recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მოსკოვის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი** (რუს. Храм Илии Пророка) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ხამოვნიკის რაიონში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1702 წელს. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. ეგვტერები კი სვიმეონ ღვთისმიმრქმელისა და ანა წინასწარმეტყველის, ასევეა მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

პირველი ხის ეკლესიის აგების თარიღი ზუსტად არ არის ცნობილი, გადმოცემის თანახმად იგი აგებული უნდა იყოს დიდი თავადის ვასილი III-ის პირადი მონაწილეობით 1505-1533 წლებს შორის.

1702 წელს ძველი ხის ეკლესიის ადგილზე დაიწყეს ქვის ტაძრის მშენებლობა. 1706 წელს დაამზადეს ოდიკი. 1819 წელს აკურთხეს სამხრეთის ეგვტერი მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. 

ტაძარმა თანამედროვე სახე მიიღო დიაკვან იოანე ლებედევის წინამძღვრობის პერიოდში. ეს იყო რეფორმამდელი პერიოდი, როდესაც რუსეთში ბევრი რამ შეიცვალა. 1867 წელს იოანე ლებედევის წინამძღვრად დანიშვნის პარალელურად ელია წინასწარმეტყველის ეკლესიის მამასახლისად დაინიშნა პირველი გილდიის ვაჭარი ვლადიმირ კონშინი. წინამძღვარმა და მამასახლისმა გადაწყვიტეს პირველ რიგში ჩაეტარებინათ სატრაპეზოსა და სამრეკლოს რემონტი. პროექტის განსახორციელებლად დიდი თანხა გაიღო თავად კონშინმა და მისი ცოლის ნათესავებმა ტრეტიაკოვებმა. ახალი სატრაპეზოს და სამრეკლოს კურთხევა მოხდა 1868 წლის 9 ივნისს. 

საეკლესიო მამასახლისი ვლადიმირ კონშინი იყო პირველი საეკლესიო-სამრევლო სკოლის შექმნის ინიციატორი. სწავლება დაიწყეს 1875 წელს, ხოლო 1882 წელს ცალკე შენობა ააგეს სკოლისა და თავშესაფრისათვის. 

1930 წელს ეკლესია გადაურჩა დახურვას. გადმოცემის მიხედვით ეკლესიის დახურვა უნდოდათ 1941 წლის 22 ივნისის ლოცვის შემდეგ, მაგრამ დაიწყო დიდი სამამულო ომი, რამაც გადაარჩინა ეკლესია დახურვას. 1944 წლის 15 ივნისს აქ მოსკოვის ქრისტეს აღდგომის ტაძრიდან გადააბრძანეს სასწაულმოწმედი ღვთისმშობლს ხატი „მოულოდნელი სიხარული".

1975 წელს ეკლესიაში ჯვარი დაიწერა ალექსანდრე სოლჟენიცინმა და მისმა მეუღლემ ნატალია სვეტლოვამ. აქვე მონათლეს თავიანთი შვილები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Протоиерей Николай Скурат.  (11.03.2017) О попытках закрытия московской Илие-Обыденской церкви в 1931–1932 гг. (по архивным материалам). ციტირების თარიღი: 2017-03-11.

სქოლიო
------

1. ↑  300-летие постройки в Москве во имя святого пророка Божия Илии каменного храма, издревле слывущего Обыденным // ЖМП. — 2002. — № 9.
2. ↑  *Л. Сараскина* Александр Солженицын.
**ნაზმიე მურატლი** (თურქ. Nazmiye Muratlı; დაბ. **ნაზმიე მუსლუ** (თურქ. Nazmiye Muslu); დ. 13 ივნისი, 1979, კონია, თურქეთი) — თურქი ქალი პავერლიფტერი. არის მსოფლიოს ჩემპიონი და რეკორდსმენი პავერლიფტინგში 40 კგ წონით კატეგორიაში, რომელიც 2012 წლის პარალიმპიურ თამაშებზე დაამყარა, სადაც ოქროს მედალი მოიპოვა. ასპარეზობს კლუბ „Konya Meram Belediyespor"-ში.

ადრეული წლები
-------------

ნაზმიე მუსლუ დაიბადა 1979 წელს, თურქეთის ქალაქ კონიაში. პერაპლეგიით ავადმყოფი და ინვალიდის ეტლზე დამოკიდებული, მან დაწყებითი განათლება თავის მშობლიურ ქალაქში მიიღო.

მან მეგობრის მოწოდებით დაიწყო პავერლიფტინგი, რომელიც დაჟინებით მოუწოდა, რომ მასთან ერთად დაეწყო ვარჯიში. თავდაპირველად მან ვარჯიში მიატოვა, რადგან მისთვის ძალიან ძნელი იყო. თუმცა, დედამისის და მოგვიანებით მამამისის თხოვნით, ის განაახლა ვარჯიში.

კარიერა
-------

პავერლიფტინგით დაკავებიდან მხოლოდ სამი თვის შემდეგ, იგი ეროვნულ გუნდში შეიყვანეს და პორტუგალიაში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატზე გაგზავნეს, მისი ოჯახის გარეშე და მარტო მისი საკუთარი ცოდნით. თავის საერთაშორისო დებიუტზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

მურატლი 2005 წლის და 2006 წელს ქვეყნის ეროვნული ჩემპიონი გახდა. 2005 წელს ბრინჯაოს მედალი და 2007 წელს ოქროს მედალი მოიპოვა ევროპის ჩემპიონატზე.

2008 წლის პარალიმპიურ თამაშებზე ჩინეთში, მურატლი მეოთხე გახდა. 2012 წლის ლონდონის პარალიმპიადაზე, მან მოხსნა თავისი მსოფლიო რეკორდი, სადაც 109.0 კგ აწია და ოქროს მედალი მოიპოვა. თავისი რეკორდი ხელახლა მოხსნა 2016 წლის ოლიმპიადაზე და ისევ ოქროს მედალი მოიპოვა. ასე ის თურქეთის ისტორიაში პირველი სპორტსმენი გახდა, რომელიც ზედიზედ ორ პარალიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიპოვა.

სქოლიო
------

1. ↑  „Rekortmen haltercinin hedefi Rio". *TRT Spor* (Turkish). 2015-12-13. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-09-15. ციტირების თარიღი: 2016-09-08.
2. 1 2 3  Paralimpik Oyunlarına Geri Sayım Başladı !..-Nazmiye Muslu Turkish. Türkiye Milli Paralimpik Komitesi. ციტირების თარიღი: 2012-01-31.
3. 1 2 3 4  Odabaş, Nusret (2012-08-31). „Nazmiye'nin gözü Naim'in rekorunda". *Haber7* (Turkish). ციტირების თარიღი: 2012-08-31.
4. ↑  „Nazmiye Muratlı, Rio 2016 Paralimpik'te dünya rekoru kırdı". *Hürriyet* (Turkish). 2016-09-09. ციტირების თარიღი: 2016-09-09.
**ნავი-მუმბაი** (მარათ. नवी मुंबई, ჰინ. हिन्दी, ინგლ. Navi Mumbai, New Bombay) — ქალაქი ინდოეთში, მაჰარაშტრის შტატში. ქალაქი დაარსდა 1972 წელს, როგორც მუმბაის ქალაქი-თანამგზავრი. ყველაზე დიდი „ხელოვნური" ქალაქი მსოფლიოში.

ისტორია
-------

ქალაქის მშენებლობა დაკავშირებულია მუმბაის განტვირთვასთან. ნავი-მუმბაის მშენებლობის დაგეგმარება დაიწყო 1971 წელს ჩარლზ კორეასა და რ. ჯჰას ხელმძღვანელობით. მშენებლობისათვის გამოყვეს 150 კილომეტრიანი კონკანის სანაპირო. სახელმწიფომ გამოისყიდა აღნიშნული ტერიტორია კერძო მფლობელებისაგან. 1972 წელს დაიწყო მშენებლობა. 1973 წელს გაიხსნა ვაშის ხიდი, რომელიც აკავშირებს მუმბაისა და ნავი-მუმბაის. 1991 წლიდან 2001 წ,ლამდე მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 318 ათასიდან 704 ათას ადამიანამდე.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი მდებარეობს არაბეთის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქის ტერიტორიაზე 23 ტბა მდებარეობს. კლიმატი ტროპიკული და მუსონურია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა — 22 °C - 36 °C.

მოსახლეობა
----------

2011 წლის ინდოეთის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ნავი-მუმბაის მოსახლეობა შეადგენს 1 119 477 ადამიანს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Navi Mumbai Municipal Corporation დაარქივებული 2016-09-16 საიტზე Wayback Machine.
* NMMT Official Website
* CIDCO — City and Industrial Development Corporation

სქოლიო
------

1. ↑  25 biggest planned cities in the world. Rediff. ციტირების თარიღი: 2016-03-20.
2. ↑  Navi Mumbai
3. ↑  The Hindu.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-08-19. ციტირების თარიღი: 2019-11-12.
**მოსკოვის დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი** (რუს. Храм Никиты Мученика) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. აგებულია 1745-1751 წწ. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეგვტერები კი დიდმოწამე ნიკიტასა და იოანე ნათლისმცემელის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი მდებარეობს ძველი ბასმანის ქუჩაზე. ნიკიტას ტაძრის დაარსების ისტორია დაკავშირებულია ვასილი III-სთან. წაროს მიხედვით 1518 წელს მოსკოვში ვლადიმირიდან განსაახლებლად და ვერცხლითა და ოქროთო მოსაპირკეთებლად, ჩაიტანეს ორი ხატი: მაცხოვრისა და ვლადიმირის ღვთისმშობლისა. ამ ღონისძიების აღსანიშნავად ბრძანა ამ ადგილზე აეშენებინათ ხის ეკლესია ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე..

სხვა ვერსიის თანახმად ხატის ვლადიმირში დაბრუნების პერიოდისთვის ტაძარი უკვე აგებული იყო და გადაწყვიტეს აღენიშნათ ორი ამბავი სიწმინდესთან გამოთხოვება და ახალი ტაძრის კურთხევა. 

1685 წელს ძველი ხის ეკლესიის ადგილზეააგეს პირველი ქვის ტაძარი, უკვე დიდმოწამე ნიკიტას ეგვტერით. 

დღემდე შემონახული ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით არსებობს პეტრე I-თან დაკავშირებული საინტერესო ვერსია. 1728 წელს პეტრეს ფინანსებით და ნახატებით მეზობელ კაპიტანოვის სლობოდაში ააგეს პეტრესა და პავლეს ტაძარი. ახლი ტაძარი ბაროკოს სტილში იყო აგბული და მკვეთრად განსხვავდებოდა მოძველებული და 1737 წელს ხანძრისაგან განადგურებული ნიკიტას ტაძრისაგან. ითვლება, რომ ძველი ბასმანის თავავებმა გადაწყვიტეს აეშენებინათ უფრო დიდი და უკეთესი ტაძარი, ვიდრე მეზობელ სლობოდაში იყო. 

1745 წელს ელისაბედ I-ის მმართველობის პერიოდში მიიღეს მშენებლობაზე ნებართვა, ასევე გადაწყვიტეს ეკლესიის მეორე ეგვტერი ეკურთხებინათ იოანე ნათლისმცემლის სახელზე.

ახალი ტაძარი აკურთხეს 1751 წელს. მან ჩვენს ეპოქამდე მოაღწია სერიოზული ცვლილებების გარეშე. 

1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს არც ტაძარი და არც სხვა ნაგებობები არ დაზარალებულა. ბასმანის ქუჩა თანდათანობით გახდა მოსკოვის ერთ-ერთი არისტოკრატიული კუთხე. 

1830 წლის 2 აგვისტოს ტაძარს ეწვია ალექსანდრე პუშკინი.

XIX საუკუნისაგან განსხვავებით XX საუკუნის დასაწყისში ტაძარმა მრავალი ბევრი განსაცდელი გადაიტანა. ყველაფერი დაიწყო 1905 წლის ხანძრით. 1933 წელს მოსკოვის საქალაქო საბჭოს პრეზიდიუმმა მიიღო გადაწყვეტილება „ე. წ. ნიკიტას ეკლესიის" დანგრევის შესახებ. დახურვის შემდეგ ეკლესია გაძარცვეს. 1933 წლის ზაფხულში გადაწყვეტილება შეცვალეს და შენობა გადასცეს სატყეო ინსტიტუტს. 1960-1980-იან წლებში ტაძარში ნაწილობრივი რესტავრაცია მიმდინარეობდა. 

1994 წელს დიდმოწამე ნიკიტას ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1997 წლის 6 ივლის შედგა ტაძრის კურთხევა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქ ალექსი II-ის მიერ.

ლიტერატურა
----------

* Мурзин-Гундоров В. В. Дмитрий Ухтомский. — М.: Издательский дом Руденцовых, 2012. — С. 43—51. — 334 с. — (Архитектурное наследие России). — ISBN 978-5-902887-11-9.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Никиты Мученика на сайте Богоявленского благочиния
* История храма Никиты Мученика на *pravoslavie.ru*

სქოლიო
------

1. 1 2  История храма Никиты Мученика на *pravoslavie.ru*
**ნაფარეულის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ ნაფარეულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, მთაზე. სავარაუდოდ, თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. ეკლესიის კორპუსი ორ ნაწილს შეიცავს: მოგრძო, დარბაზულ ეკლესიას (8,1x4,7 მ) და მასზე ჩრდილოეთიდან მიდგმულ, შედარებით უფრო მოკლე, დაბალ მინაშენს, რომელიც ეკლესიასთან წყობითაა დაკავშირებული. მინაშენი, როგორც ჩანს, ეკლესიას სამხრეთიდანაც ჰქონია. თუმცა ამ ფაქტის ზუსტად დადგენა გასუფთავების გარეშე შეუძლებელია.

შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. მოგვიანებით განახლებული ნაწილები (კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები და ლავგარდანი) აგურისაა. გარედან კედლების ზედა, აღდგენილ ნაწილებში, აგურთან ერთად რიყის ქვაცაა გამოყენებული, რომლებიც მოქცეულია აგურის თარაზულ რიგებს შორის. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიისა და ჩრდილოეთ მინაშენის სახურავის საფარი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები და ლავგარდანი. ეკლესიის განივ კედლებს თითქმის მთელ სიმაღლეზე, ფართო ბზარები დაუყვება. 

ეკლესიას ორი, სწორკუთხა შესასვლელი აქვს, სამხრეთით და დასავლეთით. დარბაზი უპილასტროა, აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდით, რის ღერძზე ნახევარწრიული თაღით გადახურული, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელია გაჭრილი, მსგავსი თითო სარკმელი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. აფსიდში, სარკმლის გვერდებზე, თითო, გეგმით ნახევარწრიული, ბრტყლად გადახურული ნიშაა (სიმაღლეში 1 მეტრია). სარკმლის ქვემოთ კი, კედელზე, ოთხკუთხა, ზემოთკენ შევიწროებული ტრაპეზია მიდგმული. შიგნით ეკლესია გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ორ, შეკიდულ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათ შორის ერთი - დარბაზის შუაშია, ხოლო მეორე - დასავლეთ კედელთანაა შერწყმული. 

ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილში განიერი, თარაზულად გადახურული კარია, რომელიც ჩრდილოეთ მინაშენში გადის. მინაშენი უაფსიდოა, გეგმით სწორკუთხა, განათებულია აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი, თარაზულად გადახურული, დაბალი სარკმლით, რომლის თავი სადგომის ცილინდრული კამარის ქუსლის დონეზეა. 

გარედან საკურთხევლის სარკმელი მორთულია აგურით გამოყვანილი, რელიეფური თავსართით, რომელსაც ბოლოში ჰორიზონტული გადანაკეცი აქვს. ეკლესიის დასავლეთით ათიოდე მეტრზე რამდენიმე ქვევრია ჩაფლული. 

2009 წელს სოფლის მოსახლეობას ეკლესია ხის ნივნივებზე დაფენილი შიფერით გადაუხურავს.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 319-320.
**პლანკის მუდმივა**, *ქმედების კვანტი* (აღნიშვნა: h ან ħ; 6966662607015000000♠6.62607015×10−34 ჯ⋅წმ) — ფიზიკური მუდმივა. განსაზღვრავს იმ ფიზიკურ მოვლენათა ფართო წრეს, რომელთათვისაც არსებითია ქმედების დისკრეტულობა. ამ მოვლენებს შეიაწავლის კვანტური მექანიკა. შემოიღო მაქს პლანკმა 1900 წელს აბსოლუტურად შავი სხეულის გამოსხივების სპექტრში ენერგიის განაწილების კანონის დადგენისას (გამოსხივების პლანკის კანონი). აღნიშნავენ {\displaystyle h}-ით. პლანკის მუდმივის ყველაზე ზუსტი მნიშვნელობა მიღებულია ჯოუზეფსონის ეფექტის საფუძველზე: 

{\displaystyle h}=6966662607015000000♠6.62607015×10−34 ჯ·წმ=6973662606896000000♠6.62606896×10−27 ერგ·წმ=6985413566733000000♠4.13566733×10−15 ევ·წმ.
ხშირად სარგებლობენ მუდმივათი:

{\displaystyle \hbar ={h}/{2\pi }}=6973105457162799999♠1.054571628×10−27 ერგ·წმ, რომელსაც აგრეთვე პლანკის მუდმივას უწოდებენ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 99.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  www.nist.gov // h: the Planck constant

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4174790-2

 |
**ნაფუსის ქედი** (არაბ. الجبل الغربي) — ქედი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში. კუესტების ერთობლიობაა. გადაჭიმულია ქალაქ ღარიანიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით ქალაქ ვაზინამდე დაახლოებით 250 კმ-ზე. სიმაღლე დაახლოებით 1000 მ-მდე. წარმოადგენს საზღვარს ლიბიის სანაპიროს ვაკესა (ჩრდილოეთით) და ტრიპოლიტანიის პლატოს (სამხრეთით) შორის. დანაწევრებულია ღრმა ხეობებით. მიმდებარე ტერიტორია ბერბერებით არის დასახლებული. 2011 წელს ლიბიაში მომხდარი სამოქალაქო ომის დროს ადგილობრივმა ხალხმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო კადაფის რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლაში. მთებში ომი გაჩაღდა, რომელმაც მიიღო *ნაფუსის მთების კამპანიის* სახელწოდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნაფუსის ქედი – ინფორმაცია დაარქივებული 2011-07-26 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ნაფუსის ქედი – მდებარეობა WikiMapia

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ლიბიის მთები |
| --- |
|  |
| 
* არქენუ
* ბეთე
* ვაუ-ენ-ნამუსი
* ნაფუსა
* ტადრარტ-აკაკუსი
* ტიბესტი
* ჯებელ-ახდარი
* ჯებელ-უვეინატი
* ჯებელ-შერიფი
* ჰარუჯი
 |

 |
ნავთობის ჭაბურღილები ლოს–ანჯელესში (1896)
**ნავთობი** — აალებადი სითხე, რომელიც შედგება სხვადასხვა მოლეკულური მასის ნახშირწყალბადებისა და სხვა ორგანული ნივთიერებებისაგან. ის ძირითადად არის მუქი ყავისფერი ან შავი, ხანდახან კი მომწვანო ან მოყვითალო ფერის. აქვს სპეციფიკური სუნი. გავრცელებულია დედამიწის დანალექ ფენაში და წარმოადგენს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სასარგებლო წიაღისეულს. იგი მოიპოვება მხოლოდ და მხოლოდ ფსკერზე.

ქვეყნები მოხმარების მიხედვით
----------------------------

აშშ-ს ენერგო ინფორმაციის ადმინისტრაციის მიხედვით 2011 წელს მსოფლიო დღეში დაახლოებით 87.421 მილიონ ბარელ ნავთობს მოიხმარდა. 

ქვეყნები ნავთობის მოხმარების მიხედვით, მუქი ფერი აღნიშნავს მეტ მოხმარებას.

სქოლიო
------

1. ↑  U.S. Energy Information Administration. Excel file from this დაარქივებული 2008-11-10 საიტზე Wayback Machine.  web page. Table Posted: March 1, 2010
2. ↑  From DSW-Datareport 2008 ("Deutsche Stiftung Weltbevölkerung")
3. ↑  One cubic metre of oil is equivalent to 6.28981077 barrels of oil

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
მხითარ გოშის ძეგლი გოშში  
ჯაბა ლაბაძის ფოტო
**მხითარ გოში** (სომხ. Մխիթար Գոշ, დ. XII საუკუნის I ნახევარი, განძა — გ. 1213, ნორ-გეტიკი) — სომეხი მოაზროვნე და საზოგადო მოღვაწე. იმ დროის კვალობაზე მხითარ გოშმა საფუძვლიანი განათლება მიიღო. მოღვაწეობდა საქართველოს ფარგლებში მდებარე გეტიკისა და მის მიერვე დაფუძნებულ ნორ-გეტიკის მონასტრებში. მხითარ გოშის შრომებიდან საყურადღებოა „სამართლის წიგნი", „იგავები", „ეპისტოლე" და ე. წ. „ალბანეთის ქრონიკა". პირველ ნაშრომში ასახულია საქართველოს მეზობელი თუ საქართველოს სახელმწიფოში შემავალი სომხეთის ოლქების ფეოდალური საზოგადოებრიობის ცხოვრების მრავალი მხარე. ვახტანგ VI-ის თაოსნობით ამ ძეგლის ქართული ვერსია შეიქმნა (მხითარ გოშის სამართლის წიგნი). „იგავებში" მხილებულია იმდროინდელი საზოგადოების მანკიერი მხარეები. „ეპისტოლე" (დაწერილია 1193-1206 წლების მიჯნაზე) მეტად მნიშვნელოვანი ძეგლია საქართველოში ქალკედონელობის გავრცელების საკითხის შესასწავლად. „ალბანეთის ქრონიკაში" ალბანთა მღვდელმთავრების სიის გარდა, მოიპოვება ცნობები განძის საამიროსა და მისი მეზობელი ქვეყნების შესახებ (1139-1162), ნაჩვენებია ანისისათვის ქართველთა ბრძოლების მოკლე ისტორია.

ლიტერატურა
----------

* *აბულაძე ი.* მხითარ გოშის ტრაქტატი „ქართველთათჳს" და მისი ლიტერატურული წყაროები, «თსუ შრომები», 1938, ტ. 7;
* *მელიქსეთ-ბეგი ლ.* ძველი სომხური ლიტერატურის ისტორია, თბ. 1941;
* *Абегян М. Х.* История древне-армянской литературы, Ер. 1975;

* *აბდალაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 277.

სქოლიო
------

1. ↑  Robert W. Thomson. The Lawcode (Datastanagirk') of Mxit'ar Goš. — Rodopi, 2000
**პოსტოინსკა-იამა** (სლოვენ. Postojnska jama; გერმ. Adelsberger Grotte; იგივეა რაც **პოსტოინის მღვიმე**, **ადელსბერგის მღვიმე**) — კარსტული მღვიმე სლოვენიაში, კარსტის პლატოზე. მდებარეობს დინარის კარსტში, ქალაქ პოსტოინის სიახლოვეს. წარმოადგენს დარბაზებისა და დერეფნების რთულ სისტემას, რომელთა საერთო სიგრძეა 20,570 მ; სიღრმე 115 მ. შესასვლელი ზღვის დონიდან 554 მ სიმაღლეზეა. კეთილმოწყობილია. ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ობიექტი. არის განათება; გაყვანილია რკინიგზა. განთქმულია ეხების, სტალაქტიტებისა და სტალაგმიტების სილამაზით. მღვიმეში 800 მ სიგრძეზე გაედინება მდინარე პივკა. პოსტოინსკა-იამა პირველად აღწერა ისტორიკოსმა ივან ვარკჰარდ ვალვასორმა XVII საუკუნეში. დეტალურად გამოიკვლია და ახალი ადგილები აღმოაჩინა ლუკა ჩეხმა 1818 წელს. 1884 წელს გაკეთდა ელექტროგანათება. 1872 წელს გაიყვანეს მსოფლიოში პირველი მღვიმური რკინიგზა. მთელი წლის განმავლობაში ჰაერის ტემპერატურა აქ დაახლოებით 10°С-ის ტოლია. ცნობილია 1213 წლიდან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„პოსტოინსკა-იამა"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი (სლოვენური)
* პოსტოინსკა-იამა (ინგლისური)
* პოსტოინსკა-იამა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
**„ნავიგატორი"** — ლაშა ბუღაძის 2011 წლის ტრაგიკომედია. ნაწარმოები ადამიანის გაუცხოების და მარტოობის შესახებაა. რადიოპიესის ფორმით დაწერილი დრამის აბსურდულობამდე მისული, ამავდროულად, რეალური სიუჟეტი დინამიკურად ვითარდება და ღრმა შთაბეჭდილებას ტოვებს მკითხველზე. რადიოპიესა 2011 წელს ინგლისშიც დაიდგა და ბრიტანეთის საბჭოს პრიზი მოიპოვა.

სიუჟეტი
-------

როსტომს, რომელიც ერთ-ერთი სამშენებლო ფირმის მე-15 სართულზე მუშაობს, უფროსი დაიბარებს და ეტყვის, რომ მას მანქანას მისცემენ, რომლითაც კონფლიქტის ზონებთან მშენებარე კორპუსების ნახვა დაევალება. როსტომი უფროსს შესჩივლებს, რომ ტარება აღარ ახსოვს, ამიტომ მას ნავიგატორიან მანქანას მისცემენ. სამსახურში როსტომს 15 წლით ახალგაზრდა კლარა მოსწონს, რომელიც ეტყვის, რომ მათი ურთიერთობა მხოლოდ მეგობრობით შემოიფარგლება. როსტომი მანქანაში დაიწყებს ლაპარაკს და შეამჩნევს, რომ მას ნავიგატორი ესაუბრება. ნავიგატორი გაუმხელს, რომ კლარას აკრბასთან აქვს რომანი და მისგან შვილს ელოდება. როსტომი ამ ყველაფერს მეგობარ ჯაყელს ეტყვის და თხოვს, რომ დაუჯეროს. ნერვებმოშლილი აფხაზეთის საზღვართან მშენებარე კორპუსში მუშებთან ტონს აუწევს და მუშტიც მოხვდება. ხეიბარ მამას ეჩხუბება. შემდეგ კლარას ამ ყველაფერს ეტყვის და ღალატში დაადანაშაულებს. კლარას ნამდვილი საქმრო როსტომს მუშტს გაარტყამს. უფროსობა გადაწყვეტს, რომ როსტომს მანქანა ჩამოართვან. გაბრაზებული როსტომი ჯაყელთანაც იჩხუბებს. მანქანაში კი ნავიგატორი გაუმხელს, რომ უყვარს და მის გარეშე ვერ იცხოვრებს. ჯაყელი მას შეურიგდება და დაუჯერებს. მაგრამ, ნავიგატორის გადამკიდე როსტომი ავარიაში დაიღუპება. იგივე ნავიგატორიან მანქანას ჯაყელი თხოვნას დაუწყებს, რომ დაელაპარაკოს..

პერსონაჟები
-----------

* **როსტომი** - 45 წლის პატიოსანი თანამშრომელი.
* **ნავიგატორი** - როსტომის წარმოსახვის ნაყოფი, რომელსაც მანქანაში ესაუბრება.
* **ჯაყელი** - როსტომის მეგობარი, თანამშრომელი.
* **კლარა** - როსტომის თანამშრომელი, რომელიც მოსწონს.
* **ოთარი** - დირექტორი.
* **ემზარი** - დეპარტამენტის უფროსი.
* **როსტომის მამა** - ხეიბარი, გალოთებული, რომელსაც როსტომი მისივე თქმით „ზრდიდა".
* **აკრბა** - როსტომის თანამშრომელი, ნავიგატორიმა როსტომი მოატყუა, რომ მას რომანი აქვს კლარასთან.

ჯილდოები
--------

2011 წლის შემოდგომაზე პიესამ BBC-სა და ბრიტანეთის საბჭოს თაოსნობით გამართულ რადიოპიესების კონკურსში გაიმარჯვა, ამავე წლის ბოლოს დაიდგა BBC-ს რადიოში და მასში ბრიტანელმა მსახიობებმა მიიღეს მონაწილეობა.

*ამონარიდები BBC-სა და ბრიტანეთის საბჭოს მიერ წლის საუკეთესო რადიოპიესების კონკურსის ჟიურის შეფასებებიდან:*

* „ესაა ორიგინალურად მოყოლილი, თითოეული ადამიანისთვის ახლობელი ამბავი. ჟიური მოხიბლა რეალობისა და აბსურდის ზღვარზე მყოფმა სიუჟეტმა, ადამიანის მარტოობის ტრაგიკომიკურმა აღწერამ და პერსონაჟების კარგად გამოკვეთილმა ხასიათებმა".
* „პიესა ძალიან ავთენტური, ამავე დროს, მსოფლიოს ნებისმიერი კუთხის მკვიდრისთვის ახლობელი და გასაგებია... პერსონაჟების ხასიათი შესანიშნავად იგრძნობა, პიესა ნამდვილად რადიოსთვისაა შექმნილი".

პიესამ მიიღო „საბა" 2012 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნავიგატორი Goodreads.com-ზე
* ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა

 წიგნები
წიგნის შექმნა ·
დახმარება დამწყებთავის ·
დახმარება ექსპერტებისთვის ·
კითხვები  ·
კონტაქტი
მხითარ გოშის სამართლის წიგნი
**მხითარ გოშის სამართლის წიგნი** — სომხური იურიდიული კრებული, რომელიც ვართაპეტმა (სჯულის მოძღვარმა) მხითარ გოშმა შეადგინა. კანონთა წერა გოშს 1184 წელს დაუწყია; ზოგი მკვლევრის ვარაუდით, კრებულზე იგი გარდაცვალებამდე (1213) მუშაობდა. სამართლის წიგნი შედგება შესავლისა (თავი I-XI) და 2 ნაწილისაგან: საეკლესიო სჯული (მმ. 1-124) და საერო სჯული (მმ. 1-130). კრებული შედგენილია უსუსტემოდ, სამართლის ნორმები და დებულებები გადმოცემულია ლიტერატურული წყაროების მიხედვით, რომლებსაც დართული აქვთ შემდგენლის კომენტარები და რჩევა-დარიგებანი. კანონთა ძირითადი წყაროა სომხეთის ჩვეულებითი სამართალი. ძველი აღქმიდან გამოყენებულია „გამოსლვათა", „მეორე სჯულთა" და „ლევიტელთა" წიგნების ნორმები. ბევრ მუხლში დამოწმებულია ადგილები სახარებიდანაც. კრებულში შეტანილია ბიზანტიის სამართლებრივი ნორმები, აგრეთვე მსოფლიო და ადგილობრივი საეკლესიო კრებათა დადგენილებანი „წმინდათა მამათა" (ათანასე, ბასილი კესარიელი და სხვები) კანონები. გამოყენებულია სომხეთის კანონების კრებული „კანონნი მამათა შედგომილთა". სამართლებრივი წიგნის ერთ-ერთი წყაროა სასამართლო პრაქტიკა. კანონთა კრებულის მიზანი იყო გაბატონებულ ფეოდალურ ურთიერთობათა დაცვა; ამასთანავე, იგი შეიცავს მორალური ხასიათის რჩევა-დარიგებებს ფეოდალური თვითნებობის შეზღუდვის შესახებ.

მხითარ გოშის სახელი ცნობილი იყო თამარის სამეფო კარზე. მას მნიშვნელოვანი მიმოწერა ჰქონდა ზაქარია და ივანე მხარგრძელებთან. XVIII საუკუნის დამდეგს ვახტანგ VI-მ გადმოათარგმნინა „სომეხთა მეფეთა წიგნი სამართლისანი" — „სამართალი სომხური", რომელშიც მეორე ნაწილად შეტანილია მხითარ გოშის სამართლის ქართული ვერსია. ქართული თარგმანი საგრძნობლად გადამუშავებულია, არ იცავს დედნის თავებად და მუხლებად დაყოფას.

მხითარ გოშის სამართლის წიგნი მოქმედ სამართალს წარმოადგენდა სხვა ქვეყნებისა და მხარეების სომხეთის კოლონიებში (ყირიმი, პოლონეთი და სხვა). მან დიდი გავლენა მოახდინა შემდგომი პერიოდის სომხურ კანონმდებლობაზე. კერძოდ, სმბატის სამართლის წიგნზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც. ტ 1, თბ. 1963;
* Армянкий судебник Мхитара Гоша, пер. с древнеарм. Ер. 1954;
* *დოლიძე ი.* ქსე, ტ. 7, გვ. 277-278, თბ. 1984
* Robert W. Thomson. The Lawcode (Datastanagirk') of Mxit'ar Goš. — Rodopi, 2000

სქოლიო
------

1. ↑  Robert W. Thomson. The Crusaders through Armenian Eyes // The Crusades from the Perspective of Byzantium and the Muslim World / Edited by Angeliki E. Laiou and Roy Parviz Mottahedeh. — Dumbarton Oaks, 2001. — P. 80.
**მხითარიან მანუკიანი** (სომხ. Մխիթար Մանուկյան; დ. 20 სექტემბერი, 1973, გიუმრი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — კარიერადასრულებული სომეხი-ყაზახი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. ასპარეზობდა 1996, 2000 და 2004 წლების ოლიმპიადებში; 2004 წლის ოლიმპიადაზე მოპოვებული აქვს ბრინჯაოს მედალი. მან ასევე მოიპოვა მსოფლიო ტიტული 1998 და 1999 წლებში, ხოლო აზიის ტიტული 1997 და 1999 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

მხითარ მანუკიანი დაიბადა 1973 წლის 20 სექტემბერს ლენინაკანში (ახლანდელი გიუმრი), სომხეთში. მან ბერძნუო-რომაული სტილით ჭიდაობაში ვარჯიში 10 წლის ასაკში დაიწყო. მანუკიანმა ორივე შობელი და და დაკარგა 1988 წელს სომხეთში, მიწისძვრის შედეგად. მისი თქმით, ამ ტრაგედიამ მის ჭიდაობაზე იქონია გავლენა. მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული იგი ორჯერ, 1990 და 1991 წლებში გახდა. 1993-1996 წლებში მანუკიანი იყო სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების წევრი. მან ბრინჯაოს მედლები მოიპოვა ჭიდაობის 1995 წლის მსოფლიო ჩემპიონატსა და 1996 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. მანუკიანმა მონაწილეობა მიიღო 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, ატლანტაში, თავის ძმებთან, აღასა და სამველთან ერთად.

1997 წელს მანუკიანმა მიიღო მოწვევა ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის მთავარი მწვრთნელის, დაულეტ ტურლიხანოვისგან, გადავიდა ალმათიში და ასპარეზობა ყაზახეთის დროშის ქვეშ განაგრძო. ამავე წელს მანუკიანმა მოიპოვა ოქროს მედალი 1997 წლის ჭიდაობის აზიის ჩემპიონატზე. მოიგვიანებით მოიპოვა ოქროს მედალი 1996 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატში. 1999 წელს მოიგო ორი ტურნირი: 1999 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატი და 1999 წლის ჭიდაობის აზიის ჩემპიონატი. ჭიდაობის სტილთა ასოციაციის საერთაშორისო ფედერაციამ მხითარ მანუკიანი 1999 წლის საუკეთესო მებრძოლად დაასახელა. 2000 წლის სიდნეიში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიადაზე მხითარ მანუკიანი მედლის მოგების ერთ-ერთ ფავორიტად ითვლებოდა, თუმცა ოლიმპიადის ადრეულ ეტაპზე ჯუან მარენთან დამარხდა და შეჯიბრება მე-7 ადგილით დაასრულა.

2001 წელს მანუკიანმა რთული (ზურგის) ოპერაცია გაიკეთა და გამოჯანმრთელების შემდეგ ოპერაციამდე მყოფ ფორმაში დაბრუნება ვერ შეძლო. თუმცა იგი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე გასაგზავნ გუნდში შეირჩა და იგი ბრინჯაოს მედლით დაასრულა.

2005 წელს მხითარ მანუკიანმა მოჭიდავის კარიერა დაასრულა და თავდაპირველად ყაზახეთის ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა გუნდის დამხმარე, ხოლო შემდგომ მთავარი მწვრთნელი გახდა.

პირადი ცხოვრება
---------------

მარევიკი დაქოწინებულია არევიკზე, წარმოშობით სომეხ ქალზე (გიუმრიდან); მათ ჰყავთ ქალიშვილი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill. Mkhitar Manukyan. *Olympics at Sports-Reference.com*. Sports Reference LLC. ციტირების თარიღი: 2019-11-02
2. 1 2 3  Мхитар Манукян – о жизни (in Russian). borqba.narod.ru. Retrieved 12 February 2013.
ნანული შევარდნაძე
**ნანული შევარდნაძე** (დაბ. **ცაგარეიშვილი**; დ. 8 მარტი, 1929 — გ. 20 ოქტომბერი, 2004) — საბჭოთა/ქართველი ჟურნალისტი და აქტივისტი. 1951 წელს იქორწინა ედუარდ შევარდნაძესთან, რომელიც მოგვიანებით საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1985–1991), ხოლო შემდეგ პოსტ-საბჭოთა საქართველოს ლიდერი (1992-2003) გახდა.

ბიოგრაფია
---------

ნანულის მამა, დამოუკიდებელი საქართველოს და შემდეგ წითელი არმიის ოფიცერი რაჟდენ ცაგარეიშვილი (დ. 1895 — გ. 1937), სტალინის მმართველობის პერიოდში „სამშობლოს ღალატისთვის" დახვრიტეს. დედამისი ტუბერკულოზით გარდაიცვალა, და ობლად დარჩა ნანული და მისი ორი და-ძმა. შევარდნაძე, იმჟამად კომკავშირის აქტივისტი, მას სტალინის მმართველობის ბოლო წლებში შეხვდა და 1951 წელს იქორწინა, მიუხედავად იმისა, რომ ქორწინება „ქვეყნის მოღალატის" შვილთან მისი კარიერისთვის დამღუპველი შეიძლება ყოფილიყო. თვით ნანულიმაც კი უარყო მასთან ქორწინება ამავე მიზეზით, თუმცა შევარდნაძეს ამის გამო უკან არ დაუხევია.

1960-70-იან წლებში ნანული შევარდნაძე ჟურნალისტად რუსული ენის სპეციალისტად მუშაობდა თბილისში, ქალთა პოპულარულ გაზეთში. 1980-იან წლებში მისი მეუღლის საგარეო საქმეთა მინისტრად ყოფნის პერიოდში, მან ახლოს გაიცნო მრავალი ამერიკელი მაღალი რანგის სახელმწიფო მოღვაწის მეუღლე. 1992 წლის მარტში ის მეუღლესთან ერთად საქართველოში დაბრუნდა, სადაც იმჟამად სამოქალაქო ომი მიმდინარეობდა. შევარდნაძე ჯერ დროებითი მთავრობის მეთაური, შემდეგ კი, 1995 წლის არჩევნებით, ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა. ამ წლებში ნანული შევარდნაძე ძირითადად საქველმოქმედო ღონისძიებებით იყო დაკავებული. მან დააარსა და ხელმძღვანელი იყო საერთაშორისო მოძრაობა „საქართველოს ქალები მშვიდობისა და სიცოცხლისთვის" და ასევე რედაქტორობდა ჟურნალს „მშვილობა ყველას". 1990-იანი წლების ბოლოს ის ხელმძღვანელობდა კამპანიას უცხოელთა მიერ ქართველ ბავშვთა შვილად აყვანის წინააღმდეგ, ვინაიდან, მისი აზრით, ეს საფრთხეს უქმნიდა ისედაც მძიმე დემოგრაფიულ სიტუაციას. 2003 წლის 23 ნოემბრის ვარდების რევოლუციის დროს ედუარდ შევარდნაძე გადადგა. მოგვიანებით მისი თქმით ნანული ერთ-ერთი იმათგანი იყო, ვინც მას თავიდანვე გადადგომას ურჩევდა.

2004 წლის 20 ოქტომბერს ნანული შევარდნაძე გულის შეტევით გარდაიცვალა თბილისის ერთ-ერთ საავადმყოფოში. ედუარდ შევარდნაძე ამ დროს გერმანიაში იმყოფებოდა მისი პირველი საგერეო ვიზიტით 2003 წელს გადადგომის შემდეგ. მას დარჩა ორი შვილი — პაატა და მანანა — და ხუთი შვილიშვილი.

სქოლიო
------

1. ↑  (რუსული) НАНУЛИ ШЕВАРДНАДЗЕ: "БРАК С ДОЧКОЙ "ВРАГА НАРОДА" МОЕМУ МУЖУ КАРЬЕРЫ НЕ ИСПОРТИЛ". *სეგოდნია* 92 (593) за 14.06.2000
2. ↑  სანი, რონალდ გრიგორ (1994), *The Making of the Georgian Nation*, გვ. 329. ინდიანის უნივერსიტეტის სტამბა, ISBN 0253209153
3. ↑  ეკედალი, კეროლინ, და გუდმენი, მელვინ (2001), *The Wars of Eduard Shevardnadze: Second Edition*, გვ. 9. Brassey's, ISBN 1574884042
4. ↑  Rita James Simon & Howard Altstein (2000), *Adoption Across Borders: Serving the Children in Transracial and Intercountry Adoptions*, p. 109. Rowman & Littlefield, ISBN 0847698335
5. ↑  ახალი მთავრობა ემზადება არჩევნებისთვის, შევარდნაძე საქართველოში რჩება დაარქივებული 2011-06-07 საიტზე Wayback Machine.. *სივილ ჯორჯია*. 25 ნოემბერი, 2003
**ნადია მატეევა ნოჟაროვა** (დ. 21 ნოემბერი, 1916 — გ. 18 აპრილი, 2014) — ასევე ცნობილი როგორც **გრაფინია ნადია დე ნავარო ფარბერი,**  ბულგარელი ოპერეტა მომღერალი და მსახიობი,  ამერიკელი მეწარმე, ფილანთროპი და ესპანელი გრაფინია. გრაფინიას წოდება მიიღო 1940 წელს, როდესაც დაქორწინდა პაპის გრაფ დე ნავაროზე. გრაფი იყო ესპანელი დიპლომატი, რომელიც მუშაობდა ვატიკანში. ისინი ცხოვრობდნენ მონტე კარლოში.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
---------------------------

ნადია მატეევა ნოჟაროვა დაიბადა 1916 წლის 21 ნოემბერს ბულგარეთში, პლევენში. მისი მამა ელექტრო მასალებით მოვაჭრე იყო. სწავლობდა ლოვეჩის ამერიკულ გოგონათა სკოლაში. სკოლის დასრულების შემდგომ დაბრუნდა პლევენში. მისი, როგორც ოპერის მომღერლის, კარიერა დაიწყო 1934 წელს ოპერეტით ანგელ სლადკაროვის თეატრში, რომელთან ერთადაც გასტროლები გამართა ბულგარეთში.

თეატრალური ჯგუფის დაშლის შემდეგ, ნოჟაროვა თამაშობდა ოდეონში, ბულგარეთში და კორპორატიულ თეატრებში. მოგვიანებით იგი საცხოვრებლად გერმანიაში გადავიდა, სადაც სწავლობდა სიმღერას. ნოჟაროვა ბულგარეთში დაბრუნდა 1942 წელს და ითამაშა ფილმში *Izpitanie* ( სასამართლო ).

ოჯახი
-----

მას შემდეგ, რაც მან 1936 წელს ანგელ სლადკაროვის თეატრში ოპერეტას თამაში დაიწყო , ნოჟაროვა დაქორწინდა ანგელ სლადკაროვის სეხნიაზე ტროიანის მონასტერში. მათი ქორწინება 4 წელი გაგრძელდა და ისინი განქორწინდნენ 1940 წელს. იმავე წელს იგი დაქორწინდა პაპის გრაფ დე ნავაროზე. გრაფი დე ნავარო იყო ესპანელი დიპლომატი ვატიკანში, რომლისგანაც ნადიამ მიიღო ტიტული „გრაფინია". ისინი ცხოვრობდნენ მონტე-კარლოში . 

1949 წელს მეორე ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ნოჟაროვა საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში და აღარ დაბრუნებულა საცხოვრებლად ევროპაში. 1953 წელს დაქორწინდა სიდ ფარბერზე, ამერიკელ ბიზნესმენსა და დეველოპერზე, რომელიც ფლობდა სამშენებლო და უძრავი ქონების კომპანიას.  წყვილმა ააშენა მავრიტანული სტილის სასახლე, როგორც დასასვენებელი სახლი სენტ კრუასზე, აშშ-ის ვირჯინიის კუნძულებზე.  1985 წელს მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მან მიიღო დიდძალი ქონება და დაქორწინდა სიდ ფარბერის მემკვიდრე, იური ფარბერზე, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე მისი მეუღლე იყო.

ქველმოქმედება
-------------

შეერთებულ შტატებში მან წამოიწყო საქველმოქმედო საქმიანობა და მხარი დაუჭირა რამდენიმე ორგანიზაციას ებრაელი და ვენესუელელი ემიგრანტების დასახმარებლად. ემიგრანტების დახმარების პარალელურად ეხმარებოდა წითელ ჯვარს მონაკოში, ამერიკულ ჰოსპიტალს პარიზში, ბავშვთა ბაღებს ათენსა და ვენეციაში და პრინცესა გრეისის საავადმყოფოს მონაკოში.

გარდაცვალება
------------

ნადია ნოჟაროვა გარდაიცვალა 97 წლის ასაკში, 2014 წლის 18 აპრილს ლონგ აილენდზე, აშშ. მას დარჩა მისი მეუღლე იური ფარბერი, ერთი ქალიშვილი ევგენია და სამი შვილიშვილი.

გალერეა
-------

* ნადია ნოჟაროვა, 1942. წყარო: ბულგარეთის სახელმწიფო არქივი
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* ფილმის გადაღებისას
* 
* 
* 
*

სქოლიო
------

1. 1 2  Животът на контеса Надя Фарбер от Плевен bg (29 April 2014). ციტირების თარიღი: 8 March 2015
2. 1 2  Коларова, Диана.  (14 October 2010) Надя Ножарова, графиня дьо Наваро bg. ციტირების თარიღი: 8 March 2015
3. 1 2 3  In Memory of Countess Nadia de Navarro-Farber. ციტირების თარიღი: 8 March 2015
4. ↑  This Caribbean Castle Was a Countess's Dream Home Brought to Life.
Kingdom of Nanzhao as of 879 ADნანჯაოს სამეფო 879 წელს
Map of China 1142.jpgჩინეთი 11ს
**ნანჯაო** (ჩინ. ტრად. 南詔, გამარტ. 南诏, ფინინი: *Nánzhāo*) — ბაის ხალხთა სამეფო. რომელთა ტერიტორია მოიცავდა ძირითადად, იუნანის პროვინციას ჩინეთში. 

ნანჯაოს აყვავების პერიოდი VIII-IX საუკუნეებზე მოდის. იგი იყო მრვალეთნიკური ბუფერული სახელმწიფო ჩინეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ხალხებს შორის. ნანჯაოს ექსპანსიამ და დაცემამ გამოიწვია ლაოსა და ტაის ხალხების გადასახლება თანამედროვე ლაოსისა და ტაილანდის ტერიტორიაზე.

დაარსება
--------

სამი პაგოდა — ნანჯაოს არქიტექტურული ძეგლი — აგებული იქნა ამ სახელმწიფოს დედაქალაქის მახლობლად.
ნანჯაოს დაარსება მოხდა დაახლოებით 650 წლისათვის. ბაის ტომები დასახლდნენ ტბა ერხაის სანაპიროზე. მათ წარმოქმნეს სამთავრო, რომელსაც ჩჟაოს სახელით იცნობდნენ. 737 წელს ტანის ჩინეთის მხარდაჭერით მეფე პილოგემ გააერთიანა „შვიდი ჯაო" და ახალი სახელი ნანჯაო უწოდა. იგი ფორმალურად ითვლებოდა ტანის ჩინეთის ვასალურ სახელმწიფოდ. მისი დედაქალაქი 738 წელს გახდა ნაყოფიერი ხეობის ცენტრში მდებარე ქალაქი ტაიხე. 17 წლის შემდეგ პილოგეს ვაჟმა გელოფენმა თავი იმპერატორად გამოაცხადა, ე. ი. ჩინეთისაგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.

ექსპანსია
---------

750 წელს ნანჯაო აჯანყდა ტანის ჩინეთის წინააღმდეგ. 751 წელს ჩინეთმა არმია წარგზავნა აჯანყებულთა დასასჯელად. მაგრამ არმია განადგურდა სიანგუანეს მახლობლად, იმავე წელს, რა დროსაც მოხდა ტალასის ბრძოლა. ამ ბრძოლაშიც ჩინელებმა გამანადგურებელი დარტყმა მიიღეს არაბებისაგან ცენტრალურ აზიაში. ამ ბრძოლის მოწმე იყო გენერალთა ხევი და 10 ათასობით ჯარისკაცის საფლავი სიანგუანის რაიონში. 754 წელს ჩინეთმა მეორე არმია გაგზავნა, რომელიც ასევე გაანადგურეს. ამ წარუმატებლობებით წაქეზებულმა ნანჯაომ მთელი იუნანის პროვინცია დაიკავა და ამავე დროს, შეიჭრა ბირმაში, ლაოსში, ტაილანდში და გადაადგილდნენ სიჩუანში. 829 წელს აიღეს ჩენდუ. 

832 წელს ნანჯაომ დაარბია სახელმწიფო პიუს (ბირმაში) დედაქალაქი ხალინჯი, რომელიც მიწასთან გაასწორეს და ცოცხლად გადარჩენილი მცხოვრებნი ტყვედ წაასხეს. 835 წელს ნანჯაოს ჯარები შეიჭრნენ მონის სამეფოში (თანამედროვე მიანმარის შტატი) და მრავალი ტყვე წაასხეს, თუმცა მონის სახელმწიფომ შეძლო თავისი ძალების გაერთიანება ნანჯაოს წინააღმდეგ ბრძოლაში და მოახერხა მისი შეჩერება.

დასუსტება
---------

873 წელს ნანჯაო განდევნეს სიჩუანიდან. ამის მერე სამეფოს სიძლიერე თანდათან დაეცა და ჩაქრა.

დინასტიის შეცვლა
----------------

902 წელს ტახტიდან ჩამოადგეს ნანჯაოს დინასტია. უმოკლეს დროში კიდევ სამი დინასტია შეიცვალა და 937 წელს დაარსდა დალის სამეფო.

დაცემა
------

1254 წელს დალის სამეფო დაიპყრეს მონღოლებმა ყუბილაი ყაენის მეთაურობით. ტაის ტომები გადაადგილდნენ თანამედროვე ტაილანდის, ლაოსის, და ინდოეთის ასამის შტატის ტერიტორიებზე.

რელიგია
-------

ნანჯაო ასოცირდება ბუდიზმთან, რასაც ამტკიცებენ იმ პერიოდის ქვის წარწერები. ზოგიერთი მეცნიერის მოსაზრებით, ადგილობრივი ბუდიზმი აჩარია ტანტრული ბუდიზმის, არის, მონათესავე ფორმა იყო, რომელიც გავრცელებულია თანამედროვე მიანმაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იუნანი
* ლაოსის ისტორია
* ტაილანდის ისტორია

ლიტერატურა
----------

* ი. ნ. მაშკინა. ჩინეთი და ვიეტნამი III—XIII სს. «მეცნიერება». 1978წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პირველი სახელმწიფოები მიანმას ტერიტორიაზე
* ბუდიზმის რეგიონი
* შუა საუკუნეების ჩინეთი
**ნადირ გამბარ ოღლუ აბდურაჰმანოვი** (აზერ. Nadir Qəmbər oğlu Əbdürrəhmanov; დ. 5 დეკემბერი, 1925, ლაჩინი — გ. 26 ივლისი, 2008, ბაქო) — აზერბაიჯანული სახვითი ხელოვნების წარმომადგენელი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი, აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
---------

ნადირ აბდურაჰმანოვი 1925 წლის დეკემბერს ლაჩინში დაიბადა. 1933 წელს აბდურაჰმანოვის ოჯახი ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად ოჯახის თავის სამუშაო ადგილიდან — აფთიაქის მართვის უფროსის საქმიანობიდან გამომდინარე. გამბარ აბდურაჰმანოვი ოცნებობდა თავისი შვილი პროფესიონალი ექიმი გამხდარიყო, მაგრამ არ ეწინააღმდეგებოდა მის გატაცებას სამხატვრო ხელოვნებით. ნადირმა უკვე მაშინ იგრძნო საკუთარი ბიძაშვილის, შემდგომში ცნობილი სკულპტორის, სახალხო მხატვრის ჯალალა გარიაგდის სასიკეთო ზემოქმედება საკუთარ თავზე.

თავდაპირველად ნადირი ბაქოს აღსაზრდელ ბავშვთა სამხატვრო სახლში იღებდა გაკვეთილებს, ხოლო 1940—1941 წლებში ის მოსკოვში, ნიჭიერ ბავშვთათვის შექმნილ სპეციალურ სკოლაში გააგზავნეს სასწავლებლად. როდესაც ომი დაიწყო, ბაქოში დაბრუნდა და ა. აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლის მეორე კურსზე ჩაირიცხა.

თუმცა ომი მიმდინარეობდა, და ამიტომ სულ სხვა პროფესიები იყო საჭირო. ამიტომ ნ. აბდურაჰმანოვმა სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე ჩააბარა. მაგრამ მხატვრობისადმი დაუძლეველმა სიყვარულმა თავისი გაიტანა, ნადირი გადავიდა სამედიცინო განყოფილების საღამოს დასწრებულზე და ხელახლა დაუბრუნდა სამხატვრო სასწავლებელს. 1944 წელს, რესპუბლიკურ გამოფენაზე, მან პირველად გამოფინა თავისი ნახატი «დევნილები». როდესაც მან სასწავლებელში სწავლა დაასრულა, თან პარალელურად 1947 წელს ექიმის დიპლომიც მიიღო. ამავე წელს ის მიდის გადაწყვეტილებამდე: სერიოზულად დაკავდეს ფერწერით, მიიღოს აკადემიური განათლება, რისთვისაც ნ. აბდურაჰმანოვი გაემგზავრა ლენინგრადში. აქ მას ასწავლიდნენ ცნობილი ფუნჯის ოსტატები: ა. მილნიკოვი, ვ. ორეშნიკოვი. ამ მხატვრების თქმით მის ესთეტიკურ გემოვნებაზე, სულ მცირე, ზემოქმედება მოახდინეს ლენინგრადის დიდებულმა მუზეუმებმა: ერმიტაჟმა, რუსულმა მუზეუმმა და სხვა. 1953 წელს აბდურაჰმანოვმა ი. ე. რეპინის სახელობის ინსტიტუტი დაამთავრა. 1960 წლიდან 10 წლის განმავლობაში ნადირ აბდურაჰმანოვი აზერბაიჯანის მხატვართა საბჭოს ხელმძღვანელობდა, ამავე წლებში არჩეულ იქნა ლუჩინსკის რაიონის დეპუტატად რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში. 1960 წელს მხატვარმა მიიღო ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება, ხოლო 1964 წელს გახდა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო მხატვარი. 1983 წელს ნადირ აბდურაჰმანოვს, აზერბაიჯანის ხელოვნების ინსტიტუტის სამხატვრო კათედრის გამგეს, პროფესორის წოდება მიენიჭა. 1985 წელს ყარაბაღში მცხოვრები ადამიანებისადმი მიძღვნილ ნამუშევართა ციკლისათვის, მას მიენიჭა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემია. გარდაიცვალა 2008 წლის 26 ივლისს, 83 წლის ასაკში.

სქოლიო
------

1. ↑   Азербаиджанский государственный музеи искусств им Р. Мустатаева. — М.: Советский художник, 1961. — С. 16. — 98 с.
2. ↑  Meltem Ergün, Vüsal ABDURRAHMANOV, Özlem SÖNMEZ, Başak ULUÇ. Endoskopik ultrasonografi rehberliğinde tümoral apse drenajı: Olgu sunumu // Endoskopi Gastrointestinal. — 2016-01-02. — С. 86–88. — ISSN 1302-5422. — doi:10.17940/endoskopi.466622.
ნადია კალვინო
**ნადია მარია კალვინიო სანტამარია** (ესპ. Nadia María Calviño Santamaría; დ 1968 წლის 3 ოქტომბერი, ლა-კორუნია) - ესპანელი ქალი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. 2020 წლის 13 იანვრიდან ის იკავებს ესპანეთის ეკონომიკისა და ციფრული ტრანსფორმაციის მინისტრის პოსტს. 2014 წლიდან მას ეკავა ბიუჯეტის განხრით გენერალური დირექტორის პოსტი ევროკომისიაში. 2018-2020 წლებში იგი იკავებდა ეკონომიკისა და მეწარმეობის მინისტრის თანამდებობას სანჩესის კაბინეტში.

ბიოგრაფია
---------

ნადია კალვინო დაიბადა ადვოკატ ხოსე მარია კალვინოს ოჯახში. მამამისი 1982–1986 წლებში იყო სახელმწიფო კომპანია Radio Televisión Española– ს აღმასრულებელი დირექტორი. 1991 წელს მან დაამთავრა მადრიდის კომლუტენსეს უნივერსიტეტის (ესპ. Universidad Complutense de Madrid) ეკონომიკური ფაკულტეტი, 2001 წელს დისტანციური განათლების ეროვნული უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. იგი მუშაობდა კონკურენციის მხრივ ეროვნული კომისიის გენერალურ დირექტორად.

ესპანეთის ეკონომიკის სამინისტროში ათწლეულზე მეტი ხნის მუშაობის შემდეგ, 2006 წელს იგი ევროკომისიაში გადავიდა, სადაც მუშაობდა კონკურენციის მხრივ გენერალური დირექტორის მოადგილედ, აგრეთვე გენერალური დირექტორის მოადგილედ ფინანსური მომსახურების საკითხებში. კალვინო ასევე ასწავლიდა კომპლუტენსეს უნივერსიტეტში.

ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ, გერმანულ, გალიციურ და ესპანურ ენებს. ოთხი შვილის დედა. მას უყვარს 1950-იანი წლების კინემატოგრაფია და სამზარეულო.

2020 წლის 13 იანვარს ნადია კალვინო დაინიშნა ესპანეთის ეკონომიკისა და ციფრული ტრანსფორმაციის მინისტრის თანამდებობაზე . 2020 წლის მარტში, კორონავირუსის პანდემიის დროს, კალვინომ გამოაცხადა ქვეყანაში კორონავირუსის ეკონომიკური შედეგების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებათა პაკეტი 200 მილიარდი ევროს ოდენობით: მათ შორის სესხები და გარანტიები თვითდასაქმებულთათვის, აგრეთვე მცირე, საშუალო საწარმოებისა და მსხვილი კომპანიებისთვის  .

სქოლიო
------

1. ↑  La toma de posesión del nuevo Gobierno de Pedro Sánchez, en imágenes. elpais.com.
2. ↑  Spain to guarantee up to 80% of SME bank lending to ease coronavirus impact. reuters.com.
**ნოვოშახტინსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი** (რუს. Новошахтинский историко-краеведческий музей) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1972 წელს. მისი სრული და ოფიციალური სახელწოდებაა „მუნიციპალური საბიუჯეტო განყოფილება ნოვოშახტინსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი".

მუზეუმის მისამართი: 347570, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, მეოთხე ხუთწლედის ქუჩა № 20.

ისტორია
-------

საზოგადოებრივ საწყისებზე მუზეუმის შექმნის გადაწყვეტილება მიიღეს ჯერ კიდევ 1968 წელს. თითქმის ოთხი წელი გაგრძელდა ექსპონატების შეგროვება და მუზეუმის ექსპოზიციების გაფორმება. მის შექმნაში დიდი წვლილი შეიტანა თვითმოყოფადმა მხატვარმა ი. გლიკომ, რომელმაც საჩუქრად გაუგზავნა მუზეუმს ხის სკულპტურები. ბევრი ნახატი უფასოდ გადასცეს მუზეუმს მხატვრებმა ბ. სუხორუკოვმა, ნ. მაიაკოვმა, ა. რამონოვმა, თვითმყოფადმა მხატვარმა ა. ზაიცევმა. 1972 წლის 23 თებერვალს მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა და მიიღო პირველი დამთვალიერებელი. მუზეუმის პირველი დირექტორი გახდა ქალაქ ნოვოშახტინსკის საპატიო მოქალაქე, მეორე მსოფლიო ომისა და შრომის ვეტერანი ალექსანდრე პუშკარენკო. 

ამჟამად მუზეუმის ფონდებში ინახება 2 209 ერთეული ძეგლი. მუზეუმის ყველა ექსპონატი განლაგებულია მუზეუმის სამ დარბაზში („შრომის დიდება", „საბრძოლო დიდება" და საგამოფენო) და შვიდ ნაწილად („ჩვენი მხარის ბუნება", „არქეოლოგია", „გეოლოგია", „ცხოვრება", „ხელოვნება", „ნუმზმატიკა").

2013 წლის იანვარში მუზეუმმა აიღო ვალდებულება, რომლის თანახმად 2017 წლამდე უნდა განეხორციელებინა ღონისძიებები ფრონტის სამხრეთ-დასავლეთ შტაბის ბლინდაჟების რეკონსტრუქციისათვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Муниципальное бюджетное учреждение культуры «Новошахтинский историко-краеведческий музей»

სქოლიო
------

1. ↑  Реестр музеев Ростовской области
2. ↑  Юбилейная дата — Новошахтинскому краеведческому музею — 40
3. ↑  Новошахтинскому историко-краеведческому музею исполнилось 40 лет
4. ↑  Посещение городского краеведческого музея
5. ↑  В Новошахтинске восстановят блиндаж штаба Юго-Западного фронта
**ნაოკო იამაძაკი** (დ. 27 დეკემბერი, 1970) — იაპონელი ავიაინჟინერი და იაპონიის საჰაერო სივრცის კვლევის სააგენტოს ასტრონავტი. ის ტიაკი მუკაის შემდეგ მეორე ქალი ასტრონავტია იაპონიაში.

ბიოგრაფია
---------

ბავშვობაში ცხოვრობდა საპოროში. დაამთავრა საშუალო სკოლა და უნივერსიტეტი. 1993 წელს ტოკიოს უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრის, ხოლო 1996-ში მაგისტრის ხარისხი აეროკოსმოსური ტექნიკის მიმართულებით.

1999 წლის თებერვალში ნაოკო არჩეულ იქნა ასტრონავტობის კანდიდატად. საბაზო მომზადებას შეუდგა ამავე წლის აპრილში. 2001 წლის თებერვალში ასტრონავტის სერტიფიცირება მიიღო. 2004 წლის მაისში დაასრულა მომზადება კოსმოსური სადგურის „Союз-ТМА" ბორტინჟინრის სტატუსით. 

2004 წლის ივნისში ჩავიდა ლინდონ ჯონსის სახელობის კოსმოსურ ცენტრში, ჰიუსტონში და გადიოდა ასტრონავტთა მოსამზადებელ პროგრამას.

2010 წლის 5-დან 20 აპრილამდე მიიღო მონაწილეობა მისია STS-131-ში, ფრენის სპეციალისტის სახელით. ფრენის სრული ხანგრძივობა 15 დღე 2 საათი 47 წუთი და 10 წამი იყო.

2011 წელს ნაოკომ იაპონიის საჰაერო სივრცის კვლევის სააგენტო დატოვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნაოკო იამაძაკი კოსმონავტიკის ენციკლოპედიაში
*

სქოლიო
------

1. 1 2  Spacefacts biography of Naoko Yamazaki. *spacefacts.de*.
ალბათობის თეორიასა და სტატისტიკაში, ორი ერთობლივად განაწილებული შემთხვევითი *X* და *Y* ცვლადისთვის, *Y*-ის პირობითი ალბათური განაწილება *X*-ის პირობით წარმოადგენს *Y*-ის ალბათურ განაწილებას, როცა *X* იღებს გარკვეულ მნიშვნელობას.

დისკრეტული განაწილებები
-----------------------

დისკრეტული შემთხვევითი ცვლადებისთვის, *Y*-ის პირობითი ალბათური განაწილების ფუნქცია იმ პირობით, რომ *X*-მა მიიღო *x* მნიშვნელობა, მოიცემა შემდეგნაირად:

{\displaystyle p\_{Y|X}(y\mid X=x)=\Pr(Y=y\mid X=x)={\frac {\Pr(X=x,Y=y)}{\Pr(X=x)}},}
სადაც {\displaystyle \Pr(X=x,Y=y)\equiv \Pr(X=x\cap Y=y)} *X*-ის და *Y*-ის ერთობლივი ალბათობაა.

უწყვეტი განაწილებები
--------------------

უწყვეტი შემთხვევითი ცვლადებისთვის, *Y*-ის პირობითი ალბათური სიმკვრივის ფუნქცია იმ პირობით, რომ *X*-მა მიიღო *x* მნიშვნელობა, მოიცემა შემდეგნაირად:

{\displaystyle f\_{Y|X}(y\mid X=x)={\frac {f\_{X,Y}(x,y)}{f\_{X}(x)}},}
სადაც {\displaystyle f\_{X,Y}(x,y)} წარმოადგენს *X*-ისა და *Y*-ის ერთობლივ ალბათურ სიმკვრივეს, ხოლო {\displaystyle f\_{X}(x)} კი *X*-ის მარგინალური სიმკვრივეა.

ლიტერატურა
----------

* Billingsley, Patrick (1995). Probability and Measure (3rd ed.). New York: John Wiley and Sons.
**ნიკიფორე ჩეკინი** (რუს. Никифор Чекин; XVIII ს.) — რუსი გეოდეზისტი და მოგზაური. ჩრდილოეთ დიდი ექსპედიციის ლენა-ენისეის განყოფილების მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

1735-1736 წლებში იმყოფებოდა ვასილი პრონჩიშევის ხელმძღვანელობის ქვეშ, 1736 წლის ზაფხულში აღწერა მდინარე ანაბარის ქვემო დინება. 1739 წლიდან მუშაობდა ხარიტონ ლაპტევის მეთაურობის ქვეშ. 1740 წლის გაზაფხულზე მარხილებით გადაკვეთა ტაიმირის ნახევარკუნძული, მ.შ. გაიარა ქვემო ხატანგიდან ტაიმირის ტბამდე მიმავალი გზა, შემდეგ მდინარე ტაიმირი, მის შესართავამდე. 

ამ ნაოსნობის შემდეგ ჩეკინმა საბოლოოდ დაამტკიცა, რომ მდინარე ტაიმირი კარის ზღვაში ჩაედინება. ამ პერიოდში აწარმოა სანაპირო ხაზის აღწერა, სახელდობრ: დასავლეთ ნაპირიდან მდინარე ტაიმირის შესართავამდე აღწერა დაახლოებით 100 კმ. 

1741 წელს აღწერა ტაიმირის ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპირო მდინარე ხატანგის შესართავამდე პეტრეს კუნძულების განედამდე (ჩ.გ.75°35'). ნიკიფორე ჩეკინისა და ლაპტევების მოგზაურობას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ახალი გზებისა და ადგილების გასაცნობათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკიფორე ჩეკინი[*მკვდარი ბმული*][*მკვდარი ბმული*] (რუსული)
მარცხნივ დგას ნიკიფორე მამინაიშვილი
**ნიკიფორე იესეს ძე მამინაიშვილი** (დ. 1870 — გ. 1922, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ოზურგეთის მაზრაში. დაასრულა პეტერბუგრის სასულიერო აკადემია 1895 წელს. მსახურობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში ინსპექტორის თანაშემწედ. შემდეგ მუშაობდა ზედამხედველის თანაშემწედ თელავის სასულიერო სემინარიაში. შემდეგ გახდა თელავის წმინდა ნინოს სახელობის გიმნაზიის დირექტორი. აქ ის მოღვაწეობდა მეუღლესთან, პელაგია მამინაიშვილთან ერთად. მათი აღზრდილები იყვნენ: ელენე ახვლედიანი, ლილი ღოღობერიძე (ლანა ღოღობერიძის მამიდა), ხახე ანდრონიკაშვილი, თამარ მამულაიშვილი. თელავში მათ ოჯახს ხშირად სტუმრობდა აკაკი წერეთელი.

ერთი პერიოდი იჯარით მართავდა ვერის ხიდს თბილისში. 1917 წელს ესწრებოდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის I კრებას. 1918 წელს გადაიყვანეს თბილისის სასულიერო სემინარიაში ინსპექტორად დეკანოზ კორნელი კეკელიძის რექტორობის დროს. სიცოცხლის ბოლო წლებში იყო თბილისსი 22-ე (39-ე) სკოლის გამგე. გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით. დაკრძალეს 28 მარტს, ვერის სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* *თალაკვაძე ნ.*, „მოქალაქე მღვდლის დღიურიდან", თბილისი: ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი, 2013. — გვ. 219-220, ISBN 978-99940-28-77-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკიფორე მამინაიშვილი
* ნიკიფორე მამინაიშვილი საქართველოს პროსოპოგრაფიაზე

სქოლიო
------

1. ↑  *ჭანიშვილი, რ. ალავიძე, ო.*, „გიორგი სალუქვაძე 100", თბილისი: ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი, 2014. — გვ. 16.