recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობები** — პოლონეთსა და საქართველოს შორის განვითარებული საგარეო ურთიერთობები. ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1992 წლის 28 აპრილს. 

1997 წლიდან ქ. თბილისში ფუნქციონირებს პოლონეთის რესპუბლიკის საელჩო.

2001 წელს გერმანიაში საქართველოს საელჩოს სტატუსით დაემატა აკრედიტაცია პოლონეთის რესპუბლიკაში; 2003 წელს ვარშავაში გაიხსნა დიპლომატიური წარმომადგენლობის ოფისი, ხოლო 2005 წლიდან ვარშავაში ფუნქციონირებს საქართველოს საელჩო პოლონეთის რესპუბლიკაში.

2008 წლის 26 ნოემბრიდან პოლონეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ქალბატონი ურშულა დოროშევსკა, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში კონსტანტინე ქავთარაძე (2006 წლის 8 თებერვლიდან).

2013 წლის 3 ივნისიდან პოლონეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია ანჟეი ჩიეშკოვსკი, ხოლო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლენიანი ელჩია პოლონეთის რესპუბლიკაში ნიკოლოზ ნიკოლოზიშვილი (2011 წლის აპრილიდან).

თანამშრომლობის სფეროები
-----------------------

საქართველოსა და პოლონეთის რესპუბლიკის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტების თვალსაზრისით ადგილი აქვს ინტერესთა თანხვედრას. შესაბამისად, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები წარმატებით ვითარდება სხვადასხვა სფეროში. მნიშვნელოვანია ორი ქვეყნის თანამშრომლობა საერთაშორისო ორგანიზაციის ფარგლებში ერთმანეთის პოლიტიკური ინიციატივებისა და წინადადებების მხარდაჭერის თვალსაზრისით.

საქართველოსა და პოლონეთს შორის არსებობს ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების რეალური პერსპექტივები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო პოლონეთთან ურთიერთობის შესახებ დაარქივებული 2010-11-25 საიტზე Wayback Machine.
**ჟინვალის მეორე ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალში, ზანდუკლიანთ ნავენახარზე, ახალი საცხოვრებელი კვარტლის ტერიტორიაზე. 1972 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. ნამოსახლარი შეიცავდა ერთიმეორის მომდევნო ორ სამშენებლო ფენას.

ქვედა ფენა II-III საუკუნეებს განეკუთვნება. მდებარეობდა 0,6-1 მეტრ სიღრმეზე. აღმოჩნდა რიყის მოზრდილი ქვებით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა შენობის ნაწილი და წითელი წერნაქით დაფარული დიდი ზომის ადრეული კრამიტის ნატეხები.

ზედა ფენა IV-V საუკუნეებს განეკუთვნება. მდებარეობდა 0,5 მეტრ სიღრმეზე. გამოვლინდა რიყის ქვითა და ალიზით ნაგებ სწორკუთხა სათავსთა დაზიანებული ნაშთები. აღმოჩნდა გვერდებაკეცილი და მორგვზე დამზადებული ღარსიებრ კრამიტის და თიხის ჭურჭლის ნატეხები. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 302.
**რეალაქტი** — ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის ისეთი საჯაროსამართლებრივი ღონისძიება, რომელიც მიმართულია არა სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ, არამედ ფაქტობრივი შედეგების დადგომისაკენ. 

რეალაქტსა და ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სხვა სამართლებრივ ფორმებს შორის განსხვავება ის არის, რომ რეალაქტი წარმოადგენს ფაქტობრივ, რეალურ მოქმედებას, ხოლო დანარჩენი კი — წერილობით აქტებს, დოკუმენტებს. რეალაქტის ცნების ქვეშ იგულისხმება ყველა ის მმართველობითი ღონისძიება, რომელიც მიმართულია არა სამართლებრივი (წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ), არამედ ფაქტობრივი შედეგის დადგომისაკენ. სწორედ ეს ნიშანია მთავარი განმასხვავებელი ამ ინსტიტუტისა და ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სხვა სამართლებრივი ფორმების შორის. მაგალითად, საპატრულო პოლიციის (ადმინისტრაციული ორგანოს) მიერ პატრულირება წარმოადგენს რეალაქტს. მართალია, ეს არის პოლიციის მიერ საჯაროსამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელება, თუმცა იგი ფაქტობრივი მოქმედებაა, რომელიც არ არის მიმართული სამართლებრივი შედეგის დადგომისაკენ (უფლება-მოვალეობების წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ). მაგრამ თუკი საპატრულო პოლიცია მოაწესრიგებს საგზაო მოძრაობას, ეს უკვე აღარ იქნება რეალაქტი, რადგან საგზაო მოძრაობის მონაწილეს წარმოეშობა ვალდებულება, შეასრულოს პოლიციის მიერ მისთვის მითითებული კანონიერი მოთხოვნა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
* ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
* ადმინისტრაციული ორგანო

ლიტერატურა
----------

* პაატა ტურავა; ნათია წკეპლაძე (2010). *ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო*. თბილისი.
* ზ. ადეიშვილი; ქ. ვარდიაშვილი; ლ. იზორია; ნ. კალანდაძე; მ. კოპალეიშვილი; ნ. სხირტლაძე; პ. ტურავა; დ. ქიტოშვილი (2005). *ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო*. თბილისი.

სქოლიო
------

1. ↑  ტურავა და წკეპლაძე (2010), გვ. 89
2. ↑  საქმე №ბს-523-503(კ-10). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა (12 ოქტომბერი, 2010).[*მკვდარი ბმული*]
**რგოლებიანი ნერპა**, *რგოლებიანი სელაპი* (ლათ. Pusa hispida, Phoca hispida) — ფარფლფეხიანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი სელაპების ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 1,6 მეტრამდე, გარშემოწერილობამ შესაძლოა სიგრძის 80%-იც შეადგინოს; მასა 110 კილოგრამამდე. თავი მომრგვალებულია, დინგი მოკლე, ბლაგვი. ფერად მუქი რუხია, აყრია ღია ფერის რგოლები (აქედან სახელწოდება), მუცელი ვერცხლისფერი, თითქმის სულ ლაქების გარეშე, ნაშიერებს ხშირი თეთრი ბეწვი აქვთ. გავრცელებულია ყველა არქტიკულ ზღვასა და წყნარი და ატლანტის ოკეანეების ჩრდილოეთ ნაწილებში, უმთავრესად ნაპირებთან ახლოს ან პაკის ყინულების საზღვრებთან. გამოყოფენ 5 ქვესახეობას, რომელთაგან ორი ლადოგისა და საიმის ტბებში ბინადრობს. იკვებება მცირე ზომის თევზებითა და კიბოსნაირებით. დაახლოებით 60 სანტიმეტრის სიგრძის ნაშიერს ყინულზე შობს, ჩვეულებრივ ხორგებს შორის თოვლის სოროში, ზამთრის ბოლოს და გაზაფხულზე; სქესობრივ სიმწიფეს 5–6 წელში აღწევს. პოპულაციის დიდი ნაწილი არ მიგრირებს და ერთ რაიონში მთელი წლის მანძილზე რჩება. არქტიკული სანაპიროს ყველა მკვიდრი ხალხის სარეწაო ობიექტია, წარმოადგენს ბეწვის ნედლეულის, საჭმლისა და ძაღლების საკვების ერთ-ერთ მთავარ წყაროს.

ლიტერატურა
----------

* *Жариков К. А.* КОЛЬЧАТАЯ НЕРПА // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М. 2009. — стр. 585.
**ხელყუმბარა რგო** (Ручная Граната Оборонительная - РГО) — თავდაცვითი ქვეითსაწინააღმდეგო დარტყმით-დისტანციური ხელყუმბარა.  

განკუთვნილია ცოცხალი ძალის დასაზიანებლად თავდაცვით ბრძოლაში. მიზნამდე ხელყუმბარა აღწევს მხოლოდ ჯარისკაცის ხელით გატყორცნით.

ხელყუმბარის ნამსხვრევებით დაზიანების რადიუსია 50 მეტრი, შესაძლო დაზიანების რადიუსი 100 მეტრი. საერთო ჯამში ტექნიკურ-ტაქტიკური მახასიათებლებით ფ-1 (Ф-1) ტიპის ხელყუმბარის მსგავსია, თუმცა მისგან განსხვავებით გააჩნია კომბინირებული დარტყმით-დისტანციური ამფეთქი.

ხელყუმბარის აფეთქება ხორციელდება ყუმბარის ზედაპირთან შეხვედრისას. ამ ტიპის ხელყუმბარის ამფეთქისთვის არ აქვს მნიშვნელობა რომელი ნაწილით შეხვდა ყუმბარა ზედაპირს, არ აქვს მნიშვნელობა ზედაპირის განლაგებას (ვერტიკალური, ჰორიზონტალური, დახრილი). ერთადერთი რასაც აქვს მნიშვნელობა ესაა ზედაპირთან შეხვედრისას ყუმბარის დამუხრუჭების სიჩქარე. წყლის ან ფხვიერი თოვლის ზედაპირთან დაჯახებისას შესაძლოა ამფეთქი არ ამოქმედდეს. 

ყუმბარმტყორცნელის უსაფრთხოების გასაზრდელად და ყუმბარმტყორცნელისგან ახლო მანძილზე ხელყუმარის წინაღობასთან შემთხვევითი შეხვედრისას აუფეთქებლობის უზრუნველსაყოფად ამფეთქი შეყენდება მხოლოდ 1.3-1.8 წამის შემდეგ მას შემდეგ რაც ჩამოშვებულ იქნება დამცავი ბერკეტი (ხელყუმბარა გატყორცნილია). ანუ თუ ხელყუმბარა ამ დროს რამეს დაეჯახება მყისიერი აფეთქება არ მოხდება.

თუ დამცავი ბერკეტის ჩამოშვებიდან 3.2-4.2 წამის შემდეგ არ განხორციელდება ხელყუმბარის აფეთქება დარტყმითი მოქმედების ამფეთქისგან, მაშინ ხდება ხელყუმბარის თვითგანადგურება აფეთქებით. ამ ასპექტში ყუმბარის მოქმედება ანალოგურია ფ-1, რგ-42, რგდ-5 ტიპის ხელყუმბარებისა.

მარტივად რომ ვთქვათ, ამ ხელყუმბარა „რგოს" მოქმედება ძველი ხელყუმბარების მსგავსია, თუმცა ერთი განსხვავებით — თუ გატყორცნის მომენტიდან 1.3-1.8 — 3.2-4.2 წამებს შორის მოხდება ყუმბარის დაჯახება ზედაპირთან, ამ შემთხვევაში ამოქმედდება დარტყმითი ამფეთქი და მოხდება ხელყუმბარის დეტონაცია.

საბრძოლო ხელყუმბარა იღებება მოზეთისხილო-მონაცრისფრო ფრად. სასწავლო-იმიტაციური ხელყუმბარა იღებება შავ ფრად.

| ტექნიკურ ტაქტიკური მახასიათებლები |  |
| --- | --- |
| ყუმბარის ტიპი | ქვეითსაწინააღმდეგო თავდაცვითი დარტყმით-დისტანციური მსხვრევადი ხელყუმბარა |
| თვითგანადგურების დრო | 3.2-4.2 წმ |
| შორი შეყენების დრო | 1.3-1.8 წმ |
| მიზნამდე მიღწევის მეთოდი | მხოლოდ ხელით გატყორცნა |
| მიზნამდე მიღწევის მეთოდი | დაჭიმვითი მოქმედების ასამუშავებელი მოწყობილობა", „მახე". |

სქოლიო
------

1. ↑  GlobalSecurity | THREAT HAND GRENADES | D-2. RGO DEFENSIVE HAND GRENADE
2. ↑  Анатомия Армии. Ю. Веремеев — Советская ручная граната РГО
**ჟინვალის ზღუდე კარიბჭით** — არქიტექტურული, არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი სოფლის ჟინვალის სამხრეთით, 700 მეტრზე, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, წობენის ველთან. დაინგრა ჟინვალჰესის კაშხლის მშენებლობის დროს. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 1973 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ზღუდე მიმართული იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, მდინარე არაგვისკენ. ნაგები იყო დამუშავებული ნატეხი ქვითა და დუღაბით. ზღუდის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც ფერდობის ძირს ადგება, მოწყობილი იყო კარიბჭე. კარიბჭის კედლებში შემორჩენილი იყო ჩამოსაშვები კარის სამოძრაო ღარი და საურდულე ხვრელები. აღმოჩნდა წითელკეციანი სამტუჩა დოქის პირყელის, მოჭიქული ჯამის, ქოთნის პირის, რელიეფურსარტყლიანი ქვევრის და სხვა ნატეხები, რომლებიც დაცულია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *ლომიძე ც.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 297.
**სორია** (ესპ. Soria) — მუნიციპალიტეტი და ქალაქი ესპანეთში. სორიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დუეროზე, ავტონომიურ გაერთიანება კასტილია და ლეონის აღმოსავლეთ ნაწილში.

მოსახლეობა შეადგენს 38 881 ადამიანს (ეროვნული სტატისტიკის უნივერსიტეტი, 2017), 43,7% პროვინციის მოსახლეობაა. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 271,77 კმ²-ს, მოსახლეობის სიმჭიდროვით 144,13 კაცი/კმ²-ზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1063 მეტრზე. სორია პროვინციის მეორე უდიდესი ქალაქია.

სახელი
------

დამტკიცებულია, რომ რომაელების დროს იყო სასახლე, რომელსაც „ორია" ერქვა. სავარაუდოდ, დარქმეული ბერძენი რაინდის დორიკუსის პატივსაცემად. ამ ფოლკლორული ეტიმოლოგიის მიხედვით, ისტორიკოსები ფიქრობენ, რომ ამ ქალაქის პირველი მოსახლეები დორიელები იყვნენ. არქეოლოგებს ეს ისტორია არ დაუდასტურებიათ. ამის მაგივრად მიჩნეული იყო, რომ პირველი მოსახლეები სვებები იყვნენ, რომლის მეფეებმაც (როგორც *Compedio historial de las dos Numancias*-ში იტყობინებიან) აქ დააარსეს მათი ერთ-ერთი სამეფო. ორივე თეორემა საბოლოოდ უარყვეს, მტკიცებულების არქონის გამო. როგორც ჩანს, სახელი „სორია" წარმოიშვა სიტყვიდან *დაურია* მდინარე დურიუსიდან (დუერო).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  *National Statistics Institute* Municipal Register of Spain of 2022 — 2022. — ტ. 90. — გვ. 1,235.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q111983091'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q845937'></a>

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4322503-2
* LCCN: n50000938
* MusicBrainz: 9d2439a4-2d08-4fb3-93d6-c436560f9c67
* VIAF: 147713537
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 147713537

 |
**ჟინვალის მეორე სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ჟინვალში, ზანდუკლიანთ ნავენახარზე. ამ ადგილას ახლა ადმინისტრაციული შენობა და კულტურის სახლი დგას. 

1971-1973 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ გათხარა 35 ორმოსამარხი, 1977 წელს - 11. აქედან 37 ორმოსამარხი თარიღდება III-IV საუკუნეებით, ოთხი ორმოსამარხი - ადრინდელი შუა საუკუნეებით, ხუთი - გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ქვისსამარხები უპირატესად განლაგებული იყო სამაროვანის დასავლეთ ზოლზე. ორმოსამარხებში, რომელთა ორმოებს ოვალური ან სწორკუთხა მოყვანილობა ჰქონდა, ესვენა თითო მოხრილი მიცვალებული, თავით დასავლეთისკენ ან სამხრეთ-დასავლეთისკენ. სამარხებში აღმოჩნდა ბრინჯაოს, ვერცხლისა და ოქროს საყურეები, მძივები, თიხის მოჩალისფრო ჭურჭელი, მონეტები და სხვა. სამაროვანზე გაითხარა ორი მდიდრული სამარხი, რომლებიც III-IV საუკუნეებს განეკუთვნება. ერთში მიცვალებული დაკრძალული იყო ცხენთან ერთად. ცხენის ჩონჩხი სამარხის აღმოსავლეთ ბოლოში იდო. მამაკაცი სამარხში ესვენა გაშოტილი, თავით დასავლეთისკენ, თავქვეშ ამოდებული ჰქონდა ვერცხლის პინაკი, რომელზეც შემორჩენილია არმაზული წარწერის ფრაგმენტი, სამარხში აღმოჩნდა აგრეთვე სარეცლის ფეხის მდიდრულად მოჩუქურთმებული ვერცხლის გარსაკრავები, ვერცხლის სამი ბეჭედი, მათ შორის ორი გემიანია. ერთი ოქროს და სამი ვერცხლის მონეტა, ოქროს წყვილი საყურე, მინის ჭურჭელი, თიხის ორყურა ყელწიბოვანი ჩაფი, ვერცხლის აბზინდები, მძივები და სხვა.

აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმსა და არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 302.
პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა** (პოლ. Biblioteka Narodowa) — პოლონეთის ცენტრალური ბიბლიოთეკაა, რომელიც ექვემდებარება უშუალოდ კულტურული მემკვიდრეობის სამინისტროს.
ბიბლიოთეკა იღებს პოლონეთში გამოსული ყველა სახის პუბლიკაციის სავალდებულო ეგზემპლარს (2 ასლად), ამას გარდა, იღებს ე. წ. „Polonica"-ს ანუ პოლონეთის საზღვრებს გარეთ გამოცემულ წიგნებს, რომლებიც პოლონეთს ეხება ან/და რომელთა ავტორებიც პოლონელები არიან.
ბიბლიოთეკა ახორციელებს საგამომცემლო საქმიანობასაც, გამოსცემს წიგნებს და სამეცნიერო ჟურნალებს: „Polish Libraries", „Rocznik Biblioteki Narodowej" და „Notes Konserwatorski". 2007 წლიდან ბიბლიოთეკის დირექტორის თანამდებობას იკავებს ტომაშ მაკოვსკი.

ისტორია
-------

პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ისტორია იწყება XVIII საუკუნეში ზალუსკების ბიბლიოთეკის შექმნით. პარლამენტის მიერ მიღებული რეზოლუციით 1780 წლიდან ზალუსკების ბიბლიოთეკა სავალდებულო ეგზემპლარის მიღების უფლება დაუმტკიცა.

პოლონეთის მეორე დანაწილების შემდეგ ზალუსკების ბიბლიოთეკის ფონდები ქვეყანას წაერთვა, იგი რუსეთის იმპერიამ მიიტაცა და სანქტ-პეტერბურგში 1795 წელს დაფუძნებული რუსეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკის ფონდებში იქნა შეტანილი.

1918 წელს პოლონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ დაიწყო მზადება ეროვნული ბიბლიოთეკის აღსადგენად. თანამედროვე ეროვნული ბიბლიოთეკა აღდგენილ იქნა 1928 წელს პოლონეთის პრეზიდენტის დეკრეტის ძალით, რის შემდეგაც მალევე დაიწყო ფონდების სწრაფი შევსება. თავიდან ბიბლიოთეკას სათავო შენობა არ გააჩნდა და, შესაბამისად, ფონდები უამრავ ცალკეულ საცავში იყო დაცული. ვარშავის რირიტეტების ფონდები კი ინახებოდა კომპაქტურად კრაშინსკის ბიბლიოთეკაში.

სრულიად ახალი სათავო შენობის აგება იგეგმებოდა ვარშავის ერთ-ერთ უდიდეს მწვანე სივრცეში, პოლე მოკოტოვსკეზე (მოკოტოვის ველი) მაგრამ მეორე მსოფლიო ომმა მშენებლობის პროცესი შეაჩერა.

1944 წელს ვარშავაში გერმანელი ოკუპანტის წინააღმდეგ დაწყებული აჯანყების შემდეგ, რეპრესიების ფარგლებში, ნაცისტებმა ეროვნული ბიბლიოთეკის რარიტეტების ფონდები დაწვეს. ასე განადგურდა 80 000 ძველებური ნაბეჭდი წიგნი, 26 000 ხელნაწერი, 2 500 ინკუნაბულა, 100 000 ნახატი და გრავიურა, სანოტო და თეატრალური მასალების 50000 ერთეული. რაოდენობრივი შეფასებით, იმდროინდელი ვარშავის ბიბლიოთეკებში დაცული 6- მილიონტომიანი ფონდებიდან 3,6 მლნ. ტომი განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს.

1962-1976 წლებში ეროვნული ბიბლიოთეკის სათავო შენობა სწორედ იქ აიგო, სადაც ომის დაწყებამდე იყო დაგეგმილი.

ფონდები
-------

ამჟამად ეროვნული ბიბლიოთეკის ფონდები ერთ-ერთი ყველაზე მრავალრიცხოვანი ფონდებია პოლონეთში. 2016 წელს ბიბლიოთეკის საცავებში ინახებოდა 8 500 000 ერთეული, მათ შორის - 1801 წლამდე გამოცემული 162 000-ზე მეტი ნაბეჭდი წიგნი და სხვა მასალები, 26 000-ზე მეტი ხელნაწერი (მათ შორის 7 000 სამუსიკო ხელნაწერი), სამუსიკო მასალის 120 000-ზე მეტი ნაბეჭდი ერთეული და 485 000 გრავიურა. ფონდებში ინახება აგრეთვე ფოტო და სხვა იკონოგრაფიული მასალები, ხმოვანი და ელექტრონული გამოცემები, 130 000-ზე მეტი რუკა და ატლასი, 2 000 000-ზე მეტი ეფემერა, 2 000 000 თანამედროვე წიგნი და 1 000 000-ზე მეტი დასათაურებული მასალა XIX-XXI საუკუნეებში გამოცემული პერიოდიკისა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**პოზიტრონული გამოსხივება**, იგივე **ბეტა პლუს გამოსხივება** — რადიოაქტიური გამოსხივების ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც β+ სიმბოლოთი აღინიშნება. როდესაც ბირთვში პროტონი იშლება, იგი გარდაიქმნება ნეიტრონად და წარმოიქმნება პოზიტრონი და ელექტრონის ნეიტრინო(*ν*e). ვინაიდან ემისიის დროს პროტონი იშლება, ამიტომაც გამოსხივების ეს ტიპი გვხვდება პროტონით მდიდან ბირთვებში. ბუნებაში β+ გამოსხივება იშვიათია, ძირითადად კოსმოსური სხივებისგან ვრცელდება, ასევე კალიუმ-40-ისგან, თუმცა იგი ძალზე იშვიათი კალიუმის იზოტოპია, რომელიც დედამიწაზე ამ ელემენტის 0,012%-ს შეადგენს.

პოზიტროული გამოსხივების მაგალითი. მაგნიუმ-23 იშლება ნატრიუმ-23-ად:

{\displaystyle \mathrm {{}\_{12}^{23}Mg\quad \rightarrow \quad {}\_{11}^{23}Na\;+\;e^{+}+v} }

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოზიტრონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **The LIVEChart of Nuclides - IAEA**  with filter on β+ decay

სქოლიო
------

1. ↑  The University of North Carolina at Chapel Hill. Nuclear Chemistry. ციტირების თარიღი: 2012-06-14.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბირთვული პროცესები |
| --- |
|  |
| რადიოაქტიური გამოსხივება | 
* ალფა-დაშლა
* ბეტა-დაშლა
* გამა-გამოსხივება
* ორმაგი ბეტა-გამოსხივება
* ორმაგი ელექტრონის დაჭერა
* ნეიტრონული გამოსხივება
* პოზიტრონული გამოსხივება
* პროტონული გამოსხივება
* სპონტანური გამოსხივება
 |
|  |
| 
... |

 |
**სორამიმი** (იაპონ. 空耳) — სიმღერის ან სხვა ტექსტის ომოფონური თარგმანი, რომელიც არა ერთი ენის ფარგლებში, არამედ ორი ან მეტი ენის ფარგლებში შეიძლება გამოიხატოს. სორამიმი გულისხმობს სიმღერის ან სხვა ტექსტის ომოფონურ თარგმანს. უფრო კონკრეტულად, ისეთ შემთხვევებს, როდესაც სიტყვების ჟღერადობა ერთ ენაზე ჟღერადობით სხვა ენის სიტყვებს ჰგავს. შედეგად ვიღებთ აბსურდს ან ნათქვამის კომიკურ ინტერპრეტაციას. სორამიმის მაგალითად შეიძლება განვიხილოთ ფრაზა The Beatles-ის სიმღერიდან „I Want to Hold Your Hand", რომელიც შესაძლოა ჟღერადობით, თუმცა განსხვავებული მნიშვნელობით, მივამსგავსოთ იაპონურ ფრაზას, რომელსაც უხეში მნიშვნელობა აქვს. „I Want To Hold Your Hand" — იაპონურად ასე ჟღერს — „Aho na hōnyōhan" (Idiotic public urination). ასევე ფრაზა „He Danced Really Wonderbar" Boney M.-ის სიმღერიდან „Rasputin" ჟღერადობით მიამსგავსეს ქართულ ფრაზას, რომელიც ასე ჟღერს: „ბიძაშვილი ბრუნდება". ფრაზა „ach so schwer" გერმანული როკ-ჯგუფის „რამშტაინის" სიმღერიდან „Ohne dich", ჟღერადობით მიამსგავსეს ქართულ ფრაზას, რომელიც ასე ჟღერს „ახ ეზოში". ბუნებრივია ყველა განხილულ შემთხვევაში, შედეგი აბსურდული და კონტექსტურად შინაარს მოკლებულია, თუმცა ამავე დროს სახალისო და გასართობიც.

ლიტერატურა
----------

* მერი გიორგაძე, სიტყვათა თამაშის ფუნქცია, სემანტიკა, პრაგმატიკა და თარგმანი, თბ. 2014.
**სორის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონი მუნიციპალიტეტში, სოფელ სორში. აგებულია შუა საუკუნეებში და მის აგებას, ისევე როგორც მის მოხატვას ადგილობრივი გადმოცემები ერისთავ ქველი ჭარელისძის სახელს უკავშირებენ. 

ეკლესია სოფლის ჩრდილოეთით, მისგან რამდენიმე კილომეტრზეა აღმართული. ბუნებრივ შემაღლებაზე მდგარ ერთნავიან უგუმბათო ნაგებობას (14,5 X 6 მ) დასავლეთიდან მდინარე ჩამოუდის, აღმოსავლეთიდან კი მთის ტყიანი ფერდი ებჯინება. სორის წმინდა გიორგის ეკლესია ნაგებია ფლეთილი ქვით. ტაძრის ფასადები სადაა, იგი მხოლოდ კარისა და სარკმელთა გასაფორმებელი გვიანი ხანის რელიეფებითაა შემკობილი. 

XIX საუკუნის 70-იან წლებში ეკლესიაში განახლებითი სამუშაოები ჩაუტარებიათ. სწორედ ამ პერიოდში დაურღვევიათ მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი ეკვდერები, რომელიც ამ პერიოდისათვის უკვე დანგრეული ყოფილა. ეკლესიის ინტერიერი უხვად ნათდება სამ მხარეს არსებული კარებიდან და რვა სარკმლიდან. 

ეკლესიის ძველი ნაწილი მოხატულია. XV-XVI საუკუნეებში შესრულებული ფრესკები მოგვიანებით, XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე განუახლებიათ. სორის წმინდა გიორგის ეკლესიის მხატვრობა ე. წ. პალეოლოგსთა ეპოქის ქართული მონუმენტური ფერწერის ერთ-ერთ საგულისხმო ნიმუშად არის მიჩნეული. მხატვრობა საკმაოდ დაზიანებულია ჭერიდან ჩამონადენი წყლის შედეგად. 

სორის წმინდა გიორგის ეკლესიის რესტავრაცია 2006 წელს დაიწყო და 2009 წელს აღდგა ღვთისმსახურება. 

სორის წმინდა გიორგის ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* სხირტლაძე ზ. სორის ეკლესია, თბ. 2009

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6493

სქოლიო
------

1. ↑  თაყაიშვილი ე. არქოლოგიური მოგზაურობა რაჭაში 1919 და 1920 წწ. თბ. 1963, გვ. 25
2. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**პოზნანის დიდი სამთავრო** (ასევე **პოზნანის დიდი საჰერცოგო**, როგორც ვარიანტი პოზნანის; გერმ. Großherzogtum Posen; პოლ. Wielkie Księstwo Poznańskie) — საჰერცოგო, პოლონურ წყაროებში სამთავრო, შეიქმნა ვენის კონგრესის (1814-1815) გადაწყვეტილებით ვარშავის საჰერცოგოს დასავლეთ ტერიტორიების საფუძველზე, ადრე ცნობილი იყო როგორც დიდი პოლონეთი (Великапольша). პოლიტიკურ-ადმინისტრაციულად გახდა ავტონომია პრუსიის შემადგენლობაში, შემდეგ 1848 წლის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ — გახდა პრუსიის პროვინცია (პროვინცია პოზენი). აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა პოლონეთის სამეფოს, რომელიც მიერთებულ იქნა რუსეთის იმპერიას.

ისტორია და განვითარება
----------------------

თავდაპირველი პირობებით პოზნანის დიდ სამთავროს დაპირებული ჰქონდა ფართო შიდა ავტონომია პრუსიის შემადგენლობაში, რომელიც პრუსიამ უზრუნველყო მხოლოდ მცირე დროით. უკვე 1820 წელს სამთავროს ავტონომიურმა ორგანოებმა დაკარგეს რეალური ძალაუფლება და გადაიქცნენ პრუსიის ადმინისტრაციის მხოლოდ საკონსულტაციო დანამატად, სადაც თანამდებობებზე თითქმის ყოველთვის მხოლოდ გერმანელებს ნიშნავდნენ. პოლონეთის სამეფოსთან შედარებით, რომელიც რუსეთის იმპერიასთან იყო მიერთებული, სადაც პოლონეთის რუსიფიკაცია პოლონეთის აჯანყებამდე მიმდინარეობდა შედარებით ნელა, პოლონური ადმინისტრაციული და საგანმანათლებლო ორგანიზაციები პრუსიაში დათხოვილ იქნა და საკმაოდ მალე გააუქმეს. პოლონური ენა ჯერ კიდევ 1825 წელს მთლიანად იყო ამოღებული ოფიციალური სფეროდან. 1831 წლის შემდეგ პრუსიამ განავრცო და გააძლიერა გერმანიზაციის პოლიტიკა სამთავროს პოლონურ მოსახლეობას შორის. 

გერმანიის 1848-1849 წლის რევოლუციის ჩახშობის დროს სამთავრო გადაქცეული იყო პოზენის პროვინციად, თუმცა პრუსიის ხელწიფენი რომლებიც 1871 წლიდან გერმანიის იმპერატორები, მაინც ატარებდნენ პოზნანის დიდი ჰერცოგის ტიტულს.

მოსახლეობა
----------

* 900.000 ად. (1815)
* 1.350.000 ად. (1849)
* 2.100.000 ად. (1910)

საჰერცოგოს ტერიტორია შეადგენდა 28.951 კმ²

შედარებისათვის, რუსეთის პრივისლინსკის მხარეში რომლის ფართობი 128.500 კმ² შეადგენდა მოსახლეობა გაიზარდა 3,3 მლნ ადამიანიდან 1815 წელს, 6,1 მლნ ადამიანამდე 1870 და 10,1 მლნ 1900 წელს. პოლონელების შედარებით მცირერიცხობრივობის მიზეზით პოზნანში, გერმანიზაცია უფრო წარმატებით მიმდინარეობდა ვიდრე პოლონეთის რუსიფიკაცია. პოლონელების წილი საჰერცოგოში შემცირდა 73 %-იდან (657 ათასი) 1815 წელს 64 %-მდე (1,344 მლნ.) 1910 წელს, ხოლო გერმანელების წილი გაიზარდა 25 %-დან (225 ათასი) 31 %-მდე (651 ათასი), ებრაელების 2-დან 5 %-მდე. გერმანულმა ენამ მნიშვნელოვნად შეავიწროვა პოლონური განსაკუთრებულად ოფიციალურ სფეროში.
ტათევის საბაგირო გზის კაბინა
ქვედა სადგური „ჰალიძორი"
ზემო სადგური „ტათევი"
**ტათევის საბაგირო გზა** (სომხ. Տաթևի թևեր) — 5.7 კმ (3.5 მ) სიგრძის საბაგირო გზა სომხეთში, სოფელ ჰალიძორსა და ტათევის მონასტერს შორის. იგი არის მსოფლიოში ყველაზე გრძელი საბაგირო გზა, რომელსაც გააჩნია მხოლოდ ორი სადგური (ზემო სადგური ტათევში, ქვემო ჰალიძორში). შესულია გინესის რეკორდების წიგნში როგორც ყველაზე გრძელი, უწყვეტი, ორმაგი საბაგირო გზა. კონსტრუქციის შენება დასრულდა 2010 წლის 16 ოქტომბერს.

მდებარეობს სომხეთის სამხრეთ ნაწილში, ირანის საზღვართან ახლოს. იწყება სოფელ ჰალიძორის მთავარი გზატკეცილიდან, რომელიც აკავშირებს სოფელს ერევანთან და სრულდება სოფელ ტათევში IX საუკუნის ტათევის სამონასტრო კომპლექსთან ახლოს.

საბაგიროს გააჩნია ორი კაბინა, თითოეულს შეუძლია გადაიყვანოს 25 მგზავრი. კაბინა ავითარებს 37 კმ/სთ სიჩქარეს, ერთ გზის გავლას 10 წუთი სჭირდება. ყველაზე მაღლა საბაგირო 320 მ-ზე (1050 ფტ) ადის. ადგლილობრივ მოსახლეებს მგზავრობა 500 სომხურ დრამად შეუძლიათ ($ 1.20), სხვებმა კი ერთ გზაში 4000 დრამი ($9.80) უნდა გადაიხადონ.

საბაგირო გზის აშენება $18 მილიონი დაჯდა, თუმცა ამ თანხის დიდი ნაწილი კერძო შემოწირულობებია. 2010 წელს საბაგირო გზის გახსნას დაესწრო სომხეთის პრეზიდენტი სერჟ სარქისიანი და სომხეთის კათოლიკოსი გარეგინ II, 7 ადგილობრივ ბავშვთთან ერთად. მათ პირველად გაირეს ეს გზა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „Longest cable car links Armenian monastery". *Euronews*. 2010-10-19. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-14. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
* „Armenia opens aerial tramway aspiring to be named the world's longest". *Hurriyet Daily News and Economic Review*. 2010-10-18. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
* „World's longest cable car line opens to Armenia". *The Jakarta Globe*. 2010-10-16. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
* „World Longest Tramway?". *CNN*. 2010-09-06. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
* Wings of Tatev in Guinness Book of Records (video) | Armenia News - NEWS.am

სქოლიო
------

1. ↑  Longest non-stop double track cable car. Guinness World Records. ციტირების თარიღი: 23 August 2011.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **რგოლი**. |

პოლინომები ქმნიან პოლინომთა რგოლს შეკრებისა და კომპოზიციის მიმართ.
**რგოლი** – მათემატიკაში, კერძოდ აბსტრაქტულ ალგებრაში არის ალგებრული სტრუქტურა, რომელშიც განმარტებულია ორი ბინარული ოპერაცია და ისინი აკმაყოფილებენ გარკვეულ პირობებს.

რგოლების მაგალითებია მთელ რიცხვები, პოლინომები, მატრიცები და ა.შ.

მათემატიკური განმარტება
-----------------------

რგოლი არის სტრუქტურა (R, +, \*, 0, 1), სადაც R არის სიმრავლე, + და \* წარმოადგენს ორ ოპერაციას (ხშირად მოიხსენიება, როგორც შეკრება და გამრავლება, თუმცა კერძო შემთხვევებში შეიძლება განსხვავდებოდეს მათი ჩვეულებრივი გაგებისგან) განმარტებულს ამ სიმრავლეზე, 0 და 1 კი ამ ოპერაციების ნეიტრალურ ელემენტებს, შესაბამისად. რგოლი, განმარტების თანახმად, აკმაყოფილებს შემდეგ აქსიომებს:

  

1. *(R, +, 0)* არის კომუტაციური ჯგუფი:

* *(a + b) + c = a + (b + c)*
* *0 + a = a + 0 = a*
* ყოველი *a*–სთვის არსებობს ელემენტი *-a* (მოიხსენიება, როგორც **მოპირდაპირე ელემენტი**) ისეთი რომ, *a + −a = −a + a = 0*
* *a + b = b + a* (კომუტაციურობა)

2. *(R, ·, 1)* არის მონოიდი:

* *(a·b)·c = a·(b·c)*
* *1·a = a·1 = a*

3. ოპერაციები დაკავშირებულია დისტრიბუციულობის აქსიომებით:

* *a·(b + c) = (a·b) + (a·c)*
* *(a + b)·c = (a·c) + (b·c)*

  

რგოლს, რომელშიც მონიოდი *(R,·,1)* კომუტაციურია, ანუ *a·b=b·a*, კომუტაციური რგოლი ეწოდება. მაგალითად,  მთელი რიცხვების რგოლი და პოლინომთა რგოლი კომუტაციური რგოლებია, ხოლო მატრიცების რგოლი მოცემულ ველზე – არაკომუტაციური.

კომუტაციურ რგოლს, რომელშიც ყველა ნულისგან განსხვავებულ *a* ელემენტს გააჩნია შებრუნებული გამრავლების ოპერაციის მიმართ *b*, ანუ *a·b = b·a = 1*, ეწოდება ველი.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ჰომეროსი, ერთ-ერთი პირველი ევროპელი პოეტი
არისტოტელე
**პოეზია** (ბერძნ.: ποίησις „ვქმნი") — ხელოვნების უძველესი ფორმა, რომელშიაც ენა გამოიყენება მისი ესთეტიკური თვისებების გამო, მის მნიშვნელობასთან ერთად (ან ნაცვლად). მისი განსაზღვრის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული მცდელობა არისტოტელეს მიერ ყურადღებას ამახვილებს სიტყვის გამოყენებაზე რიტორიკაში, დრამაში, სიმღერასა და კომედიაში.

1. ფართო მნიშვნელობით მთელი მხატვრული ლიტერატურა, წარმოდგენილი პროზითა და პოეზიით.

2. მხატვრული ლიტერატურის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმა, რომელიც განსხვავდება პროზისგან მხატვრული ენის სხვადასხვაგვარი მეტრულ-რიტმული ორგანიზაციით, ე.ი. რიტმული იმპულსით, სიტყვათა ნაკადის მეტრულ-რიტმულად ურთიერთშეფარდებულ მონაკვეთებად - სალექსო სტრიქონებად დაყოფით (რომელიც უგულებელყოფს სინტაქსურ დაყოფას), თანმიმდევრულად გამოხატული ბგერითი სიმეტრიით, ემოციურ-ექსპრესიული ფოკუსირებით.

პოეზიის საწყისები სინკრეტიზმშია, როდესაც სიტყვები მუსიკა და ცეკვა ერთ მთლიანობას წარმოადგენდა. პოეზიისა და მუსიკის მჭიდრო კავშირი განპირობებულია მათი ძირითადი მასალის ბგერითი ბუნებით. ჩვეულებრივი მეტყველებისგან პოეზია განსხვავდება სიტყვების განსაკუთრებული წყობით, სადაც სინტაქსი ემორჩილება რიტმულ-ინტონაციურ პერიოდულობას, რაც სათანადო ფსიქოლოგიურ-ესთეტიკურ ეფექტს ქმნის.

პოეზია რენესანსის ეპოქამდე ბატონობდა, ხოლო მხატვრული პროზის ხელოვნებად ჩამოყალიბების შემდეგ იგი აგრძელებს მის პარალელურად არსებობას. ხშირია პროზასა და პოეზიას შორის შუალედური ჟანრებისა და ფორმების შექმნაც, მაგრამ მათ გამყოფად ყოველთვის რჩება ლექსის სტრიქონად ორგანიზებული მეტყველება, რიტმულ-ინტონაციური პერიოდულობა, რომელიც ნათლად აირეკლა ლექსითი მეტყველების ლათინურ სახელწოდებაში: versus – „უკან დაბრუნება" (იგულისხმება ლექსითი სტრიქონის უკან დაბრუნება ხელახალი, პერიოდული განმეორებისთვის).

პოეზიის ფორმები
---------------

უძველესი პოეზიიდან თანამედროვე პოეზიამდე მხატვრული ლიტერატურის ამ მიმართულებამ უამრავი ფორმა და შინაარსი მიიღო, მაგრამ როგორც აღმოსავლეთში მაგ: ჩინურსა და იაპონურ პოეზიაში ასევე დასავლეთში, პოეზია იყო პოეტის სულიერი მდგომარეობისა და წარმოსახვის გამოვლინება.

### ჰაიკუ

ჰაიკუ იაპონური ურითმო პოეზიაა, იგი დიდი პოპულარობით სარგებლობს არა მარტო აღმოსავლეთში არამედ დასავლეთ ცივილიზაციაშიც, მას მიმართავენ ღრმა სიბრძნის გამოსახატავად ასევე მისტიკის გადმოსაცემად, იგი ძირითადად იგავის სახესაც ატარებს.

სქოლიო
------

1. ↑  არისტოტელეს "პოეტიკა" (ποιητική).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ელექტრონული პოეტური ტექსტები დაარქივებული 2016-10-24 საიტზე Wayback Machine.
* ამერიკელ პოეტთა აკადემია
* კანადელ პოეტთა ასოციაცია დაარქივებული 2005-01-24 საიტზე Wayback Machine.
* ამერიკული პოეზიის ჟურნალი
* პოეტური კვლევების ცენტრი საფრანგეთში
* ფრანგული პოეზიის ანთოლოგია დაარქივებული 2004-06-08 საიტზე Wayback Machine.

ლიტერატურა
----------

* Haiku moment: an anthology of contemporary North American haiku. Charles E. Tuttle Co. p. xiii.Ross, Bruce, ed. (1993).
**რბენიები** (ლათ. Cursoriinae) — ფრინველთა ქვეოჯახი მერცხალასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 21–24 სმ. შეფერვა მფარველობითია, ქვიშისფერ-მურა ან მოწითურო ტონებისა. აქვს მოხდენილი სხეულის აგებულება, ფეხები გრძელია, ნისკარტი წვრილი და ბასრი. სქესობრივი დიმორფიზმი არ არის გამოხატული. ცნობილია 2 გვარის 9 სახეობა. გავრცელებული არიან აფრიკის, ახლო აღმოსავლეთის, ცენტრალური აზიისა და ინდოეთის ღია მშრალ ვაკე ადგილებზე, სადაც მცენარეულობა გაიშვიათებულია. ჩრდილოური პოპულაციები გადამფრენია, სამხრეთი — მკვიდრი. კვების დროს მიწაზე სწრაფად დარბიან და ზედაპირიდან კენკავენ მცირე ზომის უხერხემლოებს; ზოგჯერ საკვების ძიებისას ნისკარტით ქექავს ნიადაგის ზედა ფენას. მფრთხალი ფრინველები არიან, სწრაფად რბენენ, დროდადრო ჩერდებიან, თავს მაღლა სწევენ და გარშემო ათვალიერებენ. ბუდე მიწაზე არსებული მცირე ზომის ორმოა. დებენ 2–4 კვერცხს; კრუხობს ორივე მშობელი. ბარტყები ბუდეს მალევე ტოვობენ, თუმცა კიდევ რამდენიმე დღე მათ მშობლები კვებავენ.

ლიტერატურა
----------

* БЕГУНКИ // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М. 2005. — стр. 156.
**მომარაგების და შრომის სამინისტრო** — სახელმწიფო ორგანო, რომელიც 1918 წლის მაისიდან მიწათმოქმედების სამინისტროსთან ერთად არსებობდა, მინისტრი ნოე ხომერიკი, რომელმაც ამ მიმართულებით თავის მოადგილედ გიორგი ერაძე დანიშნა. 1919 წლის ბოლოს შრომისა და მომარაგების სამინისტრო ცალკე უწყებად ჩამოყალიბდა და სამინისტროს ხელმძღვანელად გიორგი ერაძე დაინიშნა, მის მოადგილეებად კი — ივანე ჭავჭანიძე და ილია გოლდმანი. სამინისტრო მომარაგებისა და შრომის რეგულაციის მიმართულებით აქტიურად მუშაობდა, თუმცა ხშირად ოპოზიციის კრიტიკის მთავარი ადრესატი სოციალ-დემოკრატიულ მთავრობაში სწორედ მომარაგების მინისტრი იყო. მას ოპოზიცია არაკომპეტენტურობას სწამებდნენ და გამოცდილების არმქონედ მოიხსენიებდა, თუმცა ფაქტია, მთავრობაშიც და საკანონმდებლო ორგანოშიც დიდი ნდობით სარგებლობდა. სამინსიტროს დაქვემდებარებაში არსებული ორივე ძირითადი მიმართულება ძალზე პრობლემურად იდგა დამოუკიდებლობის პერიოდში. შრომის საკითხების მოგვარება სამინისტრომ პროფკავშირებთან ერთად, სატარიფო პალატის და შრომის კომისიების (საბჭოების) საშუალებით, მნიშვნელოვნად გადაჭრა. 1920-1921 წლების ბიუჯეტის თანახმად, შრომის სამინისტროს დაფინანსება 32 მილიონ მანეთს
აღემატებოდა, სამინისტროს ბიუჯეტი ძირითადად მუშათა შემწეობებს, მუშათა ჯილდოებს, კომისიების მუშაობაზე და ადმინისტრაციულ ხარჯებს ხმარდებოდა. სამინისტროს, სატარიფო პალატის, შრომის კომისიებისა და დამფუძნებელი კრების შესაბამისი კომისიის ეფექტიანი მუშაობის შედეგად მიღებულ იქნა შრომის ეფექტიანი კანონმდებლობა, რომელიც მოიცავდა: 8 – საათიან სამუშაო დროს, შრომის პირობების მონიტორინგს, დავების ეფექტურად გადაწყვეტის მექანიზმებს, ქალთა და არასრულწლოვანთა შრომის რეგულაციას. მომარაგების მიმართულებით სამინისტრო, საქართველოს გარშემო არსებული ვითარებიდან და ზოგადად მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებიდან გამომდინარე, დიდ პრობლემებს სწყდებოდა. საბჭოთა და თეთრგვარდიელთა რუსეთის მიერ საქართველოსათვის დაწესებულმა სასურსათო ბლოკადამ, საერთაშორისო კომუნიკაციების მოშლამ საქართველო მძიმე სასურსათო კრიზისის წინაშე დააყენა,
სამინისტროს მცდელობები მიეღო სტაბილური სასურსათო მარაგები, ხშირად უშედეგოდ სრულდებოდა. მომარაგების სამინისტროს ბიუჯეტი 1920 წლისთვის ქვეყნის ბიუჯეტის 29%-ს აღემატებოდა და მისი მნიშვნელოვანი ნაწილი არა მხოლოდ სურსათის, არამედ ნავთობ პროდუქტების, სხვა მასალებისა და იარაღის შესყიდვაზე იხარჯებოდა. მომარაგების სამინისტრო ებრძოდა ქვეყნის შიგნით არსებული მარცვლეულის სპეკულანტების ხელში ჩავარდნასა და კონტრაბანდის სახით ქვეყნიდან გატანას.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 282-283.
**საქართველოს სსრ სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სახელმწიფო კომიტეტის საქართველოს მცენარეთა დაცვის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი** — დაარსდა 1930 წელს ცენტრალური ფიტოპათოლოგიური სადგურისა და გამოყენებითი ენტომოლოგიის ინსტიტუტის ბაზაზე. ინსტიტუტს ჰქონდა განყოფილებები: ფიტოპათოლოგიის (იმუნიტეტისა და სოკოვანი დაავადებების ლაბორატორია, მცენარეთა ბაქტერიზების ლაბორატორია), ვირუსული და მიკოპლაზმური დაავადებების, ენტომოლოგიისა და გამოყენებითი ზოოლოგიის, პროგნოზირებისა და ბიოსისტემების მოდელირების, ბიომეთოდის, მცენარეთა ქიმიური დაცვის (ინსპექტოაკარიციდების ლაბორატორია, ფუნგივიდების ლაბორატორია), სარეველებთან ბრძოლის, ბიოფიზიკის, მექანიზაციის, ეკონომიკა-ორგანიზაციისა და დანერგვის, სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციის, პროპაგანდსა და პატენტების. ინსტიტუტის ფილიალი იყო აფხაზეთის მცენარეთა დაცვის საცდელი სადგური, გარდაბნის ექსპერიმენტული ბაზა და ნატანების საყრდენი პუნქტი. ინსტიტუტი იკვლევდა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებლებს, დაავადებებსა და სარეველებს. ამუშავებდა მათთან ბრძოლის ინტეგრირებულ ღონისძიებებს, ახდენდა საქართველოში მცენარეთა დაცვის მეცნიერო-კვლევითი მუშაობის კოორდინირებას. ინსტიტუტს ჰქონდა ასპირანტურა, ბიბლიოთეკა, გამოსცემდა სამეცნიერო „შრომათა კრებულებს" (ტ. 1—35, 1930—1984).

ლიტერატურა
----------

* *გვრიტიშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 178-179.
**საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი** — საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება.

საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი 1997 წელს დაფუძნდა. ფონდი საქართველოში მოქმედ მსოფლიოს ყველა მსხვილ საინვესტიციო ბანკთან და ფინანსურ ინსტიტუტთან თანამშრომლობს. აღნიშნულის კოორდინირებას საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული სამეთვალყურეო საბჭო და საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ახორციელებს.

საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის მიზანია ხელი შეუწყოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ინსტიტუციონალურ და ფინანსურ შესაძლებლობათა გაძლიერებას, ადგილობრივ ინფრასტრუქტურასა და მომსახურებაში სახსრების ინვესტირებას, ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი ეკონომიკური და სოციალური მომსახურების მდგრად საფუძველზე გაუმჯობესებას, განახლებადი ენერგიების (მცირე ზომის ჰიდროელექტროსადგურებისა და გეოთერმული) ობიექტების განვითარებას, იძულებით გადაადგილებული პირებისათვის მყარი ეკონომიკური ბაზის შექმნას, საირიგაციო და სადრენაჟო სისტემების რეაბილიტაციას, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში საქართველოს იურიდიული და ფიზიკური პირებისათვის შეღავათიანი სესხების გაცემის უზრუნველყოფას, უცხო ქვეყნებისა და საქართველოს ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის ბიზნესის განვითარების მიზნით ტექნიკური დახმარების გაწევას. საქართველოში კონფლიქტის შედეგად მოსახლეობისა და ინფრასტრუქტურისათვის მიყენებული ზარალის აღმოფხვრას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**პოზიციური კოდი** ციფრულ მოწყობილობებში ხშირად გამოიყენება, სადაც რიცხვი განისაზღვრება ერთიანის პოზიციით ნულების სიმრავლეში, ან ნულის პოზიციით ერთიანების სიმრავლეში.

მაგალითად, თუ პოზიციური კოდის სიმრავლე შედგება 10 პოზიციისაგან, ათობითი რიცხვი 8 პოზიციურ კოდში იქნება 0100000000, ხოლო ათობითი რიცხვი 4 კი — 0000010000.

განსაზღვრება
------------

პოზიციური კოდი განისაზღვრება ერთიანი რიცხვით {\displaystyle b>1}, რომელიც კოდის ფუზეა. კოდს ფუძით {\displaystyle b} ასევე უწოდებენ {\displaystyle b}**-ობითს** (კერძოდ, ორობითს, სამობითს, ათობითს და ა.შ.).

მთელი რიცხვი ნიშნის {\displaystyle x} გარეშე {\displaystyle b}-ობით სისტემაში წარმოდგენილია რიცხვ {\displaystyle b}

{\displaystyle x=\sum \_{k=0}^{n-1}a\_{k}b^{k}}-ის ხარისხის წრფივი კომბინაციის სახით, სადაც {\displaystyle \ a\_{k}} მთელი რიცხვებია. მათ ეწოდებათ ციფრები, რომლებიც აკმაყოფილებენ არათანაბრობას {\displaystyle 0\leq a\_{k}\leq b-1.}

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Accurate Base Conversion დაარქივებული 2017-02-04 საიტზე Wayback Machine.
* The Development of Hindu Arabic and Traditional Chinese Arithmetics დაარქივებული 2016-03-10 საიტზე Wayback Machine.
* Implementation of Base Conversion at cut-the-knot
* Learn to count other bases on your fingers
* From one to another number system
**პომორიელები**, პომერანები — დასავლეთსლავური ტომები, რომლებიც ცხოვრობდნენ XVI-XVII საუკუნეებში ოდრას დაბლობებში ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. 900 წელს პომერანების არეალის საზღვარი გადიოდა ოდრაზე დასავლეთით, ვისლაზე აღმოსავლეთით და ნეტოჩიზე სამხრეთით. შემდგომ ამ ისტორიული ადგილებს სახელწოდება პომერანია ჰქონდა (სლავურად Поморяния პომორიანიე ან Поморье პომორიე).

X საუკუნეში პოლონეთის მთავარმა მიეშკო I-მა პომორიელების მიწები შეუერთა პოლონეთის სახელმწიფოს. XI საუკუნეში პომორიელებმა აჯანყება მოაწყვეს და ისევ მოიპოვეს დამოუკიდენლობა პოლონეთისგან. ამ პერიოდში მათი ტერიტორიები ფართოვდებოდა ოდრას დასავლეთით ლუტიჩების მიწებში. მთავარ ვარტისლავ I-ის ინიციატივით პომორიელებმა მიიღეს ქრისტიანობა.

1180-იან წლებში იწყება გერმანელების გავლენის ზრდა პომორიელების მიწებზე და აქ ჩნდებიან გერმანელი მცხოვრებლები. გამანადგურებელი ომების შედეგად დანიელებთან, პომორიელი ფეოდალები მიესალმებოდნენ დაცლილ მიწებზე გერმანელების ჩასახლებას. დროთა განმავლობაში დაიწყო გერმანიზაციის და პოლონიზაციის პროცესები პომორიელების მოსახლეობაში. ასიმილაციას გერმანელებსა და პოლონელებს შორის თავი აარიდეს და ახლა ძველი პომორიელების ნაშთებს წარმოადგენენ კაშუბები, რომელთა რიცხვი 300 ათასი ადამიანია.
**პოზდნეევკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია** (რუს. Церковь Михаила Архангела) — მართლმადიდებლური ეკლესია მილეროვის რაიონის სოფელ პოზდნეევკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1890 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მილეროვის რაიონი, სოფელი პოზდნეევკა.

ისტორია
-------

პირველი ხის ტაძარი აშენდა 1792 წელს, გენერალ-მაიორ იოსებ მიქაელის ძე პოზდნეევკის მითითებით. მრევლისთვის გაიხსნა 1873 წელს. საეკლესიო-სამრევლო სკოლა გაიხსნა 1886 წლის 6 თებერვალს. 

ახალი ქვის ტაძარი აიგო მომლოცველთა შემოწირულობით, 1890 წელს, იერუსალიმის ტაძრის ნიმუშის მიხედვით. ტაძრის შენობა და სამრეკლო - აგურისაა ქვის ფუნდამენტზე, გადახურულია თუნუქის ფირფიტებით. ტაძარს ჰქონდა ხის საყარაულო, ქვის ღობე - ველური ქვისგან. ძველი ხის ტაძარში მსახურება მიმდინარეობდა 1890 წლის 31 დეკემბრამდე. ეკლესიამ იარსება XX საუკუნემდე, რის შემდეგაც დაანგრიეს სამშენებლო ტექნიკის გამოყენებით. 

მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი მოწმე იყო 1920 წლის დონის კაზაკთა კამიშევის აჯანყებისა, როდესაც მართლმადიდებელმა კაზაკებმა, რომლებიც ტაძრის სიახლოვეს იყვნენ, წითელი არმიის წინააღმდეგ დაიწყეს ბრძოლა. საბჭოთა კავშირის დროს, ეკლესია გაძარცვეს და შენობა გამოიყენებოდა სათავსოდ. 

ამჟამად ეს ლამაზი და უნიკალური ტაძარი აღდგენილია. ეკლესიის წინამძღვარია ბერი სიმონ მოროზოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Позднеевка. Церковь Михаила Архангела.
* Слободы Нижне-Ольховой Поздеевой Архангельская церковь
* 90 лет исполнилось старейшему прихожанину храма Архангела Михаила слободы Позднеевка Миллеровского благочиния დაარქივებული 2017-02-27 საიტზე Wayback Machine.
* В день празднования Собора Архистратига Михаила, престольный праздник храма отмечают жители слободы Позднеевка

სქოლიო
------

1. ↑  Храм Михаила Архангела (Позднеевка)
2. ↑  ХРАМ ВО ИМЯ АРХИСТРАТИГА МИХАИЛА[*მკვდარი ბმული*]
**საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა** — საქართველოს მოქალაქის ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს პირის საქართველოს მოქალაქეობას, მის ვინაობას და საცხოვრებელ ადგილს. საქართველოში მცხოვრებ პირთა პირადობის მოწმობის გაცემას და შეცვლას ახორციელებს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო სააგენტო ტერიტორიული სამსახურებისა და იუსტიციის სახლების მეშვეობით, ხოლო საზღვარგარეთ მყოფ საქართველოს მოქალაქეს უფლება აქვს, პირადობის ელექტრონული მოწმობის გაცემისა და შეცვლის მოთხოვნოთ განცხადება წარუდგინოს საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობას ან საკონსულო დაწესებულებას. სააგენტოს ტერიტორიული სამსახურები პირადობის მოწმობებს გასცემს დამზადებისათვის გათვალისწინებული ყველა საჭირო დოკუმენტის წარდგენიდან მე-10 სამუშაო დღეს, ან დაჩქარებული წესით. საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობა ან საკონსულო დაწესებულებები — წარდგენიდან 45 დღის ვადაში. საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა 18 წლამდე პირებზე გაიცემა 4 წლის ვადით, 18 წლის ზემოთ — 10 წლის ვადით. საქართველოს მოქალაქე 14 წლის მიღწევიდან 6 თვის ვადაში ვალდებულია მიიღოს პირადობის მოწმობა. სურვილის შემთხვევაში, პირადობის მოწმობის მიღების უფლება აქვს ასევე 14 წლამდე საქართველოს მოქალაქეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამოქალაქო რეესტრი დაარქივებული 2011-04-23 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  სამოქალაქო რეესტრი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-23. ციტირების თარიღი: 2009-10-22.
2. ↑  სამოქალაქო რეესტრი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-23. ციტირების თარიღი: 2009-10-22.
3. ↑  სამოქალაქო რეესტრი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-23. ციტირების თარიღი: 2009-10-22.

|  |  |
| --- | --- |
| სასწორი | *ეს სტატია კანონის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პოიკილოთერმული ცხოველები** (ბერძ. ποικίλος — „განსხვავებული", „ცვალებადი" და  θερμός — „სითბო"), *ცივსისხლიანი ცხოველები* — სხეულის ცვალებადი ტემპერატურის მქონე ცხოველები. მათი სხეულის ტემპერატურა 1–2 °C-ით აღემატება გარემოს ტემპერატურას ან მისი ტოლია. პოიკილოთერმული ცხოველებს განეკუთვნება ყველა უხერხემლო ცხოველი, ხოლო ხერხემლიანებიდან — თევზები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები. მრავალი პოიკილოთერმული ცხოველის ტემპერატურა იცვლება მზის სითბოს შთანთქმით ან კუნთების მუშაობით. მაგ. კელას სხეული ფრენისას, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა 4–8 °C-ია, 40 °C-მდე და მეტად ხურდება, მაგრამ ფრენის შეწყვეტისთანავე ტემპერატურაც სწრაფად ეცემა. როდესაც პოიკილოთერმული ცხოველების ტემპერატურა სცილდება ოპტიმალურ საზღვრებს, ისინი ირინდებიან ან კვდებიან.

პოიკილოთერმული ცხოველების არასრულყოფილი თერმორეგულაცია აიხსნება ორგანიზაციის პრიმიტიული დონით, უპირველეს ყოვლისა, ნერვული სისტემის სუსტი განვითარებით ფრინველებთან და ძუძუმწოვრებთან შედარებით.

ლიტერატურა
----------

* *ქაჯაია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 120.
**სოფენეს სამეფო** (სომხ. Ծոփքի Թագավորութիւն) — უძველესი სომხური სამეფო, რომელიც ძვ. წ. III საუკუნიდან ძვ. წ. 94 წლამდე არსებობდა, სანამ ტიგრან II-მ არ დაამარცხა და საკუთარ იმპერიას არ შეუერთა. სოფენეს სამეფოს ერთ-ერთი განშტოება იყო კომაგენეს სამეფო.

წარმოშობა
---------

სოფენე ურარტუს სამეფოს ნაწილი იყო ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებში. მას შემდეგ რაც არგიშთი I-მა რეგიონი თავის სამეფოს შეუერთა ძვ. წ. VIII საუკუნის დასაწყისში, მისი მცხოვრებლების დიდი ნაწილი ახლად აშენებულ ქალაქ ერებუნში გადაასახლა.

შემდგომში, ძვ. წ. 600-იანი წლებიდან სოფენე ერვანდუნების სომხური სამეფოს პროვინცია გახდა.

ძვ. წ. 330-იან წლებში ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობებისა და აქემენიანთა იმპერიის დაშლის შემდგომ, იგი სომხეთის ერთ-ერთი პირველი რეგიონი გახდა, რომელშიც საბერძნეთის გავლენა იგრძნობოდა, რის გამოც გავრცელებული იყო ბერძნული კულტურის ნიშნები. სოფენე დიდი სომხეთის შემადგენლობაშიც შედიოდა. ძვ. წ. III საუკუნეში სელევკიდების იმპერიამ ხელი შეუწყო სოფენეს დიდი სომხეთის იმპერიისგან გამოყოფას და ახალი სამეფოს ჩამოყალიბებას. სოფენეს სამეფოს ერვანდუნების დინასტია მართავდა.

სამეფოს დედაქალაქი არკატიატკერტი იყო, რომელიც მდინარე ტიგროსის ჩრდილოეთით მდებარეობდა, თუმცა მისი უდიდესი დასახლება არშამაშატი იყო, რომელიც სამეფოს სამხრეთით მდებარეობდა. არშამაშატი ძვ. წ. III საუკუნეში დაარსდა და ახ. წ. XIII საუკუნემდე არსებობდა. სამეფოს სომხები მართავდნენ, თუმცა მოსახლეობა ეთნიკურად განსხვავებული იყო. ძირითადად აქ სომხური და სემიტური წარმოშობის ხალხი ცხოვრობდა.

გალერეა
-------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| სამესის მონეტა ძვ. წ. 260 | არშამ I-ის მონეტა ძვ. წ. 240 | არშამ II-ის მონეტა ძვ. წ. 230 | ქსერქსეს მონეტა ძვ. წ. 220 |
|  |  |  |  |
| აბდისარესის მონეტა ძვ. წ. 210 | ზარიადრესის მონეტა ძვ. წ. 190 | არკატიუსის მონეტა ძვ. წ. 175 | მორფილიგის მონეტა ძვ. წ. 150 |

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Toumanoff, Cyril(1963) *Studies in Christian Caucasian History*, Georgetown University Press
2. ↑  *Traditio*, By Institute of Research and Study in Medieval Canon Law
Summary(1943)Contributor Johannes
Quasten, Stephan Kuttner, Fordham University Press
3. 1 2  Bedoukian, Paul (1985). *Coinage of the Armenia Kingdoms of Sophene and Commagene*. Los Angeles:  Armenian Numismatic Society,   გვ. 30 pages. ISBN 0-9606842-3-9.
4. ↑  T. A. Sinclair, "Eastern Turkey, an Architectural and Archaeological survey, volume 3, pages 112, 196, 358.
5. ↑  T. A. Sinclair, "Eastern Turkey, an Architectural and Archaeological survey, volume 3, pages 359.
**პონარტის კირხე** (რუს. Кирха Понарт; გერმ. Ponarther Kirche) — ყოფილი ევანგელისტური კირხე კენიგსბეგში, აგებულია 1897 წელს. სახელწოდება მიიღო ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი უბნის პონარტისაგან. ამჟამად მართლმადიდებლური ტაძარი, რომელიც აგებულია ღვთისმშობლის შობის სახელზე. 

მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს კალინინგრადის ეპარქიას.

ისტორია
-------

კირხე ააშენეს პონარტის რაიონის ევანგელისტური თემის ხელმძღვანელის რობერტ ჰოფმანის დამსახურებით, რომელიც იყო შეფერდეკერისა და გრუბერის ოჯახების კუთვნილი ლუდის ქარხნის „პონარტის" დირექტორი და ასევე პონარტის მკვიდრი. კირხე აკურთხეს 1897 წლის 23 ივლისს. 

აგურის ნაგებობას, რომელიც აგებულია ნეოგოთიკურ სტილში, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში აქვს ოთხსართულიანი სამრეკლო და ფრონტონები აღმოსავლეთით და სამხრეთით. ნაგებობის ორ მხარეს კი განთავსებულია კონფორსტები. სამხრეთით განთავსებულია საკურთხევლის ნაწილი, რომელსაც ესაზღვრება შიფერდეკერების საგვარეულო სამარხი. კირხეს ჩრდილოეთ ნაწილში განლაგებულია ლამაზი ფრონტონი ხუთი ფანჯრით, აქვე განთავსებულია კარიბჭე, რომელიც გაერთიანებულია სამრეკლოს კოშკთან. აღმოსავლეთის მხარეს ფანჯრები ფართო და მაღალია. ორფერდა სახურავზე დაყენებული იყო ფანარი მაღალი წვეტით (არაა შემონახული ჩვენს ეპოქამდე).

პირველი საეკლესიო ორღანი ქრისტიანულ ეკლესიაში მოიტანეს ქალაქის სინაგოგიდან. ისტრუმენტი მოქმედებდა 1929 წლამდე, ხოლო შემდეგ შეცვალეს ახლით, რომელიც იყო ცნობილი ჰანოვერული ფირმის „ფურტვენგლერი და ჰამერის" ნამუშევარი (წარმატებით მუშაობს დღემდე).

1945 წლის აპრილის შტურმის შემდეგ მიყენებულმა მცირე დაზიანებებმა ხელი ვერ შეუშალა მასში ღვთისმსახურებას, რომელიც აღევლინებოდა ქალაქში დარჩენილი გერმანელებისათვის. მათი გადასახლების შემდეგ კირხე ჯერ საწყობად გამოიყენებოდა, ხოლო შემდეგ მასში მოქმედებდა სპორტული დარბაზი „შტორმი".

1991 წელს პონარტის კირხე გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. შენობა გაარემონტეს და 1992 წლის 21 სექტემბერს აკურთხეს როგორც ღვთისმშობლის შობის სახელობის ეკლესია.

ლიტერატურა
----------

* Альбинус Р. Лексикон города Кенигсберга и его окрестностей. — Леер, 1985. -На нем. яз.
* Бахтин А. Долизен Г. Забытая культура: Кирхи Северо-Восточной Пруссии. -Хузум, 1998. — На нем. яз.
* В. И. Кулаков, А. П. Бахтин, А. П. Овсянов, Н. И. Чебуркин, «Памятники истории и культуры. Калининград», Москва, 2005, стр. 136 ISBN 5-902425-01-8
ჟუსა და ბრენის ტბები, ჟუს ხეობა
**ჟუს ხეობა** (ფრანგ. Vallée de Joux) — ხეობა იურის მთებში, შვეიცარიაში, ძირითადად ვოს კანტონის ტერიტორიაზე. ხეობა ასევე გრძელდება საფრანგეთში (იურის დეპარტამენტი), მისი უმაღლესი, სამხრეთ-დასავლეთი დაბოლოებით. მდებარეობს ქალაქ ჟენევიდან 50 კმ-ით ჩრდილოეთით და ლოზანიდან ჩრდილო-დასავლეთით, საშუალო სიმაღლე 1000 მეტრია. ჟუს ხეობაში შვეიცარიის სამი ტბა მდებარეობს: ჟუს ტბა, ბრენის ტბა და ტერის ტბა. ხეობის ჩრდილოეთ კიდეს მიუყვება საფრანგეთის საზღვარი, ჟუს ტბიდან დაახლოებით 10 კმ-ით დასავლეთით, სანამ ხეობა უშუალოდ შევა საფრანგეთის ტერიტორიაზე. შემდეგში იგი გრძელდება რუსის ტბისა და სათხილამურო კურორტ ლე-რუსის ფერდობებში. 

ზღვის დონიდან 1000 მეტრის მაღლა ზამთარი განსაკუთრებით ცივი კლიმატით გამოირჩევა და ხანდახან, ხეობას *ვოს ციმბირსაც* კი უწოდებენ.

ლიტერატურა
----------

* Reymond, Lucien ; *Notice sur la vallée du Lac de Joux, 1864* ; Les Charbonnières : Le Pèlerin, 1995.
* Devicque, Julien-Hippolyte and Rochat, Rémy ; *Merveilleuse vallée du Lac-de-Joux* ; Les Charbonnières : Editions Le Pèlerin, 1992.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.valleedejoux.ch ოფიციალური ვებ-გვერდი