**კროკერის ხელოვნების მუზეუმი** — დაარსდა 1885 წელს, უძველესი ხელოვნების მუზეუმი მდინარე მისისიპის დასავლეთით.  მდებარეობს საკრამენტოში, კალიფორნიაში, მუზეუმი ფლობს კალიფორნიის ხელოვნების ერთ-ერთ მთავარ კოლექციას. დაწესებულება მოიცავს ამერიკულ ნამუშევრებს, რომლებიც თარიღდება კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელებიდან დღემდე. მუზეუმში დაცულია ევროპული ნახატები, კერამიკის ერთ-ერთი უდიდესი საერთაშორისო კოლექცია აშშ-ში და აზიური, აფრიკული და ოკეანური ხელოვნების კოლექციები.

ისტორია
-------

ედვინ ბ. კროკერმა (1818-1875), კალიფორნიის მდიდარმა ადვოკატმა და მოსამართლემ და მისმა მეუღლემ, მარგარეტ კროკერმა (1822-1901), დაიწყეს ნახატებისა და ფერწერების მნიშვნელოვანი კოლექციის შეკრება ევროპაში მოგზაურობის დროს, 1869 წლიდან 1871 წლამდე. რა საკრამენტოში დაბრუნებისთანავე, მათ დაიწყეს სამხატვრო გალერეის შექმნა მათი დიდი სახლის ნაწილში, მესამე და ო ქუჩების კუთხეში. გალერეა გახდა საკრამენტოში სოციალური საქმიანობის კერა, მასპინძლობდა ადგილობრივ ორგანიზაციებს და გამოჩენილ ვიზიტორებს, მათ შორის ჰავაის დედოფალს, ლილიუოკალანს (1878), პრეზიდენტ ულის ს. გრანტს (1879) და ოსკარ უაილდს (1882). 

 მარმარილოს სამახსოვრო დაფა კროკერის ხელოვნების მუზეუმში
ედვინ ბ. კროკერი გარდაიცვალა 1875 წელს. 1885 წელს, მისმა ქვრივმა, მარგარეტმა შექმნა სახალხო ხელოვნების მუზეუმი, სადაც მან ედვინ კროკერის ხელოვნების გალერეის კოლექცია წარუდგინა ქალაქ საკრამენტოსა და კალიფორნიის მუზეუმების ასოციაციას.  ნამუშევრების საერთო ღირებულება იმ დროს 500,000 აშშ დოლარ შეადგენდა. 

1978 წელს კროკერის სამხატვრო გალერეას ეწოდა კროკერის ხელოვნების მუზეუმი. 2002 წელს, მზარდი კოლექციისა და საკრამენტოსა და კალიფორნიის ცენტრალური ველის რეგიონის მზარდი მოსახლეობის მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად, მუზეუმმა Gwathmey Siegel &amp; Associates- ის ფირმას მუზეუმის გაფართოება დაუკვეთა. კროკერის ხელოვნების მუზეუმი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა 2010 წლის 10 ოქტომბერს.

მუდმივი კოლექციები
------------------

 ჩარლზ კრისტიან ნალი, *კვირა დილა მაღაროებში* (1872)
### კალიფორნიული და ამერიკული ხელოვნება

კალიფორნიის ხელოვნების კოლექცია მოიცავს ნამუშევრებს, რომლებიც დათარიღებულია შტატის არსებობის პერიოდიდან დღევანდელამდე. ადრეული კალიფორნიული ხელოვნების ძირითადი კოლექცია შეკრიბა ედვინ ბ. კროკერმა და მარგარეტ კროკერიმ 1870 -იანი წლების დასაწყისში. მათ კოლექციაში თვალსაჩინოა გერმანელ-ამერიკელი მხატვრის ჩარლზ კრისტიან ნალის ნამუშევრები, რომლებშიც შეტანილია ევროპული ფერწერის სტილის დეტალები. კრეკერებმა ჩარლზ ნალის შეუკვეთეს ხუთი ნამუშევარი, მათ შორისაა *კვირა დილა მაღაროებში* (1872). 

კალიფორნიული კოლექცია განაგრძობს გაფართოებას და ახლა შეიცავს 150 წლიან ფერწერებს, ქანდაკებას და ხელნაკეთ ნივთებს, იმპრესიონიზმის, აბსტრაქტულ ექსპრესიონიზმის და პოპ არტის სტილში. ხელოვნების ნიმუშებია შექმნილია სხვადასხვა მხატვრის მიერ, მათ შორისაა: ამანდა ოსტინი, ნორტონ ბუში, უილიამ კიტსი, თომას ჰილი, გრანვილ რედმონდი, ედვინ დიკინი, გაი როუზი, გოთარდო პიაცონი, ჯოან ბრაუნი, ელმერ ბიშოფი, როლანდ პეტერსენი, დევიდ პარკი, ჯესი, რიჩარდ დიბენკორნი, მელ რამოსი და უეინ ტიებაუ.

კოლექცია ასევე მოიცავს ამერიკული ხელოვნების ნამუშევრებს, რომლებიც თარიღდება მე-19 საუკუნის ბოლოდან დღემდე. ამერიკელი იმპრესიონისტები და მოდერნისტები კოლექციის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენენ, მათ შორის არის ჩაილდ ჰასამის, რობერტ ჰენრის, ჯორჯია ო'კიფის, მაინარდ დიქსონის, მარსდენ ჰარტლის, ჰანს ჰოფმანის და ლუის კრუზ აზაკეტას ნამუშევრები.

 გერიტ ვან ჰონტორსტის *ფერწერის ალეგორია* (1648).
### ევროპული ხელოვნება

#### ორიგინალური კოლექცია

ევროპული ხელოვნების კოლექციის შეგროვება დაიწყო კროკერების ოჯახის ევროპაში მოგზაურობით, 1869 წლიდან 1871 წლამდე. ეს არ იყო გრანდიოზული ტური. კრეკერები ქირაობდნენ საცხოვრებელ ადგილს დრეზდენში ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში და ძირითადად მოგზაურობდნენ გერმანიაში.  (ნათქვამია, რომ რემბრანდტის, რუბენსის, პუსინის, სალვატორ როზას და ლეონარდო და ვინჩის ნაწარმოებებია 1876 წლის საწყის კატალოგში, მაგრამ შემდგომ ათწლეულებში დააბრუნეს. )      თუმცა, კროკერის შესყიდვებს შორის იყო მართლაც იშვიათი ნამუშევრები რომლებიც მრავალი განსხვავებული მხატვრის მიერ არის დახატული, მცირე ხნით კრეკერები ფლობდნენ უდიდეს კერძო ხელოვნების კოლექციას, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 

 გერმანელი მხატვრის ფრანც დიტრიხის *ოიდიპუსი და ანტიგონე* იყო ებანდ მარგარეტ კროკერის მიერ შეგროვებულ ნამუშევრებს შორის.
ფერწერებთან ერთად, კრეკერებმა ასევე შეიძინეს 1344 ძველი ოსტატის ნახატი.  ამ ნახატების წარმოშობისა და მნიშვნელობის სისტემატიური შესწავლა დაიწყო მხოლოდ 21-ე საუკუნეში. 

უფრო გარკვეული წარმოშობის იყო გერმანული და ცენტრალური ევროპის ნახატები. კროკერმა ამ ნახატების უმრავლესობა იმ მხატვრებისგან შეიძინა, რომლებიც იმ დროს ცოცხლები იყვნენ და მუშაობდნენ. მე-19 საუკუნის ეს ნახატები შემდეგ გახდა ევროპული ხელოვნების კოლექციის ბირთვი, ამ კოლექციაშია მე-17 საუკუნის ფლამანდური და ჰოლანდიური ოქროს ხანის, ასევე მე -17 და მე-18 საუკუნეების ფრანგული და იტალიური ნამუშევრები.  კროკერის ორიგინალურ კოლექციაში წარმოდგენილია მხატვრები: მარტენ ვან ჰემსკერკი, იან ბრიუგელ უფროსი, კლაეს მოლენაერი, პიტერ კვასტი, ანტონიო ჯოლი, ფრანჩესკო სოლიმენა, პაოლო დე მატეისი, კლოდ-ჟოზეფ ვერნეტე, ჟაკ-ლუი დავითი, ანდრეას აენბახი და კარლ ფონ პილოტი .

### აზიური ხელოვნება

კოლექცია დაიწყო ედვინ და მარგარეტ კროკერის ქალიშვილის ჯენი კროკერ ფასეტის კორეული კერამიკის საჩუქრით, 1920-იან წლებში. აზიური ხელოვნების კოლექცია გამოირჩევა ჩინური ავეჯითა და სავაჭრო კერამიკით, ასევე იაპონური ჩაით. კოლექციაში ინახება 600-ზე მეტი ინდური და სპარსული მინიატურული ნახატები, ასევე ბუდისტური ხელოვნება, რომელიც მუზეუმს უსახსოვრა უილიამ და ედიტ კლიარმა.

ლიტერატურა
----------

* William Breazeale, Cara Denison, Stacey Sell, and Freyda Spira, *A Pioneering Collection: Master Drawings from the Crocker Art Museum*. London: Paul Holberton Publishing, 2010.
* William Breazeale, Susan Anderson, Christine Giviskos, and Christiane Andersson, *The Language of the Nude: Four Centuries of Drawing the Human Body*. Lund Humphries, 2008.
* Diana L. Daniels, Martha Drexler Lynn, *The Vase and Beyond: The Sidney Swidler Collection of the Contemporary Vessel*. Crocker Art Museum, 2010.
* Janice T. Driesbach, Catherine Church Holland and Harvey Jones, *Art of the Gold Rush*. University of California Press, 1998.
* Thomas DaCosta Kaufmann, *Central European Drawings in the Collection of the Crocker Art Museum*. Turnhout, Belgium: Harvey Miller Publishers, 2004.
* K.D. Kurutz, "The Crocker Art Museum," *California History*, Vol. 71, No. 1 (Spring, 1992).
* Susan Landauer, *California Impressionists*. Georgia Museum of Art, 1996.
* Pierre Rosenberg, "Twenty French Drawings in Sacramento," *Master Drawings*, Vol. 8, No. 1 (Spring, 1970), pp. 31–39+83-101.
* Scott A. Shields, Lial A. Jones, William Breazeale, Diana Daniels, Nancy Tingley, and Erin Aitali, *The Crocker Art Museum Collection Unveiled*. Crocker Art Museum, 2010.
* Kevin Taylor, "The Crocker Museum: A Tale of Two Daughters," www.aimeecrocker.com, June 7, 2020.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კროკერის ხელოვნების მუზეუმის ვებსაიტი
* კროკერის ხელოვნების მუზეუმის კოლექციები - სურათების გალერეები
* @Crocker - Twitter
* კროკერის ხელოვნების მუზეუმის ციფრული კოლექციების ვებსაიტი (გათიშული)
* Gwathmey Siegel & Associates Architects: The Crocker Art Museum დამატება და განახლება

სქოლიო
------

1. ↑  Brandye Alexander, "Crocker Art Museum has enriched Sacramentans for more than a century," *Sacramento Bee*, Nov. 20, 2002.
2. 1 2 3 4
3. 1 2  Richard V. West, "The Crockers and Their Collection: A Brief History," *Crocker Art Museum Handbook of Paintings*, 1979.
4. ↑  *Appletons' Annual Cyclopaedia And Register of Important Events of the Year 1901*, p. 418 (obituary of Margaret Crocker).
5. ↑  „*Sunday Morning in the Mines*". ციტირების თარიღი: 2019-09-28.
6. 1 2  William Breazeale, "Old Masters in Old California: The Origins of the Drawings Collection at the Crocker Art Museum'" *Master Drawings*, Vol. 46, No. 2 (Summer, 2008), pp. 205-226.
7. ↑  *Catalogue of Paintings in the Crocker Art Gallery, Sacramento, California*, compiled by Mrs, A.L. Doyle, Sacramento: H.S. Crocker & Co. Printers, 1876.
8. ↑  *Catalogue of Paintings in the E.B. Crocker Art Gallery*, compiled by W.F. Jackson, Sacramento: Jos.
9. ↑  *Crocker Art Gallery Handbook*, 1937.
10. ↑  *Crocker Art Gallery Catalogue of Collections*, 1964.
11. ↑  *Crocker Art Museum Handbook of Paintings*, 1979.
12. 1 2  William Breazeale, PhD, "European Art," *The Crocker Art Museum Collection: Unveiled*, edited by Scott A. Shields, 2010.
13. ↑  Frank.