recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
კენტუკის დერბი, ლუისვილი, კენტუკის შტატი
**კენტუკის დერბი** (ინგლ. Kentucky Derby) — ყოველწლიური საცხენოსნო შეჯიბრი, რომელიც კენტუკის დერბის ფესტივალის დროს, თითქმის ყოველთვის მაისის პირველ შაბათ დღეს ლუისვილში, აშშ-ში ტარდება. შეჯიბრი იმართება პირველი ჯგუფის სამი წლის წმინდასისხლის ინგლისურ ცხენებს შორის 2000 მეტრ დისტანციაზე ტალახში. ულაყები, როგორც წესი, ატარებენ 57 კილოგრამს, ხოლო ფაშატები 55-ს.

ამერიკის შეერთებულ შტატებში ამ დოღს ისეთი ფრაზებით მოიხსენიებენ როგორებიცაა: „ყველაზე ამაღელვებელი ორი წუთი სპორტში" ან „ყველაზე სწრაფი ორი წუთი სპორტში". კენტუკის დერბი 1875 წლიდან შეუჩერებლად იმართებოდა, მაშინაც კი, როცა დიდი დეპრესიის ან პირველი და მეორე სოფლიო ომების პერიოდში ოლიმპიურ თამაშებსაც კი აუქმებდნენ.

კენტუკის დერბიზე დამსწრეთა რაოდენობა აღემატება ყველანაირი სხვა ჯგუფური დოღებისას, მაგალითად, **პრიკნეს** და **ბელმონტ სტეიკსის**, ასევე **ბრიდერს თასისას**.

კორონავირუსის პანდემიის გამო რიგით 146-ე კენტუკის დერბი 2020 წლის 2 მაისის ნაცვლად, 2020 წლის 5 სექტემბერს ჩატარდება.

სქოლიო
------

1. ↑  "Tenth Race Churchill May 1, 2004". May 1, 2004. Daily Racing Forum. Accessed on May 9, 2006.
2. ↑   დაარქივებული January 27, 2019, საიტზე Wayback Machine.  Kentucky Derby History
3. ↑  2009 The Original Racing Almanac, page 140 for Kentucky Derby, page 156 for the Preakness Stakes, page 241 for Kentucky Oaks, page 167 for Belmont Stakes, page 184 Breeders' Cup, June 26, 2008.
4. ↑   დაარქივებული April 25, 2020, საიტზე Wayback Machine.  Churchill Downs to hold its first-ever virtual horse race on original Derby date
ადმინისტრაციული შენობა **კარიესი** - დასახლებული პუნქტი საბერძნეთში, ათონის მთის დამოუკიდებელი მონაზვნური რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში განთავსებულია პროტატი, სადაც ხორციელდება უმაღლესი მონაზვნური მმართველობა და სასამართლო. 

მდებარეობს ნახევარკუნძულის ცენტრში ზღვის დონიდან 370მეტრ სიმაღლეზე. მის მოსახლეობას შეადგენენ ბერები და სხვა მამრობითი სქესის პირები.

ისტორია
-------

თანამედროვეობა
--------------

ათონის მთის დედაქალაში განთავსებულია ნახევარკუნძულის პარლამენტი - პროტატი. პროტატი შედგება კინოტისა და კინოტიდან არჩეული ეპისტასიისგან (ერთგვარი საბჭოა, რომელიც მმართველობას ახორციელებს). კინოტში შედიან ნდობით აღჭურვილი პირები - თითო-თითო წარმომადგენელი ყოველი მონასტრიდან, რომლებსაც, თავის მხრივ, ყოველწლიურად საკუთარი მონასტრებიდან ირჩევენ. 

ეპისტასია ყოველი წლის პირველ ივნისს ირჩევა (ერთი წარმომადგენელი ყოველი სამონასტრო ჯგუფიდან). პირველ პირს ამ ოთხი ეპისტასიდან პროტოეპისტასი ეწოდება. პროტო-ეპისტასი შეიძლება იყოს მხოლოდ ათონის მთის ხუთი წამყვანი მონასტრიდან, ჩვეულებრივ, რიგ-რიგობით - დიდი ლავრიდან, ვათოპედიდან, ივერთა მონასტრიდან, ხილანდარიდან და დიონისიატიდან.


|  |  |
| --- | --- |
| საბერძნეთის დროშა | *ეს სტატია საბერძნეთისა და ბერძნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მოლდოველები** — ხალხი, მოლდოვის ძირითადი მოსახლენი (2,24 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უკრაინაში (258,6 ათ.), რუსეთის ფედერაციაში (156,4 ათ.). 

* **სახელები:** თვითწოდება — Moldoven;
* **საერთო რაოდენობა:** დაახლ. 2,9 მლნ;
* **ენა:** რუმინული;
* **ძირითადი რელიგია:** მართლმადიდებლობა.

რაოდენობა სხვა ქვეყნებში
------------------------

1. დროშა: უკრაინაუკრაინა — 258 619;
2. დროშა: რუმინეთირუმინეთი — 161 846;
3. დროშა: რუსეთირუსეთი — 156 400;
4. იტალიის დროშაიტალია — 142 583;
5. დროშა: ესპანეთიესპანეთი — 17 426;
6. დროშა: ყაზახეთიყაზახეთი — 14 245;
7. დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია — 13 586;
8. დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი — 13 000;
9. საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი — 9920;
10. დროშა: კანადაკანადა — 8050;
11. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ — 7859;
12. დროშა: ჩეხეთიჩეხეთი — 5260;
13. დროშა: პოლონეთიპოლონეთი — 5117;
14. დროშა: ბელარუსიბელარუსი — 3465;
15. ლატვიის დროშალატვია — 2284.

მათი ძირითადი გავრცელების არეალია ევროპა.

ისტორია
-------

მოლდოველების ეთნოგენეზში გამოიყოფა ორი ეტაპი ვოლოხების (ვლახელების) ფორმირება და თანამედროვე მოლდოველი ერის ჩამოყალიბება. ვოლოხების ფორმირება მიმდინარეობდა ჩრდილოეთ ბალკანეთის და კარპატების მთისწინეთის არეალში იმ თრაკიელი ტომების საფუძველზე, რომლებმაც I სუაკუნეში განიცადეს რომანიზაცია, ხოლო VI სუაკუნიდან სლავების გავლენა. XIV საუკუნის პირველ ნახევარში შეიქმნა მოლდავეთის სამთავრო, რომლის შემადგენლოპბაში შევიდა მდინარე პრუტის აღმოსავლეთთ მდებარე მიწებიც. ამ სახელმწიფოს შემადგენლობაში დასრულდა მოდლაველი ერის ჩამოყალიბება. XVI-XIX საუკუნეებში მოლდაველები ოსმალეთის იმპერიას ემორჩილებოდნენ, XIX საუკუნეში ბესარაბია დაიპყრო რუსეთის იმპერიამ. 1918 წელს ბესარაბია რუმინეთმა შეიერთა. 1924 წელს შეიქმნა მოლდოვეთის ასსრ. 1940 წელს ბესარაბია დაიკავა საბჭოთა კავშირმა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 76.

* Matthew H. Ciscel (2007) The Language of the Moldovans: Romania, Russia, and Identity in an Ex-Soviet Republic", ISBN 0-7391-1443-3 - About the identity of the contemporary Moldovans in the context of debates about the their language.
* King, C. (2000) The Moldovans: Romania, Russia and the Politics of Culture, Hoover Institution Press, ISBN 0-8179-9792-X.


|  |  |
| --- | --- |
| ფლამენკოს მოცეკვავე | *ეს სტატია მსოფლიოს ხალხების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
კარიის მდებარეობა
**კარია** (ძვ. ბერძნ. Καρία) — ძველი ქვეყანა მცირე აზიის (ახლანდელი თურქეთი) სამხრეთ-დასავლეთში, ლიკიასა და ლიდიას შორის, ძვ. წ. I ათასწლეულში. მთავარი ქალაქი — ჰალიკარნასი. კარიის ტერიტორია, დასახლებული იყო ძვ. წ. II ათასწლეულიდან. კარიელების გარდა აქ ცხოვრობდენ იონიელები და დორიელები. ძვ. წ. V-IV სს-ში, კარიას ჰყავდა ადგილობრივი მმართველები, რომლებიც ემორჩილებოდნენ აქემენიდებს. ძვ. წ. 129 წლიდან შედიოდა რომის პროვინცია აზიაში. უკანასკნელ წლებში წარმატებით გაიშიფრა კარიული წარწერები, რომელთა ენას სპეციალისტები აკუთვნებდნენ ინდოევროპული ენების ხეთურ-ლუვიურ ჯგუფს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 404.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 აქემენიანთა იმპერიის ოლქები |
| --- |
|  |
| 
 არაბეთი **·**  არაქოზია **·**  არია **·**  სომხეთი **·**  ასურეთი **·**  ბაბილონი **·**  ბაქტრია **·**  კაბადოკია **·**  კოლხეთი **·**  კარია **·**  ხვარაზმი **·**  დაჰი **·**  დრანგიანა **·**  ეგვიპტე **·**  ელამი **·**  განდჰარა **·**  გედროსია **·**  ჰირკანია **·**  იონია **·**  ინდუსი **·**  კუში **·**  ლიბანი **·**  მეკეა **·**  მიდია **·**  პართია **·**  ფარსი **·**  ქუედია **·**  სეკი **·**  ლიბია **·**  სეტეგუდია **·**  სკუდე  **·**  სოგდიანა **·**  თრაკია |

 |
**იუსტინე არველაძე** (დ. 14 სექტემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1971 წელს დაამთავრა ტიუმენის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1971–1973 წლებში იყო ქარელის რაისაავადმყოფოს ექიმი–ანესთეზიოლოგი. 1973–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1981–1986 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჟორდანიას სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1986–1996 წლებში თბილისის I სამედიცინო სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე. 1996 წლიდან ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი. ავტორია 8 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ექიმი–ანესთეზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზატორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სხვადასხვა ტიპის კაპილარების ასაკობრივი ცვლილებები", დაიცვა 1986 წელს.

ჯილდოები
--------

* 2000 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 19
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ. 2003, გვ. 77
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ. 2012, გვ. 302

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იუსტინე არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მებრძოლი ანგელოზი** (რუს. Ангел-воин) — ჩეხოსლოვაკიელი სამხედრო ტყვეების ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს ქალაქის ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე.

აღწერა
------

1918 წელს ტაგანროგის რუსულ-ბალტიურ ქარხანაში („კომბაინების ქარხანა") მუშაობდა 1 700 ჩეხი და სლოვაკი, რომლებიც ტყვეებად ჩავარდნენ პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში. მუშათა დიდი ნაწილი დაიღუპა სამოქალაქო ომის დროს, რომლებიც იბრძოდნენ ბოლშევიკების მხარეს. მათი ხსოვნისადმი პატივის მისაგებად, 1927 წელს წითელი ქვიშაქვისაგან დაამზადეს ძეგლი ი. ნავრატის პროექტის მიხედვით. საფლავის ფილაზე დგას მებრძოლი ანგელოზი, რომელსაც ერთი ფრთა მოტეხილი აქვს. 

კვარცხლბეკზე რევოლუციური რომანტიზმის სტილში ამოტვიფრულია ტექსტი რუსულად და ჩეხურად. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | „Из далекой страны мужей и дел великих уныло-грустный гений прилетел. Он опустился над братской могилой на прах сынов той измученной страны, из рук которых безжалостная смерть вырвала всепобедный меч Свободы." |
|  |  |

რომლის მხოლოდ ნაწილია შემორჩენილი. დაკარგულია ანგელოზის თავის ნაწილიც, რბილი ქვიშაქვა გაანადგურა, თოვლის დნობამ ზამთრის შემდეგ. ძეგლი დროებით დაკონსერვებულია, რის გამოც დამახინჯებულია ძეგლის ფერი, აუცილებელია სასწრაფო აღდგენითი სამუშაოები. 

2009 წლის მდგომარეობით საკონსერვაციო მასალისაგან არარაფერი იყო დარჩენილი და მხატვარმა-ენთუზიასტებმა მოხატეს ვარდისფერ ფერებში. 2010 წელს და მომდევნო წლებში გადაღებეს თეთრად. 2016 წელს რუსული ტექსტის ადგილზე დაამონტაჟეს შავი მარმარილოს დაფა ტექსტის რეპლიკით.

ლიტერატურა
----------

* Городская скульптура // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2.
* Энциклопедия Таганрога / Гл. ред. В. И. Тимошенко. — 2-е изд. перераб. и доп. — Ростов н/Д: Ростиздат, 2003. — 510, [1] с. : ил. [4] л. ил. портр. карт. — 3000 экз. — ISBN 5-7509-0662-0
|  რომის სახელმწიფოინსტიტუტები |
| --- |
| **რომის სამეფო** |
| **რომის რესპუბლიკა** |
| **რომის იმპერია** |
| **პრინციპატი** | **დომინატი** |
| **ძირითადი მაგისტრატები:** |
| * კონსული
* პრეტორი
* კვესტორი
 | * ედილი
* ტრიბუნი
* ცენზორი
 |
| **საგანგებო მაგისტრატები:** |
| * Magister Equitum
* სამხედრო ტრიბუნი
 | * დიქტატორი
* ტრიუმვირი
* დეცემვირი
 |
| **სხვა თანამდებობები და წოდებები:** |
| * პონტიფექს მაქსიმუსი
* ლეგატი
* მეთაური
* ოფიციუმი
* პრეფექტი
* ვიკარი
* ვიგინტისექსვირი
* ლიქტორი
* ინტერრექსი
 | * სამხედრო მაგისტრი
* იმპერატორი
* სენატის პრინცეპსი
* რომის იმპერატორი
* ავგუსტუსი
* კეისარი
* ტეტრარქი
 |
| **პოლიტიკა და კანონი**: |
| * სენატი
* Cursus honorum
* სახალხო კრებები
 | * კოლეგიალობა
* რომაული სამართალი
* რომის მოქალაქეობა
* იმპერიუმი
 |

ლიქტორი ფასცებით
**ლიქტორი** (*ლათ. **lictor** - ligare - შეკვრა, დაბმა*) რომში ერთ-ერთი უმდაბლესი თანამდებობა. ამ თანამდებობის წარმოშობაზე ცნობები არ გვაქვს, პირველად ლიქტორები მეფეების პერიოდთან არიან მოხსენებულნი.

თავდაპირველად ლიქტორები მაგისტრატუსების ბრძანებების შემსრულებელნი იყვნენ, შემდგომში კი მათ მაგისტრუსების დაცვა ევალებოდათ.

ლიქტორები როგორც წესი ან პლებეები ან განთავისუფლებული ხდებოდნენ. ისინი აუცილებლად რომის მოქალაქეები იყვნენ, ვინაიდან ტოგას ატარებდნენ. ისინი სამხედრო სამსახურიდან განთავისუფლებულნი იყვნენ, ადრეული იმპერიის ხანაში მათ ფიქსირებული ხელფასი ჰქონდათ 600 სესტერციუსი და გაერთიანებულნი იყვნენ კორპორაციაში.

ლიქტორს ევალებოდა მაგისტრატუსის დაცვა და მისი ძალაუფლების სიმბოლოს - ფასცების ტარება, ქალაგარეთ კი ფასცებში ნაჯახები იდებოდა. დიქტატორის ლიქტორები კი ყოველთვის ატარებდნენ ნაჯახებს. ისინი მაგისტრატუსს ყოველთვის თან დაჰყვებოდნენ. ისტორიული წყაროების მიხედვით ადრეული რესპუბლიკის პერიოდში ლიქტორი მაგისტრატუსის მიერ გამონატილ განაჩენსაც ასრულებდა.

ვესტას ქურუმებსაც ახლდათ თითო ლიქტორი, როდესაც ისინი საჯარო ღონისძიებებში იღებდნენ მონაწილეობას. მაგისტრატუსების ლიქტორების რაოდენობა მკაცრად რეგლამენტირებული იყო, რაც უფრო მეტი ლიქტორი ახლდა მაგისტრუსს, მით უფრო მაღალი რანგი ეკავა მას.

* დიქტატორი - 24 ლიქტორი
* კონსული - 12 ლიქტორი
* პროკონსული - 11 ლიქტორი
* ცხენთა გამგებელი - 6 ლიქტორი
* პრეტორი - 5 ლიქტორი
* პროპრეტორი - 4 ლიქტორი
* პატრიციუსი ედილუსი - 2 ლიქტორი

ამათ გარდა კიდევ იყვნენ სხვა ტიპის ლიქტორები - **lictor curiatus**, ესენი ემსახურებოდნენ დიდ პონტიფიკუსს და ვესტას ქურუმებს. იმპერატორის ოჯახის წევს ქალებს ქალაქში გასვლისას ასევე ახლდნენ ამ ტიპის ლიქტორები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პრეტორიანელები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* penelope.uchicago.edu. William, Smith (1875). Retrieved 2018-12-28.
**კახა გაბუნია** (დ. 6 სექტემბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი, პედაგოგი, სოციოლინგვისტი, მეორე ენის სწავლების ექსპერტი და მულტილინგვური განათლების ექსპერტი. 1998 წელს გახდა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
---------

1981 წელს დაასრულა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1985-2000 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის თანამშრომელი და უფროსი მეცნიერი. 1993-1996 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტი. 1989 წელს დაიცვა საკანდიტო, ხოლო 1997 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 2001-2004 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის I ხარისხის დოცენტი და საქართველოს ენის სახელმწიფო აპარატის მთავარი კონსულტანტი.

2004 წლიდან საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფის კოორდინატორი. 2001-2007 წლებში გადიოდა ტრენინგების კურსს ქართულის, როგორც მეორე ენის სწალების მიმართულებით, რომელიც ეუთოს ეუუკ-ის პროექტის ფარგლებში იმართებოდა.

ამასთანავე 2005 წლიდან დღემდე არის კავშირ "სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ევროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის დაარქივებული 2021-09-06 საიტზე Wayback Machine. "დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი, რომლის ფარგლებშიც ეთნიკურ უმცირესობათა ინტეგრაციის მიმართულებით 30-ზე მეტ საერთაშორისო პროექტებში მიიღო მონაწილეობა. 2010 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობს მულტილინგვური განათლების საბაკალავრო პროგრამას. 2012-2016 წლებში კი გადიოდა ტრენინგების ციკლს მულტილინგვური განათლების მიმართულებით პროგრამა ტემპუსის პროექტის ფარგლებში.

კახა გაბუნიას შრომები ეხება ენათმეცნიერებას, განსაკუთრებით კი მორფოლოგიას, სინტაქსსა და შედარებით ენათმეცნიერებას. 60-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიების, 30-ზე მეტი სახელმძღვანელოსა და 6 მონოგრაფიის ავტორი. მონაწილეობდა უამრავ სამეცნიერო გრანნტებსა და პროგრამებში.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
----------------------------------------

* ჟურნალ „მულტილინგვური განათლების" რედაქტორი (2012)
* ჟურნალ „ბილინგვური განათლების" სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (2009-2011)
* ჟურნალ „მერმისის" სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარე (2004-2005)
* ჟურნალ „ბურჯი ეროვნებისას" სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (1996-2000)
* ბესარიონ ჯორბენაძის საზოგადოების წევრი (1996)

ბიბლიოგრაფია
------------

* **ბრუნვათა სისტემები ქართველურ ენებში** : დიაქრონიული ანალიზი (ავტორი). - თბილისი, საიმედო, 2007. - 208გვ.
* **ქართული ენა** : სავარჯიშოების კრებული : მე-7 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 108გვ.
* **ქართული ენა** : სავარჯიშოების კრებული : მე-5 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 100გვ.
* **ზმნისართის წარმოება და ფუნქციები ქართველურ ენებში** (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1993. - 176გვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

კახა გაბუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

კახა გაბუნია — CURRICULUM VITAE, თსუ
**მეგა...** (ინგლ. mega- < ძვ. ბერძნ. μέγας — „დიდი"; აღნიშვნა: **მეგ**, **M**) — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 106 (1 000 000, მილიონი) ამოსავალ ერთეულს.

წარმოშობილია ბერძნულიდან — μέγας (დიდი).

1873 წელს ერთეულთა CGS სისტემის მიერ მიღებულია ერთეულთა თავსართად.

მაგალითები
----------

* 1 მგვტ (მეგავატი) = 1000 კილოვატი = 1 000 000 ვატი.
* ერთი მეგატონა ტროტილი (გამოიყენება ბირთვული იარაღის სიმძლავრის გასაზომად ტროტილის ექვივალენტის გამოყენებით - 1 000 000 ტონა ტროტილი.
* მეგაჰერცი — ტელევიზიის და რადიოს ელექტრომაგნიტური გამოსხივების სიხშირე, GSM და სხვა... 1მგჰც = 1 000 000 ჰერცი.

კვადრტული და კუბური ფორმები
---------------------------

* 1 Mm² აღნიშნავს ერთ კვადრატულ მეგამეტრს, ფართის ზომას 1 000 000 × 1 000 000 მ ან 1012 მ² (და არა 1 000 000 × კვადრატული მეტრი)

კომპიუტერული ტექნოლოგიები
-------------------------

კომპიუტერულ ტექნოლოგიებშიც *მეგა...* (*mega-*) აღნიშნავს 1 048 576 (220) ინფორმაციულ ერთეულს (მაგ. მეგაბაიტი), აგრეთვე აღნიშნავს 1 000 000 (106) სხვა ერთეულს, მაგალითად, ინფორმაციის გადაცემის სისწრაფეს: 1 მეგაბიტი/წ = 1 000 000 ბიტი/წ

არაერთგვაროვანი აღქმის აღსაკვეთად აგრეთვე იყო მიღებული პრეფიქსი *მები...*, რომელიც 220 ტოლია, მაგრამ დიდ გავრცელებას ვერ ჰპოვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 534.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* BIPM საიტი

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სი თავსართები |
| --- |
|  |
| ჯერადი | 
* დეკა- (**101**)
* ჰექტო- (**102**)
* კილო- (**103**)
* გიგა- (**106**)
* გიგა- (**109**)
* ტერა- (**1012**)
* პეტა- (**1015**)
* ექსა- (**1018**)
* ზეტა- (**1021**)
* იოტა- (**1024**)
* რონა- (**1027**)
* ქვეტა- (**1030**)
 |
|  |
| წილადი | 
* დეცი- (**10−1**)
* სანტი- (**10−2**)
* მილი- (**10−3**)
* მიკრო- (**10−6**)
* ნანო- (**10−9**)
* პიკო- (**10−12**)
* ფემტო- (**10−15**)
* ატო- (**10−18**)
* ზეპტო- (**10−21**)
* იოქტო- (**10−24**)
* რონტო- (**10−27**)
* ქვექტო- (**10−30**)
 |

 |
დოლმენი ბურენში, ირლანდია
 **მეგალითები** (მეგა... „დიდი" და ...ლითი „ქვა") — უზარმაზარი, დაუმუშავებელი და დამუშავებული ქვის ლოდებისაგან აღმართული ნაგებობა. საქართველოში მათ გმირთ ნაკვეთებს, დევთა ნასახლარებსა და ქვაკაცებს უწოდებდნენ. მეგალითური კულტურის დამახასიათებელი ძეგლები: დოლმენი, მენჰირი, კრომლეხი, ქვაყუთები, დახურული კორიდორები.

მეგალითები გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, უმთავრესად ზღვისპირა რაიონებში, გარდა ავსტრალიისა. მეგალითები ევროპაში ძირითადად თარიღდება ენეოლითისა და ბრინჯაოს ხანით (ძვ. წ. III-II ათასწლეული). ინგლისის მეგალითები განეკუთვნება ნეოლითის ხანას. მათი დანიშნულება ყოველთვის არ არის გარკვეული. უმთავრესად ისინი სამარხებია ან დაკრძალვის კულტს უკავშირდება. როგორც ჩანს, მეგალითები სათემო ნაგებობებია. პირველყოფილი ტექნიკის პირობებში მათი აღმართვა რთული იყო და მრავალი მუშახელი სჭირდებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Pentre Ifan Megalithic Dolmen/Cromlech in Wales
* MegalithicIreland.com
* New Geology - solved mysteries of cart ruts & megaliths
* Dolmens, Menhirs & Stones-Circles in the South of France
* Megaliths in Charente-Maritime, France დაარქივებული 2010-04-28 საიტზე Wayback Machine.
* Dolmen Path - Russian Megaliths დაარქივებული 2007-01-10 საიტზე Wayback Machine.
* The Megalithic Portal and Megalith Map

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მეგალითები***


|  |  |
| --- | --- |
| დორიული ორდერი | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მოცვი** (ლათ. Vaccinium) — მცენარეთა გვარი მანანასებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ნახევრად ბუჩქები ან ბუჩქებია. 

აერთიანებს 100-მდე სახეობას. საქართველოში ამ გვარის 4 სახეობა გვხვდება. მათგან სამი — მთის მოცვი (ლათ. Vaccinium myrtillus), ლურჯი მოცვი (ლათ. Vaccinium uliginosum) და წითელი მოცვი (ლათ. Vaccinium vitis-idea) ბორეალური ელემენტებია და გავრცელებულია ჰოლარქტიკული სამყაროს სუბალპურ და ალპურ სარტყელში ერთი კი — კავკასიური მოცვი (ანუ მაღალი მოცვი) იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების კოლხური ტიპის ტყეებში და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ანატოლიაში. 

მთის მოცვი მეტად დაბალი ბუჩქია. ჩვენში იზრდება სუბალპურ ტყეებში, გვხვდება უფრო მაღლაც — დეკიანებში. ბევრია მთათუშეთში, წითელ მოცვთან და შქერთან ერთად ქმნის მოცვიანებს. ყვავის მაის-ივნისში, ნაყოფი უმწიფდება ივლის-აგვისტოში. 

მოცვის ნაყოფი მომჟავო ტკბილია. იჭმება ნედლად, ამზადებენ მურაბასაც, შეიცავს C ვიტამინს, მთრიმლავ ნივთიერებებს. გამხმარ ნაყოფს ხმარობენ მედიცინაში კუჭის შემკვრელ საშუალებად. ნორჩი ფოთლების ნახარში საუკეთესო ოფლმდენი საშუალებაა. კარგი თაფლოვანი მცენარეა.

ლიტერატურა
----------

* *ხინთიბიძე ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 152.
**კანგარლის რაიონი** — (აზერ. Kəngərli rayonu) აზერბაიჯანის ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეულია. ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი გვირაგი. კანგარლის რაიონის ფართობია 681.94 კვადრატული კილომეტრი.

ტერიტორიის სახელწოდება მომდინარეობს თურქული ტომის კანგერლის სახელიდან, რომელიც მდინარე არაქსის ჩრდილოეთით დასახლდა, სავარაუდოდ, დაახლოებით 1500 წელს.

კანგარლის რაიონი შეიქმნა 2004 წლის 19 მარტს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებით.

რელიეფი
-------

კანგარლის რაიონი მოიცავს ბაბეკისა და შარურის რეგიონების ნაწილს. რეგიონის რელიეფი მთიანია, რადგან ის მდებარეობს დარალიაზის დაბლობზე.

რეგიონის კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია, გამოირჩევა ძალიან ცხელი ზაფხულითა და ძალიან ცივი ზამთრით.

რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრიდან 6 კილომეტრში - სოფელ გივაგში, მიედინება მდინარე არაქსი.

სამხრეთით, კანგარლის ოლქს ესაზღვრება ირანის ისლამური რესპუბლიკა, ჩრდილოეთით კი სომხეთის რესპუბლიკა.

ამჟამად რაიონში შედის 10 სოფელი. კანგარლის რაიონის ადმინისტრაციული ერთეულებია: ბეიკდუზის, ჭალხანგალას, ბაბეკის რაიონი, ჰინჯაბის რაიონი, შარურის რაიონის სოფლები: ღვირაგი, გარაბახლარი, იურდუში, შახტახლი, ხოკი და იენი კერკინი.

მოსახლეობა
----------

სტატისტიკის სახელმწიფო კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის მდგომარეობით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 32.200 ადამიანს. ბოლო პერიოდში რაიონის მოსახლეობის რაოდენობა საგრძნობლად გაიზარდა. მთლიანი მოსახლეობიდან 15.900 კაცია, 16.300 ქალი. 

რაიონის მაცხოვრებლების ძირითად საქმიანობას თამბაქოს მოშენება წარმოადგენს. რაიონშ არის მეფრინველეობის მეურნეობა. მაღალ დონეზე დგას მესაქონლეობა და მცირე მეცხოველეობა, მევენახეობა, მარცვლეულის მოშენება. მოჰყავთ ბოსტნეული და ხილი.

კულტურული ძეგლები
-----------------

როგორც ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დანარჩენი ნაწილები, აქ უამრავი უძველესი ძეგლია, რაც იმის მტკიცებულებაა, რომ მიწის ნაკვეთი ადრეული დროიდან იყო დასახლებული. რაიონში არის ისეთი ისტორიული ძეგლები, როგორებიცაა ჩალხან გალა, გაზმას მღვიმე, ჯამე და მეჩეთის დასახლებები სოფელ ჰოკში (XVIII საუკუნე), ნახევრად მიწისქვეშა აბანო სოფელ შახტახეთში (XIX საუკუნე მისი არქიტექტორია - ისა სულთან შახტახინსკი.

ნახიჩევანის ხუროთმოძღვრების სკოლის ერთ-ერთი მაგალითია გარაბაგლარის კომპლექსი. აღნიშნულ კომპლექსში შედის: ორი მინარეთი და საძვალე (16 მეტრი). მინარეთის ნაგებობა თარიღდება XII საუკუნის დასასრული - XIII საუკუნეების დასაწყისით. ეს კომპლექსი აშენებულია არქიტექტორ აჯემი ნახიჩევანის მიერ. დამაკავშირებელი კავშირი მინარეთებს შორის - ბაშტაგი აშენდა XIV საუკუნეში.

ლიტერატურა
----------

* Naxçıvan Ensiklopediyası, I cild, Naxçıvan, 2005,
* Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikasında Kəngərli rayonunun yaradılması haqqında Bakı şəhəri, 19 mart 2004-cü il
* Kəngərli rayonu məqaləsi. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonu. Naxçıvan, 2008.

რესურსები ინტენეტში
-------------------

* აზერბაიჯანი დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine.
* კანგარის რაიონი დაარქივებული 2017-11-27 საიტზე Wayback Machine.
**მეთხეობა** — მეცხოველეობის დარგი. იძლევა მრავალფეროვან პროდუქციას. თხის რძე ადვილი მოსანელებელია, განსაკუთრებით სასარგებლოა ბავშვების საკვებად და კუჭის დაავადებულებისათვის. იყენებენ აგრეთვე ყველის, კარაქის და რძის მჟავე ნაწარმის მისაღებად. თხის ხორცი ნოყიერია და გამოირჩევა კარგი საგემოვნო თვისებებით. აშენებენ მერძეულ, სათივთიკე, სამატყლე და შერეულ ჯიშებსაც. სპეციალური სამატყლე ჯიშების მატყლი ერთგვაროვანია, ახასიათებს დიდი გამძლეობა, ელასტიკურობა და ბზინვარება. მისგან ამზადებენ საკოსტიუმე ქსოვილს, ხალიჩებს, ტრიკოტაჟსა და სხვა ნაწარმს. თივთიკისაგან ამზადებენ ფეტრს, სახოვან შალეულს და სხვა. თხის ტყავის გადამუშავებით იღებენ პირველხარისხოვან შევროს, ქრომისა და სხვა სახის ტყავეულს.

მეთხეობა განსაკუთრებით განვითარებულია სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ინდოეთსა და ჩინეთში. მერძეული ჯიშებიდან ცნობილია მეგრული, ზაანური, ტაგენბურგული, რუსული. სამატყლედან - ანგორული. სათივთიკე ჯიშებიდან — ქაშმირული, დონისპირული და სხვა ჯიშები. სამეცნიერო-კვლევითი მაშაობას მეთხეობაში ატარებს მეცხვარეობისა და მეთხეობის მეცხოველეობის ინსტიტუტები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 550.
|  რომის სახელმწიფოინსტიტუტები |
| --- |
| **რომის სამეფო** |
| **რომის რესპუბლიკა** |
| **რომის იმპერია** |
| **პრინციპატი** | **დომინატი** |
| **ძირითადი მაგისტრატები:** |
| * კონსული
* პრეტორი
* კვესტორი
 | * ედილი
* ტრიბუნი
* ცენზორი
 |
| **საგანგებო მაგისტრატები:** |
| * Magister Equitum
* სამხედრო ტრიბუნი
 | * დიქტატორი
* ტრიუმვირი
* დეცემვირი
 |
| **სხვა თანამდებობები და წოდებები:** |
| * პონტიფექს მაქსიმუსი
* ლეგატი
* მეთაური
* ოფიციუმი
* პრეფექტი
* ვიკარი
* ვიგინტისექსვირი
* ლიქტორი
* ინტერრექსი
 | * სამხედრო მაგისტრი
* იმპერატორი
* სენატის პრინცეპსი
* რომის იმპერატორი
* ავგუსტუსი
* კეისარი
* ტეტრარქი
 |
| **პოლიტიკა და კანონი**: |
| * სენატი
* Cursus honorum
* სახალხო კრებები
 | * კოლეგიალობა
* რომაული სამართალი
* რომის მოქალაქეობა
* იმპერიუმი
 |

**კვესტორი** (ლათ. quaestor, quaerere — გამოკითხვა, გამოძიება) — თანამდებობის პირი ძველ რომში.
თავდაპირველად კვესტორები კონსულების თანაშემწეები იყვნენ. მათი არჩევა ტრიბების კომიციებში ხდებოდა. დროთა განმავლობაში მათი ფუნქციებში სისხლის სამართლის საქმეების გარჩევა, სახელმწიფო ხაზინის მეთვალყურეობა და სახელმწიფო არქივით განისაზღვრა.

ძვ. წ. 367 წლამდე, სანამ სისხლის სამართლის საქმეების განხილვა კონსულების კომპეტენციაში შედიოდა, კვესტორები მხოლოდ საქმის წინასწარ გამოძიებას აწარმოებდნენ, ხოლო შემდეგ, როდესაც ეს მოვალეობა პრეტორებს დაეკისრათ, კვესტორების ფუნქცია ხაზინის ზედამხედველობით და არქივების მართვით შემოიფარგლა. 

თავდაპირველად კვესტორები ორნი იყვნენ, ხოლო ძვ. წ. 421 წლიდან ოთხნი გახდნენ, თან ამ თანამდებობის მიღება უკვე პლებეებსაც შეეძლოთ. სულას რეფორმის შემდეგ ძვ. წ. 81 წელს კვესტორთა რაოდენობამ ოცს მიაღწია, ხოლო კეისრის დროს ორმოცს. 

კვესტორების ნაწილი თვითონ რომში განაგებდა ფინანსებს, ნაწილი იგივე მიზნით მოქმედ ლეგიონებში მსახურობდა, ნაწილი - პროვინციებში და ნაწილიც საპორტო ქალაქებში აკონტროლებდა საბაჟო გადასახადებს.

ძვ. წ. 180 წლის კანონის მიხედვით კვესტორს 10 წელი უნდა ემსახურა ჯარში, რადგან ჯარში წასვლა 17 წლიდან შეიძლებოდა, ესე იგი კვესტორი 27 წელზე უმცროსი ვერ იქნებოდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, გვ. 496, თბ. 1980 წელი
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ხუნწი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი).** |

**მოცხარი**, **ხუნწი** (Ribes) — მცენარეთა გვარი ხუნწისებრთა ოჯახისა. 1-3 მ სიმაღლის ბუჩქებია. სხვადასხვა ფერის (წითელი, ყვითელი, ნარინჯისფერი, მოშავო) კენკრა ნაყოფი აქვთ. 150-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში ბუნებრივად იზრდება 3 სახეობა: კლდის მოცხარი (Ribes biebersteinii), აღმოსავლური მოცხარი (Ribes orientale) და მთის მოცხარი (Ribes alpinum), რომელთაგან პირველი კავკასია-ანატოლიის სახეობაა, მეორე გავრცელებულია კავკასიაში, ანატოლიასა და ირანში, მესამე კი — ჩრდილოეთ და შუა ევროპაში, კავკასიასა და ანატოლიაში. ჩვენში გავრცელებულია სახეობები უეკლო ბუჩქებია. კულტურაში ცნობილია მოცხრის მრავალი ჯიში, მ. შ. აღსანიშნავია წითელი და შავი მოცხარი. შავი მოცხრის კენკრა საუკეთესო სამკურნალო და საკვებია, იყენებენ ნედლად, გამხმარს, გაყინულს; ამზადებენ მურაბას, წვენს, ღვინოს და სხვა. წითელი მოცხრის ნაყოფს ხმარობენ ნედლად და გადამუშავებულს. ორივე მრავლდება კალმით და გადაწიდენით. ოქროსფერ მოცხარს იყენებენ როგორც დეკორატიულ ბუჩქს, აგრეთვე ტყისსაცავ ზოლში და საძირედ ხურტკმელისა და მოცხრის შტამბიანი ფორმის მისაღებად.

ლიტერატურა
----------

* *ხინთიბიძე ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 154.
აგუარდიენტეს (მაღალალკოჰოლური სასმელების ზოგადი ესპანური სახელი), გამოხდა.
**მეთილის სპირტის საქმე** ან მეთილის სპირტით მოწამვლა - 1963 წელს მომხდარი მოვლენა, როდესაც ორენსეში (გალისია, ესპანეთი) მცხოვრებმა ვაჭარმა როგელიო აგუიარმა გაყიდა ალკოჰოლური სასმელი მეთილის სპირტის საშიში რაოდენობით. ამ სასმელის ერთ ჭიქას შეეძლო ადამიანის მოკვლა ან დაბრმავება. ოფიციალურად გარდაიცვალა 51 ადამიანი და დაბრმავდა 9. თუმცა არაოფიციალური მონაცემებით მსხვერპლი გაცილებით მეტი დაახლოებით 1000 - 5000 ადამიანი იყო.

როგელიომ სპირტიანი სასმელის დასამზადებლად შეიძინა დაახლოებით 75,000 ლიტრი მეთანოლი. მან მეთილის სპირტი მიყიდა ვიგოში არსებულ ფირმა "Lago e Hijos"-ს..

პირველი სიკვდილი თებერვალში ლანსაროტში დაფიქსირდა. სოფლის ფარმაცევტმა ივარაუდა მოწამვლაზე, როცა დადგინდა რომ იგივე წვეულებაზე ოთხი დაზარალებული იყო. მან შეამოწმა სასმელი და დაადგინა, რომ ეს ეთანოლით მოწამვლა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ფარმაცებვმა გამოაქვეყნა გაფრთხილება კანარის კუნძულებზე შედეგად 16 ადამიანი გარდაიცვალა. უფრო მეტი სიკვდილი დაფიქსირდა გალისიაში.

შედეგად ბიზნემენს მიესაჯა 20 წლიანი პატიმრობა. დაზარალებულებს უნდა მიეღოთ კომპენსაცია, თუმცა ფირმის გაბანკროტების გამო მათ ფული ვერ მიიღეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* A cup of coffee liqueur that killed hundreds of people

სქოლიო
------

1. 1 2  Os esquecidos do metílico gl. Galicia Hoxe.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 23 June 2015
2. 1 2 3  Vuelve el caso del alcohol adulterado es. La Voz de Vigo. ციტირების თარიღი: 23 June 2015
**მოძვის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოძვში. აგებულია XIX საუკუნეში. 

ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. გეგმა მინაშენთან ერთად წაგრძელებული სწორკუთხედია. მთავარი შენობა დაბოლოებულია აღმოსავლეთით სფერული კონქითა გადახურული აფსიდით. აფსიდის განათების წყაროს თაღოვანი სარკმელი წარმოადგენს. სარკმლის ორივე მხარეს მოთავსებული თითო ნიშა. დარბაზი ორ, თითქმის თანაბარ ნაწილად იყოფა, გრძივ კედლებში განლაგებული წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით. ცილინდრული კამარაა. გრძივი და განივი მიმართულებით გადაყვანილია თაღები. ნავი სამხრეთისა და ჩრდილოეთ კედლებშია განათებული, აბსიდის მხრების მახლობლად გაჭრილი თაღოვანი სარკმლებით. დასავლეთ კედლის ზედა მონაკვეთში მესამე სარკმელია. ფართო თაღოვანი შესასვლელით ნაგებობა დაკავშირებულია დასავლეთ მინაშენთან. მინაშენი განათებულია გრძივ კედლებში გაჭრილი სარკმლებით. დასავლეთ კედლის ცენტრში მოთავსებულია შესასვლელი. ფასადები კარ-სარკმლის ლილვოვანი მოჩარჩოებითაა დეკორირებული. სამხრეთი კარის ბალავარზე ამოკვეთილია აყვავებული ჯვარი, ხოლო დეკორაციულ ფრონტონში ჩასმულია მზის სიმბოლური გამოსახულება. აღმოსავლეთი სარკმელი ფართო გეომეტრიული ჩუქურთმითაა მოჩარჩოებული, რომელიც შემოფარგლულია შეწყვილებული ლილვით. მთავარი შენობა და მინაშენი კრამიტის საბურავითაა გადახურული. საბურავს გარს თაროსა და ლილვისაგან შემდგარი ლავგარდანი შემოუყვება. ფასადები შელესილია, შემდეგ შეთეთრებული. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორექვა კირის დუღაბზე და მომწვანო-მოყვითალო ქვიშაქვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8954
**კაო დე კასტრო ლაბორეირო** (პორტ. Cão de Castro Laboreiro) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია პორტუგალიაში XVI საუკუნეში.

ეს დაკუნთული და უშიშარი მოდარაჯე ცხოველების მასტიფების და ადგილობრივი ძაღლების შეჯვარების შედეგად გაჩნდნენ. ქალაქ კასტრო ლაბორეიროს რაიონში, პენედასა და სუახოს მთებს შორის. კაო დე კასტრო ლაბორეირო გარეგნულად შეიძლება სრულიად ჩვეულებრივად მოგეჩვენოთ, თუმცა ის არც ისე ჩვეულებრივია. აქვს განუმეორებელი ხმა, რომელიც ჩუმი, ყრუ ღრენიდან მკაფიო, ხანგრძლივ ყეფაში გადადის, დამაჯერებელი ზომები და ბუნებრივი უნდობლობა. ყველაფერი ამის წყალობით კაო დე კასტრო ლაბორეირო დღესაც წარმატებით იცავს ცხვრებს და მსხვილ რქოსან საქონელს მგლებისგან და სხვა ხიფათისაგან, ასევე ქურდებისგანაც. გარდა ამისა, ის კარგი მოდარაჯეა. ამ ჯიშის ძაღლების ქცევის გაკონტროლება ზოგჯერ ძნელია, მათ პროფესიული სწავლება და მტკიცე ხელი სჭირდებათ.

კაო დე კასტრო ლაბორეიროს აქვს ძლიერი წინა ფეხები, გრძელი, სქელი კუდი, საშუალო ზომის ყურები. ბალანი მძიმე, უხეში, გლუვი და ხშირია, მისი შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი, ნაცრისფერი, ზონარული, შავი, მუქი-ვეფხვისებრი. კარგად უძლებს სიცივეს, ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სხვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კაო დე კასტრო ლაბორეირო***

* კაო დე კასტრო ლაბორეირო (პორტუგალიური)
**კარსტის პლატო**, **კრასი** (სლოვენ. Kras; იტალ. Carso) — კირქვული პლატო სლოვენიის სამხრეთ-დასავლეთ და იტალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია ისტრიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით, ტრიესტის ყურესა და ფრიულის დაბლობს შორის. წარმოადგენს დინარის მთიანეთის ნაწილს. სიმაღლე 250–600 მ, მაქსიმალური სიმაღლე 643 მ (მთა ტრსტელი). ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 60 კმ-ზე, სიგანე 15–20 კმ. ფართობი დაახლოებით 800 კმ², საიდანაც სლოვენიაზე მოდის 440 კმ².

კარსტის პლატო აგებულია კირქვებით. კარსტული რელიეფის ფორმების გავრცელების კლასიკური მხარეა, რომლებიც აქ პირველად იყო შესწავლილი და აღწერილი. ზედაპირულ ჩამონადენს თითქმის მოკლებულია. გვხვდება მრავალრიცხოვანი და სხვადასხვაგვარი ზედაპირული და მიწისქვეშა გეომორფოლოგიური კარსტული წარმონაქმნები, რომელთა შორის ყველაზე ხშირია კარსტული ძაბრები. 1 კმ²-ზე მოდის 100-მდე კარსტული ძაბრი, რომლებიც მოიცავენ პლატოს ტერიტორიის დაახლოებით 10 %-ს. რელიეფის სხვა ფორმებიდან მნიშვნელოვანია კარები, პოლიები, ჭები, ბრმა ხეობები, მშრალი ხეობები და ვეებერთელა დანგრეული დოლინები.

მნიშვნელოვანი გეომორფოლოგიური ელემენტია კარსტული მღვიმეები, რომელთა შორის გამოიყოფა პოსტოინსკა-იამა, შკოციანის მღვიმეები, ვილენიცა, გროტა-გიგანტე და სხვა. ამჟამად კარსტის პლატოს ფარგლებში გამოვლინებულია 1500-ზე მეტი სპელეოლოგიური წარმონაქმნი. მნიშვნელოვანია მყვინთავი მდინარე რეკა და კარსტული ტბა ცერკნიცა.

ძლიერი ზამთრის ქარებისგან დაცულ ქვაბულებში, სადაც კირქვის გამოფიტვის პროდუქტები გროვდება და ნაყოფიერი ნიადაგია ჩამოყალიბებული განვითარებულია მევენახეობა. დამახასიათებელია ღარიბი ბალახოვანი მცენარეულობა. ფაუნა ნაპოვნია მღვიმეებში.

პლატოს სახელწოდება საფუძვლად დაედო კარსტული მოვლენების საზოგადო სახელწოდებას.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Classical Karst (in Slovene language: Klasicni kras)
2. ↑  Andrej Kranjc. Kras: Slovene classical karst. UNESCO, 1997
3. ↑  Andrej Kranjc (2010) "The Origin and evolution of the term 'Karst'" The 2nd International Geography Symposium GEOMED 2010

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4097690-7
* NKC: ge456209
* VIAF: 243010956
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 243010956

 |
**მეთესლეობა** — მემცენარეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლის გეგმური გამრავლება ჯიშთმონაცვლეობისა და ჯიშთგანახლებისათვის. მეთესლეობის სწორი წარმართვა ემყარება გენეტიკურ კანონზომიერებათა გამოყენებასა და დარაიონებული ჯიშებისა და ჰიბრიდების ბიოლოგიურ ცოდნას. მეთესლეობა უშუალოდ არის დაკავშირებული სელექციასთან.

საქართველოში, როგორც მიწათმოქმედების უძველეს ქვეყანაში, საკუთარი წესებით ხდებოდა ჯიშების დაცვა „გადაჯიშებისაგან". 1927 წელს გიორგის რცხილაძის ხელმძღვანელობით თბილისის ბოტანიკურ ბაღთან ჩამოყალიბდა თესლის კონტროლის ცენტრალური ლაბორატორია, შემდეგ მის ბაზაზე შეიქმნა კონტროლის ინსპექცია. 1929 წელს რესპუბლიკის ყველა ადმინისტრაციულ რაიონში მოეწყო თესლის კონტროლის ლაბორატორია, მომზადდა მეთესლე აგრონომთა კადრები. 1937 წელს საქართველოს მიწსახკომთან შეიქმნა მეთესლეობის სამმართველო, შემდეგ ჯიშიანი თესლის სამმართველო, სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებში (ი. ლომოურის სახელობის საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი და მისი სისტემის საცდელი სადგურები) არის მეთესლეობის განყოფილებები, რომლებიც დარაიონებულ ჯიშებსა და ჰიბრიდების ხაზებზე აწარმოებენ პირველად მეთესლეობას. საქართველოში მეთესლეობის ორგანიზაციაში, მეცნიერული საფუძვლების შემუშავებასა და კადრების მომზადებაში გ. რცხილაძის გარდა დიდი ღვაწლი მიუძღვით დ. ბუაჩიძეს, გ. გაბუნიას, ე. ჩერნიშს, ი. ებანოიძეს და სხვებს.

ლიტერატურა
----------

* *სიხარულიძე მ.* მინდვრის კულტურათა სელექცია და მეთესლეობა, თბ. 1975;
* *Гулиев Г. В. Гужов Ю. Л.* Селекция и семеноводство полевых культур, М. 1972;
* *სიხარულიძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 548.
**იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი** (დ. 1746 — გ. 1827) — შვეიცარიელი პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა შვეიცარიის ქალაქ ციურიხში, ექიმის ოჯახში. მამა იოჰან ბატისტ პესტალოცი გარდაიცვალა, როცა იოჰან ჰაინრიხი 5 წლისა იყო. პატარა ჰაინრიხის აღზრდა დედასთან ერთად იკისრა უბრალო გლეხის ქალმა, შინამოსამსახურე ბარბარა შმიდტმა. ჰაინრიხს ხშირად უხდებოდა აღმზრდელათან სოფელში ყოფნა. აქ იგი ახლოს გაეცნო გლეხთა მძიმე შრომას და ბავშობიდანვე განიმსჭვალა მათდამი დიდი პატივისცემისა და სიბრალულის გრძნობით. პატარა პესტალოცი ბევრს კითხულობდა, თუმცა ფიზიკურად სუსტი იყო. სწავლა დაიწყო დაწყებით სკოლაში, რომლის კურსი სამ წელიწადში დაამთავრა და ლათინურ სკოლაში განაგრძო სწავლა. აქ მან, მიუხედავად სუსტი ჯანმრთელობისა, დიდი შეუპოვრობა და სიმამაცე გამოიჩინა, როცა წინ აღუდგა ზოგიერთ უვიც და უუნარო პედაგოგს. ლათინური სკოლის შემდეგ პესტალოცი შედის ჰუმანიტარულ კოლეგიუმში ფრანგ განმანათლებელთა გავლენით დემოკრატიული იდეები ვითარდებოდა და პესტალოცი ხარბად დაეწაფა მათ. აქ საბოლოოდ განმტკიცდა მისი გადაწყვეტილება — ხალხისადმი სამსახურისათვის დაეთმო მთელი თავისი ცხოვრება და ნიჭი.

1762 წელს ქ. ციურიხში მოსწავლე ახალგაზრდებმა შექმნეს პატრიოტულ-პოლიტიკური წრე, რომლის მონაწილეები იკრიბებოდნენ, მსჯელობდნენ პოლიტიკის, არზრდის, ზნეობის პრობლემებზე და ამხელდნენ თანამდებობის პირთა ამორალიზმს. ამავე დროს, წრის წევრები აქტიურად ერეოდნენ პრაქტიკულ მოვლენებშიაც და ხშირად სასურველ შედეგსაც აღწევდნენ, მაგრამ 1767 წელს წრე დაშალეს და მისი წევრები, მათ შორის პესტალოციც, დააპატიმრეს.

1780 წელს პესტალოცი წერს პირველ პედაგოგიურ სტატიას „განდეგილის საღამოს საათები", 1781–1787 წლებში გამოდის პესტალოცის სოციალურ-პედაგოგიური რომანი „ლინგარდი და ჰერტრუდა".

1792 წელს რევოლუციურმა საფრანგეთის საკანონმდებლო კრებამ ამ რომანისა და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის პესტალოცი დააჯილდოვა „საფრანგეთის რესპუბლიკის მოქალაქის" საპატიო წოდებით. პესტალოცი იყო პირველი პედაგოგი, რომელმაც შექმნა პირველდაწყებითი სწავლების კერძო მეთოდიკები და პირველდაწყებითი სწავლების ზოგადი საფუძვლები. მართალია, მან ზოგიერთ შემთხვევაში ზედმეტად შეაფასა აზროვნების განვითარებისთვის მექანიკური სავარჯიშოების როლი, დააშორა აზროვნების განვითარება ცოდნის დაგროვებას, ხარკი მოუხადა ფორმალური განათლების თეორიას, მაგრამ მისმა პროგრსულმა იდეებმა, კერძოდ, განმავითარებელი სასკოლო სწავლების იდეამ — დადებითი გავლენა მოახდინა მოწინავე პედაგოგიკური თეორიისა და სასკოლო პრაქტიკის შემდგომ განვითარებაზე.

ლიტერატურა
----------

* *სვანაძე ნ.*, პედაგოგიკის ისტორია, თბ. 1988.
ლუი მაჟორელის ბიუსტი ნანსის სკოლის მუზეუმში
**ლუი-ჟან-სილვესტრ მაჟორელი**, ცნობილი, როგორც ლუი მაჟორელი (26 სექტემბერი, 1859 - 15 იანვარი, 1926) — ფრანგი დეკორატორი და ავეჯის დიზაინერი. იგი ქმნიდა და ამზადებდა საკუთარი დიზაინის ნივთებს ფრანგული ებენისტური ტრადიციების მიხედვით. იგი იყო ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ავეჯის დიზაინერი არტ-ნუვოს სტილში და 1901 წლის შემდეგ ემსახურებოდა ხელოვნებას, როგორც ნანსის სკოლის ვიცე-პრეზიდენტი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

1861 წელს, მამამისი, აუგუსტ მაჟორელი (1825-1879) იყო ავეჯის დიზაინერი და მწარმოებელი. აუგუსტმა ოჯახი ტულიდან ნანსიში გადაიყვანა საცხოვრებლად. იქ ლუიმ დაამთავრა დაწყებითი სკოლა, სანამ გადავიდოდა პარიზში 1877 წელს იმისთვის, რომ ორი წელი ემუშავა ნატიფი ხელოვნების სკოლაში. როდესაც მან შეიტყო მამამისის გარდაცვალების შესახებ, ცოტა ხნით შეწყვიტა სწავლა და წავიდა ნანსიში, რათა შეენახა მამამისის ნამუშევრები და ქონება. ამან დააკავა იგი ნანსიში მთელი მისი დარჩენილი სიცოცხლის განმავლობაში.1885 წლის 7 აპრილს, მაჟორელმა ცოლად შეირთო მარი ლეონ ჟან კრეცი, ნანსის თეატრების მეპატრონეს ქალიშვილი. მათი ერთადერთი შვილი - ჟაკ მაჟორელი, რომელიც თეატრის მსახიობი გახდა, 1886 წლის 7 მარტს დაიბადა.

ოჯახის ბიზნესის მართვა
----------------------

მაჟორელის ფირმის ფაბრიკის დიზაინის ავტორი იყო ცნობილი არქიტექორი ლუსიენ ვეისენბურგერი (1860-1929). ფაბრიკა მდებარეობდა ვიეი-ეტრის ქუჩის N6-ში, ნანსის დასავლეთ ნაწილში. 1880-1900 წლებში მაჟორლმა გამოუშვა ლუი XV-ეს ავეჯი, ხოლო 1894 წელს დეკორატიულ და ინდუსტრიულ ხელოვნების ექსპოზიციაზე ნანსიში, მათი გამოფენა მოაწყო. 1990 წელს პარიზის გამოფენაში მან წარმატებას მიაღწია და ამ უმნიშვნელოვანესი გამარჯვებით, თავის ფირმას უამრავი დამკვეთი შემატა. 1910 წელს მაჟორელმა გახსნა თავის ფირმის მაღაზიები ნანსიში, პარიზში, ლიონსა და ლილში.

კარიერის ბოლო წლები და I მსოფლიო ომი
------------------------------------

1914 წელს დაიწყო ომი. მაჟორელი შიშობდა, რომ ომი მისი ბიზნესის შესუსტებას გამოიწვევდა. 1916 წლის 20 ნოემბერს მისი ქარხნები ვიეი-ეტრის ქუჩაზე ომის საბრძოლო ოპერაციის შედეგად ცეცხლს მიეცა. დაიწვა ყველაფერი: დასრულებული და დასასრულებელი ავეჯი, მასალა, ჯილდოები, ინსტრუმენტები და დოკუმენტები. თითქოსდა გამიზნულად, დაზიანებულის საბოლოოდ გასანადგურებლად, ერთი წლის შემდეგ, 1917 წელს გერმანულმა თვითმფრინავებმა დაბომბეს მაჟორელის ქარხნები ნანსიში.

მაჯორელეების ოჯახმა გერმანელ ჯარისკაცებს ასევე მიაწერა ლილის ქარხნების განადგურებაც.
მაჟორელი გარდაიცვალა 1926 წელს. მისი სიკვდილის შემდეგ მის ოჯახს, რომელიც ძალიან მძიმედ დაზარალდა ომისგან, ფინანსურად აღარ შეეძლო მაჟორელის ვილაში (აგარაკზე) ცხოვრება. 1931 წელს დაიკეტა მაჯორელის ბოლო ქარხნები. დღესდღეობით მაჟორელის ვილა ეკუთვნის ნანსის. არის ნახაზები, რომლის მიხედვითაც აპირებენ მაჟორელის უნიკალური ნამუშევრების აღდგენა-განახლებას.

მაჟორელის ნამუშევრები გამოჩნდნენ 2008 წლის ფრანგულ ფილმში L'heure d'été-ში, ეს ფილმი 2009 წელს გამოვიდა აშშ-ში სახელწოდებით - ზაფხულის საათები (Summer Hours).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუი მაჟორელი***

* ლუი მაჟორელი დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine.
* Musée de l'École de Nancy დაარქივებული 2006-08-18 საიტზე Wayback Machine.
**ლუი პარტრიჯი** (ინგლ. Louis Partridge; დ. 3 ივნისი, 2003) — ინგლისელი მსახიობი და მოდელი. მან თავისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო მცირე როლების შესრულებით მოკლემეტრაჟიან ფილმებში, როგორიცაა *„წყლის ქვეშ"* და *„ძაღლის შესახებ"*. ის ცნობილია ტეუკსბერის როლით Netflix-ის ორიგინალურ ფილმში*„ენოლა ჰოლმზი"*, მილი ბობი ბრაუნთან ერთად, ასევე მისი როლით Sid Vicious–ს მინისერიალში *„პისტოლეტი"*.

ადრეული ცხოვრება
----------------

პარტრიჯი დაიბადა 2003 წლის 3 ივნისს ვანთსვორთში, ლონდონში. ჰყავს ერთი უფროსი და ერთი უმცროსი და.

კარიერა
-------

პარტრიჯის სამსახიობო დებიუტი შედგა 2014 წელს მოკლემეტრაჟიან ფილმში *„წყლის ქვეშ"*. მან თავდაპირველად მოიპოვა აღიარება, როგორც პიერო დე მედიჩი *მედიჩში* და გამოჩნდა *პადინგტონ 2*-ში. იგი კიდევ უფრო ცნობილი გახდა, როდესაც ითამაშა ტეუკსბერი *ენოლა ჰოლმზში*. ეს როლი ჰქონდა ამავე ფილმის მეორე ნაწილშიც. 2019 წელს ის შეუერთდა *The Lost Girls*-ის მსახიობებს, უკვდავი ბიჭის პიტერ პენის როლით. 

2021 წლის იანვარში პარტრიჯი შეუერთდა FX-ის *Pistol*- ის მსახიობებს, როგორც ტიტულოვანი ჯგუფის ბასისტი. იმავე წელს, მოგვიანებით, ოქტომბერში, ის გადაიღეს ეპიკურ ფანტასტიკურ რომანში „*Ferryman"*. შემდეგ პარტრიჯი გადავიდა თრილერის ჟანრში და შეუერთდა Apple TV-ის *Disclaimer-ის* მსახიობებს 2022 წლის მაისში. 

### ფილმები

| წელიწადი | სათაური | როლი |
| --- | --- | --- |
| 2014 წელი | *წყლის ქვეშ* | ფელიქსი |
| *ძაღლის შესახებ* | ახალგაზრდა გავ |
| 2015 წელი | *პანი* | მაღაროელი ბიჭი |
| 2017 წელი | *ამაზონის თავგადასავალი* | ახალგაზრდა ჰენრი ბეიტსი |
| *პადინგტონი 2* | ჯი-მენი |
| 2020 წელი | *ენოლა ჰოლმზი* | ტეუკსბერი |
| 2022 წელი | *დაკარგული გოგონები* | პიტერ პენი |
| *ენოლა ჰოლმზი 2* | ტეუკსბერი |

### ტელევიზია

| წელიწადი | სათაური | როლი |
| --- | --- | --- |
| 2014 წელი | *ბუმერები* | ალფი |
| 2019 წელი | *მედიჩი* | პიერო დე მედიჩი |
| 2022 წელი | *პისტოლეტი* | სიდ ვიცისი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლუი პარტრიჯი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
კაცი რკინის ნიღაბში, 1789 წლის ნახატი
**კაცი რკინის ნიღაბში** (ფრანგ. Homme au masque de fer; გ. 19 ნოემბერი, 1703) — ლუდოვიკო XIV-ის დროინდელი პატიმარი, რომელიც სხვადასხვა პერიოდში საფრანგეთის სხვადასხვა ციხეებში იხდიდა სასჯელს. მიუხედავად სახელისა, თავდაპირველად პატიმარი ატარებდა ხავერდოვან ნიღაბს, ხოლო რკინად იგი გვიანდელმა ლეგენდებმა გადააქციეს. პირველი ცნობები პატიმრის შესახებ გაჩნდა წიგნში „Mémoires secrets pour servir à l’histoire de Perse" (ამსტერდამი, 1745-46 წლები), რომლის თანახმად კაცი რკინის ნიღაბში იყო ჰერცოგი ვერმანდუა, ლუდოვიკო XIV-ისა და ქალბატონ ლუიზა ლევალიერის ვაჟი, რომელმაც შეურაცხყო თავისი უფროსი ძმა, დოფინი და სამუდამო პატიმრობა მიიღო. ოფიციალური ვერსიით ვერმანუდა გარდაიცვალა ახალგაზრდობაში, 1683 წელს. პირველმა ადამიანმა, რომელმაც გააღვივა ინტერესი, იყო ვოლტერი თავის თხზულებაში „ლუი XIV-ის საუკუნე" (1751). ზოგი ჰოლანდიელი ავტორი მიიჩნევდა, რომ კაცი რკინის ნიღაბში იყო ახალგაზრდა უცხოელი თავადი, ანა ავსტრიელის კამერგერი და ლუდოვიკო XIV-ის ნამდვილი შვილი. ამავდროულად არსებობს რამდენიმე სხვა ვერსიაც, როგორებიცაა — ლუდოიკო XIV-ის არაკანონიერი შვილი, ლუდოვიკო XIV-ის ტყუპისცალი და ავანტიურისტი მატიოლი.

ლიტერატურა
----------

* Ranke, «Französische Geschichte»;
* Topin, «L’homme au masque de fer» (П. 1869);
* Jung, «La vérité sur le masque de fer» (П. 1873).


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ლულეელვენი** (შვედ. Luleälven) — შვედეთის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარე. სათავეს იღებს ჩრდილოეთ შვედეთში და მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 460 კმ სიგრძეზე, სადაც ქალაქ ლულეოსთან ერწყმის ბოტნიის ყურეს. ნორბოტენის რეგიონში სიგრძით მეორეა კალიქსეელვენის შემდეგ, მაგრამ პირველია წყლის საშუალო ხარჯით. 

აუზის ფართობია 25 240,5 კმ², საიდანაც 24 545,6 კმ² შვედეთის ტერიტორიაზეა, 694,9 კმ² კი ნორვეგიის.

ლულეელვენი
მდინარე ჰიდროენერგიის მნიშვნელოვანი წყაროა, მასზე აშენებულია უმნიშვნელოვანესი ჰიდროელექტროსადგურები. ინტენსიურად გამოიყენებოდა ხე-ტყის ტრანსპორტირებისთვის, მაგრამ ეს პროცესი 1980-იანი წლების დასაწყისში შეჩერდა. 

XIX-XX საუკუნეების განმავლობაში, მდინარეზე გადიოდა დამცავი ხაზი ჯერ რუსეთის იმპერიის, ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის შემოჭრებისგან დასაცავად. თითქმის მთელს სიგრძეზე შემორჩენილია ფართო საფორტიფიკაციო ნაგებობები, რომლებიც ბოდენის ციხესიმაგრით მთავრდება ქალაქ ბოდენთან. ამ სიმაგრეებისა და ბუნკერების უმრავლესობის გამოყენება დღეს აღარ ხდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შვედეთის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (შვედური) შვედეთის მდინარეები სიგრძის მიხედვით
* (შვედური) ინფორმაცია შვედეთის მდინარეების ჩამონადენზე დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.
* (შვედური) შვედეთის მდინარეები აუზის ფართობის მიხედვით დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „Luleälven". *Nationalencyklopedin* (Swedish). ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
2. ↑  Län och huvudavrinningsområden i Sverige Swedish. SMHI.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 14 July 2010.
**კარიამასებრნი** (ლათ. Cariamidae) — ფრინველთა ოჯახი კარიამასნაირთა რიგისა. სიმაღლეში დაახლოებით 75 სმ-მდე არიან. მათი ფეხები და ბოლო გრძელია. ნისკარტის დასაწყისთან აქვთ ქოჩორი. შეფერილი არიან რუხად ან მურად, აყრია მუქი წინწკლები. გავრცელებული არიან სამხრეთი ამერიკის ცენტრალურ ნაწილში. ცნობილია 2 სახეობა: ქოჩორა კარიამა (*Cariama cristata*), რომელიც სტეპის რაიონებშია გავრცელებული; და ბურმეისტერის კარიამა (*Chunga burmeisteri*), რომელიც გამეჩხერებულ ტყეებსა და სავანებში გვხვდება. ბუდეს მიწაზე (ქოჩორა კარიამა) ან ხეზე (ბურმეისტერის კარიამა) აკეთებენ. დედალი დებს 2 კვერცხს; ინკუბაცია 25–26 დღე-ღამე გრძელდება. ბარტყები იჩეკებიან თვალხილულნი, გრძელი ღინღლით დაფარულნი და დიდხანს რჩებიან ბუდეში. ტყვეობაში ადვილად შინაურდებიან და მრავლდებიან კიდეც. იკვებებიან მცირე ზომის ნაყოფებით, მწერებით, ქვეწარმავლებით, შხამიანი გველების ჩათვლით. ნადირობის ობიექტები არიან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარიამასებრნი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  Cariamidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
2. ↑  კარიამასებრნი (TSN 176411). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
3. ↑   Сериемы // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 23 — М. 1976.
**კახა გოგიძე** (დ. 30 სექტემბერი, 1970) — ქართველი მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1970 წლის 30 სექტემბერს. 2003 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი. გოგიძეს მიღებული აქვს პრიზები მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის (2002, 2003, 2007) და „ოქროს ნიღაბი" მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის (2003). როლები შესრულებული აქვს თავისუფალი თეატრში, რუსთავის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში, მესხეთის სახლემწიფო დრამატულ თეატრში, სანდრო ახმეტელის სახელობის და სახელწიფო დრამატულ თეატრში. ნათამაშები აქვს 80-ამდე სპექტაკლი. აქედან 50-მდე მთავარი როლი. დადგმული აქვს 19 სპექტაკლი. 2014 წელს კომედიის თეატრალური ფესტივალის მამაკაცის როლის საუკეთესო შემსრულებელი. 2015 წელს გრანპრის „თეატრალური იმერეთი" მფლობელი საუკეთესო რეჟუსირისთვის სპექტაკლით „მუსუსი".

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | ფილმი | როლი | შენიშვნები |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | „იდიოტოკრატია" |  | ფილმი |
| 2011 | „ისპაჰან-ბათუმი" |  | ფილმი |
| 2014 | „აგვისტოს 5 დღე" |  | ფილმი |
|  | „ჩემი ცოლის დაქალები" | სულიკო დარდიანიძე | სერიალი |
| 2019 | „და ჩვენ ვიცეკვეთ" | ალეკო | ფილმი |
|

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* კახა გოგიძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ილიაუნის თეატრი