recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ალ-ისტახრის რუკის ფრაგმენტი
**აბუ ისჰაკ ალ-ფარისი ალ-ისტახრი** (آبو إسحاق إبراهيم بن محمد الفارسي الإصطخري) (დ. დაახლ. 850 — გ. 934) — არაბი მოგზაური და გეოგრაფი. 

ალ-ისტახრის ბიოგრაფია თითქმის არაა ცნობილი. ნისბის (წარმომავლობის სახელი) მიხედვით უნდა ყოფილიყო ესტაქრიდან (ფარსის პროვინცია, ახლანდელი ირანის ისლამური რესპუბლიკა). თავის თხზუ­ლე­ბაში „წიგნი გზებისა და სახელმწიფოების შე­სა­ხებ" („ქითაბ ალ-მასალიქ ვა ლ-მამალიქ") ავტორი მიმოიხილავს მუსლიმურ ქვეყნებს დასავლეთ ინდოეთიდან მაროკოსა და ესპანეთამდე. მოკლედ არის აღწერილი თბილისიც, რომელიც მაშინ მუსლიმ ემირთა მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა. თბილისი აღნიშნულია ალ-ისტახრი მიერ შედგენილ რუკაზეც. იგი წერს: „ტფილისი დარუბანდზე ნაკლებია და ორი კედელი აქვს თიხის. სიმდიდრით სავსე ადგილია, ხილ-ბოსტნეულისა და ნათესების უხვად მქონებელი; მრავალი საქონელი და თაფლი ­მტკვრით გააქვთ იქიდან. აქვს თბილი წყლე­ბი მსგავ­სად ტიბერიისა, უცე­ცხლოდ ცხელი. მთელ არანში ბარდავზე, დარუბანდსა და ტფილისზე უფრო დიდი ქალაქი არ არსებობს".

ლიტერატურა
----------

* ისთახრი, ­ჰოდუდ ალ-ალემი, ჰამდალლაჰ ­ყაზვი­ნი, თარგმ. შენიშვნებითა და სა­ძიებლი­თურთ ვლ. ფუთურიძისა, თბ. 1937
* Караулов Н. А. Сведения арабских географов IX–X веков, «Сборник материалов для описания местностей и племен Кавказа», вып. 29, Тфл. 1901
* *ჯაფარიძე, გოჩა*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018.
* Bolshakov, O. G. (1998). „EṢṬAḴRĪ, ABŪ ESḤĀQ EBRĀHĪM". *Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6*. pp. 646–647.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)
11 სექტემბერი
**11 სექტემბრის თავდასხმა** (ინგლ. „September 11 attacks", შემოკლებით „9/11", nine-eleven — ცხრა-თერთმეტი) — ალ-კაიდას თვითმკვლელ ტერორისტთა კოორდინირებულ თავდასხმათა სერია აშშ-ის ტერიტორიაზე 2001 წლის 11 სექტემბერს. ამ დღეს 19 ისლამისტმა ტერორისტმა გაიტაცა ოთხი კომერციული სამგზავრო თვითმფრინავი. გამტაცებლებლმა გამიზნულად დააჯახეს ორი თვითმფრინავი ნიუ-იორკში მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ორ ცათამბჯენს (ე.წ. ტყუპებს), რის შედეგადაც დაიღუპა ყველა მგზავრი და ამ შენობებში იმ მომენტში მყოფი ხალხის დიდი ნაწილი. ორივე შენობა ორი საათის განმავლობაში ჩამოიქცა და თან მოიყოლა მიმდებარე ორი შენობა, სხვა მრავალი კი ძლიერ დააზიანა. გამტაცებლებმა მესამე თვითმფრინავი პენტაგონის შენობას დააჯახეს. მეოთხე თვითმფრინავი სომერსეტ-ქაუნთის (პენსილვანია), ველზე ჩამოვარდა. ოთხივე თვითმფრინავის ყველა მგზავრი დაიღუპა.

11 სექტემბერი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States *official commission website*
* National September 11th Memorial and Museum – List of victims
* September 11, 2001, Documentary Project from the U.S. Library of Congress, *Memory.loc.gov*
* September 11, 2001, Web Archive from the U.S. Library of Congress, *Minerva*
* Understanding 9/11 – A Television News Archive at Internet Archive
* CNN.com – Video archive, including the first and second planes.
**ალ-თიფლისი**, *ალ-თაფლისი* — არაბული ნისბა (წარმომავლობის სახელი), რომელიც უკავშირდება თბილისს (არაბ. – თიფლის, თაფლის).

სახელ ალ-თიფლისს VIII საუკუნის შუა წლებიდან ატარებდა სხვადასხვა პროფესიის (მუჰადისები, ღვთისმეტყველები, სამართლისმცოდნეები, ლიტერატორები, პოეტები, ექიმები, ვაჭრები, ხელოსნები და სხვ.) მრავალი მუსლიმანი – შიიტი და სუნიტი მოღვაწეები, რომლებიც დაიბადნენ და ცხოვრობდნენ თბილისში ან დაკავშირებული იყვნენ მასთან თავიანთი მოღვაწეობის რაღაც ეპიზოდით. მათი ეთნიკური კუთვნილება, როგორც წესი, უცნობია. მუსულმანი ბიოგრაფები ამაზე ყურადღებას არ ამახვილებენ, მაგრამ დასაშვებია, რომ მათ შორის გამაჰმადიანებული ქართველებიც ყოფილიყვნენ. მრავალი თბილისელი მუსლიმანი, რომლებიც განათლების მისაღებად ამ ნისბით გაემგზავრნენ ახლო და შუა აღმოსავლეთის დიდ კულტურულ ცენტრებში, სამუდამოდ დარჩნენ იქ საცხოვრებლად. ისინი მოღვაწეობდნენ ბაღდადში, დამასკოში, ისპაანში, კაიროში, ალექსანდრიაში, იერუსალიმში, ნიშაბურში; XII-XIII საუკუნეებში შეიმჩნევა მათი მიგრაცია მცირე აზიის ქალაქებში. რამდენიმე ალ-თიფლისმა, თავისი წვლილი შეიტანა შუა საუკუნეების მუსლიმანური კულტურის განვითარებაში, მათ შორის იყვნენ: ისა ალ-რაკი ალ-თიფლისი X საუკუნის ექიმი, ასტროლოგი, ავტორი შრომისა „მედიცინა". მოღვაწეობდა სირიაში; აბუ მუჰამად ალ-ჰასან იბნ ბუნდარ ალ-თიფლისი X ს. დამლევისა და XI ს. დამდეგის შიიტი ლიტერატორი და გრამატიკოსი. მოღვაწეობდა თბილ. საამიროში. იყო არაბ. პოეზიის, კერძოდ, იბნ ალ-რუმის და ალ-მუთანაბის შემოქმედების მკვლევარი. მიეკუთვნებოდა იმ არაბ ფილოლოგთა რიცხვს რომლებიც სწავლობდნენ პოეტურ ნასესხობებს არაბი პოეტების, მ. შ. ალ-მუთანაბის, ლექსებში. ითვლებოდა პოეტური მოტივების (მაანი) კრიტიკის სპეციალისტად. მის შრომებს, რომელთაგან ერთი – „საქებარი და საძრახისი თვისებები" – მიეძღვნა თბილისის ამირას ალი იბნ ჯაფარს, ჩვენამდე არ მოუღწევია; ჰუბაიშ ალ-თიფლისი XII ს. გამოჩენილი აზერბაიჯანელი მეცნიერი. დაიბადა და ახალგაზრდობის წლები გაატარა თბილისში. მას ეკუთვნის მრავალი ნაშრომი ფილოლოგიაში, მედიცინაში, ასტრონომიაში, ასტროლოგიაში; სახელოსნო ტრაქტატი „ხელობათა აღწერა" არაბულ და სპარსულ ენებზე. სავარაუდოა, რომ მან თბილისი დატოვა დავით აღმაშენებლის მიერ ქალაქის აღების 1122 წლის შემდეგ. ცხოვრობდა ბაღდადში; XII საუკუნის 50-იანი წლებიდან (არა უგვიანეს 1183–84) – რუმის სასულთნოს ქალაქ კონიაში; ნაჯმ ალ-დინ ალ-თიფლისი (გ. 1234), მუჰადისი, სუფი შეიხი, იმამი, პოეტი. თბილისიდან ემიგრირებულმა განათლება მიიღო ბაღდადში, იყო სახელგანთქმული სუფი შეიხის შიჰაბ ალ-დინ ალ-სუჰრავარდის მიმდევარი. ასრულებდა დიპლომატიურ დავალებებს, იცოდა სამართალი, რელიგიის საფუძვლები, ეთიკა, გრამატიკა, პოეზია და სხვ. წერდა ლექსებს, რომელთაგან 8 შემონახულია იბნ შაქირ ალ-ქუთუბის, ალ-საფადისა და ალ-ირბილის ბიოგრაფიული ჟანრის თხზულებებში.

ლიტერატურა
----------

* *გ. ჯაფარიძე*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997.
* ჯაფარიძე გ. მუსლიმი მოღვაწეები ათ-თიფლისის ნისბით VIII–XIV საუკუნეებში, «მაცნე». ენისა და ლიტერატურის სერია, 1989, #4; 1990, #1.
„**V ანუ ვენდეტა**" (ინგლ. „V for Vendetta") — 10 გამოცემისგან შემდგარი კომიქსების სერია. მისი ავტორები არიან ალან მური და ილუსტრატორი დევიდ ლოიდი.

კომიქსში მოქმედება მიმდინარეობს მომავლის ანტიუტოპიურ ბრიტანეთში, 1980-1990-იან წლებში. იდუმალი ნიღბიანი რევოლუციონერი, რომელიც თავს V-ს უწოდებს, აპირებს ტოტალიტარული ხელისუფლების განადგურებას და ღრმა ზეგავლენას ახდენს ადამიანებზე, რომლებსაც ხვდება.

სერიაში ბრიტანეთი აღწერილია, როგორც ქვეყანა ბირთვული ომის შემდგომ ეტაპზე. უკანასკნელმა გაანადგურა მსოფლიოს დიდი ნაწილი. ამ მომავალში ფაშისტური პარტია Norsefire ოპონენტებს უსწორდება საკონცენტრაციო ბანაკებში და ქვეყანას პოლიციის რეჟიმის სტატუსით მართავს. ანარქისტი V, რომელიც გაი ფოუქსის ნიღაბს ატარებს, იწყებს გულმოდგინე, ძალადობრივ და გამიზნულ დადგმულ კამპანიას, რომელიც მიზნად ისახავს მისი პირადი მტრების განადგურებას, მთავრობის გადაყენებას და ადამიანების დარწმუნებას იმაში, რომ საკუთარი თავი თავად უნდა მართონ.

Warner Bros.-მა 2006 წელს გამოუშვა კომიქსის ეკრანიზაცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *V for Vendetta* - კომიქსის გაერთიანებული გამოცემის საიტი
* ოფიციალური საიტი DC Comics-ზე დაარქივებული 2010-02-02 საიტზე Wayback Machine.
* კომიქსი ფილმის წინააღმდეგ IGN-ზე
* ლიტერატურული, ისტორიული და მხატვრული მოტივები კომიქსში
* ინტერვიუ ბრიტანელთან, რომელმაც გამოიგონა ნიღაბი და იმაზე, თუ რას ფიქრობს იგი მის ამჟამად გამოყენებაზე დაარქივებული 2012-09-04 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| კომიქსი | *ეს სტატია კომიქსების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**Brahma** — ბრაზილიური ლუდის ბრენდი. თავიდან ეკუთვნოდა კომპანია Manufatura de Cerveja Brahma Villiger & Companhia. დაარსდა 1888 წელს რიო-დე-ჟანეიროში. ამჟამად კომპანია InBev-ის მფლობელობაშია. ლუდი Brahma შედის იმ სამეულში, რომელიც ყველაზე გაყიდვადი ბრენდია InBev-ის კონცერნში со Stella Artois და Beck's=თან ერთად. შედის მსოფლიოში 10 ყველაზე გაყიდვად ლუდის ბრენდში.

ისტორია
-------

1888 წელს იოზეფ ვილიგერმა, ემგრანტმა შვეიცარიიდან, რიო-დე-ჟანეიროში დააარსა ლუდსახარში კომპანია Brahma Villiger & Cо, რომელიც უშვებდა ლუდს სახელად Brahma. თავიდან კომპანიაში მუშაობდა 32 ადამიანი, საწარმოო სიძლიერეს კი 12 000 ლიტრი ლუდი შეადგენდა დღეში. 1934 წელს, ბრენდი Brahma გახდა ყველა პოპულარული ლუდი ბრაზილიაში, რომლის ყოველწლიური ლუდის წარმოება 30 მილიონი ლიტრი იყო. ამ წელსვე Brahma-ს გამოშვება შუშის ბოთლში დაიწყეს (მანამდე მხოლოდ კასრებით იყიდებოდა). დღეს (1999 წლიდან) ბრენდი ეკუთვნის ბელგიურ კონცერნ InBev-ს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-03-28 საიტზე Wayback Machine.
**AvaTrade** — ირლანდიური საბროკერო კომპანია. მომხმარებელს სთავაზობს ვაჭრობას მისი სავაჭრო პლატფორმების და მობილური აპლიკაციების მეშვეობით სხვადასხვა ბაზარზე, ვალუტის, საფონდო ინდექსების, აქციების, ბირჟაზე მოვაჭრე ფონდების, ოპციონების, კრიპტოვალუტებისა და ობლიგაციების ჩათვლით.

კომპანია განთავსებულია დუბლინში, მმართველი კომპანია მდებარეობს ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე. აგრეთვე AvaTrade-ს ოფისები განლაგებულია ტოკიოში, მილანში, პარიზში, სიდნეიში, შანხაისა და ულან-ბატორში.

ისტორია
-------

AvaTrade დაფუძნებულია ემანუელ კრონიცის, ნეგევი ნოზაცკის და Clal Finance-ს მიერ 2003 წელს როგორც Ava FX.

2011 წლის მარტში კომპანიამ შეიძინა ბროკერი eForex -ს არაამერიკელი კლიენტები. 2011 წლის ივნისში კომპანიამ შეიძინა Finotec Trading UK Limited-გან კლიენტები და საქონელი ევროკავშირის საზღვრებს მიღმა.

2013 წელს AvaFX-ის შეეცვალა სახელწოდება AvaTrade-ზე.

რეგულირება
----------

AvaTrade რეგულირდება ევროკავშირში ირლანდიის ცენტრალური ბანკის მიერ, ავსტრალიაში — ფასიანი ქაღალდებისა და ინვესტიციების ავსტრალიური კომისიის მიერ, იაპონიაში — ფინანსური მომსახურების სააგენტოს, იაპონიის ფინანსური ფიუჩერსების ასოციაციის და სასაქონლო ფიუჩერსების იაპონური ასოციაციის მიერ, ხოლო ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე — ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულების ფინანსური მომსახურების კომისიის მიერ. კომპანია სთავაზობს თავის მომსახურებას სხვადასხვა ქვეყნების ტრეიდერებს (აშშ-ს, ახალი ზელანდიის, ბელგიის გარდა).

ოპოერაციები
-----------

AvaTrade სთავაზობს საბითუმო ვაჭრობას ძირითადად MetaTrader 4 (MT4)-ის და საკუთარი საპროგრამო უზრუნველყოფის AvaTrader-ის მეშვეობით.

2013 წლის აგვისტოში AvaTrade წარმოადგინა ბიტკოინებით ვაჭრობა CFD-ით AvaTrader და MT4 პლატფორმებზე.

კრიტიკა
-------

2018 წლის აპრილში სასკაჩევანის მომხმარებელთა საქმეთა და ფინანსების სამმართველო გაფრთხილება გამოუტანა კომპანიას არარეგისტრირებული პლატფორმის გამოყენების გამო.

სქოლიო
------

1. ↑  AvaTrade Review. *financebrokerage.com*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
2. ↑  AvaTrade Review 2021. *comparebrokers.co*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
3. ↑  AvaTrade receives BVI FSC regulatory license. *leaprate.com*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
4. ↑  Clal Finance sells remaining stake in forex unit AVA. *globes.co.il*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
5. ↑  eForex transfers clients to AvaFX. *financemagnates.com*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
6. ↑  AvaFX acquires clients from Finotec. *leaprate.com*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
7. ↑  AvaTrade Review. *publicfinanceinternational.org*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
8. ↑  AvaTrade. *brokerguide.com*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
9. ↑  AVATrade Broker Review. *forextrading.company*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-27. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
10. ↑  Do Not Give Ava Trade Your Money. *saskatchewan.ca*. ციტირების თარიღი: 2021 წლის 10 ოქტომბერი.
**Awwwards** (Awwwards Online SL) — პროფესიონალური ვებ-დიზაინისა და ვებ-პროგრამირების შემფასებელი ორგანიზაცია. awwwards-ი აჯილდოებს ორ კატეგორიაში: საუკეთესო დიზაინი და საუკეთესო პროგრამირება. ვებ-დიზაინის შეფასება ხდება საიტზე - awwwards.com-ზე. წლის საუკეთესო დიზაინის/პროგრამირების არჩევა ხდება Awwwards კონფერენციაზე, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნებში ტარდება. 
Awwwards დაარსდა 2009 წელს და მისი სათაო ოფისი მდებარეობს ესპანეთში, ქალაქ ვალენსიაში.

ცნობილი გამარჯვებულები
----------------------

გამარჯვებულებს შორის არის ისეთი ცნობილი კომპანიების საიტები როგორიც არის: მერსედეს-ბენცი, Warner Bros. Volkswagen და Google.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  www.awwwards.com/about-us
2. ↑  mashable.com
3. ↑  2015 წლის დაჯილდოება.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-09-08. ციტირების თარიღი: 2016-08-29.
4. ↑  სტატია awwwards.com-ზე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-20. ციტირების თარიღი: 2016-08-29.
5. ↑  საუკეთესო ვებ-დიზაინების სია
ავრანლოს ციკლოპური ციხე
**ავრანლოს ციკლოპური ციხე** — ციხესიმაგრე, მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავრანლოს (თეზი) დასავლეთით 100 კმ დაშორებით. განეკუთვნება ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედს. მისი ციკლოპური წყობით ნაგები 2-2,5 მ სისქის კედლები განლაგებულია სამ იარუსად: მთის ძირას, ფერდობსა და წვერზე.

პირველი (ქვედა) საფეხური ანუ ტერასა შესდგება გრძელი ზღუდისგან, რომელიც რკალისებრი გეგმისაა, მთაზე მიყუდებული, სიგრძით 100 მეტრამდე, სიმაღლით 3-4 მ. ზოგან 4,5 მ, სისქით. 2- 2,5 მ. მას აქვს ერთი კარი წყაროს მახლობლად შემდეგი ზომისა: სიმაღლით, სისქითა და სიგანით 1,5 მ.; იგი გადახურულია უზარმაზარი ქვით, რომლის სიგრძეა 2,25 მ. სიგანე 1,5 მ. ამ ზღუდესა და მთას შორის მოგრძო ტერიტორიაზე ერთადერთი შენობაა, ისიც ქრისტიანული პერიოდისა, სახელდობრ პატარა ეკლესია, რომელიც უკანასკნელ ხანშია განახლებული: იგი მიშენებულია ზედ კლდეზე, რომელშიც პაწაწა გამოქვაბულია (ქვაბი) გამოკვეთილი, ეკლესიასთან ჩრდილოეთ მხრიდან შეერთებული. ამ საეკლესიო კომპლექსის გვერდით, დასავლეთისკენ ზღუდის წვერამდე მეტადრე ზღუდის შემდეგ, აუარებელი გამოქვაბულებია, ზოგი დაუმუშავებელი, ზოგი კი ოდნავად დამუშავებული. მეორე (საშუალო) ტერასა, რომელიც მთის ფერდობის შუა სიმაღლეზეა, ოთკუთხედის გეგმისაა, რამდენიმე მეტრის სიგრძისა და სიგანისა; იგი წარმოადგენს ნაციხარს. მესამე (ზევითი) ტერასა კი, რომელიც მთის წვერზეა, შედარებით უფრო დიდი ნაციხარია, ოთკუთხედის გეგმისა; სიგრძით 25 მეტრი, სიგანით 18 მ. კედლის სისქე 3-4 მ. იგი თითქმის-მთლად დაშლილია და განადგურების გზას ადგია.

ციხესიმაგრეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ლ. მელიქსეთ -ბეგი, მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ. 1938

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ავგუსტა ვილჰელმინა ჰესენ-დარმშტადტელი** (გერმ. Auguste Wilhelmine von Hessen-Darmstadt; დ. 14 აპრილი, 1765, დარმშტადტი, ჰესენი, გერმანია — გ. 30 მარტი, 1796, ვაინშტრასე, კურპფალცი, გერმანია) — გერმანელი არისტოკრატი და ჰესენ-დარმშტადტის პრინცესა. ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ის პირველი ცოლი და მეფე ლუდვიგ I-ის დედა.

ბიოგრაფია
---------

ავგუსტა ვილჰელმინა დაიბადა 1765 წლის 14 აპრილს დარმშტადტში. იგი იყო მთავარ გეორგ ვილჰელმისა და მისი მეუღლის, გრაფინია მარია ლუიზა ალბერტინა ლაინინგენ-ფალკენბურგ-დაგსბურგელის მეოთხე ქალიშვილი და მეცხრე შვილი. 

ავგუსტა ვილჰელმინა 1790 წელს
1785 წლის 30 სექტემბერს დარმშტადტში ავგუსტა ვილჰელმინა დააქორწინეს ცვაიბრიუხენის ჰერცოგ მაქსიმილიანზე (შემდეგში ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I, თუმცა იგი მის გამეფებას ვერ მოესწრო).

ამ პერიოდში მაქსიმილიანი ფრანგულ არმიაში მსახურობდა, რის გამოც წყვილი სტრასბურგში დასახლდა, თუმცა ხშირად სტუმრობდნენ ხოლმე პარიზსაც. ცნობილია, რომ ერთ-ერთი ასეთი ვიზიტისას იგი საფრანგეთის დედოფალ მარი ანტუანეტსაც შეხვდა და მასთან კერძო ვიზიტიც ჰქონდა.

1789 წელს საფრანგეთში დიდი რევოლუცია დაიწყო. სიტუაციის არევის გამო მაქსიმილიანმა ავგუსტა ვიქტორია სასწრაფოდ გააგზავნა მშობლებთან, დარმშტადტში. სულ მალე დაბრუნდა მაქსიმილიანიც, რის შემდეგაც ოთხი წელი ისინი ქალაქ მაინინგენში ცხოვრობდნენ. 1794 წლის დეკემბერში მაინინგენს ალყა ფრანგულმა ჯარებმა შემოარტყეს. ამ დროს ავგუსტა ვილჰელმინა და მისი ქმარ-შვილი ფრანგულმა არტილერიამ მშვიდობიანად გაიყვანა ქალაქიდან.

1795 წლის აპრილში ფრანგებმა დაიკავეს მაქსიმილიანის კუთვნილი ცვაიბრიუხენიც, რის გამოც წყვილს ერთი ქალაქიდან მეორეში უწევდა გადასვლა. 1796 წლის მარტში ავგუსტას, რომელიც ყოველთვის უჩიოდა სუსტ ფილტვებს, ტუბერკულოზი დაუდგინდა. იგი იმავე წლის 30 მარტს, 31-ე დაბადების დღემდე სულ ორი კვირით ადრე გარდაიცვალა. მოგვიანებით იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს დარმშტადტში, მისი ქმარი კი მეორედ დაქორწინდა კაროლინა ბადენელზე.

შვილები
-------

1. ლუდვიგ I (1786-1868), ბავარიის მეფე 1825-1848 წლებში. ცოლად შეირთო ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელი, რომელთანაც შეეძინა ბავარიის მეფე მაქსიმილიან II და საბერძნეთის მეფე ოტონ I;
2. ავგუსტა ამალია (1788-1851), ცოლად გაჰყვა ნაპოლეონის გერს, ლოიხტენბერგის ჰერცოგ ევგენი ბოარნეს, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მათ შორის შვედეთ-ნორვეგიის დედოფალი ჟოზეფინა, ბრაზილიის იმპერატრიცა ამალია და პორტუგალიის მეფე ავგუსტი;
3. ამალია მარია (1790-1794), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
4. კაროლინა ავგუსტა (1792-1873), ცოლად გაჰყვა ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
5. კარლ თეოდორი (1795-1875), ბავარიის პრინცი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;

ლიტერატურა
----------

* Winkler, Wilhelm. "Die Mutter König Ludwig I. von Bayern nach ungedruckten Briefen", Die Wächter (1924).
* Hans Rall, Wittelsbacher Lebensbilder von Kaiser Ludwig bis zur Gegenwart (Munich: Wittelsbacher Ausgleichsfonds), 142.
* Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (in French). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. p. 70.
* Egon Caesar Corti, Ludwig I of Bavaria (London: Thornton Butterworth, 1938), 15.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ავლევის ღვთისმშობლის ეკლესია.** |

**ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია** — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავნევში. გეგმით ჯვრის ფორმისაა, ნაგებია ქვითკირით, მოპირკეთებულია თლილი ქვით. გუმბათი დაბალია. დასავლეთის მხრიდან მიდგმულ კარიბჭეში ჩაშენებულ ბარელიეფიან ქვაზე გამოსახულია ნათლისღება. იგი დაბალი ხელოვნებითაა შესრულებული; სიუჟეტი ასეთია: მდინარეში ჩამდგარია ქრისტე, მის მარცხენა მხარეს დგას ანგელოზი ხელში სურით, ქრისტეს თავზე აზის მტრედი (სულიწმინდა), მარჯვნივ დგას იოანე და მას ნათელს სცემს, მის ფეხებთან სამი თევზია. სამხრეთის კართან ჩაშენებულ მეორე ქვაზე გამოსახულია მამაკაცი ხელში ჯვრით, მარცხნივ — ადამიანის მკლავი ჯვრით და ფოთლოვანი ტოტით. ორივე ბარელიეფი ერთი სტილისაა, ერთი ოსტატის გაკეთებულია და ჩაშენებული უნდა იყოს ეკლესიის შეკეთების დროს — XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ეკლესია შეუკეთებია ს. მარანელსა და დ. ჭიღლაძეს. დაბალი ოსტატობით შესრულებული რელიეფები მიუთითებს, რომ იგი ძალიან ძველი არ უნდა იყოს. ეკლესიის ირგვლივ მრავალი სამლოცველო და ნიშია. სალოცავად და ღამის გასათევად მორწმუნეები მოდიოდნენ როგორც ახლო, ასევე შორეული სოფლებიდან.

სქოლიო
------

1. 1 2 3   ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 56.
2. ↑  *მაკალათია ს.*, ფრონის ხეობა, თბ.: „საბჭოთა საქართველო", 1963. — გვ. 31.
3. 1 2  *გოგოლაძე ვ.*, სოფელი ავნევი : ძველი და ახალი, ცხინვალი: „ირისთონი", 1968. — გვ. 11–12.
4. ↑  *გვასალია ჯ.*, ფრონის ხეობათა ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები // საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული, ტ. VII, თბ.: „მეცნიერება", 1989. — გვ. 11–12, ISBN 5-520-00154-5.
**ავოკადო** (ლათ. Persea americana) — მარადმწვანე ხეხილოვან მცენარეთა გვარი დაფნისებრთა ოჯახისა. ავოკადო 10–20 მ სიმაღლის ხეა. მისი ყვავილი ორსქესიანია, მოთეთრო, საგველა ყვავილედში შეკრებილი; ნაყოფი კურკიანაა, ერთთესლიანი, მსხვილი (სიგრძე 5–20 სმ, წონა 250–600 გ), სხვადასხვა ფორმისა, მუქი მწვანე ან თითქმის შავი. ავოკადოს გასახარებლად ხელსაყრელია ნაყოფიერი, ნეიტრალური ან სუსტი მჟავა რეაქციისა და კარგად დრენირებული ნიადაგი. საჭიროა ნარგავების ქარისაგან დაცვა. ავოკადო მსხმოიარობას იწყებს დარგვიდან 4-5 წლის შემდეგ. როგორც სამრეწველო კულტურა, გავრცელებულია დედამიწის მრავალ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონში, განსაკუთრებით აშშ-ში, კერძოდ, კალიფორნიასა და ფლორიდაში, ბრაზილიასა და ჰავაის კუნძულებზე. არსებობს ავოკადოს 400-ზე მეტი ჯიში.

საქართველოში ავოკადო პირველად 1904 წელს შემოიტანეს, სოხუმის ბოტანიკურ ბაღში, 1913 წელს ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში და შემდეგ თანდათან მოიკიდა ფეხი. საქართველოს ჰავა მისთვის ხელსაყრელი აღმოჩნდა. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე იყო გაშენებული საცდელი ნარგავები, კერძოდ, გავრცელებული იყო ჯიშები: მექსიკოლა, პუებლა და ფუერტე. 

ერთი ძირი ავოკადო 150–300 კგ მოსავალს იძლევა. ნაყოფი შეიცავს 30%-მდე ცხიმებს, 1,6–2,1% პროტეინს, ვიტამინებს B1, B2, С, D და სხვა; შაქარს თითქმის არ შეიცავს. იყენებენ საკვებად, პარფიუმერიაში და სამკურნალოდ.

ავოკადო ძალიან სასარგებლო პროდუქტია. მასში უჯერი ცხიმოვანი მჟავები, დაახლოებით 20 ვიტამინი და მინერალური ნივთიერებაა. ავოკადოს რბილობს უმატებენ სალათებსა და სენდვიჩებს. დიეტოლოგების აზრით კი, ავოკადოს კურკა შეიცავს სასარგებლო ნივთიერებების ძირითად ნაწილს (70%). მასში ბევრია ანტიოქსიდანტი და უჯრედისი.

სქოლიო
------

1. 1 2   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 130.
2. ↑  ავოკადოს სახეობები და ჯიშები (რუსული)
3. ↑  კურკა ავოკადოს ყველაზე სასარგებლო ნაწილია
**Boeing CH-47 Chinook** — მძიმე ტვირთმზიდი შვეულმფრენი ორ ძრავიანი როტორთა ტანდემით. მისი მაქსიმალური სიჩქარით 315 კილომეტრი/საათში იყო ყველაზე სწრაფი მისი თანამედროვე (1960-იანი წლების) შვეულმფრენებს შორის. იგი ერთ-ერთია იმ ეპოქის მცირერიცხოვანი თვითმფრინავებიდან C-130-სა და UH-1 'Huey'-სთან ერთად, რომელიც კვლავაც იწარმოება და აქტიურად მოიხმარება. დღეისათვის გამოშვებულია 1 179-ზე მეტი ეგზემპლარი. მისი ძირითადი ფუნქციებია ჯარისა და არტილერიის გადაადგილება და მათი მიწოდება ბრძოლის ველზე. ამ შვეულმფრენის სამხედრო ვერსიებს შეუძლიათ დასხდნენ წყალზეც.

Chinook დააპროექტა და თავდაპირველად აწარმოებდა Boeing Vertol ადრეულ 1960-იანებში. შვეულმფრენს ამჟამად აწარმოებს Boeing Integrated Defense Systems. Chinook-ებს იყენებს კიდევ 16 ქვეყანა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ქვეყანა იყენებს უფრო დიდ შვეულმფრენებს, როგორიცაა რუსული Ми-26, Chinook რჩება ერთ ერთ ყველაზე მძიმე ტვირთმზიდავ შვეულმფრენად, რომელსაც იყენებენ მისი უდიდესი ოპერატორები - აშშ-ის არმია და სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები.

სქოლიო
------

1. ↑  CH-47D/F Chinook-ის გვერდი, ბოინგი
2. ↑  Chinook ცვლის Blackhawk-ს შეიარაღებაში. Air Transportation (5 მარტი, 2008).

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***CH-47 Chinook***
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ადამის შექმნა**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ადამის შექმნა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |


**„ადამის შექმნა"** (იტალ. La creazione di Adamo) — მიქელანჯელოს ფრესკა, დაწერილი სავარაუდოდ 1511 წელს, არის სიქსტეს კაპელას ჭერზე დაწერილი ფრესკებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული. ფრესკაზე აღწერილია სიუჟეტი ძველი აღთქმიდან — ღმერთის მიერ პირველი ადამიანის, ადამის შექმნა:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | და შექმნა უფალმან ღმერთმან კაცი მტუერისა მიმღებელმა ქვეყანისაგან. და შთაბერა პირსა მისსა სული სიცოცხლისაჲ და იქმნა კაცი იგი სულად ცხოველად. | "|

ფრესკის დეტალი
„ადამის შექმნა" სიქსტეს კაპელის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფერწერული კომპოზიციაა. ღვთის მარჯვენა ხელი მამართულია ადამისაკენ. მათი ხელები ერთმანეთს არ ეხება. სავარაუდოდ, მიქელანჯელომ ამით ღვთიურისა და ადამიანურის ერთმანეთთან მიუწვდომლობა გამოხატა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ადამის შექმნა.

სქოლიო
------

1. ↑  დაბადება, 2:7

|  |  |
| --- | --- |
| ჯვარი | *ეს სტატია ქრისტიანობის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**აბას ფარჰად-ოღლუ აღალაროვი** (აზერ. Abbas Fərhad oğlu Ağalarov) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა ბოქსიორი, სსრკ-ს წარმოადგენდა ნახევრადმსუბუქ წონით კატეგორიაში (57 კგ-მდე). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი და საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი, საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი. ბაქოში არსებული საზოგადოება „დინამოს" წევრი. სსრკ-ში 1937 წლის ჩემპიონატის ფინალისტი. რინგზე გამოსვლის დასრულების შემდეგ ის გახდა DSO „ბურევესტნიკი"-სა და „დინამო"-ს მწვრთნელი. აბას აგალოროვი რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტის ჰასან ბექ აღალაროვის შთამომავალი იყო. აბას აღალაროვი აზერბაიჯანული ბოქსის ფუძემდებლად ითვლება. ის ასევე აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის ბოქსის კათედრას ხელმძღვანელობდა.

მეხსიერება
----------

2004 წელს აბას აგალოვის ხსოვნის საპატივცემულოდ, 8-დან 11 დეკემბრამდე ბაქოში, ნაციონალურ ოლიმპიური კომიტეტის სპორტულ კომპლექსში, ჩატარდა საერთაშორისო ტურნირი კრივში. შეჯიბრებაში აზერბაიჯანიდან, რუსეთიდან და საქართველოდან 80 სპორტსმენი მონაწილეობდა. ტურნირში 57 კილოგრამის წონით კატეგორიაში, რომელშიც თავის დროზე აბას აღალაროვი გამოდიოდა, ქართველმა სპორტსმენმა კობა ფხაკაძემ გაიმარჯვა და სპეციალური ჯილდო მიიღო. 2008 წელს აბას აღალაროვის ხსოვნის საპატივცემულოდ, 18-დან 21 დეკემბრამდე ბაქოში კიდევ ერთი საერთაშორისო ტურნირი ჩატარდა, რომელშიც უკვე 100 სპორტსმენი მონაწილეობდა 8 ქვეყნიდან: ინგლისიდან, შოტლანდიიდან, უელსიდან, რუსეთიდან, ყაზახეთიდან, უზბეკეთიდან, საქართველოდან და აზერბაიჯანიდან.

ფოტოგალერეა
-----------

* 1928 წლის საერთაშორისო ტურნირი ბოქსში
* აზერბაიჯანის სსრ ნაკრები ბოქსში 1928 წელს. მარცხნიდან მარჯვნივ: ა. ესაიანი, ფაერმანი, ა. შეპელევი, ვ. პოდდუბნი, ვ. ჩაჩაევი, ბეზმიატოვი და აბას აღალაროვიაზერბაიჯანის სსრ ნაკრები ბოქსში 1928 წელს. მარცხნიდან მარჯვნივ: ა. ესაიანი, ფაერმანი, ა. შეპელევი, ვ. პოდდუბნი, ვ. ჩაჩაევი, ბეზმიატოვი და აბას აღალაროვი
* აზერბაიჯანის სსრ და თურქეთის ნაკრები გუნდები. აბას აღალაროვი ქვემო რიგში მარჯვნიდან მეორეაზერბაიჯანის სსრ და თურქეთის ნაკრები გუნდები. აბას აღალაროვი ქვემო რიგში მარჯვნიდან მეორე

სქოლიო
------

1. 1 2  Abbas Ağalarovun xatirəsinə həsr olunmuş turnir დაარქივებული 2012-06-07 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  В Баку проведен международный турнир по боксу
ბოტნეტის შექმნა და მისი გამოყენება კიბერ შეტევისთვის
**ბოტნეტი** — კომპიუტერების ჯგუფი, რომელიც იმართება ერთი ან რამდენიმე ადამიანისგან. ბოტნეტი უმეტესად იმართება IRC-იდან (Internet Relay Chat), მაგრამ მისი მართვა შესაძლებელია საიტიდანაც. ბოტნეტის სამართავად საჭიროა ერთი ბოტი, რომლის შოვნაც არც ისე ძნელია; თვითონ ბოტნეტის შემქმნელსაც კი შეუძლია აირჩიოს ბოტი. ბევრი ბოტი არსებობს და ყველას განსხვავებული ფუნქციები აქვთ, ბოტნეტის შემქმნელი იმ ბოტს ირჩევს, რომელსაც უფრო მეტი ფუნქცია აქვს და რომელიც უფრო მარტივი სამართავია. იმისათვის, რომ უფრო მძლავრი ბოტნეტი იყოს ბოტის გავრცელებაა საჭირო, რაც უფრო გავრცელებულია და რაც უფრო მეტი კომპიუტერია დაზომბირებული მით უფრო მძლავრია ბოტნეტი. ბოტნეტის მეშვეობით უამრავი რამ არის შესაძლებელი, მაგალითად: ინტერნეტის გათიშვა, სერვერის გათიშვა, ქსელის ბარათის გადაწვა და სხვა. ამისათვის იყენებენ DDoS (Distributed Denial of Services)-ს. უმეტესად ბოტნეტს იმიტომ აწყობენ რომ მოაწყონ DDoS — შეტევები. ბოტები უმეტესად იწერება C++ და C-ში. იმისთვის, რომ ბოტი გავრცელდეს საჭიროა ამ ბოტის დაკომპილირება, რისთვისაც იყენებენ Microsoft Visual C++ ან LCC-Win 32-ს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Botnet


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ინტერნეტის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**აგროკლიმატური დარაიონება** — ტერიტორიული დანაწილება სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელობის მქონე კლიმატური პირობების მიხედვით. დარაიონებისას ითვალისწინებენ იმ ლიმატურ პირობებს, რომლებიც ხელს უწყობს კულტურული მცენარეების მოყვანას, შინაური ცხოველების მოშენებას, სოფლის მეურნეობის მავნებლებისა და დაავადებათა გავრცელებას, მიწის მელიორაციის მიზნით მიწათმოქმედების სხვადასხვა ხერხების გამოყენებას, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების სპეციალიზაციას, პროდუქტების ტრანსპორტირებასა და შენახვას, აგრეთვე სოფლის მეურნეობასთნ დაკავშირებულ სხვა სამუშაოებს (მექანიზაციის გამოყენება, სამშენებლო ნორმების დადგენა, დასახლებული პუნქტების დაგეგმარება და სხვა). განასხვავებენ ზოგად და კერძო აგროკლიმატური დარაიონებას. ზოგადი აგროკლიმატური დარაიონების დროს ითვალისწინებენ სოფლის მეურნეობის ყველა ან უმრავლესი დარგის თავისებურებებს. კერძო აგროკლიმატური დარაიონების დროს კი ტერიტორიას ანაწილებენ კულტურული მცენარეულობის ცალკეული ჯგუფების, ცალკეული კულტურების, მათი ჯიშების, ცხოველთა ჯიშების, სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის წამოების სპეციალიზაციისა და სხვათა მიხედვით. ზოგადი და კერძო აგროკლიმატური დარაიონება შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა სიდიდის ტერიტორიას (მთელი დედამიწა, მსხვილი გეოგრაფიული რეგიონები, ცალკეული ქვეყნები, ადმინისტრაციული რაიონები, ცალკეული მეურნეობები და მტი ნაკვეთები). ამგვარად გამოყოფილ ტერიტორიულ ერთეულებს შესაბამისად უწოდებენ აგროკლიმატურ სარტყელს, ზონას, ოლქს, რაიონს, მიკრორაიონს, ნაკვეთს. აგროკლიმატური დარაიონების მიზანია სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგის რაციონალური განლაგება, რაც შესაბამისი სწორი მეთოდების გამოყენების საფუძველზე უზრუნველყოფს ამ დარგების მაღალ ეფექტურობას. აგროკლიმატური დარაიონების მეცნიერული საფუძვლები დაამუშავეს ა. ვოეიკოვმა და პ. ბროუნოვმა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. შემდგომში იგი განავითარეს საბჭოთა მკვლევარებმა: გ. სულიანინოვმა, თ. დავითაიამ, პ. კოლოსკოვმა, ს. საპოჟნიკოვამ, დ. შაშკომ. ამ დარგში მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს იტალიელ მეცნიერ ჯ. აცის.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 70-71.
**აზTV** (აზერ. Azərbaycan televiziyası) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელეარხი. მაუწყებლობს 1956 წლიდან აზერბაიჯანის მასშტაბით. აზTV არასაკმარისი დამოუკიდებლობის გამო არ იყო ევროპის სამაუწყებლო კავშირის წევრი. AzTV აზერბაიჯანის მთავარი საინფორმაციო-გასართობი ტელეარხია. მაუწყებლობს აზერბაიჯანულ ენაზე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. ტელეკომპანიის შტაბ-ბინა განლაგებულია ბაქოში. ასევე ხორციელდება თანამგზავრული მაუწყებლობა აზერბაიჯანული თანამგზავრ Azerspace-1-ის მეშვეობით ევროპის ქვეყნებში (Hot Bird და Sesat), აზიაში (Turksat 1C), და ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებში (Galaxy 25). აზერბაიჯანის ტელევიზიაში შედის ასევე რადიომაუწყებლობაც.

AzTV და ევროპის სამაუწყებლო კავშირი
-----------------------------------

ცნობების მაუწყებლობით AzTV -ს არხი მიღებულ იქნა ევროპის სამაუწყებლო კავშირში 2007 წელს (2007 წლის 15 ივნისს). მაგრამ, ტელეარხსა და ევროპის სამაუწყებლო კავშირს შორის აქტიური თანამშრომლობა არ მიმდინარეობს. ეს დაკავშირებულია იმასთან, რომ AzTV არ არის სახელმწიფოსგან დამოუკიდებელი არხი..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Azerbaijan not joining after all

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 აზერბაიჯანის ტელეარხები |
| --- |
|  |
| სახელმწიფო | 
* AzTV
* İdman Azərbaycan
* Mədəniyyət TV
 |  |
|  |
| საზოგადოებრივი | 
* ITV
 |
|  |
| კერძო (ეროვნული) | 
* ARB
* ATV
* Lider TV
* Space
* Xəzər
 |
|  |
| კერძო (რეგიონალური) | 
* Cenub TV
* Dünya TV
* Gutb TV
* Aygün TV
* Alternativ TV
* Khayal TV
* Kapaz TV
* MTV
* Simurg TV
* Kanal-S
* Yevlax TV
* RTV
 |
|  |
| დახურული | 
* ANS
* Aztv 2
* Sara
* ABA
* BMTI
* Lankaran
* STV
* Qütb
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აგრეგატი**. |

**აგრეგატული ჩარხი** — ნორმალიზებული, კინემატიკურად ერთმანეთთან დაუკავშირებელი კვანძებისაგან (აგრეგატებისაგან) შემდგარი სპეციალური ლითონსაჭრელი ჩარხი. იყენებენ მსხვილსერიულ და მასობრივ წარმოებაში ნახვრეტების ბურღვისა და შიგჩარხვისათვის, კუთხვილების მოსაჭრელად, ზედაპირების ფრეზვისათვის და სხვა აგრეგატული ჩარხზე შეიძლება რამდენიმე ზედაპირის ერთდროულად დამუშავება. დასამუშავებელი დეტალი ჩვეულებრივ უძრავად მაგრდება მაგიდაზე და მუშავდება ერთი ან რამდენიმე მხრიდან შპინდელებში ჩამაგრებული იარაღებით. ერთდროულად მომუშავე იარაღების რაოდენობა ზოგჯერ 100-მდე აღწევს. აგრეგატული ჩარხის ძალურ კვანძებს აქვს ინდივიდუალური ამძრავები, რომელთა მოძრაობის ურთიერთდამოკიდებულებასა და თანმიმდევრობას აწესრიგებს მართვის ერთიანი სისტემა. ძირითადი სტანდარტული კვანძი — ძალური თავი — აბრუნებს შპინდელებს და ხშირად მათ მოწოდებასაც უზრუნველყოფს. ძალური თავების სიდიდის მიხედვით აგრეგატული ჩარხი შიძლება იყოს მცირე, საშუალო და მსხვილი. აგრეგატული ჩარხის კონსტურირებისას განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა უნიფიცირებული კვანძების საიმედოობის გაზრდასა და სხვა დეტალების დასამუშავებლად ჩარხის სწრაფი გამართვის შესაძლებლობას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 68.
მთავარი ოფისი
**WE** — ნიდერლანდური პრემიუმ ბრენდი, ქუჩის მოდის საცალო გამყიდველი, რომელიც მომხმარებლებს სთავაზობს საკუთარ ბრენდ "WE"-ს ტანსაცმელს,ფეხსაცმელს,ჩანთებსა და აქსესუარებს. ის მსოფლიოს 7 ქვეყანაში ოპერირებს და მის მფლობელობაში 207 მაღაზიაა. 

მაღაზიები სამ ტიპად არის დაყოფილი:

* WE მაღაზია: ყიდის როგორც ქალის და მამაკაცის ასევე საბავშვო კოლექციებს
* WE მამაკაცი:ყიდის მხოლოდ მამაკაცის კოლექციებს
* WE ქალი : ყიდის მხოლოდ ქალის კოლექციებს

ისტორია
-------

ამ კომპანიამ მოღვაწეობა 1962 წელს დაიწყო, სახელწოდებით 'HIJ', რაც ჰოლანდიურად მესამე პირის მამრობითი სქესის აღმნიშვნელი ნაცვალსახელია (he) და შესაბამისად მხოლოდ მამაკაცის ხაზს აწარმოებდა. მალევე მას ქალის ტანსაცმლის ხაზი შეემატა სახელწოდებით 'ZY' (ჰოლანდიურად მდედრობითი სქესის აღმნიშვნელი პირის ნაცვალსახელი she). შემდგომში ეს სახელები we woman და we man-ით შეიცვალა, რადგან 1999 წელს კომპანიამ საერთაშორისო ფილიალების გახსნა გადაწყვიტა. ამჟამად WE-ს მაღაზიები წარმოდგენილია საფრანგეთში, ავსტრიაში, გერმანიაში, ლუქსემბურგში, შვეიცარიასა და ჩინეთში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* WE დაარქივებული 2013-04-20 საიტზე Wayback Machine.
ვოლვო P1800 (P18395 VA).
ვოლვო P1800 კუპე.
**ვოლვო P1800** — კომპანია ვოლვოს კლასიკური სპორტული ავტომანქანების სერია. მოდელი ოთხი ვერსიით გამოდიოდა 1960-73 წლებში.

ისტორია
-------

პროექტი დაიწყო 1957 წელს, ვინაიდან ვოლვოს სურდა სპორტული მანქანის გამოშვება, მიუხედავად იმისა, რომ მათი წინა მცდელობა (P1900) სრული კრახით დასრულდა - მხოლოდ 68 მანქანა გაიყიდა. ამ პროექტის უკან იდგა ვოლვოს საინჟინრო კონსულტანტი ჰელმერ პეტერსონი, რომელიც 1940-იან წლებში ვოლვო PV444-ის დამუშავებას ხელმძღვანელობდა. დიზაინის სამუშაოები ჰელმერის ვაჟმა, პელე პეტერსონმა, შეასრულა, რომელიც იმჟამად პიეტრო ფრუაში მუშაობდა. იტალიურმა კაროცერია პიეტრო ფრუას დიზაინის ფირმამ პირველი სამი პროტოტიპი ააგო, ნომრებით: P958-X1, P958-X2 და P958-X3.

1957 წლის დეკემბერში ჰელმერ პეტერსონმა X1 (პირველი ხელით აწყობილი P1800 პროტოტიპი) გაატარა ოსნაბრუკში, დასავლეთ გერმანია, კარმანის შტაბ-ბინაში. პეტერსონს იმედი ჰქონდა, რომ კარმანი შეძლებდა ამ მანქანის ქარხანაში აწყობას. ამ დროისთვის ყველა მონახაზი და დეტალი დამუშავებული იყო და კარმანის თანხმობის შემთხვევაში მანქანა გასაყიდად 1958 წლის დეკემბერში იქნებოდა მზად. თუმცა იმავე წლის თებერვალში ფოლკსვაგენმა აუკრძალა კარმანს ამ შეკვეთის მიღება. ფოლკსვაგენი შიშობდა, რომ ეს მოდელი მის საკუთარ მანქანას გაუწევდა კონკურენციას და კარმანს ყველა კონტრაქტის გაუქმებით დაემუქრა, ამ შეკვეთის მიღების შემთხვევაში. ამ გარემოებამ პროექტი თითქმის ჩაშალა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ტექნიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სტატიაში 1995 წელს აზერბაიჯანში მომხდარი მოვლენებია აღწერილი.

იანვარი
-------

**12 იანვარი** — ურუგვაისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება.

თებერვალი
---------

**18 თებერვალი** — სახელმწიფო ფერმებისა და კოლექტიურ მეურნეობის რეფორმის შესახებ ბრძანების ხელმოწერა.

**28 თებერვალი** — აზერბაიჯანსა და ნეპალს  შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება.

მარტი
-----

**2 მარტი**

* აგრარული რეფორმების სახელმწიფო კომისიის შექმნა.
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკისა და ბურუნდის რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება.

**13 მარტი** — სპეციალური დანიშნულების პოლიციის ანტი-სამთავრობო შეიარაღებული აჯანყების დასაწყისი.

**17 მარტი** — სპეციალური დანიშნულების პოლიციის ანტი-სამთავრობო შეიარაღებული აჯანყების დასრულდა  სამთავრობო ძალების გამარჯვებით.

აპრილი
------

**14 აპრილი** — აგრარული რეფორმების სახელმწიფო კომისიის წესდების მიღება

მაისი
-----

**3 მაისი** — პირველი ინტერნეტ ქსელის გამოყენება აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში.

**22 მაისი** — აზერბაიჯანსა და ლაოსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება.

ნოემბერი
--------

**12 ნოემბერი**

* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციის მიღება.
* აზერბაიჯანში პირველი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* 1991 წელი აზერბაიჯანში

სქოლიო
------

1. ↑  Parlamentarios de Azerbaiyán visitaron Uruguay (ესპანური)
2. ↑  О реформе совхозов и колхозов
3. ↑  Diplomatic Relations Between Azerbaijan and Nepal as of 28 Feb. 1995
4. ↑  [www.e-qanun.az/framework/doc/9315 Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyası haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə].
5. ↑  Azerbaijan - Laos relations.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-02. ციტირების თარიღი: 2018-10-30.
6. ↑  Конституции государств - участников СНГ
7. ↑  Очерки по истории Азербайджана
**BMW M1** — სარბოლო ავტომანქანა, რომელიც შემუშავებულია გერმანული საავტომობილო კომპანია BMW-ს მიერ. M1-ს პოლ ბრაკის 1972 წლის turbo-ს ზეგავლენა ეტყობა. M1 ასევე გიუგაროს მიერ შექმნილი Lotus Espriti-სა და Delorien-ის კარგად ცნობილი ფორმების უფრო დახვეწილი ვარიანტია.

BMW-ს ძალიან უნდოდა რბოლებში გერმანელი კონკურენტის Porsche-ს დამარცხება და ძარის წინა ნაწილში განლაგებული ძრავას მქონე CSi კუპეები გამოსცადა, თუმცა ეს საკმარისი არ აღმოჩნდა და ამიტომ ძარის შუა ნაწილში განლაგებულ ძრავას მქონე კუპეების შექმნა გადაწყვიტა.

ახალ ძრავას M1 ეწოდა და ის BMW motorsport-მა შექმნა. ექსტერიერის ფორმა ცნობილ იტალიელ დიზაინერ ჯორჯეტო გიუგაროს ეკუთვნის. სავალი ნაწილის შექმნა Lamborjini-ს დაევალა. სავალი ნაწილი და შუშაბოჭკო იტალიაში დამზადდა, თუმცა მანქანა გერმანიაში აიგო.

მცდელობა წარმატებული აღმოჩნდა, მაგრამ პროექტი მეტისმეტად გაიწელა და ავტომობილს რბოლებში დაშვებასთან დაკავშირებით პრობლემები შეექმნა. საბოლოოდ M1 აშშ-ს IMSA სერიაში და PRICAR-ის სერიაში გამოსცადეს. BMW M1-ის მხოლოდ 450 ეგზემპლარი აიწყო.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია ავტომობილის უკანა ფანჯრების ჟალუზები, რაც 70-იანების ბევრ ავტომობილს ახასიათებდა. ამის გარდა, M1 არჭურვილია ექვსცილინდრიანი, 277 ცხენის ძალის და 243 ფუნტი/ფუტზე ბრუნვის მომენტის მქონე ძრავათი. M1-ს ხელის ხუთსიჩქარიანი ZF გადაცემის კოლოფი აქვს.

M1-ის ინტერიერი თანამედროვე სტანდარტებით ღარიბულად გამოიყურება, თუმცა საკმაოდ ფუნქციონალურია. ინსტრუმენტების პანელი ბრტყელია და შთამბეჭდავი ეკრანი აქვს, ხოლო სავარძლები ოდნავ ბრტყელი და კომფორტულია. 

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***BMW M1***

ლიტერატურა
----------

* ჯონ ლამი, „სუპერმანქანები", თბ. 2009
**BRICS-ის VIII სამიტი** შედგა 2016 წლის 15 — 16 ოქტომბერს ინდოეთის გოას შტატში.

BRICS-ის 2016 წლის შემადგენლობა:

1. ბრაზილიის დროშაბრაზილია — პრეზიდენტი მიშელ ტემერი,
2. რუსეთის დროშარუსეთი — პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
3. ინდოეთის დროშაინდოეთი — პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
4. ჩინეთის დროშაჩინეთი — თავჯდომარე სი ძინპინი,
5. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასარ — პრეზიდენტი ჯეიკობ ზუმა.

სამიტის თემა: „საპასუხო, ინკლუზიური და კოლექტიური გადაწყვეტილებების შექმნა".

სამიტის დღის წესრიგში არის BRICS-ში, როგორც ერთ-ერთ ძირითად საერთაშორისო ასოციაციაში სტრატეგიული პარტნიორობის გაძლიერება და ამ ფორმატში მულტიდისციპლინური თანამშრომლობის განვითარება.

გარდა ამისა, განიხილეს საერთაშორისო ტერორიზმთან ბრძოლისა და სირიაში სიტუაციის მოგვარების, მსოფლიო ეკონომიკისა და ფინანსების სტაბილურობის გაზრდის, გლობალური მმართველობის არქიტექტურის გაუმჯობესების საკითხები.

სამიტის შედეგად BRICS-ის ქვეყნების ლიდერებმა მიიღეს არაერთი დოკუმენტი, კერძოდ, გოას დეკლარაცია და მისი განხორციელების სამოქმედო გეგმა.

მიღებულ დოკუმენტებს შორის არის ასევე დებულება BRICS-ის ქვეყნების საბაჟო თანამშრომლობის კომიტეტის შესახებ და ურთიერთგაგების მემორანდუმებს შორის დიპლომატიურ აკადემიებს შორის და BRICS-ის ქვეყნების სოფლის მეურნეობის კვლევის პლატფორმის შექმნის შესახებ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* История БРИКС

სქოლიო
------

1. ↑  В Гоа официально открылся саммит БРИКС

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
BRICS |
| --- |
|  |
| წევრები | 
ბრაზილიის დროშა ბრაზილია · რუსეთის დროშა რუსეთი · ინდოეთის დროშა ინდოეთი · ჩინეთის დროშა ჩინეთი · სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სარ |
|  |
| სამიტები | 
I (ეკატერინბურგი 2009) · II (ბრაზილია 2010) · III (სანია 2011) · IV (ნიუ-დელი 2012) · V (დურბანი 2013) · VI (ფორტალეზა 2014) · VII (უფა 2015) · VIII (გოა 2016) · IX (სიამენი 2017) · X (იოჰანესბურგი 2018) · XI (ბრაზილია 2019) · XII (ონლაინ 2020) · XIII (ონლაინ 2021) · XIV (ონლაინ 2022) |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე BRIC |

 |
**BGM-109 Tomahawk** (ინგლ. **ტომაჰავკი**) — სახმელეთო შეტევის, შორი მოქმედების, ბგერამდელი ამერიკული ფრთოსანი რაკეტების ოჯახი. ძირითადად გამოიყენება აშშ-ის საზღვაო ძალების მიერ გემების და წყალქვეშა ნავების პლატფორმებიდან სახმელეთო იერიშებისთვის. დაპროექტებულია კომპანია General Dynamics-ის მიერ 1970 წლებში და თავდაპირველის გემით წარმოადგენდა საშუალო-შორი მოქმედების, დაბალ სიმაღლეზე მფრენ რაკეტას, რომლის გაშვებაც განხორციელდებოდა სახმელეთო პლატფორმიდან. დროთა განმავლობაში „ტომაჰავკმა" მრავალი განახლება და მოდიფიკაცია განიცადა, აღიჭურვა ზუსტი ნავიგაციის მართვის სისტემებით. ამჟამად იწარმოება Raytheon-ის მიერ. 2016 წელს აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა შეიძინა 202.3 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების Tomahawk Block IV მოდიფიკაციის 149 რაკეტა.

რაკეტა ატარებს ამერიკის მკვიდრი ინდიელების საბრძოლო სატყორცნი ნაჯახის სახელს.

ვარიანტები
----------

არსებობს BGM-109 Tomahawk-ის რამდენიმე სახეობა, რომლებიც სხვადასხვა სახის საბრძოლო ქობინს იყენებენ:

* BGM-109A TLAM — ბირთული (TLAM-N), თერმობირთვული W80 ქობინით. მოხსნა სამსახურიდან 2010-2013 წლებში.
* RGM/UGM-109B TAS-M — აქტიური თვითდამიზნებადი ხომალდსაწინააღმდეგო რაკეტა; მოიხსნა შეიარაღებიდან 1990-ებში.
* BGM-109C TLAM-C — რაკეტა უნიტარული ქობინით. თავდაპირველად იყო AGM-12 Bullpup-ის მოდიფიცირებული ქობინი.
* BGM-109D TLAM-D — კასეტური ქობინით.
* RGM/UGM-109E TLAM (TLAM Block IV) — TLAM-C-ს გაუმჯობესებული ვარიანტი.
* BGM-109G GLCM — ბირთვული W84 ქობინით; მოიხსნა შეიარაღებიდან 1991 წელს.
* AGM-109H/L MRASM — მოკლე/საშუალო მანძილის ტურბორეაქტიული ძრავით აღჭურვილი ჰაერი-მიწა ტიპის რაკეტა კასეტური ქობინით; არასოდეს მიღებულა შეიარაღებაზე. ღირებულება 569 000 აშშ დოლარი (1999 წლისთვის).

სახმელეთო ბაზირების „ტომაჰავკებისთვის" (GLCM) გამოიყენებოდა სატვირთო პლატფორმა MAN KAT1 და გაშლილი იყვნენ ევროპაში. შეიარაღებიდან GLCM მოიხსნა 1987 წლის შეთანხმების საფუძველზე. ხომალდსაწინააღმდეგო ვერსიების უმრავლესობა, ცივი ომის დასრულების შემდეგ გადაკეთდა სახმელეთო იერიშის რაკეტებად (TLAM). Block III მოდიფიკაციას, რომელიც სამსახურში ჩადგა 1993 წელს, ჰქონდა მოქმედების გაზრდილი სიშორე და მიიღო GPS-მიმღებები, რითაც იერიშის სიზუსტე გაიზარდა. Block III TLAM-C-ში შენარჩუნდა სანავიგაციო სისტემა DSMAC II, GPS-დამიზნება ხდებოდა მხოლოდ ისეთ მისიებში, რომლებიც სწრაფად იგეგმებოდა სიზუსტის გარკვეული შემცირებით, ხოლო DSMAC II გამოიყენებოდა იმ მისიებში, რომლებიც ხანგრძლივი დაგეგმვის ეტაპს გადიოდნენ, თუმცა სიზუსტე უკეთესი იყო; DSMAC II და GPS სანავიგაციო სისტემების კომბინაციის გამოყენების შემთხვევაში მიიღება საუკეთესო სიზუსტე. Block IV TLAM-ები მთლიანად ხელახლა დაპროექტდა, მიიღო გაუმჯობესებული ტურბოვენტილატორული ძრავი.

სქოლიო
------

1. 1 2  "United States Department Of Defense Fiscal Year 2017 Budget Request Program Acquisition Cost By Weapon System"Office Of The Under Secretary Of Defense (Comptroller)/ Chief Financial Officer. იანვარი, 2016. გვ. 63.
2. ↑  "BGM-109 Tomahawk - Smart Weapons". დაარქივებულია ორიგინალიდან 20 თებერვალს, 1999.
3. ↑
4. ↑  Dan Petty. "The US Navy -- Fact File: Tomahawk Cruise Missile" დაარქივებული 2017-08-27 საიტზე Wayback Machine.. ამოღებულია 8 ოქტომბერს, 2015.
**BRICS-ის XII სამიტი** COVID-19-ის პანდემიის გამო რუსეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ მოსკოვში შეხვედრის მაგივრად ვიდეოკონფერენციის სახით შედგა 2020 წლის 21 — 23 ივლისს.

BRICS-ის 2020 წლის შემადგენლობა: 

1. ბრაზილიის დროშაბრაზილია — პრეზიდენტი ჟაირ ბოლსონარუ,
2. რუსეთის დროშარუსეთი — პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
3. ინდოეთის დროშაინდოეთი — პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
4. ჩინეთის დროშაჩინეთი — თავჯდომარე სი ძინპინი,
5. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასარ — პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა.

სამიტის თემა: „BRICS პარტნიორობა გლობალური სტაბილურობის, საერთო უსაფრთხოებისა და ინოვაციური ზრდისთვის".

BRICS-ის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა და მთავრობების მეთაურებმა გაცვალეს მოსაზრებები ხუთმხრივი თანამშრომლობის მდგომარეობისა და პერსპექტივების შესახებ, შეაჯამეს რუსეთის BRICS-ის თავმჯდომარეობის შედეგები მიმდინარე წელს. ლიდერებმა მიმოიხილეს საერთაშორისო დღის წესრიგის აქტუალური საკითხები, ასევე გადაამოწმეს პოზიციები G20-ის მოახლოებულ სამიტთან დაკავშირებით 21-22 ნოემბერს.

სამიტის შედეგად მიღებულ იქნა მოსკოვის დეკლარაცია, რომელიც ასახავს ხუთი სახელმწიფოს კონსოლიდირებულ მიდგომებს ასოციაციის შემდგომი განვითარების მიმართ, ასევე BRICS ეკონომიკური პარტნიორობის სტრატეგიას 2025 წლამდე პერიოდისთვის და BRICS ანტიტერორისტული სტრატეგია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* История БРИКС

სქოლიო
------

1. ↑  XII BRICS summit

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
BRICS |
| --- |
|  |
| წევრები | 
ბრაზილიის დროშა ბრაზილია · რუსეთის დროშა რუსეთი · ინდოეთის დროშა ინდოეთი · ჩინეთის დროშა ჩინეთი · სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სარ |
|  |
| სამიტები | 
I (ეკატერინბურგი 2009) · II (ბრაზილია 2010) · III (სანია 2011) · IV (ნიუ-დელი 2012) · V (დურბანი 2013) · VI (ფორტალეზა 2014) · VII (უფა 2015) · VIII (გოა 2016) · IX (სიამენი 2017) · X (იოჰანესბურგი 2018) · XI (ბრაზილია 2019) · XII (ონლაინ 2020) · XIII (ონლაინ 2021) · XIV (ონლაინ 2022) |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე BRIC |

 |
ალ-კალკაშანდის „სუბჰ ალ-ა'შას" ხელნაწერის ერთ-ერთი გვერდი (1779 წ.)
**შიჰაბ-ად-დინ აბულ-აბბას აჰმად იბნ ალი ალ-კალკაშანდი** (არაბ. شهاب الدين أبو العباس أحمد بن علي بن أحمد بن عبد الله الفزاري القلقشندي; დ. 1355 — გ. 1418) — არაბი ავტორი, ენციკლოპედისტი, ეგვიპტის მამლუქთა სასულთნოს ადმინისტრაციული მოხელე.

ალ-კალკაშანდის ძირითადი თხზულება მისი 14-ტომიანი კაპიტალური ნაშრომი „ბრმის განთიადი წე­რის ხელოვნებაში" („სუბჰ ალ-ა'შა ფი სინა'ათ ალ-ინშა"), რომელიც 1412 წელს დაასრულა (სრული სახით დაიბეჭდა 1913–20 წლებში კაიროში). თხზულება 10 ნაწილად (მაკალა) იყოფა. მეორე ნაწილში (ტომი III–IV) მოცემულია მასალა სა­ქარ­თვე­ლოს ისტორიისა და გეოგრაფიის შესახებ; ოლქებისა და ქალაქების, სავაჭრო გზებისა და სხვათა აღწერა. ნაშრომში არის ცნობები საქართველო-ეგვიპტის, ასევე სა­ქართველოს მეფისა და ირანის ილხანების ურ­თი­ერ­თო­ბის ისტორიისათვის. 

ალ-კალკაშანდის თხრობა ეყრდნობა ელომარის (გ. 1348) ნაშრომს. ალ-კალკაშანდის წყაროს ცნობით, მონღოლთა ყაენის დიდ ვეზირ ჩობანს იმდენი დახმარება გაუწე­ვია გიორგი V ბრწყინ­ვალისათვის, რომ ქართველი მეფე მას თავისი ძალის საყრდენად და განსაცდელთა გამაქარწყლებ­ლად თვლიდა. ცნობები საქართველოს შე­სა­ხებ ამოკრიბა და რუსულად თარგმნა ვლადიმერ ტიზენჰაუზენმა, ხოლო ეგვიპტის სულთნის კარზე შემუშავებული ­ქართველი მეფეებისადმი მიმართვის წესის არაბული ტექსტი შეტანილია გიორგი წერეთლის არაბულ ქრესტომათიაში; მისი ქარ­თული თარგმანი დაბეჭდეს ივანე ჯავახიშვილმა, ავთანდილ მენთეშაშვილმა და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* Заметка Элькалькашанди о грузинах / [В. Тизенгаузен]. - [Санкт-Петербург] : тип. Имп. Акад. наук, [1887]. - 9 с. ; 27см.. - Авт. указан в конце текста. - Без тит. л. и обл.. - Отт. из "Зап. Вост. отд. Рус. археол. общ." 1887, т. 1, вып. 3, с. 208-216
* არაბული ქრესტომათია. - თბ. : სტალინის სახ. თბილისის სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა და სტ. 1949. - 16,108გვ. ; 22სმ. - თავფურც. და წინასიტყვაობები ქართულ-რუსულ ენებზე, ტექსტი არაბულ ენაზე.
* საქართველოს და ეგვიპტის ისტორიის ურთიერთობიდან / ა. მენთეშაშვილი // დროშა. - თბილისი, 1958. - N9. - გვ.18-19.
* მასალები საქართველო-ეგვიპტის ურთიერთობის ისტორიისათვის / ბ. სილაგაძე // ქართული წყაროთმცოდნეობა / ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი. - თბილისი, 1968. - ტ.2. - გვ.87-104
* ჯავახი­შვი­ლი ივ. თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 3, თბ. 1982

* *ჯაფარიძე, გოჩა*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018.