recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
თარგი:Infobox military unit

  

**შეერთებული შტატების ს საჰაერო და სახმელეთო** ( **SEAL** ) **ქვედანაყოფები**, საყოველთაოდ ცნობილი, როგორც **Navy SEALs**, არის აშშ-ს საზღვაო ძალების უმთავრესი სპეციალური ოპერაციების ძალები და საზღვაო სპეციალური ომის სარდლობის კომპონენტი. SEAL-ების მთავარ ფუნქციებს შორისაა მცირე ქვედანაყოფის სპეცოპერაციის მისიების ჩატარება ზღვებში, ჯუნგლებში, ქალაქებში, არქტიკასა, მთებსა და უდაბნოებში. SEAL-ებს, როგორც წესი, ევალებათ მაღალი დონის სამიზნეების დაჭერა ან ლიკვიდაცია, ან მტრის ხაზების უკან დაძვერვა.  SEAL-ის გუნდის პერსონალი არის სპეციფიკურად შერჩეული, მაღალკვალიფიციური და მაღალი დონის ცოდნის პირდაპირ მოქმედებას (DA) და სპეციალურ დაზვერვას (SR) ფლობს, სხვა ამოცანებს შორის, როგორებიცაა დივერსია, დანგრევა, დაზვერვა და ჰიდროგრაფიული დაზვერვა, ტრენინგი. ქვედანაყოფი მხარდაჭერას უწევს აშშ-ის სამხედროებს ან სხვა ქვედანაყოფებს. 

ადგილების ხელმისაწვდომობის, საფრთხის დონისა და გარემოდან გამომდინარე, სხვადასხვა მეთოდები შეიძლება გამოყენებულ იქნას SEAL-ების ჩასართავად სამიზნე ადგილას. ეს შეიძლება მოიცავდეს ბირთვულ ენერგიაზე მომუშავე საკრუიზო რაკეტების წყალქვეშა ნავებს, რომლებიც აღჭურვილია მშრალი გემბანის თავშესაფრებით, SDV ტიპის წყალქვეშა ნავები, ხომალდები.

ისტორია
-------

### წარმოშობა

მიუხედავად იმისა, რომ ქვედანაყოფი ფორმალურად არ შექმნილა 1962 წლამდე, თანამედროვე აშშ-ის SEAL-ები სათავეს მეორე მსოფლიო ომის დროს იღებენ.  შეერთებული შტატების სამხედროებმა გადაწყვიტეს, რომ სადესანტო პლაჟებისა და სანაპირო დაცვის ფარული დაზვერვა აუცილებელი იყო.. შედეგად, დაარსდა საზღვაო ძალების ამფიბიური სკაუტური და რაიდერული სკოლა 1942 წელს ფორტ პირსში, ფლორიდაში. სკაუტები და რაიდერები ჩამოყალიბდნენ იმავე წლის სექტემბერში, პერლ ჰარბორზე თავდასხმიდან სულ რაღაც ცხრა თვის შემდეგ, "დამკვირვებელთა/დამზვრელთა ჯგუფისგან", შეერთებული შტატების არმია-საზღვაო-საზღვაო ძალების ერთეულიდან.

1. 1 2  Navy SEAL History. ციტირების თარიღი: 16 May 2014
2. ↑  The difference between Navy SEALs and other military units. ციტირების თარიღი: 2023-02-03
**სუნ იატსენი** (ჩინ. 孫逸仙; დ. 12 ნოემბერი, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — გ. 12 მარტი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) — ჩინელი რევოლუციონერი. გომინდანის პარტიის დამაარსებელი. 1940 წელს სუნ იატსენს სიკვდილის შემდეგ მიანიჭეს „ერის მამის" ტიტული.

ბიოგრაფია
---------

სუნ იატსენი დაიბადა 1866 წლის 12 ნოემბერს გუანდუნის სოფელ ცუიხენში. დაბადებისას უწოდეს ვენი. შედგომ პერიოდში ცნობილი იყო სუნ ვენის ან სუნ ჩჟუნშანის სახელით. მისი მშობლიური ენა იყო კანტონის დიალექტის ჩჟუნშანური ვარიანტი. სწავლობდა ადგილობრივ სკოლაში, რის შემდეგაც გადავიდა ჰავაიში, სადაც უკვე იმყოფებოდა მისი ძმა. ჰონოლულუში სწავლა გააგრძელა სამედიცინო კოლეჯში. 1883 წელს დაბრუნდა სამშობლოში.

1892 წელს დაამთავრა ჰონკონგის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1894 წელს დააარსა ანტიმანჯურიული რევოლუციური ორგანიზაცია „ჩინეთის აღორძინების კავშირი". აჯანყების წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. მოგზაურობდა ევროპაში, აშშ-ში, კანადაში და იაპონიაში, რევოლუციური ბრძოლისათვის ფულის შესაგროვებლად. 1905 წელს ტოკიოში გამოაცხადა რევოლუციური ორგანიზაციის ტუნმენხოის ჩამოყალიბების შესახებ.

1911 წელს უჩანის აჯანყების წარმატებით დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ჩინეთში და არჩეულ იქნა ჩინეთის რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად. სამიოდე თვეში იძულებული იყო გადამდგარიყო თანამდებობიდან საიმპერატორი არმიის მთავარსარდლის იუან შიკაის სასარგებლოდ. 1912 წელს ჩამოაყალიბა პარტია გომინდანი. 1913 წელს გამოაცხადა მეორე რვოლუციის დაწყება, მაგრამ განიცადა ფიასკო და გაიქცა იაპონიაში.

სუნ იატსენი გარდაიცვალა სიმსივნით 1925 წლის 12 მარტს პეკინში. საკუთარი ანდერძის მიხედვით დაკრძალეს ცზინცზინშანის მთაზე ნანკინში, მავზოლეუმში რომელიც ლენინის მავზოლეუმის მსგავსად იქნა მოწყობილი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამი სახალხო პრინციპი
* იუან შიკაი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ROC Government Biography (ჩინური) (ინგლისური)
* Sun Yat-sen in Hong Kong University of Hong Kong Libraries, Digital Initiatives
* Contemporary views of Sun among overseas Chinese დაარქივებული 2006-03-01 საიტზე Wayback Machine.
* Yokohama Overseas Chinese School established by Dr. Sun Yat-sen დაარქივებული 2019-04-21 საიტზე Wayback Machine.
* National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall Official Website დაარქივებული 2006-07-18 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური) (ჩინური)
* Dr. Sun Yat Sen Middle School 131, New York City
* Dr. Sun Yat Sen Museum, Penang, Malaysia დაარქივებული 2013-01-14 საიტზე Wayback Machine.
* Homer Lea Research Center
სიმღერის მელოდია
**ღამე ნათელი** (გერმ. Stille Nacht, heilige Nacht, *წყნარი ღამე, წმინდა ღამე*) — პოპულარული საშობაო სიმღერა, რომელიც დაწერილია 1818 წელს ავსტრიაში, ობერნდორფ-ბაი-ზალცბურგში ფრანც ქსავერ გრუბერის მიერ იოზეფ მორის ტექსტზე. 2011 წლიდან სიმღერა შეყვანილია იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. სიმღერა გერმანულიდან თარგმნილია მსოფლიოს 350-ზე მეტ ენასა და დიალექტზე და ჩაწერილია მრავალი მომღერლის მიერ ყველა მუსიკალურ ჟანრში. ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ საშობაო სიმღერად.

სიმღერის სახელწოდება ორიგინალში, გერმანულ ენაზე — Stille Nacht, heilige Nacht — ითარგმნება, როგორც „წყნარი ღამე, წმინდა ღამე". ფართო საზოგადოებისათვის სიმღერა აგრეთვე ცნობილია ინგლისური სახელწოდებით „Silent Night", რაც აგრეთვე გერმანული დასახელების ზუსტი თარგმანია. მრავალ ენაზე, მათ შორის გერმანულადაც, სიმღერის სათაურად ტექსის პირველი სიტყვებია აღებული. ქართულ თარგმანში სიმღერა იწყება სიტყვებით *„საოცარ წამს, იდუმალ წამს"*, თუმცა სიმღერის დასახელებად შერჩეულია „ღამე ნათელი". 

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ღამე ნათელი***

სქოლიო
------

1. ↑  Österreichische UNESCO-Kommission - Nationalagentur für das Immaterielle Kulturerbe - Austrian Inventory.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-18. ციტირების თარიღი: 2015-01-05.
2. ↑  Ein Lied geht um die Welt - Stille Nacht, eine Friedensbotschaft aus Salzburg[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  "Stille Nacht, Heilige Nacht" Text in verschiedenen Sprachen
4. ↑  ქართულენოვანი ტექსტი და ვიდეო-ჩანაწერი
**პოლ ჯოსეფ ოტო იოჰანსონი** (ინგლ. Paul Joseph Otto Johansson; დ. 26 იანვარი, 1964) არის ამერიკელი მსახიობი, ცნობილი თავისი როლით დენ სკოტით, სერიალში „One tree hill" და აგრეთვე ნიკ უოლფის როლით სერიალში „Highlander: The Raven".

იოჰანსონი დაიბადა სპოკანეში, ვაშინგტონში, მაგრამ ვანკუვერში გაიზარდა. მამამისი ივან უილფრედ იოჰანსონი ჰოკეის მოთამაშე იყო. პოლი ისეთივე ათლეტი იყო როგორც მამამისი. იოჰანსონმა პირველი როლი ითამაშა პოპულარულ საპნის ოპერაში, *სანტა ბარბარაში*. მალე, იოჰანსონი გამოჩნდა სხვა სატელევიზიო შოუებში, როგორიცაა *პარკერ ლიუისი ვერ წააგებს*, *ბევერლი ჰილსი 90210*, *მარტოხელა მტრედი* და სხვა. იგი აგრეთვე გამოჩნდა 1991 წლის ფილმში *წისქვილი* სადაც სალი ფილდის ქმრის როლს თამაშობდა. აგრეთვე პოლმა ითამაშა მცირე როლი, ფილმში *ჯონ ქიუ*, დენზელ ვაშინგტონთან ერთად, აგრეთვე ფილმ "ნოუთბუკში", სადაც ალის დედის ბავშვობის შეყვარებულს თამაშობდა.

ჯილდოები
--------

* 2004: Daytime Emmy Award for Outstanding Writing in a Children/Youth/Family Special, for *The Incredible Mrs. Ritchie* (2003).

სქოლიო
------

1. ↑  Paul Johansson Biography (1964-)
2. ↑   დაარქივებული 2008-05-30 საიტზე Wayback Machine.. from the Daytime Emmy Awards official site, retrieved February 14, 2008.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* Paul Johansson კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-01-19 საიტზე Wayback Machine.
ზოგიერთი კუთხე, რომელიც რადიანით იზომება. ყველა მრავალკუთხედი წესიერია.
**რადიანი** (< ლათ. radius — „სხივი", „რადიუსი"; აღნიშვნა: **რად**, **rad**) — ბრტყელი კუთხის რადიანული ზომის ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. 

რადიანულ ზომაში ერთეულად მიღებულია მახვილი კუთხე, რომლის გვერდები ეყრდნობა რადიუსის სიგრძის მქონე რკალის ბოლოებს. ამ კუთხის სიდიდე არ არის დამოკიდებული წრეწირის არჩევაზე და მოცემულ წრეწირზე რკალის მდებარეობაზე. ვინაიდან ნახევარწრეწირი ცენტრიდან 180°-იანი კუთხით ჩანს, ხოლო ამ ნახევარწრეწირის სიგრძე π-რადიუსის ტოლია, ამიტომ 1 რადიანი π-ჯერ ნაკლებია 180°-ზე, ე. ი. 1 რად შეიცავს დაახლოებით 57°17'44.8 *და პირუკუ:*

1°=პი/180 რად == 0.017453 რად,

1'=პი/180\*60 რად == 0,000291 რად,

1*=პი/180\*60\*60 == 0,000005 რად.*

საზოგადოდ, თუ კუთხის რადიანული ზომა უდრია ა-ს, მაშნ კუთხე შეიცავს 180°ა/პი გრადუსს, პირუკუ ნ°-იან კუთხეს აქვს პინ°/180° რადიანული ზომა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 268.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The International System of Units (SI)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სი ერთეულები |
| --- |
|  |
| ძირითადი ერთეულები | 
* ამპერი
* კანდელა
* კელვინი
* კილოგრამი
* მეტრი
* მოლი
* წამი

 | 
 |
|  |
| წარმოებული ერთეულები | 
* ბეკერელი
* ვატი
* ვებერი
* ვოლტი
* ჰენრი
* ჰერცი
* ცელსიუსი
* გრეი
* ჯოული
* ზივერტი
* კატალი
* კულონი
* ლუქსი
* ლუმენი
* ნიუტონი
* ომი
* პასკალი
* რადიანი
* სიმენსი
* სტერადიანი
* ტესლა
* ფარადა

 |
|  |
| გამოიყენება ასევე სი სისტემასთან ერთად | 
* ანგსტრემი
* ასტრონომიული ერთეული
* ჰექტარი
* გრადუსი (მინუტი, სეკუნდი)
* დალტონი
* ბელი
* ლიტრი
* ნეპერი
* დღე-ღამე (საათი, წუთი)
* ტონა
* ელექტრონვოლტი

 |
|  |
| იხ. აგრეთვე | 
* სი თავსართები
* ერთეულთა გარდაქმნა
* სი ძირითად ერთეულთა განსაზღვრებების ცვლილება (2019)
* მეტრული სისტემის ისტორია

 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ანჯაფარიძე**. |

**ეთერ ანჯაფარიძე** (დ. 15 სექტემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი/ამერიკელი პიანისტი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1989).

დაიბადა მუსიკოსების ოჯახში; მამა – ზურაბ ანჯაფარიძე, გამოჩენილი ქართველი ტენორი იყო; დედა – ივეტა ბახტაძე, პიანისტი და პედაგოგი; მამობილი – ლეონიდ ოკლეი (1923–1991), – ქართველი მეცნიერი. დედა იყო ეთერის პირველი ფორტეპიანოს მასწავლებელი, 5 წლიდან კი სწავლობდა ზ. ფალიაშვილის სახ. საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში პედ. მერი ჭავჭანიძის კლასში. დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია და ასპირანტურა პროფესორ ვერა გორნოსტაევას ხელმძღვანელობით.

ეთერ ანჯაფარიძე პირველი საბჭოთა პიანისტია, რომელმაც მონრეალის საერთაშორისო კონკურსში გაიმარჯვა 1976 წელს და გრან–პრის მფლობელი გახდა. 1974 წელს მან ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსში მოსკოვში მეოთხე პრემია მოიპოვა.

მას შემდეგ გამოდის მსოფლიოს სხვადასხვა სცენებზე სოლო და კამერული პროგრამებით და თანამშრომლობს როგორც სოლისტი, განთქმულ ორკესტრებთან და გამოჩენილ დირიჟორებთან, როგორებიც არიან ჯ. კახიძე, ვ. სპივაკოვი, ვ. გერგიევი, ი. ტემირკანოვი, ჯ. დეპრისტი და სხვ. მისი ჩანაწერები გამოცემულია მელოდია, ნაქსოს და მარკო პოლოს მიერ.

1992 წლიდან საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა აშშ-ში; რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს და არის სასწავლო–საშემსრულებლო პროგრამის AmerKlavier ხელმძღვანელი.

ასწავლიდა თბილისისა და მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიებში და აგრეთვე ნიუ-იორკისა და ჩიკაგოს დეპოლის უნივერსიტეტების პროფესორი იყო.

არის გრემისა და Deutsche Schallplatten–ის ნომინანტი, საქართველოს სახალხო არტისტი, ხალხთა მეგობრობის საერთაშორისო ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ეთერ ანჯაფარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1965. №6. გვ. 57.
**ნამარხი ყინული** — წარსული ეპოქიდან შემორჩენილი რელიქტური მიწისქვეშა ყინული. XIX საუკუნის დასაწყისში ნამარხ ყინულად პლეისტოცენური ასაკის განამარხებულ მყინვარებსა და თოვლნარებს მიიჩნევდნენ. ასეთი შეხედულება შეიქმნა ნამარხ ყინულში ციმბირსა და ალასკაში ნაპოვნი მამონტისა და სხვა ამოწყვეტილი ცხოველების გვამების საფუძველზე. XX საუკუნის 50-იან წლებში დადგინდა, რომ ნამარხი ყინული შეიძლება წარმოადგენდეს თანამედროვე მიწისქვეშა ყინულის ყველა გენეტური ტიპის ანალოგს; ნამარხი ყინულის დიდი ნაწილი იქმნება ყინვანაბზარ ნაპრალებში წყლის გაყინვის შედეგად.

ნამარხი ყინული გავრცელებულია მრავალწლოვანმზრალ ზონებში, უმეტესწილად, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირის ტერიტორიაზე, სადაც ხშირად წარმოდგენილია ზღვის სანაპირო ჩამონაქცევებზე. ნამარხი ყინულის წარმოშობა და ასაკი სხვადასხვაგვარია.

მეტად გავრცელებულია გაყინული წყლიდან მრავალწლოვანმზრალი გრუნტების წყებებში, რომელიც ყალიბდება ნაპრალებში სოლების, ვიწრო ღეროების, აგრეთვე ლინზებისა და ბელტური ძარღვების სახით. მათი ჩამოყალიბება მიდის უფრო შორს დანალექი ქანების დაშრევებასთან ერთად, მაგალითად ჭალებზე, ან უკვე მზრალი გრუნტების წარმოქმნის შემდეგ. ასეთი ყინულები ზოგიერთ მკვეთრად კონტინენტურ რაიონებში იკავებს ნიადაგგრუნტის პირველი 10 მ-ის მოცულობის 70–80 %-ს.

ტერმინი გამოიყენებოდა XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში ციმბირში, კანადასა და ალასკაზე მომუშავე მკვლევრების მიერ. ამჟამად ტერმინი მოძველებულია.

სქოლიო
------

1. ↑  Ископаемый лёд | Большая советская энциклопедия
2. ↑  Словарь по гидрогеологии и инженерной геологии. — М.: Гостоптехиздат. 1961.
3. ↑  Ископаемый лёд | Географический словарь
4. ↑  Гляциологический словарь / Под ред В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 528 с.
**ელჯი (LG)** — მსოფლიოში ცნობილი ტექნიკის კომპანია.

ისტორია
-------

ელჯის ისტორია იწყება 1957 წლის 5 იანვრიდან, როდესაც კორეის მოქალაქე კუ ინ ხოიმ დააარსა კომპანია Lak Chemical Co. თავიდან კომპანია ორიენტირებული იყო კოსმეტიკური საშუალებების წარმოებაზე.
დროთა განმავლობაში, წარმოების განვითარებასთან ერთად Lak Chemical Co ქმნის რამდენიმე შვილობილ კომპანიას და იწყებს ახალი ტექნოლოგიების და ქიმიური საშუალებების წარმოებას.

1958 წლის 1 ოქტომბერს კუ ინ ხოი ქმნის ახალ, საყოფაცხოვრებო ტექნიკის კომპანიას GoldStar (ოქროს ვარსკვლავი), რომელიც დღევანდელ დღეს ჩვენთვის ცნობილია როგორც კომპანია ელჯი (LG Electronics). სასტარტო პროდუქცია, გამოშვებული 1959 წელს იყო პირველი კორეული ტრანზისტული რადიომიმღები.

კომპანია ელჯი (LG) ელექტრო მოწყობილობების პირველი კორეული მწარმოებელია.1960 წელს გამოდის ელჯის ვინტილატორები. 1965 წელი კომპანიისთვის აღინიშნა ელჯის მაცივრების წარმოების დაწყებით, ხოლო 1966 წელი – შავ–თეთრი ელჯის ტელევიზორების წარმოებით. 1968 წელს გამოდის პირველი ელჯის სარეცხი მანქანა. 1969 წელს გამოდის GOLD STAR – ის ფირმის ელჯის კონდეციონერები.

იხსნება ელჯის მაღაზია და ელჯის სერვის ცენტრი.

პარალელურად ვითარდება კომპანიის ქიმიური წარმოება (საპნები, სარეცხი საშუალებები და სხვა), რომელიც გამოდის Lucky – ს საფირმო ნიშნით. 

1969 წელს ხდება კომპანიის Lak Chemical Co რესტრუქტურიზაცია და კომპანიის დასახელება სახელად ერქმევა Lucky Group. 

1976 წელს იქმნება ელჯის პირველი სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი, რომელიც თანამშრომლობას იწყებს ცნობილ კომპანიებთან NEC, Siemens და Hitachi.

1981 წელს იქმნება GOLD STAR –ის შვილობილი კომპანია ამერიკაში. 1982 წელს კორეაში იწყება Lucky Group –ს პერსონალური კომპიუტერების წარმოება. 

1994 წელს კომპანია Goldstar, რომელიც შედის Lucky Group – ის შემადგენლობაში ყიდულობს ამერიკული სატელევიზიო კომპანიის Zenith Electronics –ის აქციების 57% და ამერიკული კომპანია 3DO Corporation – ის აქციების 3%. ამავე დროს დებს კონტრაქტს კომპანია IBM –თან თანამშრომლობის შესახებ. ამავე წელს Goldstar და იაპონური კომპანია ALPS ხსნიან ერთობლივ სამეცნიერო–კვლევით ლაბორატორიას Frontec, რომელიც ფოკუსირებულია თხევადკრისტალური მატრიცების და პლაზმური ტექნოლოგიების შექმნაზე. 

1995 წლის მარტში კომპანიის ისტორიაში ხდება მნიშვნელოვანი გარდატეხა. Lucky და GoldStar ერთიანდება ერთი ბრენდის ქვეშ, რომელსაც ეწოდა ყველასათვის ცნობილი LG. 
2003 წელს კომპანია LG და კომპანია Thomson ხელს აწერენ სტრატეგიული თანამშრომლობის ხელშეკრულებას პლაზმური პანალების წარმოების შესახებ. 2005 წელს კომპანია უშვემს მსოფლიოში პირველ 102 დიუმიან ელჯის პლაზმურ მონიტორს. 

ელჯის საყოფაცხოვრებო ტექნიკასთან ერთად კომპანიის ძირითადი მიმართულებაა კომპიუტერული ტექნიკა და განსაკუთრებით ელჯის მონიტორები და ელჯის ნოუთბუქები.

დღევანდელ დღეს კომპანია არის ერთ–ერთი წამყვანი მსოფლიო ბრენდი. ელჯის სათაო ოფისი არის სეულში. მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში აქვს გახსნილი ოფისები და წარმოებები, რომლებშიც დასაქმებულია უამრავი ადამიანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მსოფლიო ბრენდები / Geronia
* კომპანიის ოფიციალური კორპორატიული საიტი
* (კორეული)LG韓國
* (ინგლისური)LG美國
* (იაპონური)LG日本
* LG台灣 Facebook-ზე
* LG香港 Facebook-ზე
* ელჯი — არხი YouTube-ზე
* კომპანიის ოფიციალური რუსულენოვანი საიტი საიტი
**განჯ ალი ხანი** (სპარს. گنجعلیخان; დ. 1567 — გ. 1625) — სეფიანთა ირანის ჯარის სარდალი, ქურთული წარმოშობის. შაჰ-აბას I-ის ერთგული მსახური.

აღიზარდა ჰერათში. 1580-იანი წლებიდან ჩაეწერა ყიზილბაშთა რიგებში. დიდი როლი ითამაშა 1587 წელს, აბას I-ის ტახტზე ასვლაში. 

მონაწილეობდა ირანსა და ოსმალეთს შორის გამართულ სამ ომში: 1578-1590, 1603-1618 და 1623-1639 წ.წ. განჯ ალი-ხანი 1596 წელს დაინიშნა ქერმანის პროვინციის მმართველად. თან ახლდა აბას I-ს  კახეთში ლაშქრობების დროს. 

1621 წელს უხელმძღვანელა ირანის მარბიელ ლაშქრობებს დიდ მოგოლთა იმპერიაში. 1622 წელს მონაწილეობა მიიღო ყანდაარის აღებაში. შაჰმა ქალაქი სამართავად სწორედ მას ჩააბარა. 

1624 წელს სარდლობდა ირანის არმიის მესამე დანაყოფს (15000 ჯარისკაცს) ბაღდადის აღების დროს. იქვე დაავადდა მოურჩენელი სენით და გარდაიცვალა 1625 წლის დასაწყისში. შაჰმა ის დიდი პატივით წაასვენა ქერმანში და დაკრძალა მისსავე სახელობის კომპლექსში. სეფიანთა იმპერიის აღსასრულამდე, 1736 წლამდე, ყანდაარს მართავდნენ განჯ ალი ხანის შთამომავლები.

ლიტერატურა
----------

* Matthee, Rudi (2014). "KERMAN vii. In the Safavid Period". Encyclopaedia Iranica.
* Matthee, Rudi (2010). "KANDAHAR iv. From The Mongol Invasion Through the Safavid Era". Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 5. pp. 478–484.
* Parizi, Mohammad-Ebrahim Bastani (2000). "GANJ-ʿALĪ KHAN". Encyclopaedia Iranica, Vol. X, Fasc. 3. pp. 284–285.
* Blow, David (2009). Shah Abbas: The Ruthless King Who became an Iranian Legend. London, UK: I. B. Tauris & Co. Ltd. ISBN 978-1-84511-989-8. LCCN 2009464064.
ელვა არის ჰაერის ელექტრული გარღვევის მოვლენა გამოწვეული ძლიერი ელექტრული ველით. ამ დროს ელექტრული ველის პოტენციური ენერგია გარდაიქმნება სითბოდ, სინათლედ და ბგერად რომლებიც ენერგიის განსხვავებულ ფორმას წარმოადგენს.
**ენერგია** (ბერძ. ἐνέργεια — „მოძრაობა"; აღნიშვნა: {\displaystyle E}) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც შეიძლება მიეკუთვნოს ნებისმიერ ნაწილაკს, სხეულს ან სხეულების ერთობლიობას და წარმოადგენს მოძრაობის და ურთიერთქმედების რაოდენობრივ ზომას. ენერგიის სხვადასხვა ფორმები მოიცავს კინეტიკურ ენერგიას, პოტენციურ ენერგიას, სითბურ ენერგიას, გრავიტაციულ ენერგიას, დრეკადობის ენერგიას, და სხვა. ენერგიის სხვადასხვა ფორმებს ხშირად სახელი ეწოდებათ მასთან დაკავშირებული (ასოცირებული) ძალის მიხედვით. გერმანელმა ფიზიკოსმა *ჰერმან ფონ ჰელმჰოლცმა* დაადგინა, რომ ენერგიის ყველა ფორმა ექვივალენტურია — ერთი ფორმის ენერგია შეიძლება გაქრეს, მაგრამ ენერგიის იგივე რაოდენობა წარმოიქმნება სხვა ფორმით. ენერგია შენახვადი და სკალარული ფიზიკური სიდიდეა. SI სისტემაში ენერგიის ერთეული არის ჯოული, ხოლო გაუსის ერთეულთა სისტემაში - ერგი. ზოგიერთ სხვა დარგებში ენერგიის ერთეულად გამოიყენება აგრეთვე კილოვატ-საათი და კალორია.

სქოლიო
------

1. ↑  R. Resnick and D. Halliday (1960), *Physics*, Section 22-1 (*Heat, a Form of Energy*), John Wiley and Sons, Library of Congress Catalog Card Number 66-11527
漢字 / 汉字 ჩინური სიმბოლო ჰანზიში, კანჯი, ჰანჯა, ჰან ტუ, წითლად გამარტივებული იეროგლიფებია

**ჩინური დამწერლობა** (*ტრად*. 漢字, *გამარტ.* 汉字, ფინ-ინზე Hànzì) — ლოგოგრამული დამწერლობა. დამწერლობა ეს ტიპი გამოიყენება არა მარტო ჩინურში, არამედ ნაწილობრივ იაპონურსა და კორეულშიც. წინათ მას ვიეტნამურ ენაშიც გამოიყენებდნენ.

ჩინური დამწერლობა წარმოიქმნა 3200 წლის წინ და სავარაუდოდ, დღესდღეობით არსებული და დღემდე შემორჩენილი დამწერლობებიდან უძველესია. მიუხედავად ამისა, ამ 3200 წლის მანძილზე ჩინურმა დამწერლობამ საკმაოდ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა და მისი უძველესი ნიმუშების წაკითხვა მხოლოდ ენათმეცნიერებსა და არქეოლოგებს ძალ-უდევთ.

ჩინეთში აღმოჩენილი დამწერლობის უძველესი ნიმუშები, რომლებიც კუს ჯავშანზეა შესრულებული, დაახლოებით ძვ. წ. VIII ათასწლეულს განეკუთვნება. ეს წარწერები წარმოადგენს დამწერლობის უძველეს ნიმუშებს საერთოდ, თუმცა მათი გაშიფვრა ჯერჯერობით ვერ მოხერხდა. ასევე უცნობია მათი კავშირი ჩინურ დამწერლობასთან.

ჩინურ დამწერლობაში სიმბოლოთა რაოდენობა რამდენიმე ათეული ათასია და თითოეულ სიმბოლოს აქვს არა მხოლოდ ფონეტიკური არამედ აზრობრივი მნიშვნელობაც.

ჩინურ სიმბოლოთა 4% არის პიქტოგრამებიდან წარმოებული, თუმცა უმეტეს შემთხვევაში თანამედროვე იეროგლიფებსა და პიქტოგრამებს შორის კავშირის შემჩნევა არც ისე ადვილია. დანარჩენები ლოგიკურად არის შედგენილი რამდენიმე მარტივი იეროგლიფისგან.

დიდ ლექსიკონებში 46 ათასზე მეტი იეროგლიფია შესული, თუმცა მათი უმეტესობა საკმაოდ იშვიათად გამოიყენება. საშუალოდ ჩინელმა ან ჩინურის მცოდნემ 3000-4000 იეროგლიფი იცის.

ტრადიციულად თითო იეროგლიფი აღნიშნავს თითო მარცვალს, ხოლო ბევრი ჩინური სიტყვა შედგენა ერთზე მეტი მარცვლისგან, რომელთა დასაწერად გამოიყენება ერთზე მეტი იეროგლიფი. ჩინური ენის სხვადასხვა დიალექტებში იეროგლიფის წარმოთმა განსხვავდება, მაგრამ მნიშვნელობა და დაწერის სახე ერთიანია ყველასთვის. ამის გარდა ბევრი სიმბოლო გადასულია იაპონურ და კორეულ ენებში, სადაც უკვე სულ სხვა მნიშვნელობა და გამოთმა აქვს შეძენილი.

კონტინენტურ ჩინეთში გამოიყენება 1956 წლიდან გამარტივებული დამწერლობა, ხოლო ტაივანზე და ჰონგკონგში ტრადიციული ჩინური დამწერლობა. გამარტივებული ჩინური ასევე გადაიღეს სინგაპურშიც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 137.

სქოლიო
------

1. ↑   დაარქივებული 2006-12-09 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**შარლ I დე კოსე, გრაფი დე ბრისაკი** (ფრანგ. Charles I de Cossé, comte de Brissac; დ. 1505  — გ. 31 დეკემბერი 1563, პარიზი) — ფრანგი მხედართმთავარი და დიპლომატი, საფრანგეთის მარშალი.

შარლ დე ბრისაკმა თავი მრავალ ბრძოლაში გამოიჩინა, როგორც მამაცმა მებრძოლმა და ჩინებულმა სარდალმა. 1542 წელს იგი ქვეითი ჯარის გენერალ-მაიორი გახდა, 1453 წელს პიემონტის წინააღმდეგ ომში სარდლობდა მსუბუქ კავალერიას. 1544-1546 წლებში შამპანსა და ფლანდრიაში იბრძოდა ინგლისელების და წმინდა რომის იმპერიის ჯარების წინააღმდეგ. 1547 წელს არტილერიის გრან-მეტრი გახდა.

საფრანგეთის მეფის ანრი II კარზე იგი მალე დაწინაურდა, როგორც ნიჭიერი დიპლომატი და მოქნილი სახელმწიფო მოღვაწე. მის დაწინაურებაში დიდი წვლილი შეიტანა მეფის ფავორიტმა დიანა დე პუატიემ. 1550 წელს იგი პიემონტის გუბერნატირად დაინიშნა და საფრანგეთის მარშლის წოდება მიენიჭა. 1559 წელს პიკარდიის გუბერნატორად იქნა დანიშნული, 1562 წელს პარიზის სამხედრო კომენდანტად და 1563 წელს ნორმანდიის გუბერნატორად.

იგი გარდაიცვალა 1563 წლის 31 დეკემბერს პარიზში.

შარლ დე ბრისაკის ძმა, არტიუ-არნო დე კოსე, გრაფი დე სეკონდინიც საფრანგეთის მარშალი იყო. ერთი ვაჟი, ტიმოლეონ დე კოსე, გრაფი დე ბრისაკი 1569 წელს დაიღუპა პერიგორში, მიუკიდანთან ბრძოლაში, მეორე ვაჟი შარლ II დე კოსე, ჰერცოგი დე ბრისაკი და საფრანგეთის მარშალი იყო. 

მარშალი ტიმოლეონ დ’ეპინე, მარკიზი დე სენ-ლიუკი მისი შვილიშვილი იყო.

ლიტერატურა
----------

* Charles Marchand: *Charles Ier de Cossé, comte de Brissac et maréchal de France, 1507–1563.* E. Champion, Paris 1889.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შარლ I დე კოსე — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #13232170X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
3. ↑  Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #13232170X // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
**რევაზ (რევი) ჩოგოვაძე** (დ. 5 მარტი, 1944, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა  და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი.

მუშაობა დაიწყო ავტომატიზაციის საშუალებათა თბილისის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში ინჟინრად, სადაც მონაწილეობდა M-1000 გამოთვლითი სისტემის პროექტირებაში. 1970-1973 წწ. იყო მივლინებული ასპირანტი  სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მართვის პრობლემების ინსტიტუტში, სადაც აკად. ივერი ფრანგიშვილის ხელმძღვანელობით მუშაობდა ახალი თაობის მატრიცული და ასოციაციური პარალელური პროცესორების თეორიული საფუძვლების დამუშავებაზე. 1973-1982 წწ. იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის საწარმოო-ტექნიკური უზრუნველყოფი სახელმწიფო კომიტეტის რესპუბლიკური  საინფორმაციო-გამოთვლითი ცენტრის გამოთვლითი ტექნიკისა და პროგრამირების განყოფილების გამგე, დირექტორის მოადგილე, დირექტორი - დარგობრივი მართვის ავტომატიზებული სისტემის გენერალური  კონსტრუქტორი. 1983-1993 წწ. იყო საქართველოს  მთავრობის აგროსამრეწველო კომპლექსის საკითხთა სახელმწიფო მრჩეველი, 1985 წ. შეიმუშავა რეგიონალური სასურსათო პროგრამების კონტროლისა და ანალიზის ავტომატიზებული სისტემა. 1994-2002 წწ. იყო საქართველოს სახელმწიფო კორპორაცია "საქაგროტექსერვისის" ვიცე-პრეზიდენტი,  ს/ს  "საქსოფლტექნიკის" სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 2003-2019 წწ. იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანური ინტელექტის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელის მოადგილე, ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის ხელოვნური ინტელექტის დეპარტამენტის პროფესორი. არის აკადემიური დოქტორი, მრავალი სამეცნიერო  ნაშრომისა და სახელმძღვანელოს ავტორი, მიღებული აქვს სახელმწიფო და სხვა ჯილდოები. 2020 წელს განსაკუთრებული დამსახურებისა და ნაყოფიერი სასწავლო-სამეცნიერო საქმიანობისათვის მიენიჭა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ემერიტუსის აკადემიური წოდება.

სადისერტაციო თემა - "სახეთა  ამოცნობაში  გადაწყვეტილებათა მიღების პროცესის მოდელირება ნეირონული  ქსელებით".

ჯილდოები
--------

* სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა (ВДНХ), ბრინჯაოს მედალი *სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის მარაგნაწილებით მომარაგების საინფორმაციო-საძიებო სისტემის შემუშავება-დანერგვისათვის*
* მედალი "შრომითი მამაცობისთვის" *საქართველოს სოფლის მეურნეობის საწარმოო-ტექნიკური უზრუნველყოფის მართვის ავტომატიზებული სისტემის პირველი რიგის შემუშავება-ფუნქციონირებისა და ხელმძღვანელობითვის*

ბიბლიოგრაფია
------------

* *ჰიბრიდული ინტელექტუალური სისტემები*  : სახელმძღვანელო (ავტორი). - თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2016. - 148გვ.. - ISBN: 978-9941-20-641-2
* *ხელოვნური ინტელექტის საფუძვლები* : სახელმძღვ. სტუდ. (თანაავტორი). - თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2007. - 156გვ.. - ISBN: 978-99940-95-76-6
* *ხელოვნური ნეირონული ქსელები* (ავტორი). - თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2006. - 130გვ.. - ISBN: 99940-57-01-4
* *ნეიროინფორმატიკის საფუძვლები*  : სახელმძ. სტუდენტებისათვის (ავტორი) // ნაწ.1. - თბილისი, ტექნ. უნ-ტი, 2005. - 144გვ.. - ISBN: 99940-35-65-7
* *საქართველოს სოფლის მეურნეობის მატერიალურ-ტექნიკური მომარაგების მართვის ავტომატიზებული სისტემა* (ავტორი). - თბილისი, 1977. - 5გვ.
* *ელექტრონული გამოთვლითი მანქანების ტექნიკური ექსპლუატაციის საკითხები მართვის ავტომატიზებულ სისტემაში* : მეთოდური მითით. (ავტორი). - თბილისი, საკონსტრ. პროექტ. ინსტ-ტი, 1975. - 124გვ.
**მიხეილ ვართანის ძე ბუზოღლი** (დ. 1879, სოხუმი, — გ. 1959, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, წარმოშობით სომეხი.

დაამთავრა პეტერბურგის სამოქალაქო საინჟინრო ინსტიტუტი არქიტექტურის განხრით 1909 წელს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ბათუმში, ქუთაისში და სხვ. 1918 წლიდან ცხოვრობდა და მუშაობდა თბილისში. 1927 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტსა და რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში. 1945–1949 წლებში იყო საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ი. კონიაშვილის სახელობის კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის არქიტექტურული დაგეგმარებითი განყოფილების უფროსი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ბათუმში, ქუთაისში და სხვ. აპროექტებდა სამრეწველო და საკურორტო ნაგებობებს. 

ბუზოღლის ძირითადი ნამუშევრებია: ჩაის ფაბრიკები ჩაქვში (1927), ზუგდიდში (1931), „სახკინმრეწვის" ფაბრიკა–ატელიე (1931) თბილისში, საკურორტო სასტუმროები ახტალაში (1932), წყალტუბოში (1935), მენჯში (1935), ფიზიოთერაპიული კომპლექსები და სამკურნალო აბაზანები ბორჯომში (1930), წყალტუბოში (1930), მენჯში (1937) და სხვ. ავტორია კურორტების ქობულეთის (1930), ბორჯომის (1940) დაგეგმარებითი პროექტებისა. ცოლად ჰყავდა მუსიკოსი და პედაგოგი ნადეჟდა ბუზოღლი. არქიტექტორი იყო ასევე მათი შვილი მიხეილ ბუზოღლი.

ლიტერატურა
----------

* *კინწურაშვილი ს.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 490.
**ბილეფილდი** (გერმ. Bielefeld) — დამოუკიდებელი ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, აღმოსავლეთ ვესტფალია-ლიპეს რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 323 270 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქის ისტორიული ცენტრი ტევტობურგის ტყის ჩრდილოეთით მდებარეობს, მაგრამ თანამედროვე ბილეფილდი ასევე აერთიანებს გორაკებს გადაღმა მდებარე პატარა ქალაქებს.

ბილეფილდში განთავსებულია საერთაშორისო არენაზე მოთამაშე მნიშვნელოვანი რაოდენობის კომპანიები, რომელთა შორისაა Dr. Oetker, Gildemeister, Schüco. ასევე ფუნქციონირებს უნივერსიტეტი.

ისტორია
-------

ქალაქი 1214 წელს გრაფმა ჰერმან ფონ რავენსბერგმა დააარსა. XV საუკუნეში ის ჰანზის კავშირის წევრი იყო. ამ პერიოდიდან ძირითადად ცნობილია სელის წარმოებით.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * საფრანგეთის დროშა კონკარნო, საფრანგეთი
* საფრანგეთის დროშა ლიონი, საფრანგეთი
* გაერთიანებული სამეფოს დროშა ენისკილენი, გაერთიანებული სამეფო
* გაერთიანებული სამეფოს დროშა როჩდეილი, გაერთიანებული სამეფო
* პოლონეთის დროშა ჟეშუვი, პოლონეთი
 | * რუსეთის დროშა დიდი ნოვგოროდი, რუსეთი
* ისრაელის დროშა ნაჰარია, ისრაელი
* აშშ-ის დროშა გოშენი, აშშ
* ნიკარაგუას დროშა ესტელი, ნიკარაგუა
 |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის დიდი ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Website der Stadt Bielefeld დაარქივებული 2012-02-14 საიტზე Wayback Machine.
* Links zum Thema Bielefeld დაარქივებული 2012-01-21 საიტზე Wayback Machine.
* 3d-Modelle Bielefelder Gebäude დაარქივებული 2012-01-19 საიტზე Wayback Machine.
**ქეთი ანჯაფარიძე** (დ. 3 ოქტომბერი, 1933, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1952–1962 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის სამინისტროს ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრაზე. 1963-1967 წლებში იყო კათედრის ასისტენტი. 1967–1975 წლებში მუშაობდა თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ინფარქტის განყოფილებაში. 1975 წლიდან ამავე ინსტიტუტის რეაბილიტაციის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელია. ავტორია 52 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ძირითადად ეხება კარდიოლოგიურ პრობლემებს. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები.

1965 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფილტვების პათომორფოლოგიური ცვლილებები ადამიანის პერინატალურ პერიოდში."

ბიბლიოგრაფია
------------

* ფილტვების პათომორფოლოგიური ცვლილებები ადამიანის პერინატალურ პერიოდში. - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964 გვ. 76

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 139

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ კაპანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვიქტორია (ვიკა) სირაძე** (დ. 27 მაისი, 1929, თბილისი- გ. 22 თებერვალი, 2024) — ქართველი ქიმიკოსი, ინჟინერი, პოლიტიკური ლიდერი, თანამდებობის პირი. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს IV–V და VII–XI მოწვევების დეპუტატი. სსრკ უმაღლესი საბჭოს VI მოწვევის დეპუტატი.

1952 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიურ-ტექნოლოგიური ფაკულტეტი და შემდეგ სილიკატების ტექნოლოგიის კათედრის ასპირანტურა.

1949–1952 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კომკავშირის მდივნის მოადგილე, მდივანი. 1952–1955 წლებში კომკავშირის ქ. თბილისის პირველი მაისის რაიონული კომიტეტის პირველი მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის მეორე და პირველი მდივანი. 1955–1962 წლებში პარტიის ქ. თბილისის კიროვის რაიონული კომიტეტის, შემდეგ ორჯონიკიძის რაიონული კომიტეტის პირველი მდივანი, პარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივანი, საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი. 1962–1973 წლებში საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1973–1986 წლებში საქართველოს ცენტრალური კომიტეტის მდივანი, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე. 1986–1989 წლებში საქართველოს პროფესიული კავშირების რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარე, 1989–1994 წლებში მრჩეველი საქართველოს მინისტრთა საბჭოში და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნებრივი რესურსების და საწარმოო ძალების შემსწავლელი კომისიის მეცნიერ-თანამშრომელი.

ჯილდოები
--------

* შრომის წითელი დროშის 4 ორდენი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკა სირაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (X მოწვევა)
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (XI მოწვევა)
* ვიქტორია (ვიკა) სირაძის ბიოგრაფია (სსრკ VI მოწვევა)
***მერიმეს* ბაზა** - მონაცემთა ბაზა საფრანგეთის არქიტექტურული მემკვიდრეობის შესახებ, რომელიც პერიოდულად განახლებადია. იგი შეიქმნა 1978 წელს და ინტერნეტში განთავსდა 1995 წელს  საფრანგეთის კულტურის სამინისტროს მიერ.

სახელი დაერქვა მწერალ პროსპერ მერიმეს გამო, რომელიც ასევე ისტორიული ძეგლების გენერალური ინსპექტორი იყო.

 ფაილების რაოდენობა ბაზაში საფრანგეთის რეგიონების მიხედვით 2020 წელს.
*მერიმეს* მონაცემთა ბაზა შეიცავს ინფორმაციას „ისტორიული ძეგლებისა" და კულტურული მემკვიდრეობის ზოგადი ინვენტარიზაციის სამსახურების შესახებ. ის ეხება რელიგიურ, საყოფაცხოვრებო, სასოფლო-სამეურნეო, საგანმანათლებლო, სამხედრო და სამრეწველო არქიტექტურას  .

ბაზა მოიცავს რამდენიმე ტიპის ფაილს და ძირითადად :

* ისტორიული ძეგლები (MH): ეს არის შეტყობინებები, რომლებიც წარმოებულია ისტორიული ძეგლების დაცვის ღონისძიებებიდან, მითითებებით კლასიფიკაციისა და რეგისტრაციის ორდერებზე; ჩანაწერების სახელი იწყება „PA"-ით.
* კულტურული მემკვიდრეობის ზოგადი ინვენტარიზაცია (IVR): ეს არის ინვენტარიზაციის ფაილების საიდენტიფიკაციო ფურცლები, რომლებიც შედგენილია რეგიონული ინვენტარიზაციის სამსახურების მიერ ველზე ჩატარებული გამოკვლევების შედეგად, ასევე შემაჯამებელი ინფორმაცია წინასწარი ინვენტარიზაციებიდან, აღწერებიდან, ძველი ფაილებიდან, კვლევებიდან, რომლებიც მიმართულია ეტიკეტის მინიჭების მიზნით: XX საუკუნის მემკვიდრეობა, ღირსშესანიშნავი ბაღი და ა.შ.; ჩანაწერების სახელწოდება იწყება „IA"-ით.

*მერიმეს* მონაცემთა ბაზაში შეტანილია არა მხოლოდ ის შენობები, რომლებიც დაცულია როგორც ისტორიული ძეგლები, არამედ მთელი საფრანგეთის მონუმენტური მემკვიდრეობა.

მონაცემთა ბაზა შეიცავდა, 2023 წლის 26 აპრილის მდგომარეობით, 330 000-ზე ოდნავ ნაკლებ ფაილს.

*

სქოლიო
------

### რესურსები ინტერნეტში

* 
* 

* [ ოფიციალური საიტი]

თარგი:Palette


1. ↑  შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს...
2. ↑  ressources sur le portail du ministère de la culture
**ჯან ჯაკომო ტრივულციო**, მარკიზი დი ვიგევანო (იტალ.:Gian Giacomo Trivulzio, Marchese di Vigevano) (\* 1436, მილანი, იტალია; † 1518) - წარმოშობით იტალიელი საფრანგეთის ჯარების მთავარსარდალი და საფრანგეთის მარშალი.

ჯან ჯაკომო ტრივულციო ცნობილი და მდიდარი მილანური ოჯახის წევრი იყო, რომლებმაც ძალაუფლების ზენიტს XVI საუკუნეში მიაღწიეს. 1466 წელს ჯან ჯაკომო საფრანგეთის წინააღმდეგ მოწყობილ ლაშქრობაში მიიღო მონაწილეობა. 1476 წელს მან სისხლში ჩაახშო გიბელინების აჯანყება გენუაში. 10 წლის შემდეგ, 1486 წელს იგი ნეაპოლის მეფის სამსახურში ჩადგა, ხოლო 1494 წელს საფრანგეთის მეფის ქვეშევრდომობა მიიღო.

1499 წელს საფრანგეთის ჯარის სათავეში მდგომმა ტრივულციომ მშობლიური ქალაქი მილანი და მთელი მილანის საჰერცოგო დაიპყრო, რისთვისაც მას საფრანგეთის მარშლის წოდება მიენიჭა, ხოლო მოგვიანებით მილანის შტატჰალტერიც კი გახდა.

ძალაუფლების ზენიტში მყოფ ტრივულციოს მოწინააღმდეგეებმა ბრალი დადეს ვენეციასთან და შვეიცარიასთან საიდუმლო კავშირში, რის გამოც მისი ავტორიტეტი საფრანგეთის მეფის თვალში ძალიან დაეცა. 1518 წელს ტრივულციო თავის გასასამართლებლად სამეფო კარზე გამოცხადდა, მაგრამ უპატიოდ იქნა მიღებული. ამდენი დამცირებით გატეხილი მოხუცი მარშალი მალე გარდაიცვალა კიდეც.

ჯან ჯაკომო ტრივულციოს ძმა რენე გიბელინების მხარეზე იბრძოდა და ვენეციის სამსახურში გარდაიცვალა, ხოლო ძმისშვილი ტეოდორო ტრივულციო მოგვიანებით აგრეთვე საფრანგეთის მარშალი გახდა.

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2

|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ალექსანდრე გვაზავა** (დ. 21 ნოემბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1985–1987 წლებში იყო ჩხოროწყუს რაისაავადმყოფოს ქირურგი. 1988–1990 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1991–1994 წლებში აკადემიკოს კ. ერისთავის სახელობის ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1990 წლიდან არის თბილისის პირველი საავადმყოფოს ზოგადქირურგიული კლინიკის ქირურგი. თბილისის პირველი საავადმყოფო 1998 წლიდან ამავე საავადმყოფოს მიმღებ–პოლიკლინიკური გაერთიანებების ხელმძღვანელი. ავტორია 7 სამეცნიერო ნაშრომის ბილიარული სისტემის პრობლემებზე. 

1994 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჭეშმარიტი პოსტქოლეცისტექტომური სინდრომი და ნაღვლის კალაპოტის ცვლილებები ქოლეცისტექტომიის შემდეგ."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 63

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე გვაზავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თეოდოროს სამთავრო**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **გოთია** (ბერძ. Γοτθία) ან **თეოდორო-მანგუპის გოთურ-ბიზანტიური სამთავრო**. — პატარა სამთავრო ყირიმის სამხრეთ-დასავლეთ მხარეში. ის ყირიმელი გოთებისა და ბიზანტიის იმპერიის მემკვიდრედ რჩებოდა, მანამ სანამ, 1475 წელს ოსმალეთის იმპერიის მართველობის ქვეშ მოექცეოდა.

ისტორია
-------

მოსახლეობა ძირითადად ბერძნების, ყირიმელი გოთების, ალანების, ბულგარების და ყივჩაღებისაგან შედგებოდა, რომლებიც მართლმადიდებლურ მრწამს მისდევდნენ. სამთავროს ოფიციალური ენა ბერძნული იყო. თავდაპირველად ტერიტორია ტრაბიზონის იმპერიის ნაწილს, ყირიმის ზღვისგადაღმა სამმართველოს ნაწილი იყო.

სამთავროს ჩრდილოეთით ოქროს ურდო ესაზღვრებოდა, ვის სასარგებლოდაც მშვიდობის სანაცვლოდ კისრულობდა ხარკს და ოქროს ურდოს ნომინალურ ვასალად ითვლებოდა, ხოლო სამთავროს სამხრეთით, საზღვაო ნავსადგურების შენარჩუნების მიზნით გენუის ყირიმის კოლონიებთან ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობები. მოგვიანებით სანაპიროს ვიწრო ზოლი იამბოლსა (ბალაკლავა) და ალუსთონს (ალუშტა) შორის არსებული ტერიტორიები გენუელების კონტროლის ქვეშ გადავიდა. ადგილობრივი ბერძნები ამ რეგიონს პარათალასიას (ბერძ. Παραθαλασσια; ზღვის სანაპიროს), ხოლო გენუელები გოთიის სარდლობას უწოდებდნენ. სამხრეთ ნავსადგურის დაკარგვისთანავე, თეოდოროელები ახალი საზღვაო ნავსადურის ავლიტას მშენებლობას შეუდგნენ, რომელიც მდინარე ჩერნაიას პირას ააშენეს და შემდგომ ის კალამატიის ციხით გაამაგრეს.

1475 წლის 6 იანვარს, ოსმალეთის ჯარებმა, გედიკ აჰმედ-ფაშას სარდლობით მოახერხეს კაფას დაკავება, წლის ბოლოსთვის კი, მანგუპის ექვსთვიანი ალყის შემდგომ, თეოდორეს დედაქალაქიცც ოსმალეთის ხელში გადავიდა. ნახევარკუნძულის უდიდესი ნაწილი ოსმალეთის ვასალ ყირიმის სახანოს ხელში რჩებოდა, ხოლო თეოდოროს ყოფილი ტერიტორიები და სამხრეთ ყირიმი კი უშუალოდ ბრწყინვალე პორტას ადმინისტრაციულ ერთეულად იქცა.

ლიტერატურა
----------

* Beyer, Hans-Veit (2001). *History of the Crimean Goths as an interpretation of the Tale of Matthew on the city of Theodoro* (Russian). Yekaterinburg:  Ural University Press. ISBN 5-7525-0928-9.
* Bryer, Anthony M. (1970). „A Byzantine Family: The Gabrades, c. 979 – c. 1653". *University of Birmingham Historical Journal*. Birmingham. **XII**: 164–187.
* Pritsak, Omeljan (1991). „Dory". In Kazhdan, Alexander (ed.). *The Oxford Dictionary of Byzantium*. Oxford University Press. pp. 654–655. ISBN 978-0-19-504652-6.
* Vasiliev, Alexander A. (1936). *The Goths in the Crimea*. Cambridge, Massachusetts:  The Mediaeval Academy of America.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თეოდოროს სამთავროს მოკლე ისტორია

სქოლიო
------

1. ↑  Kołodziejczyk 2011, p. 21. sfn error: no target: CITEREFKołodziejczyk2011 (help)
**იანა ჩეხანოვეცი** (ინგლ. Yana Tchekhanovets, დ. 1970) — არქეოლოგი, PhD და ბენ-გურიონის უნივერსიტეტის ისრაელის სიძველეთა დეპარტამენტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ბიზანტიის ეპოქის არექოლოგიის, მომლოცველობის და წმინდა მიწაზე კავკასიელთა მოღვაწეობის სპეციალისტი. ავტორი სამეცნიერო მონოგრაფიებისა და სტატიების.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა და გაიზარდა ლენინგრადში. 2002-2016 წლებში იერუსალაიმის ებრაულ უნივერსიტეტში ეუფლებოდა არქეოლოგიას. კვლევებს უძღვნის იერუსალიმის არქეოლოგიას ბიზანტიურ და ადრე ისლამურ პერიოდში, წმინდა მიწის კავკასიელ მოღვაწეებს, ასევე რუსების მიერ პალესტინის კვლევების ისტორიას. ამჟამად ცხოვრობს იერუსალიმში.

სამეცნიერო საქმიანობა
---------------------

არქეოლოგიური გათხრები გივატიში.
დაკავებული გვიანი ანტიკური მატერიალური კულტურის, მომლოცველების და ბერ მონაზვნების არქეოლოგიის და ისტორიული პერიოდების არქეოლოგიით. 2007-2016 წლებში დ. ბენ ამისთან ერთად ხელმძღვანელობდა „გივატის" მრავალფენიანი ძეგლის გათხრებს, რომელიც ისტორიული იერუსალიმის ცენტრთან ახლოს - ე. წ. დავითის ქალაქთან მდებარეობს. განათხარი აღსანიშნავია მნიშვნელოვანი კულტურული ფენების სისქით, არქიტექტურული კომპლექსების გამოვლენის მაშტაბი სხვადასხვა პერიოდით თარიღდება - ადრეული ისლამური პერიოდიდან (ახ. წ. VIII-V სს.) რკინის ხანამდე (ძვ. წ. IX ს.).

გათხრებისას აღმოჩენილ იქნა ძვ. წ. IX საუკუნის ნასახლარის ნაშთები, სელევკიდების დროინდელი ციხის აკრას ფრაგმენტები, რომელიც მაკაბეების წიგნშია მოხსენებული. აღმოჩენილია იროდის პერიოდის ნაგებობის ნაშთები, რომლის სავარაუდო იდენტიფიკაცია ხდება ადიაბენეს მეფის სასახლესთან, რომელსაც იოსებ ფლავიუსი ახსენებს. აგრეთვე გაითხარა ახ. წ. III-IV სს-ით თათარიღებული რომაული დასახლება და VI საუკუნით დათარიღებული ბიზანტიური ქვაფენილოვანი ქუჩა, რომელიც სილოამის ემბაზამდე მიდის, აბასიდების (ახ. წ. VIII-IX სს.) დროინდელი საქალაქო სავაჭრო ცენტრი.

იანა ჩეხანოვეცი ერთდროულად რამდნეიმე არქეოლოგიურ ექსპედიციას უძღვება იერუსალიმში, ბანიასეში და ბეერ-შევაში. ის არი მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომელიც ეძღვნება ანტიკურობას, იერუსალიმის არექოლოგიას, მომლოცველობას, რუსების მოღვაწეობას წმინდა მიწაზე და ასევე წმინდა მიწის ქრისტიანი სომხების, ქართველების და ალბანელების ისტორიას და არექოლოგიაზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Эшколот.ru - Яна Чехановец.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-21. ციტირების თარიღი: 2021-05-15
2. ↑  Yana Tchekhanovets | Ben Gurion University of the Negev - Academia.edu. ციტირების თარიღი: 2021-05-15
3. ↑  Археолог Яна Чехановец: «Иерусалим — такой город, где невозможно просто так копать яму и ничего в ней не найти» en-CA. ციტირების თარიღი: 2021-05-15
4. ↑  Ben-Gurion University of the Negev - Dr. Yana Tchekhanovets.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-21. ციტირების თარიღი: 2021-05-15
5. ↑  Ben-Ami, Doron; Tchekhanovets, Yana. „Раскопки на участке "Гивати" в Иерусалиме: опыт исследования многослойного городского памятника / Givati excavations in Jerusalem: Stratigraphic urban site as a study case. Российская Археология 2015 (2), стр. 60-71" (ინგლისური). დამოწმება journal საჭიროებს `|journal=`-ს (დახმარება)

გარე ბმულები
------------

* იანა ჩეხანოვეცის ლექცია „Грузинский Иерусалим", Youtube-ზე.
„სიმდი"
***ქართული ეროვნული ბალეტი, საზოგადოებაში უფრო მეტად ცნობილი, როგორც** **სუხიშვილები ან** **სუხიშვილი — ქორეოგრაფიული ანსამბლი, დაარსდა 1945 წელს ილიკო სუხიშვილისა და ნინო რამიშვილის ხელმძღვანელობით. ანსამბლის მიერ ქართულ ცეკვაში განხორციელებული რეფორმა ახლოა ე.წ. „მოდერნ-ბალეტის" პრინციპებთან, თუმცა მისი არსით და პოეტიკით იგი ქართული ეროვნული ქორეოგრაფიაა და ანსამბლის დადგმული ცეკვები ქართულ ფოლკლორს ეფუძნება.***

***პირველი კონცერტი გაიმართა 1945 წლის 11 ივნისს. 1948 წელს ანსამბლი პირველად გასცდა საბჭოთა კავშირის საზღვრებს. 1970 წელს ანსამბლს მიენიჭა „აკადემიურის" სტატუსი.***

***ქართული ნაციონალური ბალეტის სახელმწიფო ანსამბლს განხორციელებული აქვს ორასზე მეტი ტურნე. მსოფლიოს ხუთი კონტინენტის 88 ქვეყანაში გამართული აქვს 19 200-ზე მეტი წარმოდგენა. ანსამბლის ქორეოგრაფიულ ხელოვნებას 60 მილიონზე მეტი მაყურებელი ეზიარა. 1967 წელს ანსამბლმა კონცერტი ლა-სკალაში გამართა და პირველი და დღემდე ერთადერთი ფოლკლორული დასი გახდა, რომელიც ამ თეატრის სცენაზე გამოვიდა.***

***1985 წლიდან ანსამბლის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო თენგიზ სუხიშვილი. 2007 წლიდან ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელია ილიკო სუხიშვილი-უმცროსი, დირექტორი — ნინო სუხიშვილი.***
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოხია**. |

**შოთა დორიმენდონის ძე გოგოხია** (დ. 26 სექტემბერი, 1920, სოფ. ფახულანი, ახლანდ. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ოქტომბერი, 2009, თბილისი) — ქართველი გერონტოლოგი და ჯანდაცვის ორგანიზატორი, საზოგადო მოღვაწე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1950–1973 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ ჯანმრთელობის მინისტრი. 1973–1974 წლებში აფხაზეთის ჯანმრთელობის სამინისტროს უწყებებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა და მეცნიერულ მოღვაწეობას ეწეოდა. ლოს-ანჟელესის (აშშ) უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი და ნატურალური მედიცინის საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი. 2004 წლიდან აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი (დევნილობაში).

დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

ბიბლიოგრაფია
------------

* როგორ ავიცდინოთ თავიდან ნაადრევი სიბერე, თბ. 2003;
* როგორია დღეგრძელთა ცხოვრების წესი, თბ. 2005;
* Курорты Абхазии, Сух. 1961;
* Здравоოхранение в Абхазии, Сух. 1966.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 71.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შოთა გოგოხია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  89 წლის ასაკში აფხაზეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი შოთა გოგოხია გარდაიცვალა. GHN. 26 ოქტომბერი, 2009
**ფესვები** — ქართული მხატვრული ფილმი. გადაღება დაიწყო 1985 წლის იანვარში და დამთავრდა 1987 წლის სექტემბერში. ფილმი წარმოადგენს ქართველი მწერლის, მიხეილ ჯავახიშვილის 1928 წლის მოთხრობის, „მიწის ყივილის" კინოეკრანიზაციას.

სცენარი
-------

ფილმი ქართველი ემიგრანტის სამშობლოსადმი განუწყვეტელი ნოსტალგიით აღსავსე ვრცელი ცხოვრების გზაზე მოგვითხრობს. ფილმის მთავარი გმირი (მსახ. დოდო აბაშიძე) საშოვარზე მიემგზავრება საფრანგეთში, თუმცაღა პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისა და საზღვრების ჩაკეტვის გამო, სამუდამოდ რჩება საფრანგეთში, მიუხედავად ამისა ის საქართველოში დაბრუნების იმედს არ კარგავს. იგი ქმნის ოჯახს, ცოლად მოყავს ფრანგი გოგონა მადლენი. მისი შვილები ქართულად ვერ საუბრობენ. ორიდან ერთ-ერთი ტარიელი პარტიზანულ-დივერსიული ოპერაციის დროს იღუპება.

ერთ დღესაც იგი ხვდება ძველ ქართველ მეგობარს — მევიოლინეს რომელიც რამდენიმე ათეული წლის წინ საფრანგეთში გაიცნო, რომელიც დანანებით ეუბნება რომ ისინი მოწყდნენ თავიანთ ფესვებს და რიტორიკულად ეკითხება „შენი შვილები ლაპარაკობენ ქართულად"? აღნიშნულმა მწარე რეალობამ უბიძგა ფილმის მთავარ გმირს, შვილიშვილისათვის ესწავლებინა ქართული ენა, კულტურა, ისტორია და ადათ-წესები. სიკვდილის წინ იგი ეუბნება შვილიშვილს: „გახსოვდეს, ხის სიმაღლე მიწის ზევიდან კი არ იზომება, არამედ ფესვებიდან. შენი ფესვები იქ არის — საქართველოში".

ფილმის სიუჟეტი ვითარდება გზად პარიზიდან საქართველომდე. შვილიშვილს მოაქვს ბაბუას ფერფლი და უყვება აღნიშნულ ისტორიას თანამგზავრს. ფილმის კულმინაცია შემდეგში მდგომარეობს: მაშინ როცა უკვე 60-ზე მეტი წელია ბაბუას საქართველოდან გამგზავრებიდან გასული და შვილიშვილს არც კი ჰგონია თუ ვინმეს ახსოვს მისი პაპა, თავსხმა წვიმაში მატარებლის სადგურზე მთელი სოფელია შეკრებილი და ელოდება მას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფესვები – ეროვნული ფილმოგრაფია
ესპანური სეინერი
**სეინერი** (ინგლ. seiner < seine — ქისისებრი ბადე) — თევზსარეწი გემი, რომელიც ჭერას ახორციელებს სასროლი (ქისისებრი) ბადეებით. ერთანძიანი გემია; აქვს ქიმისკენ გაწეული ზედნაშენი, ბადის ამოსაწევი და დასაკეცი მოწყობილობები, თევზის გასაცივებელი და დასამუშავებელი მანქანები, თევზსაძებნი აპარატურა (მაგ. ექოლოტი). სეინერის კიჩოზე არის ბადის შესანახი და დასამუშავებელი სივრცე და საბრუნი ბაქანი, საიდანაც ბადე წყლიდან ამოაქვთ. თევზის ჭერისას ბადის ერთი ბოლო დამაგრებულია დამხმარე ძრავიან ნავზე. ქისისებრი ბადით თევზჭერის სეზონურობასთან დაკავშირებით, როგორც წესი, სეინერებს იყენებენ სხვა დამხმარე იარაღებით (ტრალი, დრიფტული ბადეები და ა.შ.) თევზჭერაშიც. ქისისებრი სარეწი მოწყობილობების ტრალურთან შეხამებით შესაძლებელი ხდება სეინერის გამოყენება როგორც პელაგური, ისე ფსკერის თევზების ჭერისათვის, იხსნება სეზონური შეზღუდვები, მაღლდება ჭერის ეფექტურობა. როგორც წესი, სეინერის წყალწყვა არ აჭარბებს 500 ტონას, სიგრძე — 50 მეტრს, სიჩქარე — 12 კვანძს.

სქოლიო
------

1. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 270.
2. ↑   Сейнер // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М. 2015. — стр. 676.
ფორტეპიანო
**ფორტეპიანო** — კლავიშებიან-სიმებიანი ინსტრუმენტების კრებითი სახელი, რომელიც მოიცავს მუსიკალურ ინსტრუმენტებს — როიალს და პიანინოს. თანამედროვე ფორტეპიანომ ისტორიული განვითარების დიდი გზა განვლო უძველესი ერთსიმიანი „მონოქორდიდან". დინამიკურმა და ტემბრულმა შესაძლებლობებმა მრავალხმიანი ფორტეპიანო ერთ-ერთ წამყვან სოლო და თანმხლებ ინსტრუმენტად აქცია.

ტექნიკური მოწყობილობა
---------------------

ნოტების დიაპაზონი
### ფორტეპიანოს მექანიკა

ფორტეპიანო, ბგერას ანუ ხმას გამოსცემს ჩაქუჩის სიმზე დარტყმით. სიმები გადაჭიმულია რეზონანსულ დეკაზე (პიანინოში დეკა-დაფა განლაგებულია ვერტიკალურად, როიალში კი ჰორიზონტალურად).

### პედლები

თანამედროვე ფორტეპიანოს გააჩნია ორი ან სამი პედალი (მარჯვენა, მარცხენა, საშუალო). ძველებურ ინსტრუმენტებში, ამავე დანიშნულებით მოწყობილი იყო ბერკეტები, რომლებსაც შემსრულებელი-პიანისტი მუხლებით მართავდა.

მარჯვენა პედალზე დაჭერით სიმების ჟღერა ხანგრძლივდება, მარცხენა პედალი — პირიქით, ახშობს. მესამე პედალი, რომელიც სრულყო ჰენრი სტენვეიმ, აგრძელებს გარკვეული ბგერის ჟღერადობას, მარჯვენა პედალის შემდგომი მოქმედებისაგან დამოუკიდებლად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პიანისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფორტეპიანო დაარქივებული 2016-05-13 საიტზე Wayback Machine.
* Grand-Pianos.org დაარქივებული 2020-11-09 საიტზე Wayback Machine.
* ArtOfPiano.ru — საიტი აკადემიური საფორტეპიანო მუსიკის შესახებ, საინტერესო ჩანაწერებით
* სტენვეის ოფიციალური საიტი
* YAMAHA-ს საიტი

სქოლიო
------

1. 1 2   ფორტეპიანო // ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი : რუსულ-ქართული / შემდგ. ა. ყიფშიძე, თბ.: „განათლება", 1985. — გვ. 747, 5000 ეგზ.