recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**კულეშოვკის წმინდა გიორგის ეკლესია** (რუს. Церковь Георгия Победоносца) — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვის რაიონის სოფელ კულეშოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1987 წელს.

ეკლესიის მისამართი: 346744, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი კულეშოვკა, წითელარმიელთა ქუჩა № 189-ა.

ისტორია
-------

კულეშოვკის ტერიტორიაზე 1857 წელს გამოიყო ადგილი სამლოცველო სახლისათვის. 1861 წლიდან სოფელში მოქმედებს ეკლესია, რომელიც ხისგან იყო აგებული. ჰქონდა ერთი დიდი და სამი პატარა გუმბათი. ეკლესიის კანკელი 11 მეტრის სიმაღლისა იყო. ეკლესიასთან მდებარეობდა მღვდლის კელია. 

1930-იან წლებში ეკლესია დაანგრიეს, ღვთისმსახურება იმართებოდა სამლოცველო სახლში. 1937 წელს სამლოცველო სახლში განათავსეს კოლმეურნეობის კლუბი „პობედა", ხოლო 1942 წელს, გერმანული ოკუპაციის დროს, სამლოცველი სახლის შენობას იყენებდნენ, როგორც თავლას. 1943 წელს სოფლის გერმანელთაგან გათავისუფლების შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლება სამლოცველო სახლს იყენებდა, როგორც ჰოსპიტალს. 1944 წლის 24 ნოემბერს დარეგისტრირდა წმინდა გიორგის თემი და სამლოცველო სახლში რეგულარული წირვა-ლოცვა მიმდინარეობდა 1954 წლამდე. 1954 წელს იგი კვლავ დახურეს და მასში განათავსეს კლუბი. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ 1990-ან წლებში კლუბი დაიწვა. 

სამლოცველო სახლისთვის ახალი შენობა მონახეს წითელარმიელთა ქუჩა № 189-ში. 1984 წელს ამ ადგილზე დაიწყო ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ახალი ეკლესია სამი წელი შენდებოდა. 1987 წლის 21 ივნისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტმა ვლადიმირმა ეკლესიის საკურთხეველი წმინდა გიორგის სახელზე აკურთხა. 1995 წელს ეკლესიასთან ააგეს საკვირაო სკოლის შენობა. 2008 წელს დააყენეს სამრეკლო. 

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ალექსანდრე (იაკიმოვი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт церкви
* Георгиевский храм села Кулешовка Азовского района
* К 25-ЛЕТИЮ СВЯТО-ГЕОРГИЕВСКОГО ХРАМА В СЕЛЕ КУЛЕШОВКА АЗОВСКОГО РАЙОНА
* Азовское благочиние - храмы

სქოლიო
------

1. ↑  Кулешовка. Церковь Георгия Победоносца.
2. 1 2  История прихода
3. ↑  Протоиерей Якимов Александр Юрьевич.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-12. ციტირების თარიღი: 2017-04-04.
4. ↑  Состоялась рабочая встреча настоятеля храма Георгия Победоносца с. Кулешовка и Главы Кулешовского сельского поселения.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-13. ციტირების თარიღი: 2017-04-04.
**მელოს ციხე** — მდებარეობს ისტორიული კლარჯეთის ჩრდილოეთ პროვინციის - ლიგანისხევის სამხრეთ ნაწილში, მდ. ჭოროხის შენაკადის მდ. მელოსწყლის მარჯვენა სანაპიროზე.

შესწავლის ისტორია
-----------------

მელოს ციხეს იხსენიებენ თურქი მკვლევარები. ქართველ მკვლევართაგან ეს ციხე პირველად დევი ბერძენიშვილმა აღწერა. გამოქვეყნდა ციხის შესახებ გარკვეული ინფორმაცია 2014-2016 წლებში მეცნიერთა რამდენიმე ჯგუფის მიერ.

ისტორიული გეოგრაფია
-------------------

აქაური მოსახლეობა ძირითადად მუჰაჯირი გურჯები არიან. 1878-1917 წლებში სოფელი მელო სასაზღვრო ზონას წარმოადგენდა, აქედან ჩრდილო-არმოსავლეთით 5 კმ-ში გადიოდა რუსეთ-ოსმალეთის საზღვარი. მელოს ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვით და დუღაბით. ციხის გეგმა კლდის რელიეფზეა მორგებული. მელოს ციხე მდ. ჭოროხის მარცხენა შენაკადის მდ. მელოსწყლის ხეობის ჩამკეტი ციხეა. იგი სტრატეგიულ ადგილზე - ვიწრო ხეობის განშლის დასაწყისში მდებარეობს, ძნელად მისასვლელი ქედის დასასრულს. მელოს ციხიდან საიწვერის უღელტეხილით გზა გადადის ბუდაზორის და ხევისკარის ციხეებზე, საიდნაც ჩადის ოგდემში, ამიერ ტაოში. შუა საუკუნეების სავაჭრო-საქარავნო გზა XX საუკუნის ჩათვლით, რეგიონში ინფრასტრუქტურის განვითარებამდე იყო მოქმედი. მელოს ციხე ართვინთან ერთად ნიგალის ხევის უმნიშვნელოვანეს საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენს. ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს კლარჯეთის ამ მიკრორეგიონის განსაკუთრებულ ბუნებას, მთისა და ბარის სიახლოვეს, რაც დადებითად მოქმედებდა ხეხილის მრავალფეროვნებაზე.

ტოპონიმი
--------

იური სიხარულიძის აზრით ტოპონიმ - „მელოს" ადრეული ფორმა უნდა ყოფილიყო „მელნი". მელოს აქვს 2 მეზრე და 2 იალაღი მელოს ხეობაში. ტოპონიმი განივრცო ჰიდრონიმზეც - მელოს წყალი.

ციხის აღწერა
------------

მელოს ციხე არქიტექტურულად ჰგავს ოხურის ციხეს, მხოლოდ ბევრად დაზიანებულია. გალავნის ორი მხარე (აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის კედელი) მთლლიანად ჩამოშლილია. ნაწილობრივ აგრეთვე დაზიანებულია დასავლეთის კედელი. მისი ცენტრალური ნაწილი დანგრეულია. შემორჩენილია გალავნის 2 ნაშთი. 
დასავლეთ და აღმოსავლეთ მხარეს კლდოვანი ქანობია და ციხემდე ძნელად მიისვლება. სამხრეთ მხარეს კი ვიწრო ბილიკით ციხემდე შეიძლება მიღწევა. თითოეულ მიმართულებას აკონტროლებს 3 სალოდე და 3 სათოფური. სათოფურების არსებობა მიანიშნებს ციხის გვიან შუა საუკუნეებში გამოყენებაზე.

ლიტერატურა
----------

* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9
**სიოავოეი ჟუანგი** (ინგლ. Xiaowei Zhuang ; ჩინ. გამარტ. 庄小威, ფინინი: *Zhuāng Xiǎowēi*  ; დ. 1972 წლის 21 იანვარი, ჟუგაო, ჯიანგსუ) — ჩინელ-ამერიკელი ბიოფიზიკოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, მეცნიერების ეროვნული აკადემიის (2012), ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული სამედიცინო აკადემიის, (2020  ) ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების (2019), ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (2015).აღიარება მოიპოვა მიღწევებით ბიოსამედიცინო კვლევის მოწინავე ვიზუალიზაციის ტექნოლოგიების სფეროში, კერძოდ, ერთმოლეკულური და სუპერ რეზოლუციის მიკროსკოპის მეთოდების შემუშავებით . 2006 წელს მან შეიმუშავა მეთოდი STORM (Stochastic Optical Reconstruction Microscopy).s

ბიოგრაფია
---------

სიაოვეი ჟუანგი 1987-1991 წლებში სწავლობდა ჩინეთის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტში ფიზიკის ფაკულტეტის საბაკალავრო პროგრამაზე. 1991-1996 წლებში სწავლა განაგრძო კალიფორნიის უნივერსიტეტში, (ბერკლი), რომლის დასრულების შემდეგ გახდა ფილოსოფიის დოქტორი ფიზიკაში. 

1997-2001 წლებში — სტენფორდის უნივერსიტეტის პოსტდოქტორი.

2001 წლიდან გახდა ასისტენტ პროფესორი, ხოლო 2005 წლიდან — ასოცირებული პროფესორი, 2006 წლიდან იყო ქიმიისა და ქიმიური ბიოლოგიის კათედრის პროფესორი, ამავე დროს მუშაობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ფიზიკის კათედრაზე. 2014 წლიდან ჰარვარდის უნივერსიტეტის მეცნიერებათა პროფესორია. 

2015 წლიდან ჰარვარდის სამეცნიერო ცენტრის (Center for Advanced Imaging at Harvard) დირექტორია. გაფართოებული გამოსახულების ცენტრის დირექტორია. 2005 წლიდან ასევე მუშაობს ჰოვარდ ჰიუზის სამედიცინო ინსტიტუტში (Howard Hughes Medical Institute). არის მეცნიერების განვითარების ამერიკული ასოციაციის (2012) და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის (2013) წევრი.

  

*ჟურნალ Neurophotonics* (2016 წლიდან) მთავარი რედაქტორი, ჟურნალების *Cell* (2009 წლიდან), *ACS Central Science* და ACS Photonics (2014 წლიდან), 2009 წლიდან ჟურნალ *Annual Review of Biophysics* სარედაქციო საბჭოს წევრი და ასოცირებული რედაქტორია. ასევე იყო Biophysical Journal-ის სარედაქციო კოლეგიის წევრი (2009-2012).

სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის (2016) და დელფტის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის (2017) საპატიო დოქტორი.

ავტორია ასზე მეტი ნაშრომის.

სქოლიო
------

1. ↑  National Academy of Medicine Elects 100 New Members - National Academy of Medicine
2. ↑  Three faculty members receive NAS awards – Harvard Gazette
3. ↑  Scientists Develop MINFLUX Microscope That's 100 Times Sharper Than Regular Flourescence Microscope : TECH & INNOVATION : Science Times
4. ↑  Scientists Develop MINFLUX Microscope That's 100 Times Sharper Than Regular Flourescence Microscope : TECH & INNOVATION : Science Times
**ავსტრალიის ალპები** (ინგლ. Australian Alps) — უმაღლესი მთათა სისტემა ავსტრალიაში. იგი მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში და გადაჭიმულია ფედერალურ ტერიტორიაზე. სიგრძე დაახლოებით 400 კმ, სიგანე 150 კმ-მდე, სიმაღლე 1700-2000 მ, მაქსიმალური — 2228 მ (მთა კოსციუშკო, კონტინენტის უმაღლესი წერტილი). ალპები ერთადერთი ადგილია ავსტრალიაში, სადაც რეგულარულად თოვს.

ავსტრალიის ალპები წარმოადგენს დიდი წყალგამყოფი ქედის ნაწილს. სნოუის მთები, რომელიც მდებარეობს ახალ სამხრეთ უელსში, ავსტრალიის ალპების ნაწილია. ავსტრალიის ალპები დარღვეული ჰორსტული მასივია. აგებულია პალეოზოური დანალექი ქანებითა და გრანიტის ინტრუზივებით. ეტყობა მეოთხეული გამყინვარების კვალი (მორენები, კარები და პატარა მყინვარული ტბები). ჩრდილოეთ-დასავლეთ კალთებზე სათავე აქვს მდინარე მურეის. ფერდობები 1200-1300 მ-მდე შემოსილია ხშირი ტყეებით (ევკალიპტი, ხეგვიმრა), ზემოთ ტანბრეცილი ტყე, ბუჩქნარი და მდელოებია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიდი წყალგამყოფი ქედი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Australian Alps National Parks official website დაარქივებული 2008-07-18 საიტზე Wayback Machine.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 132.
**დომენიკო ფონტანა** (იტალ. Domenico Fontana; დ. 1543 — გ. 28 ივნისი, 1607, ნეაპოლი) — იტალიელი არქიტექტორი და ინჟინერი, ადრეული ბაროკოს წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
---------

ფონტანა დაიბადა 1543 წელს ქალაქ მელიდეში (დღეს შვეიცარია). 1563 წელს იგი გადავიდა რომში, რომ შეესწავლა არქიტექტურა. რომში, ფონტანას მფარველობას უწევდა კარდინალი მონტალტო, ვისი დავალებითაც ააშენა სანტა მარია მაგგიორეს ეკლესიაში სამლოცველო. ასევე „Palazzo Montalto". 1585 წელს კარდინალი მონტალტო გახდა პაპი სიქსტუს V და დანიშნა ფონტანა მთავარ არქიტექტორად პაპის კურიაში. ამ პერიოდის განმავლობაში, ფონტანამ შექმნა პროექტები რეკონსტრუქციისა და ახალი მშენებლობისთვის პალაზო პერეთის, ქვირინულ და ლატერანულ სასახლეების, ოთხი შადრევანიდან სამზე ქვირინალზე, ვატიკანის ბიბლიოთეკის შენობაზე და დაასრულა წმინდა პეტრეს ტაძრის გუმბათის მშენებლობა. ფონტანამ უხელმძღვანელა წმინდა პეტრეს ბაზილიკის წინ მოედანზე ეგვიპტური ობელისკის დაყენებას, 1586 წელს.

პაპი სიქსტუს V გარდაცვალების (1592) შემდეგ, საცხოვრებლად გადავიდა ნეაპოლში, სადაც მან შეიმუშავა პროექტები ნავსადგურის რეკონსტრუქციისთვის და „პალაცო რეალის" მშენებლობისთვის. ამავდროულად ფონტანა აწარმოებდა არხის გაყვანილობას მდინარე სარნოს ერთ-ერთი წყაროდან ტორე-ანუნციატამდე. ამავე დროს, მიწისქვეშა გვირაბის მშენებლობისას ერთ-ერთი გორაკის ქვეშ, მან აღმოაჩინა ძველი რომაული ქალაქის კედლის ნაწილი. მხოლოდ საუკუნე-ნახევრის შემდეგ დადგინდა, რომ ეს იყო პომპეის. ფონტანა გარდაიცვალა ნეაპოლში, 1607 წელს.

გალერეა
-------

* სან-ჯოვანის ჩრდილოეთ ფასადისან-ჯოვანის ჩრდილოეთ ფასადი
* მოსეს ფანტანი რომშიმოსეს ფანტანი რომში
* ლატერანის ობელისკის ფანტანალატერანის ობელისკის ფანტანა

ლიტერატურა
----------

* *Henze, Anton*, Kunstführer Rom, Stuttgart: Reclam, 1994, ISBN 3-15-010402-5.
* Giovanni Baglione: *Le vite de pittori, scultori et architetti. Dal pontificato di Gregorio XIII del 1572 in fino a'tempi di Papa Urbano ottavo nel 1642*. Rom 1642, S. 84–86.
**Australian Recording Industry Association (ARIA)** *(ავსტრალიის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაცია)* — ავსტრალიის ხმისჩამწერი ინდუსტრიის ინტერესების გამომხატველი ასოციაცია. დაარსდა 1983 წელს. შედის ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციის მიერ აღიარებული საერთაშორისო ჩარტ კომპანიების სიაში.

ისტორია
-------

*ARIA* შეიქმნა 1983 წელს 6 ძირითადი ხმისჩამწერი კომპანიის მიერ, რომლებსაც წარმოადგენდნენ: *«EMI»*, *«Festival Records»*, *«CBS»*, *«RCA»*, *«WEA»* და ადრე 1956 წლიდან არსებული *«ავსტრალიის ხმისჩამწერი ფირმების ასოციაციის»* (AARM) ნაცვლად მოქმედი Polygram. ამ ასოციაციის შემადგენლობაში შედის ასზე მეტი ხმისჩამწერი კომპანია (მცირე ლეიბლებიდან, რომლებსაც მართავს 1—5 ადამიანი, საშუალო და მსხვილამდე). ასოციაციას მართავს დირექტორთა საბჭო, რომელშიც შედის ზოგიერთი მუსიკალური ლეიბლის დირექტორი.

ARIA მართავს დირექტორთა საბჭო, რომელიც შედგება ცალკეული ლეიბლების უფროსი ხელმძღვანელი წარმომადგენლებისაგან. 2010 წელს ასეთები იყვნენ: Denis Handlin (Sony Music-ის ხელმძღვანელი), George Ash (Universal Music), Mark Poston (EMI), Sebastian Chase (MGM Distribution), David Vodica (Rubber Records/Music) და Tony Harlow (WAR).

ასოციაცია ყოველწლიურად ანიჭებს ARIA Awards-ის მუსიკალურ პრემიებს. 1987 წელს პირველი ცერემონია მიჰყავდა ელტონ ჯონს.

ალბომების სერთიფიკაცია
----------------------

* 35 000 გაყიდვა: ოქრო
* 70 000 გაყიდვა: პლატინა

ARIA Charts
-----------

 მთავარი სტატია: ARIA Charts.
1983 წლის 10 ივლისს ასოციაციამ დააარსა ავსტრალიის მუსიკალური ჰიტ-აღლუმი და საკუთარი 30 წლისთავი აღნიშნა 2013 წელს.

### ჩარტები

* Top 50 Singles Chart
* Top 20 Dance Chart
* Top 20 Australian Chart
* Top 50 Club Chart
* Top 40 Digital Track Chart
* Top 50 Physical Singles Chart
* Top 40 Urban Singles Chart

### ალბომები

* Top 50 Albums Chart Haris
* Top 20 Country Chart Haris
* Top 20 Compilations Chart Haris
* Top 40 Urban Albums Chart Haris

სქოლიო
------

1. 1 2   [1990] (1997) რედ. Siobhan O'Connor: *The book of Australia: almanac 1997–98*. Balmain, NSW:  Ken Fin: Watermark Press for Social Club Books,   გვ. 515. ISBN 1-875973-71-0.
2. 1 2  Australian Recording Industry Association (ARIA).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-29. ციტირების თარიღი: 2017-11-06.
3. ↑  International chart companies — ifpi.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2017-11-06.
4. ↑  Who We Are. Australian Recording Industry Association (ARIA).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-25. ციტირების თარიღი: 28 October 2010.
5. ↑  Australian ARIA Awards.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-09. ციტირების თარიღი: 2017-11-06.
6. ↑  Seanna Cronin.  (10th Jul 2013) ARIA Charts celebrates 30th anniversary. SunshineCoastDaily.com.au. ციტირების თარიღი: 2013-09-03.
**კავკასიური აკაკი** (ლათ. Celtis australis) — მცენარე კანაფისებრთა ოჯახისა. 7-22 მ სიმაღლის ფოთოლმცვენი მცენარეა. ტოტებზე მორიგეობით განლაგებული ფოთლები ასიმეტრიულია, კვერცხისებრ მრგვალი, ბოლოში წაწვეტილი და დაკბილული. ფოთლის ზედა მხარე მქისე, მუქი მწვანეა, ქვემოდან შებუსვილი, ძართვებამოწეული. ყვავილები ორსქესიანიადა ფოთლების იღლიებშია განლაგებული. მოწითალო-ყვითელი შეფერილობის 1 სმ-მდე სიმსხოს კურკოვანი ნაყოფი, მოტკბო გემოს მქონე რბილოებით, საჭმელად ვარგისია.

კავკასიური აკაკი გავრცელებულია სამხრეთ-დასავლეთ აზიასა და ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში. საქართველოში ძირითადად გვხვდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონებში, ხრიოკ და მშრალ მეჩხერ ტყეებში. 

იგი ნელამზარდი მცენარეა და განსაკუთრებით გამოირჩევა იშვიათი გვალვაგამძლეობით. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში".

გალერეა
-------

* აკაკი სამხრეთული Celtis australisაკაკი სამხრეთული Celtis australis
* აკაკი სამხრეთული Celtis australisაკაკი სამხრეთული Celtis australis
* Celtis australis *Celtis australis*

ლიტერატურა
----------

* *სუხიტაშვილი კ*. საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ. 2018, გვ. 170.
* შ.ხიდაშელი, ვ.პაპუნაშვილი, საქართველოს ტყის სამკურნალო მცენარეები, ბათუმი 1980, გვ.10
* Die große Pflanzen- Enzyklopädie , Bd.2. gv. 247
**ლორ ოლგა გონჯუ** (ფრანგ. Laure Olga Gondjout; (დ. 18 დეკემბერი, 1953, პარიზი) — გაბონელი სახელმწიფო, პოლიტიკური და დიპლომატიური მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1953 წლის 18 დეკემბერს პარიზში, გაბონის ეროვნული კრების (პარლამენტის) პირველი პრეზიდენტის, საფრანგეთის ყოფილი სენატორის, პოლ გონჯუს ოჯახში. პროფესიული კარიერა დაიწყო 1978 წელს აბიჯანში, აფრიკის განვითარების ბანკში. 

1984 წელს დაინიშნა გაბონის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ომარ ბონგო ონდინბას მრჩევლად აფრიკისა და საერთაშორისო საკითხებში. 1987 წელს დანიშნეს გაბონის მინისტრთა საბჭოს გენერალური მდივნის მოადგილედ. 

1989 წლის მაისიდან გაბონის პრეზიდენტის ომარ ბონგო ოდიმბას პირადი მდივანია, 1995-1998 და 1998-2001 წლამდე ის იყო აფრიკის განვითარების ბანკის დირექტორთა საბჭოს აპარატის უფროსი გაბონის, ბენინის, ბურკინა-ფასოს, კაბო-ვერდეს, კომორის კუნძულების, მალის, ნიგერის, სენეგალისა და ჩადისთვის. შემდეგ კვლავ გააგრძელა მუშაობა პრეზიდენტის კანცელარიაში. 2006 წელს დაინიშნა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ. 2007-2008 წლებში ეკავა ფოსტის, ტელეკომუნიკაციებისა და ახალი ტექნოლოგიების მინისტრის თანამდებობა. 2008 წლის 6 თებერვლიდან 9 ოქტომბრამდე იყო ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი, რის შემდეგაც კვლავ ფოსტის, ტელეკომუნიკაციებისა და ახალი ტექნოლოგიების მინისტრია. 2014 წლიდან გაბონის რესპუბლიკის ომბუდსმენია. 

2008 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში სათავეში ედგა გაბონის დემოკრატიული პარტიის სიას. ომბუდსმენად არჩევამდე იყო ამავე პარტიის პოლიტბიუროს წევრი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Gabon : Laure Olga Gondjout(ფრანგული)
* Mesures d’austérité : Où est donc passée Laure Olga Gondjout ?(ფრანგული)

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Gabon: Locales 2008/ Laure Olga Gondjout dote le quartier Odéka de l’électricité: les populations s’engagent à voter massivement le PDG.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-16. ციტირების თარიღი: 2021-03-08.
**გერლახოვსკი-შტიტი** (სლოვაკ. Gerlachovský štít) — მწვერვალი სლოვაკეთში, სლოვაკეთისა და მთლიანად კარპატების უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 2654,4 მ. მდებარეობს დასავლეთ კარპატებში, მაღალ ტატრებზე. პირამიდის ფორმისაა.

გერლახოვსკი-შტიტი აგებულია გრანიტებით. არის ძველი გამყინვარების ნიშნები, რაც გამოიხატება მყინვარული ვეებერთელა მყინვარული ცირკით. ციცაბო და ფლატეებიანი კალთები ადგილ-ადგილ დაფარულია წიწვოვანი ტყით, რომელსაც ცვლის ტანბრეცილი ტყე და ალპური მდელო. 2250 მ ზემოთ მცენარეულობა ღარიბია, ჭარბობს შიშველი კლდეები, რომლებიც ალაგ-ალაგ დაფარულია ხავსებითა და ლიქენებით.

გერლახოვსკი-შტიტი შედის ტატრების ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. პირველად მოიხსენიება 1717 წელს, როგორც გერლახოვსკის მთები. 1880 წელს სახელი გადაარქვეს და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორის ფრანც იოზეფ I-ის პატივსაცემად უწოდეს ფრანც-იოზეფის პიკი. 1918 წელს ეწოდა ლეგიონერების პიკი, ხოლო 1949 წელს სტალინოვ-შტიტი. 1961 წელს დაუბრუნდა ოდინდელი სახელწოდება „გერლახოვსკი-შტიტი". პირველი ასვლა განხორციელდა 1934 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერლახოვსკი-შტიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* გერლახოვსკი-შტიტი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
**მოროზოვსკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** (რუს. Морозовский краеведческий музей) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ მოროზოვსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1994 წელს შენობაში, რომელიც აგებულია 1904 წელს. 

მუზეუმის მისამართი: 347210, როსტოვის ოლქი, ქალაქი მოროზოვსკი, ლენინის ქუჩა № 155ბ.

ისტორია
-------

მუნიციპალური საბიუჯეტო კულტურის განყოფილება „მოროზოვსკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი" მდებარეობს ქალაქ მოროზოვსკის ცენტრში. მუზეუმის შენობა აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში ყოფილ ხუტორ ლიუბიმოვში. თავდაპირველად შენობა იყო სავაჭრო ფარდული, რომელიც ეკუთვნოდა ვაჭარ სეკრეტევს, რომელიც ვაჭრობდა სასურსათო პროდუქტებით (მარილი, ფქვილი...) და ოქროს ნაკეთობებით. შენობაში იყო დიდი სარდაფი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განათავსეს საკანცელარიო ნივთების მაღაზია. 

მეორე მსოფლიო ომის წლებში, გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში, 1942 წლის 14 ივლისიდან 1943 წლის 4 იანვრამდე შენობაში განთავსებული იყო საწყობი. მომდევნო წლებში შენობაში ავეჯის მაღაზია ფუნქციონირებდა. 

მხარეთმცოდნეობის მუზეუმისათვის შენობის გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღეს 1992 წელს. ორ წელიწადში მოაწყვეს მუზეუმი, ჩამოაყალიბეს მისი ექსპოზიცია. მოროზოვსკის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის გახსნის თარიღია 1994 წლის 19 ივნისი. მუზეუმის დიდ დარბაზებში წარმოდგენიილია ქალაქისა და რაიონის ისტორია, მათი მაცხოვრებლების ცხოვრება. აქ თავმოყრილია არქეოლოგიური ნივთები, რომელიც აღმოაჩინეს მოროზოვსკის რაიონის ტერიტორიაზე, შეკრებილია ისტორიული, კულტურული მასალები, ეროვნული ფოლკლორის გმირები. წარმოდგენილია რუსების, ყირგიზების, ყაზახების, თურქმენებისა და უზბეკების ხალხური ხელოვნების ნიმუშები. მუზეუმში შესაძლებელია თანამედროვე ყირგიზული ხალათი და უზბეკური ფიალები, რაიონში გავრცელებული ცხოველების ფიტულები, ატამანის ხელისუფლების სიმბოლოები, ადგილობრივი მხატვრების ნამუშევრები. 

მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში გამოფენილია მოროზოვსკის რაიონის მცხოვრებთა ზოგიერთი კოლექცია.

მუზეუმის შენობის ფასადზე გამოსახულია ოთხი ბარელიეფი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* МБУК «Морозовский краеведческий музей»[*მკვდარი ბმული*]
* Морозовский краеведческий музей
* Новая выставка в Морозовском краеведческом музее დაარქივებული 2019-04-04 საიტზე Wayback Machine.
**ძველი სახლი** — პირველი დამოუკიდებელი თეატრი ქართული თეატრის უახლეს ისტორიაში. დააარსა რეჟისორმა და დრამატურგმა ალექსანდრე (სანდრო) მრევლიშვილმა თავის საკუთარ სახლში, რომელიც ძველი თბილისის ისტორიულად მნიშვნელოვან, ულამაზეს ადგილას — მეტეხის კლდეზეა. „ძველი სახლი" გაიხსნა 1994 წლის 14 იანვარს, როდესაც ტრადიციულად აღინიშნებოდა ქართული თეატრის დღე. თეატრი მოქმედებს ანტრეპრიზის პრინციპით. აქვს ორი დარბაზი. კამერული იტევს 60 მაყურებელს და ღია ამფითეატრი 100-120 ადგილით. თეატრი ეწევა აგრეთვე საგანმანათლებლო მოღვაწეობას. რეგულარულად იმართება თეატრის გაკვეთილები მოსწავლე-ახალგაზრდებისთვის. თეატრი აქტიურად თანამშრომლობდა სახელმწიფო საქალაქო თეატრებთან. მის რეპერტუარშია სპექტაკლები: ფ. მარსოს „კვერცხი", ა. მრევლიშვილის „მარტორქები ორკესტრში", მ. მრევლიშვილის „ბედი მგოსნისა", მ. ბულგაკოვის „მორფუმი". შენობაში ამჟამად რეგულარულად მართავს სპექტაკლებს საქალაქო მეტეხის თეატრი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია თბილისი, თბ. 2002, გვ 958

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თეატრ „გლობუსს" სანდრო მრევლიშვილის სახელი მიენიჭა
**სინგაპურის სამზარეულო** - სინგაპურში გავრცელებული კერძების და მათი მომხადების ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც განვითარდა საუკუნეების მანძილზე ქალაქ-სახელმწიფოში განვითარებული პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური მოვლენების ფონზე. სინგაპურის სამზარეულოზე აღინიშნება მალაიზიის, ჩინეთის, ინდოეთის, იაპონიის, კორეას, ტაილანდის, ინდონეზიის და დასავლეთის ქვეყნების, კერძოდ ამერიკის, ინგლისის და პორტუგალიის გავლენა. საკვები სინგაპურში კულტურის უდიდეს ნაწილად და ეროვნულ თვითცნობიერებასთან დაკავშირებულ ტრადიციად ითვლება. ყოველდღიურობაში სინგაპურელები რესტორნების მაგივრად ხშირად ქვეყანაში გავრცელებულ ქუჩის კვების ცენტრებში (ინგლ. Hawker center) დადიან. ასეთი ცენტრები უფრო ხელმისაწვდომია და გამოირჩევა უფრო ფართო არჩევანით. ორ ასეთი ლოკაციას მიშლენის ვარსკლავიც კი მიენიჭა , მათგან ერთ-ერთი დასახელდა "მსოფლიოში ყველაზე იაფ მიშლენის ვარსკლავიან ადგილად". ქვეყანაში ბევრია როგორც სინგაპურის, ასევე სხვა ქვეყნების სამზარეულოებზე სპეციალიზირებული რესტორნები.

კერძები
-------

  

სინგაპურის კერძები იყოფა ხუთ კატეგორიად: ხორცი, ზღვის პროდუქტი, ბრინჯი, ლაფშა და დესერტი ან წასახემსებელი. სინგაპური ცნობილია თავისი ზღვის პროდუქტებით - კრაბი შაბი წიწაკით და კრაბი ჩილით ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სინგაპურული კერძებია მსოფლიოში, მათ ხშირად ტურისტებს სთავაზობენ. ტროპიკული ხილი სინგაპურში მთელი წლის განმავლობაშია ხელმისაწვდომი, თუმცა მისი უმეტესობა იმპორტირებულია სხვა ქვეყნებიდან. ყველაზე პოპულარული ხილია დურიანი, მაგრამ მძაფრი სუნის გამო ის აკრძალულია საზოგადოებრივ ტრანსპორტში და ზოგ საზოგადოებრივი შეკრების ადგილას. ასევე გავრცელებული ჰაინანური ბრინჯის ქათამი - მოხარშული ქათამი ჩილის სოუზით და სხვადასხვა სახეობის ლაფშა - კვერცხით, ლორით, ბრინჯით, ქოქოსით, კრევეტით და ა.შ. აზიური, განსაკუთრებით ჩინური კერძების სახელები სინგაპურში შეიძლება სხვადასხვანაირად იწერებოდეს, რადგან იეროგლიფებიდან ლათინურ ასოებში გადაყვანის ზუსტი წესი კერძების გავრცელების დროს არ არსებობდა. სასმელებიდან გავრცელებულია ლუდი, რძიანი ჩაი და ყავა. ალკოჰოლის დიდი რაოდენობის შემცველი სასმელები არ არის გავრცელებული.

ისტორია
-------

  

სინგაპური მდებარეობს ინდოეთის და წყნარ ოკეამეს შორის და გარშემორტყმულია აზიის ბევრი ქვეყნით, რამაც განაპირობა მისი ეთნიკური და კულტურული მრავალფეროვნება. მსგავსი კლიმატის და მსგავსი ხელმისაწვდომი ინგრედიენტების გამო გარშემო ქვეყნების, კერძების ათვისება მარტივი იყო, თუმცა მათ რეცეპტებს უმეტესად ცვლიდნენ ადგილოვებრივების გემოვნებით. როდესაც სინგაპურში XIX საუკუნეში ვაჭრობის განვითარების მცდელობები დაიწყო, კუნძულზე დასახლდნენ მალაიზიელი, ჩინელი, ამერიკელი, მუსულმანი და ევროპელი იმიგრანტები, ასევე სინგაპური კოლონიზებული იყო ბრიტანეთის მიერ მეოცე საუკუნის შუამდე, რის შემდეგაც მეორე მსოფლიო ომის დროს იაპონიამ დაიპყრო. ყველაფერი ეს ქვეყნის მრავალფეროვანი კულტურის და სამზარეულოს საფუძველია.

სხვა ქვეყნებში
--------------

  

2011 წელს CNN-ის გამოკითხვაში "მსოფლიოს 50 უგემრიელესი კერძეჰი" ხალხმა ოთხი სინგაპურული კერძი აირჩია - ჰაიკანური ბრინჯის ქათამი (მე-13 ადგილი), კრაბი ჩილით (29-ე ადგილი, კატონგ ლაქსა (44-ე ადგილი) და როტი პრატა (45-ე ადგილი). ცნობილმა მზარეულმა გორდონ რამზიმ 2016 წელს მონაწილეონა მიიღო სინგაპურული კერძების კონკურსში. მისი კრაბი ჩილით საუკეთესოდ დასახელდა, მაგრამ მან წააგო დანარჩენ ორ კატეგორიაში.

წყაროები
--------

* 
* 
* 
*
**მზის შთამომავლები** (კორ. 태양의 후예) — 2016 წლის სამხრეთ კორეული ტელესერიალი. მასში მონაწილეობას იღებდნენ სონ ჯუნ კი, სონგ ჰიე კიო, ჯინ გუ და სხვები. მისი ტრანსლირება ხდებოდა ტელეარხ KBS2-ზე 24 თებერვლიდან 14 აპრილის ჩათვლით ოთხშაბათსა და ხუთშაბათს 21:55 საათზე.

გადაღებები
----------

*მზის შთამომმვალები* სხვა კორეული კსერიალებისგან განსხვავებით, იყო სრულად გადაღებული, დამონტაჯებული და ტრანსლირებისთვის გამზადებული. კორეულ ჯარში ორწლიანი სამსახურის შემდეგ, სონ ჯუნ კისთვის ეს როლი გახდა პირველი.

გადაღებები დაიწყო 2015 წლის 12 ივნისს სეულში. 28 სექტემბერს გადამღები ჯგუფი გაემგზავრა საბერძნეთში, სადაც გადაღებულ იქნა ბრძოლის ეპიზოდები. გადაღებები მიმდინარეობდა ზაკინფში, ლემნოსში და არაჰოვეში. გადაღებების დროს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სონ ჯუნ კიმ გადაღებებისას დაიზიანა ხელი და მარჯვენა მუხლი. სერიალის ბოლო დუბლი გადაიღეს 2015 წლის 30 დეკემბერს. მისი ბიუჯეტი შეადგენს ცამეტ მილიარდ კორეულ ვონს (დაახლოებით 10,8 მილიონი დოლარი).

როლებში
-------

* სონ ჯუნ კი — კაპიტანი იუ სი ჯინი
* სონგ ჰიე კიო
* ჯინ გუ
* კიმ ჯი ვონი
* ლი ჯინ კი

საუნდტრეკი
----------

| # | სახელწოდება | შემსრულებელი | ხანგრძლივობა |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | „Always" | იუნ მი რე | 3:25 |
| 2. | „Everytime" | ჩენი | 3:08 |
| 3. | „This Love (이 사랑)" | Davichi | 3:46 |
| 4. | „You Are My Everything" | Gummy | 4:00 |
| 5. | „Once Again (다시 너를)" | კიმ ნა იუნგი და Mad Clown | 3:55 |
| 6. | „Talk Love (말해! 뭐해?)" | K.Will | 3:37 |
| 7. | „With You" | ლი სე ჯინი | 4:15 |
| 8. | „By My Side (사랑하자)" | SG Wannabe | 3:46 |
| 9. | „Wind Beneath Your Wings (그대, 바람이 되어)" | M.C the MAX | 3:55 |
| 10. | „How Can I Love You" | XIA | 4:20 |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* მზის შთამომავლები
* მზის შთამომავლები

სქოლიო
------

1. ↑  Choi, He-suk. Song Joong-ki readies for tough guy role (4 June 2015). ციტირების თარიღი: 20 September 2015.
**ნიჟნი-ნოვგოროდის უფლის ფერისცვალების ტაძარი** (რუს. Спасо-Преображенский собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი ნიჟნი-ნოვგოროდის სორმოვოს რაიონში. მდებარეობს შჩერბაკოვის ქუჩაზე. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1898-1900 წლებში. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ნიჟნი-ნოვგოროდის უფლის ფერისცვალების ტაძარი ააშენეს როგორც, მანამდე უკვე აგებული სორმოვოს ალექსანდრე ნეველის ეკლესიის დამატებითი ნაგებობა. სორმოვოს რაიონი გაიზარდა და გაფართოვდა აქ მდებარე ქარხნის, „წითელი სორმოვოს" წყალობით, რომელშიც მუშაობდა 10 000 ადამიანი. პატარა ეკლესიას კი აღარ შეეძლო ყველა მსურველის დატევა შენობაში. 1898 წელს ტაძრის მშენებლობის დაწყება დაამტკიცეს არქიტექტორ პავლე მალინოვსკის პროექტის მიხედვით, ხოლო უკვე 1905 წელს აკურთხეს ახალი ტაძრის მთავარი საკურთხეველი. 

ნიჟნი-ნოვგოროდის უფლის ფერისცვალების ტაძარი საბჭოთა პერიოდში. წინა პლანზე — კინოთეატრი „სორმოვო"
ტაძარი გათვლილი იყო ორი ათას მრევლზე, მაგრამ მოგვიანებით ტევადობა გაიზარდა. ტაძრის შიგნით დააყენეს ექვსიარუსიანი კანკელი, რომელის სრულდება ჯვრით. ხოლო აღსავლის კარსა და სამლოცველო დარბაზს შორის შვიდი მარმარილოს სვეტია. კომპლექსის შენობების ნაწილია ეკლესიის გარშემო მდებარე სამრევლო საცხოვრებელი, სანათლავი და რამდენიმე სამეურნეო ნაგებობა. 

1927 წელს ეკლესია დახურეს, გადახადეს სახურავი და მოახდინეს საეკლესიო ჭურჭლის კონფისკაცია. თავდაპირველად მიიღეს გადაწყვეტილება ტაძრის აფეთქების შესახებ, მაგრამ შემდეგ გადაწყვეტილება შეცვალეს და მასში გახსნეს ბავშვთა კულტურის სახლი, ხოლო მოგვიანებით საწყობი და მაცივარი. 1990 წლისთვის ტაძარი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და მოგვიანებით გაარემონტეს. 

უფლის ფერისცვალების ტაძარი არის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურის ძეგლი, მასთან გახსნილია საკვირაო სკოლა და მართლმადიდებლური სასწავლებელი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Нижегородская Митрополия. Сайт Нижегородской Митрополии. ციტირების თარიღი: 2018-02-17.
2. ↑  Минкульт - ViewMaps CultureObjects. okn-mk.mkrf.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-02-18. ციტირების თარიღი: 2018-02-17.
3. ↑  Спасо-Преображенский собор Нижнего Новгорода, Нижний Новгород - Деловой квартал. nn.dk.ru. ციტირების თარიღი: 2018-02-17.
**ოვალაუ** (ინგლ. Ovalau) — ფიჯის რესპუბლიკის კუნძული, რომელიც მდებარეობს ლომაივიტის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის აღმოსავლეთის ოლქის ლომაივიტის პროვინციის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
---------

ოვალაუს კუნძული მდებარეობს წყნარ ოკეანეში ლომაივიტის კუნძულების ჯგუფში, დაახლოებით 20 კმ-ში აღმოსავლეთით კუნძულ ვიტი-ლევუდან და 60 კმ-ში ჩრდილოეთით ქალაქ სუვადან. უახლოესი მატერიკი — ავსტრალია, მდებარეობს დაახლოებით 2800 კმ-ში.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძული წარმოადგენს ძველ ვულკანურ კონუსს ცენტრალური ღრმულით, რომელიც გარშემორტყმულია ქედებით, მდინარეებით, ჭაობებით, ტბებით და წარმოადგენს ვულკანურ კრატერს. ოვალაუს ფართობი შეადგენს 102,3 კმ²-ს, რის გამოც იგი სიდიდით მესამე კუნძულია ლომაივიტის კუნძულების ჯგუფში. კუნძულის ზედაპირი მთიანია. ხღვის დონიდან უმაღლესი წერტილია — ნანდელაიოვალაუს მთა, რომელიც აღწევს 626 მეტრ სიმაღლეს.

ნიადაგს აქვს ვულკანური წარმოშობა; გამოირჩევა მაღალი ნაყოფიერებით. კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია.

ისტორია
-------

კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ბრიტანელი მოგზაური უილიამ ბლაი, რომელმაც კუნძულის გვერდით გაცურა 1789 წლის მაისში. 1792 წელს ბლაიმ ხელმეორედ გამოიკვლია ოვალაუს კუნძული.

მოსახლეობა
----------

ოვალაუს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 9000 ადამიანს, ანუ ლომაივიტის პროვინციის მოსახლეობის საერთო რაოდენობის დაახლოებით ნახევარს. კუნძულზე მდებარეობს ქალაქი ლევუკა. ქალაქი დაარსებულია დაახლოებით 1820 წელს ევროპელი დასახლებულების და ვაჭრების მიერ და ფიჯის კუნძულებზე თანამედროვე ტიპის პირველი ქალაქია. 1871 წლიდან 1877 წლამდე პერიოდში ლევუკა იყო ჯერ ფიჯის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს დედაქალაქი, ხოლო შემდეგ ბრიტანეთის იმპერიის ფიჯის კოლონიის დედაქალაქი (დედაქალაქის ოფიციალური გადატანა სუვაში მოხდა 1882 წელს).

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Islands of Fiji. Ovalau. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2010-08-11.
2. ↑  *Max Quanchi; John Robson.*, Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands, Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc. 2005. — P. xiii, ISBN 0810853957.
3. ↑  *David Stanley.*, Moon Fiji, 8-ე გამოცემა, Avalon Travel, 2007. — P. 340, ISBN 9781566919821.
იბრაჰიმ ბეგი
**იბრაჰიმ-ბეგი**, ალ-ქაბირ ალ-მუჰამად (დ. 1735, სოფ. მარტყოფი, — გ. 1816, დონგოლა, სუდანი) — ეგვიპტის მამლუქი მმართველი; ეგვიპტეში ტყვედ გაყიდული ქართველი, მარტყოფელი აბრამ შინჯიკაშვილი.

საქართველოდან 15 წლის ასაკში გაუტაციათ. ეგვიპტის მამლუქთა რიგებში დაწინაურდა 1768 წელს ბეგობა მიიღო. 1775-1798 წლებში (შუალედებით) შაიხ-ალ-ბალადის თანამდებობა, რომელიც იყო უმაღლეს მამლუქთა იერარქიაში. მურად ბეგთან ერთად ქვეყანას ფაქტობრივად ოსმალეთის ცენტრალური ხელისუფლებისგან დამოუკიდებლად განაგებდა. 1785-1787 წლებში სათავეში ედგა ოსმალეთის წინააღმდეგ აჯანყებას, 1798-1801 წლებში კი იბრძოდა საფრანგეთის საექსპედიციო არმიის წინააღმდეგ. ფრანგების განდევნის შემდეგ ეგვიპტეში ძალაუფლებისთვის მიმდინარე ბრძოლა 1805 წელს ალბანელი მუჰამად ალის გამარჯვებით დასრულდა. 1811 წლის 1 მარტს მუჰამადმა ეგვიპტელი მამლუქების დიდი ნაწილი კაიროში გაჟლიტა. იბრაჰიმ-ბეგი გადარჩენილ თანამებრძოლებთან ერთად სუდანში გადაიხვეწა. გარდაიცვალა იქვე 1816 წელს. 1817 წელს გადაასვენეს და დაკრძალეს კაიროში.

იბრაჰიმ-ბეგს მიმოწერა ჰქონდა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-თან, რომლის მიზანი იყო რუსეთის, ქართველების და ეგვიპტის მამლუქების შეთანხმებული მოქმედება ოსმალეთის წინააღმდეგ; 1786 წელს საკუთარ სახლში უმასპინძლა ქართველ დიპლომატს — მანუჩარ კაჭკაჭიშვილს. იბრაჰიმი ათავისუფლებდა და სამშობლოში აბრუნებდა ეგვიპტეში გაყიდულ ქართველ ტყვეებს. მარტყოფში გაგზავნა ფული ახალი ეკლესიის ასაშენებლად (წუხდა, რომ არსებული ეკლესია მაღალ მთაზე იდგა და მოხუც დედას იქ ასვლა უჭირდა). მისივე ხარჯით მარტყოფში, შინჯიკაშვილების უბანში აშენდა სამსართულიანი კოშკი.

ლიტერატურა
----------

* სილაგაძე ბ. ქართველი მამლუქები ეგვიპტის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში 1798–1807 წლებში, თბ. 1984.
* ჯანელიძე დ. სილაგაძე ბ. ქართველი მამლუქები ეგვიპტესა და ერაყში, თბ. 1967.
* ჯაფარიძე გ. მამლუქთა წერილები ეგვიპტიდან, «დროშა», 1971, № 8.
* 

* *ჯაფარიძე გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 5, თბ..
**ჯაკობ ჯოან ფუშე** (დ. 6 ივნისი 1898 – გ. 23 სექტემბერი 1980  ) სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მეორე სახელმწიფო პრეზიდენტი 1968 – 1975 წლებში.

ადრეული წლები
-------------

ჯაკობ ჯოან ფუშე დაიბადა 1898 წელს ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს ბურების რესპუბლიკაში (რომელიც 1902 წელს გახდა დიდი ბრიტანეთის კოლონია და 1910 წელს სამხრეთ აფრიკის კავშირის პროვინცია) დაამთავრა პაარლის ვაჟთა საშუალო სკოლა. 

უმაღლესი განათლება მიიღო ვიქტორიას კოლეჯში და სტელენბოსის უნივერსიტეტში (1966 წ.).

კარიერა
-------

ფუშე იყო წარმატებული ფერმერი და მტკიცე რესპუბლიკელი. მრავალი წლის განმავლობაში შედიოდა ეროვნული პარტიის რიგებში 1941 წლიდან 1950 წლამდე აირჩიეს ასამბლეის პალატაში სმიტფილდის დეპუტატად, ხოლო 1960-1968 წლებში –ბლუმფონტეინ უესტის დეპუტატად. 

1950-1959 წლებში ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფოს ადმინისტრატორად მუშაობდა. შემდეგ დაწინაურდა და თავდაცვის მინისტრად დაინიშნა 1959 წლის 14 დეკემბრიდან 1966 წლის 1 აპრილამდე. ფუშე ცდილობდა არმიის მოდერნიზაციას. 5 წლის განმავლობაში მოახერხა თავდაცვის ბიუჯეტის გაზრდა 45 მილიონიდან 256 მილიონ რანდამდე. 1966 წლიდან 1968 წლამდე იკავებდა სოფლის მეურნეობის ტექნიკური მომსახურებისა და წყლის რესურსების საქმეთა მინისტრის თანამდებობას. 

1966 წელს თეოფილუს დიონგესი აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტად (კენჭი ჯ. ფუშმაც იყარა), მაგრამ ინაუგურაციამდეც ინსულტი დაემართა და კომაში ჩავარდა. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შესაბამისად, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა სენატის პრეზიდენტი ჯოშუა ნაუდე. მას შემდეგ, რაც დიონგესი გარდაიცვალა 1968 წლის დასაწყისში გონზე მოუსვლელად, პარლამენტში ჩატარდა ახალი არჩევნები და ფუშე აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ახალ პრეზიდენტად 1968 წლის 19 თებერვალს (ფიცი დადო 10 აპრილს). ის იყო ერთადერთი სახელმწიფოს მეთაური, რომელმაც პრეზიდენტის პოსტზე სრულად იმსახურა შვიდი წლის განმავლობაში.

ოჯახი
-----

ფუშე დაქორწინებული იყო ლეტა როდას („Lettie") მაკდონალდზე,  ანგლო-აფრიკული და შოტლანდიური წარმოშობის თეთრკანიან თანამემამულე ქალბატონზე.

ხსოვნა
------

პოლიტიკოსი გამოსახულია 1976 წლის სამხრეთ აფრიკული რანდის მონეტებზე;

ჯილდოები
--------

ჯაკობ ჯოან ფუშეს მიენიჭა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ორდენი ღირსეული შრომისთვის და პარაგვაის ეროვნული ღირსების ორდენი.  ფუშე ასევე იყო პრეზიდენტის სტეინის პოლკის საპატიო პოლკოვნიკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Presidency in South Africa
* Jacobus Johannes Fouché

სქოლიო
------

1. ↑  Jacobus Johannes Fouché. archontology.org
2. 1 2 3 4 5 6 7   (1979) *The international year book and statesmen's who's who. 1979*, Internet Archive, 27th, East Grinstead:  Kelly's Directories,   გვ. 246. ISBN 978-0-610-00520-6.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ჩარლზ რობერტს სვარტი
* თეოფილუს დიონგესი
* ჯოშუა ნაუდე
* ჯაკობ ჯოან ფუშე
* იოანეს დე კლერკი
* ნიკოლას დიდერიხსი
* მარაის ვილჯოენი
* ბალთაზარ ვორსტერი
* მარაის ვილჯოენი
* პიტერ ბოტა
* ფრედერიკ დე კლერკი
* ნელსონ მანდელა
* ტაბო მბეკი
* კგალემა მოტლანტე
* ჯეიკობ ზუმა
* სირილ რამაფოსა

 |

 |


გარდაცვლილი: 23 სექტემბერი
**ალენუშ ტერიანი** (ინგლ. Alenush Terian, სომხ. Ալենուշ Տէրեան 1920 - 2011 წწ. ) — სომხური წარმოშობის ირანელი მეცნიერი, ასტრონომი და ფიზიკოსი; მას უწოდებენ თანამედროვე ირანული ასტრონომიის დედას.

ბიოგრაფია
---------

ალენუშ ტერიანი დაიბადა 1920 წლის 9 ნოემბერს თეირანში, სომხურ ოჯახში. მისი მამა, არტო — რეჟისორი, პოეტი და მთარგმნელი, უფრო ცნობილი იყო კრიპტონიმით *Arizad* ; დედა ვართუი — თეატრის მსახიობი და რეჟისორი. 

მომავალმა მეცნიერმა 1947 წელს დაამთავრა თეირანის უნივერსიტეტის მეცნიერებათა ფაკულტეტი, სადაც დაიწყო თავისი კარიერა ფიზიკის ლაბორატორიაში და მალევე გახდა ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. ალენუშ ტერიანმა საფრანგეთში სწავლის გაგრძელების მიზნით განაცხადი გააკეთა სტიპენდიის მოსაპოვებლად, მაგრამ თეირანის უნივერსიტეტის პროფესორმა მაჰმუდ ჰესაბიმ ხელი არ მოაწერა მას, რადგან მიიჩნია, რომ მიღებული განათლება საკმარისი იყო ირანელი ქალისთვის. თუმცა ალენუშმა მამის ფინანსური მხარდაჭერით, მაინც მოახერხა სასწავლებლად საფრანგეთში გამგზავრება, სადაც 1956 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი ატმოსფეროს ფიზიკაში სორბონის უნივერსიტეტში (ახლანდელი პარიზის უნივერსიტეტი ). ირანში დაბრუნების შემდეგ იგი გახდა თეირანის უნივერსიტეტის თერმოდინამიკის ასისტენტ პროფესორი. მოგვიანებით მუშაობდა მზის ფიზიკის დარგში დასავლეთ გერმანიაში ოთხი თვის განმავლობაში გერმანიის მთავრობის მიერ თეირანის უნივერსიტეტისთვის მინიჭებული სტიპენდიით. 1964 წელს ალენუშ ტერიანი გახდა ფიზიკის პირველი პროფესორი ქალი ირანში.

1966 წელს ტერიანი გახდა თეირანის უნივერსიტეტის გეოფიზიკის კომიტეტის წევრი. 1969 წელს აირჩიეს ამავე უნივერსიტეტის მზის ფიზიკის განყოფილების ხელმძღვანელად და დაიწყო მუშაობა მზის ობსერვატორიაში, რომლის ერთ-ერთი დამფუძნებელიც თავად იყო.

იგი პენსიაზე გავიდა 1979 წელს და ცხოვრობდა თეირანში. პროფესორ ალენუშ ტერიანის 90 წლის იუბილეს აღნიშვნაში არაერთი ირანელი პარლამენტარი და 100 -მდე ირანელი სომეხი მონაწილეობდა.

იგი გარდაიცვალა 2011 წლის 4 მარტს თეირანში მოხუცთა თავშესაფარში. დაკრძალეს ირანელი ქრისტიანების სასაფლაოზე თეირანში.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ტყარშეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ტყარშეტი** — ვულკანური მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. აღმართულია მყინვარწვერის მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3360 მ. აგებულია ანდეზიტებითა და დაციტებით. ტყარშეტიდან ეშვება ლავური ნაკადი მდინარე თერგის კალაპოტში. ტყარშეტის კალთები შემოსილია ალპური ბალახეულით.

ისტორია
-------

პირველად მოიხსენიება XV საუკუნის ისტორიულ საბუთში, შემდეგ — XVIII საუკუნის წყაროებშიც. 1991 წელს სოფლის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, მიწის სამუშაოების დროს აღმოჩნდა ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულის სამარხეული კერამიკა — თიხის მოზრდილი დერგი და მინიატურული სასმისი. მოპოვებულმა მასალამ ცხადყო, რომ ჩრდილოეთ კავკასიაში მტკვარ-არაქსის კულტურის გავრცელების სხვადასხვა გზას შორის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მდინარე თერგის ხეობაც იყო. მასალა ინახება დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანელიძე ჭ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 84.
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 477-.
**მარიამ მოჯორიანი** (სომხ. Մարիամ Մոճոռյան; დ. 6 მარტი, 1904, ალექსანდროპოლი — გ. 12 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — სომეხი საბჭოთა მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1958).

ბიოგრაფია
---------

მარიამ მოჯორიანი დაიბადა 1904 წელს ალექსანდროპოლში. 1920 წელს დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა ჰოვანეს ზარიფიანის ჯგუფში, შემდეგ უკრავდა ვარდან მირზოიანის, არმენ არმენიანის, ჰოვანეს აბელიანის, ვაჰრამ ფაფაზიანის ბენდებში. 1928 წლიდან მუშაობდა თბილისის სომხურ თეატრში და იყო ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობი ქალი.

| როლი: | ავტორი: | სპექტაკლები |
| --- | --- | --- |
| მარგალიტა | ალექსანდრე შირვანზადე | „ღირსებისთვის" |
| სუსანა | ალექსანდრე შირვანზადე | „ნამუსი" |
| სონა | ალექსანდრე შირვანზადე | „ბოროტი სული" |
| ეფემერა | გაბრიელ სუნდუკიანი | „პეპო" |
| ზეინაბი | იუჟინ-სუმბატოვი | „ღალატი" |
| კრუჩინინა | ალექსანდრე ოსტროვსკი | „უდანაშაულო დამნაშავენი" |
| დეზდემონა | შექსპირი | „ოტელო" |
| ოფელია | შექსპირი | „ჰამლეტი" |

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-07-01. ციტირების თარიღი: 2023-07-01.
**ტილიანობა** — კანის პარაზიტული დაავადება. ტილიანობას იწვევს კანის პარაზიტი, რომელიც ადამიანის სისხლით იკვებება და მთელ ცხოვრებას ადამიანის სხეულზე ატარებს. ინფექციის წყარო ადამიანია. არსებობს სამი სახის ტილი: თავის, ტანსაცმლისა და ბოქვენის.

**თავის ტილი** ძირითადად პარაზიტობს თავის თმაზე, აგრეთვე წარბებზე, წამწამებზე, იქვე დებს კვერცხებს- წილებს. კლინიკურად დაავადებისათვის დამახასიათებელია: ქავილი, კვანძოვანი და ლაქოვანი გამოონაყარი ნაკბენზე. ქავილის შედეგად ღიზიანდება კანი და შეიძლება ანთებითი პროცესები განვიტარდეს. პათოლოგიური პროცესი ყურების უკანა კანზე, ყურებსა და კისერზე ვრცელდება. დიდდება ახლომდებარე ლიმფური კვანძები, ვითარდება ანთება. მკურნალობის გარეშე პროცესი დიდი ხნით ჭიანურდება. 

**ტანსაცმლის ტილი** პარაზიტობს იმ ადგილებში, სადაც ტანსაცმლის ნაოჭები კანს ეხება- მხრებზე, ბეჭებზე, იღლიებში, მუცელზე, წელზე, საზარდულის მიდამოში. ნაკბენის ადგილას ჩნდება სისხლძარღვოვანი ლაქა, შემდეგ- კვანძოვან-ურტიკარული გამონაყარი. აღინიშნება ძლიერი ქავილი, რის შედეგადაც შეიძლება გაჩნდეს ნაკაწრები და მეორეული ინფექცია ჩირქოვანი ანთების სახით. თუ დაავადება ხანგრძლივად მიმდინარეობს, აღნიშნულ ადგილებზე კანი სქელდება, იქერცლება, იძენს ღია ყავისფერ ან მორუხო შეფერილობას. პათოლოგიური პროცესის ალაგების (გავლის) შემდეგ რჩება ჰიპერპიგმენტირებული ლაქა. 

**ბოქვენის ტილი** პარაზიტობს ბოქვენის თმაზე, მუცლის ქვედა ნაწილში, თეძოებზე, შეიძლება აცოცდეს იღლიის ფოსოებამდე, მკერდამდე და იშვიათად წვერ-ულვაშამდე. ძირითადად ავადდებიან მოზრდილები სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ. ტილი ებღაუჭება ტმის ძირს. ბოქვენის ტილის ნაკბენს არ ახასიათებს გამოკვეთილი ქავილი, ამიტომ იშვიათად ჩნდება ნაკაწრები და ჩირქოვანი პროცესები. ტილის თმაზე მიმაგრების ადგილას ჩნდება 1 სმ დიამეტრის, დამახასიათებელი მოლურჯო-რუხი ლაქა.

დიაგნოსტიკა
-----------

დიაგნოზს სვამენ კლინიკური დათვალიერებისა და, საჭიროების შემთხვევაში, პარაზიტული გამოკვლევის შედეგად.

მკურნალობა
----------

ჩირქოვანი ანთებითი პროცესით გართულებული ტილიანობის შემთხვევაში საჭიროა ანტიბაქტერიული ანთების საწინაარმდეგო მკურნალობა, ხოლო შემდეგ ტილების საწინაარმდეგო მკურნალობა. ტილიანობის სამკურნალო ფარმაცევტული სითხისა და შამპუნების შეძენა შეიძლება ექიმის დანიშნულების გარეშე აფთიაქებში.

პროფილაქტიკა
------------

ტილიანობის საწინაარმდეგო პროფილაქტიკა გულისხმობს პირადი ჰიგიენის დაცვას, პირადი მოხმარების ნივთების (სავარცხელი, პირსახოცი, თეთრეული, ტანსაცმელი და სხვ.) დეზინფექციას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მუნი

ლიტერატურა
----------

* დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, თბ. 2015

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Head lice: Biology and Management at IdentifyUS LLC
* National Pediculosis Association
* Barbara L. Frankowski; Leonard B. Weiner (1 September 2002). „Head Lice". *Pediatrics*. **110** (3): 638–43. PMID 12205271. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 ოქტომბერი 2008. ციტირების თარიღი: 3 აგვისტო 2016.
* Morewitz H.  (2005)A Brief History of Head Lice..
* Speare R.  (2007)Head Lice Information Sheet. James Cook University, N. Queensland, Australia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-05-29.
* *Pediculus humanus* facts, life cycle and head lice treatment overview at MetaPathogen დაარქივებული 2015-07-15 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჭანტურია**. |

**ტარიელ ჭანტურია** (დ. 11 ივლისი, 1932, სუფსა, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის განყოფილება (1956). პირველი ლექსი „ნადირობა" გამოაქვეყნა 1951 წ. პირველი პოეტური კრებული „ლტოლვა" — 1964 წ. ლიტერატურულ ასპარეზზე გამოჩენისთანავე ყურადღება მიიქცია გაბედული ექსპერიმენტებით, ლტოლვით სიახლისადმი. ხშირად მიმართავს ირონიას, პაროდიას, პარადოქსს, გროტესკს, სლენგს. ძირითადი კრებულებია: „საქანელა" (1965), „ქვა და ომი" (1967), „ახალი მთვარე" (1970), „ორნი" (1972), „დაწყვეტილი სერპანტინი" (1973), „წყნარი მზის წელიწადი" (1975), „თაფლობის საუკუნე" (1978), „პოემები" (1979), „სტრესები და სიტყვები" (1980), „რჩეული" (1982), „ბოლთა" (1893), „მწერლის წითელი წიგნი" (1985) და სხვ. ჭანტურიას ეკუთვნის ასევე საბავშვო ლექსების კრებულები, კრიტიკული წერილები, თარგმანები და სხვ. მისი ლექსები თარგმნილია მრავალ უცხოურ ენაზე.

ჯილდოები
--------

* გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია (1977)
* შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია (1992)
* პრემია „საგურამო" (2004)
* „საბა" (2016) „ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის"
* თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022)

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***ტარიელ ჭანტურია***

ლიტერატურა
----------

* *კვერენჩხილაძე, რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 382.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტარიელ ჭანტურია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ქოქოშვილი, დათო (2 ოქტომბერი, 2022). „საპატიო თბილისელის ჯილდო 20 ადამიანს გადაეცა". *netgazeti.ge*. ციტირების თარიღი: 3 ოქტომბერი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ამირხანაშვილი**. |

**ივანე ამირხანაშვილი** (დ. 3 მარტი, 1959, გალავანი, მცხეთის რაიონი, საქართველო) — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
---------

კრიტიკოსი, ლიტერატურისმცოდენე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი ივანე ამირხანაშვილი დაიბადა 1959 წლის 3 მარტს მცხეთის რაიონის სოფელ გალავანში.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი;

1983-86 წლებში სწავლობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში; 1991 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე "დავით გურამიშვილის პოეტური აზროვნების თავისებურებანი (სიმბოლო და ალეგორია)".

1983 წლიდან მუშაობს შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში (ლაბორანტი, მეცნიერი თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი). ამჟამად არის ამ ინსტიტუტის რუსთველოლოგიური კვლევის ცენტრის ხელმძღვანელი.

1987-2007 წლებში იყო გაზეთ "ლიტერატურული საქართველოს" კრიტიკის განყოფილების გამგე. მუშაობდა კულტურის ინსტიტუტში (1998-99). თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა (2001-2005) და ამავე უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში (1994-1995). იყო "ახალი ქართული გაზეთის" განყოფილების გამგე (1998). ჟურნალ "ცისკრის" პროზის განყოფილების რედაქტორი (2000-2006). ამჟამად არის ჟურნალ "ჩვენი მწერლობის" პროზის რედაქტორი.

პირველი კრიტიკულ-ლიტერატურული სტატია გამოაქვეყნა 1981 წელს ალმანახ "პირველ სხივში".

ავტორია ოცამდე სამეცნიერო და 500-მდე ლიტერატურული სტატიისა, რომლებიც გამოქვეყნებული აქვს გაზეთებში "ლიტერატურული საქართველო", "ახალი ქართული გაზეთი", "ქომაგი", "ჩვენი მწერლობა" და სხვა, ჟურნალებში "მნათობი", "მაცნე", "ცისკარი", "ომეგა", "საგურამო", "ლიტერატურული პალიტრა", "ლიტერატურა და სხვა", "კრიტიკა", "სჯანი", "ლიტერატურული ძიებანი".

2009 წელს იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის – "გალას" ჟიურის წევრი.

წიგნები
-------

* „თეთრი ჯვრის ხეობა"[*მკვდარი ბმული*] (მხატვრულ-დოკუმენტური ჩანაწერები), გამომცემლობა "ლომისი", 1999;
* „ტკივილის დიალექტიკა"[*მკვდარი ბმული*] (კრიტიკა, ესთეტიკა, ლიტერატურის ისტორია), გამომცემლობა "საარი", 2003;
* „ქართული მწერლობა"[*მკვდარი ბმული*] (ჟურნალ "დილის" ენციკლოპედია, 2006, 2008.

ჯილდოები
--------

* 1993 წელს მიენიჭა მწერალთა კავშირის პრემია წლის საუკეთესო ახალგაზრდა კრიტიკოსისათვის;
* 1999 წელს გამოცემული მისი წიგნი "თეთრი ჯვრის ხეობა" აღინიშნა გამომცემლობა "ლომისისა" და მწერალთა კავშირის პრემიებით.
* 2004 წელს წიგნისათვის "ტკივილის დიალექტიკა" მიენიჭა ლიტერატურული პრემია "საგურამო".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თანამედროვე ქართველი კრიტიკოსები[*მკვდარი ბმული*]
* იუბილე თუ პროტესტი?
* მთარგმნელი ივანე ამირხანაშვილი[*მკვდარი ბმული*]
თბილისის ცირკი
ცირკის არენა
**თბილისის ცირკი** აშენებულია XX საუკუნის 1940-იან წლებში. წარსულში აქ გამოდიოდა მრავალი ცნობილი საცირკო შემსრულებელი და მსახიობი.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის 90-იან წწ. ძმებმა ნიკიტინებმა გოლოვინსკის პროსპექტზე ააშენეს ცირკის შენობა, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისში დაიწვა. 1914 წელს ესიკოვსკიმ ააშენა მეორე ცირკის შენობა ახლანდელი ღვინის ქარხნის ტერიტორიაზე. 30-იანი წლების მიწურულს თბილისის ორივე ცირკი გადაყვანილ იქნა სსრკ-ს სახელმწიფო ცირკების გაერთიანების დაქვემდებარებაში. 

1934 წელს ამიერკავკასიის სახკომსაბჭომ და საბჭოთა კავშირის საგეგმო კომისიამ საბოლოოდ დაამტკიცა „გომეცის" და ტფილისის საბჭოს მიერ წარდგენილ იქნა პროექტი ტფილისში ცირკის ახალი შენობის აგებისა. მშენებლობისათვის გადაიდო 3 მილიონი მანეთი. ახალი ცირკის მშენებლობის გეგმა და პროექტი უნდა შემუშავებულიყო ბაქოელი ინჟინერის გადუსმანის მიერ. ცირკის შენობის აგება დაგეგმილი იყო ყოფილ „დინამოს" მოედანზე. შენობა უნდა ყოფილიყო სამსართულიანი და გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო 3 ათას მაყურებელზე. იგეგმებოდა მშენებლობის დაწყება 1934 წლის აგვისტოს, ხოლო დასრულება — 1936 წელს. ცირკის მშენებლობა დამთავრდა 1939 წლის მიწურულს. 

XX საუკუნის დასაწყისში თბილისში მუშაობდა სამი ცირკი: ნიკიტინების, ესიკოვსკებისა და ეფიმოვების. 1908 წელს ცირკი გაიხსნა ბათუმში, გაჩნდნენ საქართველოს ცირკის ადმინისტრაციული მოღვაწეებიც, მათ შორის გამოირჩეოდა რ. გამსახურდია. საბჭოთა პერიოდში საცირკო სანახაობები რევოლუციურ-სააგიტაციო ხასიათსაც ატარებდა.

1940 წელს დაიწყო სტაციონალური ცირკის შენობის ფუნქციონირება. განახლებული ცირკის დირექტორი წლების მანძილზე იყო ცნობილი მომღერალი და ველოსიპეტისტი ლადო კავსაძე. 1969 წელს თბილისში საესტრადო და საცირკო ხელოვნების სასწავლებლი გახსნა. თბილისის ცირკის პროექტის ავტორები იყვნენ: ნ. ნეპრინცევი, ვ. ურუშაძე, ს. საგუნეცი. იმ დროისათვის თბილისის ცირკი ადგილმდებარეობით, აღჭურვილობითა და ტექნიკით, მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო ცირკად ითვლებოდა.

თბილისის ცირკი დღეს კერძო სამართლის იურიდიული პირია. ქართველი ბიზნესმენის და მეცენატის ბადრი პატარკაციშვილის მხარდაჭერით 2003 წელს განხორციელდა შენობის სრული კაპიტალური შეკეთება, ხოლო 2011 წელს — რემონტი, რის მეშვეობითაც თბილისის ცირკი შენარჩუნებული იქნა.

შენობასთან მდებარეობს რესტორანი და ატრაქციონები. შენობაში მოქმედებს ბავშვთა გასართობი ცენტრი.

ცირკის დირექტორები
------------------

* ვლადიმერ კავსაძე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-01-12 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. კომუნისტი #137 (3993), 15 ივნისი, 1934