**ჰანოვერის სახელმწიფო მუზეუმი** (გერმ. Landesmuseum Hannover) - ქვედა საქსონიის მუზეუმი ჰანოვერში, გერმანია. 1933 წლამდე ის იყო ხელოვნებისა და მეცნიერების მუზეუმი. იგი მდებარეობს ახალი მერიის მოპირდაპირედ. მუზეუმი მოიცავს სახელმწიფო გალერეას, რომელშიც წარმოდგენილია შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული მე -20 საუკუნის პერიოდის ნახატები და ქანდაკებები, ასევე არქეოლოგიის, ბუნების ისტორიისა და ეთნოლოგიის განყოფილებები. მუზეუმში შედის ვივარიუმი თევზებით, ამფიბიებით, ქვეწარმავლებით და ართროპოდებით.

**ისტორია**
-----------

ჰანოვერის სახელმწიფო მუზეუმის წინამორბედი იყო ხელოვნებისა და მეცნიერების მუზეუმი, რომელიც გაიხსნა 1856 წელს გიორგი V ჰანოვერის პერიოდში. მას მოგვიანებით დაარქვეს ჰანოვერის პროვინციის მუზეუმი ან პროვინციული მუზეუმი. მუზეუმს მალე ამოეწურა სივრცე მისი ხელოვნების კოლექციებისთვის, რის გამოც აშენდა ახლანდელი შენობა 1902 წელს. იგი შეიქმნა ჰუბერტ სტიერის მიერ ნეო-რენესანსის სტილში. შენობის რელიეფური ფრიზი, სახელწოდებით "საკვანძო მომენტები კაცობრიობის ევოლუციაში", შექმნა ჰანოვერელმა მხატვარმა გეორგ ჰერტინგმა, კარლ გუნდელახთან და გეორგ კესჰარდტთან ერთად.

მას უწოდესსახელმწიფო მუზეუმი 1933 წელს და ბოლოს ჰანოვერის ქვედა საქსონიის სახელმწიფო მუზეუმი 1950 წელს.

გუმბათი განადგურდა მოკავშირეთა ბომბებით ომის დროს. ინტერიერში ფართომასშტაბიანი რემონტი და მოდერნიზაცია განხორციელდა 1995 წლიდან 2000 წლამდე. ხელახალი გახსნა გაიმართა 13 მაისს ექსპო 2000 -ის ფარგლებში.

მუზეუმი ბოლო პერიოდში
---------------------

2013 წლიდან მუზეუმი ახორციელებს ახალ კონცეფციას თავისი მუდმივი გამოფენების პრეზენტაციისთვის: WeltenMuseum. მუზეუმი სხვადასხვა კოლექციები დაკავშირებულია სამ სხვადასხვა სამყაროსთან, რომელთა ნახვა შესაძლებელია შენობის სამ სართულზე. პირველ სართულზე შეგიძლიათ იხილოთ ვივარიუმი და საბუნებისმეტყველო ისტორიის განყოფილება გაერთიანებულია და ქმნის "ბუნებრივ სამყაროებს", ხოლო მეორე სართულზე არქეოლოგიურ და ეთნოგრაფიულ ობიექტებს აერთიანებს განყოფილება "ადამიანთა სამყარო". სახელმწიფო გალერეის ხელახალი დიზაინი "ხელოვნების სამყაროებისთვის" მესამე სართულზე 2022 წლისთვის უნდა დასრულდეს.

კოლექცია
--------

სახელმწიფო გალერეაში წარმოდგენილია ხელოვნების ნიმუშები მე-11-დან - მე-20 საუკუნეებამდე. კოლექცია მოიცავს რენესანსისა და ბაროკოს გერმანულ და იტალიურ ნაწარმოებებს, მე -17 საუკუნის ფლამანდურ და ჰოლანდიურ ნახატებს, მე -19 და მე -20 საუკუნეების დანიურ ნახატებს (მაგ. კონსტანტინ ჰანსენი) და სტამბას ძველი გერმანელი ოსტატების გამოსახულებით, ჰოლანდიურ ნახატებს, მე -19 საუკუნის ნახატებს გერმანელი იმპრესიონისტების მიერ. მათგან ყველაზე ცნობილი მხატვარია რემბრანდტი, რუბენსი და ალბრეხტ დიურერი.

გალერეის სხვა მნიშვნელოვანი ნიმუშების მოიცავს მაქს ლიბერმანის, ლოვის კორინთისა და მაქს სლევოგტის ნამუშევრებს, ასევე ბერნარდ ჰოტგერის, ფრიც ოვერბეკის, ოტო მოდერსონის და პაულა მოდერსჰონ-ბეკერის ნამუშევრებს. კასპარ დავით ფრიდრიხის ოთხეული Tageszeitenzyklus (დღის დრო) ფრიდრიხის ერთადერთი სრული სერიაა მუზეუმში.

ბუნების ისტორიის განყოფილებაში წარმოდგენილია დინოზავრის მოდელი და ვივარიუმი 2000-ზე მეტი მშობლიური და ეგზოტიკური თევზით, ამფიბიებითა და ქვეწარმავლებით. მოდელი დინოზავრი, იგუანოდონი, არ არის ზუსტი რეკონსტრუქცია თანამედროვე პალეონტოლოგიის სტანდარტებით, მაგრამ ინტეგრირებულია გამოფენაზე, რომელიც აჩვენებს ამ სახეობის ცვლილებების რეკონსტრუქციებს დროთა განმავლობაში. დეპარტამენტს ასევე აქვს ზოოლოგიური, ბოტანიკური, ანთროპოლოგიური, გეოგრაფიული და გეოლოგიური ექსპონატები ქვემო საქსონიის რეგიონების უძველესი ისტორიის შესახებ, მათ შორის ჰარცის მთები, ჰითლენდები და ჩრდილოეთის ზღვის სანაპირო.

ქვემო საქსონიის სახელმწიფო მუზეუმს აქვს ძირითადი არქეოლოგიური კოლექცია, რომელიც შეიცავს უნიკალურ აღმოჩენებს. მილიონზე მეტი არტეფაქტი, რომელიც ასახავს ადამიანის დასახლების ეკონომიკურ და ტექნოლოგიურ განვითარებას, გამოფენა მოიცავს თითქმის 500,000 წლის ისტორიას, მოყოლებული ადრეული ქვის ხანიდან გვიან შუა საუკუნეებამდე, ადრეული მონადირე-შემგროვებელი კულტურებიდან დაწყებული მეტროპოლიტენის ცხოვრების აყვავებამდე. არქეოლოგიის განყოფილებას მხარს უჭერს ქვემო საქსონიის პრეისტორიის სახელმწიფო საზოგადოება (Niedersächsischer Landesverein für Urgeschichte) და მისი სამუშაო ჯგუფი "Arbeitskreis ... STEINZEIT".

ეთნოლოგიური კოლექცია ერთ-ერთი უძველესია გერმანულენოვან ტერიტორიაზე და მოიცავს დაახლოებით 20,000 ნამუშევარს და ყოველდღიურ არტეფაქტს მსოფლიოს ყველა კუთხიდან. რელიგიების და კულტურების ფართო სპექტრი ამერიკაში, აფრიკაში, ოკეანიასა და აზიაში ნაჩვენებია მკვლევართა და ეთნოლოგთა ნამუშევრებით.

სპეციალური გამოფენები
---------------------

ქვედა საქსონიის სახელმწიფო მუზეუმი რეგულარულად მასპინძლობს დროებით გამოფენებს, რომლის თემები განსხვავებულია. მუზეუმი ასევე გთავაზობთ მავნებლების კონტროლის საკუთარ დაწესებულებას (აზოტის კამერა) დაზიანებული ნამუშევრებისა და არტეფაქტებისათვის, რათა მოქალაქეებმა გამოიყენონ ისინი.

ლიტერატურა
----------

* Claudia Andratschke, Brandbilder. Kunstwerke als Zeugen des Zweiten Weltkriegs (NachSichten 4), Regensburg 2015.
* Claudia Andratschke, Zwischen Kontinuität und Neubeginn. Die Kunstabteilung im Landesmuseum Hannover nach 1945, in: Julia Friedrich. Andreas Prinzing (Hrsg.), „So fing man einfach an, ohne viele Worte". Ausstellungswesen und Sammlungspolitik in den ersten Jahren nach dem Zweiten Weltkrieg, Berlin 2013, S. 82-88.
* Reiner Cunz: *Numismatik zwischen Haushistoriographie und fürstlicher Sammellust. Dargestellt am Beispiel der Geschichte des ehemaligen Königlichen Münzkabinetts zu Hannover und seine Betreuer 1745–1945*(= *Numismatische Studien* 11). Hamburg 1996, ISBN 3-924861-16-1.
* K. H. Jacob-Friesen (Hrsg.), Hundert Jahre Niedersächsisches Landesmuseum zu Hannover 1852–1952, Hannover 1952.
* Ines Katenhusen: *150 Jahre Niedersächsisches Landesmuseum Hannover*. In: Heide Grape-Albers (Hrsg.): *Das Niedersächsische Landesmuseum Hannover. 150 Jahre Museum in Hannover. 100 Jahre Gebäude am Maschpark. Festschrift zum Jahr des Doppeljubiläums*. Hannover 2002, S. 18-94 (ISBN 3-929444-29-1).
* Katja Lembke, Was ist eigentlich ein Weltenmuseum, in: Katja Lembke (Hrsg.), best of. 111 Geschichte aus dem WeltenMuseum, Dresden 2017, ISBN 978-3-95498-277-6, S. 6–15.
* Annette Richter, Annina Böhme, Hannover: Niedersächsisches Landesmuseum Hannover – Lower Saxony State Museum Hannover, in: Lothar A. Beck, Ulrich Joger (Hrsg.), Palaeontological Collections of Germany, Austria and Switzerland. The History of Life of Fossil Organism at Museums and Universities, Heidelberg 2018, S. 309–320 (ISBN 978-3-319-77400-8).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Online-Kataloge des Landesmuseums
* Website des Landesmuseums Hannover
* Digitale Sammlungen des Landesmuseums Hannover
* Vivarium im Niedersächsischen Landesmuseum Hannover
* Tiere im Vivarium des Niedersächsischen Landesmuseums
* Niedersächsisches Landesmuseum

სქოლიო
------


1. ↑  Das Künstlerhaus Press service of the city of Hanover. (in German)
2. ↑  Hannover - Niedersächsisches Landesmuseum "Stadthistorie Hannover". (in German)
3. ↑  Wuchernde Dingfülle Johanna di Blasi, *Die Welt*, 2 November 2009. Retrieved 12 September 2010. (in German)
4. ↑  Archäologie დაარქივებული 2011-08-14 საიტზე Wayback Machine.  The archaeology department. (in German)
5. ↑  Satzung des Niedersächsischen Landesvereins für Urgeschichte e. V. The society's constitution. (in German)
6. ↑  Niedersächsischer Landesverein für Urgeschichte e.V..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-21. ციტირების თარიღი: 2021-09-30.
7. ↑  Effektive Schädlingsbekämpfung an Kunst- und Kulturgütern დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine.  About the nitrogen chamber. (in German)