recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
კამილა ლადინგტონი 2014 წელს
**კამილა ლადინგტონი** (ინგლ. Camilla Luddington; დ. 15 დეკემბერი, 1983) — ინგლისელი მსახიობი და გამომხმოვანებელი, რომელიც ცნობილია კათრინი მიდლტონის როლით Lifetime-ის ტელესერიალში „უილიამი და კეიტი" (2011), აგრეთვე ჯო ვილსონის როლით ABC-ის სამედიცინო ტელესერიალში „გრეის ანატომია". 

დაიბადა ასკოტში, ბერკშირში 1983 წლის 15 დეკემბერს. 2002 წელს დაამთავრა ინგლისის ამერიკული სკოლა.

ლადინგტონი აგრეთვე დაკავებულია გახმოვანებით. იგი ახმოვანებს ვიდეო თამაშების „Tomb Raider" (2013), „Rise of the Tomb Raider" (2015) და „Shadow of the Tomb Raider"-ის (2018) მთავარ გმირ ლარა კროფტს

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კამილა ლადინგტონი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* კამილა ლადინგტონიTwitter-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Camilla Luddington’02 stars as Kate Middleton in Television Movie William & Kate.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-07. ციტირების თარიღი: 2018-08-30.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* ISNI: 0000 0001 3921 7061
* LCCN: no2011128658
* MusicBrainz: e7e67c7d-f073-4313-b7bc-6259264ff3a7
* VIAF: 176916457
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 176916457

 |
**კამო ჰოვანისიანი** (სომხ. Կամո Հովհաննիսյան; დ. 5 ოქტომბერი, 1992, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი, რომელიც თამაშობს ერევნის „პიუნიკის" შემადგენლობაში და არის სომხეთის ეროვნული ნაკრების წევრი.

ადრეული წლები
-------------

კამო ჰოვანისიანი დაიბადა 1992 წლის 5 ოქტომბერს, ერევანში. მისი მშობლელი იყვნენ არტაშეს და გაიანე ჰოვანისიანები. კამო ექვსი წლის იყო, როცა ფეხბურთის თამაში დაიწყო. ის დადიოდა საფეხბურთო სკოლა შენგავიტში. შენგავიტის არჩევის მთავარი მიზეზი იყო ის, რომ სკოლა მდებარეობდა მის სახლთან ახლოს. მშობლები არ იყვნენ წინააღმდეგნი, რომ კამო ფეხბურთელი გამხდარიყო. კამოს უმცროსი ძმა, ჰოვჰანესი მიჰყვებოდა ძმის გზას და აგრეთვე შენგავიტში დადიოდა. კამო ორი წლის შემდეგ შევიდა „პიუნიკის" საფეხბურთო აკადემიაში.

საკლუბო კარიერა
---------------

2008-2009 წლების სეზონში ჰოვანისიანი თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „პატანში", რომელიც ძირითადად დაკომპლექტებული იყო სომხეთის 17 წლამდელთა ნაკრების ფეხბურთელებით. 2009 წელს კამო „პიუნიკში" დაბრუნდა. ძირითადად, ის თამაშობდა „პიუნიკის" მეორე გუნდში, რომელიც სომხეთის პირველ ლიგაში გამოდიოდა. ამავე წელს, მან კონტრაქტი „პიუნიკის" პირველ გუნდთან გააფორმა. მალევე შედგა მისი დებიუტი, 7 აპრილს, სომხეთის თასის მეოთხედფინალურ მატჩში. ოთხი დღის შემდეგ, კამომ ითამაშა სომხეთის პრემიერლიგაშიც. ორივე მატჩში „პიუნიკმა" გამარჯვება მოიპოვა. 2011 წლის 12 ივლისს შედგა მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაზე, პლზენის „ვიქტორიას" წინააღმდეგ, რომელშიც პიუნიკი 0:4 დამარცხდა. დღემდე, კამო ჰოვანისიანს „პიუნიკში" 135 მატჩი აქვს ჩატარებული და 24 გოლი გატანილი.

სანაკრებო კარიერა
-----------------

2009 წელს კამო ჰოვანისიანი გამოიძახეს სომხეთის 17 წლამდელთა ნაკრებში, სადაც სამი თამაში ჩაატარა. ამავე წელს, ის 19 წლამდელთა ნაკრებშიც გამოიძახეს, სადაც 2011 წლამდე ხუთი მატჩი ჩაატარა. კამომ 2011-2012 წლებში 21 წლამდელთა ნაკრებში შვიდი მატჩი ერთი გოლის გატანაც მოახერხა. 2012 წლის 28 თებერვალს შედგა მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში, ამხანაგურ შეხვედრაში სერბეთის ნაკრების წინააღმდეგ. დღემდე, მას 22 მატჩი აქვს ჩატარებული, მაგრამ გოლი ჯერ არ გაუტანია.

ტიტულები
--------

### კლუბი

**სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა**

* გამარჯვებული (3) — 2009, 2010, 2014-2015
* მე-2 ადგილოსანი (1) — 2011

**სომხეთის თასი**

* გამარჯვებული (5) — 2009, 2010 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015

**სომხეთის სუპერთასი**

* გამარჯვებული (3) — 2010, 2011, 2015
* ფინალისტი (2) — 2009, 2014

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Kamo Hovhannisyan at National-Football-Teams.com
* Profile at ffa
* Kamo Hovhannisyan profile at Soccerway
* footballdatabase.eu

სქოლიო
------

1. ↑  ru:Кубок Армении 1/4 финала ru. FFA.am. ციტირების თარიღი: 24 March 2013.
2. ↑  ru:Армения. Высшая лига ru. FFA.am. ციტირების თარიღი: 24 March 2013.
3. ↑  12.07.11 "Пюник" 0 - 4 "Виктория" ru. FFA.am. ციტირების თარიღი: 24 March 2013.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **მცენარის** ეხება. *ნაყოფის შესახებ* იხილეთ **კაკალი (ნაყოფი)**. |

**კაკალი**, **ნიგვზის ხე** (ლათ. Juglans regia) — ფოთოლმცვივანი ხე კაკლისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 20—30 მ აღწევს, დიამეტრი 1,5 მ. შვეულად მდგომს ვარჯი ფართოდ აქვს გადაშლილი, კორომში კი ვიწროდ არის აზიდული. აქვს ლეგა, დაშაშრული ქერქი, ერთსქესიანი და ერთსახლიანი ყვავილები, კენტფრთართული, პრიალა ფოთოლი, რომელიც ეთეროვან ზეთს შეიცავს. ნაყოფი კურკიანაა (ე. წ. „კაკალი"). ბუნებრივად გავრცელებულია მცირე აზიაში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ირანში, ჩინეთში, კავკასიასა და შუა აზიაში. ამიერკავკასიაში ველურად იზრდება თითქმის ყველგან, ქმნის მცირე კორომებს, მეტწილად კი ერთეული ხეებია. მდინარისპირა ვაკეთა ტყეებში შერეულია მუხასთან, თელასა და რცხილასთან.

საქართველოში ველური კაკლის ყველაზე დიდი კორომია მდინარე ალაზნის ნაპირებზე — პანკისის ხეობაში (10 ჰა) და ჯუმას ყურეში (ალაზნის ველის ჭალაში, 40 ჰა). კაკალი სინათლისა და სითბოს მოყვარულია. მაღალ მთებში (1500 მ-ზე ზევით) სიცივე აზიანებს, უძლებს 20-22 °C-მდე ყინვას. საკმაოდ გვალვაგამძლეა. ვერ ეგუება ჭარბტენიან და ეწერ ნიადაგს. კარგად ზარობს ნოყიერ ნიადაგზე, თიხნარ-კირნარზე. 

ყვავილობს ფოთლის გაშლასთან ერთად, ნაყოფი მწიფდება აგვისტო-სექტემბერში. ნაყოფმსხმოიარეა 12 წლიდან 200 წლამდე. მოსავლიანი ხე — 100-200 კგ ნაყოფს იძლევა. მძლავრი ფესვთა სისტემა აქვს. მისი მერქანი (მეტადრე ნუჟრები) ძვირფასი საავეჯე მასალაა. კაკლის გული შეიცავს ცხიმებს (45-77%), ცილებს (8-21%), B1 ვიტამინსა და A პროვიტამინს. მკვახე ნაყოფი მდიდარია C ვიტამინით, მისგან მურაბას ამზადებენ მწიფე კაკლის გულისაგან — ნიგვზისაგან — ხდიან ზეთს და ხმარობენ საკონდიტრო წარმოებაში. წენგოსაგან ამზადებენ ყავისფერ საღებავს. ფოთლები და წენგო იხმარება მედიცინაში. კაკალი კარგი საჩრდილობელი ხეა.

ლიტერატურა
----------

* *მირზაშვილი ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 324.
**ლოზანის საზავო ხელშეკრულება** — ლოზანის კონფერენციის ერთ-ერთი ძირითადი შემაჯამებელი დოკუმენტი. ხელი მოაწერეს 1923 წლის 24 ივლისს ერთი მხრივ დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, იტალიის, იაპონიის, საბერძნეთის, რუმინეთისა და სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების სამეფოს და მეორე მხრივ თურქეთის წარმომადგენლებმა. შეცვალა 1920 წლის სევრის ხელშეკრულება. 

ხელშეკრულებამ ჩამოაყალიბა თანამედროვე თურქეთის საზღვრები. იურიდიულად გააფორმა ოსმალეთის იმპერიის დაშლა. ხელშეკრულებამ გამოაცხადა ზავი თურქეთსა და ანტანტის სახელმწიფოებს შორის. თურქეთმა შეინარჩუნა აღმოსავლეთი თრაკია, იზმირი და სხვა ტერიტორიები, რომლებიც დაკარგა სევრის ხელშეკრულების შედეგად. ამავდროულად თურქეთმა უარი თქვა არაბეთზე, ეგვიპტეზე, სუდანზე და სხვა გავლენის სფეროებზე. თრაკიაში საზღვარი მდინარე მარიცას გაჰყვა. 

ხელშეკრულებამ შეცვალა უცხოელების ეკონომიკური და პოლიტიკური პრივილეგიები თურქეთში და თურქეთზე არსებული საერთაშორისო ფინანსური კონტროლი. თურქეთი დათანხმდა გადაეხადა ოსმალეთის იმპერიის ვალის ნაწილი.

1923 წლის 23 აგვისტოს თურქეთმა მოახდინა ხელშეკრულების რატიფიკაცია, ხოლო ძალაში შევიდა 1924 წლის 6 აგვისტოდან, როდესაც რატიფიკაცია ყველა ხელმომწერმა სახელმწიფომ მოახდინა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხელშეკრულების ტექსტი(ინგლისური)
**კვაჯალეინის ატოლი** (ინგლ. Kwajalein Atoll, მარშ. Kuwajleen [kʷuɒ͡æzʲ(æ)lʲɛːnʲ]) — ატოლი 93 მომცრო კუნძულისაგან და იმავე სახელის კუნძული (3,1 კმ²) ამ ატოლის შემადგენლობაში წყნარ ოკეანეში რალიკის ჯაჭვში (მარშალის კუნძულები). ატოლის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია — ქალაქი ებზია (ებეიე, იბაი), რომელიც მდებარეობს კვაჯალეინის კუნძულზე.

გეოგრაფია
---------

კვაჯალეინის ატოლის რუკა
ხმელეთის ფართობი შეადგენს 16,39 კმ²-ს, მაგრამ მის ირგვლივ მდებარე ლაგუნას აქვს ფართობი 2174 კმ² (ყველაზე დიდი ლაგუნა მსოფლიოში).

კვაჯალეინის ატოლი არის აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო და სამხედრო-საზღვაო ბაზის, რეიგანის გამოსაცდელი პოლიგონის და კოსმოდრომის განლაგების ადგილი.

ისტორია
-------

მის რიფებზე 1946 წლის 22 დეკემბერს სამი ბირთვული გამოცდის შემდეგ გადაყირავდა და ჩაიძირა უკანასკნელი გერმანული მძიმე კრეისერი პრინცი ოიგენი.

სქოლიო
------

1. ↑  [ცხრილი 1.1. მარშალის კუნძულების გეოგრაფია. (ინგლისური).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-30. ციტირების თარიღი: 2014-10-10. ცხრილი 1.1. მარშალის კუნძულების გეოგრაფია. (ინგლისური)]
იაპონიის მართვადრაკეტიანი საესკადრო ნაღმოსანი JDS Kongō (DDG-173) ანტიბალისტიკური RIM-161 Standard Missile 3 რაკეტის გაშვებისას
**მართვადი რაკეტებით აღჭურვილი საესკადრო ნაღმოსანი** — მართვადი რაკეტების გასაშვებად განკუთვნილი სამხედრო გემი. მრავალი მათგანის აღჭურვილობა ასევე უზრუნველყოფს წყალქვეშა ნავების საწინააღმდეგო, ჰაერსაწინააღმდეგო და ხმელეთსაწინააღმდეგო ოპერაციების წარმართვის შესაძლებლობას. ნატოს სტანდარტით ამ ტიპის გემები აღინიშნება კოდით DDG.

გარდა ქვემეხებისა და სტანდარტული შეიარაღებისა, რომელიც საესკადრო ნაღმოსანი შეიარაღებაზეა, მართვადი რაკეტების მატარებელი საესკადრო ნაღმოსნები, როგორც წესი, აღჭურვილია ორი მსხვილი სარაკეტო ბლოკით, რომლებიც თავისი არსით წარმოადგენენ შვეული გაშვების უჯრედულ დანადგარს. ზოგი მართვადრაკეტებიანი საესკადრო ნაღმოსნის განკარგულებაშია მძლავრი სარადარო სისტემა, როგორიც აშშ-ის „იჯისია", ამ სახის გემები შეიძლება გამოყენებულ იქნად რაკეტსაწინააღმდეგო და ბალისტიკური რაკეტების საწინაარმდეგო სისტემის სახით. მართვადი რაკეტებით აღჭურვილი საესკადრო ნაღმოსნების კლასი შეავსებს შეიარღებიდან კრეისერების მოხსნით წარმოქმნილ დანაკლისს.

თანამედროვე საესკადრო ნაღმოსნების სტანდარტულიი წყალწვა 7500 ტონას შეადგენს, ხოლო სრული წყალწვა 10 000 ტონაზე მეტია. XX საუკუნის დასაწყისში აღნიშნული მაჩვენებელი საესკადრო ნაღმოსნებისთვის 200 ტონას არ აჭარბებდა. გემების აღნიშნულ კლასში წყალწვის რეკორდული მაჩვენებელი დააფიქსირა აშშ-ის საზღვაო ძალების ზამუოლტის კლასის მართვადი რაკეტების მატარებელი ახალი თაობის საესკადრო ნაღმოსანმა, რომლის სრული წყალწვა 14,564 ტონაა.

მოქმედი და დაგემილი მართვადი რაკეტებით აღჭურვილი საესკადრო ნაღმოსნები
---------------------------------------------------------------------

### ავსტრალიის სამეფო საზღვაო ძალები

* ჰობარტის კლასის საესკადრო ნაღმოსნები
	+ HMAS Hobart (მშენებლობის პროცესშია – D39?)
	+ HMAS Brisbane (მშენებლობის პროცესშია – D41?)
	+ HMAS Sydney (მშენებლობის პროცესშია)

### კანადის სამეფო საზღვაო ძალები

კანადის სამეფო საზღვაო ძალების HMCS Iroquois (DDG-280)
* იროკეზის კლასის საესკადრო ნაღმოსნები]
	+ HMCS Athabaskan (DDG 282)

### ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის საზღვაო ძალები

* საესკადრო ნაღმოსნები 055 ტიპისა (მშენებლობის პროცესში)
* საესკადრო ნაღმოსნები 052D ტიპისა
	+ Kunming (172)
	+ Changsha (173)
	+ Hefei (174)
	+ Yinchuan (175) (საზღვაო გამოცდები)
	+ (117) (საზღვაო გამოცდები)
	+ (118) (აღჭურვის პროცესში)
	+ (119) (აღჭურვის პროცესში)
	+ (120) (აღჭურვის პროცესში)
	+ (154) (მშენებლობის პროცესში)
	+ (155) (მშენებლობის პროცესში)
* საესკადრო ნაღმოსნები 052C კლასისა (ლუიანგ II კლასი)
	+ Lanzhou (170)
	+ Haikou (171)
	+ Changchun (150)
	+ Zhengzhou (151)
	+ Jinan (152)
	+ Xi'an (153)
* საესკადრო ნაღმოსნები 052B კლასისა (ლუიანგ I კლასი)
	+ Guangzhou (168)
	+ Wuhan (169)
* საესკადრო ნაღმოსნები 052 ტიპისა (ლუჰუს კლასი)
	+ Qingdao (113)
* საესკადრო ნაღმოსნები 051C ტიპისა (ლუჟოუს კლასი)
	+ Shenyang (115)
	+ Shijiazhuang (116)
* საესკადრო ნაღმოსნები 051B ტიპისა (ლუჰაის კლასი)

* + Shenzhen (167)
* საესკადრო ნაღმოსნები 051 ტიპისა (ლუდას კლასი)
	+ Xining (108)
	+ Kaifeng (109)
	+ Dalian (110)
	+ Chongqing (133)
	+ Zunyi (134)
	+ Nanchang (163)
	+ Guilin (164)
	+ Zhanjiang (165)
	+ Zhuhai (166)
* საესკადრო ნაღმოსნები „სოვრემენი" კლასისა
	+ Hangzhou (136)
	+ Fuzhou (137)
	+ Taizhou (138)
	+ Ningbo (139)
ლიბიის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა, 1974 წ. (CIA)
  არაბები და არაბ-ბერბერები
  ბერბერები
  ტუარეგები
  ტუბუ
  დაუსახლებელი

ლიბიის მოსახლეობის სქესობრივბ-ასაკობრივი პირამიდა 2011 წ.
**ლიბიელები** — ერი, ლიბიის ძირითადი მოსახლეობა. რაოდენობა დაახლოებით 6 355 მლნ (2010). ლაპარაკობენ არაბულ ენაზე. მორწმუნენი სუნიტური მიმართულების ისლამს აღიარებენ. ლიბიელები ჩამოყალიბდნენ არაბი ტომებისა (რომლებიც ამ ტერიტორიაზე VII-XI საუკუნეებში შემოიჭრნენ) და ადგილობრივი ბერბერების შერევის შედეგად, რომლებმაც შეითვისეს არაბთა ენა, რელიგია და ჩვევები.

ზღვისპირა ზოლის ლიბიელები მისდევენ მიწათმოქმედებას (ზეთისხილი, ციტრუსები, ფინიკის პალმა), სამხრეთ და ცენტრალურ რაიონებში მცხოვრებნი — მომთაბარე და ნახევრად მომთაბარე მესაქონლეობას.

|  | მთლიანი მოსახლეობა (x 1000) | მოსახლეობის ასაკი 0–14 (%) | მოსახლეობის ასაკი 15–64 (%) | მოსახლეობის ასაკი 65+ (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1950 | 6 029 | 41.9 | 53.4 | 4.7 |
| 1955 | 6 126 | 43.0 | 52.7 | 4.3 |
| 1960 | 6 349 | 43.3 | 52.7 | 4.0 |
| 1965 | 6 623 | 43.4 | 53.0 | 3.6 |
| 1970 | 6 994 | 45.2 | 52.1 | 2.7 |
| 1975 | 7 066 | 46.5 | 51.3 | 2.2 |
| 1980 | 7 193 | 47.0 | 50.7 | 2.2 |
| 1985 | 7 750 | 47.3 | 50.5 | 2.3 |
| 1990 | 7 834 | 43.5 | 53.9 | 2.6 |
| 1995 | 7 975 | 38.3 | 58.8 | 2.9 |
| 2000 | 8 231 | 32.4 | 64.2 | 3.4 |
| 2005 | 8 970 | 30.6 | 65.6 | 3.8 |
| 2010 | 9 655 | 30.4 | 65.3 | 4.3 |

მოსახლეობის აღწერები
--------------------

ლიბიელი ახალგაზრდა მამაკაცები ქალაქ ელ–ბაიდაში. მოსახლეობის 30 % 15 წელს ქვემოთაა
ლიბიაში სულ მოსახლეობის რვა აღწერა ჩატარდა. პირველი მათგანი 1931 წელს, ბოლო კი 2006 წელს.

| წელი | ქალები (ათასი) | კაცები (ათასი) | მთლიანი მოსახლეობა (ათასი) | საშუალო წლიური ზრდის კოეფიციენტი (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1931 |  |  | 704 |  |
| 1936 | 463 | 386 | 849 | 3.8 |
| 1954 | 564 | 524 | 1,089 | 1.4 |
| 1964 (31 ივლისი) | 813 | 751 | 1,564 | 3.7 |
| 1973 (31 ივლისი) | 1,192 | 1,057 | 2,249 | 4.1 |
| 1984 (31 ივლისი) | 1,954 | 1,689 | 3,643 | 4.5 |
| 1995 (11 აგვისტო) | 2,237 | 2,168 | 4,405 | 1.7 |
| 2006 (15 აპრილი) | 2,934 | 2,723 | 5,658 | 2.3 |

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 221.

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლიბიელები***

1. ↑  B.R. Mitchell. International historical statistics: Africa, Asia & Oceania 1750-2000.
2. ↑  United nations. Demographic Yearbooks 1948-2008
მუჰამედი სთხოვს მალიქს აჩვენოს მას ჯოჯოხეთი
**მალიქი** (არაბ. مالك) — ისლამური რწმენის მიხედვით ჯოჯოხეთის მცველი ანგელოზი, რომელსაც ახლავს ცხრამეტი მითიური მცველი (სურა 74:30). ყურანში მალიქი მოხსენიებულია 43:77-ში, როგორც ჯოჯოხეთის ანგელოზთა უფროსი.

გადმოცემის თანახმად ისრას და მირაჯის დროს მუჰამადი თავისი მოგზაურობისას მალიქსაც შეხვდა. როდესაც მუჰამადი სამოთხეში მივიდა, მას ყველა ანგელოზი ღიმილით შეეგება, გარდა მალიქისა. როდესაც მუჰამადმა ჰკითხა მთავარანგელოზ ჯიბრაელს, თუ რატომ შეინარჩუნა ამ ანგელოზმა ასეთი სიჩუმე, ჯიბრაილმა უპასუხა რომ ეს იყო ჯოჯოხეთის მცველი, რომელიც არასდროს იღიმოდა. ამის შემდგომ მუჰამადმა სთხოვა მალიქს ეჩვენებინა მისთვის ჯოჯოხეთი, ხოლო მალიქმა გააღო ჯოჯოხეთის კარიბჭე და მუჰამადმა იქ მყოფთა ტანჯვა იხილა.

სქოლიო
------

1. ↑  Alan E. Bernstein *Hell and Its Rivals: Death and Retribution among Christians, Jews, and Muslims in the Early Middle Ages* Cornell University Press 2017 ISBN 978-1-501-71248-7
2. ↑  Brooke Olson Vuckovic *Heavenly Journeys, Earthly Concerns: The Legacy of the Mi'raj in the Formation of Islam* Routledge 2004 ISBN 978-1-135-88524-3 page 37
**ლუაპულის პროვინცია** (ინგლ. Luapula Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მანსა. სახელი დაერქვა მდინარე ლუაპულის სახელწოდების მიხედვით.

გეოგრაფია
---------

პროვინციის ფართობი შეადგენს 50 567 კმ²-ს. ლუაპულის ტერიტორია გადაჭიმულია მდინარე ლუაპულის აღმოსავლეთი ნაპირის გასწვრივ ბანგვეულუს ტბიდან მვერუს ტბამდე, ამ ტბების ტერიტორიების ჩათვლით. ესაზღვრება ჩრდილოეთის პროვინციას (აღმოსავლეთით), მუჩინგის პროვინციას (სამხრეთ-აღმოსავლეთით) და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (დასავლეთით, ჩრდილო-დასავლეთით და სამხრეთით).

მოსახლეობა
----------

2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 991 927 ადამიანს, რომლებიც ძირითადად წარმოადგენენ ბემბას ენაზე მოლაპარაკე ხალხს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ლუაპულის პროვინციის რაიონები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ლუაპულის პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:

* ჩიენგი
* კავამბვა
* მანსა
* მილენგე
* მვენზე
* ნჩელენგე
* სამფია

ეკონომიკა
---------

ლუაპულის პროვინციის მეურნეობის ძირითადი დარგი — თევზჭერაა. ბანგვეულუს და მვერუს ტბებში იჭერენ ზამბიაში მთლიანად გაყიდვადი თევზის 40 %-ს. დიდი თევზის ბაზრები მდებარეობენ ქალაქებში სამფია და ნჩელენგე. პროვინციის მთავარი სატრანსპორტო არტერეაა — ავტომაგისტრალი სამფია—მანსა—კაზემბე-ნჩელენგე. მისი საშუალებით სპილენძი და ვერცხლი საბადოებიდან გადაიზიდება ჯერ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ხოლო შემდეგ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. ავტომაგისტრალზე რეგულარულად დადიან ავტობუს-ექსპრესები. ავტოგზების 615 კმ ასფალტირებულია.

სქოლიო
------

1. ↑  Statoids.com

|  |  |
| --- | --- |
| ზამბია | *ეს სტატია ზამბიისა და ზამბიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზამბიის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთის პროვინცია **·**  დასავლეთის პროვინცია **·**  კოპერბელტის პროვინცია **·**  ლუაპულის პროვინცია **·**  ლუსაკის პროვინცია **·**  მუჩინგის პროვინცია **·**  სამხრეთის პროვინცია **·**  ცენტრალური პროვინცია **·**  ჩრდილო-დასავლეთის პროვინცია **·**  ჩრდილოეთის პროვინცია |  |

 |
**ლივ ულმანი** (ნორვ. Liv Johanne Ullmann; დ. 16 დეკემბერი, 1938) — ნორვეგიელი მსახიობი, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა ინგმარ ბერგმანის ათეულობით ფილმში მონაწილეობით.

ბიოგრაფია
---------

ლივ ულმანი დაიბადა ტოკიოში, გაიზარდა კანადაში, მსახიობის ოსტატობას სწავლობდა ლონდონში, მუშაობდა სტავანგერის თეატრში, მოგვიანებით კი ოსლოს ნაციონალურ თეატრში. მისი ვარსკვლავი ამობრწყინდა 1966 წელს, როდესაც იგი გადაიღეს (ბიბი ანდერსონთან ერთად) ინგმარ ბერგმანის ფილმში „პერსონა" ელისაბედ ფოგელერის როლში.

მანამდე ულმანმა ითამაშა უმნიშვნელო როლები 5 ნორვეგიულ და 1 შვედურ ფილმში. ფილმ „პერსონის" დამსახურებაა, რომ ლივმა მიიღო როლები ამერიკელი რეჟისორებისგან. აგრეთვე ითამაშა ბერგმანის მრავალ ფილმში. მისგან გააჩინა ქალიშვილი, რომელიც შვედეთში ცნობილი ჟურნალისტი იყო.

ლივ ულმანი ნომინირებული იყო „ოსკარზე", როგორც საუკეთესო შემსრულებელი ქალი. ბერგმანთან მუშაობის პარალელურად, ულმანი ბრწყინავდა ბროდვეიზე და ჰოლივუდში, მრავალი როლის შესრულებით ჰენრი იბსენის პიესებში.

1977 წელს გამოვიდა ულმანის ავტობიოგრაფიული ნაშრომი „ცვლილებები". 1990-იან წლებში კი დაკავდა რეჟისურით. 2008 წლის ივნისში ლივ ულმანმა უხელმძღვანელა XXX მოსკოვის საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1966 | ფ |  *პერსონა*  |  *Persona*  | ელიზაბეტ ვოგლერი |
| 1968 | ფ |  *მგლის ჟამი*  |  *Vargtimmen*  | ალმა ბორგი |
| 1968 | ფ |  *სირცხვილი*  | *Skammen*  | ევა როზენბერგი |
| 1969 | ფ |  *ვნება*  | *En passion*  | ანა ფრომი |
| 1970 | ფ |  *ცივი ოფლი*  | *Cold Sweat*  | ფაბიენ მარტინი |
| 1972 | ფ |  *ჩურჩული და კივილი*  |  *iskningar Och Rop* | მარია |
| 1973 | ფ |  *სცენები ქორწინებიდან*  | *Scener ur ett äktenskap* | მარიანა |
| 1973 | ფ |  *დაკარგული ჰორიზონტი*  |  *Lost Horizon*  | კათრინი |
| 1976 | ფ |  *პირისპირ*  |  *Ansikte Mot Ansikte*  | ჯენი ისაკსონი |
| 1977 | ფ |  *ხიდი ძალიან შორს არის*  |  *A Bridge Too Far*  | კეიტ ტერ ჰორსტი |
| 1977 | ფ |  *გველის კვერცხი*  |  *The Serpent's Egg*  | მანუელა როზენბერგი |
| 1978 | ფ |  *შემოდგომის სონატა*  |  *Höstsonaten*  | ევა |
| 1989 | ფ |  *ვარდის ბაღი*  |  *The Rose Garden* | გაბრიელა |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლივ ულმანი***

* 

* ლივ ულმანი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ლივ ულმანი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
* ლივ ულმანი ბიბლიოთეკის WorldCat კატალოგში
**კარინა კაპური** (დ. 21 სექტემბერი 1980) - ინდოელი მსახიობი. მსახიობების ბაბიტას და რანდირ კაპურის შვილი და კარისმა კაპურის უმცროსი და. ცნობილია ინდურ ფილმებში მრავალფეროვანი როლების შესრულებით. მიღებული აქვს რამდენიმე პრესტიჟული ჯილდო და ითვლება ბოლივუდის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ და მოთხოვნად მსახიობად  დაარქივებული 2015-02-18 საიტზე Wayback Machine. .

პირველად ეკრანებზე 2000 წელს გამოჩნდა ფილმში "Refugee" და 2001 წელს ითამაშა კიდევ ორ წარმატებულ ფილმში, რასაც რამდენიმე წარუმატებელი როლი და კრიტიკა მოჰყვა. 2004 წლიდან მან რეპუტაცია გამოისწორა და კრიტიკოსების აღიარება მოიპოვა როლებით "Omkara", "Chameli", "Kurbaan", "We are Family" და სხვა ფილმებში. მისი ყველაზე კომერციულად წარმატებული ფილმებია "Ra.One", "3 Idiots" და სხვა.

ჰყავს ქმარი და ერთი შვილი. დიდი წვლილი შეიტანა ინდოეთის კინემატოგრაფის განვითარებაში, ფილმების გარდა თამაშობს თეატრში, საკუთარი რადიო შოუს წამყვანი და სამი წიგნის ავტორი ან თანაავტორია (ავტობიოგრაფია და ორი კვების გზამკვლევი), აქვს საკუთარი ტანსაცმლის და კოსმეტიკის ხაზი. ცნობილია თავისი პირდაპირი და მებრძოლი ხასიათით.

კარიერა
-------

### 2000-2011

კარინამ პირველი როლი 2000 წელს ინსტიტუტში სწავლებისას დაიმკვიდრა, მაგრამ პროექტი მიატოვა - მისი თქმით იმიტომ, რომ ყურადღების ცენტრში ყოველთვის რეჟისორის შვილი (მსახიობი მთავარი როლში) იყო. მისი დებიუტი იმავე წელს შედგა ფილმში "Refugee" (ინგლ. დევნილი) - დრამაში, რომლის სიუჟეტი ინდოეთის და პაკისტანის ომის დროს ვითარდება. ის ასრულებდა ბანგლადეშელი დევნილი გოგონას როლს. ფილმის რეჟისორის თქმით, მან კარინა მისი ბავშვური, უცოდველი გარეგნობის გამო აირჩია. როლისთვის კარინამ პოზიტიური შეფასება მიიღო - კრიტიკოსებმა აღნიშნეს მისი "ბუნებრივობა" და "პერსონაჟების არქეტიპებისგან თავისუფლება". მისი მეორე ფილმიც, "Mujhe Kucch Kehna Hai", წარმატებული აღმოჩნდა. ფილმი "Kabhi Khushi Kabhie Gham..." მისი პირველი მაღალბიუჯეტიანი ფილმი იყო. ის ფილმში რამდენიმე ვარსკლავთან ერთად თამაშობდა, რასაც შემდგომში კარგ მოგონებად იხსენებდა.

ამას მოჰყვა რამდენიმე წარუმატებელი რელიზი, მათ შორის"LOC Kargil", "Main Prem Ki Diwani Hoon" და სხვა. ამ ფილმებში კრიტიკოსები აღნიშნავდნენ კარინას "განმეორებად, არაორიგინალურ პერსონაჟებს". 2004 წლიდან მან კრიტიკოსების მაღალი შეფასება ხელმეორედ მოიპოვა ფილმებში "Omkara", "Chameli", "Kurbaan", "We are Family" და ჩამოყალიბებულ მსახიობად იქცა.

### 2011-დღეს

კარინამ მოიპოვა რეპუტაცია როლების მრავალფეროვნებით - ის თამაშობდა როგორც რომანტიკულ კომედიებში, ასევე თრილერებში და დრამებში. აღსანიშნავია მისი როლები ფილმებში "Heroine" და "Jab  We Met". 2012 წელს ის ცოლად გაჰყვა მსახიობს საიფ ალი ხანს. ქორწინების შემდეგ მან განაცხადა, რომ რელიგიას და ცხოვრების წესს არ შეიცვლის. 2016 წელს გააჩინა შვილი ტამური. ამ პერიოდში მან დაიწყო დიზაინერული ტანსაცმლის და კოსმეტიკის გამოშვება და დაიწყო მუშაობა UNICEF-თან როგორც ინდოეთში ქალთა და ზოგადი განათლების დონის ამაღლების მხარდამჭერი. მისი ბოლო მნიშვნელოვანი როლებია "Veere Di Wedding" და "Good Newwz".

წყაროები
--------

1. დაარქივებული 2015-02-18 საიტზე Wayback Machine.
2. 
3. 
4. 
5. დაარქივებული 2013-08-04 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**კანი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **კანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ადამიანის კანის დიაგრამა
**კანი** (ლათ. cutis) – ადამიანისა და ცხოველების სხეულის ზედაპირული საფარველი. კანი შედგება ორი ნაწილისაგან — ეპიდერმისისა და დერმის ანუ კორიუმისაგან, რომლებიც ერთიმეორისაგან ბაზალური მემბრანით არიან გამიჯნული. 
კანის უმთავრესი ფუნქცია არის შეინარჩუნოს ორგანიზმის ჰომეოსტაზი გარემოს ყოველდღიური ზემოქმედების მიუხედავად. იგი ქმნის ბარიერს სხეულის სითხეებისთვის და იცავს ქვეშ მდებარე ქსოვილებს მიკროორგანიზმების, მავნე ნივთიერებებისა და რადიაციის მოქმედებისაგან. იგი ახდენს ვიტამინ D-ს სინთეზს.
თმა, ფრჩხილები, ბრჭყალები, ბეწვი, ოფლის და ქონის ჯირკვლები კანის დანამატებია. კანი და კანის დანამატები ასაკთან ერთად ცვლილებებს განიცდიან. ადამიანის კანი სხეულის ყველაზე მძიმე ორგანოა, რომელზეც მოდის სხეულის წონის დაახლოებით 16 პროცენტი და ფარავს 1,2-დან 2,3 კვადრატულ მეტრ ფართობს. იგი შეიცავს სამ შრეს ეპიდერმისს, დერმას(საკუთრივ კანს) და კანქვეშა ქსოვილებს. ყველაზე ზედაპირული შრე ეპიდერმისი თხელია, მოკლებულია სისხლძარღვებს და იყოფა ორ შრედ: მკვდარი კერატიზებული უჯრედებისგან შემდგარ გარეთა რქოვან შრედ და შიდა უჯრედულ შრედ, სადაც მელანინი და კერატინი ფორმირდება. ეპიდერმისის ქვედა შრიდან ზედასკენ მიგრაციას დაახლოებით 1 თვე ესაჭიროება. ეპიდერმისის კვება ქვეშმდებარე დერმაზე. დერმა კარგად მარაგდება სისხლით. იგი შეიცავს შემაერთებელ ქსოვილს, ქონის ჯირკვლებს, საოფლე ჯირკვლებს და თმის ფოლიკულებს. ის ქვემოთ ერწყმის კანქვეშა ქსოვილს ან ადიპოზურ ქსოვილს. ნორმალური კანის ფერი დამოკიდებულია ოთხძირითად პიგმენტზე: მელანინი, კაროტინი, ოქსიჰემოგლობინი და დეოქსიჰემოგლობინი. მოყავისფრო პიგმენტ მელანინის რაოდენობა გენეტიკურად დეტერმინირებულია და იზრდება მზის სხივების ზემოქმედებით. კაროტინი არის ოქროსფერ-ყვითელი პიგმენტი, რომელიც უხვად არის წარმოდენილი კანქვეშა ცხიმში და ისეთ უბნებში, როგორიცაა ხელისა და ფეხის გულები.


თმიანი და უთმო კანის შრეები
თმიანი და უთმო კანის შრეები

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თმა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კანი***

* კანი[*მკვდარი ბმული*]
**კარლ შმიტი** (გერმ. Carl Schmitt; სინამდვილეში Karl Schmitt, აგრეთვე, დროდადრო Carl Schmitt-Dorotic; დ. 11 ივლისი, 1888, პლეტენბერგი, ზაუერლანდი — გ. 7 აპრილი ,1985, იქვე) — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკის ფილოსოფოსი.

1933 წლიდან შმიტი გერმანიის ნაციონალურ-სოციალისტური მუშათა პარტიის წევრია. ის არის მესამე რაიხის დიდი თეორეტიკოსი. შმიტი მეცნიერებაში ცნობილია როგორც ნაციონალისტი, პლურალიზმის მოწინააღმდეგე, ანტილიბერალისტი, პარლამენატრიზმის ოპონენტი და იტალიური ფაშიზმის მეხოტბე, სამართლებრივი სახელმწიფოს მოწინააღმდეგე. მისი იდეები ჩამყალიბდა ნიკოლო მაკიაველისა და თომას ჰობსის გავლენით. თავად შმიტი აღიარებს, რომ მის პოლიტიკურ და ფილოსოფიურ მსოფლმხედველობაზე გარდა ნიკოლო მაკიაველისა და თომას ჰობსისა, გავლენა მოახდინეს ისეთმა კლასიკოსებმა, როგორიცაა ჟან-ჟაკ რუსო, ხუან დონოსო კორტესი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* Филиппов А. Ф. О Карле Шмитте // Индекс/Досье на цензуру — 10/2000.
* Дугин А. Г. Карл Шмитт: 5 уроков для России // Наш Современник. — 1992. — № ?.
* Сапрыкин Д. Карл Шмитт: философ-радикал (Русский журнал; рец. на Шмитт К. Политическая теология. — М:. Канон-Пресс-Ц, 2000.
* Муфф Ш. Карл Шмитт и парадокс либеральной демократии // Логос. — 2004. — № 6. — С. 140—153.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარლ შმიტი. შრომები ინტერნეტში
* თანამედროვე პარლამენტარიზმის სულიერ–ისტორიული მდგომარეობა[*მკვდარი ბმული*]
* ბრძოლა კარლ შმიტისათვის
* მესამე რაიხის თეორეტიკოსის შრომები რუსულ ენაზე
კარლბერგის სამხედრო აკადემია
**კარლბერგის სამხედრო აკადემია** (შვედ Militärhögskolan Karlberg) — შვედეთის უმაღლესი სამხედრო სასწავლებელი, დაარსებიდან დღემდე სტოკჰოლმის ჩრდილოეთით, კარლბერგის სასახლეშია განლაგებული. 

აკადემიაში სამწლიანი მომზადებიის კურსს გადიან კადეტები, ფლოტში, ჯარში ან შვედეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებში ლეინტენანტის წოდების მსურველი ოფიცრები. 2007 წელს აკადემიაში 150 ადამიანი მუშაობდა, რომლებიც ყოველწლიურად 300 ოფიცერს უშვებდნენ. დაწესებულების სამხედრო თავისებურების მიუხედავად, სასახლე და პარკი ისტორიულ ფასეულობას წარმოადგენენ და დამთვალიერებელთათვის ორივე ღიაა.

ისტორია
-------

მეფე გუსტავ III გარდაცვალების შემდეგ 1792 წელს ფორმირების სტადიაში მყოფმა აკადემიამ საზაფხულო რეზიდენცია - სასახლე კარლსბერგი დაიკავა. ოფიცრებს პირველი გაკვეთილები იმავე წლის ნოემბერში დაეწყოთ. გუსტავ IV ადოლფის რეგენტობის დროს აკადემია გაფართოვდა. 1867 წლამდე არმიისა და ფლოტის კადეტები ერთად გადიოდნენ სწავლებას, შემდეგ გაიყვნენ; 1999 წელს ისევ შეერთდა ფაკულტეტები, ხოლო 2003 წელს სამხედრო-საჰაერო ძალებიც დაემატა.
კარლინგი (ალპები, მატერჰორნი)
**კარლინგი** (გერმ. Karling) — მწვერვალი, რომელსაც ახასიათებს პირამიდისებური, ძირითადად, სამწახნაგოვანი ფორმა, სუსტად ჩაზნექილი კიდეებით. კარლინგი წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც რამდენიმე მყინვარული ცირკის უკანა კედლები ერთმანეთს კვეთენ, რომლებიც მწვერვალს სხვადასხვა მხრიდან ეჯახებიან. გავრცელებულია ალპური რელიეფის მხარეებში. კარლინგის კლასიკური მაგალითია პენინის ალპებში მდებარე მწვერვალი მატერჰორნი. მნიშვნელოვანია აგრეთვე კოტის ალპების მწვერვალი მონტე-ვიზო და ბერნის ალპების მწვერვალი ფინსტერაარჰორნი. კარლინგი გავრცელებულია აგრეთვე აშშ-ში, კანადაში, ახალ ზელანდიაში, ჩილეში და სხვა. გამოკვეთილი კარლინგები ახასიათებს ტიან-შანის მთათა სისტემას. კარლინგი გვხვდება კავკასიონზეც. ამ მხრივ გამოსაყოფია სვანეთის კავკასიონზე მდებარე ორთავიანი მწვერვალი უშბა.

სქოლიო
------

1. ↑  Карлинг // Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-30. ციტირების თარიღი: 2020-12-03.
2. ↑  გეომორფოლოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა ნეკერი, თბილისი, 1996
**კარლ ლუდვიგ ფრიდრიხი** (გერმ. Karl Ludwig Friedrich von Baden; დ. 8 ივნისი, 1786, კარლსრუე — გ. 8 დეკემბერი, 1818, რაშტატი) — ბადენის დიდი ჰერცოგი 1811 წლის 10 ივნისიდან. ცერინგენების გვარის უფროსი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
---------

კარლი იყო პრინც კარლ ლუდვიგ ფონ ბადენისა და ამალია ფონ ჰესენ-დამრშტადტის, კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენის შვილიშვილის შვილი. კარლი იყო რუსეთის იმპერატრისის, ელიზაბეთ ალექსეევნას ძმა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1801 წელს, ის ბადენის მემკვიდრე გახდა. ათი წლის შემდეგ კი კარლმა ტახტზე პაპა, კარლ ფრიდრიხი შეცვალა. მონაწილეობდა ვენის კონგრესში, სადაც ბადენს დაუმტკიცდა ის ტერიტორიები, რომლებიც ნაპოლეონის ომების დროს მიიღო. 1818 წელს მან გამოსცა ახალი კონსტიტუცია.

კარლი ემზადებოდა ბავარიის პრინცესასთან, ავგუსტასთან დასაქორწინებლად, რომელიც ბავარიის მეფის, მაქსიმილიანის შვილი იყო, მაგრამ ნაპოლეონის გეგმებმა ხელი შეუშალეს ქორწინებას. ნაპოლეონს სურდა, რომ ავგუსტა თავისი გერის, ევგენი ბოჰარნის ცოლი გამხდარიყო და კომპენსაციის სახით კარლს შესთავაზა თავის გარე ბიძაშვილზე, სტეფანიაზე დაქორწინება, რომელსაც ნაპოლეონმა ოფიციალურად უბოძა *საფრანგეთის პრინცესის* ტიტული. 1806 წლის აპრილში კარლი და სტეფანია დაქორწინდნენ. ქორწინების შედეგად დაიბადნენ:

* ლუიზა (1811—1854), დაქორწინდა კრონპრინც გუსტავ ვაზზე (1799—1877), დამხობილი შვედი მეფის, გუსტავ IV-ის წინამორბედზე;
* ვაჟი (1812—1812);
* ჟოზეფინა (1813—1900), დაქორწინდა კარლ ანტონზე, მთავარ ჰოჰენცოლერნ-ზიგმარინჰენზე;
* ალექსანდრე (1816—1816);
* მარია (1817—1888), დაქორწინდა უილიამზე ჰამილტონის მე-11 ჰერცოგზე (1811—1863); მათი ქალიშვილი იყო მონაკოს მთავრის, ლუი II-ის დედა.

გარდაცვალების შემდეგ, კარლს არ დარჩა მამრობითი სქესის მემკვიდრე, რის გამოც ბადენის ტახტი დაიკავა მისმა ბიძამ, ლუდვიგ I-მა.

ლიტერატურა
----------

* Friedrich von Weech: Karl Ludwig Friedrich, Großherzog von Baden. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 15. Duncker & Humblot, Leipzig 1882, S. 248—250. (გერმანული)
კარლოტონის ვიადუკი 1971 წელს.
**კაროლტონის ვიადუკი** (ინგლ. Carrollton Viaduct) მდებარეობს გუინ ფოლსზე კეროლ პარკთან ბალტიმორში, მერილენდი, და პირველი ქვის ხიდია აგებული სპეციალურად რკინიგზისთვის აშშ-ში. 

ხიდი ამჟამად მსოფლიოში უძველესი დღემდე ექსპლოატაციაში მყოფი სარკინიგზო ხიდია და გაცილებით მეტ ტვირთს ატარებს, ვიდრე თავიდან იყო გათვლილი. მას სახელი დაერქვა ჩარლზ კეროლ კაროლტონელის პატივსაცემად, რომელიც დამოუკიდებლობის დეკარაციის ბოლო ცოცხალი ხელმომწერი იყო და რომელმაც 1828 წლის 4 ივლისს ხიდს საძირკველი ჩაუყარა. პირველი ქვის ჩაგდებისას მას უთქვამს: „მე ამას ვთვლი ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საქმედ, რომელიც მხოლოდ მეორეა დამოუკიდებლობის დეკლარაციის ხელმოწერის შემდეგ". მშენებელმა კასპარ ვივერმა და დამპროექტებელმა ჯეიმზ ლოიდმა კონსტრუქცია ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზისთვის 1829 წლის ნოემბერში დაასრულეს და ის $58.106.73 დაჯდა.

ხიდი, რომლის სიგრძე 95 მეტრია, საძირკვლიდან 20 მ სიმაღლისაა, ხოლო გუინს ფოლზის ზედაპირიდან — 15.8 მ. ენდრიუ ჯექსონმა, აშშ-ის პირველმა პრეზიდენტმა, რომელმაც სარკინიგზო ვაგონით იმგზავრა, ხიდი გადაკვეთა 1833 წლის 6 ივნისს. კაროლტონის ვიადუკი უწყვეტად ემსახურება ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზას და მის თანამედროვე კორპორაციულ მემკვიდრეს CSX Transportation.

ვიადუკს 1971 წლის 11 ნოემბერს ეროვნული ისტორიული ძეგლის ტიტული მიანიჭეს. 1982 წელს კი იგი ამერიკის სამოქალაქო ინჟინერთა საზოგადოებამ ისტორიული სამოქალაქო ინჟინერიის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კაროლტონის ვიადუკი***

* American Society of Civil Engineers - Carrollton Viaduct დაარქივებული 2007-03-17 საიტზე Wayback Machine.
კილის პორტი
**კილის კვირა** (გერმ. Kieler Woche) — იალქნიანი ნავების ყოველწლიური რეგატა, რომელიც XIX საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული გერმანიის ქალაქ კილში ტარდება. იგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი სანაოსნო სპორტული მოვლენაა მსოფლიოში.

გარდა იალქნიან ნავთა შეჯიბრებისა, კილის კვირას ყოველთვის აქვს ფართო პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც კილში იკრიბებიან საერთაშორისო ჯგუფები და ხელოვანები, კვირის განმავლობაში ქალაქის 16 სცენაზე ცოცხალი მუსიკის დაახლოებით 300 კონცერტი იმართება. ამასთანავე, შედარებით მცირე სცენებზე წარმოდგენებს მართავენ ადგილობრივი ჯგუფებიც.

საზღვაო ღონისძიებათა შორის უმთავრესია აფრიან ხომალდთა პარადი, რომელიც 1998 წლიდან ყოველწლიურად იმართება კილის კვირის ბოლო შაბათს. პარადში მონაწილეობას 100 დიდი და მცირე აფრიანი ხომალდი, ასევე ისტორიული ორთქმავალი გემები და ასეულობით აფრიანი იახტა. ყოველწლიურად სტუმრად მოწვეული არიან ასევე გემები სხვადასხვა ქვეყნის ფლოტიდან.

2005 წლიდან კილის კვირის მნიშვნელოვანი მოვლენაა ასევე მსოფლიო ეკონომიკური პრემიით დაჯილდოება; პრემიას ერთობლივად გასცემენ კილის მსოფლიო ეკონომიკური ინსტიტუტი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ინდუსტრიული და სავაჭრო პალატა და ქალაქ კილის მმართველობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კილის კვირა"** ვიკისაწყობში.
* კილის კვირის ოფიციალური საიტი
* კილის კვირის ოფიციალური მედია-საიტი
* კილის კვირის პლაკატები 1948 წლიდან დაარქივებული 2012-01-21 საიტზე Wayback Machine.
**კა’ ფოსკარი** ან **პალაცო ფოსკარი** (იტალ. Ca' Foscari, Palazzo Foscari, ფოსკარის სასახლე) — სასახლე ვენეციაში, დიდ არხზე, დორსუდოროს რაიონში.

აშენდა 1437-52 წლებში დოჟი ფრანჩესკო ფოსკარისთვის. დოჟისთვის ამ სასახლეს საგვარეულო მნიშვნელობა ჰქონდა მრავალი თაობისთვის და ის სიმდიდრისა და დოჟის ძალაუფლების განსახირება უნდა ყოფილიყო.

ამავე ადგილას დიდი არხის მისართავთან მდებარეობს კიდევ ორი სასახლე: პალაცო ბალბი, აგებული 1590 წელს, და პალაცო ჯუსტინიანი, აგებული დაახლ. 1452 წელს.

გოტიკურ სტილში ნაგები შენობა განუმეორებელი სიმეტრიულობით გამოირჩევა. XIX საუკუნეში ავსტრიული ოკუპაციის პერიოდში შენობა ყაზარმად გამოიყენებოდა. ამ დროიდან მოყოლებული სასახლის მრავალი მორთულობა და ძვირფასი ნივთი განადგურდა ან დაიკარგა. 1997-2005 წლებში შენობას რესტავრაცია ჩაუტარდა. ამჟამად პალაცოში განთავსებულია ვენეციის უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და უცხო ენების ფაკულტეტები.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია იტალიისა და იტალიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვენეციის ღირსშესანიშნაობები |
| --- |
|  |
| 
აკადემია · არსენალი · ოხვრის ხიდი · კა’ დ’ორო · კა’ ფოსკარი · კა’პეზარო · კა’ რეცონიკო · კანალ გრანდე · დოჟების სასახლე · ილ რედენტორე · ხიდი რიალტო · სან-მარკოს ბიბლიოთეკა · სან ჯორჯო მაჯორე · წმ. მარკოზი · სანტა მარია დელა სალუტე · სანტა მარია გლორიოზა დეი ფრარი · სან-ძანიპოლო |

 |
**მარტიანის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი მარტიანის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

მდ. ცხრაძმის მარჯვენა ნაპირას მდებარეობს დარბაზული ეკლესია ჩრდილოეთი მინაშენით, რომელიც ადგილობრივი წარმოშობის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობაში ჩაყოლებულია უხეშად დამუშავებული დიდი ზომის კვადრები.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში ერთ ღერძზე ორი არქიტრავული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. ჩრდილოეთით ერთი თაღოვანი ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში შემორჩენილია კანკელის ბუდეები. ეკლესიის სამხრეთ კედელში ერთი ნიშაა. ამავე კედელზე მოთავსებულია ოთხსტრიქონიანი მხედრული წარწერა: "ქ. ღმერ... წმინდავ სამება შეიწყალე მუ... ფ... იად... დვი... სარ... გ.... აფ.... ". მესამე და მეოთხე სტრიქონი დაზიანების გამო არ იკითხება.
მხედრული წარწერის კვალია დასავლეთ კედელზეც.
ეკლესიის მთელ პერიმეტრს ერთსაფეხურიანი ხარისხი მიუყვება.
კამარა ცილინდრულია. დასავლეთ კედელში მოთავსებულია სწორკუთხა სარკმელი. იატაკი მიწაყრილია.
ჩრდილოეთი შესასვლელი არქიტრავულია. კარი ნაოთხალია. მინაშენს არქიტრავული და ნაოთხალი შესასვლელი ჩრდილოეთ კედელში აქვს. ანალოგიურია აღმოსავლეთი სარკმელიც. მინაშენის კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 2 მეტრზე.
ეკლესიის საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. კარნიზი მარტივპროფილიანია.
ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 116-117
**მარია ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-გოტორპელი** (გერმ. Marie Elisabeth von Holstein-Gottorf; დ. 6 ივნისი, 1634 — გ. 17 ივნისი, 1665) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ფრედერიკ III-ისა და მარია ელიზაბეთ საქსონიელის ასული. ჰესენ-დარმშტადტის ლანდგრაფინია 1661-65 წლებში როგორც ლუდვიგ VI-ის პირველი ცოლი.

ბიოგრაფია
---------

მარია ელიზაბეთი დაიბადა 1634 წლის 6 ივნისს, გოტორპში. იგი იყო ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ფრედერიკ III-ისა და მისი ცოლის, მარია ელიზაბეთ საქსონიელის შუათანა ასული. მას სახელი დედამისის პატივსაცემად დაარქვეს. 

1650 წლის 24 ნოემბერს, გოტორპის სასახლეში შედგა მისი და ლუდვიგ ჰესენელის ქორწინება, რომელთა ნიშნობაც 1649 წელს შედგა ლუდვიგის დაბადების დღეზე. მათ ქორწინებას დიდი ზეიმი მოჰყვა. 1661 წელს, ლუდვიგ VI ჰესენ-დარმშტადტის ლანდგრაფი ხდება. 

ლუდვიგი აქტიურ საგარეო პოლიტიკას აწარმოებდა შვედეთთან, რომლის დედოფალიც მარია ელიზაბეთის და, ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი იყო. მარია ელიზაბეთსა და ლუდვიგს სულ რვა შვილი გაუჩნდათ. იგი 31 წლის ასაკში, 1665 წლის 17 ივნისს მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მკდარი ბავშვი გააჩინა. ამ ტრაგედიამ ლუდვიგი ღრმა დეპრესიაში ჩააგდო. ცნობილია, რომ მან თავისი მეუღლის ხსოვნის უკვდავსაყოფად რამდენიმე ისტორიული პოემა დაწერა, თუმცა მემკვიდრის არარსებობის გამო მეორედ დაქორწინდა ელიზაბეთ დოროთეა საქსენ-გოთა-ალტენბურგელზე.

შვილები
-------

1. მაგდალენა სიბილა (1652-1712), ცოლად გაჰყვა ვილჰელმ ლუდვიგ ვიუტემბერგელს;
2. სოფია ელეონორა (1653), გარდაიცვალა ჩვილი;
3. გეორგი (1654-1655), გარდაიცვალა ჩვილი;
4. მარია ელიზაბეთი (1656-1715), ცოლად გაჰყვა ჰაინრიხ საქსენ-როიმილდელს;
5. ავგუსტა მაგდალენა (1657-1674), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
6. ლუდვიგ VII (1658-1678), ჰესენ-დარმშტადტის ლანდგრაფი, გარდაიცვალა დაუოჯახებელი;
7. ფრიდრიხი (1659-1676), გარდაიცვალა დაუოჯახებელი;
8. მარია სოფია (1661-1712), ცოლად გაჰყვა კრისტიან საქსენ-ეიზენახელს;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დარმშტადტი, ძველი სამეფო დედაქალაქი
* გერმანული კულტურის ისტორია
* ჰესენის ისტორია
„იური დოლგორუკი"
**„იური დოლგორუკი"** (რუს. «Юрий Долгорукий») — 1960–1975 წლებში სამხრეთის ოკეანეში მომუშავე საბჭოთა ვეშაპთბაზა, რომელმაც თხუთმეტი სარეწი მოგზაურობა განახორციელა ანტარქტიდის გარშემო. აგებულია 1926 წელს გერმანიაში როგორც სამგზავრო ლაინერი **„ჰამბურგი"** (გერმ. *Hamburg*). მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ახალ ბაზაზე გადავიდა გდინიაში, იყენებდნენ სამხედრო და სამოქალაქო გადაზიდვებისათვის ბალტიის ზღვაზე. 1945 წლის 7 მარტს პორტ ზასნიციდან 3 კილომეტრში ნაღმს შეეჯახა და თავის ეკიპაჟთან ერთად ჩაიძირა, ამ დროს მას აღმოსავლეთის ფრონტიდან გამოჰყავდა მებრძოლები. 1950 წლის 7 ნოემბერს ამოიღეს (გდრ) და ანტვერპენში მიიყვანეს, სადაც რეკონსტრუქცია ჩაუტარეს, რის შემდეგაც როსტოკში გადაიყვანეს. იგი „მშრომელთა საჩუქრის" სახით საბჭოთა კავშირს გადასცეს, შემდეგ სახელი შეუცვალეს და სამგზავრო ხომალდად გამოყენება დაიწყეს. 1955 წელს ვეშაპთბაზად გადაკეთდა. მწყობრში ჩადგა 1960 წლის 12 ივლისს. ვეშაპთმხოცავმა ფლოტილიამ „იური დოლგორუკის" ვეშაპთბაზის ხელმძღვანელობით სულ მოიპოვა 42 311 ვეშაპი (სხვა მონაცემებით — 58 000). 1975 წელს სამხრეთის ოკეანეში ვეშაპთა ჯოგების გამოლევის გამო შეწყდა მისი საქმიანობა. 1977 წელს დასაშლელად ჩამოწერეს.

ლიტერატურა
----------

* Gröner, Erich (1988). *Hilfsschiffe II: Lazarettschiffe, Wohnschiffe, Schulschiffe, Forschungsfahrzeuge, Hafenbetriebsfahrzeuge (I)* (გერმანული). Koblenz:  Bernard & Graefe,   გვ. 75–76. ISBN 3-7637-4804-0.
* Schönknecht, Rolf; Laue, Uwe (1987). *Hochseefrachter der Weltschiffahrt*, Band 1: Für Stückgüter, Container und Trailer (გერმანული). Berlin:  Transpress. ISBN 3-344-00182-5.
* Kludas, Arnold (1986). *Die Geschichte der deutschen Passagierschiffahrt 1850 bis 1990* (გერმანული).  Ernst Kabel Verlag.
**კესარიოს ნაზიანზელი** (ბერძ. Καισάριος Ναζιανζηνός; დაახ. 331 — 368 წ. შემდგომ) — ქრისტიანი წმინდანი, მოიხსენიებენ მართლამიდედებელ ეკლესიაშიც (9 მარტს ძვ. სტ.) და კათოლიკურ ეკლესიაშიც. გრიგოლ ღვთისმეტყველის ძმა.

კეარიოსი დაიბადა არიანზში, ნაზიანზის მახლობლად, კაპადოკიაში. მისი მშობლები იყვნენ ნაზიანზის ეპისკოპოსი გრიგოლი და მართალი ნონა. მიიღო სამედიცინო განათლება და მსახურობდა ექიმად იმპერატორ კონსტანციუს II-ს კარზე, შემდეგ კი კვესტორად ბითინიაში. 368 წელს სასწაულებრივად გადაურჩა სიკვდილს მიწისძვრის დროს, რის შემდეგაც გადაწყვიტა, ასკეტური ცხოვრებისთვის მიეყო ხელი. კესარიოსის თხზულებები გამოქვეყნებულია Patrologia Graeca–ს 38–ე ტომში.

ლიტერატურა
----------

* *Catholic Encyclopedia*, "St. Caesarius of Nazianzus"
* McGuckin, John A. *St. Gregory of Nazianzus: An Intellectual Biography*. Crestwood, NY: 2001, St. Vladimir's Seminar Press. ISBN 0-88141-222-8
* Migne, J.P. (General Editor). *Cursus Completus Patrologiae Graecae*. 167 volumes. Paris: 1857-1866.
* Ekkart Sauser, "CÄSARIUS (Kaisarios) von Nazianz" in Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon vol. 16 (Herzberg, 1999. ISBN 3-88309-079-4) col. 251 (გერმანული)

სქოლიო
------

1. ↑  ღირსი მამა გრიგოლი ნაზიანზელი
2. ↑  მართალი ნონა, დედა გრიგოლ ღვთისმეტყველისა
**კლასობრივი ბრძოლა** — თეორია კლასობრივი საზოგადოების კონფლიქტური შინაგანი ბუნების შესახებ. მარქსისტულ დისკურსში კლასობრივი ბრძოლა გამოხატულებაა იმ ანტაგონიზმის, რომელიც წარმოიშვება, ერთი მხრივ, კლასობრივი ექსპლუატაციის, ხოლო, მეორე მხრივ, საწარმოო ძალებისა და საწარმოო ურთიერთობის არათანაბარი განვითარების შედეგად. 

მე-19 საუკუნის ფილოსოფოსებმა კარლ მარქსმა და ფრიდრიხ ენგელსმა განავრცეს კლასობრივი ბრძოლის თეორია. მათ გააანალიზეს კაპიტალისტური საზოგადოების სტრატიფიკაცია კლასებად წარმოების საშუალებებთან დამოკიდებულების მიხედვით: გაბატონებული კლასს, ბურჟუაზიას, კერძო საკუთრებაში აქვს წარმოების საშუალებები და ეწევა დაქირავებული შრომის ექსპლუატაციას. ჩაგრული კლასი, პროლეტარიატი, მოკლებულია წარმოების საშუალებებს და იძულებულია თავისი სამუშაო ძალა ბურჟუაზიას მიჰყიდოს. ინტერესთა სხვადასხვაობა კლასებს შორის ხდება კლასობრივი ბრძოლის მიზეზი, რომელიც იძენს პოლიტიკურ, თეორიულ და ეკონომიკურ ხასიათს. ბურჟუაზია ცდილობს შეინარჩუნოს არსებული ფორმაცია, რაც მშრომელი მასების შეუზღუდავი ექსპლუატაციის საშუალებას იძლევა. პროლეტარატი ესწრაფვის არსებული წყობის მოშლას და უკლასო საზოგადოების შექმნას. კარლ მარქსის აზრით, კლასობრივი ბრძოლა სოციალური დინამიკის უმთავრესი განმსაზღვრელი ფაქტორია. მარქსისტული თეორიის მიხედვით, კლასობრივი ბრძოლის პროდუქტია სახელმწიფო — რეპრესიული მანქანა, რომელიც ემსახურება გაბატონებული კლასის ინტერესების დაცვას და ჩაგრული კლასის წინააღმდეგობის ჩახშობას.

ლიტერატურა
----------

* *ენგელსი ფ.* სამოქალაქო ომი საფრანგეთში, გამოც. მე-3;
* *ლენინი ვ.* თხზულებათა სრული კრებული, ტ. 23;
* *მარქსი კ.* *ენგელსი ფ.* კომუნისტური პარტიის მანიფესტი, თბ. 1954;
**კვანტური განკურნების მეთოდი** (ინგლ. Quantum healing) — იდეების ფსევდომეცნიერული ნაზავი, რომელიც, სავარაუდოდ, გამომდინარეობს კვანტური მექანიკიდან, ფსიქოლოგიიდან, ფილოსოფიიდან და ნეიროფიზიოლოგიიდან. კვანტური განკურნების დამცველები ამტკიცებენ, რომ კვანტური ფენომენები არეგულირებს ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობას. არსებობს სხვადასხვა ვერსიები, რომლებიც მიუთითებენ სხვადასხვა კვანტურ იდეებზე, მათ შორის ტალღის ნაწილაკების ორმაგობაზე და ვირტუალურ ნაწილაკებზე, და ზოგადად „ენერგიაზე" და ვიბრაციაზე. კვანტური განკურნება ალტერნატიული მედიცინის ფორმაა.

ტერმინი „კვანტური განკურნება" გამოიგონა დიპაკ ჩოპრამ(ინგლისური)ქართ. როდესაც 1989 წელს გამოაქვეყნა თავისი წიგნის პირველი გამოცემა ამ სახელწოდებით. 

კვანტურ განკურნებას არაერთი მიმდევარი ჰყავს, მაგრამ სამეცნიერო საზოგადოება ფართოდ მიიჩნევს მას სისულელედ. მთავარი კრიტიკა ეყრდნობა თანამედროვე ფიზიკის სისტემატურ არასწორ ინტერპრეტაციას, განსაკუთრებით იმ ფაქტს, რომ მაკროსკოპული ობიექტები (როგორიცაა ადამიანის სხეული ან ცალკეული უჯრედები) ძალიან დიდია იმისთვის, რომ გამოავლინონ თანდაყოლილი კვანტური თვისებები. 

ფიზიკოსი ბრაიან კოქსი ამტკიცებს, რომ სიტყვა „კვანტურის" არასწორად გამოყენება, როგორც ეს არის ფრაზაში „*კვანტური განკურნება"*, უარყოფითად მოქმედებს საზოგადოებაზე, რადგან ის ძირს უთხრის ნამდვილ მეცნიერებას და ხელს უშლის ადამიანებს ჩაერთონ ჩვეულებრივ მედიცინაში. ის აცხადებს, რომ „ზოგიერთი მეცნიერისთვის სამეცნიერო იდეების სამწუხარო დამახინჯება და მითვისება, რაც ხშირად თან ახლავს მათ პოპულარულ კულტურაში ინტეგრაციას, მიუღებელია".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კვანტური განკურნება"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  Alexander Dunlop. „Quantum Healing: Transforming Who You Are - Spiritual Life Coaching"
2. ↑  Francis, Matthew R. (2014-05-29). „Quantum and Consciousness Often Mean Nonsense". *Slate* (ინგლისური). ISSN 1091-2339. ციტირების თარიღი: 2018-09-21.
3. ↑  Cox, Brian.  (2012-02-20) Why Quantum Theory Is So Misunderstood - Speakeasy - WSJ. Blogs.wsj.com. ციტირების თარიღი: 2012-12-15Cox, Brian (2012-02-20). "Why Quantum Theory Is So Misunderstood - Speakeasy - WSJ". Blogs.wsj.com. Retrieved 2012-12-15.
**კარლ-თეოდორ ფრაიხერ ფონ უნდ ცუ გუტენბერგი** (გერმ. Karl-Theodor Freiherr von und zu Guttenberg; დ. 5 დეკემბერი, 1971) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ბავარიის ქრისტიან-სოციალური კავშირის გენერალური მდივანი (2008-2009), გერმანიის ეკონომიკის მინისტრი (2009), გერმანიის თავდაცვის მინისტრი (2009-2011).

კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი სარგებლობს დიდი პოპულარობით გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში. იგი არის თავადი წარმომავლობით. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო გერმანიის ბუნდესტაგში 2002 წელს, მას შემდეგ კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი რჩება პოლიტიკურ არენაზე. ანგელა მერკელმა ეკონომიკის მინისტრობის პერიოდში შესთავაზა თავდაცვის მინისტრის სამსახური.

2011 წლის 1 მარტს იგი ძულებული გახდა გადამდგარიყო თავდაცვის მინისტრის პოსტიდან – გუტენბერგს ბრალი დასდეს პლაგიატში. მანამდე მას ჩამოართვეს სამეცნიერო ხარისხი, მას შემდეგ, რაც გაირკვა, რომ მისი დისერტაციის უდიდესი ნაწილი სხვა წყაროებიდან იყო კოპირებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კარლ-თეოდორ ცუ გუტენბერგი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი (გერმანული)
* CSIS - Karl-Theodor zu Guttenberg
* Spitzberg Partners
* Google Zeitgeist – Europe At The Crossroads

სქოლიო
------

1. ↑  Министр обороны Германии подал в отставку // BBC russian
ჩახლართული ფოტონების გენერაცია ლაზერული ნაკადის სპონტანური პარამეტრული გაფანტვის შედეგად არაწრფივ კრისტალში
**კვანტური ჩახლართულობა** ან **კვანტური გადაჯაჭვულობა** — კვანტურ-მექანიკური მოვლენა, რომლის დროსაც ორი ან რამდენიმე ობიექტის კვანტური მდგომარეობები ურთიერთდამოკიდებულია. ასეთი ურთიერთდამოკიდებულება ნარჩუნდება მაშინაც კი თუკი ეს ობიექტები მიმოფანტულია სივრცეში ნებისმიერი ფუნდამენტური ურთიერთქმედების ფარგლებს გარეთ, რაც ერთი შეხედვით ლოგიკურ წინააღმდეგობაში იმყოფება ლოკალურობის პრინციპთან. კვანტური ჩახლართულობის ეფექტები ექსპერიმენტულად იყო დემონსტრირებული ფოტონებზე, ნეიტრინოებზე, ელექტრონებზე, მოლეკულებზე და პატარა ალმასებებზეც კი. კვანტური ჩახლართულობის შესწავლა წარმოადგენს თანამედროვე თეორიული ფიზიკის მნიშვნელოვან ამოცანას. ბოლო წლების განმავლობაში რჩება კვლევის აქტუალურ ობიექტად როგორც ფიზიკის ასევე მათემატიკის თვალსაზრისით. გადახლართულობის მათემატიკური ასპექტების აღწერის პრობლემატიკა წარმოადგენს კომპლექსური კვლევის ამოცანას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Quantum entanglement — Stanford Encyclopedia of Philosophy (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  კვანტური ჩახლართულობა — ინგლისურ-ქართული ტექნიკური ლექსიკონი[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  თსუ ანდრია რაზმაძის მათემატიკის ინსტიტუტი
**კატისებრნი** (ლათ. Felidae), ძუძუმწოვრების ოჯახი მტაცებლების რიგისა. გენეტიკურად ახლოს დგანან ვივერებთან, მანგუსტებთან და აფთრებთან. მათი სხეულის სიგრძე 50-380 სმ აღწევს. მასა 1,5-275 კგ. აქვთ კუნთოვანი და მოქნილი სხეული, მოკლე ფეხები, ჩამალული ან ნახევრად ჩამლული ბრჭყალები. თითითმავალი მტაცებლებია. ტყის კატები ღიაფერისანი არიან, ველისა და უდაბნოს სახეობები — ყვითელი ან ქვიშისფერი. გავრცელებული არიან ყველა მატერიკზე ავსტრალიის, მისი მოსაზღვრე კუნძულებისა და მაგადასკარის გარდა. ბინადრობენ ტყეში, მდინარის სანაპიროზე, ველზე, უდაბნოში, ალპურ ზონაში. ბინდისა და ღამის ცხოველებია. ცხოვრობენ ცალ-ცალკე ან ოჯახებად. კატისებრნთა მრავალი წარმომადგენელი კარგად დაცოცავს ხეზე ან ცურავს. იკვებებიან ძუძუმწოვრებით, ფრინველებით, ქვეწარმავლებით, თევზებით, ზოგჯერ მწერებითაც. მსხვერპლს უმთავრესად უსაფრდებიან ან ეპარებიან, შემდეგ კი თავს ესხმიან დიდი ნახტომით (მარტო ავაზა იჭერს მსხვერპლს დადევნებით). აერთიანებს რამდენიმე გვარს, რომელთაგან კარგად ცნობილია გვარები Felis (სადაც შედის შინაური და ტყის კატები, ლელიანის კატა, ჩრდილოეთამერიკული პუმა და კიდევ რამდენიმე შედარებით მცირე ზომის სახეობა), Panthera (სადაც შედის ჯიქი, ვეფხვი, ლომი და იაგუარი), Lynx (ფოცხვერები), Ascynonix (ავაზა). სულ ოჯახში შედის 37 სახეობა. მათგან ყოფილ სსრკ-ში გვხვდება 12 სახეობა, საქართველოში — 4 (ტყის კატა, ლელიანის კატა, ფოცხვერი და ჯიქი; მეოცე საუკუნის დასაწყისამდე საქართველოში პერიოდულად შემოდიოდნენ ვეფხვებიც). კატისებრების დედალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 12-15 თვისა. მაკეობა 55-270 დღე გრძელდება, შობენ 2-6 ნაშიერს. კატისებრნი შობენ ცოცხლობენ 30 წლამდე. სარეწაო ცხოველებია, ზოგან ზიანს აყენებენ მეცხოველეობას. ლომებს და ვეფხვებს ზოგ ქვეყანაში იცავენ.  
გამოყოფენ დიდ კატათა (პანთერათა) და მცირე კატათა ქვეოჯახებს.

ლიტერატურა
----------

* Брем А. Жизнь животных, т. 5, М. 1941;
* Млекопитающие Советского Союза, т. 2, ч. 2, М. 1972;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 437.