ყირგიზი ქალი
**ქალები ყირგიზეთში** — როლები მინიჭებული აქვთ მუსლიმური საზოგადოების მიერ.  სოფლის მაცხოვრებლები აგრძელებენ ციმბირის ტრადიციულ ტომობრივ პრაქტიკას პატარძლის გატაცების შესახებ (იძულებითი ქორწინებისათვის ქალებისა და გოგონების გატაცება). პატარძლის გატაცება, ცნობილია როგორც *ალა კაჩუუ* ( *წასაყვანად* და გაქცევა): 12 წლის ასაკის გოგონებს იტაცებენ იძულებითი ქორწინებისთვის, ტყვედ ჰყავთ და ითვისებს მამაკაცი. გამტაცებლის ოჯახი აიძულებს ახალგაზრდა ქალს, მიიღოს უკანონო ქორწინება. უმეტეს შემთხვევაში, ახალგაზრდა ქალს დაუყოვნებლივ აუპატიურებენ ქორწინების სახელით. 

მიუხედავად იმისა, რომ ყირგიზეთში ეს პრაქტიკა უკანონოა, პატარძლის გამტაცებლებს იშვიათად დევნიან. კოდექსის აღსრულების ეს სურვილი, ნაწილობრივ, გამოწვეულია ყირგიზეთის კორუმპირებული სამართლებრივი სისტემით, სადაც ბევრ სოფელს *დე ფაქტო* მართავს უხუცესთა საბჭოები და სახელმწიფო იურიდიული სისტემის თვალთახედვისგან შორს იმყოფებიან.

ქალთა მიმართ ძალადობა
---------------------

ძალადობის წინააღმდეგ მიღებული კანონების მიუხედავად, ქალთა მიმართ მრავალი დანაშაული არ ფიგურირებს საპოლიციო ჩანაწერებში, რადგან ძლიერია ფსიქოლოგიური ზეწოლა და კულტურული ტრადიციები. გარდა ამისა, სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლები აპათიურები არიან. გაუპატიურება, მათ შორის მეუღლის გაუპატიურება, უკანონოა, მაგრამ კანონის აღსრულება ძალიან რთულია.  გაუპატიურება არასაკმარისად არის ცნობილი და პროკურორები იშვიათად მიმართავენ გაუპატიურების საქმეს სასამართლოში. 

### პატარძლის გატაცება, იძულებითი და ადრეული ქორწინება

მიუხედავად იმისა, რომ კანონით აკრძალულია, სოფლის მოსახლეობა განაგრძობს პატარძლის გატაცების ტრადიციულ პრაქტიკას (იძულებითი ქორწინებისათვის ქალებისა და გოგონების გატაცება). სოფლად პატარძლის გატაცება, რომელიც *ალა კაჩუუს* ( *წაღება* და გაქცევა) სახელითაა ცნობილი, ცოლის შერთვის ჩვეულებრივი გზაა. 12 წლის გოგონებს იტაცებენ იძულებითი ქორწინებისთვის, ტყვედ მიჰყავთ და ითვისებენ. ძალადობით ან მოტყუების გზით მიჰყავთ გოგონა დანიშნული საქმროს სახლში, სადაც გამტაცებლის ოჯახი ზეწოლას ახდენს ქალზე, რომ მიიღოს ქორწინება. ზოგიერთ შემთხვევაში, ახალგაზრდა ქალს აუპატიურებენ, რათა ქორწინება აიძულონ. 

### ოჯახური ძალადობა

*კანონი ოჯახური ძალადობისგან სოციალური და სამართლებრივი დაცვის შესახებ (2003)*  არის ყირგიზეთის კანონი ოჯახური ძალადობის წინააღმდეგ. პრაქტიკაში პოლიცია ხშირად უარს ამბობს ოჯახში ძალადობის შესახებ საჩივრების რეგისტრაციაზე, რომლებიც განიხილება როგორც კერძო. 

### სექსუალური ტრეფიკინგი

მოქალაქეები, უცხოელი ქალები და გოგონები ყირგიზეთში სექსუალური ტრეფიკინგის მსხვერპლები არიან. მათ აუპატიურებენ, ფიზიკურად და ფიზიოლოგიურად აზიანებენ ბორდელებში, სასტუმროებში, სახლებში და ქვეყნის სხვა ადგილებში.     

### სექსუალური ძალადობა

სექსუალური შევიწროება აკრძალულია კანონით. მას იშვიათად განიხილავენ სისხლის სამართლის პასუხისგებაში. 

### ძალადობრივი ექსტრემიზმი და ტერორიზმი

ისლამური სახელმწიფოს დაკომპლექტება მცირე მასშტაბით ხდება ყირგიზეთში. 2010-2016 წლებში მთავრობამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ 863 მოქალაქე მონაწილეობდა უცხოელი მებრძოლების სახით სირიასა და ერაყში, რომელთაგან 188 ქალი იყო.  ვარაუდობენ, რომ ყირგიზი ქალები გაწევრიანდნენ ან ქმრის ოჯახის ან სხვა ნათესავების მხრიდან ზეწოლის გამო, რასაც უწოდებენ „ზომბიფიკაციას".

კანონიერი უფლებები და გენდერული თანასწორობა
-------------------------------------------

ქალები ისეთივე უფლებებით სარგებლობენ, როგორც კაცები, მათ შორის საოჯახო სამართლის, ქონების კანონისა და სასამართლო სისტემაში, თუმცა ქალთა დისკრიმინაცია პრაქტიკაში გრძელდება.  ქალებს არ აქვთ ინფორმაცია თავიანთი უფლებების შესახებ და „მათ არ იციან, რომ შეუძლიათ ქმრების მხრიდან ცემის ფაქტები შეატყობინონ პოლიციას". 

### მრავალცოლიანობა

26 მარტს პარლამენტმა მხარი დაუჭირა პოლიგამიის დეკრიმინალიზაციის ღონისძიებას.  მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური სტატისტიკა არ იყო ხელმისაწვდომი, იუსტიციის მინისტრმა მარატ კაიპოვმა განაცხადა, რომ სამინისტრო ყოველწლიურად დევნის პოლიგამიის ორ-სამ საქმეს. 

### პროსტიტუცია

პროსტიტუცია არ არის დანაშაული, თუმცა ბორდელების საქმიანობა და პროსტიტუციაში პირთა ჩართვა უკანონოა, ჯარიმდება ხუთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.

სქოლიო
------

1. ↑  Olcott, Martha Brill. "The Role of Women". *Kyrgyzstan country study* (Glenn E. Curtis, editor). Library of Congress Federal Research Division (March 1996). *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
2. ↑  Country Reports on Human Rights Practices for 2016. ციტირების თარიღი: 1 November 2017.
3. ↑  Reconciled to Violence (26 September 2006). ციტირების თარიღი: 1 November 2017.
4. ↑  Legislationline.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ნოემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 1 November 2017.
5. ↑  Human Rights Watch Memorandum : Domestic violence in Kyrgyzstan. ციტირების თარიღი: 1 November 2017.
6. ↑  Trafficked: Three survivors of human trafficking share their stories.
7. ↑  Atai Moldobaev: Kyrgyzstan’s unconventional problem with human trafficking.
8. ↑  Kyrgyz Victims Recount Horrors Of Sex Trafficking.
9. ↑  Report: Mother Threatened After Coverage Of Kyrgyz Sex-Trafficking Case.
10. ↑  One in five girls and women kidnapped for marriage in Kyrgyzstan: study.
11. 1 2 3  Country Reports on Human Rights Practices: Kyrgyz Republic (2007). United States Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor (March 18, 2008). *This article incorporates text from this source, which is in the public domain.*
12. ↑   *Women and Violent Extremism in Europe and Central Asia: The Roles of Women in Supporting, Joining, Intervening in, and Preventing Violent Extremism inKyrgyzstan*.
13. ↑   *Women and Violent Extremism in Europe and Central Asia: The Roles of Women in Supporting, Joining, Intervening in, and Preventing Violent Extremism inKyrgyzstan*.
14. ↑  Tradition and lack of awareness fuel domestic violence. ციტირების თარიღი: 1 November 2017.