recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ალექსანდრე ცატუროვი** (დ. 1902 — გ. 1972 ) — საბჭოთა ინჟინერი. საქართველოს სსრ I-V მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 

1930 წელს დაამთავრა მოსკოვის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი საგზაო მშენებლობის სპეციალობით.

1921 წელს შრომითი საქმიანობა დაიწყო ამიერკავკასიის რკინიგზის სხვადასხვა უბნებზე. 1931-1937 წლებში მუშაობდა შავიზღვისპირეთის რკინიგზის მშენებლობის უფროსად; 1937-1939 — სსრკ-ის სატრანსპორტო მშენებლობის სამინისტროს ამიერკავკასიის სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „ამიერკავკასტრანსმშენის" მთავარი ინჟინერი. 1939-1955 წლებში სამამულო ომის დროს, დირექტიული ორგანოების გადაწყვეტილებით, დაინიშნა შავი ზღვის სანაპიროს თავდაცვით ნაგებობათა მშენებლობის უფროსად. იყო სსრკ მიმოსვლის გზათა სამინისტროს N165 სამშენებლო სამმართველოს უფროსი. 1955-1972 — სამშენებლო-სამონტაჟო ტრესტ „ამიერკავკასტრანსმშენის" მმართველად. ხელმძღვანელობდა მრავალი საპასუხისმგებლო ობიექტის, კერძოდ: „ოჩამჩირე-კვეზანი-აკარმარას", „ზესტაფონი-ჭიათურა-საჩხერის" და „მარნეული-მადნეულის" სარკინიგზო ხაზების. მეორე ლიანდაგებისა და ორლიანდაგიანი ჩანართების („ზესტაფონი-ხაშურის" უბანზე), ამიერკავკასიის ძირითადი რკინიგზის ელექტროფიკაციის, „შაორჰესის", თბილისის აეროვაგზლის, ერევნის რკინიგზის სადგურის, „ერევან-რაზდანისა" და „რაზდან-სევანის" სარკინიგზო ხაზების (სომხეთში), დასასვენებელი სახლებისა და სანატორიუმების (შავი ზღვის სანაპირო ზოლში — აფხაზეთში და სხვაგან) მშენებლობას. დაჯილდოებული იყო ლენინის, „საპატიო ნიშნის" ორდენებითა და მედლებით.

რესურსები ინტერნერტში
---------------------

* ალექსანდრე ცატუროვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Депутаты Верховного Совета Грузинской ССР II-го созыва (1947 - 1951) (რუსული)
* ალექსანდრე ცატუროვის ბიოგრაფია (I მოწვევა)
* ალექსანდრე ცატუროვის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* ალექსანდრე ცატუროვის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* ალექსანდრე ცატუროვის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ალექსანდრე ცატუროვის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
**ალექსანდრე ძაგანია** (დ. 27 თებერვალი, 1914 — გ. 22 იანვარი, 1987) — ქართველი ხმის ოპერატორი.

დაიბადა 1914 წლის 27 თებერვალს. გარდაიცვალა 1987 წლის 22 იანვარს. 1934-1937 წლებში. მუშაობდა კავშირგამბულობის მექანიკოსად, "თბილისის კინოსტუდიაში"- ოპერატორის ასისტენტად. 1941-1945 წლებში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1947 წელს დაუბრუნდა კინოს, კინოსტუდიის ქრონიკის სექტორში (შემდგომში - ქდსპფ სტუდია) ჩაწერა 300-მდე სამეცნიერო- პოპულარული და დოკუმენტური ფილმი, მათ შორის: "ბრიუსელის მსოფლიოს გამოფენა", "მსოფლიო ტაშს უკრავს", "ნაირსართულიანი ამერიკა", "პარიზი, პარიზი", "ურუგვაი", "ინკების ქვეყანაში", "საქართველო: "ლეგენდები და სინამდვილე", "ესპანეთის ძიებაში" ( გ.ასათიანი), "თეთრი მელია"(ა. ჯალიაშვილი), "სახლი მწერვალზე" (შ. მარტაშვილი), "ნატო ვაჩნაძე" (შ. მარტაშვილი), "ლადო გუდიაშვილი" (ნ. ნენოვა, გ. წულაია), "მტკვრის კვალდაკვალ" (ი. კანდელაკი), "სვეტიცხოველი" (ო. ჭიაურელი), "უშბაზე ძლიერნი" (ბ. კრეპსი), "ქართული არქიტექტურა" (შ. ხომერიკი), "ნაძალადევი" (ლ. სიხარულიძე), "ქვაში ამეტყველებული საუკუნეები" (ი. მგელაძე), "სერგო ქობულაძე" (ო. გურგენიძე), "ალავერდი" (კ. კერესელიძე), "ლოცმანი" (გ. ალექსანდრია) და სხვ. ხმის ოპერატორი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული კინო, 1896-2011, თბ. 2011, გვ. 207

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე ძაგანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მწვანე თეატრი (ბაქო)
**მწვანე თეატრი** (აზერ. Yaşıl teatr) — თეატრი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. განლაგებულია ღია ცის ქვეშ. თეატრი იტევს 2500 მაყურებელს.

თეატრი შეიქმნა 60-ანი წლების დასაწყისში მაშინდელი ქალაქის მერის ალიშ ლემბარანსკის ინიციატივით. მწვანე თეატრი იყო მნიშვნელოვანი კულტურულ-მასობრივი ღონისძიებების ჩატარების ადგილი. თეატრში ხდება კინოფილმის „სად არის აჰმედი?"-ს საფინალო მოქმედებები.

1993 წლიდან თეატრმა შეწყვიტა ფუნქციონირება. 2005 წლის აგვისტოში აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის განკარგულებით თეატრს ჩაუტარდა სარემონტო სამუშაოები.

გახსნაზე ილჰამ ალიევმა განაცხადა: „მადლობას ვუხდი ყველა იმას, ვინც მიიღო ამ თეატრის რეკონსტრუქციაში მონაწილეობა, იმედს გამოვთქვამ, რომ ეს თეატრი გახდება ჩვენი მოქალაქეების საყვარელი დასასვენებელი ადგილი". 

2007 წლის 25 ივლისს ბაქოს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურმა გასცა განკარგულება ბაქოს „მწვანე თეატრის" საკონცერტო კომპლექსის შექმნასთან დაკავშირებით..

სქოლიო
------

1. ↑  ООО «Зеленый театр» трансформировалось в Бакинский концертный комплекс.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-27. ციტირების თარიღი: 2018-01-06.
**მწარე აბზინდა** (ლათ. Artemisia absinthium) — ბალახოვანი მცენარე, მიეკუთვნება რთულყვავილოვანთა ოჯახს (ლათ. Asteraceae (Compositae)). იგი მრავალწლოვანი 2 მ–მდე სიმაღლის მცენარეა, ნაცრისფერ–ქეჩისებრი შებუსვით, ქვედა ფოთლები გრძელყუნწიანია, ფირფიტა ფართო კვერცხისებრი ფორმის, ორმაგ–სამმაგად ფრთისებრგანკვეთილი ლანცეტა ფორმის სეგმენტებად. ზედა ფოთლები მჯდომარეა. კალათები პატარა ზომისაა, ნახევრადსფეროსებრი, შეკრებილია გრძელ საგველასებრ ყვავილედებად და ცალმხრივ მტევნებადაა დაკიდებული მოკლე საყვავილე ღერძზე. საბურველის გარეთა ფოთოლაკები ხაზური ფორმისაა, შიგნითა – ელიფსური ან უკუკვერცხისებური. ყველა მათგანი შებუსვილი და ფართო თეთრი სიფრიფანა არშიითაა შემოვლებული. ყვავილსაფარი მოფენილია ბეწვებით, ყვავილები კი შიშველია, მცენარე ყვავილობს VII-X.

მწარე აბზინდა იზრდება რუდერალურ ადგილებში, რიყეზე, გზის პირებზე, დასახლებულ ადგილებში: თუშ–ფშავ–ხევსურეთში, ჯავახეთში, თრიალეთში, მესხეთში, აფხაზეთში, სვანეთში, სამეგრელოში, თითქმის მთელ საქართველოში, მეზობელ აზერბაიჯანში და სომხეთში.

გამოიყენება მედიცინაში. მწარე აბზინდას ბალახი ოფიცინალური არომატული–მწარე საშუალებაა, რომელიც რეფლექტორულად აღაგზნებს მადას, ხელს უწყობს საჭმლის მონელებას. გამოიყენება აგრეთვე ნაღვლისდამდენად. პანკრეასის, ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის პათოლიგიისას. შედის კუჭ–ნაწლავის ტრაქტის ფუნქციის გამაუმჯობესებელ წვეთებში, მადისმომგვრელ, მეტეორიზმის საწინააღმდეგო და ნაღვლისდამდენ ნაკრებებში. ამზადებენ მწარე ნაყენს, სითხოვან ექსტრაქტს, გამონაცემს. შედის დიდი ბრიტანეთის ფარმაკოპეაში, იყენებენ მრავალი ქვეყნის ტრადიციულ მედიცინაში და ჰომეოპათიაში. რაც შეეხება მამულას, ის გამოიყენება იგივე დანიშნულებით, ასევე შედის მ. ზდრენკოს მიქსტურაში და ჰომეოპათიური სამკურნალო საშუალებების ნომეკლატურაში.

ლიტერატურა
----------

* ლინა ერისთავი. „ფარმაკოგნოზია". თბ. 2005
* ლალი დათეშიძე. საქართველოში სამედიცინო მცენარეთა წარმოების ინფრასტრუქტურის განვითარების საკითხები. „მეცნიერება: თბილისი. 2000 წელი.
* დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; „ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია". მეორე დეპო — გამოცემა. ჟურნალი „ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა". N: 28. 2006.
* დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. „ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია". თბილისი, 2005. „ტექინფორმის" დეპონენტი N: 1247.
* ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სტატია ჟურნალში „მცენარეთა მეცნიერებები", 2009 წელი.
* ხიდაშელი შ. პაპუნიძე ვ. საქართველოს ტყის სამკურნალო მცენარეები. ბათუმი, 1980 წელი.
* შენგელია ზურაბ.სამკურნალო მცენარეთა კულტურა საქართველოში - თბილისი, „საბჭოთა საქართველო", 1983 წელი.
* საქართველოს ფლორა. I — XI ტომი. თბილისი, 1971-1987 წლები.
* Lali Dateshidze and co — authors. WHO Global Atlas of Traditional, Complementary and Alternative Medicine. World Health Organization, Centre for Health Development, Kobe, Japan. მხარდაჭერა: ბრიტანეთის საბჭოები, ოქსფორდის უნივერსიტეტის მცენარეთა მეცნიერების დეპარტამენტი.
**ნათელა წიკლაშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1962, წნორი, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი. ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, 1989 წელს კი ასპირანტურა.

იყო სახალხო მეურნეობის ეკონომიკის, დაგეგმვისა და მართვის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის აჭარის ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების კვლევის განყოფილების მეცნიერ თანამშრომელი 1989-1992 წლებში. ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური თეორიის კათედრის მასწავლებელი 1992-2000 წლებში. ეკონომიკური თეორიის კათედრის გამგე 2000-2005 წლებში. 2004 წლიდან იყო ეკონომიკის ფაკულტეტის დოცენტი. 2004-2005 წლებში კი ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანი. იყო აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის პირველი მოადგილე 2005-2006 წლებში, 2006-2008 წლებში კი ამავე დაწესებულების მინისტრი. 2006-2013 წლებში იყო ასოცირებული პროფესორი. 2011 წლიდან რექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. არის 15 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მის სამეცნიერო ინტერესების სფეროს წარმოადგენს: მიკრო და მაკრო ეკონომიკა, ეკონომიკური პოლიტიკა, პერსონალის მართვა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ეკონომიკური დოქტრინები: სახელმძღვანელო, ბათუმი, 2018, გვ. 590 ISBN 9789941462627
* შრომის ბაზრის განვითარების პრობლემები საქართველოში, ბათუმი, 2009, გვ. 64 ISBN 978-9941-0-1548-9

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ. 2006, გვ. 553

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნათელა წიკლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ტყის ტოროლა** (ლათ. Lullula arborea) — ფრინველი ტოროლასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 14–18 სმ, მასა 23–32 გრამი, ფრთების შლილი 28–34 სმ. შეფერილია მურა-ჟანგისფრად და აქვს ჭრელი მოხატულობა, მუცელი ღიაა, გამოკვეთილია თეთრი წარბი. გალობა — „ული-ული-ული…ულ-ულ-ულ…". გავრცელებულია ევროპაში, ახლო აღმოსავლეთში, კავკასიაში, შუა აზიის სამხრეთ ნაწილში. იზამთრებს დასავლეთ ევროპასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთში. საქართველოში მობუდარია. ბინადრობს მშრალ ტყისპირებში, ფიჭვნარში, გაკაფულ ადგილებში, მეჩხერ ტყეებში. იკვებება მწერებითა და თესლებით. ქმნიან ტერიტორიულ წყვილებს. ბუდე შენიღბულია მიწაზე. დედალი დებს 4–5 კვერცხს; ბუდობს ისვე 12–15 დღის მანძილზე. ბარტყებს ორივე მშობელი კვებავს. სპორადულად გავრცელებული მცირერიცხოვანი სახეობაა.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 28, 153, 184.
2. 1 2  *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 24.
3. 1 2  *Коблик Е. А.* ЮЛА // Большая российская энциклопедия. т. 35. — М. 2017. — стр. 579.
**ტყის ტბა** (ინგლ. Lake of the Woods) — გამდინარე ტბა ჩრდილოეთ ამერიკაში. გაწოლილია დიდი ტბების დასავლეთით, აშშ-ის — მინესოტის და კანადის — მანიტობის საზღვარზე. ფართობი 4390 კმ². სიგრძე 110 კმ, სიგანე 95 კმ. მდებარეობს 323 მ აბსოლუტურ სიმაღლეზე. სიღრმე 26 მ-მდე, უდიდესი სიღრმე — 64 მ. გეოლოგიურად წარმოადგენს აგასისის ტბის ნაშთს. ტბაში მრავალი ტყიანი კუნძულია (სულ 14 ათასზე მეტი კუნძული). ტყის ტბა დაკავშირებულია უინიპეგის ტბასთან. ჩრდილოეთ ნაპირზე მდებარეობს ქალაქი კენორა. სანაპირო ხაზი ძლიერ დანაწევრებულია, სანაპირო ხაზის სიგრძეა 40 ათ. კმ. აღმოსავლეთ ნაპირზე გამოიყოფა დიდი ნახევარკუნძული, რომელიც ტბაში ფართოდაა შეჭრილი; აღნიშნული ნახევარკუნძული ტყის ტბას ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად ყოფს. ტბიდან გამოედინება მდინარე უინიპეგი. 

ტბის სანაპიროებზე გვხვდება მრავალი სახის ფრინველი, ასევე ფართოდ არის თეთრთავა არწივი. ტბაში მოიპოვება თევზის რამდენიმე სახეობა, მათ შორის: წერი, ქორჭილა, კალმახი და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტყის ტბა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Lake of the Woods — The Canadian Encyclopedia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-27. ციტირების თარიღი: 2011-09-07.
2. ↑  Canada Fishing Online. Ontario Fishing.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-10. ციტირების თარიღი: 2011-09-07.
**ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა** (რუს. Невская писчебумажная фабрика) — მსხვილი სამრეწველო კომპანია რევოლუციამდელ რუსეთში. სრული სახელია „საქციო საზოგადოება ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა სანქტ-პეტერბურგში". არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი.

ისტორია
-------

ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკა დაარსდა 1839-1840 წლებში პირველი გილდიის ვაჭრის, საპატიო მოქალაქის ალექსანდრე ივანეს ძე ვარგუნინის მიერ, ბრიტანეთის მოქალაქე ჯონ ჰობერტთან ერთად, იმ მიწის ნაკვეთზე, როელიც შეიძნა 65 000 რუბლად. ქარხნის აღჭურვილობა და მისი ხელოსანიც ჩამოიყვანეს ინგლისიდან. რამდენიმე ხნის შემდეგ ინგლისელ ჰობერტის წილი შეიძინა ა. ი. ვარგუნინის უმცროსმა ძმამ პავლე ივანეს ძე ვარგუნინმა. 

ფაბრიკის შენობების კომპლექსი ააგეს ამჟამინდელი ოქტომბრის სანაპიროს ტერიტორიაზე არქიტექტორ ლ. ლ. შაუფელბერგერის პროექტის მიხედვით. 

ინგლისურ სტილში აგებული ძმები ვარგუნინების ფაბრიკა იმ პერიოდისათვის ითვლებოდა ყველაზე მოწინავე საწარმოდ, როგორც ქვეყნის ასევე საერთაშორისო თვალსაზრისით. სწორედ ამ საწარმოში ქაღალდის დასამზადებლად პირველად რუსეთის ტერიტორიაზე გამოიყენეს ორთქლის მანქანა. 1874 წელს აქვე პირველად დაამზადეს ქაღალდი ნამჯისაგან. 

არაერთჯერადი მიშენებისა და დაშენებების წყალობით ვარგუნინების ფაბრიკა რუსეთში ყველაზე უმსხვილესი გახდა. ფაბრიკაში მუშაობდა ოთხი ქაღალდის დამამაზადებელი მანქანა, რომელსაც ემსახურებოდა 700 ადამიანი. ამის გამო ახალი სამრეწველო კორპუსების მშენებლობა არ შეწყვეტილა. 

1907 წელს ფაბრიკაში ძლიერი ხანძარი გაჩნდა, განადგურდა ორი ქაღალდის გადამამუშავებელი მანქანა.

1910 წელს ფაბრიკა გადავიდა ახალი მფლობელების ხელში. მოხდა მისი რეორგანიზცია სააქციონერო საზოგადოებად და ამ ფორმით 1918 წელს მოახდინეს მისი ნაციონალიზაცია. 

საბჭოთა პერიოდში ფაბრიკას არაერთხელ შეუცვალეს სახელი:ვოლოდარის სახელობის ქაღალდის ფაბრიკა, ლენინგრადის ქაღალდის ფაბრიკა № 2. 1994 წელს კი ეწოდა შპს „ქაღალდის ფაბრიკა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт компании
**მღვიმევის დედათა მონასტერი** — მონასტერი მდინარე ყვირილის ხეობაში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მღვიმევის მახლობლად.

მონასტერში მოხვედრა ჭიათურიდან უფრო ადვილადაა შესაძლებელი. ჭიათურიდან მონასტერში მიდის ვიწრო და საკმაოდ გრძელი კიბე, რომლის გავლის შემდეგაც შესაძლებელია გვირაბში შესვლა. გვირაბი ხელოვნურადაა გაყვანილი, საკმაოდ გრძელია და მისი გადახურვა შემაგრებულია საყრდენი თაღებით.

სამონასტრო კომპლექსი მრავალი ნაგებობისაგან შედგება. მთავარი ტაძარი მაცხოვრის სახელობისაა. ის წარმოადგენს ორნავიან ბაზილიკას, რომლის ნავებიც ერთმანეთისაგან მასიურ სვეტებზე დაყრდნობილი თაღებითაა გამოყოფილი. ნაგებობის ფასადი შემკულია ძალზედ მდიდრული ჩუქურთმებით. აქ გვხვდება: სარკმლის გარშემო შესრულებული ჩუქურთმები, მონუმენტური ჯვრები, ერთმანეთზე გადაბმული რომბები, კარნიზის ჩუქურთმები და სხვ. მაცხოვრის ტაძრის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა ხის კანკელია, რომელიც მთლიანადაა მოხატული. კანკელის კარი შემკულია ჭედური ფირფიტებით, ხოლო მის ზედა ნაწილში განლაგებულია მაცხოვრისა და თორმეტი მოციქულის კომპოზიცია, მისი (მაცხოვრის) ცხოვრების სხვადასხვა ეპიზოდები. ტაძარში შემორჩენილია კედლის ფრესკული მხატვრობაც, მათ შორის XIII საუკუნეში ამ მონასტრის დამაარსებლის, რატი რაჭის ერისთავის, მისი მეუღლისა და ძმის, ნიანია კახაბერისძის პორტრეტები. ცენტრალური ტაძრის უკან მდებარეობს მღვიმევის მღვიმე, სადაც დიდ დღესასწაულებზე წირვა ტარდება.

მონასტრის კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობა მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია. მისი ჭერი და დასავლეთის კედელი ბუნებრივი კლდეა. ამ ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელზე გამოკვეთილია ვერძის თავის ბარელიეფი, ხოლო სამხრეთის კედლის გარეთა მხარეს გვხვდება ფრესკული მხატვრობა. მონასტრის სხვა არქიტექტურული ნაგებობია: სამრეკლო და მონაზონთა სენაკები. მღვიმევის მონასტერში ინახებოდა უნიკალური ჭედური ხატები და ხეზე კვეთის ბრწყინვალე ნიმუში, ვაზის კარი. დღეისათვის ეს ნაკეთობები საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ფონდებშია დაცული. მღიმევის მონასტერი თავისი მდებარეობით ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ძეგლია საქართველოში.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მღვიმევის მონასტერი***

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მდედრი კატების კუსებრი შეფერილობა X-ქრომოსომის ინაქტივაციის ნათელი მაგალითია. ბეწვის შეფერილობის გენის შავი და ნარინჯისფერი ალელები X-ქრომოსომაში მდებარეობენ. ბეწვის კონკრეტული უბნის შეფერილობა განისაზღვრება იმით, თუ გენის რომელი ალელია აქტიური მოცემულ უბანში.
**X-ქრომოსომის ინაქტივაცია** (ინგლ. X-inactivation, lyonization) — პროცესი, რომლის დროსაც მდედრი ძუძუმწოვრების უჯრედებში ინაქტივირდება X-ქრომოსომის ორი ასლიდან ერთ-ერთი. არააქტიური X-ქრომოსომის დნმ იფუთება ტრანსკრიპციურად არააქტიურ ჰეტეროქრომატინში.

X-ქრომოსომის ინაქტივაცია მდედრი ძუძუმწოვრების უჯრედებში ხდება იმიტომ, რომ X-ქრომოსომების ორი ასლიდან არ წარმოიქმნას შესაბამისი გენების ორჯერ მეტი პროდუქტი, ვიდრე მამრ ძუძუმწოვრებშია. ამგვარ პროცესს ეწოდება გენების დოზური კომპენსაცია. პლაცენტარულებში X-ქრომოსომის არჩევა, რომელიც უნდა ინაქტივირდეს, შემთხვევითია. ინაქტივირებული X-ქრომოსომა არააქტიური რჩება ყველა შემდგომ შვილობილ უჯრედში, რომლებიც გაყოფის შედეგად წარმოიქმნება.

ლიტერატურა
----------

* Huynh KD, Lee JT (2005). „X-chromosome inactivation: a hypothesis linking ontogeny and phylogeny". *Nature Rev Genet*. **9** (5): 41–8. doi:10.1038/nrg1604. PMID 15818384.
* X-inactivation as a possible cause for autoimmunity
* Goto T, Monk M (1 June 1998). „Regulation of X-chromosome inactivation in development in mice and humans" (Review Article). *Microbiol Mol Biol Rev*. **62** (2): 362–78. PMID 9618446. ციტირების თარიღი: 2009-03-18.
* Lyon M (2003). „The Lyon and the LINE hypothesis". *Semin Cell Dev Biol* (Review Article) `|format=` საჭიროებს `|url=`-ს (დახმარება). **14** (6): 313–8. doi:10.1016/j.semcdb.2003.09.015. PMID 15015738.
* Ng K, Pullirsch D, Leeb M, Wutz A (2007). „*Xist* and the order of silencing" (Review Article). *EMBO Rep*. **8**: 34–9. doi:10.1038/sj.embor.7400871. PMC 1796754. PMID 17203100.CS1-ის მხარდაჭერა: მრავალი სახელი: ავტორების სია (link)
**უძრავი ქონების საინვესტიციო (ეკ.)ტრასტი** (ტრასტი-კაპიტალისტური მონოპოლიების ფორმა, რომლის დროსაც გაერთიანებული საწარმოები ზემოგების მიღების მიზნით, კარგავენ წარმოებითსა და კომერციულ დამოუკიდებლობას და ემორჩილებიან ერთიან მმართველობას.) - Real Estate Investment Trust (REIT). უძრავი ქონების საინვესტიციო ტრასტი არის კომპანია, რომელიც ფლობს, მართავს ან აფინანსებს შემოსავლისმომტან უძრავ ქონებას. როგორებიცაა: საცხოვრებელი აპარტამენტები, სასტუმროები, სამედიციონო დაწესებულებები, ოფისები, საწყობები და ა.შ.
ბევრი REIT საჯაროდ ივაჭრება ყველა მთავარ საფონდო ბირჟაზე და ინვესტორებს შეუძლიათ, იყიდონ და გაყიდონ ისინი, აქციების მსგავსად მთელი სავაჭრო სესიის განმავლობაში.ეს მათ ძალიან ლიკვიდურს ხდის. (ფიზიკური უძრავი ქონების ინვესტიციისგან განსვავებით). 
REIT-ების უმეტესობას აქვს მარტივი ბიზნეს მოდელი: REIT აქირავებს ფართსა და აგროვებს ქირას საკუთრებაზე, შემდეგ კი ამ შემოსავალს დივიდენდების სახით ანაწილებს აქციონერებზე. იპოთეკური REIT-ები არ ფლობენ უძრავ ქონებას, მაგრამ აფინანსებენ მათ: გასცემენ სესხებს სხვა ინვესტორებისთვის, ხოლო შემოსავალს უკან პროცენტის სახით იღებენ.
REIT-ებს შეუძლიათ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულონ საინვესტიციო პორტფოლიოს დივერსიფიცირებაში. ისინი ინვესტორს სთავაზობენ ძლიერ, სტაბილურ, წლიურ დივიდენდებს და გრძელვადიანი კაპიტალის ზრდის პოტენციალს. REIT-ის მთლიანმა შემოსავლების მაჩვენებელმა ბოლო 20 წლის განმავლობაში აჯობა S&P 500 ინდექსს, სხვა ინდექსებსა და ინფლაციის მაჩვენებლებს. როგორც ყველა ინვესტიციას, REIT-ებსაც აქვთ დადებითი და უარყოფითი მხარეები. დადებითი მხარეა ის, რომ REIT-ების ყიდვა-გაყიდვა მარტივია, რადგან უმეტესობა ივაჭრება საჯარო ბირჟებზე - ფუნქცია, რომელიც ამცირებს ზოგადად უძრავი ქონების ტრადიციულ ნაკლოვანებას. ეფექტურობის თვალსაზრისით, REIT-ი გთავაზობთ მიმზიდველ რისკზე მორგებულ შემოსავალსა და ფულადი სახსრების სტაბილურ ნაკადს. ასევე, უძრავი ქონების არსებობა შეიძლება კარგი იყოს პორტფოლიოსთვის, რადგან ის უზრუნველყოფს დივერსიფიკაციასა და დივიდენდებზე დაფუძნებულ შემოსავალს. ხშირად დივიდენდები უფრო მაღალია, ვიდრე სხვა სახის ინვესტიციების შემთხვევაში.
თუმცა REIT-ები არ გვთავაზობენ საერთო კაპიტალის ზრდას. როგორც მათი სტრუქტურის ნაწილი, მათ უნდა დაუბრუნონ შემოსავლის 90% ინვესტორებს. ასე რომ, დასაბეგრი შემოსავლის მხოლოდ 10% შეიძლება დაბრუნდეს REIT-ში რეინვესტირების მიზნით და ახალი საკუთრების შესაძენად. სხვა უარყოფითი მხარე არის ის, რომ REIT-ების დივიდენდები იბეგრება როგორც რეგულარული შემოსავალი, ხოლო ზოგიერთ REIT-ს აქვს მართვისა და ტრანზაქციის მაღალი საკომისიო.
**ნარმადი** ან *ნარბადი* (ჰინდი नर्मदा) — მდინარე ინდოეთში. სიგრძე 1310 კმ. აუზის ფართობი 98 800 კმ². ინდოეთის ერთ-ერთი წმინდა მდინარე. კვეთს ცენტრალურ ინდოეთს და ჩაედინება არაბეთის ზღვაში. ნარმადის სათავე მდებარეობს ჩრდილოეთში მადჰია-პრადეშის შტატის ქალაქ ამარკანტაკის მახლობლად. პირველი 320კმ. სიგრძეზე ის მიედინება მანდლას პლატოზე პატარა მთებს შორის. ჯაბალპურთან ის მიედინება ულამაზესი მარმარილოს კლდეების გვერდით. შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით ვინდჰიასა და სატპურას მთებს შორის დაბლობზე. ნარმადის დელტა იწყება სანაპიროდან 20 კმ-ის დაშორებით და განლაგებულია კამბეის ყურეში სურატიდან ჩრდილოეთით.

ნარმადის აუზი მოიცავს სატპურის მთიანი სისტემის ჩრდილოეთ კალთებს, თუმცა არ მოიცავს ვინდჰიას პლატოს, რომლის მდინარეები ჩაედინება მდინარე განგსა და ჯამუნაში. ნარმადის ყველაზე გრძელი შენაკადი არის ტავა. ვინდჰიის პლატოსთან ერთად ნარმადი ქმნის თავისებურ საზღვარს ჩრდილოეთ ინდოეთსა, განსაკუთრებით განგის ხეობაში და და სამხრეთ ინდოეთს (დეკანს) შორის. მდინარე გამოიყენება არა მხოლოდ მიმდებარე ტერიტორიის მოსარწყავად, არამედ სანაოსნოდ და გადაზიდვებისთვის. წვიმების პერიოდში მასზე შესაძლებელი ხდება განსაზღვრულ მონაკვეთებში დიდი გემებით ცურვა.

ნარმადი განიხილება როგორც ინდოეთის ყველაზე წმინდა მდინარე განგის შემდგომ. ამიტომ მის მთელ სიგრძეზე განლაგებულია მრავალრიცხოვანი სალოცავი ადგილები. მაგალითისთვის, ქალაქი მახეშვარი მადჰია-პრადეშის შტატში. განსაკუთრებულ საპატიო მომლოცველობად ითვლება მოგზაურობა მდინარის ერთ მხარეს სათავიდან ზღვასთან მიერთებამდე და პირიქით ზღვასთან შესართავიდან სათავემდე მეორე მხარეს. შესაბამისი მომლოცველობა გრძელდება დაახლოებით 2 წელი. 

1961 წლიდან მდინარის ქვემო დინებაში შენდება კაშხალი ჰიდროელექტროსადგურით, რომლის სიმძლავრე შეადგენს 1450 მეგავატს. იგი დაკავშირებულია სარდარ-საროვარის საირიგაციო პროექტთან და იწვევს მრავალრიცხოვან დისკუსიას. პროექტის მოწინააღმდეგეებმა ჩამოაყალიბეს მოძრაობა „ნარმადა-ბაჩაო-ანდოლან", რაც ქართულად ნიშნავს „გადავარჩინოთ ნარმადა". მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა მედჰა პატკარი. ინდოელმა მწერალმა არუნდატი როიმ ასევევ გამოავლინა მედგარი წინააღმდეგობა პროექტის მიმართ. 1999 წელს უმაღლესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოძრაობის მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა. 

მდინარეზე მდებარეობს აგრეთვე ვარანასის გატების შემდეგ ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოძრაობა „გადავარჩინოთ ნარმადის" საიტი დაარქივებული 2019-05-07 საიტზე Wayback Machine.
**ნაროდნაია ვოლია** — რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობა რუსეთის იმპერიაში XIX საუკუნეში.

ისტორია
-------

შეიქმნა 1879 წელს „ზემლია ი ვოლიას" ორად გაყოფის შემდეგ. ორგანიზაცია ჩამოაყალიბეს პროფესიონალმა რევოლუციონერებმა. ის იყო კარგად ორგანიზებული, ცენტრალიზებული ორგანიზაცია, რომელსაც სათავეში ედგა აღმასრულებელი კომიტეტი (ა. მიხაილოვი, ა. კვიატკოვსკი, ა. ჟელიაბოვი, ს. პეროვსკაია, ვ. ფიგნერი). მას ემორჩილებოდა ადგილობრივი და სპეციალური (მუშათა, სტუდენტთა) ჯგუფები. 1879-1883 წლებში ორგანიზაციას 500-მდე წევრი ჰყავდა და 50-მდე ქალაქში იყო წარმოდგენილი. 1881 წლის 1 მარტს ალექსანდრე II-ის მოკვლის შემდეგ ორგანიზაციაში იდეური და ორგანიზაციული კრიზისი დაიწყო. მთავრობდა დევნიდა ორგანიზაციის წევრებს. 1879-1883 წლებში გაიმართა 70 სასამართლო პროცესი, რომლებზეც 2000-მდე ნაროდოვოლელი გაასამართლეს. 1884 წელს ორგანიზაციის აღორძინება სცადა გ. ლოპატინმა, შემდეგ პ. იაკუბოვიჩმა (1883-1884), ლ. შტენბერგმა (1885) და ს. გინსბურგმა (1889)

პროგრამა
--------

ნაროდნაია ვოლია მოითხოვდა დამფუძნებელი კრების მოწვევას, საყოველთაო საარჩევნო უფლების შემოღებას, სიტყვის, სინდისის, ბეჭდვის და შეკრების თავისუფლებას, სათემო თვითმმართველობას, მიწების გადაცემას ხალხისთვის, არმიის ჩანაცვლებას სახალხო ლაშქრით, ხალხების თვითგამორკვევის უფლებას. ორგანიზაციის პროგრამაში იყო როგორც დემოკრატიული ასევე სოციალური ამოცანები. ხალხოსნებისგან განსხვავებით, აღიარებდა თვითმპყრობელობასთან პოლიტიკური ბრძოლის აუცილებლობას, თუმცა იზიარებდა ხალხოსნების აზრს, რომ რუსეთი კაპიტალიზმის გვერდის ავლით გლეხთა რევოლუციით მივიდოდა სოციალიზმამდე. ორგანიზაციის გამოცემები იყო გაზეთები „ნაროდნაია ვოლია" და „რაბოჩაია გაზეტა".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ხალხოსნობა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 322-323.
ფედერალური ტერიტორიების დროშა.
**მალაიზიის ფედერალური ტერიტორიები** შედგება სამი ნაწილისგან: კუალა-ლუმპური, პუტრაჯაია და ლაბუანი, რომლებიც პირდაპირ მალაიზიის ფედერალური მთავრობის მიერ იმართება. კუალა-ლუმპური მალაიზიის ეროვნული დედაქალაქია, პუტრაჯაია ადმინისტრაციული დედაქალაქი, ხოლო ლაბუანი საერთაშორისო ოფშორული ფინანსული ცენტრი. კუალა-ლუმპური და პუტრაჯაია წარმოადგენენ ანკლავს სალანგორის შტატში. ლაბუანი კი წარმოადგენს კუნძულს საბაჰის სანაპიროსთან.

ადმინისტრაცია
-------------

ტერიტორიები იმართებიან ფედერალური ტერიტორიების სამინისტროს იურისდიქციის ქვეშ, რომელიც პრემიერ-მინისტრ აბდულა აჰმად ბადავის მიერ 2006 წლის 27 მარტს შეიქმნა. ფედერალური ტერიტორიების პირველი მინისტრი ისა აბდულ სამადი იყო, ხოლო 2013 წლიდან სამინისტროს ტენგკუ ადნან ტენგკუ მანსორი მართავს.

დროშები და ჰიმნი
----------------

ფედერალური ტერიტორიების ოფიციალური ფიმნია: *Maju dan Sejahtera* (პროგრესი და კეთილდღეობა). ფედერალური ტერიტორიების საერთო დროშასთან ერთად, თითოეულ წევრს ასევე აქვს საკუთარი დროშაც:

* კუალა-ლუმპურის დროშა
* ლაბუანის დროშა
* პუტრაჯაიას დროშა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Malaysian Ministry of Federal Territories დაარქივებული 2006-02-02 საიტზე Wayback Machine.
**ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე ციციშვილი** (დ. 24 აპრილი, 1850, გორის მაზრა, თბილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 13 ივლისი,1885) — ქართველი რევოლუციონერი, ხალხოსნური მოძრაობის მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

ალექსანდრე ციციშვილი სწავლობდა თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში. 1872 წელს, სასწავლებლად გაემგზავრა შვეიცარიაში, ქ. ციურიხში, სადაც გახდა საზოგადოება „უღელის" წევრი და რამდენიმე მეგობართან ერთად შეადგინა ამ საზოგადოების მემარცხენე ფრთა. გატაცებული იყო რუს რევოლუციონერ მიხეილ ბაკუნინის მოძღვრებით. 

შვეიცარიიდან დაბრუნების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა „მოსკოვის" ხალხოსნური ორგანიზაციის საქმიანობაში. ჟანდარმერიის ცნობით, იყო „სრულიად რუსეთის სოციალ-რევოლუციური ორგანიზაციის" ერთ-ერთი ორგანიზატორი. როგორც ადმინისტრაციის წევრი, იგი მიდიოდა პერიფერიებში იქ არსებული ხალხოსნური წრეებისთვის დახმარების გასაწევად. მან პირადი ქონება გაყიდა 200 ათას მანეთად და თანხა მთლიანად რევოლუციური საზოგადოების სალაროს გადასცა. გარდა ამისა, იგი ფიქტიურად დაქორწინდა ორგანიზაციის წევრ ალექსანდრა ხორჟევსკაიაზე და ქალის მიერ მშობლებისგან მიღებული მზითვი საზოგადოების სალაროში შეიტანა.

ალექსანდრე ციციშვილი იყო ერთ-ერთი მთავარი დამაკავშირებელი რგოლი „სრულიად რუსეთის სოციალ-რევოლუციურ ორგანიზაციასა" და კავკასიაში მოქმედ რევოლუციონერებს შორის. ხშირად ჩამოდიოდა ამიერკავკასიაში, ადგილობრივი ამხანაგების დასახმარებლად. მან, რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის ისტორიაში პირველმა, გაუწია შეიარაღებული წინააღმდეგობა ჟანდარმებს დაპატიმრების დროს (1875, 11 აგვისტო). 1877 წელს გაასამართლეს ორმოცდაათის პროცესზე. მიესაჯა 10 წლით საკატორღო მუშაობა ციხეებში. სენატის საკასაციო სხდომის 1877 წლის მაისის გადაწყვეტილებით სასჯელი შეეცვალა ქარხნებში 8 წლის ვადით საკატორღო მუშაობით.
ალექსანდრე ციციშვილმა 1878 წლის აგვისტოში ნოვობელგოროდის საკატორღო ციხეში ადმინისტრაციის წინააღმდეგ პატიმრების აჯანყება სცადა. ამის შემდეგ, ხელისუფლების განკარგულებით სასწრაფოდ გადაიყვანეს აღმოსავლეთ ციმბირის საკატორღო სარეწებში სამუშაოდ.

1883 წელს ალექსანდრე ციციშვილი ფსიქიურად დაავადდა. მისი კატორღაში გაჩერება აღარ შეიძლებოდა. ხელისუფლება იძულებული გახდა იგი გადასახლებულის კატეგორიაში გადაეყვანა და გადააგზავნა ირკუტსკის გუბერნიის დაბა კირენსკში. აქ მას ავადმყოფობა გაუძლიერდა და 1885 წლის 13 ივლისს კირენსკის საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* ფერაძე ვ. რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიის ნარკვევები (X-XXI სს ). – თბ. 2008. – გვ. 177-178.
* 

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 235.
* შველიძე ზ. ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე ციციშვილი // ამიერკავკასიელები „სრულიად რუსეთის სოციალ-რევოლუციურ ორგანიზიციაში" (1874-1876 წწ.). – თბილისი, 1974. – გვ. 119-130.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ალექსანდრე ციციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* ალექსანდრე ციციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2
**ფანრების ხიდი** (რუს. Фонарный мост) — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში მდინარე მოიკაზე. მდებარეობს საადმირალოს რაიონში. აკავშირებს საადმირალოს მეორე კუნძულსა და ყაზანის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 33 მეტრი, სიგანე - 20 მ.

მდებარეობა
----------

ხიდი აკავშირებს ფანრებისა და ფოსტის შესახვევებს. მასთან ახლოს მდებარეობს მეკავშირეების კულტურის სახლი (ყოფილი გერმანული რეფორმატორული ეკლესიის შენობა). 

დინების ზემოთ მდებარეობს ლურჯი ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ფოსტის ხიდი. 

უახლოესი მეტროსადგურია „საადმირალო".

სახელწოდება
-----------

აღნიშნული სახელწოდება ცნობილია 1906 წლიდან და სახელი მიიღო ფანრების შესახვევიდან. 1920-იან წლებამდე ხიდს ერქვა ფანრების საფეხმავლო ხიდი.

ისტორია
-------

XVIII საუკუნის შუა წლებამდე ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის ხიდი, რომელიც არაერთხელ გადააკეთეს. 1905-1906 წლებშ ააგეს ხის ორმალიანი საფეხმავლო ხიდი. პროექტი შეიმუშავა ინჟნერმა პ. ა. ლიხაჩიოვმა, რომელიც ასევე ტექნიკურად მეთვალყურეობდა მშენებლობის პროცესს. 1950 წელს ხის მალები შეცვალეს მეტალის საყრდენებით, ხოლო ხის ღობე მეტალის მოაჯირებით, რომელიც შემკული იყო უბრალო ფიგურებით. 

ამჟამად არსებული ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1971 წლიდან 1973 წლამდე პერიოდში ინჟინერ ლ. ნ. სობოლევისა და არქიტექტორ ლევ ალექსანდრეს ძე ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. 2003 წელს ქალაქის ხიდების გაფორმების პროექტის საფუძველზე, მხატვრულად გააფორმეს ქალქის ხიდები და მათ შორის მეფარნეების ხიდიც.

კონსტრუქცია
-----------

ხიდი ამჟამად ერთმალიანია, აგებულია რკინა-ბეტონით. ხიდი გამოიყენება როგორც საავტომობილოდ ასევე საფეხმავლოდ. ავტოტრანსპორტის სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია.

ლიტერატურა
----------

* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд. перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 332. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Фонарный мост // СПб ГБУ «Мостотрест»

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მოიკის ხიდები |
| --- |
|  |
| 
* საინჟინროს პირველი ხიდი
* ბაღის პირველი ხიდი
* ბაღის მეორე ხიდი
* მალო-კონიუშენის ხიდი
* დიდი კონიუშენის ხიდი
* მომღერლების ხიდი
* მწვანე ხიდი
* წითელი ხიდი
* ლურჯი ხიდი
* ფანრების ხიდი
* ფოსტის ხიდი
* პოცელუევის ხიდი
* კრასნოფლოტის ხიდი
* ხრაპოვიცკის ხიდი
* გემების ხიდი
 |

 |
**ნევრასთენია** — ნევროზული ჯგუფის ფსიქიკური აშლილობა. 
როგორც დამოუკიდებელი დაავადება, ის 1869 წელს ამერიკელმა ფსიქოლოგმა გეორგ ბირდმა აღწერა.

დაავადების სიმპტომები
---------------------

ნევრასთენიის ერთ-ერთი ტიპური დამახასიათებელი ნიშანია *გაღიზიანებადობა*. ნევრასთენიით დაავადებულებს მომატებული აქვთ მგრძნობელობა, ამიტომ მათ აღიზიანებთ ხმამაღალი საუბარი, ქუჩის ხმაური, ტელევიზორის ხმა, მუსიკა და ა.შ. ავადმყოფი ადვილად გამოდის წონასწორობიდან, ფეთქებადია, უჭირს ემოციების მოთოკვა, მათი ნებითი კონტროლი, ხშირად ყვირის ან ტირის. მისი ასეთი რეაქცია სწრაფად შეიძლება შეიცვალოს ასთენიით, ფიზიკური და სულიერი გამოფიტვით. 

ნევრასთენიას ახასიათებს *გამღიზიანებლობითი სისუსტე* - გაღიზიანებისა და მრისხანების შეცვლა მოდუნებითა და განურჩევლობით. 
გარდა ამისა, ნევრასთენიისას თავს იჩენს *უძილობაც*, რომლის დროსაც ძილი ხდება ზედაპირული, ემოციურად დატვირთული და არასასიამოვნო სიზმრებით სავსე. დარღვეულია დაძინების პროცესიც. ავადმყოფი ვერ იძინებს, დილით კი დაღლილი, გამოუძინებელი, გაღიზიანებული, თავის ტკივილით იღვიძებს. თავის ტკივილი ნევრასთენიის ერთ-ერთი ძირითადი სიმპტომია და როგორც წესი, ქრონიკულ ხასიათს ატარებს.

ნევრასთენიით დაავადებულ ადამიანებს აღენიშნებათ ყურადღების შესუსტება, განსაკუთრებით აქტიური ყურადღების დაქვეითება,რაც ცხოვრების სხვადასხვა სფეროზე უარყოფითად აისახება. ქვეითდება *ფიქსაციის უნარი*, რაც იწვევს გაფანტულობას, მოუკრეფლობას, მოუსვენრობას. გამოხატულია ემოციური ლაბილობაც. 

ნევრასთენიით დაავადებულთა გუნებგანწყობა არამდგრადია, მერყევი, ვლინდება შფოთვა და დიფუზური, დაბალი ინტენსივობის შიში. 

ნევრასთენიისას ფართოდაა წარმოდგენილი *პოლიმორფული სომატო-ვეგეტატიური სიმპტომები*: ტაქიკარდია, ლაბილური პულსი, არტერიული წნევის მერყეობა, ოფლიანობა, გასტრო-ენტერული მოვლენები, ტრემორი. ეს მოვლენები მნიშვნელოვნად მწვავდება ემოციური დაძაბულობის დროს. 

გამოიყოფა ნევრასთენიის ორი ფორმა:

* *ჰიპერსთენიული* - რომლის დროსაც ჭარბობს გამღიზიანებლობა, ემოციური გაუწონასწორებლობა, შფოთვა და დაძაბულობა.
* *ჰიპოსთენიული* - რომლის დროსაც გამოხატულია ასთენია, სუსტსულოვნება, ვეგეტატიური დარღვევები.

მიზეზები
--------

ნევრასთენიის გამომწვევი ძირითადი მიზეზია დროში გახანგრძლივებული დაბალი ინტენსივობის სტრესული სიტუაცია, რაც უმთავრესად მიკროსოციალურ, ყოფით ან სამსახურეობრივ პრობლემებთანაა დაკავშირებული.

ლიტერატურა
----------

* ფსიქიატრიის მოკლე კურსი - გ. ნანეიშვილი, თბილისი 2011

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Психотерапевтический подход к лечению неврастении[*მკვდარი ბმული*]
* ნევროზები და ფსიქიკური დაავადებები[*მკვდარი ბმული*]
* დაავადებები - ნევრასთენია
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მახარაძე**. |

**ალექსანდრე მახარაძე** (დ. 1873 — გ. 30 აპრილი, 1933, თბილისი) — ქართველი სახალხო მომღერალი, ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა შეძლებული აზნაურის ოჯახში. სიმღერა მაქსიმელაშვილის ოჯახში ისწავლა, შემდეგ კი სამუელ ჩავლეიშვილის გუნში გაწევრიანდა. როცა დაოსტატდა, ალექსანდრემ სიმღერის მასწავლებლობა დაიწყო ჩიბათში, ჩოჩხათში, ჩოხატაურსა და გურიის სხვა სოფლებში. 1907 წელს მონაწილეობა მიიღო ქუთაისში სიმღერების ფირფიტაზე ჩაწერაში. 1909 წელს გაიცნო ავქსენტი მეგრელიძე. მეგრელიძემ მახარაძე ფოთის ქალაქის თავს, ნიკო ნიკოლაძეს გააცნო. ნიკოლაძის ინიციატივით მახარაძემ პორტის მტვირთავ მუშათა გუნდი ჩამოაყალიბა. 1914 წელს მახარაძე თბილისში გადავიდა და რკინიგზაში დაწყო მუშაობა. მან აქაც გუნდი ჩამოაყალიბა. 1929 წლიდან ხელმძღვანელობდა სარეწაო კოოპერაციის გუნდს. მონაწილეობა მიიღო მეორე რესპუბლიკურ ოლიმპიადაში და კარგი შეფასება დაიმსახურა. გარდაიცვალა 1933 წელს. დაკრძალულია თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე. 

ითვლებოდა სიმღერა „ჰა დილას" და კრიმანჭულის ერთ-ერთ საუკეთესო შემსრულებლად.

ლიტერატურა
----------

* **ერქომაიშვილი, ა .**, „ბაბუა", თბილისი: „საბჭოთა საქართველო", 1980. — გვ. 98-101.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე მახარაძე (მომღერალი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე** (დ. 15 აგვისტო, 1884, დგვრისი, ახლანდ. ცხინვალის გარეუბანი, — გ. 19 დეკემბერი, 1918, ეკატერინენფელდი, ახლანდ. ბოლნისი) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (მენშევიკი). 

დაიბადა გლეხის ოჯახში, შემდეგ იყო მუშა (ზეინკალი) თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში თბილისში (იყო „წითელი რაზმის" მეთაური), შემდეგ მუშაობდა ლიახვის ხეობის სოფლებში. 1908 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ერთწლიანი ტუსაღობის შემდეგ კატორღა მიუსაჯეს. 1913 წელს დაბრუნდა საქართველოში. იყო „სახალხო უნივერსიტეტის" ქართული სექციის თავმჯდომარე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. მონაწილეობდა თბილისში სახალხო გვარდიის წინამორბედ „წითელი რაზმის" შექმნაში. იყო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრი და ფაქტობრივი უფროსის, ვალიკო ჯუღელის მოადგილე. მონაწილეობდა თბილისის არსენალის იერიშში (1917), ქართული ნაციონალური პოლკების ბოლშევიკური გამოსვლების ჩახშობაში (1918), ბრძოლებში ოსმალეთის, აფხაზეთისა და შავიზღვისპირეთის ფრონტებზე (1918). 1918 წლის დეკემბერში თავი გამოიჩინა სომხეთთან ომში, განსაკუთრებით ეკატერინენფელდის ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა. დაკრძალულია ხუდადოდვის ტყის სასაფლაოზე (ზუსტი ადგილი უცნობია).

ლიტერატურა
----------

* საითიძე, გოჩა. ვინ იყო ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე : [საქართველოს სახალხო გვარდიის თავმჯდომარის მოადგილის, სოციალ-დემოკრატ სანდრო მაისურაძის (1883-1918) ცხოვრება და მოღვაწეობა] / გოჩა საითიძე // საისტორიო ვერტიკალები. - , 2002. - N2. - გვ.111-112;
* 

* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 253.
* სანდრო მაისურაძე (1884-1918), რაჟდენ არსენიძის რედაქტორობით, თბ. 1920.
**ალექსანდრე (სანდრო) დავითის ძე ჩხეტია** (დ. 1873, სოფ. კორცხელი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 სექტემბერი, 1949, ზუგდიდი) — ქართველი პედაგოგი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე.

დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია (1890). შემდეგ მასწავლებლობდა ზუგდიდის მაზრის სოფლებში, თუმცა ხელისუფლების წარმომადგენლების ზეწოლით იძულებული გახდა ქუთაისში გადასულიყო სამუშაოდ. 1902 წელს ქუთაისში გახსნა კერძო სასწავლებელი, სადაც მასწავლებლებად იმ დროის ცნობილ პედაგოგებს იწვევდა; 1903 წელს კი მისი ინიციატივით ზუგდიდში ქალთა კერძო პროგიმნაზია გაიხსნა. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიაში, აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში ზუგდიდის მაზრაში, რის გამოც მისი სკოლა დახურეს. 1908 წელს დააპატიმრეს, მაგრამ ქუთაისის ციხიდან გაიქცა. 1911 წელს კვლავ შეიპყრეს და ირკუტსკის გუბერნიაში სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა და 1940 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებამდე ზუგდიდის საშუალო სკოლებში განაგრძო მუშაობა. დაწერა და საქართველოს სახალხო განათლების სახელმწიფო მუზეუმს გადასცა თავისი ვრცელი მოგონებები, რომლებშიც ასახულია 1895-1920 წლებს შორის საქართველოს სინამდვილეში მომხდარი ამბები, აღწერილია სახალხო განათლების მაშინდელი მდგომარეობა და საზოგადოებრივი ცხოვრების ვითარება.

ლიტერატურა
----------

* ალექსანდრე ჩხეტია (1873-1949) / ცაიშვილი, ს. // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწეები და სახალხო მასწავლებლები : კრ. 1 / საქ. სსრ განათლ. სამ.. - თბ. 1953. - გვ.401-404.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ალექსანდრე ჩხეტია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* ალექსანდრე ჩხეტია — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
**აკონტიოსი** (ბერძნ. Άκόντιος) — ერთ-ერთი დელოსური ლეგენდის გმირი, რომელიც ცნობილი იყო დიდი სიმდიდრითა და სილამაზით. მას შეუყვარდა ათენელი ქალიშვილი კიდიპე. დიდხანს უტრიალა აკონტიოსმა კიდიპეს, მაგრამ მიუხედავად მრავალი დადებითი თვისებისა, ქალი მაინც ვერ დაითანხმა. ბოლოს აკონტიოსმა ასეთი ხერხი იხმარა: ერთხელ, როდესაც კიდიპე არტემიდეს ტაძარში ლოცულობდა, აკონტიოსმა, რაკი იცოდა, რომ ღმერთქალის ტაძარში წარმოთქმული ფიცი უცილობლად უნდა შესრულებულიყო, კიდიპეს წინ ფარულად დააგდო ოქროს ვაშლი წარწერით: "ფიცს ვდებ, რომ ცოლად გავყვები მხოლოდ და მხოლოდ აკონტიოსს". კიდიპემ ვაშლი აიღო და გულუბრყვილოდ ხმამაღლა წაიკითხა წარწერა. ქალმა რომ წარწერის შინაარსი გაიგო, განრისხდა და მაშინვე გადააგდო ვაშლი, მაგრამ უკვე ყველაფერი გვიან იყო — არტემიდეს ტაძარში წარმოთქმული ფიცი უნდა შესრულებულიყო. ეს ამბავი კიდიპეს არავისთვის გაუმხელია, მაგრამ როგორც კი გათხოვებას დააპირებდა, არტემიდეს სურვილის თანახმად ავად ხდებოდა. როდესაც ეს რამდენიმეჯერ განმეორდა და კიდიპეს მამამ არტემიდეს ტაძარში მომხდარი ისტორია გაიგო, ქალიშვილი აკონტიოსს მისცა.

თავისთავად ცხადია, რომ მითს საფუძვლად უდევს არტემიდეს ტაძრის უდიდესი ავტორიტეტი.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მითოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* არტემიდეს ტაძარი
**ნედვიგოვკის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია** (რუს. Церковь Успения Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია მიასნიკოვოს რაიონის სოფელ ნედვიგოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1914 წელს. როსტოვის ოლქის მცირე საბჭოს 1992 წლის 17 დეკემბრის № 325 დადგენილებით წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ნედვიგოვკა.

ისტორია
-------

თავდაპირველად ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი ნედვიგოვკაში იყო აშენებული ჯერ კიდევ 1796 წელს. მისი კედლები იყო ქვის, ხოლო გუმბათი და სამრეკლო - ხის. დროთა განმავლობაში იგი დაძველდა. 1905 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ახალი ტაძრის მშენებლობისა ძველის ნაცვლად, იგივე ადგილზე და იგივე სახელწოდებით. არქიტექტორი დღემდე უცნობია, მაგრამ სავარაუდოდ მშენებლობა მიმდინარეობდა ვ. ნ. ვასილევის პროექტის მიხედვით. ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები დამთავრდა 1914 წელს.

1937 წელს ტაძარი დაკეტეს იყო და გაძარცვეს, ტაძრის ბიბლიოთეკა და არქივი დაიწვა, მოძღვარი იოანე ზაგრავსკი დააპატიმრეს და გადაასახლეს. 1943 წელს გერმანული ოკუპაციის დროს ტაძარი ისევ გაიხსნა ღვთისმსახურებისთვის.

გარე ხედი
---------

ტაძარი წარმოადგენს წითელი აგურის ნაგეობას, რომელიც ნაგებია ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. მის არქიტექტურაში არის როგორც ძველი რუსული ხუროთმოძღვრული ელემენტები, ასევე მოდერნის ელემენტებიც. შენობის გეგმას აქვს ჯვრის ფორმა, ხუთი ბოლქვიანი გუმბათი, რომლებიც პროპორციულად არიან განლაგებული. სამრეკლო არის პირდაპირ მიშენებული ტაძრის შენობაზე და მდებარეობს მის დასავლეთის შესასვლელთან.

სქოლიო
------

1. ↑  Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации. old.kulturnoe-nasledie.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-22. ციტირების თარიღი: 2017-01-23.
2. 1 2 3  Церковь Успения Богородицы в Недвиговке - самая необходимая и подробная информация о достопримечательности: фото места, описание, контакты – адрес, телефон, официальный сайт. www.rutraveller.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-23.
3. 1 2 3  Елена Александровна Пугачёва, Алексей Сергеевич Злыгостев. Ergonomic-Data.com , E-Mail webmaster@historic.ru. История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья (Кукушин В.С.). rostov-region.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-23.
4. ↑  Недвиговка|Церковь Успения Пресвятой Богородицы. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-23.
**მკითხავი**, მისანი, წინასწარმეტყველი, ნიშთმჭვრეტელი, მარჩიელი, გამომცნობელი, ნიშთმზმელი, ტყირპის მსტური, ქადაგი, მეენე, მუცლით მეზღაპრე, მსახვრალი, შემლოცველი და სხვ. ხალხური რწმენით მომავლის ჭვრეტის ზებუნებრივი უნარით დაჯილდოებული, ღვთაების რჩეული, მისი ნების განმცხადებელი პირი, რომელსაც ძალუძს გაიგოს მავედრებლის გაჭირვება, გამოიცნოს ავადმყოფობა, შეულოცოს, წინასწარ დაინახოს პიროვნებისა და მთელი სოციალური ჯგუფის მომავალი, იწინასწარმეტყველოს ომი თუ მშვიდობა, მოსავლიანი თუ მწირი წელი, ამოიცნოს რომელი ღვთაებაა განრისხებული და რით შეიძლება მისი გულის მოგება; მკითხავები ხშირად „საიქიოს" არიან ნამყოფნი და ამდენად „სულეთის" ამბების თხრობაც შეუძლიათ.

ისტორია
-------

ისტორიულად მკითხავის ინსტიტუტი სათავეს იღებს გვარის ჯადოსნისგან, შამანისაგან, რომელთაგან, ერთ მხარეს წარმოადგენენ ოფიციალური კულტის მსახურნი, ქურუმები, ორაკულები, ქადაგები და „ხატის მეენეები", ხოლო მეორე მხარეს — არაოფიციალური „წინასწარმეტყველი", რომელთა ასპარეზი გაუნათლებელი და სოციალურად დაბალი მასა იყო. ოფიციალურ ორაკულებს დიდი ძალა ჰქონდათ და ძველ მსოფლიოში სერიოზულ გავლენას ახდენდნენ პიროვნების, სოციალური ჯგუფისა და მთელი საზოგადოების ბედზე. 

მკითხავები პრაქტიკული მოქმედებისას სხვადასხვა მეთოდებით სარგებლობდნენ; მაგ. მისანი ჯადოსნურ ძალებს „იხმობდა", ნიშთმჭვრეტელი ფრინველთა და ცხოველთა გამოჩენით, დაძახილით მკითხველობდა და ა.შ. ტყირპის მსტური, მსგავსად რომაულ ჰარუსპიკებისა, ცხოველთა შიგნეულის განლაგებით ირკვევდა მომავალს და ა.შ. შუა საუკუნეებში მკითხავებს ეკლესია დევნიდა, როგორც ეშმაკის მსახურებს. თანამედროვეობაში მკითხავის ინსტიტუტი ცრუმორწმუნეობასთან ერთად გაქრა, გასართობად იქცა და ყოველგვარი პრაქტიკული მნიშვნელობა დაკარგა.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ.7 გვ. 50, თბ 1984. *ირ. სურგულაძე*
**მკვლელი ბაღლინჯოები** (ლათ. Reduviidae) — ბაღლინჯოების ოჯახი. სხეულის სიგრძე 3-დან 30 მმ-მდეა (ჩვეულებრივ 10–20 მმ). შეფერილობა მუქი ან მურაა, ზოგჯერ კაშკაშა. ხორთუმი მოკლე, სქელი და ძლიერ მოხრილია. აქვთ შედარებით გრძელი ფეხები, თუმცა ნელა გადაადგილდებიან. ცნობილია 6000-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში; უპირატესად ტროპიკებში. ცხოვრობენ ხეებსა და ბუჩქებზე, ნიადაგში, ქვების ქვეშ, ცხოველთა ბუდეებსა და სოროებში, ადამიანის ნაგებობებში. უმრავლესობა მტაცებელია, იკვებებიან მწერებით (კლავენ ხორთუმის ჩხვლეტით და ამოსწოვენ). დიდი ზომის სახეობათა ნაკბენი ადამიანისათვის მტკივნეულია. *Triatominae*-ის ქვეოჯახის ამერიკული სახეობები, რომლებიც აღწევენ აშშ-ის ჩრდილოეთიდან ცენტრალურ შტატებამდე, თავისუფლად მცხოვრები სისხლისმწოველა ცხოველები არიან, გადააქვთ შაგასის დაავადება. სახლის მკვლელი ბაღლინჯო (*Ploiaria domestica*), რომელიც გარეგნულად ობობას ჰგავს, და ჭუჭყიანი, იგივე მორთული მკვლელი ბაღლინჯო (*Reduvius personatus*), 16–19 მმ სიგრძის მუქი ყავისფერი მწერი, ადამიანის სამოსახლოსა და სხვა ნაგებობების ტიპური მაცხოვრებლები არიან; ანადგურებენ ბუზებსა და სხვა მწერებს.

ლიტერატურა
----------

* Жизнь животных, т. 3, М. 1969.

სქოლიო
------

1. ↑  *Тишечкин Д. Ю.* ХИЩНЕЦЫ // Большая российская энциклопедия. т. 34. — М. 2017. — стр. 92.
2. ↑   Хищнецы // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 28 — М. 1978.
ნათია ლაბაძე
**ნათია ლაბაძე** (დ. 26 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი მეზღვაური, რომელიც ერთადერთი მოქმედი ქართველი მეზღვაური ქალია, ვინც შორეულ ნაოსნობაში მსახურობს.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
----------------------

დაიბადა მეზღვაურების ოჯახში: მისი მამა და ბიძები ასევე მეზღვაურები იყვნენ. ნათია ლაბაძის ბიძა, ჯემალ ლაბაძე 1994 წელს ჩინეთთან ქართული ფლოტის ერთ-ერთი უკანასკნელი გემის, „მემედ აბაშიძის" ჩაძირვის დროს დაიღუპა.[1]

სკოლის დამთავრების შემდეგ, 18 წლის ნათია ლაბაძე ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიაში ჩაირიცხა, სადაც აკადემიის 121 კურსანტს შორის ერთადერთი გოგო იყო. საქართველოს ისტორიაში 40-წლიანი ინტერვალის შემდეგ ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა საზღვაო აკადემიაში გემთწამყვანის სპეციალობაზე გოგომ ჩააბარა.

2015 წელს (18 ივლისი) 22 წლის ასაკში, ჰონგ-კონგის პორტში, ნათია ლაბაძე პირველად წავიდა შორეულ ნაოსნობაში და ავიდა გემზე, რომელზე სამუშაოდაც აიყვანეს. გემი იყო „ენვაეკე ლიბრა", პანამის დროშის ქვეშ მცურავი კონტეინერმზიდი. 26-წევრიან ეკიპაჟში ნათია ერთადერთი გოგო იყო. ამ გემზე მან 8 თვე იმუშავა.

2015 წლის 18 აგვისტოს ნათია ლაბაძემ გადაკვეთა ეკვატორი, რის შემდეგაც ის მონათლეს „ნამდვილ მეზღვაურად".

ნათია ლაბაძის შთაგონებაა XX საუკუნის პირველ ნახევარში მოღვაწე პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი, ბათუმელი იულია ფაილოძე. იულია ფაილოძე იმ სახლში ცხოვრობდა, რომელშიც მოგვიანებით ნათია ლაბაძე.[2]

> „გარკვეული ბარიერების გამო იულიამ კაპიტნის რანგამდე ვერ მიაღწია. ზუსტად 1 საუკუნის შემდეგ, მე ვიყავი მეორე ქართველი ქალი, რომელიც გემზე წავიდა და ვიქნები პირველი ქართველი ქალი, რომელიც კაპიტანის რანგს მიაღწევს".
> 
>

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალები საქართველოდან

ლიტერატურა
----------

* ჟურნალი „ანაკლია", #2, 2016

სქოლიო
------

1. ↑  ჟურნალი "ანაკლია", #2, 2016
2. ↑  ქალები საქართველოდან
ჰილასის და ნიმფების მეოთხე საუკუნის რომაული გამოსახულება
**ნიმფები** (ბერძ. νύμφαι „საპატარძლოები", ლათ. nymphae) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში (ქართ. ფერიები) ცოცხალი სტიქიური ძალების განსახიერება ქალიშვილების სახით, გამოხატული ნაკადულების რაკრაკით, მცენარეთა ზრდით, მთებისა და ტყეების გარეული მშვენიერება. გეასაგან წარმოშობილნი. 
ისინი ცხოვრობდნენ ბუნების წიაღში, წყაროებთან ახლოს მთების ჩრდილიან ხეობებში, ჭალებში. სატირების მსგავსად არიან დედამიწის ზედაპირის სულები, ბუნებრივი ძალების გამომჟღავნება, მოქმედნი ადამიანის მიღმა განცალკევებულ გროტებში, ხეობებში, ტყეებში, კულტურული ცენტრებისაგან დაშორებით, ისინი დაკავებულნი იყვნენ ქსოვით, ქარგვით, მღერიან და ცეკვავენ პანის ვიოლინოს ჰანგების ქვეშ, ნადირობენ არტემიდასთან ერთად, მონაწილეობენ დიონისეს ორგიებში, მუდმივ ჭიდილში არიან მომაბეზრებელ სატირებთან. ზოგჯერ ისინი შედიან კონტაქტში ადამიანებთან, ზრუნავენ მათზე, ეძლევიან გმირებსა და მშვენიერ ყმაწვილებს (კალიპსო და ოდისევსი, ამარილა და დაფნისა), ზოგჯერ ისინი ადამიანებს უგზავნიდნენ შეშლილობას, მრისხანებას, უგზავნიან წინასწარმეტყველების ნიჭს, აღმაფრენას. ასეთ შთამაგონელებ ნიმფებს მიეკუთვნება მუზები. მათ მიუძღვნა ორფეოსმა LI ჰიმნი.

ნიმფების სახეები
----------------

* ორეადები — მთის ნიმფები
* დრიადები — ტყისა და ხეების ნიმფები
* ნაიადები — წყაროების ნიმფები
* ნერეიდები — ზღვის ნიმფები
* ნეპეი — ხეობების ნიმფები
* ლიმონიადები — მდელოების ნიმფები

ნიმფებს უძღვნიდნენ გროტებსა და გამოქვაბულებს, ზოგჯერ აშენებდნენ სამლოცველოებს განსაკუთრებით მცენარეებით მდიდარ და ირიგაციულ რაიონებში, უფრო გვიან კი ქალაქებში. ნიმფებს სწირავდნენ თხებს, ხბოებს, რძეს, ზეთს, ღვინოს. როგორც ბუნების სიმშვენიერების გამოხატულებას მათ ხელოვნებაში გამოსახავდნენ ლამაზ არაჩვეულებრივ თმიან ახალგაზრდა ქალიშვილებად ყვავილების გვირგვინებით უფრო გვიან მოცეკვავეებად, გაშიშვლებული ხელებითა და ფეხებით, გაშლილი თმებით. ორეადებს წარმოადგენდნინ მაღალ კლდეებზე ჩამჯდარ ჩაფიქრებულებს. ნაიადების გამოსახულებებს ხშირად ატრიბუტად ნიჟარა წარმოადგენდა რომელიც კალთაში ედო.

* ნიმფები და სატირებინიმფები და სატირები
* დრიადადრიადა
* ნაიადანაიადა

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნიმფეუმი
* სიტყვისაგან „ნიმფა" წამოვიდა ტერმინი „ნიმფომანია" და „ნიმფოფილია"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნიმფა***

* Theoi.com: Nymphs

შენიშვნები
----------

1. ↑  მსოფლიო ხალხთა მითები, 1991-92. 2-ტ. ტ. 2. ფ. 219-220.
2. ↑  ლიუბკერი ფ. კლასიკური სიძველეების რეალური ლექსიკონი. 2001. 3-ტ. ტ. 2. ფ. 469
3. ↑  ჰესიოდი. თეოგონია 130

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნიმფები |
| --- |
|  |
| სტიქიური ძალების ნიმფები | 
 ამარილა  **·**  არეტუსა  **·**  ბრიტომარტიდა  **·**  დაფნია  **·**  დიონა  **·**  იდეა  **·**  კალიფსო  **·**  კალისტო  **·**  კირენა  **·**  კორონიდა  **·**  მელანიპე  **·**  პანდროსა  **·**  სალმანიდა  **·**  ფილირა  **·**  ეგერია  **·**  ექო  |
|  |
| ორეადები: | 
 ექო  |
|  |
| დრიადები: | 
 ევრიდიკე  |
|  |
| ნაიადები: | 
 ნიკეა  |
|  |
| ნერეიდები: | 
 ამფიტრიტა  **·**  თეტიდა  **·**  გალათეა  |
|  |
| 
**ბერძნული მითოლოგია** |

 |