**2 - 25 ნოემბერი 1964 თელ-ავივი, ისრაელი**

თელ-ავივში გუნდების სარეკორდო რაოდენობა, 50, ჩავიდა. საბჭოთა კავშირის გუნდს მსოფლიოს ახალი ჩემპიონი, ტიგრან პეტროსიანი თავკაცობდა. მის გარდა გუნდში ორი მსოფლიოს ექს-ჩემპიონი, მიხეილ ბოტვინიკი და ვასილი სმისლოვი იყვნენ. იყო დებიუტანტიც, ლვოველი დიდოსტატი, ლეონიდ შტეინი. ამერიკელთა გუნდს ისევ არ ჰყავდა რობერტ ფიშერი, რომელმაც უარი თქვა ეთამაშა გუნდში სამუელ რეშევსკისთნ ერთდ. როგორც ყოველთვის ძლიერი გუნდი ჰყავდათ იუგოსლავიელებს (გლიგორიჩი, ივკოვი, მატანოვიჩი, მილან მატულოვიჩი). სერიოზულ ძალას წარმოადგენდნენ დასავლეთ გერმანიის (ვოლფგანგ უნციკერი, კლაუს დარგა, ლოთარ შმიდტი), უნგრეთის (ლაიოშ პორტიში, ლასლო საბო, ლევენტ ლენდიელი) და ჩეხოსლოვაკიის (ლუდეკ პახმანი, მიროსლავ ფილიპი, ვლასტიმილ ჰორტი, ლუბომირ კავალეკი) გუნდები.

გუნდების სიმრავლის გამო ისინი თავდაპირველად შვიდ ქვეჯგუფად დაყვეს. ქვეჯგუფებში ფავორიტებს არ გასჭირვებიათ მთავარი ფინალისაკენ გზის გაკაფვა. მხოლოდ გდრ-ს ნაკრებს გადაუღობა გზა კანადის გუნდმა, რომლის ლიდერმა, დანიელ იანოვსკიმ პირველ დაფაზე, ვოლფაგან ულმანის დამარცხებით, გამარჯვება მოუტანა თავის გუნდს.

ფინალური ტურნირი საბჭოთა მოჭადრაკეებმა მძლავრად დაიწყეს. პირველ სამ ტურში ისრაელის, კანადის და ნიდერლანდების გუნდებთან აღებული იქნა 10 ქულა. უახლოესი მდევრები უკვე 3,5 ქულით აღმოჩდნენ უკან. მეოთხე ტურში გაიმართ ერთ-ერთი ცენტრალური მატჩი: სსრ კავშირი - უნგრეთი. გამარჯვება გუნდს სმისლოვმა მოუტანა, იშტვან ბილეკს მოუგო. მეხუთე ტურში კი სენსაცია მოხდა. საბჭოთა ნაკრები დამარცხდა გერმანიის გუნდთან. თავისი პარტიები წააგეს სმისლოვმა (უნციკერთან) და კერესმა (დარგასთან). ეს საბჭოთა გუნდის მეორე დამარცხება იყო ოლიმპიადების ისტორიაში. (პირველად საბჭოელებმა 1954 წელს წააგეს უნგრელებთან, აღსანიშნავია ისიც, რომ საბჭოელებს, რომლებმაც ოლიმპიადებში სულ 6 მატჩი წააგეს, არც ერთი მატჩი არ წაუგიათ ასეთი ანგარიშით).

მიუხედავად მარცხისა საბჭოთა გუნდმა ლიდერობა 13,5 ქულით მაინც შეინარჩუნა. ამ დროისათვის 12,5 ქულა ჰქონდათ რუმინელებს და 12 - არგენტინელებს. 11 ქულა ჰქონდათ ამერიკელებს, ხოლო - 10,5 - ერთბაშად სამ გუნდს (გფრ-ს, ჩეხოსლოვაკიას და უნგრეთს). მეექვსე ტურში საბჭოელებმა ჯავრი ბულგარელებზე იყარეს და მათ სამი ქულა აართვეს. მეშვიდე ტურში პრინციპიალური იყო შეხვედრა იუგოსლავიელებთან. გლიგორიჩმა მოუგო ბოტვინიკს, რაზედაც შტეინმა ასევე მოგებით უპასუხა მატანოვიჩთან პარტიაში და მატჩი ფრედ დამთავრდა. საბჭოელები ორი ქულით უსწრებდნენ უახლოეს მდევარს, ჩეხოსლოვაკიის გუნდს. დანარჩენი მდევრები კი მეტად მჭიდრო ჯგუფად (სულ ქულანახევრიან დისტანციაში ერთბაშად შვიდი გუნდი ,,იჯდა’’) მოდიოდნენ და დიდი ბრძოლა ჰქონდათ გაჩაღებული საპრიზო ადგილებისათვის. მერვე ტურის შემდეგ მეორე ადგილზე უკვე ამერიკელები იყვნენ. პირველად პოზიციები დათმეს არგენტინელებმა და რუმინელებმა. მეცხრე ტურში საპრიზო ადგილებისათვის ბრძოლას გამოეთიშნენ ამერიკელები, რომლებმაც სრული ფიასკო (0-4) განიცადეს საბჭოელებთან შეხვედრაში. სამაგიეროდ ტემპს მოუმატეს იუგოსლავიელებმა და გერმანელებმა. ბოლო ტურის წინ მათ 29-29 ქულა ჰქონდათ. იუგოსლავიელებს მეტად გაუმართლათ. ბოლო ტურში მათი მეტოქე კანადის გუნდი იყო, ხოლო გერმანელები უნგრელებს ხვდებოდნენ, რომლებსაც ჯერ კიდევ ჰქონდათ მედლების მოპოვების შანსი. იუგოსლავიელებმა გაიმარჯვეს და ვერცხლის მედლებს დაეპატრონნენ. გერმანელებმა კი მარცხი განიცადეს, თუმცა არა ისეთი ანგარიშით, რომ უნგრელებს მათთვის გადაესწროთ და ბრინჯაოს მედლებს დასჯერდნენ. საბჭოელებთან გამანადგურებელი ანგარიშით დამარცხების შემდეგ წელში ვეღარ გასწორდნენ ამერიკელები, წინ უნგრელებიც და ჩეხებიც გაუშვეს და მხოლოდ მეექვსეებმა გადაკვეთეს ფინიშის ხაზი.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 50 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები შვიდ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მეორე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-XIV ადგილები). დანარჩენები B, C და D ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XV-XXVIII, XXIX-XLII XLIII-L ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 23,5 2.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 14 3.ფილიპინების დროშაფილიპინები - 11 4.დროშა: ჩილეჩილე - 10,5 5.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 10,5 6.ვენესუელის დროშავენესუელა - 7,5 7.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 7
* II ჯგუფი: 1.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 19,5 2.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 19 3.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 14,5 4.დროშა: ავსტრიაავსტრია- 12,5 5.მექსიკის დროშამექსიკა - 10 6.ინდოეთის დროშაინდოეთი - 4,5 7.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 4
* III ჯგუფი: 1.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 20 2.ისრაელის დროშაისრაელი - 16 3.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 15 4.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 11,5 5.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 11 6.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 6,51 7.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 4
* IV ჯგუფი: 1.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 21 2.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 14,5 3.დროშა: ინგლისიინგლისი - 13 4.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 11 5.დროშა: თურქეთითურქეთი - 9,5 6.დროშა: ირანიირანი - 8 7.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 7
* V ჯგუფი: 1.დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 18 2.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 18 3.დროშა: კუბაკუბა - 12,5 4.დროშა: პარაგვაიპარაგვაი- 11 5.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 10,5 6.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 9,5 7.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 4,5
* VI ჯგუფი: 1.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 18,5 2.დროშა: კანადაკანადა - 17,5 3.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 17 4.დროშა: ეკვადორიეკვადორი - 11,5 5.მონაკოს დროშამონაკო - 7 6.ისლანდიის დროშაისლანდია - 7 7.დროშა: ურუგვაიურუგვაი - 5,5
* VII ჯგუფი: 1.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 22,5 2.დროშა: გერმანიაგერმანია - 22,5 3.დროშა: დანიადანია - 18,5 4.დროშა: პერუპერუ - 17 5.დროშა: ფინეთიფინეთი - 14,5 6.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 9,5 7.დროშა: დომინიკელთა რესპუბლიკადომინიკანელთა რესპუბლიკა - 5,5 8.დროშა: კვიპროსიკვიპროსი - 2

მეორე ეტაპი

* XLIII-XL ადგილები

43.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 22,5 44.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 18 45.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 15,5 46.დროშა: ურუგვაიურუგვაი - 14,5 47.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 14 48.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 12 49.დროშა: დომინიკელთა რესპუბლიკადომინიკანელთა რესპუბლიკა - 10,5 50.დროშა: კვიპროსიკვიპროსი - 5

* XXIX-XLII ადგილები

29.ისლანდიის დროშაისლანდია - 37,5 30.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია- 36,5 31.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 35 32.დროშა: ფინეთიფინეთი - 35 33.ვენესუელის დროშავენესუელა - 30,5 34.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 29,5 35.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 27,5 36.დროშა: ირანიირანი - 23,5 37.ინდოეთის დროშაინდოეთი - 22 38.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 21,5 39.დროშა: თურქეთითურქეთი - 20,5 40.მექსიკის დროშამექსიკა - 20 41.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 13 42.მონაკოს დროშამონაკო - 12

* XV-XXVIII ადგილები

15.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 38,5 16.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 32 17.დროშა: დანიადანია - 31,5 18.დროშა: ინგლისიინგლისი - 31 19.დროშა: პერუპერუ - 27,5 20.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 27,5 21.დროშა: კუბაკუბა - 26 22.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 25,5 23.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 25,5 24.დროშა: ჩილეჩილე - 24 25.დროშა: ფილიპინებიფილიპინები - 22,5 26.დროშა: ეკვადორიეკვადორი - 18 27.დროშა: პარაგვაიპარაგვაი - 17,5 28.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 17

I-XVI ადგილები

* 1. დროშა: სსრკსსრკ - 36,5
* 2. დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 32
* 3. დროშა: გერმანიაგერმანია - 30,5
* 4. დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 30
* 5. დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 28,5
* 6. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 27,5
* 7. დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 27
* 8. დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 27
* 9. დროშა: არგენტინაარგენტინა - 26
* 10. დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 24
* 11. დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 21
* 12. დროშა: კანადაკანადა - 19
* 13. დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 17,5
* 14. ისრაელის დროშაისრაელი - 17,5

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

მიხეილ ბოტვინიკი 8 (+5=6-1), ტიგრან პეტროსიანი 10 (+8=4-0), ბორის სპასკი 11 (+8=6-0), პაულ კერესი 9,5 (+6=7-0), ეფიმ გელერი 10,5 (+10=1-1), მიხეილ ტალი 10 (+7=6-0)

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 12 (+8=8-1), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 9 (+4=10-1), ალექსანდრ მატანოვიჩი 8,5 (+5=7-3), ბორისლავ ივკოვი 13,5 (+11=5-0), ბრუნო პარმა 5,5 (+3=5-0), დრაგოლუბ მინიჩი 7 (+5=4-0).

* დროშა: გერმანიაგერმანია

მიგელ ნაიდორფი 12,5 (+9=7-1), ხულიო ბოლბოჩანი 10 (+5=10-2), ოსკარ პანო 9,5 (+7=5-2), პაულ სანგინეტი 13,5 (+12=3-1), ჰექტორ დეკიუ როსეტო 5 (+4=2-4), ალბერტო ფოგელმანი 5 (+4=2-0)

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვოლფგანგ ულმანი | დროშა: აღმოსავლეთი გერმანია გდრ | 15 | 18 | 83,3 |
| მიგელ კუელარი | დროშა: კოლუმბია კოლუმბია | 14 | 18 | 77,8 |
| ლაიოშ პორტიში | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 12 | 16 | 75,0 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ტუნდე უიტუმენი | დროშა: მონღოლეთი მონღოლეთი | 13,5 | 17 | 79,4 |
| ჰეიკო ვესტერინენი | დროშა: ფინეთი ფინეთი | 13 | 17 | 76,5 |
| მიხეილ ბოტვინიკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9 | 12 | 75,0 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11 | 13 | 84,6 |
| პაბლო ვარგარა | დროშა: ჩილე ჩილე | 10,5 | 15 | 70,0 |
| ეთოს ფრიდი | დროშა: ფინეთი ფინეთი | 11 | 16 | 68,8 |
| მილკო ბობოცოვი | დროშა: ბულგარეთი ბულგარეთი | 11 | 16 | 68,8 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| პაულ კერესი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10 | 12 | 83,3 |
| დევიდ ფრიდგუდი | სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა | 10 | 12 | 83,4 |
| ჰელმუტ პფლეგერი | დროშა: გერმანია გერმანია | 10 | 12 | 83,3 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ლეონიდ შტეინი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10 | 13 | 76,9 |
| ზდრავკო მილევი | დროშა: ბულგარეთი ბულგარეთი | 11,5 | 16 | 71,9 |
| ოუენ ჰინდლი | დროშა: ინგლისი ინგლისი | 11 | 16 | 68,8 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| მილან მატულოვიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 11 | 13 | 84,4 |
| გუნტერ მიორინგი | დროშა: აღმოსავლეთი გერმანია გდრ | 11 | 13 | 84,4 |
| ბორის სპასკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 13 | 80,8 |

ლაიოშ პორტიში, მიხეილ ბოტვინიკი, ვასილი სმისლოვი, ჰელმუტ პფლეგერი, ლეონიდ შტეინი და ალექსანდრე მატანოვიჩი დაჯილდოვდნენ, როგორც მთავარ ფინალში დაფებზე გამარჯვებულნი.

### ლიტერატურა

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |