recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სპაგეტის ხე** — სპეციალურად BBC-ის მიერ საპირველაპრილოდ გამოგონილი ხე, რომლის შესახებაც ტელევიზიამ დოკუმენტური ფილმი მოამზადა. მოკლემეტრაჟიან ფილმში, რომელიც BBC-ის ეთერში 1957 წლის 1 აპრილს გავიდა, ნაჩვენებია სპაგეტის მოსავლის აღება შვეიცარიის კანტონ ტეჩინოში. იმდროისათვის ცნობილი რადიო და სატელევიზიო წამყვანი რიჩარდ დიმბლები ახმოვანებს სცენებს და ყვება შვეიცარიასა და იტალიაში სპაგეტის წარმოების, მარტში მოსალოდნელი ყინვისაგან სპაგეტის ხის დაცვის, თბილი ზამთრის პირობებში განსაკუთრებით დიდი ოდენობის მოსავლისა და „სპაგეტის ხოჭოების" განადგურების შესახებ. ფილმი გადაღებულია ინგლისის ქალაქ სენტ-ოლბანსსა და შვეიცარიაში. 

დოკუმენტური ფილმი წარმოადგენდა პირველი აპრილის ხუმრობას. გადაცემას დაახლოებით რვა მილიონმა მაყურებელმა უყურა, მათგან რამდენიმე ასეულმა კი გადაცემის დასრულების შემდეგ BBC-ში დარეკა, რათა ეკითხათ, მართლა ხეზე იზრდება თუ არა სპაგეტი; ზოგიერთი მათგანი კითხულობდა, როგორ უნდა მოეშენებინა სპაგეტი. 1950-იან წლებში ინგლისში სპაგეტი არ იყო ყოველდღიური საკვები და ჯერ კიდევ ეგზოტიკურ დელიკატესად ითვლებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* BBC: გადაცემის ორიგინალი (ინგლისური, RealVideo; 0 kB)
* გადაცემის მომზადება და ტექსტის ტრანსკრიფცია (ინგლისური)
* Still a good joke – 47 years on (ინგლისური)
* 1957: BBC fools the nation (ინგლისური)
კადმოსი თესავს დრაკონის კბილებს
**სპარტები** (ბერძ. Σπαρτοί) — ბერძნული მითოლოგიის მეომრები, რომლებიც მიწიდან აღმოცენდნენ მას შემდეგ, რაც კადმოსმა დრაკონის კბილები დათესა.

ისტორია
-------

როდესაც კადმოსმა ციხე-სიმაგრე ააგო ბორცვზე, მას კადმეა უწოდა, მასში სამსხვერპლოც აღმართა. მსხევრპლშეწირვისთვის აუცილებელი იყო წყალი, ამიტომაც კადმოსმა მსახურები წყაროზე გაგზავნა. როდესაც ისინი არ დაბრუნდნენ თვითონვე წავიდა და წყაროზე არესის და ტილფოსას ნაშიერი დრაკონი დახვდა. დრაკონმა კადმოსის მსახურები მოკლა და კადმოსთან საბრძოლველად ემზადებოდა. კადმოსმა ამ ბრძოლაში დაამარცხა არესის დრაკონი და ათენას რჩევით მისი კბილები დათესა. დათესვის შემდეგ მიწიდან მეომრები აღმოცენდნენ, რომლებმაც ერთმანეთში დაიწყეს ბრძოლა. ბრძოლაში ხუთი მეომრის გარდა ყველა დაიხოცა ეს ხუთი მეომარი კი კადმოსმა თავის არმიაში მიიღო და მათ სპარტები (დანათესები) უწოდა.

**მეომართა სახელები:**

* ექიონი ანუ გველისეული.
* ხთონიოსი ანუ მიწისეული.
* უდაიოსი ანუ მიწისქვეშეთისეული.
* პელორი ანუ გოლიათი.
* ჰიპერენორი ანუ ძალზე ძლიერი.

ლიტერატურა
----------

* Apollodorus, *Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A. F.R.S. in 2 Volumes.* Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. Online version at the Perseus Digital Library.
* Gantz, Timothy. *Early Greek Myth*. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1993.
* Pausanias, *Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D. and H.A. Ormerod, M.A. in 4 Volumes.* Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library.
* Smith, William; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]*, London (1873). "Sparti"


|  |  |
| --- | --- |
| 

 | ***პორტალი მითოლოგია*** |
**გულთვათის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თურქეთში.

ნაგებობის დიდი ნაწილი თითქმის საძირკვლის დონემდეა დანგრეული, თუმცა ჩვენამდე მოღწეული ნაშთების მიხედვით შეიძლება მის გეგმაზე გარკვეული წარმოდგენის შექმნა. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, შვერილი აბსიდით. გეგმარებით და სამშენებლო წყობით ესადაგება ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთ პროვინციის სახელოვნებო ფორმას. ციხის კედლები და ეკლესია, როგორც ჩანს, ერთი და იგივე პერიოდისაა. მოხილვისა და ფოტოფიქსაციის დონეზე, კომპლექსი შეიძლება VI საუკუნის II ნახევრითა და VII საუკუნით დათარიღდეს. რაც შეეხება კარიბჭის თავდაცვით ნაწილს, კოშკებს შორის მოქცეულ კარი სავსებით შეესაბამება ადრე ბიზანტიური ფორტიფიკაციის ლოგიკას.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა შვერილი აბსიდით, თუმცა გარე ბმაში დარბაზის აბსიდასთან შეუღლების არე გამოყოფილი არაა და ამით ძალიან წააგავს ადრეულ სირიულ დარბაზულ ეკლესიებსა და ბაზილიკებს, ეგრეთწოდებულ რეგიონალურ ტიპებს. მისი ძირითადი მახასიათებელია რიყის ქვით მოპირკეთებული ნახევარწრიული აბსიდა. ეს წყობა ძალიან გვაგონებს რომაულ, რიყის ქვით ამოყვანილ სტილს. ისევე როგორც ეკლესიის აბსიდის კეხი, ცენტრალური სარკმელიდა აბსიდის შიდა სივრცეში 40 სანტიმეტრის სიგანის პრესბიტერიუმის მოდელი. ეკლესიის სიგრძე 10 მეტრია ,ხოლო სიგანე 4,10 მეტრი. მისი კედლები საშუალოდ 80 სანტიმეტრის სისქისაა.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 59 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**სიმონ ბარამიძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, თბოაირმომარაგებისა და ვენტილაციის სპეციალობით.

1972-1992 წლებში მუშაობდა თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით და ექსპერიმენტული პროექტირების ინსტიტუტში ინჟინრად, ჯგუფის ხელმძღვანელად, იყო ინსტიტუტის საინჟინრო მოწყობილობებისა და განახლებადი ენერგიის წყაროების განყოფილების უფროსი. მივლინებით იმყოფებოდა ავღანეთის რესპუბლიკაში, საპროექტო ინსტიტუტის საინჟინრო კომუნიკაციების განყოფილების ჯერ მრჩევლად, შემდეგ კი მთავარ ინჟინრად 1981-1986 წლებში. 1992-1995 წლებში კი მუშაობდა გარდაბნის სახელმწიფო თბოელექტროსადგურის ინჟინრად, განყოფილების უფროსად, №9 და №10 ენერგობლოკების ნაწილში, თბოელექტროსადგურის დირექტორის მოადგილედ; 1995-2002წწ. ხელმძღვანელობდა გაერთიანება "ენერგოგენერაციის" განახლებადი წყაროების განყოფილებას; უცხოელ პარტნიორებთან ერთად განახორციელა სხვადასხვა ობიექტების ენერგეტიკული კვანძების საპროექტო სამუშაოები. დააფუძნა შპს "სითბო" 1997 წელს და დღემდე მისი დირექტორია, აღნიშნული ორგანიზაციის სამოქმედო არეალს კი წარმოადგენს განახლებადი წყაროები, ასევე სამშენებლო სფეროს საზოგადოებრივი, სამრეწველო და სპორტული დანიშნულების შენობა-ნაგებობებისათვის ენერგოეფექტური და ენერგოდამზოგი ტექნოლოგიების პროექტირება და შემდგომი ზედამხედველობა. მისი მონაწილეობით საკავშირო გამოფენაზე წარდგენილმა საპროექტო-სამეცნიერო ნაშრომმა "საცხოვრებელი შენობის მზით თბომომარაგების ინოვაციური სისტემა", ბრინჯაოს მედალი დაიმსახურა 1977 წელს. მონაწილეობა აქვს მიღებული ქალაქ მახაჩყალის დრამატული თეატრის საპროექტო სამუშაოების შესრულებაში, ასევე მონღოლეთის რესპუბლიკაში ქალაქ ერდენეთის საბავშვო გამაჯანსაღებელი კომპლექსისა და ვიეტნამში მდინარე ხუაბინზე საცხოვრებელი კომპლექსის პროექტირებაში და სხვა. ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, კითხულობს ლექციებს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, თავისუფალ უნივერსიტეტში - სამშენებლო განხრით, თბოენერგეტიკული მიმართულებით. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო შრომები, შენობების თბო-სიცივით მომარაგების განხრით, სამშენებლო მასალების თბოფიზიკური თვისებების შესწავლისა და პროექტირების ეკოლოგიურ ასპექტებზე. მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. მინიჭებული აქვს აკადემიური დოქტორის ხარისხი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია წიგნი 2 -თბ. 2021. გვ. 57-58

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმონ ბარამიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დიღმის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თბილისის სოფელ დიღმის განაპირას, აღმოსავლეთით, აგებულია X-XI საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია თლილი ქვით. XVI-XVII და XIX საუკუნეებში ეკლესია შეუკეთებიათ, საშენ მასალად გამოიყენეს აგური. დგას სწორკუთხა სწორკუთხა სამსაფეხურიან ცოლოკზე, შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდა შეისრული კონქით მთავრდება. აფსიდის ცენტრში სარკმელია, რომლის გვერდებზე ორი პატარა და ორი დიდი ნიშია. საკურთხეველში სწორკუთხა სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის გრძივ კელდებზე წყვილი პილასტრია. შესასვლელის მარჯვნივ, დასავლეთ კედლის კუთეებთან მდებარე პილასტრები ორსაფეხურიანია, ხოლო მარჯვნივ ერთსაფეხურიანი. გვიანდელი შეისრული კამარის საბჯენი თაღი ამ პილასტრებს ეყრდნობა, სამხრეთის კედელში ერთი სარკმელია. ინტერიერში კედელები შელესილია და დაფარულია XIX-XX საუკუნის მდარე მხატვრობით. 

აღმოსავლეთის და სამხრეთის ფასადების მორთულობის ძირითადი ელემენტებია სარკმელი და რელიეფური გამოსახილებები. აღმოსავლეთ სარკმლის დეკორს მხოლოდ თავსართი წარმოადგენს. სამხრეთის სარკმელი სიგანით ორჯერ უფრო დიდია აღმოსავლეთისაზე. ამ სარკმლის ორივე მხარეს ბაზისიანი და კაპიტელიანი ნახევარწრიული შეწყვილებული ნახევარსვეტებია, რომლებსაც ზემოთ ორმაგი გრეხილი აერთიანებს.

სამხრეთ ფასადზე სამი წარწერაა, აღმოსავლეთისაზე ოთხი. ამ წარწერებით ირკვევა, რომ ეკლესიის აგებაში მონაწილეობა მიუღია რამდენიმე პირს, რომლებიც ისტორიულ წყაროებში არ არიან ცნობილი. დამწერლობა ნარევია, ასოების უმრავლესობა ასომთავრულია, ბევრია ნუსხურიც. 

ეკლესიაზე დასავლეთით მიშნებულია გეგმით კვადრატული ნაგებობა, რომელიც XVIII საუკუნეს მიეკუთვნება. კარი სამხრეთითაა. მის პირდაპირ ერთი სარკმელია. დასავლეთ კედელში ჩაშენებულია ნახევარწრიული ბუხარი, რომლის წეულ არეს ზემოდან საზღვრავს ოვალური თაღი, რომელიც ტრომპების საშუალებით გადადის სფერულ გუმბათზე. ფასადი მოპირკეთებულია თლილი კვადრებით. ნაგებობას მარტივი ფორმის ლავგარდანი აქვს. სახურავი სამფერდაა. მასზე დაშენებულია სამრეკლო, ოთხ სვეტზე მდგარი ფანჩატური. სვეტებს აქვთ კაპიტელი და ორსაფეხურიანი ბაზისი.

ლიტერატურა
----------

* *ზაქარია პ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 279.
გულის ნისლეული
**გულის ნისლეული**, **IC 1805**, **S2-190** — ემისიური ნისლეული დედამიწიდან 7500 სინათლის წლის მანძილზე, ირმის ნახტომის პერსევსის მკლავში, კასიოპეას თანავარსკვალვედის მიმართულებით. ნისლეულში ნათლად ჩანს მანათობელი აირები და შედარებით მუქი მტვრის ბილიკები. წარმოიქმნა იონიზირებული წყალბადის პლაზმით და თავისუფალი ელექტრონებით. 

ნისლეულის ყველაზე მკაფიო ნაწილი (ზედა მარჯვენა კუთხეში), განცალკევებით კლასიფიცირებულია, როგორც NGC 896, რადგან ის იყო ნისლეულის პირველი ნაწილი, რომელიც აღმოაჩინეს.

ვიზუალურად, გალაქტიკები Maffei 1 და Maffei 2, ნისლეულთან ახლოს მდებარეობენ, თუმცა, სინათლის ნაკლებობა ირმის ნახტომიდან, მათ რთულად შესამჩნევს ხდის. შემჩნევის შემთხვევაში, რთულია მათი მახასიათებელი ნიშნების განსაზღვრა. აღნიშნულ გალაქტიკებს, წარსულში, ადგილობრივ ჯგუფს მიაკუთვნებდნენ, მაგრამ ამჟამად, მათ IC 342/Maffei-ს, ადგილობრივ ჯგუფთან ყველაზე ახლოს არსებულ გალაქტიკათა ჯგუფის ნაწილებად მიიჩნევენ. 

გულის ნისლეულის ფორმას და ინტენსიურად წითელ შეფერილობას, მის ცენტრთან ახლოს არსებულ ვარსკვლავთა მცირე ჯგუფისგან გამოსხივებული რადიაცია წარმოქმნის. გაფანტული ვარსკვლავთგროვა, ცნობილი, როგორც Melotte 15, მოიცავს რამდენიმე კაშკაშა ვარსკვლავს, რომელთა მასაც თითქმის 50 მზის მასის ტოლია და უფრო მეტ მკრთალ ვარსკვლავს, რომელთა მასაც, მზის მასის მხოლოდ ნაწილია. მილიონობით წლის წინ, ვარსკვლავთგროვა მიკროკვაზარს მოიცავდა.

გალერეა
-------

Maffei 1 და Maffei 2. ნისლეულის ნაწილი, გამოსახულია სურათის მარჯვენა მხარეს.
* გაფანტული ვარსკვლავთგროვა — **Melotte 15** გულის ნისლეულის ბირთვში.
* გულის და სულის ნისლეულები ინფრაწითელ მოზაიკაში, NASA-ს WISE ტელესკოპი.
* NGC 896, შულმანის ტელესკოპი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გულის ნისლეული***

* Heart Nebula at Atlas of the Universe
* Heart Nebula at APOD
**დემურ ტაბატაძე** (დ. 23 ივლისი, 1949, ტყიბული) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2006), პროფესორი (2006).

ბიოგრაფია
---------

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 

1971-1975 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტის, ინჟინერი. 1975-1983 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტის, ტექნიკური სექტორის ხელმძღვანელი. 1992-2009 წლებში სსიპ კირიაკ ზავრიევის სამშენებლო მექანიკის და სეისმომედეგობის უნივერსიტეტის, უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 2009 წლიდან სსიპ კირიაკ ზავრიევის სამშენებლო მექანიკის და სეისმომედეგობის უნივერსიტეტის, უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1992-2006 წლებში — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის სამშენებლო და სეისმომედეგობის კათედრის დოცენტი. 2006-2013 წლებში — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის სამშენებლო და სეისმომედეგობის მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. 2013 წლიდან — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის საინჟინრო მექნიკის და მშენებლობის ტექნიკური ექსპერტიზის დეპარტამენტი პროფესორი. მის სამეცნიერო კვლევის საგანს წარმოადგენს ნაკლებად გამოკვლეული საინჟინრო ამოცანები, რომლებიც ეხება ანაკრები ბრუნვითი გარსების გაანგარიშებას, რომელთა ზოგიერთი ფიზიკური და გეომეტრიული პარამეტრები იცვლებიან ნახტომისებურად, კერძოდ, მან შეისწავლა ისეთი ანაკრები გუმბათოვანი კონსტრუქციების დაძაბულ-დეფორმირებული მდგომარეობა, რომელთა შემადგენელი ელემენტები დაკავშირებულია ერთმანეთთან იდეალური სახსრებით მერიდიანულ ან რგოლურ კვეთებში; განხილული აქვს აგრეთვე პლასტიკურ-ხისტი ორთოტროპული ბრუნევითი გარსების და ფენოვანი გარსების რაციონლური გაანგარიშება; დრეკად-პლასტიკური ანაკრები გარსების ზიდვის უნარის დადგენა. აღნიშნული საკითხების გადასაწყვეტად იგი იყენებს აკადემიკოს შ. მიქელაძის მიერ წყვეტილი ამოხსნების კონსტრუირების მათემატიკურ აპარატს.

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* საქართველოს საინჟინრო აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი
* საქართველოს სოციალურ ურთიერთობათა აკადემია, ნამდვილი წევრი

ბიბლიოგრაფია
------------

* სამშენებლო მექანიკა : სახელმძღვანელო (თანაავტორი) // ნაწ. 1, ნაშენთა სტატიკა. თბ. ტექნ. უნ-ტი, 2005. გვ. 232
* ჩარჩოების გაანგარიშების გამარტივებული მეთოდები : დამხმარე სახელმძღვანელო (თანაავტორი). თბ. საქ. ტექნ. უნ-ტი, 1997. გვ. 86

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. თბ. 2016. გვ. 276-277

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დემურ ტაბატაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
„**ტენტენი ამერიკაში**" (ფრანგ. „Tintin en Amérique") — „ტენტენის თავგადასავლების" სერიის მესამე ტომი. ამ ნაწილში ტენტენი და მისი ძაღლი მილუ მოხვდებიან აშშ-ში, სადაც ჟურნალისტი იძიებს ჩიკაგოში ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფების საქმიანობას. იგი მთელ ქვეყანაში დასდევს ერთ-ერთ განგსტერს და თავისი მოგზაურობისას გაიცნობს ინდიელებს.

წინა ტომის, „ტენტენი კონგოში", გამოქვეყნების შემდეგ, ერჟე თავად ხელმძღვანელობდა აშშ-ში სპეციალუირ კვლევას, ვინაიდან სურდა ახალ მოთხრობაში აშშ-ის მხრიდან ადგილობრივი აბორიგენი მოსახლეობისადმი მოპყრობის ასახვა. „ტენტენი ამერიკაში" ბელგიაში კომერციულად წარმატებული იყო და მალე ხელახლა დაიბეჭდა – ამჯერად საფრანგეთში. ერჟემ განაგრძო სერია „ფარაონის სიგარებით", რამაც „ტენტენი" ფრანკო-ბელგიური კომიქსების ტრადიციის სიმბოლოდ აქცია. 1945 წელს „ტენტენი ამერიკაში" გამოიცა ფერადი სახით Casterman-ის მიერ, ხოლო 1973 წელს, ამერიკულ გამოცემაში, შესამჩნევი იყო რამდენიმე ცვლილებაც. 1991 წელს „ტენტენი ამერიკაში" გამოვიდა „ტენტენის" ანიმაციური ტელესერიალის ერთ-ერთი ეპიზოდის სახით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინფორმაცია ტენტენის ოფიციალურ საიტზე
* ინფორმაცია საიტზე Tintinologist.org
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **დიხაგუძუბა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**დიხა გუძუბა** — ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი ბორცვი კოლხეთის დაბლობზე, ანაკლიის მახლობლად, მდ. ენგურის შესართავთან. გაითხარა 1934-1936 წლებში. შეისწავლა ბ. კუფტინმა. დიხა გუძუბაზე დადგენილია 4 კულტურული ფენა. I-ში აღმოჩნდა ხელით ნაძერწი კერამიკა და მეტალურგიული წარმოების ნაშთები (ბრინჯაოს ჩამოსასხმელი ყალიბები, წიდა). ეს ფენა თარიღდება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის დასასრულით (ძვ. წ. III - ძვ. წ. II ათასწლეულთა მიჯნა). II-III ფენები შუა ბრინჯაოს ხანას განეკუთვნება (ძვ. წ. XVIII- ძვ. წ. XV სს.). ამ ფენებში აღმოჩნდა ხის ძელურ ნაგებობათა ნაშთები, მდიდრულად ორნამენტირებული თიხის ჭურჭელი, მახას და ფეტვის მარცვალი და სხვა. IV ფენაში (გვიანდელი ბრინჯაოს ხანა) აღმოჩენილი კერამიკა ჩარხზე ნაკეთებია და განსხვავდება ქვედა ფენის კერამიკისაგან.

ლიტერატურა
----------

* *ხოშტარია ნ.*, დიხა გუძუბა, კოლხეთის დაბლობის ძველი მოსახლეობა, «საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1944 ტ. 5, № 2;
* *Куфтин Б. А.*, Материалы к апхеологии Колхиды, т. 2, Тб. 1950
* *გოგაძე ე.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 592-593.
**დემოკრატიული მოქმედების პარტია** (ბოსნ. Stranka demokratske akcije; შემოკლებით SDA) პოლიტიკური პარტია ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში, რომელიც უმეტესაც ბოსნიური ეთნიკური ჯგუფის ინტერესებს გამოხატავს.

დაარსება
--------

დემოკრატიული მოქმედების პარტია დაარსდა სარაევოში 1990 წლის 26 მაისს. ის ალია იზეთბეგოვიჩის იდეების განხორციელება იყო, რომელსაც ბოსნიაში ისლამური რელიგიურ-ნაციონალური პარტიის დაარსება სურდა, მაგრამ კომუნისტური, ერთპარტიული სისტემის გამო ეს არ შეეძლო. პარტია, თუმცა ოფიციალურად ყოველგვარი რელიგიურ-ნაციონალური რიტორიკისგან დაცლილი იყო, უმეტესად მუსლიმი ბოსნიელებისგან შედგებოდა და ბოსნიის ისლამური თემის ბევრმა გამოჩენილმა მოღვაწემ მიიღო მონაწილეობა პარტიისა და მისი ბეჭდვითი ორგანოს, გაზეთ ლილიანის (ბოსნ. Ljiljan; *შროშანა*) დაფუძნებაში.  

პარტიის ფესვები იუგოსლავიის მუსლიმთა ორგანიზაციაში მდებარეობდა, რომელიც იუგოსლავიის სამეფოს პერიოდში არსებობდა. პირველივე, 1990 წლის არჩევნებზე პარტიას დიდი წარმატება ხვდა წილად და დღემდე რჩება ბოსნიელთა ეთნიკური ჯგუფის უძლიერეს პოლიტიკურ პარტიად, ასევე აქვს შტოები ხორვატიასა და სერბეთში (სანჯაყში). მონტენეგროში პარტიის ადგილობრივმა შტომ შეადგინა ბოსნიელთა პარტია სხვა სლავური წარმოშობის მუსლიმებთან კოალიციაში.  

2000 წელს პარტია დატოვა ალია იზეთბეგოვიჩმა, რამაც მისი რეიტინგის დაცემა განაპირობა, იგი იმავე წლის ნოემბერში გამართულ არჩევნებზე სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გარშემო შექმნილმა "ალიანსი ცვლილებებისთვის" დაამარცხა და დაარსებიდან პირველად ოპოზიციაში აღმოჩნდა.

საერთაშორისო კავშირები
----------------------

ევროპის სახალხო პარტიის დამკვირვებელი წევრია.

2014 წლის არჩევნები
-------------------

2014 წელს ბოსნიაში ჩატარებული არჩევნების შემდეგ დემოკრატიული მოქმედების პარტია პირველ ადგილზე გავიდა და ხუთი ბოსნიური ადგილიდან სამი მოიპოვა წარმომადგენელთა პალატაში.

სქოლიო
------

1. ↑  Perica, Vjekoslav (2004). *Balkan Idols: Religion and Nationalism in Yugoslav States*. Oxford:  Oxford University Press. ISBN 9780195174298.
2. ↑  Al-Azmeh, Aziz (2007). *Islam in Europe: Diversity, Identity, and Influence*.  Cambridge University Press,   გვ. 118. ISBN 9780521860116. ციტირების თარიღი: 2009-06-18.
**საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტრო** — წარსულში ცნობილი, როგორც საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრო, საქართველოს სამინისტრო, რომლის ხელმძღვანელი (მინისტრი) საქართველოს მთავრობის წევრია. სამინისტრო პასუხისმგებელია სახელმწიფო პოლიტიკის რეგულირების ლტოლვილთა და თავშესაფრის მაძიებელთა, იძულებით გადაადგილებულ პირთა, რეპატრიანტთა, სტიქიით დაზარალებულთა და მათი განსახლების საკითხებში, ასევე მიგრაციულ კონტროლზე ქვეყანაში.

სტრუქტურა
---------

სამინისტროს ხელმძღვანელობს მინისტრი, რომელსაც ეხმარება პირველი მოადგილე და სამი მინისტრის მოადგილე. სამინისტრო მეთვალყურეობას უწევს სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებას შესაბამისად 1-ლი მუხლის მე-17 კანონისა, საქართველოს "მთავრობის სტრუქტურის, მისი უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის განსაზღვრის შესახებ". მას აქვს ოთხი ფუნქციონირების თავები:

* აჭარა და სამეგრელო-ზემო სვანეთი;
* იმერეთი, გურია, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი;
* ქვემო ქართლი, მცხეთა-მთიანეთი და კახეთი;
* შიდა ქართლი და სამცხე-ჯავახეთი.

ხელისუფლების მოსაზრებით, საქართველოში იყო დაახლოებით 251 000 იძულებით გადაადგილებული პირი ქართულ-აფხაზური და ქართულ-ოსური კონფლიქტების შემდეგ, რიცხობრიობა გაიზარდა თითქმის 26 000-ით 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტის შემდეგ. სამინისტროს აღმოჩნდა მედიის ყურადღების ცენტრში, როდესაც მან სცადა თბილისიდან გასახლება 1500 იძულებით გადაადგილებულ პირთა სოფლად, შესთავაზა რა 10 000 აშშ დოლარი ან ალტერნატიული საცხოვრებელი სახლი კონფლიქტის შედეგად დაზარალებულ თითოეულ ოჯახს.

მინისტრები
----------

| მინისტრი | დანიშვნის თარიღი | უფლებამოსილების შეჩერების თარიღი |
| --- | --- | --- |
| ვალერიან ვაშაკიძე | 21 დეკემბერი, 1995 | 28 ნოემბერი, 2001 |
| ვალერიან ვაშაკიძე (მეორეჯერ) | 28 ნოემბერი, 2001 | 23 დეკემბერი, 2003 |
| ეთერ ასტემიროვა | 23 დეკემბერი, 2003 | 4 ნოემბერი, 2005 |
| გიორგი ხევიაშვილი | 7 ნოემბერი, 2005 | 22 ნოემბერი, 2007 |
| კობა სუბელიანი | 22 ნოემბერი, 2007 | 6 მაისი, 2008 |
| თამარ მარტიაშვილი | 6 მაისი, 2008 | 29 ოქტომბერი, 2008 |
| კობა სუბელიანი (მეორეჯერ) | 29 ოქტომბერი, 2008 | 4 ივლისი, 2012 |
| დალი ხომერიკი | 4 ივლისი, 2012 | 1 ოქტომბერი, 2012 |
| დავით დარახველიძე | 1 ოქტომბერი, 2012 | 26 ივლისი, 2014 |
| სოზარ სუბარი | 26 ივლისი, 2014 | 21 ივნისი, 2018 |
| სოზარ სუბარი | 21 ივნისი, 2018 | 14 ივლისი, 2018 |

საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2018 წლის 14 ივლისი #3141–რს) საქართველოს კანონის შესაბამისად, უწყება გაუქმდა და მისი ფუნქციები სამ სამინისტროზე გადანაწილდა. დევნილთათვის განსახლების ფუნქცია რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროში გადავიდა, მიგრაციის კომპონენტი შსს-მ შეითავსა, ხოლო სოციალური პოლიტიკა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს გადაეცა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მინისტრთა კაბინეტი
**დიმიტრი სევასტის ძე ჯანელიძე** (დ. 26 ივნისი [ ძვ. სტ. 9 მაისი], 1906 , ქუთაისი — გ. 1994) — ქართველი თეატრმცოდნე, თეატრის ისტორიკოსი და კრიტიკოსი, პედაგოგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1958), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982), ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1965), პროფესორი (1966), სსრკ მწერალთა კავშირის წევრი (1943 წ-დან ). სწავლობდა თსუ-სა და მოსკოვის უმაღლეს ლიტერატურულ კურსებზე. სხვადასხვა დროს მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებსა და უმაღლეს სასწავლებლებში. 1933 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თსუ-სა და თბილისის დრამატულ სტუდიებში. 1940 წლიდან კი შ. რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში. 1962 წლიდან ამავე ინსტიტუტის თეატრისა და კინოს ისტორიის კათედრის გამგეა, 1970 წლიდან არის თეატრისა და კინოს ისტორიის და თეორიის სამეცნიერო-კვლევითი სექტორის ხელმძღვანელი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის თეატრის სამეცნიერო სექციის თავმჯდომარე; დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის კონსულტანტი ქართული თეატრის დარგში. დ. ჯანელიძის მნიშვნელოვანი შრომებია: „პირველი საბჭოთა სპექტაკლი" (1936), „ქართული თეატრის ხალხური საწყისები" (1948, 1983), ქართული თეატრის ისტორია (ტ. II, 1965), „რუსთაველი და სახიობა" (1967 ); „ვალერიან გუნია" (1963 ), „სახიობა" (ტ. I-3, 1957 , 1972, 1980 ), „ალექსანდრე მრევლიშვილი" (1957 წ), „ქართული თეატრი უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მეორე ნახევრამდე (1959, რუსულ ენაზე) და სხვა. კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1985). დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* *შ. ცუცქირიძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 538.
* 

**გულიაი-ბორისოვკის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** (რუს. Церковь Иоанна Предтечи) — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ გულიაი-ბორისოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ზერნოგრადის რაიონი, ხუტორი გულიაი-ბორისოვკა.

ისტორია
-------

სლობოდა გულიაი-ბორისოვკა XIX საუკუნის ბოლოს შედიოდა დონის კაზაკების ჩერკასკის ოლქში. ამჟამად ხუტორი გულიაი-ბორისოვკა მიეკუთვნება როსტოვის ოლქის ზერნოგრადის რაიონს. 

პირველი ხის ეკლესია სლობოდაში ააგეს 1871 წელს. ეკლესია ააშენეს სასახლის კამერ-იუნკერის ბორის პოზდეევის, მრწმუნე მოსახლეობისა და მოსაზღვრე სოფლის მაცხოვრებელთა ფინანსებით. გულიაი-ბორისოვკის ეკლესიის კურთხევა მოხდა 1871 წლის 8 მაისს. 

ეკლესია იყო ერთსაკურთხევლიანი და ნაკურთხი იყო იოანე ნათლისმცემლის შობის სახელზე. ეკლესიას ჰქონდა ხის ღობე, რომელიც 1890 წელს შეიცვალა რკინის ღობით, რომელიც აგურის საძირკველზე დააყენეს. 1871 წლის 9 მაისიდან 1874 წლის 22 სექტემბრამდე ეკლესიასთან მუშაობდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 22 სექტემბრიდან სკოლა გადაკეთდა სასოფლო-სამრევლო სკოლად. 

დროთა განმავლობაში სოფელი გაიზარდა და ეკლესია უკვე მრევლისთვის მცირე ზომის იყო. სლობოდის მოსახლეობამ პეტიცია შეადგინა ახალი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. 1903 წელს აშენდა მეორე ეკლესია. ახალი ტაძარი იყო სამსაკურთხევლიანი, თუმცა, როგორც პირველი, ესეც ხის იყო. მთავარი საკურთხეველი იოანე ნათლისმცემლის სახელობისა იყო, მარცხენა - ივერიის ღვთისმშობლის ხატისა, ხოლო მარჯვენა - კირილესა და მეთოდეს სახელზე. 

მეორე ტაძრის კურთხევა მოხდა 1904 წლის 29 იანვარს დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსის ათანასეს მიერ. კაგალნიცკიდან ახალი ეკლესიისათვის საჩუქრად მიიღეს კანკელი. 1904 წელსვე ააშენეს ახალი შენობა საეკლესიო-სამრევლო სკოლისათვის. 

1930 წელს იოანე ნათლისმცემლის შობის ტაძარი დახურეს. იგი ხელახლა გაიხსნა 1944 წელს. მრევლმა თავისი ხარჯებით გაარემონტა დანგრეული ეკლესია. 1959 წელს ეკლესიაში სამღდელოებას აუკრძალეს შესვლა. მის ადგილზე კი გადაწყვიტეს 1960-1961 წლებში აეშენებინათ სკოლა-ინტერნატი 600 ადგილიანი. 1960 წლის 23 თებერვალს ეკლესია დახურეს. ორი წლის შემდეგ კი გადაწვეს და დაანგრიეს. 

1990-იანი წლების შუა რიცხვებში სლობოდაში გააქტიურდა ადგილობრივი მართლმადიდებლური მრევლი. 1997 წელს გამოიყო ადგილი სამლოცველო ნაგებობის ასაშენებლად. 1999 წლის 9 სექტემბერს როსტოვის ოლქის იუსტიციის მთავარმა სამმართველომ დაარეგისტრირა ეკლესიის მრევლი. ეკლესიის პირველი წინამძღვარი გახდა მღვდელი სერგეი იურკინი. ამჟამად ეკლესიის წინამძღვარია როსტისლავ ტიმჩენკო.

ლიტერატურა
----------

* Кирсанов Е. И. Православный Тихий Дон. М.: Держава, 1997.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Гуляй-Борисовка. Церковь Иоанна Предтечи.
* «История храма «Рождества Иоанна Предтечи» хутора Гуляй-Борисовки Зерноградского благочиния Волгодонской епархии»
* Установка купола в храме Рождества Иоанна Предтечи с. Гуляй-Борисовка
**გულის წასვლა** — გულის წასვლა (ლათ. Syncope) ეწოდება თავის ტვინის იშემიის შედეგად გარეგან გაღიზიანებაზე რეაქციის უეცარ და დროებით დაკარგვას.

გამომწვევი მიზეზი
-----------------

ტრავმა, პოსტჰემორაგიული ანემია, შიში და სხვა.

მკურნალობა
----------

უპირველეს ყოვლისა, აცილებენ მიზეზს, ცხოველს მოსვენებულ მდგომარეობაში ათავსებენ, აძლევენ საგულე საშუალებებს (კოფეინი, ქაფური, კორდიამინი) რეკომენდებულია კანის დაზელა, ნიშადურის სპირტის შესუნთქვა და ოქსიგენოთერაპია.

თუ სინკოპე განვითარდა ანემიური მდგომარეობის გამო, ცხოველს სასწრაფოდ ესაჭიროება შესაბამისი ჯგუფის ჰემოტრანსფუზია, კრისტალოიდური ხსნარების ინფუზია და კოლოიდების ტრანსფუზია. აუცილებელია ცხოველი მოთავსდეს ვეტერინარული ინტენსიური თერაპიის ან რეანიმაციის განყოფილებაში და მის მდგომარეობას თვალყური ადევნოს ვეტერინარ–რეანიმატოლოგმა.

ლიტერატურა
----------

* Textbook of Veterinary Internal Medicine Expert Consult, 8e - Stephen J. Ettinger DVM DACVIM and Edward C. Feldman DVM DACVIM;
* ვლადიმერ თვალიაშვილი, „ზოგადი ვეტერინარული ქირურგია". თბილისი — 2006 წელი.
*გულის სუტრას* სანსკრიტული ტექსტი სიდდჰამის დამწერლობით. ახ.წ. 609.
**გულის სუტრა** (სანსკ: प्रज्ञापारमिताहृदय *Prajñāpāramitā Hṛdaya*; ჩინ: 般若波羅蜜多心經 *banre Boluomiduo xinjing,* *პანჟე პუოლუომიტუო ჰსინ ჯინგ*; ტიბ: རིན་ཆེན་སྡེ,་ ვაილი: rin chen sde *რინჩენდე*) არის ცნობილი მაჰაჲანა ბუდისტური სუტრა; ძალიან პოპულარულია მაჰაიანურ ბუდისტებში მისი სიბრძნისა და მნიშვნელობის სიღრმის გამო. სანსკრიტული სახელი **პრაჯნჲაპარამიტა ჰრდაჲა** (rajñāpāramitā Hṛdaya) ითარგმნება: „ტრანსცენდენტული სრულყოფის სიბრძნის გული". ბუდისტი მწერლისა და მთარგმნელის ბილ პორტერის თქმით, *გულის სუტრა* ყველაზე ცნობილი და პოპულარულია ბუდისტურ წერილთა შორის.

შინაარსი
--------

გულის სუტრა აღწერს ბოდჰისატტვა ავალოკიტეშვარას სწავლებებს. ავალოკიტეშვარა მიმართავს შარიპუტრას, მის ერთ-ერთ მოწაფეს, რომელიც წარმოადგენს „სრულყოფილი სიბრძნის" ადრეულ ბუდისტურ სკოლას. ბოდჰისატტვა განსაკუთრებით უსვამს ხაზს — *„ფორმა სიცარიელეა, ხოლო სიცარიელე ფორმაა"* და სკანდჰებს სიცარიელის თანასწორად აცხადებს.

ამის შემდეგ ავალოკიტეშვარა საუბრობს რამდენიმე მთავარ ბუდისტურ დოგმაზე და ხსნის, რომ ისინი რეალობის მარტივი განმარტებებია, მაგრამ თავად არაა რეალობა და ამიტომ არ წარმოადგენენ სრულ ჭეშმარიტებას. სხვა სიტყვებით, ბუდისტი სწავლებათა სიტყვებსა და ტრადიციულ დოგმებს არ უნდა ეყრდნობოდეს. ბოდჰისატტვა, როგორც არქეტიპული ბუდისტი, ემხრობა სიბრძნის სრულყოფას, იღებს ყველაფერს ისეთად, როგორიც არის, ანუ რეალობას პირდაპირ აღიქვამს.

ეს სრულყოფილი სიბრძნე თავმოყრილია *გულის სუტრას მანტრაში* ან *„მაჰამანტრაში"*:

> 
> **गते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा** — *გატე გატე პარაგატე პარასამგატე ბოდჰი სვაჰა*
> 
> 
> 

რომელიც ნიშნავს სრულ გათავისუფლებას ილუზიისგან და ეგებება გასხივოსნებას.

მაჰამანტრა
----------

* ქართული ტრანსკრიფცია: გატე გატე პა:რაგატე პა:რასამ.გატე ბოდჰი სვა:ჰა:
* ლათინური დამწერლობა: *gate gate pāragate pārasaṃgate bodhi svāhā*
* დევანაგარი: गते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा
* ჰანგილი: 아제아제 바라아제 바라승아제 모지사바하 (aːdʒæ aːdʒæ baːraː aːdʒæ baːraː suŋ aːdʒæ moːdʒɪ saːbaːɦaː)
* ჩინური: 揭諦揭諦 波羅揭諦 波羅僧揭諦 菩提娑婆訶, ფინინი: Jiē dì jiē dì bō luó jiē dì bō luó sēng jiē dì pútí suōpó hē
* ტიბეტური დამწერლობა: ག༌ཏེ༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌སཾ༌ག༌ཏེ༌བོ༌དྷི༌སྭཱ༌ཧཱ། (გა ტე გა ტე პა: რა გა ტე პა: რა სამ. გა ტე ბოდჰი სოჰა)
* IPA წარმოთქმა: ɡəteː ɡəteː paːɾəɡəteː paːɾəsəŋɡəte boːdʱɪ sʋaːɦaː

სქოლიო
------

1. ↑  Pine 2004, pg. 16
2. ↑  Pine 2004, pg. 18
3. ↑  Nattier 1992, pg. 153

佛經讀誦MP3 დაარქივებული 2011-04-26 საიტზე Wayback Machine.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ავალოკიტეშვარა
**სვეინ ბიერნსონი** (ისლ. Sveinn Björnsson; დ. 27 თებერვალი, 1881 — გ. 25 იანვარი, 1952) — დამოუკიდებელი ისლანდიის პირველი პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1881 წლის 27 იანვარს კოპენჰაგენში. 1912 წელს რეიკიავიკის საქალაქო საბჭოს წევრი გახდა. 1914-1916 წლებში და 1920 წელს ისლანდიის პარლამენტ - ალთინგის წევრი იყო. ისლანდიის მიერ 1918 წელს ავტონომიის მოპოვების შემდეგ რეიკიავიკის საქალაქო საბჭოს პრეზიდენტი გახდა (1920 წლამდე). იმავე წლებში ხელმძღვანელი პოსტები ეკავა ისლანდიის სხვადასხვა კომპანიასა და საბანკო დაწესებულებებში. 1920-24 და 1926-40 წლებში ისლანდიის დესპანია დანიაში - ისლანდიის რეგენტი. 

1944 წლის 25 მაისს ისლანდიაში დანიისგან დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი ჩატარდა. რეფერენდუმზე დადებითი პასუხი იქნა მიღებული და 1944 წლის 17 ივლისს ალთინგმა იგი ისლანდიის პირველ პრეზიდენტად აირჩია 1 წლის ვადით. 

1945 წელს ხელახლა აირჩიეს საერთო-სახალხო კენჭისყრით, 1949 წელს კი კიდევ ერთხელ გახდა პრეზიდენტი. გარდაიცვალა 1952 წლის 25 იანვარს მორიგი საპრეზიდენტო ვადის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ქვეყანას ტრიუმვირატი მართავდა ალთინგის თავმჯდომარის, ისლანდიის პრემიერ-მინისტრისა და უმაღლესი სასამართლოს მთავარი მოსამართლის შემადგენლობით ახალი პრეზიდენტის არჩევამდე.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ისლანდიის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* სვეინ ბიერნსონი
* აუსგეირ აუსგეირსონი
* კრისტიან ელდიაურნი
* ვიგდის ფინბოგადოტირი
* ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი
* გუდნი იოჰანესონი
 |

 |
**დამჯილის გამოქვაბული** (აზერ. Damcılı mağarası) — ნახევრად მომრგვალებული ფორმის გამოქვაბული აზერბაიჯანში, სადაც ცხოვრობდა ქვის ხანის (პალეოლითისა და მეზოლითის) ადამიანი. განლაგებულია ავეის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, რომელიც იშლება სოფელ ყაზახის რაიონის დაშ-სალახლიდან მდინარე ხრამამდე. თანამედროვე სახელწოდება დამჯილი წარმოიშვა გამოქვაბულის ბუნებრივ ნაპრალებში წყლის წვეთების ჩამოჟონვის გამო (სიტყვა დამჯი (აზერ. damcı) აზერბაიჯანულად ნიშნავს წვეთს.

დამჯილის გამოქვაბული წარმოადგენს ყველაზე ღრმა გამოქვაბულს ავეის მთებში. მისი ფართობი 360 კმ²-ია. გამოქვაბულის წინა ნაწილი დანგრეულია. მეორე მხრიდან მისი სიმაღლე 4 მეტრს აღწევს. გათხრების შედეგად აღმოჩენილია უამრავი შრომის იარაღი, ისრები, დანები, ცხოველების ძვლები და ა.შ.

გამოქვაბულის სიღრმეში ასევე არმოჩენილია ჟანგმიწის ნაწილაკები, რაც იმას მიუთითებს, რომ იმ დროინდელი ადამიანი ფლობდა ფერების ფართო პალიტრას.

ლიტერატურა
----------

* ИСТОРИЯ АЗЕРБАЙДЖАНА (ред. Играр Алиев, изд."ЕЛМ", 1995 г.) დაარქივებული 2013-11-11 საიტზე Wayback Machine.
* Məmmədəli Hüseynov. Azərbaycan arxeologiyası. Daş dövrü. Bakı, 1975.(აზერბაიჯანული)
**დამოუკიდებლობის მუზეუმი** (აზერ. İstiqlal Muzeyi), ან „ინსტიგლალი"-ს მუზეუმი — მუზეუმი, რომელიც გამოხატავს აზერბაიჯანელი ხალხის ბრძოლას თავისი დამოუკიდებლობისათვის და კულტურულ-ისტორიული ცხოვრების მნიშვნელოვან მოვლენებს უძველესი დროიდან დღემდე.

დამოუკიდებლობის მუზეუმი შეიქმნა 1919 წლის 7 დეკემბერს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქ ბაქოში. მუზეუმის დაფუძნებასთან დაკავშირებით დიდი და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს გ. მირზაჯამალოვმა და ი.მ. აღაოღლიმ. მუზეუმში შეგროვდა არქეოლოგიური აღმოჩენები, მხატვრების ნაწარმოებები, რარიტეტული წიგნები, ნუმიზმატიკის საგნები, იუველირული ნაწარმები და ა.შ.

მუზეუმმა მოასწრო ფუნქციონირება მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში. იგი გაუქმდა 1920 წელს, როდესაც აზერბაიჯანში დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება. მუზეუმში შეგროვებული მასალები გახდა ფონდ „მუზექსკურსისა" და აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმის ფონდების ბაზისი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Г. Гафарова. История музейного дела в Азербайджане. Вопросы музеологии დაარქივებული 2014-09-18 საიტზე Wayback Machine.  2010
**გულის ნევროზი** — ვეგეტოდისტონიის ერთ-ერთი გამოვლინება. დაავადებას საფუძვლად უდევს ვეგეტატიური ნერვული სისტემის დისფუნქცია და მასთან დაკავშირებული ფსიქოემოციური მოვლენები.

გამომწვევი მიზეზები
-------------------

გულის ნევროზის განვითარება ხშირად დაკავშირებულია ნერვულ-ემოციურ სტრესთან, გადაღლასთან, აღელვებასთან, ამინდის ცვალებადობასთან, ალკოჰოლის მიღების შეწყვეტასთან, ქრონიკულ ინფექციასთან, ჰორმონულ დარღვევებთან, გარკვეულ როლს ასრულებს მემკვიდრეობითი ფაქტორიც. ქალებში ზოგჯერ აღინიშნება მენსტრუაციის წინა პერიოდში.

კლინიკური სურათი
----------------

ადამიანს გამოხატული აქვს ზოგადი ხასიათის ჩივილები. ამასთანავე, დაავადებისთვის დამახასიათებელია ტკივილი, რომელიც უპირატესად აღინიშნება გულის არეში. ის შეიძლება სხვადასხვა ხანგრძლივობისა იყოს და გრძელდებოდეს საათებისა და დღეების განმავლობააში, გადაეცემოდეს მარცხენა ხელსა და ბეჭში. ტკივილი შეიძლება გამოიწვიოს უსიამოვნო სიზმრებმაც, ამ შემთხვევაში ნიტროგლიცერინი ტკივილს არ აყუჩებს, სამაგიეროდ, ტკივილი გაივლის ნერვული სისტემის დამამშვიდებლების მიღების შემდეგ.

ადამიანი უჩივის ჰაერის უკმარისობას, უჭირს ღრმად ჩასუნთქვა, ხშირად ამთქნარებს. ხშირის გონების დაკარგვა, კრუნჩხვა. ხშირად აღენიშნება გულის ფრიალი, თავბრუდახვევა, ოფლიანობა, ასევე ფიზიკური სისუსტე, დაღლილობის შეგრძნება. შესაძლოა განვითარდეს ჩივილები სხვა ორგანოების დისფუნქციასთან დაკავშირებით:ყლაპვის გაძნელება, ბოყინი, გულისრევა, ტკივილი მუცელში, შებერილობა, ფაღარათი, ხველა, ტკივილი კიდურებში, მოუსვენრობა, შფოთვა, სიკვდილის შიში. 

ჩივილების მიხედვით ჩატარებული სამედიცინო გამოკვლევების შედეგად რაიმე შეაბამისი ორგანული პათოლოგიები არ ვლინდება. 
ადამიანი წუხს, ფერმკრთალი და მოდუნებულია, აღენიშნება თითების კანკალი, ხელისგულების ოფლიანობა, კიდურები ცივი აქვს; არტერიული წნევა და პულსი ცვალებადია, ემოციის დროს ადვილად ჩქარდება.

მკურნალობა
----------

მკურნალობა მოიცავს ფსიქოთერაპიას, დოზირებულ ფიზიკურ აქტივობას, ნერვული სისტემის დამაწყნარებელი საშუალებების მიღებას. ტაქიკარდიის, ანუ პულსის გახშირების დროს საჭიროა ბეტა-ბლოკერების ჯგუფის პრეპარატები.
დაავადება ხანგრძვილად მიმდინარეობს.

ლიტერატურა
----------

* დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, თბ. 2015,
***სულების სახლი*** (ესპ. *La casa de los espíritus*) — ისაბელ ალიენდეს სადებიუტო რომანი. 1982 წელს ბუენოს-აირესში გამოქვეყნებამდე, ტექსტი არაერთი ესპანურენოვანმა გამომცემლობამ დაიწუნა. რომანი გამოსვლისთანავე ბესტსელერად იქცა და კრიტიკული აღიარებაც მოიპოვა. „სულების სახლი" 1982 წელს ჩილეში წლის საუკეთესო რომანად გამოცხადა, მისთვის მწერალმა ეროვნული ლიტერატურული პრემია Panorama Literario მიიღო. ნაწარმოები ოცზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.

რომანის დაწერის იდეა ალიენდეს მაშინ დაებადა, როცა შეიტყო, რომ მისი ასი წლის ბაბუა სიკვდილის პირას იმყოფებოდა. მან ბებიას სულიერად გასამხნევებლად წერილი დაუწერა, რომელიც „სულების სახლისთვის" დაწერილი პირველი ტექსტი გახდა.

რომანი XX საუკუნეში ჩილეში მომხდარი ისტორიული და სოციალური ძვრების ფონზე ტრუებას ოჯახის ოთხი თაობის შესახებ მოგვითხრობს, რომლის წევრებიც ზებუნებრივი ნიჭით არიან დაჯილდოებულნი. ტექსტი ნაწილობრივ ავტობიოგრაფიულია, რამდენადაც მისი პერსონაჟების პროტოტიპებად მწერლის ოჯახის წევრები გვევლინებიან, მათ შორის ჩილეს პრეზიდენტი სალვადორ ალიენდე. 

„სულების სახლში" მრავლად ვხვდებით მაგიური რეალიზმის დეტალებს. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა გაბრიელ გარსია მარკესის რომანმა „მარტოობის ასი წელიწადი".

1993 წელს რომანის კინოადაპტაცია შედგა, რომელშიც მთავარ როლებს ჯერემი აირონსი, მერილ სტრიპი, ვაინონა რაიდერი, გლენ კლოუზი და ანტონიო ბანდერასი ასრულებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Isabelle Allende's Official Website
* Isabel Allende discusses *The House of the Spirits*
* Study resource for *House of the Spirits* დაარქივებული 2022-02-24 საიტზე Wayback Machine.
* Sparknotes for *House of the Spirits*
* 

* „The House of the Spirits" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Fairfield University : Award-winning author Isabel Allende to speak at Fairfield University.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 სექტემბერი 2007. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი 2022.
2. ↑  Penalva, Joanna. "Arts & Culture: Department of Drama Presents ‘The House of the Spirits’," Syracuse University News (November 7, 2017).
3. ↑  Beard, Alison. "CREATIVITY: Life’s Work: An Interview with Isabel Allende," *Harvard Business Review* (May 2016).
**დიანა ბაღათურია** (დ. 11 აგვისტო, 1958, ახალციხე) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1982–1984 წლებში იყო თბილისის №1 საავადმყოფოს ზოგადი რეანიმაციის განყოფილების ექიმი–რეანიმატოლოგი. 1984–1986 წლებში მუშაობდა მოსკოვის ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტში. 1986–1990 წლებში ამავე ინსტიტუტში გაიარა მიზნობრივი, დასწრებული ასპირანტურის კურსი კარდიოლოგიის პროფილით. 1990–1992 წლებში იყო თბილისის კარდიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1992 წლიდან ამავე ინსტიტუტის დიაგნოსტიკის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომის. 

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პარკუჭთა შუა ძგიდის დეფექტების ანატომო–ჰემოდინამიკური დიაგნოსტიკა ორგანზომილებიანი ექოკარდიოგრაფიით და დოპერექოკარდიოგრაფიით ერთ წლამდე ასაკის ბავშვებში."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 32

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დიანა ბაღათურია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დიალექტოლოგია** ენათმეცნიერების დარგია, რომელიც სწავლობს ისეთ არასტანდარტიზებულ ენობრივ ნაირსახეობებს, როგორიცაა დიალექტები.

დიალექტოლოგიის მეთოდები
-----------------------

### შინაგანი აღწერა

შინაგანი აღწერა დიალექტოლოგიაში გამოყენებული ერთ-ერთი მეთოდია, რომლის დროსაც გამოყოფენ და იკვლევენ მოცემული დიალექტის ფონეტიკის, ფონოლოგიის, მორფოლოგიის, სინტაქსისა თუ სემანტიკისთვის დამახასიათებელ შტრიხებს. ამ მხრივ დიალექტური აღწერა თითქმის არაფრით განსხვავდება სინქრონული ლინგვისტური აღწერისგან.

### კონტრასტული აღწერა

დიალექტოლოგიაში შესაძლოა ერთი და იმავე ენობრივი ოჯახის ან ჯგუფის ერთი ან რამდენიმე დიალექტის ურთიერთშედარება მოხდეს. ამ დროს ხშირად ლინგვისტური გეოგრაფიის გამოკითხვებს მიმართავენ, რაც საშუალებას იძლევა აღიწეროს მოცემული ენობრივი ოჯახის წევრებისათვის სპეციფიკური ნიშნების სივრცობრივი განაწილება. ამგვარი გამოკითხვები ხშირად ლინგვისტური ატლასების შექმნას ედება საფუძვლად და ენობრივ მახასიათებლებს შორის საზღვრების გამოკვეთით დიალექტებს შორის განსხვავებების გარჩევის საშუალებას იძლევა. ამგვარი საზღვრები იზოგოსების სახელითაა ცნობილი. განსხვავებების აღსაწერი მეორე ტექნიკა არის დიალექტომეტრია, რომელიც მდგომარეობს დიალექტური რუკის რამდენიმე წერტილს შორის დაპირისპირებათა რაოდენობრივ გაზომვაში.

### გენეტიკური აღწერა

ეს მეთოდი ხშირად დიაქრონიულ (ანუ ისტორიულ) შესწავლასთან არის ასოცირებული, რომლის მიზანია აჩვენოს საერთო წყაროდან წამოსული დიალექტების განსხვავებული განვითარება და ამით ახსნას მათი ფორმირება (ეს არის ე.წ. დიალექტური დიფერენციაციის ანუ დიალექტიზაციის პროცესი.

### ანთროპოლოგიური აღწერა

აღნიშნული მეთოდი სწავლობს მოცემულ საზოგადოებაში დიალექტური ნაირსახეობების ხმარებას, მაგ, დიალექტების ლექსიკის შეპირისპირებით მოცემული საზოგადოების ადათ-წესების, ჩვეულებების, რწმენისა თუ ორგანიზაციისადმი. ამ მხრივ დიალექტოლოგია უახლოვდება ანთროპოლოგიას (აქედან გამომდინარე ანთროპოლინგვისტიკასაც) და ფოლკლორის მეცნიერულ შესწავლას.

### სოციოლინგვისტური აღწერა

სოციოლინგვისტური მეთოდით დიალექტოლოგია სწავლობს მოცემულ საზოგადოებაში არსებულ ენობრივ ნაირსახეობებს შორის დამოკიდებულებასა და კონკურენციას (დიგლოსიის სიტუაცია). მას შეუძლია შეისწავლოს ის დამოკიდებულებები და წარმოდგენები, რომლებიც მოცემული ენობრივი ნაირსახეობის მომხმარებლებს გააჩნიათ ამ დიალექტის მიმართ. ამ თვალსაზრისით, დიალექტოლოგია სოციოლინგვისტიკის ნაწილია.

დიალექტოლოგიია ისტორია
----------------------

დიალექტოლოგია საფუძველს იღებს გერმანელი ენათმეცნიერის, ჯორჯ ვენკერის ნაშრომებში. ხოლო როგორც მეცნიერება იგი საბოლოოდ ჩამოაყალიბა შვეიცარიელმა ჟიულ ჟიიერონმა. დიალექტოლოგიის სახელი კი მას პროფესორმა ჟან ჰაუსტმა უწოდა.

დიალექტოლოგია განსაკუთრებით მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს იმ საზოგადოებებში, რომლებიც ცდილობენ თავიანთი კულტურული თუ ენობრივი მემკვიდრეობის ხაზგასმას, კულტურული და ენობრივი უმცირესოებებისთვის გარკვეული უფლებების მინიჭებას.

ლიტერატურა
----------

* *ქავთარაძე, ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 501.
* *იმნაიშვილი, გ.* „ქართული დიალექტოლოგიის ბიბლიოგრაფია", თბილისი, 1969
**დამსჯელი** (ინგლ. Punisher; ნამდვილი სახელი **ფრენკ კასლი**) — „Marvel Comics"-ის ერთ-ერთი პერსონაჟი, ნიუ-იორკში (ჯოჯოხეთის სამზარეულოში) მცხოვრები ფრენკ კასლი.

დამსჯელის შესახებ გადაღებულია ორი ფილმი. 2017 წელს გამოვიდა ტელესერიალი „დამსჯელი", რომელიც ეკუთნის Marvel-ის კინოსამყაროს. მანამდე ეს პერსონაჟი გამოჩნდა სერიალ „თავზეხელაღებულში".

ფრენკი თავდაპირველად იბრძოდა ერაყში. იქიდან დაბრუნებული, დახვეწილი იყო ბრძოლაში. ფრენკს ოჯახი დაუხოცეს, ამიტომ დაიწყო მკვლელის ძებნა. ამასობაში ის ნიუ-იორკის ბანდიტების კლანებს ებრძვის (ჩინელებს, ადგილობრივ ამერიკელებს, რუსებს, იაპონელებს და ირლანდიელებს). ბანტიტებმა ფრენკს შეარქვეს **დამსჯელი**. გაიცნო რა თავზეხელაღებული, მასთან გაერთიანდა ბანდიტებთან ბრძოლაში.

არის სამხედრო ექსპერტი და პარტიზანული ტაქტიკოსი, შეუძლია შეღწევა ნებისმიერ ვითარებაში, ნგრევა და სპეციალური ოპერაციების მომზადება ისე რომ ყოველთვის გაიმარჯვოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დამსჯელი***

* დამსჯელი
* დამსჯელი საიტზე Comic Book DB
**დიადინის სამების ეკლესია** (რუს. Церковь Троицы Живоначальной) — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ დიადინში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას. არის XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, რომელიც აგებულია დონის მხარისათვის ნაკლებად ნაცნობ ბიზანტიურ სტილში. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, დიადინი, სტახანოვის ქუჩა № 1А.

ისტორია
-------

1882 წლის ზაფხულში ხუტორების, დიადინისა და პოცელუევის კაზაკები შეხვდნენ დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსს მიტროფანეს და ხუტორში სამების ეკლესიის აშენების სურვილი გააცნეს. მიტროფანემ კაზაკებს ეკლესიის აშენების ნება დართო. კაზაკებმაც არ დააყოვნეს და 1882 წლის 30 ნოემბერს ორი ხუტორის თავკაცებმა მიიღეს გადაწყვეტილება სამების ეკლესიის აშენების შესახებ. 1833 წელს ტაცინის დეკანოზმა იოანემ მოინახულა ადგiლი სადაც უნდა აეშენებინათ ეკლესია. მაგრამ 1883 წლის 13 მარტს დონის სასულიერო საზოგადოების კრებაზე მოულოდნელად მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ეკლესია არ აშენდებოდა. მიზეზად დაასახელეს მრევლის სიმცირე. ამავე წლის 11 ოქტომბერს საზოგადოებამ ხელახლა განიხილა ეს საკითხი და კვლავ უარყოფითი გადაწყვეტილება მიიღო.

ხუტორების მცხოვრებმა კაზაკებმა სურვილზე ხელი მაინც არ აიღეს და 1885 წლის 14 თებერვალს მესამე განხილვის დროს დონის სასულიერო საზოგადოებამ ტაძრის მშენებლობაზე დადებითი გადაწყვეტილება მიიღო. 1886 წლის 9 აპრილს წმინდა სამების სახელობის ეკლესიის საფუძველში პირველი სიმბოლური ქვა ჩადეს. 

ეკელსია შენდებოდა, მომდევნო რვა წლის მანძილზე და 1894 წლის 18 ივლისს ეკლესია აკურთხეს. 1894 წლიდან ეკლესიასთან გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 1896 წელს მასში სწავლობდა 40 ბიჭი და 24 გოგონა. 1906 წელს ასევე გაიხსნა მეორე საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

სამოქალაქო ომის შემდეგ, 1922 წლის გაზაფხულზე საბჭოთა ხელისუფლებამ დონის ტერიტორიაზე დაიწყო ღირებული საეკლესიო ქონების ხელში ჩაგდების კამპანია. ამ პერიოდში გაიძარცვა დიადინის სამების ეკლესიაც. 1937 წელს ეკლესია დაიკეტა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იგი გამოიყენებოდა როგორც ხორბლის საწყობი. ეკლესიის გუმბათიდან ჩამოხსნეს ჯვარი და რაც მთავარია გაანადგურეს არქიტექტურული დეტალები. მრავალი წლის შემდეგ, მხოლოდ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ 2007 წელს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა აღადგინა მრევლი, რომელიც ოფიციალურად დარეგისტრირდა 2009 წელს. ამ მომენტიდან იწყება ეკლესიის აღორძინება. 

მისი პირველი წინამძღვარი გახდა ალექსანდრე პეტრეს ძე კალაბუხოვი.

აღწერა
------

ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი სტილის ნაგებობაა და გეგმაში წარმოადგენს ბერძნულ-რომაული სტილის ჯვარს. მისი არქიტექტურული ელემენტები და დეკორი ემსგავსება შუა საუკუნეების ტრადიციულ ბიზანტიური ტაძრების არქიტექტურას, რომელიც გავრცელებულიიყო სერბეთისა და ბულგარეთის ტერიტორიაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Приход храма Святой Троицы хутора Дядин Белокалитвинского района Ростовской области
* Свято-Троицкий храм хутора Дядин დაარქივებული 2017-02-26 საიტზე Wayback Machine.
* ИСТОРИЯ СТРОИТЕЛЬСТВА ХРАМА Святой Троицы в хуторе Дядин

სქოლიო
------

1. 1 2  Дядин. Церковь Троицы Живоначальной.
2. ↑  Храм во имя Святой Троицы (Дядин)
**სულეიმან ოღლი ალესკეროვი** (აზერ. Süleyman Əyyub oğlu Ələsgərov; დ. 22 თებერვალი, 1924, შუშა — გ. 21 იანვარი, 2000) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი და დირიჟორი, პროფესორი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1974). ორი ოპერის, თორმეტი ოპერეტის, მრავალრიცხოვანი სიმფონიური ნაწარმოებების, კანტატების, პიესების, რომანსებისა და სიმღერების, ასევე მთელი რიგი საჯარო განათლების სასწავლო სახელმძღვანელოების ავტორი.

სიცოცხლე
--------

მემორიალური დაფა ბაქოში იმ საცხოვრებელი სახლის კედელზე, სადაც 1965-დან 2000 წლამდე ცხოვრობდა სულეიმან ალესკეროვი
სულეიმან ალესკეროვი 1924 წლის 22 თებერვალს აზერბაიჯანის სსრ-ს ქალაქ შუშაში დაიბადა. 1948 წელს წარჩინებით დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია ბ. ი. ზეიდმანის კომპოზიციის კლასით და ბაქოს მუსიკალური სასწავლებლის დირექტორი გახდა. 1948 წლიდან სკკპ-ს წევრი. 1949-დან 1951 წლამდე — აზერბაიჯანის სსრ კინემატოგრაფიის კომიტეტის ორკესტრის მხატვრული ხელმძღვანელი. 1951—1952 წწ. — მ. მაგამაევის სახ. აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის ხელმძღვანელი. 1954—1956 წწ. — აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს მიერ ხელოვნების მართვის ხელმძღვანელი. 1956-დან 1958 წლამდე — აზერბაინაული ხალხური ინსტრუმენტების ორკესტრის დირიჟორი. 1958-1960 წწ. — ტელევიზიისა და რადიოს რესპუბლიკური კომიტეტის სამხატვრო ხელმძღვანელი, შემდგომი 11 წლის განმავლობაში კი, 1960-დან 1971 წლამდე — შ. გურბანოვის სახ. მუსიკალური კომედიის თეატრის დირექტორი და დამთავარი დირიჟორი. 1958 წლიდან ალესკეროვი კონსერვატორიაში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა, ხოლო 1968 — სახელმწიფო კონსერვატორიის დოცენტი გახდა. 1960 წელს ალესკეროვს აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება მიენიჭა. 1967 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიით დაჯილდოვდა. 1970 წლიდან აზერბაიჯანის სსრ განათლების სამინისტროს სასწავლო-მეთოდოლოგიურ საბჭოს ჩაუდგა სათავეში მუსიკალურ-ესთეტიკური აღზრდის კუთხით. 1974 წელს აზერბიაჯანის სსრ სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა. 1991-დან 2000 წლამდე — მისი ინიციატივით შუშაში შექმნილი კონსერვატორიის ფილიალის რექტორი. საგულისხმოა აღინიშნოს, რომ 1957 წლიდან დაწყებული, ალესკეროვი ასწავლიდა და პერიოდულად განაგებდა კონსერვატორიის ხალხური ინსტრუმენტების კათედრას.

ჯილდოები და პრიზები
-------------------

* საპატიო ნიშანი (09.06.1959)
* უზეირ გაჯიბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემია (1967)

სქოლიო
------

1. ↑  Касимов А. К..  (1961)Алескеров Сулейман Эйюб оглы. Театральная энциклопедия / под ред. С. С. Мокульского.
ჩინეთის მხედართმთავარი ჰუნ სიუ-ჩიუანი
**ჰუნ სიუ-ჩიუანი** (ჩინ. 洪秀全; დ. 1 იანვარი, 1814 — გ. 1 ივნისი, 1864) — ჩინელი მხედართმთავარი, რომელიც მეთაურობდა ტაიპინის აჯანყებას ცინის დინასტიის წინააღმდეგ.

ბიოგრაფია
---------

ხანგრძლივი უგონო მდგომარობიდან გამოსვლის შემდეგ ჰუნმა განაცხადა, რომ ღმერთს შეხვდა და ქრისტიანობა მიიღო. ხუნის მტკიცებით, მას „დემონების" — ქვეყნის მმართველი მანჯურიელების ჩინეთიდან განდევნის მისია ჰქონდა დაკისრებული.

ის შევიდა სექტაში, რომელსაც „ღვთის მადიდებელთა საზოგადოება" ერქვა და მალე მის ლიდერადაც იქცა. 1851 წელს მათ ქალაქი იუნანი აიღეს და ჰუნმა გამოაცხადა ახალი — ტაიპინ ტიენ-კუს — დიადი მშვიდობის ზეციური სამეფოს დინასტიის დაბადების შესახებ, რომლის მეფედ თავის საკუთარი თავი — ტიენ უანი ანუ — ზეციური მეფე დაასახელა. ჰუნმა ჩამოაყალიბა არმია, რომელშიც მილიონზე მეტი მამაკაცი და ქალი მსახურობდა. მათ ერთმანეთთან კონტაქტის უფლება არ ჰქონდათ. დაქორწინებულ წყვილებსაც კი ეკრძალებოდათ ერთმანეთთან სექსუალური კავშირის დამყარება, თუმცა თავად ჰუნი საკუთარ უზარმაზარ ჰარამხანაში ატარებდა დროის უმეტეს ნაწილს.

1853 წელს ჰუნის ჯარმა დიადი ქალაქი ნანკინი დაიპყრო. როცა ჰუნის სახელმწიფო მინისტრმა — იან სიუჩინმა მის აბსოლუტურ ძალაუფლებაში ეჭვი შეიტანა, ის უმალ სიცოცხლეს გამოასალმეს. მანჯურიელების მიერ დაწყებული კონტრშეტევის დროს ჰუნმა ყური არ დაუგდო თავის გენერლებს და სამხედრო გადაწყვეტილების მიღების ნაცვლად, ღვთის მითითების მოცდა ამჯობინა. ასევე უარი თქვა ალყის დროს მარაგის შექმნაზე და ყველას არწმუნებდა, რომ ამაზე ღმერთი იზრუნებდა. 1864 წლის 1 ივნისს მან თავი მოიკლა, ხოლო 19 ივლისს ნანკინი დაეცა. მანჯურიის 100000-ზე მეტი ადამიანი გაწყვიტა, მაგრამ ტაიპინის 14-წლიანი ომის დროს, სავარაუდოდ, სულ 20 მილიონი ადამიანი დაიღუპა.

ლიტერატურა
----------

* *ნ. ქოთორნი*. ტირანები, გვ. 115 — თბილისი, „კლიო", 2011.