recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მემამულეები** — ფეოდალური ფორმაციის ერთ-ერთი ძირითადი გაბატონებული წოდება-კლასი, რომელიც ტრანსფორმირებული სახით არსებობას განაგრძობდა კაპიტალისტურ საზოგადოებაშიც. 

რუსული სახელწოდება „პომეშჩიკი" წარმოდგა ფეოდალური მიწისმფლობელობის ადრინდელი ფორმის „პომესტიესაგან", რაც სახელმწიფოსაგან ეძლეოდათ ცალკეულ ვასალებს სამხედრო და სამოქალაქო სამსახურის პირობით. XVIII საუკუნეში რუსი მემამულეები მემკვიდრეობით მესაკუთრეებად გადაიქცნენ და კიდევ უფრო გააძლიერეს ყმა-გლეხთა ექსპლუატაცია. მეფის რუსეთი ყოველგვარი საშუალებით იცავდა თავის ამ სოციალურ საყრდენი ძალისპრივილეგიებს. მემამულური მიწათმფლობელობა რუსეთში ხელუხლებელი დარჩა ბატონყმობის გაუქმების შემდეგაც.

საქართველოში პირობითი ფეოდალური მიწათმფლობელობის გვერდით მემკვიდრეობითი „მამული" უკვე VI-VIII საუკუნეებში ჩნდება. მომდევნო ხანაში იგი ფეოდალური კლასის მფლობელობა-საკუთრების თითქმის ერთ-ერთ ნორმად იქცა. ქართული წერილობითი წყაროები განასხვავებენ „მკვიდრად" ნაბოძებ, ნამზითვ, ნასყიდ და სხვა მამულს. მამულიდან წარმოდგა მისი მფლობელ-მესაკუთრის სახელი - მემამულე.

გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში, მართალია, გაბატონებული იყო საგვარეულო მამულების სისტემა, მაგრამ მის შიგნით თანდათანობითგაფართოვდა სათავადო მამულები. რაც ფეოდალური გვარის ცალკეული წევრების საკუთრება იყო. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ქართველი თავად-აზნაურთა საერთო მამულები თანდათან გაიყო. გაძლიერდა საკუთრების ინდივიდუალიზაციისა და მეურნეობის ნაციონალიზაციის პროცესი, ქართველი მემამულე თავის სოციალურ-ეკონომიკური შინაარსით რუს „პომეშჩიკს" დაემსგავსა. 1861 წელს საგლეხო რეფორმამ მამული და მემამულე საქართველოშიც ხელუხლებელი დატოვა, მაგრამ გაძლიერდა მემამულური მეურნეობის კაპიტალისტური ევოლუცია. მემამულეთა კლასის ლიკვიდაცია მთელსრუსეთსა და საქართველოში ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მოხდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

მემამულისა და მემამულური მიწათმფლობელობის განვითარების ისტორიის შესახებ:

* მამული
* თავადაზნაურობა
* ბატონყმობა
* ფეოდალიზმი

ლიტერატურა
----------

* *ბერძენიშვილი ნ.* საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2-3, თბ. 1965-1966;
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2, თბ. 1973; ტ. 4-5, თბ. 1970-1973;
* *ბენდიანიშვილი ა.* ქსე, ტ. 6, გვ. 561, თბ. 1983
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჭყონია**. |

**მემედ ჭყონია** (დ. 1860, ქობულეთი — გ. 1940, ქობულეთი) — ქართველი პოეტი და სახალხო მთქმელი.

ბიოგრაფია
---------

ახლო ურთიერთობა ჰქონდა აკაკი წერეთელთან, ნიკო ნიკოლაძესთან, სერგეი მესხთან, თედო სახოკიასთან და სხვა. თხზავდა სოციალ-პოლიტიკურ, შრომით, საწესჩვეულებო ლექსებს. პოპულარობით სარგებლობდა მისი პატრიოტული ლექსები, რომლებშიც ეწინააღმდეგებოდა პანთურქიზმსა და პანისლამიზმს. იგი ეწეოდა საქართველოს ისტორიის, ქართული კულტურისა და საგანმანათლებლო იდეების პროპაგანდას, ხელს უწყობდა მუსლიმ ქართველებში ეროვნული თვითშეგნების ამაღლებას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 410.
* *ახვლედიანი ხ.*, „ნარკვევები საქართველოს ისტორიიდან", ბათუმი, 1978
* *ახვლედიანი ხ.*, „სამხრეთ საქართველოს განთავისუფლებისთვის მებრძოლნი", ბათუმი, 1972
* *ახვლედიანი ხ.*, „საბჭოთა ხელისუფლების დამყარება აჭარაში 1917-1921", ბათუმი, 1971
* *ქურიძე შ.*, „მხატვრული სიტყვის განვითარება აჭარაში", ბათუმი, 1970

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მემედ ჭყონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარჯნის ზღვის კუნძულების ტერიტორია** (ინგლ. Coral Sea Islands Territory) — პატარა და ძირითადად დაუსახლებელი ტროპიკული კუნძულებისა და რიფების ჯგუფი მარჯნის ზღვაში, კუინზლენდიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ავსტრალიაში. ყველა ეს კუნძულები ადმინისტრაციულად წარმოადგენს ავსტრალიის გარე ტერიტორიას.

გეოგრაფია
---------

ზღვის აკვატორიის საერთო ფართობი მოიცავს 780 000 კმ²-ს. ხმელეთის ფართობი — დაახლოებით 10 კმ². კუნძულთა ჯგუფი მდებარეობს დიდი ბარიერული რიფიდან აღმოსავლეთით და სამხრეთით, რომელიც მოიცავს უილისის კუნძულების ჯგუფს, ჰერალდისა და ბეკონის კუნძულებს, ოსპრეის რიფებს და სხვა 15 კუნძულებისა და რიფების ჯგუფს.

ისტორია
-------

მარჯნის ზღვის კუნძულები XVIII-XIX საუკუნეებში მეზღვაურეებისთვის საკმაოდ სერიოზულ ხიფათს წარმოადგენდნენ. ამიტომაცაა, რომ მარჯნის ზღვის ფსკერი ჩაძირული გემების ნამდვილ სასაფლაოდაა გადაქცეული. 1921 წელს კუნძულებზე აშენდა მეტეოროლოგიური სადგური.

1969 წელს კუნძულები გამოცხადდა ავსტრალიის ტერიტორიად. 1982 წელს ლიჰოუს და კორინგას, ხოლო 1987 წლიდან — ელიზაბეტის და მიდლტონ-სეილორის რიფები გამოცხადნენ ავსტრალიის ეროვნულ ნაკრძალებად.

მოსახლეობა
----------

ერთადერთი დასახლებული კუნძულია უილისი. მოსახლეობა დროებითია და შედგება მეტეოროლოგიური სადგურის მორიგე თანამშრომლებისაგან.

სქოლიო
------

1. ↑  Coral Sea Islands. Geoscience Australia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-08-21. ციტირების თარიღი: 2014-05-27.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები |
| --- |
|  |
| შტატები | 
ახალი სამხრეთი უელსი · დასავლეთი ავსტრალია · ვიქტორია · კუინზლენდი · სამხრეთი ავსტრალია · ტასმანია | ავსტრალიის დროშა |
|  |
| ტერიტორიები | 
ფედერალური ტერიტორია · ჩრდილოეთი ტერიტორია · ჯერვის-ბეი |
|  |
| საგარეო ტერიტორიები | 
ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორია  · ეშმორის და კარტიეს კუნძულები · მარჯნის ზღვის კუნძულები · ნორფოლკი · ქოქოსის კუნძულები · შობის კუნძული · ჰერდი და მაკდონალდის კუნძულები |

 |
**მემედ კონცელიძე** (დ. 15 დეკემბერი, 1912, მახინჯაური — გ. 1963) — ქართველი ინჟინერი, II მსოფლიო ომის პერიოდის პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე ალბანეთში.

ბიოგრაფია
---------

მიიღო უმაღლესი სასოფლო–სამეურნეო განათლება და მუშაობდა ჯერ ოჩხამურში, შემდეგ კი ოზურგეთის რაიონის სოფელ ლაითურის ჩაის მეურნეობაში ინჟინერ–მექანიკოსად. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების მეორე დღესვე გაიწვიეს ჯარში.

მემედ კონცელიძე 46–ე არმიის ერთ–ერთი პოლკის შტაბის უფროსის მოადგილე იყო. მონაწილეობდა მარუხის უღელტეხილისათვის ბრძოლებში. 1942 წლის 5 სექტემბერს მძიმედ დაჭრილი ტყვედ ჩავარდა. იმყოფებოდა ჯერ იუგოსლავიაში, ხოლო შემდეგ გადაიყვანეს ალბანეთში, სადაც სხვა ტყვეებთან ერთად ამუშავებდნენ ბარმაშის ხიდის აღდგენაზე. 1943 წლის დამლევს იგი ტყვეობიდან გაიქცა და „აკმარიას" (სახალხო შურისმაძიებელი) ბატალიონს შუერთდა.

მემედ კონცელიძის პირველი საბრძოლო ნათლობა შედგა იმავე წლის სექტემბერში კორჩის რაიონში, სოფელ შტელის მახლობლად. ამ ბრძოლაში პარტიზანებმა შთამბეჭდავი გამარჯვება მოიპოვეს. ოთხი თვის შემდეგ, როგორც კადრის ოფიცერი და ომში გამოცდილების მქონე, იგი დააწინაურეს მეოთხე ბრიგადის პირველი ბატალიონის შტაბის წევრად და, ამავე დროს, დანიშნეს ნაღმმტყორცნელთა ასეულის მეთაურად.

1943 წლის დამლევს მემედ კონცელიძე გადაიყვანეს ალბანეთის განმათავისუფლებელი არმიის გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილედ და თან შეუთავსეს მე–4 ბრიგადის პოლიტსამმართველოს უფროსობა. მან რუსულთან ერთად კარგად იცოდა თურქული ენაც, ამიტომ როგორც პოლიტსამმართველოს უფროსი, დიდ სააგიტაციო მუშაობას ეწეოდა ალბანელ მოსახლეობაში და პარტიზანებს შორისაც.

ალბანეთის შრომის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი ენვერ ხოჯა ქართველი ვაჟკაცის ცნობა–დახასიათებაში წერდა: „... თავისი საქმიანობით დიდად შეუწყო ხელი გერმანელებზე ჩვენს გამარჯვებას. ომის განმავლობაში მებრძოლებს უნერგავდა მხნეობას, მამაცობას, პატრიოტიზმს და მტრისადმი სიძულვილს, სარგებლობდა სარდლობის დიდი ნდობით, ჯარისკაცების სიყვარულით, მშვიდობიანი მოსახლეობის პატივისცემით. მისი მეთაურობით განხორციელდა რამდენიმე დიდი ოპერაცია, რომელმაც დააჩქარა ათობით დასახლებული პუნქტისა და ათასობით ალბანელის განთავისუფლება ფაშისტური უღლისაგან. ამიტომ ამხ. მ. კონცელიძე იმსახურებს მადლიერი ალბანეთის საპატიო მოქალაქის წოდებას და პირველი ხარისხის „დიდების" პარტიზანულ ორდენს".

ომის შემდეგ მემედ კონცელიძე გამარჯვებული დაბრუნდა სამშობლოში. მოღვაწეობდა თავისი პროფესიით. ალბანეთში ცხოვრების წლებზე არ საუბრობდა საბჭოთა კავშირსა და ალბანეთს შორის შექმნილი დაძაბული პოლიტიკური ურთიერთობის გამო.

დაკრძალულია მშობლიურ მახინჯაურში.

ლიტერატურა
----------

* მემედ კონცელიძე, საქართველო-დასავლეთი: ნარკვევები სამხედრო ურთიერთობათა ისტრიიდან, რ. დაუშვილი, შ. უტიაშვილი, თბ. 2012, გვ. 128-129
* სურგულაძე, ა. აჭარის წარგზავნილები ევროპის ხალხთა წინააღმდეგობის მოძრაობაში: სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ისტორიის ნარკვევები: აჭარა: ტ. 4: 1921-1990, ბათუმი, 2012, გვ. 223-225

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მემედ კონცელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მემკვიდრეობა** — ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების ერთ-ერთი მექანიზმი, რომელიც საშუალებას იძლევა აღიწეროს ახალი კლასი რომელიც იქნება დაფუძნებული ძველზე, უკვე არსებულ კლასზე. ამით ახალი კლასი იღებს ძველი კლასის ფუნქციებს და ცვლადებს (ველებს) საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია შეიქმნას საკუთარი ფუნქციები და მონაცემები. კლასი, რომლითაც განხორციელდა მემკვიდეობა ეწოდება "ბაზური" ან "მშობელი" კლასი, კლასი რომელიც წარმოიქმნა ბაზური კლასიდან, ეწოდება "მემკვიდრე", ან "მიღებული კლასი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვიკიწიგნები — სახელმძღვანელო კლასის მემკვიდრეობის შესახებ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Multiple Inheritance დაარქივებული 2006-06-22 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* Проблемы множественного динамического приведения типов и их решения დაარქივებული 2011-07-03 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)


|  |  |
| --- | --- |
| კომპიუტერი | *ეს სტატია კომპიუტერების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მემატლია** (ლათ. Muscicapa) — ფრინველთა გვარი მემატლიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9–15 სმ, მასა 8–25 გრამი. აქვთ ოჯახისათვის დამახასიათებელი სხეულის აგებულება. ფრთები წამახვილებული ან ბლაგვია (მკვიდრი ფრინველებისათვის). ზურგი მურა-რუხია, ზოგჯერ ყავისფერი, წითური ან ცისფერი იერით, ქვედა მხარე ჩვეულებრივ მოთეთროა, მკერდი და გვერდები ზოგჯერ რუხ-მურა იერითა და მუქი გრძივი ლაქებითაა, საჭის ბუმბული ერთფეროვანია. დედალ-მამალი ერთმანეთს ჰგავს. ცნობილია 27-მდე თანამედროვე სახეობა. გავრცელებული არიან აფრიკასა და ევრაზიაში; ბინადრობენ ტყეებში, სავანებში, ეკლიან ბუჩქნარში, ბაღებსა და პარკებში, ზოგიერთი სახეობა დასახლებულ პუნქტებშიც ცხოვრობს; მთებში გვხვდება ტყის ზედა საზღვრამდე. მემატლიების უმრავლესობა მობინადრე ცხოვრებას ეწევა; ჩრდილოეთ ევრაზიის სახეობები აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში იზამთრებენ. საქართველოში მობუდარია რუხი მემატლია (*M. striata*). იკვებებიან უმთავრესად მწერებით (ჩვეულებრივ მათ ჰაერში იჭერენ), იშვიათად ობობებით, მცირე ზომის მოლუსკებითა და წვნიანი ნაყოფებით. გალობა ხმადაბალია, რუხ მემატლიას მკვეთრი და წრიპინა ხმა აქვს. ჯამისებრ ბუდეს აშენებენ ხის და ბუჩქის ვარჯზე ან კლდის და ნაგებობების ნაპრალებსა და ნიშებში. დებენ 3–6 კვერცხს. კრუხობს დედალი, ინკუბაცია 11–15 დღე გრძელდება; 11–16 დღის ასაკში ბარტყები ბუდეს ტოვებენ, ამ დროს მომქნევი და საჭის ბუმბულები ჯერ კიდევ ზრდადაუმთავრებელია. 2 სახეობა შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) წითელ ნუსხაში.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 55, 133, 214.
2. 1 2  *Лоскот В. М.* МУХОЛОВКИ // Большая российская энциклопедия. т. 21. — М. 2013. — стр. 537.
3. ↑  Gill, Frank; Donsker, David, eds. Chats, Old World flycatchers. *World Bird List Version 6.2*. International Ornithologists' Union (2016). ციტირების თარიღი: 20 მაისი, 2016.
4. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 564.
**მარჯნის პოლიპები** (Anthozoa), უხერხემლოთა კლასი ნაწლავღრუიანების ტიპისა. კოლონიური, ზოგჯერ ერთეული ორგანიზმებია. სხეული, ჩვეულებრივ, ცილინდრულია. მისი ძირი ან კოლონიას მიეზრდება ხოლმე, ან (ერთეული ფორმები) გრუნტს ემაგრება ლანჩით. მოპირდაპირე მხარეზე მოთავსებულია საცეცებით გარშემორტყმული პირის ხვრელი, რომელსაც მოსდევს ხახა და შემდეგ არასრული ტიხრებით საკნებად დაყოფილი ნაწლავის ღრუ. სხეულის კედლები შედგება ექტოდერმის, ენტოდერმისა და შუა — მეზოგლეის შრისაგან. მრავლდებიან სქესობრივი და უსქესო გზით. სასქესო უჯრედები ვითარდება ტიხრების ენტოდერმაში. შთამომავლობა დედისეულ ორგანიზმს ტოვებს, ჩვეულებრივ, მატლის — პლანულის — სტადიაში, შემდეგ რამდენიმე ხანს დაცურავს, ეშვება ფსკერზე და ზრდასრულ პოლიპად გარდაიქმნება. უსქესო გამრავლება დაკვირტვით ხდება. კვირტი დედისეულ ორგანიზმს არ სცილდება და წარმოიქმნება კოლონია. თანამედროვე მარჯნის პოლიპები გაერთიანებულია 2 ქვეკლასში: რვასხივიანი მარჯნის პოლიპები (Octocorallia) და ექვსხივიანი მარჯნის პოლიპები (Hexaxorallia). რვასხივიანი მარჯნის პოლიპები კოლონიური ფორმებია, 8 საცეცით. მათ განეკუთვნება კეთილშობილი (წითელი) მარჯანი, ზღვის ნაკრტენი და სხვა. ექვსსხივიანები ჩონჩხს მოკლებული ერთეული ფორმებია, რომლებიც ხშირად სიმბიოზში იმყოფებიან სხვა ცხოველებთან (კიბო-განდეგილი, ათფეხიანები). მათვე ეკუთვნიან მადრეპოროვნები, რომელთაც კარგად განვითარებული კიროვანი ჩონჩხი აქვთ. მარჯნის პოლიპების კლასში 6 ათასამდე სახეობაა. ყველაზე პრიმიტიული მარჯნის პოლიპების ნაშთები პირველად კამბრიულ ნალექებშია ნაპოვნი. ნამარხი მარჯნებით წარმოქმნილი კირქვები, აგრეთვე ზოგი თანამედროვე მადრეპოროვანი მარჯანი გამოიყენება სამშენებლო მასალის წარმოებაში, კეთილშობილი (წითელი) მარჯანი — საიუველირო საქმეში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 478.
**მემედ ჯემელის ძე ცინცქილაძე** (დ. 15 იანვარი, 1915, სოფ. ორთაბათუმი, ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 თებერვალი, 1989, ბათუმი) — ქართველი სამხედრო პირი. შინაგანი სამსახურის მე-3 რანგის გენერალი (გენერალ-მაიორი), 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი.

ბიოგრაფია
---------

მემედ ცინცქილაძე დაიბადა 1915 წლის 15 იანვარს სოფელ ორთაბათუმში (ამჟამად ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი). იქვე დაამთავრა საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო ბათუმის პედაგოგიურ სასწავლებელში.

1941 წლიდან 1956 წლამდე მ. ცინცქილაძე სამჭოთა არმიის რიგებშია. იყო ბატალიონის მეთაური, პოლკის მეთაურის მოადგილე პოლიტნაწილში, 414-ე დივიზიის უფროსის მოადგილე. 1956 წელს დაამთავრა მოსკოვის ვ.ი. ლენინის სახელობის სამხედრო პოლიტიკური აკადემია პოლიტ-მუშაკთა მომზადების სპეციალური კურსები და მიენიჭა თადარიგის პოლიტ-მუშაკთა უფროსი ლეიტენანტის წოდება.

კადრის ოფიცერი მ. ცინცქილაძე დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობას იწყებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში. 1956 წლიდან იგი სხვადასხვა დროს იყო ბათუმის რაიმილიციის უფროსი, ქალაქ ბათუმის შინაგან საქმეთა განყოფილების უფროსი, აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ხოლო 1967–1974 წლებში აჭარის ასსრ შინაგან საქმეთა მინისტრი.

1974 წლის აპრილში ცინცქილაძე გავიდა თადარიგში. პენსიაში გასვლის შემდეგ მას არ შეუწყვეტია საზოგადოებრივ-პოლიტიკური საქმიანობა, მჭიდრო კავშირი ჰქონდა შინაგანი სამსახურის ორგანოებთან. თავის მდიდარ გამოცდილებას უშურველად უზიარებდა ახალბედა, დამწყებ მუშაკებს. ამიტომაც თადარიგში გასვლის შემდეგ იგი არჩეულ იქნა ომისა და შრომის ვეტერანთა აჭარის საოლქო საბჭოს თავმჯდომარედ.

### ჯილდოები

შინაგან საქმეთა სამსახურის გენერალი მ. ცინცქილაძე დაჯილდოებული იყო მრავალი ორდენითა და მედლით, წითელი დროშის, საპატიო ნიშნის, ორდენებით, მედლებით: გერმანიაზე გამარჯვების 1941–1945 წლებში კავკასიის დაცვისათვის, საბრძოლო დამსახურებისათვის, საბჭოთა არმიისა და ფლოტის 30-ე წლისთავის, შინაგან საქმეთა ორგანოებში 15 წლიანი უმწილო სამსახურისათვის, იგივე 20 წლიანი სამსახურისათვის, შეიარაღებული ძალების 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, შრომის ვეტერანის, საბშოთა მილიციის 50-ე წლისთავთან დაკავშირებით, სამამულო ომში გამარჯვების მე-20, 25-ე და 35-ე წლისთავთან დაკავშირებით. ასევე, მრავალი ჯილდო ჰქონდა მიღებული სასაზღვრო ჯარების განმტკიცების სამსახურში შეტანილი წვლილისათვის. დაჯილდოებულია საქართველოსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით.

გარდაცვალება
------------

გარდაიცვალა მემედ ცინცქილაძე 1989 წლის 3 თებერვალს.

ქალაქ ბათუმში ბარათაშვილის ქუჩაზე მდებარე სახლს N27, სადაც 1961-1989 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მემედ ცინცქილაძე ამშვენებს მემორიალური დაფა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* УНКВД по АССР Аджаристан – МВД Аджарской АССР
ეროვნული პარკები მარჯნის სამკუთხედში
**მარჯნის სამკუთხედი** — გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ უხეში სამკუთხედის ფორმის ტროპიკულ საზღვაო არეალს ინდონეზიას, მალაიზიას, პაპუა ახალ გვინეას, ფილიპინებს, სოლომონის კუნძულებსა და აღმოსავლეთ ტიმორს შორის. მოიცავს სულ მცირე 500 მარჯნის ბარიერულ რიფს თითოეულ ეკორეგიონში. რეგიონი ვრცელდება ორ ბიოგეოგრაფიულ რეგიონში: ინდონეზია–ფილიპინებისა და სამხრეთ დასავლეთ ოკეანეთის რეგიონებში. მარჯნის სამკუთხედი აღიარებულია მსოფლიოს წყალქვეშა ბიომრავალფეროვნების ცენტრად[1] და კონსერვაციის გლობალურ პრიორიტეტად.[2] მას ხშირად „ზღვის ამაზონსაც" კი უწოდებენ და მოიცავს ოკეანის წყლის 5,7 მლნ კმ²–ს.[3] მისი ბიოლოგიური რესურსები არსებობაში ეხმარება 120 მილიონზე მეტ ადამიანს.[4]

ბუნების მსოფლიო ფონდი (WWF) მარჯნის სამკუთხედს საზღვაო კონსერვაციის უპირველეს პრიორიტეტად მიიჩნევს და 2007 წლიდან ახორციელებს მარჯნის სამკუთხედის პროგრამას,[5] რომელიც საფრთხეების აღმოფხვრისკენაა მიმართული.

ბიომრავალფეროვნება
------------------

სამკუთხედში გავრცელებულია 3 000–ზე მეტი სახეობის თევზი, მათ შორისაა უდიდესი თევზი — ვეშაპისებრი ზვიგენი და Coelacanth. აქვე ბინადრობს მსოფლიოში არსებული შვიდი სახის ზღვის კუდან ექვსი. 

ვრცელმა ტერიტორიამ, სახეობათა ექსტრაორდინარულმა რაოდენობამ და გარემო პირობებმა უმთავრესი როლი ითამაშა მარჯნის სამკუთხედის გასაოცარი ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაში.[6]

გალერეა
-------

* მარჯნის პოლიპი *Acropora latistella*
* ვარდისფერი მარჯნის პოლიპი
* Nembrotha kubaryana
* საშობაო ჭია–ხეები (*Spirobranchus giganteus*)
* თევზი–თუთიყუში
* მორთული მოჩვენება ჩიბუხა–თევზი (*Solenostomus paradoxus*)
* თევზი–კლოუნები (*Amphiprion ocellaris*)
* თეთრთვალა გველთევზა (*Gymnothorax thyrsoideus*)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Coral Triangle Initiative, main site
* Coral Triangle Photo Expedition Blog
* The Nature Conservancy - Coral Triangle Center
* WWF Coral Triangle Programme - international website
* WWF Coral Triangle Programme - US website

სქოლიო
------

1. ↑  Allen, G. R. 2007 Conservation hotspots of biodiversity and endemism for Indo-Pacific coral reef fishes. Aquatic Conserv: Mar. Freshw. Ecosyst. doi:10.1002/aqc.880
2. ↑  Briggs, J. C. 2005a. The marine East Indies: diversity and speciation. *Journal of Biogeography* 32: 1517-1522
3. ↑
4. ↑
5. ↑  WWF Coral Triangle Program
6. ↑  The Nature Conservancy. Coral Triangle Facts, Figures, and Calculations: Part II: Patterns of Biodiversity and Endemism, December 16, 2008
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბერაცია**. |

სინათლის აბერაცია
**სინათლის აბერაცია** — ასტრონომიაში, მოცემულ მომენტში ცის სფეროზე ვარსკვლავის ხილული მდებარეობის წანაცვლება დედამიწის მოძრაობის მიმართულებით. 

აბერაცია გამოწვეულია დედამიწის მოძრაობით და სინათლის სიჩქარის სასრული მნიშველობით და პროპორციულია დედამიწის ორბიტალური სიჩქარის (წლიური აბერაცია. აღმოჩენილია 1728 წელს ინგლისელი ასტრონომის ჯ. ბრედლის მიერ) ან დღეღამური ბრუნვის სიჩქარის (დღეღამური აბერაცია) ფარდობისა სინათლის სხივის სიჩქარესთან. ვიდრე ჭეშმარიტ მიმართულებაზე {\displaystyle (BS)} მდებარე {\displaystyle (S)} წერტილიდან სინათლის სხივი მიაღწევს დამკვირვებლამდე {\displaystyle (B)}, დედამიწა {\displaystyle B} წერტილიდან გადაადგილდება აპექსის {\displaystyle (A)} მიმართულებით ც წერტილში. სიჩქარეების წესის თანახმად, სინათლის სხივის მოძრაობის გზა იქნება {\displaystyle S1B} ანუ {\displaystyle S2C}. ამიტომ დამკვირვებლის მნათობი მოეჩვენება არა {\displaystyle BS||CS1}, არამედ {\displaystyle CS2||BS1} მიმართულებით, ე. წ. დამკვირვებლისათვის მნათობი გამოჩნდება {\displaystyle S2} წერტილში. მნათობმა შეიცვალა მიმართულება {\displaystyle SBS1} კუთხით, რომელსაც აბერაციული გადაადგილების კუთხეს {\displaystyle (\theta )} უწოდებენ. {\displaystyle \Delta BS1C}-დან ვღებულობთ:

{\displaystyle {\frac {\sin \theta }{BS}}={\frac {\sin S1BC}{CS1}};BC=vt,}

სადაც {\displaystyle v} დედამიწის ორბიტალური სიჩქარეა, {\displaystyle t} — {\displaystyle CS1} მანძილის გავლისათვის საჭირო დრო. 

{\displaystyle CS1=ct} ({\displaystyle c} სინათლის სიჩქარეა), {\displaystyle S1BC=B} კუთხე მნათობის ხილულ მიმართულებასა და ეკლიპტიკას შორის (ეკლიპტიკური განედი).

{\displaystyle \sin \theta ={\frac {vt}{ct}}{\sin \beta }}

{\displaystyle \theta ''={\frac {v}{c}}206265''\sin \beta } (1)

{\displaystyle {\frac {v}{c}}206265''=k''} — ეწოდება სინათლის წლიური აბერაციის მუდმივა და ტოლია {\displaystyle 20.5''}-ისა. ე. ი. {\displaystyle \theta ''=20.5''\sin \beta }

(1) ფორმულიდან ჩანს რომ აბერაციული გადაადგილება არაა დამოკიდებული ნათობამდე მანძილზე. წლიური აბერაციის გავლენით ვარსკვლავები ცაზე შემოწერს ელიფსებს, რომელთა დიდი ნახევარღერძები ეტოლება {\displaystyle k''}-ს, მცირე კი {\displaystyle k''\sin \beta } და პერიოდი ერთ წელიწადს. ფარდობითობის თეორიაში აბერაციის ფორმულა მიიღება ლორენცის გარდაქმნებისაგან როგორც ბუნებრივი შედეგი. სინათლის დღეღამური აბერაციის სიდიდე უმნიშვნელოა. მისი უდიდესი ნმნიშვნელობა მოცემულ განედზე {\displaystyle (\phi )} ტოლია {\displaystyle 0.32''\cos \phi }. არსებობს აგრეთვე საუკუნეობრივი აბერაცია, რომელიც გამოწვეულია მზის სისტემის მოძრაობით ვარსკვლავების მიმართ. ამ მოძრაობის სიჩქარე მუდმივია როგორც მიმართულებით, ასევე სიდიდით. საუკუნეობრივი აბერაცია ყველა ვარსკვლავის მდებარეობას ცვლის ერთნაირად და ამდენად მხედველობაში არ მიიღება. 

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სინათლის აბერაცია***

ლიტერატურა
----------

* ე. ხარაძე, „ასტრონომიის საფუძვლები", ტ. 1, თბ. 1971
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 26-27.
**სიონის ბაზილიკა და სამაროვანი** — არქეოლოგიური, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. ივრის მარცხენა ნაპირზე. 1951 წელს წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით, არქეოლოგიური ექსპედიციის ერთმა რაზმმა (ხელმძღვანელი ი. ციციშვილი) შეისწავლა ბაზილიკის არქიტექტურა. 1961 წელს ძეგლთა დაცვის სარესტავრაციო სახელოსნომ (ხელმძღვანელი ლ. ხიმშიაშვილი) გააშიშვლა ნაგებობის შემორჩენილი კედლები; დეტალურად აიზომა, დაინომრა მათი საპირე ქვები და ყველა დეტალი, 1962 წელს ისტორიის ინსტიტუტის სიონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) გათხარა ბაზილიკის მიმდებარე ტერიტორია და გამოიკვლია ასზე მეტი სამარხი, რომელთა შორის აღმოჩდნა მიწისქვეშა კამაროვანი აკლდამა. იმავე წელს ბაზილიკა და აკლდამა დაშალეს და გადმოიტანეს თბილისში, საქართველოს ხალხური ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის სახელმწიფო მუზეუმში. 

სამეცნიერო ლიტერატურაში ტაძრის აგების თარიღის შესახებ არსებობს ორი თვალსაზრისი; ერთის მიხედვით, ძეგლი VIII-IX საუკუნეს განეკუთვნება (გ. ჩუბინაშვილი, ვ. ბერიძე, რ. შმერლინგი, რ. მეფისაშვილი, ვ. ცინცაძე), მეორე თვალსაზრისით (ი. ციციშვილი, რ. რამიშვილი) - V საუკუნის მეორე ნახევარს. 

ბაზილიკა გეგმით სწორკუთხაა. იგი მონოლითური სვეტების ორი წყვილით დანაწევრებულია სამ ნავად. შუა ნავი, გვერდის ნავებთან შედარებით, ორნახევარჯერ უფრო განიერია და აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი მოხაზულობის ღრმა შვერილი აფსიდით, რომელიც გარედან ხუთწახნაგოვანია. ეკლესიის ნავები ერთმანეთთან დაკავშირებული ყოფილა ნალისებრი თაღებით, შენობა გადახურული ყოფილა საერთო ორკალთიანი სახურავით. დამოუკიდებელი სახურავი აქვს აფსიდის წახნაგოვან შვერილს და სამხრეთით და ჩრდილოეთით გვიანდელ მინაშენებს, რომლებიც ეკლესიის შესაბამის ფასადებს მთელ სიგრძეზე ეკვრიან. ეკლესიას ეტყობა მრავალგზის საფუძვლიანი შეკეთების კვალი. მისი კედლების გარეპირი ნაწყობია შირიმის კარგად გათლილი კვადრებით. ყველა სვეტი, კონსტრუქციული და არქიტექტურული დეტალი ქვიშაქვისაა. ბაზილიკა ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოქცეულია მთავარი და გვერდის ნავების კამაროვანი გადახურვები, დანგრეულია სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლების ზედა ნაწილები და მინაშენები, ჩამოშლილია საპირე წყობის უმეტესი ნაწილი. შესასვლელები სამხრეთ და დასავლეთ კედლების შუა ნაწილშია. სახმრეთის შესასვლელი გარედან მოზრდილი ზომის არქიტრავითაა გადახურული, შიგნით კი თაღოვანია. დასავლეთის შესასვლელის გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. 

სამაროვანი განლაგებული იყო ბაზილიკის გარშემო ორ-სამ სართულად. განეკუთვნება V-XVIII საუკუნეს. სამარხები განსაკუთრებით მრავლად აღმოჩნდა ეკლესიის აღმოსავლეთის და სამხრეთის ფასადების გასწვრივ, სადაც ჭარბობდა სოციალურად დაწინაურებულ პირთა ქვისსამარხები. 

არქეოლოგიური მასალა დაცულია არქეოლოგიის კვლევით ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ; ჯორბენაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 407-408.
**სიონის მესამე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში, მდინარეების, ივრისა და ლალაანთხევის შესართავს ზემოთ, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე, ნასოფლარ უკუღმართის ტერიტორიაზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ქვები მეტ-ნაკლებად დამუშავებულია და დაწყობილია სწორხაზოვან რიგებად. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანად ჩამოშლილი კამარა და კონქი, მონგრეულია გრძივი კედლების ზედა ნაწილები, ჩამოცვენილია საპირე ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი. აღმოსავლეთის ფასადი თითქმის მთლიანად მიწითაა დაფარულია. სახმრეთ კედელში თაღოვანი შესასვლელია, რომლის გადახურვის ნაწილი ჩამონგრეულია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად, თითო კვადრატული ნიშია. აფსიდი დარბაზისგან ორსაფეხურიანი მხრებითაა გამოყოფილი, რომელთაგან მთელ სიმაღლეზე სამხრეთისღა შემორჩა. გადარჩენილია აგრეთვე დასავლეთ კედლის მიმდებარე თაღის სამხრეთ-დასავლეთის კუთხის პილასტრის ქვედა ნახევარი. ინტერიერი დაახლოებით 1-1,3 მეტრ სიმაღლეზე ნანგრევებითაა ამოვსებული. 

ეკლესიის დასავლეთ ფასადს მთელ სიგანეზე ეკვრის სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც დასავლეთით სწორკუთხა ბოძზე დაყრდნობილი ორი ფართო თაღითაა გახსნილი. მინაშენის ჩრდილოეთ კედელი ყრუა, ხოლო სამხრეთისა მთლიანად დანგრეულია და მისი კვალი არ ჩანს. მინაშენი გადახურული ყოფილა ცილინდრული კამარით, რომელიც აღმოსავლეთით, ეკლესიის დასავლეთით კედელზე მიშენებულ თაღედს ეყრდნობოდა. მეორე მინაშენი ეკლესიას სამხრეთიდან, შესასვლელის წინ ჰქონია. იგი ამჟამად ისეა დანგრეული, რომ მისი ფორმისა და ზომის დადგენა არ ხერხდება.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ.; ჯორბენაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 410.
**ln** (ინგლ. **l**i**n**k) — ბრძანება რომელიც ქმნის ბმულს სხვა ფაილთან ან საქაღალდესთან. ეს ბმული შეიძლება იყოს ფიზიკური ან სიმბოლური.
ფიზიკური ტიპის ბმულის განადგურების დროს ერთი რაოდენობით მცირდება დამიზლულ ფაილთან დაკავშირების მითითების სათველი. ფაილი მთლიანად იშლება როდესაც ეს მითითების რაოდენობა ნოლის ტოლი გახდება (ანუ არც ერთი ბმული არ უთითებს მას) და ის აღარ არის ღია ნებისმიერი პროცესისგან.

სიმბოლური ბმულის განადგურება არ შლის ფაილს. თუმცა, შეიძლება რომ სიმბოლური ბმული აღმოჩნდეს გატეხილი იმ შემთხვევაში თუ მითითებული ფაილი ან საქაღალდე ფიზიკურად იქნა წაშლილი (ამ შემთხვევაში აღარაფერზე აღარ მიანიშნებს).

სიმბოლური ბმულის შექმნის სინტაქსი არის:
ln -s 'მითითებული რესურსი' 'ბმულის სახელწოდება'

მაგალითი
--------

```
$ ln -s /usr/share/doc/python /home/narke/python_doc

```

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ინგლისური) ln man page

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იუნიქსის ბრძანებების სია |
| --- |
|  |
| დახმარება | 
apropos • bc •  help •  file •  history •  info •  man •  type • uname • whatis |
|  |
| ფაილები და საქაღალდეები | 
cd • cp • dd • dir • du • df •  file • less • ln • ls • lsof •  mkdir •  more •  mv • pwd • rm • rmdir •  touch |
|  |
| ტექსტის მანიპულირება | 
awk •  banner • bash •  cat •  clear •  cut •  echo •  ed • expr •  head •  join • nl •  read • sed •  sort • strings •  tail • tee • tr • uniq • vi • vim •  wc |
|  |
| ნების დართვა | 
chgrp • chmod • chown • umask |
|  |
| პროცესები | 
at • bg • chroot • crontab •  exit • fg • grep •  kill • lp • lpr •  nice • pkill •  ps •  sleep •  time •  top |
|  |
| მოძებნა | 
 find • grep • locate • whereis • which |
|  |
| ქსელი | 
ftp • netstat • ping • nc • rlogin • ssh • sftp • traceroute |

 |
**სენ-გოტარდის უღელტეხილი** (გერმ. Gotthardpass, იტალ. Passo del San Gottardo, ფრანგ. Col du Saint-Gothard) — უღელტეხილი ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 2106 მ. 

გადაჭიმულია დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთიდან აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ და მიუყვება შვეიცარიის კანტონებს: ვალეს, ურის, გრაუბიუნდენისა და ტიჩინოს საზღვრებს. უღელტეხილის სიგრძეა 32-48 კმ, სიგანე 10-12 კმ, ხოლო ფართობი დაახლოებით — 440 კმ². უღელტეხილზე გადადის სავტომობილო გზა, ხოლო მის ქვეშ გაჭრილია გოტარდის სარკინიგზო გვირაბი (სიგრძე 15 კმ), რომელიც აშენდა 1872-1881 წლებში. 

1980 წელს სენ-გოტარდის უღელტეხილზე გაიხსნა იმ დროისათვის მსოფლიოში უდიდესი სენ-გოტარდის საავტომობილო გვირაბი (სიგრძე 16,4 კმ). ამჟამად აღნიშნული გვირაბი სიგრძით მესამე ადგილზეა. 

სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი — დახრილი. არის მყინვარები. გოტარდის გვირაბის ფართო ტრანშეა გადასასვლელს ჰყოფს ორ ნაწილად: დასავლეთ — შედარებით მაღალ და მყინვარებით შემოსილსა და აღმოსავლეთ — უფრო კლდოვან ნაწილებად. 

ალექსანდრე სუვოროვის შვეიცარიაში ლაშქრობის დროს (1799 წლის 13 (24) სექტემბერი) რუსულმა ჯარმა (დაახლოებით 20 ათასი კაცი), რომელიც იტალიიდან შვეიცარიაში მიემართებოდა, ბრძოლით გადალახა სენ-გოტარდის უღელტეხილი. მიუდგომელი პოზოციები უღელტეხილთან და მის ზურგში სოფელ ურზერნთან ეკავა ფრანგთა 2 ბრიგადას. 

სუვოროვმა სენ-გოტარდის შემოვლით გაგზავნა 6-ათასიანი რაზმი, ხოლო მთავარი ძალებით (სამ კოლონად) შეუტია სენ-გოტარდს ფრონტიდან და ორივე ფლანგიდან. გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ დღის ბოლოს რუსული ჯარი უღელტეხილს დაეუფლა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პანიქსის უღელტეხილი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სენ-გოტარდის უღელტეხილი"** ვიკისაწყობში.

* სენ-გოტარდის უღელტეხილი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 284.
**სწორი ნაწლავი** (Intestinum rectum), მსხვილი ნაწლავის ბოლო ნაწილი, რომელიც უკანა გასავლით (ყითით) თავდება. მოზრდილი ადამიანის სწორი ნაწლავის სიგრძეა 14-18 სმ, სანათურის დიამეტრი ზემო ნაწილში - 4 სმ, ქვემოთ კი - 7,5 სმ-მდე ფართოვდება და წარმოქმნის ამპულას. 

სწორ ნაწლავში განარჩევენ ზემო (მენჯის, 12-15 სმ) და ქვემო (ანალურ, 2,5-3,7 სმ) ნაწილებს. ქალის სწორი ნაწლავი საშვილოსნოს უკანაა, ხოლო კაცისა შარდის ბუშტის უკან. სწორი ნაწლავის მენჯის ნაწილი მეტნაკლებად დაფარულია პერიტონეუმით, ანალური ნაწილი კი მოკლებულია ამ საფარველს. კუნთოვანი გარსის გარეთა ბოჭკოები არ ჯგუფდება სამ გასწვრივ ზონრად, როგორც ეს აღინიშნება კოლინჯში, იგი მთლიანად შრის სახით ეკვრის გარს სწორ ნაწლავს. ყითის მიდამოში შიგნითა ცირკულარული შრის კუნთოვანი ბოჭკოები მსხვილდება და წარმოქმნის ყითის შიგნითა ანუ უნებლიე სფინქტერს, ხოლო კანის ქვეშ მდებარე შორისის კუნთი - ყითის გარეთა ანუ ნებით სფინქტერს. ლორწოვანი გარსი, კარგად განვითარებული ლორწქვეშა შრის მეშვეობით, ქმნის მრავალ ნაოჭს. სწორ ნაწლავში უხვად არის განვითარებული ვენური წნულები.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, მე-9 ტ, გვ.627. 1985
**სწროფავის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სწროფავის ჩრდილოეთით 1 კილომეტრზე მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება X საუკუნით. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით, წყობის რიგების ჰორიზონტალურობა მეტ-ნაკლებად დაცულია. კარ-სარკმლების ღიობები გამოყვანილია შირიმის თლილი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია შენობის მხოლოდ დასავლეთის ნახევარი კუთხე. აფსიდის შასაბამის გვერდთან ერთად. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში გაჭრილია კარი, რომელიც გარედან გადახურულია არქიტრავით, ხოლო შიგნით - ნახევარწრიული თაღით. მეორე, სამხრეთ კედელში გაჭრილი კარის მხოლოდ დასავლეთის წირთხლია შემორცენილი. დასავლეთ კედელში ფართო, კვადრატული ფორმის სარკმელია, რომლის გარეთა ღიობი ვიწრო ტიხრით ორ თაღოვან ნაწილადაა გაყოფილი. ინტერიერში და ფასადებზე შელესილობის კვალი ჩანს. ნანგრევებში უხვად გამოვლინდა შირიმის თლილი კვადრატები და გვერდებაკეცილი ბრტყელი და ღარიანი კრამიტი.

ლიტერატურა
----------

* *კახაძე კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 313.
**სემიჰა ბერქსოი** (თურ. Semiha Berksoy, 24 მაისი, 1910 - გ. 15 აგვისტო, 2004) — თურქი ოპერის მომღერალი.  თეატრისა და კინოს მსახიობი. იგი ითვლება პირველ საოპერო მომღერლად თურქეთში.

ბიოგრაფია
---------

სემიჰა ბერქსოი დაიბადა ჩენგელიკის კვარტალში ქალაქ სტამბულში. დედა მხატვარი იყო.

1929 წელს გოგონა სწავლობდა მხატვრობას სტამბულის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში ნამიკ ისმაილის სახელოსნოში; 1939 წელს დაამთავრა ბერლინის მუსიკალური აკადემია. აგრეთვე დაეუფლა საშემსრულებლო ხელოვნებასა და მუსიკას დარიულბედაიას სახელობის დრამატულ სკოლასა (დააარსა მუჰსინ ერთუგრულმა) და სტამბულის მუსიკის კონსერვატორიაში.

სემიჰა ბერქსოის ნამუშევრები წარმოდგენილია რამდენიმე ინდივიდუალურ გამოფენაზე, მისი ნამუშევარი გერმანიის ბონის კუნტმუზეუმის კოლექციის ნაწილია; გამოფენილია სტამბოლის თანამედროვე და ფერწერისა და ქანდაკების მუზეუმში.

სემიჰას კინოკარიერა დაიწყო 1931 წელს რეჟისორ მუხსინ ერთუგრულის პირველ ხმოვან ფილმში «İstanbul Sokaklarında», სადაც სემიჰას როლი შეასულა. შემდეგ თამაშობდა სტამბულის ოპერეტებში. 1934 წელს ითამაშა პირველ თურქულ ოპერაში «Özsoy». იმავე წელს მისი დებიუტი შედგა საერთაშორისო სცენებზე გერმანიასა და პორტუგალიაში.1939 წელს სემიჰა ბერსქოიმ შეასრულა არიადნას პარტია ოპერიდან „არიადნა ნიქსოსზე".

1972 წელს დაასრულა ოპერის მომღერლის კარიერა, თუმცა კვლავ თამაშობდა თეატრის სცენაზე.

იგი  გარდაიცვალა 2004 წლის 15 აგვისტოს სტამბოლში გულის ოპერაციის შემდეგ გართულებებისგან. სემიჰას დარჩა ქალიშვილი ზელიხა ბერქსოი.

ხსოვნა
------

სემიჰა ბერქსოი, ""პრიმადონა" და "სახელმწიფო არტისტი" იყო წამყვანი ფიგურა თურქეთის კულტურული ცხოვრების ისტორიაში.

2019 წლის 24 მაისს, სემიჰა ბერსქოის დაბადებიდან ას ცხრა წლის აღსანიშნავად, Google- მა გამოუშვა თემატური ნახატები (Doodle), რომელიც მომღერლის ხსოვნას მიეძღვნა.

ფილმოგრაფია
-----------

* *İstanbul Sokaklarında* ("სტამბულის ქუჩებშიl"), (1931)
* *Söz Bir, Allah Bir*, (1933)
* *Büyük Sır* ("დიდი საიდუმლო"), (1956)
* *Karanlık Sular* ("გველის ზღაპარი"), (1993)
* *Boulevard Bio*, (2002)

გარე ბმულები
------------

* სემიჰა ბერქსოი კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (ინგლ.)
* Semiha Berksoy Opera Foundation -ოფიციალური ვებ -გვერდი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* Turkish State Opera and Ballet

სქოლიო
------



1. ↑  reproduction right
2. 1 2  Sebnem Arsu (August 23, 2004) «Semiha Berksoy, 94, Turkish Star of Opera and Art, Dies»[*მკვდარი ბმული*], *The New York Times*.
3. ↑  Semiha Berksoy’s 109th Birthday. *Google* (24 May 2019).
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **პოლიტიკურ მოღვაწეს** ეხება. *მხატვრის შესახებ* იხილეთ **სემიუელ სტილმან ოსგუდი**. |

სემიუელ ოსგუდი
**სემიუელ ოსგუდი** (ინგლ. Samuel Osgood; დ. 3 თებერვალი, 1747 – გ. 12 აგვისტო, 1813) — მასაჩუსეტსის წარმომადგენელი კონტინენტალურ კონგრესზე, აშშ-ის ფოსტის პირველი ხელმძღვანელი.

ადრეული წლები
-------------

1630 წელს ინგლისიდან, ქალაქ ანდოვერიდან, მასაჩუსეტსში ჩამოვიდა ჯონ ოსგუდი. 1642 წელს მან დააარსა ქალაქი, რომელსაც თავისი მშობლიური ქალაქის სახელი, ანდოვერი, უწოდა. სემიუელ ოსგუდი იყო მისი შვილიშვილის კაპიტანი პიტერ ოსგუდის შვილი. 

სემიუელი სწავლობდა ჰარვარდის კოლეჯში, 1770 წელს მან თეოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა. იგი დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქში და ადგილობრივი მილიციის რამზში ჩაეწერა მოხალისედ. 1774 წლის კოლონიალურ ასამბლეაზე წარგზავნილი იქნა ქალაქის წარმომადგენლის რანგში.

რევოლუცია
---------

ლექსინგტონისა და კონკორდის ბრძოლებში ოსგუდი ხელმძღვანელობდა ადგილობრივ მოხალისეთა რაზმს. მას შემდეგ, რაც ბრიტანელებმა უკან დაიხიეს, ოსგუდი და მისი რაზმი მათ უკან გაჰყვა და მონაწილეობა მიიღო ბოსტონის აღებაში. 1776 წელს ბოსტონის აღების წარმატებით დასრულების შემდეგ ოსგუდმა დატოვა არმია და პროვინციალურ კონგრესში დაბრუნდა. 1780 წელს ის აირჩიეს შტატის სენატში.

ნიუ-იორკი
---------

1789 წელს პრეზიდენტმა ვაშინგტონმა ოსგუდი ფოსტის პირველ ხელმძღვანელად დანიშნა. როდესაც გადაწყდა, რომ ხელისუფლება ფილადელფიაში უნდა დამჯდარიყო და იქიდან ემართა ქვეყანა, ოსგუდმა ნიუ-იორკში დარჩენა გადაწყვიტა და 1791 წელს დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა. 

1800 წელს ოსგუდი ნიუ-იორკის საკრებულოში აირჩიეს, სადაც 1803 წლამდე მსახურობდა სპიკერად. 1803 წელს იგი დანიშნეს ნიუ-იორკის საზღვაო პორტის მთავარ ოფიცრად, ამ თანამდებობაზე იგი სიკვდილამდე მსახურობდა. 1812 წელს ის აირჩიეს ნიუ-იორკის საქალაქო ბანკის პირველ პრეზიდენტად, მოგვიანებით ცნობილი როგორც Citibank - დღევანდელი Citigroup-ის წინამორბედი.

ოსგუდი 1813 წელს გარდაიცვალა, ნიუ-იორკში, დაკრძალულია ნიუ-იორკში.

ლიტერატურა
----------

* Samuel Osgood (April 1889). Mrs. William C. Eddy (granddaughter), ed. "Sketch of the Life of Samuel Osgood". The Magazine of American History with Notes and Queries. 21 (4): 324–8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* სემიუელ ოსგუდი — Find a Grave-ზე

სქოლიო
------

1. 1 2  University of Virginia's Miller Center of Public Affairs.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-07-07. ციტირების თარიღი: 2017-11-30.
2. ↑  SAMUEL OSGOOD. Osgoode Family Association. ციტირების თარიღი: 16 ოქტომბერი, 2010.
**მერკავა** — ძირითადი საბრძოლო ტანკების სერია, რომელსაც იყენებენ ისრაელის თავდაცვის ძალები და წარმოადგენს IDF-ის ჯავშანტექნიკის ხერხემალს. ტანკმა განვითარება დაიწყო 1970 წელს, ხოლო მისი პირველი თაობა - Merkava mark 1 - ოფიციალურ მომსახურებაში შევიდა 1979 წელს. განლაგებულია ოთხი ძირითადი ვარიანტი, უახლესი ვერსიაა Merkava mark 4. მერკავა პირველად ფართოდ გამოიყენეს 1982 წლის ლიბანის ომში. სახელწოდება „მერკავა" მომდინარეობს IDF-ის განვითარების პროგრამის საწყისი სახელწოდებიდან.

ტანკი შეიქმნა ისრაელის თავდაცვის სამინისტროს მერკავასა და ჯავშანტექნიკის სამმართველოში და მისი ნაწილების უმეტესობა დამზადებულია ისრაელში. მერკავას დიზაინის კონცეფცია არის მისი ეკიპაჟის მაქსიმალური დაცვის უზრუნველყოფა, ამიტომ მისი წინა ჯავშანი გამაგრდა და ძრავა განთავსდა ტანკის წინა ნაწილში, სხვა ტანკებისგან განსხვავებით.

დიზაინის კრიტერიუმები მოიცავს საბრძოლო დაზიანების სწრაფ შეკეთებას, სიცოცხლისუნარიანობას, ხარჯების ეფექტურობას და უგზოობის შესრულებას. თანამედროვე თვითმავალი ჰაუბიცების მოდელის მიხედვით, კოშკი უფრო ახლოს მდებარეობს უკანა მხარეს, ვიდრე ძირითად საბრძოლო ტანკებში. წინა ძრავით, ეს განლაგება გამიზნულია დამატებითი დაცვის უზრუნველსაყოფად ფრონტალური შეტევისგან, რათა აითვისოს შემომავალი ჭურვების გარკვეული ძალა, განსაკუთრებით მთავარ კორპუსში მყოფი პერსონალისთვის, როგორიცაა მძღოლი. ის ასევე ქმნის მეტ სივრცეს ტანკის უკანა ნაწილში, რაც საშუალებას იძლევა გაზარდოს შენახვის მოცულობა და უკანა შესასვლელი ეკიპაჟის მთავარ განყოფილებაში, რაც მტრის ცეცხლის ქვეშ ადვილ წვდომას იძლევა. ეს საშუალებას აძლევს ტანკს გამოიყენოს როგორც პლატფორმა სამედიცინო გადმოსასვლელად, წინსვლის მართვისა და მართვის სადგური და ქვეითთა ​​საბრძოლო მანქანა. უკანა შესასვლელის კარები უზრუნველყოფს ზედა დაცვას ტვირთისა და პერსონალის გადმოტვირთვისას.

სქოლიო
------

1. ↑  Maoz, Zeev (2006) *Defending the Holy Land* (en).  University of Michigan Press. ISBN 0472115405.
2. ↑  შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. ციტირების თარიღი: 2021-10-20
3. ↑  Roblin, Sebastien.  (December 31, 2016) America's M1 Abrams Tank vs. Israel's Merkava: Who Wins?. ციტირების თარიღი: March 14, 2018
**მარიან შარეცი** (სლოვენ. Marjan Šarec; დ. 2 დეკემბერი, 1977, ლიუბლიანა, იუგოსლავია) — სლოვენი მსახიობი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 17 აგვისტოდან.

ბიოგრაფია
---------

მარიან შარეცი დაიბადა 1977 წლის 2 დეკემბერს ლიუბლიანაში. 2001 წელს დაასრულა ლიუბლიანის უნივერსიტეტის თეატრის, რადიოს, კინოსა და ტელევიზიის აკადემია. მომდევნო წლებში აქტიურად მუშაობდა ეროვნულ ტელევიზიაში RTV Slovenija. მონაწილეობდა რადიო-შოუში „რადიო გა-გა" და სატელევიზიო შოუში „ხრი-ბარ", როგორც კომედიანტი და პოლიტიკური სატირიკოსი. გარდა ამისა ახდენდა ცნობილი პოლიტიკოსების, სლოვენიის ყოფილი პრეზიდენტის იანეს დრნოვშეკის, ოსამა ბინ ლადენის, ფიდელ კასტროსა, ცნობილი სლოვენი პოლიტიკოსის ანტონ როპის, სლოვენიის პრემიერ-მინისტრების იანეს იანუშისა და ანდრეი ბაიუკის იმიტირებას. მუშაობდა როგორც ჟურნალისტი და რედაქტორი.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

2010 წელს მონაწილეობდა ცენტრალური სლოვენიის ქალაქ კამნიკის მერის არჩევნებში. მან პირველ ტურში აიღო მეორე ადგილი, ხოლო გაიმარჯვა მეორე ტურში. იგი იყო მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიის პოზიტიური სლოვენიის წევრი. 2014 წელს იგი კვლავ აირჩიეს ქალაქის მერად, მაგრამ ახლა უკვე თავისი პირადი პარტიიდან მარიან შარეცის სია. პირველ ტურში მიიღო ხმების 2/3. პოლიტიკური მოღვაწეობის ვაწყების შემდეგ მიატოვა სამსახიობო კარიერა.

2017 წლის მაისში განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა საპრეზიდენტო არჩევნებში. იგი აკრიტიკებდა პრეზიდენტ ბორუტ პაჰორს. 2017 წლის ოქტომბერში მიიღო ხმების 25 % და გავიდა მეორე ტურში. მეორე ტურში მიიღო ხმების 47 % და დამარცხდა ბორუტ პაჰორთან.

2018 წლის 17 აგვისტოს შარეცი 55 ხმით აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად. მის წინააღმდეგ წავიდა პარლამენტის 31 დეპუტატი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიან შარეცი. ოფიციალური ვებგვერდი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-12. ციტირების თარიღი: 2017-11-04.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Portret tedna: Marjan Šarec. Delo.si. ციტირების თარიღი: 2017-06-19.
2. ↑  Marjan Šarec za predsednika države. Delo.si. ციტირების თარიღი: 2017-06-19.
3. 1 2  Župan | Občina Kamnik. Kamnik.si. ციტირების თარიღი: 2017-06-19.
4. ↑  Oznake. Večer – Marjan Šarec za predsednika: Strici iz ozadja so izgovor šibkih. Vecer.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-23. ციტირების თარიღი: 2017-06-19.
5. ↑  Na predsedniško mesto bi se radi zavihteli tudi estradniki :: Prvi interaktivni multimedijski portal, MMC RTV Slovenija. Rtvslo.si. ციტირების თარიღი: 2017-06-19.
6. ↑
7. ↑  „Marjan Šarec je s 55 glasovi izvoljen za predsednika vlade". *Prvi interaktivni multimedijski portal, MMC RTV Slovenija*. ციტირების თარიღი: 2018-08-20.
8. ↑  „Премьером Словении стал бывший комик Шарец". ციტირების თარიღი: 2018-08-20.
9. ↑

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები |
| --- |
|  |
| 
* ალიოზ პეტერლე
	+ 1991–1992
* იანეს დრნოვშეკი
	+ 1992–2000
* ანდრეი ბაიუკი
	+ 2000
* იანეს დრნოვშეკი
	+ 2000–2002
* ანტონ როპი
	+ 2002–2004
* იანეს იანშა
	+ 2004–2008
* ბორუტ პაჰორი
	+ 2008–2012
* იანეს იანშა
	+ 2012–2013
* ალენკა ბრატუშეკი
	+ 2013–2014
* მირო ცერარი
	+ 2014–2018
* მარიან შარეცი
	+ 2018-დან
 |

 |
**მარიანა ვიქტოროვნა სადოვსკა** (უკრ: *Мар'я́на Ві́кторівна Садо́вська*; დ. 23 აპრილი, 1972, ლვოვი, უსსრ) ― უკრაინელი მომღერალი, მსახიობი, კომპოზიტორი, მასწავლებელი, ფოლკლორისტი და მხატვარი.

ცხოვრობს კელნში (გერმანია). მუშაობს ევროპის ქვეყნებსა და აშშ-ში. გამოდის როგორც მარტო, ისე გერმანულ ჯაზ ტრიოსთან „Borderland" ერთად, რომელშიც შედიან იარი სინგლა(ფორტეპიანო), პიტერ კალენბორნი (დასარტყმელი ინსტრუმენტები) და სებასტიან გრამსი (ვიოლინო და კონტრაბასი).

დაქორწინებულია თეატრის რეჟისორსა და მსახიობ ანდრეი ერლანზე.

ბიოგრაფია
---------

მარიანა სადოვსკა 1972 წლის 23 აპრილს ლვოვში დაიბადა. მამა, ვიქტორ მოროზოვი მომღერალი და მთარგმნელი, ხოლო დედა, ეკატერინა ნემირა მხატვარი იყო.

1991 წელს ლვოვის მუსიკალური სასწავლებლის ფორტეპიანოს კლასი დაამთავრა. პარალელურად ლვოვის ახალგაზრდული თეატრი დაასრულა, სადაც შემდეგი სამი წლის მანძილზე მსახიობად მუშაობდა.

დისკოგრაფია
-----------

რჩეული:

* **სიმღერები, რომლებიც უკრაინაში ვისწავლე**, აშშ (2001).
* **Budemo wesnu spiwaty**, პოლონეთი.
* **მოსაზღვრე მიწა**, გერმანია (2005).
* **რუსალკას ციკლი**, აშშ (2007).
* **სიმღერა წყვდიადში**, აშშ (2010).
* **უბრალოდ არასდროს**, გერმანია (2011).
* **შეიძლება**, ებრაული მუსიკალური ფესტივალი, აშშ (2012).
* **გაზაფხული**, გერმანია (2015).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт (ინგლისური)
* Интервью на Deutsche Welle (უკრ.)

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Biography of Mariana Sadovska.
**სიონის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (კალა). ერეკლე II-ის ქუჩიდან კოტე (კონსტანტინე) აფხაზის ქუჩამდე. ამ სახელწოდების ქუჩა ჯერ კიდევ 1769 წელს საბუთშია მოხსენიებული, სახელი დაკავშირებულია აქ აღმართულ სიონის ტაძართან (VI-VII საუკუნეები). შეტანილია 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში. 1921 წელს ქუჩას ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი უწოდეს, 1946 წლიდან — ისევ სიონისა. ქუჩის ბოლოში თავს იყრის მეტად კოლორიტული ქუჩები: ბამბის რიგი და შარდენის ქუჩა. აქ ერთ დროს პატარა სირაჯხანაც — ღვინით მოვაჭრეთა რიგი — იყო, რომელიც რეკონსტრუქციის დროს აიღეს (თბილისის 1934 წლის გეგმაზე ამ ქუჩის ბოლო მონაკვეთი, ბამბის რიგიდან კოტე აფხაზის ქუჩამდე, დატანილია როგოც ღვინის გასასვლელი). შუა საუკუნეებში აქ განლაგებული ყოფილა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო რიგი — ქვემო ბაზარი. 

სიონის ქუჩა გადიოდა იმ დროის საზოგადოებრივ ცენტრში —„ბატონის მოედანზე" (დაახლოებით იქ, სადაც დღეს ერეკლე II-ის მოედანია). სიონის ქუჩაზე განლაგებული იყო მეფეთა და დიდ თავადთა სასახლეები, ქარვასლები, ეკლესიები. აღსანიშნავია ბატონიშვილ თეკლეს — ერეკლე II-ის ასულის ქარვასლა (ახლანდელი სასულიერო აკადემია და სემინარია; ნაგებობა განეკუთვნება XIX საუკუნის შუა წლებს), არწრუნის ქარვასლა (ახლანდელი იოსებ გრიშაშვილის სახელობის თბილისის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი; XIX საუკუნე 1912და 1984). ქუჩაზე დგას ვანში აღმოჩენილი ძვ. წ. VII საუკუნის ბრინჯაოს ქანდაკების ასლი და კონკა. აქვს 1 შესახვევი (ყოფილი სიონის II შესახვევი, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც წითელი ვარსკვლავის შესახვევი).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 176, ISBN 978-99928-20-35-3.
**მიტელშნაუცერი (საშუალო შნაუცერი)** (გერმ. Mittelschnauzer) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში შუა საუკუნეებში.

ვირთხისმჭერთა და მოდარაჯე ძაღლების ამ ჯიშს ხშირად ტერიერებს მიაკუთვნებენ. ის გაჩნდა სამხრეთ გერმანიაში და შვეიცარია - საფრანგეთის მოსაზღვრე რეგიონებში. ოდესღაც მას შნაუცერ-პინჩერს უწოდებდნენ. მიტელშნაუცერი ყურადღებიანი მოდარაჯეა, მისგან იღებენ სათავეს ცვერგშნაუცერი და რიზენშნაუცერი. დიდი მხატვრები ალბრეხტ დიურერი და რემბრანდტი უკვე ხატავდნენ მიტელშნაუცერის მსგავს ძაღლებს. შესაძლოა, ეს უძველესი ჯიში შპიცების და მოდარაჯე ძაღლების შეჯვარების შედეგია. 

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს დროში მიტელშნაუცერი ძირითადად კომპანიონის სახით ჰყავთ, ის მაინც ინარჩუნებს მეცხვარე ძაღლის თვისებას, ადვილად იწვრთნება, შეუძლია ნანადირევის მოტანა მიწაზე და წყლიდან. კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, კარგი მოდარაჯეა, ძნელად ეგუება სხვა ძაღლებს. მიტელშნაუცერს აქვს გრძელი თავი, რომელიც ცხვირისკენ ვიწროვდება, დაკუნთული თეძოები, გრძელი წვერი და ულვაშები, უხეში ბალანი, რომელიც შეიძლება იყოს შავი ნაცრისფრით, ან შავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიტელშნაუცერი***

* მიტელშნაუცერი (გერმანული)
რომანის პირველი გამოცემის გარეკანი (1892)
„**მისტერიები**" (ნორვ. Mysterier) — ნობელის პრემიის ლაურეატის, ნორვეგიელი მწერლის კნუტ ჰამსუნის ფსიქოლოგიურ მოდერნისტული რომანი. პირველად გამოიცა 1892 წელს ნორვეგიაში. კრიტიკოსები მას მწერლის საუკეთესო ნამუშევრად მიიჩნევენ.

შინაარსი
--------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ნორვეგიის ერთი პატარა ქალაქის საზოგადოება შეშფოთებულია 29 წლის, ყვითელ კოსტიუმში გამოწყობილი, ექსცენტრული იოჰან ნაგელის გამოჩენით, რომლის წარსულის შესახებაც არავინ არაფერი იცის. იგი თავს ასაღებს აგრონომად, თუმცა როგორც შემდეგ გამოჩნდება, იგი ტყუის. მისი არაადეკვატური ქცევების შედეგად, ნაგელი მალევე ხდება ქალაქის მაცხოვრებელთა ყურადღების ცენტრში. იგი უმეგობრდება ხეიბარ, ყველასაგან დაჩაგრულ იოჰან გრეგორდს, რომელსაც ყველა ემწუთას უწოდებს. აგრეთვე, ნაგელი დაინტერესებულია ქალაქის ერთ-ერთი მაცხოვრებლის, კარლსენის თვითმკვლელობით, რომელმაც ეს სავარაუდოდ, უიმედო სიყვარულის გამო ჩაიდინა. ნაგელი ხშირად კამათობს ქალაქის მაღალი ფენის ადამიანებთან სხვადასხვა ფილოსოფიურ საკითხებზე, რომლის დროსაც იგი ძალიან ბევრ გამორჩეულ მწერალსა თუ საზოგადო მოღვაწეს მიწასთან ასწორებს, ლევ ტოლსტოის მქადაგებელს უწოდებს. შემდგომში, ნაგელს თავად უყვარდება დანიშნული ქალი — დაგნი შელანდი — რომლის გამოც კარლსენმა თავი მოიკლა, თუმცა ქალი მასაც უარით ისტუმტრებს. იოჰან ნაგელის გონებაში იწყება სულიერი ორთაბრძოლა, რაც მისი თვითმკვლელობით სრულდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მწერლისა და მისი შემოქმედების შესახებ
* მისტერიები
**საოლქო სასამართლოს შენობა** (რუს. Здание окружного суда) — ძველი სამსართულიანი სახლი ქალაქ ტაგანროგის ცენტრში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 1860-იანი წლების არქიტექტურის ძეგლი. ამჟამად შენობაში განთავსებულია ტაგანროგის მეტალურგიული კოლეჯი. 

მისამართი: ტაგანროგი, დობროლიუბოვის შესახვევი № 11.

ისტორია
-------

საოლქო სასამართლოს შენობა (ჯურიჩის სახლი) მდებარეობს დობროიუბოვის შესახვევისა და პეტროვის ქუჩის კუთხეში. იგი XIX საუკუნის არქიტექტურული ძეგლია. მისი მშენებლობა საკუთარი სახსრებით დაიწყო მომავალმა ქალაქის თავმა, ვაჭარმა ნ. ჯურიჩმა. სახლის მიმათ დაკარგა ინტერესი და იგი მიჰყიდა საოლქო სასამართლოს. აღნიშნული შენობა იყო პირველი სამსართულიანი სახლი ტაგანროგში.

საოლქო სასამართლო ჯურიჩის სხლში გაიხსნა 1869 წლის 30 აპრილს. სასამართლო განიხილავდა სამოქალაქო და სისხლის სამართლის საქმეებს. სასამართლო შედგებოდა თავჯდომარის, გამომძიებლისა და ნაფიცი მსაჯულებისაგან, რომლებსაც ირჩევდნენ ქალაქის საკრებულოს წევრები კარგი რეპუტაციის მქონე ადგილობრივი მოსახლეობისაგან. 

1882 წელს შენობა დატოვა საოქლო სასამართლომ და გადავიდა ტაგანროგის ცენტრალურ - პეტროვის ქუჩაზე. 

1920 წელს აღნიშნულ შენობაში განათავსეს შორმის სასახლე, მოგვიანებით შრომის ბირჟა. 1939-1941 წლებში სამასაწავლებლო ინსტიტუტი. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან დრემდე შენობაში მოქმმედებს ტაგანროგის მეტალურგიული ტექნიკუმი (ამჟამად კოლეჯი).

არქიტექტურა
-----------

საოლქო სასამართლოს შენობის არქიტექტორი იყო ა. ზაგოსკინი. შენობას გააჩნია მდიდრულად გაფორმებული ფასადი. ტაგანროგელები მას ზოგჯერ უწოდებდნენ „მინიატურულ ზამთრის სასახლეს". მთავარი კუთხის შესასვლელის თავზე ჩამონტაჟებული იყო საათი, ამჟამად მის ადგილზე განთავსებულია მეტალურგიული კოლეჯის გერბი.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «Зимний дворец» в Таганроге დაარქივებული 2017-01-31 საიტზე Wayback Machine.
* Здание Окружного суда დაარქივებული 2017-01-31 საიტზე Wayback Machine.
* Достопримечательности Таганрога