recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
წარწერა რესტორანზე, ოჰაიოში, 1938 წ.
**ცალკეული, მაგრამ თანასწორი** (ინგლ. Separate but equal) — სამართლებრივი დოქტრინა აშშ-ის კონსტიტუციურ კანონში, რომელიც ამართლებდა და უშვებდა რასობრივ სეგრეგაციას, რადგან იგი არ არღვევდა აშშ-ის კონსტიტუციის მეთოთხმეტე შესწორებას, რომელიც უზრუნველყოფდა მოქალაქეთა და სხვა ფედერალური კანონების დაცვას სამოქალაქო უფლებების შესახებ. ამ დოქტრინის მიხედვით, სახელმწიფოს ეძლეოდა უფლება, მოეთხოვა, მომსახურებები, საზოგადო მოხმარების ადგილები, საშუალებები, საცხოვრებლები, სამედიცინო მომსახურება, განათლება, დასაქმება და ტრანსპორტირება დაყოფილიყო რასობრივი ნიშნის მიხედვით, იმ პირობით, რომ თითოეული ჯგუფის მიერ გამოყენებული საზოგადოებრივი ობიექტის ხარისხი ერთი და იგივე იქნებოდა. ფრაზა წარმოიშვა ლუიზიანის 1890 წლის კანონიდან, თუმცა ეს კანონი ამ ფრაზას შებრუნებულად იყენებდა: „თანასწორი, მაგრამ ცალკეული". დოქტრინა „ცალკეული, მაგრამ თანასწორი" ეხებოდა რკინიგზის ტრანსპორტს, სკოლებსა და უმაღლეს სასწავლებლებს, ხმის უფლებას, გენდერულ თანასწორობას და სასმელი წყლის ფანტანებსაც კი. მიუხედავად მისა, რომ კანონით ფერადკანიანებსაც იგივე ხარისხის პირობებში უნდა ეცხოვრათ და იგივე ხარისხის მომსახურება უნდა მიეღოთ, როგორიც თეთრკანიანებს, მათი მდგომარეობა ყოველთვის უფრო უარესი იყო.

დოქტრინა გაამყარა პლესი ფერგიუსონის წინააღმდეგ საქმეში მიღებულმა აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებამ, რის შედეგადაც სახელმწიფო უფლებამოსილი გახდა, დაეფინანსებინა რასობრივი სეგრეგაცია. ამ მოვლენას მოჰყვა აშშ-ის 17 შტატში კანონების შემოღება სეგრეგაციის შესახებ. 

1954 წელს დაიწყო დოქტრინის საბოლოოდ უარყოფა ბრაუნი განათლების საბჭოს წინააღმდეგ საქმეში უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით. თუმცა, ამ დოქტრინის დელეგალიზაცია, დაახლოებით, სამ ათეულ წელიწადს გაგრძელდა, სასამართლოს მრავალი გადაწყვეტილება და ფედერალური კანონი დასჭირდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ცალკეული, მაგრამ თანასწორი***

* ცალკეული, მაგრამ თანასწორი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* საგანმანათლებლო უთანასწორობის შესწავლა სამხრეთ კაროლინაში
* კორნელის იურიდიული ინფორმაციის ინსტიტუტი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Separate but equal. Boundless.com. ციტირების თარიღი: 14.05.2014.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑   "Separate but Equal", *The American Heritage® New Dictionary of Cultural Literacy*, Third Edition,  Houghton Mifflin Company. წაკითხვის თარიღი: 14.05.2014.
3. 1 2   "Idioms & Phrases: Separate but Equal", *The American Heritage® New Dictionary of Cultural Literacy*.  Houghton Mifflin Company. წაკითხვის თარიღი: 14.05.2014.
4. ↑  Separate but Equal: The Law of the Land. National Museum of American History. ციტირების თარიღი: 14.05.2014.
5. 1 2  Separate But Equal: The Plessy v. Ferguson Case. History Matters. ციტირების თარიღი: 14.05.2014.
6. ↑  Kim J. Askew (1 ნოემბერი, 2013). „The Supreme Court rejects the separate but equal doctrine". *ABAJournal*. ციტირების თარიღი: 14.05.2014. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**წვერიანი კოლი** (ინგლ. Bearded Collie) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XVI საუკუნეში.

გადმოცემის თანახმად, წვერიანი კოლი პოლონური ნაგაზიდან მოდის. დიდი ბრიტანეთის „დაპყრობის" შემდეგ ეს ჯიში წარმატებით გავრცელდა აშშ-სა და კანადაში. წვერიანი კოლი XX საუკუნის დასაწყისისთვის თითქმის განადგურდა და მხოლოდ 1944 წელს აღადგინეს, როდესაც ქალბატონმა უილსონმა, რომელსაც უკვე ჰყავდა ძაღლი სახელად ჯენი, შეიძინა მეორე - სახელად ბეილი. სწორედ ამ ორი ძაღლის შთამომავალია დღეს არსებული ყველა წვერიანი კოლი. 

ამ საზრიან, სიცოცხლის მოყვარულ ცხოველებს მუდმივი გონებრივი და ფსიქიკური დატვირთვა სჭირდებათ. ის იდეალურია ენერგიული ადამიანისათვის, რომელსაც ბევრი თავისუფალი დრო აქვს. წვერიანი კოლი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებს და სიცივეს, ძნელად იწვრთნება. აქვს საშუალო ზომის ყურები, რომლებიც დაფარული გრძელი ბალნით, ასევე გრძელი ბალნითაა დაფარული წინა ფეხები, აქვს გრძელი კუდი. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, ხორბლისფერი, ცისფერი, ყავისფერი, შავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***წვერიანი კოლი***

* წვერიანი კოლი (ინგლისური)
**ფოკის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფოკაში. აგებულია 1027 წელს. ნაგებია თლილი ადგილობრივი ქვით. 

ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთის კედელში ერთი ხოლო სამხრეთის კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ერთი სარკმელია, მის ორივე მხარეს კი თითო თაღოვანი ნიში. აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი დარბაზისგან. კონქი მხრებზე დარყრდნობილ თაღს ებჯინება. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებზე ორ-ორი წყვილი ორმაგი პილასტრია გაკეთებული, რომლებიდანაც კამარის საბჯენი თაღები გადადის, ასეთივე პილასტრი და თაღია დასავლეთის კედლის კიდეებში. პილასტრებს შორის კედლის დეკორატიული თაღებია გაკეთებული. ტაძრის მორთულობას წარმოადგენს სარკმლების მოჩარჩოება და კარის არქიტრავი, რომელზეც ჯვარი და ასომთავრული წარწერაა მოცემული. 

ეკლესიას 2006 წელს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

წარწერები
---------

სამხრეთის კედელზე რამდენიმე წარწერაა შესრულებული: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ქრისტე ადიდე ბაგრატ კურაპალატი" |
|  |  |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ქრისტე ძეო და სიტყუაო ღმრთისაო ადიდე იოვანე ოქროპირი, ქართლისა კათალიკოზი ორთავე შინა ცხორებათა ამენ" |
|  |  |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ქ. სახელითა ღმრთისაითა მე ბავრელი ღირს ვიქმენ შენებასა წმიდაისა ამის ეკლესიისა საფუძველი დაიდუა მე თანა დავშუერ ხელოსანი ვიყავ ოქროპირისა ქართლისა კათალიკოზისა" |
|  |  |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ქრისტე ადიდე მიქელ ქართლისა ბნქსალარი" |
|  |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6094

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
სიმაღლიდან შეხედვისას ცის ფერი მკრთალიდან მუქამდე მერყეობს
**ცა** — ატმოსფეროს ან გარე კოსმოსის ნაწილი, დანახული ნებისმიერი ციური სხეულის ზედაპირიდან. მისი ზუსტი განსაზღვრა რამდენიმე მიზეზის გამო შეუძლებელია. ცა ზოგჯერ განმარტებულია, როგორც პლანეტის ატმოსფეროს ხშირი, აიროვანი ზონა.

ღამით, თუ ცა მოწმენდილია, ცის გუმბათის შიგა ზედაპირი ანუ ცამრგვალი ურიცხვი ვარსკვლავით მიმოფანტულ შავ ზედაპირად ჩანს.

დღისით მოწმენდილი ცა მტრედისფერია, რაც იმით არის გამოწვეული, რომ დედამიწის გარემომცველი ატმოსფეროს გაზის ანუ ჰაერის მოლეკულები არეკლავენ და განაბნევენ მზის სხივებს, უმეტესად ლურჯს, და ამნაირად მოლურჯოდ, მტრედისფრად „ღებავენ" ცას. კოსმონავტს, რომელიც ატმოსფეროს გარეთ ან ატმოსფეროს შედარებით მკვრივი ფენების ზემოთაა მოქცეული, სადაც ნაკლები სიმკვრივის გამო სხივების გაბნევაც ნაკლებია, ცა დღისითაც შებნელებულად წარმოუდგება. ამიტომაც შეუძლია ცაზე მზის კაშკაშა დისკოსა და ვარსკვლავებს ერთდროულად ხედავდეს.

ღამით მოწმენდილ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით ათასობით ვარსკვლავის დანახვა შეიძლება. მათი ხილული განაწილება მოკლებულია ყოველგვარ სიმეტრიასა და წესრიგს; მაგრამ უკვე უძველესი დროიდან ცის სხვადასხვა მონაკვეთზე ერთ ოჯახად დაჯგუფებული ვარსკვლავებისათვის ცხოველებისა და მითოლოგიური პერსონაჟების სახელები დაარქვეს. ვარსკვლავთა ასეთ ცალკეულ ჯგუფებს თანავარსკვლავედები ეწოდებათ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ცის სფერო

ლიტერატურა
----------

* ე. ხარაძე, „ასტრონომია" (მე-11 კლასის სახელმძღვანელო), თბ. 1989
**ფოლადაურის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფოლადაურში. აგებულია X-XV საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა. ნაგებია ნათალი ყვითელი და წითელი ტუფის კვადრებით. ინტერიერში უფრო წვრილი ზომის ნატეხი ქვა გამოუყენებიათ, ხოლო კონსტრუქციული დეტალები ნათალი ქვით გაუკეთებიათ. წყობის ჰორიზონტალობა შიგადაშიგ დარღვეულია, თუმცა ქვები კარგადაა ერთმანეთს მორგებული. ეკლესია ორსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. კედლები დასრულებულია წრეთარგის ფორმის ლავგარდნით. დახურული ყოფილა ლორფინით, რომელიც აღდგენის შემდეგ შეცვლილია, თუნუქის სახურავით. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს იატაკის დონიდან თითქმის სარკმლის შუაწელამდე აზიდული ნახევარწრიული, ზემოთკენ შევიწროვებული და კონქისებური თავით დასრულებული ნიშებია გაკეთებული. კონქი პროფილირებულ იმპოსტებზე გადაყვანილ ტრიუმფალურ თაღს ეყრდნობა. საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზი წყვილი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომლის პროფილირებულ კაპიტელებზე კამარის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. ყველა თაღის საბჯენი იმპოსტი ერთნაირია. ტაძრის ფასადების მორთულობა წარმოდგენილია კარ-სარკმელთა მოჩარჩოებით. სარკმლებს შეწყვილებული ლილვების, სვეტებითა და კამარით შექმნილი მოჩარჩოება აქვს, რომლებიც გაფორმებულია ორნამენტული საპირითა და კაპიტელ-ბაზისებით. აღმოსავლეთის სარკმლის თაღზე დამატებით ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა ჩადგმული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39383
ტრიკეს ხალხი ბზობის აღნიშვნისას
**ტრიკე** (ესპ. Trique) — მექსიკის ოახაკის შტატის დასავლეთ ნაწილის ადგილობრივი ხალხი. ეთნოლოგიური მოხსენებების თანახმად, მათი რაოდენობა 23 000-მდეა. ტრიკეს ენა ოტო-მანგის ენის მიშტეკური ენების შტოს მიეკუთვნება. ტრიკეები გამოირჩევიან ქსოვის ხელოვნებით.

ტრიკეს ხალხი ოახაკის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მთიან რეგიონში სახლობს, ზღვის დონიდან 1 500–3 000 მეტრზე. 

მექსიკის სხვა სამხრეთული შტატების მსგავსად, მაღალია ტრიკეების სამუშაოდ გადინება მეხიკოსა და აშშ-ში.<ref>

ჩვეულებები
----------

ტრიკეს ხალხის ერთ-ერთი გამორჩეული ტრადიციაა პატარძლის საფასური. ქორწინების ეს ტრადიცია ფართოდ იყო გავრცელებული კოლონიამდელ მესოამერიკაში. როგორც წესი, ტრიკე მამაკაცი პატარძლის ოჯახს სთავაზობს ფულს, საკვებსა და სხვა პროდუქტებს.

სქოლიო
------

1. ↑  INEGI: Lenguas indígenas y hablantes de 5 años y más al 2010.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2016-07-27.
2. ↑  Takahashi, Masako. Mexican Textiles: Spirit and Style. Chronicle Books. 2003.
3. ↑  Murphy, Arthur D. Stepick, Alex. Social Inequality in Oaxaca: A History of Resistance and Change. Temple University Press. 1991
**ძალა** (აღნიშვნა: {\displaystyle F}) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც მოცემულ მატერიალურ სხეულზე სხვა სხეულების მექანიკური მოქმედების ზომაა. ეს მოქმედება სხეულის წერტილების სიჩქარეების ცვლილებას ან სხეულის დეფორმაციას იწვევს. მას სხეულთა უშუალო კონტაქტის დროს აქვს ადგილი; მოქმედება აგრეთვე სხეულთა მიერ შექმნილი ველების საშუალებით გადაეცემა. ძალა ვექტორული სიდიდეა და დროის ნებისმიერ მომენტში სივრცეში გარკვეული მიმართულებით, მოდების წერტილით და მოდულით ხასიათდება. ძალთა შეკრება პარალელოგრამის წესით წარმოებს. ძალა ან მუდმივია (როგორც, მაგალითად, სიმძიმის ძალა), ან გარკვეული წესითაა დროზე დამოკიდებული (ცვლადი ელექტრომაგნიტური ველი); არსებობენ სიჩქარეზე (გარემოს წინააღმდეგობის ძალა) და მოდების წერტილის მდებარეობაზე დამოკიდებული ძალები. SI-ში ძალის ერთეულია 1 ნიუტონი. სწორედ ძალის მოქმედების შედეგად იწყებს უძრავი სხეული მოძრაობას, მცირდება ან იზრდება მისი სიჩქარე, იცვლება სხეულის მოძრაობის მიმართულება.

განზომილება და ერთეულები
------------------------

SI სისტემაში ძალის განზომილებაა:

{\displaystyle {\vec {F}}=m{\vec {a}}=1} {\displaystyle {\frac {{\text{კგ}}\cdot {\text{მ}}}{{\text{წმ}}^{2}}}}. ძალის ამ ერთეულს ნიუტონი (ნ) ეწოდება.
ერთი ნიუტონი არის ძალა, რომელიც 1კგ მასის სხეულს ანიჭებს 1 მ/წმ2 აჩქარებას. {\displaystyle {\rm {1~N=1~{\frac {kg\cdot m}{s^{2}}}}}}. 

ერთეულთა CGS სისტემაში ძალის განზომილებაა:

{\displaystyle {\vec {F}}=m{\vec {a}}=1} {\displaystyle {\frac {{\text{გ}}\cdot {\text{სმ}}}{{\text{წმ}}^{2}}}}. ძალის ამ ერთეულს დინი (დნ) ეწოდება.
ერთი დინი არის ძალა, რომელიც 1გ მასის სხეულს ანიჭებს 1 სმ/წმ2 აჩქარებას. {\displaystyle {\rm {1~N=1~{\frac {g\cdot cm}{s^{2}}}}}}. 

1ნ=105 დნ.

ნიუტონმა შეცვალა ძალის ძველი სხვა ერთეულები: კილოგრამ-ძალა (1 კგძ≈9.80665 ნ), ტონა-ძალა (1 ტძ≈9806.65 ნ), დინი (1 დნ=10-5 ნ), ფუნტ-ძალა (1 lbf=4.45 ნ) და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 262.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4032651-2
* LCCN: sh85050452
* NDL: 00926874
* NKC: ph314949

 |
**ფოთის ტროლეიბუსი** — ტროლეიბუსის გაუქმებული სისტემა ქ. ფოთში. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე ახალი ტროლეიბუსის სისტემა საქართველოში, რომელიც გაიხსნა 1981 წლის 9 აპრილს. ფოთში მოძრაობდა რუსული წარმოების ტროლეიბუსები ЗиУ-9 და ჩეხური წარმოების Škoda 14Tr. სისტემა შედგებოდა ორი მარშრუტისგან:

* № 1 — ნაბადას დასახლებიდან საზღვაო პორტის გავლით, მალთაყვის მიმართულებით. ეს იყო ტროლეიბუსის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი მარშრუტი საქართველოში და მისი სიგრძე 12 კმ-ს შეადგენდა.
* № 2 — წრიული მარშრუტი ქალაქის ცენტრში, რომელიც მიმართული იყო ასევე მალთაყვისკენ და ჰქონდა ერთი ბოლო გაჩერება ტროლეიბუსების დეპოსთან.

ტროლეიბუსების დეპო მდებარეობდა წერეთლის ქუჩაზე, ოქროს ტბის მახლობლად. ის მოიცავდა სადგომ მოედანს და სარემონტო ზონას.

1991 წელს სისტემამ განვითარების პიკს მიაღწია, ამ დროს მისი 2 მარშრუტის ჯამური სიგრძე 18 კილომეტრი იყო და ხაზებზე 12 ტროლეიბუსი მოძრაობდა. 90-იან წლებში ფოთის ტროლეიბუსს მძიმე დრო დაუდგა, რადგან სამოქალაქო ომის პერიოდში ადგილი ჰქონდა საკონტაქტო სადენების მოპარვასა და მოძრავი შემადგენლობის ძარცვა-დაზიანებას. აღნიშნული პროცესების გამო 1999 წლისთვის 2 მარშრუტზე მხოლოდ 2 გადარჩენილი ტროლეიბუსიღა მოძრაობდა. ამავე წელს ფოთმა თბილისისგან შეისყიდა ჩამოწერილი ტროლეიბუსი Škoda 9Tr. 2003 წელს ქალაქმა ათენიდან მიიღო 3 მეორადი ტროლეიბუსი ЗиУ-682.

დენის ხშირი გათიშვის გამო ტროლეიბუსები ხშირად იდგა ქუჩაში. 2005 წელს ფოთის ტროლეიბუსის სისტემა გაუქმდა და მისი მოძრავი შემადგენლობა გადაეცა ოზურგეთსა და ჭიათურას.

საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
--------------------------------------

* ბათუმი (გაუქმებულია)
* გორი (გაუქმებულია)
* ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
* ზუგდიდი (გაუქმებულია)
* თბილისი (გაუქმებულია)
* ოზურგეთი (გაუქმებულია)
* რუსთავი (გაუქმებულია)
* სამტრედია (გაუქმებულია)
* სოხუმი (მოქმედია)
* ფოთი (გაუქმებულია)
* ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
* ქუთაისი (გაუქმებულია)
* ცხინვალი (გაუქმებულია)
* ჭიათურა (გაუქმებულია)
კამური ტერასები
ოზები
**ფლუვიოგლაციალური ნალექები**, **მდინარეულ-მყინვარული ნალექები** (ლათ. fluvius — დინება და glacialis — ყინული) — შრეებრივი ნალექები, შექმნილი მყინვარის დნობით გაჩენილი წყლების მიერ. დამახასიათებელია ფენობრივი, შედარებით უხეში შედგენილობა. ძირითადად აგებულია ღორღ- და რიყნარნარევი ქვიშებით. ფლუვიოგლაციალური ნალექები მყინვარების დნობით წარმოქმნილი ნაკადების მიერ დალექილი შრეებრივი ნაფენებია — კაჭარშერეული ქვიშა, კენჭნარი, რიყნარი, აგრეთვე ქვიშები.

განარჩევენ მყინვარისპირა (პერიგლაციალურ) და შიგამყინვარულ (ინტრაგლაციალურ) ნაფენებს. პირველი მათგანი ილექება მყინვარის შუბლის წინ, მისი კიდეებიდან გამომდინარე ნაკადებიდან და წარმოქმნის ზანდრებს, ფლუვიოგლაციალურ ტერასებს; მეორე ილექება მყინვარში ან ყინულქვეშ ნაკადების კალაპოტში და აჩენს რელიეფის თავისებურ ფორმებს: ოზებს, კამებს და სხვა.

ფლუვიოგლაციალურ ნალექებს ახასიათებს ირიბი შრეებრიობა, მასალა სუსტადაა დახარისხებული და ნაკლებადაა დამრგვალებული. გავრცელებულია ძველი კონტინენტური გამყინვარების არეებსა და მთებში. მთის პირობებში ძნელი გამოსაყოფია ალუვიონისაგან.

თანამედროვე და ძველი გამყინვარების მდინარეთა ხეობებში მეტწილად ფლუვიოგლაციალური ნალექებით (ძირითადად ბოლო მორენებით) აგებულ ტერასებს ფლუვიოგლაციალური ტერასები ეწოდებათ, რომელთა არსებობა მყინვარული აკუმულაციისა და მდინარეული ეროზიის გააქტიურების პერიოდების მონაცვლეობის მაჩვენებელია.

ხმელეთის ზედაპირზე (უშუალოდ მყინვარის მოსაზღვრე ზოლში) ან მყინვარის შიგნით მდნარი ყინულის წყლების ზემოქმედებით მიმდინარე პროცესებს ფლუვიოგლაციალური პროცესები ეწოდება.

ფლუვიოგლაციალური ნალექები ინტერესს წარმოადგენენ როგორც ბუნებრივი სამშენებლო მასალები.

სქოლიო
------

1. 1 2  ზოგადგეოგრაფიულ ტერმინთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ. თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2014, გვ. 360.
2. ↑  გეომორფოლოგიური ლექსიკონი, თბ. ნეკერი, 1996, გვ. 203
3. 1 2  Гляциологический словарь / Под ред. В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 527 с.
4. ↑  Флювиогляциальные отложения | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-23. ციტირების თარიღი: 2021-05-04.
**ფოთის საქალაქო სასამართლო** — პირველი ინსტანციის სასამართლო საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემაში, რომელიც ფოთის მასშტაბით განიხილავს სამოქალაქო, სისხლისა და ადმინისტრაციული კატეგორიის დავებს.

სასამართოს ისტორია
------------------

საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 14 ნოემბრის № 649 ბრძანებულებით გაუქმდა ფოთი ქალაქის სასამართლო და შეიქმნა ფოთის საქალაქო სასამართლო, რომლის სამოქმედო ტერიტორია განისაზღვრა ქალაქ ფოთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული საზღვრებით.

სასამართლოს შენობა
------------------

სასამართლო სისტემის რეფორმის ფარგლებში, სპეციალურად სასამართლოსათვის, 2001 წელს აშენდა ახალი სამსართულიანი შენობა. 2007 წელს, განხორციელდა შენობის რეკონსტრუქცია. რეკონსტრუქციის შედეგად გაიზარდა დარბაზების რაოდენობა, მოსამართლეებისა და სასამართლო აპარატის კაბინეტები. შენობის პირველ სართულზე განთავსებულია მისაღები, სადაც ხდება მოქალაქეთა განცხადების მიღება. ფოთის საქალაქო სასამართლოს დარბაზები აღჭურვილია თანამედროვე აპარატურით. სამი დარბაზი განკუთვნილია სისხლის სამართლის საქმეთა განსახილველად, ორი სამოქალაქო და ადმინისტრაციული საქმეებისათვის. ფოთის საქალქო სასამართლოს არქივი 2007 წლის ჩათლით გადაეცა სსიპ საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის არქივს. 2008 წლიდან დღემდე ყველა საქმე (მასალა) ინახება ცალკე არქივის ოთახში. დაგეგმილია ფოთის გამსხვილებული საქალაქო სასამართლოს შექმნა, რომლის იურისდიქციაც გავრცელდება ხობის რაიონზე. ამ რაიონში იმოქმედებს მაგისტრატი მოსამართლე, რომელიც პირველი ინსტანციის წესით განიხილავს მის განსჯადობას მიკუთვნებულ სისხლის, სამოქალაქო და ადმინისტრაციული კატეგორიის საქმეებს. იმავდროულად, მაგისტრატ მოსამართლეებს უფლება ექნებათ, საჭიროების შემთხვევაში, განიხილონ ფოთის საქალაქო სასამართლოს განსჯადი საქმეებიც.

სტრუქტურა
---------

ფოთის საქალაქო სასამართლოს სტრუქტურას ადგენს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილება „თბილისისა და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოების, რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების აპარატების სტრუქტურისა და საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფოთის საქალაქო სასამართლო დაარქივებული 2016-04-06 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს საერთო სასამართლოები |
| --- |
|  |
| უზენაესი სასამართლო | 
საქართველოს უზენაესი სასამართლო |  |
|  |
| სააპელაციო სასამართლოები | 
თბილისის სააპელაციო სასამართლო • ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო |
|  |
| რაიონული (საქალაქო) სასამართლოები | 
თბილისის საქალაქო სასამართლო • რუსთავის საქალაქო სასამართლო • ქუთაისის საქალაქო სასამართლო • ფოთის საქალაქო სასამართლო • ბათუმის საქალაქო სასამართლო • ამბროლაურის რაიონული სასამართლო • ახალქალაქის რაიონული სასამართლო • ახალციხის რაიონული სასამართლო • ბოლნისის რაიონული სასამართლო • გორის რაიონული სასამართლო • გურჯაანის რაიონული სასამართლო • ზესტაფონის რაიონული სასამართლო • თელავის რაიონული სასამართლო • მცხეთის რაიონული სასამართლო • ოზურგეთის რაიონული სასამართლო • საჩხერის რაიონული სასამართლო • ზუგდიდის რაიონული სასამართლო • სენაკის რაიონული სასამართლო • ხაშურის რაიონული სასამართლო • ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლო |
|  |
| 
საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო |

 |
**უენსდეი ადამსი** - არის გამოგონილი პერსონაჟი, შექმნილი ამერიკელი კარიკატურისტის ჩარლზ ადამსის მიერ, ადამსების ოჯახის ერთადერთი ქალიშვილი.

უენსდეი
-------

ადამსის მულტფილმებში, რომელიც პირველად გამოჩნდა The New Yorker-ში, უენსდეის და მისი ოჯახის სხვა წევრებს სახელი არ ჰქონდათ. როდესაც პერსონაჟები ადაპტირებული იქნა 1964 წლის სატელევიზიო სერიალზე, ჩარლზ ადამსმა დაარქვა მას სახელი "უენსდეი". სახელის იდეა წარმოადგინა მსახიობმა და პოეტმა ჯოან ბლეიკმა, ადამსის ნაცნობმა.  უენსდეი არის პაგსლი ადამსის და და, გომესი და მორტიცია ადამსების ერთადერთი ქალიშვილი.

გარეგნობა და პიროვნება
----------------------

უენსდეი ადამსი 13 წლის მოზარდია, რომელიც სიკვდილით არის შეპყრობილი. უენსდეისმა არაერთხელ სცადა მისი ძმის პაგსლის მოკვლა. უყვარს ობობების აღზრდა და ბერმუდის სამკუთხედის კვლევა. მას აქვს მიდრეკილება, დააფრთხოს ხალხი თავისი გოთური პიროვნების გამო. 

უენსდეის გამორჩეული თვისებებია ფერმკრთალი კანი და გრძელი, მუქი ნაწნავები. ის იშვიათად აჩვენებს თავის ემოციებს. ჩვეულებრივ აცვია შავი კაბა თეთრი საყელოთი, შავი წინდები და შავი ფეხსაცმელი. 

ესპანურ ვერსიაში მისი სახელია Miércoles (უენსდეი ესპანურად); ლათინურ ამერიკაში ის არის Merlina; ბრაზილიურ ვერსიაში ის არის Wandinha (პორტუგალიურად „პატარა ვანდა"); საფრანგეთში მისი სახელია Mercredi (უენსდეი ფრანგულად) და იტალიაში მისი სახელია Mercoledì (უენსდეი იტალიურად).

1991 წლის ფილმში იგი ავლენს სადისტურ მიდრეკილებებს და ბნელ პიროვნებას, მას აქვს ღრმა ინტერესი ბერმუდის სამკუთხედის მიმართ და აღფრთოვანებულია წინაპრით (დეიდა კალპურნია ადამსით), რომელიც დაწვეს ჯადოქრად 1706 წელს. 1993 წლის გაგრძელებაში მისი პიროვნება კიდევ უფრო ბნელია: მან დამარხა ცოცხალი კატა, ცეცხლი წაუკიდა ბანაკ ჩიპევას და თანამემამულე ჯოელი სასიკვდილოდ შეაშინა. 

ბროდვეის მიუზიკლში *ადამსის ოჯახი* ის 18 წლისაა და მოკლე თმა აქვს. მისი სიბნელე და სოციოპათიური თვისებები შემცირდა და ის შეყვარებულია ლუკას ბეინეკზე.

როლის შემსრულებლები
-------------------

წლების განმავლობაში უენსდეის მრავალი მსახიობი ასახავდა ტელევიზიაში, ფილმებსა და სცენაზე:

* ლიზა ლორინგი (1964–1966, 1977)
* სინდი ჰენდერსონი (1972–1974, ანიმაციური ტელევიზია)
* ნოელ ვონ სონი (1973, ცოცხალი სატელევიზიო პილოტი)
* კრისტინა რიჩი (1991, 1993, ორიგინალური ცოცხალი ფილმები)
* დები დერიბერი (1992–1994, ანიმაციური ტელევიზია)
* უცნობი (1994, რეკლამა: Honey Nut Cheerios)
* ნიკოლ ფუგერე (1998–1999, Addams Family Reunion, The New Addams Family)
* კრისტა როდრიგესი (2010, ბროდვეის მიუზიკლი)
* რეიჩელ პოტერი (2011, ბროდვეის მიუზიკლი)
* კორტნი ვოლფსონი (2011, პირველი ეროვნული ბროდვეის ტური)
* ლორა ლობო (2012, პირველი ბრაზილიელი მსახიობი)
* ფრენკი ლოუ (2012, დიდი ბრიტანეთის ეროვნული ტური)
* ჯენიფერ ფოგარტი (2013, აზიური ტური)
* გლორია აურა (2014, მექსიკის ტური)
* მელისა ჰანტერი (2013-2015, ზრდასრული უენსდეი ადამსი)
* კერი ჰოუპ ფლეტჩერი (2017, დიდი ბრიტანეთის ეროვნული ტური)
* მარჟოლიენ ტიფენი (2019-2019, ჰოლანდიური მიუზიკლი)
* ქლოე გრეის მორეცი (2019, 2021, ანიმაციური ფილმი)
* ჯენა ორტეგა (2022, Netflix-ის სერია)

სქოლიო
------

1. ↑  Addams Family Values, Letters, *The New Yorker*, July 30 2018
**ფოთი-თბილისის რკინიგზა** — პირველი რკინიგზა საქართველოში. 1864 წელს რუსეთის იმპერატორს დასამტკიცებლად წარუდგინეს ფოთი-თბილისის რკინიგზის მშენებლობის საბოოლო პროექტი. 1864 წელს 13 მაისს სამუშაოთა დაწყებამდე გამოიყო მილიონი მანეთი ზესტაფონში ოფიციციალურ ნებართვამდე დაიწყო მიწაზე სამუშაოები. 1865 ივნისში დამდეგს მთავრობამ კავკასიის მეფისნაცვლის განკარგულებით 1 მილიონი მანეთი, ნოემბერში კი 3210 ათ. მანეთი გამოყო გასხვისების ზოლში მოხვედრილი მიწების შესასყიდად, საინჟინრო ნაგებობების ასაგებად და სხვა. სამუშაოს წარმოების პროცესში რკინიგზის აგების თაობაზე მოლაპარაკება მიმდინარეობდა როგორც რუსს ისე უცხოელ კაპიტალისებთან. 1870 წლის 12 ივლისს სამუშაოთა შესრულება „ფოთი-თბილისის გზის საზოგადოებას" გადაეცა. 1871 წელს 26 აგვისტოს მიმოსვლა გაიხსნა ფოთი-ზესტაფონის უბანზე. მოძრავი შემადგენლობა შეიცავს 10 სამგზავრო 21 სატვირთო ორთქმავალს 67 სამგზავროს და 479 სატვირთო ვაგონს. მუშაობა გზის დანარჩენ უბანზე სწრაფი ტემპით მიმდინარეობდა და 1872 წლის მეორე ნახევარში დამთავრდა. მშენებლობაზე 23 603 ათასი მანეთი დაიხარჯა 1872 წლის 22 ოქტომბერს პირდაპირი მიმოსვლა მთელ ხაზზე გაიხსნა.

ლიტერატურა
----------

* თბილისის ენციკლოპედია, თბ. 2002, გვ.874
**ფოთოლეკალა** (ლათ. Agriophyllum) — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი თხლად დატოტვილი ბალახებია, შემოსილი არიან ბუსუსებით და მაგარი ეკლისებრი წვეტიანი ფოთლებით. ყვავილები შეუხედავია, შეკრებილია სქელ იღლიურ ყვავილედებში, თანაყვავილები სადგისისებრია. ნაყოფი შებრტყელებული, ფრთიანი, 2–3 ან მეტი ბასრი გამონაზარდით ზედა მხარეს და ძირში გამოჩენილი თესლით. ცნობილია 5–6 სახეობა. იზრდებიან ქვიშიან მასივებზე კასპიისპირეთიდან და სამხრეთ ამიერკავკასიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთამდე. გაფშეკილი ანუ ეკლიანი ფოთოლეკალა (*A. sguarrosum*) ქვიშების გამმაგრებელი მცენარეა; ნაყოფის მწიფობის დროს წარმოქმნის ბურბურას. ახალგაზრდა მცენარეები ცხვრისა და აქლემის საკვებს წარმოადგენს. ადრე თესლს (შეიცავს 20%-მდე მცენარეულ ზეთს) მომთაბარეები საჭმელად იყენებდნენ.

სახეობები
---------

* Agriophyllum lateriflorum (Lam.) Moq.
* Agriophyllum latifolium Fisch. & C.A.Mey.
* Agriophyllum minus Fisch. & C.A.Mey.
* Agriophyllum montasirii El Gazzar
* Agriophyllum paletzkianum Litv.
* Agriophyllum squarrosum (L.) Moq.typus

სქოლიო
------

1. ↑  *Камелин Р. В.* Кумарчик // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М. 2006. — стр. 329.
**ძაგნიძე და ჩხიკვაძე** — ქართული ვოკალურ-ინსტრუმენტული დუეტი ვალერიან (ვალიკო) ძაგნიძისა (1912-1967) და შალვა (ჟუტუ) ჩხიკვაძის (1914-1976) შემადგენლობით. ითვლებიან საქართველოს ესტრადის ვოკალურ-ინსტრუმენტული ხელოვნების ფუძემდებლებად და კლასიკოსებად.

ვალიკომ და შალვამ 1937 წელს გაიცნეს ერთმანეთი მოზარდ მაყურებელთა თეატრში, 1938 წელს დუეტი შეიქმნა. თავდაპირველად თვითონ ჰქმნიდნენ და ასრულებდნენ ფელეტონებს („რესტორანში", „რუმბა"" და სხვ.; ავტორი შ. ჩხიკვაძე), ასევე იყენებდნენ ცნობილი მუსიკალური ნაწარმოებების თემებს (ზ. ფალიაშვილის ოპერიდან „დაისი", „ცანგალას" თემა „ღვინოვ კახურო"; სიმღერა „სულიკოს" თემა), რითაც მეტად გაითქვეს სახელი. იმავე პერიოდში, კერძოდ 1938 წელს ქმნიან პირველ ვოკალურ-ინსტრუმენტულ კომპოზიციებს („მოცინარე ლალი", „ნუ, ნუ სტირი", „თურმე, როგორ მყვარებიხარ"), სადაც გამოიკვეთა მათი შემოქმედების სტილის და ჟანრის ხაზი. ამ ყველაფერმა ბიძგი მისცა ქართული ესტრადის შემდგომ განვითარებას. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს დაჭრილი ჯარისკაცების გართობისთვის იქმნებოდა არტისტული ბრიგადები, ასეთ ბრიგადებთან ერთად დუეტმაც 600-მდე კონცერტი გამართა. ომის დამთავრების შემდგომ იქმნება პირველი მათი ჰიტი „ჩემო ჩიტუნია" (ავტორი — შ. ჩხიკვაძე). სიმღერა მისი პოპულარობის გამო გამოყენებულ იქნა რეისორ ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმში „ბედნიერი შეხვედრა". 50-იანი წლების მეორე ნახევარში „ჩემო ჩიტუნიას" ასრულებენ იმ დროის თითქმის ყველა მომღერლი თუ ორკესტრი (გურამ ბზვანელის კვარტეტი; გპი-ს ჯაზ-ორკესტრი იოსებ ტუღუშის ხელმძღვანელობით,სიმღერის ორკესტრული ვერსია). 1949 წელს კომპოზიტორ თენგის ჩოჩუას მშვენიერ მელოდიაზე (ტექსტი ოთარ მამფორიასი) იქმნება „ძაგნიძის და ჩხიკვაძის" კიდევ ერთი ვოკალურ-ინსტრუმენტული კომპოზიცია „ყაყაჩო" (შ. ჩხიკვაძის არანჟირება), რომელიც შესრულების დღიდან დღევანდლამდე ერთ-ერთ საუკეთესო სიმღერად ითვლება. ამ დროისთვის ვ. ძაგნიძე და შ. ჩხიკვაძე ფილარმონიის მომღერლები არიან. მათი პოპულარობიდან გამომდინარე ოფიციოზმა გადაწყვიტა გამოეცათ ფირფიტა, სადაც ერთი სიმღერა საბჭოთა იდეოლოგიის თემას უნდა მიძღვნოდა. სიმღერის ტექსტის შექმნა მიანდეს პოეტ რეზო ყენიას, რომელმაც გადაწყვიტა თემატიკის ცენტრში ქართველი მშრომელი-გმირი ქალი ყოფილიყო. კომპოზიტორ შოთა მილორავას და „ძაგნიძე და ჩხიკვაძის" თანამშრომლობით, ქართულ საცეკვაო ჰარმონიაზე შეიქმნა კომპოზიცია „ოქროს ვარსკვლავიანო". ფირფიტაზე ჩაიწერა კიდევ ორი ჰიტი: კომპოზიტორ გოგი ცაბაძის „თეთრი მტრედი" (ოთარ რაზმაძის ტექსტზე, არანჟირება შ. ჩხიკვაძისა) და კომპოზიტორ სანდრო მირიანაშვილის „მიყვარხარ" (ალექსანდრე ჭავჭავაძის ლექსზე). 1989 წელს ჟურნალისტ ოთარ ნოზაძის თაოსნობით მოხდა ამ სიმღერების გაწმენდა და გამოიცა მინი ალბომი „მაგ შენი ბაღის ყაყაჩო".

1961 წელს, პირველებს ესტრადის მომღერალთა შორის მიენიჭათ საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება. 

მუსიკალურ დუეტს მიღებული აქვს მონაწილეობა ფილმებში: „საბუდარელი ჭაბუკი" და „ბედნიერი შეხვედრა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაგ შენი ბაღის ყაყაჩო — dspace.nplg.gov.ge
* ძაგნიძე და ჩხიკვაძე[*მკვდარი ბმული*] — ხაზის რადიო, რადიო 1
* ძაგნიძე და ჩხიკვაძე[*მკვდარი ბმული*] — საზოგადოებრივი რადიო
* გადაცემათა ციკლი ქართული ესტრადის შესახებ. გადაცემა 1 — ჯემალ ბაღაშვილი[*მკვდარი ბმული*]
უჯრედი
**ციტოლოგია** — მეცნიერება უჯრედის აგებულებისა და ცხოველთმოქმედების შესახებ.

ყველა უჯრედი (ყველა მრავალუჯრედიან ორგანიზმში, ისევე როგორც ერთუჯრედიან ორგანიზმში, დაფარულია **გარსით.** იგი შედგება **გარე შრისა** და მის ქვეშ განლაგებული **პლაზმური** **მემბრანისაგან**, რომელიც უშუალოდ ციტოპლაზმას შემოსაზღვრავს. მისი სისქე დაახლოებით 9-10 ნმია.(ნმ არის 10 ხარისხად -9 მეტრი). ყველა მცენარეული და ცხოველური უჯრედის პლაზმური მემბრანა წარმოქმნილია **ცილების და ლიპიდების(ცხიმები)მოლეკულებისაგან**. ლიპიდების მოლეკულები ქმნის შედარებით მკვრივ ორმაგ შრეს, ცილები ნაწილობრივ ან მთლიანად განჭოლავს ლიპიდების შრეს.

პლაზმური მემბრანის ძირითადი ფინქციებია:

1. **დამცველობითი**- იგი იცავს უჯრედის შიგთავსს გარე ზემოქმედებისაგან.
2. **საკონტაქტო**- პლაზმური მემბრანა ქმნის სპეციალურ სტრუქტურებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ უჯრედებს შორის კავშირს.
3. **სატრანსპორტო**- ნივთიერებათა ცვლა უჯრედსა და გარემოს შორის. მიეკუთვნება: ფაგოციტოზი, რომლის მეშვეობით მყარი ნაწილაკები და პინოცოტოზი, რომლის მეშვეობით თხევადი ნივთიერებები აღწევს უჯრედში.

ფაგოციტოზი და პინოციტოზი ასახავს უჯრედების მიერ ნივთიერებათა შთანთქმის პროცესს- ენდოციტოზს. ამ პროცესის საპირისპიროა ეგზოციტოზი.

ანუ, ფაგოცოტოზი და პინოციტოზი არის უჯრედში მყარი და თხევადი ნითიერებების შეღწევა, მათ მიეკუთვნებიან ენდოციტოზს, ხოლო ამ პროცესის საპირისპიროა, ეგზოციტოზი.

უჯრედის ციტოპლაზმაში ასევე ჩაძირულია სხვადასხვა ორგანოიდები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ციტოლოგია საიტზე Curlie


|  |  |
| --- | --- |
| პეპელა | *ეს სტატია ბიოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბიოლოგიის ძირითადი დარგები |
| --- |
|  |
| 
* ანატომია
* ბოტანიკა
* გენეტიკა
* ევოლუციური მოძღვრება
* ეკოლოგია
* ემბრიოლოგია
* ვირუსოლოგია
* ზოოლოგია
* მიკრობიოლოგია
* პალეონტოლოგია
* ფიზიოლოგია
* ციტოლოგია
* ჰისტოლოგია
 |

 |
**ფოლადაურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფოლადაურში, ნასოფლარ შერმაზანას ჩრდილო-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე. ეკლესია დარბაზულია ჩრდილოეთის და სამხრეთის ეკვდერებითა და დასავლეთისა და სამხრეთის კარიბჭეებით. აღდგენილია 2014-2015 წლებში. ეკლესიის მშენებლობაში სამი ეტაპი გამოიყოფა: ადრეული შუა საუკუნეების, რომლიდანაც ძალიან მცირე ნაწილია მოღწეული, VIII-IX საუკუნიდან, ამ პერიოდისაა ძირითადი ქარგა და XIII-XIV საუკუნის მინაშენები, მოხატულობა. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის დაუმუშავებელი ქვიშაქვისა და ბაზალტის ქვით კირ-დუღაბზე. კაპიტელებად და თაღებად ნათალი ქვებია გამოყენებული. 

შესასლელი სამი აქვს, სამხრეთის და დასავლეთის კარი გარედან არქიტრავითაა დასრულებული შიგნიდან თაღოვანია. ჩრდილოეთის კარი მოგვიანებით ეკვდერისთვის უნდა იყოს გაჭრილი. სამხრეთის კედელში ორი, დანარჩენ კედლებში კი თითო თაღოვანი და შიგნით წირთხლებგაგანიერებული სარკმლებია გაჭრილი. კედლები დასრულებულია ბატიყელა კარნიზით, რომელზეც დაწყობილი ყოფილა კრამიტის სახურავი. ადგილ-ადგილ გამოუყენებიათ კრამიტის ლორფინები.

XIII-XIV საუკუნის მხატვრობიდან ამჟამად ძლიერ დაზიანებული ფრაგმენტები შემორჩენილია საკურთხეველში. მოხატულობა სამ რეგისტრად ყოფილა შესრულებული. პირველ რეგისტრში თაღნარში ეკლესიის ექვსი მამაა გამოსახული. დანარჩენი რეგისტრები აღარ იკითხება. ტაძრის XIII საუკუნის კარიბჭეებიდან ამჟამად აღდგენილია სამხრეთის, რომელიც უფრო ადრეული ეკვდერის სივრცეშია ჩართული. დასავლეთის კარიბჭიდან შემორჩენილია ერთსაფეხურიან ცოკოლზე მოწყობილი იატაკი და ლილვებით პროფილირებული ოთხი სვეტის ძირი, რაც მოწმობს, რომ დასავლეთის კარიბჭე სამი მხრით გახსნილი ფანჩატური იყო.

სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი ნიშა აღმოსავლეთის კედელთანაა დატანებული, ხოლო ორი დიდი და პატარა ერთმანეთის თავზე, სამხრეთის სარკმლის მარცხნივ. ეკვდერის კამარა კედლებსა და ტაძრის სამხრეთ კედელზე მიშენებულ ორ თაღს ეყრდნობა. თაღებიდან ერთი ნათალი ქვითაა გადაყვანილი, მეორე კი ნატეხი ქვითაა ნაწყობი. ტაძრის რეაბილიტაციის დროს აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა, რომელიც მოიცავს კეცის, ქოთნებისა და ქვაბ-ქოთნების, ქვევრის და მოჭიქული ჯამების ფრაგმენტებს (ამჟამად გადატანილია ბოლნისის მუზეუმში) ტიპიურია XIII-XIV საუკუნის კერამიკული ნაწარმისა, განსაკუთრებით ქვემო ქართლის ამ პერიოდის ნასახლარებზეა დადასტურებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39299
**ფელიქს ბრიხი** (დ. 3 აგვისტო, 1975, მიუნხენი, დასავლეთი გერმანია) — გერმანელი საფეხბურთო მსაჯი.

სამსაჯო კარიერა
---------------

2004 წელს იმსაჯა თავისი პირველი მატჩი ბუნდესლიგაში. პირველი საერთაშორისო შეხვედრა იმსაჯა 2007 წლის ოქტომბერში, ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის, G ჯგუფის მატჩი, სადაც რუმინეთმა 2-0 დაამარცხა ლუქსემბურგი. 2008 წელს იმსაჯა უეფა-ს თასის 1/32 ფინალის მატჩი, „პანათინაიკოსისა" და „რეინჯერსის" შეხვედრა. 2008-2009 წლების სეზონში პირველად იმსაჯა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე, მან იმსაჯა ჯგუფური ეტაპის შეხვედრა, „ლივერპულსა" და „პსვ"-ს შორის. 2014 წელს იმსაჯა ევროპა ლიგის ფინალი. 2017 წელს იმსაჯა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალური შეხვედრა, სადაც ერთმანეთს მადრიდის „რეალი" და „იუვენტუსი" დაუპირსპირდნენ. ბრიხს ნამსაჯები აქვს ორ მსოფლიო (2014, 2018) ჩემპიონატზე, 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატსა და 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

ფელიქს ბრიხი არის სამართლის დოქტორი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* dfb.de

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ევრო 2016-ის არბიტრები |
| --- |
|  |
| მსაჯები | 
მარტინ ატკინსონი  • ფელიქს ბრიხი  • ჯუნეით ჩაკირი • კარლოს ველასკო კარვალიო • ნიკოლა რიცოლი • ბიორნ კეიპერსი • მარკ კლატენბურგი • დამირ სკომინა • ვილი კოლამი • ოვიდიუ ჰაცეგანი • იუნას ერიქსონი • სერგეი კარასიოვი • ვიქტორ კაშაი • პაველ კრალოვეცი • შიმონ მარცინიაკი • მილორად მაჟიჩი • სტეინ ოდვარ მოენი • კლემან ტიურპენი |

 |
**ყველა რელიგიის ტაძარი** (რუს. Храм всех религий) ან **სამყაროს ტაძარი** (რუს. Вселенский храм) — არქიტექტურული კომპლექსი ყაზანის მიკრორაიონ სტაროე არაკჩინოში, რუსეთი; გაერთიანებულია მართლმადიდებლური ეკლესია, მინარეთი, სინაგოგა და სხვა რელიგიურ არქიტექტურათა ცნობადი ფორმები. შენება დაიწყო 1992 წელს ადგილობრივ ხელოვან ილდარ ხანოვის მიერ.

შენობა არა მოქმედი ტაძარი, არამედ „კულტურისა და რწმენის ტაძარია", როგორც მას ხანოვი აღწერს.

ის ქალაქ ყაზანის ცნობილ ღირშესანიშნაობად იქცა, რომელიც ამაყობს თავისი, განსხვავებულ კულტურათა, მშვიდობიანი კომბინაციით. ხანოვის თქმით, მსოფლიოს 16 რელიგიის აღსანიშნად, შენობას 16 გუმბათი ექნება.

* 
* 
* 
*

სქოლიო
------

1. ↑  ყველა რელიგიის ტაძარი. ინტერვიუ ილდარ ხანოვთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ყველა რელიგიის ტაძარი***

* თერთმეტი წელი, თათარი მკურნალი ილდარ ხანოვი აშენებს მის „ყველა რელიგიის ტაძარს" დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine.
* ყველა რელიგიის ტაძარი ყაზანში, ქალაქის ტურისტული პორტალი დაარქივებული 2010-05-01 საიტზე Wayback Machine.
**ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონები** (ინგლ. The V.I.P.s) — 1963 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ტერენს რატიგანის სცენარის მიხედვით. მარგარეტ რეზერფორდმა მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფრანსის ანდროსი აპირებს დატოვებს ლონდონი და გაფრინდეს ნიუ-იორკში პლეიბოი მარკ შამპსელთან ერთად. ფრენა შეფერხდება და აეროპორტში ის შეხვდება მდიდარ ქმარს, რომელსაც ცდილობს დაშორდეს.ლეს მანგრუმი, ავსტრალიელი ბიზნესმენი მგზავრობს თავის ლოიალურ მდივანთან ერთად და ის უნდა იყოს ნიუ-იორკში შემდეგ დღეს, რათა დადოს შეთანხმება, რაც დაეხმარება შეინარჩუნოს საკუთარი სატრაქტოო კომპანია. მაქს ბუდამ, რომელიც მოგზაურობს ვარსკვლავ გლორია გრიტისთან ერთდ, სასწრაფოდ უნდა დატოვოს ინგლისი, რათა თავი აარიდოს ინგლისურ საშემოსავლო გადასახადს. გრაფინია ბრაიტონმა უნდა დაიწყოს მუშაობა ამერიკულ კურორტზე, რათა გადაიხადოს დაგროვილი გადასახადები. ნისლის გამო ფრენა ფერხდება და ყველას მომავალი ბურუსში ეხვევა. ისინი იძულებულნი ხდებიან, ღამე აეროპორტის სასტუმროში გაათიონ და კარგ ამინდს დაელოდონ.

როლებში
-------

* რიჩარდ ბარტონი - პოლ ანდროსი
* ელიზაბეთ ტეილორი - ფრანსის ანდროსი
* მარგარეტ რეზერფორდი - გრაფინია ბრაიტონი
* მეგი სმითი - მის მედი
* როდ ტეილორი - ლეს მანგრუმი
* ორსონ უელსი - მაქს ბუდა
* ლუი ჟურდანი - მარკ შამპსელი
* ელზა მარტინელი - გლორია გრიტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონები" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონები" — Allmovie-ზე
* „ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონები" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონები" — Box Office Mojo-ზე
**ყვედრეშის მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელი ყვედრეშში. ინტერიერი და ფასადები შელესილია. სახურავის ცენტრში აღმართულია ჯვრით დაგვირგვინებული ხის რვაწახნაგა ცრუ გუმბათი. შენობას ქვემო სვანეთში გავრცელებულ გვიანდელ ეკლესიათა უმეტესობის, ტიპური გეგმა გააჩნია. თითქმის კვადრატულ დარბაზის გეგმიდან აღმოსავლეთით გარეთ გატანილია შვერილი ხუთწახნაგა აფსიდი. ინტერიერში შელესილია კედლები და შეთეთრებული. ჭერი შეკიდული ხისაა, ცისფრად შეღებილი. აფსიდის მხრებს შორის ჩადგმულ ხის კანკელზე დასვენებულია ქართული ხატები, ასომთავრული წარწერებით. აფსიდის ცენტრში განთავსებულია კვადრატული ბაზისი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ამოღებულია არქიტრავული ნიშა.ეკლესიაში თხუტმეტი სარკმელია, თხუთმეტივე თაღოვანი. შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ კედლის ცენტრში. ფასადები: დეკორირებულია კარ-სარკმლის ბრტყელი ლილვებითა და კუთხის პილასტრებით. შესასვლელის თავზე ამოკვეთილია რელიეფური ჯვარი.სახურავი, გუმბათი და საკურთხეველი გადახურულია შიფერის საბურავით.დარბაზისა და საკურთხევლის საბურავებს შემოყოლებული აქვს მარტივი პროფილის მქონე ლავგარდანი.ინტერიერში და ფასადებზე კედლები ზოგადგილას მცირედ არის გაბზარული, ხოლო ნალესობა ჩამოყრილია. ეკლესიის საკურთხევლის და გუმბათის საბურავი დაზიანებულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 14618
**ყვარლის ფერისცვალების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტში. აგებულია 1808 წელს.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია რიყის ქვის სწორხაზოვანი წყობით. კუთხეებში, თაღების, ლავგარდნის და ფასადების შემკულობისათვის გამოყენებულია აგური. სულ სამი კარი აქვს: სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. სამხრეთის და დასავლეთის კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი დასრულებულია თარაზულად. ჩრდილოეთის კარი არქიტრავულია ორივე მხრიდან. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლებში თითო, ხოლო გრძივ კედლებში ორ-ორი სარკმელია, მათგან ჩრდილოეთის და სამხრეთის დასავლეთ ნაწილში გაჭრილი სარკმლები ვიწრო და შეისრულია, დანარჩენები კი ფართო და თაღოვანი. კედლები დასრულებულია აგურის ოთხმაგი ლავგარდნით ხოლო გადახურულია კრამიტით. დასავლეთის მხარეს დადგმულია ცემენტის სამრეკლო-ფანჩატური. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდაა, მისი კონქი კი ეყრდნობა ფართო მხრებსა და შეისრულ თაღს. აბსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში კი სხვადასხვა ზომის ორი ნიშაა. საკურთხეველი ამაღლებულია ორი საფეხურით. იგი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. აქედან ერთი კრონშტეინებზე დაბჯენილი თაღი დარბაზის შუაშია, ხოლო მეორე დასავლეთის კედლის კუთხეებში არსებულ პილასტრებზე გადადის. ეკლესიის ფასადები გაფორმებულია აგურით: აღმოსავლეთის ფრონტონში ერთი, ხოლო დასავლეთისაში კი გამოსახულია სამი ჩაღრმავებული, კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარი. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კარის თავზეც ასეთივე ჯვრებია მოცემული. კარის სამივე გვერდზე მოცემულია აგურის წყობის ჩაღრმავებით სამ-სამი რომბი. დასავლეთის კედელში, კარის თავზე თეთრ მარმარილოში ამოკვეთილია მხედრული წარწერა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „1808 წელსა აგვისტოს 18 აღვაშენეთ ეკლესიას ფერისცველებისა ჩვენ იმერლიშვილმა დემეტრემ და ჭერაშვილმა ნადირამ საოხად სულისა ჩვენისა შვილთა და მომავალთა, სახლისა ჩვენისათა და დასაკვლელად ჩვენად და შთამომავალთა სახლისა ჩვენისათა რომელ ვყავთ სასაფლაოდ და მოსახსენებლად სულთა ჩვენთა აღმომკითხველნი ამის წერილისან შენდობას გვიბრძანებდეთ." |
|  |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 18257
**ყვარლის სისონაანთ კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარელში, ვაჟა-ფშველას ქუჩაზე. თარიღდება XVIII საუკუნით. 

კოშკი ოხკუთხაა (9,3x9,3 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. ზოგიერთი არქიტექტურული ელემენტის წყობაში გამოყენებულია აგური. დაზიანებულია თუმცა შემორჩენილია ორი სართული და მესამე სართულის მცირე ნაწილი. ჩამოშლილია სართულშუა გადახურვები, რომელიც ხის ყოფილა (ჩანს მხოლოდ კოჭის ბუდეები). 

შესასვლელი პირველ სართულზეა, სამხრეთ კედლის დასავლეთით. კიდეში კარი გარედან თაღით, ხოლო შიგნიდან თარაზულადაა გადახურული. კართან ახლოს აღმოსავლეთით სათოფურია. აღმოსავლეთ კედლის შუაში მოწყობილია ბუხარი, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა. მათ თავზე — თითო სათოფური. თითო სწორკუთხა ნიშა დანარჩენ კედლებშიცაა. მეორე სართულის ოთხივე კედელში ფართო სარკმლებია გაჭრილი. 

გარედან კოშკის აღმოსავლეთ კედლის ხაზზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან, შემორჩენილია კოშკზე მიდგმული კედლის ნაწილი (სისქე 1,6 მეტრი).

სისონაანთ კოშკს 2018 წლის 8 მაისს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ნიკოლოზ ანთიძის შესაბამისი ბრძანებით კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

ლიტერატურა
----------

* *გიორგობიანი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 344.

სქოლიო
------

1. ↑   საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო
**უშაკოვის ლაშქრობა** — რუსეთის იმპერიის სამხედრო ოპერაცია საფრანგეთთან ომის დროს 1798-1800 წლებში ხმელთაშუა ზღვაში. სახელი ეწოდა მეთაურის, თედორე უშაკოვის გამო. 1798 წლის 20 სექტემბერს დარდანელიდან ხმელთაშუა ზღვაში გავიდა რუსეთის და ოსმალეთის გაერთიანებული ესკადრა. მასში შედიოდა რუსეთის 6 სახაზო ხომალდი, 7 ფრეგატი და სამი გემი, 792 ქვემეხი, 7400 კაცი, აგრეთვე ოსმალეთის 4 სახაზო ხომალდი, 6 ფრეგატი, 4 კორვეტი, 14 საკანონერო ნავი. ოსმალეთის ფლოტს სდარდლობდა ვიცე-ადმირალი ქედირბეი. უშაკოვის გეგმა ითვალისწინებდა იონიის კუნძულების გათავისუფლებას. რუსეთ-ოსმალეთის ძალებმა საფრანგეთისგან გაათავისუფლა კუნძულები კითერა (12 ოქტომბერი), ზანტე (14 ოქტომბერი), კეფალინია (17 ოქტომბერი), ლევკასი (3 ნოემბერი). 1799 წლის 18 თებერვალს შტურმით აიღო ციხესიმაგრე კორფუ და შექმნა 7 კუნძულის რესპუბლიკა, რომელიც ოფიციალურად 1800 წლის მარტში გამოცხადდა. 3 აგვისტოს უშაკოვის ესკადრა ადმირალ ჰორაციო ნელსონის ესკადრასთან თანამოქმედებისთვის მესინაში, შემდეგ კი ნეაპოლში გადავიდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 195.
**უშანგი ივანეს ძე გოჯიაშვილი** (დ. 4 ნოემბერი, 1933, დაბა თიანეთი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 2007, სოჭი, რუსეთი) — ქართველი სამთო ინჟინერი, ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1973).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1957). 1957–1965 მუშაობდა დონბასში (უკრაინის სსრ) შახტების მშენებლობაზე, 1965-1986 — ენგურჰესის მშენებლობაზე (1981-1986 — ენგურჰესის მშენებლობის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი). 1986–1988 წლებში იყო საქართველოს სსრ საავტომობილო გზების მინისტრის მოადგილე, 1988–1997 წლებში — „თბილმეტრომშენის" გენერალური დირექტორი, 1997–2000 წლებში — „თბილმეტრომშენის" უფროსის მოადგილე და „თბილმეტრომშენის" ეკატერინბურგის ფილიალის ხელმძღვანელი. 2000 წლიდან მუშაობდა რუსეთში, ქ. სოჭში საგვირაბო რაზმის მთავარ ინჟინრად, შემდეგ მთავარ ტექნოლოგად და გენერალური დირექტორის მრჩევლად. მინიჭებული ჰქონდა საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს პრემია (1988), საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1993), ღირსების ორდენი (1997).

ლიტერატურა
----------

* *ნემსაძე, შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 133.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* უშანგი გოჯიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ყვარლის ჯვარპატიოსნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ქალაქ ყვარელში, ვ. მამულიშვილის კუთვნილ ვენახში. თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (7,7x5,6 მ), ნაგებია ყორე ქვით. ერთადერთი, შიგნიდა და გარედან ბრტყლად გადახურული შესასვლელი დასავლეთიდანაა, აღმოსავლეთით ღრმა ნალისებრი აფსიდია, რისი სიღრმეც სარბაზის სიგრძის ტოლია, აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, რომლის ორივე მხარეს მოწყობილია თითო ოთხკუთხა ნიშა, მსგავსი თითო სარკმელი, ერთმანეთის პირდაპირ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. აფსიდი გადახურულია აგურით ნაწყობი კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. დასავლეთით პილასტრებზე გადაყვანილი კედლის თაღია. ეკლესიის დარბაზი უჩვეულოდ მოკლეა, გადახურულია აგურის ნახევარცილინდრული კამარით. იატაკი მოგებულია ქართული აგურით. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადების ფრონტებში გამოსახულია თითო შეღრმავებული ჯვარი. კედლები დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით, შენობა გადახურულია კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *გიორგობიანი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 352.
**ყვარლის ციხისჯვარი** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ყვარლის აღმოსავლეთით, ბურსის ხეობაში, ძნელად მისადგომ ადგილას. თარიღდება XIV საუკუნე-XV საუკუნე საუკუნეებით. ციხე სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული (სიგრძე 90 მეტრი, სიგანე 30 მეტრი) და გეგმით ტეხილი მოხაზულობა აქვს. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია გალავნის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლები (სიმაღლე 6-7 მეტრი) და მათში ჩართული ნახევარწრიული კოშკების ნაწილები. გალავნის დანარჩენი კედლები თითქმის მიწის პირამდეა დანგრეული. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია: ეკლესია ორსათავსიანი ნაგებობის ნაშთები და წყლის რეზერვუარები. შედარებით უკეთესადაა შემორჩენილი ციხის ეკლესია. იგი დარბაზულია (5,3x4 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან სწორკუთხაა, შიგნიდან-თაღოვანი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელი სამხრეთ კედელშიცაა. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, ნახევარწრიულია კონქის თაღიც, დასავლეთით კუთხის პილასტრებზე გადაყვანილი კედლის მიმდებარე თაღია.

ლიტერატურა
----------

* *აბაშიძე მ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 348.
**ფილდ-სპანიელი** (ინგლ. Field Spaniel) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

ფილდ-სპანიელი თავდაპირველად კოკერ-სპანიელის ერთ-ერთ სახეობად ითვლებოდა, დამოუკიდებელ ჯიშად აღიარეს 1892 წელს. ფილდ-სპანიელის მოშენებამ მხოლოდ საგამოფენო მიზნით, გამოიწვია მისი მუშა თვისებების გაუარესება. მეორე მსოფლიო ომის დროს ეს ჯიში თითქმის განადგურდა, მაგრამ 1960-იანი წლების ბოლოს შესაძლებელი გახდა ამ ჯიშის ძაღლების რაოდენობის გაზრდა. მას შემდეგ რაც ფილდ-სპანიელი დამოუკიდებელ ჯიშად აღიარეს, მისი გარეგნობა ძალიან შეიცვალა. ამას მოჰყვა ძალიან სამწუხარო შედეგები. XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყეს მიზანმიმართულად გრძელზურგიანი და მოკლე, მძიმეძვლიანი ძაღლების გამოყვანა. შედეგად ფილდ-სპანიელებმა სრულებით დაკარგეს მუშა თვისებები. დღესდღეობით პოპულარული, ფილდ-სპანიელი ჩამოყალიბდა 1960 წელს, როდესაც ჯიშის აღსადგენად ისინი შეაჯვარეს ინგლისურ კოკერ და სპრინგერ-სპანიელებთან. ფილდ-სპანიელს აქვს საშუალო ზომის, სერიოზული, ოდნავ ნაღვლიანი თვალები, გრძელი ყურები, წინა ფეხები სწორია, მბზინავი აბრეშუმისებრი ბალანი იცავს ძაღლს უამინდობისგან. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ღვიძლისფერი, ღვიძლისფერი-თეთრით, შავი და განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ადვილად იტანს სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრება, ადვილად იწვრთნება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფილდ-სპანიელი (ინგლისური)

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფილდ-სპანიელი***
**სერ ფრენკ მერი სტენტონი** — FBA (დ. 17 მაისი, 1880 — გ. 15 სექტემბერი, 1967) იგი იყო ანგლო-საქსონური ინგლისის ისტორიკოსი და სამეფო ისტორიული საზოგადოების პრეზიდენტი (1937–1945).

ჰენრი სტენტონის ვაჟი საუთუელიდან, ნოტინჰემშირი, მან განათლება მიიღო ოქსფორდის კებლე კოლეჯში და 1947 წელს აირჩიეს საპატიო სტიპენდიანტად.

ალენ მაუერთან ერთად სტენტონმა დაწერა მეორე ინგლისური ადგილის სახელების საზოგადოების ტომი, The Place-Names of Buckinghamshire, რომელიც გამოიცა 1925 წელს. მან წაიკითხა ფორდის ლექციები ოქსფორდის უნივერსიტეტში 1929 წელს. მან განაგრძო ანგლო-საქსური ინგლისზე წერა და დაწერა ტომი: ინგლისის ოქსფორდის ისტორია, რომელიც პირველად გამოიცა 1943 წელს და ფართოდ განიხილება იმ პერიოდის კლასიკურ ისტორიად.

სტენტონი იყო კითხვის უნივერსიტეტის ისტორიის პროფესორი (1926–1946), შემდეგ კი უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერი (1946–1950). კითხვის უნივერსიტეტში ვიცე-კანცლერად მუშაობის პერიოდში, იგი ხელმძღვანელობდა უნივერსიტეტის მიერ Whiteknights Park-ის შეძენას, შექმნა ახალი კამპუსი, რამაც საშუალება მისცა უნივერსიტეტის გაფართოებას შემდგომ ათწლეულებში. 2008 წლის ნოემბერში გამოცხადდა, რომ ახალი საცხოვრებელი დარბაზი, რომელიც აშენდებოდა ამ კამპუსში, დაერქვა Stenton Hall, მის პატივსაცემად. სტენტონის ყოველწლიური ლექცია, რომელსაც ატარებს გამოჩენილი ისტორიკოსი, გაიხსნა რიდინგის უნივერსიტეტში 1967 წელს.

მას მიენიჭა რაინდის წოდება 1948 წლის საახალწლო პატივზე და მიიღო ჯილდო მეფე ჯორჯ VI-ისგან ბუკინგემის სასახლეში 1948 წლის 10 თებერვალს.

მისმა მეუღლემ, დორის მერი სტენტონმა დაწერა წინასიტყვაობა, ანგლო-საქსური ინგლისის მესამე გამოცემაზე, რომელიც გამოქვეყნდა მისი გარდაცვალების შემდეგ, და რედაქტირდა მოსამზადებელი ანგლო-საქსური ინგლისისთვის: როგორც ფრენკ მერი სტენტონის შეგროვებული ნაშრომები, გამოქვეყნებული 1970 წელს. თავად ისტორიკოსი, რომელმაც შექმნა ინგლისური საზოგადოება ადრეულ შუა საუკუნეებში, ინგლისის პელიკანის ისტორიისთვის და ინგლისელი ქალი ისტორიაში (1957).

სტენტონის ნაშრომები, მისი მეუღლის, დორისის, ლედი სტენტონის ნაშრომებთან ერთად, მათი ბიბლიოთეკა და მონეტების კოლექცია კითხვის უნივერსიტეტის სპეციალური კოლექციების ნაწილია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფრენკ სტენტონი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive
* Stenton Papers
* Stenton Library
* Stenton Coin Collection
* Stenton. F. M. (1920), The Danes in England.. History, 5: 173–177. doi: 10.1111/j.1468-229X.1920.tb01326.x
* TYPES OF MANORIAL STRUCTURE IN THE NORTHERN DANELAW By F. M. STENTON
* Documents illustrative of the social and economic history of the Danelaw, from various collections (1920) By F. M. Stenton

სქოლიო
------

1. ↑  Institute of Historical Research, Summary; Royal Historical Society, 'About Us' დაარქივებული 2010-02-09 საიტზე Wayback Machine.. მოძიებულია 19 თებერვალს 2010.
2. ↑   (1960) *Northamptonshire Past and Present* (en).  Northamptonshire Record Society,   გვ. 181.
3. ↑   (1970) რედ. Drennan, Basil St G.: *The Keble College Centenary Register 1870–1970*.  Keble College, Oxford,   გვ. 3. ISBN 978-0-85033-048-9.
4. ↑  Stenton Lecture. ციტირების თარიღი: 4 May 2018
5. ↑  „No. 38161". *The London Gazette* (Supplement): 2. 30 December 1947.
6. ↑  „No. 38207". *The London Gazette*: 1035–1036. 13 February 1948.