**25 ოქტომბერი - 12 ნოემბერი 1978 ბუენოს-აირესი, არგენტინა**

არგენტინის დედაქალაქი მეორედ მასპინძლობდა საჭადრაკო ოლიმპიადას. ბუენოს-აირესში ამჟამად 65 ქვეყნის ნაკრები გუნდი ჩავიდა. ოლიმპიადას დაუბრუნდნენ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ნაკრები გუნდებიც, რომლებმაც გასაგები მიზეზების გამო გამოტოვეს ხაიფას ოლიმპიადა.

ტურნირმა მეტად დაძაბულად ჩაიარა. პირველი სამი ტური ლიდერობდა ინგლისის მაკრები. მეოთხე ტურში მას სსრ კავშირის გუნდი წამოეწია. საბჭოელები ამჟამად მსოფლიოს ჩემპიონის, ანატოლი კარპოვის გარეშე თამაშობდნენ (მას ახლახან ჰქონდა დამთავრებული მომქანცველი მატჩი ვიქტორ კორჩნოისთან). მეოთხე და მეხუთე ტურები საბჭოელებმა და ინგლისელებმა ერთად იარეს, შემდეგ კი საბჭოთა მოჭდრაკეებმა მოახერხეს დაწინაურება. მერვე ტურის შემდეგ საბჭოელები ერთი ქულით უსწრებდნენ ამერიკელებს და ორით - უნგრელებს. თითქოს ყველაფერი თავის ადგილზე დადგა, მთავარი მატჩები უკვე ნათამაშები იყო და ჩემპიონობაც შორს აღარ იყო, მაგრამ საბჭოთა მოჭადრაკეებმა აშკარად ჩააგდეს მეცხრე-მეთერთმეტე ტურები, როდესაც 12 შესაძლებლობიდან სულ 5,5 ქულა აიღეს. ამით კარგად ისარგენლეს მდევრებმა და მეთერთმეტე ტურის შემდეგ ცხრილს უკვე ამერიკელები ედგნენ სათავეში. მათ ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდნენ უნგრელი და საბჭოთა მოჭადრაკეები.

საფინიშო აჩქარება უველაზე კარგად უნგრელებს გამოუვიდათ. მათ დარჩენილ სამ ტურში 9 ქულას მოუყარეს თავი და 50 წლის შემდეგ ისევ დაეუფლნენ ჰამილტონ-რასელის თასს. საბჭოელებმა იმავე სამ ტურში მხოლოდ 8 ქულის მოპოვება შეძლეს და მეორე ადგილს დასჯერდნენ. კიდევ უფრო სუსტი ფინიში ჰქონდათ ამერიკელებს მათ მხოლოდ 6,5 ქულა დაუმატეს თავიანთ აქტივს და ბრინჯაოს მედლებს დაეპატრონენ.

საბჭოთა გუნდის წარუმატებლობის ძირითდი მიზეზი გუნდში ისეთი ლიდერის არყოფნა იყო, როგორებიც იყვნენ წინა ოლიმპიადაზე ანატოლი კარპოვი და მიხეილ ტალი. პირველად მოხდა რომ ვერცერთმა საბჭოთა მოჭადრაკემ ვერ მოიგო საკუთრი დაფა (არადა საბჭოეთიდან ემიგრირებულმა ვიქტორ კორჩნოიმ მოიგო, ყველაზე პრესტიჟული, პირველი დაფა). საერთოდ უარყოფითი ბალანსით დაამთავრა ტურნირი ბორის გულკომ. ყოველივე ამან კი მოიტანა ის შედეგი, რაც გუნდმა ბუენოს-აირესში აჩვენა, თუმცა ეს რაღა თქმა უნდა სრულებითაც არ აკნინებს უნგრელთა ბრწყინვალე გამარჯვებას.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 65 ქვეყნის 66 ნაკრები გუნდი (არგენტინელებმა ორი გუნდი გამოიყვანეს). ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 14 ტურად.

* 1 დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 37
* 2 დროშა: სსრკსსრკ - 36
* 3 დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 35
* 4 დროშა: გერმანიაგერმანია - 33
* 5 ისრაელის დროშაისრაელი - 32,5
* 6 დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 32,5
* 7 დროშა: დანიადანია - 32
* 8 დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 32
* 9 დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 32
* 10 დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 32
* 32 ქულა

11.დროშა: კანადაკანადა,

* 31,5 ქულა

12.დროშა: ინგლისიინგლისი, 13.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი, 14.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები,

* 31 ქულა

15.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია, 16.დროშა: შვედეთიშვედეთი, 17.დროშა: არგენტინაარგენტინა,

* 30,5 ქულა

18.დროშა: კუბაკუბა, 19.დროშა: ავსტრიაავსტრია, 20.დროშა: ჩინეთიჩინეთი, 21.მექსიკის დროშამექსიკა,

* 30 ქულა

22.დროშა: ფინეთიფინეთი, 23.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია,

* 29,5 ქულა

24.ფილიპინების დროშაფილიპინები, 25.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია, 26.ინდონეზიის დროშაინდონეზია, 27.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია,

* 29 ქულა

28.ისლანდიის დროშაისლანდია, 29.დროშა: ჩილეჩილე, 30.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია, 31.დროშა: ნორვეგიანორვეგია,

* 28,5 ქულა

32.პარაგვაის დროშაპარაგვაი, დროშა: არგენტინაარგენტინა-2,

* 28 ქულა

33.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია, 34.ვენესუელის დროშავენესუელა, 35.სირიის დროშასირია,

* 27,5 ქულა

36.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი, 37.ურუგვაის დროშაურუგვაი, 38.დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშადომინიკელთა რესპუბლიკა, 39.შრი-ლანკის დროშაშრი-ლანკა, 40.ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი,

* 27 ქულა

41.დროშა: უელსიუელსი, 42.პერუს დროშაპერუ, 43.გაიანის დროშაგაიანა, 44.იაპონიის დროშაიაპონია, 45.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი, 46.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები,

* 26,5 ქულა

47.დროშა: ბელგიაბელგია, 48.გვატემალის დროშაგვატემალა, 49.მაროკოს დროშამაროკო,

* 26 ქულა

50.ტუნისის დროშატუნისი, 51.ეკვადორის დროშაეკვადორი, 52.დროშა: ბოლივიაბოლივია, 53.ტრინიდადი და ტობაგოს დროშატრინიდადი და ტობაგო, 54.იორდანიის დროშაიორდანია,

* 25,5 ქულა

55.იამაიკის დროშაიამაიკა,

* 25 ქულა

56.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო, 57.მალაიზიის დროშამალაიზია,

* 23,5 ქულა

58.ლიბიის დროშალიბია, 59.მავრიტანიის დროშამავრიტანია,

* 22,5 ქულა

60.ანდორის დროშაანდორა,

* 22 ქულა

61.აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების დროშააშშ-ის ვირჯინის კუნძულები,

* 20,5 ქულა

62.ბერმუდის კუნძულების დროშაბერმუდის კუნძულები,

* 16 ქულა

63.ზაირის დროშაზაირი,

* 12,5 ქულა

64.დროშა: არაბთა გაერთიანებული საამიროებიარაბთა გაერთიანებული საამიროები, 65.ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულების დროშაბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები.

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: უნგრეთიუნგრეთი

ლაიოშ პორტიში 10 (+8=4-2), ზოლტან რიბლი 9 (+5=8-0), დიულა საქსი 8,5 (+5=7-0), ანდრაშ ადორიანი 2 (+0=4-0), იშტვან ჩომი 6 (+2=8-0), ლასლო ვადასი 1,5 (+1=1-1).

* დროშა: სსრკსსრკ

ბორის სპასკი 7 (+4-6-1), ტიგრან პეტროსიანი 6 (+3=6-0), ლევ პოლუგაევსკი 8 (+6=4-1), ბორის გულკო 2 (+1=2-2), ოლეგ რომანიშინი 6,5 (+4=5-1), რაფაელ ვაჰანიანი 6,5 (+3=7-0).

* დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ

ლუბომირ კავალეკი 6,5 (+4=5-1), უოლტერ ბრაუნი 4,5 (+3=3-3), ანატოლი ლეინი 6 (+4=4-2), რობერტ ბირნი 4,5 (+2=5-1), ჯეიმზ ედვარდ ტარჯანი 9,5 (+9=1-1), უილიამ ლომბარდი 4 (+2=4-1).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვიქტორ კორჩნოი | დროშა: შვეიცარია შვეიცარია | 9 | 11 | 81,8 |
| ორესტეს როდრიგეს ვარგასი | პერუს დროშა პერუ | 8 | 10 | 80,0 |
| ულფ ანდერსონი | დროშა: შვედეთი შვედეთი | 10 | 13 | 76,9 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ადამ კულიგოვსკი | დროშა: პოლონეთი პოლონეთი | 10 | 13 | 76,9 |
| პეტერ ბაიასასი | დროშა: კანადა კანადა | 9 | 12 | 75,0 |
| იარო რანტანენი | დროშა: ფინეთი ფინეთი | 8 | 11 | 72,7 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| გიორგი ტრინგოვი | დროშა: ბულგარეთი ბულგარეთი | 8,5 | 11 | 77,3 |
| ლევ პოლუგაევსკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 8 | 11 | 72,7 |
| დიულა საქსი | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 8,5 | 12 | 70,8 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| გლენ ბორდონადა | ფილიპინების დროშა ფილიპინები | 7 | 9 | 77,8 |
| მანუელ ბელონ-ლოპესი | დროშა: ესპანეთი ესპანეთი | 10 | 13 | 76,9 |
| კიკერო ბრაგა | დროშა: ბრაზილია ბრაზილია | 8 | 11 | 72,7 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ჯეიმზ-ედვარდ ტარჯანი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 9,5 | 11 | 86,4 |
| ნათან ბირბაუმი | ისრაელის დროშა ისრაელი | 10 | 13 | 76,9 |
| სილვინიო გარსია მარტინესი | დროშა: კუბა კუბა | 8 | 11 | 72,7 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ჯიმ ტურნერი | ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულების დროშა ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები | 6,5 | 7 | 92,9 |
| ვეიდა ჩანგი | დროშა: ჩინეთი ჩინეთი | 6,5 | 8 | 81,3 |
| რობერტო ნავარო | მექსიკის დროშა მექსიკა | 6 | 8 | 75,0 |

### ლიტერატურა

* Б. Туров Пять Шахматных олимпиад. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1984
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |