recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბესაძე**. |

**კაპიტონ მელქისედეკის ძე აბესაძე** (დ. 25 ნოემბერი, 1900, სოფ. მუხურა, ტყიბულის მუნიციპალიტეტი ― გ. 12 ივლისი, 1987, ქუთაისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1974), დაჯილდოებულია 3 მედლით.

ბიოგრაფია
---------

1922 წელს დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია. 1921–1926 წლებში მონაწილეობდა ქუთაისის რკინიგზის კლუბის დრამატული წრის სპექტაკლებში. 1928 წელს კოტე მარჯანიშვილმა მიიწვია მის მიერ ქუთაისში დაარსებულ თეატრში (ამჟამად თბილისის მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), სადაც აბესაძემ 1930-მდე იმუშავა. სხვადასხვა წლებში მოღვაწეობდა თბილისის წითელ და მოზარდ მაყურებელთა თეატრებში. 1938 წლიდან თეატრის მსახიობია. წარმატებით გამოდის სახასიათო როლებში: ყვარყვარე, მანუჩარი (პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი" და „კოლმეურნიუს ქორწინება"), ჯიბო კვანტრიშვილი, მოსე მწერალი (შალვა დადიანის „გუშინდელნი" და „ნინოშვილის გურია"), კირკიტა (მიხეილ ჯაფარიძის „ჟამთაბერის ასული"), ხარიტონ აბზიანიძე (გერცელ ბააზოვის „მუნჯები ალაპარაკდნენ"), სკრობოტი (მაქსიმ გორკის „მტრები"), შვაჩი (ბორის ლავრენიოვის „რღვევა") და სხვა. მონაწილეობდა ფილმებში: „დაკარგული სამოთხე" (იმერელი გლეხი), „საბუდარელი ჭაბუკი" (ფოსტალიონი), „ჩემი მეგობარი ნოდარი" (მეტლე აფრასიონი) და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 27.
* *ცუცქირიძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 28.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კაპიტონ აბესაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პიკო-და-ნებლინა** (ინგლ. Pico da Neblina — „ნისლიანი პიკი") — უმაღლესი მთა ბრაზილიაში, ზღვის დონიდან 2,994 მ. მდებარეობს გვიანის მთიანეთში, იმერის ქედზე (პორტ. Serra do Imeri), ბრაზილია - ვენესუელის საზღვარზე. როგორც განისაზღვრა 1962 წელს, საზღვრების დადგენისას, მთის ფერდები ძლივს ხვდება ბრაზილიის საზღვრებში. სულ რაღაც 687 მეტრით არის დაშორებული ვენესუელის საზღვარს, რომელიც გადის ზუსტად მწვერვალ პიკო-31-დე-მარკოზე (ბრაზილიის სიმაღლით მეორე მწვერვალი).

სიტყვა *neblina* პორტუგალიურად ნიშნავს *ნისლს*, შესაბამისად პიკის სახელია ნისლიანი პიკი. მართლაც მთა უმეტეს შემთხვევაში ნისლით არის დაფარული. ის 1965 წელს ბრაზილიელმა ჯარისკაცებმა აღმოაჩინეს.

მდებარეობა
----------

ოფიციალურად პიკო-და-ნებლინა მდებარეობს სანტა-იზაბელ-დუ-რიუ-ნეგრუს მუნიციპალიტეტში, ამაზონასის შტატში. თუმცა ამას პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს. მუნიციპალიტეტის ურბანული არეებიდან მთა მიუდგომელია, დაშორებულია დაახლოებით 180 კილომეტრით. ეროვნული პარკის ხელმძღვანელობა, იანომამის რეზერვაცია და საზღვრის დაცვა ცვლის მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელებს ყველა პრაქტიკულ საკითხში. უახლოესი ქალაქი საიდანაც ყველა ექსპედიცია გადის არის საუ-გაბრიელ-და-კახოირა, რომელიც მთიდან 140 კილომეტრითაა დაშორებული (ოღონდ არა გზით, არამედ პირდაპირი ხაზით).

მთა შედის პიკო-და-ნებლინას ეროვნულ პარკში; მისი ჩრდილოეთი ფერდი ასევე დაცულია ვენესუელის მხრიდან *Serranía de la Neblina National Park* პარკში. ეს ორი ტყუპისცალი პარკი, მეზობელ *Parima Tapirapecó National Park* პარკთან ერთად რომელიც მდებარეობს ვენესუელაში მოიცავენ 80,000 კმ²-ს. ეს არის მსოფლიოში უდიდესი ტროპიკული ტყეების, ეროვნული პარკების სისტემა. პიკო-და-ნებლინა ასევე მდებარეობს იანომამის ხალხის რეზერვაციის ტერიტორიაზე.

მცდარი შეხედულებები
-------------------

პიკო-და-ნებლინას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც საზღვარს ბრაზილიასა და ვენესუელას შორის. ეს სწორია მხოლოდ მთლიანი მასივისთვის, თუმცა თვითონ მაღალი მთლიანად მდებარეობს ბრაზილიაში.

ხანდახან მოიხსენებენ როგორც სამხრეთ ამერიკაში ანდების გარეთ მდებარე უმაღლეს მწვერვალს, თუმცა არ არის სწორი: ეგ ტიტული ეკუთვნის სერა-ნევადა-დე-სანტა-მარტას რომელიც მდებარეობს კოლუმბიაში, რომელიც პიკო-და-ნებლინაზე თითქმის ორჯერ დიდია და საერთოდ გამიჯნულია ანდებისგან. თუმცა პიკო-და-ნებლინა არის ყველაზე მაღალი წერტილი ანდების აღმოსავლეთით.

მეზობელი მწვერვალი პიკო-31-დე-მარკო რომელიც მდებარეობს **ზუსტად** საზღვარზე არის ანდებს გარეთ მდებარე ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პიკო-31-დე-მარკო
* პიკო-დე-ნებლინას ეროვნული პარკი
* გვიანას მთიანეთი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფოტოგრაფების გალერეა[*მკვდარი ბმული*] ბრაზილიელების ორი კერძო ექსპედიციიდან
* Mundo Vertical მთამსვლელთა საიტი
* Robson Czaban's 1998 climb პიკზე ასვლის დაწვრილებითი რეპორტი (პორტუგალიურად) ქვემიოთ მოცემული ფოტოებით picture album
* ჟუან პაოლო ბარბოსას ექსპედიცია 1999 წ. დაარქივებული 2011-10-06 საიტზე Wayback Machine.  - ექსპედიციის დეტალური აღწერა (პორტუგალიურად)
* პიკო და ნებლინა
დიდი პრიზმული წყაროს გარშემო არსებული ნარინჯისფერი წრე წარმოიქმნება ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეების მიერ წარმოებული კაროტინოიდების მოლეკულების შედეგად.
**კაროტინოიდები** — ყვითელი, ნარინჯისფერი ან წითელი პიგმენტები, რომელთა სინთეზი ხდება ბაქტერიებში, სოკოებში და უმაღლეს მცენარეებში. ცხოველები კაროტინოიდებს იყენებენ A და K ვიტამინების სინთეზისათვის. კაროტინოიდებს ეკუთვნის კაროტინები და ქსანტროფილები; პომიდვრის ასკილისა და ძაღლყურძენას ნაყოფში შედის ლიკოპინი, სიმინდის თესლში — ზეაქსანტინი, ნესვის ხის ნაყოფში — კრიპტოქსანტინი, მურა წყალმცენარეებში — ფუკოქსანტინი და ა. შ. კაროტინოიდების რაოდენობა იცვლება მცენარის განვითარების პროცესში და გარემო პირობების გავლენით; უჯრედში კაროტინოიდები ყველაზე მეტია პლასტიდებში. ისინი ხელს უწყობენ მცენარეთა განვითარებას, მონაწილეობენ მცენარის მიერ სინათლის შთანთქმაში და ცხოველის მიერ სინათლის აღქმაში, ფოტოსინთეზში. აგრეთვე მცენარეებში ჟანგბადის გადატანაში. მოლეკულაში კაროტინოიდების ორმაგი ბმების რაოდენობა და მდებარეობა განაპირობებს მის შეფერილობას. ცნობილია 150-ზე მეტი კაროტინოიდული პიგმენტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კაროტინოიდები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* კაროტინოიდები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑   კაროტინოიდები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 414.
***პიკნიკი გზის პირას*** (რუს. *Пикник на обочине*) — არკადი და ბორის სტრუგაცკების ფილოსოფიური სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის რომანი. დაიწერა 1971 წელს, ხოლო გამოქვეყნდა 1972 წელს. 

მედიის სხვადასხვა სფეროში რომანის არაერთი ადაპტაცია შედგა, მათ შორის დაიდგა პიესები, შეიქმნა ვიდეო თამაში და სატელევიზიო სერიები. ანდრეი ტარკოვსკის 1979 წლის ფილმი „სტალკერი" სწორედ ამ რომანზეა დაფუძნებული, მისი სცენარი კი სტრუგაცკებს ეკუთვნით.

რომანმა სიტყვა სტალკერი რუსული ენის ნაწილად აქცია. ავტორების აზრით, ეს მათ მიერ შექმნილ ნეოლოგიზმებს შორის ყველაზე პოპულარულია. რომანში სტალკერები არიან ადამიანები, რომელიც იჭრებიან აკრძალულ სივრცეში — ზონაში — და მის ძვირფას არტეფაქტებს იპარავენ, შემდეგ კი ყიდიან. სტრუგაცკების თქმით, მათ ტერმინი აიღეს რადიარდ კიპლინგის რომანიდან *სტალკი და კომპანია*. ტარკოვკის ფილმის გამოსვლის შემდეგ, რუსულ ენაში ტერმინმა შეიძინა გიდის მნიშვნელობა, რომელიც აკრძალულ და ამოუცნობ ტერიტორიებზე მოძრაობს. მოგვიანებით, სტალკერები ასევე უწოდეს სამრეწველო ტურიზმის მოყვარულებს, განსაკუთრებით კი მათ, ვინც მიტოვებულ ადგილებს სტუმრობს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
### ნაწილი 1

რედ შუჰარტი სტალკერია, ერთ-ერთი იმ ახალგაზრდა მეამბოხეთაგანი, რომლებიც, უკიდურესი საფრთხის მიუხედავად, არალეგალურად შედიან ზონაში, სადაც უცხოპლანეტელების დატოვებულ არტეფაქტებს აგროვებენ, შემდეგ კი შავ ბაზარზე ყიდიან. მის ცხოვრებაში მთავარი ადგილი სწორედ ზონასა და შავ ბაზარს უკავია. ზონის ერთ-ერთი ვიზიტის შემდეგ რედის მეგობარი კირილი მოკვდება, რაშიც რედი საკუთარ თავს დაადანაშაულებს. იგი მეგობრის სიკვდილს ბარში ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი შეიტყობს, რა დროსაც ბარში პოლიცია შემოიჭრება, რომელიც სტალკერებს ეძებს. რედრიკი გარბის. სახლში დაბრუნებული იგებს, რომ მისი შეყვარებული ორსულადაა და ბავშვის შენარჩუნებას აპირებს, მიუხედავად იმისა, რომ გავრცელებული ხმების თანახმად, სტალკერების მიერ ზონაში შესვლამ შესაძლოა მათ შვილებში მუტაციის მაღალი დონე გამოიწვიოს. ისინი დაქორწინებას გადაწყვეტენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Roadside Picnic*, სრული ტექსტი ინგლისურად, Internet Archive Wayback Machine
* პიკნიკი გზის პირას Goodreads-ზე
* *Roadside Picnic*
* Review of the *Roadside Picnic*
* The SF Site Featured Review: *Roadside Picnic*
* Stanisław Lem about *Roadside Picnic*
**კარპოვის ტყის ბუნების ძეგლი** (რუს. Урочище Карпов лес) — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს ვერხნედოსკნის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. კარპოვის ტყემ ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო საოლქო აღმასრულებელი კომიტეტის 1985 წლის 23 აგვისტოს № 313 გადაწყვეტილების შესაბამისად.

აღწერა
------

მაჩვი
კარპოვის ტყის ბუნების ძეგლი მდებარეობს ვერხნედონის სატყეო მეურნეობაში, როსტოვის ოლქის ვერხნედონის რაიონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სტანიცა კაზანსკოიდან 20 კმ-ის დაშორებით. ბუნების ძეგლს აქვს სასწავლო და ბუნებისდაცვითი ფუნქციები. იგი დაარსდა 1985 წლის 23 აგვისტოს როსტოვის საოლქო აღმასკომის გადაწყვეტილებების შესაბამისად. ბუნების ძეგლი არის ტყის კორომების ერთობლიობა, რომელთა ნაწილი ბუნებრივი წარმოშობისაა და ნაწილი გააშენა მოსახლეობამ. 

დაცულ ტერიტორიას აქვს მაღლობის რელიეფი, მისი ტერიტორიის მდებარეობა ზღვის დონიდან მერყეობს 85-110 მეტრის ფარგლებში. ნიადაგი თიხნარი და ქვიშნარია.

ბუნების ძეგლი გამოირჩევა ბიომრავალფეროვნებით. აქ ხარობს მცენარეების იშვიათი ჯიშები, რომლებიც შეტანილნი არიან რუსეთის ფედერაციის როსტოვის ოლქის წითელ წიგნში. მაგალითად: ფრინტა (ლათ. Anémone ranunculoídes), ბუჩქისძირა (ლათ. Corýdalis sólida) ბიბერშტეინის ტიტა (ლათ. Túlipa biebersteiniána) და სხვა. აქ ცხოვრობს ასევე ძუძუმწოვრების მრავალი სახეობა, მათ შორის: ბიგა, მელია, თეთრყელა კვერნა, დედოფალა, მაჩვი, კურდღლისებრნი, ტყის თაგვი და სხვა. ასევე გამოირჩევა ფრინველების ნაირსახეობით, რომელთაგან აღასანიშნავია კირკიტა, ოლოლი, ქედანი და სხვა. 

დაცული ტერიტორიის ფარგლებში მდებარეობს ტბები: გრემიაჩეე, კამენნოე, ჩიგანაკსკოე, პრიამოე, განიუსიხა, სუხაია-პარნიცა, მელკაია-კლეშნია და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* "О памятниках природы Ростовской области". Постановление Администрации Ростовской области от 19 октября 2006 года № 418.
* Миноранский В. А. Демина О. Н. Особо охраняемые природные территории Ростовской области. Ростов-на-Дону, 2002.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Урочище Карпов лес დაარქივებული 2016-04-03 საიტზე Wayback Machine.
**პიკო-და-ბანდეირა** (პორტ. Pico da Bandeira; ქართ. *დროშის მწვერვალი*) — მესამე უმაღლესი მწვერვალი ბრაზილიაში, მდებარეობს ესპირიტუ-სანტუსა და მინას-ჟერაისის შტატების საზღვრის სიახლოვეს. იგი ორივე შტატის უმაღლესი წერტილია. 1950-იან წლებამდე იგი ბრაზილიის უმაღლეს მწვერვალად მიიჩნეოდა, სანამ გამოიკვლევდნენ და გაზომავდნენ ვენესუელის საზღვრის სიახლოვეს მდებარე პიკო-და-ნებლინის მთას. სახელი *პიკო-და-ბანდეირა* „დროშის მწვერვალს" ნიშნავს და მას შემდეგ დაერქვა, რაც იმპერატორმა პედრუ II-მ მის მწვერვალზე დროშის აღმართვა ბრძანა. 

მთა კაპარაოს ეროვნული პარკის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა და მისაღწევია ახლომდებარე ქალაქ ალტუ-კაპარაოდან. ეს ქალაქი და პარკის შესასვლელი მინას-ჟერაისის შტატში მდებარეობს, თვითონ პიკო-და-ბანდეირა კი ესპირიტუ-სანტუს ტერიტორიაზე. 

მწვერვალზე ასვლა საკმაოდ მარტივია და შესაძლებელია ავტომობილითაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Muitas Alto Caparaó - Bloco 1 - TV ALMG
* Minas é Muitas Alto Caparaó - Bloco 2 - TV ALMG
* Foto de Satélite no Google a Serra de Caparaó aparece como uma mancha verde bem delimitada
* Site oficial do Parque Nacional do Caparaó - IBAMA დაარქივებული 2007-03-17 საიტზე Wayback Machine.
**ოლგა გიორგის ასული კონიაშვილი** (დ. 1911, მაჰაჩყალა, ახლანდ. დაღესტნის რესპუბლიკა, რუსეთის ფედერაცია, — გ. 1994) — ქართველი მხატვარი.

დაიბადა საზოგადო მოღვაწის გიორგი კონიაშვილის და ელისაბედ ფლორენსკაიას ოჯახში. სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტზე. 1930-იან წლებში მუშაობდა თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში ბავშვთა სპექტაკლების გამფორმებლად, ასევე აფორმებდა დეკორაციებს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სპექტაკლებისთვის. 1969 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მუზეუმში, ეთნოგრაფიის ისტორიის განყოფილებაში. ამ პერიოდში შექმნა ეთნოგრაფიული ჩანახატების ალბომები, რომლებიც ასახავდა ქართული ყოფისა და კულტურის ამსახველ ნივთებს, სამოსს, ჭურჭლის ელემენტებს, არქეოლოგიური ექსპედიციების დროს გამოვლენილ ექსპონატებს. დაინტერესებული იყო ალპინიზმით, ორჯერ მონაწილეობდა მყინვარწვერის დალაშქვრაში.

ლიტერატურა
----------

* კალანდია გ. მხატვარი, რომელმაც ეპოქას გაუსწრო. ჟურნალი „ისტორიანი", 2019, №102.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლგა კონიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ოკაპის ველური ბუნების ნაკრძალი** (ფრანგ. Réserve de faune à okapis) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს მდინარე იტურის აუზის ტენიან ტროპიკულ ტყეში, სუდანისა და უგანდის საზღვართან. ნაკრძალი მოიცავს 14 000 კმ² ტერიტორიას, რომლის 1/5-ს ტყეები შეადგენს.

ოკაპის ნაკრძალი იუნესკოს სიას 1997 წელს დაემატა. მის მთავარ საფრთხეს ტყეების ჩეხვა წარმოადგენს, რაც სასოფლო-სამეურნეო მიზნებითაა გამოწვეული, ასევე ცხოველებზე კომერციული ნადირობა, როდესაც მათ გასაყიდად იჭერენ. კიდევ ერთი პრობლემაა აქ არსებული ოქროს მაღაროები. 2005 წელს, ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში დაწყებულმა ბრძოლებმა ნაკრძალის ტერიტორიაზეც შეაღწია, რის გამოც მისი პერსონალი ევაკუირებულ იქნა. მაშინ როდესაც ადგილობრივი მბუტისა და ბანტუს ხალხი ტყესა და ველურ ბუნებას ტრადიციულად პატივს სცემს, ამ არეალის იმიგრანტებს იგივე დამოკიდებულება არ ახასაითებთ. ასევე პრობლემატურია მწირი დაფინანსება, რაც გამოწვეულია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ცუდი პოლიტიკური სიტუაციითა და ეკონომიკური სიღატაკით. იმედოვნებენ, რომ ამ არეალში განვითარდება ეკოტურიზმი, რაც გაზრდის მის შემოსავლებს და აამაღლებს საზოგადოების ცნობერებას.

როგორც მისი სახელიდან ჩანს, ნაკრძალში ბევრი ოკაპი ბინადრობს. 1996 წლისთვის, მათი რიცხვი 3900–6350 იყო, მსოფლიოში სულ არსებული მათი 10 000 – 20 000 ერთეულიდან. მდინარე ეპულუზე მდებარეობს კონსერვაციისა და კვლევების ცენტრი. ის სათავეს იღებს 1928 წლიდან, როდესაც ამრეიკელმა ანთროპოლოგმა პატრიკ პუტნამმა ამ ტერიტორიაზე სადგური დააარსა, რომელიც გარეულ ოკაპებს იჭერდა და ამერიკისა და ევროპის ზოოპარკებში გზავნიდა. ის დღემდე ფუნქციონირებს ამავე მიზნებით, თუმცა განსხვავებული მეთოდოლოგიით — ოკაპებს იჭერენ და შემდეგ ტყვეობაში ზრდიან, ამის შემდეგ კი მხოლოდ მათ ნაშიერებს გზავნიან ზოოპარკებში. ასე დაბადებულ ცხოველებს გადარჩენის ძალიან დაბალი შანსი აქვთ. ამავე დროს, დაჭერილი ცხოველების მხოლოდ მინიმალური რიცხვია გენეტიკური გამრავლების უნარის მქონე. ეს ცენტრი ასევე ახორციელებს უმნიშვნელოვანეს კვლევებსა და საკონსერვაციო სამუშაოებს.

აღსანიშნავია, რომ გარდა ოკაპებისა, ნაკრძალში ასევე ბინადრობს მრავალი საინტერესო და საფრთხის ქვეშ მყოფი ცხოველი, ისეთები, როგორებიცაა ტყის სპილო და უიშვიათესი მაიმუნების 13 სახეობა. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ასევე სახლობს ადგილობრივი მომთაბარე მბუტისა და ბანტუს ხალხი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Government website: l'Institut Congolais pour la Conservation de la Nature (ICCN) დაარქივებული 2005-01-18 საიტზე Wayback Machine.
* UNESCO Okapi Wildlife Reserve Site
* UNEP-WCMC world Heritage site datasheet დაარქივებული 1997-07-10 საიტზე Wayback Machine.
* Blogs from the Rangers of the Okapi Wildlife Reserve
* Gilman International Conservation დაარქივებული 2007-07-19 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ვირუნგის ეროვნული პარკი  · გარამბის ეროვნული პარკი  · კაჰუზი-ბიეგის ეროვნული პარკი  · სალონგის ეროვნული პარკი   · ოკაპის ნაკრძალი |  |

 |
**პეირითოე** — სახელოვანი ლაპითი გმირი, ზევსის ან იქსიონის და დიას შვილი, პოლიპეტეს მამა და თესევსის მეგობარი. ლარისელმა (თესალიელმა) გმირმა ლაპით ატრაქსის მშვენიერი ასული ჰიპოდამეა შეირთო ცოლად. ქორწილში თესევსთან და სხვა გმირებთან ერთად დაპატიჟა ავხორცი კენტავრები. როდესაც ველური კენტავრი ევრიტიონი დათვრა პატარძლის გატაცება მოიწადინა, ჩაავლო კიდეც ხელი და გაიქცა, მაგრამ თესევსი დაეწია და სპილენძის თუნგით გაუპო თავი. სხვა კენტავრები სხვა ქალებს დაერივნენ, მაგრამ ლაპითების ტომი წამოიჭრა და გაიმართა საჭინელი ბრძოლა. კენტავრებმა სვეტივით ჩაჭედეს მიწაში კენევსი და ძირფესვიანად მოთხრილი ხეებით დაფარეს, რადგან სხვანაირად მისი ძლევა არ შეიძლებოდა. ბოლოს ველური კენტავრები მაინც დამარცხდნენ. თესევსი და პეირითოე ასევე ერთად მონაწილეობდნენ კალიდონის ნადირობასა და ამაძონებთან ბრძოლაში.

როდესაც თესევსმა დაკარგა ცოლი - ანტიოპე და პეირითოემ ჰიპოდამია, მეგობრებმა თესევსისათვის ნორჩი ელენე მოიტაცეს, ხოლო პეირითოესთვის ქვესკნელის ქალღმერთ პერსეფონეს მოტაცება სცადეს. ისინი ჩავიდნენ ტენარეს კონცხის ხვრელიდან ან ატიკის ჩასასვლელიდან და დიდი ჯაფით მიაღწიეს დედოფალთან, მაგრამ ჰადესმა გაიგო და გმირებს ლეთას ტახტზე დასხდომა უბრძანა. დასხდნენ და ვეღარ ადგნენ: რგოლებად დახვეულმა დრაკონებმა დააკრეს სამუდამოდ ან ჰადესმა ორივე კლდეზე მიაჯაჭვა. ქვესკნელში ჩასულმა ჰერაკლემ იხსნა თესევსი, პეირითოე კი სამუდამოდ ჰადესში დარჩა, რადგან როდესაც ჰერაკლე მიუახლოვდა, მიწა იძრა. სხვა ვერსიით, ჰადესმა კერბერს უბრძანა პეირითოოსის მოკვლა, თესევსი კი კლდეს დააკრა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თესევსი

ლიტერატურა
----------

* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 395, „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზევსის შვილები |
| --- |
|  |
| 
* ათენა
* ამონი
* ამფიონი
* აპოლონი
* არესი
* არკასი
* არტემიდა
* ასოპოსი
* აფროდიტე
* დარდანოსი
* დიონისე
* ეაკოსი
* ელენე
* ენდიმიონი
* ეპაფოსი
* ერესი
* ეროსი
* იაკქოსი
* იასიონი
* კორე
* ლაკედემონი
* მინოსი
* მირტილოსი
* მოირა
* მუზები
* პეირითოოსი
* პერსევსი
* პოლიდევკესი
* რადამანთისი
* სარპედონი
* სკილა
* ტანტალოსი
* ქარიტები
* ძაგრევსი
* ძეთოსი
* ჰარმონია
* ჰებე
* ჰერაკლე
* ჰერმესი
* ჰეფესტოსი
* ჰორები
 |

 |
ვლადიმირის ოქროს კარიბჭე
**ვლადიმირის ოქროს კარიბჭე** (რუს. Золотые ворота во Владимире) აიგო 1164 წელს ვალდიმირის მთავარ ანდრეი ბოგოლიუბის ზეობის პერიოდში და ერთადერთი შემონახული ნიმუშია უძველესი რუსული ქალაქის კარიბჭისა. ოქროს კარიბჭე სააღლუმე შესასვლელი იყო ქალაქის ყველაზე მდიდარ ნაწილში.

ოქროს კარიბჭეები არსებობდა ქრისტიანული მართლმადიდებლობის უწმინდეს ქალაქებში — იერუსალიმში, კონსტანტინეპოლსა და კიევში. გახადა რა ვლადიმირი საკუთარ დედაქალაქად, ანდრეი ბოგოლიუბი ამგვარ სტრუქტურების მსგავს ნაგებობას უკვეთავს საკუთარ ხელოსნებს ქალაქის მთავარ კარიბჭეზე თეთრი კირქვითა და ოქროს არშიებით. შესაძლოა, რომ ხუროთმოძღვრები მოწვეული ყოფილიყვნენ ბიზანტიიდან, ვინაიდან აქ, როგორც ჩანს, ბერძნული ზომებია გამოყენებული რუსულის ნაცვლად. მთავარი თაღი 15 მეტრი სიმაღლის უნდა ყოფილიყო.

კარიბჭე გადაურჩა მონღოლთა შემოსევას 1237 წელს. XVIII საუკუნის ბოლოს ეს სტრუქტურა იმდენად მიუხედავი იყო, რომ ეკატერინე დიდი მის ქვეშ გასვლას ერიდებოდა თაღის მის თავზე დამხობის შიშით. 1779 წელს მისი ბრძანებით კარიბჭის დეტალური ზომები და მონახაზები გააკეთეს. 1797 წელს დიდი ბჭობის შედეგად, კარიბჭის თავზე არსებული ბარბიკული ეკლესია ჩამოღებულ იქნა. მის ნაცვლად ორი მრგვალი კოშკი დაშენდა სტრუქტურის კონსტრუქციის გასამაგრებლად, შემდეგ კი ადრეული ნახაზებით აღდგენილ იქნა ბარბიკული ეკლესიაც.
**ორეხოვოე** (რუს. Ореховое) — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური ბუნების ძეგლი. მდებარეობს როსტოვის ოლქის კაშარის რაიონში. ადგილმა ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო კაშარის რაიონის აღმასკომის 1978 წლის 15 მარტის № 75 დადგენილების შესაბამისად. ბუნების ძეგლ ორეხოვოეს აქვს უდიდესი ბუნებისდაცვითი, სასწავლო და საგანმანათლებლო მნიშვნელობა.

აღწერა
------

კომპლექსური ბუნების ძეგლი ორეხოვოე არის ღრანტოვან-ჭაობიანი ტერიტორია. იგი მდებარეობს როსტოვის ოლქის კაშარის რაიონის სოფელ კაშარიდან დასავლეთით. ბუნების ძეგლს უკავია კიევის სატყეო მეურნეობის კაშარის ტერიტორიული სატყეოს 17, 18, 19 კვარტალი. ორეხოვოეს საერთო ფართობი არის 267 ჰა. 

ორეხოვოეს ბუნების ძეგლი შეიქმნა 1978 წლის 15 მარტს კაშარის რაიონის აღმასკომის 1978 წლის 15 მარტის № 75, საოლქო აღმასკომის 1985 წლის 23 აგვისტოს № 313, საოლქო საბჭოს 1992 წლის 22 აპრილის № 87 დადგენილებების და როსტოვის სატყეო მეურნეობის სამმართველოს 1985 წლის 17 სექტემბრის № 111 ბრძანების შესაბამისად. 

ბუნების ძეგლის ტერიტორიაზე ცხოვრობს ძუძუმწოვრების მცირე რაოდენობა, თუმცა ორნითოფაუნა საკმაოდაა წარმოდგენილი. ორეხოვოეს ტერიტორიაზე გვხვდება მუხნარი მდელოს და სტეპის მცენარეულობით, XIX საუკუნის ბუნებრივი წარმოშობის ფართოფოთლოვანი ტყის კორომები. ტყეში ძირითადად ხარობს მუხა და მასთან დაკავშირებული ხეები იფანი, თხილი, ცაცხვი, მთრთოლავი ვერხვი, არყი, ვაშლი, მსხალი, კუნელი, ვარდი, კვრინჩხი. 

ბუნების ძეგლს, ორეხოვოეს აქვს უდიდესი ბუნებისდაცვითი, რეკრეაციული და ესთეტიკური ღირებულება. იმყოფება დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში. 

კომპლექსური ბუნების ძეგლის დაცვაზე და ფუქნციონირებაზე პასუხისმგებელია როსტოვის ოლქის ბუნებრივი რესურსებისა და ეკოლოგიის სამინისტრო.

ლიტერატურა
----------

* Миноранский В. А. Демина О. Н. Особо охраняемые природные территории Ростовской области. Ростов-на-Дону, 2002 г.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Урочище Ореховое დაარქივებული 2017-05-19 საიტზე Wayback Machine.
* Урочище Ореховое. Особо охраняемые территории Российской Федерации.
* Природа Донского края
* Урочище Ореховое

სქოლიო
------

1. ↑  Министерство природных ресурсов и экологии Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-23. ციტირების თარიღი: 2017-06-20.
**პატარა დარბაზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დარბაზში. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გორის თხემზე.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. კუთხეებში ნათალი ქვებია ჩადგმული. ასევე ჩადგმულია ქვაჯვარების ბაზისები. შიგნიდან და გარედან არქიტრავული კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ინტერიერის მხრიდან არქიტრავად სტელის სვეტია ჩადგმული. ეკლესია დასავლეთის და აღმოსავლეთის სარკმლებით იყო განათებული. აღმოსავლეთის სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია. ნახევარწრიული აფსიდი მხრითაა გამოყოფილი. მხრის ამყოლად ქვემოთ მასიური ქვებია ჩადგმული, ზედა ნაწილად კი სტელების სვეტებია თავდაყირა ჩასმული. აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში პატარა მართკუთხა ნიშებია გაკეთებული. სამხრეთი ნიშის კედლად აქაც სტელის ნატეხია ჩადგმული. ქვის ტრაპეზი საკურთხევლის კედელთანაა მიდგმული. კამარა გრძივ კედლებს ყრდნობოდა. ეკლესია ინტერიერიდან შელესილი ყოფილა. საკურთხეველში რამდენიმე დაზიანებული ქვაჯვარი, ჯვრის რელიეფური გამოსახულება და გეომეტრიული დეკორით გაფორმებული ფილა დევს. აქვეა სტელის კაპიტელის პატარა ფრაგმენტი, რომელზეც ამოკვეთილია ბოლნური მედალიონის მსგავსი ვარდული. ტაძრის გარშემო სომხური სასაფლაოა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39348
პირველი გამოცემა
**პატარა კაცები** — ამერიკელი მწერლის ლუიზა მეი ოლკოტის 1871 წელს გამოქვეყნებული ნოველა. წიგნში მთავრი გმირები პატარა ქალებიდან გამომდინარეობენ, რის გამოც მას არაოფიციალურად „პატარა ქალების" ტრილოგიის მეორე წიგნს უწოდებენ. ნოველა მოგვითხრობს ჯო ბერის და ფლამფილდის მამულის სკოლის ბავშვების შესახებ. მწერლისთვის შთაგონების წყარო მისთვსის ძვირფასი ადამიანის, მისი სიძის გარდაცვალება გახდა. საყვარელი გმირის გარდაცვალების ამბავს „პატარა ქალების" ბოლო თავშიც ვკითხულობთ.

მიმოხილვა
---------

ნოველაში აღწერილია ფლამფილდის მამულის მოსწავლეების ცხოვრების ექვსი თვე. სკოლას ხელმძღვანელობს გერმანელი პროფესორი ფრიდრიხი და ჯოზეფინ ბერი. სკოლის იდეა პირველად გაჩნდა „პატარა ქალების" დასასრულში, როდესაც ზრდასრული ჯო მემკვიდრეობით გარდაცვლილი დეიდისგან იღებს მამულს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„პატარა კაცები"** ვიკისაწყობში.
* *Little Men: Life at Plumfield With Jo's Boys* Chicago, New York: M. A. Donohue & Co. c1871 at A Celebration of Women Writers
**პიკალიოვო** (რუს. Пикалёво) — ქალაქი (1954 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ბოქსიტოგორსკის რაიონში. „ქალაქ პიკალიოვოს" საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული ცენტრი. მდებარეობს რაიონის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე რიადანის სანაპიროზე, ბოქსიტოგორსკის აღმოსავლეთით 20 კმ-ზე და სანქტ-პეტერბურგის აღმოსავლეთით 192 კმ-ში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 21 562 ადამიანს შეადგენდა.

ისტორია
-------

ქალაქი ძველი დასახლების „პიკალიოვოს სტეპის" ადგილას მდებარეობს, რომელიც ნახსენებია 1620 წლით დათარიღებულ, მინი ლიკოვას, წიგნში. ეს სტეპი მოგვიანებით გახდა სოფელი, ხოლო 1906 წელს სანქტ-პეტერბურგი—ვოლოგდას სარკინიგზო სადგური გახდა.

1927 წლიდან 1932 წლის ჩათვლით პიკალიოვო იყო პიკალიოვოს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

1947 წელს მიიღო დაბის სტატუსი.1954 წელს მიიღო რაიონული მნიშვნელობის ქალაქის, ხოლო 1992 წლიდან კი საოლქო მნიშვნელობის ქალაქის სტატუსი. 1996 წელს გახდა დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ერთეული, თუმცა 2006 წლიდან ისევ შევიდა ბოქსიტოგორსკის რაიონის შემადგენლობაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქალაქო დასახლება «ქალაქ პიკალიოვოს» ოფიციალური საიტი
* პიკალიოვო ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი"
* ქალაქის გერბის ისტორია

სქოლიო
------

1. ↑  Официальный сайт МО «Город Пикалёво» — История города

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
**პიკო-31-დე-მარკო** (პორტ. Pico 31 de Março) — მთა ბრაზილია-ვენესუელის საზღვარზე. ზღვის დონიდან 2973 მ სიმაღლით არის ბრაზილიის სიმაღლით მეორე მთა. ის პიკო-და-ნებლინას მთათა მასივის ნაწილს წარმოადგენს. პიკო-31-დე-მარკო შეიძლება განხილულ იქნეს როგორც პიკო-და-ნებლინას მეორე მწვერვალი. ეს ორი მწვერვალი ერთმანეთთან დაკავშირებულია პატარა უნაგირით, რომლის დაფარვაც მცირე დროშია შესაძლებელი.

აღმოჩენა
--------

მწვერვალი აღმოაჩინეს 1964 წელს, პიკო-და-ნებლინაზე ბრაზილიის ჯარის ექსპედიციის დროს. სახელი (31 მარტის მწვერვალი) მიიღო რამდენიმე თვის წინ (31 მარტს) მომხდარი რევოლუციის პატივსაცემად, როდესაც ბრაზილიაში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. 1985 წელს დემოკრატიული ხელისუფლების დაბრუნების მიუხედავად მწვერვალს სახელი არ შესცვლია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არის ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი, რომელიც მდებარეობს ანდებს გარეთ, ვენესუელელები თვლიან, რომ ეს არის პიკო-და-ნებლინის ნაწილი და არ ეძახიან ცალკე სახელს.

მდებარეობა
----------

პიკო-და-ნებლინას მასივი უმაღლესი მწვერვალებია გვიანას მთიანეთში, მაგრამ სახელგანთქმული რორაიმასა და ტეპუისგან განსხვავებით ის არ არის ზეგანი, როგორც უმეტესი ნაწილი გვიანას მთიანეთისა. *Neblina* როგორც ესპანურად ასევე პორტუგალიურად ნიშნავს ნისლს. მთა შედის პიკო-და-ნებლინას ეროვნულ პარკში; მისი ჩრდილოეთი ფერდი ასევე დაცულია ვენესუელის მხრიდან *Serranía de la Neblina National Park* პარკში. ეს ორი ტყუპისცალი პარკი, მეზობელ *Parima Tapirapecó National Park* პარკთან ერთად რომელიც მდებარეობს ვენესუელაში მოიცავენ 80,000 კმ²-ს. ეს არის მსოფლიოში უდიდესი ტროპიკული ტყეების, ეროვნული პარკების სისტემა.

სიმაღლე
-------

39 განმავლობაში მწვერვალის სიმაღლესთან დაკავშირებით არსებობდა მცდარი წარმოდგენა. 1965 წელს ტოპოგრაფი ხოსე ამბროსიოს მიერ ტეოდოლიტით გაზომილი პიკო-31-დე-მარკოს სიმაღლედ ითვლებოდა 2,992 მეტრი. თუმცა 2004 კარტოგრაფი მარკო აურელიოს მიერ გლობალური ადგილმდებარეობის განმსაზღვრელი სისტემით **(GPS)** ჩატარებულმა უფრო ზუსტმა აზომვამ აჩვენა, რომ მისი სიმაღლე 2,973 მეტრია. დღეისთვის ეს მონაცემი ოფიციალურად აღიარებულია ბრაზილიის ფედერალური მთავრობის გეოგრაფიული ტოპოგრაფიისა და აღწერის სააგენტოს: ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტის მიერ. რომელიც მონაწილეობდა აღნიშნული ექცპედიციის დაფინანსებაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პიკო-და-ნებლინა
* პიკო-დე-ნებლინის ეროვნული პარკი
* გვიანას მთიანეთი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სურათების გალერეა[*მკვდარი ბმული*] Mundo Vertical
* პიკო-31-დე-მარკო

სქოლიო
------

1. ↑
| პალმა-დე-მალიორკის მეტროპოლიტენი |
| --- |
|  |
| ინფორმაცია |
| ქვეყანა |  ესპანეთი |
| ქალაქი | პალმა-დე-მალიორკა |
| გახსნის თარიღი | 25 აპრილი 2007 წ. |
| ხაზის სიგრძე | 15,55 კმ |
| სადგურთა რაოდენობა | 15 |
| ხაზთა რაოდენობა | 2 |
| მგზავრები დღეში |  |
| მგზავრები წელიწადში |  |
| ხაზების სქემა |
|  |

**პალმა-დე-მალიორკის მეტროპოლიტენი** (ესპ. Metro de Palma de Mallorca) — მეტროპოლიტენის სისტემა ბალეარის კუნძულების დედაქალაქ პალმა-დე-მალიორკაში (ესპანეთი).

გაიხსნა 2007 წ.-ის 25 აპრილს. წარმოდგენილია 15 სადგურის მქონე 2 ხაზით, რომლის სიგრძეც 15,55 კმ.-ს შეადგენს და აკავშირებს ქალაქის ცენტრს (სადგური **„პლასა-დე-ესპანია"**) ბალეარის კუნძულის უნივერსიტეტთან (სადგური **„უნივერსიდად-დე-ლეს-ბალეარესი"**).

მეტრო ექსპლუატირდება მალიორკის სახელმწიფო სარკინიგზო გზების მიერ (Servicios Ferroviarios de Mallorca).

ისტორია
-------

2004 წლის ნოემბერში წამოაყენეს წინადადება, პალმა-დე-მალიორკაში შეექმნათ მეტროს ხაზი, რომელიც ქალაქის ცენტრს დააკავშირებდა ბალეარის კუნძულის უნივერსიტეტთან. უკვე 2005 წ.-ის იანვარში დაიწყეს მშენებლობა. ამასთან, ქ. ინკაში არსებული სარკინიგზო გზები მოაშორეს და გადაიტანეს გვირაბებში. მეტროს რელსები ინკას სარკინიგზო გზების პარალელუად განთავსდა.

მატარებელი სადგურზე

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეტროპოლიტენების სია
**პატარა ვერა** (რუს. Маленькая Вера) — 1988 წლის საბჭოთა მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ვასილი პიჩული. გადაღებულია „პერესტროიკის" პერიოდში და მისი ერთ-ერთი სიმბოლო გახდა. იყო ერთ-ერთი პირველი საბჭოთა ფილმი, სადაც დემონსტირებულია სექსუალური სცენები, რითაც მეტი ყურადღება მიიპყრო.

ფილმის პრემიერა გაიმართა 1988 წლის ოქტომბერში. მონაწილეობენ ნატალია ნეგოდა, ალექსეი სოკოლოვი და სხვები. ფილმმა მიიღო 6 ჯილდო. ნატალია ნეგოდამ მოიპოვა ნიკას ჯილდო როგორც საუკეთესო მსახიობმა 1989 წელს.

რეჟისორმა ვასილი პიჩულმა მონრეალის კინოფესტივალზე მიიღო სპეციალური ჟიურის პრემია 1988 წელს და აგრეთვე ფიპრესის პრიზი ვენეციის კინოფესტივალზე 1988 წელს. ფილმის საუნდტრეკი ორი ძირითადი სიმღერისაგან შედგება, რომელსაც მომღერალი სოფია როტარუ ასრულებს.

ბილეთების გაყიდვის მხრივ, ფილმი ლიდერობდა საბჭოთა კავშირში; მთლიანობაში ფილმი 54.9 მილიონმა ადამიანმა ნახა. აღსანიშნავია, რომ „პატარა ვერა" ფილმთან „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა" ერთად იყო ყველაზე წარმატებული საბჭოთა ფილმი აშშ-ში. კრიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ „პატარა ვერა" არის პირველი საბჭოთა ფილმი, რომელმაც საბჭოთა ეკრანებზე დაარღვია ტაბუ სექსზე. სსრკ-ში და მოგვიანებით რუსეთში 1990-იან წლებში ფილმი გამოდიოდა ლიცენზიურ VHS-ზე. ზოგჯერ ვრცელდებოდა „მეკობრულ" ვიდეოკასეტებზე.

აშშ-ში ფილმი გამოიცემოდა ინგლისურ ენაზე ამერიკული დუბლაჟით VHS-სა და Laserdisc-ზე NTSC-ის სისტემაში. 2001 წელს ფილმი გამოვიდა DVD-ზე PAL-ისა და NTSC-ის სისტემებში, ხოლო აშშ-ისა და კანადაში გამოიცა მხოლოდ NTSC-ის სისტემაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „პატარა ვერა" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „პატარა ვერა" — Allmovie-ზე
* ფილმის მიმოხილვა The New York Times-ზე
ოტელის მთავარი შესასვლელი
**ოტელ-დიე** — პარიზის უძველისი საავადმყოფო და ყველაზე ცენტრალური საზოგადოებრივ საავადმყოფოთა ქსელში (Assistance publique - hôpitaux de Paris, AP-HP). საავადმყოფო დაკავშირებულია პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტთან. ის დღემდე მდებარეობს კუნძულ სიტეს მარცხენა სანაპიროზე, ღვთისმშობლის ტაძართან, სადაც ეს დაწესებულება თავდაპირველად აიგო VII-XVII საუკუნეებში, რომლის ორი შენობა ერთმანეთთან პონ-დუ-დუბლით არის დაკავშირებული. მიუხედავად რამდენიმე მძვინვარე ხანძრისა, დაწესებულებამ დღემდე შეინარჩუნა საკუთარი ფუნქცია (ამჟამინდელი შენობა 1877 წლით თარიღდება). ქველმოქმედებისა და მზრუნველობის სიმბოლო, ეს იყო პირველი საავადმყოფო პარიზში რენესანსის პერიოდამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოტელ-დიე***

* Official site (in French)
* Hotel Hospital Dieu concepção artística do East Villa Graphics დაარქივებული 2013-08-01 საიტზე Wayback Machine.  Jun. 2012


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პატარა დარბაზის ღვთის მშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დარბაზში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და ლოროფნითაა გადახურული, ბათქაშში "ჩაძირული" დიდი ზომის ნამტვრევი ქვითაა ნაგები, აღმოსავლეთ ფასადის ფორნტონის კეხში ქვათა ზომა მცირდება და წყობაც სხვა ხასიათისაა. არქიტრავით დახურული ერთდაერთი კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი, სარკმლები აღმოსავლეთ, სახმრეთ და დასავლეთ კედლებშია. სამხრეთი სარკმელი ეკლესიაზე ამ მხრიდან მოგვიანებით მიდგმული მინაშენის სახურავმა ამოქოლა. ნახევარწრიული საკურთხევლის აფსიდის არდაბაგი მცირედაა შემაღლებული და მას ერთსაფეხურიანი ხარისხი მიუყვება. ტრაპეზის ქვა აფსიდის კედელზეა მიდგმული. აფსიდშივე ორი მაღალი ნიშაა შემორჩენილი, რომლებიდანაც ჭისებრი ასასვლელბით ეკლესიის კონქის თავზე შეიძლება მოხვედრა. ეკლესიას სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე დიდი, ნამტვრევი ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა მინაშენი აქვს მიდგმული. იგი ორკალთა სახურავითაა გადახურული და სახურავის ფერდები აღმოსავლეთისა და დასავლეთისკენ ეშვება. მინაშენში შესასვლელი კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი და სამკუთხადაა გადახურული. ეს სათავსი აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილი ორი სარკმლით ნათდება. მზიდი თაღი ამ ნაგებობას ორად ყოფს და ეკლესიის სამხრეთ კარის წინ შემაღლებული მოცულობა იქმნება. ეკლესიის საქტიტორო წარწერა, სადაც ბარსეღ ეპისკოპოსის მიერ 1465 წელს ამ შენობის განახლებაზეა საუბარი, ეკლესიის აღმოსავლეთი ფასადის ჩრდილოეთი კუთხის ქვაზეა ამოკვეთილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26513
**კლარიჩე დე’ მედიჩი** (იტალ. Clarice de' Medici; დ. 14 სექტემბერი, 1489 — გ. 3 მაისი, 1528) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩისა და ალფონსინა ორსინის ასული. ურბინოს ჰერცოგ ლორენცო II-ის უმცროსი და და საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის გამზრდელი მამიდა.

ბიოგრაფია
---------

კლარიჩე დაიბადა 1489 წლის 14 სექტემბერს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის უფროსი ვაჟის, პიერო მედიჩისა და მისი ცოლის, ალფონსინა ორსინის პირველი ასული, თუმცა ამასთან მეორე და ნაბოლარა შვილი. 1492 წელს მამამისი ფლორენციის სენიორი გახდა, თუმცა 1494 წელს დაამხეს, რის გამოც ცოლ-შვილთან ერთად რომში გადასახლდა. პიერო აქ 1503 წელს დაიღუპა, რის შემდეგაც ალფონსინა მეორედ აღარც გათხოვილა. 

1508 წელს მოკავშირეთა შეძენის მიზნით ალფონსინამ კლარიჩე ცოლად ძლევამოსილ რომაელ დიდებულს, ფილიპო სტროზის მიათხოვა, რომელთანაც ბედნიერი ოჯახი შექმნა. მათ ათი საერთო შვილი შეეძინათ. 1512 წელს ფლორენციაში მედიჩების რესტავრაცია განხორციელდა და ტახტზე ბიძამისი ავიდა, რომელიც 1516 წელს უშვილოდ მოკვდა, რის გამოც ფლორენციის სენიორი კლარიჩეს ძმა, ლორენცო II ხდება. 1519 წელს ლორენცო II-ც და მისი ცოლი მადლენიც გარდაიცვალნენ და მემკვიდრედ მხოლოდ ერთი ასული დარჩათ, სახელად ეკატერინე. 

1520 წლამდე ეკატერინეს ალფონსინა ორსინი ზრდიდა, რის შემდეგაც იგი გარდაიცვალა. ამის შემდეგ, უპატრონოდ დარჩენილი ეკატერინეს აღზრდა კლარიჩემ ითავა, ცნობილია, რომ იგი მას საკუთარი შვილებისგან არ ანსხვავებდა. ამასთან მან და მისმა ქმარმა მომენტით ისარგებლეს და ფლორენციის ხელისუფლება ხელში ჩაიგდეს. ისინი მეტად ტირანი მმართველები აღმოჩნდნენ, რის გამოც 1527 წელს ფლორენციის მოსახლეობა აჯანყდა და დაამხო მედიჩების მმართველობა. ამ დროს მათ სამეფო ოჯახი ტყვედ ჩაიგდეს. 1528 წლის 3 მაისს ყელი გამოსჭრეს კლარიჩესა და მის ქმარს, პატარა ეკატერინე კი მძევლად დაიტოვეს და მედიჩების დასამცირებლად მის ბორდელში გაყიდვას აპირებდნენ, თუმცა იგი პაპმა კლემენტ VII-მ გადაარჩინა. შემდეგში პაპის თაოსნობით კვლავ განხორციელდა მედიჩების რესტავრაცია, ეკატერინე კი საფრანგეთის მეფე ანრი II-ს მიათხოვეს 1533 წელს.

შვილები
-------

1. პიერო (1510-1558), კონდიტიერი და საფრანგეთის მარშალი;
2. რობერტო (?-1566), ცოლად შეირთო მადალენა მედიჩი;
3. მარია (?-?), ცოლად გაჰყვა ჯაკომო რიდოლფის;
4. ლეონი (1515-1554), კონდიტიერი და მალტის ორდერის დიდი მაგისტრი;
5. ჯულიო (?-1537);
6. ვინჩენცო (?-1537);
7. ალესანდრო (?-1541);
8. ლუიჯია (?-1534), ცოლად გაჰყვა სენატორ ლუიჯი კაპონის;
9. მადალენა (?-?), ცოლად გაჰყვა გრაფ ფლამინიო დელ'ალგუილარას;
10. ლორენცო (151-1571), აბატი და კარდინალი;

ლიტერატურა
----------

* Landon, William J. (2013). Lorenzo di Filippo Strozzi and Niccolo Machiavelli: Patron, Client, and the Pistola fatta per la peste/An Epistle Written Concerning the Plague. University of Toronto Press. ISBN 9781442699489.
* Tomas, Natalie R. (2003). The Medici Women: Gender and Power in Renaissance Florence. Aldershot: Ashgate. ISBN 0754607771.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 1130808467
* VIAF: 626149368870585980003
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 626149368870585980003

 |
კოლუმბიის კონგრესი, ბოგოტა
კასა-დე-ნარინიო — აღმასრულებელი ხელისუფლების რეზიდენცია, ბოგოტა
კოლუმბიის უზენაესი სასამართლო
**კოლუმბიის პოლიტიკური სისტემა** ეფუძნება წარმომადგენლობითი დემოკრატიის საპრეზიდენტო რესპუბლიკას, სადაც კოლუმბიის პრეზიდენტი როგორც სახელმწიფოს, ისე მთავრობის მეთაურია. მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. აღმასრულებელი ხელისუფლება მთავრობის ხელშია. საკანონმდებლო ხელისუფლება გაყოფილია მთავრობასა და კონგრესის ორ პალატას შორის — სენატი და კოლუმბიის წარმომადგენელთა სახლი. სასამართლო ხელისუფლება დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისგან.

საკონსტიტუციო რეფორმა
---------------------

კოლუმბიის ამჟამინდელი კონსტიტუცია ძალაში შევიდა 1991 წლის 5 ივლისს; ახალმა კონსტიტუციამ გააძლიერა სასამართლო ადმინისტრაცია. სხვა მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეეხო სამოქალაქო განქორწინებას, ორმაგ მოქალაქეობას, ვიცე-პრეზიდენტისა და დეპარტამენტების გუბერნატორების არჩევას. კონსტიტუციამ გააძლიერა მოქალაქეთა პირველადი უფლებები. 

ხელისუფლება დაიყო აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლო შტოებად.

აღმასრულებელი შტო
-----------------

 მთავარი სტატია: კოლუმბიის პრეზიდენტი.
პრეზიდენტი აირჩევა ოთხი წლის ვადით; 2005 წლიდან, მას უფლება ეძლევა ვადის ამოწურვის შემდეგ ერთხელ კიდევ იქნას არჩეული. 1991 წლის კონსტიტუციამ აღადგინა ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი, რომელიც იმავე პრინციპით აირჩევა, როგორც პრეზიდენტი. კანონით, ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებს ამ უკანასკნელის გადადგომის, ავადმყოფობის ან სიკვდილის შემთხვევაში.

საკანონმდებლო შტო
-----------------

კოლუმბიის ორპალატიანი კონგრესი შედგება 102 წევრიანი სენატისა და 161 წევრიანი კოლუმბიის წარმომადგენელთა სახლისაგან. სენატორების არჩევა ხდება საყოველთაო წესით, წარმომადგენლები კი აირჩევიან მრავალწევრიანი რაიონების მიერ, კოლუმბიის 32 დეპარტამენტის მასშტაბით. ქვეყნის დედაქალაქი განცალკევებული სადედაქალაქო რაიონია, რომელიც საკუთარ წარმომადგენლებს ირჩევს. წევრები შეიძლება ხელახლა არჩეულ იქნენ რამდენჯერაც მათ მოესურვებათ. კონგრესი წელიწადში ორჯერ იკრიბება, თუმცა პრეზიდენტს აქვს უფლება, როცა საჭიროდ ჩათვლის, მოიწვიოს სპეციალური სესია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* House of Representatives of Colombia დაარქივებული 2006-08-06 საიტზე Wayback Machine.
* Senate of Colombia
* Presidence of Colombia
* Supreme Court of Justice of Colombia
**კოლუმბიის მთები** (ინგლ. Columbia Mountains) — მთის მასივი კანადასა და აშშ-ში, ჩრდილოეთ ამერიკის კორდილიერის აღმოსავლეთ სარტყელში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 608 კმ-ზე, ხოლო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 256 კმ-ზე, ფართობი 135,952 კმ². კოლუმბიის მთების 75 % კანადის ფარგლებშია, ხოლო 25 % აშშ-ში.

მის შემადგენლობაშია ოთხი ძირითადი იზოლირებული ქედი: კარიბუ, მონაში, სელკერკი, პერსელი და მათი მრავალრიცხოვანი განშტოებები. აღმოსავლეთით ესაზღვრება კლდოვანი მთების ღარი, სამხრეთით მდინარე კოლუმბიის ხეობა, დასავლეთით შიგა პლატო, ხოლო ჩრდილოეთით მდინარე ფრეიზერის ხეობა. კოლუმბიის მთები კანადის კლდოვანი მთების პარალელურადაა განფენილი, რომელიც ზოგჯერ მის დასავლეთ გაგრძელებად მიიჩნევა.

კოლუმბიის მთები აგებულია უმეტესწილად კრისტალური ქანებით. ღრმადაა დანაწევრებული მდინარეთა გასწვრივი ხეობებით; ბევრია ნაგუბარი ტბა. მაქსიმალური სიმაღლე 3519 მ (მწვერვალი სენ-სანფორდი). მრავალი მწვერვალის სიმაღლე აღემატება 3000 მ-ს. დამახასიათებელია რელიეფის მყინვარული ფორმები, მნიშვნელოვანია თანამედროვე მყინვარებიც. მცენარეულ საფარში ჭარბობს წიწვოვანი ტყე, უფრო მაღლა — ალპური მდელოა, მყინვარები.

კოლუმბიის მთების ფარგლებშია გლეიშერის ეროვნული პარკი, მაუნტ-რეველსტოკის ეროვნული პარკი და სხვა.

აღსანიშნავია, რომ ამერიკის გეოგრაფიული კლასიფიკაციით, კოლუმბიის მთები კლდოვანი მთების კომპლექსის ნაწილია, თუმცა აღნიშნული განსაზღვრება არ არის გაზიარებული კანადაში.

სქოლიო
------

1. ↑  Columbia Mountains | The Canadian Encyclopedia
2. 1 2  Columbia Mountains | Peakbagger.com
3. ↑  Columbia Mountains | Encyclopedia Britannica
4. ↑  Glacier National Park | National Park Service
5. ↑  Mount Revelstoke National Park | Parks Canada

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* LCCN: sh2004007679
* VIAF: 315142851
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 315142851

 |
**ორესტ სკარლატო** (რუს. Орест Александрович Скарлато; დ. 21 აგვისტო, 1920, ნოვორჟევი, რსფსრ — გ. 13 ოქტომბერი, 1994, დარმშტადტი, გერმანია) — რუსი ზოოლოგი, მალაკოლოგი და ჰიდრობიოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1981), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1992). 1974 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 

ლენინგრადის უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე ჩაბარებისთანავე სკარლატო მოქმედ არმიაში გაიწვიეს. 1945 წელს დაბრუნდა უნივერსიტეტში და დასპეციალდა ჯერ ჰიდრობიოლოგიის, მოგვიანებით ვალენტინ დოგელის ხელმძღვაენელობით უხერხემლოთა ზოოლოგიის კათედრაზე. ლენინგრადის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ჩააბარა ზოოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, სადაც კარგი ჰიდრობიოლოგიური განათლება მიიღო. 

ძირითადად შეისწავლიდა ორსაგდულიან მოლუსკებსა და წყნარი ოკეანის ჩრდილო ნაწილის ზონალურ ზოოგეოგრაფიულ საკითხებს. სამეცნიერო კვლევებთან ერთად ეწეოდა დიდ სამეცნიერო-საორგანიზაციო სამუშაოებს. 1994 წელს გახდა იაპონიის ქალაქ ნაგანოს პალეონტოლოგიის მუზეუმის საპატიო დირექტორი. ორესტ სკარლატო 230-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა და რამდენიმე მონოგრაფიის ავტორია. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ორესტ სკარლატო (რუსული)
* ორესტ სკარლატო (რუსული)
***ოსკარი და ვარდისფერი ქალბატონი*** (ფრანგ. Oscar et la dame rose) — ფრანგი მწერლის, ერიკ-ემანუელ შმიტის ნაწარმოები ეპისტოლურ ჟანრში. პირველად გამოიცა 2002 წელს. წარმოადგენს სერია *Cycle de l'invisible*-ის („უჩინარის ციკლი") მესამე თავს.

ნაწარმოებმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა როგორც საფრანგეთში, ისე მის საზღვრებს გარეთ.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ათი წლის ბიჭი — სახელად ოსკარი, სიმსივნითაა დაავადებული. იგი აღწერს საკუთარ ცხოვრებას საავადმყოფოში, სადაც, ბავშვებზე ვარდისფერ უნიფორმაში გამოწყობილი ექთნები — ე.წ. „ვარდისფერი ქალბატონები" ზრუნავენ. ოსკარისთვის, ერთ-ერთი ვარდისფერი ქალბატონი (დედა-როზა), მეორე დედად იქცა. როდესაც მან შეიტყო, რომ სიცოცხლის თორმეტი დღე დარჩა, დედა-როზამ მას ერთგვარი თამაში შესთავაზა, რომლის მიხედვითაც, ოსკარის სიცოცხლის დარჩენილი თითოეული დღე ათ წელიწადს უდრიდა. ოსკარი ყოველი დღის განმავლობაში წერილებს წერს, რომელთა ადრესატიც ღმერთია. 

საავადმყოფოში, ოსკარს რამდენიმე მეგობარი ჰყავს — „პოპ-კორნი", „ბეკონი", „აინშტაინი". ეს ზედმეტსახელები, თითოეულის დაავადებას უკავშირდება. ოსკარს საავადმყოფოს ერთ-ერთი პაციენტი, „პეგი-ბლუ" უყვარდება, რომელიც, ეიზენმენგერის სინდრომის გამო ლურჯადაა შეფერილი.

პერსონაჟები
-----------

* ოსკარი (მთავარი გმირი)
* დედა-როზა (ოსკარზე მზრუნველი „ვარდისფერი ქალბატონი")
* პეგი-ბლუ (გოგონა ეიზენმენგერის სინდრომით)
* ოსკარის მშობლები
* „ბეკონი" (ოსკარის ერთ-ერთი მეგობარი)
* „აინშტაინი" (ჰიდროცეფალიის მქონე ბიჭი)
* ექიმი დიუსელდორფი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Commentaire sur le site *Bibliotheca* დაარქივებული 2008-06-06 საიტზე Wayback Machine.
* Interview de Eric-Emmanuel Schmitt დაარქივებული 2011-11-14 საიტზე Wayback Machine.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ერიკ-ემანუელ შმიტი
**ისოროკუ იამამოტო** (იაპონ. 山本 五十六; დ. 4 აპრილი, 1884 – გ. 18 აპრილი, 1943) — იაპონელი მარშალ-ადმირალი, იაპონიის საიმპერატორო ფლოტის მეთაური და იაპონიის გაერთიანებული ფლოტის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მის გარდაცვალებამდე.

იამამოტოს ეკავა რამდენიმე მნიშნველოვანი თანამდებობა იაპონიის საიმპერატორო ფლოტში, მან წამოიწყო და განახორციელა მრავალი ცვლილება და რეორგანიზაცია, განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის საზღვაო ფლოტის ავიაციის განვითარებაში. ის იყო იაპონიის საზღვაო ძალების მთავარსარდალი წყნარი ოკეანის თეატრის ადრეულ წლებში და იაპონურ ძალებს ხელმძღვანელობდა ისეთ მნიშვნელოვან და მასშტაბურ ოპერაციებში, როგორიცაა თავდასხმა პერლ-ჰარბორზე და მიდუეის ბრძოლა.

იამამოტო დაიღუპა, როცა ამერიკელებმა გაშიფრეს მისი ფრენის მარშრუტი და სპეციალურად მისი ლიკვიდაციისთვის დაგეგმილი ოპერაცია შურისძიების ფარგლებში სოლომონის კუნძულების კამპანიისას ჩამოაგდეს მისი თვითმრინავი კუნძულ ბუგენვილზე. ამერიკელთათვის ეს იყო შურისძიება იამამოტოზე, რომელიც პერლ-ჰარბორზე თავდასხმის მთავარი ინიციატორი იყო და რომელმაც გამოიწვია ომის დაწყება იაპონიასა და აშშ-ს შორის. ადმირალი იამამოტოს დაღუპვა დიდი დარტყმა იყო იაპონელთა საბრძოლო სულისკვეთებაზე მეორე მსოფლიო ომის დროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ისოროკუ იამამოტო დაარქივებული 2016-04-14 საიტზე Wayback Machine.
* იამამოტო ისოროკუ

სქოლიო
------

1. ↑  Pricer, Douglas (2014). *Cornerstones of Courage: The Story of Ssgt. William J. Bordelon, USMC*. Xlibris. გვ. 73.
2. ↑  Mark Stille (2012). *Yamamoto Isoroku*. Bloomsbury Publishing. გვ. 59.
ოსკარ შინდლერი
**ოსკარ შინდლერი** (გერმ. Oskar Schindler; დ. 28 აპრილი, 1908 — გ. 9 ოქტომბერი, 1974) — გერმანელი ინდუსტრიალისტი, რომელმაც მის საწარმოებში მომუშავე 1000-ზე მეტი ებრაელი ჰოლოკოსტისგან გადაარჩინა. მის შესახებ გადაღებულია ფილმი „შინდლერის სია" (1993).

ადრეული წლები და კარიერა
------------------------

ოსკარ შინდლერი დაიბადა 1908 წლის 28 აპრილს, ეთნიკური გერმანელის ოჯახში მორავიაში, რომელიც ავსტრია-უნგრეთს ეკუთვნოდა (მორავია დღეს ჩეხეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაშია). როცა ოსკარი 27 წლის იყო, მისი მშობლები ჰანს შინდლერი და ფრანცისკა ლუზერი ერთმანეთს დაშორდნენ. ოსკარი აღიზარდა კათოლიკურად, მაგრამ მორწმუნე არ იყო. სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა მაღაზიის გამყიდველად. 1928 წლის 6 მარტს ოსკარი დაქორწინდა მდიდარი ფერმერის, ეთნიკური გერმანელების ოჯახის ქალიშვილზე ემილი პელზზე (1907–2001). 30-იან წლებში ოსკარ შინდლერმა რამდენიმეჯერ შეიცვალა სამსახური, სცადა საკუთარი ბიზნესის წამოწყება, მაგრამ დიდი დეპრესიის პერიოდში მისმა ბიზნესმა კრახი განიცადა.

ლიტერატურა
----------

* David M. Crowe: Oskar Schindler: The Untold Account of His Life, Wartime Activities, and the True Story Behind the List. Westview Press, Boulder Colorado 2004, ISBN 0-8133-3375-X. (ინგლისური)
* Thomas Keneally: Schindlers Liste. Bertelsmann, München 1983 (პირველი გერმანული გამოცემა), ISBN 3-570-00489-9 (გერმანული)
* Mieczysław Pemper: Der rettende Weg. Schindlers Liste – die wahre Geschichte. Hoffmann und Campe, Hamburg 2005, ISBN 3-455-09493-7. (გერმანული)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოსკარ შინდლერი***

* შინდლერის სია.
* ოსკარ შინდლერის მოკლე ბიოგრაფია (გერმანული)

სქოლიო
------

1. ↑  ოსკარ შინდლერი - ცნობები (ინგლისური)
**ისრაელ მილიტოსიანი** (სომხ. Իսրայել Միլիտոսյան, დ. 17 აგვისტო, 1968, ლენინაკანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი კარიერადასრულებული ძალოსანი. 1989 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება.

ადრეული ცხოვრება
----------------

დაიბადა ლენინაკანში, სომხეთის სსრ-ში (ახლანდელი გიუმრი, სომხეთი), ქალაქში რომელიც ცნობილია მსოფლიო დონის ძალოსნებით.*საჭიროებს წყაროს მითითებას* - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} ! მილიტოსიანმა ძალოსნობაში ასპარეზობა 1980 წელს ვარდან მილიტოსიანის ზედამხედველობის ქვეშ დაიწყო და 1987 წელს შეუერთდა საბჭოთა ეროვნულ ნაკრებს.

კარიერა
-------

ისრაელ მილიტოსიანი იყო მისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ძალოსანი. მილი ოლიმპიური დებიუტი შედგა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, სეულში. 67.5 კილოგრამ კატეგორიის სპორტსმენებს შორის მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა ჯამში აწეული 337.5 კილოგრამი წონით; იგი ოქროს მედალოსან ჯოაკიმ კუნზს მხოლოდ 2.5 კილოგრამით ჩამორჩა. დამარცხების მიუხედავად, მილიტოსიანმა ატაცში 155 კილოგრამის აწევით ახალი რეკორდი დააფიქსირა.

მომდევნო წელს 1989 წლის ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატსა და ამავე წლის ძალოსანთა ევროპის ჩემპიონატის მოგებით მილიტოსიანი გახდა ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონი. ათენში გამართულ ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მან ატაცში მსოფლიოს ახალი რეკორდი დაამყარა (158.5 კგ).

საბჭოთა კავშირის დაშლის მიუხედავად, ისრაელ მილიტოსიანმა და სხვა საბჭოთა სპორტსმენებმა ერთი გუნდის ქვეშ, სახელად გაერთიანებული გუნდი, იასპარეზეს 1992 წელს ბარსელონაში ჩატარებულ ოლიმპიურ თამაშებში. ატაცში მილიტოსიანმა 155 კილოგრამი აწია, ხოლო აკვრაში 182.5 კილოგრამი; ამით მას ჯამში 337.5 კილოგრამი გამოუვიდა და ამჯერად მოიპოვა ოლიმპიური ოქროს მედალი; მეორეადგილოსანს მან 10 კილოგრამით აჯობა. დღევანდელ დღემდე მილიტოსიანი რჩება უკანასკნელ სომეხად, რომელმაც ოლიმპიური ოქრო ძალოსნობაში მოიპოვა.

1992 წლის ოლიმპიადის შემდეგ, ისრაელ მილიტოსიანი მშობლიური სომხეთის სახელით ასპარეზობდა.

1994 წელს, ამავე წლის სოკოლოვში გამართულ ძალოსანთა ევროპის ჩემპიონატში, მან უკვე მესამედ გააუმჯობესა მსოფლიო რეკორდი ატაცში. სომხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის ისტორიაში მილიტოსიანი არის პირველი ძალოსანი რომელმაც მსოფლიო რეკორდი გააუმჯობესა. იგი სიმხეთს წარადგენდა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე; აღნიშნული ოლიმპიადა მან მე-6 ადგილით დაასრულა.

ისრაელ მილიტოსიანმა ძალოსნობის კარიერა დაასრულა 1999 წელს. შემდგომ იგი ძალოსანთა მწვრთნელად მუშაობდა მშობლიურ გიუმრიში.

პირადი ცხოვრება
---------------

ისრაელ მილიტოსიანი არის საბჭოთა-სომეხი ოლიმპიური მედალოსანის (ძალოსნობაში), ვარდან მილიტოსიანის ბიძაშვილი და კურსელი. ვარდანი იყო პირველი საბჭოთა-სომეხი ძალოსანი რომელმაც ოლიმპიური მედალი მოიპოვა, ხოლო უკანასკნელი - ისრაელ მილიტორიანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Israel Militosyan at Lift Up
* Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill. Israel Militosyan. *Olympics at Sports-Reference.com*. Sports Reference LLC. ციტირების თარიღი: 2019-11-03

სქოლიო
------

1. ↑  Dream Teams Of The 20th Century: Team Armenia. liftup.chidlovski.net. ციტირების თარიღი: 5 January 2013.