„**ფინი და ჰენგესტი**" (ინგლ. Finn and Hengest) — ანგლოსაქსური ლეგენდების რედაქცია, დაფუძნებული ჯ.რ.რ. ტოლკინის 1920 წლის ჩანაწერებზე.

აღწერა
------

„ფინი და ჰენგესტი" მომდინარეობს ფინსბურგის ბრძოლის ისტორიიდან, რომელიც აგრეთვე ცნობილია „ფინსბურგული ფრაგმენტის" სახელით. ეს არის ძველ ინგლისურ ენაზე დაწერილი პოემის შემორჩენილი ფრაგმენტი. ფინსბურგის ციხესიმაგრის ალყის ამბავი აღწერილია „ბეოვულფშიც". ვარაუდობენ, რომ მას ნამდვილად ჰქონდა ადგილი V საუკუნეში.

ფინსბურგული ფრაგმენტის ხელნაწერი XVII საუკუნის ბოლოს კენტერბერიელი არქიეპისკოპოსების ბიბლიოთეკაში იქნა ნაპოვნი ჯორჯ ჰიქსის მიერ. 1705 წელს მან ეს ხელნაწერი თარგმნა და გამოსცა. სია, რომელიც მან გამოიყენა ასლების დასამზადებლად, მოგვიანებით დაკარგული იქნა.

ფრაგმენტი 48 სტრიქონისგან შედგება. დანიელი ჰნეფი და მისი 60 ტენი, რომელიც დაბანაკებული იყო ფინის (ფრიზების მბრძანებლის) ციხესიმაგრეში, ხუთი დღის განმავლობაში უცნობი მტრის შემოტევას იგერიებენ. ტექსტი წყდება დაჭრილი მეომრის ბელადისადმი მიმართვისას. იგივე ისტორია მოთხრობილია „ბეოვულფის" 1068-1159-ე სტრიქონებში, საიდანაც ცნობილი ხდება, რომ ჰნეფის მტერი თავად ფინი იყო. ჰნეფი ამ წყაროს მიხედვით იღუპება, ხოლო ცოცხლად დარჩენილი ხალხი, ჰენგესტის მეთაურობით, კვლავ წინააღმდეგობას უწევს მტერს და ფრიზებს ისეთ დარტყმას მიაყენებს, რომ ფინი იძულებულია, მოლაპარაკებებზე დათანხმდეს.

ზამთარი მშვიდად ჩაივლის, მაგრამ გაზაფხულზე ჰნეფის ორი მოახლე, ოსლაფი („ფინსბურგის ბრძოლაში" ცნობილია, როგორც ორდლაფი) და გუდლაფი შინ ბრუნდებიან. ისინი დიდ ლაშქარს აგროვებენ და ბრუნდებიან ფრიზიაში, სადაც ბელადის მოკვლაზე შურს იძიებენ, კლავენ ფინსა და მის ხალხს. ჰენგესტის, კენტის მეფისა და ჰენგესტის, რომელიც „ბეოვულფის პერსონაჟია", იდენტურობა სავარაუდოა, მაგრამ დამტკიცებული არ არის.

„ბეოვულფის" შედგენის პერიოდში (VIII-X საუკუნეები) ფინსბურგის ბრძოლა შორეულ წარსულად ითვლებოდა და ლეგენდები მასზე ყველა იმ დროის ისტორიკოსსა თუ რიგით პიროვნებას უნდა სცოდნოდა. საგულისხმოა, რომ კენტერბერიულ ფრაგმენტში ქრისტიანობის ხსენება არ არის, ვინაიდან ჰნეფის სამგლოვიარო კოცონი, აღწერილი „ბეოვულფში", წარმართული ტრადიციაა.

ტოლკინის ნაშრომი
----------------

ტოლკინის ვერსიით, ფინსბურგის ალყა წარმოადგენდა დანიელ მეომართა შორის შიდა განხეთქილების შედეგს. ორივე მხარეს იყვნენ იუტები, განდევნილი დანიიდან და ფრიზებს შეფარებულები. ბრძოლისას მოხდა უფრო „ძველი" იუტების (ფინის მსახურთა) და „ახლების" (ჰნეფთან ერთად მოსულების) შეჯახება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფინი და ჰენგესტი — საიტზე Tolkien Gateway

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ნაშრომები |
| --- |
|  |
| მხატვრული | 
* „ფილოლოგების სიმღერები" (1936)
* „ჰობიტი" (1937)
* „ნიგლის ფოთოლი" (1947)
* „აოტრუს და იტრუნის ბალადა" (1945)
* „ფერმერი ჯაილზ ჰემელი" (1949)
* „ბეორტნოთის, ბეორთელმის ძის დაბრუნება" (1953)
* „ბეჭდების მბრძანებელი"
	+ „ბეჭდის საძმო" (1954)
	+ „ორი ციხე-კოშკი" (1954)
	+ „მეფის დაბრუნება" (1955)
* „ტომ ბომბადილის თავგადასავლები და სხვა ლექსები წითელი წიგნიდან" (1962)
* „ხე და ფოთოლი" (1964)
* „ტოლკინის მკითხველი" (1966)
* „გზა წინ და წინ მიდის" (1967)
* „დიდვუტონელი მჭედელი" (1967)
 |  |
|  |
| სიკვდილისშემდგომი | 
* „შობის ბაბუის წერილები" (1976)
* „სილმარილიონი" (1977)
* „ლექსები და მოთხრობები" (1980)
* „დაუსრულებელი მოთხრობები" (1980)
* „მისტერ ბლისი" (1982)
* „ბილბოს უკანასკნელი სიმღერა" (1990)
* „შუახმელეთის ისტორია (12 ტომი)" (1983–1996)
* „ბნელი სამეფოს ზღაპრები" (1997)
* „როვერანდომი" (1998)
* „ჰურინის შვილები" (2007)
* „ჰობიტის ისტორია" (2007)
* „ლეგენდა სიგურდსა და გუდრუნზე" (2009)
* „ართურის დაცემა" (2013)
* „ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები" (2014)
* „კულერვოს ამბავი" (2015)
* „ამბავი ბერენის და ლუთიენისა" (2017)
 |
|  |
| აკადემიური | 
* „სერ გავეინი და მწვანე რაინდი" (1925)
* „ეშმაკის ჯაგლაგები" (1925)
* „Ancrene Wisse and Hali Meiðhad" (1929)
* „სიგელვარას ქვეყანა", ნაწილები 1 და 2 (1932-34)
* „მოსამართლის მოთხრობა" (1934)
* „ბეოვულფი: ურჩხულები და კრიტიკოსები" (1936)
* „ზღაპრების შესახებ" (1939)
* „სერ ორფეო" (1944)
* „ანკრენ ვისე" (1962)
* „ინგლისური და უელსური" (1963)
* „იერუსალიმური ბიბლია" (მთარგმნელი, ლექსიკოგრაფი) (1966)
 |
|  |
| სხვა აკადემიური | 
* „სერ გავეინი", „პერლი" და „სერ ორფეო" (თარგმანები თანამედროვე ინგლისურ ენაზე, 1975)
* „ფინი და ჰენგესტი" (1982)
* „ურჩხულები და კრიტიკოსები" (1983)
* „ბეოვულფი და კრიტიკოსები" (2002)
* „ბეოვულფი: თარგმანი და კომენტარები" (2014)
* „ფარული მანკი" (1983/2016)
* ტოლკინის ალიტერატურული ლექსების სია
 |
|  |
| დაკავშირებული | 
* შთაგონებები
* შემუშავებული ენები
* ინკლინგები
* მითოპოეტური საზოგადოება
* ტოლკინის საზოგადოება
	+ ტოლკინის კითხვის დღე
* „Tolkien Studies"
* ტოლკინის კვლევა
* შთაგონებული ნაშრომები
* „ჯ. რ. რ. ტოლკინი: ბიოგრაფია" (1977, ოფიციალური ბიოგრაფია)
 |
|  |
| 
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ბიბლიოგრაფია |

 |