**ჯონსის კანონი**-ორგანული აქტი, რომელიც მიიღო შეერთებული შტატების კონგრესმა. ასევე ცნობილი როგორც ჯონსის აქტი, ფილიპინების ავტონომიის აქტი და 1916 წლის 29 აგვისტოს კონგრესის აქტი. კანონმა ჩაანაცვლა 1902 წლის ფილიპინების ორგანული აქტი და მოქმედებდა როგორც ფილიპინების კონსტიტუცია მისი ამოქმედებიდან 1934 წლამდე, სანამ მიღებულ იქნა ტაიდინგს-მაკდაფის აქტი. ჯონსის კანონით შეიქმნა ფილიპინების პირველი სრულად არჩეული საკანონმდებლო ორგანო.

კანონი ამოქმედდა შეერთებული შტატების 64-ე კონგრესის მიერ 1916 წლის 29 აგვისტოს და შეიცავდა პირველ ოფიციალურ დეკლარაციას შეერთებული შტატების ფედერალური მთავრობის ვალდებულების შესახებ ფილიპინების დამოუკიდებლობის მინიჭების შესახებ. ეს იყო ჩარჩო „უფრო ავტონომიური მთავრობისთვის", რომელსაც გარკვეული პრივილეგიები ეკუთვნოდა შეერთებულ შტატებს მისი სუვერენული უფლებებისა და ინტერესების დასაცავად, შეერთებული შტატების მიერ დამოუკიდებლობის მინიჭებისთვის მზადებაში. კანონი ითვალისწინებს, რომ დამოუკიდებლობის მინიჭება მოხდება მხოლოდ „როგორც კი შეიქმნება სტაბილური მთავრობა", რომელიც თავად შეერთებული შტატების მთავრობას უნდა განესაზღვრა.

კანონმა ასევე შეცვალა ფილიპინების საკანონმდებლო ორგანო ფილიპინების პირველ სრულად არჩეულ ორგანოდ და ამიტომ გახადა იგი უფრო ავტონომიური აშშ-ს მთავრობისგან. 1902 წლის ფილიპინების ორგანული აქტი ითვალისწინებდა არჩეულ ქვედა პალატას (ფილიპინების ასამბლეას), ხოლო ზედა პალატა (ფილიპინების კომისია) დაინიშნა. ჯონსის კანონი ითვალისწინებდა ორივე პალატის არჩევას და შეიცვალა ფილიპინების ასამბლეის სახელი წარმომადგენელთა პალატაში. აღმასრულებელ ხელისუფლებას კვლავ ხელმძღვანელობდა ფილიპინების დანიშნული გენერალური გუბერნატორი, ყოველთვის ამერიკელი.

1916 წლის 3 ოქტომბერს ჩატარდა არჩევნები ახლადშექმნილი ფილიპინების სენატისთვის. ფილიპინების ასამბლეის არჩევნები უკვე ჩატარდა 1916 წლის 6 ივნისს და ამ არჩევნებში არჩეულები კანონით გახდნენ წარმომადგენელთა პალატის წევრები.

კანონპროექტის განვითარება
-------------------------

ფილიპინების საბოლოო მიზანი დამოუკიდებლობა იყო. აშშ-ს პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა ჯერ კიდევ 1901 წელს თქვა: "ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ გავაკეთებთ იმას, რაც არასდროს გაკეთებულა ტროპიკების არც ერთი ხალხისთვის". ამერიკელი საზოგადოება ფილიპინებში ამერიკის ყოფნას არაანაზღაურებად და ძვირად თვლიდა, ამიტომ რუზველტმა 1907 წლისთვის დაასკვნა: „ჩვენ უნდა მოვემზადოთ იმისთვის, რომ კუნძულებს მივცეთ მეტ-ნაკლებად სრული ტიპის დამოუკიდებლობა ბევრად უფრო ადრე, ვიდრე მიზანშეწონილად მიგვაჩნდა".

ვუდრო უილსონმა თქვა, რომ 1912 წლის საარჩევნო კამპანიის დროს, რომელმაც ის აშშ-ს პრეზიდენტი გახადა, „ამჟამად ფილიპინები ჩვენი საზღვრებია, მაგრამ იმედი მაქვს, ჩვენ ამ საზღვრებს ახლა მოვაკლებთ". ჯერ კიდევ 1912 წლის არჩევნებამდე, აშშ-ს პალატის კუნძულების საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე უილიამ ატკინსონ ჯონსი ცდილობდა დაეწყო კანონპროექტი, რომელიც განსაზღვრავდა ფილიპინების დამოუკიდებლობის ზუსტ თარიღს. მანუელ ლ. კეზონი იყო ფილიპინების ორი რეზიდენტი კომისარი აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატაში. ჯონსმა გადადო თავისი კანონპროექტის გაშვება, ამიტომ კეზონმა შეადგინა პირველი ორი „ჯონსის კანონპროექტიდან". მან შეადგინა მეორე ჯონსის კანონპროექტი 1914 წლის დასაწყისში ვილსონის აშშ-ს პრეზიდენტად არჩევის და ფრენსის ბარტონ ჰარისონის ფილიპინების კომისიის პრეზიდენტად და ფილიპინების გენერალურ გუბერნატორად დანიშვნის შემდეგ.

უილსონმა აცნობა კეზონს მისი მტრული დამოკიდებულება დამოუკიდებლობის ფიქსირებული გრაფიკის მიმართ და კეზონი თვლიდა, რომ კანონპროექტი შეიცავდა საკმარის მოქნილობას უილსონისთვის.

კანონის მიღება
--------------

კანონპროექტი მიიღო წარმომადგენელთა პალატამ 1913 წლის ოქტომბერში და წარადგინეს სენატში, რომელსაც მხარს უჭერდნენ ჰარისონი, აშშ-ს ომის მდივანი ლინდლი გარნისონი და პრეზიდენტი უილსონი. კანონპროექტის საბოლოო ვერსიას ხელი მოაწერა აშშ-ს კანონმდებლობით პრეზიდენტმა უილსონმა 1916 წლის 29 აგვისტოს, სენატის შესწორებისა და კონგრესის კონფერენციის კომიტეტში შემდგომი ცვლილებების შემდეგ.

პირობები
--------

ფილიპინების საკანონმდებლო ორგანოს ერთობლივი სხდომა, რომელიც შეიქმნა ჯონსის კანონით, მანილაში, ჩატარდა 1916 წლის 15 ნოემბერს.
კანონის დებულებებს შორის იყო ფილიპინების საკანონმდებლო ორგანოს შექმნა. მან შექმნა ფილიპინების სენატი, რომელიც შეცვალა ფილიპინების კომისიად, რომელიც საკანონმდებლო ორგანოს ზედა პალატის როლს ასრულებდა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Philippine Autonomy Act (Jones Law)
2. 1 2 3  Ninkovich 2004, p. 75
3. ↑  Kramer 2006, p. 353
4. 1 2  Kramer 2006, p. 354