recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ჩაკოს ომი** (1932–1935) — ბრძოლა სამხრეთ ამერიკაში, ბოლივიასა და პარაგვაის შორის გრან-ჩაკოს რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილისთვის, რომელიც მცდარი წარმოდგენის თანახმად, თითქოს ნავთობით იყო მდიდარი. ხშირად მას *ლა-გუერა-დე-ლა-სედს* (*La Guerra de la Sed — წყურვილის ომი*) უწოდებენ, რაც ლიტერატურულად მომდინარეობს ნახევრად უდაბნო ჩაკოსთვის ბრძოლიდან. ეს ომი ყველაზე სისხლიანი სამხედრო კონფლიქტი იყო მათ შორის, რაც კი XX საუკუნეში სამხრეთ ამერიკაში მომხდარა. ომი სამხრეთ ამერიკის ორ უღარიბეს ქვეყანას შორის მიმდინარეობდა, რომლებსაც წარსულში, XIX საუკუნეში მეზობლებთან ომის დროს უკვე ჰქონდათ ტერიტორიები დაკარგული. ომის დროს, ორივე ქვეყანა არმიის შენახვისა და მომარაგების პრობლემის წინაშე აღმოჩნდა, რაც განპირობებული იყო მათი ზღვაზე გასასვლელის არქონით, რის შედეგადაც მათი საგარეო ვაჭრობა და შეიარაღების შესყიდვა მეზობლების კეთილ ნებაზე იყო დამოკიდებული. საგარეო ვაჭრობის პრობლემების წინაშე განსაკუთრებით ბოლივია აღმოჩნდა, რადგან მას მწირი საერთაშორისო კავშირები გააჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლივიას სამთო-მომპოვებითი სფეროდან მეტი შემოსავლები და უკეთ აღჭურვილი არმია ჰყავდა ვიდრე პარაგვაის, ფაქტორების მთელი სერიის წყალობით, უპირატესობა სწორედ პარაგვაის მხარეს გადაიხარა, რომელიც ომის დამთავრებისას სადავო ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს აკონტროლებდა და საბოლოოდ, სამშვიდობო ხელშეკრულებების მიხედვით, მას სადავო ტერიტორიის ერთი მესამედი ერგო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პაკიშის ომი
* სენეპის ომი
* პერუ-დიდი კოლუმბიის ომი
* პერუ-ეკვადორის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჩაკოს ომი***

* de Quesada, Alejandro (2011). *The Chaco War 1932-35: South America’s greatest modern conflict დაარქივებული 2013-01-21 საიტზე Wayback Machine.*. Osprey Publishing, ISBN 978-1-84908-416-1
* The White Russian contribution in the Chaco War დაარქივებული 2009-05-23 საიტზე Wayback Machine.
* Tamaño, Gustavo Adolfo (2008). *Historias Olvidadas: Tanques en la Guerra del Chaco* დაარქივებული 2012-01-12 საიტზე Wayback Machine.  The surviving Bolivian Vickers A tank on display at La Paz Military College (ესპანური)
* Photographs of the Paraguayan gunboats *Humaitá* and *Paraguay* as of 2005 (ესპანური)
* Bolivian armed launch *Tahuamanu* on display Riberalta, Beni Department, Bolivia (ესპანური)
ცეპელინ LZ126 უახლოვდება ნიუ-ჯერსის სანაპიროს.
**ცეპელინი** (გერმ. Zeppelin) — მფრინავი აპარატი, რომელიც პირველად გერმანელმა გრაფმა ფერდინანდ ფონ ცეპელინმა შექმნა XX საუკუნის დასაწყისში, ავიაციის პიონერი დავიდ შვარცის ადრე შექმნილი პროექტის საფუძველზე. ცეპელინის პროექტის დიდი წარმატების გამო ეს ტერმინი შერჩა ყველა მყარი კარკასის დირიჟაბლებს.

ცეპელინებს მგაზვრთა გადასაყვანად და სამხედრო მიზნებისთვის იყენებდნენ, რომელსაც კომპანია Deutsche Luftschiffahrts-AG (DELAG) ემსახურებოდა. DELAG, პირველი კომერციული ავიაკომპანია, ახორციელებდა რეგულარულ რეისებს პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე. ომის დაწყების შემდეგ გერმანიის შეიარაღება მათ როგორც ბომბდამშენებსა და სკაუტებს იყენებდა.

გერმანიის დამარცხებამ ამ მფრინავი აპარატების გამოყენება დროებით შეაჩერა, თუმცა ჰუგო ეკენერის თაოსნობით, გარდაცვლილი გრაფის შთამომავალი, ცეპელინების სამოქალაქო მიზნებისთვის გამოყენებამ რენესანსი განიცადა 1920-იან წლებში. ცეპელინები ზენიტს 1930-იან წლებში აღწევს, როდესაც ხომალდები LZ 127 Graf Zeppelin და LZ 129 Hindenburg რეგულარულ ტრანსატლანტიკურ რეისებს ახორციელებდნენ გერმანიასა და ჩრდილო და სამხრეთ ამერიკას შორის. ჰინერბურგის კატასტროფამ 1937 წელს საჰაერო გიგანტების პოპულარობის ვარდნას შეუწყო ხელი, თუმცა ცეპელინის ხმარებიდან გასვლის უმთავრესი მიზეზები უფრო პოლიტიკური იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Airships.net: The Hindenburg and other Zeppelins
* R100 Zeppelin story at the virtual Museum of Canada დაარქივებული 2012-04-06 საიტზე Wayback Machine.
* How did London civilians respond to the German airship raids of 1915?
* Zeppelin & Airships at the whistle museum. დაარქივებული 2009-06-08 საიტზე Wayback Machine.
* Zeppelin NT in the World and Technical Data დაარქივებული 2008-12-20 საიტზე Wayback Machine.
* Airships.net — Illustrated history of passenger Zeppelins
**ბოემონდ III ანტიოქელი** (ფრანგ. Bohemond III d'Antioche) — ანტიოქიის მთავარი 1163-1201 წლებში.

ის იყო კონსტანციასა და რაიმუნდის უფროსი ვაჟი. იგი ტახტზე მას შემდეგ ავიდა, რაც დედამისი ტახტიდან გადააყენა ერთ-ერთმა ანტიოქელმა დიდგვაროვანმა თოროს II-ის დახმარებით. 1164 წელს ბოემონდი ტყვედ ჩავარდა ჰარიმის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, მაგრამ მალევე გაათავისუფლა ზენგიმ, რათა თავიდან აერიდებინა კონფლიქტი ბიზანტიასთან. იგი გაემგზავრა ბიზანტიაში და შეხვდა მანუელ II-ს, რომელმაც დაარწმუნა ის, რომ ანტიოქიაში აღდგენილიყო მართლმადიდებლური საპატრიარქო. ანტიოქიის ლათინმა პატრიარქმა, აიმერი ლიმოჟელმა ანტიოქია აკრძალულად გამოაცხადა. ბოემონდმა იგი აღადგინა 1170 წელს, მას შემდეგ, რაც გარდაიცვალა ბერძენი პატრიარქი.

ბოემონდი ბიზანტიის იმპერიის ახლო მოკავშირედ დარჩა. იგი ბიზანტიას ეხმარებოდა მლეჰის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რათა აღედგინა მისი ძალაუფლება კილიკიაში. ბოემონდმა კავშირი შეკარა ალეპოსა და დამასკოს მუსლიმ მმართველებთან სალადინის წინააღმდეგ, რომელიც აპირებდა მუსლიმური სამყაროს გაერთიანებას ჯვაროსნების დასამარცხებლად. ის გაშორდა თავის მეორე ცოლს და შეირთო ანტიოქელი დიდგვაროვანი, რის გამოც პატრიარქმა 1180 წელს განკვეთა.

ბოემონდმა აიძულა სომხები, რათა მიეღოთ მისი პროტექტორატი კილიკიის ტერიტორიაზე გვიან 1180-იანებში. 1187 წელს ტრიპოლის ტახტი თავის მეორე ვაჟს გადასცა. 1188 წელს სალადინმა სამთავროს უდიდესი ნაწილი დაიპყრო და მშვიდობის დასამყარებლად ბოემონდმა არ დაახმარა ჯარები ჯვაროსნებს მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. 1190-იან წლებში, ლევონ I-ის ექსპანსიურმა პოლიტიკამ გამოიწვია ხანგრძლივი კონფლიქტი ანტიოქიასა და კილიკიის სამეფოს შორის. 1194 წელს ბოემონდი ლევონმა დაატყვევა, ამის შემდეგ ლევონმა დაიკავა ანტიოქია, მაგრამ ქალაქის მცხოვრებლებმა შექმნეს კომუნა და სომეხი ჯარისკაცები ქალაქიდან გააძევეს. ბოემონდი გათავისუფლდა მას შემდეგ, რაც სცნო ლევონის დამოუკიდებლობა.

შემდეგი კონფლიქტი ამ ორ სამთავროს შორის დაიწყო ბოემონდის გარდაცვალების შემდეგ, ბოეონდის შვილს — ბოემონდ IV-სა და რაიმუნდ IV-ის შვილ რაიმუნდ რუპენს შორის. ორივე მათგანი იბრძოდა სამთავროს ტახტის ხელში ჩაგდების მიზნით. რუპენს ეხმარებოდა მისი ნათესავი ლევონ I, რამაც გამოიწვია კონფლიქტი. ეს ბრძოლა 1219 წლამდე გაგრძელდა.

ლიტერატურა
----------

* *Letters from the East: Crusaders, Pilgrims and Settlers in the 12th–13th Centuries* (Translated by Malcolm Barber and Keith Bate) (2010). Ashgate. ISBN 978-0-7546-6356-0.
* *The Chronicle of Ibn Al-Athir for the Crusading Period from* Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh *(Part*

2: The Years 541-582/1146-1193: The Age of Nur ad-Din and Saladin) *(Translated by D.*

S. Richards) (2007). Ashgate. ISBN 978-0-7546-4078-3.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ანტიოქიის მთავრები |
| --- |
|  |
| ზეობა(1098–1268) | 
* ბოემონდ I
* ბოემონდ II
* კონსტანცია
* რაიმონი
* რენო
* ბოემონდ III
* ბოემონდ IV
* რაიმონ რუპენი
* ბოემონდ V
* ბოემონდ VI
 |  |
|  |
| ტიტული(1268–1457) | 
* ბოემონდ VI
* ბოემონდ VII
* ლუსია
* ფილიპი
* მარგარეტი
* ჟან I
* ჟან II
* ჟუანი
 |

 |
**ჩვეულებრივი ტანრეკი** (ლათ. Tenrec ecaudatus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ტანრეკისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 26–39 სმ; აქვს ძალიან მოკლე (1 სმ-მდე სიგრძის) კუდი. მასა — 1,5–2,5 კგ. მწერიჭამიებს შორს ყველაზე დიდი ზომისაა. შეფერილია რუხად ან მოწითალო-რუხად. დაფარულია უხეში ბალნითა და ეკლებით, თავზე მოკლე ბეწვი აქვთ. ყურები მოძრავი, მცირე ზომის და მომრგვალებულია. თვალები პატარაა. ცხვირი საკმაოდ მოძრავი და მგრძნობიარეა, რასაც საკვების მოპოვების დროს იყენებს. ბინადრობს სხვადასხვა გარემოში; აქტიურია ღამით. ბუდეს იკეთებს ქვებისა და მორების ქვეშ ბალახებისგან და სხვა მცენარეებისაგან. გავრცელებულია აფრიკის სამხრეთ-დასავლეთი სანაპიროს კუნძულებზე, მათ შორის: მადაგასკარი, მავრიკი, რეუნიონი, სეიშელის და კუნძულები. სქესობრივ სიმწიფეს 1 წლის ასაკში აღწევენ მაკეობა 50–60 დღე-ღამე გრძელდება, დედალი ყრის 10–12 ნაშიერს. იკვებება ძირითადად უხერხემლოებით, ბაყაყებით, პატარა მღრღნელებით. ცოცხლობს 3–6 წელი.

ლიტერატურა
----------

* *ელდერტონი, დევიდ*, „ცხოველების ენციკლოპედია", მთარგმ. ნ. ბელთაძე, გვ. 14, თბ.: გამომც. „პალიტრა L", 2018.
**ჩვეულებრივი თხილი** (ლათ. Corylus avellana) — მცენარე არყისებრთა ოჯახისა. ბუჩქი ან 8 მეტრამდე სიმაღლის ხეა. აქვს გლუვი ან დაბზარული ქერქი. მოკლეყუნწიანი, კიდეზე მკაფიოდ ორმაგხერხკბილა ფოთოლი. სამტვრეები ძაფებიანად ყვითელია. საბურველი თხელი და ფოთლისებური, ორ- ან ერთფოთოლაკიანი, წვერზე მოკლე ნაკვთებით. საბურველი კაკალზე მოკლე ან გრძელია. ნაყოფი 2–10 კაკლისგან შედგება. ნაჭუჭი გლუვია. ყვავის თებერვალ-მარტში, ნაყოფმსხმოიარობს აგვისტო-ოქტომბერში.

გავრცელებულია კავკასიაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ევროპაში, მცირე აზიაში. საქართველოში გვხვდება ყველგან. იზრდება ქვეტყედ მუხნარებში, ფართოფოთლოვან და წიწვოვან შერეულ ტყეებში, სუბალპური მეჩხერში, ტყის პირას, ხშირად წმინდა ჯგუფებს ქმნის. ჩრდილის ამტანი და საკმაოდ ყინვაგამძლეა. ყვავილობს თებერვალ-მარტში, ნაყოფი მწიფდება სექტემბერში. ერთი ბუჩქიდან 3 კგ-ზე მეტი მოსავალი მოდის. მრავლდება თესლით, ძირკვისა და ფესვის ამონაყრით, იშვიათად გადაწიდენით. ცოცხლობს 70–80 წელს.

დეკორატიულია. იყენებენ დერდობების გასატყიანებლად. ერთ-ორწლიან ღეროს — წნელად, კალათების, გოდრების, ლახტების დასაწნავად.

მთისრაჭულად ეწოდება ფთხილი, ფთხირი; ჭანურად – მთხირი, ნთხირი; მეგრულად – თხირი; სვანურად – შდიხ, შდგხგნდ.

გალერეა
-------

* ფოთოლიფოთოლი
* ყვავილედიყვავილედი
* შემოუსვლელი ნაყოფიშემოუსვლელი ნაყოფი
* ნაყოფინაყოფი

სქოლიო
------

1. 1 2  *მაყაშვილი ა.*, ჩვეულებრივი თხილი // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო", 1961.
2. 1 2 3 4  *ლორია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 33.
3. 1 2  *სუხიტაშვილი კახაბერ*, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 88.
**ატრაქტანტი** (ლათ. Attraho — ვიზიდავ) — ბუნებრივი ან სინთეზური ნივთიერება, რომელიც ცხოველებს იზიდავს. ანტრაქტანტებისადმი განსაკუთრებულ მგრძნობიარობას იჩენენ მწერები. ცნობილია ატრაქტანტის სამი ძირითადი ჯგუფი: პირველი ჯგუფის ატრაქტანტი ცხოველებს იზიდავს როგორც მოპირდაპირე სქესის ინდივიდი (*სასქესო ატრაქტანტი*), მეორე — როგორც საკვები (*საკვები ატრაქტანტი*), მესამე — როგორც სუბსტრატი კვერცხის დასადებად. განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს სასქესო ატრაქტანტს ანუ ფერომონებს. დადგენილია, რომ ზოგიერთი დედალი მწერის მიერ გამოყოფილი და ჰაერში შერეული მისაზიდი ნივთიერებების სრულიად უმნიშვნელო კონცენტრაცია საკმარისია იმავე ან გენეტიკურად მახლობელი სახეობის მამრის მისაზიდად. ცნობილია 3—9 კმ-იდან პეპლების მიზიდვის შემთხვევები. ატრაქტანტი მოეპოვება 300-ზე მეტი სახეობის მწერს. ზოგიერთი მათგანის ატრაქტანტი ცალკეა გამოყოფილი და შესწავლილი, მაგალითად, არაფარდი პარკხვევიას პეპლის ატრაქტანტი — ჰიპტოლი.

პრაქტიკული თვალსაზრისით სინთეზურ ატრაქტანტს დიდი მნიშვნელობა აქვს მცენარეთა მავნებლებისა და ცხოველთა პარაზიტების წინააღმდეგ საბრძოლველად. მისატყუებელ საშუალებად სინთეზური ატრაქტანტის გამოყენების შემთხვევაში შეგვიძლია მინიმალური რაოდენობის ინსექტიციდებით მოვსპოთ ბევრი მავნებელი მწერი. ატრაქტანტები შეიძლება გამოვიყენოთ აგრეთვე მამლების დეზორიენტაციისთვის, რითაც საგრძნობლად მცირდება მავნე მწერების მომდევნო თაობების რიცხვი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ატრაქტანტი
**ჩვეულებრივი მახრჩობელა** (*Boa constrictor; Constrictor constrictor*) — მახრჩობელა გველი მახრჩობელასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 2-3 მ. (5,5, მეტრამდე). ზურგის მოხატულობა იმდენად მრავალფეროვანია, რომ არსებობს უამრავი ვარიანტი. მოძრაობისას, მზის სხივებზე მახრჩობელას კანი ელვარებს მეტალისებურად, ტალღისებურად და ცისარტყელასებრ ბზინავს. საცხოვრებელი არეალი ფართოა - დაწყებული მექსიკიდან, მთელი ტროპიკული და ეკვატორული ამერიკის გავლით, ცენტრალური არგენტინის რაიონებამდე. ამ ტერიტორიაზე მახეჩობელას 6 (10) ქვესახეობა ბინადრობს. უმეტესობა მათგანი გარეგნულად და ბიოლოგიური მონაცემებით ერთმანეთისგან ისე განსხვავდება, რომ ადრე დამოუკიდებელ სახეობებად იყვნენ მიჩნეულნი.

ქვესახეობები
------------

ნომინალური ქვესახეობა (წითელ-კუდიანი მახრჩობელა)
იმპერატორული მახრჩობელა
არგენტინული მახრჩობელა
* ნომინალური ქვესახეობა (*Boa constrictor constrictor*) ცხოვრობს ბრაზილიის ტყეებში, პერუს აღმოსავლეთით, კოლუმბიაში, ვენესუელაში, სურინამიში, გაიანასა და გვიანაში.
* იმპერატორული მახრჩობელა (*Boa constrictor imperator*) პერუში, ეკვადორში, კოლუმბიაში, ცენტრ. ამერიკის ყველა ქვეყანასა და მექსიკაში.
* არგენტინული მახრჩობელა (*Boa constrictor occidentalis*) ჩრდილო არგენტინის მშრალ სტეპებში.

ცხოვრების წესი
--------------

ჩვეულებრივი მახრჩობელას ცხოვრების წესი მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული გეოგრაფიულ მდებარეობაზე, მაგ: **ბრაზილიური ქვესახეობა** (*Boa constrictor constrictor*) ხშირ ტყეებში ბინადრობს, კარგად დაცოცავს ხეებზე, ხშირად გვხვდება მდინარეებისა და ნაკადულების პირას, თუმცა წყალში არ ჩადის, შესაძლოა იმიტომაც, რომ ხსენებულ რაიონებში ბინადრობს და ნადირობს მწვანე ანაკონდა. საკვებს ძირითადად ხმელეთზე დაეძებს. იკვებება წვრილი ძუძუმწოვრებით, ხვლიკებითა და ფრინველებით. **იმპერატორული მ.** ბინადრობს როგორც ტყეებში, ისევე ბუჩქნარებში, მშრალ ადგილებში, მთების ფერდობებზე. **არგენტინული მახრჩობელა** კი საერთოდ არ ეკარება არც წყალს, არც ტყიან ტერიტორიებსა და უპირატესობას მშრალ, გაშლილ ლანდჩაპტებს ანიჭებს. ჩვეულებრივი მ. ხშირად გვხვდება ადამიანის საცხოვრებელთან ახლოს, სადაც მღრღნელებსა და ხვლიკებზე ნადირობს. ზოგიერთ რაიონში ეს გველი მოშინაურებულია და სახლში სპეციალურად ჰყავთ თაგვებისა და ვირთხების დასაჭერად.

საკვები
-------

საკვები მეტად მრავალფეროვანია: ხვლიკები, მღრღნელები, ჩანთოსნები, ოპოსუმები, ფრინველები, მანგუსტები და სხვა წვრილი ცხოველები.

გამრავლება
----------

მდედრი შობს 15-64 ცოცხალ ნაშიერს, თითოეული 50 სმ. სიგრძისაა. 2 წლის შემდგომ ისინი 3 მ-მდე იზრდებიან და უკვე შეუძლიათ გამრავლება.

სიცოცხლის ხანგრძლივობა
----------------------

მახრჩობელები ბუნებაში მიახლ. 23 წლამდე ცოცხლობენ, ტყვეობაში კი - 10 წლამდე.
**პატარძეულის წმინდა შიოს დიდი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის დასავლეთ ნაწილში, ეკლესია XIX საუკუნისაა.

ეკლესია გეგმით ოთხკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომელიც ეკლესიის ძირითადი კორპუსისგან ცალკე ნაწილადაა გამოყოფილი. შენობა სხვადასხვა ზომის, ქვიშაქვის ნატეხი ქვითაა ნაგები. შესასვლელ ორია: ერთი დასავლეთის კედელშია გაჭრილი, მერე სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. ორივე კარი სწორკუთხა და შიგნით თაღოვან შეღრმავებაშია მოთავსებული. აღმოსავლეთით აფსიდის ღერძზე, თაღოვანი სარკმელია რომლის მარჯვნივ ერთი ხოლო მარცხნივ ორი სხვადასხვა ზომის სწორკუთხა ნიშაა. გრძივ კედლებზე სამი წყვილი პილასტარია, რომლებზეც ნახევარწრიული საბჯენი თაღებია გადაყვანილი. დარბაზი განათებულია ხუთი განიერი ნახევარწრიულთაღოვანი სარკმლით. 

დარბაზი ცილინდრული კამარითაა გადახურული, რომელიც მთლიანად წვრილი ნატეხი ქვითაა ნაწყობი. კამარის საბჯენი თაღები კი აგურისაა. სამხრეთ ფასადზე კარის თავზე მცირე ზომის კვადრატული ნიშაა, რომელშიც ხატი იქნებოდა ჩასმული. კედლები დასრულებულია ქვიშაქვის ქვებით ნაწყობი, თაროსებრი ლავგარდნით.

2000-იანი წლების დასაწყისში, ადგილობრივ მოსახლობას ეკლესია გაურემონტებია. წმინდა შიოს დიდი ეკლესიის (ამჟამად მოქმედია) მდგრადობის გაზრდის მიზნით, გრძივი კედლები ერთმანეთთან არმატურით დაუკავშირებიათ. აუგიათ კანკელი და ეკლესია შიგნიდან გაჯით შეულესავთ.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 192.
**პატარძეულის წმინდა შიოს პატარა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის დასავლეთ ნაწილში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

გეგმით ოთხკუთხაა. ნაგებია რიყის ქვითა და კირის მოყვითალო დუღაბით. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს და აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროვებული. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ნიშაა. იატაკიდან დაახლოებით 1 მეტრის სიმაღლეზეა ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კელდელში. აფსიდი კონქითაა გადახურული ხოლო დარბაზი შეისრული კამარით. შეისრულია კონქის თაღიც. ეკლესიის კედლები გარედან ბათქაშით ყოფილა გასწორებული. აღმოსავლეთ სარკმლის ზემოთ ტოლფერდა სამკუთხედია გამოსახული, რომელიც კედლის სისქეში პირამიდისებრადაა შეღრმავებული და შელესილია. კედლები დასრულებული ყოფილა სადა კედლის სიბრტყიდან ოდნავ გამოშვერილი, მაღალი ლავგარდნით, რომელიც თითქმის მთლიანად კირის დუღაბითაა გამოყვანილი, ეს აღმოსავლეთ ფასადის მორთულობასთან ერთად, ეკლესიას ერთგვარ თავისებურობას ანიჭებს. 2000-იანი წლების დასაწყისში, ადგილობრივ მოსახლობას ეკლესია გაურემონტებია.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 192.
**ძველით ახალი წელი** (ბელარ. Стары Новы год, ბერძ. Παλιά νέο έτος, სერბ. Српска Нова година ან Srpska Nova godina, რუს. Старый Новый год, უკრ. Старий Новий рік, სომხ. Հին Նոր Տարի, მაკედ. და ბულგ. Стара Нова година, რუმინ. Anul Nou pe rit vechi) — ტრადიციული დღესასწაული, რომლითაც სხვადასხვა ქვეყანაში აღნიშნავენ იულიუსის კალენდრის 1-ლ იანვარს, ახალ წელს. XX და XXI საუკუნეებში ძველით ახალი წელი გრიგორიანული კალენდრის 14 იანვარზე მოდის, ახალი წლიდან 13 დღეში. როგორც წესი, ძველით ახალ წელს, არც ერთი სახელმწიფო არ ცნობს ქვეყნის ოფიციალურ დღესასწაულად.

რუსეთში
-------

მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა 1918 წელს ოფიციალურად გადავიდა გრიგორიანულ კალენდარზე, რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია მას შემდეგ კვლავ იულიუსის კალენდრით სარგებლობს. ახალი წელი აღინიშნება ორივე კალენდრით. 

იულიუსის კალენდრის ახალი წელი რუსეთში დღემდე არაოფიციალურია და რუსები ახალ წელს ორჯერ, 1-ელ და 14 იანვარს აღნიშნავენ.

სერბეთში
--------

ყველაზე ხშირად სერბეთში ამ დღესასწაულს *სერბულ ახალ წელს* უწოდებენ (Српска Нова година/Srpska Nova godina). 

სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესია თავის დღესასწაულებს კვლავ იულიუსის კალენდრით აღნიშნავს. 

მოსახლეობის ნაწილი ძველით ახალ წელს ისევე აღნიშნავს, როგორც 1 იანვარს. ბელგრადში, პარლამენტისა და მერიის შენობის წინ ეწყობა კონცერტი. სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ორგანიზებით წმინდა საბას საკათედრო ტაძრიდან უშვებენ ფოიერვერკს, სადაც უამრავი ადამიანია შეკრებილი. ასეთივე ღონისძიებები ეწყობა სხვა ქალაქებშიც.

მაკედონიაში
-----------

მაკედონიაში ეს დღესასწაული „ძველი ახალი წლის" სახელითაა ცნობილი (Стара Нова година). 13 იანვრის ღამეს, ხალხი ქუჩებში გამოდის, სადაც მეზობლები უზარმაზარ კოცონს ანთებენ, შემდეგ კი ერთად ჭამენ და სვამენ. 

ძველით ახალ წელს ასევე აღნიშნავენ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში მცხოვრები მაკედონელები, ძირითადად ავსტრალიაში, კანადასა და აშშ-ში.

სხვა ქვეყნებში
--------------

ძველით ახალი წლის ტრადიცია შემონახულია ასევე სომხეთში, ბელარუსში, ბოსნია-ჰერცეგოვინაში, საქართველოში, ყაზახეთში, ჩერნოგორიაში, მოლდოვაში, უკრაინაში, უელსსა და შვეიცარიაში. XX საუკუნის პირველ ნახევარში შოტლანდიელი გელების ნაწილი კვლავ აღნიშნავდა ამ დღესასწაულს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Happy Old New Year!
* «Старый или новый?»
* «Старый Новый год»
* Об юлианском и григорианском календарях (старом и новом стилях) დაარქივებული 2012-07-02 საიტზე Wayback Machine.
m/n სახის რიცხვს, სადაც m, n ϵ N წილადი ეწოდება.

m-ს წილადის მრიცხველი ეწოდება, ხოლო n-ს მნიშვნელი.

მნიშვნელი n მიუთითებს რამდენ ტოლ ნაწილად არის გაყოფილი მთელი, მრიცხველი m კი რამდენი ნაწილი არის აქედან აღებული.

თუ m<n, მაშინ წილადს წესიერი ეწოდება, ხოლო თუ m ≥ n, მაშინ არაწესიერი წილადი.
ნებისმიერი წესიერი წილადი 1-ზე ნაკლებია და ნებისიერი არაწესიერი წილადი მეტია ან ტოლი 1-ის,
მაგალითად: წილადები 1/2; 2/4; 5/20 - წესიერია,
ხოლო 125/125, 18/15; 3065/123 - არის არაწესიერი.

თუ წილადის მრიცხველი, მნიშვნელზე უნაშთოდ იყოფა, მაშინ მიღებული მნიშვნელობა ნატურალური რიცხვია.

თუ წილადის მრიცხველი, მნიშვნელზე უნაშთოდ არ იყოფა ,მაშინ შესაძლებელია მისი შერეულ რიცხვად ჩაწერა, რომელიც შედგება მთელისა და წილადი რიცხვებისაგან. 

მაგალითად, 13/5=2(3/5).

ნატურალურ რიცხვთა N სიმრავლეში გამრავლება ყოველთვის შესაძლებელია და ეს ნამრავლი ყოველთვის ნატურალური რიცხია, თუმცა გაყოფის შემთხვევაში ეს ყოველთვის ასე არ არის.

იმისათვის რომ გაყოფის ოპერაცია ყოველთვის შესაძლებელი იყოს, ამისათვის შემოიღეს წილადი რიცხვები. რიცხვი რომელიც წარმოადგენს რიცხვი 1-ს n-ურ ნაწილს, სადაც n ϵ N, n ≠ 1, აღინიშნება 1/n სიმბოლოთი. თუ ასეთი ნაწილი აღებულია m-ჯერ, მაშინ ის m/n სიმბოლოთი აღნიშნება.

m/n და n/m წილადებს შებრუნებული წილადები ეწოდება.

a/b და d/c წილადები ტოლია, თუ ac=bd.

თუ წილადის მნიშვნელსა და მრიცხველს გავამრავლებთ 0-ის არატოლ ერთსა და იმავე რიცხვზე, წილადის მნიშვნელობა არ შეიცვლება.
ტოლმნიშვნელიანი წილადების შედარებისას, ის წილადია მეტი, რომლის მრიცხველიც მეტია, ხოლო ტოლ მრიცხველიან წილადებს შორის ის წილადია მეტი რომლის მნიშვნელიც ნაკლებია.

სხვადასხვა მნიშვნელიანი წილადების შედარებისათვის, საჭიროა წილადების გაერთმნიშვნელიანება. ამისათვის საჭიროა მნიშვნელის უმცირესი საერთო ჯერადის პოვნა.

ტოლმნიშვნელიანი წილადების შეკრება/გამოკლებისას, მნიშვნელის მნიშვნელობა იგივე რჩება ხოლო მრიცხველები იკრიბება. სხვადასხვა მნიშვნელიანი წილადების შეკრებისათვის საჭიროა ამ წილადების გაერთმნიშვნელიანება და შემდგომ მრიცხველების შეკრება.
შერეული წილადების შეკრება/გამოკლებისას ჯერ მთელი რიცხვები იკრიბება ხოლო შემდეგ წილადები.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ერისთავი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**რომანოზი (რომანი) ერისთავი** (ერისკაცობაში — *რევაზ გიორგის ძე ერისთავი*; გ. 30 იანვარი, 1753) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი.

გიორგი არაგვის ერისთავის ვაჟი. 1700-იანი წლებში ბერად აღიკვეცა დავითგარეჯაში; 1720 წლიდან მის საგვარეულო სასახლეში ანანურში ინახებოდა წმ. ნინოს „ჯვარი ვაზისა". 1722 რუსეთში გაემგზავრა; გზად მთიელებმა გაძარცვეს. რუსეთში პენსია დაუნიშნეს, მაგრამ ხელმოკლედ ცხოვრობდა. 1723 წელს იყო შუამავალი ქართლის მეფე ვახტანგ VI-სა და რუსეთის იმპერატორ პეტრე I-ს შორის. 1725 საქართველოში დაბრუნდა; ცხოვრობდა თბილისში, იმხანად გამეფებული პოლიტიკური ქაოსის პირობებში ცდილობდა დახმარებოდა ეკლესია-მონასტრებს, კავშირი ჰქონდა ვახტანგ VI-ის მომხრე შეთქმულებთან. 1729 კვლავ რუსეთში გაემგზავრა, მაგრამ 1730 წ. სამშობლოში დაბრუნდა და ანანურის არქიმანდრიტი გახდა. 1731 სამთავისისა და გორის მიტროპოლიტად აირჩიეს, მაგრამ ოსმალებმა გორიდან გააძევეს და რომანოზი კვლავ ანანურში დაბრუნდა, 1732 წელს კი რუსეთში წავიდა. ვახტანგ მეფის შუამდგომლობით რუსეთის მთავრობამ რომანოზის საეკლესიო წოდებები აღიარა და ღვთისმსახურების უფლება მისცა. 1734 მოსკოვში, „პრესნიაზე", თავის სასახლესთან ააგო ხის ეკლესია, სადაც მსახურება ქართულ ენაზე ხდებოდა. 1738 საქართველოში დაბრუნდა; 1739 წელს ანანური აიღო და გადაწვა შანშე ქსნის ერისთავმა. რომანოზი ჯერ იმერეთში, შემდეგ ყიზლარში გაიქცა. საბოლოოდ, 1741 წელს, რუსეთის ქვეშევრდომობა მიიღო და მოსკოვში დასახლდა. 1749 მძიმედ ავადმყოფმა რომანოზმა საქართველოში დაბრუნდება ითხოვა; რუსეთის სინოდმა ჯერ უარი უთხრა, მაგრამ საბოლოოდ დათანხმდა. 1752 კვლავ რუსეთში გაემგზავრა; თან წაიღო წმ. ნინოს ჯვარი, რომელიც თავის სიძეს (დის ქმარს) ბაქარს გადასცა. ყიზლარში ყოფნისას რუსეთის მთავრობის სახელზე მოამზადა მოხსენება საქართველოში შექმნილი სიტუაციის თაობაზე. მოსკოვში მიმავალი რომანოზი გზად, ჩერნი იარში, გარდაიცვალა. დაკრძალულია ასტრახანის მიძინების ტაძარში.

რომანოზმა გადაწერა არაერთი საეკლესიო წიგნი, შექმნა ჰიმნების კრებული. მის მიერ შეკვეთილი ბევრი ხელნაწერი გარეჯის მონასტერს შესწირა. სავარაუდოდ, მონაწილეონდა მოსკოვში ქართული ბიბლიის დაბეჭდვაში (1744).

წყაროები
--------

* (რუსული) *А. Виноградов*. Роман (Романоз) Эристов-Арагвский. *Большая биографическая энциклопедия*
ჯიგორო კანო - ძიუდოს ფუძემდებელი
**ჯიგორო კანო** (იაპონ. 嘉納 治五郎; დ. 28 ოქტომბერი, 1860 — გ. 4 მაისი, 1938) — ძიუდოს დამფუძნებელი. ძიუდო პირველი იაპონური ორთაბრძოლის სახეობა იყო, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა, და პირველი, რომელიც ოფიციალური ოლიმპიური სპორტი გახდა. პედაგოგიურ ინოვაციებს შორის, რომელსაც კანოს მიაკუთვნებენ, იყო შავ-თეთრი ქამრების გამოყენება, დანების რანგების შემოღება ამ სტილის ორთაბრძოლის წევრთა შორის შედარებითი რანგის საჩვენებლად.

კანო პროფესიული კარიერის განმავლობაში პედაგოგი იყო. მის მნიშვნელოვან პოსტებს შორის იყო განათლების სამინისტროს დაწყებითი განათლების დირექტორი 1898-1901 წლებში, ტოკიოს მაღალი ნორმალური სკოლის პრეზიდენტი 1901-1920 წლებში. მას გადამწყვეტი როლი მიუძღვის ძიუდოსა და კენდოს იაპონური საზოგადოებრივი სკოლების პროგრამაში შეყვანაში 1910-იანებში.

კენო ასევე საერთაშორისო სპორტის პიონერი იყო. ის იყო პირველი აზიელი წევრი საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტში (1909-1938 წწ.); ოფიციალურად წარმოადგენდა რა იაპონიას თითქმის ყველა ოლიმპიურ თამაშებზე 1912-36 წლებში; და წამყვანი ლობისტი იყო იაპონიის 1940 წლის ილიმპიურ თამაშების გამართვის ადგილის შერჩევის კონკურსში.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჩვეულებრივი წყრომი** (ლათ. Otus scops) — ფრინველი ბუსნაირთა რიგისა. გავრცელებულია საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე. წყრომი საკმაოდ ცვალებადი შეფერილობისაა, რომელიც მერყეობს მურა-რუხიდან, მოწაბლისფრო-ქარც ფერამდე. თავის ზემოთა ნაწილი და ზურგი აჭრელებულია ნაზი, წვრილი წინწკლებით და მოგრძო, რუხი, ვიწრო ლაქებით. ფრთებზე მრავლადაა მსხვილი თეთრი ან ჟანგმიწისფერი ლაქები. ფრთების წვეროებზე აქვს მოშავო ფერის არშიები. სხეულის ქვედა მხარე ზედაზე უფრო ღია შეფერილობისაა და ისიც ჭრელია. ის სხვა მონათესავე სახეობებთან შედარებით მომცრო ზომის ფრინველია, მისი სიგრძე 19-20 სანტიმეტრია ხოლო გაშლილი ფრთების სიგანე 47–54 სანტიმეტრია, რაც ჭოტის ფრთების სიგანეზე მცირეა.

ჩვეულებრივი წყრომი გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში ბაიკალის ტბამდე და ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთამდე. აგრეთვე აფრიკაში, კანარის კუნძულებსა და კავკასიაში. ჩვეულებრივი წყრომის საბინადრო არეალია ფოთლოვან და შერეულ ტყეთა კორომები, ქვეტყითა და ხშირი ფუღუროიანი ხეებით. აგრეთვე ბაღები, პარკები და მცირე დასახლებული პუნქტები. ის გვხვდება ზღვის დონიდან 1 600 მეტრ სიმაღლემდე.

ჩვეულებრივი წყრომი ბუდობს წყვილებად, ის ბუდეს აწყობს ფუღუროებში, იშვიათად შენობებსა და კედლებში. ზოგჯერ იკავებს ყვავების მიერ მიტოვებულ ძველ ბუდეებს. მაისში ან ივნისის დასაწყისში დებს 2-3 თეთრ, მონაცრისფრო შეფერილობის კვერცხს. ჩვეულებრივი წყრომი ძირითადად მწერებით იკვებება, იშვიათად მცირე ზომის ცხოველებით ან ფრინველებით.

ლიტერატურა
----------

* *აბულაძე ა.*, *ბუხვიკაშვილი ა.*, *თარხნიშვილი დ.*, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ხერხემლიან ცხოველთა საველე ცნობარი, თბ. 2001. — გვ. 128.
**ჩაისუბნის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაისუბანში. ტაძარი გეგმის მიხედვით დარბაზული ტიპის აფსიდიან ნაგებობას წარმოადგენს. აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.

ისტორია
-------

ტაძარი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ააგო სოფელში მცხოვრები ბერძნულმა თემმა, 1874-1956 წლებში. 1981 წლის სააღრიცხვო ბარათის მიხედვით, ეკლესია მიტოვებული და დანგრეული იდგა. ამჟამად აღდგენილია და მასში განახლდა ღვთისმსახურება. ტაძარი ემსახურება ქართულ ქრისტიანულ მრევლს. ტაძარი გეგმის მიხედვით დარბაზული ტიპის აფსიდიან ნაგებობას წარმოადგენს, რომელსაც დარბაზის კამარაზე ცრუ გუმბათი აქვს დაშენებული. ეს იმით არის გამოწვეული, რომ ტაძარში აღდგენისა და განახლების შემდეგ გარკვეულ ცვლილებე შეიტანეს.

აღწერა
------

ინტერიერის კედლები განახლების დროს ხელახლა გადალესეს და გადაღებეს, ასევე მიმდინარეობს კონქის მოხატვა. განახლების დროს გამოიცვალა ქვის კვადრებიანი იატაკი და მის ნაცვლად დაგებულია თანამედროვე ქვის მონაცრისფრო ფილები. ასევე გამოცვალეს რკინის შესასვლელი კარი და თაღოვანი სარკმლები. კამარასთან ერთად, აღდგენილია ცრუ გუმბათიც, რომელიც შემოსილია თუნუქის ფურცლებით. ტაძრის ფასადებზე ფლეთილი ქვების სწორხაზოვანი წყობა ცემენტის სქელი ფენით გადალესეს. ტაძრის ზომებია 16,7X10,7 მ. ტაძრის ერთადერთი შესასვლელი - მაღალი თაღოვანი კარია, რომელიც დასავლეთის კედელშია გაჭრილი. ტაძრის შესასვლელს ღია კარიბჭე უძღვება წინ, რომლის ბრტყელი გადახურვა ორ დამოუკიდებელ და ორსაც ტაძრის კედელთან მიდგმულ კვადრატულ სვეტს უჭირავს. ტაძრის საფასადო კომპოზიცია სადა და მოკლებულია ავთენტურობას. აფსიდში სამი მომცრო ზომის ვიწრო სარკმელია, რომელთა თავზე, კონქის არეში, ერთი წრიული სარკმელია დამატებით ჩასმული. სამ-სამი მაღალი თაღოვანი სარკმლითვე სიმეტრიულად დანაწევრებულია ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლები. ტაძარი გარედან ცემენტით არის შელესილი. გადახურულია თუნუქით. თუნუქის ფირფიტებითვე აკრულია თაღოვანი სარკმლებით დანაწევრებული მაღალი, ცრუ გუმბათი. ტააძრის ინტერიერი, ექსტერიერის მსგავსად სადა და განახლებულია. შიდა სივრცე კამარით არის გადახურული, რომელსაც აღმოსავლეთით, სატრიუმფო თაღისა და ორსაფეხურიანი სოლეის მეშვეობით გამოეყოფა კონქით გადახურული საკურთხეველი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11717
სიცოცხლის ვარსკვლავი
**ჯანმრთელობა** - არის ორგანიზმის ნორმალური მდგომარეობა, როდესაც ორგანიზმის სტრუქტურები და მათი ფუნქციები შეესაბამება ერთმანეთს და ორგანიზმის მარეგულირებელი სისტემები ძალმოსულნი არიან შეინარჩუნონ ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობა ანუ ჰომეოსტაზი.

დამახასიათებელი თვისებები
-------------------------

ჯანმრთელი ორგანიზმისათვის დამახასიათებელია ის რომ ყოველდღიურ ნორმალურ გამღიზიანებელზე ის მოქმედებს ადეკვატური რეაქციით, რომლის ხასიათი,სიძლიერე მოქმედების ხანგრძლივობა შეესაბამება გამღიზიანებელს. ჯანმრთელი ორგანიზმისათვის დამახასიათებელია ასეთი მცნება, როგორიც არის ნორმა მაგ:ნორმალური ტემპერატურა, ნორმალური გულის ცემა, ნორმალური წნევა, ნორმალური სუნთქვა და ასე შემდეგ.

ნორმა
-----

ნორმა არის საშუალო არითმეტიკული გამოყვანილი იმ მაჩვენებლებიდან რომლებიც ახასიათებს ერთი და იგივე სახეობის პოპულაციას გარკვეულ პირობებში. ორგანიზმი რომლის სასიცოცხლო მაჩვენებლები ნორმის ფარგლებშია, ითვლება ჯანმრთელად. მაჩვენებლები მჭიდროდ დაკავშირებულია გარემო ფაქტორებთან. მაგ: ცხოველი რომელიც ცხოვრობს მაღალ მთიან რაიონში განსხვავდება ამავე სახეობის ცხოველისაგან ერითროციტების და ჰემოგლობინის ჭარბი რაოდენობით, შედარებით გახშირებული სუნთქვით და სხვა ნიშნებით დაბლობში მცხოვრები ორგანიზმისაგან.
**ჩუმლაყის წმინდა მარიამის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ჩუმლაყში, დგას შუა სოფელში, ნაცვლიაანთ უბანში, გურჯაანიდან თელავისკენ მიმავალ საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,2x4,7 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით, კედლების ზედაპირი შიგნიდან და გარედან ტლანქადაა გასწორებული ბათქაშით, რომელიც ქვებს შორეებს არეებს ავსებს და ზედაპირების მნიშვნელოვან ნაწილებს ფარავს.

ეკლესიის შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კედლის ღიობი კავდრატული აგურითაა გამოყვანილი, იგი გარედან თაღოვანია, თაღი ჩასმული საფეხურით შეღრმავებულ არეში, რომელსაც ზემოდან აგურის ხერხული წყობით გამოყვანილი ფრიზი აგვირგვინებს. შესასვლელი შიგნიდან ხის ძელებითაა გადახურული. აფსიდში პატარა სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სარკმელის ქვემოთ კედელზე რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზია მიდგმული, აფისი გადახურულია და დაბლებული პროპროციების, დაუდევრად ნაწყობი კონქის თაღის მოხაზულობას იმეორებს დარბაზის კამარაც. საკურთხევლი დარბაზის მიმართ შემაღლებულია საფეხურით და დარბაზისაგან აგურით ნაწყობი კანკელით იყო გამიჯნული, რომლის შუაშიც კარია, საკურთხევლის იატაკი აგურითაა მოგებული დარბაზის შუაში მოზდილი ქვევრია ჩაფლული.

2009 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა (პროექტის ავტორი არქიტექტორი ნ. ნიკაშუა), განაახლეს გარეთა კედლების საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი. მოეწყო აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდანი. გაჯით შელესეს და მთლიანად შეათეთრეს ეკლესია, ასევე გადახურეს კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 229-230.
**ჩაის სასხლავი აპარატი** — მანქანა, რომელსაც იყენებენ ჩაის შპალერების გასასხლავად, დუყების წარმოქმნის ინტენსიფიკაციისა და შპალერისათვის მანქანური კრეფისათვის მოსახერხებელი ფორმის მისანიჭებლად. ყოფილ სსრკ-ის პლანტაციებში იყენებდნენ საკიდ (ტრაქტორზე, თვითმავალ შასზე ან ჩაის საკრეფ მანქანაზე) და ხელის ჩაის სასხლავ აპარატებს. საკიდი ჩაის სასხლავი აპარატი ბშპ-1 განკუთვნილია ვაკეზე და 8°-მდე ფერდობებზე გაშენებული პლანტაციების გასასხლავად. მისი ძირითადი კვანძებია სეგმენტურ-მჭრელი ტიპის შპალერული და გვერდითი სხვლის მექანიზმები და საკიდი სისტემა. პლატფორმიან სასხლავ მოწყობილობას აქვს მოძრავი და უძრავი რკალები. უძრავი რკალი მიმმართველია. ჩაის სასხლავი აპარატის შპალერების გასწვრივ გადაადგილებისას ბუჩქის ვარჯში ჩაღრმავებული შპალერული გასხვლის მექანიზმი ერთ სიმაღლეზე ჭრის ერთწლიან ნაზარდს, ხოლო გვერდითი სხვლის დანები ერთდროულად სხლავენ შპალერებს გვერდებიდან. ჩაის სასხლავი აპარატი აპპ-600-ის დანიშნულებაა 80 სმ-ზე მეტი სიმაღლის ბუჩქების ნახევრად მძიმე სხვლა. აპარატის მჭრელ მოწყობილობაში შედის სასხლავი რკალი, ამძრავი მექანიზმი და ვერტიკალური დანა. აპარატის შპალერის გასწვრივ გადაადგილებისას ვერტიკალური დანა ჭრის ბუჩქების გადახლართულ ტოტებს და უზრუნველყოფს აპარატის თავისუფალ გადაადგილებას, სასხლავი რკალი კი ბუჩქს სხლავს. ორივე აპარატს ჰკიდებენ თვითმავალ შასიზე ტ-16მმჩ. აპარატებს ამუშავებს შასის სიმძლავრის წასართმევი ლილვი.

ხელის ჩაის სასხლავი აპარატები ჩპრ-700 და ჩპრ-1 განკუთვნილია ფერდობებზე და მცირეკონტურიან მონაკვეთებზე გაშენებული პლანტაციების ფორმირებისათვის. მათი მუშა ორგანოებია მარცხენა და მარჯვენა უძრავი და მოძრავი დანები. შპალერებს, როგორც წესი, ორი გავლით სხლავენ. ეს ორი აპარატი ერთმანეთისაგან განსხვავდება მჭრელი რკალის სიმრუდის რადიუსითა და პირმოდების განით. ხელის ჩაის საკრეფი აპარატი პპმ-0,5 განკუთვნილია ფერდობებზე და დასერილ ადგილებზე გაშენებული პლანტაციების ნახევრად მძიმე სხვლისათვის. მისი მჭრელი აპარატი ბრტყელია, აქვს სეგმენტებიანი ქვედა უძრავი და ზედა მოძრავი დანები. ბუჩქებს ორივე მანქანა სხლავს მთელ სიგანეზე, მიწიდან 35-40 სმ-ის სიმაღლეზე. ორივეს ამუშავებს მოტოხერხ „დრუჟბას" ძრავა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჩაის ბუჩქის გასხვლა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 74.
* *შხვაცაბაია ჟ.*, *ბეჟანიშვილი გ.*, სოფლის მეურნეობის მანქანები, ნაწ. 2, თბ. 1982 წელი.
**ჩუნძიე** — ერთ-ერთი გამორჩეული და მნიშვნელოვანი ტრადიციული დღესასწაული ჩინეთში. ის არის გაზაფხულის დღესასწაული ანუ იგივე ჩინური ახალი წელი. მისი აღსანიშნი თარიღი მჭიდროდ არის დაკავშირებული მთვარის კალენდართან და ცვალებადია. აღნიშნულ დღესასწაულთან დაკავშირებით ჩინეთში ტარდება დიდი ფესტივალი რომელიც იწყება იანვარში და მიმდინარეობს თებერვლამდე. მისთვის მზადებას დაახლოებით მეთორმეტე თვიდან იწყებდნენ. ეს გახლავთ ყველაზე დიდი დღესასწაული როგორც ხალხისათვის, ასევე სახელმწიფოსათვის. ეს დღესასწაული ემთხვევა პერიოდს იანვრის ბოლოდან თებერვლის შუა რიცხვის რომელიმე დღემდე. მეთორმეტე თვის რვა რიცხვში არის დღესასწაული ლაპა. ამ დღეს ბურღულეულისა და უნაბისგან ხარშავენ ტკბილ ფაფას, რაც მომავალი წლის დიდი მოსავლის საწინდარია. სხვა დღეებში ლაგდება სახლი და კარ-მიდამო, რაც ცუდი აურის განდევნის ნიშანია. სახლის მორთვა ხდება ნაყიდი ან ოჯახის წევრების მიერ დამზადებული ქაღალდისაგან გამოჭრილი სამშვენისებით, ხალხური ნახატებით, კარზე დაწებებული წყვილ წითელ ქაღალდზე შესრულებული გარითმული წარწერებითა და ა.შ. 

წითელი ფერი ახალი წლის უმთავრესი ატრიბუტია, ამ დღეს ადამიანები იცვამენ წითელ ფერს, ერთმანეთს უგზავნიან განსაკუთრებულ საჩუქრებს, რომელიც წითლად არის შეფუთული, ქუჩებიც კი სპეციალურად ამ დღისთვის წითლად არის მორთული. ეს გამომდინარე იქედან, რომ ჩინელებს განსაკუთრებულად სწამთ წითელი ფერი, ხმაური და ცეცხლი ბოროტ სულებს დევნის. 

წლის წინა ღამეს ეწოდება ჩუსი. ამ დღეს ოჯახის ყველა წევრი ერთად იკრიბება, ერთმანეთში იცვლება წარსული წლის ნახატები, სამშვენისები და წარწერები. თორმეტი საათისთვის ამზადებენ განსაკუთრებულ ვახშამს, რომელსაც ეწოდება ნიენ იე ფანი. აუცილებელია, რომ სუფრა მდიდრული უნდა იყოს. ჩრდილოეთ ჩინეთში მთავარი კერძი არის წიაოძი (პილმენი), რაც ვერცხლის ზოდის სიმდიდრისა და ოჯახის ერთობის სიმბოლოა. სამხრეთ ჩინეთში მთავარი კერძი არის ნიენკაო ბრინჯის ფქვილის ტორტი. ფონეტიკურად კაო ემთხვევა სიტყვა ამაღლებას, ამიტომ ტორტი სიმბოლურია. ღამის თორმეტი საათიდან იწყება ფოიერვერკები და მაშხალების გაშვება. წითელი ფერი, ხმაური და ცეცხლი იწვევს ბოროტი სულების განდევნას. ამ ღამეს თავს იქცევენ სხვადასხვა თამაშობით, რადგანაც ტრადიციის მიხედვით დაძინება არ შეიძლება.

პირველი თვის პირველ რიცხვს ეწოდება იუენტანი. ბავშვებს აცმევენ ახალ, წითელ ტანსაცმელს და ასევე ჩუქნიან წითელ კონვერტში მოთავსებულ ფულს. ტაძრებსა და ქუჩებში იმართება გრანდიოზული ფესტივალები. მიმდინარეობს კარნავალები.

ახალი წლის მეორე დღიდან ხუთი-ექვსი დღის განმავლობაში გრძელდება ვიზიტები მილოცვებით, რასაც ეწოდება პაინიენი. ძირითადად უმცროსნი უფროსებს ულოცავენ. ასევე, სწორედ ამ დღეებში ჩინეთში ტარდება წინაპრებისათვის თაყვანისცემისა და შეწირვის ცერემონია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაზაფხულის დღესასწაული ჩინეთში
**ბაპტისტ ჯაბიკონი** ფრანგ. Baptiste Giabiconi (დ. 9 ნოემბერი, 1989) — ფრანგი მოდელი და მომღერალი. იგი არის Chanel-ის, Fendi-ს და Karl Lagerfeld-ის სახე.

ადრეული ცხოვრება
----------------

დაიბადა მარინიანში, კორსიკელთა ოჯახში. მამამისი წარმოშობით ბასტიელია, ხოლო დედა - კალვიდან. ბავშვობა გაატარა მორიანი-პლაჟში, მოგვიანებით კი საცხოვრებლად. მარსელში გადავიდა.

სამოდელო კარიერა
----------------

2008 წელს ჯაბიკონიმ გააფორმა კონტრაქტი DNA Model Management-თან (ნიუ-იორკი). იმავე წელს Karl Lagerfeld-მა იგი აიყვანა Chanel-ის მამაკაც სახედ. პერიოდულად ჩნდება თანამშრომლობს Vogue-თან, Harper's Bazaar-თან, Elle-თან, Numero Homme-თან, V Man-თან, Marie Claire-თან, Purple-თან, Giorgio Armani-სთან და L'Officiel Hommes-თან.

2010 წლის გაზაფხულზე Roberto Cavalli-ს კამპანიაში მონაწილეობდა, კეიტ მოსთან ერთად და იქცა Coca Cola Light-ის სახეთ (კოკო როშასთან ერთად).

*models.com*-ის მსოფლიოს 50 საუკეთესო მამაკაცი მოდელის სიაში ბაპტისტი თითქმის ორი წლის განმავლობაში პირველ ადგილს იკავებდა.

მუსიკა
------

სადებიუტო სინგლი "Showtime" 2010 წელს გამოსცა. 2012 წელს My Major Company-სთან, ფანების მიერ დაფინანსებულ ლეიბლთან დაიწყო თანამშრომლობა და 2012 წელს გამოუშვა სადებიუტო სტუდიური ალბომი *Oxygen*. საფრანგეთის ჩარტში მან #1 ადგილი დაიკავა. ალბომის წამყვანი სინგლი იყო "One Night In Paradise", ხოლო შემდეგი, "Speed of Light (L'amour & les étoiles)", 2012 წლის სექტემერში გამოვიდა.

*Danse avec les stars*
----------------------

2011 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში მონაწილეობა მიიღო ფრანგული *Danse avec les stars*-ის მეორე სეზონში. მისი პარტნიორი იყო ფოვ ჰაუტო.

პოპულარული კულტურა
------------------

### ნაომი კემპბელი

2009 წელს სუპერმოდელი ნაომი კემპბელი მოსკოვში შეხვდა გიაბიკონის და უთხრა: "ასე არ ხდება - ყველას აქვს ნაკლი. შენ კი არც ერთი გაქვს"

### კარლ ლაგერფელდი

კარლ ლაგერფელდმა ინტერვიუში დაახასიათა ბაპტისტი: "ის არის ჟიზელ ბიუნდხენის ბიჭური ვერსია - გამხდარი, მაგრამ ათლეტური. კარგია ტანსაცმლით, მაგრამ საუკეთესოა ტანსაცმლის გარეშე".

სქოლიო
------

1. ↑  Biography დაარქივებული 2018-11-22 საიტზე Wayback Machine.  Baptiste Giabiconi's profile on NY mag
2. ↑  models.com, Baptiste Giabiconi
3. ↑  Listen: Baptiste Giabiconi's new single "Speed of Light". *josepvinaixa* (2 September 2012). ციტირების თარიღი: 2 September 2012.
4. ↑  Baptiste Giabiconi – Model Profile
**ბანფორა** (ფრანგ. Banfora) — ქალაქი ბურკინა-ფასოში.

ისტორია
-------

1903 წელს საფრანგეთის კოლონიურმა ძალებმა ამ რაიონში დააარსეს სამხედრო პოსტი. 1905 წელს ბანფორა საავტომობილო გზით შეუერთდა ბობო-დიულასოს, ხოლო 1931 წელს ქალაქზე გაიარა რკინიგზამ.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი ბანფორა მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთში, დაახლოებით 85 კმ-ში ბობო-დიულასოდან და 450 კმ-ში უაგადუგუდან, ზღვის დონიდან 303 მეტრ სიმაღლეზე. შედის იმავე დასახელების დეპარტამენტის შემადგენლობაში. კასკადების რეგიონის კომოეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია. მდებარეობს ბანფორის მთიანი ჯაჭვის რაიონში.

მოსახლეობა
----------

2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 97 137 ადამიანს, რის გამოც ბანფორა მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ქვეყნის მეოთხე ქალაქია. დეპარტამენტ ბანფორას მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 109 824 ადამიანს (2006 წლის აღწერის მონაცემები). ქალაქში ცხოვრობს ბევრი სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფი. სხვადასხვა ეთნოსებს შორის ძირითადი სალაპარაკო ენებია — დიულა და ფრანგული.

*ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

| 1985 | 1996 | 2005 | 2006 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 35 319 | 49 724 | 62 726 | 72 144 | 97 137 |

ეკონომიკა და ტრანსპორტი
-----------------------

ბანფორის რკინიგზის სადგური
ქალაქ ბანფორაზე გადის სტრატეგიული რკინიგზის ხაზი, რომელიც ერთმანეთთან აერთებს უაგადუგუს და აბიჯანს. ამას გარდა, ქალაქი ასფალტირებული საავტომობილო გზით შეერთებულია ბობო-დიულასოსთან და კოტ-დ’ივუარის სახელმწიფო საზღვართან.

ქალაქის ირგვლივ მდებარეობს შაქრის ლერწმის მრავალრიცხოვანი პლანტაციები; ეს რაიონი ბურკინა-ფასოს შაქრის ინდუსტრიის ცენტრია. ამას გარდა, ქალაქში თავმოყრილია წამლების და ეთერზეთების დამამზადებელი საწარმოები. ქალაქ ბანფორასთან ახლოს მდებარეობს კარფიგუელას კასკადების ჩანჩქერების სისტემა.

განათლება
---------

ქალაქში მოქმედებს 19 დაწყებითი სკოლა, 2 საშუალო სკოლა, 4 კერძო კოლეჯი და წმინდა ტერეზას კოლეჯი (ფრანგ. collège Sainte Thérèse).

სქოლიო
------

1. ↑  Banfora, Burkina Faso Page. Fallingrain Global Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-12. ციტირების თარიღი: 2013-02-08.
2. ↑  Banfora. World Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-12. ციტირების თარიღი: 2013-02-08.
3. ↑  Ergebnisse des Zensus 2006 french (PDF; 94 kB).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-11-13. ციტირების თარიღი: 2008-11-6.
**ბადუკის ტბები** — სამი მთის ტბის კასკადი, მდინარე ბადუკთან. წარმოადგენს ტებერდას მარცხენა შენაკადს. მდებარეობს ჰადიბიბესა და ბადუკსკის საზღვრებს შორის, დასავლეთ კავკასიაში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე. იმის გამო, რომ მდინარე ბადუკის ზემოთ სხვა ტბები ნაკლებად ცნობილია, ამ სამ ტბას ქვემო ბადუკის ტბებსაც უწოდებენ, თუმცა უფრო ხშირად მოიხსენიებენ და დამკვიდრებულია სახელი „ბადუკის ტბები".

აღწერა
------

გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ ეს არის მეწყერული წარმოშობის ტბები და მათი ასაკი არ აღემატება 150-200 წელს. ტბის გარშემო არის ფიჭვნარები და არყის ტყეები.

აღნიშნული ტბები განთქმულია ულამაზესი ბუნებით, ეს ტბები მდებარეობს თებერდას ნაკრძალის ტერიტორიაზე. ტრადიციულად ბადუკის სამივე ტბა მიეკუთვნება ეკო ტურიზმის ერთ-ერთ მთავარ ობიექტს. ბადუკის ტბებისკენ გზის საფასური შეადგენს 300 მანეთს, ღირებულება გამოწვეულია იმით, რომ ეს არის ყველაზე დიდი ბილიკი, რომელიც გადის თებერდის ნაკრძალის ტერიტორიაზე. ბილიკი და ზოგადად ეს მარშრუტი საკმაოდ სახიფათოა ტურისტებისთვის, ამიტომ საჭიროა ჯგუფს თან ახლდეს გიდი. 

ბადუკის ტბების სიახლოვეს,არის რამდენიმე დასახლება, მათ შორის აღსანიშნავია: ქალაქი თებერდა და სოფელი დომბაი.

პირველი ბადუკის ტბა ყველაზე პატარაა, მისი სიგრძე მხოლოდ 80 მეტრია. სიღრმე 4.5 მეტრი. წყლის ტემპერატურა ზაფხულში 5 გრადუსზეც კი არ იზრდება. დაშორება მისგან მეორე ტბამდე 260 მეტრია სწორი ხაზით.

მეორე ბადუკის ტბა ზღვის დონიდან 1987 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს, სიგრძე 200 მეტრს აღემატება. მეორედან მესამე ტბისაკენ მიმავალი მარშრუტი დაახლოებით 130 მეტრი სიგრძისაა.

მესამე ბადუკის ტბა არის ყველაზე მაღალ ადგილას - ზღვის დონიდან 1990 მეტრ სიმაღლეზე. მისი ფართობია 3,6 ჰექტარი, მისი მაქსიმალური სიგრძე დაახლოებით 330 მეტრია, მისი სიგანე კი 200 მეტრია. სანაპირო ზოლია 0,9 კმ. ტბის სიღრმე - 9 მეტრამდე. მას ზოგჯერ დიდი ბადუკის ტბასაც უწოდებენ. მასში მოლურჯო-მომწვანო წყალია, ზაფხულში წყლის ტემპერატურა 10 გრადუსამდე ათბობს. 

ეს სამი ტბა ერთმანეთთან არც ისე შორსაა. ძირითადად ტბის აუზში გვხვდება კალმახი. ამ სამივე ტბაში დაახლოებით წყალმცენარეების 100-ზე მეტი სახეობაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Страница Бадукских озёр на сайте Тебердинского заповедника
ბინარის სამთავროს მაჰარაჯა, 1870წ.
**რაჯა** (სანსკ.राज, — „მმართველი") — მემამულის, ბატონის, თავადის ან მეფის ინდური ტიტული. თანამედროვე ინდურ ენებზე და პირველ რიგში, ჰინდიზე, უმეტესად წარმოითქმება ბოლოკიდური „ა" ასოს გარეშე. ჩანს, ეს მომდინარეობს სანსკრიტული ფესვიდან „rāj". მნიშვნელობით იგივეა, რაც რაიმეს სათავეში მყოფი. აგრეთვე, ნიშნავს „ნათებას", „ბრწყინვალებას".

სიტყვა გავრცელებულია აზიის ქვეყნების რიგ ხალხებში, რომლებიც განიცდიდნენ ინდული კულტურის ზეგავლენას. მაგ: ინდონეზიაში, მალაიზიაში, ტაილანდში და სხ.

კოლონიურ პერიოდში ტიტულ რაჯას ან მაჰარაჯას (ესე იგი „დიდი თავადი") ატარებდნენ სამთავროების უმრავლესობის მემკვიდრეობითი მმართველები, რომლებიც შედიოდნენ ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში ან უშუალოდ ემორჩილებოდნენ ბრიტანეთის გვირგვინის მმრთველობას. დამოუკიდებლობის მიღებისას ინდოეთის ტერიტორიაზე 600-ზე მეტი სამთავრო იყო. მათ შორის არსებობდა მრავალი დიდი სამთავრო, როგორც ტერიტორიით, ასევე მოსახელობის რიცხოვნობით (მაგ: ჰაიდარაბადის, გვალიორის, უდაიპურის და სხ.), ასევე, ძალიან პატარები.

მდედრობითი სქესის ტიტული ჟღერდა, როგორც რანი, ან მაჰარანი.

ბრიტანეთის ინდოეთის ტერიტორიაზე წარმოქმნილ სახელმწიფოებში — ინდოეთი, პაკისტანი, ბანგლადეში — რაჯების შთამომავლები მოკლებული არიან ყველა პრივილეგიას, მხოლოდ უმრავლეს შემთხვევაში ინარჩუნებენ საკუთარ ტრადიციულ ტიტულს. 1950-1970 წლებში რაჯების მნიშვნელოვანი ქონება იქნა ნაციონალიზებული.

მალაიზიაში დღეისათვის რაჯას ტიტულს ატარებს 10 მონარქიული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნიდან ზოგიერთის მმართველი. ეს მონარქიები მალაიზიის ფედერაციის სუბიექტებია.

თანამედროვე ინდონეზიის ტერიტორიაზე არსებული სხვადასხვა სახელმწიფოების მმართველების მიერ ტიტული უძველესი დროიდან ფართოდ გამოიყენებოდა, თუმცა XIII-XVI სს. ამ მიწებზე ისლამისა და არაბული ლექსიკის გავრცელების შემდეგ რაჯას ტიტული შეიცვალა სულთნის ტიტულით. მიუხედავად ამისა, დღემდე მრავალი გავლენიანი ტომისა თუ ტომთა გაერთიანების ბელადს კვლავ უწოდებენ რაჯას. (განსაკუთრებით, მცირე ზონდის კუნძულებზე). ამასთან, თანამედროვე ინდონეზიურ ენაში ტერმინი „რაჯა" სრულად ინარჩუნებს თავის პირვანდელ მნიშვნელობას.

გალერეა
-------

* საიაჯირაო III, ბაროდას სამთავროს მაჰარაჯა, 1919 წ.
* ბაგვანგ სინგჰი, გონდალის სამთავროს მაჰარაჯა ინგლისში მოგზაურობის დროს ჯორჯ V-ის კორონაციის ცერემონიაზე. 1911 წ.

ლიტერატურა
----------

* Derrett, J.D.M. "Rajadharma." In The Journal of Asian Studies, Vol. 35, No. 4 (Aug. 1976), pp. 597–609
* Drekmeier, Charles. *Kingship and Community in Early India.* Stanford: Stanford UP, 1962.
* Kane, Pandurang Vaman. 1968. History of Dharmaśāstra: (ancient and Mediæval Religious and Civil Law In India). [2d ed.] rev. and enl. Poona: Bhandarkar Oriental Research Institute.
* Lariviere, Richard W. 1989. "The Naradasmrti." University of Pennsylvania Studies on South Asia.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინდოეთის სახელმწიფო მმართველთა სპეციალიზებული საიტი
* ინდური სამეფო დინასტიების შესახებ
* ინდოეთის სამტავროები
**ჟერარ ფილიპი** (ფრანგ. Gérard Philipe; დ. 4 დეკემბერი, 1922 — გ. 25 ნოემბერი, 1959) — ფრანგი მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

ჟერარ ფილიპი პროვანსში, ზღვისპირა ალპების დეპარტამენტის ქალაქ კანში დაიბადა, ფრანგული სისხლის გარდა მის ძარღვებში ერთი მეოთხედი ჩეხური სისხლიც ჩქეფდა — პაპა, დედის მხრიდან, ემიგრანტი იყო ჩეხეთიდან.

ჟერარის სამსახიობო დებიუტი 1942 წელს, 19 წლის ასაკში შედგა ნიცის თეატრში, მას შემდეგ რაც სამსახიობო კურსები დაამთავრა. ერთი წლის შემდეგ მსახიობმა პირველი აღიარება მოიპოვა ალბერ კამიუს სპექტაკლ „კალიგულაში" ნათამაშები როლით, რის შემდეგაც უამრავი მოწვევა მიიღო საფრანგეთის წამყვანი თეატრებიდან, 1944 წელს კი უკვე მისი კინოპრემიერაც შედგა ფილმში „*Les Petites du Quai aux Fleurs*".

ჟერარ ფილიპმა დიდი აღიარება მოიპოვა სტენდალის რომანების ეკრანიზაციებში მონაწილეობით — 1949 წელს „პარმის სავანე" *(La Chartreuse de Parme)* და 1956 წელს „წითელი და შავი" *(Le Rouge et le Noir)*, თუმცა ფილიპი საერთაშორისო სექს-სიმბოლოს სტატუსს 1952 წელს კრისტიან-ჟაკის მიერ გადაღებულ სათავგადასავლო ფილმს „ფანფან-ტიტას" *(Fanfan La Tulipe)* უნდა უმადლოდეს, სადაც მას პარტნიორობას იტალიელი სუპერვარსკვლავი ჯინა ლოლობრიჯიდა უწევდა.

გარდაიცვალა ღვიძლის კიბოსგან 1959 წლის 25 ნოემბერს, პარიზში.

სიკვდილიდან 31 წლის შემდეგ, 1990 წელს, საფრანგეთის კინოაკადემიის მიერ, კინოხელოვნებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის გადაეცა სეზარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჟერარ ფილიპი"** ვიკისაწყობში.
* ჟერარ ფილიპი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90608292
* BNC: 000040052
* BNE: XX1709078
* BNF: cb13192723p (data)
* CiNii: DA09644501
* GND: 118593803
* ISNI: 0000 0001 2099 0521
* LCCN: n81068999
* LNB: 000055517
* MusicBrainz: 25d6c90d-93eb-4ee6-ac11-7afaa33872d4
* NDL: 00621288
* NKC: jn19990006531
* NLA: 36037815
* NLP: A26980551
* NTA: 070664420
* RERO: 02-A003690298
* The SBN id RAVV088549 is not valid.
* SNAC: w6b57f2k
* SUDOC: 035494476
* Trove: 1196487
* VIAF: 9989071
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 9989071

 |
WPBSA-ის ლოგოტიპი
**პროფესიონალური ბილიარდისა და სნუკერის მსოფლიო ასოციაცია** (ინგლ. World Professional Billiards and Snooker Association, აგრეთვე გვხვდება შემოკლებული სახელწოდებები *World Snooker Association*, *World Snooker* და *WPBSA*) — პროფესიონალური სნუკერისა და ინგლისური ბილიარდის გენერალური სამმართველო ორგანიზაცია. დაარსდა 1968 წელს, შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ბრისტოლში, ინგლისში.

ისტორია
-------

ორგანიზაცია დაარსდა 1968 წელს. WPBSA-ის ფორმირებამდე სნუკერისა და ინგლისური ბილიარდის სამყაროს ხელმძღვანელი ორგანიზაცია იყო Billiards Association and Control Council (BA & CC).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* World Snooker-ის ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
* World Billiards-ის ოფიციალური საიტი
* World Professional Billiards and Snooker Association Flickr-ზე
* World Snooker-ის ოფიციალური არხი YouTube-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  აქ სიტყვა ბილიარდის ქვეშ უნდა ვიგულისხმოთ ბილიარდის ერთ-ერთი სახეობა — ინგლისური ბილიარდი.
2. ↑  WPBSA v TSN. *BBC News*. BBC (16 February 2001). ციტირების თარიღი: 13 June 2011.
3. ↑  Hoyle, Edmond; Dawson, Lawrence Hawkins *The Complete Hoyle's Games*. Hertfordshire:  Wordsworth Editions,   გვ. 311. ISBN 1-85326-316-8.