recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბაშიძე**. |

**მემედ იბრაჰიმის ძე აბაშიძე**, *მემედ-ბეგი* (დ. 18 იანვარი, 1873, ბათუმი — გ. 1937) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, პუბლიცისტი. სანჯაყ-ბეგ აბაშიძეთა შთამომავალი. სტალინური რეპრესიების მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
---------

დაწყებითი განათლება მიიღო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბათუმის სკოლაში. მამის ხელმძღვანელობით დაეუფლა არაბულ, სპარსულ და თურქულ ენებს. სამოღვაწეო ასპარეზზე გამოვიდა XX საუკუნის დასაწყისში. სისტემატურად ბეჭდავდა პუბლიცისტურ წერილებს ქართულ პრესაში. აქტიურად იბრძოდა მუსლიმან ქართველთა ეროვნული თვითშეგნების ამაღლებისა და საქართველოს ერთიანობისათვის, რის გამოც რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს და გადაასახლეს. 1917 წელს დაბრუნდა ბათუმში. ხელმძღვანელობდა ქართველ მუსლიმანთა საქველმოქმედო საზოგადოებას. 1918 წელს პროტესტით შეხვდა აჭარაში შემოსულ თურქებს, რისთვისაც დააპატიმრეს და ტრაპიზონის ციხეში ჩასვეს. საპატიმროდან გაიქცა, ჩამოვიდა თბილისში და სათავეში ჩაუდგა „სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელ კომიტეტს". 1919 –1921 წლებში რედაქტორობდა გაზეთ „სამუსლიმანო საქართველოს". მონაწილეობდა აჭარაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისათვის ბრძოლაში. იყო საოლქო რევკომის წევრი, მუშაობდა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე. ქართულად თარგმნა ომარ ხაიამის, ნამიქ ქემალის ნაწარმოებები. ავტორია რამდენიმე მოთხრობისა. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* *გერსამია ს.* მემედ აბაშიძე. ბიოგრაფიული ნარკვევი, ბათ. 1960;
* *სურგულაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 20-21.
* *სურგულაძე ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 24.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მემედ აბაშიძე
ზურაბ იაშვილი, 1970 წელი, ანსამბლი „ორერა"
**ზურაბ იაშვილი** (დ. 3 ნოემბერი, 1936 — გ. 12 აგვისტო, 1987) — ქართველი მომღერალი და მეცნიერი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1970). ვოკალისტი, მუსიკოსი (ელექტრო-ორგანი, ჰარმონიკა), მოღვაწეობდა ანსამბლ „ორერაში". დაარსებიდან (1958-1987) ზურაბ იაშვილმა „ორერასთან" ერთად 70-ზე მეტ ქვეყანაში იმოგზაურა.

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტი, 1978 წელს მოსკოვის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი, 1982 წელს კი — ლენინგრადის კულტურის ინსტიტუტი. დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ფოლკლორის როლი მასობრივ კულტურულ-საგანმანათლებლო მუშაობაში".

მუშაობდა საქართველოს ფილარმონიის საესტრადო სამმართველოს უფროსად. ეკუთვნის რამდენიმე ნოვატორული იდეა. მაგალითად, მისი წინადადებით ჩატარდა „ორერას" კონცერტები ღია ცის ქვეშ მეტეხის პლატოზე, მღეროდენენ იმ ქვეყნის ენაზე, სადაც ტარდებოდა ანსამბლის გასტროლები და სხვა.

გადაღებულია ფილმში „ორერა, სრული სვლით!" (1970).

ზურაბ იაშვილი მძიმე ავადმყოფობის შედეგად, 1987 წლის 12 აგვისტოს გარდაიცვალა, 50 წლის ასაკში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ზურაბ იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* ზურაბ იაშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1970. #2. გვ. 34
2. ↑  Ансамбль "Орэра. Эркин Тузмухамедов.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-03-12. ციტირების თარიღი: 2013-05-31.
სკამი "ვასილი".
**სკამი ვასილი** (ფრანგ. Chaise Wassily), აგრეთვე ცნობილი როგორც **Model B3** სკამი 1925-26 წლებში შეიქმნა მარსელ ბრუერის დიზაინით, პერიოდში, როდესაც იგი ბაუჰაუზში, დესაუ (გერმანია), სასადილოს ავეჯის სახელოსნოს ხელმძღვანელობდა. პოპულარული რწმენით ეს სკამი კონსტრუქტივისტი მხატვარი ვასილი კანდინსკისთვის შეიქმნა, რომელიც იმჟამად ბაუჰაუზში ასწავლიდა. უფრო სწორედ, ვასილისთვის (რომელსაც ეს მოდელი ძალიან მოსწონდა) ბრუერმა დუბლიკატი შექმნა. სკამს "ვასილი" რამდენიმე ათწლეულით გვიან დაერქვა, როდესაც იგი ხელახლა გამოუშვა იტალიელმა მწარმოებელმა, რომელმაც ანეგდოტური კავშირი კანდინსკისთან სკამის წარმოშობაზე კვლევის დროს შეიტყო.

სკამი რევოლუციური იყო მასალის გამოყენების (დაგრეხილი ლითონის მილები და ტილო) და წარმოების მეთოდების მხრივ. გადმოცემით ამ სკამის შექმნის შთაგონება ბრუერის ველოსიპედის "ადლერი" სახელური გახდა, რაც წარმატებული ცდა აღმოჩნდა, ვინაიდან ამგვარი მასალა დიდი რაოდენობით იქმნებოდა. ეს დიზაინი ტექნოლოგიურად გამართლებული იყო მხოლოდ იმიტომ, რომ სწორედ იმხანად გერმანელმა ლითონის დამამზადებელმა მანესმანმა უწყვეტი ლითონის მილების შექმნის პროცესი დაამუშავა. მანამდე ლითონის მილები შედუღებით მზადდებოდა, რაც მის ადვილად მტვრევას გამოიწვევდა დაღუნვისას.

სკამი ვასილი, ისევე როგორც მოდენისტული მიმდინარეობის მრავალი სხვა დიზაინი 1960-იანებიდან მასპროდუქციაში გავიდა და როგორც დიზაინის კლასიკა, დღესაც ხელმისაწვდომია. დიზაინზე უფლებას ფლობს კომპანია კნოლი ნიუ-იორკში, თუმცა რეპროდუქციების დამზადების უფლება გაცემულია მრავალ კომპანიაზე მსოფლიოში.

ლიტერატურა
----------

* Charlotte Fiell, Peter Fiell (2005). 1000 Chairs. Köln: Taschen. p. 105. ISBN ISBN 382284103X.
**ჰოვნათანიანები** (სომხ. Հովնաթանյաններ) — სომეხ მხატვართა ოჯახი. ცხოვრობდნენ XVII-XIX საუკუნეებში. ოჯახის უფროსი ჰოვნათან ნაღაში საქართველოს მეფის ვახტანგ VI-ის სასახლის კარის მხატვარი იყო.

*აკოფ ჰოვნათანიანი* (დ. 1692 — გ. ?) და *არუთინ ჰოვნათანიანი* (დ. 1706 ან 1707 — გ. ?) ნაღაშის შვილები და მოწაფეები უმთავრესად წიგნის ილუსტრაციაზე მუშობდნენ. მათ ნაღაშთან ერთად მოხატეს ეჩმიაძინის ტაძარი. 

*ჰოვნათან ჰოვნათანიანი* (დ. დაახლოებით 1730 — გ. 1801, თბილისი), ფერმწერი, აკოფ ჰოვნათანიანის შვილი, მეფე ერეკლე II-ის სასახლის კარის მხატვარი. თავის მოწაფეებთან ერთად შეასრულა ეჩმიაძინის ტაძრის ახალი მხატვრობა. მისთვისვე შექმნა წმინდანთა გამოსახულებანი და კომპოზიციები სახარების თემებზე (ზეთი, ტილო; 1782-1786, ნაწილი სომხეთის სურათების გალერეა, ერევანი).

*მიკირტუმ ჰოვნათანიანი* (დ. 1779, თბილისი — გ. 1845, იქვე), ჰოვნათან ჰოვნათანიანის შვილი. ხატავდა სურათებს ეკლესიებისათვის. შექმნა სომეხი მეფეებისა და მხედართმთავრების გამოსახულებათა სერია („მეფე თრდატი", 1836, სომხეთის სურათების გალერეა, ერევანი).

*აკობ ჰოვნათანიანი* (დ. 1806, თბილისი - გ. 1886, თავრიზი ან თირანი, ირანი), ფერმწერი, თბილისური პორტეტული სკოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი, მოღვაწეობდა თბილისში. სწავლობდა თავის მამასთან მიკირტუმ ჰოვნათანიანთან. 1841 წელს საქართველოს მთავარმართებლის ე. გოლოვინის პორტრეტისათვის პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიამ უკლასო (თავისუფალი) მხატვრის წოდება მიანიჭა. მისი პორტრეტებისათვის დამახასიათებელია თავშეკავებული კოლორიტი, ფიგურათა სტატიკურობა, პოზათა სიმშვიდე, დეტალიზაცია. ნამუშევრები: ნ. თუმანიანის, ე. გურგენბეკიანის (სომხეთის სურათების გაკერეა, ერევანი), გ. კარაჯიანის (აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი), მელიქიშვილების, მიზანდარის (საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი, თბილისი) — ყველა 1840 (?) პორტრეტები.

გალერეა
-------

* მელიქიშვილის პორტრეტი (ავტ. აკოფ ჰოვანათანიანი). ინახება ქართული სახვით ხელოვნების მუზეუმში.მელიქიშვილის პორტრეტი (ავტ. აკოფ ჰოვანათანიანი). ინახება ქართული სახვით ხელოვნების მუზეუმში.
* კარაჯიანის პორტრეტი (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი).კარაჯიანის პორტრეტი (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი).
* მეფე ტირდატე, მისი ცოლი აშხენი და მისი და ხოსროვიდუხტი (ავტ. ნაღაშ ჰოვნათანი).მეფე ტირდატე, მისი ცოლი აშხენი და მისი და ხოსროვიდუხტი (ავტ. ნაღაშ ჰოვნათანი).
* გრიგორ ტათევაცი (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი).გრიგორ ტათევაცი (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი).
* ეჩმიაძინის მონასტრის გუმბათი (კამარა) (შეასრულა ჰოვნათან ჰოვნათანიანმა და მისმა შვილმა მიკირტუმ ჰოვნათანიანმა).ეჩმიაძინის მონასტრის გუმბათი (კამარა) (შეასრულა ჰოვნათან ჰოვნათანიანმა და მისმა შვილმა მიკირტუმ ჰოვნათანიანმა).
* საიდუმლო სერობა (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი)საიდუმლო სერობა (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი)
* მოვსეს ხორენაცი (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი).მოვსეს ხორენაცი (ავტ. ჰოვნათან ჰოვნათანიანი).
* ჰაოსი (ავტ. მიკირტუმ ჰოვნათანიანი).ჰაოსი (ავტ. მიკირტუმ ჰოვნათანიანი).
* ნერსეს V (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი).ნერსეს V (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი).
* ეჩმიაძინი (ავტ. ჰოვნათან ნაღაში).ეჩმიაძინი (ავტ. ჰოვნათან ნაღაში).
* ალი (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი)ალი (ავტ. აკოფ ჰოვნათანიანი)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 677.
**არჭეშის აღება** — 1208-1209 წლებში ქართული ჯარის მიერ ქალაქ არჭეშზე მიტანილი იერიში. 

XIII საუკუნის დასაწყისში ეგვიპტის სასულთნომ აიუბიდთა დინასტიით სათავეში დაიწყო ჩრდილოეთით, ანატოლიის მიმართულებით ექსპანსია, რასაც საქართველოს სამეფო და ანატოლიის თურქმანული ბეილიქები უარყოფითად შეხვდნენ. 1208 წელს ეგვიპტის სულთან ალ-ადილ I-ის ვაჟმა, ამირა ალ-აუჰად აიუბმა აიღო ხლათის სასულთნო, რომელიც საქართველოს მოხარკედ ითვლებოდა. ქართველებმა გადაწყვიტეს ხლათზე გაელაშქრათ. ასეთი სამხედრო კამპანიის შემდეგ საქართველოს ზურგი უმტკიცდებოდა რეგიონში და მზადყოფნაში ხვდებოდა თურქ-სელჩუკთა მოსალოდნელ შეტევებს. საქართველოს წაქეზებით აუჰადის წინააღმდეგ აჯანყდა არჭეშის და ვანის სომხური მოსახლეობა. მალე აჯანყებას ქალაქი ხლათიც შეუერთდა. ბრძოლების დაწყებიდან ქართულმა ჯარმა მალევე აიღო სასულთნოს დიდი ნაწილი. ქართველთა ლაშქარს ივანე მხარგრძელი მეთაურობდა. მუსულმანები ქალაქ არჭეშში და ხლათში ჩაიკეტნენ. არჭეში მაჰმადიანთა ერთ-ერთი ძირითადი საყრდენი პუნქტი იყო. ქართველებმა იგი მიწასთან გაასწორეს, ხოლო არაქრისტიანული მოსახლეობა ტყვედ აიყვანეს. სულთანმა ვერაფრით გადაარჩინა არჭეში დარბევისგან, რადგან თვითონ ხლათში იყო ჩაკეტილი. იგი ქალაქის დატოვებას ვერ ბედავდა, რადგან ეშინოდა აჯანყებული ხლათის ქრისტიანული მოსახლების, რომელსაც შეეძლო იგი ქალაქში სულაც აღარ შემოეშვა. ორი წლის შემდეგ ქართველთა ლაშქარმა ალყა შემოარტყა ხლათს. ქალაქის გალავნის დასათვალიერებლად მცირე ამალით გამოსული ივანე ხლათელებმა ჩაიგდეს ხელში. გადმოცემების მიხედვით, ივანე მხარგრძელის ცხენს თხრილში ფეხი ჩაუვარდა და მხედარი ჩამოაგდო. სანამ თანმხლები მეომრები ივანეს და მის ცხენს წამოაყენებდნენ, ხლათელები ციხიდან გამოვიდნენ და ქართველები დაატყვევეს. ამ ამბავს ერთნაირად გადმოგვცემენ სომეხი ისტორიკოსები კირაკოს განძაკეცი და ვარდანი, აგრეთვე არაბი აბუ ლ-ფიდა. ივანე იძულებული გახდა თავის დასახსნელად დიდი გამოსასყიდი გადაეხადა და თავისი ქალიშვილი თამთა ხლათის გამგებლის მალიქ აუჰადისათვის მიეთხოვებინა. ამის შემდეგ საქართველოსა და აიუბიდებს შორის დიდი ხნით მშვიდობიანი ურთიერთობა დამყარდა.

სქოლიო
------

1. ↑  ლოვარდ ტუხაშვილი - 17 წლიანი ომის უკანასკნელი აკორდები.
ეოზინ Y
**ეოზინი** წარმოადგენს ზოგიერთი ფლუორესცენტული, მჟავა ნაერთის სახელს, რომლებიც უკავშირდებიან ფუძე ან ეოზინოფილურ ნაერთებს, როგორებიცაა ცილების ამინომჟავური ნაშთები და ღებავს მათ მუქ წითელად ან ვარდისფრად. ციტოპლაზმური ცილების გარდა, ეოზინი შესაძლოა გამოყენებულ იქნას კოლაგენისა და კუნთოვანი ბოჭკოს შესაღებად. სტრუქტურებს, რომლებიც იღებება ეოზინით, ეოზინოფილურს უწოდებენ. ჰისტოლოგიურ პრაქტიკაში, ყველაზე ხშირად გამოიყენება ეოზინ Y

ეტიმოლოგია
----------

ეოზინ B
ეოზინს სახელი ეწოდა მისი შემქმნელის, ჰაინრიხ კაროს ბავშვობის მეგობრის, ანა პეტერსის მეტსახელის გამო.

ვარიანტები
----------

სინამდვილეში არსებობს ორი მსგავსი ნაერთი, რომელთაც ეოზინს უწოდებენ. ჰისტოლოგიაში ყველაზე ხშირად გამოიყენება **ეოზინ Y** (ასევე ცნობილი როგორც ეოზინი Y ws, მოყვითალო ეოზინი, Acid Red 87 No.22), რომელისაც მოყვითალო შეფერილობა აქვს, და **ეოზინი B** (მოლურჯო ეოზინი, Acis Red 91, საფროზინი, ალისფერი ეოზინი, იმპერიული წითელი) რომელსაც მოლურჯო შეფერილობა აქვს. აღნიშნული ორი საღებავი ერთმანეთის ურთიერთშემცვლელია.

ეოზინის Y ხსნარით პრეპარატების შეღებვა

გამოყენება
----------

### გამოყენება ჰისტოლოგიაში

ეოზინი ხშირად გამოიყენება ჰემატოქსილინთან ერთად, H&E (ჰემატოქსილინ-ეოზინი) შეღებვისას. H&E შეღებვა ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამოყენებული ტექნიკაა ჰისტოლოგიაში. ჰემატოქსილინითა და ეოზინით შეღებვისას ციტოპლაზმა იღებება მოვარდისფროდ, ხოლო ბირთვები მუქ ლურჯ ან მეწამულად. ეოზინი ასევე ღებავს სისხლის წითელ უჯრედებს მუქ წითლად.

ვან გოგმა ნახატში - მდელო ზამბახებით არლის მახლობლად წითელი ეოზინის საღებავი გამოიყენა ზამბახების დასახატად. ზამბახები თავდაპირველად წითთელი შეფერილობის იყო, თუმცა ეოზინის მიდრეკილების გამო, ყვავილის ფურცლებმა მიიღეს მოლურჯო ელფერი .
შეღებვისთვის, ჩვეულებრივ გამოიყენება ეოზინი Y-ის 1-5 პროცენტიანი წყალხსნარი ან გახსნილი ეთანოლში. წყალხსნარებში ობის ზრდის პრევენციისთვის, ზოგჯერ ამატებენ თიმოლს. ძმარმჟავას მცირე კონცენტრაციის (0,5 %) დამატებით იზრდება ქსოვილის ღებვადობის ინტენსივობა. 

საღებავი წარმოადგენს IARC მე-3 კლასის კანცეროგენს.

### სხვა გამოყენება

ეოზინი ასევე გამოიყენება წითელი მელნის დასამზადებლად; თუმცა, განსაკუთრებით ეოზინ Y-ის მოლეკულინდან ბრომის ატომის გამოთავისუფლების გამო, საღებავი მიდრეკილია დეგრადაციისკენ და დროთა განმავლობაში იღებს მუქ ყავისფერ ელფერს.ეოზინის საღებავის მომხმარებელი იყო პოსტიმპრესიონისტი მხატვარი ვან გოგი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Lillie, Ralph Dougall (1977) *H. J. Conn's Biological stains*, 9th, Baltimore:  Williams & Wilkins,   გვ. 692p.
2. ↑  Travis, Anthony S (1998). „"Ambitious and Glory Hunting. .. Impractical and Fantastic": Heinrich Caro at BASF". *Technology and Culture*. **39** (1): 105–115. doi:10.2307/3107005. JSTOR 3107005.
3. ↑  Haematoxylin Eosin (H&E) staining (11 April 2010). ციტირების თარიღი: 22 April 2018
4. ↑  Hitokoto H, Morozumi S, Wauke T, Sakai S, Kurata H (1980). „Inhibitory effects of spices on growth and toxin production of toxigenic fungi". *Appl. Environ. Microbiol*. **39** (4): 818–22. doi:10.1128/AEM.39.4.818-822.1980. PMC 291425. PMID 6769391.
5. ↑  Van Gogh's Fading Colors Inspire Scientific Inquiry.
მეხიკოს ველის მეცხრამეტე საუკუნის ნახატი.
მეხიკოს ველის ტბების სისტემა ესპანური დაპყრობის დროს, 1519 წლისთვის.
მეხიკოს აუზი, 1519 წ.
**მეხიკოს ველი** (ესპ. Valle de México) — მაღალმთიანი პლატო ცენტრალურ მექსიკაში; უხეშად ემთხვევა თანამედროვე ფედერალურ ოლქსა და მეხიკოს შტატის აღმოსავლეთ ნახევარს. მთებითა და ვულკანებით შემოსაზღვრული მეხიკოს ველი რამდენიმე კოლუმბამდელი ცივილიზაციის ცენტრს წარმოადგენდა, მათ შორის იყვნენ ტეოტიუაკანები, ტოლტეკები და აცტეკები. უძველესი აცტეკური ტერმინი *ანაუაკი* (მიწა წყლებს შორის) და სიტყვათწყობა **მეხიკოს აუზი**, იმ დროისათვის მეხიკოს ველის აღსანიშნავად გამოიყენებოდა. მეხიკოს აუზი განთქმული ადგილი მას შემდეგ გახდა, რაც იქ ადრეკლასიკური მესოამერიკული კულტურების განვითარება დაიწყო.

მეხიკოს ველი მდებარეობს ტრანს-მექსიკურ ვულკანურ სარტყელში. ველი მოიცავს მეხიკოს აგლომერაციის უმეტეს ნაწილს, ასევე მეხიკოს, იდალგოს, ტლასკალისა და პუებლის შტატების ნაწილს. მეხიკოს ველი შეიძლება დაიყოს ოთხ აუზად, რომელთა შორის უდიდესი და უკეთ შესწავლილი ის ნაწილია, რომელზეც ქალაქი მეხიკო მდებარეობს. სწორედ ეს ნაწილი ასოცირდება ძირითადად ტერმინ „მეხიკოს ველთან". ველის მინიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 200 მეტრია და გარსშემორტყმულია 5 000 მეტრი სიმაღლის მთებითა და ვულკანებით. მეხიკოს ველი ჩაკეტილია, მთებიდან წამოსული წყლისთვის არ არსებობს რაიმე ბუნებრივი დინება, ჩრდილოეთით განფენილია მაგიდა მთა. ამ მოწყვლად წყალგამყოფში, მეოცე საუკუნის ბოლოსთვის ყველა ადგილობრივი თევზი ამოწყდა. ჰიდროლოგიურად, ველს სამი მახასიათებელი გააჩნია. პირველი მათგანია ამჟამად დამშრალი ტბების ხუთი აუზი; სხვა მახასიათებლებს შორისაა მთისწინები და მთის ქედები, რომლებიც იმ ნალექებს აგროვებს, რომლებიც შემდეგ ტბების არეალისაკენ მიემართება. ეს უკანასკნელი ორი შეიმჩნევა ველის ოთხივე ქვეაუზში. დღეისათვის, მეხიკოს ველი ხელოვნური არხების საშუალებით მდინარე ტულაში იცლება, რომელიც შემდეგ მდინარე პანუკოში ჩაედინება, ეს უკანასკნელი კი მექსიკის ყურეში. ხშირია სეისმური აქტივობა, ველი მიწისძვრებისადმი მიდრეკილ ზონად მიიჩნევა.

სქოლიო
------

1. 1 2   (1995) *Diccionario Porrua de Historia, Biografia y Geografia de Mexico 6th ed. – Mexico, Cuenca de* (Spanish). africa:  Editorial Porrua,   გვ. 2238. ISBN 968-452-907-4.
2. ↑  Mexico City: Opportunities and Challenges for Sustainable Management of Urban Water Resources (December 2004).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-07. ციტირების თარიღი: 2008-11-25.
3. 1 2  Lafregua, J. "*Balance hídrico del Valle de Mexico*" (PDF). Anuario IMTA.  Retrieved on 2008-12-01. დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine.  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-22. ციტირების თარიღი: 2016-01-02.
4. ↑  National Research Council Staff (1995). *Mexico City's Water Supply: Improving the Outlook for Sustainability.*. Washington, D.C. USA:  National Academies Press. ISBN 978-0-309-05245-0.
5. ↑  Noted in passing by Christian Lévêque, *Biodiversity Dynamics and Conservation: The Freshwater Fish of Tropical Africa*, 1997 "Introduction" p. xi.
6. ↑  Yip, Maricela (2002-04-16). "*Air Pollution in Mexico City*". University of Salzburg, Austria.  Retrieved on 2008-11-25. დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-09-14. ციტირების თარიღი: 2016-01-02.
**სილვესტრო ლეგა** (იტალ. Silvestro Lega; დ. 8 დეკემბერი, 1826, მოდილიანა, იტალია — გ. 21 სექტემბერი, 1895, ფლორენცია) — იტალიელი მხატვარი-რეალისტი.

ბიოგრაფია
---------

სილვესტრო ლეგა დაიბადა მოდილიანში, მიწათმფლობელის ოჯახში. 1838 წლიდან სწავლობდა კათოლიკურ კოლეჯში, სადაც გამოვლინდა მისი მხატვრული ნიჭი. 1843 წელს გადავიდა ფლორენციაში და სწავლობდა სამხატვრო აკადემიაში. იბრძოდა ტოსკანასა და ლომბარდიაში. იყო ფილოსოფოსისა და პოლიტიკოსის ჯუზეპე მაძინის იდეების აქტიური მიმდევარი.

1950 წელს, ფლორენციაში დაბრუნებისას, ლეგამ სამხატვრო აკადემიაში გააგრძელა სწავლა და დაიმსახურა ვერცხლის მედალი თავისი სურათისთვის.

1850-იანი წლების ბოლოს დაუახლოვდა ჯოვანი ფატორის, ტელემაკო სინიორინის და ადრიანო ჩეჩორის. მათთან ერთად შევიდა მაკიაიოლის მოძრაობაში, რომელიც ხელოვნების აკადემიური სტილის წინააღმდეგ გამოდიოდა.

1861 წლიდან ლეგა მუშაობდა მდინარე არნოს ნაპირზე, ღია ცის ქვეშ. ის ძირითადად ხატავდა პეიზაჟებს, ჟანრულ სცენებს და ჩანახატებს ნატურიდან. ამ პერიოდში შეიქმნა სურათები: „წითელი ქოლგა", „გლეხური იდილია", „გასეირნება ბაღში", „სადილის შემდეგ" და სხვა.

ლეგას პეიზაჟები და პორტრეტები გამოირჩევა მკვეთრი დეკორატიულობით და კონტრასტულობით. მისი ნამუშევრები ძირითადად ინახება კერძო კოლექციებში, ასევე პიტის (ფლორენცია), ბრერას, მილანის თანამედროვე ხელოვნების გალერეებში და ფორლის მუზეუმში.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სილვესტრო ლეგა"** ვიკისაწყობში.

  


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX4995723
* BNF: cb12648981j (data)
* CiNii: DA17787832
* GND: 119001683
* ISNI: 0000 0000 8342 9902
* LCCN: n79043238
* NTA: 070660875
* RERO: 02-A003508388
* RKD: 254148
* The SBN id RAVV013360 is not valid.
* SNAC: w6k36f8c
* SUDOC: 050563025
* ULAN: 500010314
* VIAF: 37717161
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 37717161

 |
**გიორგი სერგოს ძე სხირტლაძე** (დ. 9 ნოემბერი (ან სექტემბერი), 1932, მთისკალთა, ახლანდელი ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 25 მარტი, 2008, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1960).

ბიოგრაფია
---------

1960 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი და 1966 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიური ფაკულტეტი. ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (1960, რომი), ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (1956, მელბურნი), მსოფლიოს ჩემპიონი (1959, თეირანი), მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (1957, სტამბოლი), მსოფლიო თასის გათამაშების ვიცე-ჩემპიონი (1958), სსრკ ხალხთა I სპარტაკიადის ჩემპიონი (1956), სსრკ ხალხთა II სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1959), სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1954, 1957, 1960), სსრკ ვიცე-ჩემპიონი (1953). შვედეთის, უნგრეთის, აშშ-ის საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული. საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი. სკკპ წევრი 1961 წლიდან.

1956 წლის 1 სექტემბერს სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და სსრ კავშირის 1956 წლის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

ძირითადი შედეგები
-----------------

| წელი | ტურნირი | მასპინძელი | წონითი კატეგორია | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1956 | ზაფხულის XVI ოლიმპიური თამაშები | მელბურნი, ავსტრალია | -79 კგ | 03 ﻿3rd |
| 1957 | მსოფლიო ჩემპიონატი | სტამბოლი, თურქეთი | -79 კგ | 02 ﻿2nd |
| 1959 | მსოფლიო ჩემპიონატი | თეირანი, ირანი | -79 კგ | 01 ﻿1st |
| 1960 | ზაფხულის XVII ოლიმპიური თამაშები | რომი, იტალია | -79 კგ | 02 ﻿2nd |

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 631.
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 103, თბ. 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი სხირტლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიორგი სხირტლაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიორგი სხირტლაძე — ქართული სპორტი

სქოლიო
------

1. ↑  XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია.. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
2. ↑  საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულება // „ლელო", 05 სექტემბერი, 1956, № 73 (983), გვ. 1.
**ელიზბარ დავითის ძე დავითიშვილი** (ჩანს 1605–1666) — XVII საუკუნის შუა წლების ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, დავითიშვილების საგვარეულოს წარმომადგენელი, ქართლის სამეფოს ბოქაულთუხუცესი. 

დავით დავითიშვილის გარდაცვალების (1635/37) შემდეგ გახდა დავითიშვილების სათავადო სახლის მეთაური. იყო როსტომ მეფის აქტიური მხარდამჭერი, მეფის ელჩი ირანის შაჰის კარზე (ნ. ციციშვილის აჯანყების შემდეგ დატყვევებული ჩხეიძეები ირანში მისი მეშვეობით გაიგზავნა). დავითიშვილმა როსტომის უშვილობის გამო ლუარსაბ ბატონიშვილი (ლუარსაბ I-ს შვილთაშვილი) ირანიდან ჩამოიყვანა და ქართლის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ამ მისიის დროს როსტომს შაჰის მიერ ბოძებული ხალათიც ჩამოუტანა. თეიმურაზ I-ის დამარცხებისა და მისი ძის დათუნა ბატონიშვილის დაღუპვის შემდეგ (1648) ბატონიშვილისა და სხვა დახოცილ თავად-აზნაურთა თავები, თეიმურაზის დროშასთან ერთად, ირანის შაჰს მიართვა. შაჰმა დავითიშვილს განჯაში სამფლობელოდ სამი სოფელი უბოძა.

ლიტერატურა
----------

* გორგიჯანიძე ფ. საქართველოს ისტორია, ს. კაკაბაძის გამოც. «საისტორიო მოამბე», 1925, [ტ.] 2; ცხოვრება საქართველოQსა (პარიზის ქრონიკა), გ. ალასანიას გამოც. თბ. 1980.
* *ნინიძე დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 290.
ლეტიცია რამოლინო, 1811
გარდაცვლილი «მადამ-დედას» პორტრეტი
**მარია ლეტიცია რამოლინო** (Maria Letizia Ramolino; დ. 24 აგვისტო, 1750, აიაჩო — გ. 2 თებერვალი, 1836, რომი) — ნაპოლეონ ბონაპარტის დედა, აღზარდა 15 წლამდე.

ბიოგრაფია
---------

ლეტიცია, რომელიც წარმოშობით იყო გენუელი კეთილშობილი ოჯახიდან, დაიბადა აიაჩოში. 14 წლის ასაკში ის დაქორწინდა კარლო ბუონაპარტეზე და მათ ეყოლათ 13 შვილი, რომელთაგან მხოლოდ ხუთმა ვაჟმა და სამმა ქალიშვილმა მიაღწიეს ზრდასრულ ასაკს.

* ნაპოლეონ ბუონაპარტე (1764/1765 – 17 აგვისტო 1765)
* მარია ანა ბუონაპარტე (3 იანვარი 1767 – 1 იანვარი 1768)
* ჟოზეფ ბონაპარტი (7 იანვარი 1768 – 28 ივლისი 1844)
* ნაპოლეონ ბონაპარტი (15 აგვისტო 1769 – 5 მაისი 1821)
* მარია ანა ბუონაპარტე (1770),
* მარია ანა ბუონაპარტე (14 ივლისი – 23 ნოემბერი 1771),
* ერთი დაუბადებელი ვაჟი
* ლუსიენ ბონაპარტი (21 მაისი 1775 – 29 ივნისი 1840),
* ელიზა ბონაპარტი (13 იანვარი 1777 – 7 აგვისტო 1820),
* ლუის ბონაპარტი (2 სექტემბერი 1779 – 25 ივლისი 1844),
* პოლინ ბონაპარტი (20 ოქტომბერი 1780 – 9 ივნისი 1825),
* კაროლინ ბონაპარტი (24 მარტი 1782 – 18 მაისი 1839),
* ჟერომ ბონაპარტი (15 ნოემბერი 1784 - 24 ივნისი 1860),

1769 წელს კორსიკა საფრანგეთის კონტროლიდან გამოვიდა, თუმცა ლეტიციამ მაინც ვერ ისწავლა ფრანგული ენა. 1785 წელს ლეტიცია დაქვრიდა და 8 წლის შემდეგ იძულებული გახდა კონტინენტზე გადასულიყო, მარსელში.

ნაპოლეონისმეფეთკურთხევის ცერემონიალის შემდეგ მან ლეტიციას უბოძა «მადამ იმპერატორის დედის» ტიტული ( ფრანგ. Madame Mère de l’Empereur) და პარიზის გარეუბანში აჩუქა მამული. მიუხედავად უზარმაზარი ქონებისა, მადამ-დედა, რომელმაც მრავალი წელი გაატარა სიღარიბის ზღვარზე, ცხოვრობდა ეკონომიურად, არ ინტერესდებოდა სახელმწიფო საქმეებით და სასახლეშიც იშვიათად ჩნდებოდა. 

შვილის დამხობის შემდეგ ის გაიქცა თავის ძმასთან, კარდინალ ფეშესთან ერთად რომში, სადაც გაატარა ცხოვრების დარჩენილი წლები და თითქმის დაბრმავებული ცხოვრობდა ვენეციის მოედანზე ბონაპარტის სასახლეში. მისი ნეშტი ნაპოლეონ III-ის ბრძანებით იტალიიდან გადაასვენეს აიაჩოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბონაპარტების გენეალოგია დაარქივებული 2020-02-17 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**„რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს"** — 2008 წლის ფილმი. გადაიღო რეჟისორმა გიორგი ლიფონავამ. ფილმის პრემიერა გაიმართა თბილისში 2008 წლის დეკემბერში. ფილმი გადაიღეს რუსთავი 2-ის დაკვეთით გადაღებული სერიალის, „ჩვენი ოფისის" მიხედვით.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
საახალწლო საყიდლებზე წასულ ცოლ-ქმარს ჰიპერმარკეტში შვილი, 1 წლის საბა რჩებათ. მხოლოდ ის იციან რომ ბავშვი თოვლის ბაბუას ჩააბარეს, თუმცა მაღაზიაში დაბრუნებისას ის აღარ ხვდებათ. საქმეს ართულებს ის, რომ საგზაო წესების დარღვევის გამო მათ პოლიცია აპატიმრებთ და წინასწარი დაკავების იზოლატორში გადაჰყავთ. სულ მალე მათი მეგობრებიც: თიკუნა, ნუნუკა, ლადო და ალე იზოლატორში მათ გვერდით აღმოჩნდებიან. თოვლის პაპა კი, რომელსაც საბა ჩააბარეს, იმდენადაა მთვრალი, რომ სიარულიც არ შეუძლია. თუმცა მას მყუდრო შეხვდება და აღმოაჩენს, რომ მანქანის უკანა სავარძელზე ბავშვს სძინავს. იგი თოვლის პაპას წიგნაკით ხელმძღვანელობს, რომელშიც წერია იმ ოჯახების მისამართები, სადაც საჩუქრები უნდა მიეტანა. საბოლოოდ იგი თეკლა და ლაშას სახლში მივა, სადაც ციხიდან გათავისუფლებული მეგობრები ფიქრობენ, თუ როგორ იპოვონ პატარა საბა.

როლებში
-------

* გიორგი კალანდაძე — ნიკა
* გია ცინაძე — მყუდრო
* ვანიკო თარხნიშვილი — ლაშა
* თაკო აბაშიძე — ნატა
* გიორგი კალანდარიშვილი — დოლჩე
* ადელინა გოგუაძე — თიკუნა
* ანა სანაია — თეკლა
* ნინო მუმლაძე — ნუნუკა
* გუგა კახიანი — პატრულის თანამშრომელი
* ნათია წიწილაშვილი — ნინი
* დიმა ტატიშვილი — თოვლის პაპა
* თორნიკე კალანდარიშვილი — საბა

საუნდტრეკები
------------

* სალომე კორკოტაშვილი — რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს
* დათო ლომიძე და ჯგუფი სტრინგი — ახალი წელი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს" [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* „რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ფილმის თრეილერი
**რეინოლდსის რიცხვი** (აღნიშვნა: {\displaystyle Re}) — ბლანტი სითხეებისა და აირების ნაკადების მსგავსების ერთ-ერთი კრიტერიუმი, რომელიც ახასიათებს ნაკადში მოქმედი ინერციის ძალებისა {\displaystyle \left({{\rho {\mathbf {\mathrm {V} } }^{2}} \over {L}}\right)} და სიბლანტის (ხახუნის) ძალების {\displaystyle \left({{\mu {\mathbf {\mathrm {V} } }} \over {L}^{2}}\right)} თანაფარდობას:

{\displaystyle \mathrm {Re} ={{\rho {\mathbf {\mathrm {V} } }L} \over {\mu }}={{{\mathbf {\mathrm {V} } }L} \over {\nu }}={{{\mathbf {\mathrm {Q} } }L} \over {\nu }A}}.
სადაც:

* {\displaystyle V} არის სითხის საშუალო სიჩქარე (მ/წმ);
* {\displaystyle L} არის სითხის მოძრაობის მახასიათებელი ზომა (მ);
* {\displaystyle \mu } არის დინამიური სიბლანტე (პა·წმ ან ნ·წმ/მ2);
* {\displaystyle \nu } არის კინემატიკური სიბლანტე ({\displaystyle \nu =\mu /}*ρ*) (მ²/წმ);
* {\displaystyle \rho } არის სითხის სიმკვრივე (კგ/მ³);
* {\displaystyle Q} არის დინების ტემპი (მ³/წმ);
* {\displaystyle A} არის მილის განივი კვეთა (მ²).

ასეთი უგანზომილებო რიცხვი პირველად განხილული იქნა ჯორჯ სტოქსის მიერ 1851 წელს, მაგრამ ის ატარებს ოსბორნ რეინოლდსის სახელს, რომელმაც მოახდინა მისი პოპულარიზაცია 1883 წელს. 

რეინოლდსის რიცხვზეა დამოკიდებული აგრეთვე სითხის დინების რეჟიმი, რომელსაც ახასიათებს კრიზისული რეინოლდსის რიცხვი ({\displaystyle Re\_{\text{კრ}}}). როცა {\displaystyle Re<Re\_{\text{კრ}}}, სითხის დინება ლამინარულია, ხოლო როცა {\displaystyle Re>Re\_{\text{კრ}}} — დინება ტურბულენტურია. {\displaystyle Re\_{\text{კრ}}}-ის რიცხვითი მნიშვნელობა დამოკიდებულია დინების სახეობაზე. მაგალითად მრგვალ ცილინდრულ მილში ბლანტი სითხის ან აირის დინებისათვის {\displaystyle Re\_{\text{კრ}}\approx 2300}.

რეინოლდსის რიცხვი შეიძლება განმარტებული იქნას სხვადასხვა სიტუაციებისთვის, როდესაც დაიმზირება სითხის მოძრაობა გარკვეული მყარი კედლის მიმართ. ასეთი განმარტება როგორც წესი მოიცავს ისეთ ცნებებს, როგორიცაა სითხის სიმკვრივე და სიბლანტე, და სითხის მოძრაობის *მახასიათებელი სიგრძე/ზომა*. ეს ზომა გარკვეული შეთანხმების საგანია, მაგალითად წრიული ან სფერული მოძრაობის შემთხვევაში, ასეთ ზომად შეიძლება გამოყენებული იქნას, როგორც რადიუსი, ასევე დიამეტრი. თვითმფრინავის ან გემის შემთხვევაში ასეთ მახასიათებელ ზომად შეიძლება გამოყენებული იქნას, როგორც ობიექტის სიგრძე, ასევე სიგანე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 341.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* - რეინოლდსის რიცხვის განმარტება დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4177959-9
* LCCN: sh85113557
* NKC: ph1002002

 |
**მეგი – ქართველი გოგონა** — ემიგრანტი ქართველი მწერლის, გერმანიაში მოღვაწე გრიგოლ რობაქიძის 1932 წლის რომანი.

რომანის შესახებ
---------------

 გრიგოლ რობაქიძის „**მეგი – ქართველი გოგონა"** 1932 წელს ტიუბინგენში, რაინერ ვუნდერლიხის გამომცემლობაში დაიბეჭდა. რომანის თავდაპირველი სათაური „მედეას ნაწნავები" იყო და როგორც ჰანს ჰატო ფონ ველტჰაიმისადმი მიწერილი ბარათიდან ირკვევა, მწერალს ორიგინალის ტექსტი რუსულ ენაზე შეუქმნია. ამ ფაქტს გრიგოლ რობაქიძე შემდეგნაირად ხსნის: „მაშინ უკვე მქონდა საიდუმლო განზრახვა გერმანიაში გაპარვისა. მინდოდა გერმანული ტექსტი ხელთ მქონოდა. ჩემი მეგობარი რაინჰოლდ ჩაკერტი, რომელიც ამ წიგნის მთარგმნელად არის დასახელებული, ქართულს არ ფლობდა. ორმაგი სამუშაო რომ თავიდან ამეცდინა, ჯერ ქართულად დამეწერა რომანი და მერე რუსულად მისთვის, „მეგის" ორიგინალური ტექსტი იმთავითვე რუსულად შეიქმნა".

პერსონაჟები
-----------

* „მეგი" — მთავარი პერსონაჟი - მეგრელი გოგონა
* „ციცინო" — მეგის დედა
* „მენიკი" — ოჯახის მსახური
* "უტუ" - მოსამსახურე

რომანის თარგმანები
------------------

* რომანი 2012 წელს ქართულად ითარგმნა(გამომცემლობა არტანუჯი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რომანი goodreads.com-ზე



1. ↑  literacy.ge
**ტი ჯეი ჰუკერი** (ინგლ. T. J. Hooker) — ამერიკული სატელევიზიო სერიალი პოლიციური დრამის ჟანრში, შექმნილი რიკ ჰასკის მიერ და უილიამ შეტნერის მონაწილეობით.

საპილოტო ეპიზოდი ABC-ის ეთერში 1982 წლის 13 მარტს გავიდა. სერიალი გრძელდებოდა 1985 წლის 4 მაისის ჩათვლით. შემდგომში, 1985-დან 1986 წლამდე მას სატელევიზიო არხი CBS უშვებდა.

2013 წლის 27 აგვისტოს კომპანია Mill Creek Entertainment-მა Sony Pictures-ისგან შეიძინა რამდენიმე სერიალის საავტორო უფლებები, მათ შორის არის ტი ჯეი ჰუკერი, ხოლო 2014 წლის 1 აპრილს ახალმა მფლობელმა ხელახლად გამოსცა სერიალის პირველი და მეორე სეზონები DVD ფორმატის მეშვეობით.

შინაარსი
--------

საკუთარი მეწყვილის გარდაცვალების შემდეგ, დეტექტივი თომას ჯეფერსონ (ტი ჯეი) ჰუკერი (უილიამ შეტნერი) სერჟანტის პროფესიას დაუბრუნდა. ჰუკერს ახალწვეულთა აკადემიის მწვრთნელად ნიშნავენ. მისი მეწყვილე ახალწვეული ვინსი რომანო (ედრიენ ზმედი). ჰუკერი ახალგაზრდა კოლეგის მენტორი ხდება. მალე ისინი დამეგობრდებიან და კარგ მეწყვილეებად იქცევიან.

ჰუკერი განქორწინებულია, თუმცა ყოფილ ცოლ ფრენთან (პროფესიით მედდა) თბილ ურთიერთობებს ინარჩუნებს. მათი შვილები დედასთან ცხოვრობენ, მაგრამ როდესაც ფრენი დაკავებულია, ჰუკერი მათ მოვლაზე უარს არ ამბობს.

მესამე სეზონიდან ჰუკერი და რომანო თანამშრომლობენ პოლიციელთა სხვა წყვილთან - სტეისი შერიდანთან (ჰიზერ ლოკლირი) და ჯიმ კორიგანთან (ჯეიმზ დარენი) 

უკანასკნელ, მეხუთე სეზონში ედრიან ზმედმა სერიალი დატოვა. ჰუკერი მარტო, ან სტეისისთან და კორიგანთან ერთად აგრძელებს მუშაობას.

როლებში
-------

* უილიამ შეტნერი — სერჟანტი თომას ჯეფერსონი "T. J." Hooker
* ედრიან ზმედი — ოფიცერი ვინსი რომანო (1–4 სეზონი)
* ეპრილ კლაფი — ოფიცერი ვიკი ტეილორი (1 სეზონი)
* ჰიზერ ლოკლირი — ოფიცერი სტესი შერიდანი (2–5 სეზონი)
* რიჩარდ ჰერდი — კაპიტანი დენის შერიდანი (1–2 სეზონი), (3–4 სეზონი, მოწვეული მსახიობი)
* ჯეიმზ დარენი — ოფიცერი ჯიმ კორიგანი (Seasons 2–5)

ფაქტები
-------

* ტი ჯეი ჰუკერი ერთადერთი პერსონაჟია, რომელმაც ყველა - 90 სერიაში მიიღო მონაწილეობა.
* ჰიზერ ლოკერი სტეისი შერიდანის როლში 84 ეპიზოდში გამოჩნდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ტი ჯეი ჰუკერი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ტი ჯეი ჰუკერი" საიტზე TV.com
* ტი ჯეი ჰუკერი საიტზე epguides.com
* ტი ჯეი ჰუკერი

სქოლიო
------

1. ↑  Mill Creek Entertainment Signs Deals With Sony Pictures Home Entertainment To Expand Their Distribution Partnership დაარქივებული 2014-10-06 საიტზე Wayback Machine. , TVShowsonDVD.com
2. ↑  Mill Creek Moves the 'Seasons 1 & 2' Date Back a Few Weeks დაარქივებული 2014-02-24 საიტზე Wayback Machine. , TVShowsonDVD.com
**დუღაბი** — ხელოვნური ქვის მასალა, რომელიც მიიღება მჭიდა ნივთიერების, წყლისა და წვრილი შემვსების (ქვიშის) რაციონალურად შერჩეული ნარევის გამყარების შედეგად. გამყარებამდე მას დუღაბის ნარევს უწოდებენ. დუღაბს იყენებენ ქვის (აგური, ბუნებრივი ქვა, მსხვილი ელემენტები) კონსტრუქციების ამოსაყვანად, შენობათა გარე და შიგა ზედაპირების შესალესად, პანელებსა და მსხვილ ბლოკებზე დეკორატიული შრის დასადებად, ასაწყობ რკინა-ბეტონის ელემენტებს შორის ნაკერების შესავსებად, ჰიდროსაიზოლაციო, აკუსტიკური, რენტგენდამცველი ლესილების მოსაწყობად და სხვა.

გამყარებული მშრალი დუღაბი მოცულობით წონის მიხედვით შეიძლება იყოს მძიმე (1500 კგ/მ3 და მეტი) და მსუბუქი. მძიმე დუღაბის დასამზადებლად იყენებენ მკვრივი ქანების ბუნებრივი დაშლით ან ხელოვნურად (მსხვრევის შედეგად) მიღებულ სხვადასხვა სახის მძიმე ქვიშას (კვარცის, მინდვრის შპატებისა და სხვა), მსუბუქისათვის — ფოროვან ქვიშას (პემზის, ტუფის, წიდების, კერამზიტისა და სხვა).

დუღაბი მის დასამზადებლად გამოყენებული მჭიდა მასალის მიხედვით არის ცემენტის, კირის, თაბაშირის, გაჯის, აგრეთვე შერეული: ცემენტ-კირის, კირ-თაბაშირისა და სხვა. ზოგჯერ დუღაბის ნარევს უმატებენ სპეციალურ ნივთიერებებს (ორგანულსა და არაორგანულს). მჭიდა ნივთიერებას შეარჩევენ დუღაბის დანიშნულების, გამყარების, კონსტრუქციის ექსპლუატაციის პირობებისა და სხვათა მიხედვით. სეისმურ რაიონებში გამოსაყენებლად დუღაბს მოეთხოვება ქვასთან შეჭიდების დიდი სიმტკიცე, რისთვისაც დუღაბის ნარევი უნდა იყოს ადგილჩასხმადი, პლასტიკური და კარგი წყალდამჭერი. დაუშვებელია ცემენტის ნარევის გამოყენება პლასტიფიკატორების გარეშე. დუღაბის ფიზიკურ-მექანიკური თვისების მთავარი მახასიათებლებია კუმშვაზე სიმტკიცის ზღვარისა [0,4-იდან 20-მდე მეგნ/მ2 (4-იდან 200-მდე კგძ/სმ2)] (10-იდან 300-მდე) მარკები.

ლიტერატურა
----------

* *წილოსანი ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 658.
**სტეფანოს ორბელიანი** ან *სტეფანოს განძაკეცი* (დ. 1258 — გ. 1304) — XIII-XIV საუკუნეების სომხური ისტორიოგრაფიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. საეკლესიო-პოლიტიკური მოღვაწე. წარმომავლობით ორბელიანთა ქართულ-ფეოდალურ გვარის გასომხებულ შტოს განეკუთვნებოდა (ტარსაიჭ ორბელის ძე).

სტეფანოს ორბელიანი მრავალი ისტორიული თხზულების ავტორია. მისი თხზულებებიდან მნიშვნელოვანია „სისაკანის სახლის ისტორია", რომელიც გამოირჩევა მასალის სიუხვით, ისტორიული ფაქტების შედარებით მართებული ახსნითა და შეფასებებით. ყურადღებას იქცევს ნაშრომის 66-ე თავი „ცხოვრება ორბელიანთა", რომელშიც გადმოცემულია ორბელიანთა ფეოდალური საგვარეულოს თავგადასავალი. ამ თავში გაშუქებულია XII-XIII საუკუნეების საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური და ისტორიული საკითხები. „სისაკანის სახლის" ისტორია ცალკე თხზულებად იყო, როგორც სომხურად, ისე ქართულად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 567.

სქოლიო
------

1. ↑  Stephen Cushman, Clare Cavanagh, Jahan Ramazani, Paul Rouzer. The Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics: Fourth Edition. — 4. — Princeton University Press, 2012. — P. 83.
ლევანი და თინათინი ახალი შუამთის ფრესკაზე
**თინათინ გურიელი** (გ. 1591) — კახეთის მეფე ლევანის მეუღლე, გურიის მთავარ მამია I გურიელის შვილი, კახეთის მეფე ალექსანდრე II და აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ნიკოლოზ VIII-ის დედა. ააშენა ახალი შუამთა.

ბიოგრაფია
---------

დაბადა დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი წარჩინებული გვარის, გურიელების ოჯახში. იყო გურიის მთავარ მამია I-ის ქალიშვილი. მისი ძმა როსტომ გურიელი მამიას მემკვიდრე და ასევე გურიის მთავარი იყო. 1520 წელს ლევანმა დაამარცხა კახეთში შეჭრილი დავით X-ის ლაშქარი და აღადგინა კახეთის სამეფო. ამაში მას დახმარება სთხოვა მამია I გურიელს, რომელსაც ასევე სთხოვა ქალიშვილის ხელი, რათა განემტკიცებინა ალიანსი. ლევანმა დაამარცხა დავით X მაღაროსთან ბრძოლაში, ხოლო მამია I შეიჭრა ქართლში. დავითმა, მამიამ და ლევანმა ზავი მუხრანში დადეს. მამიამ ქალიშვილი თინათინი ლევანს მიათხოვა.

ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, თინათინ გურიელს ნანახი ჰქონდა წინასწარმეტყველური სიზმარი, რომლის მიხედვით მას წაიყვანდა წარჩინებული ქმარი, გზად კი შინდის ხეს დაინახავდა, სადაც უნდა აეშენებინა ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი. კახეთში ჩასულმა თინათინმა ახალი შუამთის მონასტერი ააშენებინა, ჯვარი კი გრემში დაიწერა.

ლევანი გარყვნილი ცხოვრების მოყვარული ადამიანი იყო, ამიტომ თინათინმა განქორწინება მოითხოვა და მიიღო კიდეც 1529 წელს. ის მის მიერვე აშენებულ ახალი შუამთის მონასტერში აღიკვეცა მონაზვნად, სადაც გარდაიცვალა 1591 წელს.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თინათინ გურიელი***
***Dark Messiah of Might and Magic*** — პირველი პირის მოქმედებითი ვიდეო თამაში შექმნილი Arkane Studios-სა და Floodgate Entertainment მიერ, ხოლო Kuju Entertainment-მა შეიმუშავა მრავალმოთამაშიანი რეჟიმი. მოთამაშე აკონტროლებს პერსონაჟს სახელწოდებით სარეფს - ოსტატ ფერინგის მოსწავლეს, რომელსაც აგზავნიან ექპედიციასთან ერთად, რათა მოძებნოს მაგიური არტეფაქტი ცნობილი, როგორც "აჩრდილების თავის ქალა".

Dark Messiah of Might and Magic გამოსული იქნა 2006 წლის 24 ოქტომბერს PC-სთვის, ხოლო მოგვიანებით, 2008 წლის 12 თებერვალს გამოვიდა თამაშის განახლებული ვერსია სახელწოდებით *Dark Messiah of Might and Magic: Elements* Xbox 360-სთვის. მასში დამატებული არის ახალი დონეები ერთმოათამშიან რეჟიმში დამაშის დროს, ერთმოთამაშიანი რეჟიმის განახლებული ვერსია და ასევე გამოსწორებული სხვადასხვა შეცდომები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* *Dark Messiah of Might and Magic* დაარქივებული 2009-02-01 საიტზე Wayback Machine.  GameRankings-ზე
* *Dark Messiah of Might and Magic* დაარქივებული 2010-03-02 საიტზე Wayback Machine.  Metacritic-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Dark Messiah of Might & Magic Elements Hands-On - Xbox 360 News at GameSpot.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-29. ციტირების თარიღი: 2016-01-11.
**გეორგიოს პაპადოპულოსი** (ბერძ. Γεώργιος Παπαδόπουλος; დ. 5 მაისი, 1919 — გ. 27 ივნისი, 1999) — შავი პოლკოვნიკების ხუნტის ლიდერი საბერძნეთში. პოლკოვნიკების რეჟიმი ქვეყანას მართავდა 1967–1974 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა პელოპონესის ნახევარკუნძულზე, აქაიაში მდებარე სოფელ ელეოქორიში, მასწავლებლის ოჯახში. მამა ხრისტოს პაპადოპულოსი, დედა — ხრისულა პაპადოპულუ. ჰყავდა ორი პატარა ძმა კონსტანტინე და ხარლამპი.

1967 წლის 21 აპრილს მონაწილეობა მიიღო სამხედრო გადატრიალებაში, რომლის შედეგადაც საბერძნეთში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. ამავე წლის დეკემბრიდან თავდაცვის მინისტრია. 1973 წელს მონარქია გაუქმდა და აღდგა რესპუბლიკური მმართველობა. გეორგიოს პაპადოპულოსი ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა. ამავე წლის 25 ნოემბერს ათენში სტუდენტური გამოსვლების შემდეგ იგი დაამხო დიმიტრიოს იოანიდისმა. 

1974 წელს, ხუნტის დამხობის შემდეგ გაასამართლეს და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რომელიც კონსტანტინოს კარამანლისმა სამუდამო პატიმრობით შეუცვალა. სასჯელს იხდიდა ათენის ციხე „კორიდალოში". გარდაიცვალა ბუნებრივი სიკვდილით ქრონიკული ავადმყოფობის შემდეგ.

ლიტერატურა
----------

* Giannis Katris, The Birth of Neo-fascism in Greece, 1971
* Thomas Bodenheimer, Robert Gould, Rollback!: right-wing power in US foreign policy, 1989
**ვირილიზაცია** (ლათ. virilis — კაცური, მამაკაცისთვის დამახასიათებელი) — მამაკაცური ნიშნების გამოვლინება ქალებში ანდროგენების გავლენით (აღნაგობის ტიპი, ჭარბთმიანობა, ხმის ტემბრი და სხვა).ზოგადად, ბიოლოგიასა და მედიცინაში, ვირილიზაცია სქესობრივი განმასხვავებლობის ჩამოყალიბების პროცესს ეწოდება, რაც მამაკაცის სხეულს ქალის სხეულისგან განსხვავებულად აყალიბებს, რაშიც აქტიურად იღებს მონაწილეობას სასქესო სტეროიდი (ანდროგენი). ტერმინი ყველაზე ხშირად გამოიყენება შემდეგ სამედიცინო და ბიოლოგიური სქესის კონტექსტებში: პრენატალური სექსუალური დიფერენციაცია; პოსტნატალური ცვლილებები და სქესობრივი მომწიფება; ანდროგენის ჭარბი დონის მოქმედება მდედრობით სქესზე.

**ვირილიზმი** — ქალებში მამაკაცის მეორეული სასქესო ნიშნები. ვირილიზმის დროს აღინიშნება ხმის დაბოხება, ჭარბთმიანობა (როგორც სახეზე, ისე ტანზე), მენსტრუაციის უქონლობა ან დაწყებისთანავე შეწყვეტა, ქალის მუსკულატურისა და ჩონჩხის მსგავსება მამაკაცისასთან. გამოწვეულია ორგანიზმში ანდროგენების სიჭარბით. ხშირ შემთხვევაში ჩნდება შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების დაავადებების დროს. ქალები, რომლებსაც ახასიათებთ ვირილიზაცია, ხშირად განიცდიან ორგანიზმში ჰორმონების: ესტროგენისა და ტესტოსტერონის ბალანსის დეფიციტს. მედიცინაში მიჩნეულია, რომ ნებისმიერი სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც სქესის ჰორმონების დისბალანსს იქვევს, შესაძლოა ვირილიზაციაში გადაიზარდოს.

ლიტერატურა
----------

* Schuiling, Kerri Durnell; Likis, Frances E. (2005). Women's Gynecologic Health. Jones & Bartlett Publishers. ISBN 0-7637-4717-3
* Stewart PM. The adrenal cortex. In: Kronenberg HM, Shlomo M, Polonsky KS, Larsen PR, eds.Williams Textbook of Endocrinology
* Styne DM, Grumbach MM. Puberty: ontogeny, neuroendocrinology, physiology, and disorders.
**ახალზელანდიური სელი** (ლათ. Phormium tenax) — მარადმწვანე მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე შროშანისებრთა ოჯახისა. აქვს ხორცოვანი მსხვილი ფესურა, მოკლე ღერო, მრავალრიცხოვანი შუბისებრი ფოთლები. ფოთლის როზეტიდან ვითარდება საყვავილე ისარი, რომელსაც მრავალი წითელი (ზოგიერთ ფორმას კი ყვითელი) სურნელოვანი ყვავილი გამოაქვს. ნაყოფი სამწახნაგოვანი კოლოფია, რომელშიც 100—150 შავი ბრტყელი თესლია. 

ახალზელანდიური სელი ტენიანი სუბტროპიკული ქვეყნების მცენარეა. მრავლდება როგორც თესლით, ისე ვეგეტატურად (ბუჩქის დაყოფით). სრულმოსავლიანობას აღწევს დარგვიდან 7—9 წლის შემდეგ. ფოთლის მოსავალს იღებენ ორ წელიწადში ერთხელ. 

ახალზელანდიური სელის ფოთლის ჭურჭელბოჭკოვანი კონები შეიცავს მაგარ, მაგრამ მტვრევად ბოჭკოს, რომლისგანაც ამზადაბენ პრეზენტს, საზღვაო ბაგირებს, ხეზებს, იყენებენ ქაღლდისა და ცელულოზის წარმოებაში. ახალზელანდიური სელი იზრდება ახალი ზელანდიისა და ნორფოლკის კუნძულებზე. XIX საუკუნის ბოლოს საქართველოში შემოიტანეს, როგორც დეკორატიული და ტექნიკური მცენარე მოშენებულია შავი ზღვის სანაპირო რაიონებში ბათუმიდან ტუაფსამდე.

*Phormium tenax*

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 84.
***უენსდეი*** (ინგლ. Wednesday) — ამერიკული ფენტეზი-კომედიური სატელევიზიო სერიალი ჰორორის ელემენტებით, რომელიც დაფუძნებულია *ადამსების ოჯახის* წევრის, უენსდეი ადამსის, პერსონაჟზე. სერიალის შემქმნელებია ალფრედ გოფის და მაილზ მილარი. მთავარ როლებს ასრულებენ ჯენა ორტეგა ასრულებენ, კეტრინ ზეტა-ჯონსი, ლუის გუზმანი, ისააკ ორდონესი, გვენდოლინ კრისტი, რიკი ლინდჰომი, ჯეიმი მაკშეინი, ფრედ არმისენი და კრისტინა რიჩი. რვა ეპიზოდიდან ოთხის რეჟისორია ტიმ ბარტონი, რომელიც ასევე არის სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერი. სიუჟეტის ძირითადი ხაზი ვითარდება უენსდეი ადამსის პერსონაჟის გარშემო, რომელიც ცდილობს ამოხსნას ურჩხულის საიდუმლო საკუთარ სკოლაში.

ბარტონისთვის უენსდეი არ არის ადამსების ოჯახის პირველი პროექტი. მისი სახელი უკავშირდება 1991 წლის ფილმს, რომლის გადაღებაზე მან უარი განაცხადა; ასევე ამავე სამყაროს გაუქმებულ ანიმაციურ ფილმს. 2020 წლის ოქტომბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ბარტონი სატელევიზიო სერიალს იღებდა; მალევე დადასტურდა სერიალის რამდენიმე სეზონის გადაღების გადაწყვეტილება. გადაღებები რუმინეთში, პელეშის სასახლესა და სხვა ლოკაციებზე, 2021 წლის სექტემბრიდან 2022 წლის მარტამდე მიმდინარეობდა. *უენსდეის* პრემიერა შედგა 2022 წლის 16 ნოემბერს და Netflix-ზე 23 ნოემბერს გახდა ხელმისაწვდომი. სერიალმა კრიტიკოსების ზოგადად დადებითი შეფასებები მიიღო, რომლებმაც დადებითად შეაფასეს ორტეგას შესრულება,  მაგრამ აკრიტიკებდნენ მას CW დრამებთან მსგავსების გამო.

სქოლიო
------

1. ↑  Fuge, Jonathan.  (November 18, 2022) *Wednesday* Reviews Praise Jenna Ortega as the Titular Addams Family Member. ციტირების თარიღი: November 24, 2022
**აიდა მაჰმუდოვა** (აზერ. Aida Mahmudova; დ. 1982 წლის 10 იანვარი, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, თანამედროვე ხელოვნების სივრცის YARAT-ის დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
---------

აიდა მაჰმუდოვა 1982 წლის 10 იანვარს ბაქოში დაიბადა. 2006 წელს მან ლონდონში წმინდა მარტინის სახელობის ხელოვნებისა და დიზაინის ცენტრალური კოლეჯის ნატიფი ხელოვნების ფაკულტეტი დაამთავრა, ხოლო 2009 წელს კონტინენტთაშორისო ამერიკული უნივერსიტეტი მოდის სფეროში მარკეტინგის განხრით.

2011 წელს მაჰმუდოვამ ახალგაზრდა მსახიობთა სამხატვრო საქმიანობის მხარდაჭერის მიზნით დააფუძნა თანამედროვე ხელოვნების სივრცე YARAT. 2012 წლიდან იგი განაგებდა თანამედროვე ხელოვნების მუზემს ბაქოში და იყო მისი დირექტორი. იგი სხვა მხატვრებთან ერთად მონაწილეობას იღებდა გამოფენებში. მისი ნამუშევრები წარდგენილი იყო საეთაშორისო დონეზე.

პირველი პერსონალური გამოფენა „გვერდის ავლით" აშშ-ში 2015 წელს LeilaHellerGallery-ში გამართა. მისი ნაწარმოებები წარდგენილი იყო 2013 წელს 55-ე ვენის ბიენალეზე გამართულ გამოფენაზე «LoveMe, LoveMeNot» და 2015 წელს 56-ე ვენის ბიენალეს ფარგლებში გამართულ გამოფენაზე «VITA VITALE».

მეორე პერსონალური გამოფენა PASTPRESENTSFUTURE 2021 წელს აშშ-ში შედგა ორგანიზაცია SaparContemporaryGallery+Incubator-ის მხარდაჭერით. აიდა მაჰმუდოვა ცენტრალური აზიისა და კავკასიის რეგიონში ხელოვნების სფეროში მოღვაწე გავლენიან ქალთა რიგებში შედის.

სქოლიო
------

1. ↑  7 influential women artists from Asia-Pacific – ArtRadarJournal.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-15. ციტირების თარიღი: 2022-02-22.
2. ↑  В Баку открылся Центр современного искусства YARAT. ციტირების თარიღი: 2021-05-05
3. ↑  В Нью-Йорке открылась персональная выставка Аиды Махмудовой. ციტირების თარიღი: 2021-05-05
4. ↑  Kris Kulakova.  (2014-09-29) "Azerbaijan will have a greater presence at art fairs, institutions and biennales" — Aida Mahmudova.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-27. ციტირების თარიღი: 2021-07-27
5. ↑  В Нью-Йорке открылась выставка Аиды Махмудовой — ФОТО. ციტირების თარიღი: 2021-05-05
6. ↑  Выставка известной художницы Аиды Махмудовой PASTPRESENTFUTURE в Нью-Йорке вызвала большой интерес зарубежных СМИ (ФОТО) (2021-01-19). ციტირების თარიღი: 2021-05-05
ნულოვანი UTC ამ კონკრეტულ მომენტში| სექტემბერი 20, 2023 16:20:31 (UTC) – განახლება |

მსოფლიო დროის სარტყელები
**მსოფლიო კოორდინირებული დრო** (ინგლ. *Universal Coordinated Time* — UTC, *უნივერსალური კოორდინირებული დრო*) — მაღალი სიზუსტის ატომური დროის სტანდარტი, სამოქალაქო დროის საფუძველი. ატომური დროისგან განსხვავდება წამის მთელი ოდენობით, ხოლო UT1-სგან წილადი ოდენობით.

UTC შემოღებულ იქნა მოძველებული გრინვიჩის შუალედური დროის (GMT) ნაცვლად. დროის ახალი საზომი UTC შემოღებულ იქნა, GMT საზომის არათანაბარობის გამო, რაც გამოწვეული იყო დედამიწის დღე-ღამური ბრუნვით. UTC საზომი დაფუძნებულია ატომური დროის თანაბარ საზომზე (TAI) და უფრო მოსახერხებელია სამოქალაქო მოხმარებისთვის.

იმის გამო, რომ UTC-სა და UT1-ს შორის სხვაობა არ აღემატება 0,9 წმ-ს, შესაძლებელი უფრო ფართო გაგების ტერმინის ხმარება - მსოფლიო დრო (UT), თუ რა თქმა უნდა მაღალი სიზუსტის საჭიროება არ არსებობს. თანამედრო ყოფაში, როდესაც წამის წილადი ოდენობა უმნიშვნელოა, გრინვიჩის შუალედური დრო (GMT) შეიძლება განვიხილოთ UTC-ის ან UT1-ის ექვივალენტად. სხვა შემთხვევაში, როდესაც UTC-სა და UT1-ს შორის სხვაობა არსებითია, გრინვიჩის შუალედური დროის (GMT) გამოყენებას ერიდებიან. აღსანიშნავია, რომ UTC დრო არ იცვლება ზამთარ-ზაფხულობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* BIPM UTC/TAI დროის სერვერი
* thetimeNOW — მიმდინარე დრო ყველა სასაათო სარტყელში
* თარიღის და დროის ფორმატები. W3C.
* G. Klyne, C. Newman. RFC 3339. Date and Time on the Internet: Timestamps. IETF.


|  |  |
| --- | --- |
| დრო | *ეს სტატია დროის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მოხეური დიალექტი** — ქართული ენის დიალექტი, რომელიც გავრცელებულია საქართველოს ერთ-ერთ უძველეს კუთხეში — ხევში. გარდა მოხევეებისა, ხევში ცხოვრობენ ხევსურები, ქისტები, ოსები. ხევზე გადის საქართველოს სამხედრო გზა. 

მოხეური დიალექტის ფონოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია შემდეგი: დაცულია ფონემა **ჴ**: **ჴ**არი, **ჴ**მალი, **ჴ**ოცს... თუმცა ახალი თაობის მეტყველებაში იგი თითქმის აღარ ისმის. შედარებით მკვიდრია უმარცვლო **უ̂-**-ს პოზიცია. ზოგჯერ მას სიტყვათგანმასხვავებელი ფუნქციაც აქვს: სველი „დასველებული" – ს**უ̂-**ელი „შრატი, წაქი"; შეინიშნება ხმოვნის ფშვინიერი და იოტიზებული „შემართვის კვალი". მოხეური დიალექტის ერთ-ერთი დამახასიათებელი ფონეტიკური თავისებურებაა კომპლექსთა ნაირსახოვანი ცვლილებები. ზოგჯერ შეინიშნება ბოლოკიდური პოზიციის ცვეთის შემთხვევები. II სუბიექტური და III ობიექტური პირის ნიშანთა ფონეტიკური ნაირსახეობანია: **ჰ** → **ხ** → **ღ**, **ს** → **შ** → **ჟ**, **ს** → **ზ**.

მოხეურ დიალექტში თავისებურია არა მარტო მახვილი, არამედ თითოეული ბგერის წარმოთქმაც: დამახასიათებელია მჟღერობის მაღალი ხარისხი, ფშვინვიერთა ბუნების შენარჩუნება და გაძლიერება. მოხეურ დიალექტში მახვილი არაა ფონოლოგიური; იგი სიტყვას ანიჭებს მუსიკალურ-ტონურ ელფერს და იცავს მას წინადადებაში მონოტონური წარმოთქმისაგან. მართალია, ცალკე სიტყვაში მოხეური დიალექტის მახვილი ჰგავს მთიულურისას, მაგრამ მრავალმარცვლიან სიტყვაში ის ტონურ-დინამიკურისაკენ იხრება ისევე, როგორც სალიტერატურო ქართულშია.

სიტყვაში მთავარი და დამატებითი, თანამახვილი, შეინიშნება ბოლოდან მესამე-მეოთხე მარცვლებში. მრავალმარცვლიან სიტყვაში ორი მახვილი — დინამიკური და ტონური უდავოა. ტონური ჩანს დომინანტი. ტონის ამაღლება მესამე-მეოთხე მარცვალზეა.

მოხეურში თვლის სისტემა ასის შემდეგაც ოცობითია: ხუთოცი, ექვსოცი.. ათასის შემდეგ — ასობითი: თერთმეტასი, თორმეტასი და ა.შ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქართული ენის დიალექტები

ლიტერტურა
---------

* ქართული ენა : ენციკლოპედია, 2008;
* გიგინეიშვილი ი. თოფურია ვ. ქავთარაძე ი. ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ. 1961;
* ქავთარაძე ი, ქართული ენის მოხეური დიალექტი, თბ. 1985;
* ჯორბენაძე ბ. ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ. 1989.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველური ენები და დიალექტები |
| --- |
|  |
| ზანური | 
მეგრული ენა (ზუგდიდურ-სამურზაყანული დიალექტი • სენაკურ-მარტვილური დიალექტი) • ლაზური ენა (ათინურ-ართაშენული დიალექტი • ვიწურ-არქაბული დიალექტი • ხოფურ-ჩხალური დიალექტი) |
|  |
| სვანური | 
ზემოსვანური დიალექტები (ბალსზემოური დიალექტი • ბალსქვემოური დიალექტი) • ქვემოსვანური დიალექტები (ლენტეხური დიალექტი • ლაშხური დიალექტი • ჩოლურული დიალექტი) |
|  |
| ქართული | 
ახალი ქართული ენა, ძველი ქართული ენა (აჭარული დიალექტი • გურული დიალექტი • თუშური დიალექტი • იმერული დიალექტი (ზემოიმერული კილოკავი • ქვემოიმერული კილოკავი) • იმერხეული დიალექტი • ინგილოური დიალექტი (კაკური კილოკავი • ალიაბათური კილოკავი) • კახური დიალექტი • ლეჩხუმური დიალექტი • მესხური დიალექტი • მთიულურ-გუდამაყრული დიალექტი • მოხეური დიალექტი • რაჭული დიალექტი (რივნისთაური კილოკავი • გლოლური კილოკავი • ზემორაჭული კილოკავი • ქვემორაჭული კილოკავი) • ფერეიდნული დიალექტი • ფშაური დიალექტი • ქართლური დიალექტი • ხევსურული დიალექტი) |

 |