**კაუაიანი** (ოფიციალურად **ქალაქი კაუაიანი**; ილოკ: *Siudad ti Cauayan*; იბა: *Siudad nat Cauayan*; ტაგ: *Lungsod ng Cauayan*) — მესამე კლასის შემადგენელი ქალაქი ისაბელის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 129 523 ადამიანს შეადგენს.

პატარა ქალაქი 1852 წელს დაარსდა მდინარე კაგაიანის გასწვრივ. კაუაიანს შემადგენელი ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად 2001 წელს მიენიჭა. ესპანური რეჟიმის დროს ქალაქი თამბაქოს ინდუსტრიის ნაწილი იყო. კაუაიანი სწრაფად მზარდი სასოფლო-სამეურნეო ინდუსტრიული ცენტრია და 7 მეზობელ ქალაქთან ერთად პროვინციის ეკონომიკურ ცენტრს წარმოადგენს. 

უკანასკნელ წლებში კაუაიანში ეკონომიკური საქმიანობა გაფართოვდა. მას ხშირად *ჩრდილოეთის იდეალურ ქალაქს* უწოდებენ და **ისაბელის სპეციალური ეკონომიკური ზონისა** და **რეგიონული აგრო-ინდუსტრიული ზრდის ცენტრის** მასპინძელ ქალაქად მოიაზრებენ. კაუაიანში მდებარეობს კოსმოსის ბოთლების კორპორაცია, რომელიც გიგანტური მრავალეროვნული კონგლომერატის, სან მიგელის კორპორაციისა და მეგა აზიის ბოთლების კომპანიის შემადგენლობაში შედის. ქალაქში რეგიონის რამდენიმე მრავალეროვნული კომპანიაა განთავსებული.

ისტორია
-------

კაუაიანი ფართობის მიხედვით დიდი მუნიციპალიტეტი იყო. მას შემდეგ რაც მეზობელი მუნიციპალიტეტები: ლუნა (ანტატეტი), კაბატუანი, რეინა-მერსედესი, აურორა და სან-მატეო შეიქმნა, მისი ფართობი 336.4 კმ²-მდე შემცირდა.

ილაგანის დომინიკელთა ორდენის ერთ-ერთი წევრის, მამა დელა ტორეს მიხედვით, რომელმაც დღევანდელი კაუაიანის ადგილები 1736 წელს გამოიკვლია, ქალაქის პირველი მოსახლეები გადანები იყვნენ. წარსულში კაუაიანი კაგაიანის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა. 1839 წელს ნუევა-ვისკაიას პროვინციის შექმნის შემდეგ კაუაიანი ახალი პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა. 1856 წლის 1 მაისს სამეფო დეკრეტის საფუძველზე ისაბელის პროვინცია შეიქმნა და კაუაიანი კვლავ ახლადშექმნილ პროვინციას მიეკუთვნა. მდინარე კაგაიანის გასწვრივ მდებარე ადგილებს ადრე კალანუსიანს უწოდებდნენ. გამანადგურებელი წყალდიდობების შემდეგ მოსახლეობამ იქ გადაინაცვლა, სადაც ამჟამად კაუაიანი მდებარეობს.

2001 წლის 28 თებერვალს, 9017-ე რესპუბლიკური აქტის საფუძველზე, რომელსაც პრეზიდენტმა გლორია მაკაპაგალ-აროიომ მოაწერა ხელი, კაუაიანი შემადგენელ ქალაქად გამოცხადდა. 30 მარტს მოსახლეობამ კანონის რატიფიცირება მოახდინა.

გეოგრაფია
---------

კაუაიანი პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს და მთლიანად კაგაიანის ხეობაშია გაშლილი. ქალაქი მანილიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 375 კმ-ის, ილაგანიდან სამხრეთით 34.5 კმ-ის, სანტიაგოდან ჩრდილოეთით 48 კმ-ის, ხოლო ტუგეგარაოდან 117 კმ-ის დაშროებბით მდებარეობს. 

ქალაქი პოლიტიკურად 65 ბარანგაიდ იყოფა.

2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 129 523 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 390 ადამიანია კვადრატულ კილომეტრზე.

ეკონომიკა
---------

კაუაიანი მესამე კლასის შემადგენელი ქალაქია. იგი ისაბელის სპეციალური ეკონომიკური ზონისა და რეგიონული აგრო-ინდუსტრიული ზრდის ცენტრის მასპინძელ ქალაქად შეირჩა.

### სოფლის მეურნეობა

კაუაიანი ბრინჯისა და სიმინდის ჭარბი მწარმოებელია. 24 004 ჰექტარი ანუ 69.9% ბრინჯისა და სიმინდის წარმოებისთვის გამოიყენება. საშუალოდ ყოველ ჰექტარზე 4.5 მილიონი ტონა ბრინჯი და სიმინდი მოჰყავთ. სხვა საქმიანობებს შორის აღსანიშნავია მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვისა და ფრინველების მოშენება, ხილისა დ აბოსტნეულის წარმოება და თევზჭერა. ქალაქში მდებარეობს ეროვნული ირიგაციის ადმინისტრაციის ოფისი.

### საბანკო და საფინანსო სფერო

2015 წლის 31 დეკემბრისთვის ქალაქში 30 ბანკი ფუნქციონირებდა, რომელთა დეპოზიტების მოცულობაც 17.5 მილიარდ ფილიპინურ პესოს აღემატებოდა. კაუაიანში ფუნქციონირებს: ფილიპინების რესურსების დანაზოგების ბანკი, ისაბელის პირველი კოოპერატიული ბანკი, კაუაიანის სასოფლო-სამეურნეო ბანკი, ჩრდილოეთ წყნარი ოკეანის საბანკო კორპორაცია, საერთო კეთილდღეობის სასოფლო-სამეურნეო ბანკი და სხვ. ყველაზე მტი ფილიალი ფილიპინების რესურსების დანაზოგთა ბანკს აქვს (46), შემდეგ ისაბელის პირველ კოოპერატიულ ბანკს (31 ფილიალი), შემდეგ კაუაიანის სასოფლო-სამეურნეო ბანკს (19 ფილიალი).

ინფრასტრუქტურა
--------------

კაუაიანის აეროპორტი
კაუაიანში ურბანულ და არაურბანულ სივრცეებში განსხვავებული ინფრასტრუქტურაა. ქალაქის მთავარი სერვის ცენტრი, მაგალითად, პობლასიონი, საკვებისა და მომსახურების წარმოებისა და განაწილების უკეთეს ობიექტებს მოიცავს. 

### გზები

კაუაიანის სახმელეთო გზების სიგრძე 512.27 კმ-ია. გზები ეროვნულ, პროვინციულ, მუნიციპალურ/საქალაქო და ბარანგაის გზებად იყოფა. 18.16 კმ-ს ეროვნული გზის სტატუსი აქვს და ბეტონისგანაა ნაგები. 42.904 კმ პროვინციულ გზებს უკავია და ხრეშითაა დაფარული. 17.86 კმ საქალაქო გზაა, რომელიც ბეტონისგანაა ნაგები, 340.16 კმ-ის სიგრძის მონაკვეთი ბარანგაების გზებს უკავია, რომელიც ასევე ხრეშითაა დაფარული. 

### აეროპორტი

ქალაქის მთავრი აეროპორტი სან-ფერმინის ბარანგაში მდებარეობს. აეროპორტის ასაფრენი ბილიკის სიგრძე 2 500 მეტრია, ხოლო სიგანე — 30 მეტრი. მთელი აეროპორტის ირგვლილ დამცავი ღობეა შემოვლებული. Sebu Pacific Air კაუაიანში Airbus 320-ით ყოველდღიურად ახორციელებს ფრენებს მანილიდან და პირიქით.

განათლება
---------

კაუაიანში 64 საჯარო და 14 კერძო დაწყებითი სკოლა, 8 საჯარო და 7 კერძო საშუალო სკოლა, ორი უნივერსიტეტი და 4 კერძო კოლეჯი მდებარეობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Cauayan, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კაუაიანი (ისაბელა)***

* Cauayan Profile at PhilAtlas.com
* City Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
* Cauayan at the Isabela Government Website
* Local Governance Performance Management System
* City Classification დაარქივებული 2014-04-27 საიტზე Wayback Machine.
* Philippine Census Information
* Cauayan City official site დაარქივებული 2018-12-24 საიტზე Wayback Machine.
* Retrieved October 4, 2014
* Retrieved October 4, 2014

სქოლიო
------

1. ↑  2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223'></a>
2. ↑  Cauayan; The Ideal City of the North. Philippine Cities. ციტირების თარიღი: June 5, 2018.
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-29. ციტირების თარიღი: 2020-11-21.
4. ↑  Cauayan City History. Department of Tourism Region 02.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 September 2013. ციტირების თარიღი: 23 August 2013.
5. ↑  Republic Act No. 9017 - An Act Converting The Municipality of Cauayan, Province of Isabela Into a Component City To Be Known as The City of Cauayan. Republic of the Philippines (28 February 2001). ციტირების თარიღი: 22 June 2020.
6. ↑  Province: ISABELA. *PSGC Interactive*. National Statistical Coordination Board.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 September 2003. ციტირების თარიღი: 9 January 2014.
7. ↑
8. ↑  Bank, Pr. PR Savings Bank Philippines.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 სექტემბერი 2016. ციტირების თარიღი: 7 September 2016.
9. ↑  Welcome to FICOBank. ციტირების თარიღი: 7 September 2016.
10. ↑  htmlcoder.me. Official Website – Home.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-19. ციტირების თარიღი: 7 September 2016.
11. ↑  Education in Cauayan City დაარქივებული 2013-09-14 საიტზე Wayback Machine.. CityofCauayan.gov.ph.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კაგაიანის ხეობა (II რეგიონი) |
| --- |
|  |
| რეგიონული ცენტრი | 
* ტუგეგარაო
 |  |
|  |
| პროვინციები | 
* ბატანესი
* კაგაიანი
* ისაბელა
* ნუევა-ვისკაია
* კირინო
 |
|  |
| დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქი | 
* სანტიაგო
 |
|  |
| შემადგენელი ქალაქები | 
* კაუაიანი
* ილაგანი
* ტუგეგარაო
 |
|  |
| პროვინციული დედაქალაქები | 
* ბასკო
* ბაიომბონგი
* კაბაროგისი
* ილაგანი
* ტუგეგარაო
 |
|  |
| მუნიციპალიტეტები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ბატანესი | 
* ბასკო
* იტბაიატი
* ივანა
* მაატაო
* საბტანგი
* უიუგანი
 |
|  |
| ისაბელა | 
* ალისია
* ანგადანანი
* აურორა
* ბენიტო-სოლივენი
* ბურგოსი
* კაბაგანი
* კაბატუანი
* კორდონი
* დელფინ-ალბანო
* დინაპიგე
* დივილაკანი
* ეჩაგე
* გამუ
* ხონესი
* ლუნა
* მაკონაკონი
* მალიგი
* ნაგილანი
* პალანანი
* კესონი
* კირინო
* რამონი
* რეინა-მერსედესი
* როხასი
* სან-აგუსტინი
* სან-გილიერმო
* სან-ისიდრო
* სან-მანუელი
* სან-მარიანო
* სან-მატეო
* სან-პაბლო
* სანტა-მარია
* სანტო-ტომასი
* ტუმაუინი
 |
|  |
| კაგაიანი | 
* აბულუგი
* ალკალა
* ალაკაპანი
* ამულუნგი
* აპარი
* ბაგაო
* ბალიესტეროსი
* ბუგეი
* კალაიანი
* კამალანიუგანი
* კლავერია
* ენრილე
* გატარანი
* გონსაგა
* იგიგი
* ლალ-ლო
* ლასამი
* პამპლონა
* პენიაბლანკა
* პიატი
* რისალი
* სანჩეს-მირა
* სანტა-ანა
* სანტა-პრასედესი
* სანტა-ტერესიტა
* სანტო-ნინიო
* სოლანა
* ტუაო
 |
|  |
| კირინო | 
* აგლიპაი
* კაბაროგისი
* დიფუნი
* მადელა
* ნაგტიპუნანი
* საგუდაი
 |
|  |
| ნუევა-ვისკაია | 
* ალფონსო-კასტანიედა
* ამბაგიო
* არიტაო
* ბაგიბაგი
* ბამბანგი
* ბაიომბონგი
* დიადი
* ჩრდილოეთი დუპასი
* სამხრეთი დუპასი
* კასიბუ
* კაიაპა
* კესონი
* სანტა-ფე
* სოლანო
* ვილიავერდე
 |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილიპინების ქალაქები |
| --- |
|  |
| მაღალურბანიზებული ქალაქები | 
* ანხელესი
* ბაკოლოდი
* ბაგიო
* ბუტუანი
* კაგაიან-დე-ორო
* კალოოკანი
* სებუ
* დავაო
* გენერალ-სანტოსი
* ილიგანი
* ილოილო
* ლაპუ-ლაპუ
* ლას-პინიასი
* ლუსენა
* მაკატი
* მალაბონი
* მანდალუიონგი
* მანდაუე
* მანილა
* მარიკინა
* მუნტინლუპა
* ნავოტასი
* ოლონგაპო
* პარანიაკე
* პასაი
* პასიგი
* პუერტო-პრინსესა
* კესონ-სიტი
* სან-ხუანი
* ტაკლობანი
* ტაგიგი
* ვალენსუელა
* ზამბოანგა
 | Coat of arms of the Philippines |
|  |
| დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქები | 
* კოტაბატო
* დაგუპანი
* ნაგა
* ორმოკი
* სანტიაგო
 |
|  |
| შემადგენელი ქალაქები | 
* ალამინოსი
* ანტიპოლო
* ბაკოორი
* ბაგო
* ბაისი
* ბალანგა
* ბატაკი
* ბატანგასი
* ბაიავანი
* ბაიბაი
* ბაიუგანი
* ბინიანი
* ბისლიგი
* ბოგო
* ბორონგანი
* კაბადბარანი
* კაბანატუანი
* კაბუიაო
* კადისი
* კალამბა
* კალაპანი
* კალბაიოგი
* კანდონი
* კანლაონი
* კარკარი
* კატბალოგანი
* კაუაიანი
* კავიტე
* დანაო
* დაპიტანი
* დასმარინიასი
* დიგოსი
* დიპოლოგი
* დუმაგეტე
* ელ-სალვადორი
* ესკალანტე
* გაპანი
* გენერალ-ტრიასი
* გინგოოგი
* გუიჰულნგანი
* ჰიმამაილანი
* ილაგანი
* იმუსი
* ირიგა
* ისაბელა
* კაბანკალანი
* კიდაპავანი
* კორონადალი
* ლა-კარლოტა
* ლამიტანი
* ლაოაგი
* ლეგასპი
* ლიგაო
* ლიპა
* მაასინი
* მაბალაკატი
* მალაიბალაი
* მალოლოსი
* მარავი
* მასტაბე
* მატი
* მეიკაუაიანი
* მუნიოსი
* ნაგა
* ოროქუიეტა
* ოსამისი
* პაგადიანი
* პალაიანი
* პანაბო
* პასი
* როხასი
* საგაი
* სამალი
* სან-კარლოსი
* სან-კარლოსი
* სან-ფერნანდო
* სან-ფერნანდო
* სან-ხოსე
* სან-ხოსე-დელ-მონტე
* სან-პაბლო
* სან-პედრო
* სანტა-როსა
* სანტო-ტომასი
* სიალი
* სიპალაი
* სორსოგონი
* სურიგაო
* ტაბაკო
* ტაბუკი
* ტაკურონგი
* ტაგაიტაი
* ტაგბილარანი
* ტაგუმი
* ტალისაი
* ტალისაი
* ტანაუანი
* ტანდაგი
* ტანგუბი
* ტანჯაი
* ტარლაკი
* ტაიაბასი
* ტოლედო
* ტრესე-მარტირესი
* ტუგეგარაო
* ურდანეტა
* ვალენსია
* ვიქტორიასი
* ვიგანი
 |

 |