recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნინო სავანელი** (დ. 28 ივნისი, 1924, თბილისი- გ. 5 დეკემბერი, 2023 ) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1947 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1947–1948 წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო 1958 წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1968 წელს სწავლული მდივანი, 1978 წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, 1979 წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. 1979–1993 წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; 1993 წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; 1998 წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე მონოგრაფია. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით 1947–1948 წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, მოსკოვის უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე (1951; 1958; 1986), საზოგადოება „ცოდნის" ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს".

სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს".

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭო, წევრი

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* 1992 — შრომის ვეტერანის მედალი
* 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის"

ბიბლიოგრაფია
------------

* მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ. განათლება, 1989, გვ. 21
* ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ. განათლება, 1989, გვ. 11
* ნარკოლოგია (ავტორი), თბ. განათლება, 1987, გვ. 158

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 245

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნინო სავანელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ილორის წმინდა გიორგის კარედი ხატი
**ილორის წმინდა გიორგის კარედი ხატი** — წმინდა გიორგის ხატი ილორის ეკლესიიდან. ხატი ამჟამად დაცულია დადიანების სასახლეთა ისტორიულ-არქიტექტურულ მუზეუმში.

აღწერა
------

ილორის წმინდა გიორგის კარედი ხატი წარმოადგენს სამფრთიან, დასაკეც ხატს, რომლის წინა ნაწილზე გამსოახულია წმინდა დიმიტრი და წმინდა თეოდორე განმარტებითი ძველქართული წარწერებით. ხატის შიდა ნაწილზე გამოსახულია ფეხზე მდგომი, საომარ სამოსში გამოწყობილი წმინდა გიორგი, რომლის მარჯვნივ ვედრების პოზაში გამოსახულია ბედიელი მიტროპოლიტი კირილე ჟუანისძე. ყველა გამოსახულებას განმარტებითი წარწერა ახლავს. გარდა ამისა, ხატის ლუსკუმაზე მოთავსებულია 15 სტრიქონიანი ქართული ასომთავრული წარწერა, რომელიც მოგვითხრობს ბედიელი მიტროპოლიტის კირილე ჟუანისძის მიერ ილორის ტაძრისადმი წმინდა გიორგის ხატის შეწირვის ამბავს. წარწერაში მოხსენიებულია ასევე გიორგი III დადიანი, ოდიშის მთავარი 1572-1582 წლებში და მისი მეუღლე თამარი. სიუჟეტური თემა — წმ. გიორგი და სასწაულმოქმედი ხარი სრულიად ორიგინალურია ქრისტიანულ ხელოვნებაში. ის ქართული სინამდვილიდან არის გადმოტანილი და უკავშირდება საკულტო ცერემონიალს, რომელიც გიორგობა დღეს ილორში იმართებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ილორის წმინდა გიორგის ხატი
* ილორის წმ. გიორგის ეკლესია

სქოლიო
------

1. 1 2 3   (2010) *Dadiani Palaces - History and Architechture Museum Guide*. Zugdidi:  Dadiani Palaces History and Architechture Museum,   გვ. 196. ISBN 978-9941-0-1991-3.
**ტაგანროგის სინაგოგა** (რუს. Таганрогская синагога) — იუდაიზმის მიმდევარი ტაგანროგელების სამლოცველო სახლი. მდებარეობდა დეპალდოვის შესახვევში (ამჟამად ტურგენევის შესახვევი № 46, როზა ლუქსემბურგის ქუჩის კუთხეში). შენობა დღევანდელ დღემე არ შემონახულა.

ისტორია
-------

სინაგოგა ააშენეს 18591876 წლებში, ტაგანროგელი არქიტექტორის მიხეილ პეტროვის პროექტის მიხედვით.

1857 წლის 15 მარტს არქიტექტორმა პეტროვმა სამშენებლო კომიტეტს ანგარიში გაუგზავნა: ამა წლის 29 იანვრის სამშენებლო კომიტეტის მიერ მოწერილი ნომერ 81 წერილის პასუხად ვაგზავნი პროექტს და ხარჯთაღრიცხვას ტაგანროგში ებრაული სინაგოგის მშენებლობის შესახებ". სინაგოგის მშენებლობაზე პასუხი მიიღეს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან, 1859 წლის თებერვალში მშენებლებმა საძირკველი ჩაუყარეს ქვის სინაგოგის მშენებლობას. გადაწყვიტეს გამოეყენებინათ მომლოცველთაგან შემოწირული სახსრები. ამ პერიოდში ცხოვრობდა 748 ებრაელი, რომელთაგან 380 მამაკაცი და 368 ქალი იყო. 

ტაგანროგის სინაგოგის მამასახლისი 1912 წლიდან 1917 წლამდე იყო გერშ ფელდმანი, მომავალი მსახიობი ქალის ფაინა რანევსკაიას მამა. 

1911 წლის სექტემბერში სინაგოგის მრევლის სხდომაზე განიხილავდნენ სინაგოგაში ფისგარმონის დადგმის შესახებ. ამას ეწინააღმდეგებოდნენ ბრავერმანი, გორდონი, იდელსონი. მომხრეები იყვნენ იოფისი, ფელდმანი და სხვები. ამსწრე საზოგადოების 3/4-მა მხარი დაუჭირა მუსიკალური ინსტრუმენტის დადგმას. ორღანი თავისი ფინანსებით შეიძინა ვაჭარმა გერშ ფელდმანმა. მანვე შესთავაზა თემს, რომ გაძლიერებულიყო ქოროში ქალთა ხმა. სინაგოგის ქოროში გოგონების მონაწილეობა იყო ახალშემოღებული წესი არა მარტო ტაგანროგისათვის, არამედ მთელი რუსეთისათვის, რადგან ღვთისმსახუების დროს ქალთა ხმა გამოიყენებოდა მხოლოდ საზღვარგარეთის სინაგოგებში. 

1923 წლის 26 აპრილს საოლქო აღმასკომმა სინაგოგის შენობის ნაციონალიზაცია მოახდინა და მასში გახსნა „ეროვნული უმცირესობების ინტერნაციონალური კლუბი".

1980-იანი წლების ბოლოს სინაგოგის ადგილზე ააგეს ცხრასართულიანი შენობა ტაგანროგის საავიაციო ტექნიკუმის სტუდენტური საერთო საცხოვრებლისათვის. ნაგებობა ჯერ კიდევ მშენებლობის დასრულებამდე დაიბზარა, ამიტომ ესპლუატაციაში ვერ შევიდა 2005 წლამდე და გადავიდა ტაგანროგის სახელმწიფო რადიოტექნიკური უნივერსიტეტის ბალანსზე. უნივერსიტეტმა მხოლოდ 2007 წელს გახსნა შენობა სტუდენტების საცხოვრებლად.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Гонтмахер М. А.* Евреи на Донской земле დაარქივებული 2021-03-01 საიტზე Wayback Machine.. — Ростов н/Д: Ростиздат, 2007. — С. 60.
2. 1 2 3 4 5 6  *Гаврюшкин О. П.* Отблески золотых куполов. История таганрогских церквей и захоронений христианского кладбища. — Таганрог: 1999. — С. 85-90. — ISBN 5-87612-016-2.
3. ↑  *Артюшкина Т. А.* Фельдман Герша Хаимович // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 755. — ISBN 978-5-88040-064-5.
4. 1 2 3  *Собств. корр.* Студгородок ТТИ пополнился еще одним общежитием დაარქივებული 2013-10-12 საიტზე Wayback Machine.  // www.tagancity.ru. — 2007. — 13 февр.
მათქონდათ ძალია დიდი ყლე, ინგლ. Apollo 11) — პირველი პილოტირებული მისია მთვარისაკენ, რომლის საბოლოო მიზანი მთვარეზე დაჯდომა იყო. ის აგრეთვე იყო მეხუთე პილოტირებული მისია აპოლოს პროექტის ფარგლებში და მესამე მისია მთვარისკენ. გაშვებულ იქნა 1969 წლის 19 ივლისს და მისი ეკიპაჟი იყო: ნილ არმსტრონგი (მეთაური), ედვინ "ბაზ" ოლდრინი (მთავარი კაბინის პილოტი) და მაიკლ კოლინზი (საკომანდო მოდულის პილოტი). 20 ივლისს, არმსტრონგი და ოლდრინი გახდნენ პირველი ადამიანები, რომლებმაც ფეხი დაადგეს სხვა ციურ სხეულზე - მთვარეზე. ამ მისიამ მიაღწია მიზანს, რომელიც პრეზიდენტმა კენედიმ გამოაცხადა 1961 წელს - ადამიანი დამჯდარიყო მთვარეზე და უკან დაბრუნებულიყო მთვარეზე 60-იანი წლების ბოლომდე.

ეკიპაჟი
-------

ძირითადი ეკიპაჟი

* ნილ არმსტრონგი (მეთაური)
* ედვინ "ბაზ" ოლდრინი (მთვარის მოდულის პილოტი)
* მაიკლ კოლინზი (საკომანდო მოდულის პილოტი)

დუბლიორები:

* ჯეიმზ ლოველი (მეთაური)
* ბილ ანდერსი (საკომანდო მოდულის პილოტი)
* ფრედ ჰეიზი (მთვარის მოდულის პილოტი)

მისიის შესახებ
--------------

**გაშვება და მთვარეზე დაჯდომა**

იმის გარდა, რომ ამ გაშვებას დაახლოებით ერთი მილიონი ადამიანი ადევნებდა თვალს უშუალოდ ფლორიდაში არსებულ კოსმოდრომის მიდამოებში , 600 მილიონი ადამიანი უყურებდა ამ ღირსშესანიშნავ მოველნას ტელევიზიით, ეს კი თავის დროზე რეკორდი იყო. აშშ-ს იმჟამინდელი პრეზიდენტი ნიქსონი ყოველივე ამას თვალს ადევნებდა თეთრი სახლიდან.

აპოლო 11 გაუშვეს რაკეტა-მატარებლით სატურნ V კენედის სახელობის კოსმოდრომიდან, 1969 წლის 16 ივლისს, ადგილობრივი დროით 9 საათზე და 32 წუთზე. იგი დედამიწის ორბიტაზე 12 წუთის შემდეგ გავიდა. ერთნახევარი ორბიტის შემდეგ მესამე საფეხური ჩაირთო და მან ხომალდი მთვარისკენ მიმავალ ტრაექტორიაზე გადაიყვანა. 30 წუთის შემდეგ საკომანდო/სერვის მოდული გამოეყო სატურნ V მესამე საფეხურს და შეუერთდა მთვარის მოდულს. ეს შეერთებული ხომალდი გაფრინდა მთვარისკენ.

აპოლო 11 მთვარესთან 19 ივლისს მიფრინდა და ჩართო სამუხრუჭე ძრავა, რომ მთვარის ირგვლივ ორბიტაზე გასულიყო. შემდეგი რამდენიმე წრის დროს, როცა ხომალდი მთვარის ირგვლივ დაფრინავდა, ეკიპაჟი დასაჯდომ ადგილს ათვალიერებდა. დასაჯდომ ადგილად აირჩიეს "სიმშვიდის ზღვასთან" (Mare Tranquillitatis) 20 კილომეტრში არსებული კრატერი საბინე, რადგან იგი ბრტყელი და მოსახერხებელი იყო , როგორც ეს დაადგინეს უპილოტო ხომალდებმა რეინჯერ-8 და სერვეიორ-5.
შემდეგში ასტრონავტები მთვარეს კიდევ 6-ჯერ ესტუმრნენ. ისინი მთვარეზე სპეციალური მთვარემავლით გადაადგილდებოდნენ. აპოლო 11-ის მიერ ჩამოტანილ მთვარის ქვებსა და ქანებს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს მთვარისა და დედამიწის შესწავლაში.
**არაგვის ხევსურეთი**, *პირაქეთა ხევსურეთი* — ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთით მდებარე ტერიტორია. განთავსებულია ხევსურეთის არაგვის ხეობაში. ზოგადად არაგვის ხევსურეთს ჰქვია საკუთრივ ხევსურეთი ხოლო, პირიქითა ხევსურეთს ხევსურები არხოტიონს და არდოტიონს ეძახიან. დღესდღეობით ახოტიონიც და არდოტიონიც ხევსურეთად მოიაზრება.

ადგილმდებარეობა
---------------

არაგვის ხევსურეთს ჩრდილოეთიდან საზღვრავს კავკასიონის ქედი და არხოტიონი, აღმოსავლეთიდან არდოტიონი და ფშავი, დასავლეთიდან ხევი, სამხრეთიდან ფშავი და მთიულეთი.

თემები
------

პირაქეთა, ანუ ბუდე ხევსურეთში იყო ხუთი თემი: არაგვის ხეობის თემი, ლიქოკის ხეობის თემი, ბისო, გორშეღმის თემი, წყალსიქითის ხეობა.

ლიტერატურა
----------

* ა. ჭინჭარაული, „ხევსურული ლექსიკონი", საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, თბ. 2005 წ.
* ა. ოჩიაური, „ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი: ხევსურეთი II" (ბუდე-ხევსურეთი, შატილ-მიღმახევი), თბ. 2005 წ.

სქოლიო
------

1. ↑  *თოფჩიშვილი რ*. „საქართველოს ეთნოგრაფია/ეთნოლოგია" გვ. 268 — თბილისი, „უნივერსალი" 2010 ISBN 578-9941-12-882-0

|  | ხევი | არხოტიონი | არდოტიონი |  |
|  |  |  |
|    **არაგვის ხევსურეთი**     |
|  |
| მთიულეთი |  | ფშავი |
**ოთარ ჭყონია** (დ. 1927, ქობულეთი) — ქართველი, ინჟინერი, საამქროს უფროსი, პროფკავშირების საქარხნო კომიტეტის თავმჯდომარე, ქარხნის თავჯდომარე, ქარხნის დირექტორის მოადგილე.

ბიოგრაფია
---------

1946 წელს დაამთავრა თბილისის საავიაციო ტექნიკუმი. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1946 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა რუსთავის მეტალურგიული ქარხანაში ოსტატად. იყო საამქროს უფროსი, პროფკავშირების საქარხნო კომიტეტის თავმჯდომარე, ქარხნის თავმჯდომარე, ქარხნის დირექტორის მოადგილე. 1962-1983 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N1 სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენში" ტრესტის მმართველის მოადგილედ. 1983-1990 წლებში ტრესტ „საქკურორტმშენის" მმართველად. 1990 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამშენებლო ტრესტ „ტურისტმშენს". მონაწილეობდა სამრეწველო და სამოქალაქო დანიშნულების მრავალი მნიშვნელოვანი ობიექტის მშენებლობაში, ტაშკენტის მიწისძვრის შედეგად დანგრეული ობიექტების აღდგენაში. როგორც ქველმოქმედმა, დუშეთი მუნიციპალიტეტში რესტავრაცია ჩაუტარა ნახევრად დანგრეულ ქვემო მლეთის წმინდა გიორგის სახელობის ლომისის ძველ ეკლესიას.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის მედალი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017. გვ. 708

რესურესბი ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ ჭყონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იშთარი
***იშთარი*** (აქად.: DINGIR INANNA) — ხორციელი სიყვარულის, ნაყოფიერების, ომისა და შუღლის ქალღმერთი ასურეთსა და ბაბილონში. მისი შუმერული ანალოგია ინანა.

იშთარი არის ნაყოფიერების, ფიზიკური სიყვარულის ქალღმერთი, ომის და არეულობების, ასტრალური ღვთაების პერსონიფიკაციის პლანეტა ვენერა; ასოცირებული პარასკევ დღესთან. ითვლებოდა, რომ იშთარი იცავდა მეძავებს. იგი იყო ელიასა და ბაალის ქალიშვილი. მთავარი მითი მოგვითხრობს, რომ ქალღმერთმა სიყვარული შესთავაზა გილგამეშს, თუმცა მან უარი თქვა და შეახსენა, რომ ბევრი შეყვარებულია დაღუპული მის მიერ - ღმერთების, ადამიანებისა და ცხოველების სახით. გაბრაზებული ქალღმერთი საპასუხოდ აგზავნის მის ქალაქ ურუქში ზეციურ ხარს - მონსტრს, რომელიც მისი მოთხოვნით შექმნა იშთარის მამამ, ღმერთმა ანუმ. 

სხვა მითები გვაცნობებს ამბავს იშთარის აღზევებას ჯოჯოხეთში, რომლის შემდეგ კი გაქრა დედამიწაზე სიყვარული, ფლორა და ფაუნა. დასავლეთ სემიტურ მითოლოგიაში იშთარი ასოცირდება ასტარტით, ხოლო შუმერულ მითოლოგიაში - ინანით.

მის შესახებ მონაცემები დაცულია აშურის ფრაგმენტში (ძვ. წ. XI საუკუნე) და ასურბანაფალის ბიბლიოთეკაში (ძვ. წ. VII საუკუნე).

ლიტერატურა
----------

* Powell, Barry. *Classical Myth: Sixth Edition*. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 2008.
* The myth of Ishtar's descent into the underworld დაარქივებული 2012-11-19 საიტზე Wayback Machine.  being read aloud in Babylonian.
**ჰალიმა ნასიროვა** (უზბეკ. Halima Nosirova; დ. 21 დეკემბერი, 1913, ყიშლაყი თაღლიქი, ახლანდელი ფერღანის ოლქი, რუსეთის იმპერია, — გ. 3 იანვარი, 2003, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — უზბეკი მომღერალი, სოპრანო. უზბეკეთის სახალხო არტისტი. სსრკ სახალხო არტისტი (1937).

1939 წლიდან უზბეკეთის ნავოის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მომღერალი. შესრულებული აქვს პარტიები: ლეილი, გიულსარა (გლიერისა და სადიკოვის „ლეილი და მაჯნუნი" და „გიულსარა"), კარმენი (ბიზეს „კარმენი") და სხვა.

ჰალიმა ნასიროვა დაიბადა 1913 წლის 21 დეკემბერს ქოქანდის სიახლოვეს მდებარე ყიშლაყ თაღლიქში. იგი მეცხრე შვილი იყო ოჯახში. იზრდებოდა ბავშვთა სახლში. 1924-1927 წლებში სწავლობდა ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში (კულტურისა და ხელოვნების აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი). 1934-1937 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიის უზბეკეთის საოპერო სტუდიაში. 1977 წელს ტაშკენტის სახელმწიფო კონსევატორია (უზბეკეთის სახელმწიფო კონსევატორია).

1927 წლიდან სახელმწიფოს ცენტრალური სანიმუშო უზბეკური ჯგუფის მსახიობი (1929 წლიდან ხამზის სახელობის უზბეკეთის სახელმწიფო დრამის თეატრი, 2001 წლიდან უზბეკეთის ეროვნული აკადემიური დრამატული თეატრი) (სამარყანდი, 1931 წლიდან ტაშკენტში).

1930-1986 წლებში უზბეკეთის მუსიკალურ-დრამატული თეატრის სოლისტი (1939 წლიდან უზბეკეთის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრი, ამჟამად ნავოის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დიდი თეატრი) ტაშკენტში. 1939 წლიდან წამყვანი სოლისტი. გამოდიოდა როგორც კლასიკურ რეპერტუარში, ისე ეროვნულ უზბეკურ ოპერებში.

გამოდიოდა აგრეთვე როგორც კონცერტის მომღერალი. ასრულებდა უზბეკურ სახალხო სიმღერებს, აგრეთვე სხვა ხალხების სიმღერებს (ტაჯიკურს, ყაზახურს, სომხურს, აზერბაიჯანულს, ჩინურს, რუსულს, უკრაინულსა და სხვა). გასტროლებით იმყოფებოდა გერმანიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, ინდონეზიაში, ირანში და სხვა ქვეყნებში.

1979-1986 წლებში ტაჯიკეთის კონსერვატორიაში ასწავლიდა აღმოსავლეთის მუსიკის კათედრაზე. ჰალიმა ნასიროვა იყო პიანისტისა და მუსიკალური პედაგოგის ოფელია იუსუპოვას ნათესავი.

ჰალიმა ნასიროვას მონაწილეობა მიღებული აქვს აგრეთვე კინოფილმებშიც. 1940 წელს ითამაშა ფილმში „ასალი", 1943 წელს მუსიკალურ ფილმში „სამშობლოს საჩუქარი", 1944 წელს მუსიკალურ ფილმში „ხუთი რესპუბლიკის კონცერტი". 1958 წელს იულდაშ აგზამოვმა გადაიღი პირველი უზბეკური კინოკომედია „შენით მოხიბლული", სადაც ერთ-ერთი როლი ჰალიმა ნასიროვას ხვდა წილად. მასზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი „ჰალიმა ნასიროვა".

მთავარი პარტიის შესრულებისთვის უზეირ ჰაჯიბეკოვის საოპერო სპექტაკლში „ლეილი და მაჯნუნი" მიენიჭა მეორე ხარისხის სტალინური პრემია 1942 წელს, ხოლო მთავარი პარტიის შესრულებისთვის სადიკოვისა და გლიერის საოპერო სპექტაკლში „გიულსარა" მესამე ხარისხის სტალინური პრემია 1951 წელს. დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენით. 1968 წელს მიენიჭა ხამზის სახელობის უზბეკეთის სსრ სახელმწიფო პრემია. 1973 წელს მიენიჭა ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი. 1937 და 1959 წლებში მიენიჭა შრომის წითელი დროშის ორი ორდენი. 1984 წელს გადაეცა ხალხთა მეგობრობის ორდენი. 1939, 1944, 1957 და 1965 წლებში საპატიო ნიშნის ოთხი ორდენი. მედალი 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის. ჰალიმა ნასიროვა იყო სსრკ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ჰალიმა ნასიროვა გარდაიცვალა 2003 წლის 3 იანვარს, ქალაქ ტაშკენტში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჰალიმა ნასიროვა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ჰალიმა ნასიროვა (რუსული)
**ჯან ჯუნ იანგი** (დ. 21 თებერვალი, 1989) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი, რადიო DJ, მსახიობი და ტელეწამყვანი. პირველი აღიარება მოიპოვა ტელეშოუში „Superstar K4" (2012), სადაც მესამე ადგილის მფლობელი გახდა. 2015 წლიდან იანგი როკ-ჯგუფის (JJY Band) მთავარი ვოკალისტია.

2013 წლის ოქტომბერში იანგმა პირველ ოფიციალურ დებიუტთან და მინი ალბომთან ერთად მოიგო ჯილდო „ახალი სოლო ვოკალისტი მამაკაცი". შემდეგ მან გამოუშვა მისივე წარმოებული მეორე მუსიკალური ალბომი, „მოზარდი", რომელიც ექვს საკუთარ სიმღერას მოიცავს.

ჯან ჯუნ იანგი დაიბადა 1989 წლის 21 თებერვალს ინდონეზიის ქალაქ ჯაკარტაში. იგი იზრდებოდა ინდონეზიაში, ჩინეთში, იაპონიაში, საფრანგეთსა და ფინეთში. მამამისი ბიზნესმენია.

ბავშვობაში იანგმა ისწავლა საუბარი ხუთ ენაზე. მათ შორისაა ინგლისური, ჩინური, კორეული. ბევრი მოგზაურობის გამო იანგი ვერ დადიოდა ჩვეულებრივ სკოლაში, ამიტომაც მასწავლებლებთან ემზადებოდა მათემატიკაში, ინგლისურ ენაში; დადიოდა პიანინოსა და ვიოლინოს გაკვეთილებზე. გარდა ამისა, მას აქვს მიღებული მეოთხე ხარისხის შავი ქამარი ტაიკვანდოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჯან ჯუნ იანგი"** ვიკისაწყობში.
* C9 Entertainment profile (კორეული)
|  |  |
| --- | --- |
| Koreanischer Name | **გაითვალისწინეთ:** ეს არის სტატია ადამიანზე, რომლის სახელი და გვარი დაკავშირებულია კორეასთან. კორეაში არსებული ტრადიციის შესაბამისად, პირველ ადგილზე იწერება გვარი, ხოლო შემდეგ — სახელი. გაითვალისწინეთ, რომ ამ ადამიანის გვარი არის **კიმი**,  ხოლო სახელი — **სოკ ჯინი**. |

 

**კიმ სოკ ჯინი** (დ.4 დეკემბერი, 1992, გვაჩონი, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი, ცნობილ ბოიბენდ BTS-ის ვოკალისტი.

კარიერა
-------

 მთავარი სტატია: BTS (ჯგუფი).
2013 წლის 13 ივნისს შედგა ჯინის დებიუტი, როგორც BTS-ის ვოკალისტის, სინგლით „No More Dream" , ალბომიდან *2 Cool 4 Skool*. იმავე წელს ჯგუფა გაიმარჯვა ნომინაციაში *„წლის საუკეთესო დებიუტანტები"* Melon Music Awards-სა და Golden Disk Awards-ზე. 11 სექტემბერს გამოვიდა მათი პირველი მინი-ალბომი O!RUL8,2?.

ჯინმა 2016 წელს გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი ალბომიდან Wings სახელწოდებით ''Awake''. სიმღერამ 31-ე ადგილი დაიკავა Gaon Music Chart -ში და მე-6 ადგილი *Billboard* World Digital Singles Chart -ში.იმავე წელს მან გამოუშვა სიმღერის საშობაო ვერსია SoundCloud-ზე.

2018 წლის 9 აგვისტოს ჯინმა გამოუშვა თავისი მეორე სოლო ნამუშევარი „Epiphany",როგორც თრეილერი BTS-ის მომავალი ალბომისა *Love Yourself: Answer*. სიმღერის ლირიკა ეხება ისეთ თემებს,როგორიცაა თვითმიმღებლობა და საკუთარი თავის სიყვარული. სიმღერის სრულმა ვერსიამ დაიკავა 30-ე ადგილი Gaon Music Chart-ში და მე-4 ადგილი *Billboard* World Digital Singles Chart -ში. ოქტომბერში, BTS-ის სხვა წევრებთან ერთად, ჯინს სამხრეთ კორეის პრეზიდენტმა გადასცა Hwagwan-ის კულტურული დამსახურების მეოთხე კლასის ჯილდო.

ჯინმა გამოუშვა სოლო სიმღერა „Moon" ,რომელიც შედის BTS-ის 2020 წელს გამოსულ სტუდიურ ალბომში *Map of the Soul: 7*. „Moon"- მა დაიკავა პირველი ადგილი Gaon Digital Chart-ში და მეორე ადგილი *Billboard*'s US World Digital Singles chart-ში.

ჯინს აქვს ორი დამოუკიდებელი სოლო თრეკი „Tonight" (2019) და ''Abbys''(2020).

2016 წელს მან გამოუშვა *Hwarang: The Poet Warrior Youth*-ის ორიგინალი საუნდთრეკი „It’s Definitely You" BTS-ის წევრ V-სთან ერთად.

ნომინაციები და ჯილდოები
-----------------------

 მთავარი სტატია: BTS-ის ჯილდოების და ნომინაციების სია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯინი ინსტგრამზე

სქოლიო
------

1. ↑  Bangtan Boys MV "No More Dream" Lacks Reality. *Seoul Beats*. ციტირების თარიღი: February 9, 2017.
**ალექსი ლეკოს ძე ჭინჭარაული** (დ. 25 დეკემბერი, 1925, შატილი — გ. 12 თებერვალი, 2012) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1925 წლის 25 დეკემბერს დუშეთის რაიონის სოფელ შატილში. 1950 წელს შევიდა და 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიური ენების განყოფილება. 1958 წელს დაამთავრა ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურა და მუშაობა დაიწყო ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში. 

1961 წელს მას მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაცული დისერტაციის („ხევსურულის დარგობლივი ლექსიკა") საფუძველზე. ალ. ჭინჭარაული მონაწილეობდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის" და შემდეგ ამ ლექსიკონის ერთტომეულის შედგენის სამუშაოებში (სიტყვების განმარტება, განმარტებულის პირველადი რედაქცია, რედაქტირებული მასალის რეცენზირება და სხვ.).

მას აქვს ენათმეცნიერული შრომები „ვეფხისტყაოსნის" ტექსტისა და ენის, ვაჟა-ფშაველას თხზულებათა ტექსტისა და ენის, ქართული ენის დიალექტებისა და სხვათა შესახებ. გამოქვეყნებული აქვს გამოკვლევები „ვეფხისტყაოსნის" ავტორის სადაურობის საკითხისათვის.

ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში მუშაობისას ალ. ჭინჭარაულმა შეადგინა „ხევსურული ლექსიკონი" (დაახლოებით 25 000 სიტყვა-სტატია) და „ფშაური ლექსიკონი" (დაახლოებით 15 000 სიტყვა-სტატია).

1993 წელს მას მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი ენათმეცნიერების ინსტიტუტში დაცული დისერტაციის (მხატვრული ტექსტის ენობრივი ანალიზის საკითხები „ვეფხისტყაოსნის" და ვაჟა-ფშაველას თხზულებათა მიხედვით) საფუძველზე. 

„ხევსურული ლექსიკონი" გამოიცა 2005 წელს, ხოლო ფშაურ ლექსიკონზე კვლავ მიმდინარეობს მუშაობა.

იგი არის მწერალთა კავშირის წევრი; გელათის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი – 1995; მიღებული აქვს ღირსების ორდენი – 1999; პრემია საგურამო, ნომინაციაში ჰუმანიტარული მეცნიერება – 2007; აკადემიკოს ვ. თოფურიას პრემია – 2009; ფოლკლორის სახელმწიფო პრემია – 2009; საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო – წმინდა გიორგის ორდენი – 2010. იგი არის ავტორი 7 მონოგრაფიისა. მას აქვს 250-მდე გამოკვლევა ან წაკითხული მოხსენების თეზისები.

მონოგრაფიები
------------

* „ხევსურულის თავისებურებანი", ტექსტებით და ინდექსით, 1960 წ.
* „ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი", 1969 წ.
* „ვაჟა-ფშაველას ტექსტის დადგენისათვის", 1977 წ.
* „აკაკი შანიძე მთის მკვლევარი", 1977წ.
* მთას ვიყავ", 1980 წ.
* „ვეფხისტყაოსნის" ენისა და ტექსტის საკითხები", I, 1982 წ.
* „ხევსურული ლექსიკონი", 2005 წ.

ჯილდოები
--------

* ღირსების ორდენი - 1999;
* პრემია საგურამო, ნომინაციაში ჰუმანიტარული მეცნიერება – 2007;
* აკადემიკოს ვ. თოფურიას პრემია – 2009;
* ფოლკლორის სახელმწიფო პრემია – 2009;
* საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო – წმინდა გიორგის ორდენი – 2010.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ალექსი ჭინჭარაული — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* როგორ დაიწერა რევაზ ინანიშვილის მოთხრობა "ჩაჩაურის წასვლა"
* ცოტა რამ დიდ ადამიანზე დაარქივებული 2011-06-23 საიტზე Wayback Machine.
* ალექსი ჭინჭარაულის სრული ბიბლიოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  ალექსი ჭინჭარაული 87 წლის ასაკში გარდაიცვალა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-29. ციტირების თარიღი: 2014-05-23.
**იერიქონის სავანე** იგივე *ცდუნების მონასტერი* ან *კარანტალის მონასტერი* (ბერძ. Μοναστήρι του Πειρασμού; არაბ. دير القرنطل, *Deir al-Quruntal*) — მართლმადიდებლური მამათა მონასტერი პალესტინაში. დაარსებულია ხარიტონ აღმსარებელის მიერ. მდებარეობს იუდეას უდაბნოში, იერიქონის ჩრდილო-დასავლეთით. აშენებულია მთაზე, სადაც გადმოცემის თანახმად ქრისტეს მარხვისას ებრძოდა ეშმაკი. აქედან გამომდინარე, თავად მთასაც და ადგილმდებარეობასაც, შემდგომში კი მონასტერსაც ერთი სახელი დაერქვა — *ცდუნების მთა*, *ორმოცდღიანი მთა* ან *კარანტალის მთა*.

ისტორია
-------

340 წელს ღირსმა მამამ ხარიტონ აღმსარებელმა ამ ადგილას დააარსა ლავრა, რომელიც დროთა განმავლობაში არაერთხელ განადგურდა. უკანასკნელად აღადგინეს XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. მონასტერი თავისი აღმავლობის პერიოდში ფუტკრის სკას ჰგავდა, სადაც უამრავი ადამიანი რუდუნებით მოღვაწეობდა. 

თავად მონასტერი მთლიანად კლდეშია ნაკვეთი და ძალიან წააგავს მერცხლის ბუდეს. მონასტერში მდებარე იმ ქვაზე, რომელზეც გადმოცემით იესო ქრისტე ლოცულობდა მოწყობილია ტრაპეზი, რომელიც მონასტრის კუთვნილ საკურთხეველში მდებარეობს.

დრესდღეობით მონასტერში მხოლოდ ერთი ბერძენი ბერი მოღვაწეობს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფარანის ლავრა
* სუკიის ლავრა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Монастырь Искушения

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იერიქონის სავანე***
***გაუზავებლად:მუსიკოსები ხელობასა და ხელოვნებაზე*** — ქართველი კრიტიკოსის, მთარგმნელის, მუსიკოსისა და ჟურნალისტის 2019 წლის დოკუმენტური სახის პროზაული ნაწარმოები. 

როგორც თავად ავტორი წინასიტყვაობაში იუწყება, *ეს წიგნი „მასტერკლასების" ერთგვარი კრებულია*, ხოლო ნაწარმოების ფორმირებაში წვლილი 31 პიროვნებას მიუძღვის - იმ ადამიანებს, რომელთაც თავიანთი განსაკუთრებული ხედვა და დამოკიდებულება არა მხოლოდ მუსიკისადმი, არამედ ზოგადად ხელოვნების, შემოქმედებისა და ცხოვრებისადმი გააჩნდათ. ნაწარმოების იდეა 2003 წლის აპრილში, "მეტეხი პალასში", ტრილოკ გურტუსთან წამოწყებული საუბრით იყო შთაგონებული, თავად ნაწარმოები კი ნიკა რურუას ეძღვნება. 

ნაწარმოები შეიცავს ავტორის ცხოვრებაში არსებულ იმ პასაჟების ერთობლიობას, როცა ის სხვადასხვა ცნობილ ჯაზ მუსიკოსს ეცნობოდა, თავად ნაწარმოების სათაური კი შთაგონებულია ცნობილი ამერიკელი პიანისტისა და კომპოზიტორის - თელონიუს მონკის - კომპოზიციის -*„Straights, No Chaser"* - სახელით, რომლითაც ბარში ალკოჰოლური სასმელის დასალევად შესული ადამიანები მიმართავენ ბარმენს და რაც ნიშნავს სპირტიან სასმელს.

ნაწარმოები 2020 წელს ლიტერატურული პრემია "საბაზეც" იყო ნომინირებული.

სქოლიო
------

1. 1 2
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კარატისჯვარი (მრავალმნიშვნელობა)**. |

**კარატეს ჯვარი** — საკულტო ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭალისოფელში. სალოცავში შედის დარბაზი, საქვაბე, საზარე, სასანთლე და დროშათა საბძანი. დარბაზი ფიქლით ნაშენი ნაგებობაა, შედგება სამი სხვადასხვა დანიშნულების სათავსისგან. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. სწორკუთხა კარის საშუალებით ვხვდებით საბეროში - გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის სათავსში, რომლის კედლების გასწვრივ ქვის სკამებია. დასავლეთ კედელში გაჭრილი კარით იგი დარბაზს უკავშირდება. დარბაზი გეგმით ოთხკუთხა, მოზრდილი სათავსია, რომლის კედლების გაყოლებაზე ქვის სკამებია მოწყობილი. შუაში კერაა. კუთხეებში სიპი ქვების თაროებია.

დასავლეთით ორი მცირე ზომის თახჩაა დატანებული. ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილში გასასვლელია პატარა ოთახში, რომელიც ძველი საკოდე უნდა იყოს. ნაგებობა თუნუქის ორფერდა სახურავითაა გადახურული, მას კეხზე ლითონის მცირე ზომის გუმბათი ადგას. საქვაბე ფიქლის მშრალად ნაშენი, გეგმით წაგრძელებული ფორმის ნაგებობაა. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. სათავსში თავმოყრილი სხვადასხვა დანიშნულების სამეურნეო ჭურჭელი. გარედან, შენობის კედლების გასწვრივ, ქვის სკამებია მოწყობილი. შენობა გადახურულია თუნუქის ორფერდა სახურავით. ჩრდილოეთიდან საქვაბეს აკრავს ფიქლით ნაგები ორი პატარა კოშკისებრი ნაგებობა - ლითონის გუმბათიანი საზარე და დროშათ საბძანი. დასავლეთით ასეთივე ზომის ნახევრად დანგრეული სასანთლეა.

ლიტერატურა
----------

* *ჯინჭარაძე დ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 352.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ლეჟავა**. |

**ზურაბ ლეჟავა**  (დ. 1925, თბილისი — გ. 19 თებერვალი, 2011) — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002), სსრკ მხატვართა კავშირის მდივანი (1968-1972), საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1962-1970), საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1988).

1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტი. 1960 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. 1970–1990 წლებში იყო გამოყენებითი გრაფიკის კათედრის გამგე (ამჟამად გრაფიკული დიზაინის), 1989 წლიდან პროფესორი. მისი შემოქმედებისათვის დამახასიათებულია თემატიკური და ჟანრობრივი მრავალფეროვნება. მასვე ეკუთვნის ძველი თბილისისა და საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ჩანახატები. ნამუშევრები: გრაფიკული სერია „ძველი თბილისი" (1962-1999), „თბილისი, გომის ქუჩა", „გულშემატკივრები სტადიონის შესასლელთან" (ორივე 1960, ყველა მხატვრის კუთვნილება), „რიონის ხეობა" (1963, საქართველოს სურათების ეროვნული გალერეა), დავით კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვლის" ილუსტრაციები (1962), „დრეზდენი" (1962, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი), „სერია სვანეთზე" (1970-1981), „მონრეალი" (1970, ორივე მხატვრის კუთვნილება და სხვ.). გადაღებულია ისეთ ცნობილ მხატვრულ ფილმებში, როგორიცაა: „არსენა", „გიორგი სააკაძე", „ქეთო და კოტე", „მწვერვალთა დამპყრობნი", „მალახოვის ყორღანი", „წიგნი ფიცისა".

ჯილდოები
--------

* 1995, 1998 — ღირსების ორდენი
* 1998 — ლადო გრიგოლიას სახელობის პრემია
* საპატიო ნიშნის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ ლეჟავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ინდოეთის გზები** (პორტ. Caminho das Índias) (აგრეთვე ცნობილი როგორც: **ინდოეთი - სიყვარულის ისტორია** და **იქ სადაც უყვართ**) — ბრაზილიური ემის ჯილდოს მფლობელი ტელენოველა, რომელიც შექმნილია Globo TV-ს მიერ და რომელიც პირველად 2009 წლის 19 იანვრიდან 11 სექტემბრამდე გადიოდა ტელეარხზე. ტელენოველა ბრაზლილიაში ყველაზე ყურებადი შოუების სათავეში მოხვდა. „ინდოელთა გზა" აღწერს იმ მრწამსსა და ღირებულებებს, რომლებიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს აღმოსავლურ და დასავლურ სამყაროს, მას ეკრანზე მოაქვს კულტურათა კონტრასტის ისტორია თავისი დადებითი და უარყოფითი გმირებით.

ტელენოველა გადიოდა ერთსაათიან სერიებად კვირაში ექვსი დღე — ორშაბათიდან შაბათამდე. ეს იყო ბრაზილიის ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული პროგრამათაგანი, რომელმაც ხელი შეუწყო ინდოეთის პოპულარიზაციას ბრაზილიაში. ინდურ მოტივებზე შექმნილი ძვირფასეულობა, რომელიც მთავარ გმირს — მაიას უკეთია ახლა ყველგან იყიდება, წიგნები ინდოეთის შესახებ ბესტსელერების სიის სათავეში ხვდება, ბრაზილიელი ტურისტების ინდოეთისაკენ მოგზაურობათა რიცხვი საკმაოდ გაიზარდა, აგრეთვე ინდური თემატიკის რესტორნებისა და ღამის კლუბების გახსნაც კი დაიწყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ინდოეთის გზები" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* *Caminho das Índias* (ოფიციალური საიტი)
* ოფიციალური საერთაშორისო ტრეილერი დაარქივებული 2009-11-30 საიტზე Wayback Machine.
**ანა სფორცა** (იტალ. Anna Sforza; დ. 21 ივლისი, 1476 — გ. 20 ნოემბერი, 1497) — სფორცას დინსატიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და ბონა სავოიელის ასული. ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო I-ის პირველი ცოლი.

ბიოგრაფია
---------

ანა დაიბადა 1476 წლის 21 ივლისს. იგი იყო მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და მისი მეორე ცოლის, ბონა სავოიელის ნაბოლარა ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია მილანის ჰერცოგი ფრანჩესკო I და ბიანკა მარია ვისკონტი, ხოლო დედის მხრიდან სავოიის ჰერცოგი ლუდოვიკო სავოიელი და ანა კვიპროსელი ერგებოდნენ. აღსანიშნავია, რომ დეიდამისი იყო საფრანგეთის დედოფალი შარლოტა სავოიელი და მაშასადამე, საფრანგეთის მეფე შარლ VIII მისი დეიდაშვილი იყო. მას სამი ღვიძლი და-ძმა ჰყავდა: მილანის ჰერცოგი ჯან გალეაცო, ტორტონას მარკიზი ერმესი და საღვთო რომის იმპერატრიცა ბიანკა მარია სფორცა. ამას გარდა, მისი ნახევარ-და იყო ე.წ. „ფორლელი ვეფხვი" კატერინა სფორცა. ასევე ჰყავდა მამიდა, იპოლიტა მარია სფორცა, რომელიც ნეაპოლის მეფეს გაჰყვა ცოლად და ერთი ბიძაც, მომავალში მილანის ჰერცოგი ლუდოვიკო სფორცა, რომელმაც ანას მულზე, ბეატრიჩე დ’ესტეზე იქორწინა. 

მისი დაბადებიდან სულ ერთ თვეში, შეთქმულებმა მამამისი მოკლეს, რის გამოც მილანის ჰერცოგი მისი შვიდი წლის ძმა, ჯან გალეაცო გახდა, რომლის ნაცვლადაც ფაქტობრივად ლუდოვიკო სფორცა მართავდა. 1477 წელს ანა დანიშნეს ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე I-ის ვაჟ ალფონსოზე. მისი და ალფონსოს ქორწილი 1491 წლის 12 იანვარს შედგა, რა დროსაც ანა თოთხმეტი წლის იყო. საქორწინო ცერემონიალს მოჰყვა დიდი ბანკეტი, ზეიმი და თეატრალური პრეზენტაციები. ამის მიუხედავად, ქორწინება უიღბლო იყო. ქერა და ნაკლებად ქალური ანა, თითქმის ყოველთვის კაცივით იცვამდა და ქმართან სარეცელს არ იყოფდა. იგი ყოველთვის ქალთა კომპანიაში ყოფნას ამჯობინებდა, ღამეებს კი პატარა შავკანიან მონასთან ერთად ატარებდა. 

ექვსწლიანი ქორწინების შემდეგ, საბოლოოდ ანა დაფეხმძიმდა. 1497 წლის 20 ნოემბერს, ანამ ვაჟი გააჩინა, რომელზე მშობიარობასაც გადაჰყვა 21 წლის ასაკში. ზოგი წყარო მოგვითხრობს, რომ ახალშობილი მონათლეს და მალევე დაიღუპა, ზოგიერთი კი ამბობს, რომ ვაჟს ალესანდრო დაარქვეს და იგი მხოლოდ 1514 წელს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს სან ვიტოს მონასტერში. ალფონსომ ვერ შეძლო თავისი ცოლის დაკრძალვაზე დასწრება, რადგანაც ამ დროს იგი სიფილისისგან იტანჯებოდა და სახე იმდენად ჰქონდა დამახინჯებული, რომ გარეთ არ გადიოდა. 

მიუხედავად ამ ყველაფრისა, მემკვიდრის გაჩენის მიზნით, 1502 წელს ალფონსო მეორედ დაქორწინდა, მთელს იტალიაში, თავისი სილამაზით სახელგანთქმულ, ორჯერ დაქვრივებულ და შვილებიან ქალზე, ეს იყო რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის უკანონო ასული ლუკრეცია ბორჯია.

ლიტერატურა
----------

* Alessandro d'Este in: Genealogy Database by Herbert Stoyan Archived December 18, 2014, at the Wayback Machine [retrieved 17 December 2014].
* Sarah Bradford, Lucrezia Borgia, Milano, Mondadori, 2005.
**ბენჯამინ დეივიდ სიმონსი** (ინგლ. Ben Simmons; დ. 20 ივლისი, 1996) — ავსტრალიელი პროფესიონალი კალათბურთელი, ბრუკლინ ნეტსის მოთამაშე ეროვნული საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). ერთი სეზონის განმავლობაში თამაშობდა ლსუ ტაიგერსში (კოლეჯებს შორის ჩემპიონატში), რის შემდეგაც ის შეიყვანეს სრულიად ამერიკის სიმბოლურ ნაკრებში და დაასახელეს USBWA-ის წლის ახალწვეულად. სიმონსი 2016 წლის NBA-ის დრაფტზე პირველი არჩევანით აირჩია ფილადელფია სიქსერსმა. მარჯვენა ფეხის ტრავმის გამო ერთი წლის გამოტოვების შემდეგ, ის 2018 წელს NBA-ის წლის ახალბედად დასახელდა და სამჯერ იქნა არჩეული NBA-ს ყველა ვარსკვლავის მატჩში. 2020-21 წლების სეზონის შემდეგ, სიქსერსთან თანამშრომლობაზე უარის თქმის გამო, ის ბრუკლინ ნეტსს გაუცვალეს. სიმონსი NBA-ს ისტორიაში ყველაზე მეტჯერ დაჯარიმებული მოთამაშეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბენ სიმონსი***

* სპორტსმენის კარიერა საიტზე NBA.com (ინგლისური)
* ოფიციალური საიტი
* LSU Tigers bio დაარქივებული 2016-10-05 საიტზე Wayback Machine.
* gatorade.com profile
* Who is Ben Simmons? – ESPN
***DuckTales*** (ქართ. იხვების ისტორიები) — კომპანიის Walt Disney Television Animation მიერ 1987-1990 წლებში გამოშვებული ანიმაციური სერიალი.

სერიალის მთავარი პერსონაჟები არიან დისნეის კლასიკური ანიმაციური პერსონაჟები - სკრუჯ მაკდაკი და მისი ძმისშვილები - ჰიუი, ლუი და დუი.

კონცეფცია
---------

სერიალის მთავარი გმირები, მაკდაკი და მისი ძმისშვილები, გამუდმებით მოგზაურობენ განძის ძიებაში ან სხვადასხვა ფათერაკებში ამოჰყოფებენ თავს. მაკდაკის პროტოტიპია ჩარლზ დიკენსის „საშობაო სიმღერის" ძუნწი გმირი ებენეზერ სკრუჯი. თუმცა, თავად იხვის პერსონაჟის დებიუტი შედგა კარლ ბარქსის კომიქსში Christmas on Bear Mountain.

მიუხედავად იმისა, რომ სკრუჯი მეტად ძუნწია, მას მაინც უყვარს თავისი ახლობლები და მეგობრები - მოსამსახურე დაკვორთი, მისის ბიკლი, პატარა ვები ვანდერკუაკი.

სკრუჯის მეგობრებს შორის არის უცნაური გამომგონებელი გირო გირლუზი, მფრინავი ლანჩპედ მაკ-კუაკი, დუფუს დრეიკი, წარსულიდან მოსული იხვი ბუბა დაკი, ბუღალტერი ფენტონ კრეკშელი (იგივე გიზმო-დაკი) და სხვები.

სერიალის უარყოფითი გმირები ძირითადად არიან ბიგლ ბიჭუნები, ფლინტჰარტ გლომგოლდი, მაგიკა დე სპელი, ელ კაპიტანი. ძირითადად სკრუჯის მტრების მთავარ ამოცანას წარმოადგენს მაკდაკის იღბლიანი მონეტის მითვისება.

ეპიზოდურ პერსონაჟებს შორის ცნობილები არიან დონალდ დაკი (რომელმაც სჯრუჯს ჰიუი, ლუი და დუი დაუტოვა), გოლდი ო'გილტი (სკრუჯის ყოფილი შეყვარებული), გლედსტოუნ გენდერი (სკრუჯის იღბლიანი ძმისშვილი), მოხუცი მეცნიერი ლუდვიგ ფონ დრეიკი.

ეპიზოდები
---------

 მთავარი სტატია: DuckTales-ის ეპიზოდები.
სულ სერიალში შედის 100 ეპიზოდი. სერიალის დასრულების შემდეგ გადაღებული იქნა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმიც.

2017 წლის სერიალი
-----------------

 მთავარი სტატია: DuckTales (2017 წლის ტელესერიალი).
Disney XD-მ გამოაცხადა, რომ აპირებდა ორიგინალური *DuckTales*-ის ხელახლა გაშვებას. ახალი სერიალი ეთერში გავა 2017 წელს.რობ რენზეტი არის სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერი, მეტ იანგბერტგის (პროდიუსერი), ფრანსისკო ანგონესი (თანაპროდიუსერი) და შონ ხიმენესი (*Gravity Falls*) მონაწილეობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* DuckTales — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* *იხვების ისტორიები* საიტზე TV.com

სქოლიო
------

1. ↑  Petski, Denise.  (February 25, 2015) Disney XD To Reboot ‘Ducktales’ Animated Series For 2017 Launch. Deadline.com. ციტირების თარიღი: February 25, 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| ტელევიზია | *ეს სტატია ტელევიზიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
The Disney Afternoon - ანიმაციური სერიალები |
| --- |
|  |
| სერიალები | 
* *Adventures of the Gummi Bears* (1985-1991)
* *DuckTales* (1987-1990)
* *Chip 'n Dale: Rescue Rangers* (1989-1990)
* *TaleSpin* (1990-1991)
* *Darkwing Duck* (1991-1992)
* *Goof Troop* (1992-1993)
* *Bonkers* (1993-1994)
* *Aladdin* (1994-1995)
* *Gargoyles* (1994-1996)
* *The Shnookums and Meat Funny Cartoon Show* (1995)
* *The Lion King's Timon & Pumbaa* (1995-1999)
* *Quack Pack* (1996)
* *Mighty Ducks* (1996-1997)

 |

 |
ხორბალი
**ხორბალი** (ლათ. Tríticum) — ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. ერთ-ერთი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი მარცვლეული კულტურა. აერთიანებს 27 ველურად მზარდ და კულტურულ სახეობას. მოშინაურებულია (ერთმარცვალა, იგივე გვაწა ზანდური და ასლი) მიწათმოქმედების წინააზიურ კერაზე (ნოყიერ ნახევარმთვარეში) ძვ. წ. IX–XII ათასწლეულში. VII ათასწლეულის ბოლოს ამ რეგიონში გამოიყვანეს რბილი და მაგარი ხორბლის სახეობები, რომლებიც სხვაგან ჯერ არ შეინიშნებოდა. გვარი გამოირჩევა დიდი პოლიმორფიზმით. არსებობს მორფოლოგიურ, გენეტიკურ და სხვა ნიშან-თვისებებზე დაყრდნობილი რამდენიმე კლასიფიკაცია (მაგ. ქრომოსომების რაოდენობის მიხედვით გამოარჩევენ დი-, ტეტრა-, ჰექსა-, ოქტოპლოიდურ სახეობებს). ნიკოლოზ პავლეს ძე გონჩაროვის მიერ შექმნილი ხშირად გამოყენებული კლასიფიკაციის თანახმად, ხორბლის გვარი იყოფა 5 სექციად.

ხორბლის გავრცელების არეალი მსოფლიოს ყველა კონტინენტს მოიცავს. ერთწლოვანი მცენარეა, თუმცა ცნობილია ორწლიანი მრავალწლოვანი ფორმებიც. გვხვდება საშემოდგომო, საგაზაფხულო და ნახევრად საშემოდგომო ფორმები. ხორბლის გვარში შემავალი სახეობებიდან ყველაზე მეტად გავრცელებულია რბილი (*T. aestivum*) და მაგარი ხორბალი (*T. durum*). აქვს ფუნჯა ფესვთა სისტემა. ღერო სიმაღლეში 40–130 სმ-ია. მომწიფებული ღერო (ჩალა) თეთრი, ყვითელი ან იასამნისფერია. ყვავილედი რთული თავთავია, რომლის ღერაკზე განლაგებულია თავთუნები. თითოეულ თავთუნში მოთავსებულია 3–5 (ზოგჯერ მეტიც) ყვავილი. აქვს სხვადასხვა ფორმის თავთავი — თითისტარისებრი, კვადრატული, კომბლისებრი, პრიზმისებრი; ფერად — თეთრი, წითელი, შავი; ფხიანი ან უფხო. თვითმტვერია მცენარეა.

სქოლიო
------

1. ↑  *Беспалова Л. А.* ПШЕНИЦА // Большая российская энциклопедия. т. 28. — М. 2015. — стр. 66-67.
2. ↑  

	* *ნასყიდაშვილი პ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 498.
**ვოლგა-კამის ბანკის შენობა** (რუს. Здание Волжско-Камского банка) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში ალექსეი ბეკეტოვის პროექტის მიხედვით მოდერნის სტილში კლასიკური ელემენტების გამოყენებით. საბჭოთა პერიოდში განთავსებული იყო პიონერთა სასახლე. ამჟამად შენობაში მდებარეობს ბავშვთა შემოქმედების სასახლე. ვოლგა-კამის ბანკის შენობას აქვს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის ბოლოს ვოლგა-კამის ბანკი იყო ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკი რუსეთში. 1892 წელს ბანკმა გახსნა თავისი განყოფილება როსტოვში. თავდაპირველად ბანკმა იქირავა სათავსო. 1897 წლამდე ბანკი განთავსებული იყო ვაჭარ იაშჩენკოს სახლში, შემდეგ კი ვაჭარ გენჩ-ოგლუევის სახლში. ბანკის განყოფილებისათვის საკუთარი სახლის ასაშენებლად მოიწვიეს ხარკოველი არქიტექტორი ალექსეი ბეკეტოვი. სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1906-1909 წლებში. პირველ სართულზე განთავსდა სავაჭრო სათავსოები, ხოლო დანარჩენ სართულზე ბანკი. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია, მაგრამ არ დაუკარგავს თავისი დანიშნულება. 1925 წლის მონაცემებით შენობაში განთავსებული იყო სახელმწიფო ბანკის ჩრდილოეთ კავკასიის სამხარეო კანტორა. 1936 წლის 23 მაისს შენობაში საზეიმოდ გახსნეს პიონერთა სასახლე.

მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობა თითქმის არ დაზარალებულა. დაზიანდა მხოლოდ სახურავის ნაწილი. 1947 წელს შენობა აღადგინეს არქიტეტორ ლეონიდ ებერგის ხელმძღვანელობით. 

1999 წელს წარიმართა ფასადის სარესტავრაციო სამუშაოები, რომლის დროსაც აღადგინეს XX საუკუნის ბოლოს დაკარგული ატლანტების გამოსახულება. მთავარ შესასვლელთან აღადგინეს ისტორიული წარწერა „ვოლგა-კამის ბანკი". რესტავრაცია ჩაუტარეს თაბაშირის რამდენიმე ფიგურას.

არქიტექტურა
-----------

სქოლიო
------

1. ↑  Есаулов Г. В. Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 144—145. — ISBN 5-8456-0489-3.
2. 1 2  Швецов С. Д. На высоком донском берегу: Очерки из прошлого Ростова. — Ростов, 1982. — С. 70—71.
3. ↑  г.Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения. Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-10-27.
4. 1 2  Волошинова Л. Ф. Творения московских и петербургских зодчих в Ростове-на-Дону. — Ростов-на-Дону: «Новая книга», 2002. — С. 40—45. — ISBN 5-86692-216-9.
5. 1 2  Здание правления Волжско-Камского банка в г.Ростове-на-Дону. voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-08-08.
6. ↑  О Дворце. Дворец Творчества Детей и Молодежи. ციტირების თარიღი: 2013-08-08.
**საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი** — უმსხვილესი ქართული ბიოგრაფიული მონაცემთა ბაზა, რომელიც ამუშავდა 2001 წელს. შეიცავს ინფორმაციას, საქართველოში და მის გარეთ მოღვაწე ცნობილი ქართველების შესახებ. პროექტს განაგებს საქართველოს პარლამენტის ბიბლიოთეკა.

პროექტს თემურ ჩხენკელის ხელმძღვანელობით საფუძველი ჩაეყარა 2001 წელს, როდესაც ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის განათლებისა და კულტურული ურთიერთობის ბიურომ დააფინანსა „ქართველი ავტორები ინტერნეტში". ბაზა მოიცავდა საქართველოში მოღვაწე და უცხოეთში მცხოვრები ქართველი მეცნიერების, ავტორების, მწერლების, პოეტების ბიოგრაფიებს, აგრეთვე მათი წიგნების ანბანურ სიას საძიებლით. 2012 წელს საიტის ძრავი და ინტერფეისი შესამჩნევად დაიხვეწა.

2015 წელს სახელწოდება „ქართველი ავტორები ინტერნეტში" შეიცვალა სახელით „საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი". ბიოგრაფიები გადავიდა განახლებულ მონაცემთა ბაზაში. მას სახელის გარდა შეეცვალა შინაარსიც, ხოლო ბაზა რიცხობრივად გაიზარდა. ცნობარში, სხვადასხვა პიროვნებების ბიოგრაფიული მონაცემების გარდა განთავსებულია პიროვნებათა ფოტოები, ჯილდოები, პრემიები და პრიზები.

2023 წლის მონაცემით ბაზა მოიცავდა 19,600-ზე მეტ სტატიას. ის ხელმისაწვდომია როგორც ქართულ, აგრეთვე ინგლისურ ენაზე. მასში ნებისმიერს შეუძლია ჩაასწოროს ან დაამატოს ბიოგრაფიის ესკიზი საიტზე არსებული სპეციალური შაბლონური ფორმის საშუალებით, რომელიც გაივლის შემოწმებას და მხოლოდ ამის შემდეგ გამოქვეყნდება. პროექტი მიზნად ისახავს, გამოაქვეყნოს მაქსიმალურად ყველა ცნობილი ქართველი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* {{nplg ბიოგრაფია}}
* {{nplg ემიგრანტი}}
* {{nplg ექიმი}}
* {{nplg მეღვინე}}
* {{nplg სპორტსმენი}}
* {{nplg ილია}}

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი Facebook-ზე
* საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონის ისტორია

სქოლიო
------

1. 1 2  ცნობარ „საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი"-ს წარსული და დღევანდელობა. biblioni.wordpress.com (11 ივლისი, 2017).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 თებერვალი, 2022. ციტირების თარიღი: 15 აპრილი, 2018.
2. ↑  ოფიციალური საიტი. ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 4 მაისი, 2018.
**იამზე დოლაბერიძე** (დ. 7 დეკემბერი, 1939, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე, ბალეტის მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1971), ღირსების ორდენის კავალერი (1996).

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ოპერისა და ბალეტის თეატრთან არსებული ქორეოგრაფიული სასწავლებელი 1958 წელს, მოგვიანებით, 1972 წელს — თბილისის სამხატვრო აკადემიის მოდელირების ფაკულტეტი.

1958-1960 წლებში იყო ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასის მოცეკვავე; 1960-1975 წლებში ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის წამყვანი მოცეკვავეა, აგრეთვე ანსამბლ „რუსთავის" სოლისტი და მხატვარი.

იამზე დოლაბერიძე ქმნიდა მოცეკვავეთა სამოსის ესკიზებს. 1979-2010 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა სხვადასხვა ქორეოგრაფიულ სტუდიებში, ასევე მისივე დაარსებულ ქორეოგრაფიულ ანსამბლ „იამზეში"; ქართული ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლში წარმატებით შეასრულა სოლო პარტიები ცეკვებში: „აჭარული", „ხევსურული", „ყარაჩოხელი"; ოპერისა და ბალეტის თეატრში ასრულებდა ქართულ ცეკვებს ოპერებში, მათ შორისაა „აბესალომ და ეთერი", „დაისი", „ქეთო და კოტე"; აგრეთვე ცეკვავდა ბალეტებში: „ექიმი აიბოლიტი", „ოტელო", „მშვიდობისათვის", „გორდა".

2015 წლის 10 ივნისს ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ გაიხსნა იამზე დოლაბერიძის ვარსკვლავი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 469.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იამზე დოლაბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  7 დეკემბერი იამზე დოლაბერიძის დაბადების დღეა. Ipress.Ge (7 დეკემბერი, 2015).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-12-17. ციტირების თარიღი: 17 დეკემბერი, 2019.
2. ↑  ი. დოლაბერიძისა ფ. სულაბერიძის ღირსების ორდენით დაჯილდოების შესახებ. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (1 ივლისი, 1996). ციტირების თარიღი: 17 დეკემბერი, 2019.
3. ↑  ფილარმონიასთან კიდევ ერთი ვარსკვლავი გაიხსნა. Droni.ge (12 ივნისი, 2015). ციტირების თარიღი: 17 დეკემბერი, 2019.
წმ. ეფემიას სახ. ტაძარი ქალკედონში
**ქალკედონი** (ბერძ. Χαλκηδών) — ანტიკური ხანის ქალაქი. მდებარეობდა მცირე აზიის ნახევარკუნძულის დასავლეთით, მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. დღეს წარმოადგენს სტამბოლის აზიური ნაწილის ერთ-ერთ რაიონს სახელწოდებით — ქადიქიოი.

ქალკედონი დაარსებულია ძველი ბერძნების (მეგარელთა) მიერ ძვ. წ. 685 წელს. ბიზანტიონის დაარსებამდე რამდენიმე წლით ადრე. ის მდებარეობდა ბოსფორის სრუტის დასაწყისში, ბიზანტიონის მოპირდაპირე სანაპიროზე. ქალკედონი ანტიკური ხანაში და ადრეულ შუა საუკუნეებში წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სავაჭრო და პოლიტიკურ ცენტრს და აყვავებული ქალაქი იყო. 

ქალკედონში 451 წელს გაიმართა მე-4 მსოფლიო საეკლესიო კრება, რომელმაც საბოლოოდ დაამტკიცა მრწამსი დღევანდელი ფორმით და დაგმო მონოფიზიტობა.   
ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებამ გამოიწვია, 1353 წელს, მისი მიტაცება ოსმალეთის იმპერიის მიერ, რომლის დედაქალაქ სტამბოლის ზრდის გამო ქალკედონი მოექცა მის შემადგენლობაში და დღეს წარმოადგენს მის ერთ-ერთ რაიონს სახელწოდებით — ქადიქოი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლექსიკონი-ქალკედონი
**ეკბატანა** — მიდიის უკანასკნელი მეფის ასტიაგეს სავარაუდო სატახტო ქალაქი, რომელიც სპარსეთის მეფემ კიროს II დიდმა დაიპყრო. ქალაქი მდებარეობდა მთა ალვანდის ძირას, მოგვიანებით იგი გახდა პართიის მეფეთა სატახტო ქალაქი და მათი მთავარი ზარაფხანა, სადაც აწამოებდნენ დრაჰმებს, ტეტრადრაჰმებს და ბრინჯაოს სხვადასხვა დასახელებებს. სწორედ ეკბატანაში ძვ. წ. 330 წელს, ალექსანდრე დიდის ბრძანებით მოკლეს მაკედონელი გენერალი პარმენიონი.

არქეოლოგია
----------

ეკტაბანში პირველი არქეოლოგიური გათხრები 1913 წელს ჩარლზ ფუსის მიერ ჩატარდა. შემდეგი არქეოლოგიური გათხრა კი 1971 წელს ჩატარდა.

სახელწოდება
-----------

ძველ სპარსულ ენაზე ქალაქის დასახელება იყო *Haŋgmatāna*, რაც *შეკრების ადგილს* ნიშნავს. ბეჰისთუნის წარწერაში მას *აგმატანუ* ეწოდება. ძველი ბერძენი ავტორები ესქილე და ჰეროდოტე ქალაქს *აგბატანას* (ბერძ. Ἀγβάτανα) სახელით მოიხსენიებენ, ხოლო სხვა ბერძნულ წყაროებში დასახელებულია *ეკბატანა* (ბერძ. Ἐκβάτανα).

ეზრას პირველ წიგნის მეორე თავში (1 ეზრ, 6,2) დასახელებულ ციხე-ქალაქ ეკბატანას მარტინ ლუთერმა ბიბლიის გერმანულ თარგმანში „ახმეტა" უწოდა (გერმ. Achmeta), რის გამოც „ახმეტა" გერმანულ ენაზე „ეკბატანას" მეორე დასახელებად ითვლება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-04-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ეზრა 6, გერმანულ ენაზე