recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ბეჭედი ლუდვიგ გერმანელის წარწერითა და გამოსახულებით
**ლუდვიგ II გერმანელი** (დ. 806 — გ. 28 აგვისტო 876) — კარლოს დიდის შვილიშვილი და ლუი I ღვთისმოსავის მესამე ვაჟი.
მან გარდაცვალებიდან მალევე მიიღო სახელად „გერმანელი" იმის აღსანიშნავად, რომ მისთვის გადაცემული ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობდა სწორედ გერმანულ მიწებზე. ეპითეტი „გერმანელი" არის ძველი ისტორიული ეროვნული ტერმინის „რეცეფცია". ეს ტერმინი ხელახლა წამოტივტივდა XVIII საუკუნეში, თუმცა ეს ზედმეტსახელი მხოლოდ ძველი გადმონაშთია.

817 წლიდან ლუდვიგი გახდა ბავარიის მეფე და მიჰყვებოდა თავისი ბაბუის, კარლოს დიდის კურსს: აჯილდოებდა მის ერთგულ და მის სამსახურში მყოფ პირებს და ასევე ერთგულ სამთავროებს. როდესაც მისმა მამამ, ლუი ღვთისმოსავმა დაანაწევრა იმპერია თავისი მმართველობის დასასრულს, 843 წლის ვერდენის ხელშეკრულებით მან მიიღო აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო, დღევანდელი გერმანიის ტერიტორიაზე.

ლიტერატურა
----------

* Jones, G.R.; Carolyn Muessig (2005). "Saints at a glance". University of Leicester. Retrieved 2007-11-16.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლუდვიგ II გერმანელი ენციკლოპედია ბრიტანიკაში
**ლიმპიო** (ესპ. Limpio), წარსულში ცნობილი როგორც **ტაპუა** — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. 1785 წლის 2 თებერვალს დააარსა მისიონერმა ლუის დე ბოლანიოსმა სახელით — სან-ხოსე-დე-ლოს-კამპოს-ლიმპიოს-დე-ტაპუა. 

იგი ესპანურ-გუარანის შეჯვარების ერთ-ერთი პირველი ცენტრი იყო. ესაზღვრება მდინარეები: პარაგვაი, სალადო და სან-ფრანსისკო. მფარველი წმინდანია წმინდა იოსები. 

ლიმპიო პარაგვაის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად მიიჩნევა. მისი ფართობი დაახლოებით 117 კმ²-ია. მოიცავს 20 კვარტალს. თუმცა, ზოგიერთი მათგანი ჯერ კიდევ სასოფლო-სამეურნეო ხასიათისაა, მაგრამ ზოგიერთი უფრო ურბანიზებულია. 

ქალაქი გაშენებულია დედაქალაქ ასუნსიონიდან 23 კმ-ის დაშორებით, ცენტრალური დეპარტამენტის სხვა ქალაქებს შორის. გააჩნია პორტი მდინარე პარაგვაიზე, რომელიც ადრეულ წლებში საკმაოდ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა კომერციულ საქმიანობასა და ადგილობრივ ინდუსტრიაში. ეს რაიონი იმიგრაციული ცენტრია, უპირველესად ასუნსიონისა და ინფრასტრუქტურის სიახლოვის გამო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პარაგვაის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Midamos დაარქივებული 2008-02-18 საიტზე Wayback Machine.
* Viajes a დაარქივებული 2008-07-10 საიტზე Wayback Machine.
* SENATUR დაარქივებული 2015-05-20 საიტზე Wayback Machine.
* World Gazeteer: Paraguay[*მკვდარი ბმული*] – World-Gazetteer.com
**ლოსი**, *ცხენირემი* (Alces alces) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. მამალი ლოსის სხეულის სიგრძე 3 მ, მასა 570 კგ აღწევს. დედალი უფრო პატარაა. ლოსს აქვს გრძელი ფეხები, ვიწრო, წვეტიანი ჩლიქები, მოგრძო თავი, ხორციანი ზედა ტუჩი, დიდი, მოძრავი ყურები, ყელის არეში კანოვანი გამონაზარდი, რომელიც ბალნითაა დაფარული. მამლის რქები ნიჩბისებურია და გვერდებისაკენ განზიდული; დედალი ურქოა. ლოსის სხეული უხეში ბეწვითაა დაფარული. კისრის ზედა ნაწილსა და მინდაოში ბეწვი გრძელია და ფაფარს წააგავს. ზამთრობით ლოსი ფერად მუქი მურაა, ზაფხულობით თითქმის შავი, ფეხები თეთრი აქვს. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და აზიის ტყის ზონაში. იჭრება ტყე-ტუნდრაში, ტყე-ველსა და ველებზე. იკვებება ხის ყლორტებით, ქერქით, ბალახეულით, ხავსით, სოკოებით და სხვა. გვხვდება ერთეულებად ან ქმნის 5-8 (ზოგჯერ 20-მდე) სულისაგან შემდგარ ჯგუფებს. მაკეობა 8 თვემდე გრძელდება. შობს 1-2 ნაშიერს. ძვირფასი სარეწაო ცხოველია (იყენებენ ხორცს, ტყავს).

ლიტერატურა
----------

* *ავალიანი რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 297.
**ლინგვისტური გეოგრაფია** — საზოგადოებრივი გეოგრაფიის დარგი, რომელიც იკვლევს ენობრივ მოვლენათა ტერიტორიულ განლაგებას. წარმოიშვა დიალექტთა შესწავლის პროცესში XIX-XX სს. მიჯნაზე. შემდგომში მისი 
მეთოდები მეზობელ ენებშიც გამოიყენეს საერთო მოვლენათა შესასწავლად. 

ლინგვისტური გეოგრაფია იყენებს კარტოგრაფირების მეთოდს. რუკაზე აღინიშნება ამ თუ იმ ენობრივი მოვლენის გავრცელების არეალი.
ხაზებს, რომლებიც აერთებენ ერთი და იმავე თავისებურების გავრცელების პუნქტებს, იზოგლოსებს უწოდებენ. სხვადასხვა ენობრივი მოვლენის რუკებზე გადატანის შედეგად ვიღებთ ლინგვისტურ ატლასს. 

მსოფლიოში უდიდესია გერმანული დიალექტოლოგიური ატლასი (შეადგინეს გ. ვენკერმა და ფ. ვრედიმ 1876-1926 წწ.) და საფრანგეთის ლინგვისტური ატლასი (გამოაქვეყნეს ჟიულ ჟილიერონმა და ე. ედმონმა ტ. 1-7 1902-1912 წწ.). 

რუსული ენის ლინგვისტურ ატლასზე მუშაობა დაიწყო 1903 წელს. დღემდე გამოქვეყნებულია რამდენიმე დიალექტოლოგიური ატლასი. ლინგვისტური 
ატლასის გამოყენება დიალექტთა შესწავლის ერთ-ერთი მეთოდია. იგი ვერ შეცვლის დიალექტთა მონოგრაფიულ კვლევას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 242-243.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საზოგადოებრივი გეოგრაფიის ქვედარგები და მიდგომები |
| --- |
|  |
| ქვედარგები | 
* ბიჰევიორისტული გეოგრაფია
* კოგნიტური გეოგრაფია
* კულტურული გეოგრაფია
* განვითარების გეოგრაფია
* ეკონომიკური გეოგრაფია
* სამედიცინო გეოგრაფია
* ისტორიული გეოგრაფია
* ინტეგრალური გეოგრაფია
* ლინგვისტური გეოგრაფია
* გეომარკეტინგი
* სამხედრო გეოგრაფია
* პოლიტიკური გეოგრაფია
* მოსახლეობის გეოგრაფია
* რელიგიის გეოგრაფია
* სოციალური გეოგრაფია
* სტრატეგიული გეოგრაფია
* სივრცე-დროის გეოგრაფია
* ტურიზმის გეოგრაფია
* ტრანსპორტის გეოგრაფია
* ურბანული გეოგრაფია
 |  |
|  |
| მიდგომები | 
* რადიკალური გეოგრაფია
* კულტურის თეორია
* ფემინისტური გეოგრაფია
* მარქსისტული გეოგრაფია
* მოდერნიზმი
	+ სტრუქტურალიზმი
	+ სემიოტიკა
* არაწარმომადგენლობითი თეორია
* პოსტმოდერნიზმი
	+ პოსტსტრუქტურალიზმი
	+ დეკონსტრუქცია
* სამეცნიერო მეთოდი
* სექსუალობა და სივრცე
 |

 |
**მუნჯაკი** (ლათ. Muntiacus) — ძუძუმწოვარ ცხოველთა გვარი ირმისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 89–135 სმ, სიმაღლე მინდაოში 40–65 სმ. ფეხები შედარებით მოკლეა, უკანები წინებზე გრძელი; სხეული ჯმუხად გამოიყურება. მამლებს აქვთ მოკლე სწორი რქები მცირე ზომის თვალსზედა და, ზოგჯერ, ორი დამაბოლოებელი გამონაზარდით, ისინი განლაგებულია მაღალ რქის ძირებზე. შეფერილობა ზურგზე მოყვითალო- ან მორუხო-ჟანგმიწოვანია, მუცელზე — მოთეთრო. დედალი მამალზე ღია ფერისაა. გამოყოფენ 4-დან 14-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ინდოსტანში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და აღმოსავლეთ ჩინეთში, ინდოჩინეთში, შრი-ლანკაზე, დიდი ზონდის კუნძულებზე (სულავესის გარდა), ხაინანსა და ტაივანზე. მთებში ზღვის დონიდან 4000 მეტრამდე აღწევენ. ბინადრობენ ხშირ ტყეებში წყალსატევთან ახლოს, არ ერიდებიან ანთროპოგენურ ლანდშაფტს. ცხოვრობენ მარტო ან წყვილებად, ზოგჯერ ოჯახებად. იკვებებიან სხვადასხვა ბალახით, ბუჩქების ფოთლებით, ნაყოფებით, სოკოებითა და სხვ. სქესობრივი აქტივობის პერიოდისა და შიშის დროს გამოსცემენ ძლიერ მყეფარე ხმას. გამრავლება გარკვეულ სეზონთან დაკავშირებიული არ არის. მაკეობა დაახლ. 6 თვე გრძელება, იგებს 1, იშვიათად ორ ნაშიერს. დამოუკიდებელ ცხოვრებას მიახლოებით 6 თვისანი იწყებენ, სქესობრივ სიმწიფეს დედალი 7–8 თვეში აღწევს, მამალი — სიცოცხლის 1-ლი წლის ბოლოს. ცოცხლობენ 12–15 წელს. კარგად იტანენ ტყვეობას. ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან ნადირობის ობიექტები არიან (იყენებენ ხორცსა და ტყავს). IUCN-ის ნუსხის თანახმად, შავი მუნჯაკის (*M. crinifrons*) მდგომარეობა საგანგაშოა, ხოლო დიდრქება მუნჯაკი (*M. vuquangensis*) შეფასებულია საფრთხეში მყობ სახეობად.

ლიტერატურა
----------

* *Щипанов Н. А.* МУНТЖАКИ // Большая российская энциклопедия. т. 21. — М. 2013. — стр. 444–445.

სქოლიო
------

1. ↑  muntjac — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
ლიმფოციტი
**ლიმფოციტები** — სისხლის უფერო უჯრედების, ლეიკოციტების უმარცვლო სახესხვაობის — აგრანულოციტების ერთ-ერთი ფორმა. ლიმფოციტები მომრგვალო, 4,5-18 მკმ დიამეტრიანი უჯრედებია, რომელთაც აქვთ დიდი, მკვრივი, მრგვალი ბირთვი, მცირე რაოდენობის ბაზოფილური, ორგანოიდებით ღარიბი ციტოპლაზმა, სადაც არასოდეს არ არის სპეციფიკური მარცვლები.

ლიმფოციტები მთელი ლეიკოციტების 20-35%-ს შეადგენენ. მონაწილეობენ ანტისხეულების სინთეზში, აწვდიან საკვებ ნივთიერებებს სხვა უჯრედებს — მონოციტებს, მაკროფაგებს, ფიბრობლასტებს.

ლიმფოციტების 90-95%-ს შეადგენენ პატარა ლიმფოციტები, დანარჩენს კი საშუალო და დიდი ლიმფოციტები. პატარა ლიმფოციტებს შორის რამდენიმე სახის უჯრედებია, რომელთა ნაწილს შეიძლება ჰქონდეს სხვა ლიმფოციტად, და, საერთოდ, სისხლის ყველა უჯრედებად, აგრეთვე შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედებად დიფერენცირების უნარი. ლიმფოციტები უმთავრეს როლს თამაშობენ იმუნოლოგიურ პროცესებში, სხვა უჯრედებს აწვდიან საკვებ და პლასტიკურ ნივთიერებებს. ლიმფოციტები წარმოიქმნებიან თავდაპირველად ძვლის წითელ ტვინში, საიდანაც გადადიან მკერდუკანა ჯირკვალში, შემდეგ კი ლიმფურ ორგანოებში, სადაც ინტენსიურად მრავლდებიან.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 241.
**ლუგანო** — ქალაქი სამხრეთ შვეიცარიაში, იტალიურენოვან ტიჩინოს კანტონში, იტალიის საზღვართან. 2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 54 667 ადამიანს შეადგენს, ურბანული აგლომერაციის კი 145 000-ს. მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, წარმოადგენს შვეიცარიის მე-9 ქალაქს და იტალიის ფარგლებს გარეთ არსებულ უდიდეს იტალიურენოვან ქალაქს.

გაშენებულია ლუგანოს ტბის ნაპირებზე. მისი თბილი კლიმატი მრავალ ადამიანს იზიდავს, ბოლო წლებში კი განსაკუთრებით ცნობილ ადამიანებს. ხშირად მას ზედმეტსახელად „შვეიცარიის მონტე-კარლოს" უწოდებენ.

ისტორია
-------

უკვე IX საუკუნეში, ლუგანო ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. იტალიურ ომებში, 1512 წელს ქალაქი შვეიცარიის კავშირს გადაეცა. საფრანგეთის რევოლუციის დროს, ლუგანო იგივე ჰელვეციის რესპუბლიკაში შედიოდა და თავისივე სახელწოდების კანტონის მთავარი ქალაქი იყო. 1803 წელს ის ტიჩინოს კანტონს გადაეცა. მიუხედავად იმისა, რომ 1881 წელს ადმინისტრაციული უფლებები ქალაქ ბელინცონას გადაეცა, ლუგანო მაინც დარჩა პოლიტიკური, კულტურული, ვაჭრობისა და კომერციის ცენტრად.

დემოგრაფიული ისტორია
--------------------

ლუგანოს პანორამული ხედი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შვეიცარიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website დაარქივებული 2009-11-24 საიტზე Wayback Machine.
* Lugano Tourism
* ლუგანო, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

სქოლიო
------

1. ↑  Svizzera – Lugano – Guida alle città svizzere Italian.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 ოქტომბერი 2008. ციტირების თარიღი: 24 November 2008.
2. ↑  Hôtels à Lugano French.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 დეკემბერი 2008. ციტირების თარიღი: 24 November 2008.
**ლუგის რაიონი** (რუს. Лужский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლუგა. შეიქმნა 1927 წლის სექტემბერში, ისტორიულად, ამჟამინდელი ლუგის რაიონის ტერიტორიაზე, მანამდე არსებობდა ლუგის მაზრა, რომელიც 1781 წელს შეიქმნა. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 78 759 ადამიანს შეადგენდა. რაიონის ფართობი — 6,07 ათასი კმ².

რაიონს ჩრდილოეთით — გატჩინის, ჩრდილო-დასავლეთით — ტოსნოს, დასავლეთით — სლანცის და ჩრდილო-დასავლეთით ვოლოსოვის რაიონები ესაზღვრება, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ფსკოვისა და ნოვგოროდის ოლქები. ლუგის რაიონი დაბლობი ტერიტორიისგან შედგება, რომლის აბსოლუტური სიმაღლე 0—100 მეტრია. მის ტერიტორიაზე ქვიშისა და ტორფის ბუდობებია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლენინგრადის ოლქსი არქიტექტურის ძეგლები, მოკლე სია: ლუგის რაიონი
* კანონი ლუგის რაიონის შესახებ დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა

 

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  <a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26842998'></a>
**მარლის სასახლე** (რუს. Марли) — მინიატურული პავილიონი-სასახლე პეტერგოფის სასახლის პარკის დასავლეთ ნაწილში.

ისტორია
-------

სასახლემ თავისი სახელწოდება მიიღო 1717 წელს პეტრე I-ის მარლი-ლე-რუაში, საფრანგეთის მეფის რეზიდენციაში, სტუმრობის აღსანიშნავად. პეტერგოფის მარლი და გარშემო მდებარე ჭაობები და ბაღები არ ჰგავნან ფრანგულ პროტოტიპს. 

თავდაპირველად მარლის სასახლე გამოიყენებოდა ცნობილი ადამიანების საცხოვრებლად, რომლებიც სტუმრობდნენ პეტერგოფს, მაგრამ XVIII საუკუნის შუა წლებში მას უკვე მემორიალური ხასიათი ჰქონდა. აქ დიდი ხნის განმავლობაში ინახებოდა პეტრე I-ის გარდერობი და სხვა პირადი ნივთები. სასახლის მთელი მომდევნო ისტორიის განმავლობაში მისი დანიშნულება არ შეცვლილა.

1899 წელს სასახლე მთლიანად დაშალეს, რათა აღედგინათ ახალ ფუნდამენტზე. აუცილებელი რადიკალური სამოშაოები გამოიწვია სასახლის კედლებზე გაჩენილმა ბზარებმა. სარესტავრაციო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ინჟინერი ა. სემიონოვი. 

სასახლე ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს. ფასადების აღდგენა მოხდა მხოლოდ 1955 წელს და 1982 წელს მარლი, როგორც მუზეუმი, კვლავ გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის. 

ამჟამად მარლის სამუზეუმო კოლექციაში წარმოდგენილია უნიკალური ექსპონატები: პეტრე I-ის საზღვაო შინელი, წიგნები მისი ბიბლიოთეკიდან, მაგიდა „აფსიდური" დაფით და მისი პირადი ჭურჭელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дворец "Марли"
* Дворец Марли в Петергофе
* Дворец Марли — элегантный павильон для знатных гостей

სქოლიო
------

1. ↑  Раскин А. Г. Кючарианц Д. А. «Петергоф. Дворцы, музеи, парки, фонтаны». СПб, 2005.
**ლუდვიგ ლონგო**, ლუდვიგ გაეტანის ძე ლონგო, ლუიჯი ლონგო (იტალ. Luigi Longo; დ. 1831 – გ. 1914) — იტალიელი მხატვარი-ფერმწერი. დაახლ. 1890–1914 წლებში მოღვაწეობდა თბილისში.

ლონგოს შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები მწირია. 1890 წლიდან ჩანს თბილისში. აქტიურად იყო ჩართული იმ დროის სამხატვრო საზოგადოებების ღონისძიებებში, ასწავლიდა ნატიფი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების სკოლაში. მისი მოსწავლეები იყვნენ ლადო გუდიაშვილი და ალექსანდრე ციმაკურიძე. ჰქონდა ასევე კერძო სამხატვრო სტუდია. 1890-იან წლებში მოხატა ალექსანდრე ნეველის სახელობის სამხედრო საკათედრო ტაძარი თბილისში (პეტრე კოლჩინთან ერთად), შემდეგ კი — სამების ეკლესია. მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, კერძო კოლექციაში, თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. შემორჩენილია სამების ეკლესიის მოხატულობა.

ლიტერატურა
----------

* ოსეფაშვილი, ლალი. იტალიელი მხატვარი ლუდვიგ ლონგო თბილისში (1831–1914). XX საუკუნის ხელოვნება, წიგნი IV. საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, თბილის, 2013; გვ. 394–400. ISBN 978-9941-9375-1-4.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მოვაკანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

მოვაკანის საუფლისწულო, ვახუშტი ბატონიშვილის რუკაზე
**მოვაკანი** — გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები იცნობენ, როგორც კავკასიის ალბანეთის ერთ ნაწილს, ასევე მის დედაქალაქს, რომელიც სავარაუდოდ, მდ. მტკვარსა და ალაზანს შორის იყო მოქცეული. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | „აქ მტკვრისა და ალაზნის შესართავს შორის არს მოვაკანი, რომელი აღაშენა მოვაკანოს, და ამის გამო ეწოდა წილსა მისსა მოვაკანი... ხოლო მტკვრისა და ალაზნის შესართავს, ზეით, ჩრდილოთკენ მოერთვის ალაზანს მცირე ალაზანი ანუ იორი და ამათ შესართავს შორის არს ჰერეთი, რომელი აღაშენა ჰეროს." |
|  |  |

ქართული საისტორიო ტრადიცია სახელწოდება მოვაკანს თარგამოსის მეოთხე ძეს — მოვაკანოსს უკავშირებს: „ხოლო მოვაკანს მისცა მტკუარსა ჩრდილოთ, მცირისა ალაზნისა შესართავითგან ვიდრე ზღუამდე. და ამან აღაშენა ქალაქი მოვაკნეთი, და დაემკჳდრა მუნ". ვახუშტის მიხედვით, „მტკვრისა და ალაზნის შესართავს შორის, არს მოვაკნი, რომელი აღაშენა მოვაკანოს, და ამის გამო ეწოდა წილსა მისსა მოვაკნი". მოვაკანს ქართული ქრონიკები თითქმის ყოველთვის რანთან ერთად იხსენიებენ.

ქართულ „მოვაკანს" შესაძლოა შეესაბამებოდეს შუა საუკუნეების ისლამურ წყაროების (ალ-ბალადური, ალ-თაბარი) „მუკანი" ან „მუღანი".

სქოლიო
------

1. ↑  ვახუშტი ბატონიშვილი, „საქართველოს გეოგრაფია", 1904 წ. გვ. 131-132
2. ↑  Donzel, E. J. van. (1993). *The encyclopaedia of Islam, new edition.*.  E.J. Brill. ISBN 90-04-09780-5. OCLC 28507409.
**მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა** (DBMS) — პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც ურთიერთქმედებს საბოლოო მომხმარებლებთან, აპლიკაციებთან და თავად მონაცემთა ბაზასთან, მონაცემების აღებისა და გაანალიზების მიზნით. DBMS დამატებით შეიცავს მონაცემთა ბაზის ადმინისტრირებისთვის გათვალისწინებულ ძირითად შესაძლებლობებს. მონაცემთა ბაზის, DBMS და მათთან დაკავშირებული პროგრამების ერთობლიობას შეიძლება ეწოდებოდეს "მონაცემთა ბაზის სისტემა". მონაცემთა ბაზაც და მისი მართვის სისტემაც შეესაბამება მონაცემთა ბაზის კონკრეტული მოდელის პრინციპებს.

მონაცემთა ბაზის სისტემა ერთობლიობაში აღნიშნავს მონაცემთა ბაზის მოდელს, მონაცემთა ბაზის მართვის სისტემას და მონაცემთა ბაზას.

ხშირად ტერმინი "მონაცემთა ბაზა" ასევე გამოიყენება აგრეთვე DBMS-ის, მონაცემთა ბაზის სისტემის ან მონაცემთა ბაზასთან დაკავშირებული აპლიკაციის აღსანიშნავად.

მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემები უზრუნველყოფენ მონაცემთა ბაზებში არსებული მონაცემების დაცვას და უსაფრთხო შენახვას. მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემას შეუძლია ერთდროულად მოემსახუროს ათი ათასობით მომხმარებელს, ამასთან ერთად უზრუნველყოს ბაზებში არსებული მონაცემების საიმედო უსაფრთხოება და მთლიანობა.

სქოლიო
------

1. ↑  Connolly, Thomas M.; Begg, Carolyn E. (2014). Database Systems – A Practical Approach to Design Implementation and Management (6th ed.). Pearson. ISBN 978-1292061184.
2. ↑  Tsitchizris, Dionysios C.; Lochovsky, Fred H. (1982). Data Models. Prentice–Hall.ISBN 978-0131964280
3. ↑  Beynon-Davies, Paul (2003). Database Systems (3rd ed.). Palgrave Macmillan. ISBN 978-1403916013.
**ლუიშ პორტუგალიელი** (პორტ. Luís de Portugal; დ. 3 მარტი, 1506 — გ. 27 ნოემბერი, 1555) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე მანუელ I-ისა და დედოფალ მარია არაგონელის შუათანა ვაჟი. ბეჟას ჰერცოგი. პორტუგალიის მეფე ანტონიუ I-ის მამა.

ბიოგრაფია
---------

ლუიში დაიბადა 1506 წლის 3 მარტს აბრანტესში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე მანუელ I-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია არაგონელის შუათანა ვაჟი. 1521 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტი მისმა ძმამ, ჟუან III-მ დაიკავა, რომელმაც ლუიშს მაშინვე უბოძა ბეჟას ჰერცოგობა. 

1535 წელს, თავის სიძესთან, საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-თან ერთად ლუიშმა მონაწილეობა მიიღო ტუნისის დაპყრობაში. 

ოფიციალურად ლუიშს ცოლი არ ჰქოლია, მაგრამ იგი საიდუმლოდ იყო დაქორწინებული ესპანელი დიდებულის, პედრო გომესის ასულ იოლანტა გომესზე, რომელთანაც ერთი ვაჟი შეეძინა — ანტონიუ. ლუიში 1555 წლის 27 ნოემბერს გარდაიცვალა, 49 წლის ასაკში. მის შემდეგ მისი ცოლი აღარ გათხოვილა და მონაზვნად აღიკვეცა, მისი ვაჟი კი 1580 წელს პორტუგალიის დე-ფაქტო მეფე გახდა.

ლიტერატურა
----------

* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Emanuel I.". Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press.
* Liss, Peggy K. (10 November 2015). Isabel the Queen: Life and Times. University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 9780812293203.
* Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. p. 139. Retrieved 17 September 2018.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Ferdinand V. of Castile and Leon and II. of Aragon". Encyclopædia Britannica. 10 (11th ed.). Cambridge University Press.
ქალის ლიმფური სისტემა
**ლიმფური სისტემა** — ორგანიზმში არსებული და კარგად განვითარებული სისტემა,ეგრეთ წოდებული **ლიმფური კაპილარები**. სხეულის კაპილარებში სისხლის მიმოქცევის დროს მისი თხევადი ნაწილის გარკვეული რაოდენობა არ გადადის ვენებში, არამედ გამოჟონავს კაპილარის კედელში და გადადის მის ირგვლივ მდებარე შემაერთებელ ქსოვილში, რომლითაც შეერთებულია ყველა ორგანო და ქსოვილის უჯრედები. ამ კაპილარების თხელ კედლებში შედის სისხლისა და ქსოვილის შორის არსებული გარშემო ქსოვილთა სითხე, რომელსაც აქ უკვე ლიმფა ეწოდება.

ლიმფური სისტემის შემადგენლობა
-----------------------------

* ლიმფური ნაპრალები (ლათ. spatie lymphatici)

* ლიმფური კაპილარები (ლათ. capillare lymphatici)

* ლიმფური მილები (ლათ. vasa lymphatica)

* გულმკერდის ლიმფური სადინარი (ლათ. ductus thoracicns)

* მარჯვენა ლიმფური სადინარი (ლათ. ductus lumphaticus daxter)

* ლიმფური კვანძები (ლათ. folliculi lymphatici s. lymphonodi)

ლიმფა
-----

იგი მკრთალი, მოყვითალო, თითქმის უფერული სითხეა, რომელიც პლაზმისა და უჯრედების სხვადასხვა ელემენტებისაგან შედგება. ლიმფის ფორმიანი ელემენტები კი ძირითადად უბირთვო ლეიკოციტებია, რომელიც ლიმფაში განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით გვხვდება ლიმფურ კვანძებში გადასვლისას. გარდა ამისა ლიმფაში შეიძლება შეგვხვდეს ასევე ბირთვიანი ლეიკოციტები და ერითროციტები, თუმცა ისინი ლიმფასთვის დამახასიათებლებნი არ არიან.

სხვადასხვა ქსოვილის და ორგანოს ლიმფა თავისი შემადგენლობით შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხავდებოდეს ერთმანეთისაგან, რადგან ის უჯრედების დესიმილაციის პროდუქტებს შეიცავს.

ლიმფის გამოტანა უჯრედთა შორის ლიმფური ნაპრალებიდან ენდოთელით მოფენილი ლიმფური ძარღვების გზით ხდება. ამ ძარღვებს გულმკერდის სადინარისა და მარჯვენა ლიმფური სადინარის დახმარებით ლიმფა ვენურ სისხლში გადააქვს. ამრიგად, სისხლიდან ლიმფურ კაპილარებში გადასული სითხე კვლავ უბრუნდება სისხლს და მასში უჯრედების დაშლილი მთელი რიგი პროდუქტები შეაქვს.

ლიმფური სივრცეები
-----------------

ლიმფური სივრცეები უჯრედშუა ნაპრალებია, რომლებშიც სისხლძარღვთა კაპილარებიდან გამოჟონავს ლიმფას. ასეთ სივრცეებს ეკუთვნის: პერიტონეუმის, პლევრისა და გულის პერანგის, სეროზული ღრუები, ტვინის პარკუჭების ღრუები, ზურგის ტვინის ცენტრალური არხი, თავისა და ზურგის ტვინის გარსთაშუა სივრცეები, შიგნიტა ყურის სივრცე, თვალის კამერები, პერივასკულარული და პერინევრალური სიბრცეები, სახსრების და მყესების ბუდეების სინოვიალური ღრუები და სხვა. 

ლიმფური კაპილარები

ლიმფური კაპილარები
------------------

ლიმფური კაპილარები უწვრილესი სისხლძარღვებია, რომლებსაც ლიმფა გამოაქვს უჯრედშუა ნაპრალებიდან. ლიმფური კაპილარების კედელი, სისხლძარღვთა კაპილარების მგავსად, შედგება ერთ შრედ განლაგებული ენდოთელის უჯრედებიდან, რომელთა დიამეტრიც გაცილებით დიდია ვიდრე სისხლძარღვთა კაპილარების.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ელენთა — MedGeo.Net დაარქივებული 2015-11-30 საიტზე Wayback Machine.

ლიტერატურა
----------

* *თვალაძე გ.*, ადამიანის ანატომია, ტ. 2, გვ. 206-209.
**ლუტფიარ მუსლიმ ოღლუ იმანოვი** (აზერ. Lütfiyar Müslüm öğlu İmanov; დ. 17 აპრილი, 1928. სოფ. პეტროპავლოვკა, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ — გ. 2008 წლის 21 იანვარი, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი ოპერის მომღერალი (დრმატული ტენორი), პედაგოგი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1977).

ბიოგრაფია
---------

ლუტფიარ მუსლიმ ოღლუ იმანოვი 1928 წლის 17 აპრილს (სხვა ცნობებით 1929 წელს) სოფელ პეტროპავლოვკაში (ამჟამად საბირაბადი, აზერბაიჯანი) დაიბადა.

1957 წელს ზეინალის სახელობის ბაქოს მუსიკალური სასწავლებლის ვოკალური განყოფილება (ვოკლაური განყოფილების გამგის ა. ა. მილოვანოვის კლასი), ხოლო 1968 წელს აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი დაამთავრა.

1954 – 1956 წლებში აზერბაიჯანის ტელევიზიისა და რადიოს გუნდის სოლისტი, ხოლო 1956 – 1957 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრის სოლისტი იყო. 1956 – 1959 წლებში აზერბაიჯანის მუსიკალური კომედიის თეატრში მუშაობდა.

1957 წელს ჰქონდა დებიუტი, მოსკოვში უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერაში „ქოროღლი" - მთავარი როლი შეასრულა.

1958 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი იყო.

1965 წელს გადიოდა სტაჟირებას მოსკოვის დიდ თეატარში, 1975 წელს თეატრ „ლა სკალაში" (მილანი, იტალია).

1968 წლიდან 30-ზე მეტ ოპერაში მთავარი როლით გამოდიოდა.

გამოდიოდა კონცერტებზე, ასრულებდა მსოფლიოს ხალხთა და აზერბაიჯანულ ხალხურ სიმღერებს და სხვ. იყო გასტოლებზე საზღვარგარეთ, მათ შორის ირანში, იტალიაში, გერმანიაში, ინდოეთში, კანადაში, აშშ-ში, ჩეხოსლოვაკიაში, თურქეთში, რიგ არაბულ ქვეყნებში.
დაკავებული იყო პედაგოგიური საქმიანობით. საბჭოთა პერიოდში ასწავლიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში (პროფესორი), 1991 – 1995 წწ. სტამბოლისა და იზმირის საოპერო თეატრებში.
1987 – 1991 წწ. ეკავა აზერბაიჯანის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის თავმჯდომარის თანამდებობა. 
1980 და 1985 წლებში არჩეული იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
გარდაიცვალა 2008 წლის 21 იანვარს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

სქოლიო
------

1. ↑  Discogs — 2000.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q504063'></a>
2. ↑  Иманов Лютфияр Муслим оглы // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
3. ↑  Лютфияр Муслим оглы Иманов (некролог). «Бакинский рабочий». № 2. 23 января 2008.
4. ↑  Лютфияр Иманов დაარქივებული 2011-07-06 საიტზე Wayback Machine.  (на азербайджанском языке). *Kinozal.az*
**ლინგაიენის ყურე** ― დიდი ყურე ლუსონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია 56 კმ-ზე. ყურის სამხრეთით პანგასინანი, ხოლო აღმოსავლეთით ლა-უნიონი მდებარეობს. ყურეში მდინარეები: აგნო და ბალილი ჩაედინება.

გეოგრაფია
---------

ყურეში ათეულობით კუნძული მდებარეობს, რომელთაგან ყველაზე მეტად ასი კუნძულის ეროვნული პარკია ცნობილი. ღირსშესანიშნაობა 123 კუნძულს მოიცავს, რომელთა დიდი ნაწილიც მცირე ზომისაა. უდიდესი კუნძულია კაბარუიანი, რომელიც ანდის მუნიციპალიტეტს შეადგენს. მეორე უდიდესი კუნძული სანტიაგოა.

ლაბრადორი და სან-ფაბიანი გრძელი ნაცრისფერი პლაჟებით ხასიათდება. ცნობილი პლაჟები მდებარეობს ბონუან-ტონდალიგანის, ბოლინაოსა და სან-ფერნანდოს ნაპირებზე. ქვიშიანი ფსკერის გამო ლინგაიენის ყურეში მუქი წყალია. წარსულში ყურეში მარჯნის რიფებიც იყო, თუმცა დინამიტებით თევზაობის გამო აღარაა შემორჩენილი. მარჯნის რიფების აღსადგენად სპეციალური ღონისძიებები ტარდება, განსაკუთრებით ასი კუნძულის ეროვნულ პარკში.

სქოლიო
------

1. ↑  *Lonely Planet: Philippines*, Lonely Planet Publications Pty Ltd. 9th edition, June 2006, ISBN 1-74104-289-5
კურო
ფური
**ლიმუზენური ჯიში**, *ლიმუზენი* (ფრანგ. limousine) — მსხვილი რქოსანი საქონლის სახორცე მიმართულების ჯიში. სახელწოდება მომდინარეობს საფრანგეთის ისტორიული ოლქის, ლიმუზენის დასახელებიდან. წარმოშობილია ადგილობრივი აკვიტანიური საქონლისგან, რომელსაც საფრანგეთის დასავლეთ და ცენტრალურ რაიონებში აშენებდნენ. ჯიში ცნობილია XIX საუკუნის ბოლოდან.

ცხოველი გამოირჩევა დიდი ტანით. მკერდი მომრგვალებულია, ზურგი ძალიან ფართო და სწორი, ძლიერ განვითარებული მუსკულატურით. გავის ძვალი გრძელი, კარგად დაკუნთული, ბარკალი სავსე. ჩონჩხი მაგარი, შედარებით მსუბუქი. რქები მოკლეა, ოდნავ ქვემოთ დაშვებული. ჩლიქები გამძლე. ფერად მუქი წითელია, მუცლის ქვედა ნაწილში, თვალებისა და ცხვირ-ტუჩის გარშემო უფრო ღიაა. კურო იწონის 900–1100 კგ-ს, ფური — დაახლ. 600–700 კგ-ს; სიმაღლე მინდაოში საშუალოდ 145 და 133 სმ შესაბამისად.

ლიმუზენური ჯიშის სახორცე მიმართულების სხვა მსხვილი ჯიშებისაგან გამოირჩევა ხბოს მოგების სიადვილით, რაც განპირობებულია მისი ანატომიური თავისებურებებით და დაბადებისას ხბოს ცოცხალი მასის სიმცირით (36–39 კგ); რთული შემთხვევების რაოდენობა 2%-ს არ აღემატება. საშუალო წლიური მონაწველი 1500–1800 კგ რძეა. მოზარდეულს ძირითადად საწოვარებით ზრდიან. მალმწიფადი ჯიშია. რძით კვების შეწყვეტისას (დაახლ. 7 თვის ასაკში) ხბოს ცოცხალი მასა 210–230 კგ-ია. ინტენსიური გამოზრდისა და კვების დროს 12 თვის მოზვერი იწონის 450 კგ-ს, დღე-ღამეში იმატებს 800–1000 (1300-მდე) გრამს. ნაკლავის გამოსავალი 62–65%, გატყავებულ ხორცში ძვლის შემცველობა 16–17%-ია. ხორცი ნაზია, ადევს ქონის შედარებით თხელი ფენა, ბევრია კუნთშიდა ქონი, ხასიათდება კარგი საგემოვნო თვისებებით.

კარგად აკლიმატიზდება, ძალიან კარგად იყენებს საძოვრებს, მათ შორის მთის კალთებზეც. მის მოშენებას მისდევენ საფრანგეთში. სანაშენე ცხოველები შეჰყავთ სხვადასხვა ქვეყანაში. კუროებს ფართოდ იყენებენ სხვა ჯიშის ფურებთან სამრეწველო შეჯვარებებში.

ლიტერატურა
----------

* *Щеглов Е. В.* Лимузинская порода // Большая российская энциклопедия. т. 17. — М. 2011. — стр. 485.
* Лимузин // Сельско-хозяйственный энциклопедический словарь / Главный редактор: В. К. Месяц. — М.: «Советская энциклопедия», 1989. — стр. 275.
საფოსტო მარკა ბაიმლერის გამოსახულებით
**ჰანს ბაიმლერი** (გერმ. Hans Beimler; დ. 2 ივლისი, 1895, მიუნხენი, გერმანიის იმპერია — გ. 1 დეკემბერი, 1936, მადრიდი, ესპანეთი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ანტიფაშისტი, ესპანეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე რესპუბლიკელების მხარეზე. 1918 წლიდან იყო გერმანიის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1919 წელს მონაწილეობდა ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკის დაცვაში, რის გამოც 2 წელი საპყრობილეში გაატარა. 1932 წელს აირჩიეს რაიხსტაგის დეპუტატად, თუმცა, 1933 წლის მაისში იგი ნაცისტებმა დააპატიმრეს და დახაუს საკონცენტრაციო ბანაკში გააგზავნეს, საიდანაც იგი იმავე წლის მაისში გაიქცა და მოახდინა ჩეხოსლოვაკიაში ემიგრაცია. მონაწილეობდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში. დაიღუპა 1936 წლის 1 დეკემბერს, მადრიდთან.

ლიტერატურა
----------

* Helden des Widerstandskampfes gegen Faschismus und Krieg, B. 1952, S. 32—35;
* Erkampft das Menschenrecht. Lebensbilder und letzte Briefe antifaschistischer Widerstandskampfer, B. 1958, S. 59-61.
* Hugh Thomas. The Spanish Civil War. — New York: Harper and Row, 1977. — ISBN 0-06-014278-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია (რუსული)
მიხეილ ამირაჯიბის აკლდამა
**მიხეილ ქაიხოსროს ძე ამირაჯიბი** (დ. 2 სექტემბერი, 1833 ― გ. 25 ნოემბერი, 1903, თბილისი) — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1899).

ბიოგრაფია
---------

სამხედრო სამსახური დაიწყო თბილისის გრენადერთა პოლკში რიგით ჯარისკაცად (1851). ყირიმის ომის (1853–1856) დროს კავკასიის ფრონტზე ოსმალეთის წინააღმდეგ მონქწილეობდა ს. ბაიანდურის, ბაშკადიკლარისა და ყარსის ბრძოლებში. 1877 წელს ამირაჯიბი დაინიშნა ელიზავეტპოლის (ახლანდელი განჯა) 156-ე პოლკის მეთაურად. ამირაჯიბმა განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი რუსეთ-ოსმალეთის 1877–1878 ომის დროს, იერიშით აიღო გელიავერდის სიმაღლეები, რამაც განაპირობა არდაჰანის დაცემა. თავი ისახელა დევე-ბოინუსთან ბრძოლაში. 1877 ამირაჯიბმა გენერალ-მაიორის ჩინი მიიღო. 1893 წელს იგი 39-ე ქვეითი დივიზიის უფროსად დაინიშნა, 1899 წლიდან, გენერალ-ლეიტენანტის ჩინით - კავკასიის I საარმიო კორპუსის მეთაურად. ამირაჯიბი დაჯილდოებული იყო მრავალი საბრძოლო ორდენითა და მედლით.

ლიტერატურა
----------

* *მაგრაქველიძე რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 397.
**მოსკოვის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი**  (რუს. Храм Воскресения Христова) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალურ ადმინისტრაციულ ოლქში იაკიმანკის რაიონში. 

ეკლესიაში ოთხი საკურთხეველია. მათ შორის მთავარი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის სახელზე, რომლის სახელობისაცაა თავად ტაძარი. ეკლესიის კედლები მოხატეს სამეფო იზოგრაფებმა პეტრე ბელიაევმა, ნიკოლ სოლომონოვმა, პეტრე კორობოვმა და პეტრე ბილინდინმა. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

პირველი ცნობები აღდგომის ეკლესიის შესახებ ჩნდება 1493 წელს. სიგელში, რომელიც მოსკოველმა თავადმა, ივანე პატრიკევმა მისცა თავის შვილებს, აღნიშნულია მისი სამფლობელოები, სწორედ აქაა მოხსენიებული აღდგომის ეკლესია. 1504 წელს დიდი მთავარი ივანე III ამ მიწებზე უკვე საუბრობს, როგორც სოფელ კადაშზე. 1625 წლიდან საპატრიარქოს წიგნებში გვხვდება რეგულარული ჩანაწერები ტაძრის შესახებ. 

კადაშის აღდგომის ეკლესია, თანამედროვე მეცნიერების აზრით მაშინდელი ეპოქის დომინანტად ითვლებოდა და განსაზღვრა მოსკოვის დაგეგმარების ხასიათი: ივანე დიდის სამრეკლოდან, კადაშის აღდგომის ტაძრის გავლით კოლომენსკოეს ამაღლების ეკლესიამდე.

პირველი ქვის შენობა ააგეს 1656 წელს და არსებობდა 30 წელი. ამ ნაგებობიდან დღევანდელ დღემდე შემონახულია მხოლოდ სამხრეთის აფსიდა. 1687 წელს დაიწყო ახალი ორსართულიანი ხუთგუმბათიანი ტაძრის მშენებლობა. მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭარ კონდრატე დობრინინისა და მისი შვილის, ლონგინის, სახსრებით. ახალ ტაძარს დასავლეთის მხრიდან მიაშენეს 43 მეტრის სიმაღლის სამრეკლო. ტაძარი ააგეს მოსკოვური ბაროკოს სტილში, რომელიც ხასიათდება მოხდენილი დეკორითა და ფაქიზი სილუეტებით. 

1812 წელს ეკლესია გაძარცვეს, სერიზულად დაზიანდა XVII საუკუნის ფრესკები, ქვემო ტაძარში ნაპოლეონის არმიამ საჯინიბო მოაწყო. ხანძრის შევეგად სამრეკლოც განადგურდა. ტაძრის ფასეულობების დიდი ნაწილი გაიტაცეს. 

1830-იან წლებში დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, რომელიც 1863 წელი გაგრძელდა.

ქრისტეს აღდგომის ტაძარი, 1882 წელი
1934 წელს ეკლესია დახურეს. მის შენობაში განათავსეს სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებები, მათ შორის სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის არქივი და ძეხვის ფაბრიკის სპორტული კლუბი. XX საუკუნის შუა წლებში ტაძარი გარემონტა არქიტექტორმა გალი ალფეროვამ.

2006 წლის 1 დეკემბერს ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას.

ლიტერატურა
----------

* Алфёрова Г.В. Памятник русского зодчества в Кадашах. — М.: Просвещение, 1974. — 208 с. — 40 000 экз.
* Воскресенский Н. Десятилетие Московской Воскресенской, что в Кадашеве, церкви. — М.: Типо-литография Г. И. Простакова, 1904. — 44 с.
* Кадашевские чтения. Сборник статей конференции. Выпуск 1. — М.: Кадашевская слобода, 2007. — 130 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Воскресения Христова в Кадашах (официальный сайт)
* Церковь Воскресения Христова в Кадашах на сайте Храмы России
* Храм Воскресения Христова на *sobory.ru*
* Видео: Храм Воскресения Христова в Кадашах დაარქივებული 2011-07-06 საიტზე Wayback Machine.
* Конференции «Кадашевские чтения» დაარქივებული 2012-12-12 საიტზე Wayback Machine.
**პრინცი ჰანს-ადამ II** — ლიხტენშტაინის მონარქი და სახელმწიფოს მეთაური 1989 წლიდან. პრინცი დაიბადა 1945 წლის 14 თებერვალს ციურიხში. მამა, ლიხტენშტაინის პრინცი ფრანს-იოსებ II იყო, ხოლო დედა პრინცესა ჯინა (ჯორჯიანა ვონ ვილჩექი). ისინი 1943 წელს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ოთხი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი, მათ შორის, უფროსი, დღევანდელი მონარქი ჰანს-ადამი. 

ჰანს-ადამი სახელმწიფოს მეთაურია 1989 წლიდან, 2003 წლის რეფერენდუმმა (მოსახლეობის 2/3 მხარდაჭერით) მას მნიშვნელოვანი ძალაუფლება მიანიჭა. პრინცი ერთ-ერთი უმდიდრესი მონარქია მსოფლიოში. მისი ქონება 3,9 მილიარდ დოლარს აჭარბებს. მის მფლობელობაშია LGT ბანკი (დაარსდა 1920 წელს), ასევე ხელოვნების ნიმუშთა მნიშვნელოვანი კოლექცია. მონარქი თავისუფლად საუბრობს გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ და იტალიურ ენებზე. 

პრინცი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა ვადუცის ციხე-სიმაგრეში. მან დაწყებითი განათლება ვადუცში მიიღო და მონაწილეობდა სკაუტთა სამსახურში. 1956 წელს, მამამისის მსგავსად, შევიდა სახელმწიფო „შოტენგიმნაზიაში", ვენაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა შვეიცარიაში. მოგვიანებით მუშაობდა ლონდონის ერთ-ერთ ბანკში. მიიღო ეკონომიკური განათლება St. Gallen University-ში. პრინცის მეუღლეა პრინცესა მარია აგლას ვონ ქინსკზე. სამეფო წყვილს ოთხი შვილი ჰყავს, მათ შორის ტახტის მემკვიდრე, პრინცი ალოუსი, რომელიც 1968 წელს დაიბადა. 

ლიხტენშტაინის პრინცისა და მისი ოჯახის ოფიციალური რეზიდენცია ვადუცში არის ვადუცის ციხესიმაგრე, რომელიც ალპებში მდებარეობს. მართალია, ციხესიმაგრე ღია არ არის ფართო საზოგადოებისათვის, მაგრამ მდებარეობიდან გამომდინარე, ის მაინც მრავალ ტურისტს იზიდავს.

ლიტერატურა
----------

* გ. ჭანტურია, ს. ჭანტურია - მსოფლიოს მონარქები, თბ. 2008 წ.
**მოსკოვის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია** (რუს. Церковь Успения Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ვეშნიაკის რაიონში. 

ქვემო ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, ეგვტერი კი - სერგი რადონეჟელის სახელზე. ზედა ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ქრისტეს აღდგომის წმინდა ტაძრის განახლების დღესასწაულის სახელზე, სამხრეთის ეგვტერი - ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, ხოლო ჩრდილოეთის ეგვტერი ელია წინასწარმეტყველის სახელზე

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია მდებარეობს ძველი დასახლების ვეშნიაკის ადგილზე, რომელიც პირველად წყაროებში მოიხსენიება XVI საუკუნეში. ისევე როგორც მეზობელი კუსკოვო, ვეშნიაკოვოც დაკავშირებულია შერემეტიევების გვართან. 

ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ააგო თევდორე ივანეს ძე შერემეტიევმა 1644-1646 წლებში. ამ პერიოდში შერემეტიევს მნიშვნელოვანი თანამდებობა ეკავა რუსეთის მთავრობაში.

ეკლესიას ადგას გუმბათი, ხოლო მოგვიანებით სიმეტრიულად მიაშენეს ეგვტერები. XVII საუკუნეში ეკლესიას მიაშენეს სამრეკლო.

თავისი არსებობის 300 წლის განმავლობაში ღვთისმშობლის მიძინებს ეკლესიამ, როგორც ინტერიერში, ასევე ექსტერიერში არაერთხელ განიცადა ცვლილება. შიდა კედლის უკანასკნელი რესტავრაციის პერიოდში აღმოაჩინეს საღებავის ცხრა ფენა. მიძინების ტაძარს გარს აკრავს სამრევლო სასაფლაო, სადაც დაკრძალულები არიან მიმდებარე სოფლების მაცხოვრებლები. 

1922 წლის 22 მაისს ბოლშევიკებმა ეკლესიიდან დაიტაცეს საეკლესიო საგანძური, წინამძღვრის ჯვარი და სახარებაც კი. ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი დახურეს დიდი სამამულო ომის დაწყებამდე, 1940 წელს. ომის წლებში ტაძარში განთავსებული იყო სამხედრო საწყობი და სარემონტო სახელოსნო. 1947 წელს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება. სურთულეების მიუხედავად შეძლეს გადაერჩინათ საეკლესიო ფასეულობების ნაწილი, მათ შორის ძველი ხატები. ხატების ნაწილი ძლიერ დაზიანდა სინესტის გამო. სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შემდეგ ზაფხულის ცივი ტაძარი გადააკეთეს ზამთრის თბილ ტაძრად.

2013 წლის ივლისიდან ტაძრის წინამძღვარია როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტი მერკური (ივანოვი).

გალერეა
-------

* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Полная история Успенской церкви დაარქივებული 2009-11-05 საიტზე Wayback Machine.
* Успенская церковь на *russian-church.ru*
* Успенская церковь на *sobory.ru*
* Фотографии Успенской церкви на *photovao.ru* დაარქივებული 2010-02-19 საიტზე Wayback Machine.
* Сайт храма
* Информация о храме
ლუქსემბურგის სასახლე ბაღიდან
**ლუქსემბურგის ბაღი** (Jardin du Luxembourg; მეტსახელი "ლუკო"') — 224 500 მ² საზოგადოებრივი პარკი, უდიდესი ქალაქში, მდებარეობს VI ოლქში, პარიზი, საფრანგეთი. აქვე მდებარეობს ლუქსემბურგის სასახლე, რომელშიც საფრანგეთის სენატია განთავსებული.

სასახლე და ბაღები აგებულია არქიტექტორ სალომონ დე ბროსის მიერ მარი დე მედიჩისთვის 1615-27 წლებში.

ბაღები მოიცავს ვრცელ შემოღობილ სათამაშო მოედანს, რომელიც ადგილობრივი ბავშვებისა და მათ მშობლების საყვარელი ადგილია. მის გვერდით ასევე პოპულარული თოჯინების თეატრი და საქანელებია. დროდადრო ღია გაზებოში უფასო კონცერტები ტარდება. მის გვერდით მცირე ღია რესტორანი მდებარეობს.

ბაღები პოპულარული მისი სიმშვიდის გამო გახდა. მცირე ზომის აუზში ბავშვები მინიატურული ნავებით ერთობიან. ბაღში მიმოფანტულია მრავალი მცირე და დიდი ზომის ქანდაკება და მონუმენტი. აუზის ირგვლივ საფრანგეთის ყოფილი დედოფლების ქანდაკებებია.

ლუქსემბურგის ბაღის გვერდით მდებარეობს ოდეონის თეატრი და პარიზის ნაღმების უმაღლესი ნაციონალური სკოლა (École nationale supérieure des Mines de Paris).

სეზონის მიხედვით ბაღი ღიაა: დილის 7:30-დან საღამოს 9:45-მდე.

ტრივია
------

* 1815 წლის 7 დეკემბერს, აქ დახვრიტეს საფრანგეთის მარშალი მიშელ ნეი ნაპოლეონ ბონაპარტის მხარდაჭერის გამო.
* ანრი მატისს ეკუთვნის ფერწერული ტილო "ლუქსემბურგის ბაღები". ტილო შეიარაღებულმა მძარცველება გაიტაცეს შაკარა დუ სეუს მუზეუმიდან.
* ამ ბაღში ხვდებიან ერთმანეთს მარიუსი და ჟან ვალიინსა და კოსეტს მიუზიკლში *Les Misérables*.

სურათები
--------

ლუქსემბურგის ბაღის პანორამული ხედი
მარი დე მედიჩის შადრევანი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Jardin du Luxembourg - ბაღების, ქანდაკებების ახლანდელი და ძველი ფოტოები
* ლუქსემბურგის ბაღი გარიჟრაჟზე - ნახატების სერია ამერიკელი მხატვარი ჯონ სინგერ სარჟენტის მიერ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუქსემბურგის ბაღი***

* პარიზის პარკების და ბაღების სია

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პარიზის ღირსშესანიშნაობები |
| --- |
|  |
| 
ტრიუმფალური თაღი • ნოტრ-დამი • პომპიდუს ცენტრი • შანზ-ელიზე • კონსერჟერია • ეიფელის კოშკი • გრან პალე • ლუქსემბურგის ბაღი • ინვალიდთა სახლი• ლუვრი • მულენ რუჟი • ორსეს მუზეუმი • გარნიეს სასახლე • პერ-ლაშეზის სასაფლაო • შაიოს სასახლე • მარსის ველი • ბურბონის სასახლე • მადლენის ეკლესია • შატლეს მოედანი • ოტელ-დე-ვილის მოედანი • მერიის შენობა • არსენალის პავილიონი |  |

 |

კოორდ.:  48°50′49″N, 2°20′14″E
**ლუკა ბაქანიძე** (დ. 1982) — ქართველი მწერალი და პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საინფორმაციო სააგენტოში, პრესაში. 2005 წლიდან ლიტერატურულ პერიოდიკაში აქვეყნებს ლექსებს, მოთხრობებს, თარგმანებსა და წერილებს. 

2011 წელს გამოსცა პირველი წიგნი, ლექსების კრებული „ღმერთი ჩემი, მოხეტიალე". 2014 წელს გამოქვეყნდა მისი რომანი „მესამე ნაპირი", რომელიც პრემია „საბას" ფინალისტი გახდა. 2017 წელს მწერალს მიენიჭა „საბა" მოთხრობათა კრებულისთვის „სად ხარ, ლაზარე".

ბიბლიოგრაფია
------------

* „ღმერთი ჩემი, მოხეტიალე" (2010), პოეტური კრებული
* „მესამე ნაპირი" (2015), რომანი
* „სად ხარ, ლაზარე" (2017), პროზაული კრებული

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლუკა ბაქანიძე — საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი
* ია ანთაძე. ინტერვიუ ლუკა ბაქანიძესთან. 1TV.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-28. ციტირების თარიღი: 2022-03-18.

სქოლიო
------

1. ↑  პრემია საბას გამარჯვებულები და ნომინანტები 2015.
2. ↑  პრემია საბას გამარჯვებულები და ნომინანტები 2017.
მ. ბილანიშვილი. „ქართველი ქალის პორტრეტი".
**მიხეილ იოსების ძე ბილანიშვილი** (დ. 23 თებერვალი, 1901, ყაღიზმანი, რუსეთის იმპერია — გ. 8 მარტი, 1934, პარიზი; დაკრძალულია იქვე, ტიეს სასაფლაოზე) — ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა იოსებ ბილანიშვილის და ეკატერინე თარხნიშვილის ოჯახში. მამამისი იყო რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი, რუსეთ ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მონაწილე. წარმოშობით სოფ. პატარძეულიდან. ჰყავდათ სამი შვილი, სოსო, ნინო და მიხეილი. ოჯახი მცირე ხნით ცხოვრობდა სარაყამისში, შემდეგ დასახლდა თბილისში.

მიხეილ ბილანიშვილმა საშუალო განათლება მიიღო თბილისის ვაჟთა III გიმნაზიაში. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1922 წელს შევიდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. სწავლობდა ფერწერას. მისი მასწავლებლები იყვნენ გიგო გაბაშვილი და ევგენი ლანსერე. 1922–1923 წლებში მხატვრულად გააფორმა რესტორანი „შამპანი" (შექმნა კომპოზიცია „ბურთის თამაში"). 1921–1925 წლებში იყო ქართველ ხელოვანთა საზოგადოების წევრი. 1924 წელს ამ საზოგადოებამ სწავლის გასაგრძელებლად პარიზში გაგზავნა. დაამთავრა ანდრე ლოტის სამხატვრო სკოლა. 1927 წელს მან ორი სურათით დავით კაკაბაძესა და ელენე ახვლედიანთან ერთად მონაწილეობა მიიღო პარიზის დამოუკიდებელ მხატვართა 38-ე გამოფენაში1928 წელს პარიზში მოეწყო მისი ნამუშევრების გამოფენა. ტუბერკულოზით მძიმედ ავადმყოფი გარდაიცვალა იქვე, 34 წლის ასაკში.

მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია: „ქუჩა პარიზში" (1925), „პარიზი–სატრიუმფო თაღი" (1926), „ქართველი ქალის პორტრეტი" (1928, ყველა — საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში). სხვა ნამუშევრები ასევე დაცულია საქართველოსა და ევროპის კერძო კოლექციებში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 434.
* *შარაძე გ.*, უცხოეთის ცის ქვეშ, ტ. II, თბილისი: „მერანი", 1993. — გვ. 438-457.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მიხეილ ბილანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჰანტერ ტომფსონი, 1971 წელი
**ჰანტერ სტოკტონ ტომფსონი** (ინგლ. Hunter Stockton Thompson; დ. 18 ივლისი, 1937, ლუისვილი, კენტუკი – გ. 20 თებერვალი, 2005, ვუდი კრიკი, კოლორადო) — ამერიკელი ჟურნალისტი და მწერალი, „გონზო ჟურნალისტიკის" ფუძემდებელი. სახელი გაითქვა 1967 წელს, როცა დაწერა წიგნი მოტოციკლისტების კლუბ „Hells Angels"-ზე.

1970 წელს გამოვიდა ტომფსონის სტატია „კენტუკის დერბი დეკადანსური და გარყვნილია" ჟურნალ „Scanlan's Monthly"-ში. ამან ტომფსონს უფრო მეტი ცნობადობა მოუტანა და სახელი გაუთქვა, როგორც კონტრ-კულტურულ მწერალს. ამასთან ერთად, ეს იყო პირველი ნაბიჯი „გონზო ჟურნალისტიკის" მიმდინარეობის დაფუძნებისკენ, რომლის ფარგლებშიც ავტორი ამბის ცენტრალური ფიგურა და უშუალო მონაწილეცაა.

ტომფსონის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „შიში და ზიზღი ლას-ვეგასში" (1971), რომელიც ორჯერ იყო ეკრანიზებული.

ტომფსონი აქტიურად მონაწილეობდა პოლიტიკურ პროცესში და 1970 წელს იყრიდა კოლორადოს პიტკინის საგრაფოს შერიფად, როგორც „ფრიკთა ძალაუფლების" წარმომადგენელი. იყო პრეზიდენტ რიჩარდ ნიქსონის კრიტიკოსი.

1970-იანი წლების შუა პერიოდიდან ტომფსონი შედარებით იშვიათად იყო აქტიური საზოგადოებრივ ველზე და აცხადებდა, რომ აღარ შეეძლო მოვლენების გაშუქება ისე, როგორც ადრე გამომდინარე იქიდან, რომ მას მარტივად ცნობდნენ.

გარდაიცვალა 67 წლის ასაკში, სუიციდის შედეგად. ანდერძის შესაბამისად, კრემაციის შემდეგ მისი ფერფლი ზარბაზნიდან გაისროლეს.

სქოლიო
------

1. ↑  „Obituary: Hunter S Thompson". *BBC News*. 21 თებერვალი, 2005. ციტირების თარიღი: 3 აგვისტო, 2012. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  Kunzru, Hari (October 15, 1998). „Hari Kunzru reviews 'The Rum Diary' by Hunter S. Thompson and 'The Proud Highway' by Hunter S. Thompson, edited by Douglas Brinkley · LRB 15 October 1998". *London Review of Books*. Lrb.co.uk. pp. 33–34. ციტირების თარიღი: 11 ოქტომბერი, 2012. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
**მომსახურების სააგენტო** — საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.

მისია და მიზანი
---------------

შინაგან საქმეთა სამინისტოს მომსახურების სააგენტოს მიზანი არის სერვისების დახვეწა, თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და მომსახურების გაუმჯობესება. 
სააგენტოს მისია კი:

* საზოგადოების ჩართულობით ჩამოაყალიბოს მარტივი, სწრაფი, სანდო, თანამედროვე და მომხმარებელზე მაქსიმალურად ორიენტირებული სისტემა.
* ხელი შეუწყოს სერვისების განვითარებასა და ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელებას.
* უზრუნველყოს სააგენტოს საქმიანობისადმი საზოგადოების ნდობის გაზრდა.

შსს მომსახურების სააგენტოს ძირითადი ღირებულებებია:
პროფესიონალიზმი (მომსახურების სააგენტოს თანამშრომლები მოქმედებენ კანონმდებლობისა და მომსახურების სტანდარტების შესაბამისად. სხვადასხვა ტრენინგებისა და სწავლებების შედეგად, მუდმივად ხდება თანამშრომლების გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება), კომფორტული გარემოს შექმნა (მომსახურების სააგენტო მაქსიმალურად ორიენტირებულია მოქალაქეებისთვის კომფორტული გარემოს შექმნაზე, ხარისხიანი და სწრაფი სერვისის მიწოდებაზე და ეფექტიან მომსახურებაზე. ამავდროულად, სააგენტოს ყველა სტრუქტურული ერთეული ადაპტირებულია და მორგებულია შშმ პირების კონკრეტულ საჭიროებებზე) და გამჭვირვალობა (მომსახურების სააგენტოს საქმიანობის შესახებ ინფორმაცია ღიაა ყველა დაინტერესებული პირისთვის, კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად).

#### საკონტაქტო ინფორმაცია:

* საქართველო, თბილისი - წითელი ხიდის გზატკეცილი 21-ე კმ.
* ელ. ფოსტა: sagency@sa.gov.ge
* ტელ.: 12 72, საზღვარგარეთიდან: (+995) 0322 41 91 91

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.sa.gov.ge დაარქივებული 2018-08-30 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  www.sa.gov.ge - მისია და მიზანი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-30. ციტირების თარიღი: 2018-07-26.
2. ↑  www.sa.gov.ge.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-30. ციტირების თარიღი: 2018-07-26.
**ჰანს პეტერ ალტჰაუსი** (გერმ. Hans Peter Althaus; დ. 6 მარტი 1939, ზიგენი) — გერმანელი ენათმეცნიერი და ემერიტუს-პროფესორი.

ცხოვრება
--------

1957 წელს კასელში აბიტურის შემდეგ, ჰანს პეტერ ალტჰაუსი შევიდა ქალაქ მარბურგის ფილიპს-უნივერსიტეტში, სადაც 1959-დან 1966 წლამდე გერმანისტიკას, ნორდისტიკასა და პოლიტოლოგიას სწავლობდა. 

1966 წელს მან დაიცვა დისერტაცია *გვიანი შუასაუკუნეების ებრაული ხალხური ლიტერატურის ენობრივსა და საგამოცემო პრობლემებზე* და მიენიჭა ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი. 

1971 წლამდე მუშაობდა მარბურგის გერმანული ენის კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანაშემწედ. რის შემდეგ ემერიტირებამდე მუშაობდა ტრირის უნივერსიტეტში პროფესორად გერმანისტიკული ლინგვისტიკის დარგში. იქვე ასწავლიდა სპეციალობებს გერმანულს როგორც უცხო ენასა და იდისტიკას. 

1987-1990 წლებში ჰანს პეტერ ალტჰაუსი მიწვევით მუშაობდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ვუჰანის უნივერსიტეტში და 1993 წელს ქალაქ ვუჰანის მუსიკალური სკოლაში. 1990 წლიდან პროფესორი ჰ. პ. ალტჰაუსი ვუჰანის უნივერსიტეტის უცხო ენათა ფაკულტეტის პროფესორია.

კვლევის ძირითადი თემები
-----------------------

ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის ექსპერტი იდიშიდან გერმანულში დამკვიდრებულ ნასესხობათა დარგში. მისი კვლევის თემებს შორისაა აგრეთვე ჩინურის გავლენა გერმანულ ენაზე. პროფ. ჰ. პ. ალტჰაუსის სხვა კვლევები შეეხება გერმანული სიმღერის, - ე.წ. „კუნსტლიდის" კვლევას. 

მის კალამს ეკუთვნის მრავალი შრომა სოციოლინგვისტიკისა და დიალექტოლოგიის დარგებში. 

ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის თანაგამომცემელი მაქს ნიმაიერის გამომცემლობაში (Max Niemeyer Verlag) შექმნილი გერმანისტიკული ლინგვისტიკის ლექსიკონისა, რომელშიც მას ეკუთვნის სპეციალური თავი გრაფეტიკის (Graphetik), გრაფემიკის (Graphemik), ორთოგრაფია-ორთოფონიის შესახებ.

რჩეული ნაშრომები
----------------

* Die Cambridger Löwenfabel von 1382. (*1382 წელს შესრულებული ერთი დაზიანებული ტექსტის გამოკვლევა და გამოცემა*) Untersuchung und Edition eines defektiven Textes. de Gruyter, Berlin 1971 (zugleich Dissertation Marburg 1966). ISBN 3-11-003671-1.
* Zocker, Zoff & Zores. Jiddische Wörter im Deutschen. (*იდიშური სიტყვები გერმანულ ენაში*) Beck, München 2002; 4. Auflage 2014. ISBN 978-3-406-66912-5.
* Kleines Lexikon deutscher Wörter jiddischer Herkunft. (*იდიშური წარმოშობის გერმანულ სიტყვათა ლექსიკონი*) Beck, München 2003; 4. Auflage 2014. ISBN 3-406-66912-3.
* Chuzpe, Schmus & Tacheles. Jiddische Wortgeschichten. (*იდიშურ სიტყვათა ისტორიები*) Beck, München 2004; 3. durchgesehene Auflage, 2014. ISBN 978-3-406-68105-9.
* Kleines Wörterbuch der Weinsprache. (*ღვინის მცირე ლექსიკონი*) Beck, München 2008. ISBN 978-3-406-57383-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფესორ ჰანს პეტერ ალტჰაუსის პუბლიკაციების სია-ჩამონათვალი ტრირის უნივერსიტეტის ვებ-გვერდი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Wilfried Kürschner (გამომც.): Linguisten-Handbuch. Biographische und bibliographische Daten deutschsprachiger Sprachwissenschaftlerinnen und Sprachwissenschaftler der Gegenwart. Narr, Tübingen 1994, ISBN 3-8233-5000-5, გვერდი 11.


1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #12414151X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>