recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**რეჯებ ჟორდანია** (ინგლ. Redjeb Jordania; დ. 10 დეკემბერი, 1921, ვანვი, საფრანგეთი, — გ. 15 ივლისი, 2021, ისტ-ჰემპთონი, ნიუ-იორკის შტატი, აშშ) — ამერიკის შეერთებული შტატებში მოღვაწე ქართველი მწერალი, კომპოზიტორი და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს პირველი რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის — ნოე ჟორდანიას შვილი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2009)

რეჯებ ჟორდანია დაიბადა ვანვში, პარიზის გარეუბანში. გაიზარდა ქართულ ემიგრანტულ გარემოში. სწავლობდა პარიზის პოლიტიკურ მეცნიერებათა სკოლაში, შემდეგ იელის უნივერსიტეტში. 1960 წლის შემდეგ ძირითადად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებული შტატებში. ათწლეულების მანძილზე ფრანგულს, ესპანურსა და ლინგვისტიკას ასწავლიდა აშშ-ის სხვადასხვა სასწავლო დაწესებულებაში, მ. შ. ურსინუსის კოლეჯში (ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი), ფეარლეი დიკინსონის უნივერსიტეტსა და ჰარტფორდის საჯარო კოლეჯში (კონექტიკუტი). გატაცებული იყო ნავთმშენებლობით და საზღვაო ისტორიით. 1987 წელს საუთჰემპტონის კოლეჯში აირჩიეს ასოცირებულ პროფესორად და ასწავლიდა საზღვაო ლიტერატურას და ისტორიას; ხელმძღვანელობდა ისტ-ჰემპტონის საისტორიო საზოგადოების მიერ XX საუკუნის დასაწყისის 25-ფუთიანი იალქნიანი ნავის (ე. წ. კეტის) „სენადის" აღდგენას.

1990 წელს პირველად ჩამოვიდა საქართველოში და მას შემდეგ ხშირად სტუმრობდა მას, აქტიურად მონაწილეობდა პირველი რესპუბლიკის მემკვიდრეობის შესწავლასა და პოპულარიზაციაში. 1990-იანი წლებში ჟორდანიას მხარდაჭერით საქართველოში მოქმედებდა ინგლისური ენის შემსწავლელი პროგრამა. მისი ორგანიზებულია საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვეობის შესახებ მიძღვნილი არაერთი კონფერენცია საქართველოში, დასავლეთ ევროპასა და აშშ-ში, მ. შ. ჰარიმანის უნივერსიტეტის მიერ მოწყობილი „საქართველოს ცნობადობის დღე" (Georgia Awareness Day) (ნიუ-იორკი, 1998), ნოე ჟორდანიას სახელობის კონფერენცია (თბილისი, 1998) და სხვ. აქტიურად იყო ჩართული ლევილის მამულის (ე. წ. „შატოს") საქართველოსთვის გადაცემის პროცესში. 2012 წელს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ორმაგი მოქალაქეობა მიანიჭა. რეჯებ ჟორდანია წერდა მუსიკას ფორტეპიანოსა და ვიოლინოსთვის, ასევე კამერულ მუსიკას; იყო პიანისტი. გამოქვეყნებული აქვს მემუარები, უცხოური ენების სახელმძღვანელოები, თხზულებები ნავთმშენებლობაზე, ნოე ჟორდანიაზე და სხვ. ასევე საკუთარი მუსიკალური ნაწარმოებების კრებულები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Escape from the South Fork and Other Stories, 2008
* New York Au Ras Les Rues: Vignettes Des Annees 70, 2008
* All My Georgias: Paris-New York-Tbilisi, 2011
* Building the Uqbar Dinghy with the Stitch'n-Glue Technique, 2012
* Building the Uqbar Dinghy, 2014
* Piano Music for Georgian Dances, 2014
* Noe Jordania, Father of Modern Georgia, 2018

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეჯებ ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა ნოე ჟორდანიას ვაჟი, რადიო თავისუფლება. 16 ივლისი, 2021.
2. 1 2  Isabel Carmichael. Redjeb Jordania, 99. *The East Hampton Star*. 22 ივლისი, 2021.
3. ↑  ნოე ჟორდანიას ვაჟი, რეჯებ ჟორდანია გარდაიცვალა. Report News Agency. 16 ივლისი, 2021.
4. ↑  Stephen Jones. Redjeb Jordania Obituary, Civil.ge. 24 ივლისი, 2021.
პრინტერი
**პრინტერი** — მოწყობილობა, რომლის საშუალებით ინფორმაცია ძირითადად მიიღება ქაღალდზე (შეიძლება გამჭვირვალე ფირზე, ან სხვ.). პრინტერის მრავალი მოდელი არსებობს. ისინი განსხვავდებიან წარმოებით, ინტერფეისით, ფუნქციური შესაძლებლობებით, მოქმედების პრინციპით.

პრინტერის საფუძველი რთული ელექტრო მექნიკური მოწყობილობაა. იგი უზრუნველყოფს გამოსახულების ფორმირებას, ქაღალდის გადაადგილებას, საღებავის მიწოდებას და სხვა. პრინტერის შემადგენლობაშია ელექტრული ნაწილი მართვის სქემით და ბუფერული დამახსოვრების მოწყობილობით.

გამოსახულების ფორმირებით პრინტერები იყოფა კონტურულ და რასტულ პრინტერებად:

* კონტურულ პრინტერში სიმბოლოს გამოსახულება უწყვეტი ხაზია და მიიღება ქაღალდზე შემღებავი ლენტის გამოყენებით, ქაღალდზე ნემსის დარტყმის საშუალებით.
* რასტულ პრინტერში გამოსახულება მიიღება უმცირესი წერტილების ერთობლიობით (წერტილის დიამეტრი 0,1–0,3 მმ).

ამჟამად პერსონალურ კომპიუტერებში გამოიყენება მხოლოდ რასტული პრინტერები. წერტილების გადატანის პრინციპით რასტული პრინტერები იყოფა მატრიცულ, ჭავლურ და ლაზერულ პრინტერებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პრინტერი***

* Разбираем картридж струйного принтера (термическая струйная печать)დაარქივებული 2012-04-10 საიტზე Wayback Machine.
* Описание принципа струйной печати
* Подробнее о струйных принтерах
**რაფაელ გარსია ვალინო** (ესპ. *Rafael García Valiño*, დ. 1898 – გ. 1975) იყო ესპანეთის არმიის ოფიცერი, ესპანეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.

სამხედრო სასწავლებელში 15 წლის ასაკში შევიდა. 1916 წელს ის უკვე ლეიტენანტი იყო, ამ დროისთვის იგი აფრიკაში იბრძოდა, როგორც მოხალისე. მაროკოში იგი რამდენიმეჯერ დაიჭრა და მაიორის წოდებაც მიიღო.

ესპანეთის სამოქალაქო ომის დაწყებისას, იგი საზაფხულო არდადეგებზე იმყოფებოდა ბასკეთის სანაპიროებზე. მან მტრის ხაზები გადაკვეთა, სპეციალურად იმისათვის, რომ პამპლონაში მისულიყო, რათა ნაციონალისტურ არმიებს შეერთებოდა, რომელსაც ემილიო მოლა ხელმძღვანელობდა. იგი სათავეში ჩაუდგა რამდენიმე კარლისტურ შენაერთს.

სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, 1942 წელს იგი არმიის შტატების მეთაურად დაინიშნა. 1947 წელს ის გენერალი გახდა. 1951 წლიდან 1956-მდე იგი უმაღლესი რწმუნებული იყო მაროკოში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ესპანეთის სამოქალაქო ომი


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ესპანეთისა და ესპანელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**რთულია წინადადება** თუ იგი შედგება ორი ან მეტი მარტივი თუ შეწყმული წინადადებისაგან. მაგალითად: გამოზაფხულდა, გათბა დღე, შემოგვეხიზნენ მერცხლები – ეს რთული წინადადება შედგება სამი მარტივი წინადადებისაგან.
არსებობს ორი სახის რთული წინადადება: თანწყობილი და ქვეწყობილი
თანწყობილი წინადადება შედგება სინტაქსურად თანასწორი წინადადებებისგან.
ქვეწყობილი წინადადება შედგება სინტაქსურად არათანასწორი წინადადებებისგან, რომელთაგან ერთი მთავარია, მეორე – დამოკიდებული.
რთული ქვეწყობილი წინადადების კომპონენტთა შეერთება შეიძლება საკავშირებელი სიტყვების მეშვეობითაც და უკავშიროდაც. კავშირიანი შეერთების დროს გამოიყენება:

(1.) მაქვემდებარებელი კავშირები,
(2.) მიმართებითი ნაცვალსახელები,
(3.) მიმართებითი ზმნიზედები.
ფუნქციის მიხედვით დამოკიდებულ წინადადებათა კლასიფიკაცია ხდება იმის გათვალისწინებით, თუ რა როლს ასრულებს ის მთავართან მიმართებით, ფუნქციურად მიემართება ის მთლიანად მთავარს (მთავრის მიმართ დამოკიდებული: პირობითი, შედეგობითი...) თუ მთავრის რომელიმე წევრს (ქვემდებარული, პირდაპირდამატებითი, ირიბდამატებითი, განსაზღვრებითი, ადგილის გარემოებითი

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
წინადადება |
| --- |
|  |
| 
**წინადადების სახეები** |
|  |
| შინაარსის მიხედვით | 
* თხრობითი
* კითხვითი
* ბრძანებითი
* ძახილის
* კითხვით–ძახილის
 |  |
|  |
| აგებულების მიხედვით | 
* მარტივი
* შერწყმული
* რთული
 |
|  |
| 
**წინადადების წევრები** |
|  |
| მთავარი | 
* შემასმენელი
* ქვემდებარე
* პირდაპირი დამატება
* ირიბი დამატება
 |
|  |
| არამთავარი | 
* უბრალო დამატება
* განსაზღვრება
* გარემოება
 |

 |
**სუბართუ** (შუმერ. *Su-bir/Subar/Šubur*; აქად. *Šubartum/Subartum/ina Šú-ba-ri*, ასირ. *mât Šubarri*) — ქვეყანა ძველ ახლო აღმოსავლეთში. მოიხსენიება ძვ. წ. III-I ათასწლეუულებში შუამდინარულ ლურსმულ წყაროებში. სუბართუ გეოგრაფიული ცნებაა, ამ სახელწოდებით ძვ. წ. III-I ათასწლეულებში აღინიშნებოდა მთელი ჩრდილოეთ მესოპოტამია მომიჯნავე რაიონებით — ბაბილონის ჩრდილოეთით მდებარე ვრცელი მხარე (ასურეთის ჩათვლით), რომელიც მოიცავდა ტიგრის ზემო დინების აღმოსავლეთითა და დასავლეთით, ისევე როგორც ევფრატის ზემო დინების აღმოსავლეთით მდებარე მიწებს (ზოგჯერ ლურსმულ წყაროებში სუბართუ საერთოდ ჩრდილოეთის აღსანიშნავად გამოიყენებოდა). ძვ. წ. II ათასწლეულში ძველაღმოსავლური წყაროების მიხედვით, სუბართუ ძირითადად ხურიტებით დასახლებული ტერიტორია იყო. იგი მოიცავდა სხვადასხვა სახელმწიფოებრივ გაერთიანებებს. სუბართუს სახელწოდებას მკვლევრები აიგივებენ ძვ. წ. I ათასწლეულის მესოპოტამიური წყაროების „სუბრია, შუფრიასთან" (ამ სახელის მატარებელი ქვეყანა ვანის ტბის დასავლეთით მდებარეობდა).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 589.
პრინცესა შარლოტის ყურე — ავსტრალიაპრინცესა შარლოტის ყურეპორტ-ჯექსონის ყურე
**პრინცესა შარლოტის ყურე** (ინგლ. Princess Charlotte Bay) — ყურე ავსტრალიის ჩრდილო–აღმოსავლეთ ნაწილში. წარმოადგენს მარჯნის ზღვის ნაწილს. ყურე მდებარეობს ქალაქ კერნზიდან ჩრდილო–დასავლეთით დაახლოებით 350 კმ-ზე. მის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ფლინდერსის კუნძულები და მელვილის კონცხი. ყურე წარმოადგენს დიდი ბარიერული რიფის ეროვნული საზღვაო პარკის ნაწილს.

ყურე 1815 წელს აღმოაჩინა ბრიტანელმა ლეიტენანტმა ჩარლზ ჯეფრისმა (ინგლ. Charles Jeffreys), რომელმაც ჯორჯ IV-ის ერთადერთი ქალიშვილის პრინცესა შარლოტის (ინგლ. Princess Charlotte Augusta of Wales) პატივსაცემად ყურეს მისი სახელი უწოდა.

სქოლიო
------

1. ↑  პრინცესა შარლოტის ყურე. ენციკლოპედია ბრიტანიკა. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009.
2. ↑  ჩარლზ ჯეფრისი (1782—1826). ავსტრალიის ბიოგრაფიის ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 29 იანვარი 2009.


|  |  |
| --- | --- |
| ავსტრალია | *ეს სტატია ავსტრალიისა და ავსტრალიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**როჰინჯების დევნა მიანმარში (2016-2017)** — როჰინჯა მუსლიმების დევნა მიანმარში, ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონში. იგი ხდება შეიარაღებული ძალებისა და პოლიციის მიერ. ეს არის გაგრძელება მუსლიმი როჰინჯების დევნისა, რომელიც მიეკუთვნება სამხედრო დევნას. 

მიანმარის დევნილები დამნაშავენი არიან ფართომასშტაბიანი ადამიანის უფლებათა დარღვევაში, რომელიც შეიცავს: არასამართლებრივ დასჯას, ჯგუფურ გაუპატიურებას, ხანძრის გაჩენასა და ბავშვების მკვლელობას. როჰინჯების სამხედრო ჩახშობამ აშშ-ს და სამართალდამცავ ჯგუფ „საერთაშორისო ამნისტიის" მხრიდან, გამოიწვია კრიტიკა, ამასთან ერთად, აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის, მიანმარის მეზობელ ბანგლადეშისა და მალაიზიის მთავრობის მხრიდანაც. მიანმარის დე-ფაქტო მთავრობის ხელმძღვანელი, აუნ სან სუ ჩი განსაკუთრებული კრიტიკის სამიზნე გახდა თავისი დუმილის გამო, სწორედ ამ საკითხთან დაკავშირებით და აგრეთვე უმოქმედობისა და სამხედრო ბოროტების თავიდან არაცილების მიზნით.

სქოლიო
------

1. ↑  «Burma» დაარქივებული 2017-12-29 საიტზე Wayback Machine.  section, Central Intelligence Agency, U.S. Government, retrieved February 13, 2017.
**რეჯებ დედიაღის ძე ნიჟარაძე**, *რეჯებ-ბეგ ნიჟარაძე* (დ. 1873 — გ. 1937) — ქართველი იურისტი და საზოგადო მოღვაწე, ქართველ მაჰმადიანთა ერთ-ერთი პოლიტიკური ლიდერი.

დაიბადა ქობულეთის მხარის მემამულის დედე-აღას (ნიჟარაძე) ოჯახში. 1888 წელს ილია ჭავჭავაძის დახმარებით გახდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიის ერთ-ერთი პირველი მოსწავლე სამუსლიმანო საქართველოდან. უმაღლესი განათლება ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე მიიღო. იურისტად მუშაობდა თბილისსა და ბაქოში. აქ მან მონაწილეობა მიიღო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბაქოს სექციის, ქართული დაწყებითი 2-კლასიანი სკოლის, სამკითხველოს, წიგნის მაღაზიისა და გაზეთ „მარცვალის" დაარსებაში. 1911 წელს გადასახლდა ბათუმში, სადაც არჩეული იყო ქალაქის საბჭოს წევრად (ხმოსნად) და ქალაქის მმართველობის წევრად. ზრუნავდა მაჰმადიანი ქართველების განათლებასა და მათ ქართულ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ინტეგრაციაზე. I მსოფლიო ომის ბოლოს იყო სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი, 1918 წელს — სამუსლიმანო საქართველოს წარმომადგენელი საქართველოს ეროვნულ საბჭოში, ქობულეთის მაზრის უფროსი. თურქეთთან ურთიერთობის საკითხზე საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობასთან კონფლიქტი მოუხდა, რის გამოც ერთი პერიოდი დაპატიმრებული იყო. 

1921 წლის მარტში საქართველოში წითელი არმიის შემოჭრის შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლების სამსახურში ჩადგა. იყო ბათუმის რევოლუციური კომიტეტის წევრი, შემდეგ აჭარის ასსრ იუსტიციის სახალხო კომისარი; მონაწილეობდა აჭარის პირველი კონსტიტუციის და კანონმდებლობის შედგენაში. 1924 წელს აირჩიეს აჭარის ადვოკატთა კოლეგიის თავმჯდომარედ. 1930-იან წლებში იყო აჭარის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. 2019 წელს მისი სახელი მიენიჭა ერთ-ერთ ქუჩას ბათუმში.[1]

ლიტერატურა
----------

* კომახიძე მ. საბჭოთა ადვოკატურის 50 წელი. თბ. 1974;
* სურმანიძე რ. ტრაგედია ბათუმში (1937-1938 წლები). თბ. 2014;
* მისირელი გ. გუარი ესე, რომელ არს ნიჟარაძე. თბ. 2005;
* შარაძე გ. მემედ აბაშიძე 1873-1937. თბ.-ბათუმი, 1995;
* წულუკიძე ვ. განათლების ისტორიისათვის აჭარაში. ბათუმი, 2002;
* სურმანიძე რ. თავადაზნაურობა და მათი ოჯახები ბათუმის ოლქში 1912 წ. თბ. 2016.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის (პიროვნებები, არქიტექტურული ძეგლები, ეთნოგრაფიული ნიმუშები, ხელნაწერები, ხედები, რუკები და სხვა) აღწერილობა. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა;
* რეჯებ ნიჟარაძე (1873-1937). აჭარის ტელევიზია. 2017.

სქოლიო
------

1. ↑  ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულება №44 „ქალაქ ბათუმში ლეხ და მარია კაჩინსკების ქუჩაზე არსებული წრიულიდან გიორგი ანწუხელიძის ქუჩამდე არსებული ქუჩისთვის რეჯებ ნიჟარაძის სახელის მინიჭება", ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულო. 24 მაისი, 2019.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **მიზიდულობის კანონი**ან **პოზიტიური აზროვნება**. |

**პოზიტიური ფსიქოლოგია** — ფსიქოლოგიის მიმართულება, რომელიც შეისწავლის ადამიანის ფსიქიკაზე დადებითად მოქმედ ასპექტებს. კლასიკური ფსიქოლოგიისგან განსხვავებით, რომელიც ძირითადად ორიენტირებულია პრობლემებსა და პათოლოგიებზე, პოზიტიური ფსიქოლოგიის კვლევის ძირითადი სფეროა ყველაფერი ის, რაც ხელს უწყობს ადამიანს ბედნიერების მიღწევაში (მაგალითად: დინება, ოპტიმიზმი, ნდობა, პატიება და სოლიდარობა). პოზიტიური ფსიქოლოგია ცდილობს გახსნას ადამიანის ბუნებრივი შესაძლებლობები და მისი ცხოვრებისეული გამოცდილება გახადოს უფრო სრულყოფილი. 

სხვა საიტყვებით, პოზიტიური ფსიქოლოგია არის ფსიქოლოგიის დარგი, რომელიც არა მხოლოდ კურნავს ფსიქიკურ აშლილობებს, არამედ მეცნიერული მიდგომებითა და ეფექტიანი მეთოდების გამოყენებით ეხმარება ადამიანს უფრო სრულყოფილი ცხოვრებისეული გამოცდილების დაგროვებაში.[1][2][3]

სქოლიო
------

1. ↑  Seligman, Martin E.P.; Csikszentmihalyi, Mihaly (2000). "Positive Psychology: An Introduction". American Psychologist 55 (1): 5–14. doi:10.1037/0003-066X.55.1.5. PMID 11392865.
2. ↑  Seligman, M.E.P (1998). Learned optimism (2nd ed.). New York: Pocket Books.
3. ↑  Compton, William C (2005). "1". An Introduction to Positive Psychology. Wadsworth Publishing. pp. 1–22. ISBN 0-534-64453-8.
**სილოსი** (ესპ. silos (მრ. რ.) < silo (მხ.რ.) — მიწისქვეშა შენობა მარცვლეულის შესანახად) — წვნიანი საკვები, რომელსაც ამზადებენ უჰაეროდ დაკონსერვებით (დასილოსება). ნედლეულის მიხედვით განასხვავებენ სიმინდის, კარტოფილის, მზესუმზირას, ცერცველა-შვრიისა და სხვა სილოსს. ახლოსაა დასასილოსებელ მასასთან. მასში შენარჩუნებულია კაროტინი და C ვიტამინი, რამდენადმე ნაკლები რაოდენობით შეიცავს წყალში ხსნად შაქრებს, მის შედგენილობაშია აგრეთვე ორგანული მჟავები — რძემჟავა (2%-მდე), ძმარმჟავა (0,6%-მდე). ზოგიერთი სახის სილოსში არის პროპიონმჟავა, ვალერიანმჟავა და სხვა. დასილოსების ტექნოლოგიის დარღვევისა და არასწორი შენახვის შემთხვევაში სილოსში შეიძლება აღმოჩნდეს ერბომჟავა. სილოსის საკვები ღირებულება დამოკიდებულია მცენარის სახეობაზე, გათიბვის მომენტში მცენარის განვითარების ფაზაზე, დამზადების ტექნოლოგიასა და შენახვის პირობებზე. კარგი სილოსი ღია მწვანე ან მოყვითალოა; ძლიერ ჩახურებული — მუქი ყავისფერია, დამჟავებული კომბოსტოს სუნი აქვს. სტრუქრტურულად სილოსი ფაშარი უნდა იყოს, თუ იგლისება — გაფუჭებულია. სილოსით კვება აუმჯობესებს საკვების მონელებას, ხელს უწყობს სხვა საკვების (განსაკუთრებით უხეში საკვების) უკეთ შეთვისებას. სილოსით კვებავენ ყველა სასოფლო-სამეურნეო ცხოველს, განსაკუთრებით ზამთარში, ხოლო ზოგიერთ გვალვიან რაიონში — ზაფხულშიც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 343.
სირჰაკფხის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი პაკ ჩი ვონი.
**სილჰაკი** (**შილჰაკი**; კორ. 실학;; სიტყვასიტყვით „რეალურ მეცნიერებათა დაჯგუფება") — საზოგადოებრივი აზრის მიმდინარეობა კორეაში XVI საუკუნის დასასრულსა და XIX საუკუნის დასაწყისში. ჩამოყალიბდა როგორც კრიტიკული და რეფორმული მიმართულება. სილჰაკის წარმომადგენლები ლიუ ჰიონ ვონი (1622–1673), ლი იკი (1681–1764) და სხვა სოციალურ-ეკონომიკური რეფორმების მომხრენი იყვნენ, ხაზს უსვამდნენ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ რეალურ მეცნიერულ განვითარების აუცილებლობას, მხარს უჭერდნენ მოწინავე მეცნიერული ცოდნის გავრცელებას ქვეყანაში.

სილჰაკის მეცნიერებისა და ფილოსოფოსების მთავარი დევიზი იყო რეალური საგნების შესწავლა. ლიუ ჰიონ ვონი იყო სილჰაკის პირველი ყველაზე დიდი წარმომადგენელი, ხოლო მისმა მემკვიდრემ ლი იკმა კორეაში გაავრცელა ევროპული საბუმებისმეტყველო მეცნიერებები.

გამოჩენილმა სილჰაკის წევრმა პაკ ჩი ვონმა (1737–1805) ხელი შეუწყო „პრაქტიკული ცოდნის" განხორციელებას ცხოვრებაში. სილჰაკის იდეების ცნობილი წარმომადგენელი იყო აგრეთვე ჩოკ იან ეკი (1762–1836) — გეოგრაფიის, ისტორიის, ასტრონომიის, მათემატიკისა და მედიცინის შესანიშნავი მცოდნე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სირჰაკფხა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* История Кореи, т. 1, М. 1974, с. 248-49, 287—94;
* Чон Чин Сок, Чон Сон Чхоль, Ким Чхан Вон, История корейской философии, пер. с кор. т. 1, М. 1966, с. 205—91.

სქოლიო
------

1. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 388.
2. 1 2  მოკლე სალიტერატურო ენციკლოპედია. ფუნდამენტური ელექტრონული ბიბლიოთეკა (რუსული)
რია ერთ-ერთი მდინარის შესართავში
**რია**, **რიასი** (გალ. Ría) — ყურე, რომელიც წარმოიქმნება ზღვის ინგრესიის შედეგად. წარმოადგენს ზღვის წყლით დაძირულ რელიეფის ფორმას, რომლის ყველაზე ღრმა ადგილი მდებარეობს შესართავისპირა რაიონში. ხშირად წარმოდგენილია როგორც გრძელი კონუსისებური მოყვანილობის ყურე.

რია ფორმირდება იმ ადგილებში, სადაც ზღვის დონე აღემატება ხმელეთის დონის სიმაღლეს; ამასთანავე მის განვითარებას ხელს უწყობს ან ზღვის დონის ევსტატიკური შეცვლა (რომელიც გამოიხატება ზღვის დონის გლობალური მომატებით), ან ზღვის დონის იზოსტატიკური ცვლა (ხმელეთის წყლით დატბორვით). ასეთ შემთხვევაში, ხეობა, რომელიც აქამდე იმყოფებოდა ზღვის დონემდე, იძირება ამ უკანასკნელით.
რია შესაძლებელია ესტუარის სახით მოგვევლინოს. ხშირად იგი წააგავს სკანდინავიაში არსებულ ფიორდებს, თუმცა ამ უკანასკნელისაგან განირჩევა უპირველეს ყოვლისა, შედარებით მცირე სიდიდით. ამასთანავე მათ სიღრმესა და სიგანეს აქვთ ზრდის პოტენციალი. ყველაზე მატად რია დამახასიათებელია ესპანეთის ჩრდილოეთ-დასავლეთ სანაპიროსთვის (გალისია).

აღსანიშნავია, რომ თავდაპირველად რია ეწოდებოდა მხოლოდ ესპანეთის სანაპიროებზე არსებულ უბეებს, ხოლო შემდგომ ამ ტერმინს ფართო მნიშვნელობა შეეძინა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ყურე
* უბე
* ესტუარი
* ლიმანი
* ლაგუნა
* ფიორდი

ლიტერატურა
----------

* Goudie, A. (2004) Encyclopedia of Geomorphology. Routledge. London, England.
**რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭო** (შემოკლებით: **რსფსრ სახკომსაბჭო**; 1918 წლამდე **სახალხო კომისართა საბჭო**) — საბჭოთა რუსეთის მმართველი ორგანო 1917-1946 წლებში. დაარსდა 1917 წლის 25 ოქტომბერს (7 ნოემბერს) როგორც „მუშათა და გლეხთა დროებითი მთავრობა" და ეწოდა სახალხო კომისართა საბჭო. ეს სახელწოდება გამოიყენებოდა რსფსრ-ს 1918 წლის კონსტიტუციის მიღებამდე.

1918 წლიდან რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭოს ფორმიების პრეროგატივა ჰქონდა სრულიად რუსეთის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს, ხოლო 1937 წლიდან - რსფსრ უმაღლეს საბჭოს. რსფსრ სახკომსაბჭო დაკომპლექტდა სახალხო კომისრებისაგან, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ საბჭოთა რუსეთის სახალხო კომისარიატებს. სახალხო კომისართა საბჭოს ხელმძღვანელობდა სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. მსგავსი სახკომსაბჭოები შეიქმნა სხვა საბჭოტა რესპუბლიკებშიც.

სსრკ-ის შექმნის შემდეგ, სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულების ხელმოწერიდან (1922 წლის 29 დეკემბერი) სსრკ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს ფორმირებამდე (1923 წლის 6 ივლისი) რსფსრ სახკომსაბჭო ასრულებდა სსრკ-ის მთავრობის მოვალეობას.

1946 წლის 23 მარტს, რსფსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანების თანახმად რსფსრ სახკომსაბჭოს ეწოდა რსფსრ მინისტრთა საბჭო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Декреты Советской власти. Том 1. 25 октября 1917 — 16 марта 1918
* Правители России и Советского Союза, биографическо-хронологический справочник
* Октябрьская революция: главное событие XX века или трагическая ошибка?
* Декрет СНК о свободе совести, церковных и религиозных обществах
**სტენლი** (ფრანგ. Mont Stanley) — მთა, რუვენზორის მთიანეთის ნაწილი.

მთა, რომელსაც სახელი აფრიკის მკვლევარის სერ ჰენრი მორტონ სტენლის პატივსაცემად დაერქვა და მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და უგანდის სახელმწიფო საზღვარზე, ამ ქვეყნების ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია. სტენლის მთა შედგება რამდენიმე მწვერვალისაგან, რომელთაგან სამი, *მარგერიტა* (5109 მ), *ალექსანდრა* (5091 მ) და *ალბერტი* (5087 მ), 5 კმ-ით აღემატება ზღვის დონეს. აფრიკაში სიმაღლის მიხედვით მთას უკავია მესამე ადგილი და მხოლოდ კილიმანჯაროს და კენიის მთებს ჩამორჩება.

გეოლოგიურად, როგორც რუვენზორის მთები, სტენლის მთაც აგებულია უძველესი კრისტალური ფიქლებით. მასზე პირველი ასვლა 1906 წელს განახორციელა პრინცმა ლუიჯი ამედეომ და მისმა გუნდმა. პირველმა ამსვლელმა უმაღლეს მწვერვალს სახელი იტალიის დედოფლის — მარგარიტა სავოელის პატივსაცემად დაარქვა.

ზღვის დონიდან 2600 მეტრ სიმაღლემდე ჭარბობს ტროპიკული ტყეები, უფრო მაღლა — უპირატესად ბამბუკი და ხისევრი მანანა (Erica aborea), 3800 მეტრზე უფრო მაღლა — ალპური მდელოები, 4000 მეტრზე ზემოთ — ხავსები და ლიქენები. მიუხედავად იმისა, რომ სტენლის მთა ეკვატორზე მდებარეობს, მწვერვალები დაფარულია ყინულით, რომელთა ფართობი ყოველწლიურად კლებულობს.

რაიონის ფლორა და ფაუნა ენდემურია და სტენლის მთა შედის რუვენზორის მთების ეროვნულ პარკში, 1994 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Information about Mount Stanley and the Ruwenzori Range
* Mount Stanley on Peak Bagger
* Mount Stanley on the Peakware World Mountain Encyclopedia დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.
*

სქოლიო
------

1. ↑  Peakbagger.com
2. ↑  Peter Bridges, ‘A Prince of Climbers’, Virginia Quarterly Review, 76-1 (Winter 2000), 38-51.
3. ↑  Climate Change and the Aquatic Ecosystems of the Rwenzori Mountains.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-11. ციტირების თარიღი: 2016-10-12.
4. ↑  რუვენზორის მთების ეროვნული პარკი-მაუნტინსი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-04-11. ციტირების თარიღი: 2016-10-12.
**მეჰმედ რეჯეფ ფექერი** (დ. 5 თებერვალი, 1889, სტამბოლი — გ. 1 აპრილი, 1950, სტამბოლი) — თურქი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ლეზგი წარმოშობის.
1931-1936 წელს გახდა თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტიის გენერალური მდივანი, ამრიგად გახდა „მესამე ადამიანი სახელმწიფოში" ქემალის და ინენიუს შემდეგ. 1946 წლის 7 აგვისტოდან 1947 წლის 10 სექტემბრამდე იყო თურქეთის პრემიერ-მინისტრი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1889 წლის 5 თებერვალს სტამბოლში ლეზგურ ოჯახში. 1907 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია,ლეიტენანტის წოდებით. მონაწილეობდა იტალო-თურქულ და მეორე ბალკანეთის ომში. პირველ მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა რუმელიაში და კავკასიის ფრონტზე. 1919 წელს დაამთავრა გენერალური შტაბის სამხედრო კოლეჯი. 1919 წლის მეორე ნახევარში მსახურობდა ისტორიის მასწავლებლის დამხმარედ სამხედრო აკადემიაში. თურქეთის დამოუკიდებლობისათვის ომის მონაწილე,ომის დამთავრების შემდეგ მიიღო მაიორის წოდება.

1920 წლის 23 აპრილს გახდა თურქეთის პარლამენტის გენერალური მდივანი. 1923 წლის 12 ივლისს ხელახლა არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად ქუთაჰიადან .

1924 წლის 6 მარტიდან 22 ნოემბრის ჩათვლით იყო ფინანსთა მინისტრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი, 1926 წლის 4 მარტს ფექერი დაინიშნა ეროვნული თავდაცვის მინისტრად და 1927 წელს საზოგადო საქმეთა მინისტრად.

რეჯეფ ფექერის ინიციატივით შეიტანეს «რევოლუციის ისტორია» სკოლის სასწავლო პროგრამაში. ის ასწავლიდა ამ თემაზე ანკარის და სტამბოლის უნივერსიტეტებში,ასევე სამხედრო აკადემიებში და დაწერა ამაზე წიგნი. 1946 წლის 7 აგვისტოს რეჯეფ ფექერი გახდა პირველი პრემიერ-მინისტრი მრავალპარტიული სისტემის პერიოდში. ის დარჩე ამ პოსტზე 1947 წლის 7 სექტემბრამდე. 1948 წელს ის წავიდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრებიდან.
რეჯეფ ფექერი გარდაიცვალა 1950 წლის 2 აპრილს და დაკრძალეს Edirnekapı Şehitliği-სასაფლაოზე სტამბოლში.

ციტატები
--------

ლიბერალიზმი — ეს არის სამშობლოს ღალატი. (1935) *(ორიგინალში: Liberalizm, vatan hainliğidi )*

ლიტერატურა
----------

* Sefer E. Berzeg "Türkiye Kurtuluş Savaşı'nda Çerkes göçmenleri". ტომი 2, გვ. 54. გამოცემლობა "Nart Yayıncılık", 1990 წ.

სქოლიო
------

1. ↑  *Sefer E. Berzeg.*
2. ↑  *Turgut Özakman, Rıza Nur.*
3. ↑  Турецкий премьер - дагестанец - О мухаджирах в Анатолии и их лезгинских корнях
4. ↑  Turgut Özakman. Rıza Nur dosyası.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თურქეთის პრემიერ-მინისტრები |
| --- |
|  |
| დამოუკიდებლობისათვის ომი (1920–1923) | 
* ქემალ ათათურქი
* ფევზი ჩაქმაქი
* რაუფ ორბეი
* ალი ფეთჰი ოქიარი
 |  |
|  |
| თურქეთის რესპუბლიკა (1923–2018) | 
* ისმეთ ინენიუ
* ალი ფეთჰი ოქიარი
* ჯელალ ბაიარი
* რეფიქ საიდამი
* აჰმედ ფიქრი თუზერი
* შუქრუ სარაჯოღლუ
* რეჯეფ ფექერი
* ჰასან საკა
* შემსეთინ გუნალთაი
* ადნან მენდერესი
* ჯემალ გურსელი
* ემინ ოზდილექი
* ისმეთ ინენიუ
* სუათ ჰაირი ურგუპლუ
* სულეიმან დემირელი
* ნიჰათ ერიმი
* ფერით მელენი
* ნაიმ თალუ
* ბიულენთ ეჯევითი
* სადი ირმაკი
* სულეიმან დემირელი
* ბიულენთ ეჯევითი
* სულეიმან დემირელი
* ბიულენთ ეჯევითი
* სულეიმან დემირელი
* ბიულენთ ულუსუ
* თურგუთ ოზალი
* ალი ბოზერი
* ილდირიმ აკბულუთი
* მესუთ ილმაზი
* სულეიმან დემირელი
* ერდალ ინენიუ
* თანსუ ჩილერი
* მესუთ ილმაზი
* ნეჯმეთიინ ერბაქანი
* მესუთ ილმაზი
* ბიულენთ ეჯევითი
* აბდულა გიული
* რეჯეფ თაიფ ერდოღანი
* აჰმეთ დავუთოღლუ
* ბინალი ილდირიმი
 |

 |
**რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი** (რუს. Государственный музей истории религии) — მუზეუმი სანქტ-პეტერბურგში. 2000 წლიდან განთვსებულია მისამართზე: ფოსტის ქუჩა 14/5. 1932-2000 წლებში განთავსებული იყო ყაზანის ტაძარში. 2000 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 

რელიგიის ისტორიის მუზეუმი ერთადერთია რუსეთში და ერთ-ერთი მსოფლიოს რამდენიმე მუზეუმს შორის, რომლის ექსპოზიცია წარმოგვიდგენს რელიგიის დაარსებისა და განვითარების ისტორიას. მუზეუმის ექსპონატების რაოდენობაა 180 000-ზე მეტი, რომელთაგან უძველესი თარიღდება ძვ. წ. VI საუკუნით.

ისტორია
-------

მუზეუმი დაარსდა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის 1930 წლის 7 სექტემბრისა და საბჭოთა კავშირის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს 1931 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით. მუზეუმის ექსპოზიცია ძირითადად ეფუძნებოდა ანტი-რელიგიურ გამოფენას, რომელიც გაიხსნა 1930 წელს ლენინგრადის ზამთრის სასახლის დარბაზებში. მუზეუმის ოფიციალური გახსნა ყაზანის ტაძარში შედგა 1932 წლის 15 ნოემბერს. მუზეუმის შექმნის ინიციატორი და მისი პირველი დირექტორი გახდა ცნობილი რუსი რელიგიის ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი და ანთროპოლოგი ვლადიმირ ბოგორაზი (1865-1936 წწ.). მუზეუმის ფუნქციონირებაში და ორგანიზაცაში არანაკლები როლი ითამაშა მიხაილ შახნოვიჩმა, რომელსაც ეკავა მუზეუმის დირექტორის თანამდებობა 1944-1960 წლებში. 1976-1986 წლებში მუზეუმის დირექტორი იყო იაკობ კოჟურინი.

1991 წელს რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმს გადაეცა გრაფ სერგეი იაგუჟინსკის ყოფილი სახლი, რომელიც შემდეგ ეკუთვნოდა ფოსტისა და ტელეგრაფის სამინისტროს. 1980 წელს სახლი მოამზადეს კაპიტალური რემონტისთვის. სახლის რესტავრაცია მიმდინარეობდა 1992-2000 წლებში. შენობა არის რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

მუდმივი ექსპოზიციები
--------------------

ამჟამად რელიგიის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმში დამთვალიერებლებისათვის გახსნილია მუდმივი ექსპოზიციები: რუსული მართლმადიდებლობის ისტორია, კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი, აღმოსავლეთის რელიგიები: ბუდიზმი, იუდაიზმი, კონფუციანელობა, დაოსიზმი, სინტოიზმი და ისლამი.

2012 წლის 26 აპრილიდან მუზეუმში მოქმედებს შემდეგი ექსპოზიციები: არქაული რწმენის, ძველი მსოფლიოს რელიგიების: პოლითეიზმი, იუდაიზმი და მონოთეიზმის დაარსება, ქრისტიანობა. 

2011 წლის თებერვლიდან მუზეუმში გახსნილია სპეციალური საბავშვო განყოფილება. ეს არის ინტერაქტიული კომპოზიცია ორიენტირებული საბავშვო აუდიტორიაზე.

ლიტერატურა
----------

* Шахнович М. М. Чумакова Т. В. Музей истории религии Академии наук СССР и российское религиоведение (1932-1961). — СПб. : Наука, 2014. — 458 с. — ISBN 978-5-02-038397-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт музея
* Информационный ресурс «История и культура ислама»
* Коллекция фотографий Императорского Православного Палестинского общества в Государственном музее истории религии დაარქივებული 2021-07-26 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Дом С. П. Ягужинского - Дома Почтового ведомства - Государственный музей истории религии.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-03. ციტირების თარიღი: 2018-11-14.
**სტევო პენდაროვსკი** (მაკედ. Стево Пендаровски; დ. 3 აპრილი, 1963, სკოპიე, იუგოსლავია) — ჩრდილოეთ მაკედონიელი პოლიტიკოსი და აკადემიკოსი. ჩრდილოეთ მაკედონიის არჩეული პრეზიდენტი 2019 წლის ჩრდილოეთ მაკედონიის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ. თანამდებობას დაიკავა 12 მაისს.

ბიოგრაფია
---------

### განათლება და აკადემიური კარიერა

1987 წელს დაამთავრა წმინდა კირილესა და მეთოდეს უნივერსიტეტი. მოიპოვა „ხელოვნების ოსტატისა" და „ფილოსოფიის დოქტორის" წოდება პოლიტიკის მეცნიერებაში. 2018 წლიდან სტეპო პენდაროვსკი არის სკოპიეს ამერიკული კოლეჯის პროფესორის ასისტენტი საერთაშორისო უსაფრთხოების, საერთაშორისო ურთიერთობებისა და გლობალიზაციის საკითხებში.

### პოლიტიკური კარიერა

მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1998 წელს. იყო ჩრდილოეთ მაკედონიის შინაგან საქმეთა მინისტრის თანაშემწე საზოგადოებრივი ურთიერთობების საკითხებში, 1998–2001 წლებში იყო ამავე შინაგან საქმეთა სამინისტროს ანალიტიკისა და კვლევის დეპარტამენტის უფროსი. 2001-2004 და 2005-2009 წლებში იკავებდა ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტის მრჩევლის თანამდებობას ეროვნული უსაფრთხოებისა და საგარეო ურთიერთობების საკითხებში. ამ პერიოდში ქვეყანას ორი პრეზიდენტი ჰყავდა: ბორის ტრაიკოვსკი (1999-2004) და ბრანკო ცრვენკოვსკი (2004-2009).

2014 წლის 4 მარტს ქვეყნის მთავარმა ოპოზიციურმა, „სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ" იგი 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე კანდიდატად წარადგინა. 2019 წელს „სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ" და დემოკრატიულმა კავშირმა ინტეგრაციისათვის" ისევ წარადგინეს კანდიდატად. მან მოახერხა არჩევნების მეორე ტურში გასვლა და გამარჯვება, რის შედეგადაც გახდა ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Pendarovski, official presidential nominee of the Macedonian opposition, Independent Balkan News Agency, 05.03.2014/
5. ↑  Стево Пендаровски е консензуален претседателски кандидат на СДСМ и ДУИ, Точка.мк (01.03.2019)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* კირო გლიგოროვი
* სტოიან ანდოვი
	+ მ/შ
* კირო გლიგოროვი
* სავო კლიმოვსკი
	+ მ/შ
* ბორის ტრაიკოვსკი
* ლიუპჩო იორდანოვსკი
	+ მ/შ
* ბრანკო ცრვენკოვსკი
* გეორგე ივანოვი
* სტევო პენდაროვსკი
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 14001970
* GND: 1035571625
* ISNI: 0000 0000 4062 4249
* LCCN: n2007032876
* VIAF: 65149066340565600017
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 65149066340565600017

 |
სტეიტენ-აილენდი ნიუ-იორკის რუკაზე
**სტეიტენ-აილენდი** (ინგლ. Staten Island) — ერთ-ერთი ნიუ-იორკის ხუთი ოლქიდან. 2015 წლის აღწერით 474 558 ადამიანი ცხოვრობს. შეადგენს რიჩმონდის საგრაფოს და ასევე ეწოდებოდა 1975 წლამდე. ნიუ-იორკის ოლქი გახდა 1898 წელს. პირველი ევროპელი ამ კუნძულზე 1524 წელს ჯოვანი ვერაძანო იყო. 1609 წელს ჰენრი ჰადსონმა კუნძული ნიდერლანდების სავაჭრო ტერიტორიად გამოაცხადა და მას სტეიტენ-აილენდი უწოდა (Staaten Eylandt), ნიდერლანდების პარლამენტის „Staten-Generaal"-ის სახელზე.

მიუხედავად გამოცხადებისა, კუნძული არაკოლონიზებული რჩებოდა დიდი ხნის განმავლობაში. 1639-1655 წლებში ნიდერლანდელებმა სამჯერ სცადეს მუდმივი კონტროლის დაწესება კუნძულზე, თუმცა უშედეგოდ. მხოლოდ 1661 წელს დასახლებაში ოუდ-დორპ (ძველი ქალაქი), პირველად იქნა მიღებული შეთანხმება ნიდერლანდელების მმართველობაზე, თუმცა მხოლოდ ჰაროვსის სამხრეთით, სამხრეთის სანაპიროსთან, სადაც ნიდერლანდური ოჯახები, ვალონები და ჰუგენოტები ცხოვრობდნენ.

სტეიტენ-აილენდი ცნობილი იყო დიდი საქალაქი ნაგავსაყრელით, რომელმაც 53 წელი იარსება და 2001 წელს დაიხურა. ამჟამად ნაგავსაყრელის ადგილას სწრაფად ვითარდება დასახლებული პუნქტი.

ლიტერატურა
----------

* Kenneth T. Jackson (editor); *The Encyclopedia of New York City*; Yale University Press; ISBN 0-300-05536-6 (1995).
* John Waldman; *Heartbeats in the Muck*; ISBN 1-55821-720-7 The Lyons Press; (2000)
* Famous Staten Islanders page at the New York Public Library site:
* Staten Island gets its own Tourism Website[*მკვდარი ბმული*]
* John H. Betts *The Minerals of New York City* originally published in Rocks & Minerals magazine, Volume 84, No. 3 pages 204-252 (2009).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სტეიტენ-აილენდი***

* Staten Island
* VisitStatenIsland.com
* StatenIsland.com
* History of Staten Island in Photos

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნიუ-იორკის საგრაფოები |
| --- |
|  |
| 
* ბრონქსი
* ბრუკლინი
* მანჰეტენი
* კუინზი
* სტეიტენ-აილენდი
 |  |

 |
**რესტორატორი** (ფრანგ. *restaurateur*) — რესტორნის (რესტორნების ქსელის) დამფუძნებელი, მფლობელი. როგორც წესი, რესტორნის კონცეფციის ფარგლებში, რესტორატორი ირჩევს შეფ-მზარეულს. რომელიც ზოგჯერ, მიაღწევს რა მაღალ პროფესიონალურ დონეს, თავად ხსნის საკუთარ რესტორანს და ხდება რესტორატორი.

პროფესიის ისტორიიდან
--------------------

ერთ-ერთი პირველი რესტორატორი იყო ფრანგი რურტო (ფრანგ.  *Rourteau*), რომელმაც 1952 წელს პარიზში დააარსა რესტორანი „ვერცხლის კოშკი"(ფრანგული)ქართ.. ეს იყო პარიზში პირველი დაწესებულება, რომლის გამორჩეული მახასიათებლები იყო თეთრი გადასაფარებლები მაგიდისთვის, სუფთა ჭურჭელი და მომსახურების მაღალი დონე. სწორედ ეს რესტორანი გახდა ცნობილი ანიმაციური ფილმის „რატატუის" შემქმნელებისთვის შთაგონების წყარო.

  


|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***რესტორატორი***

სქოლიო
------


1. ↑  ჭაბაშვილი მიხეილ. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი / შემდგ. მიხეილ ჭაბაშვილი. მე-3 შესწ. და შევს. გამოც.. თბილისი. განათლება. 1989. 600გვ.
**რეტ ტერიერი** (ინგლ. Rat Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში 1890-იან წლებში.

პატარა, მაგრამ მამაცი რეტ ტერიერი მიიღეს ინგლისში გლუვბალნიანი ფოქსტერიერის, მანჩესტერული ტერიერის და უიპეტის შეჯვარებით. როდესაც ისინი ამერიკაში აღმოჩნდნენ, შეაჯვარეს ბიგლთან და გრეიჰაუნდთან. შედეგად გაჩნდა უფრო რბილი ხასიათის, თუმცა ძლიერი სამონადირეო ინსტინქტების მონე ძაღლი. ამერიკელები ამტკიცებენ, რომ ამ ჯიშს სახელი დაერვა თეოდორ რუზველტის საყვარელი ძაღლის პატივსაცემად. აშშ და დიდ ბრიტანეთში უბრალო ხალხის საყვარელი გართობა ოდითგანვე იყო ვირთხის ჭერა. "სპორტის" ამ სახეობისთვის სპეციალურად გამოჰყავდათ ძლიერი ტერიერები,ძლიერ გამოხატული კბენის სურვილით. როდესაც ინგლისელი ვირთხისმჭერი ტერიერები ამერიკაში ჩავიდნენ, მათი ზომები გაადიდეს და მათი გამოყენება დაიწყეს ციყვზე, ენოტზე და ირემზე სანადიროდაც კი. 

ამერიკული რეტ ტერიერი ზეენერგიული დაუღალავი ძაღლია "ადრენალინის დიდი მარაგით". უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ამ ჯიშის მინიატურული სახეობა ბინაში საცხოვრებლად იდეალურია, თუმცა, მსხვილ სახეობებს სუფთა ჰაერზე ინტენსიური ვარჯიში სჭირდებათ. წარმოიდგინეთ ჯეკ რასელ ტერიერი "კვადრატში" და დაახლოებით მიიღებთ წარმოდგენას რეტ ტერიერის ხასიათზე. რეტ ტერიერს აქვს მსხლისებრი თავი, დაკუნთული უკანა ფეხები ძლიერი თეძოებით. ბალნის შეფერილობა მრავალნაირია. ის კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს. სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რეტ ტერიერი***

* რეტ ტერიერი დაარქივებული 2014-11-04 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**„რვაფეხა"** (იტალ. La Piovra) — 48 სერიიანი (10 ნაწილი) იტალიური ტელესერიალი, რომელშიც აღწერილია იტალიელი სამართალდამცველების ბრძოლა სიცილიურ მაფიასთან და მთავრობის უმაღლეს ეშელონებში არსებულ კორუფციასთან.

სერიალის მწარმოებლები არიან RAIUNO/Escort Cine TV/RCS/Voyager Film Cine TV/RaiFiction (იტალია), Telecip/A2/TF1/Alya Production/France 2/Anabase Production (საფრანგეთი), ZDF/KirschGruppe/Betafilm/Taurusfilm/Idunafilm (გფრ), ORF/Janus film (ავსტრია), Channel 4 (გაერთიანებული სამეფო), TVE (ესპანეთი), RCS Production (აშშ), Mirofilm (ჩეხეთი), ბოიანა (ბულგარეთი), Sveriges Television (შვედეთი).

სერიალის პირველი ნაწილი გადაღებულია 1984 წელს. იგი ეკრანებზე გავიდა იმავე წლის 11 მარტს. შედგება ექვსი ნაწილისგან. მთავარ როლს ასრულებს მიკელე პლაჩიდო. ფილმის რეჟისორია დამიანო დამიანი, ხოლო კომპოზიტორი – რიც ორტოლანი.

პლაჩიდოს პერსონაჟი, კომისარი კატანი, იღუპება სერიალის მეოთხე ნაწილში. მიუხედავად ამისა, გადაღებები განაგრძეს და გამოვიდა ფილმის კიდევ ექვსი ნაწილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „რვაფეხა" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1984)
* 

* „რვაფეხა 2" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1985)
* 

* „რვაფეხა 3" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1987)
* 

* „რვაფეხა 4" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1989)
* 

* „რვაფეხა 5" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1990)
* 

* „რვაფეხა 6" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1992)
* 

* „რვაფეხა 7" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1994)
* 

* „რვაფეხა 8" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1997)
* 

* „რვაფეხა 9" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (1998)
* 

* „რვაფეხა 10" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური) (2001)
**გომეწრის სიმაგრეულის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელი გომეწრის სამხრეთით 1 კილომეტრზე, მაღალი მთის თხემზე, ხელოვნურად მოსწორებულ, ციცაბონაპირებიან მიუდგომელ ბაქანზე და მთის სამხრეთ კალთაზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. ციხე მდინარე ხორხის ხეობიდან მომავალი გზის დამცველის საფორტიფიკაციო ნაგებობა იყო.

ნაგებია ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. მისი ზედა ნაწილიდან შემორჩენილია ნანგრევებად ქცეული გალავნის კედლები და რამდენიმე სადგომის ნაშთი. ციხის ამ ნაწილის შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა - კლდეში გაჭრილი ვიწრო კარიდან. სამხრეთით 30 მეტრზე, ქვემოთ, სამ ბუნებრივ ტერასაზე. შემორჩენილია ქვითკირის ნაგებობათა ფრაგმენტები. უფრო ქვემოთ, ორ ხელოვნურ ტერასაზე კი - ერთი სწორკუთხა, ორი ზურგიანი კოშკი და ტერასის საყრდენი კედლების ნაწილები.

ქვედა ხელოვნურ ტერასაზე მდგარი სწორკუთხა კოშკი ნაგებია ნატეხი ქვით. მისი დასავლეთისკენ მიმართული კუთხე მთელ სიმაღლეზე ჩამოშლილია. შესასვლელი II სართულის დონეზე ჩრდილოეთიდანაა. კოშკიდან აღმოსავლეთით, 12 მეტრზე, მასთან სწორი კედლით დაკავშირებული ზურგიანი კოშკი დგას. ქვით ნაგები კოშკის მხოლოდ ნაწილია შემორჩენილი. კოშკის სწორი, სრულიად ყრუ კედელი მხოლოდ 5 მეტრი სიმაღლისაა. ამ კოშკიდან, აღმოსავლეთით 20 მეტრზე დგას მეორე ზურგიანი კოშკი. იგი დანგრეულია. შემორჩენილია ორნახევარი სართული, კარი არატიპურად, ზურგის მხარეს II სართულის დონეზეა. შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის ხის კოჭების ბუდეები.

ლიტერატურა
----------

* *რჩეულიშვილი გ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 236.
პოლ გრინგრასი
**პოლ გრინგრასი** (ინგლ. *Paul Greengrass;* დ. 13 აგვისტო, 1955 წელი) არის ინგლისელი კინორეჟისორი და ყოფილი ჟურნალისტი. გრინგრასმა გადაიღო "The Bourne" - ის სამი სერია — The Bourne Supremacy, The Bourne Ultimatum და Jason Bourne. მან მოიგო "ოქროს დათვი" ბერლინის 52-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე. 2006 წელს გრინგრასმა მიიღო BAFTA-ს პრემია საუკეთესო რეჟისორისთვის, ფილმი — "United 93"-ის გადაღების გამო. პოლს ასევე გადაღებული აქვს ფილმები — "Green Zone" (2010), "Captain Philips" (2013) და "Omagh".

ადრეული წლები
-------------

პოლ გრინგრასი დაიბადა სარიში, 1955 წლის 13 აგვისტოს. მისი მამა მუშაობდა მეზღვაურად, ხოლო დედა მასწავლებლად. მისი ძმა არის ინგლისელი ისტორიკოსი მარკ გრინგრასი. გრინგრასმა განათლება მიიღო ვესტკურტის დაწყებით სკოლაში და გააგრძელა გრეივსენდის გრამატიკის სკოლაში. მოგვიანებით ის სევენოუქსის სკოლაში სწავლობდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი ჩაირიცხა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. კემბრიჯში პოლმა შეისწავლა ინგლისური ლიტერატურა. 

*პოლ გრინგრასი*

პირადი ცხოვრება
---------------

პოლ გრინგრასი დაქორწინებული ადამიანია. ის დაქორწინებულია თავის დიდი ხნის სიყვარულზე, ჯოანა ქეიზე. ის ნიჭიერი აგენტია. არ არსებობს ინფორმაცია მათი ქორწილის თარიღისა და დეტალების შესახებ. წყვილს სამი შვილი ჰყავს.

კარიერა
-------

### ადრეული კარიერა

გრინგრასი მუშაობდა პროდიუსერად ბრიტანეთის მიმდინარე საქმეთა პროგრამაში - "World in Action". იმ პერიოდში პოლი, ასევე თანაავტორობდა პიტერ რაიტის, MI5 – ის დირექტორის ყოფილი თანაშემწის ცნობილ წიგნს — "Spycatcher" - ს. ვინაიდან პიტერმა თავის წიგნში აღწერა ქვეყნის შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, ბრიტანეთის მთავრობამ წიგნის აკრძალვა სცადა, მაგრამ წარუმატებლად. 

### კინო კარიერა

პოლ გრინგრასი ბავშვობიდან კინემატოგრაფიით იყო დაინტერესებული და სურდა, რომ გამხდარიყო რეჟისორი. გრინგრასმა აისრულა ოცნება და გახდა რეჟისორი და პროდიუსერი. 1996 წელს მან გადაიღო ფილმი „The One That Got Away". შემდეგ, 1997 წელს გრინგრასმა დაწერა და გადაიღო ფილმი — "The Fix", რომელიც ეხება 1964 წლის ბრიტანეთის ფეხბურთის ფსონების სკანდალს. შემდეგ წელს მან გადაიღო ფილმი — "The Theory of Flight", სადაც მთავარ როლებს ასრულებენ ჰელენა ბონემ კარტერი და კენეთ ბრანა.

მისი შემდეგი ნამუშევარი იყო "The Murder of Stephen Lawrence" (1999). ფილმში გამოიკვლიეს შავკანიანი ახალგაზრის, სტივენ ლოურენსის მკვლელობა და მიტროპოლიტის პოლიციის მიერ ჩატარებული არასათანადო გამოძიებები. პოლის შემდეგი ნამუშევარი იყო "Bloody Sunday" (2002), ნაშრომი პოლმა შექმნა 1972 წლის სისხლიანი კვირის სროლების საფუძველზე, რომლის დროსაც ბრიტანელმა ჯარისკაცმა ცეცხლსასროლი იარაღით რამდენიმე ირლანდიელი ანტი-ინტერნატიული აქტივისტი დახვრიტა. 

2004 წელს გრინგრასმა დაწერა წიგნი — "Omagh", რომელმაც მოიგო ბრიტანეთის აკადემიის სატელევიზიო ჯილდო საუკეთესო დრამისთვის. 

ამ წარმატების შემდეგ, 2002-2016 წლებში მან გადაიღო "The Bourne" - ის სამი ნაწილი: "The Bourne Identity" (2002), "The Bourne Ultimatum" (2007) და "Jason Bourne" (2016). 

2007 წელს გრინგრასი ბრიტანული რეჟისორების პროფესიონალური ასოციაციის — Directors UK - ის თანადამფუძნებელი იყო.

2010 წელს პოლი ხელმძღვანელობდა "Green Zone" - ის გადაღებას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

სქოლიო
------

1. ↑
ტიპუ სულთანი
**ტიპუ სულთანი** (კანნადა ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ურდუ سلطان فتح علی خان ٹیپو) — 
(1750 წელი, დევანაჰალი —1799 წელი, სერინგაპატამი), ცნობილი, ასევე, როგორც მაისურის ვეფხვი — მაისურის სამეფოს დე-ფაქტო მმართველი. ის იყო ჰაიდარ ალის, მაისურის სამეფოს არმიის ოფიცრის და მისი მეორე ცოლის, ფატიმას (იგივე ფაჰრ-უნ-ნისის) ვაჟი. მან მიიღო მთელი რიგი საპატიო წოდებები, ასევე ცნობილია, როგორც — სულთანი ფათიჰ ალი ხან შაჰაბი, ტიპუ საჰიბ ბაჰადურ–ხანი, ტიპუ სულთან ფათიჰ ან ბაჰადურ ჰან ტიპუ სულთანი.

ბიოგრაფია
---------

ტიპუს ბავშვობაში მამამ ჰაიდარ ალიმ ხელში ჩაიგო მაისურის სამეფოს მმართველობა. მამის სიკვდილის შემდეგ ის გახდა სამეფოს მმართველი. მმართველობასთან ერთად, ტიპუ იყო სწავლული, მხედართმთავარი და პოეტი. იგი სარწმუნოებით მუსლიმი იყო, ხოლო მისი ქვეშევრდომების უმრავლესობა ინდუსი. ფრანგების თხოვნით, მან ააგო, აგრეთვე, პირველი ქრისტიანული ტაძარი მაისურის სამეფოში. იცოდა რამდენიმე ენა. ტიპუ სულთანს მიაკუთვნებენ ქვეყნის გასაძლერებლად მთელი რიგი ადმინისტრაციული და სამხედრო რეფორმების გატარებას მაისურის სამეფოში.ტიპუმ რამდენიმე ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა ანგლო–მაისურის ომებში ინგლისელი დამპყრობლების წინააღმდეგ და მამის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე, აიძულა ინგლისელები 1784 წელს ხელი მოეწერათ მანგალორეს ხელშეკრულებისათვის.

ის აქტიურად ეწეოდა თავისი მეზობლების წინააღმდეგ ექსპანსიონისტურ პოლიტიკას. სასტიკად ახშობდა აჯანყებებს სამეფოს ფარგლებში, რაც მთელი ერების დეპორტირებითა და ციხეში ჩასმითაც კი მთავრდებოდა. ტიპუ ინგლისელთა შეურიგებელ მტრად რჩებოდა. 1789 წლისათვის იგი დამარცხდა ანგლო–მაისურის მესამე ომში და იძულებული გახდა ხელი მოეწერა დამამცირებელი ზავისთვის. დაკარგა რა ადრე მოპოვებული ტერიტორიების ნაწილი, კერძოდ, მალაბარი და მანგალორე, მან ინგლისელთა წინააღმდეგ კოალიციის შექმნა შესთავაზა ოსმალეთის იმპერიას და ფრანგებსაც კი. ანგლო-მაისურის მეოთხე ომის დროს ტიპუ სულთანის წინააღმდეგ გაერთიანდა ოსტ-ინდოეთის კომპანია და ჰაიდარაბადის ნიზამი. ტიპუ სულთანი მოკლულ იქნა ბრძოლაში სერინგაპატამის ციხის დაცვისას 1799 წლის 4 მაისს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტიპუ სულთანი – ბოროტმოქმედი თუ გმირი? დაარქივებული 2014-02-22 საიტზე Wayback Machine.
* ტიპუ სულთანი
* ბიოგრაფია
* მაისურის ვეფხვი
* ინდოეთის ისტორია. ტიპუ სულთანი
* ტიპუ სულთნის მონეტები
* ყურანი ტიპუ სულთნის ბიბლიოთეკიდან
**პოლ კადენი** (ინგლ. Paul Cadden დ. 1964) — შოტლანდიელი ჰიპერრეალისტი მხატვარი.

ადრეული წლები
-------------

კადენი 1964 წელს დაიბადა გლაზგოში, მხატვრობა ექვსი წლის ასაკში დაიწყო. ჰიპერრეალიზმთან დამატებით, მას „3D" ილუსტრატორადაც აქვს ნამუშევარი.

შემოქმედება
-----------

კადენი ყოველ წელს დაახლოებით 7 ნამუშევარს ქმნის და თითოეულზე საშუალოდ სამიდან ექვს კვირამდე დროს ხარჯავს. მისი ნამუშევრები ძირითადად „A1" ან „A0" ფორმატშია და უმეტესწილად მხოლოდ ფანქრის გამოყენებით არიან შექმნილნი, თუმცა ხანდახან ცარცსაც იყენებს. მისი ძირითადი თემა ჩვეულებრივ ხალხია, თუმცა ქუჩის სცენებს, ავტომობილებს და ცხენებსაც მოიცავს. მისი ნამუშევრებიდან თითოეული £5000-ზე მეტ ფასად იყიდება, ისინი გამოფენილნი იყვნენ ლონდონში, ნიუ იორკსა და ატლანტაში.

კადენი მის შთაგონებად ფრაზა „*ნორმალურის გამძაფრებას*" ციტირებს და 2012 წელს განაცხადა, რომ ის ესწრაფვის ისეთი ნახატების შექმნას, რომელნიც უბრალო „*ადამიანური სცენების და ყოველდღიური ყოფის*" ემოციურ დატვირთვას გადმოსცემენ. მისი ნამუშევრების შესახებ ის ამბობს, რომ „*მართალია სურათები და ნახატები, რომლებსაც მე ვქმნი დაფუძნებულნი არიან ფოტოსურათებზე, ვიდეოების კადრებზე და ა.შ. იდეა ფოტოგრაფიის საზღვრებს გარეთ გასვლაში მდგომარეობს*".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ინტერვიუ კადენთან დაარქივებული 2016-11-06 საიტზე Wayback Machine. , *Don't Panic Magazine*, 15 აპრილი 2012

სქოლიო
------

1. 1 2  Paul Cadden's Hyperrealism. *koikoikoi* (1 June 2012). ციტირების თარიღი: 17 June 2012.
2. 1 2  Atkins, Nigel.  (15 March 2012) UnHBelievable: Hyper-real pencil drawings look just like photos. *Daily Mirror*. ციტირების თარიღი: 17 June 2012.
3. 1 2 3  Mcqueeney, Kerry.  (15 March 2012) No, they're not photographs! The astonishing pictures drawn by PENCIL. *Daily Mail*. ციტირების თარიღი: 17 June 2012.
4. ↑  Greenhough, Chris.  (26 April 2012) Not Actually Photographs: Paul Cadden's Incredible Pencil Drawings. *The Inquisitr*. ციტირების თარიღი: 17 June 2012.
5. ↑  Hyperreal Paintings by Paul Cadden. *Juxtapoz* (17 June 2012). ციტირების თარიღი: 17 June 2012.
ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
**ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — დარბაზული ეკლესია ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტანძიაში, მდებარეობს სულხან-საბა ორბელიანის ლიტერატურული მუზეუმის ეზოში და წარმოადგენს ორბელიანების კარის ეკლესიას. აგებულია 1683 წელს სულხან-საბა ორბელიანის მამის ვახტანგის მიერ, რომელიც იყო ვახტანგ V შაჰნავაზის მდივანბეგი ანუ მოსამართლეთუხუცესი.[1]

ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: დასავლეთით (მოქმედი) და სამხრეთით (გაუქმებული). აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის თავზე და დასავლეთის ფასადზე კარებს ზემოთ თითო დიდი რელიეფური ჯვარია გამოსახული. ორი სარკმელია სამხრეთის კედელშიც. 

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[2].

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია***

სქოლიო
------

1. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია ტ. 9, გვ. 658, თბ. 1985
2. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ტირანია** (ბერძ. τύραννος, τυραννίς) — თანამედროვე მნიშვნელობით არის დიქტატორული პოლიტიკური რეჟიმი, რომელიც გამოირჩევა თავისი სისასტიკით.

ტირანიის კლასიკური ფორმაა ერთპიროვნული მმართველობა, როდესაც კანონის უზენაესობის მაგიერ ქვეყანაში ან საზოგადოებაში მხოლოდ მმართველი პირის ნება-სურვილია გადაწმყვეტი. ასეთ ქვეყნებში მოქალაქეები არიან უუფლებო მდგომარეობაში, იმყოფებიან ტერორის ქვეშ. 

თავდაპირველი მნიშვნელობით ტირანია აღნიშნავდა მონარქიის დამახინჯებულ ფორმას, როდესაც მონარქი სახელმწიფოს მართავდა მხოლოდ მისი პირადი ინტერესებიდან გამომდინარე და მის ქვეშევრდომებს ჩაგრულ მდგომარეობაში აყენებდა.

თანამედროვე ეპოქაში ტირანია წარმოადგენს ავტოკრატიისა და დიქტატურის სინონიმს.

ლიტერატურა
----------

* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ. 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***ტირანია***

* ტირანია. *უცხო სიტყვათა ლექსიკონი*. interes.ge.[*მკვდარი ბმული*]

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**ტაოხები** — ისტორიული საქართველოს სამხრეთ-დასავლეთ რაიონებში (ტაოს მხარე) მცხოვრები ქართველი ტომი. ქსენოფონტის ცნობით, ტაოხების კუთვნილი მიწაწყალი მდინარე ჭოროხის სათავეებთან იყო. მეომარი, მამაცი, ძლიერი და თავისუფლებისმოყვარე ტაოხები, ისევე როგორც სხვა მათ მეზობლად მცხოვრები ტომები. ძვ. წ. V საუკუნის დასასრულს აღარ ემორჩილებოდნენ სპარსეთის მეფეს. ომიანობის დროს თავს აფარებდნენ მთის წვეროებზე გალავნით გამაგრებულ მიუვალ ადგილებს. აქვე იმარაგებდნენ სურსათს. ტაოხების ერთი ასეთი გამაგრებული პუნქტი ძვ. წ. 401 წელს ბრძოლით აუღიათ ბერძნებს მათ ტერიტორიაზე გავლის დროს. ტაოხებს ბერძნებისათვის დიდი წინააღმდეგობა გაუწევით. მათი სოფლებიდან ბერძნებს დიდძალი პირუტყვი წაუსხამთ.

ლიტერატურა
----------

* *ინაძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 658-659.
* *ყაუხჩიშვილი ს.*, ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. III, ტფილისი: ტფილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1936. — გვ. 284.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველური ტომები |
| --- |
|  |
| თანამედროვე | 
* ქართები
* სვანები
* ზანები
	+ მეგრელები
	+ ლაზები
 |
|  |
| ისტორიული | 
* აბაზგები
* აფშილები
* ბექირები
* ბიძერები
* გუგარები
* დვალები
* დრილები
* ზიდრიტები
* კოლხები
* ლბინები
* მაკრონები
* მანრალები
* მარები
* მახელონები
* მისიმიელები
* მოსინიკები
* მოსხები
* მუშქები
* ფაზიელები
* ქართები/იბერები
* სანები
* სანიგები
* სასპერები
* სედოხეზები
* სკვითინები
* სუჯები
* ტაოხები
* ტიბარენები
* ქაშქები
* წანარები
* ჭანები
* ჭილბები
* ხალიბები
* ხალდები
* ჰენიოხები
 |

 |