recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ალპური თოვლა მემინდვრია** (ლათ. Chionomys nivalis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ზაზუნასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 13 სმ-მდეა, კუდისა — 7 სმ. სხეული შეფერილია ჩალისფერ-რუხად. კუდი ერთი ფერისაა, ბაცია. ფეხებიც უფრო ბაცი შეფერილობისაა, ვიდრე სხეული. გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, მცირე აზიაში, სირიაში, პალესტინაში, ამიერკავკასიაში. საქართველოში ზღვის დონიდან 3800 მ სიმაღლემდე გვხვდება ბორჯომის ხეობაში, თრიალეთის ქედზე, კავკასიონის სამხრეთ კალთებზე და სხვაგან. ძირითადად სუბალპური და ალპური ზონების ბინადარია. ცხოვრობს მდელოებზე, კლდოვან ადგილებზე, ქვაყრილებზე, სადაც იკეთებს ბუდეს. იკვებება ნაირგვარი ბალახებით. საზამთროდ იმარაგებს ბალახოვან მცენარეებს და მათ თესლებს. მრავლდება წლის თბილ პერიოდში და ორჯერ გამრავლებას ასწრებს. თითოეულ ჯერზე შობს ექვსამდე ნაშიერს. აზიანებს მთის მდელოების მცენარეულობას, მაგრამ მცირე რაოდენობის გამო უმნიშვნელო ზარალი მოაქვს.

სქოლიო
------

1. ↑  *ყურაშვილი ბ.*, *კოხია ს.*, *არაბული ა.* და სხვ. საქართველოს ძუძუმწოვრები, თბ.: „მეცნიერება", 1981. — გვ. 26.
**გიორგი მუხაძე** (დ. 16 ნოემბერი, 1886, თბილისი — გ. 5 იანვარი, 1963) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი. იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს III-IV მოწვევის დეპუტატი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1946), საქართველოს სსრ-ის ტექნიკის და მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941).

ბიოგრაფია
---------

1916 წელს დაამთავრა ტომსკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1923-1931 წლებში მუშობდა ზაჰესისა და სხვა ობიექტების მშენებლობაზე. 1933-1942 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის დეკანი, ხოლო 1928-1961 წლებში ამავე ინსტიტუტის სამშენებლო მექანიკის, 1961-1963 — მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრის გამგე. 1946-1961 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. მისი სამეცნიერო შრომები ეძღვნება სამშენებლო მექანიკის კლასიკურ საკითხებს, რომელთა გადასაწყვეტად იგი იყენებდა ანალიზურ და გრაფოსტატიკის ხერხებს. მან პირველმა შეიმუშავა (1931) საყრდენი კედლის კვეთის პირდაპირი გათვლის ფორმულები. იგი ავტორია პირველი სახელმძღვანელოსი ნაგებობათა სტატიკაში. სამშენებლო მექანიკის ქართული სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 228-229.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი მუხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიორგი მუხაძის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* გიორგი მუხაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
**ბეღურასნაირნი** (ლათ. Passeriformes) — ფრინველების რიგი. აერთიანებს 5000-ზე მეტ სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში. საქართველოში გვხვდება 140 სახეობა. ბეღურასნაირნი მცირე და საშუალო ზომის ფრინველებია. სხეულის სიგრძე 9,5 სმ-იდან (ნარჩიტა) 65 სმ-მდეა (ყორანი). ზოგი პატარა მენექტრის წონა 3-4 გრამს აღწევს, ხოლო ყველაზე დიდი ზომის ბეღურასნაირთა (ყორნის) წონა 1100-1600 გრამამდე. ბეღურასნაირნთა რიგი იყოფა 4 ქვერიგად: განიერნისკარტები (ლათ. Eurylaimi) გავრცელებული არიან აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში. აქვთ მოკლე და განიერი ნისკარტი, ძირითადად მწერებით იკვებებიან. ცნობილია 14 სახეობა, რომლებიც ერთიანდება რკანისკარტასებრთა ოჯახში; მყვირალა ანუ ერთხმიანი ბეღურები (ლათ. Clamatores) უმთავრესად სამხრეთ ამერიკაში გვხვდება, არის ჩრდილო ამერიკაშიც. ცნობილია 100-მეტი სახეობა, რომლებიც ერთიანდება 12 ოჯახში; ნახევრადმგალობელი ბეღურები (ლათ. Menurae) ავსტრალიაში ბინადრობენ, აერთიანებს 1 ოჯახის 4 სახეობას, მათგან ყველაზე მეტად ცნობილია კუდქნარა; მგალობელი ბეღურები (ლათ. Oscines) გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში. მათ რთული აგებულების ქვედა ხორხის საბგერი აპარატი აქვსთ. ცნობილია 4000-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც ერთიანდებიან 49 ოჯახში.

ბეღურასნაირნთა შორის არიან მობინადრე, მომთაბარე და მიმოფრენი სახეობები. უმრავლესობა ცხოვრობს ტყეებსა და ბუჩქნარებში, ზოგი ველებზე. ბეღურასნაირნი განეკუთვნებიან ბარტყოვან ფრინველებს. დებენ 1-16, უმეტესად კი 4-6 კვერცხს. კრუხობა გრძელდება 11-14 დღე, თუმცა ყორანი კრუხობს 20 დღეს, ხოლო კუდქნარა 45 დღეს. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევენ დაახლოებით ერთი წლის ასაკში. ბეღურასნაირნთა უმრავლესობას მავნე მწერების მოსპობით სასოფლო მეურნეობისათვის სარგებლობა მოაქვს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 347.
**ბენურ პაშაიანი** (სომხ. Բենուր Փաշայան; დ. 13 თებერვალი, 1959, აზავრეთი, საქართველოს სსრ) — სომეხი და საბჭოთა ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. იგი იყო ორგზის მსოფლიოს, ევროპის და საბჭოთა ჩემპიონი. პაშაიანმა აგრეთვე მოიგო ოქროს მედალი 1984 წლის მეგობრობის თამაშებზე ოლიმპიური ბოიკოტის დროს. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982).

ბიოგრაფია
---------

ბენურ პაშაიანი დაიბადა 1959 წლის 13 თებერვალს აზავრეთში, საქართველოს სსრ-ის ახალქალაქის რეგიონის სოფელში. იგი ჭიდაობით მოზარდობის პერიოდში დაინტერესდა. შემდეგ ყურადღება ბერთნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაზე გაამახვილა. მან ამ სტილით ჭიდაბობა დაიწყო ერევანში, ალბერტ მნაცაკანიანისა და ჰარუთიან ხაჩათრიანის მეთვალყურეობის ქვეშ. 1977 და 1979 წელს იგი გახდა ახალგაზრდული მსოფლიო ჭიდაბის ჩემპიონატის გამარჯვებული.

პაშაიანი იყო: 1981 წლის ზაფხულის „უნივერსაიდის" ჩემპიონი (გოსენბურგი), ორგზის ევროპის ჩემიონი, 1981 და 1982 წლებში გამართული ევროპის ჭიდაობის ჩემპიონატების გამარჯვებული, ორგზის მსოფლიოს ჩემპიონი; მას ოქროს მედლები აგრეთვე მოპოვებული აქვს 1982 (კატოვიცე) და 1983 (კიევი) წლების მსოფლიო ჭიდაობის ჩემპიონატებზე. 1993 წელს FILA-მ იგი აღიარა საუკეთესო ბერძნულ-რომეული სტილით მოჭიდავედ.

მის წონით კატეგორიაში ბოლო ორი წლის ასპარეზობისას მას პირველი ადგილი მიენიჭა. 1984 წლის ზაფხულის ომილპიადაზე ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაში (მსუბუქ, 52 კგ კატეგორიაში) იგი ოქროს მოგებუს მთავარ ფავორიტად მიიჩნეოდა. თუმცა, 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის ბოიკოტის გამო, მან მონაწილეობაზე უარი განაცხადა. ამის ნაცვლად, მან და საბჭოთა კავშირის სხვა სპორტსმენებმა 1984 წლის მეგობრობის თამაშებში იასპარეზეს. ხსენებულ ტურნირში ბენურ პაშაიანმა ოქროს მედალი მოიპოვა.

მოგვიანებით მან მონაწილეობა მიიღო გერმანიის გრან პრიქსზე 1984 და 1985 წლებში. იგი ყოველ კონკურსზე პირველ ადგილს იკავებდა. 1985 წელს, ბენურ პაშაიანი პენსიაზე გავიდა; აღსანიშნავია, რომ მას კარიერის განმავლობაში არცერთი საერთაშორისო შეჯიბრება არ წაუგია.

1986 და 1989 წელს პაშაიანი იყო მწვრთნელი საბჭოთა სომხეთიში. 1989 წელს დაამთავრა სომხეთის ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი. პაშიანი მოგვიანებით გახდა სომხეთის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი 1999 წლიდან 2000 წლამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Benur Pashayan at United World Wrestling

სქოლიო
------

1. ↑  В Ереване скончался двукратный чемпион мира по борьбе Бенур Пашаян
2. ↑
3. ↑  World Greco-Roman Wrestling Champions. guresdosyasi.com. ციტირების თარიღი: 9 August 2011.
4. ↑  Community in Sydney Prepares to Welcome Team Armenia. asbarez.com. ციტირების თარიღი: 31 December 2012.
აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულები
კუნძულის აერო ფოტო
**ბალტრუმი** (გერმ. Baltrum) — ბარიერული კუნძული გერმანიის სანაპიროსთან, აღმოსავლეთ ფრიზის რეგიონში. წარმოადგენს მუნიციპალიტეტს ქვემო საქსონიის აურიხის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს აღმოსავლეთ ფრიზის შვიდ დასახლებულ კუნძულთა ჯაჭვში, რომელთა შორის ბალტრუმი ყველაზე პატარაა როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის მხრივ.

კუნძულის ფართობი 6,6 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 493 ადამიანი (2010).

ტურიზმი
-------

ბალტრუმი 1876 წელს საზღვაო კურურტი გახდა, თუმცა ტურიზმი ნელა იზრდებოდა. XIX საუკუნის მიწურულს, 1892 და 1895 წელს გაიხსნა ორი სასტუმრო. მეორე მსოფლიო ომამდე, კუნძულს ყოველწლიურად 5 000 — 6 000 ადამიანი სტუმრობდა, 1960 წელს მათმა რიცხვმა 17000 შეადგინა, 1970-იანი წლებიდან კი 30 000.

1966 წელს გერმანიის მთავრობამ მას სანაპირო გამაჯანსაღებელი კურორტის სტატუსი მიანიჭა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის კუნძულების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ბალტრუმი***
* ოფიციალური საიტი (გერმანული)
Paragordius tricuspidatus.
**ბეწვურები** (Nematomorpha, Gordiaceae) — უხერხემლო ცხოველთა კლასი პირველადღრუიანი ჭიების ტიპისა. ბეწვურებს თეთრი, ღია ყავისფერი, ზოგჯერ თითქმის შავი ძაფისებრი სხეული კურიკულით აქვთ დაფარული. 

ბეწვურების სიგრძე რამდენიმე სმ-იდან 1,5 მ აღწევს, სისქე 0,5 - 2 მმ. ცხოვრობენ მტკნარ წყალსატევებში ან ზღვებში. ყრიან გრძელ ზონრებად შეწებებულ მილიონობით უწვრილეს კვერცხს. ბეწვურების ლარვები ორ „მასპინძელში" პარაზიტობენ. პირველი „მასპინძლის" (უფრო ხშირად ფარვანების, ჭრიჭინების, ერთდღიურების ლარვების) სხეულში ლარვები ცისტით იფარებიან და ასე რჩებიან იქ, ვიდრე მათ არ გადაყლაპავს მეორე, საბოლოო „მასპინძელი" (უფრო ხშირად დიდი ზომის ფეხსახსრიანი). მეორე „მასპინძლის" სხეულში ლარვები სქესობრივად მწიფდებიან. განვითარების სრული ციკლი 18 თვეს გრძელდება. კლასი შეიცავს 12 გვარს.

ადამიანსა და ხერხემლიან ცხოველებში გვხვდებიან ცრუ პარაზიტების სახით და მათ არავითარ ზიანს არ აყენებენ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 349.
* Poinar GO Jr (1991). "Nematoda and Nematomorpha", რედ. Thorp JH, Covich AP: *Ecology and Classification of North American Freshwater Invertebrates*. San Diego, CA:  Academic Press,   გვ. 249–283.
* Thorne G (1940). „The hairworm, *Gordius robustus* Leidy, as a parasite of the Mormon cricket, *Anabrus simplex* Haldeman". *Journal of the Washington Academy of Science*. **30**: 219–231.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Hairworm Biodiversity Survey.
* Nematomorph worm - Behavior modfication of cricket by nematomorph worm.
ბეწვიანი მამონტის ილუსტრაცია
**ბეწვიანი მამონტი** (ლათ. Mammuthus primigenius) — ამომწყდარი ძუძუმწოვარი ცხოველი სპილოსებრთა ოჯახისა. სიდიდით თანამედროვე სპილოს არ აღემატებოდა, მაგრამ უფრო მასიური იყო (სიმაღლე 2,5-3,5 მ, მასა 7 ტ-მდე); ჰქონდა მოკლე კიდურები, ხშირი და გრძელი ბეწვით დაფარული სხეული. გრძელი ეშვების მხოლოდ წვერები იყო დაფარული მინანქრით. ძირითადი კბილები გვირგვინი შედგებოდა თხელი და მაღალი ფირფიტებისაგან. 

იკვებებოდა უხეში მცენარეული საკვებით. მამონტი დამახასიათებელია ანთროპოგენის კონტინენტური ნალექებისათვის. ცნობილია დასავლეთ ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის შუა და ზედა პლეისტოცენიდან. მამონტი ქვის ხანის ადამიანის თანადროული ცხოველი იყო. უძველეს ადამიანთა სადგომებში ხშირად პოულობენ მის ძვლებს, კედლებზე მოხატულ სურათებსა და სკულპტურულ გამოსახულებებს. ციმბირსა და ალასკაზე ნაპოვნია მზრალ ნიადაგში დაცული 40-ზე მეტი ლეში, 1901 წელს მდინარე ბერიოზოვკის პირას ნაპოვნი ეგზემპლარი გამოიკვლიეს ანატომიურად, ჰისტოლოგიურად, ბიოქიმიურად, შეისწავლეს საკვების ნარჩენები პირის ღრუში და კუჭის შიგთავსში. ჩონჩხი და ფიტული ინახება ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბიოლოგიურ მუზეუმში. მამონტების ეშვები ძირითადად მხატვრული ნაკეთობებისათვის გამოიყენება.

ფოსილური ნარჩენები ცხადყოფს, რომ მამონტები აზიის, ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ვრცელ ტერიტორიებზე ბინადრობდნენ. ევროპაში იტალია, როგორც ჩანს, ამ ცხოველების არსებობის არეალის უკიდურესი სამხრეთი იყო. ციმბირში მამონტების ძვლები იმდენად დიდი რაოდენობით აღმოაჩინეს, რომ შუა საუკუნეებში ის ჩინეთსა და ევროპაში გაჰქონდათ.

რუსმა მეცნიერებმა დეტალურად გამოიკვლიეს აღმოჩენილი მამონტის შინაგანი ორგანოები. ეს ცხოველი რუსეთის არქტიკულ ნაწილში მდებარე ერთ-ერთ რეგიონში, იამალ-ნენთაში, ყინულის საფარქვეშ გაუხრწნელი იპოვეს. „მამონტებსა თუ ნებისმიერ სხვა პრეისტორიულ ცხოველებს შორის ეს ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შენახული ცხოველის გვამია" — აღნიშნა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილემ ალექსეი ტიხონოვმა. კომპიუტერულმა ტომოგრაფიამ, რომლითაც ადამიანის ორგანიზმსაც აშუქებენ, მამონტის სხეულზე არანაირი დაზიანება არ აჩვენა. მეცნიერები იმ დასკვნამდე მივიდნენ, რომ ცხოველი, როგორც ჩანს, დაახრჩო შლამმა, რადგან მამონტის სასუნთქი გზები და საჭმლის მომნელებელი სისტემა გადაკეტილი იყო.

2002 წელს ციმბირში, ყინულებში იპოვეს, გადაშენებული მამონტი. სოფელ იუკაგირის მახლობლად აღმოჩენილ ამ მამონტს, რომელსაც, შესაბამისად, იუკაგირის მამონტი უწოდეს, ორი ეშვი და ნახევრად ღია თვალები ჰქონდა. თავზე მას ჯერ კიდევ ჰქონდა კანი, რომელიც ბეწვით იყო დაფარული.

რესურსები ინტერნეტი
-------------------

* Natural History Museum: "The last of the mammoths" - three-minute video about the extinction of the woolly mammoth, presented by Adrian Lister
* National Geographic: "Mammoth tusk treasure hunt" - two-minute video about mammoth tusk collecting in modern Siberia

ლიტერატურა
----------

* *მჭედლიძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 398.
**ანატოლი სლივკო** (რუს. Анатолий Емельянович Сливко; დ. 28 დეკემბერი, 1938 — გ. 16 სექტემბერი, 1989) — საბჭოთა სერიული მკვლელი. მოქმედებდა სტავროპოლის მხარეში, 1964-1985 წლებში. რსფსრ დამსახურებული მასწავლებელი (1977). ანატოლი სლივკოს სახელთანაა დაკავშირებული 7 მკვლელობა. იმსხვერპლა 7 წლიდან 17 წლამდე ასაკის ბიჭები. ჰყავდა მეუღლე და ორი შვილი.

1961 წელს ანატოლი სლივკო გახდა ავტოკატასტროფის მოწმე, სადაც დაიღუპა პიონერის ფორმაში ჩაცმული პატარა ასაკის ბავშვი. სახლში მისვლისთანავე სლივკომ ორგაზმი განიცადა. მოგვიანებით იგი ავარიას იხსენებდა, როგორც ბენზინისა და ცეცხლის სუნს. სლივკომ მალევე გამოიყენა სიტუაცია ბავშვთა კლუბში. მან გადაწყვიტა თავისი ამ უბედური შემთხვევის — ფანტაზიის რეალობად ქცევა, ამისათვის, წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ სლივკო 13-17 წლამდე ასაკის ბავშვებთან ახლო ურთიერთობაში შედიოდა. შემდეგ ბიჭებს პიონერის ფორმაში გამოაწყობდა (ისე როგორც მან ნახა პიონერის ფორმაში ჩაცმული გარდაცვლილი ბავშვი). სლივკო თავიდანვე ახლო მეგობრულ კავშირს იჭერდა ბიჭებთან, შემდეგ ცდებს ატარებდა მათზე, რომლის ძირითადი შედეგი იყო ბავშვის უგონო მდგომარეობამდე მიყვანა.

სლივკომ 21 წლის განმავლობაში 43 ბავშვი დაიყოლა ექსპერიმენტში მონაწილეობაზე. როდესაც ბავშვები უგონო მდგომარეობაში იყვნენ სლივკო მათ ეფერობოდა, ყოველივეს კამერაზე იღებდა, მასტურბირებდა. რამდენიმე შემთხვევაში ბავშვები ცდას გადაურჩნენ. 7 შემთხვევაში სლივკო მეტად ძალადობრივად მოქმედებდა. როდესაც ბავშვები უგონო მდგომარეობაში იყვნენ სლივკო მათ სხეულებს ანაწევრებდა, შემდეგ ბენზინს ასხამდა მათ ტანზე და კიდურებზე, უკიდებდა ცეცხლს და თვალყურს ადევნებდა ყოველივეს. ჩვეულებრივ, მსხვერპლის ფეხსაცმელს სამახსოვროდ ინახავდა. მომხდარს კამერაზე აფიქსირებდა, იღებდა ფოტოსურათებსაც.

პირველად სლივკომ მკვლელობა ჩაიდინა 1964 წელს. 9 წლის შემდეგ, 1973 წლის 14 ნოემბერს, უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 15 წლის ბიჭი სახელად ალექსანდრე ნესმეიანოვი. ორი წლის შემდეგ, 1975 წლის 11 მაისს, გაუჩინარდა 11 წლის ანდრეი პოგასიანი, ხოლო 1980 წელს გაუჩინარდა 13 წლის სერგეი ფატსიევი. ნესმეიანოვი, პოგასიანი და ფატსიევი იყვნენ სლივკოს მიერ ჩამოყალიბებული კლუბის — „ჩერგიდის" წევრები. 1985 წლის 23 ივლისს სლივკომ ჩაიდინა თავისი უკანასკნელი მკვლელობა. მსხვერპლი გახდა 13 წლის სერგეი პავლოვი.

1985 წლის 28 დეკემბერს ანატოლი სლივკო დააპატიმრეს. 1986 წლის იანვარ-თებერვალში სლივკომ მიიყვანა გამომძიებლები დანაშაულის ადგილზე. სასამართლომ გამოუტანა სასჯელის უმაღლესი ზომა — სიკვდილით დასჯა. ანატოლი სლივკო სასამართლოს განაჩენის თანახმად, დახვრიტეს ნოვოჩერკასკის ციხეში 1989 წლის 16 სექტემბერს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანატოლი სლივკოს შესახებ (რუსული)
* ანატოლი სლივკო (რუსული)
* ანატოლი სლივკო დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ანატოლი ალექსის ძე კაჭარავა** (დ. 15 აგვისტო, 1910, სოხუმი — გ. 8 მაისი, 1982, ბათუმი) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ერთ-ერთი დამაარსებელი და პირველი ხელმძღვანელი.

სწავლობდა სოხუმის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში, შემდეგ ხერსონის საზღვაოსნო სასწავლებელსა და შორეული აღმოსავლეთის თევზ-მრეწველობის ტექნიკუმში. ამავდროულად, 1927 წლიდან იყო მეზღვაური. მეორე მსოფლიო ომის წლებში უფროსი ლეიტენანტის წოდებით მეთაურობდა ყინულმჭრელ „ალექსანდრე სიბირიაკოვს". 1942 წლის 25 აგვისტოს ჩრდილოყინულოვან ოკეანეში გერმანულ კრეისერ „ადმირალ შეერთან" უთანასწორო შეტაკებისას ყინულმჭრელი დაიღუპა, დაჭრილი კაჭარავა და გადარჩენილი მეზღვაურები კი ტყვედ ჩავარდნენ. 1945 წელს გათავასუფლების შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლებამ უფის სპეციალურ ბანაკში მოათავსა. 1961 წელს რეაბილიტირებული იქნა და დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. შემდგომში სამეთაურო თანამდებობებზე მსახურობდა ჩრდილოეთის გემებზე: „ილია მურომეცი", „ლევანოვსკი", „ბაიკალი" და „თბილისი". 1967-1979 წლებში ხელმძღვანდელობდა საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს. კაჭარავას პირველი მეუღლე იყო მსახიობი ნატო ვაჩნაძე. 

გარდაიცვალა 1982 წლის 8 მაისს. დაკრძალულია ბათუმის საზღვაო აკადემიის ტერიტორიაზე.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ისტორიიდან : (საარქივო სამმართველოში დაცული დოკუმენტური მასალების მიხედვით) / მერაბ მეგრელიშვილი, შოთა მახარაძე // სამხრეთ-დასავლეთი საქართველო : (ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოლოგია) / აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საარქივო დაწესებულება-საარქივო სამმართველო. - თბილისი, 2012. - ISSN 2298-0776. - N II, საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის მასალები. - გვ.. - რეზ. ინგლ. ენ.. - გამოყენებული ლიტ-რა გვ.22

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანატოლი კაჭარავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ანატოლი რეინგარდი** (რუს. Рейнгард, Анатолий Людвигович; დ. 10 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 28 სექტემბერი], 1879, ხარკივი, — გ. 1 ოქტომბერი 1945, ტომსკი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1937). 1903 წელს დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. გეოგრაფიის პროფესორი იქვე. აგრეთვე 2 წელი სწავლობდა ბერლინის უნივერსიტეტში. 1930-იან წლებში ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტის უფროსი გეოლოგი. გეომორფოლოგიისა და მეოთხეული გეოლოგიის სპეციალისტი. 1937 წლის სექტემბერ-დეკემბერში პატიმრობაში იმყოფებოდა. ბრალი დასდეს შპიონაჟში. სამეცნიერო ექსპედიციურ გამოკვლევებს მეტწილად კავკასიასა და ფერღანაში ატარებდა. ანატოლი რეინგარდს ეკუთვნის პირველი ცნობები საქართველოს გეომორფოლოგიის შესახებ (1917). მის შრომებში ვხვდებით აგრეთვე საქართველოს, ამიერკავკასიის და საერთოდ კავკასიის ყელის ტერიტორიის გეომორფოლოგიური დარაიონების ცდას (1912, 1937, 1941 წწ.).

სქოლიო
------

1. ↑  ანატოლი რეინგარდი. ბიოგრაფია.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  ანატოლი რეინგარდი. ბიოგრაფია.[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  ასლანიკაშვილი ა. ბალავაძე ბ. თევზაძე ნ. ცაგარელი ა. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, საქართველოს სსრ, 1981 წ. გვ. 198-201.
4. ↑  მარუაშვილი ლ.. *საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია*. თბილისი, საქართველო:  ცოდნა,   გვ. 35-48. 1964.
**არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი** — სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც 1936 წელს შექმნილი „აკად. ნ. მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის" (ენიმკი) ბაზაზე. 1941 წელს, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დაარსებასთან დაკავშირებით, «ენიმკის» გაყოფის შემდეგ შეიქმნა, თავდაპირველად, „აკად. ნ. მარის სახელობის ენის ინსტიტუტი". 1950 წლიდან მას ეწოდა „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი", 1988 წლიდან - „საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი", ხოლო 2006 წლიდან - საჯარო სამართლის „იურიდიული პირი არნ. ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი".

დირექტორები
-----------

* ს. ჯანაშია (1941-43)
* ვარლამ თოფურია (1943-49)
* გ. ახვლედიანი (1949-50)
* არნოლდ ჩიქობავა (1950-52)
* ივანე გიგინეიშვილი (1952-53)
* ქეთევან ლომთათიძე (1953-63, 1975-87)
* ვ. ფანჩვიძე (1963-75)
* ბესარიონ ჯორბენაძე (1987-93)
* გუჩა კვარაცხელია (1993-2006)
* ლალი ეზუგბაია (2006-2013)
* ავთანდილ არაბული (2014-2018)
* ნანა მაჭავარიანი (2018 წლიდან დღემდე)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ოფიციალური ვებ-გვერდი
**გიორგი ტარასის ძე მამალაძე** (პოლ. Jerzy Mamaladze) (დ. 25 დეკემბერი, 1895, შამახა, ახლანდ. აზერბაიჯანი, — გ. 28 ივლისი, 1941, „კომუნარკა", მოსკოვის მახლობლად) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლონეთის არმიის ოფიცერი, საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი.

დაიბადა პედაგოგ ტარასი მამალაძის ოჯახში. 1914 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. ოფიცერი იყო ასევე მისი ძმა — იერონიმ მამალაძე. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ (1921) პორუჩიკმა მამალაძემ იუნკერთა სკოლის სხვა ოფიცრებთან ერთად სამშობლო დატოვა და თურქეთის გზით პოლონეთში გადასახლდა. დაამთავრა ბიდგოშჩის ოფიცერთა სკოლა (1924) და კონტრაქტით დაიწყო სამსახური პოლონეთის არმიაში. მსახურობდა ვარშავის რადიოტელეგრაფის პოლკში კაპიტნის, შემდეგ მაიორის წოდებით. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დაწყებისთანავე მონაწილეობდა პოლონეთის დაცვაში. 1939 წელს ტყვედ ჩაიგდეს საბჭოთა ჯარებმა. ერთი ცნობით მოკლეს კატინში სამხედრო ტყვეების მასობრივი ხოცვა-ჟლეტის დროს; სხვა დაზუსტებული მონაცემებით, მამალაძე მაიორ ეჟი მალინოვსკის სახელით იმყოფებოდა კოზელსკის სამხედრო ტყვეების ბანაკში, 1941 წლის 14 ივლისს სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა, რაც სისრულეში იქნა მოყვანილი იმავე წლის 28 ივლისს „კომუნარკის" პოლიგონზე (მოსკოვის მახლობლად). შემონახულია გიორგი მამალაძის უნიკალური ფოტოალბომი, რომელიც ერთადერთი ფოტოდოკუმენტური წყაროა პოლონეთში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტების შესახებ.

ლიტერატურა
----------

* ქართველები პოლონეთში / ამბროსი გრიშიკაშვილი. თბ. 2008.
* M. Bujnowska, Major Jerzy Mamaladze, *Pro Georgia*. 1996, No 5, s. 76-83.
* D. Kolbaia, Dawid. Album mjra Jerzego Mamaładze, jeńca obozu NKWD w Kozielsku, zamordowanego w Katyniu. *Pro Georgia*. 2008, No 16, s. 219-251.
* W. Materski. Gruzini oficerowie kontraktowi Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej 1939 r. *Pro Georgia*. 2016, No 26, s. 243-284.
* Убиты в Катыни : книга памяти польских военнопленных-узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению Политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года, ответственный составитель, Александр Гурьянов. Москва, Общество "Мемориал" | Издательство "Звеня", 2015.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი მამალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გერჰარდ ლამპრეხტი** (გერმ. Gerhard Lamprecht; დ. 6 ოქტომბერი, 1897, ბერლინი — გ. 4 მაისი, 1974, ბერლინი) — გერმანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, დრამატურგი და კინოს ისტორიკოსი. გადაღებული აქვს 64 ფილმი და, ასევე, ეკუთვნის 29 ფილმის სცენარი.

გერჰარდი კინემატოგრაფით ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული. უკვე 12 წლის ასაკში მუშაობდა კინომექანიკოსად, 1914 წელს კი მისი პირველი სცენარით ბერლინური კინოკომპანია „Eiko-Film GmbH" დაინტერესდა. 1916 წლიდან გერჰარდ ლამპრეხტი სამსახიობო ხელოვნებას ეუფლებოდა პაულ ბილდტთან, გერმანული კინემატოგრაფის პიონერთან, და თავის შესაძლებლობებს სცენაზე ცდიდა. ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტში სწავლობდა თეატრისა და ხელოვნების ისტორიას. 1917 წელს შესთავაზეს ავტორისა და დრამატურგის პოზიცია კომპანიაში „Oskar-Messler-Filmgesellschaft", თუმცა გერჰარდი არმიაში გაიწვიეს. 1918 წელს, როდესაც ბრძოლაში მიღებულ ჭრილობებს ჰოსპიტალში იშუშებდა, უკვე წერდა სცენარებს. ლულუ პიკმა, რომელთანაც გერჰარდი ომამდეც მუშაობდა, 1919 წელს მას დრამატურგის პოზიცია შესთავაზა თავის კომპანიაში „Rex-Film".

1920 წელს გერჰარდ ლამპრეხტმა გადაიღო სადებიუტო ფილმი „Es bleibt in der Familie". მუნჯი კინოს ეპოქაში სწავლობდა მონტაჟის ტექნიკას საბჭოთა რეჟისორთან სერგეი ეიზენშტეინთან. 1920-იანი წლების შუაგულში შექმა სოციალური მამართულების კინოტრილოგია (Die Verrufenen, 1925; Die Unehelichen, 1926; Menschen untereinander, 1926.).

გერჰარდ ლამპრეხტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია 1937 წელს გადაღებული „მადამ ბოვარი", რომელშიც მსახიობები პოლა ნეგრი და ფერდინანდ მარიანი თამაშობენ. ომის შემდგომ პერიოდში გადაიღო ფილმი „სადღაც ბერლინში" (1946) და სხვა.

გერჰარდ ლამპრეხტი დიდ ინტერესს იჩენდა კინოს ისტორიისადმი. კინო არქივების თავის მიერ შედგენილი დიდი კოლექცია 1962 წელს ბერლინის სენატს გადასცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* Gerhard Lamprecht — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Gerhard Lamprecht. filmportal.de (ინგლისური), (გერმანული)
* Gerhard Lamprecht დაარქივებული 2013-12-04 საიტზე Wayback Machine.. film-zeit.de (გერმანული)
**გრიგორი კარასინი** (რუს. Григо́рий Бори́сович Кара́син; დ. 23 აგვისტო 1949) — რუსი დიპლომატი. 2005 წლიდან სტატს-მდივანი — რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე.

1971 წელს დაამთავრა მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ენების ინსტიტუტი. ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და ჰაუსას ენებს. დიპლმატიურ სამსახურშია 1972 წლიდან. სხვადასხვა დროს ეკავა დიპლომატიური თანამდებობები რუსეთის საგარეო უწყების ცენტრალურ აპარატსა და საზღვარგარეთ (სენეგალი, ავსტრალია, გაერთიანებული სამეფო). 

1992—1993 წლებში დაინიშნა რუსეთის საგარეო უწყების აფრიკისა და ახლო აღმოსავლეთის დეპარტამენტში სამმართველოს უფროსად. 
1993—1996 იყო რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციისა და ბეჭდვის დეპარტამენტის დირექტორი. 1996—2000 წლებში მსახურობდა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 2000—2005 ეკავა რუსეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის თანამდებობა გაერთიანებულ სამეფოში. 2005 წლის ივლისიდან უკავია რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილის თანამდებობა. 2005 წლის ოქტომბერში დაინიშნა — სტატს-მდივნად — რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმთა მინისტრის მოადგილე. ფლობს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიურ რანგს.

მინისტრის მოადგილეს თანამდებობაზე კურირებს რუსეთის ფედერაციის ორმხრივ ურთიერთობებს დსთ-ს ქვეყნებთან და მუშაობას ეთნიკურ რუსებთან რუსეთის საზღვარს გარეთ. პასუხს აგებს ფედერალური კრების ურთიერთობასა და მინისტრის საკანონმდებლო საქმიანობაზე. ფლობს რუსეთის ფედერაციის რამდენიმე ჯილდოს.

2012 წლის დეკემბერში მიესალმა რუსეთთან ურთიერთობების საკითხებში სპეციალურ წარმომადგენლად ზურაბ აბაშიძის დანიშნვას.  დვანისა პრობლემის დროს გრიგორი კარასინი ევროკავშირის სპეციალურ წარმომადგენელს ფილიპ ლეფორს ტელეფონით ესაუბრა, რა დროსაც აღნიშნა, რომ „საზღვრის" მოწყობას „სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებელი სახელმწიფო" აწარმოებს. 2013 წლის 6 ივნისს მან გაახმოვანა რუსეთის ფედერაციის მოთხოვნა ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის გაუქმებას შესახებ. იგი საოკუპაციო ხაზის გასწვრივ მავთულხლართების გავლების პრობლემასაც შეეხო და აღნიშნა, რომ ქართული მხარე საზღვრის დემარკაციის საკითხის მოუგვარებლობას პოლიტიკური დაძაბულობის გამწვავებისთვის იყენებს. მისი განცხადებით „სამხრეთ ოსეთის მხარე არაერთხელ გამოვიდა წინადადებით, საქართველოსთან საზღვრის დემარკაცია დაიწყოს, რისგანაც საქართველო სხვადასხვა მიზეზებით თავს იკავებს". კარასინმა ასევე განაცხადა, რომ რუსეთი მზადაა საქართველოსთან დიპლომატიური ურთიერთობები აღადგინოს.

სქოლიო
------

1. ↑  გრიგორი კარასინი: მივესალმებით სპეციალური წარმომადგენლის რანგში ზურაბ აბაშიძესთან საუბარს
2. ↑  საგარეო უწყება: რუსეთისგან კეთილი ნაბიჯების გადმოდგმის იმედი ნაკლებად უნდა გვქონდეს
3. ↑  რუსეთი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ კანონის გაუქმებას მოითხოვს
**ადოლფ VII ფონ იულიხ-ბერგი** (გერმ. Adolf VII. von Jülich-Berg; დ. დაახლ. 1370 — გ. 14 ივლისი, 1437, კელნი) — ბერგის ჰერცოგი 1408 წლიდან, იულიხის ჰერცოგი (**ადოლფ I**-ის სახელით) 1423 წლიდან. 1395—1402 წლებში იყო რავენსბერგის გრაფი. ადოლფი იყო ჰერცოგ ვილჰელმ I ფონ ბერგისა და მისი ცოლის, ანას, პფალცის კურფიურსტ რუპრეხტ II-ისა და გერმანიის მეფის, რუპრეხტ I-ის დის ქალიშვილის შვილი.

ადოლფის მამამ ბავშვობიდანვე ეჭვქვეშ დააყენა მისი მემკვიდრეობის საკითხი და 1395 წელს მხოლოდ მცირე ნაწილი — ვავენსბერგის საგრაფო დაუმტკიცა.

1403 წელს ადოლფი ღია ბრძოლაში ჩაერთო მამის წინააღმდეგ, დაატყვევა და რამდენიმე ხნით დააპატიმრა. ადოლფის წინააღმდეგ გამოვიდნენ მეზობელი მთავრები, რომლებმაც მხარს უჭერდა ბიძამისი — მეფე რუპრეხტი. შედეგად, შვილი დაემორჩილა მამას და 1408 მისგან მემკვიდრეობით მიიღო ბერგის საჰერცოგო.

1414—1416 წლებში ადოლფმა გაილაშქრა თავისი ძმის, კელნი არქიეპისკოპოს ვილჰელმის წინააღმდეგ, თუმცა მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა.

1401 წელს ადოლფი დაქორწინდა იოლანტა ბარზე. 1415 წელს, იოლანტას ძმას, ჰერცოგ ედუარდ III-ეს გარდაცვალების შემდეგ შვილი არ დარჩა, ადოლფს სურდა, რომ ბარის საჰერცოგო ტახტზე თავისი ვაჟი დაესვა. ის ჩაერთო რენე ანჟუელთან ომში, თუმცა 1422 წელს ტყვედ ჩავარდა. გასათავისუფლებლად დიდი გამოსასყიდი გადაიხადა და იძულებული გახდა უარი ეთქვა ბარის ტახტზე.

იოლანტა ფონ ბარი გარდაიცვალა 1421 წელს და 1430 წელს ადოლფმა ცოლად ელიზაბეტა ბავარიელი, ბავარია-მიუნჰენის ჰერცოგის, ერნსტის ქალიშვილი მოიყვანა. ამ ქორწინებიდან მას შვილები არ შესძენია.

1431 წელს გარდაიცვალა ადოლფის ერთად-ერთი მემკვიდრე — რუპრეხტი.

ადოლფი გარდაიცვალა 1437 წელს და დაკრძალეს ალთენბერგში. იულიხისა და ბერგის ჰერცოგი გახდა მისი ნათესავი — რავენსბერგის გრაფი გერჰარდი.

ლიტერატურა
----------

* *Karl Leopold Strauven.* Adolf, Herzog von Jülich. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 96-98.
* *Henny Grüneisen.* Adolf I.. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 80 (Digitalisat).
**აკაკი ხინთიბიძე** (დ. 6 თებერვალი, 1924, ოზურგეთი — გ. 26 მაისი, 2008) — ქართველი მეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

60 წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტსა და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. აკაკი ხინთიბიძემ ქართული ლექსის მეცნიერული კვლევა იოსებ გრიშაშვილის ვერსიფიკაციის შესწავლით დაიწყო, რაც 1955 წელს აღინიშნა თვალსაჩინო მონოგრაფიით „იოსებ გრიშაშვილის პოეზია". შემდგომი ეტაპი სამეცნიერო კვლევისა იყო „აკაკის ლექსი" (1972). განსაკუთრებული ადგილი მან სამეცნიერო ბიოგრაფიაში უჭირავს გალაკტიონის კვლევას. 1987 წელს დასტამბული მისი „გალაკტიონის პოეტიკა" შეიცავს, ერთი მხრივ, ნარკვევებს გალაკტიონის პოეტიკიდან, ხოლო მეორე მხრივ, მასში დაწვრილებით არის შესწავლილი გალაკტიონის ლექსის სტრუქტურა (პოეტური ენა, მეტრიკა, რითმა, ევფონია, სტროფიკა). ქართული ლექსის ბუნების კვლევას სამ ათეულ წელზე მეტი შეალია. აკაკი ხინთიბიძის წიგნებში: „პოეტური ხელოვნების საკითხები" (1961), „ლექსმცოდნეობის საკითხები" (1965), „პოეტიკური ძიებანი" (1981), „ვერსიფიკაციული ნარკვევები" (2000), განხილულია ვერსიფიკაციის თეორიისა და ქართველ პოეტთა შემოქმედების უაღრესად საინტერესო პრობლემები. აღსანიშნავია მისი წვლილი „ვეფხისტყაოსნის" ლექსწყობის კვლევაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აკაკი ხინთიბიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გრიგორი და აქსინია ნავში** (რუს. Григорий и Аксинья в лодке) — სკულპტურული კომპოზიცია მდებარეობს მდინარე დონის მარჯვენა სანაპიროზე ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლზე მუშაობდა მოქანდაკე სერგეი ოლეშნია, რომელმაც იგი შექმნა მიხეილ შოლოხოვის რომანის წყნარი დონის მოტივების მიხედვით. კომპოზიცია აღმართეს 2013 წელს. იგი გახდა რიგით მესამე ქანდაკება დონის როსტოვში რომელიც შექმნილია წყნარი დონის მოტივების მიხედვით.

აღწერა
------

სკულპტურული კომპოზიცია ასახავს რომან წყნარი დონის ერთ-ერთ ეპიზოდს. წიგნის გმირები, შეყვარებულები გრიგორი მალახოვი და აქსინია ასტახოვა გამოსახულნი არიან ნიჩბიან ნავში მსხდომნი დონზე გასეირნების მომენტში. აქსინიას აცვია ელეგანტური კაბა,რომელიც გაფორმებულია მანჟეტებითა და მაქმანებით და ხელში უკავია პატარა თაიგული. გრიგორი ზის კიჩოზე და გამოწყობილია სამხედრო უნიფორმაში.

მიხეილ შოლოხოვის რომანის გმირების ბრინჯაოს ქანდაკებები ნატურალურ ზომებშია გამოსახული. ქანდაკებებე შოის გრძელი სკამია, რომელსაც ხშირად იყენებენ ტურისტები ნავში ჩასხდომის დროს ფოტოების გადასაღებად. 

ნავის ის მხარე, რომელზეც ზის აქსინია აწეულია და დგას ქვების გროვაზე. ნავის ცენტრალურ ნაწილზე დამონტაჟებულია ნიჩბები.

მოსახლეობის ნაწილი აკრიტიკებს კომპოზიციას იმის გამო, რომ მიხეილ შოლოხოვის რომანის აღნიშნულ ეპიზოდს არანაირი კავშირი არ აქვს ქალაქ დონის როსტოვთან.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გრიგორი და აქსინია (ძეგლი)

სქოლიო
------

1. ↑  Ой ты, наш батюшка тихий Дон!. Библиотека Шадринского государственного педагогического университета.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-12. ციტირების თარიღი: 2017-03-03.
2. ↑  Памятник «Григорий и Аксинья в лодке». Изготовление памятников. ციტირების თარიღი: 2017-03-03.
3. ↑  Григорий и Аксинья в лодке. Неформальные достопримечательности. ციტირების თარიღი: 2017-03-03.
კრიგერი 1986 წლის ევროპის ჩემპიონატზე
**ანდრეას კრიგერი** (გერმ. Andreas Krieger; დ. 20 ივლისი 1965, აღმოსავლეთი ბერლინი, გდრ) ცნობილი გახდა როგორც ჰაიდი კრიგერი (გერმ. Heidi Krieger) — გდრ-ის მძლეოსნობაში ბირთვის მკვრელ ქალთა გუნდის წევრი. ისევე როგორც გდრ-ის ბევრი სხვა სპორტსმენი კრიგერიც მოზარდობის პერიოდიდანვე იღებდა ანაბოლურ სტეროიდებს და კაცის ჰორმონებს ტრენერის მითითებით.

კარიერა
-------

1986 წელს ევროპის ჩემპიონატზე შტუტგარტში კრიგერმა მიიღო ოქროს მედალი ბირთვის კვრაში. მალევე მას დაეწყო ძლიერი ზურგის ტკივილები, რის გამოც იძულებული გახდა ვარჯიში შეეწყვიტა. გერმანიის გაერთიანების შემდეგ კრიგერმა სცადა დაბრუნებოდა დიდ სპორტს, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა.

ახალი ცხოვრება
--------------

მან თანდათანობით გააცნობიერა თავისი ტრანსსექსუალობა. 1997 წელს ჰაიდი კრიგერმა ოპერაციის საშუალებით შეიცვალა სქესი, რის შემდეგაც შეიცვალა საბუთები. კრიგერმა ჩვენება მისცა ცნობილი ტრენერების საქმეში, რომლებიც ჩართული იყვნენ დოპინგთან დაკავშირებულ დანაშაულში. პროცესზე მოპასუხეები იყვნენ 74 წლის მანფრედ ევალდი (Manfred Ewald, გდრ-ის სპორტულ-ტანვარჯიშის კავშირის პრეზიდენტი) და 66 წლის მანფრედ ჰიოპნერი (Manfred Hoeppner, გდრ-ის სპორტული სამედიცინო სამსახურის ვიცე-დირექტორი). კრიგერი თვლის, რომ ჰორმონალური პრეპარატების მიღებამ გამოიწვია მისი ტრანსსექსუალობა. 2000 წელს ევალდი და ჰიოპნერი ცნობილ იქნენ დამნაშავეებად 142 ათლეტისთვის, მათ შორის არასრულწლოვნებისთვის ზიანის მიყენებაში.

ამჟამად კრიგერი ცხოვრობს მაგდებურგში, ფლობს ქალაქში მდებარე ერთადერთ სამხედრო ტანსაცმლისა და აღჭურვილობის მაღაზიას, დაქორწინებულია ყოფილ მოცურავე უთა კრაუსზე და ზრდის ქალიშვილს.

დაწესებულია „ჰაიდი კრიგერის მედალი" (გერმ. Heidi-Krieger-Medaille) სპორტში დოპინგის მიღების წინააღმდეგ ბრძოლაში მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გვერდი ანდრეას კრიგერის შესახებ
* ინვალიდების ფაბრიკა // medinfo.ru
* მათ მოკლეს ჰაიდი New York Times, 26.01.2004
* საოცარი გოგონები და სტეროიდები დაარქივებული 2013-10-19 საიტზე Wayback Machine.
**ადრეულა** — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის დამლევს ინგლისში თომას რივერსის მიერ „ენგელბერტის" და „საადრეო მოსავლიანის" შეჯვარებით. საქართველოში ჯერჯერობით მხოლოდ საკოლექციო ნარგავებში გვხვდება. პერსპექტიული საადრეო ჯიშია საქართველოს მთელ რიგ რაიონებისათვის.

ადრეულა საუკეთესო სუფრის ჯიშია, ნაყოფი მწიფდება ივლისის ბოლო რიცხვებში, მოსავლიანია და გარემო პირობებისთვისადმი მცირედ მომთხოვნი. მსხმოიარობას ადრე იწყებს, ყინვაგამძლეა, ნაყოფი მწიფდება თანდათანობით. ხეს ახასიათებს მაღალი პირამიდული ვარჯი. ფოთოლი ოვალური ფორმისაა, წაწვეტებული წვერით. ფოთლის ფირფიტის კიდე წვრილადაა დაკბილული. ახასიათებს საგვიანო ყვავილობა. თვითსტერილია.

ნაყოფი საშუალო ზომისაა (3,7🞩3,2 სმ). ერთი ნაყოფის საშუალო მასა 24,3 გრამს უდრის. ნაყოფი მრგვალია, არაღრმა ღარი აშკარად შესამჩნევია. კანი თხელია, მუქი ლურჯი ფერის. ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, მკვრივი, წიწვიანი, მომჟავო გემოსი. კურკა კარგად სცილდება ნაყოფის რბილობს (ხორცს).

ლიტერატურა
----------

* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა", 1941.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქლიავი (*Prunus domestica*) |
| --- |
|  |
| ჯიშები და ქვესახეობები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რენკლოდები | 
* ალტანის რენკლოდი
* მწვანე რენკლოდი
* ონტარიო
 |
|  |
| უნგრულები | 
* ანა შპეტი
* აჟანის უნგრულა
* დიდი ჰერცოგი
* იტალიური უნგრულა
* სტენლი
* შავქლიავა
* შინაური უნგრულა
 |
|  |
| კვერცხისებრი ქლიავები | 
* ვაშინგტონი
* პრეზიდენტი
* ჯეფერსონი
 |
|  |
| ჩინურ-იაპონური ქლიავები | 
* ანჯელენო
* ბერბენკი
* ბლეკ ამბერი
* ფრიარი
 |
|  |
| მირაბელი | 
* მირაბელების დედოფალი
* ნანსის მირაბელი
* ყვითელი მირაბელი
 |
|  |
| სხვა | 
* ადრეულა
* ალიბუხარი
* ატმისებური
* ეკატერინე
* ემპრესი
* ისპოლინური
* კირკე
* პედრიგონი ჭრელი
* **ღოღნოშო**
 |

 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: ქლიავი (გვარი), ხილი, კურკოვანი კულტურები, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**ალბერტ ზაფი** (მალაგ. Albert Zafy; დ. 1 მაისი, 1927, ამბილუბე, მადაგასკარი — გ. 13 ოქტომბერი, 2017, სენ-პიერი, საფრანგეთი) — მადაგასკარელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მადაგასკარის პრეზიდენტი 1993-1996 წლებში. 

1992 წლის არჩევნებში პირველ ტურში მიიღო ხმების 45 %, მეორე ტურში კი 66,74 % და დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი დიდიე რაცირაკა. 1993 წლის ივნისში მისმა მომხრეებმა ურავლესობა მოიპოვეს პარლამენტშიც. 1996 წელს რაცირაკას მომხრეებმა მოაწყვეს საპროტესტო დემონსტრაცია ზაფის ხელისუფლების წინააღმდეგ. ეროვნულმა ასამბლეამ მისი იმპიჩმენტის საკითხი დააყენა და 4 სექტემბერს უზენაესი სასამართლოც დაეთანხმა იმპიჩმენტს. 5 სექტემბერს გადადგა და დაინიშნა ახალი არჩევნები. 29 დეკემბერს გამართულ არჩევნების მეორე ტურში მიიღო ხმების 49,29 % და დამარცხდა დიდიე რაცირაკასთან. 

აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას ეწეოდა თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგაც.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მადაგასკარის პრეზიდენტი

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2  Elections in Madagascar
3. ↑
4. ↑  HCC | Haute Cour Constitutionnelle.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2015-03-04.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მადაგასკარის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ფილიბერ ცირანანა
* გაბრიელ რამანანცუა
* რიჩარდ რაციმანდრავა
* ჟილ ანდრიამააცო
* დიდიე რაცირაკა
* ალბერტ ზაფი
* ნორბერტ რაცირაონანა
* დიდიე რაცირაკა
* მარკ რავალომანანა
* ანდრი რაძოელინა
* ერი რაძაუნარიმამპიანინა
* რივო რაკოტოვაო
 |

 |
ალბერტ კანის ჯენერალ მოტორსის შენობა (ამჟ. კადილაკის), დეტროიტი, მიჩიგანი
**ალბერტ კანი** (ინგლ. Albert Kahn; დ. 21 მარტი, 1869 ― გ. 8 დეკემბერი, 1942) — თავისი დროის წამყვანი არტ-დეკოს მიმდევრობის ამერიკელი ინდუსტრიული არქიტექტორი. 11 წლის ასაკში გერმანიიდან დეტროიტში ჩამოვიდა 1880 წელს. მალევე არქიტექტურულ ფირმაში „მეისონ ენდ რაისი" შეგირდის სამსახურს იწყებს. გამორჩეული ნიჭის წყალობით ერთ წლიან სტიპენდიას იგებს ევროპაში სასწავლებლად, სადაც ის კიდევ ერთ ახალგაზრდა არქიტექტურის სტუდენტთან ჰენრი ბეკონთან მიემგზავრება. ამ უკანასკნელს ეკუთვნის ვაშინგტონში ლინკოლნის მემორიალის პროექტი.

ალბერტ კანმა საკუთარი არქიტექტურული პრაქტიკა 1895 წელს დააარსა. მან დაამუშავა მშენებლობის ახალი სტილი, სადაც ქარხნების კედლებში, სახურავსა და სარყდენებში არმირებული ბეტონი გამოიყენა ხის ნაცვლად. ამას შედეგად უკეთესი ცეცხლგამძლეობა მოჰყვა, ამასთან გაიზარდა ინტერიერის დაუბრკოლებელი მარგი მოცულობა. პაკარდ მოტორ ქარ კომპანის ქარხანა აშენებული 1907 წელს ამ პრინციპით შექმნილი პირველი ნაგებობა იყო.

პაკარდის ქარხნის წარმატებამ კანის პროექტებით ჰენრი ფორდი დააინტერესა. შედეგად კანი აპროექტებს ფორდ მოტორ კომპანის ჰაილენდ პარკის ქარხანას 1909 წელს, სადაც ფორდმა მოდელი T-ის წარმოების კონსოლიდაცია მოახდინა და დახვეწა ასაწყობი ხაზი. მოგვიანებით, 1917 წელს კანი აპროექტებს ნახევარი მილის სიგრძის „ფორდ რივერ რუჟის" ქარხანას. რუჟი გახდა აშშ-ში უდიდეს საწარმოო კომპლექსად, სადაც ერთდროულად 120.000 მუშა მუშაობდა. ამგვარი წარმატების შემდეგ კანის პროექტით ყველა წამყვანი ინდუსტრიული კომპანია დაინტერესდა და მისი გებგვერდის მტკიცებით უკვე „1938 წლისთვის კანის ფირმას აშშ-ის ქარხანათა 20% ჰქონდა დაპროექტებული".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალბერტ კანი***

* Albert Kahn papers 1896–2008 Bentley Historical Library, University of Michigan.
* Walkerville
* Albert Kahn Associates
* Edsel and Eleanor Ford House
* BuildingsOfDetroit.COM Bio[*მკვდარი ბმული*]
* PreserveDetroit.com > Building Search
**ანდრეა ჰენკელი** (გერმ. Andrea Henkel; დ. 10 დეკემბერი, 1977, ილმენაუ, თიურინგია, გერმანია) — გერმანელი ბიატლონისტი.

ბიოგრაფია
---------

1991 წელს სწავლობდა ობერჰოფის სპორტულ გიმნაზიაში, სადაც თავისი გამოსაშვები გამოცდა ჩააბარა.
ჰენკელი 4 გზის მსოფლიო ჩემპიონი გახდა იუნიორებს შორის. ანდრეა ჰენკელს თავისი კარიერის განმავლობაში 14 შეჯიბრი აქვს მოგებული, პირველად 1999 წელს სლოვენიის ქალაქ პოკლიუკაში გაიმარჯვა მას-სტარტში.

2002 წელს ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე სოლტ-ლეიკ-სიტიში ანდრეა ჰენკელმა მოახერხა 2 ოქროს მედლის მოგება, ინდივიდუალურ შეჯიბრსა და გუნდურ ესტაფეტაში. 2005 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე გერმანიის ქალაქ ჰოხფილლცენში ჰენკელმა ისევ ოქროს მედალი აიღო ინდივიდუალურ შეჯიბრში 15 კმ-ზე, რითაც იგი პირველი ქალი ბიატლონისტი გახდა, რომელმაც ინდივიდუალურ შეჯიბრში მსოფლიო და ოლიმპიური ოქროს მედლები მოიგო. 2007 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე იტალიის ქალაქ ანტჰოლცში მას-სტარტში ჰენკელი ისევ პირველი იყო და შემდეგი გამარჯვება გუნდურ ესტაფეტაშიც მოიპოვა. 2006-2007 წლებში ჰენკელმა საერთო ჩათვლა მოიგო.

შვედეთის ქალაქ ესტერსუნდში ჩატარებულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ჰენკელი 3-ჯერ გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. იგი სპრინტში, დადევნებასა და გუნდურ ესტაფეტაში პირველი იყო.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *ოლიმპიური თამაშები*

| ოქრო | ოქრო | ვერცხლი |
| --- | --- | --- |
| სოლტ-ლეიკ-სიტი 
ინდივიდუალური
 | სოლტ-ლეიკ-სიტი 
ესტაფეტა
 | ტურინი 2006 
ესტაფეტა
 |
|

 |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანდრეა ჰენკელის ოფიციალური საიტი
**ანდრეა ტომპსონი** (დ. 1 იანვარი, 1960) — ამერიკელი მსახიობი, ცნობილია თავისი როლებით სერიალი *Falcon Crest*, *Babylon 5*, JAG, 24 და *NYPD Blue*-ში.

ანდრეა ტომპსონი დაიბადა 1960 წლის 6 იანვარს დეიტონში, ოჰაიოში. როდესაც ის ექვსი წლის იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ავსტრალიაში გადავიდა. მან საშუალო სკოლა 16 წლის ასაკში დატოვა სამოგზაუროდ წავიდა, მოგზაურობის შემდეგ, საცხოვრებლად ნიუ-იორკში გადავიდა. მან დაიწყო მოდელირება და მსახიობობა შეისწავლა სტრასბერგის სტუდიაში ჰერბერტ ბერგოოფთან.

სამსახიობა კარიერა
------------------

ტომპსონმა დაიწყო თავისი კარიერა, როგორც ხმისეფექტების არტისტმა, ამ საქმიანობას დღესაც აგრძელბს. მისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1987 წელს შედგა ფილმ *Wall Street-ში*. 1989 წელს, იგი გადაიღეს საპნის ოპერაში *Falcon Crest,* როგორც ჯინელ ერიქსონის როლის შემსრულებელი, შოუს ბოლო სეზონში, ასევე ითამაშა ფოტოჟურნალისტი მეგი დუსონი სერიალში *Quantum Leap*-ში სეზონი 3, ეპიზოდი 2. 1991 წელს მან შეასრულა მედდა *ჰელენ კალდუელი* კომედიურ ფილმში *Delirious-ში*. 1993 წელს იგი გადაიღეს სამეცნიერო ფანტასტიკის სერიალ "*Babylon 5*"-ში,სადაც ანსახიერებდა ტელეპატ *Talia Winters*. ტომპსონმა სერიალი დატოვა მეორე სეზონის ბოლოს.

ტომპსონი გადავიდა სერიალ *JAG*– ის სამსახიობო გუნდში.ის რამდენიმე მსახიობთა შორის იყო, ვინც დატოვა შოუ, როდესაც ის NBC– მა გააუქმა სერიალი ერთი სეზონის შემდეგ,. შემდეგ იგი თამაშობდა დეტექტივ ჯილ კირკენდალს კრიმინალური დრამის ოთხივე სეზონში სერიალ NYPD Blue-ში.

ჟურნალისტური კარიერა
--------------------

ტომპსონმა ჟურნალისტური კარიერისთვის მზადება დაიწყო 1999 წელს, მისი *GED*- ის სერთიფიკატის მოპოვებით და ერთი წლის განმავლობაში რთული მუშაობით, სტენფორდის უნივერსიტეტის ახალი ამბების სამსახურის ასოცირებულ დირექტორთან და *CBS News*- ის ვეტერან ჟურნალისტთან ჯეკ ჰუბარდთან. ამ ხნის განმავლობაში, მან ასევე გაიარა სემინარი *KGO-TV*– ს მხატვრულ რეპორტიორთან უეინ ფრიდმენთან. მან დაიწყო მუშაობა CBS შვილობილი კომპანიის KRQE-ში, ალბუიკერკში, ნიუ – მექსიკო, როგორც ზოგადი დავალების კორესპონდენტი წელიწადში 26,000 აშშ დოლარად.

ტომპსონი შეუერთდა *CNN Headline News*- ს, როგორც საღამოს ეთერის წამყვანი 2001 წლის ივნისში. მისი პირველი სიტყვები, როგორც წამყვანის იყო: "გამარჯობა, მე ვარ ანდრეა ტომპსონი, და ჩვენ არ ვცხოვრობთ გამოქვაბულში , ალბათ ეს უკვე იცით". იმ დროისთვის ჟურნალისტ ანდრეა ტომპსონს მხოლოდ ერთი წლის გამოცდილება ჰქონდა. 1980 წლის ეპოქის ფილმებიდან ტომსონის შიშველმა სურათებმა და ვიდეოკლიპებმაც დაიწყეს ინტერნეტში გავრცელება, რამაც CNN– ს გარკვეული უხერხულობა შეუქმნა. ტომპსონმა CNN-ი დატოვა 2002 წლის მარტში. ამ დროს იყო სპეკულირება, რომ გრძელი დღეები მას ცხრა წლის შვილთან ურთიერთობას უზღუდავდა. 2003 წლის იანვარში მან გააკეთა განცხადება, რომელშიც მითითებულია, რომ მან CNN დატოვა, რადგან იგი არ ეთანხმებოდა CNN-ის სარედაქციო პოლიტიკას.

CNN– ის დატოვების შემდეგ, ის სამუშაოდ წავიდა *Court TV*– ში,მაყურებელს თავის გადაცემაში გააცნო *NYPD* ცისფერი და სასამართლო ექსპერტიზის ფაილების ეპიზოდები, ასევე მოთხრობილი დოკუმენტური სერიის *The System*– ის შესახებ ინფორმაციები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ანდრეა ტომპსონი***

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**გრიგორიოს პაპათომასი** (ბერძ. Γρηγόριος Παπαθωμάς; დ. 9 სექტემბერი, 1960) — ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის კანონიკური სამართლის პროფესორი, მეცნიერი, თეოლოგი, იურისტი და საბერძნეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი, პერისტერის მიტროპოლიის მიტროპოლიტი.

ბიოგრაფია
---------

მიტროპოლიტი გრიგორიოს პაპათომასი დაიბადა 1960 წლის 9 სექტემბერს სოფელ ნამატაში, ვოიოს მუნიციპალიტეტი, კოზანის ნომი, დასავლეთი მაკედონია საბერძნეთი.

1978-1982 წლებში სწავლობდა თესალონიკის არისტოტელეს სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე (ბაკალავრიატი). 1983-1985 წლებში დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იგივე ფაკულტეტის მაგისტრატურა.

1981-1985 წლებში სწავლობდა და დაასრულა იგივე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ბაკალავრიატი. 1988-1990 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის იურიდიულ და კანონიკური სამართლის ფაკულტეტებზე (მაგისტრატურა). 1988-1990 წლებში პარალელურად სწავლობდა სორბონის უნივერსიტეტში რელიგიების ისტორიისა და რელიგიური ანთროპოლოგიის განხრით. 1991-1994 წლებში სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტის სადოქტორო პროგრამაზე კანონიკური სამართლის განხრით.

2010-2021 წლებში მსახურობდა ათენის არქიეპისკოპოსად. 2021 წლის 8 ოქტომბერს იგი აირჩიეს პერისტერის მიტროპოლიტად. 2021 წლის 17 ოქტომბერს მოხდა მისი ხელდასხმა (ქიროტონია). არქიმანდრიტ გრიგორიუსის პერისტერის მიტროპოლიტად კურთხევაში მონაწილეობა მიიღეს: დიმიტრიას და ალმირის მიტროპოლიტმა ეგნატემ, ჰარვარდის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკისა და ბიოეთიკის პროფესორმა – მესოგიისა და ლავრიოტიკის მიტროპოლიტმა ნიკოლოზმა, ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიური ფაკულტეტის დოგმატიკის პროფესორმა – მესინიის მიტროპოლიტმა ქრიზოსტომოსმა, ილიის, ახარნისა და პეტრუპოლის მიტროპოლიტმა ათინაგორამ, თესალონიკის უმაღლესი საეკლესიო აკადემიის ლიტურგიკის პროფესორმა – კიტრუს, კატერინისა და პლატამონას მიტროპოლიტმა გიორგიმ და ფთიოტიდის მიტროპოლიტმა სიმეონმა.

მონაწილეობა მიიღო მრავალ საერთაშორისო საღვთისმეტყველო კონფერენციებში. არის კანონიკური და საეკლესიო სამართლის წიგნების ავტორი.

უმაღლეს დონეზე ფლობს ძველ ბერძნულს, ლათინურს, ებრაულს, ფრანგულს, ინგლისურს, რუსულსა და ესტონურ ენებს.

სქოლიო
------

1. ↑  Grigorios Papathomas | National & Kapodistrian University of Athens - Academia.edu. ციტირების თარიღი: 2021-10-17.
2. ↑  Νέος Μητροπολίτης Περιστερίου ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Παπαθωμάς | ΣΚΑΪ el. ციტირების თარიღი: 2021-10-17.
3. ↑  Χειροτονία νέου Μητροπολίτη Περιστερίου Γρηγορίου (ΦΩΤΟ) el-gr. ციტირების თარიღი: 2021-10-17.
4. ↑  საბერძნეთი: პერისტერის ახალი მიტროპოლიტი აკურთხეს.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-17. ციტირების თარიღი: 2021-10-17.
**არნოლდ რუიტელი** (ესტ. Arnold Rüütel, დ. 10 მაისი 1928, საარემაა, ესტონეთი) — ესტონელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ესტონეთის პრეზიდენტი 2001-2006 წწ.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა კუნძულ საარემააზე, ლაიმიალის თემში. 1949 წელს დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი იანედაში, მუშაობდა უფროს აგრონომად (1949-1950) საარემააზე, 1969-1977 წწ. არნოლდ რუიტელი ესტონეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის რექტორი იყო. 1977 წლიდან კომუნისტური პარტიის პარტიის ცკ ბიუროს წევრი. 1983 წელს ესტონეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ იქნა დანიშნული. 1990 წლის მარტში ესტონეთის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა, სწორედ მისი მეთაურობისას გამოცხადდა 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობა. საკუთარი კანდიდატურა პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებზეც წამოაყენა, თუმცა, 1992 წლის არჩევნებზე ხმათა მხოლოდ 43% დააგროვა. იმდროს ესტონეთის პრეზიდენტი ლენარტ მერი გახდა.

სკანდალი
--------

2006 წლის იანვარში ესტონეთის ტელევიზიამ პროგრამაში „თვითმხილველი" სკანდალური ტელესიუჟეტი გაუშვა, სადაც ასახული იყო ახალგაზრდული ორგიები, რომელთაც პრეზიდენტის არასწულწლოვანი შვილიშვილები - 15 წლის ჰელენა და 13 წლის მარია აწყობდნენ საპრეზიდენტო სასახლე კადრიორგში. სიუჟეტი სწორედ მაშინ გავიდა ეთერში, როდესაც ესტონეთში მორიგი საპრეზიდენტო არჩევნების ციებ-ცხელება იყო. სკანდალური ფაქტების ტელეეკრანზე მოხვედრიდან ერთ დღეში ქვეყნის 12-მა გავლენიანმა გაზეთმა პირდაპირ დაუსვა კითხვა არნოლდ რუიტელს, აპირებდა თუ არა იგი მაინც მიეღო არჩევნებში მონაწილეობა. 

2006 წლის 19 იანვარს პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლე ინგრიდმა მაყურებლებს ბოდიში მოუხადეს და ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს თხოვნით მიმართეს ამ პრობლემას „გაწონასწორებულად მისდგომოდნენ".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***არნოლდ რუიტელი***

* About Arnold Rüütel in The President of the Republic of Estonia homepage დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.
* Biography of Arnold Rüütel დაარქივებული 2006-03-14 საიტზე Wayback Machine.

|
|  |
|
| წინამორბედი:ლენარტ მერი | **ესტონეთის პრეზიდენტი**2001 – 2006 | შემდეგი:ტოომას ჰენდრიკ ილვესი |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ესტონეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
კონსტანტინ პიატსი · ლენარტ მერი · არნოლდ რუიტელი · ტოომას ჰენდრიკ ილვესი · კერსტი კალიულაიდი · ალან კარისი |

 |