recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ისა-ბეკ აბდუსალამ-ბეკ-ოღლი გაჯინსკი** (აზერ. İsa bəy Əbdülsalam bəy oğlu Hacınski; 1861, ბაქო — 1919, იქვე) — XIX საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბაქოელი ნავთობმრეწველი და მეცენატი, პირველი გილდიის ვაჭარი.

ბიოგრაფია
---------

ისა-ბეკ გაჯინსკი 1861 წელს ბაქოში წარჩინებულთა ოჯახში დაიბადა. განათლება სახლში მიიღო. გაჯინსკის ოჯახს მიწის დიდი ფართობი ეკუთვნოდა, ძირითადად ბალხანისა და რამანის დასახლებებში. მოგვიანებით ამ ფართობებზე ნავთობის მნიშვნელოვანი საბადოები აღმოჩნდა. ამგვარად, XIX ს-ის დასაწყისში გაჯინსკი საქმიანობას იწყებს ნავთობმრეწველობის სფეროში.

1903 წელს გაჯინსკიმ საკუთარი ნავთობკომპანია დააარსა. საწყის ეტაპზე (პირველ ორ წელიწადში) მისმა კომპანიამ ნახევარ მილიონ ფუთზე მეტი ნავთობი მოიპოვა წელიწადში. 1910 წელს მის კომპანიას 11 ჭაბურღილი, 5 ორთქლის ქვაბი და 5145-ცხენისძალიანი ორთქლის მანქანა ეკუთვნოდა. აქ 30 კვალიფიციური მუშა მუშაობდა.

ბალახანის სარეწების გარდა ისა-ბეკ გაჯინსკი ნავთობის მოპოვებას თურქმენეთის სანაპიროსთან, კუნძულ ჩელექენზე ეწეოდა. მის მფლობელობაში იყო ნავთის ქარხანა ბაქოში. 1912 წელს ნავთობმრეწველმა ფორმამ „გაჯინსკი საბეკ" სრული ერთი ხმა მიიღო ბაქოელ ნავთობმრწველთა ყრილობის საბჭოში. ამ საბჭოში კიდევ ერთ ხმას ფირმა „ისა ბეკ გაჯინსკი და ძმები გადიმოვები" დაეუფლა.

გაჯინსკი ასევე დაკავებული იყო კასპიის ზღვაში თევზის რეწვითა და ქვირითის წარმოებით. 1916 წლის ოქტომბერში ისა-ბეკ გაჯინსკიმ სავაჭრო-სამრეწველო საწარმო „გაჯინსკი-ბაქო" დააარსა. 1896-1916 წლებში გაჯინსკი ბაქოს საქალაქო დუმის ხმოსანი იყო. 1906 წლიდან გარდაცვალებამდე იკავებდა ქალაქ ბაქოს საპატიო მომრიგებელი მოსამართლის თანამდებობას.

1918 წლის მარტის მოვლენებით გამოწვეულმა ზიანმა, რაც ბიზნესს მიადგა, ისა ბეკ-გაჯინსკის ჯანმრთელობა სერიოზულად შეარყია. 1919 წლის იანვარში იგი გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* *Ахундов Ф.* Драма дома Гаджинского (რუსული) // IRS-Наследие, 2010, № 5 (47), გვ. 32-35.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Ахундов, 2010, стр. 33
2. ↑  *Mirzəyeva Ü.* İsa bəy Hacınski (აზერბაიჯანული) // Finansist, ივნისი, 2013, გვ. 21.
**ქეთევან (ქეთი) დოლიძე** (დ. 4 დეკემბერი, 1945, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს რეჟისორი, მსახიობი, საქართველოს ღირსების ორდენისა და (1996) თამარ მეფის ორდენის კავალერი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2015).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა თბილისში. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო და სამსახიობო ფაკულტეტები.

1974–1998 წლებში იყო საქართველოს სამაუწყებლო ტელევიზიის რეჟისორი. 1975 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის" დამდგმელი რეჟისორი. 1997 წლიდან კინომსახიობთა თეატრის რეჟისორი, საერთაშორისო ფესტივალ „საჩუქრის" სამხატვრო ხელმძღვანელი, ხოლო 1993 წლიდან ქალთა მოძრაობა „მანდილის" ერთ-ერთი დამფუძნებელი და კომიტეტის თავმჯდომარე. იგი არის ასევე მიხეილ თუმანიშვილი სახელობის კინომსახიობთა თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. დამდგმელი რეჟისორია ფილმებისა: „კაცია-ადამიანი?!" (1979), „კუკარაჩა" (1983), „სანამ წვიმა გადივლიდეს" (1985), „მარტოხელა მონადირე" (1989), „ო, რა ტკბილია განშორების ეს ნაზი სევდა" (1992) და სხვა. ასევე ის არის ავტორი, სატელევიზიო დადგმებისა: „დღესასწაული" (1973), „ცოლ-ქმარი ბინას დაეძებს" (1975) და სხვა.

მის ფილმებს მოპოვებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის აღსანიშნავია „კუკარაჩა", რომელმაც 1983 წელს მოიპოვა პრიზი საუკეთესო ეკრანიზაციისათვის, ლენინგრადის ფილმების ფესტივალზე. ასევე „ძველი მელოდია", რომელმაც ტაშკენტში 1985 წელს მოიპოვა პირიზი აზიური ფილმების ფესტივალზე.

შესრულებული აქვს როლები სპექტაკლებში: „სისხლიანი ქორწილი" (1974), „შენსკენ სავალი გზები" (1984), „მედეა – გახლეჩილი სამყარო" (1997), „ჩემი თაობის ავტოპორტრეტი" (2000 წელი) და სხვა. ქეთი დოლიძე არის ქალთა საერთაშორისო მოძრაობის „თეთრი მანდილის" დამფუძნებელი, ეს ორგანიზაცია დაარსდა 1993 წელს.

ქეთი დოლიძე დაჯილდოებულია ღირსებისა (1996) და თამარ მეფის (2021) ორდენებით. ჰყავს ორი შვილი. ქეთი დოლიძის მამა — სიკო დოლიძე, ასევე ცნობილი რეჟისორი იყო.

კულტურის მინისტრის, მიხეილ გიორგაძის განცხადების საფუძველზე, 2017 წელს ქეთი დოლიძე მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელის თანამდებობიდან გათავისუფლდა.

მისმა ფრაზამ „ჩემი კუკარაჩა ნანახი გაქვს?" ინტერნეტ-სივრცე დაიპყრო და საზოგადოებაში განხილვის საგნად იქცა.

ლიტერატურა
----------

* 

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 428, ISBN 99928-20-32-2.
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ. 1998–1999. — გვ. 118

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქეთი დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ქეთი დოლიძე — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ქეთი დოლიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  „პრეზიდენტმა ქეთი დოლიძე თამარ მეფის ორდენით დააჯილდოვა". *formulanews.ge*. ციტირების თარიღი: 8 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  „ეს ცისფერთვალება ბიჭი რა შუაშია, დუმბაძის კუკარაჩა შავტუხა უნდა იყოს" - ვინ იწუნებდა ლევან უჩანეიშვილს კუკარაჩას როლზე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-07. ციტირების თარიღი: 2022-10-08.
თუნისა და თუნის ტბის ხედი
**თუნი** (გერმ. Thun) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 42 623 ადამიანს შეადგენს.

გაშენებულია მდინარე აარეს თუნის ტბასთან შერწყმის ადგილზე, ბერნიდან 30 კმ-ით სამხრეთით. გარდა ტურიზმისა, სამანქანე და ზუსტი ხელსაწყოების ინჟინერიისა, ეკონომიკის ასევე მნიშვნელოვანი დარგებია კვების მრეწველობა და საგამომცემლო საქმიანობა.

დღევანდელი თუნის არეალი დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში. სახელი მომდინარეობს კელტური სიტყვიდან „დუნუმ", რაც „გამაგრებულ ქალაქს" ნიშნავს. ძვ. წ. 58 წელს იგი რომაელებმა აიღეს, როდესაც მათმა ლეგიონმა თითქმის მთელი შვეიცარია დაიპყრო. სულ მალე თუნი რეგიონის რომაული ადმინისტრაციის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი გახდა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* ბულგარეთის დროშა გაბროვო, ბულგარეთი
* კანადის დროშა გრანბი, კანადა

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შვეიცარიის ქალაქების სია
* თუნის ტბა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი (გერმანული) Official city website
* ტურისტული ინფორმაცია
* City livecam with archive since 2005 (გერმანული)

1. ↑
**ისააკ ბენ-იეჰუდა აბრაბანელი** (ებრ. דון יצחק בן יהודה אַבְּרַבַנְאֵל‏; დ. 1437, ლისაბონი — გ. 1508, ვენეცია) — ებრაელი სწავლული, თეოლოგი, და ფილოსოფოსი თანახის კომენტარების ავტორი და ეგზეგეტი აგრეთვე იყო სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

ისააკ აბრაბენელი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ მეხუთესთან დაახლოებული პირი. მეფის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა ჟან II, რის შედეგადაც 1482 წელს აბრაბანელი გაიქცა კასტილიაში, სადაც 1484 წელს დაიკავა ფინანსთა მინისტრის პოსტი. ამ პოსტზე ისააკ აბრაბანელს 1492 წლის 31 მაისს მოუსწრო ფერდინანდ II არაგონელის ედიქტმა რომელიც ითვალისწინებდა ებრაელთა განდევნას ესპანეთიდან. ისააკმა პირველი წიგნი ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში დაწერა (ელემენტის ფორმები). მან შემდეგი წიგნი დაწერა 1465 წელს (სიძველებიის გვირგვინი). აბრაბანელის ყველაზე ნაყოფიერ დროდ მიჩნეულია 1483-1505 წლები, როდესაც იგი წინასწარმეტყველთა წიგნზე აკეთებდა კომენტარებს, განსაკუთრებით თანახზე. მას აქვს განმარტებული იუდას, იოსების, სამუელის, მეფეთა წიგნის, ესაიას, იერემიას ეზეკიელის და თორმეტი მცირე წინასწარმეტყველზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Short biography of Isaac Abravanel
* Abrabanel
* Columbia Encyclopedia entry
* Jewish Encyclopedia

ლიტერატურა
----------

* Guttman, Jacob. Die religionsphilosophischen Lebren des Isaak Abravanel. Breslau,1916
* Heschel,Abraham Joshua,Don Jizchak Abravanel. Berlin,1937.
**ქეთევან ყავრიშვილი** (დ. 25 აგვისტო, 1918, თბილისი — გ. 31 დეკემბერი, 1982) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1952).

ბიოგრაფია
---------

1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეოგრაფ-გეომორფოლოგიის კვალიფიკაციით. 1940-1944 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი.

მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური ქვეყანათმცოდნეობის კათედრაზე. ეწეოდა როგორც პედაგოგიურ, ისე სამეცნიერო მუშაობას. კითხულობდა ლექციებს სსრკ ფიზიკურ გეოგრაფიასა და ქვეყანათმცოდნეობის კვლევის მეთოდებზე, აგრეთვე სპეცკურსებს. 1959 წლიდან მუშობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში. მისი სამეცნიერო კვლევის ინტერესს ძირითადად საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული ლანდშაფტები, აგრეთვე ლანდშაფტოლოგიის თეორიული საკითხების კვლევა წარმოადგენდა. რეგიონალური ხასიათის გამოკვლევებიდან ყურადღებას იქცევს აფხაზეთის ლანდშაფტების ტიპების, რაონებისა და მათი დინამიკის დადგენა-დახასიათებისადმი მიძღვნილი შრომათა ციკლი. აგრეთვე კარსტული ლანდშაფტებისა და კარსტის წარმოშობა-განვითარების პირობების შესწავლა. იკვლევდა აგრეთვე კახეთის, თუშეთის, ზემო იმერეთის, ქვემო რაჭისა და სვანეთის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ პირობებს, ყურადღების ცენტრში იყო მთიანი მხარეების ლანდშაფტების კვლევის თეორიული საკითხების გარკვევა-გადაწყვეტაც. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თბილისის მიდამოების ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება", დაიცვა 1948 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Природа карстовых территорий Черноморского побережья Грузии, Тбилиси, Мецниереба, 1988, с. 85
* საქართველოს სსრ ფიზიკური გეოგრაფია: სახელმძღვ. მე-7 კლასისათვის, თბილისი, განათლება, 1982, გვ. 152
* Географический анализ и систематика горных ландшафтов=L'analyse geographique et la systematisation des paysages des montagnes: На прим. Абхаз. и Мегрел. Кавкасиони, Тбилиси, Мецниереба, 1979, с. 228
* Физико-географическая характеристика окрестностей Тбилиси, Тбилиси, Мецниереба, 1965, с. 154

ლიტერატურა
----------

* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ. 2003, გვ. 265-266

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქეთევან ყავრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ქეთევან ბესარიონის ასული ლომთათიძე** (დ. 11 თებერვალი, 1911, სოფელი ხიდისთავი, ახლანდელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 სექტემბერი, 2007) — ქართველი ენათმეცნიერი. ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ (აფხაზურ-ადიღურ) ენათა სპეციალისტი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1979), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1945), პროფესორი (1950); საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962); აფხაზეთის ასსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961).

ბიოგრაფია
---------

1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის საენათმეცნიერო განყოფილება (1931). სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობას ეწევა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასა (ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დირექტორი 1953-1963 წლები და 1975 წლიდან) და თსუ-ში (კავკასიურ ენათა კათედრის პროფესორი).

ქეთევან ლომთათიძე იკვლევდა აფხაზურ-ადიღური, აგრეთვე ქართველური ენების გრამატიკის სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხებს. საფუძველი ჩაუყარა აფხაზური ენისა და მისი დიალექტების ისტორიულ-შედარებითი მეთოდით შესწავლას; ქეთევან ლომთათიძის ნაშრომებიდან აღსანიშნავია მონოგრაფიები „აფხაზური ენის ტაპანთური დიალექტი" (1944), „აშხარული დიალექტი და მისი ადგილი სხვა აფხაზურ-აბაზურ დიალექტებს შორის" (1954), „აფხაზური და აბაზური ენების ისტორიულ-შედარებითი ანალიზი. I ფონოლოგიური სისტემა და ფონეტიკური პროცესები" (1976), „ლოკალურ პრევერბთა ძირითადი სახეობანი აფხაზურსა და აბაზურში" (1982).

ქართველურ ენათა სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხებს ეძღვნება წერილები „თბება" ტიპის ზმნების ისტორიისათვის ქართულში» (1952), „ზმნის ინფინიტური წარმოების კვალი ძველ ქართულში" (1958); ქეთევან ლომთათიძის ხელმძღვანელობით მომზადდა აკადემიური „რუსულ-ქართული ლექსიკონი" (ტ. 1-3, 1956-1959). მონაწილეობდა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის" (ტ. 1-8, 1950-1960) მომზადებაში, როგორც მთავარი რედაქციის წევრი და VII ტომის ერთ-ერთი რედაქტორი, რისთვისაც სხვა რედაქტორებთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია (1971). სსრკ IV, V მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 

გარდაიცვალა 2007 წლის 22 სექტემბერს.

ჯილდოები
--------

* 2000 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1996 — ღირსების ორდენი
* 1987 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
* 1981 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
* 1962 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1961 — აფხაზეთის ასსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1960 — ლენინის ორდენი
* 1953 — საპატიო ნიშნის ორდენი

ბიბლიოგრაფია
------------

* აბაზური ენა — თბილისი, უნივერსალი, 2006 — 210 გვ.
* კომპლექსთაგან მომდინარე ბილაბიალური ხშულები ქართველურ ენებში — თბილისი, მეცნიერება, 1984 —68 გვ.
* ლოკალურ პრევერბთა ძირითადი სახეობანი და მათი გაფორმება აფხაზურსა და აბაზურში — თბილისი, მეცნიერება, 1981 — 101 გვ.
* აშხარული დიალექტი და მისი ადგილი სხვა აფხაზურ-აბაზურ დიალექტთა შორის: ტექსტებითურთ — თბილისი, საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 195 — 350 გვ.
* აფხაზური ენის ტაპანთური დიალექტი: ტექსტებითურთ — თბილისი, საქ. სსრ. მეცნ. აკად.

ლიტერატურა
----------

* *გ. თოფურია*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 285.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქეთევან ლომთათიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ისააკ ტეილორი** (ინგლ. Isaac Taylor; დ. 17 აგვისტო 1787 — გ. 28 ივნისი 1865) — ინგლისელი მწერალი ისტორიისა და ფილოსოფიის განხრით, მხატვარი, გამომგონებელი.

იგი იყო ონგარელი ისააკ ტეილორის უფროსი გადარჩენილი ვაჟი. დაიბადა ლავენჰემში (საფოლკის საგრაფო) 1787 წლის 17 აგვისტოს. მოგვიანებით ოჯახთან ერთად გადავიდა კოლჩესტერში, შემდეგ კი, 1810 წლის მიწურულს, ონგარში. ოჯახური ტრადიციის შესაბამისად, ისააკი სწავლობდა მხაზველობასა და გრავიორობას. წიგნის ილუსტრატორად რამდენიმეწლიანი მუშაობის შემდეგ მან იგრძნო ლიტერატურისადმი სიყვარული.

1812-1816 წლებში იგი ცხოვრობდა ინგლისის დასავლეთში და თროის დიდ ნაწილს ატარებდა ილფრაკუმსა და მერაზიონში თავის დასთან, ჯეინთან, ერთად. დაახლოებით 1815 წელს, სულპიციუს სევერუსის ნაშრომების წყალობით, ტეილორმა დაიწყო წმინდა მამების შესახებ ლიტერატურის შეგროვება. მალევე ფრენსის ბეკონის ნაშრომმა „De augmentis" მასში ინდუქციური ფსიქოლოგიისადმი ინტერესი გააღვიძა. 1818 წელს ოჯახის მეგობარმა, ჯოზაია კონდერმა, მოგვიანებით „Eclectic Review-ის" რედაქტორმა, ტეილორი დაითანხმა, შეერთებოდა უკვე არსებულ მუშათა შტატს, რომელშიც იყვნენ რობერტ ჰოლი, ჯონ ფოსტერი, ოლინფუს გრეგორი.

1825 წელს ტეილორი დასახლდა სოფელ სტენფორდ-რივერსში (ონგარიდან დაახლოებით ორ მილში), ძველ ფერმერულ სახლში. ამავე წლის 17 აგვისტოს დაქორწინდა თავისი დის დაქალ ელისაბედზე, ჯეიმზ მედლენდის მეორე ქალიშვილზე.

ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის 1862 წელს ტეილორი დაჯილდოვდა Civil list pension-ის გრანტით 200 ფუნტის ოდენობით. სამი წლის შემდეგ, 1865 წლის 28 ივნისს, იგი გარდაიცვალა სოფელ სტენფორდ-რივერსში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
2. ↑  SNAC — 2010.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>
3. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #117615307 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
5. ↑  Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q952614'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19098835'></a>
6. 1 2 3  Taylor, Isaac (1787—1865) ვიკითეკაში
ნაყოფები
**შინაური უნგრულა**, *ჩვეულებრივი უნგრულა* — ქლიავის ჯიში. გერმანიაში ცნობილი იყო უკვე XVIII საუკუნის დასაწყისიდან. ფართოდაა გავრცელებული პადოლიასა და ბესარაბიაში, სადაც ქლიავის კულტურისათვის საუკეთესო პირობებია მდინარე დნესტრის ნაპირებზე. კარგა ხანია, რაც საქართველოში ეს ჯიშია შემოტანილი, მაგრამ ფართო გავრცელება ვერ მიიღო. შინაურ უნგრულას დადებით მხარედ უნდა ჩაითვალოს უხვი მოსავლიანობა, მცირე მოთხოვნილება გარემო პირობებისადმი.

ხე საშუალო სიდიდისაა, მრგვალი, ხშირი ვარჯით. ფოთოლი წვრილია, უკუკვერცხისებრი ფორმის, თხელი წაწვეტებული ბოლოთი და შევიწროებული ფუძით. ფოთლის ფირფიტის კიდე წვრილად დაკბილული აქვს. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა იცის.

ნაყოფი საშუალო ზომისაა (4,5🞩3🞩3,6 სმ), კვერცხისებრი ფორმის, საშუალო მასა 22,3 გრამს უდრის. ნაყოფის კანი თხელია, მოშავო ლურჯი ფერის, ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ცვილისებრი ნაფიფქი. რბილობი მომწვანო-ყვითელია, მკვრივი, ძლიერ წვნიანი, მომჟავო-ტკბილი. კურკა წვრილია, თავისუფალი (არაა მიკრული რბილობზე). მწიფდება სექტემბრის შუა რიცხვებში. ნაყოფი კარგია გადასამუშავებლად: ჩირად, სამურაბედ, ხილფაფებად და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა", 1941.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქლიავი (*Prunus domestica*) |
| --- |
|  |
| ჯიშები და ქვესახეობები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რენკლოდები | 
* ალტანის რენკლოდი
* მწვანე რენკლოდი
* ონტარიო
 |
|  |
| უნგრულები | 
* ანა შპეტი
* აჟანის უნგრულა
* დიდი ჰერცოგი
* იტალიური უნგრულა
* სტენლი
* შავქლიავა
* შინაური უნგრულა
 |
|  |
| კვერცხისებრი ქლიავები | 
* ვაშინგტონი
* პრეზიდენტი
* ჯეფერსონი
 |
|  |
| ჩინურ-იაპონური ქლიავები | 
* ანჯელენო
* ბერბენკი
* ბლეკ ამბერი
* ფრიარი
 |
|  |
| მირაბელი | 
* მირაბელების დედოფალი
* ნანსის მირაბელი
* ყვითელი მირაბელი
 |
|  |
| სხვა | 
* ადრეულა
* ალიბუხარი
* ატმისებური
* ეკატერინე
* ემპრესი
* ისპოლინური
* კირკე
* პედრიგონი ჭრელი
* **ღოღნოშო**
 |

 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: ქლიავი (გვარი), ხილი, კურკოვანი კულტურები, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**კაქექსია** (< ძვ. ბერძნ. κακός – ცუდი და  ἔξις – მდგომარეობა) — სხეულის მასის პათოლოგიური კლება. კაქექსიის დროს მისმა დეფიციტმა შესაძლოა 50% და მეტი შეადგინოს. ყველაზე ხშირად კაქექსიის მიზეზია ეგზოგენური ფაქტორები, მაგალითად, ქრონიკული დაავადებები, ინფექციები, მოწამვლა, სრული ან ნაწილობრივი (უფრო მეტად — გახდომის მიზნით) შიმშილობა, საკვების დაბალი კალორიულობა. არც ისე იშვიათად კაქექსიას იწვევს თვითონ ადამიანის ორგანიზმში მიმდინარე ცვლილებები, ანუ ენდოგენური ფაქტორები, მაგალითად, კუჭში საჭმლის მოხვედრის, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში მისი გავლისა და მონელების დარღვევები; თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის მოშლა, რაც იწვევს ჰიპოთალამუსისა და ჰიპოფიზის ფუნქციათა დარღვევას; ხანგრძლივი სტრესი; შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების პათოლოგიის სხვადასხვა ფორმა; კვების ქრონიკული დარღვევები (მალაბსორბციის სინდრომი).

კაქექსიის განვითარების მექანიზმები დამოკიდებულია მის მიზეზებზე. მაგალითად, შიმშილობის დროს ორგანიზმის გამოფიტვის შედეგად ორგანიზმში ირღვევა ნივთიერებათა ცვლა, ითრგუნება ბიოლოგიური ჟანგვისა და ორგანიზმის სტრუქტურათა სინთეზის პროცესები, რასთან დაკავშირებითაც პროგრესიულად მცირდება სხეულის მასა. ნერვულ-ფსიქოლოგიური აშლილობის დროს შეიძლება დაირღვეს ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების გამომუშავება, მაგალითად ჰორმონების ან ციტოკლინების, რაც იწვევს ნივთიერებათა ცვლის, უჯრედული და უჯრედგარე სტრუქტურების წარმოქმნისა და რეპარაციის პროცესების ეფექტურობის კლებას და, შედეგად, — სხეულის მასის შემცირებას. კაქექსია ასევე შეიძლება იყოს ბიოლოგიური ჟანგვისა და ბიოსინთეზის დათრგუნვის შედეგიც, მაგალითად, სიმსივნის ზრდის, გულ-სისხლძარღვთა, კუჭ-ნაწლავისა და ენდოკრინული აშლილობების განვითარების დროს.

სხეულის მასის კლებასთან ერთად, კაქექსიას თან ახლავს ფიზიკური და ფსიქოლოგიური აქტივობისა და შრომისუნარიანობის შემცირება, ორგანოთა ფუნქციების უკმარისობა, შეშუპებები, მოდუნებულობა, კანის სიმშრალე და დანაოჭება, ფრჩხილების სიმყიფე, თმის ცვენა, ნაწოლები და სხვა აშლილობები.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Литвицкий П. Ф.* Кахексия // Большая российская энциклопедия. т. 13. — М. 2009. — стр. 388.
შინდისის რკინიგზის სადგური, 2008 წლის ბრძოლის ადგილი.
**შინდისის ბრძოლის მემორიალური შენობები** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის, სოფელ შინდისში. მემორიალი შეიქმნა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შინდისთან მომხდარი ბრძოლის ადგილზე. ამ ადგილზე ქართველ მებრძოლთა მცირე რაზმმა დიდი წინააღმდეგობა გაუწია რუსეთის სამხედრო შენაერთებს. ბრძოლის დროს დაიღუპა 17 ჯარისკაცი. მემორიალური შენობები თარიღდება 1949-2019 წლებით. მემორიალი მოიცავს რკინიგზის სადგურს, პლატფორმას, სადგურის სამართავ პუნქტს, სადაც ქართველი ჯარისკაცები იყვნენ ჩასაფრებულები. ცხინვალი-გორის რკინიგზის სადგური აშენდა გასული საუკუნის 50-იან წლებში. ორსართულიან შენობაში განთავსებული იყო სალარო, მოსაცდელი დარბაზი, სამეურნეო დანიშნულების სათავსები. მეორე შენობა, სადგურის სამართავი პუნქტი, აშენდა XX საუკუნის 70-იან წლებში, რომელიც მოიცავდა რადიოსადგურს, სადგურის ოპერატორების და სხვა სპეციალისტების სათავსებს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს 90-იან წლებში რკინიგზამ ფუნქციონირება შეწყვიტა. ამ პერიოდში შენობები გაიძარცვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38160
**იაჰია იბნ ზაქარია** (არაბ. يحيى ابن زكريا‎; **იაჰია ზაქარიას ძე**) — ყურანში მოხსენიებიული მაცნე და წინასწარმეტყველი. 

მას სიბრძნე ბავშვობის ასაკიდან მიეცა.  იაჰია ყურანში ხუთგზისაა მოხსენიებიული.

იაჰიას ასევე დიდი პატივი ენიჭება სუფიზმში, ისევე როგორც ისლამურ მისტიკაში. უპირველეს ყოვლისა, ყურანში აღწერილი მისი სიწმინდისა და სიკეთის გამო.

ყურანი 19:7-12
--------------

**يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَىٰ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا**  
„ჰეი, ზაქარია, უეჭველად, ჩვენ გახარებთ ძეს, რომლის სახელიცაა იაჰია. მის უწინარეს ეს სახელი არავის უტარებია!" (19:7)   

**قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَامٌ وَكَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِرًا وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا**  
თქვა: „ღმერთო ჩემო, როგორ შეიძლება შემეძინოს მე ძე, როცა ჩემი ცოლი უკვე უნაყოფოა და მე უკიდურესად მხცოვანი? (19:8)   

**قَالَ كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئًا**  
უთხრა: „სწორედ ასე ბრძანა შენმა ღმერთმა: „იგი ჩემთვის იოლია! თავდაპირველადაც ხომ მე გაგაჩინე, როცა არაფერი იყავი?" (19:9)  

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً ۚ قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَ لَيَالٍ سَوِيًّا  
უპასუხა: „ღმერთო ჩემო! დამიდგინე მე ნიშანი!" უთხრა: „შენი ნიშანი ის იქნება, რომ არ დაელაპარაკო ხალხს სამი ღამის განმავლობაში , სრულიად ჯანმრთელმა!" (19:10)  

فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَأَوْحَىٰ إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَعَشِيًّا  
ამის შემდეგ გამოვიდა მიჰრაბიდან თავის ხალხთან და მათ ანიშნა: „რომ ელოცათ დილით და საღამოს!" (19:11)  

يَا يَحْيَىٰ خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ ۖ وَآتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا  
„ჰეი, იაჰია, აიღე წიგნი მტკიცედ!" ჯერ კიდევ ბავშვს , ჩვენ მივჰმადლეთ სიბრძნე (19:12)

სქოლიო
------

1. ↑   ყურანი 19:12
2. ↑  Shrine of Yahya (عليه السلام) en-GB (2014-12-28). ციტირების თარიღი: 2021-08-06

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
წინასწარმეტყველები ყურანში |
| --- |
|  |
| 
* ადამი (ადამი)
* იდრისი (ენოქი ?)
* ნუჰი (ნოე)
* ჰუდი (ებერი ?)
* სალიჰი (სელაჰი ?)
* იბრაჰიმი (აბრაამი)
* ლუტი (ლოტი)
* ისმაილი (იშმაელი)
* ისჰაყი (ისააკი)
* იაქუბი (იაკობი)
* იუსუფი (იოსები)
* აიუბი (იობი)
* შუაიბი (იოფორი ?)
* მუსა (მოსე)
* ჰარუნი (აარონი)
* ზულ-ქიფლი (ეზეკიელი ?; ბუდა ?)
* დაუდი (დავითი)
* სულეიმანი (სოლომონი)
* ელია
* ალ-იასა (ელისე)
* იუნუსი (იონა)
* ზაქარია (ზაქარია)
* იაჰია (იოანე)
* ისა (იესო)
* მუჰამადი
 |  |

 |
დედალი (წინ) და მამლები (უკან)
**შინაური ინდაური** — შინაური ფრინველი, ჩვეულებრივი ინდაურის მოშინაურებული ფორმა. თავისი გარეული ნათესავებისაგან დიდი ზომითა და წონით განსხვავდება. შინაურ ფრინველთა შორის ინდაური ყველაზე დიდია და მას ხორცისათვის ამრავლებენ. მოზრდილი ინდაური იწონის 12-16 კგ, ყველაზე დიდი - 20 კგ-მდე. კვერცხს დება მე-10, მე-11 თვიდან, ჩვეულებრივ იანვარ-მარტში (წელიწადში დაახლოებით 90 კვერცხი, ყველაზე მეტო 150-მდე). კვერცხის მასაა 80-88 გრამი. კვერცხის ინკუბაცია 28 დღე-ღამეს გრძელდება (რეჟიმი ქათმის კვერცხის მსგავსია). შემოდგომაზე თითო ინდაურისგან შეიძლება გამოვზარდოთ 40-60 და მეტი ფრთა მოზარდული, რაც 3-4 თვეში 160-200 კგ ხორცს მოგვცემს. ნასუქი ინდაურის ნაკლავის გამოსავალი 85-90%-ს აღწევს. სანაშენე ინდაურებს იყენებენ 3 წლამდე. ინდაურის ხორცი დიეტური პროდუქტია, გემრიელი, ორგანიზმიც კარგად ითვისებს. კუნთოვანი ქსოვილი ნაკლავის მასის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.

მეინდაურეობა კარგად არის განვითარებული ინგლისში, აშშ-ში, კანადაში, სადაც ინდაურის ხორცის წარმოება ძირითადად სამრეწველო საფუძველზე ხდება. 

საქართველოში რუსეთიდან შემოიყვანეს XVIII საუკუნეში და ფართოდ გავრცელდა ყველა მხარეში. ბევრია შინაური ინდაურის პოპულაცია — შავი, ბრინჯაოსფერი, ნაცარა, ჩალისფერი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ანთაძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 133.
**ღირსი საბიანა** სამცხის დედათა მონასტრის წინამძღვარი. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 31 დეკემბერი (13 იანვარი).

საქართველო ოდითგანვე ცნობილია ქალის სიწმინდით. საქართველოს დედათა მონასტრებში მოღვაწე ქალები საოცარი გულმოდგინებით გამოირჩეოდნენ: გამუდმებული ლოცვა, მარხვა, ხელსაქმე და ობოლთა აღზრდა იყო მათი ძირითადი მოვალეობა. მონაზონ დედათა სიწმინდესა და სიბრძნეს ანგარიშს უწევდნენ და მათ წინაშე ქედს იდრეკდნენ მეფე-დედოფალნიც.

განდეგილ დედებს აძლევდნენ აღსაზრდელად თავიანთ შვილებს საქართველოს თავად-აზნაურთა ცნობილი წარმომადგენლები. გიორგი მცირის ცნობით, როდესაც გიორგი მთაწმინდელის მშობლებმა თავიანთი პირმშო შვილის, თეკლას ღვთისადმი შეწირვა - მონაზვნად აღზრდა გადაწყვიტეს, იგი წმინდა საბიანას - „ღირს და წმიდა" დედაკაცს მიჰგვარეს, რომელიც იმ დროს სამცხეში დედათა მონასტერს წინამძღვრობდა. წმინდა საბიანამ „შეიწყნარა იგი, ვითარცა შვილი თვისი და კეთილად აღზარდა".

შემდეგ ამ მონასტერში მიუყვანიათ შვიდი წლის გიორგი მთაწმინდელიც. იგი სამი წლის განმავლობაში იზრდებოდა წმინდა საბიანას მიერ კეთილად აღზრდილ საღმრთო „დედაკაცისა მისგან ღირსისა დისა თვისასა".

წმინდა საბიანას შესახებ სხვა ცნობები არ მოგვეპოვება. „ნაყოფისაგან ხე იგი საცნაურ არს" (მათე 12,33). წმინდა საბიანას ღვაწლი განცხადებულია მისი წინამძღვრობისდროინდელი მონასტრის ცხოვრებასა და მის აღზრდილებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქართველი წმინდანები

ლიტერატურა
----------

* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება", თბილისი, 2004 წ.
**შინდი** (ლათ. Cornus) — მცენარეთა გვარი შინდისებრთა ოჯახისა. ბუჩქები ან პატარა ხეებია. 50-მდე სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, ამერიკასა და აფრიკაში. ყირიმსა და კავკასიაში იზრდება მხოლოდ 1 სახეობა — ჩვეულებრივი შინდი (ლათ. Cornus mas), რომელიც საქართველოსთვის ხშირი სახეობაა. 

გვხვდება ზღვის დონიდან 1300 მეტრამდე, მთის ქვედა და შუა სარტყლის ფოთლოვან ტყეებში, უმეტესად ქვეტყის სახით. შინდის მწიფე ნაყოფი მეტწილად მუქი წითელია, მაგრამ არის ყვითელნაყოფა ფორმებიც (ოქროშინდა). სასიამოვნო მომჟავო-მოტკბო გემო ქვს; ხმარობენ სურავანდის საწინააღმდეგოდ, ნაყოფსა და ფოთოლს ჩაის სუროგატადაც. შინდის მაგარ და მძიმე მერქანს სხვადასხვა ნაკეთობისათვის იყენებენ. 

ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. დეკორატიული მცენარეა, აშენებენ ცოცხალ ღობედ.

ოქროშინდას უკავშირდება ლეგენდა თინათინ გურიელის ასულის ხილვისა და შედეგად ახალი შუამთის მონასტრის დაარსებაზე. როდესაც თინათინ გურიელი კახეთის მეფე ლევანის გაჰყვა ცოლად და გურიიდან კახეთში მიდიოდა, გზად ერთ-ერთი შესვენებისას ესიზმრა, რომ იქ ააშენებდა მონასტერს, სადაც ყვითელი შინდის ტყეს ნახავდა... სწორედ ასეთი ადგილი ნახა შუამთაში და დააარსა მონასტერიც XVI ს-ის 50-იან წლებში.

ლიტერატურა
----------

* *ღვინიაშვილი ც.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 5.
**იახსრის ჯვარი** — საკულტო ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭალისოფელში. სალოცავში შედის დარბაზი, საქვაბე, საზარე და თამარის კოშკი. დარბაზი ფიქლით ნაშენი, გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის ნაგებობაა, რომელიც ორი სხვადასხვა დანიშნულების სათავსისგან შედგება. გადახურულია ორფერდა სახურავით. ჩრდილო-დასავლეთიდან მიშენებული ჰქონდა გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხა ფორმის სათავსი - საბერო. დარბაზში შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. სათავსის შუაში კერაა მოწყობილი. მის ირგვლივ, სამი მხრიდან, კედლების გაყოლებაზე, ქვის სკამებია. კედლებში თახჩებია დატანებული. ჩრდილოეთ კედელში ერთი პატარა სარკმელია. სამხრეთ კედლის შუაში გაჭრილია შენობის მეორე სათავსში გასასვლელი კარი.

საქვაბე ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები, გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის შენობაა. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. სათავსის შუაშუ ოთხკუთხა ფორმის ფიქლით ნაშენი ბოძია. მას ეყრდნობა ბრტყელი, ბანიანი გადახურვა. იქვე კერაა მოწყობილი. გრძივი კედლების გასწვრივ ხის გრძელი სკამებია. ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს ქვებითა და მიწით ამაღლებული განიერი ბაქანია, შესაძლოა, საწოლი. საზარე დგას საქვაბის სამხრეთით. იგი ფიქლით ნაშენი, საფეხუროვანი სახურავით გადახურული, მცირე ზომის კოშკისმაგვარი ნაგებობაა. კოშკი მდებარეობს დარბაზის უკან, მთის ფერდობზე. იგი ოთკუთხა ფორმის, ფიქლით ნაშენი მასიური ნაგებობაა, რომელიც გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდისებრი სახურავით. დარბაზის სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით თითო მცირე ზომის კოშკისებრი ნაგებობის ნანგრევებია.

ლიტერატურა
----------

* *ჯინჭარაძე დ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 352.
**იური პატრიკეევი** (სომხ. Յուրի Պատրիկեև, რუს. Юрий Николаевич Патрикеев; დ. 28 სექტემბერი, 1979, კიროვო-ჩეპეცკი, რუსეთი) — სომეხი-რუსი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. იგი არის ოლიმპიური და მსოფლიო მედალისტი და ოთხგზის ევროპის ჩემპიონი. პატრიკეევს მინიჭებული აქვს საერთაშორისო დონის ტიტული „რუსეთის სპორტის ოსტატი".

ადრეული ცხოვრება
----------------

იური პატრიკეევმა ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობა დაიწყო მშობლიურ ქალაქში, კიროვო-ჩეპეცკიში, პაულ ვერტუნოვას ზედამხედველობის ქვეშ. 1996 წელს ჩაირიცხა კუბის ფიზიკურ აღზრდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და გადავიდა კრასნოდარში, სადაც დაიწყო ჭიდაობა რუსეთის დამსახურებული მწვრთნელის, იგორ ივანოვის ხელმძღვანელობით. 1995 წელს პატრიკეევი გახდა მსოფლიო ჩემპიონი, როგორც კადეტი და 1999 წელს მსოფლიო ჩემპიონი, როგორც უმცროსი.

კარიერა
-------

2000 წელს პატრიკეენი გახდა რუსეთის ეროვნული ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა გუნდის წევრი. ორი წლის შემდეგ, მან ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2002 წლის ევროპის ჩემპიონატზე და ბრინჯაოს მედალი ჭიდაობის 2002 წლის მსოფპიო ჩემპიონატზე.

პატრიკეევმა ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2004 წლის ევროპის ჩემპიონატში. მიუხედავად იმისა, რომ გახდა ევროპის ჩემპიონი, პატრიკეევი რუსეთის ფედერაციის ჩემპიონატის ფინალში ამავე წლის ბოლოს დამარცხდა ხასან ბაროევთან და ამიტომ ვერ მოხვდა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე (ათენში) წარსადგენ რუსეთის ჭიდაობის ეროვნულ გუნდში. პატრიკეევმა მწვრთნელთა ეს გადაწყვეტილება უსამართოდ მიიჩნია. ამასთან დაკავშირებით, პატრიკეევს კონფლიქტი მოუვიდა რუსეთის ბერძნუო-რომაული ჭიდაობის ნაკრების მთავარ მწვრთნელ გენდი საფუნოვთან; 2005 წელს მიიღო გადაწყვეტილება, რომ რუსეთის მოქალაქეობა სომხეთის მოქალაქეობით შეეცვალა. ამავე დროს იური განაგრძობდა ცხოვრებას და ვარჯიშს კრასნოდარში, მაგრამ მოგვიანებით მსახურობდა სომხეთის დროშის ქვეშ. მან რუსეთის ნაკრები ოფიციალურად 2005 წელს დატოვა.

სომხეთის ახალმა მოჭიდავემ ჭიდაობის 2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მიპოვა. მომდევნო წელს ოქროს მედალი მოიგო ჭიდაობის 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატში. პატრიკეევი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, ბიიჯენგში ასპარეზობდა. მან ხსენებულ ოლიმპიადაზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. იური პატრიკეევი გახდა პირველი ოლიმპიური მედლის მფლობელი, რომელიც სომხეთის სახელით ასპარეზობდა, თუმცა ქვეყანაში დაბადებული არ იყო.

პირადი ცხოვრება
---------------

პატრიკეევი დაოჯახებულია და ჰყავს ქალიშვილი. მან განაცხადა რომ თავი ისევე მიაჩნია სომეხად, როგორც რუსად.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Yuri Patrikeyev’s daughter his muse. sport.news.am. ციტირების თარიღი: 20 January 2013.
**იური კონსტანტინეს ძე ჩიქოვანი** (დ. 6 იანვარი, 1937, ლენინგრადი (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგი), — გ. 12 ნოემბერი, 2018, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საჭადრაკო თეორეტიკოსი, გენეალოგი.

დაიბადა ექიმ კონსტანტინე ჩიქოვანის ოჯახში. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური და გერმანული ენების სპეციალობით. წლების განმავლობაში ასწავლიდა ამავე ინსტიტუტში ინგლისური ენის კათედრაზე. იყო ჭადრაკში თბილისის ოთხგზის (1963, 1966, 1977, 1985) და საქართველოს 1976 წლის ჩემპიონი ვაჟთა შორის, საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1966), FIDE-ს ოსტატი (1994), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1979). მისი მოსწავლეები იყვნენ ქართველი მოჭადრაკეები: მაია ჩიბურდანიძე, ნინო გურიელი, ზურაბ აზმაიფარაშვილი.

1984 წლიდან დაინტერესებული იყო გენეალოგიური კვლევებით. 1995 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მის მიერვე დაარსებული ქართული გენეალოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე, 1999–2003 წლებში — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენეალოგიური კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი. იყო საქართველოს თავადაზნაურთა საკრებულოს ვიცე-წინამძღოლი და მთავარი გენეალოგი, 2004 წლიდან — საერთაშორისო გენეალოგიური აკადემიის წევრი. ავტორია ქართული საგვარეულოების და გენეალოგიის შესახებ 9 წიგნისა და მრავალი სამეცნიერო სტატიისა.

ვიკიწყაროვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:
***იური ჩიქოვანი***

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა ქართული გენეალოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე იური ჩიქოვანი. საქართველოს სამეფო კლუბი. 13 ნოემბერი, 2018 წ.
2. ↑  თბილისის საჭადრაკო აკადემიამ ქართველი მწვრთნელის იური ჩიქოვანის 80 წლის იუბილე აღნიშნა. საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი. 31 იანვარი, 2017 წ.
3. ↑  Чиковани Юрий Константинович. www.nobility.pro
ტეპუი

**კანაიმის ეროვნული პარკი** (ესპ.*Parque Nacional Canaima*) — 30 000 კვადრატული კილომეტრის მოცულობის პარკი ვენესუელის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ბრაზილიისა და გაიანის საზღვართან. პარკი მდებარეობს ბოლივარის შტატში. შედარებისათვის, მისი ფართობი თითქმის იგივეა, რაც მთლიანად გრან-საბანის რეგიონისა.

პარკი შეიქმნა 1962 წლის 12 ივნისს. სიდიდით პარკებს შორის ქვეყანაში მეორეა პარიმა-ტაპირაპეკოს პარკის შემდეგ. მისი ფართობი ბელგიის ფართობის ტოლია.

1994 წელს, იუნესკომ პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, რადგან აქ მდებარეობს არაერთი ტეპუი – მაგიდის ზედაპირისმაგვარი გაბრტყელებული პიკის მქონე მწვერვალები, რომლებიც დამახასიათებელია მთელი ამ არეალისათვის.

ყველაზე ცნობილი ტეპუია რორაიმის მთა — ყველაზე მაღალი, მაგრამ ამავე დროს, მთასვლელთათვის ადვილად დასაპყრობი. ასევე აუიანტეპუი — რომელზეც გადმოედინება მსოფლიოს უმაღლესი ჩანჩქერი ანხელი. აღნიშნული მთები უძველესი ასაკისაა და მიეკუთვნება იმ პერიოდს, როდესაც სამხრეთ ამერიკა და აფრიკა ერთ სუპერკონტინენტს წარმოადგენდა.

პარკში ცხოვრობენ ადგილობრივი ინდიელები — პემონის ტომი, კარიბის ენათა ჯგუფიდან. პემონის ხალხს ამ მთებისადმი განსაკუთრებული დამოკიდებულება გააჩნია, მათ სჯერათ, რომ იქ სულები სახლობენ. პარკი შედარებით მოწყვეტილია გარესამყაროს, ქალაქთან მხოლოდ რამდენიმე პატარა გზა აკავშირებს. პარკის ტერიტორიაზე გადაადგილების და დათვალიერების საუკეთესო საშუალებას წარმოადგენს ვერტმფრენი. ასევე შესაძლებელია ფეხით ან კანოეთი მოძრაობა.

პემონის ინდიელებს პარკში გახსნილი აქვთ რამდენიმე საშუალო და მაღალი კლასის სასტუმრო, რომელთაც ძირითადად პარკის ევროპელი დამთვალიერებლები სტუმრობენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ვენესუელაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* UNEP World Conservation Monitoring Centre დაარქივებული 1997-07-10 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* Official UNESCO website entry
* Video from Canaima National Park
* Canaima National Park
* Protected Planet Page for Canaima დაარქივებული 2012-03-06 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ვენესუელაში ვენესუელის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კანაიმის ეროვნული პარკი  · კარაკასის საუნივერსიტეტო ქალაქი  · სანტა-ანა-დე-კორო |  |

 |
**ირაკლი ფირცხალავა** ან **ირაკლი** (რუს. Иракли Пирцхалава ან Иракли; დ. 13 სექტემბერი, 1977, მოსკოვი) — რუსეთში მოღვაწე ქართული წარმოშობის მომღერალია. თავისი კარიერის განმავლობაში, მან ძალები რამდენიმე ჟანრში მოსინჯა, თუმცა ამჟამად სიმღერები მისი რეპერტუარიდან პოპ სტილშია შესრულებული. გამოშვებული აქვს სამი სოლო ალბომი.

ადრეული წლები
-------------

ირაკლის დედა - ნანა ფირცხალავა ზრდიდა. ბავშვობაში მან 5 სკოლა გამოიცვალა და სწავლობდა სპორტულ სკოლა-ინტერნატში ფრანგული განხრით. ბავშვობიდანვე ირაკლი ფეხბურთელობაზე ოცნებობდა, მაგრამ დედის დაჟინებული სურვილით, 5 წლის ასაკში მუსიკალურ სკოლაში ჩაირიცხა. თუმცა, ბავშვობის ოცნებამ გაიმარჯვა და 13 წლის ასაკში მან მიატოვა მუსიკალური სასწავლებელი და 2 წელი საფეხბურთო კლუბ "ლოკომოტივში" ვარჯიშობდა. მოგვიანებით, ირაკლი მიხვდა, რომ წარმატებული საფეხბურთო კარიერის შესაქმნისთვის უკვე ძალიან დიდი იყო და იმის გააზრებით, რომ ის მუდმივად მეორე შემადგენლობაში ითამაშებდა, დატოვა საყვარელი კლუბი.

პირველი ნაბიჯები მუსიკაში
-------------------------

ბავშვობაში, მუსიკალურ სკოლაში სწავლას უშედეგოდ არ ჩაუვლია. 16 წლის ასაკში ირაკლი პირველ სიმღერას წერს პროფესიონალურ ხმის ჩამწერ სტუდიაში. ამავე დროს, ის სერიოზულად ინტერესდება ჰიპ-ჰოპ მუსიკით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.
**იურიკო კოიკე** (იაპონ. 小池 百合子; დ. 15 ივლისი, 1952, ასია, იაპონია) — იაპონელი პოლიტიკოსი ქალი. ტოკიოს მერი 2016 წლის 2 აგვისტოდან. 2005-2009 წლებში იაპონიის წარმომადგენელთა პალატის წევრი. მინისტრთა კაბინეტში ეკევა სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა. მუშაობდა თავდაცვის, გარემოს დაცვისა და ოკინავისა და ჩრდილოეთის ტერიტორიების საკითხებში სახელმწიფო მინისტრად.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა კობეს გარეუბანში, ქალაქ ასიაში. მამამისი, იუჯირო კოიკე იყო ვაჭარი, ასევე მოღვაწეობდა პოლიტიკის სფეროშიც. მამამისის ხშირად ესაუბრებოდა იურიკოს, რომ აუცილებელია არაბულ ქვეყნებთან ურთიერთობის განმტკიცება, რათა მათგან სტაბილურად მიეღოთ ნავთობი. მისმა სიტყვებმა განაპირობა, რომ იურიკომ კაიროს ამერიკულ უნივერსიტეტში დაიწყო არაბული ენის შესწავლა. 1976 წელს მიიღო კაიროს უნივერსიტეტის ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში. 21 წლის ასაკში გათხოვდა იაპონელ სტუდენტზე, რომელიც ასევე კაიროში სწავლობდა. მოგვიანებით მან არაბული ენის თარჯიმნად დაიწყო მუშაობა, ხოლო შემდეგ გახდა არაბულ-იაპონური ასოციაციის გენერალური მდივანი.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

1992 წელს აირჩიეს იაპონიის მრჩეველთა პალატაში. 1993 წლიდან წარმომადგენელთა პალატის წევრია. 2003 წლიდან მინისტრების თანამდებობაზე მუშაობს. ჯერ იყო გარემოს დაცვის მინისტრი, შემდეგ სახელმწიფო მინისტრი ოკინავისა და ჩრდილოეთის ტერიტორიების საკითხებში, 2007 წელს ეკავა თავდაცვის მინისტრის თანამდებობაც.

2016 წლის ივლისში აირჩიეს ტოკიოს მერად. თანამდებობა დაიკავა 2 აგვისტოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იაპონიის პრემიერ-მინისტრი და მისი კაბინეტი (ინგლისური)
* იურიკო კოიკე თავდაცვის მინისტრად დანიშნეს დაარქივებული 2016-08-16 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  "Oyaji no Senaka", *Asahi Shimbun Morning Edition*, 24 August 2008.
2. ↑  "Kikase te Anata no Mottainai", *Shufu-to-Seikatsusha*, 12 September 2006.
**ღირსი დიოსი** (გ. 430) — V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენების დღეა 1 აგვისტო (ძველი სტილით 19 ივლისი).

ცხოვრება და მოღვაწეობა
----------------------

ღირსი დიოსი დაიბადა სირიის ანტიოქიაში მცხოვრები კეთილმსახური ქრისტიანების ოჯახში. სიყმაწვილიდანვე იგი თავშეკავებით გამოირჩეოდა, ღამეებს ათევდა დაუცხრომელ ლოცვაში. ამგვარი ღვაწლისთვის დიოსს უვნებლობა და სასწაულთქმედების ნიჭი მიემადლა.

უფალი ჩვენებით გამოუჩნდა ნეტარს და უბრძანა, კონსტანტინოპოლში ჩასულიყო. დიოსი ქალაქგარეთ, ერთ უდაბურ ადგილას დამკვიდრდა. ერთხელ მან გამხმარი კვერთხი მიწაში ჩაარჭო და უფალს შესთხოვა, თუ ამ ადგილებში მისი ყოფნა სათნოეყოფოდა, ჯოხი გაენედლებინა. ღმერთმა შეისმინა ნეტარის ვედრება: კვერთხმა ფესვები გაიდგა, აღორძინდა და თანდათან იქცა უზარმაზარ მუხად, რომელიც დიოსის მიცვალების შემდეგაც დიდხანს იდგა და უფლის ყოვლისშემძლეობასა და წმინდანის ღვთივრჩეულობას მოწმობდა.

ადგილობრივმა მკვიდრებმა სიარული დაიწყეს რჩევა-დარიგებისა თუ სულიერ და ხორციელ სნეულებათა კურნების სათხოვნელად. ისიც ლოცვით კურნავდა ავადმყოფებს, შემოწირულობებს კი გლახაკებს, მწირებსა და დავრდომილებს უნაწილებდა.

ხმამ წმინდა დიოსის შესახებ იმპერატორ თეოდოსი უმცროსამდე (408-450) მიაღწია და იგი კონსტანტინოპოლელ პატრიარქ ატიკისთან (406–425) ერთად ჩავიდა წმინდანთან ლოცვა-კურთხევის სათხოვნელად. იმპერატორმა ისურვა, რომ ნეტარი მამის მოღვაწეობის ადგილას მონასტერი მოეწყოთ და მის ასაგებად სახსრებიც გაიღო. პატრიარქმა დიოსი მღვდლად აკურთხა და იღუმენად დაადგინა. მალე წმინდანის ირგვლივ მრავალრიცხოვანი საძმო შეიკრიბა. სავანეს ჭა დასჭირდა. ბერები მას დიდხანს და უშედეგოდ თხრიდნენ. ბოლოს წმინდა იღუმენის ლოცვით მიწიდან წყარომ ამოხეთქა და ჯურღმული პირთამდე აავსო. ერთხელ ღირსმა დიოსმა წყალში დამხრჩვალი ადამიანი ლოცვის ძალით მკვდრეთით აღადგინა... ბევრ სხვა სასწაულსაც აღასრულებდა უფალი თავისი რჩეულის ხელით.

ღრმა მოხუცებულობაში ნეტარი მძიმედ დაავადდა. როცა ძალები სრულიად გამოეცალა, ის გამოემშვიდობა საძმოს, ეზიარა ქრისტეს წმინდა სისხლსა და ხორცს და, სასიკვდილო სარეცელზე მწოლიარე, სულის ამოხდომასღა ელოდა. უწმიდესი პატრიარქი ატიკი და კონსტანტინოპოლში სტუმრად მყოფი ანტიოქიელი მღვდელმთავარი ალექსანდრე დაკრძალვაში მონაწილეობის მისაღებად ჩავიდნენ მონასტერში, მაგრამ უეცრად სულთმობრძავი მხნედ წამოდგა და განაცხადა, რომ უფალმა კიდევ თხუთმეტი წლის სიცოცხლე უბოძა.

წმინდა დიოსმა, მართლაც, კიდევ თხუთმეტი წელი იცოცხლა. სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე მას საკურთხეველში ნათელმოსილი ჭაბუკი წარმოუდგა სამღვდელო სამოსლით და აღსასრულის მოახლოება ამცნო. ღირსი დიოსი თავისსავე მონასტერში დაკრძალეს 430 წელს.

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი III, თბილისი, 2001 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღირსი დიოსი (+დაახლ. 430) – orthodoxy.ge
**ინოცერამები** (ლათ. Inoceramus) — მოლუსკების ნამარხი გვარი ორსაგდულიანების კლასისა. მიეკუთვნება ინოცერამიდების ოჯახს. ინოცერამების სახეობები მთელ მსოფლიოში ფართოდ გავრცელდა ცარცული პერიოდის დროს. მისი მრავალი მაგალითი გამოვლინებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში. დიდი რაოდენობით გვხვდება ასევე ცარცულ გალტ-კლეიში, რომელიც საფუძვლად უდევს ქალაქ ლონდონს. ნამარხი ინოცერამების სხვა პუნქტები არსებობს აგრეთვე ვუნკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში, კანადაში, აშშ-ში (ტეხასი, ტენესი, კალიფორნია), ალასკაში, ესპანეთში, საფრანგეთსა და გერმანიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ინოცერამები***

* (ინგლისური) The Paleontology portal fossil picture of Inoceramus
* (ინგლისური) cretaceousfossils.com დაარქივებული 2008-11-20 საიტზე Wayback Machine. : *Inoceramus dimidius*
* (ინგლისური) cretaceousfossils.com დაარქივებული 2008-11-20 საიტზე Wayback Machine. : *Inoceramus perplexus*
* (ინგლისური) Upper Cretaceous Bivalvia of Alabama დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine.
**ღირსი თომა** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 დეკემბერი, ახალი სტილით - 23 დეკემბერი.

ბიოგრაფია
---------

ღირსი თომა ბითვინიაში დაიბადა. მან სიყრმიდანვე შეიყვარა მონაზვნური ცხოვრება და, როდესაც სრულწლოვანებას მიაღწია, მახლობელ მონასტერში ბერად შედგა. ნეტარი ერთი ღვთივსულიერი ბერის ხელმძღვანელობით მოღვაწეობდა, ცდილობდა, სრულიად მოეკვეთა საკუთარი ნება და სწრაფად წარემატებოდა სათნოებებში. გარდა ამისა, იგი წიგნიერებითა და წმინდა წერილის ღრმა ცოდნით გამოირჩეოდა. როდესაც ერთმა კეთილმსახურმა ბიზანტიელმა დიდებულმა მდინარე საღარისის ნაპირას მონასტერი დააარსა, საძმომ უკვე გამოცდილი ბერი - თომა ახალი სავანის წინამძღვრად აირჩია.

ეშმაკის მანქანებით ბერთა საძმოში, გაურკვეველი მიზეზით, შფოთი ატყდა. თავმდაბალმა თომამ, რომელიც ყველაფერში საკუთარ თავს ადანაშაულებდა, მონასტერი დატოვა და უდაბნოში დამკვიდრდა. თანდათან წმინდა მოსაგრეს მიაშურეს ერისკაცებმა, რომელთაც სურდათ, მისი ხელმძღვანელობით შესდგომოდნენ ბერულ ღვაწლს, ასე წარმოიშვა მონასტერი, რომლის წინამძღვარიც ღირსი თომა გახდა.

ბოროტმა ახალი განსაცდელი დაატეხა წმინდანს: კოღოების გუნდი, რომელიც გამუდმებით თავს ეხვეოდა წმინდანს, მოსვენებისა და ლოცვის საშუალებას არ აძლევდა. ამგვარმა უბედობამ სამ წელს გასტანა, მაგრამ თომა გამუდმებით მადლობდა უფალს და ცოდვათა მიტევებას ევედრებოდა. შემდეგ კოღოები გაქრნენ, მაგრამ გაჩნდნენ დიდი ბუზები, რომლებიც გამუდმებით კბენდნენ ღირს მამას. კიდევ სამი წლის შემდეგ ბუზებს გველების სიმრავლე შეენაცვლა.

ერთხელ, საღვთო ლიტურგიის დროს, როდესაც მსახურება დასასრულს უახლოვდებოდა, საიდანღაც უზარმაზარი გველი გამოძვრა და ტაძრის კარებთან დაიგორგლა. წირვა რომ დამთავრდა, თომა სრული სამღვდელო შესამოსლით მიუახლოვდა ზღურბლს, სადაც ქვეწარმავალი იწვა და მიმართა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„გველო, თუ შენი გამოჩენა ჩემი უფლის შემწეობით შენს აღსასრულს მოასწავებს, მომყევი"." |
|  |  |

 ამ სიტყვებზე გველი წმინდანის სამოსლის კიდეს კბილებით მოეჭიდა და ტაძრისგან მოშორებულ, ღრმა ორმოსკენ გაჰყვა წმინდანს. ნეტარის ლოცვით ქვემძრომი ორმოში ჩავარდა და გაუჩინარდა. მაშინ სხვა გველებიც, ამდენი წლის განმავლობაში მოსვენებას რომ არ აძლევდნენ ღვთის რჩეულს, გაწყდნენ.

ამ დროიდან მოყოლებული ნეტარი თომა საცთურთაგან განთავისუფლდა და უფლისაგან კურნებისა და წინასწარმეტყველების ნიჭი მიემადლა. შეჭირვებული ადამიანები შორეული ადგილებიდან მიდიოდნენ მასთან შემწეობის სათხოვნელად. ერთხელ თომას სავანეში იმპერატორი ლეონ VI ბრძენი (886-912) ჩავიდა რჩევა-დარიგების მოსასმენად. წმინდა მამა სავანეში რომ არ დახვდა, თვითმპყრობელმა დესპანი გაგზავნა მასთან წერილით. ის-ის იყო ელჩი მამის სენაკს მიუახლოვდა, რომ ამ უკანასკნელმა მას უკვე საპასუხო ეპისტოლე მიაგება.

წმინდა თომამ ღრმა მოხუცებულობამდე იცოცხლა და ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ სული უფალს შეჰვედრა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღირსი თომა orthodoxy.ge-ზე

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
დროშა
**ინტერაჰამვე** (რუანდას ენაზე — «ისინი, ვინც ერთად უტევს») — ჰუტუს ტომის 30-ათასიანი მოხალისეთა შეიარაღებული რაზმი, რომლებმაც სახელი გაითქვეს, როგორც რუანდის გენოციდის ერთ-ერთმა სამარცხვინო აქტივისტებმა (1994 წელი). რუანდის პატრიოტული ფრონტის (რპფ) ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ინტერაჰამვეს რაზმებმა უკან დაიხიეს ზაირის (1997 წლიდან კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) ტერიტორიაზე, სადაც ჩამოაყალიბეს აჯანყებულთა დაჯგუფებები — რუანდის სამთავრობო ძალები (RGF) (1994—1996 წლები) და არმია რუანდის განთავისუფლებისათვის (ALiR) (1997 წლიდან). კონგოს მეორე ომის წლებში იბრძოდნენ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების მხარეს. ლიდერი ჯორჯ რუტაგანდა. აღიარებენ Hutu Power-ის და პან-ბანტუიზმის იდეებს.

2008 წლის 18 დეკემბერს რუანდის შესახებ საერთაშორისო ტრიბუნალმა რუანდის არმიის ყოფილ პოლკოვნიკ ტეონესტე ბაგოსორას მიუსაჯა სამუდამო პატიმრობა, მათ შორის «ინტერაჰამვეს» მოხალისეთა რაზმების ჩამოყალიბების გამოც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინტერაჰამვე ბანიამულენგეს წინააღმდეგ დაარქივებული 2014-09-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „რუანდაში გენოციდის ორგანიზატორი გასამართლებულია". BBC. 2008-12-18.
**ინტეგრირებული საბიბლიოთეკო სისტემა (ისს)** — გაერთიანებული მართვის სისტემა, რომელიც მოიცავს რამდენიმე მოდულს, რათა შეასრულოს სხვადასხვა ფუნქციები. იგი მეტია ვიდრე უბრალოდ ელექტრონული კატალოგი (OPAC). მისი მიზანია ხუთი ან ექვსი დამოუკიდებელი მონაცემთა ბაზის ინტეგრირება ერთ მთლიანობად. მისი სასუკეთესო დადებითი მხარეები არის : ინფორმაციის გაცვალა სხვადასხვა მოდულებს შორის, მონაცემთა დუბლირების შემცირება. ისს–ს შეიძლება ჰქონდეს კატალოგიზაციის, ცირკულაციის, ციფრული მასალის მართვის, ფონდების მენეჯმენტის, ბიბლიოთეკათაშორისი აბონემენტის, ოპაკ–ის და სისტემური მართვის მოდულები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Library Technology Guides დაარქივებული 2011-02-09 საიტზე Wayback Machine.
* A historical chart of major ILS vendors დაარქივებული 2014-06-28 საიტზე Wayback Machine.
* MARC Records, Systems and Tools
* College Center for Library Automation დაარქივებული 2011-05-29 საიტზე Wayback Machine.
* Higher Education Library Technology
* Local Government Library Technology დაარქივებული 2010-07-30 საიტზე Wayback Machine.
**ილანთაშის ციხე** — ციხე თურქეთში ქალაქ არაკლიიდან მდინარე ყარადერეს ხეობაში. უშუალოდ იმ ადგილს, სადაც ძეგლია დაშენებული ჰქვია ილანთაში. ამ მონაკვეთში ხეობა საკმაოდ ვიწროვდება. 
ციხე აგებული იყო მდინარის მარცხენა მხარეს ხეობისაკენ წინ წამოზიდული კლდოვანი კონხცის თავზე. ხანგრძლივი დროით ეს ტერიტორია და მათ შორის ციხისათვის განკუთვნილიკლდოვანი ბორცვიც ქვისკარიერადგამოიყენებოდა. ამიტომაცაა, რომ ციხისათვის განკუთვნილი ტერიტორიაც და ციხის დიდი ნაწილიც დაანგრიეს და ჩვენამდე შემორჩა მხოლოდ კლდის სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთში არსებული კედლების საძირკვლის მცირე ნაშთები. როგორც ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა გადმოგვცეს, ხელისუფლების ჩარევით ამჟამად აქ შეჩერებულია ნგრევის პროცესი და ქვისგატანა. როგორც ჩანს, პერსპექტივაში გათვალისწინებულია გადარჩენილი ნაწილის აღდგენა-გამაგრება. ციხის აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი თითქმის განადგურებულია. როგორც შემორჩენილი მცირეოდენი ნაშთების მიხედვით ჩანს, ნაგებობის გეგმა თავის დროზე მთლიანად კლდოვანი ბორცვის კონფიგურაციაზე იყო მორგებული. მას ერთადერთი ისიც საკმაოდ რთული მისადგომი სამხრეთიდან უნდა ჰქონოდა. როგორც საძირკვლის ნაშთებიდან ჩანს, აქ კედლების სისქეც შესაბამისად განიერია და იგი 90 სმ ან 1,20 მ-მდე აღწევს. აქ არსებული ნაშთების ფრაგმენტულობის გამო, რაიმე სრულყო-ფილი ანაზომის გაკეთება შეუძლებელია. ჩანს, რომ წყობებში გამოყენებულია კლდის ქვა, რომელსაც ხშირ შემთხვევაში გარე ზედაპირი ჩამოსწორებული აქვს. მშენებლობაში გამოყენებულია მოთეთრო ფერის დუღაბის საკმაოდ თხელი ფენა. ნაგებობა საკმაოდ ადრეული ჩანს. კონკრეტულად მის თარიღზე საუბარი ჭირს. ციხის უშუალო დანიშნულება უნდა ყოფილიყო ზღვის სანაპირო ზოლიდან ბაიბურთ-ჩაიკარას მიმართულებით ხეობაზე გამავალი გზის გაკონტროლება.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 48 ISBN 978-9941-0-6458-6.