recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**პედრიგონი ჭრელი** — ევროპული წარმოშობის ქლიავის ჯიში. საქართველოში შემოტანილია XX საუკუნის შუა ხანებში.

ამ ჯიშის დადებით მხარეებს შეადგენს: უხვი მოსავლიანობა, მშრალი ნიადაგებისადმი კარგად შეგუებულობა და სხვა ჯიშებთან შედარებით გვალვის უკეთ ატანა. ნაყოფი წვიმიან ამინდში არ სკდება. ხე ძლიერი ზრდისაა, ინვითარებს სუსტად შეფოთლილ თხელ ვარჯს.

ნაყოფი საშუალო, ზოგჯერ მსხვილი ზომისაა, მრგვალი ფორმის, ფუძესთან ოდნავ შებრტყელებული. ნაყოფის კანი თხელია. ძირითადი მომწვანო ფერი თითქმის არ ემჩნევა და შერჩენილია მხოლოდ დაჩრდილულ ადგილებზე. დარჩენილი ნაწილი შეფერილია წითლად; ემჩნევა უფრო მუქი წინწკლები. ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი თეთრი ცვილისებრი ნაფიფქი. მწიფდება აგვისტოს მეორე ნახევარში. რბილობი მომწვანო-ყვითელია, ნაზი, წვნიანი, ძალიან გემრიელი, მომჟავო-ტკბილი გემოსი. კურკა კარგად ეცლება რბილობს.

ლიტერატურა
----------

* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა", 1941.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქლიავი (*Prunus domestica*) |
| --- |
|  |
| ჯიშები და ქვესახეობები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რენკლოდები | 
* ალტანის რენკლოდი
* მწვანე რენკლოდი
* ონტარიო
 |
|  |
| უნგრულები | 
* ანა შპეტი
* აჟანის უნგრულა
* დიდი ჰერცოგი
* იტალიური უნგრულა
* სტენლი
* შავქლიავა
* შინაური უნგრულა
 |
|  |
| კვერცხისებრი ქლიავები | 
* ვაშინგტონი
* პრეზიდენტი
* ჯეფერსონი
 |
|  |
| ჩინურ-იაპონური ქლიავები | 
* ანჯელენო
* ბერბენკი
* ბლეკ ამბერი
* ფრიარი
 |
|  |
| მირაბელი | 
* მირაბელების დედოფალი
* ნანსის მირაბელი
* ყვითელი მირაბელი
 |
|  |
| სხვა | 
* ადრეულა
* ალიბუხარი
* ატმისებური
* ეკატერინე
* ემპრესი
* ისპოლინური
* კირკე
* პედრიგონი ჭრელი
* **ღოღნოშო**
 |

 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: ქლიავი (გვარი), ხილი, კურკოვანი კულტურები, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**პირველი ლედი** (ინგლ. First Lady) — არჩეული მეთაურის მეუღლე. თავდაპირველად, ტერმინი *First Lady* ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის ცოლის მიმართ გამოიყენებოდა, მაგრამ მოგვიანებით  სხვა ენებშიც გავრცელდა და ახლა გამოიყენება ნებისმიერი სახელმწიფოს მეთაურის მეუღლის მიმართ, თუ ქვეყნის მეთაური არ არის მონარქი. საპარლამენტო რესპუბლიკებსა და კონსტიტუციურ მონარქიებში, ამ ტერმინით მიმართავენ სახელმწიფოს პრემიერ-მინისტრის მეუღლეს.

ზოგიერთ ქვეყანაში ტერმინი თარგმნილია ოფიციალურ ენაზე.

ისტორია
-------

ამერიკის შეერთებულ შტატებში ეს ტერმინი პირველად 1849 წელს პრეზიდენტმა ზაქარი ტეილორმა გამოიყენა, როდესაც ქვეყნის მეოთხე პრეზიდენტის ჯეიმზ მედისონის მეუღლის დოლი მედისონის გასვენებაზე სიტყვით გამოვიდა.  თუმცა, პირველი ქალი, რომელსაც „პირველი ლედი" უწოდეს, ჰარიეტ ლეინი იყო, აშშ-ის მე -15 პრეზიდენტის ჯეიმზ ბიუკენენის დისშვილი.  ბიუკენენი იყო ამერიკის შეერთებული შტატების ერთადერთი უცოლო პრეზიდენტი და პირველი ლედის როლს ჰარიეტი ასრულებდა, რომელიც დედ-მამის სიკვდილის შემდეგ, 11 წლიდან ბიძასთან ერთად ცხოვრობდა.

ეს ტერმინი საყოველთაოდ აღიარებულ იქნა მხოლოდ 1877 წელს. ჟურნალისტმა მერი ეიმსმა,  პრეზიდენტ რუტერფორდ ჰეიეს ინაუგურაციის შესახებ წერისას გამოიყენა ტერმინი „პირველი ლედი", მისი მეუღლის ლუსი უები ჰეიზს მიმართებით.

საქმიანობა და მოვალეობები
-------------------------

ქვეყნის პირველი ქალბატონები დიპლომატიურ ურთიერთობებს ინარჩუნებენ სხვა ქვეყნის მეთაურების ცოლებთან და ოჯახის წევრებთან. ოფიციალური შეხვედრების დროს ხშირად მართავენ ე.წ „ქალურ პროგრამებს". ზოგიერთი პირველი ლედი აქტიურად ერევა ქვეყნის პოლიტიკურ საქმეებში, ყველაზე ცნობილი მაგალითებია ელეონორა რუზველტი და ევა პერონი. აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის ბილ კლინტონის მეუღლემ, ჰილარი კლინტონმა 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში საკუთარი კანდიდატურა წამოაყენა პრეზიდენტობაზე. 2016 წელს ის იყო აშშ-ის პრეზიდენტობის ერთ-ერთი მთავარი კანდიდატი. არგენტინის ორმა პირველმა ლედიმ — ისაბელ მარტინეს დე პერონმა და კრისტინა ფერნანადეს დე კრიშნერმა საკუთარი მეუღლეები შეცვალეს (ხუან პერონი და ნესტორ კრიშნერი). აღსანიშნავია, რომ ისაბელ პერიონი გახდა პირველი ქალი პრეზიდენტი მსოფლიოში.

ბოლო დროს ქალი პრეზიდენტების მეუღლეებისადმი გამოიყენებენ ტერმინს „ქვეყნის პირველი ჯენტლმენი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აშშ-ის პირველი ლედი
* აზერბაიჯანის პირველი ლედი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Первые леди Америки: stand by your man
* ИНСТИТУТ «ПЕРВОЙ ЛЕДИ» დაარქივებული 2015-11-17 საიტზე Wayback Machine.
* First lady- ენციკლოპედია ბრიტანიკა

სქოლიო
------

1. 1 2 3  The Term "First Lady" დაარქივებული 2018-08-07 საიტზე Wayback Machine.  - **THE ROBINSON LIBRARY**
2. ↑  Harriet Lane - **ენციკლოპედია ბრიტანიკა**
3. ↑  Text of Clinton's 2008 concession speech - **The Guardian**
4. ↑  Hillary Clinton and the US election: What went wrong for her? - **BBC**
5. ↑  Визит гранд-дамы - ***ria.ru***
6. ↑  Isabel Perón - **ენციკლოპედია ბრიტანიკა**
**ოცინდალეს წმინდა გიორგის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ თაიაში, ზღვის დონიდან 640 მეტრ სიმაღლეზე. ეკლესია XI საუკუნეშია აგებული. ამავე დროით თარიღდება ტაძრის ვაზისაგან დამზადებული მოხარატებული კარი რომელიც ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია დაცული. 

XIX საუკუნეში გამოქვეყნებული მასალის მიხედვით აქ ტაძარი თამარ მეფეს განუახლებია. ტაძარზე ამ ფაქტის აღმნიშვნელი წარწერაც ყოფილა დაცული.

ოცინდალეს ეკლესია საუკუნეების განმავლობაში უმიშვნელოვანესი სარწმუნოებრივი ცენტრი იყო, სადაც გიორგობის აღსანიშნავად სამეგრელოს ყველა კუთხიდან მოსახლეობა იკრიბებოდა. XX საუკუნის დასაწყისში ოცინდალეში დედათა მონასტერი ფუნქციონირებდა.

1923 წელს როცა საბჭოთა ხელისუფლება მასობრივად აუქმებდა და ანგრევდა ეკლესია-მონასტრებს, საქართველოს სიძველეთა დაცვის კომიტეტის მიერ შექმნილმა კომისიამ გიორგი ჩუბინიშვილის ხელმძღვანელობით დაადგინა, რომ სიძველისა და ხუროთმოძღვრების მიხედვით ზუგდიდის ბაზაში ხელუხლებლად შეინარჩუნეს 11 ეკლესია-მონასტერი, მათ შორის იყო ოცინდალეს ეკლესიაც.

XX საუკუნეში ოცინდალეს ეკლესიას როგორც განსაკუთრებული მნიშვნელობის ძეგლს სახელმწიფო იცავდა. XX საუკუნის 80-იან წლებში ოცინდალეს ეკლესია და სამრეკლო შეაკეთეს. ამჟამად აქ მამამთა მონასტერია.

ოცინდალეს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქებურია ს. მემკვიდრეობას გაფრთხილება უნდა, ძეგლის მეგობარი, 84, 1989, გვ. 13-18
* ბერაძე თ. ოცინდალეს ძეგლი, საბჭოთა ხელოვნება, 1962, N3, გვ. 72-73

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**პოკროვსკოეს ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი ნეკლინოვის რაიონის სოფელ პკროვსკოეში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1879-1892 წლწბში. 

ეკლესიის მისამართი:346830, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი პოკროვსკოე, ფრუნზეს ქუჩა № 86.

ისტორია
-------

მდინარე მიუსზე, ტაგანროგის ახლოს 1769 წელს ზაპოროჟიელმა კაზაკებმა და სახაზინო გლეხებმა დააარსეს სამი სლობოდა — ქვემო (ნიკოლაევკა), შუა (ტროიცკოე) და ზემო (პოკროვსკოე).

1782 წელს ზემო სლობოდაში ააგეს ხის ეკლესია, რომელიც აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის დღესასწულის დღეს მისსავე სახელზე, ამის შემდეგ ამ სოფელს ეწოდა პოკროვსკოე (რუს. Покров - კვართი). ხის ეკლესია იდგა XX საუკუნის დასაწყისამდე. ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1879 წელს. ეკლესია ააგეს ხელოვნურად მოსწორებულ ბორცვზე, სოფელ პოკროვსკოეს ცენტრში. მისი ვერანდა გადაჰყურებდა მდინარე მიუსის ხეობას. ეკლესია აკურთხეს 1892 წელს. 

ეკლესია ააგეს არქიტექტორ კონსტანტინე ტონის პროექტის მიხედვით. ნაგებობას გააჩნია სამი საკურთხეველი, შემოღობილია რკინის ღობით.

1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს, მის შენობაში კი 1936 წელს განათავსეს კლუბი. დიდი სამამულო ომის წლებში შენობას დაეცა ბომბი და დაინგრა. გადარჩენილ ფუნდამენტზე ომის შემდეგ ააგეს ორსართულიანი შენობა, სადაც განთავსდა პარტიის რაიონული კომიტეტი. ჯერ კიდევ 1944 წელს სოფელ პოკროვსკოეში აღსდგა ღვთისმსახურება, მაგრამ ახლა უკვე სხვა ადგილზე, ფრუნზეს ქუჩაზე მდებარე სახლში, რომელიც ხელისუფლებამ გადასცა მრევლს ეკლესიის განსათავსებლად. ყოფილი ეკლესიის შენობის ადგილზე განთავსდა რაიონის კომკავშირი, შემდეგ - პიონერთა სახლი, ხოლო ბოლოს კლასგარეშე საქმიანობის ცენტრი. 

1989 წელს სოფლის მოსახლეობა შეთანხმდა ახალი ეკლესიის შექმნაზე, ან ახალ ან ძველ ადგილზე. ახალი ეკლესიის ასაშენებლად რაიონის ადმინისტრაციამ მხოლოდ 1999 წელს გადასცა შენობა. 2001 წლის მაისში ეკლესიის წინამძღვრად დანიშნეს გენადი ჟურკინი და ამავე წელს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსის პანტელეიმონის კურთხევით დაიწყეს შენობის რეკონსტრუქცია. 2003 წლის გაზაფხულზე ეკლესიაში დაიწყო ღვთისმსახურება. 2004 წელს სოფლის მოსხლეობის შემოწირულობებით ააშენეს ახალი სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს შვიდი ზარი, მათ შორის ყველაზე დიდი იყო 400 კგ. ამავე წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა. 2007 წელს შესასვლელის თავზე დააშენეს სამრეკლო, ხოლო 2009 წელს დაიწყეს გუმბათის დადგმა, რომელიც დაასრულეს 2011 წელს. 2012-2013 წლებბის განმავლობაში დასრულდა ყველანაირი სამუშაო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Приход храма
* Храм Покрова Пресвятой Богородицы — история храма დაარქივებული 2017-03-03 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Покровское. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы.
2. 1 2 3 4  История прихода
სან-მილან-დე-სუსო
**სან-მილან-დე-სუსო** (ესპ. Monasterio de San Millán de Suso; *წმინდა ემილიანეს ზემო მონასტერი*) — მონასტერი ჩრდილოეთ ესპანეთში. მდებარეობს მდინარე კარდენას მარჯვენა სანაპიროზე, სან-მილან-დე-ლა-კოგოლიას მუნიციპალიტეტში, ლა-რიოხას პროვინციაში. მონასტერი დაარსებულია VI საუკუნის შუა რიცხვებში წმინდა ემილიან კუკულატის საცხოვრებელ ადგილზე. მონასტრის მშენებლობა მიმდინარეობდა XII საუკუნემდე. შენობა აგებულია ქვიშაქვით. აერთიანებს რომანულ და მოსარაბიულ სტილებს.

მონასტრის ბიბლიოთეკაში დაცულია გრაგნილების არქივი. X საუკუნეში აქ შეიქმნა ესპანურენოვანი ერთ-ერთი პირველი ძეგლი - ემილიანური გლოსები. 1977 წლის ნოემბერში სან-მილან-დე-სუსოში აღინიშნა ესპანური ენის 1000 წლის იუბილე.

დასახელება ძველკასტილიურ დიალექტზე აღნიშნავს - "წმინდა ემილიანეს ზემო მონასტერს". ასევე არსებობს წმინდა ემილიანეს ქვემო მონასტერიც - სან-მილან-დე-იუსო, რომელიც შედარებით გვინაა დაარსებული. ორივე მონასტერი 1997 წელს აღიარებულ იქნა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებად. ორივე მონასტერი წარმოადგენს პილიგრიმულ ადგილებს. მონასტრის ეკლესიაში მდებარეობს წმინდა ემილიანეს აკლდამა. XIII საუკუნეში იქ დაკრძალეს ბერი და პოეტი გონსალო დე ბერსეო.

სქოლიო
------

1. ↑  San Millán Yuso and Suso Monasteries
2. ↑  Монастыри Сан-Мильян в Юсо и в Сусо
**პირველი მსოფლიო ომის გმირების მემორიალი** (რუს. Памятник героям Первой мировой войны) — ერთ-ერთი მონუმენტი ქალაქ აზოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება რუსეთის საიმპერატორო არმიის იმ მებრძოლებს, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს პირველი მსოფლიო ომის საომარ ოპერაციებში. ძეგლი დადგეს 2014 წელს. მდებარეობს პეტროვსკის ბულვარში.

ისტორია
-------

პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918 წწ.) ბრძოლის ველზე დონის მიწიდან მონაწილეობა მიიღო 125 ათასმა კაზაკმა, სამოცმა ცხენოსანმა პოლკმა, 33-მა ცხენოსანმა ბატარეამ, ექვსმა პლასტუნკის ბატალიონმა, ხუთმა სათადარიგო პოლკმა და სამმა სათადარიგო ბატარეამ. დონელები მონაწილეობდნენ უმეტეს საომარ ოპერაციებში. 

2014 წელს რუსეთში აღნიშნეს პირველი მსოფლიო ომის დაწყების 100 წლისთავი. რუსეთი ამ ომში მონაწილეობდა ანტანტის მხარეს. მისი არმია იბრძოდა აღმოსავლეთის ფრონტზე.

ქალაქ აზოვში ძეგლზე მუშაობა დაიწყო 2012 წელს. ძეგლი ჩამოასხეს 2014 წლის თებერვალში. ძეგლის გახსნა მოხდა 2014 წლის 30 ივლისს. გარდა აზოვისა „დავიწყებული ომის" გმირების მემორიალი დადგეს დონის როსტოვში, შახტიში, ნოვოჩერკასკში, ბატაისკში და სხვა დასახლებულ პუნქტებში.

აღწერა
------

ძეგლი წარმოადგენს ფეხზე მდგომი კაზაკის გამოსახულებას, რომელიც რუსი ჯარისკაცების გმირული მიღწევების სიმბოლოს წარმოადგენს, ჯარისკაცის უკან დგას გეორგიევსკის ჯვარი. მარჯვენა ხელში კაზაკს უჭირავს ხმალი, ხოლო მარცხენაში — ხმლის ქარქაში. მგლოვიარე პოზაში მდგომი კაზაკი შეესაბამება პირველი მსოფლიო ომის შედეგებს. ძეგლი დგას გრანიტის წითელ კვარცხლბეკზე. მისი მოქანდაკეა ა. მ. დემენტიევი. 

ძეგლის სიმაღლეა 2,5 მეტრი, იგი ჩამოსხმულია ბრინჯაოსაგან. სამმეტრიანი გეორგიევსკის ჯვარი ჩამოსხმულია ბრინჯაოსა და ლატუნისაგან. კვარცხლბეკისათვის საჭირო გრანიტი მოიტანეს კარელიიდან და უკრაინიდან. ძეგლი დადგეს აზოვის ადგილობრივი მცხოვრებლების სახსრებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Завадская, А. За веру, царя и Отечество /А. Завадская //Азовская неделя. – 2014. – 7 августа. – С.5.
* В Азове открыли памятник героям Первой мировой войны[*მკვდარი ბმული*]
* Памятник казакам-героям Первой мировой войны открыт в Азове

სქოლიო
------

1. ↑  „На Дону открыли третий памятник героям Первой мировой войны - ИА REGNUM". *ИА REGNUM* (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
**ოჩამჩირის ნაქალაქარი** — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა. მდინარე ჯიქიმურის შესართავთან. გათხარეს 1935-1936 წლებში (ბორის კუფტინი, მ. ივაშჩენკო, ლ. სოლოვიოვი). აღმოჩნდა 3 სხვადასხვა დროის (ლითონის ინდუსტრიის საწყისი ეპოქის, ანტიკური ხანის და შუა საუკუნეები) ნამოსახლარის ნაშთები. ოჩამჩირის ანტიკური ხანის ნამოსახლარი გაიგივებულია ფსევდოსკილაკ კარიანდელის (ძვ. წ. IV საუკუნე) „პერიპლუსში" მოხსენიებულ ქ. გიენოსთან. დასახლებული იყო თხრილით გარშემოტყმული ხელოვნური ბორცვები. დასახლების ეს ტიპი დამახასიათებელი იყო კოლხეთის სამეფოსათვის თავისებური ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების გამო. შემორჩენილია თიხაკეპნილი იატაკებისა და კედლების შელესილობის ნაშთები. აღმოჩენილია თიხისა და მინის ჭურჭლის ნატეხები, ლითონის (ოქრო, რკინა, ბრინჯაო) სამკაული და იარაღი. გვხვდება აგრეთვე თიხის ბერძნული ნაწარმი, რომლის უადრესი ნიმუშები ძვ. წ. V საუკუნის შუა წლებით თარიღდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

ლიტერატურა
----------

* *Куфтин Б. А.* Материалы к археологии Колхиды, т. 2, Тб. 1950;

* *კაჭარავა დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 621.
***ოცნებობენ ანდროიდები ელექტრონულ ცხვრებზე?*** (ინგლ. Do Androids Dream of Electric Sheep?) — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ კინდრედ დიკის სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის რომანი. პირველად იგი 1968 წელს, გამომცემლობა Doubleday-მ გამოსცა.

ნაწარმოები ქართულ ენაზე პირველად 2015 წელს, გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში"-მ გამოსცა. ქართული თარგმანის ავტორი გურამ ღონღაძეა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მოქმედება მომავალში ხდება. მესამე მსოფლიო ომი უკვე მომხდარია. ადამიანებმა დაიწყეს მიგრაცია მარსზე. დედამიწაზე მხოლოდ მათი მცირე ნაწილია დარჩენილი. ტექნიკა უკვე იმდენადაა განვითარებული, რომ ადამიანებს აქვთ „განწყობის მოდულატორი" და ნებისმიერ დროს შეუძლიათ დადგნენ სასურველ ხასიათზე, შინაური ცხოველების აბსოლუტური უმეტესობა ელექტრონულია. მოქმედება სან-ფრანცისკოში ხდება. ნაწარმოების მთავარი გმირია რიკ დეკარდი, რომელიც დასდევს ადამიანის მაგვარ რობოტ ანდროიდებს და კლავს (წყობიდან გამოყავს) მათ. ანდროიდები ადამიანებისთვის დიდი საფრთხის შემცვლელნი არიან, მაგრამ ამავდროულად, მათი ჩვეულებრივი ადამიანისგან გარჩევა ძალიან რთულია. ერთადერთი რაც მათ განასხვავებს არის თანაგრძნობის უნარი, რაც ანდროიდებს არ შეუძლიათ.

რიკ დეკარდს ჰყავს ელექტრონული ცხვარი და ოცნებობს, რომ ნამდვილი ცხოველიც ჰყავდეს, მაგრამ ეს ძალიან დიდი ფუფუნებაა. თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ იგი რამდენიმე ანდროიდის წყობიდან გამოყვანას მოახერხებს, ის დააგროვებს ნამდვილი ცხოველის შესაძენ ფულს. მისი მთავარი კონკურენტი ყველაზე გამოცდილი ანდროიდებზე მონადირე დეივ ჰოლდენია, მაგრამ დეივს ანდროიდი დაჭრის, მას საავადმყოფოში აწვევენ და ვეღარ ახერხებს ანდროიდების მოკვლას. ეს შემთხვევა რიკისთვის შესანიშნავი შესაძლებლობაა, რომ წყობიდან გამოიყვანოს სან-ფრანცისკოში მყოფი ანდროიდიები და აიხდინოს უცნება, თუმცა ეს მრავალ სიძნელესთან ასოცირდება.

ფილმი
-----

1982 წელს, რეჟისორმა რიდლი სკოტმა გადაიღო ფილმი „სამართებელზე მორბენალი", რომელიც ფილიპ დიკის რომანის ერთ ნაწილს ეფუძნებოდა. შემდგომ რამდენიმე გამოცემაში, „სამართებელზე მორბენალი" ნაწარმოების სათაურადაც გამოიყენეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *ოცნებობენ ანდროიდები ელექტრონულ ცხვრებზე?* Internet Speculative Fiction Database-ში
* *ოცნებობენ ანდროიდები ელექტრონულ ცხვრებზე?* წიგნების ინტერნეტ სიაში

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
*სამართებელზე მორბენალი* |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* *ოცნებობენ ანდროიდები ელექტრონულ ცხვრებზე?*
* *სამართებელზე მორბენალი 2: ადამიანის ზღვარი*
* *სამართებელზე მორბენალი 3: რეპლიკანტების ღამე*
* *სამართებელზე მორბენალი 4: თვალი და ბრჭყალი*
 |
|  |
| მხატვრული ფილმები | 
* *სამართებელზე მორბენალი*
	+ თემები
	+ ვერსიები
	+ საუნდტრეკი
	+ მონოლოგი წვიმაში ცრემლების შესახებ
* *სამართებელზე მორბენალი 2049*
 |
|  |
| ვიდეო თამაშები | 
* *Blade Runner* (1985)
* *Blade Runner* (1997)
 |
|  |
| კომიქსები | 
* *A Marvel Comics Super Special: Blade Runner*
* *ოცნებობენ ანდროიდები ელექტრონულ ცხვრებზე?*
* *Dust To Dust*
 |
|  |
| პერსონაჟები | 
* რიკ დეკარდი
* რეპლიკანტები
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ოჩოფეხა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

 
**ოჩოფეხა** — ჭაობიან ადგილებში გასასვლელი მოწყობილობა. შედგებოდა წყვილი კაუჭიანი ჯოხისაგან, რომელზედაც შემდგარი კაცი გადიოდა გუბეებსა და ტალახში. ოჩოფეხას მსოფლიოს მრავალი ხალხი იყენებდა. განსაკუთრებით გავრცელებულია საფრანგეთში, გასკონიის ლანდებში, სადაც ზღვისპირა, სწორ ჭაობიან ბუჩქნარებსა და ველებზე მათი გამოყენების გარეშე მწყემსებს გადაადგილება უჭირთ. ოჩოფეხაზე ამაგრებენ ძვლის მრგვალ ფირფიტებს, რის გამოც იგი ჭაობში ღრმად არ ეფლობა, არ ცვდება და დიდი ნაბიჯების გადადგმაც ადვილად ხერხდება.

საქართველოში ოჩოფეხას ჭაობიან ადგილებში XIX საუკუნის ბოლომდე იყენებდნენ. გარდა პრაქტიკული დანიშნულებისა, ოჩოფეხას ხმარობდნენ ხალხურ დღესასწაულებისა და კარნავალების დროს. იგი „ყეენობაშიც" იხმარებოდა, ოჩოფეხაზე შემდგარი ე. წ. „ყეენის მარბიელი", პირდაპირ მეორე სართულის აივნებიდან კრეფდა „ყეენის ბეგარას". სახელი „ოჩოფეხა" რელიგიურ-მითოლოგიური შინაარსისაა (ოჩოფეხა — თხის ფეხა), როგორც ჩანს, თხისფეხიანი ან თხის მსგავსი მითოლოგიური პერსონაჟები მონაწილეობდნენ უძველეს ქართულ მისტერიებში (ოჩოკოჩი, ოჩოპინტრე). მათი პარალელური მოვლენაა ბერძნული თხისფეხიანი ღვთაება — პანი. ასეთი ღვთაებები ბუნების მფარველ დიონისურ ძალებს განასახიერებდნენ, რომელთა კულტებში განსაკუთრებით ძლიერი იყო თხის ზოომორფიული სიმბოლიკა.

ოჩოფეხა ხისძირიან ქოშებსაც ერქვა. იგი დღემდეა შემონახული საბავშვო თამაშობებში.

ლიტერატურა
----------

* *სურგულაძე ირ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 623.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოჩოფეხა (მოწყობილობა)***
**სამხრეთამერიკული ყანჩა** (ლათ. Ardea cocoi) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 95–130 სმ, ფრთის შლილი 42,1–45,5 სმ, კუდის სიგრძე 16,1–17,3, ნისკარტისა — 12–4,8 სმ; მასა 1,5–2,5 კგ. ზურგი ნაცრისფერი აქვს, კისერი — თეთრი, თავის ზედა ნაწილი — შავი, ქვედა — თეთრი, მუცელი — შავი, ფეხები — ვარდისფერი, მკერდი — თეთრი, რომელზეც შავი ზოლები გასდევს. არ ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. გავრცელებულია თითქმის მთელ სამხრეთ ამერიკაში (არგენტინა, ბოლივია, ბრაზილია, ჩილე, კოლუმბია, ეკვადორი, საფრანგეთის გვიანა, გაიანა, პანამა, პარაგვაი, პერუ, სურინამი, ურუგვაი, ვენესუელა). აგრეთვე „სტუმრობს" ტრინიდადსა და ტობაგოს, ფოლკლენდის კუნძულებს და ტრისტან-და-კუნიას. ბინადრობს მდინარეებთან, ჭაობებთან და მტკნარ ტბებთან. ხშირად ვხვდებით ხეებზე. იკვებება ძირითადად მსხვილი თევზებით, აგრეთვე ბაყაყებით და წყლის მწერების ლარვებით. ბუდეს აკეთებენ ჭაობებში ან მტაცებლებისთვის მიუწვდომელ სხვა ადგილებში. ბუდისათვის ირჩევს მაღალ, 20-დან 25 მ-მდე სიმაღლის ხეებს. იგი აგებულია ტოტებითა და გამომშრალი ლერწმით, რომლის დიამეტრი 65 სმ აღწევს. დედალი დებს 3 ცისფერ კვერცხს თეთრი წინწკლებით. ინკუბაცია გრძელდება 20–23 დღე-ღამე.

სქოლიო
------

1. ↑  Dunning Jr. JB. 2008. CRC Handbook of Avian Body Masses 2nd Edition. Florida: CRC Press.
2. 1 2  Blake ER. 1977. Manual of Neotropical Birds, Vol I. Chicago.
3. ↑  Hancock J, Kushlan J. 1984. The Herons handbook. Croom Helm, 1st edition.
4. ↑  *CRC Handbook of Avian Body Masses* by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (1992), ISBN 978-0-8493-4258-5.
5. ↑  James A. Kushlan, James A. Hancock, illustrated by David Thelwell: The Herons. In: Bird families of the world. Band 14, Oxford University Press, Oxford 2005, ISBN 0-19-854981-4. p.92
**ოცარცეს ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ზუგდიდში.

მდებარეობა
----------

ოცარცეს ციხე დგას მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირას, რუხის ციხის მოპირდაპირე მხარეს. დღევანდელი თბილის-სოხუმის გზატკეცილი რუხისა და ოცარცეს ციხეების შუაზე გადის. რუხის ციხე გზის მარცხნივ რჩება თბილისიდან მიმავლისათვის, ოცარცე - მარჯვნივ. უცნობია საიდან მოდის ციხის სახელწოდება, ცნობები მისი აშენების პერიოდისა და დამკვეთის შესახებაც არ არის შემონახული.

აღწერა
------

სავარაუდოდ ციხე აგებულია მდინარის ნაპირას ფონის გადმოსასვლელის დასაცავად. ციხე შედგებოდა გალავნის, კოშკისა და ერთი სადგომისაგან. ნაგებია რიყის ქვით. კოშკი წარმოადგენს დიდი ზომის სამსართულიან ნაგებობას, პირველი სართული მიწის ზემოთაა მოთავსებული და სარდაფს წარმოადგენს. გარე კედლები ყრუა, ხოლო მეორე სართულის ჩასასვლელი იატაკშია მოწყობილი. კოშკის ყოველი სართული კამარითაა გადახურული და კონსტრუქციულად კარგად შეკრული.

მდინარის მხარეს კოშკსა და გალავანს შუა, მოთავსებულია ტალანივით ვიწრო და გრძელი სათავსი, რომლის შესასვლელი ეზოდანაა, ჩრდილოეთის მხარეს. ამ სათავსს კოშკის მხრიდან განლაგებული ჰქონია რამდენიმე დიდი და პატარა სამეურნეო დანიშნულების ნიში. სათავსი ნათდებოდა მდინარის მხრიდან დატანილი სარკმლით. თვით კოშკში შესასვლელი მოთავსებულია მდინარის მხარეს მეორე სართულზე. ეს სართული ჩვეულებრივზე მაღალია, მესამე კი - დაბალი. ორივე სართული აღჭურვილია სათოფეებით.

ციხე მდინარის კლდოვან ფლატეზე დგას. მისი ერთადერთი შესასვლელიც, რომელიც სამხრეთით მდებარეობს, შვეულ კლდეზეა. ჩრდილოეთით და დასავლეთით გორაკს ჩვეულებრივი ქანობი აქვს. მისი დაცვა ეკისრებოდა გალავანს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26565

სქოლიო
------

1. ↑  ოცარცეს ციხე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-25. ციტირების თარიღი: 2021-07-25.
პაპირუსი 52 (რექტო)
**პაპირუსი 52** (ინგლ. Rylands Library Papyrus P52 ან იოანეს ფრაგმენტი) — პაპირუსის ფრაგმენტი, ზომა 8,9 × 6 სმ, შეიცავს ნაწყვეტს იოანეს სახარებიდან. წაღმა პირი (რექტო) შეიცავს სტრიქონებს იოანეს სახარებიდან (18:31–33) ბერძნულ ენაზე. მეორე მხარე (ვერსო) შეიცავს სტრიქონებს ჰიმნებიდან (37-38).

ოქსირინხის ხელნაწერთა ცნობილმა მკვლევარმა ბერნარდ გრენფელმა 1920 წელს შეიძინა ერთ–ერთი ვაჭრისგან ეგვიპტურ ბაზარზე ნახევრად დაზიანებული პაპირუსების დასტა. მათ შორის აღმოჩნდა, სავარაუდოდ, II საუკუნის პირველი მესამედით დათარიღებული ეს ფრაგმენტი. თუ დათარიღება სწორია, მაშინ ეს უძველესი ჩვენამდე მოღწეული ახალი აღთქმის ტექსტია. 

2007 წლიდან პაპირუსი გამოფენილია ინგლისში ქალაქ დაინსგეიტის ჯონ რაინლენდის ბიბლიოთეკის შენობაში.

ბერძნული ტექსტი
---------------

ბიბლიოთეკაში გამოფენილი მანუსკრიპტი
პაპირუსი 52. (ვერსო)
პაპირუსის ორივე მხარეს დატანილია ტექსტი მუქი ფერის ასოებით.

იოანე (18:31-33) (რექტო)

« ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΟΙ ΗΜΙΝ ΟΥΚ ΕΞΕΣΤΙΝ ΑΠΟΚΤΕΙΝΑΙ
OYΔΕΝΑ ΙΝΑ Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΠΛΗΡΩΘΗ ΟΝ ΕΙ-
ΠΕΝ ΣΕΜΑΙΝΩΝ ΠΟΙΩ ΘΑΝΑΤΩ ΗΜΕΛΛΕΝ ΑΠΟ
ΘΝΕΣΚΕΙΝ ΕΙΣΗΛΘΕΝ ΟΥΝ ΠΑΛΙΝ ΕΙΣ ΤΟ ΠΡΑΙΤΩ-
ΡΙΟΝ Ο ΠΙΛΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΦΩΝΗΣΕΝ ΤΟΝ ΙΗΣΟΥΝ
ΚΑΙ ΕΙΠΕΝ ΑΥΤΩ ΣΥ ΕΙ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΙΟΥ-
ΔΑΙΩN ... »

იოანე (18:37-38) (ვერსო)

« ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΕΙΜΙ ΕΓΩ ΕΙΣ ΤΟΥΤΟ ΓΕΓΕΝΝΗΜΑΙ
ΚΑΙ (ΕΙΣ ΤΟΥΤΟ) ΕΛΗΛΥΘΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΙΝΑ ΜΑΡΤΥ-
ΡΗΣΩ ΤΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΑΣ Ο ΩΝ ΕΚ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕI-
ΑΣ ΑΚΟΥΕΙ ΜΟΥ ΤΗΣ ΦΩΝΗΣ ΛΕΓΕΙ ΑΥΤΩ
Ο ΠΙΛΑΤΟΣ ΤΙ ΕΣΤΙΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΤΟ
ΕΙΠΩΝ ΠΑΛΙΝ ΕΞΗΛΘΕΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΙΟΥ-
ΔΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΛΕΓΕΙ ΑΥΤΟΙΣ ΕΓΩ ΟΥΔΕΜΙΑΝ
ΕΥΡΙΣΚΩ ΕΝ ΑΥΤΩ ΑΙΤΙΑΝ

ლიტერატურა
----------

* Hurtado, Larry W. (2003) "P52 (P.Rylands Gr 457) and the Nomina Sacra; Method and Probability." Tynedale Bulletin 54.1.
* Nongbri, Brent (2005) "The Use and Abuse of P52: Papyrological Pitfalls in the Dating of the Fourth Gospel." Harvard Theological Review 98:23-52.
* Roberts, C. H. (1936) "An Unpublished Fragment of the Fourth Gospel in the John Rylands Library." Bulletin of the John Rylands Library 20:45-55.
* Roberts, C. H. (1979) Manuscript, Society and Belief in Early Christian Egypt, OUP.
* Schnelle, Udo (1998) The History and Theology of the New Testament Writings.
* Tuckett, Christopher M. (2001) "P52 and Nomina Sacra." New Testament Studies 47:544-48.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პაპირუსი 52.
* ისტორია
* მანუსკრიპტები
* ფრაგმენტი სახარებიდან დაარქივებული 2012-08-05 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* ხელნაწერი ფურცელი
პერუს გერბი
**პერუს გერბი** — პერუს სახელმწიფოებრივი ეროვნული სიმბოლო დროშასთან ერთად. .

ისტორია
-------

გერბის პირველი ვერსიის დიზაინი შექმნა გენერალმა ხოსე სან–მარტინმა და ოფიციალურად გამოცხადდა 1820 წლის 21 ოქტომბერს. მასზე გამოსახული იყო მზის ჩასვლა ანდებში.

1825 წლის 25 თებერვალს, სიმონ ბოლივარმა და კონგრესის შემადგენელმა ნაწილმა წამოაყენა ახალი ეროვნული სიმბოლოს შექმნის კანონი. ამის შედეგად ჩამოყალიბებული გერბი გამოყენებულია დღესაც. გერბის დიზაინი შექმნეს კონგრესმენებმა ხოსე გრეგორიო პარედესმა და ფრანსისკო ხავიერ კორტესმა.

გერბის უკანასკნელი მოდიფიკაცია მოხდა 1950 წლის მარტში, გენერალ მანუელ ოდრიას ადმინისტრაციის დროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„პერუს გერბი"** ვიკისაწყობში.
* 
* 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
Flag of Peru პერუს სიმბოლოები |
| --- |
|  |
| 

დროშა ·
გერბი ·
ჰიმნი ·
კოკარდა
 |

 |

 ხ • გ • რ**სამხრეთი ამერიკა**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **სუვერენული სახელმწიფოები**
არგენტინა ·
ბოლივია ·
ბრაზილია ·
გაიანა ·
ეკვადორი ·
ვენესუელა
კოლუმბია ·
პანამა\* ·
პარაგვაი ·
პერუ ·
სურინამი ·
ტრინიდადი და ტობაგო\* ·
ურუგვაი ·
ჩილე ·
**დამოკიდებული**
არუბა\* (ნიდერლანდები) ·
ფოლკლენდის კუნძულები (გაერთიანებული სამეფო) ·
საფრანგეთის გვიანა (საფრანგეთი) ·
ნიდერლანდების ანტილის კუნძულები\* (ნიდერლანდები) ·
სამხრეთ გეორგია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები (გაერთიანებული სამეფო)
\* აქვს ტერიტორიის ნაწილი სხვა კონტინენტზეც (ჩრდილოეთი ამერიკა). |
**რონდო** (ფრანგ. rondeau < rond — წრე) — გავრცელებული მუსიკალური ფორმა, რომელიც დაფუძნებულია მთავარი, უცვლელი (რეფრენი) და ახალ-ახალი თემების მონაცვლეობაზე. რონდო აღმოცენდა ხალხური სიმღერისაგან, რომელშიც ახალ-ახალი ნამღერები უპირისპირდება სტაბილურ ჰანგს. ძველებური ანუ კუპლეტური რონდო გავრცელებული იყო XVII-XVIII საუკუნეებში ფრანგი კლავესინისტთა შემოქმედებაში. ვენის კლასიკოსები ხშირად იყენებდნენ რონდოს სონატურ-სიმფონიური ციკლების ფინალში. შემდგომში რონდოს მიეცა დამოუკიდებელი პიესის ფორმა. იგი დამკვიდრდა ვოკალურ ჟანრშიც (რომანსი, არია, საოპერო სცენა), ასევე საბალეტო მუსიკაში. ის არის 15 ტაეპიანი, 3 სტროფიანი ლექსი, სადაც ტაეპები იკვრება 2 რითმით და სტროფებში არის რეფრენი, რომელიც არ ირითმება. ტაეპი 10 მარცვლიანია, ხოლო რეფრენი 4 მარცვლიანი.

ლიტერატურა
----------

* ი. კარგარეთელის ,,მოკლე პოპულარული სამუსიკო ენციკლოპედია" (თბილისი, 1933).
* თ. დაფქვიაშვილის ,,მუსიკალურ ტერმინთა ლექსიკონი" (თბილისი, 1971).
* ა. ყიფშიძის და გრ. ჩხიკვაძის ,,მუსიკალური ლექსიკონი" (თბილისი, 1971).
* ა. ყიფშიძის ,,ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი" (თბილისი, 1985).
**პედაგოგიკა** — მეცნიერება ადამიანის აღზრდისა და განათლების შესახებ. ამ ტერმინში თავდაპირველად მხოლოდ ბავშვთა აღზრდა იგულისხმებოდა. იგი შეისწავლის აღზრდის არსს, მიზნებს, ამოცანებს და კანონზომიერებებს, მის როლს საზოგადოების ცხოვრებასა და ადამიანის განვითარებაში, განათლებისა და სწავლების პროცესს.

თანამედროვე პედაგოგიკაში განათლების პრობლემები წყდება ადამიანის ფილოსოფიური კონცეფციების, სოციალურ-ფსიქოლოგიური და ფსიქო-ფიზიოლოგიური გამოკვლევების საფუძველზე.

ეტიმოლოგია
----------

სიტყვა **პედაგოგიკა** (paidagogike) ბერძნული წარმოშობისაა და „ბავშვების აღზრდას" ნიშნავს.

პედაგოგიკურ მეცნიერებათა სისტემა
--------------------------------

**პედაგოგიკის დარგები:**
აღზრდის თეორია – დიდაქტიკა – კულტურულ–საგანმანათლებლო საქმიანობა – პროფესიული განათლება – საოჯახო აღზრდა – სასკოლო პედაგოგიკა – სკოლათმცოდნეობა
**მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები:**
პედაგოგიური ფსიქოლოგია

პედაგოგიკის ისტორია
-------------------

პედაგოგიური სწავლებები ძვ. წ. მე–5-4 საუკუნეებში გამოჩნდა ძველ საბერძნეთსა და ძველ აღმოსავლეთში როგორც ფილოსოფიური სისტემის ნაწილი. მე-17-19 საუკუნეებში, ბურჟუაზიული საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში, აღმოცენდა იან კომენსკის, ჟან-ჟაკ რუსოს, ი. პესტალოცის, ფ. დისტერვეგის და სხვათა პროგრესული პედაგოგიური სისტემები.

იხ. სრული ტექსტი.

პედაგოგიკის საერთო ცნებები და ტერმინები
---------------------------------------

აბიტურიენტი – ასისტენტი – აღმზრდელი – ბაკალავრი – გაკვეთილი – დეკანი – დიდაქტიკა – დოქტორი – დოცენტი – ინტერკულტურული აღზრდა – ლექცია – მაგისტრი – მასწავლებელი – მეთოდიკა – მეტაპედაგოგიკა – მოსწავლე – ორიენტირებული სწავლება – პედაგოგი – პროფესორი – რექტორი – საგანი – სახელმძღვანელო – სასწავლო გეგმა – სემინარი – სტუდენტი – სწავლა –

გამოჩენილი პედაგოგები
---------------------

პედაგოგი (ბერძნულად paidagogos – "აღმზრდელი") ეწოდება პიროვნებას, რომელიც აწარმოებს პრაქტიკულ მუშაობას ბავშვების და მოზარდების აღზრდის, განათლებისა და სწავლებისათვის და აქვს სპეციალური მომზადება ამ დარგში.

* შალვა ამონაშვილი
* იაკობ გოგებაშვილი
* იან ამოს კომენსკი
* იანუშ კორჩაკი
* დავით ლორთქიფანიძე
* ანტონ მაკარენკო
* იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი
* ჟან პიაჟე
* ვასილი სუხომლინსკი
* კონსტანტინ უშინსკი

იხ. სრული ნუსხა.

პედაგოგიური დაწესებულებები
--------------------------

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო – გიმნაზია – დაწყებითი სკოლა – ინტერნატი – ინსტიტუტი – კერძო სკოლა – კოლეჯი – ლიცეუმი – საავტორო სკოლა – საბავშვო ბაღი – საერო სკოლა – საშუალო სკოლა – უმაღლესი სკოლა – უნივერსიტეტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პედაგოგიკა***

1. ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
2. განათლების თანამედროვე ტექნოლოგიები
პაპის სასახლე ავინიონში
**პაპების ავინიონის ტყვეობა** — 1309-1377 წწ. პერიოდი პაპობის ისტორიაში, როდესაც პაპების რეზიდენცია იმყოფებოდა არა რომში, არამედ ავინიონში. 1305 წელს რომის პაპი კლემენტ V, რომელიც ფრანგი იყო, კონკლავზე აირჩიეს საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV-ის მხარდაჭერით (მასთან კონფლიქტში დამარცხდა წინა პაპი — ბონიფაციუს VIII). მას უწოდეს „ფრანგების პაპი", რომელმაც 1309 წელს რეზიდენცია გადაიტანა ავინიონში, რითაც დაიწყო „პაპების ტყვეობა", რომელიც 1377 წლამდე გაგრძელდა. 

ავინიონის პერიოდში რომის პაპები („ფრანგ პაპთა დინასტია") გახდნენ:

* კლემენტ V (1305-1314)
* იოანე XXII (1316-1334)
* ბენედიქტე XII (1334-1342)
* კლემენტ VI (1342-1352)
* ინოკენტი VI (1352-1362)
* ურბან V (1362-1370)
* გრიგოლი XI (1370-1378)

ქალაქი, რომელიც პროვანსის გრაფს ეკუთვნოდა, კლემენტ VI-მ 1348 წელს გამოისყიდა პირად საკუთრებად. ავინიონში პაპები თავს უფრო დაცულად გრძნობდნენ, ვიდრე რომში, სადაც მწვავე კონფლიქტები მიდიოდა არისტოკრატიულ საგვარეულოებს შორის. ამასთან, იტალიის ცენტრში მდებარე პაპის ოლქი მაშინ ფაქტობრივად დაიშალა. პაპობის ისტორიაში ავინიონის პერიოდი ნაკლებად ჰგავს ნამდვილ ტყვეობას, უფრო სწორად ეს იყო პაპის თანამშრომლობა საფრანგეთის ძლიერ მეფეებთან. ამ დროის ყველა პაპი ფრანგი იყო, ფრანგული უმრავლესობა იყო კარდინალთა კოლეგიაშიც, რომელიც პაპს ირჩევდა. ბევრი კარდინალი მანამდე სამეფო კარზე მსახურობდა. პაპები მნიშვნელოვან დიპლომატიურ მისიებს ასრულებდნენ საფრანგეთის მეფის სასარგებლოდ, იყვნენ მისი ნების შემსრულებლები. ამ დროისთვის პაპობამ დაკარგა წინანდელი როლი ევროპის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. თუმცა, როგორც შიდასაეკლესიო ინსტიტუტი, ის გაძლიერდა. პაპის ხელისუფლებამ ეკლესიაში ჭეშმარიტად მონარქიული ხასიათი შეიძინა. ამ დროიდან ეპისკოპოსები და აბატები აღარ ირჩეოდნენ ადგილობრივი სამღვდელოებისა და ბერების მიერ, მათ ნიშნავდა პაპი. მნიშვნელოვნად გაიზარდა პაპის ხაზინის შემოსავლები, შეიქმნა პაპის ადმინისტრაციის ცენტრალური ფინანსური ორგანო. თავისი კურიის უზომოდ გაზრდილი ბიუროკრატიული აპარატის მეშვეობით პაპები აკონტროლებდნენ საეკლესიო ცხოვრების ყველა სფეროს. იტალიელმა ჰუმანისტმა პეტრარკამ, რომელმაც მოინახულა ავინიონი და მკვახედ შეაფასა პაპის სასახლის არნახული ფუფუნება, ამ ქალაქში პაპის ყოფნა „ბაბილონის" ტყვეობად დაახასიათა.

1377 წელს პაპმა გრიგოლ XI-მ იტალიური სამფლობელოების დაკარგვის შიშით ტახტი ისევ რომში გადაიტანა, მაგრამ იტალიურს და რომს ისევ ფრანგულსა და ავინიონს ამჯობინებდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფრანგი პაპების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავინიონის ტყვეობა
* (ფრანგული) ავინიონელი პაპები დაარქივებული 2008-01-29 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  *Смирнова Е. Д. Сушкевич Л. П. Федосик В. А.* Авиньонское пленение пап // Средние века : Культура, искусство, история. Иллюстрированная энциклопедия / под ред. В. А. Федосика. — М.: Эксмо, 2008. — стр. 9, 304 c. ISBN 978-5-699-24660-1.

|  |  |
| --- | --- |
| საფრანგეთი | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
მოთხრობის 1977 წლის ილუსტრაცია
**პაპა დიმო** — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1926 წელს. ნაწარმოები მწერლის ე. წ. შემოქმედების მეორე პერიოდის ნამუშევარია.

შინაარსი
--------

პაპა დიმომ ორმოცი წელი გაატარა რუსეთში და ქალაქებში არმავირსა და როსტოვში ღვინით ვაჭრობით კარგი ფულიც იშოვა. იქვე დაოჯახდა და დასახლდა, მაგრამ, რუსეთის რევოლუციამ და სამოქალაქო ომმა მისი მთელი ქონება გააცამტვერა და ისიც იძულებული გახდა, სამშობლოში დაბრუნებულიყო. 

დიმოს ცოლი და შვილი გზაში დაეღუპა, თბილისში რძალიც გარდაეცვალა და მოხუცი მარტოდმარტო დარჩა შვილიშვილთან — პატარა დარეჯანთან ერთად, რომელსაც პაპამ მოფერებით რეჯანი შეარქვა.

თბილისში პაპა დიმო ერთხანს პაპიროსით ვაჭრობდა და ასე გადიოდა იოლას, მაგრამ, მერე პატარა გოგონა ავად გახდა და მისმა მოვლამ მოხუცს ვაჭრობაზე ხელი ააღებინა. ექიმმა ბავშვს ძვირფასი წამალი — ტიოკოლი და კარგი კვება დაუნიშნა, რისთვისაც პაპა დიმო იძულებული გახდა, ავეჯი და ლოგინიც გაეყიდა. ბოლოს, სასოწარკვეთილი მოხუცი ოქროს კბილებსაც იძრობს და ჰყიდის, იმ იმედით, რომ შვილიშვილს გამოამჯობინებს, თავად კი, იმაზეც თანახმაა, რომ ბურღულითა და მანანით იკვებოს მთელი დარჩენილი ცხოვრება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ ჯავახიშვილის „პაპა დიმო"
* "პაპა დიმო" goodreads.com-ზე

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მიხეილ ჯავახიშვილი |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* კვაჭი კვაჭანტირაძე (1924)
* ჯაყოს ხიზნები (1925)
* თეთრი საყელო (1926)
* გივი შადური (1928)
* არსენა მარაბდელი (1932)
* ქალის ტვირთი (1936)
 |
|  |
| მოთხრობები | 
* ჩანჩურა (1903)
* მეჩექმე გაბო (1904)
* კურკას ქორწილი
* ეშმაკის ქვა
* ეკა
* შემოდგომის ღამე
* დამდნარი ჯაჭვი
* ხალხის სამართალი
* რკინის საცერი
* ტეტიები
* ოქროს კბილი
* უპატრონო
* ხავერდის კაბა
* ჯილდო
* ტყის კაცი (1923)
* ლამბალო და ყაშა
* მუსუსი
* ყბაჩამ დაიგვიანა
* მართალი აბდულაჰ
* ორი განაჩენი (1925)
* პაპა დიმო (1926)
* კურდღელი (1927)
* ორი შვილი (1927)
* დამპატიჟე (1928)
* მიწის ყივილი (1928)
* ხუთი ამბავი
* პატარა დედაკაცი
* ფინჯანი (1929)
* ცხრა ქალწული (1935)
* ქურდი
* მდევარი
* ორი კბილი
* შურის მაძიებელი
* მესამე
 |
|  |
| ეკრანიზაციები | 
* ჯაყოს ხიზნები (2009)
* თეთრი კურდღელი (სატელევიზიო ფილმი) (1984)
* ჯაყოს ხიზნები (სატელევიზიო ფილმი)
* ნუცა (2009)
* მიხა (1984)
* ჯილდო (სატელევიზიო ფილმი)
* ქალის ტვირთი (სატელევიზიო ფილმი) (1958)
* მიწის ყივილი (სატელევიზიო ფილმი) (1958)
 |

 |
*პოლ ადელშტეინი (2008)*
**პოლ ადელშტეინი** (ინგლ. *Paul Adelstein*; დ. 29 აპრილი, 1969) — ამერიკელი მსახიობი. გარდა ამისა, ის ასევე არის მომღერალი, კომპოზიტორი, პიანისტი და გიტარისტი. იგი ცნობილია პოლ კელერმანის როლით Fox - ის სატელევიზიო სერიალში "Prison Break". ასევე პოლი მონაწილეობდა ABC - ის სამედიცინო დრამაში "Private Practice", პედიატრის - კუპერ ფრიდმენის როლში. 2004 წელს პოლი გამოჩნდა ფილმში "Intolerable Cruelty". 2018 წელს მან დაიწყო მონაწილეობა NBC - ს კომედიურ სერიალში "I Feel Bad", რომლის პროდიუსერია ემი პოელერი.

ადრეული წლები
-------------

პოლი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში, 1969 წლის 29 აპრილს. 

პოლი თავისი ბავშვობის შესახებ იმფორმაციას მალავს და იგი სოციალურ მედიას არ უზიარებს ინფორმაციას მშობლებისა და ეთნიკური წარმომავლობის შესახებ. 

მსახიობობის პროფესიონალური კარიერის დაწყებამდე ადელშტეინი დადიოდა პროგრესულ ფრენსი პარკერის სკოლაში, შემდეგ კი მან სწავლა განაგრძო ბოუდინის კოლეჯში. მან თავისი კარიერა დაიწყო თეატრში. შემდეგ პოლი თანამშრომლობდა ჯონ კუსაკის მიერ დაარსებულ კომპანიასთან New Crime Productions - თან და მოგვიანებით Steppenwolf Theatre Company - თან.

პირადი ცხოვრება
---------------

პოლ ადელშტეინი რამდენიმე პროექტში შეხვდა მსახიობ ლიზა ვეილს. მათ დაიწყეს შეხვედრა და 2006 წლის ნოემბერში იქორწინეს. ქორწილის ცერემონია ებრაული რწმენით აღინიშნა. მათ 2010 წლის 20 აპრილს შეეძინათ გოგონა, ჟოზეფინა ელიზაბეტ ვეილ-ადელშტაინი.

ათწლიანი ხანგრძლივი ქორწინების შემდეგ, სამწუხაროდ წყვილი დაშორდა. 2016 წლის მარტში ლიზამ შეიტანა განცხადება განქორწინების შესახებ.

კარიერა
-------

პოლ ადელშტეინის სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1990 წელს. საწყის ეტაპზე ის თეატრში მუშაობდა. ამ დროს ის თანამშრომლობდა New Crime Productions– სა და Steppenwolf Theater Company– სთან. მან პირველი კინოროლი მიიღო 1990 წელს, ფილმში - "The Grifters".

7 წლიანი ხანგრძლივი შესვენების შემდეგ, მან იმონაწილევა ფილმში - "Peoria Babylon". ამის შემდეგ, მან უკვე აქტიურად დაიწყო მუშაობა სამსახიობო სფეროში. 1998 წელს მონაწილეობა მიიღო ფილმებში და სერიალებში. მისი პირველი სატელევიზიო შოუ არის -. იგი "Cupid" - ის რამდენიმე ეპიზოდში გამოჩნდა. ამის შემდეგ პოლმა განაგრძო მუშაობა მთავარი როლებისთვის.

2004 წელს პოლმა მიიღო როლი ფილმში - "Collateral". ფილმი გადაღებულია 65 მილიონ დოლარიანი ბიუჯეტით და შეაგროვა 217,8 მილიონი დოლარი.

2005 წელს მან მიიღო მთავარი როლები სერიალებსა და ფილმებში, კერძოდ ფილმში - "Memoir of a Geisha" და სერიალში - "Prison Break". ამ როლებმა მას დიდი პოპულარობა მოუტანა. 

პოლის მთავარი პროექტები არის - "Private Practice" და "Scandal". 2007 წლიდან 2011 წლამდე მან ითამაშა კუპერ ფრიდმენის როლი სერიალ "Private Practice" - ის 111 ეპიზოდში. გარდა ამისა, პოლ ადელშტეინმა გააკეთა მრავალი სხვა პროექტი, როგორიცაა - "Be Cool", "Girlfriends’ Guide to Divorce", "Hack", "Return to Zero" და სხვა. 

პოლის ქონება დაახლოებით 2 მილიონ დოლარად არის შეფასებული. მისი საშუალო ხელფასი წელიწადში 19 ათასი დოლარიდან 210 ათას დოლარამდე მერყეობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* 
* დაარქივებული 2021-03-02 საიტზე Wayback Machine.
* 
*
**პოსტმოდერნულ ლიტერატურას** — ლიტერატურა, რომელიც ძირითადად მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ იწერება. პოსტმოდერნული ლიტერატურა მიიჩნევა რეაქციად განმანათლებლობის იდეებსა და მოდერნულ ლიტერატურაზე. 

პოსტმოდერნულ ლიტერატურას ახასიათებს სხვადასხვა ნარატიული ხერხები როგორიცაა *ფრაგმენტაცია*, *პარადოქსი*, *არასანდო მთხრობელი*, *არარეალისტური სიუჟეტი*, *პაროდია*. პოსტმოდერნისტი ავტორები არ აღიარებენ, რომ მათ ნაწარმოებებს მხოლოდ ერთი მნიშვნელობა და გაგება შეიძლება ჰქონდეს; ისინი ხაზს უსვამენ და წაახალისებენ მრავალგვარი საზრისისა და გაგების არსებობას, ზოგიერთ შემთხვევაში კი მიუთითებენ, რომ ტექსტი მთლიანად დაცლილია საზრისისაგან. 

პოსტმოდერნული ლიტერატურა გამოირჩევა იმითაც, რომ ის შლის საზღვრებს „მაღალ" და „დაბალ" ლიტერატურას შორის, აგრეთვე განსხვავებებს სხვადასხვა ჟანრებსა და თხრობის ფორმებს შორის. შესაბამისად, პოსტმოდერნული ლიტერატურა აერთიანებს ელიტურ, ფილოსოფიურ ლიტერატურას და ე.წ. გასართობ, პოპულარულ ლიტერატურას და ესწრაფვის მოსპოს განსხვავებები მათ შორის. ამის გამოვლინებაა ის რომ პოსტმოდერნულ ლიტერატურაში ფართოდ გამოიყენება **პასტიში**. პასტიში წარმოადგენს მანამდე არსებული ტექსტებიდან, ჟანრებიდან თუ ლიტერატურული მიმდინარეობებიდან თემებისა და იდეების სესხებას და მათი დახმარებით ახალი ტექსტის შექმნას. პასტიშის გარდა, პოსტმოდერნული ლიტერატურის სტილისტურ მახასიათებლებს შორისაა *ინტერტექსტუალობა*, *მეტალიტერატურა*, *მაგიური რეალიზმი*, *მკითხველის ჩართულობა* და ა.შ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პოსტმოდერნული ლიტერატურა
* პოსტმოდერნიზმი
**პიგმენტები** ბიოლოგიაში — ორგანოთა ქსოვილების შედგენილობაში შემავალი ფერადი ნივთიერებანი. პიგმენტების ფერი განპირობებულია ე. წ. ქრომოფორული ჯგუფებით, რომლებიც შერჩევით შთანთქავენ სინათლეს მზის სპექტრის ხილულ ნაწილში. პიგმენტების მნიშვნელობა ორგანიზმებისათვის მეტად დიდია და ნაირგვარი. ბუნებაში ყველაზე მეტად გავრცელებული პიგმენტებია პორფირინები და კაროტინოიდები. პორფირინები შედიან მწვანე მცენარეთა ქლოროფილში, ფოტოსინთეზის უნარის მქონე ბაქტერიოქლოროფილებში, ცხოველთა სუნთქვის პიგმენტებში (ჰემოგლობინში, მიოგლობინში და სხვა). ორგანიზმებში ფართოდაა გავრცელებული ციტოქრომები, რომლებიც ჰემოგლობინის მსგავსად შეიცავენ რკინა-პორფირინის კომპლექსს — ჰემს. მწვანე მცენარეებში, სოკოებსა და ბაქტერიებში ვხვდებით ყვითელ, ნარინჯისფერ ან მოწითალო პიგმენტებს — კაროტინოიდებსა და ქსანტოფილებს; ლურჯ-მწვანე და წითელი წყალმცენარეები შეიცავენ ლურჯ (ფიკოციანინი) და წითელ (ფიკოერითრინი) პიგმენტებს, რომელთა მსგავსია მცენარეებში აღმოჩენილი ფიტოქრომი და ნაღვლის პიგმენტები. მცენარეთა პიგმენტების დიდი ჯგუფია მეტად ნაირგვარი შენებისა და გავრცელების ნაერთები — ფლავონოიდები (ანთოციანები, ფლავინები), რომლებიც ფერს აძლევენ ყვავილებს, ნაყოფებსა და ფოთლებს. ცხოველთა კანში, ბალანსა და თვალის ფერად გარსში შედის მელანინები. ერთნაირი ან მსგავსი პიგმენტები შეიძლება შეგვხვდეს განსხვავებულ, ფილოგენეზურად დაშორებულ ორგანიზმებში. პიგმენტები მეტწილად უჯრედის გარკვეულ ნაწილში შედის, ზოგჯერ პიგმენტები ორგანიზმის სითხეშია გახსნილი, მაგ. ქლოროფილი თავმოყრილია ქლოროპლასტებში, კაროტინოიდები — ქრომო- და ქლოროპლასტებში, ჰემოგლობინი — ერითროციტებში, ფლავონოიდები — მცენარეთა უჯრედის წვენში. ცილებთან დაკავშირებული პიგმენტები შედიან ბიოლოგიურ მემბრანებში. მრავალ მცენარესა და ცხოველს აქვს სპეციალური პიგმენტური უჯრედები — ქრომატოფორები.

პიგმენტების ბიოლოგიური დანიშნულება
----------------------------------

ისინი აკავშირებენ გარემოს სინათლის პირობებსა და ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლას. მცენარეებში ისინი მონაწილეობენ ფოტოსინთეზში. სინათლის შთანთქმა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ზრდის, განვითარებისა და მოძრაობის პროცესებში (ფოტოპერიოდიზმი). ცხოველური პიგმენტები მონაწილეობენ მხედველობის პროცესში, ჟანგბადის გადატანაში, ციტოქრომები და სუნთქვის ქრომოგენები — ქსივილის სუნთქვაში. პიგმენტები იცავენ ორგანიზმს მზის ულტრაიისფერი სხივების მავნე გავლენისაგან, განაპირობენ ორგანიზმთა ნაირგვარ შეფერილობას, რაც ხელს უწყობს მათ შეგუებას გარემოსთან, მტრებისაგან თავდაცვას (მიმიკრია, დამცველი შეფერილობა და ფორმა); მცენარეთა ფერი იზიდავს მწერებსა და ფრინველებს, რაც ხელს უწყობს ყვავილთა დამტვერვასა და თესლის გავრცელებას.

საღებავების სინთეზური ხერხით წარმოების შემოღებამდე მცენარეთა და ცხოველთა პიგმენტებს (ალიზარინი, ინდიგო, კარმინი და სხვა) ფართოდ იყენებენ შესაღებად. ზოგ პიგმენტებს (მაგ. რიბოფლავინი, კაროტინი, პ-ანტიბიოტიკები) იყენებენ კვების მრეწველობასა და მედიცინაში.

ლიტერატურა
----------

* *ჯოხაძე დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 56.
პიეზომეტრი
**პიეზომეტრი** (ბერძ. piezō — ვაწვები, ვკუმშავ და metreō — ვზომავ) — მოწყობილობა, რომელიც ჰიდროსტატიკური წნევის ზემოქმედებით ზომავს ნივთიერების მოცულობის ცვლილებას. პიეზომეტრიული გაზომვებით ადგენენ ნივთიერებათა კუმშვადობის მონაცემებს, იკვლევენ მათი მდგომარეობის დიაგრამებს, აგრეთვე ფაზურ გადასვლებსა და სხვა ფიზიკურ-ქიმიურ პროცესებს. 

განასხვავებენ პიეზომეტრის 2 ძირითად ტიპს: 

* I ტიპის პიეზომეტრში გამოსაკვლევი ნივთიერების მასა (M) მუდმივია, მისი მოცულობა (V) კი იცვლება წნევისა (p) და ტემპერატურის (T) შეცვლასთან ერთად. მას იყენებენ აირების, სითხეებისა და მყარი სხეულების კუმშვადობის დასადგენად.

* II ტიპის პიეზომეტრში M ცვლადია, გამოსაკვლევი ნივთიერების შემცველ ჭურჭლის მოცულობა კი არ იცვლება. დიდი სიბლანტის სითხეებისა და მყარი სხეულების გამოსაკვლევად ამ ტიპის პიეზომეტრს არ იყენებენ.

მაღალი წნევის პირობებში (р ~ 108—1010 პა) სითხეებისა და მყარი სხეულების კუმშვადობის დასადგენად იყენებენ ყვინთას ან დგუშის ტიპის პიეზომეტრს. თუ (*р* >~ 10-9—1010 პა) კუმშვადობას საზღვრავენ სხვა ხერხით. მაგ. ; რენტგენული სტრუქტურული ანალიზის მეთოდებით. ჰიდროსტატიკური წნევის ქვეშ სხეულის წრფივი ზომების ცვლილებას ზომავენ *წრფივი* პიეზომეტრით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დილატომეტრი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 57.
**სანთის ციკლოპური ციხე** — ციკლოპური ნაციხარ-ნაქალაქევი. მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ სანთაში, სოფლის ჩრდილოეთით, მთის წვერზე და მის შუა სიმაღლეზე, დავაკებულ ფართობზე (პლატოზე). ადგილობრივი მოსახლეობა „ქოროღლის" უწოდებს. 

მთის წვერზე ნაქალაქევის გვერდით ნასოფლარის კვალი ჩანს, რომლის ბოლოში პატარა ნიშია. ამ ნიშის მახლობლად აღმართული იყო „ერატიპა", რომელიც რამდენიმე წლის წინათ გადააგორეს მთის უკანა მხარეს, ტბისკენ, სადაც ახლა გდია. ნაციხარი რამდენიმე ზღუდიდან შედგება. თითოეული რამდენიმე მეტრის სისქისაა. ქვედა ნაციხარი მთის დავაკებულ ფერდობზე მდებარეობს ისე, რომ ყველა მხრიდან კლდეები არტყია, გარდა უკანა ნაწილისა, საიდანაც შეიძლება მასზე ასვლა. 

ნაციხარი ოთხკუთხედის გეგმისაა სამი ცილინდრული კოშკითურთ ჩრდილოეთის მხრიდან, რომლებიც ერთსა და იმავე ზომისა არ არიან. ზღუდებიდან მეტ ნაკლებად კარგადაა დაცული ჩრდილოეთისა და დასავლეთისა, ხოლო აღმოსავლეთისა და სამხრეთისა სულ განადგურებულია. ოთხკუთხედის ზომა შიგნით შემდეგია: სიგრძე 30 მეტრი, სიგანე 14 მეტრი; კედლის სისქე 2,5-3 მეტრი. ცილინდრული კოშკების დიამეტრი — 9 მეტრი, შიგნით — 2,7 მეტრი. 

„ქოროღლი"-ს შესახებ არსებობს ხალხური თქმულება, თითქოს იგი „ყაჩაღ-ქოროღლი"-ს აშენებული იყოს, მაგრამ ეს შეცდომაა, რამდენადაც XVI-XVIII საუკუნეების ფანტასტიური პერსონაჟი ქოროღლი ძველი დროის მეგალითური ციხის ამშენებელი ვერ იქნებოდა.

ციკლოპურ ციხეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[1].

ლიტერატურა
----------

* *მელიქსეთ-ბეგი ლ.*, მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ. 1938 წ. გვ. 55-56

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
XI საუკუნის სანსკრიტული ხელნაწერი
**სანსკრიტული ლიტერატურა** — ინდოეთის ხალხთა ლიტერატურა კლასიკურ სანსკრიტზე. სათავეს იღებს ძველი და ახალი წელთაღრიცხვის მიჯნაზე ძველ ინდოეთში. მისი უწყვეტი ტრადიცია განსაზღვრავს ინდური კულტურის მემკვიდრეობას, მის ცოცხალ კავშირს ინდოეთის სხვა (არაინდოარიულ) ენებზე არსებულ ლიტერატურასთან. კლასიკური სანსკრიტული ლიტერატურის აყვავების ხანაა ახალი წელთაღიცხვით I ათასწლეული. სანსკრიტული ლიტერატურა მოიცავს მხატვრული და მეცნიერული ლიტერატურის მრავალფეროვან ჟანრებს-უდიდეს ეპიკურ ნაწარმოებებს, მსოფლიოში ცნობილ ზღაპართა და იგავ-არაკთა კრებულებს, დრამატურგიას, ლირიკას, რომანს, პოეტიკურ და გრამატიკულ ტრაქტატებს(რომლებმაც გავლენა მოახდინეს ევროპის ამერიკის და აზიის საენათმეცნიერო აზროვნების განვითარებაზე), პოლიტიკური, იურიდიული, სამედიცინო, რელიგიური, ფილოსოფიური, მათემატიკური, გეოგრაფიული და მრავალი სხვა დარგის თხზულებებს

სანსკრიტული ლიტერატურის თხრობითი ჟანრის ნიმუშთა ფესვები არიულ და წინაარიულ კულტურულ მემკვიდრეობაშია. მოგვიანებით ჩამოყალიბდა პროზის ჟანრი, რომელსაც ინდურ რომანს უწოდებენ. აღსანიშნავია დანდინის, სუბანდჰუს, ბანას რომანები. რომანის ჟანრს განეკუთვნება აგრეთვე ჩამპუ, რომელიც ხასიაათდება ტექსტში ლექსისა და პროზის მონაცვლეობით ძველი ინდური ტრადიციის მიხედვით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* GRETIL: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages

სქოლიო
------

1. 1 2   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 86.