recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**პოლ ბაღდადლიანი** (სომხ. Փօլ Պաղտատլեան; დ. 10 ივლისი, 1953, ალეპო, სირია — გ. 28 ივნისი, 2011, გლენდეილი, კალიფორნია, აშშ) ხშირად ცნობდნენ როგორც პოლს — სომეხი-ამერიკელი მუსიკოსი, მუსიკებისა და მელოდიების მწერალი, კომპოზიტორი, მუსიკოსი, ბიზნესმენი. მას მოიხსენიებენ, როგორც სასიყვარულო სიმღერების მეფეს. მისი მუსიკა უყვარდა მრავალ სომეხსა და თითქმის მთელ [[სომხურ დიასპორას.

ადრეული ცხოვრება
----------------

პოლი დაიბადა როგორც კრიკორ ბაღდადლიანი, 1953 წლის 10 ივლისს, სომხურ ოჯახში; მისი მშობლები იყვნენ ბარიურ და აროუსიაგ ბაღდადლიანები. ჰყავდა ძმა, სახელად არამ ბაღდადლიანი და და სახელად ანაჰიდ ბაღდადლიანი. დამასკოში, სირიაში გადასვლის შემდეგ მას დიდი წარმატება მოუტანა თანამედროვე სომხური მუსიკების შესრულებამ. 1965 წელს, 12 წლის ასაკში ბაღდადლიანს დედა გარდაეცვალა (საბოლოოდ მისი მამა დაქორწინდა და დასახლდა პასადენაში, კალიფორნიაში). ყოველდღიურ ცხოვრებასთან ჭიდილით, მან საკუთარი ცხოვრება დაიწყო.

კარიერა
-------

1970-იანი წლების განმავლობაში პოლ ბაღდადლიანი ცნობილი იყო როგორც პოლი (პრინცი) და იგი მხოლოდ ინგლისურ სიმღერებს მღეროდა. სომხური დიასპორის წარმომადგენლის, მომღერალ ჰარუთ პამბუკჯიანის მუსიკის მოსმენის შემდეგ, პოლ ბაღდადიანმა სომხურ ენაზე სიმღერა დაიწყო (ძირითადად სასიყვარულო სიმღერებს ასრულებდა). ბეირუთსა და შუა აღმოსავლეთში დიდი წარმატების მიღწევის შემდეგ, იგი პირადი კარიერის ახალ ეტაპზე გადავიდა: იგი გაემგზავრა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში (1977); აქ მან საერთაშორისო კარიერა დაიწყო. ლოს-ანჯელესში ყოფნის პერიოდში მან ასობით სიმღერა (უმეტესად ბალადები) ჩაწერა; ჩაწერილ სიმღერების უმეტესობას სომხურად მღეროდა; აღსანიშნავია არაბულსა და ინგლისურ ენებზე შესრულებული სიმღერები. იგი ხშირად მართავდა ტურებს სომხური დიასპორის მთავარ ეპიცენტრებში.

გარდაცვალება
------------

პოლ ბაღდადლიანი გარდაიცვალა 2011 წლის 28 ივნისს, კალიფორნიაში, ფილტვის კიბოსთან ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ. გარდაიცვალა გლენდეილის სამედიცინო ცენტრში, საავადმყოფოში ყოფნის დროს. გარდაცვალების მიზეზად კიბოს გამო სუნთქვის უკმარისობა დასახელდა. მას დარჩა სამი შვილი: პოლ ბაღდადლიანისა და პირველი ცოლის, კრისტოფერ ბაღდადლიანის შვილი სახელად ანი ბაღდადლიანი; და ერთი ქალიშვილი, ვირჯინია ბაღდადლიანი, მისი მეორე ცოლისგან - ძაღიგ-ფლორენცია ბაღდალიანისგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Paul Baghdadlian website

სქოლიო
------

1. ↑  LastFM: Paul Baghdadlian
2. ↑  *Asbarez*: Paul Baghdadlian Passes Away
3. ↑  *Armenian Weekly*: Paul Baghdadlian Passes Away
4. ↑  PerezHilton site: Beloved Armenian Superstar Singer Passes Away.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-10. ციტირების თარიღი: 2019-11-07.
5. ↑  ArmenianPulse: Rest in Peace Paul Baghdadlian 1953-2011.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-04. ციტირების თარიღი: 2019-11-07.
**მოსკოვის წმინდა გიორგის ეკლესია**  (რუს. Церковь Георгия Победоносца) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის ნაგატინი-ზატონის რაიონში, შედის კოლომენსკოეს მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

მოსკოვის წმინდა გიორგის თანამედროვე ეკლესის სამრეკლო აგებულია XVI საუკუნის შუა წლებში და ეკუთვნოდა ახლოს მდგარ ამაღლების ეკლესიას. სავარაუდოდ მან შეცვალა სამრეკლო, რომელიც იდგა ამაღლების ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში. არსებობს დოკუმენტური მტკიცებულება კოლომენსკოეში „ამაღლების სახელობის ეკლესიის ქვის სამრეკლოს" რსებობის შესახებ, რომელზეც 1640 წელს დაკიდეს 53 ფუთის სიმძიმის ზარი, რომელიც ჩამოასხა ხელოსანმა დანიელ მატვეევმა. 

XVII საუკუნეში სამრეკლოს მიაშენეს ხის სატრაპეზო. რუსი სიტორიკოსების ა. კორსაკოვისა და ი. შამურინის მტკიცებით წმინდა გიორგის ეკლესია აკურთხეს 1678 წელს. 1840-1842 წლებში ხის და ნაწილობრივ ქვის კედელი დაშალეს. ხის სატრაპეზოს ადგილზე ააგეს ეკლესია წმინდა გიორგის სახელზე. ამ რეკონსტრუქციის პროცესში უძველესი სტრუქტურა მნიშვნელოვნად დამახინჯდა. შელესილობის ქვეშ განადგურდა მთელი შიდა დეკორი. დასავლეთის მხარეს მიაშენეს აგურის დიდი სატრაპეზო. 

თავდაპირველი სახის აღსადგენად სარემონტო სამუშაოები დაიწყეს 1920-იან წლებში პეტრე ბარანოვსკის ინიციატივით. რესტავრაციის პერიოდში გაანადგურეს მთელი ადრინდელი ნაგებობები. დიდი სამამულო ომის პერიოდში რესტავრაცია შენელდა და გაგრძელდა 1966-1967 წლებში ნიკოლაი სვეშნიკოვის ხელმძღვანელობით. სატრაპეზოში დიდი ხნის მანძილზე ინახებოდა სამუზეუმო ფონდი. 

2007 წელს ეკლესიაში დაამონტაჟეს კანკელი.

ლიტერატურა
----------

* Памятники архитектуры Москвы. Окрестности старой Москвы (Юго-восточная и южная части территории от Камер-Коллежского вала до нынешней границы города) / Под ред. А. И. Комеч. — М.: Искусство — XXI век, 2007. — С. 207—208. — 360 с. — ISBN 978-5-98051-041-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Церковь Святого Георгия с Колокольней, ансамбль усадьбы Коломенское* დაარქივებული 2018-04-18 საიტზე Wayback Machine.  на официальном сайте музея-заповедника Коломенское
**მოსკოვის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი** (რუს. Храм Рождества Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის კაპოტნიის რაიონში. მისამართი კაპოტნინის პირველი გასასვლელი, სახლი 10. 

ტაძარი აგებულია 1860-1870-იან წლებში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის შობის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ეკლესია ააგეს 1866-1870 წლებში სოფელ კაპოტნიაში. ამ პერიოდამდე ტაძრის ადგილზე იდგა ხის ტაძარი, რომელიც ცნობილი იყო 1659 წლიდან, დაზიანდა ქარიშხლის შედეგად 1804 წელს. ტაძარი აგებულია ფსევდორუსულ სტილში. ტაძრის აგების ზუსტი თარიღი და არქიტექტორი უცნობია. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა 1938 წელს. შენობაში კი განათავსეს ქარხანა და საწყობი. ეკლესიას მიაშენეს ნაგებობები. ასევე დაანგრიეს ტაძრიდან 50 მეტრში მვებარე ღვთისმშობლის შობის ტაძარი. ღვთისმსახურება ქვის ტაძარში აღდგა 1991 წელს.

ინტერიერი
---------

მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის შობის სახელზე, ხოლო ეგვტერები ნაკურთხია ბოგოლიუბსკის ღვთისმშობლის ხატისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ერთი საკურთხეველი ასევე ნაკურთხია ლეონტი როსტოველის სახელზე. 

ტაძარში ღვთისმსახურება მიმდინარეობს ყოველდღიურად (გარდა ორშაბათისა), ლიტურგია კი დილის 9 საათზე. ტაძართან მოქმედებს საკვირაო სკოლა და ქველმოქმედთა ჯგუფი. 

ტაძრის სიწმინდეა ღვთისმშობლის ხატი „მიცვალებულთა სასჯელი". ტაძრის დღესასწაულია 21 სექტემბერი.

ლიტერატურა
----------

* Паламарчук П. Г. Сорок Сороков. — 3-е изд. — М.: АСТ:, 2005. — Т. 4. — 663 с.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Храм в честь Рождества Пресвятой Богородицы в Капотне. Благотворительный фонд «Русское православие».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2018-04-24.
2. 1 2 3 4  Храм Рождества Пресвятой Богородицы в Капотне. Благочиние Петропавловского округа города Москвы.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-05. ციტირების თარიღი: 2012-04-01.
3. 1 2 3  Храм рождества Пресвятой Богородицы В Капотне
**პოკროვსკის ეკლესია** (ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შუამდგომლობის ტაძარი) — დონისა და კავკასიის ეპარქიის ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელი ძველი მორწმუნეების ეკლესიისა, სტავროპოლის ტერიტორიის ქალაქ ესენტუკიში არის რეგიონული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი.

ისტორია
-------

პირველი ძველი მორწმუნეების შუამდგომლობის ეკლესია ესენტუკიში გამოჩნდა ერთდროულად აქ დასახლების დაარსებისთანავე 1825 წელს. ეს იყო ხის ტაძარი, რომელიც კაზაკებმა მდინარე ხოფერიდან ჩამოიტანეს. 1833 წელს ხელისუფლებამ იგი იმავე სარწმუნოების ეკლესიად აქცია [1].

ძველი მორწმუნეების საზოგადოება ესენტუკის აგრძელებდა არსებობას. 1866 წელს მან მღვდლად აირჩია ფეოქტისტი სმირნოვი, რომელიც ბელოკრინიცას (ზრიანინის) ეპისკოპოსმა იობმა აკურთხა. 1870 წელს აშენდა კერძო სახლი წირვათა შესასრულებლად. 1875 წელს აღნიშნული აღიჭურვა მუდმივი საკურთხეველი კანკელით, მაგრამ 1877 წელს სახლი დაიწვა.

1878 წელს, ხელისუფლების ნებართვით, ძველმა მორწმუნეებმა ააშენეს ახალი ეკლესია, რომელიც დღესაც არსებობს. იმდროინდელი კანონების შესაბამისად, ეს იყო უბრალო ნაგებობა გუმბათების, სამრეკლოებისა და ჯვრების გარეშე. 

1905 წელს, განკარგულების რელიგიური ტოლერანტობის პრინციპების განმტკიცების შესახებ გამოცემის შემდეგ, აღმართეს გუმბათები და ჯვრები, აშენდა დროებითი სამრეკლო ოთხი ზარისთვის. 1908 წელს ვაჭარი ივან გრიდინის ხარჯზე აშენდა სკოლის შენობა, რომელიც გაიხსნა 1909 წლის 1 ოქტომბერს. სკოლაში 120 მოსწავლე იყო. 1912 წელს აშენდა სამრეკლო ცხრა ზარით.

ეკლესიის პირველი წინამძღვარი იყო დეკანოზი ფეოქტისტ სმირნოვი, რომელიც სამრეკლოში დაკრძალეს. 1883 წელს დეკანოზი კონსტანტინე და მღვდელი ლუციანე მოიხსენინენ ეპისკოპოს სილუანის (მოროზის) სასულიერო პირთა სიაში. 

1910-იან წლებში მამა ფიოდორ ოსტროვსკი და მამა ნიკონ მიგუზოვი მსახურობდნენ ეკლესიაში. 1904 წლიდან დიაკვნად მსახურობდა გრიგორი კროტოვი, რომელიც 1924 წელს, ფიოდორის მამის გარდაცვალების შემდეგ, მღვდლად აკურთხეს. მამა გრიგოლი ეკლესიაში მსახურობდა გარდაცვალებამდე, 1948 წელს და დაკრძალულია ტაძრის ეზოში, მამა თეოკტისტის გვერდით. გარდა ამისა, 1928 წლამდე სოფელ ერმოლოვსკაიაში მონასტრის დახურვის შემდეგ არქიმანდრიტი გრიგოლი (ბეზპალოვი) მსახურობდა შუამავლობის ეკლესიაში, ხოლო 1934-1935 წლებში მამა ევფიმი კარნიშევი.

2011 წლის ივნისში მღვდელი ვალერი მოროზოვი გახდა ახალი წინამძღვარი, 2013 წელს კი მღვდელი ანდრეი კლადიევი. 2018 წელს იგი დაინიშნა სამარასა და სარატოვის ეპისკოპოსად [2].

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეკლესია
* Свято-Покровская Старообрядческая церковь в Ессентуках

სქოლიო
------

1. ↑  Община города Ессентуки (2011-09-09). ციტირების თარიღი: 2020-03-28.
2. ↑  На Самарскую и Саратовскую епархию рукоположен епископ Андрей (Кладиев). Алтайский старообрядец (2018-10-21). ციტირების თარიღი: 2020-03-28.
**მონეტა**, (ლათ. moneta) — ლითონის ფულის ერთეული; ლითონის რომელიმე სახეობისაგან მოჭრილი ფული, რომელსაც აქვს განსაზღვრული ფორმა, წონა, სინჯი და ღირებულება. თავდიპრველად სიტყვა „მონეტა" იყო ქალღმერთ იუნონას ერთ-ერთი ეპითეტი და ნიშნავდა დამრიგებელს. სახელი მომდინარეობს კაპიტოლიუმის ბორცვზე (ქ. რომი) იუნონა — მონეტას ტაძარში მოთავსებული ზარაფხანისაგან, სადაც იჭრებოდა ლითონის ფული. მონეტის სამშობლოდ მიჩნეულია ლიდია. ძვ. წ. VII საუკუნიდან მონეტამ მრგვალი ფორმა მიიღო და მისი სრულფასოვნების გარანტიას სახელმწიფო იძლეოდა. მონეტის შემოღებამდე მიმოქცევაში იყო ლითონის სხვადასხვა ფორმის ზოდები.

მონეტის მოჭრა საქართველოში ძვ. წ. VI საუკუნიდან დაიწყო და სისტემატურად გრძელდებოდა 1834 წლამდე. ტერმინი მონეტა ძველ ქართულ წყაროებში არ იხსენიება. სამონეტო საქმიანობა საქართველოში განახლდა 1995 წლიდან. მონეტის მოჭრის უფლება, როგორც წესი, სახელმწიფოს კომპეტენციაა; ამდენად, მონეტა სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის მქონე საბუთია.

გალერეა
-------

* აქემენიდების იმპერიის დარიკი, ძვ.წ. 490 წ.აქემენიდების იმპერიის დარიკი, ძვ.წ. 490 წ.
* ათენური ვერცხლის ტეტრადრახმას რევერსი, ძვ.წ. 480-420 წ.ათენური ვერცხლის ტეტრადრახმას რევერსი, ძვ.წ. 480-420 წ.
* იანის სამეფოს დანა-ფული, ძვ.წ. IV ს.-222 წ.იანის სამეფოს დანა-ფული, ძვ.წ. IV ს.-222 წ.
* ბაკტრიული დრახმა, ძვ.წ. 185-170 წ.ბაკტრიული დრახმა, ძვ.წ. 185-170 წ.
* ინდური მონეტა მურუგანისა და ლაკშმის გამოსახულებით, ძვ. წ.75 წ.ინდური მონეტა მურუგანისა და ლაკშმის გამოსახულებით, ძვ. წ.75 წ.
* ხანის დინასტიის ჩინური ბრინჯაოს მონეტა, ძვ.წ I საუკუნე.ხანის დინასტიის ჩინური ბრინჯაოს მონეტა, ძვ.წ I საუკუნე.
* პუპიენუსის სესტერცია, 238 წ.პუპიენუსის სესტერცია, 238 წ.
* ლომბარდიული ტრემისისი, 688-700 წ.ლომბარდიული ტრემისისი, 688-700 წ.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მონეტა***

* Angus, Ian. *Coins & Money Tokens*. London: Ward Lock, 1973. ISBN 0-7063-1811-0
* *გ. დუნდუა*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 95.
**მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი** (რუს. Храм Покрова Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. მისი ძველი სახელწოდებაა სოფელ პოკროვსკის ღვტისმშობლის კვართის ეკლესია.

ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის ჩერტანოვო-იუჟნოეს რაიონში. მისამართი პოკროვსკის ქუჩა № 24. წარმოადგენს აღნიშნული რაიონის ერთადერთ შემონახულ ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლს. 

ამჟამინდელი ეკლესია აგებულია 1722 წელს. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ეგვტერები კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და იოანე ნათლსიმცემლის მშობლების ზაქარიასა და ელისაბედის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

1627 წლიდან ეკლესია ხისგანაა აშენებული. 1722 წელს მოძველებული ხის ეკლესიის ადგილზე ააგეს ქვის ტაძარი. 1878 წელს ეკლესიასთან ააშენეს ეგვტერი და მიაშენეს სამრეკლო. 1895 წელს სატრაპეზოც ააშენეს არქიტექტორ მიხეილ კონსტანტინეს ძე პრიოროვის პროექტის მიხედვით. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა 1938 წელს. 1941 წელს მოანგრიეს სამრეკლოს ზედა ნაწილი, რათა თავიდან ყოფილიყო აცილებული მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელების პილოტების მიერ სამრეკლოს გამოყენება სამიზნეებად. 

საბჭოთა მმართველობის წლებში ტაძრის შენობაში განათავსეს ფაბრიკა „მეტალისტი". 1990 წლის შემოდგომაზე დაიწყო ტაძრის აღდგენა რაიონის მორწმუნე საზოგადოების ფინანსებით. 1991 წელს აღდგომის დღესასწაულზე აკურთხეს ტაძრის პირველი ეგვტერი და იქიდან მოყოლებული სისტემატიურად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Видео: Храм Покрова Пресвятой Богородицы на Городне დაარქივებული 2011-08-27 საიტზე Wayback Machine.
**მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი** (რუს. Храм Покрова Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. აგებულია 1701 წელს. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ეგვტერები კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის დღის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი ააგეს კრასნოე-სელოში, ერთ-ერთ უძველეს მოსკოვის მიმდებარე დასახლებაში, რომელიც უკვე არსებობდა XII-XIII საუკუნეებში. პირველი ისტორიული წყარო კრასნოე-სელოს შესახებ თარიღდება 1480 წლით. XVIII საუკუნის შუა წლებში სოფელი ქალაქის შემადგენლობაში ექცევა და ხდება მოსკოვის გარეუბანი. 

თანამედროვე კრსნოე-სელოს ქუჩა დასახლდა XVII საუკუნეში. ხის კვართის ეკლესია მოიხსენიება 1620 წლიდან, ხოლო ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერი მოიხსენიება 1697 წლიდან. 

1701 წელს ააგეს ახალი ქვის ტაძარი, რომელსაც 1730 წელს მარცხნიდან მიაშენეს ეგვტერი იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის დღის სახელზე. 1751 წელს კი ააშენეს სამრეკლო და სატრაპეზო. განახლებული ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი აკურთხეს 1751 წლის 25 აგვისტოს. 

1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ტაძარი არ დაზარალებულა. დროთა განმავლობაში ეკლესიის კედლები დაძველდა და 1838 წელს საპატიო მოქალაქის გავრილ ურუსოვისა და ევდოკია მალიუტინაიას ფინანსებით დაიწყო მისი განახლება. ტაძარმა მიიღო რამდენიმეგუმბათიანი სახე, ფასადი შეამკეს ამპირის სტილში, განაახლეს ინტერიერი და ბრწყინვალე მთავარი კანკელი. ტაძრის უკანასკნელი განახლება მოხდა 1902-1904 წლებში.

1931 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ გამოსცა ტაძრის დახურვსა და დანგრევის რეზოლუცია, რადგან იგი ძალიან ახლოს იყო საპროექტო ობიექტთან და ხელს უშლიდა ფეხით მოსიარულეებს. ადგილობრივმა და ახლოს მცხოვრებმა მორწმუნეებმა ქალაქის საბჭოში უამრავი წერილი გააგზავნეს თხოვნით, არ დახურულიყო ტაძარი, მაგრამ 1934 წელს ეკლესია დახურეს და ნაწილობრივ დაანგრიეს. მოარღვიეს გალავანი, აფსიდი, გუმბათი და სამრეკლო. გადაკეთებული ტაძრის შენობაში დიდი ხნის განმავლობაში განთავსებული იყო სხვადასხვა ორგანიზაციები. 1966 წლიდან კინო-ელექტომექანიკური აპარატურის ქარხანა, 1980-1990 წლებში მძიმე მრეწველობის სამინისტროს ცენტრალური საკონსტრუქტორო ბიურო, რომელიც სათამაშოებს აწარმოებდა. 

1996 წელს ნახევრადდანგრეული ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1997 წელს აღდგენითი სამუშაოების დაწყებასთან ერთად აღდგა ღვთისმსახურება. 2002 წლისათვის დასრულდა სამუშაოების დიდი ნაწილი.

გალერეა
-------

* კვართის ტაძარიკვართის ტაძარი
* კვართის ტაძარიკვართის ტაძარი
* კვართის ტაძარიკვართის ტაძარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт храма Покрова Пресвятой Богородицы в Красном селе
* История Покровского храма на *pokrovahram.narod.ru*
* Покровский храм на *russian-church.ru*
* Покровский храм на *sobory.ru*


1. ↑  История Покровского храма на официальном сайте
**მოდილიანი** (ინგლ. Modigliani) — რეჟისორ მიკ დეივისის ბიოგრაფიული დრამა, მოგვითხრობს XX საუკუნის დასაწყისში ცნობილ მხატვარ ამედეო მოდილიანის ცხოვრებასა და შემოქმედებას. მთავარ როლს ასრულებს ენდი გარსია. 18 წლამდე ასაკის მოზარდებისთვის ფილმის ყურება არ არის რეკომენდებული.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
1919 წელი. ომი დასრულდა და ღამის პარიზის ცხოვრება სავსეა ვნებებით და უკონტროლო სურვილებით. კაფე „როტონდა", მხატვრების ელიტის შტაბ-ბინა, ჩვენ ვხედავთ მაგიდას, რომელსაც ისტორიაში ანალოგი არ ჰყავს: მის გარშემო სხედან პიკასო, რივერა, კოკტო, სუტინი, უტრილო და მოდილიანი.

ფილმი მოგვითხრობს მოდილიანისა და პიკასოს შორის სასოწარკვეთილ და სასტიკ მეტოქეობაზე. პიკასო უკვე დიდების სხივებში ბანაობს, როცა, ამავე დროს მოდილიანი — მეამბოხე, ფიცხი საყვარელი და მწარე ლოთი — ჯერ პრაქტიკულად არავისთვისაა ცნობილი. ამიტომ როდესაც კაფეში გამოცხადდება სენსაციური სამხატვრო კონკურსი, პიკასო და მოდილიანი ასევე გადაწყვეტენ მონაწილეობა მიიღონ მასში. თუმცა მოდილიანის არა მხოლოდ პიკასოსთან მეტოქეობა უბიძგებს მონაწილეობის მიღებაში — არამედ მისთვის ეს იშვიათი შანსია გახდეს მდიდარი და ცნობილი. მისმა ვნებიანმა სიყვარულმა ახალგაზრდა და ლამაზ ჟანა ებიუტერნისადმი უკვე შეაშფოთა მაღალი საზოგადოების სამყარო, და სიღარიბე აუარესებს მას როდესაც ისედაც რთული ურთიერთობა აქვს ჟანას მშობლებთან.

როლებში
-------

| მსახიობი | როლი |
| --- | --- |
| ენდი გარსია | ამედეო მოდილიანი |
| ელზა ზილბერშტაინი | ჟანა ებიუტერნი |
| იპოლიტე ჟირარდო | მორის უტრილო |
| ომიდ ჯალილი | პაბლო პიკასო |
| ლენს ჰენრიქსენი | ფოსტერ კანე |
| ევა გერციგოვა | ოლგა ხოხლოვა |
| უდო კირი | მაქს ჟაკობი |
| პეტერ კაპალდი | ჟან კოქტო |
| დენ ასტილენიუ | დიეგო რივერა |
| სტეფან რიმკუსი | ჰაიმ სუტინი |
| ლუის ჰილპერი | ლეოპოლდ ზბოროვსკი |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მოდილიანი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „მოდილიანი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „მოდილიანი" — Allmovie-ზე
**ოცელოტი** (ლათ. Leopardus pardalis, აცტეკების ენაზე „océlotl") — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახიდან, ბინადრობს ლათინურ ამერიკაში.

დახასიათება
-----------

ოცელოტის სიგრძე კუდიდან თავამდე შეადგენს 100 – 140 სმ. სიმაღლე — დაახლოებით 50 სმ. წონა 10 – 16 კგ. ბეწვის შეფერილობა მოყავისფრო–ყვითელი შავი ბეჭდის მაგვარი ლაქებით, ლაქები შიგნიდან უფრო მუქი ფერისაა, ვიდრე გარედან. ყელზე მხრების ირგვლივ ლაქები გადაიზრდება ზოლებში, თათებზე შავ წერტილებად იქცევა. მუცელს და ყბას თეთრი შეფერილობა აქვს. ყურები შავი ფერისაა, დიდი თეთრი წერტილევბით უკანა მხარეს.

არეალი
------

ოცელოტის გავრცელების არე
ოცელოტი გავრცელებულია ცენტრალურ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში.
ყველაზე ჩრდილოეთით ოცელოტი ბინადრობს აშშ–ში, ტეხასის შტატში. მათი უმრავლესობა ბინადრობს ტროპიკულ ტყეებში, ღია ადგილებს ერიდებიან.

ქცევა
-----

ოცელოტები მარტო ცხოვრობენ, ნადირობენ ღამით. ძლიერი სიცხეების დროს, უყვართ ხის ფუღუროებში მალვა. მიუხედავად იმისა, რომ მშვენივრად შეუძლიათ ხეზე ცოცვა, მიწაზე ნადირობას ამჯობინებენ. ოცელოტის ნადავლს ძირითადად მიეკუთვნებიან მცირე ძუძუმწოვრები და ფრინველები. თუმცაღა ხანდახან უარს არც გველებზე ამბობენ. დიდ ეგზემპლარებს შეუძლიათ მომცრო ზომის ირმების და ღორების მონადირება. ოცელოტი განსაკუთრებით მიჩვეულია თავის ტერიტორიას. მამრების ტერიტორია შეიძლება იყოს 31 კმ² და ესაზღვრება მდედრების ტერიტორიას, რომელთა ზომა 14 კმ² აღწევს. შეჯვარება შეიძლება მოხდეს წელიწადის ნებისმიერ დროს. ორთვენახევარში მდედრი შობს ერთ ან ორ კნუტს, რომლებიც იკვებებიან დედის რძით, შვიდი კვირის მანძილზე. ორი წლის ასაკში ისინი ტოვებენ თავიანთ მშობლიურ არეალს.

როლი ადამიანის კულტურაში
------------------------

ოცელოტის ტყავი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა აშშ–ში, მაგალითად 1969 წელს შეტანილი იქნა 133 ათასი ოცელოტის ტყავი. ინტენსიური ნადირობის გამო, ჩვენს დროში ოცელოტი ძალზედ იშვიათ ცხოველად იქცა. სახელმწიფოთაშორისო მოლაპარაკების შედეგად, მიღწეული იქნა შეთანხმება, რომლის თანახმადაც ოცელოტზე ნადირობა, ასევე გაყიდვა ნებისმიერი პროდუქციის, რომელიც დამზადებულია ოცელოტისგან იქნა აკრძალული.

ქვესახეები
----------

ოცელოტი
* Leopardus pardalis pardalis, ამაზონის დინების პარალელურად
* Leopardus pardalis aequatorialis, ჩრდილოეთ ანდები
* Leopardus pardalis albescens, მექსიკა, ტეხასი
* Leopardus pardalis maripensis ვენესუელა
* Leopardus pardalis mearnsi, ცენტრალური ამერიკა
* Leopardus pardalis mitis, არგენტინა, პარაგვაი
* Leopardus pardalis nelsoni, მექსიკა
* Leopardus pardalis pseudopardalis, კოლუმბია
* Leopardus pardalis puseaus, ეკვადორი
* Leopardus pardalis sonoriensis, მექსიკა
* Leopardus pardalis steinbachi, ბოლივია
**ოშორის მეჩეთი** — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორის ცენტრში. აგებულია 1898 წელს. 

მეჩეთი ნაგებია საშუალო ზომის თლილი ქვის კვადრებით, რიგების ჰორიზონტალობის დაცვით. ქვები დაჩეჩქვილი ე.წ. "ნასეჩკებით" არის დამუშავებული. კუთხეები და ღიობების მოჩარჩოება კბილანებად დაწყობილი თლილი ქვით არის შემოსაზღვრული. რელიეფური, ჰორიზონტალური, ქვაში ამოკვეთილი ზოლი მიუყვება შენობის მეორე სართულს, მთელ პერიმეტრზე. შესასვლელი დასავლეთიდან არის მოწყობილი და წარმოადგენს თაღით დასრულებულ ღიობს, რომლის ტიმპანში არაბული წარწერაა მოცემული თარიღით — 1898 წ. შესასვლელს ხის, დეკორაციული კარები აქვს. მეჩეთი რთული პროფილის კარნიზით სრულდება. შენობა ორქანობა სახურავითაა გადახურული. მეჩეთის კვადრატული მოცულობის ცენტრში, ოთხი ხის სვეტია აღმართული, რომელზეც გუმბათია დაფუძნებული. პატარა, მოხდენილი ფორმის გუმბათი მოხატულია. ხის სვეტების ქვედა, შუა და ზედა ნაწილი დეკორირებულია. სამხრეთ კედელში ძალიან დიდი მიჰრაბია მოცემული, რომელსაც განიერი, ბრტყელი საპირე ევლება. ჩრდილოეთ კედელს მახფილი მიუყვება, რომელსაც მთელი შენობის სიგანის 1/3 უჭირავს. მახფილიც ხისაა. მოაჯირი, მის ცენტრში მოწყობილი მრგვალი, შვერილი აივანი — ჭვრულად არის დამუშავებული. ჩრდილოეთის კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთს მიუყვება აივნზე აღმავალი ერთმარშიანი კიბე, ასევე ჭვრული მოაჯირი. ინტერიერი შელესილია. მიჰრაბის თავზე ფერში შესრულებული ვარდულებით ფლანკირებული მიჰრაბის გამოსახულებაა მოცემული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17257
**პედობირი** (ინგლ. Pedobear; სიტყვასიტყვით**პედოდათვი**) — ინტერნეტ-მიმი, ანთროპომორფიზული პერსონაჟი და გრაფიკული ოქსიმორონი, რომელიც პედოფილ-დათვს განასახიერებს.

პედობირის პროტოტიპია იაპონური დათვი კუმა (იაპ. クマー), რომელმაც პოპულარობა 2channel-ის მეშვეობით მოიპოვა, თუმცა მის ყოფაცხოვრებას არანაირი კავშირი არ აქვს პედოფილიასთან და არც სხვაგვარი სექსუალური დატვირთვა აქვს. ისევე, როგორც სხვა ინტერნეტ-მემეები, პედობირი ფართოდ ტირაჟირებულია 4chan-ის და სხვა ინტერნეტ-ფორუმების მეშვეობით, რომელიც პედოფილიის გარშემო არსებული სახალხო ისტერიის გამო, პედოფილიის დაცინვის კონტექსტში გამოიყენება.

სქოლიო
------

1. 1 2  Педомедведь лишился шанса стать талисманом сочинской Олимпиады. Lenta.ru (1 сентября 2010).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-06. ციტირების თარიღი: 2010-12-11.
2. ↑  Jon Kelly, Jude Sheerin.  (31 августа 2010) The strange virtual world of 4chan. BBC News.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-06. ციტირების თარიღი: 2010-12-11.
**პეგასი** (ლათ. Pegasus) — თევზების გვარი პეგასისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 18 სმ-მდე. ცნობილია 4 სახეობა. გავრცელებული არიან ინდოეთის ოკეანესა და წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში (აღმოსავლეთ აფრიკიდან იაპონიამდე და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიამდე), სანაპირო წყლებში. ზღვის მელებისა და ნემსთევზასებრთა მსგავსად, პეგასებს დიდი ძვლოვანი ფირფიტებისაგან განვითარებული აქვთ ჯავშანი (მუცლის ნაწილში ისინი მყარადაა შეერთებული, კუდისაში — მოძრავად). დინგი ძლიერ გამოწეულია, პირი პატარა, უკბილო. მკერდის ფარფლის აგებულება ძალიან თავისებურია (ამიტომ უწოდა შვედმა ნატურალისტმა კარლ ლინემ მათ მითური პეგასის სახელი). სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ვაჭრობის ობიექტია გამომშრალი სახით (იყენებენ ავგაროზებად). ყველაზე მეტად ცნობილია მოკლეკუდა პეგასი (*Pegasus volitans*).

ლიტერატურა
----------

* Жизнь животных, т. 4, ч. 1, М. 1971;
* Пегасы // Большая советская энциклопедия, т. 19 — М. : Советская энциклопедия, 1975.

სქოლიო
------

1. ↑  Pegasus. FishBase. ციტირების თარიღი: 23 მაისი, 2020.[*მკვდარი ბმული*]
**ნანკინის ხელშეკრულება** — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 1842 წლის 29 აგვისტოს ნანკინში, ცინის დინასტიასა და დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოს შორის. ხელშეკრულების შედეგად დასრულდა ოპიუმის პირველი ომი (1840-1842 წწ.).

ხელშეკრულების შედეგად დიდ ბრიტანეთს გადაეცა ჰონგ-კონგი, ჩინეთს დაეკისრა უდიდესი კონტრიბუცია (დაახლ. 21 მლნ დოლარი), ჩინეთის რამდენიმე პორტი (კანტონი, ამოი, ფუჯოუ, ნინბო, შანხაი) გაიხსნა სავაჭროდ ევროპელებისათვის.

ნანკინის ხელშეკრულების დამატება იყო ჰუმენის ხელშეკრულება, რომელსაც ჩინეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა 1843 წელს გუანჯოუსთან ახლოს მოაწერეს ხელი.

ჩინეთში ნანკინის ხელშეკრულებას განიხილავენ, როგორც უთანასწოროს, რომელზეც ხელმოწერა ცინის დინასტიას აიძულეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Original Treaty of Nanking in English-Chinese  დაარქივებული 2014-05-14 საიტზე Wayback Machine.  from National Palace Museum, Taipei
* English Text in London Gazette დაარქივებული 2013-07-21 საიტზე Wayback Machine. (Differs in some respects from Chinese text)
**მიხეილ ალექსის ძე ბითაძე** (დ. 20 აგვისტო [ ძვ. სტ. 7 აგვისტო], 1903, ქ. ხაშური ― გ. 9 დეკემბერი, 1983, ქ. კოლომნა, მოსკოვის ოლქი) — ქართველი მშენებელი ინჟინერი, ნაგებობათა ფუძე-საძირკვლების მშენებლობის სპეციალისტი.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ ალექსის ძე ბითაძე დაიბადა 1903 წლის 20 აგვისტოს ქ. ხაშურში. საშუალო განათლება მიიღო ხაშურის გიმნაზიაში. 1931 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისის სამშენებლო-საპროექტო გზატკეცილების სამმართველოში (1936). თბილისის სატყეო-ტექნიკურ ინსტიტუტში (1937). 1935-იდან მუშაობს ქ. ნორილსკში. მონაწილეობდა მუდმივად გაყინულ გრუნტებზე მკაცრ კლიმატურ პირობებში ნაგებობათა საძირკვლების რაციონალური კონსტრუქციების დამუშავებისა და დანერგვაში (ლენინური პრემია (1966), დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 370.

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 433.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ ბითაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნათელა ბასიშვილი** (დ. 29 სექტემბერი, 1946, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1969–1970 წლებში იყო ცხინვალის საავადმყოფოს თერაპევტი. 1970–1972 წლებში მოსკოვის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ორდინატორი. 1972–1975 წლებში ამავე ინსტიტუტის ასპირანტი. 1977 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის ასპირანტი და ამავე კათედრის დოცენტი. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სინდრომული დიაგნოსტიკის კათედრის ასოცირებული პროფესორი. ავტორია 41 სამეცნიერო ნაშრომისა კარდიოლოგიის აქტიურ პრობლემებზე.

1976 წელს მოსკოვის კარდიოლოგიის ინსტიტუტში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ცენტრალური და რეგიონალური ჰემოდინამიკის მაჩვენებლები არტერიული ჰიპერტონიის დროს სხვადასხვა ჰიპოტენზიური საშულებებით მკურნალობის ფონზე."

ბიბლიოგრაფია
------------

* დიაგნოსტიკური ძიება შინაგან სნეულებათა კლინიკაში : სიმპტომიდან დიაგნოზამდე-სინდრომული ძიება, გამოკვლევის პროგრამები, შინაგანი სნეულებების პათოგნომური სიმპტომოკომპლექსები : სახელმძღვ. უმაღლ. სამედ. სასწ. სტუდენტებისათვის, რეზიდენტებისა და ექიმებისათვის თბილისი, შპს „ირგა" 2010 გვ. 819 ISBN: 978-9941-0-1641-7

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 29

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნათელა ბასიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პეგმატიტი** (ფრანგ. pegmatite, ბერძნ. pégma, ნათესაობითი ბრუნვა pégmatos — კავშირი) — მაგმური წარმოშობის მსხვილმარცვლოვანი ქანი. ძირითადად გრანიტული შედგენილობისაა. პეგმატიტის ამგები მინერალები უმთავრესად დიდი ზომისაა, ზოგიერთი დიდი რაოდენობით შეიცავს აქროლად კომპონენტებსა და იშვიათ და გაფანტულ ელემენტებს. პეგმატიტი გვხვდება ბუდობების, უმეტესად კი გამკვეთი ძარღვების სახით მასთან გენეტურად დაკავშირებულ მაგმურ, აგრეთვე მეტამორფულ და დანალექ ქანებში. პეგმატიტები შეიცავენ მრავალ სასარგებლო კომპონენტს. იყენებენ მინისა და კერამიკის წარმოებაში.

პეგმატიტების ჩამოყალიბების დროს წარმოიქმნება მინერალთა სამრეწველო დანაგროვები, ეგრეთ წოდებული პეგმატიტური საბადოები, რომლისთვისაც დამახასიათებელია რთული აგებულება და მორფოლოგია, აგრეთვე სასარგებლო კომპონენტების ცვალებადი კონცენტრაცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეგმატიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* პეგმატიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაგმური ქანების შედგენილობა |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **ტიპი** | **ულტრაფუძე<45% SiO2** | **მელანოკრატული45–52% SiO2** | **შუალედური52–63% SiO2** | **შუალედურ-ფელზიტური63–69% SiO2** | **ფელზიტი>69% SiO2** |
|  |
| 
**ვულკანური ქანები:****ჰიპაბისალური ქანები:****სიღრმული ქანები:**
 | 
კომატიტი, პიკრიტიკიმბერლიტი, ლამპროიტიპერიდოტიტი
 | 
ბაზალტიდიაბაზი (დოლერიტი)გაბრო
 | 
ანდეზიტიდიორიტი
 | 
დაციტიგრანოდიორიტი
 | 
ლიპარიტიაპლიტი-პეგმატიტიგრანიტი
 |

 |

 |
„მომაკვდავი გალი"
„**მომაკვდავი გალი**" — გალი მამაკაცის მარმარილოს ქანდაკება, რომაული ასლი პერგამოს ორიგინალიდან (სავარაუდოდ, ბრინჯაოს), რომელიც მეფე ატალუს I-ის შეკვეთით დაამზადეს სავარაუდოდ, ძვ. წ. აღ. 230-220 წლებში კელტ-გალათებზე გამარჯვების უკვდავსაყოფად. სკულპტურა ნატურალიზმითა და დრამატიზმით ანტიკური ხელოვნების მწვერვალს განეკუთვნება. შიშველი გალი, თუ ყელსაბამს არ მივიღებთ მხედველობაში, ფარზე მწოლიარეა გამოქანდაკებული. როგორც „ლუდოვიზების ტახტი", ეს ქანდაკებაც, სავარაუდოდ, მათი ვილის მშენებლობისას იქნა აღმოჩენილი რომში და პაპ კლიმენტი XII-ის მიერ შეძენამდე ლუდოვიზების პალაცოში ინახებოდა, პინჩოზე. 
ნაპოლეონის ომების დროს „მომაკვდავი გალი" ფრანგებმა იტალიიდან გაიტანეს და მრავალი წლის განმავლობაში ლუვრში იყო გამოფენილი; ბაირონმა ქანდაკება კაპიტოლის მუზეუმში ნახა და თავის პოემაში „ჩაილდ ჰაროლდი" ქება შეასხა; სწორედ მისი პოემის წყალობით შეიტყო რომანტიზმის ეპოქის ევროპის მკითხველმა საზოგადოებამ „მომაკვდავი გალის" არსებობის შესახებ.
ინახება კაპიტოლიუმის მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* A Dictionary of Celtic Mythology. James McKillop. Oxford University Press, 1998
* Art in the Hellenistic Age, Pollitt, J. J. 1986
**ნანი ახმედის ასული გუგუნავა** (დ. 21 მარტი, 1937, ბათუმი, — გ. 8 მარტი, 2020) — ქართველი პედაგოგი და სახელმწიფო მოხელე; პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2001).

დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი 1961 წელს. 1961 წლიდან იქვე მუშაობდა სხვადასხვა პედაგოგიურ და ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე. 1986-1993 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, 1993-2004 წლებში — აჭარის განათლების მინისტრი. 2004 წელს, აჭარაში ასლან აბაშიძის მმართველობის ბოლო პერიოდში, არჩეული იყო აჭარის პარლამენტის სენატორად და სენატის სამდივნოს თავმჯდომარედ. 2009 წელს აირჩიეს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრულ პროფესორად. გამოქვეყნებული აქვს შრომები პედაგოგიური აღზრდისა და ემიგრანტული ლიტერატურის პრობლემების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997), მემედ აბაშიძის სახელობის სახელმწიფო პრემიით (1994).

ბიბლიოგრაფია
------------

* გუგუნავა ნ. აჭარის ქალთა საბჭოს ისტორიიდან (თანაავტორი). - ბათუმი, ს.ს. "გამომცემლობა აჭარა", 2010. - 416გვ.
* გუგუნავა ნ. განათლება აჭარაში ბოლო ათწლეულში (1990-2000 წლები) (ავტორი). - თბილისი, აჭარა, 2003. - 324 გვ.
* გუგუნავა ნ. მემედ აბაშიძე განმანათლებელი (ავტორი). - ბათუმი, "გამომცემლობა აჭარა", 1997. - 384გვ.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 173.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნანი გუგუნავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  82 წლის ასაკში ნანი გუგუნავა გარდაიცვალა, საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია. 8 მარტი 2020.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პიგმენტები (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**პიგმენტები** ქიმიაში (ლათ. pigmentus — საღებავი) — სხვადასხვა ფერის მაღალი დისპერსიულობის ფხვნილები, რომლებსაც იყენებენ პლასტმასების, რეზინის, ქაღალდისა და სხვების შესაღებად, პოლიგრაფიული, სამღებრო და სხცა საღებავების დასამზადებლად. პიგმენტები განსხვავდება ხსნადი საღებრებისაგან წყალში უხსნარობით. ორგანული პინგმენტები სხვადასხვა აგებულების სინთეზური მღებავი ნივთიერებებია. დიდი მნიშვნელობა აქვს მონო- და დიაზოპიგმენტებს. მათი ფერი იცვლება მომწვანო-მოყვითალოდან ბორდო ფერამდე. ფთალოციანინური პიგმენტები (სპილენძის კომპლექსები ფთალოციანინთან) ღია ცისფერია. სპილენძის ფთალოციანინი ქლორირებისას იძლევა კაშკაშა მომწვანო პიგმენტებს. ფთალოციანინური პიგმენტები გამოირჩევა მაღალი მედეგობით. არაორგანული პიგმენტებს მიეკუთვნება ბუნებრივი მინერალები ან სინთეზური პროდუქტები (ზოგიერთი სულფიდი, სელენიდი, ჟანგი, ქრომატები). პიგმენტებს იყენებენ ლაქ-საღებავების წარმოებაში, ბოჭკოების შესაღებად და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 56.
**პიენინის ეროვნული პარკი** (სლოვაკ. Pieninský národný park; აბრ. PIENAP) — ეროვნული პარკი სლოვაკეთში. მდებარეობს აღმოსავლეთ პიენინის მთებში, პოლონეთის საზღვართან და წარმოადგენს ყველაზე პატარა ეროვნულ პარკს სლოვაკეთის ცხრა ეროვნული პარკიდან. მისი ტერიტორია შეადგენს დაახლოებით 38 კმ2-ს, ბუფერული არეალი კი 224.44 კმ2-ს მოიცავს.

პარკი მდებარეობს პრეშოვის მხარეში. პიენინის ეროვნული პარკი დაარსდა 1967 წლის 16 იანვარს, ხოლო მისი საზღვრები დადგინდა 1997 წელს. პარკი ცნობილია თავისი ბუნების სილამაზითა და ტრადიციული არქიტექტურით. პარკში მდებარეობს სლოვაკეთის ეროვნული კულტურის მუზეუმი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სლოვაკეთის ეროვნული პარკების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პიენინის ეროვნული პარკი (ინგლისური)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სლოვაკეთის ეროვნული პარკები |
| --- |
|  |
| 
ტატრების ეროვნული პარკი • დაბალი ტატრების ეროვნული პარკი • დიდი ფატრის ეროვნული პარკი • პატარა ფატრის ეროვნული პარკი • მურანსკა-პლანინის ეროვნული პარკი • პიენინის ეროვნული პარკი • პოლონინის ეროვნული პარკი • სლოვაკეთის კარსტის ეროვნული პარკი • სლოვაკეთის სამოთხის ეროვნული პარკი |  |

 |
**მოსკოვის სამების ტაძარი** (რუს. Храм Живоначальной Троицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. მისამართი: ლენინგრადის პროსპექტი სახლი 16. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

1856 წელს თავადმა ნადეჟდა ალექსის ასულმა ჩერკასკაიამ შეიძინა არქიტექტორ იოსიპ ბოვეს საოჯახო აგარაკი. მან აქ ააშენა თავშესაფარი მოხუცი ქალბატონებისათვის. 1857 წელს მან გადაწყვიტა თავშესაფარში აეშენებინა კარის ეკლესია სამების სახელზე და უკვე 1858 წელს იგი აკურთხეს. ეკლესიაში დაკრძალულია ჩერკასკების რამდენიმე წარმომადგენელი. 

1886 წელს არქიტექტორმა ნიკოლაი ვოსკრესენსკიმ შეიმუშავა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეგვტერის პროექტი. ეგვტერის კურთხევა შედგა 1888 წლის 15 ოქტომბერს. XX საუკუნის დასაწყისიდან ეკლესია თვითმმართველია.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლებამ ყველა კარის ეკლესია დახურა, მაგრამ სამების ეკლესიაში ღვთისმსახურება მცირე ხნით კვლავ მიმდინარეობდა. ტაძრის დახურვის თავიდან ასაცილებლად მრევლი ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ იგი არ იყო კარის ეკლესია. თავშესაფრის მაცხოვრებლებმა შესაბამის ორგანოებს დაუგზავნეს წერილი თხოვნით, რომ ტაძარი არ დაეხურათ. მიუხედავად ამისა, 1921 წლის 18 ოქტომბერს ეკლესია დალუქეს. მოხუცთა თავშესაფრის შენობაში განათავსეს სამედიცინო დაწესებულება. მოანგრიეს გუმბათი, გადააკეთეს ფანჯრები. შემონახულია XX საუკუნის დასაწყისის მხატვრობის კვალი.

2000-იან წლებში ტაძრის შენობა, რომელშიც განთავსებული იყო ბავშვთა პოლიკლინიკა, გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები, 2003 წელს აღსდგა ღვთისმსახურება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებგვერდი

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Л. Р. Вайнтрауб, М. Б. Карпова, В. В. Скопин. Храмы северного округа. — М.: Старая Басманная, 1997. — С. 18—23. — ISBN 5-8468-0052-1.
2. ↑  Храм Живоначальной Троицы. vsehblago.ru. ციტირების თარიღი: 2012-05-08.[*მკვდარი ბმული*]
ნამდვილი ხორვატია  
დაზოლილი არეა: გრაჩცის მუნიციპალიტეტი
**ნამდვილი ხორვატია** (ხორ. Hrvatska) — ხორვატიის 4 ისტორიული რეგიონიდან ერთ ერთი.[1] დანარჩენ სამს წარმოადგენს: დალმაცია, სლავონია და ისტრია. მას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სლავონია, დასავლეთიდან ადრიატიკის ზღვა ხოლო სამხრეთიდან დალმაცია. რეგიონს არ აქვს ოფიციალური სტატუსი. ის წარმოადგენს ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანნ ეკონომიკურ რეგიონს, სადაც მთლიანი შიდა პროდუქტის ნახევარი იწარმოება. აქვე მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი ზაგრები.

დემოგრაფია
----------

| რეგიონის უმსხვილესი ქალაქები |
| --- |
| ზაგრები
რიეკა | რიგი | ქალაქი | მოსახლეობა | კარლოვაცი
ვარაჟდინი |
| 1 | **ზაგრები** | 686,568 |
| 2 | **რიეკა** | 128,624 |
| 3 | **კარლოვაცი** | 46,827 |
| 4 | **ვარაჟდინი** | 38,746 |
| 5 | **სისაკი** | 33,049 |
| 6 | **ველიკა–გორიცა** | 31,341 |
| 7 | **ბელოვარი** | 27,099 |
| 8 | **კოპრივნიცა** | 23,896 |
| 9 | **ზაპრეშიცი** | 19,574 |
| 10 | **სამობორი** | 15,867 |
| წყარო: ხორვატიის სტატისტიკის ბიურო, 2011 წლის აღწერა |

სქოლიო
------

1. ↑  Frucht, Richard C. (2004). *Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture*, illustrated,  ABC-CLIO,   გვ. 413. ISBN 1576078000. ციტირების თარიღი: 15 August 2012.
**მოსკოვის სერაფიმ საროველის ტაძარი** (რუს. Храм Святого Преподобного Серафима Саровского) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია 1900 წელს. მდებარეობს მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის მოჟაისკის რაიონში. მისამართი ბაგრიცკის ქუჩა № 10

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძრის ისტორია იწყება, 1900 წელს სპასკის მაზრაში ქალთა თავშესაფრის ორგანიზებით, რომელიც მოგვიანებით გადაკეთდა პოლუნინის ქალთა თემად. თავშესაფარმა სახელწოდება მიიღო დაამაარსებელ ვასილ ივანეს ძე პოლუნინის სახელისაგან. 1906 წელს ერთ-ერთმა მეფსალმუნემ, სოფელ კრილატსკოეს მახლობლად, ადგილობრივი გლეხების მიერ გადაცემულ მიწაზე დაიწყო ტაძრის მშენებლობა არქიტექტორ ვიაჩესლავ ჟიგარდლოვიჩის პროექტის მიხედვით. 

1909 წლის 9 აგვისტოს ტაძარი აკურთხა რიაზანისა და მიხაილოვსკის ეპისკოპოსმა ნიკოდიმმა. 1915 წელს ტაძრის მახლობლად დაიწყო სამრეკლოს, ჭიშკრისა და საყოფაცხოვრებო შენობების მშენებლობა, თუმცა საბოლოოდ მშენებლობა არ დასრულებულა. 1917 წელს მეტოქი გადააკეთეს სერაფიმე საროველის თემად და დაუქვემდებარეს მოსკოვის ეპარქიას, საზოგადოება ასევე ცნობილი იყო, როგორც კუნცევოს მონასტერი.

მონასტერი გააუქმეს 1922 წელს, ხოლო ტაძარი გადააქციეს სამრევლოდ, გაიტაცეს ყველანაირი ღირებულება, მაგრამ ღვთისმსახურება არ შეწყვეტილა. 1924-1925 წლებში ეკლესიას რემონტი ჩაუტარდა მრევლის ფინანსებით. ეკლესია დახურეს 1927 წელს. შენობის მფლობელი ხშირად იცვლებოდა, თავიდან შენობაში განათავსეს საბავშვო განყოფილება, შემდეგ სამრეწველო განყოფილება. 1994 წელს კერძო სატრანსპორტო საშუალებებმა შენობის დანგრევა დაიწყეს, მაგრამ ადგილობრივთა ზრუნვის შედეგად, დანგრევა შეწყდა.

2000 წელს ეკლესია სავინო-სტოროჟევის მონასტრის მეტოქი გახდა.

2001 წელს შეიქმნა ორსართულიანი ტაძრის პროექტი, რომლის აშენებაც ივარაუდება სამლოცველოს ადგილზე.

ლიტერატურა
----------

* Паламарчук П. Г. Окраины Москвы. Инославие // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — М.: Астраль, 2004. — Т. 3. — С. 179 — 183. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.
* Денисов Л. И. Православные монастыри Российской империи. — М.: издание Ступина А. Д. 1908. — С. 730.

სქოლიო
------

1. ↑  История храма преподобного Серафима Саровского в Кунцеве.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-11. ციტირების თარიღი: 2018-04-19.
**მოსკოვის სამების ტაძარი** (რუს. Храм Живоначальной Троицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1804 წელს და გაგრძელდ რამდენიმე ეტაპად: 1804-1811, 1815-1824, 1826-? წლებში. ტაძარს აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

პირველი ეკლესია აღნიშნულ ადგილზე ააგეს სავარაუდოდ 1630-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც ქალაქის სამხრეთ ნაწილებში დასახლდნენ სტრელცები. ახალ ეკლესიაზე პირველი დოკუმენტური მტკიცებულება თარიღდება 1642 წლით.

პირველი ქვის ეკლესია ააგეს ჩიგირინის ბრძოლის აღსანიშნავად. მშენებლობაზე თანხმობა მიიღეს 1678 წელს, მაგრამ იგი დაიწყო არაუგვიანეს 1686 წლისა. აღნიშნული ეკლესია გააფართოეს ეგვტერების ხარჯზე 1706, 1734 და 1788 წელს. 

XIX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ძველი ტაძრის ნაგებობის შეცვლა ახალი ქვის ტაძრით. 1804 წელს კლვლავ მიაშენეს სატრაპეზო, ამავე წელს საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ძირითად, ერთგუმბათიან ეკლესიას, რომლის შავი სამუშაოები დასრულდა 1812 წლამდე. 1812 წლის მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს ეკლესია დაიწვა და აღადგინეს 1815 წლისთვის, ხოლო სრულიად აღდგენა მოხდა 1824 წლისთვის. 1826 წელს პიატნიცკის ქუჩის გაფართოების გამო ძველი სამრეკლო დაანგრიეს, ხოლო ახალი ააშენეს ფიოდორ მიხეილის ძე შესტაკოვისა და ნიკოლოზ ილიას ძე კოზლოვსკის პროექტის მიხედვით. გალავანი და საეკლესიო მსახურთა სახლი დაასრულეს 1838 წელს. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა არაუადრეს 1929 წლისა, ხოლო გაიხსნა 1994 წელს. ტაძარში გაიხსნა ასევე წმინდა-ტიხონის მართლმადიდებლური ინსტიტუტი. ღვთისმსახურებას ასრულბს ინსტიტუტის რექტორი ვლადიმირ ვორობიოვი, ასევე ინსტიტუტის მღვდელი მასწავლებლები.

ლიტერატურა
----------

* Памятники архитектуры Москвы. Замоскворечье. М. «Искусство», 1994, ISBN 5-210-02548-9, c. 263—264

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Троицкая церковь на temples.ru

სქოლიო
------

1. 1 2  Храм Троицы Живоначальной в Вешняках (в б. Лужниках) при Православном Свято-Тихоновском Богословском институте
**ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ტაძარი** (რუს. Храм иконы Божией Матери «Всех Скорбящих Радость») — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მისამართზე დუბინინის ქუჩაზე № 9/3․

ტაძარი ცნობილია ფლოროსისა და ლავროსის სახელით. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე, ხოლო ეგვტერები მოციქულების პეტრესა და პავლეს და ფლოროსისა და ლავროსის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძარი პირველად მოიხსენიება 1625 წელს. თავდაპირველად ეკლესია ამავე სახელწოდებით მდებარეობდა პოლიანკის რაიონში, სადაც მაშინ მდებარეობდა იამის სლობოდაში. 1593 წელს სლობოდა გადაიტანეს ზაცეპში და აქვე ააშენეს ამავე სახელწოდების ეკლესია. 1628 წელს ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე, ხოლო ეგვტერები ფლოროსისა და ლავროსის სახელზე. 1739 წლის მონაცემებით უკვე არსებობს მეორე ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1738 წლის ხანძარმა მთლიანად გაანადგურა ნაგებობა. ახალი ტაძრის მშენებლობის უფლება იირეს 1739 წელს, ამავე წლის ბოლოს ახალი ტაძრის მშენებლობა დასრულდა. ახალი ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე.1835 წელს ამპირის სტილში, არქიტექტორ ორდენოვის პროექტით გადააკეთეს ეგვტერები, სატრაპეზო და სამრეკლო. 1909 წელს ტაძარს მიამატეს დასავლეთის ნაგებობები.

1924 წელს ტაძარში მოაგროვეს მოსკოვის დახურული ტაძრებიდან საეკლესიო ჭურჭელი, ხატები და სიწიმინდეები. 1937 წელს დააპატიმრეს ტაძრის წინამძღვარი და 1938 წლის შუა პერიოდამდე ღვთისმსახურება ეპიზოდურად მიმდინარეობდა. 1938 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და შენობა გადაეცა მეტალოგრაფიული ფაბრიკის საამქროს. 1957 წელს მოანგრიეს სამრეკლოს ზედა ნაწილი. 1960 წელს ეკლესიას არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა და სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა. 

ტაძრის რუსული მართმადიდებელი ეკლესიისადმი გადაცემის გადაწყვეტილება მიიღეს 1991 წლის 8 იანვარს. 1991 წლის 6 აპრილს, აღდგომას, აღესრულა პირველი ღვთისმსახურება.

ლიტერატურა
----------

* Паламарчук П. Г. Москва в границах 1917 года // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астраль, 2004. — Т. 3. — С. 304-307. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.
* Забелин И. Е. Материалы для истории, археологии и статистики города Москвы. — Москва: издательство Московской Городской думы, 1884. — Т. 1. — С. 871.
* Указатель московских церквей / сост. Александровский М.. — Москва: Русская Печатня, 1915. — С. 16. — 75 с.
* Москва. Энциклопедический справочник.. — Москва: Большая Российская Энциклопедия. 1992.
**მოსკოვის სერგი რადონეჟელის ტაძარი** (რუს. Храм Сергия Радонежского) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის დასავლეთ დეგუნინოს რაიონში. მისამართი: იჟორსკის ქუჩა № 1․ ტაძრის არქიტექტორია ვლადისლავ გრუძინი.

მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სერგი რადონეჟელის სახელზე. ეგვტერები კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ხის ტაძარი სოფელ ბუსინოვოში, ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება XVI საუკუნის მეორე ნახევარში. 1770 წელს როდესაც სოფელი ბუსინოვო გახდა სახელმწიფო, ეკლესია ხელახლა ააშენეს, სოფლის მოსახლეობის შემოწირულობებით. 1854 წელს ხის ეკლესია ძლიერ დაძველდა, მის ადგილზე ააშენეს ახალი ქვის ეკლესია გლეხის ივანე ბუსურინის ფინანსებით. ტაძრის მშენებლობის შესახებ ლოცვა-კურთხევა გასცა მოსკოვის მიტროპოლიტმა ფილარეტმა. ორეგვტერიანი ტაძრის პროექტი გადაამუშავა სახელმწიფო პალატის არქიტექტორმა ვლადისლავ გრუძინმა. ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს სასაფლაოზე, არსებული ეკლესიის გევრდით. ძირითადი სამუშაოები დასრულდა 1857 წელს. ტაძრის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია, სხვადასხვა წყარო სხვადასხვა თარიღს მიუთითებს. კერძოდ 1858, 1859, 1860 წლები. არსებობს მოსაზრება, რომ ეს თარიღები არის ეგვტერების კურთხევის წლები. ძველი ხის ეკლესია დაშალეს ვა მის ადგილზე ააგეს სამლოცველო. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1940 წელს, თუმცა 1937 წლიდან უკვე არ ფუნქციონირებდა. სამრეკლო მოანგრიეს მეორე იარუსამდე. ეკლესიის შენობა მნიშვნელოვნად გადააკეთეს და მასში განათავსეს მცირე ქარხანა. 1980 წლიდან შენობა მიატოვეს და თანდათან მოძველდა. პირველი მცდელობა გაეხსნათ ტაძარი მოხდა 1988 წელს, მაგრამ უარი მიიღეს. თანხმობა მიიღეს მხოლოდ 1990 წელს. ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა 1992 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Паламарчук П. Г. Окраины Москвы. Инославие // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астраль, 2004. — Т. 4. — С. 70 — 74. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.
**პელაგია ნაცვლიშვილი** — (დ. 1853, თბილისი — გ. 31 მაისი, 1878) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
---------

პელაგია ნაცვლიშვილი იყო ერთ-ერთი პირველი ქართველი ექიმი ქალი და ქართველ ქალთაგან ერთ-ერთი პირველი, ვინც ფეფო ელიოზიშვილთან, კეკე მელიქიშვილთან და მარიამ წერეთელთან ერთად, სასწავლებლად შვეიცარიაში გაემგზავრა. სწორედ ეს კი ნამდვილად იყო, ნიკო ნიკოლაძის მცდელობის შედეგი. სწორედ მისი ინიციატივა იყო, თბილისისა და ქუთაისის ქალთა სასწავლებლების საუკეთესო მოსწავლეები განათლების მისაღებად ევროპაში გაეგზავნათ და მისი დამსახურებით ამ პერიოდში არაერთი სტუდენტი გააგზავნეს ევროპაში სასწავლებლად. 

ჯერ კიდევ 1871-1878 წლებში ციურიხის უნივერისიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე სწავლობდა. სწორედ ამ პერიოდში იგი აქტიურად იყო ჩართული ქართველ სტუდენტთა საზოგადოება „უღელის" საქმიანობაში, რომელიც მათ ნიკო ნიკოლაძის, გიორგი წერეთლისა და სერგეი მესხის ხელმძღვანელობით დააარსეს. 

1875 წლის ზაფხულის სემესტრიდან პელაგია ციურიხში უკვე ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტთა შორისაა, სადაც წყვეტით ორ სემესტრს სწავლობს.

პელაგია ნაცვლიშვილმა, რომელიც ევროპაში სასწავლებლად ოჯახთან ერთად იყო ჩასული, უსახსრობის გამო, სამშობლოში დაბრუნება ვერ შეძლო და შვეიცარიაში, მოუწია ექიმად მუშაობა. შვეიცარიაში მძიმე სენით ტუბერკულოზით დაავადების გამო, იგი 1878 წლის 31 მაისს გარდაიცვალა. პელაგია დაკრძალულია ციურიხში.

"მაისის თვრამეტს გარდაიცვალა ციურიხში ყველა მისი ნაცნობის დიდად სამწუხაროდ პელაგია ნაცვალოვი. ამ ქალმა ადრე გაიგო ქალების საზიზღარი დამოკიდებული მდგომარეობა და გადაწყვიტა ან თავი დაახწიოს ამ მდგომარეობას და ან თან გადაჰყვეს. ამ აზრით წავიდა ის ამ ექვსი წლის წინათ სამზღვარ გარეთ და ყველა მისი ნაცნობები დაამტკიცებენ, რომ განსაკუთრებული ენერგიით მიჰყო სწავლას ხელი... ერთხელ ერთმა დაახლოვებულმა ნაცნობმა უთხრა იმას ჩემო, (მიცვალებულს ასე ეძახოდნენ), რა კი აგრე გულით და სულით მოგინდომებია სწავლის შესრულება პატარა ხანს მაგ შენს გულკეთილობას მოუკელი, მატერიალურად სხვებს კი ნუ ეხმარები, შენსავ თავს დაეხმარე. ჯერ შენს მიზანს მისწვდი და მერე გააკეთე რაც კეთილი საქმე გინდოდეს. აი იმან რა უპასუხა ეს იმას ემსგავსება, რომ ვინმემ თქვას ჯერ სხვებს გავქურდავ, გამდიდრდები და მერე გაჭირვებულებს დავეხმარები. არა ჩემო მეგობარო, მე მატერიალური ნაკულევანება არ მაშინებს, იმდენი ყოველთვის მაქვს, რომ კუჭის ცარიელობამ სწავლაში არ დამაპრკოლოს და თუ ყველაგვარ შეძლებას მოკლებული ვარ ეს უფრო გულ-და-გულ მამუშავებს, რომ ჩქარა ჩემი სწავლით მეტი შევიძინო და მეტის გაკეთებაც შემეძლოს"...

რესურსები ინერნეტში
-------------------

* %E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%9D-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%94/n59/ ბიოგრაფია დაარქივებული 2020-02-13 საიტზე Wayback Machine.
* პელაგია ნაცვლიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  გაზეთი "დროება" # 138, 12 მკათათვე, 1878, პელაგია ნაცვალოვი, ნეკროლოგი.