**ნევადო-დელ-რუისი** (ესპ. Nevado del Ruiz), ასევე **ლა-მესა-დე-ერვეო** (ერვეოს მაგიდა) ან **კუმანდაი** კოლუმბამდელ ადგილობრივთა ენაზე — ვულკანი კოლუმბიაში, კალდასისა და ტოლიმის დეპარტამენტების საზღვარზე, დედაქალაქ ბოგოტიდან 129 კილომეტრით დასავლეთით. ნევადო-დელ-რუისი სტრატოვულკანია, შედგება ლავის მრავალი ფენისგან, რომელსაც ენაცვლება გაქვავებული ვულკანური ფერფლისა და პიროკლასტებისაგან. ვულკანი აქტიურია დაახლოებით ბოლო ორი მილიონი წლის მანძილზე, პლეისტოცენისა და გვიანდელი პლიოცენის ეპოქებში, გააჩნია ამოფრქვევის სამი ძირითადი პერიოდი. ამჟამინდელი ვულკანური კონუსი ჩამოყალიბდა ამოფრქვევის მიმდინარე პერიოდში, რომელიც 150 ათასი წლის წინ დაიწყო.

როგორც წესი, ნევადო-დელ-რუისზე ხდება პლიანიანური ამოფრქვევები, რომლის დროსაც წარმოიქმნება გაზისა და კლდის პიროკლასტური ნაკადები. ეს ამოფრქვევები ხშირად განაპირობებს ლაჰარებს (ტალახისა და ნამსხვრევების ნაკადი), რაც საფრთხეს უქმნის ადამიანებსა და გარემოს. მსგავსი ამოფრქვევების საფრთხეს ზრდის ის ფაქტი, რომ ცხელი გაზი და ლავა ადნობს მთის თოვლის საფარს, რის შედეგადაც ნაკადს წყლის დიდი რაოდენობაც ემატება. 1985 წლის 13 ნოემბერს პატარა ამოფრქვევამ წარმოქმნა უზარმაზარი ლაჰარი, რომელმაც დაანგრია და დამარხა ტოლიმის დეპარტამენტის ქალაქი არმერო, რასაც 25 000 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ამ მოვლენას მოგვიანებით არმეროს ტრაგედია უწოდეს. მსგავსი, მაგრამ ნაკლებად მსხვერპლიანი მოვლენები მოხდა 1595 და 1845 წლებში, როდესაც მცირე ამოფრქვევას უზარმაზარი ლაჰარი მოჰყვა.

ვულკანი მიეკუთვნება ლოს-ნევადოსის ბუნების ეროვნულ პარკს, რომელიც ასევე მოიცავს სხვა რამდენიმე ვულკანს. ნევადო-დელ-რუისის მწვერვალი დაფარულია ფართო მყინვარებით, რომლებმაც 1985 წლიდან, გლობალური დათბობის შედეგად მნიშვნელოვნად უკანდახევა დაიწყო. ვულკანი საფრთხედ რჩება მიმდებარე ქალაქებისა და სოფლებისათვის, შესაძლო ამოფრქვევებისა და ლაჰარების საფრთხის ქვეშ დაახლოებით 500 000 ადამიანი იმყოფება.

გალერეა
-------

* ნევადო-დელ-რუისის თანამგზავრული რადარული სურათინევადო-დელ-რუისის თანამგზავრული რადარული სურათი
* აერო-ფოტოაერო-ფოტო
* 1985 წლის ამოფრქვევის წინ1985 წლის ამოფრქვევის წინ
* არმერო მდებარეობდა ფოტოს ცენტრში. გადაღებულია 1985 წლის ნოემბრის ბოლოს, ამოფრქვევიდან ცოტა ხანში.არმერო მდებარეობდა ფოტოს ცენტრში. გადაღებულია 1985 წლის ნოემბრის ბოლოს, ამოფრქვევიდან ცოტა ხანში.
* ნევადო-დელ-რუისი ქალაქ მანისალესიდან, 2006 წ.ნევადო-დელ-რუისი ქალაქ მანისალესიდან, 2006 წ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კოლუმბიის ვულკანების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნევადო-დელ-რუისი***

* Observatorio vulcanológico de Manizales - Ingeominas დაარქივებული 2013-05-08 საიტზე Wayback Machine.
* Nevado del Ruiz: Summary", Global Volcanism Program, Smithsonian Institution დაარქივებული 2017-06-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  General Data – Los Nevados. Parques Nacionales Naturales de Colombia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 15, 2007. ციტირების თარიღი: March 29, 2009.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ანდების ვულკანები |
| --- |
|  |
| ჩრდილოეთი ვულკანური ზონა (6° ჩ.გ.–3° ს.გ.) | 
* ნევადო-დელ-რუისი
* ნევადო-დელ-უილა
* გალერასი
* კაიამბე
* რევენტადორი
* პიჩინჩა
* ანტისანა
* ილინისა
* კოტოპახი
* კილოტოა
* ტუნგურაუა
* სანგაი
 |
|  |
| ცენტრალური ვულკანური ზონა (15°–27° ს.გ.) | 
* ამპატო
* კოროპუნა
* საბანკაია
* ჩაჩანი
* მისტი
* უბინასი
* უაინაპუტინა
* პარინაკოტა
* ირუპუტუნკუ
* სერო-დელ-ასუფრე
* საირეკაბური
* პაკანა
* ლიკანკაბური
* ლასკარი
* ლიულიაილიაკო
* გალანი
* ნევადო-სან-ფრანცისკო
* ოხოს-დელ-სალადო
 |
|  |
| სამხრეთი ვულკანური ზონა (33°–46° ს.გ.) | 
* ტუპუნგატო
* ტუპინგატიტო
* მაიპო
* კალაბოსოსი
* დესკაბესადო-გრანდე
* სერო-ასული
* ნევადო-დე-ლონგავი
* ნევადოს-დე-ჩილანი
* ანტუკო
* კოპაუე
* კალიაკი
* ლონკიმაი
* ლიაიმა
* სოლიპული
* ვილიარიკა
* კეტრუპილიანი
* ლანინი
* მოჩო-ჩოშუენკო
* სარან-ლოს-ვენადოსი
* პუიეუე
* ოსორნო
* კალბუკო
* ორნოპირენი
* მინჩინმავიდა
* ჩაიტენი
* კორკოვადო
* საი
* მაკა
* სერო-ჰუდსონი
 |
|  |
| სამხრეთი ვულკანური ზონა (49°–55° ს.გ.) | 
* ლაუტარო
* ვიედმა
* აგილერა
* რეკლიუ
* ბერნი
* ფუეგუინო
 |

 |