recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ემილი ოლივია ლორა ბლანტი** (ინგლ. Emily Olivia Laura Blunt; დ. 23 თებერვალი, 1983) — ოქროს გლობუსის მფლობელი ინგლისელი მსახიობი, განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში „ჩემი სიყვარულის ზაფხული" და „ეშმაკი ატარებს პრადას". მან მოიპოვა ოქროს გლობუსი, როგორც საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელმა ქალმა მსახიობმა, BBC-ის ტელე-ფილმისათვის „გიდეონის ქალიშვილი" და ამავე დაჯილდოების ცერემონიალზე იყო ნომინირებული ფილმისათვის „ეშმაკი ატარებს პრადას".

ბიოგრაფია
---------

ემილი ბლანტი არის როჰამპტონიდან (ლონდონი, ინგლისი). ის ერთ-ერთია ოთხი დედმამიშვილიდან, რომლებიც ადვოკატი მამისა და მასწავლებელი დედის ოჯახში დაიბადნენ. მისი ბიძა არის კრისპინ ბლანტი, კონსერვატორი, პარლამენტის წევრი. 16 წლის ასაკში ბლანტმა ჩააბარა ექვსწლიან კოლეჯში — ჰარტვუდ ჰაუსში, რომელიც ცნობილია თავისი ხელოვნებისათვის მზადების პროგრამებით. სწორედ ამ კოლეჯში მოხიბლა მან ერთ-ერთი აგენტი.

ემილი ცხოვრობს ლონდონსა და ვანკუვერში. ის თავის მეგობარ ბიჭთან, კანადელ მომღერალ მაიკლ ბუბლეისთან ერთად ცხოვრობს, რომელსაც ის პირველად მელბურნში, ავსტრალიის სატელევიზიო დაჯილდოებაზე შეხვდა 2005 წელს. როცა ისინი შეხვდნენ მაიკლს ბლანტი სატელევიზიო პროდიუსერი ეგონა. მოგვიანებით ემილიმ ბეკ-ვოკალი ჩაწერა ბილი პოლის სიმღერის „*Me and Mrs. Jones*"-ის მაიკლისეული ქავერ-ვერსიისათვის, რომელიც შევიდა ალბომში სახელწოდებით „*Call Me Irresponsible*".

ფილმოგრაფია
-----------


| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | ს |  *ჰენრი VIII*  |  *Henry VIII*  | კათრინ ჰოვარდი |
| 2004 | ფ |  *ჩემი სიყვარულის ზაფხული*  | *My Summer of Love* | ტამსინი |
| 2005 | ტფ |  *გიდეონის ქალიშვილი*  | *Gideon's Daughter* | ნატაშა |
| 2006 | ფ |  *ეშმაკი ატარებს პრადას*  | *The Devil Wears Prada* | ემილი ჩარლტონი |
| 2007 | ფ |  *ჩარლი უილსონის ომი*  | *Charlie Wilson's War* | ჯეინ ლიდი |
| 2009 | ფ |  *ახალგაზრდა ვიქტორია*  | *The Young Victoria* | დედოფალი ვიქტორია |
| 2011 | ფ |  *რეგულირების ბიურო*  | *The Adjustment Bureau* | ელის სელასი |
| 2011 | ფ |  *მაპეტები*  | *The Muppets* | კამეო |
| 2012 | ფ |  *ორაგულზე თევზაობა იემენში*  | *Salmon Fishing in the Yemen* | ჰარიეტი |
| 2013 | ფ |  *არტურ ნიუმენი*  | *Arthur Newman* | შარლოტ ფიცჯერალდი |
| 2014 | ფ |  *ხვალინდელი დღის კიდეზე*  | *Edge of Tomorrow* | რიტა ვრატასკი |
| 2014 | ფ |  *ტყეში*  | *Into the Woods*  | მცხობელის ცოლი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ემილი ბლანტი***

* 

* ემილი ბლანტი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* მსახიობის ინტერვიუ ჟურნალ Empire-სთვის
* ემილი ბლანტის რუსული ფან-საიტი დაარქივებული 2019-03-26 საიტზე Wayback Machine.
**ბილიანა პლავშიჩი** (სერბ. Биљана Плавшић; დ. 7 ივლისი, 1930, ტუზლა, იუგოსლავიის სამეფო) — სერბთა ეროვნული მოძრაობის პოლიტიკური მოღვაწე იუგოსლავიის ყოფილი რესპუბლიკის ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ბიოლოგი, პროფესორი. 

1996-1998 წლებში იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი. 

2000-იანი წლების დასაწყისში საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებში გაასამართლა და მიუსაჯა 11 წლიანი პატიმრობა. გაათავისუფლეს 2009 წელს.

ბიოგრაფია
---------

### პოლიტიკური კარიერა

ნაციონალისტების გამარჯვების შემდეგ შევიდა სერბთა კოლექტიური პრეზიდენტიობის შემადგენლობაში. იყო ბოსნიელი სერბების რადოვან კარაჯიჩის ახლო თანამებრძოლი. 

აქტიურად მონაწილეობდა 1992-1995 წლების ომში. მიიღო „რკინის ქალბატონის" ტიტული 1994 წელს სლობოდან მილოშევიჩის წინააღმდეგ გმირული წინააღმდეგობისათვის. 

1996 წელს შეცვალა რადოვან კარაჯიჩი სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მან თავისი ხანმოკლე პრეზიდენტობა სერბეთის ხელისუფლების შიდა წინააღმდეგობებში გაატარა: სერბთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთი ნაწილი ცენტრით პალეში იყო კარაჯიჩის მომხრე, ხოლო დასავლეთი ნაწილი ცენტრით ბანია-ლუკა, მისი მომხრე იყო. ამ წინააღმდეგობის დროს პლავშიჩს მხარი დაუჭირა საერთაშორისო ძალებმა. 1997 წლის არჩევნების შედეგად პლავჩიშმა ჩამოაყალიბა კოალიციური მთავრობა მილორად დოდიკის მეთაურობით.

1998 წლის არჩევნებში განიცადა მარცხი. პრეზიდენტი გახდა ულტრამემარცხენე ნიკოლა პოპლაშენი. 

2001 წლის 11 იანვარს ბილიანა პლავშიჩი თავისი ნებით ჩაბარდა საერთაშორისო ტრიბუნალს ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე ჰააგაში. იგი დაადანაშაულეს სამხედრო დანაშაულში, გენოციდში და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულში ბოსნიის ომის დროს. 2002 წლის ბოლოს მან აღიარა ბოსნიის ომის დროს ჩადენილი დანაშაული. 2003 წლის 27 თებერვალს მიუსაჯეს 11 წელი. სასჯელს საკუთარი არჩევანით იხდიდა შვედეთის ქალთა კოლონია ხინსებერგში. გაათავისუფლეს 2009 წლის 27 ოქტომბერს. 

გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობს სერბეთში და აქვს სერბეთის მოქალქეობაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „Biljana Plavsic: Serbian iron lady". BBC News. 2003-02-27.
* FitzPatrick, Patrick (2000-06-05). „It Isn't Easy Being Biljana". Central Europe Review. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-19. ციტირების თარიღი: 2019-01-03.
* ICTY's page on Plavšić case
* Article in Serbian in Glas Javnosti
* BBC Profile On Biljana Plavšić დაარქივებული 2007-12-23 საიტზე Wayback Machine.
* Article and video in Swedish on Sveriges Television's website.

სქოლიო
------

1. ↑  Биляна Плавшич. Истории Людей (30.11.2005).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-09.
2. ↑  Энгельгардт Г. Н. Республика Сербская в Боснии и Герцеговине. Возникновение и эволюция (1990—2006 гг.). Диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук. — М. 2015. — С. 168—169. Режим доступа:
3. ↑  Энгельгардт Г. Н. Республика Сербская в Боснии и Герцеговине. Возникновение и эволюция (1990—2006 гг.). Диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук. — М. 2015. — С. 171—176. Режим доступа:
4. ↑  Биляна Плавшич выбрала шведский «санаторий», «Молодёжь Эстонии», 1.07.03
**გერუსია** (ბერძ. γερουσία < γέρων — მოხუცი, უხუცესი) — უხუცესთა საბჭო ძველი საბერძნეთის ქალაქ-სახელმწიფოებში. გერუსია მემკვიდრეობით გადმოვიდა პირველყოფილური წყობიდან, სადაც უხუცესთა საბჭო ტრადიციული სახელისუფლებო ტრიადის (ბელადი – უხუცესთა საბჭო – სახალხო კრება) შუა ელემენტი იყო, მან არსებობა გააგრძელა ჰომეროსის ეპოქაშიც (ძვ. წ. XI–IX სს.), როდესაც პატრიარქალური სამეფო ხელისუფლების მატარებლები მნიშვნელოვან საქმეებს წინასწარ უხუცესთა საბჭოსთან ერთად განიხილავდნენ (ჰომეროსი, ილიადა II 53), და უფრო გვიანაც, არქაიკის პერიოდში (ძვ. წ. VIII–VI სს.), სადაც იგი სახელმწიფო საბჭოდ გადაიქცა (მაგ. კორინთში კიფსელესა და მისი მემკვიდრეების ტირანიის დამხობის შემდეგ, ძვ. წ. VII ს.). გერუსია ყველაზე მეტად ცნობილია ძველ სპარტაში. სავარაუდოდ, სპარტის გერუსიის შემქმნელი უნდა იყოს ლეგენდარული კანონმდებელი ლიკურგე. იგი შედგებოდა 28 უხუცესისგან, რომლებსაც სახალხო კრებაზე ირჩევდნენ 60 წელს გადაცილებული პატივსაცემი მოქალაქეებისგან, და 2 მოქმედი მეფისგან (ასაკის მიუხედავად), ასე რომ სპარტის გერუსიაში სულ 30 წევრი იყო. იგი უმაღლეს სათათბირო და სასამართლო ორგანოს წარმოადგენდა, რომელიც განიხილავდა გადაწყვეტილებათა პროექტებს სახალხო კრებაზე გატანამდე და სისხლის სამართლის საქმეებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერუსია - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 2021-02-04

სქოლიო
------

1. 1 2  *Фролов Э. Д.* Герусия // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М. 2007. — стр. 20.
2. ↑  *წერეთელი ა.*, ძველი საბერძნეთი, ტ. I, თბილისი: „განათლება", 1966.
ვლახეთის რუკა (ყვითლად) რუმინეთში
**ვლახეთი** (ასევე **ვალაქია**, Walachia; რუმინ.: Ţara Românească ან „რუმინული მიწა") — რუმინეთის ისტორიული და გეოგრაფიული ოლქი. ხშირად მოიხსენიება როგორც „მუნტენია" მისი ტრადიციული ორი უფრო ვრცელი რეგიონის ჩათვლით. სამთავრო, დაფუძნებული ბასარაბ I-ის მიერ გვიანდელ შუა საუკუნეებში. მე-19 საუკუნეში ვლახეთი გაერთიანდა მოლდავეთთან და რუმინეთი ჩამოყალიბდა.

ისტორია
-------

ვლახეთის ისტორია უძველეს პერიოდში იწყება. დაკიის ტერიტორია, რომელზეც ვლახეთი მდებარეობს, ცნობილია როგორც ადამიანის ცივილიზაციის უძველესი ცენტრი რამდენიმე ათასწლეულის განმავლობაში. ეს მტკიცდება ძველბერძნული წყაროებითაც, სადაც აღმოსავლეთ კარპატების რაიონი აღწერილია (იხ. ძველბერძნული მითოლოგია), როგორც მთიანეთი, სადაც ზაფხულობითაც კი არ დნება თოვლი ანუ ღმერთების მხარე. ამ ტერიტორიას სხვა ავტორებიც ახსენებენ, მაგალითად, იორდანი, ფლავიუსი, პრიისკუსი, პროკოფი კესარიელი. თუკი რუმინელი ისტორიკოსები დაკიაზე საუბრობენ, ძველი ავტორები დაკიის ტერიტორიაზე დიდი სკვითეთის ქალაქებზე მიუთითებენ, მათ შორის, ქალაქ ტომისზე, დობრუჯაზე, რომელიც იმპერატორ კონსტანტინეს დროს სახელს იცვლის და კონსტანცა ხდება. ძველი ბერძნები კი ოლიმპოს უწოდებდნენ სკვითების მმართველის სარმიზეგეტუსის (სიტყვასიტყვით; sarm\_ize\_getus\_a / საერთოგეტური) მთის რეზიდენციას. ამ ტერიტორიაზე ქრისტიანობა გავრცელდა მოციქულ წმინდა ანდრიას წყალობით, რომელმაც 62 წელს საეპისკოპოსო დააარსა ბიზანტიაში, ოდესოსსა (ვარნა) და ტომისში (თანამედრ. კონსტანცა), ასევე ქრისტიანი დევნილების ხელშეწყობით, რომლებიც რომის იმპერიის დევნას დაკიაში აფარებდნენ თავს.

105 წელს IV იტალიური ლეგიონისა და მიოზიიდან, დუნაის სამხრეთით, დამხმარე სამხედრო ნაწილების მეთაურობით იმპერატორი ტრაიანე დაკიაში შეიჭრა. ძირითადი საბრძოლო მოქმედებები მუნტენიის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. სწორედ მაშინ დაეცა და დაინგრა სარმიგეტუსა. 106 წლიდან გეტური წარმოშობის ხალხებით დასახლებული დაკიის სამხრეთ-დასავლეთი ტერიტორია რომის იმპერიის დაქვემდებარებაში გადავიდა და დაკიის პროვინციად იწოდა. ოკუპაცია 271-275 წლებამდე გაგრძელდა. ამ პერიოდის დაკიის ტერიტორიაზე ძველი ავტორები ორ უმსხვილეს მხარეს ახსენებენ: *გეპიდია* (ტრანსილვანიის შემდეგ) და მუნტენიის ტერიტორიაზე - *როქსოლანია*. 275 წელს დიდმა სკვითეთმა საბოლოოდ მოახერხა რომის იმპერიისგან უკან წაერთმია დაკიის სამხრეთი და დასავლეთი, ეს კი მას მერე მოხდა, რაც დაკიელი გეტები ჰუნების რიგებში შევიდნენ. მოკლე ხანში ჰუნებმა რომს შეუტიეს. რომის დაცემის შემდეგ ვლახეთში დინასტიები ერთი მეორის მიყოლებით იცვლებოდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 439.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვლახეთი***

* ვლახეთის და მოლდავეთის შუა საუკუნეების მონეტები

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 რუმინეთის ისტორიული ოლქები |
| --- |
|  |
| 
* ბესარაბია
* ვლახეთი
* ბანატი
* სამხრეთი ბუკოვინა
* დობრუჯა
* კრიშანა
* სამხრეთი მარამურეში
* მოლდოვა
* მუნტენია
* ოლტენია
* ტრანსილვანია
 |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ყაზბეგი**. |

**გაბრიელ ყაზიბეგის ძე ყაზბეგი** (ყაზიბეგიშვილი, ნამდვილი გვარი — ჩოფიკაშვილი; დ. დაახლ. 1760 — გ. 10 მარტი, 1817, სტეფანწმინდა; დაკრძალულია იქვე, საგვარეულო ეკლესიის ეზოში) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ხევის მმართველი. მწერალ ალექსანდრე ყაზბეგის პაპა.

სტეფანწმინდის მოურავის ყაზიბეგ ჩოფიკაშვილის ძე. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1788 წელს ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-მ სტეფანწმინდის მოურავად გაბრიელი დანიშნა; შემდეგ აზნაურობაც ებოძა. მასვე ევალებოდა დარიალის ხეობის დაცვა და რუსეთთან დამაკავშირებელი გზის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. გაბრიელ ჩოფიკაშვილი განსაკუთრებით დაწინაურდა რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის (1801) შემდეგ. რუსეთის ჯარის საქართველოში გადაადგილების მხარდაჭერისთვის მოურავი (რუსული დოკუმენტებით — კაპიტან-ისპრავნიკი გაბრიელ კაზიბეკოვი) ოქროს მედლით (იმპერატორ ალექსანდრე I-ის გამოსახულებით ცისფერ ბაბთაზე) დააჯილდოვეს, 1803 წელს კი მაიორის წოდება მიანიჭეს. ამავე პერიოდში გაბრიელმა გვარად „ყაზბეგი" აირჩია. რუსეთის წარმომადგენლები მისივე გვარსახელის მიხედვით ყაზბეგს უწოდებდნენ სოფელ სტეფანწმინდასაც. ხევში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა, მაგრამ 1804 წელს აჯანყებულმა მთიულებმა მისი გადაბირება ვერ შეძლეს და გაბრიელ ყაზბეგი ბოლომდე რუსეთის ერთგული დარჩა როგორც 1804 წლის გამოსვლების, ასევე 1812 წლის კახეთის აჯანყების დროს. მისი ორივე ვაჟი — მიხეილი და ნიკოლოზი რუსეთის არმიაში მსახურობდნენ. გაბრიელ ყაზბეგი არის მისი შვილიშვილის, ალექსანდრე ყაზბეგის რომან „ელგუჯას" ერთ-ერთი პერსონაჟის — სვიმონ ჩოფიკაშვილის პროტოტიპი.

ლიტერატურა
----------

* ხევი / სერგი მაკალათია. ტფილისი : სასწავლო-პედაგოგიური სექტორი, 1934;
* მასალები ალექსანდრე ყაზბეგის ბიოგრაფიისათვის : ყაზბეგების საგვარეულოს მოღვაწენი / ვანო შადური ; რედაქტორი: ს. ჯორბენაძე ; თბილისი : თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა , 1985; გვ. 19-27.
**გერულფ II** (გერმ. Gerulf II. von Kennemerland, ნიდერლ. Gerolf II van Holland) (დ. დაახლ. 850 — გ. 896) — გრაფი შუა ფრისლანდიაში და ჰოლანდიის გრაფების დინასტიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

ბიოგრაფია
---------

ჰოლანდიელ გრაფთა დინასტიას საფუძველი დაუდეს ფრისლანდიადან გამოსულმა კენემერლანდის გრაფებმა. 882 წელს კენემერლანდი, რომელიც აქამდე ნორმან **რორიხს** ეკუთვნოდა, სამფლობელოდ გადაეცა ასევე ნორმან გოტფრიდს, რომელიც გაქრისტიანდა. მიუხედავად ახალი რელიგიისა გოტფრიდი ნორმანულ ცხოვრების წესს აგრძელებდა და 884 წელს მოაწყო მძრცველური ლაშქრობა დასავლურ გერმანულ მიწებზე და დუისბურგამდე მიაღწია, სადაც იგი მოკავშირედ შეეკრა ჰუგო ლოთარინგიელს, რომლის სიძეც თვითონ იყო. 885 წელს გოტფრიდმა თავისი ვასალების, ფრიზი გრაფების გერულფისა და გარდულფის პირით მოსთხოვა ფრისლანდიის მარკგრაფ ჰაინრიხ I-ს ერთგულების სანაცვლოდ რაინისპირეთში დიდძალი მამულების გადაცემა. ბეტუვეში, ჰეერვენთან ახლოს მოსალაპარეკებლად მისული გოტფრიდი გერულფმა მორალატურად მოაკვლევინა.

გერულფი მხარს უჭერდა არნულფ ფონ კერნტენს კარლ III-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რისთვისაც მამულები მიიღო ჰაარლემის დასავლეთით და ტაისტერბანტში. გერულფი არნულფთან ახლოს მდგომი პიროვნება უნდა ყოფილიყო და მას მხარს უჭერდა ლოთარინგიისათვის ბრძოლაშიც.

შვილები
* დიტრიხ I
* ვალგერი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შუა საუკუნეების გენეალოგია დაარქივებული 2007-03-22 საიტზე Wayback Machine.  (გერმანული)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჰოლანდიის გრაფების სია

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჰოლანდიის საგრაფოს გრაფები |
| --- |
|  |
| 
* გერულფ I
* გერულფ II
* დიტრიხ I
* დიტრიხ II
* არნულფ
* დიტრიხ III
* დიტრიხ IV
* ფლორენს I
* დიტრიხ V
* ფლორენს II
* დიტრიხ VI
* ფლორენს III
* დიტრიხ VII
* ადა
* ვილჰელმ I
* ფლორენს IV
* ვილჰელმ II
* ფლორენს V
* იოჰან I
* იოჰან II
* ვილჰელმ III
* ვილჰელმ IV
* მარგარიტა ენოელი
* ვილჰელმ
* ალბრეხტ I
* ვილჰელმ VI
* იოჰან III
* იაკობეა ბავარიელი
* ფილიპ I კეთილი
* შარლ გულადი
* მარია ბურგუნდიელი
* მაქსიმილიან I
* ფელიპე II ლამაზი
* კარლ II
* ფილიპე III
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BPN: 65337092

 |
**გამბელის რეგიონი** (ამჰ. ጋምቤላ) — ეთიოპიის რეგიონი. მისი დედაქალაქია გამბელა. ადრე მისი სახელი იყო **რეგიონი 12**. მოსახლეობა — 396 000 ადამიანი (2014 წელი), ფართობი — 29 782,82 კმ². მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, სამხრეთი სუდანის საზღვართან. რეგიონს ესაზღვრება ორომიის რეგიონი და სამხრეთის ერების, ეროვნებების და ხალხების რეგიონი.

რეგიონში მდებარეობს გამბელის ეროვნული პარკი, რომელიც 5061 კმ²-ზეა გადაჭიმული და რეგიონის 19,6 %-ს შეადგენს.

გეოგრაფია
---------

გეოგრაფიული პირობები და კლიმატი ედრება მეზობელი სამხრეთ სუდანისას და განსხვავდება დანარჩენი ეთიოპიისგან. თითქმის მთელი ტერიტორია დაფარულია მუსონური ტროპიკული ტყეებით. კლიმატი ნოტიოა, გვალვიანი სეზონების გარეშე.

მოსახლეობა
----------

2007 წლის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 306 916 ადამიანს, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს — 25,37 %-ს. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა — 10,31 ად./კმ². რეგიონში აღრიცხულია 65 445 ცალკეული მეურნეობა, ასე რომ, საშუალოდ 4,6 ადამიანი მოდის ერთ მეურნეობაზე. ძირითადი ეთნიკური ჯგუფებია: ნუერი — 46,65 %, ანუაკი — 21,17 %, ამჰარები — 8,42 %, კაფიჩო — 5 %, ორომოები — 4,83 %, კამბატა — 1,44 % და სხვა. ძირითადი ენებია: ნუერი — 48,35 %, ანუაკი — 22,02 %, ამჰარული — 11,11 %, ორომოს ენა — 4,85 %, კაფა — 4,65 %, შაკაჩო — 2,48 %, კამბატა — 1,47 % და ტიგრინიული ენა — 1,32 %. რეგიონის მთელი მოსახლეობის 70 % — პროტესტანტია; 16,8 % — მართლმადიდებელი ქრისტიანი; 4,9 % — მუსლიმი; 3,4 % — კათოლიკე; მოსახლეობის დაახლოებით 3,8 % მიეკუთვნება ტრადიციულ აფრიკულ რელიგიებს.

1994 წლის აღწერის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 181 862 ადამიანს, ქალაქის მოსახლეობა — 15,08 %. ცხოვრების დონე საკმაოდ დაბალია. განათლების დონე შეადგენს 57,5 %-ს მამაკაცებში და 22,8 %-ს ქალებში. ბავშვთა სიკვდილიანობა შეადგენს 92 ბავშვს 1000 დაბადებულიდან (რაც, ქვეყნის საშუალოზე მაჩვენებელზე მაღალია — 77 ბავშვი 1000 დაბადებულზე).

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

რეგიონი დაყოფილია 3 ადმინისტრაციულ ზონად.

* ადმინისტრაციული ზონა 1 (Administrative Zone 1)
* ადმინისტრაციული ზონა 2 (Administrative Zone 2)
* ადმინისტრაციული ზონა 3 (Administrative Zone 3)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეთიოპიის რეგიონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "The Current Situation in Gambella"
* Map of Gambela Region at UN-OCHA (PDF ფაილი)
* Map of the Gambela Region at the Disaster Prevention and Preparedness Agency (DPPA) of Ethiopia დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.  (PDF ფაილი)

სქოლიო
------

1. ↑  Federal Demographic Republic of Ethiopia Central Statistical Agency – Population Projection of Ethiopia for All Regions At Wereda Level from 2014 – 2017. *2014 Population and Housing Census of Ethiopia*. CSA (2014).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ოქტომბერი 2015. ციტირების თარიღი: 1 October 2014.
2. ↑  2011 National Statistics.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-23. ციტირების თარიღი: 2015-10-03.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეთიოპიის რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
აფარი **·** ამჰარა **·** ბენიშანგულ-გუმუზი **·** გამბელა **·** ჰარარი **·** ორომია **·** სომალი **·** სამხრეთის ერები, ეროვნებები და ხალხები **·** ტიგრაი |  |
|  |
| ქალაქი-რეგიონები | 
ადის-აბება **·** დირე-დაუა |

 |
**გაბრიელ (გაბო) თათარაშვილი** (დ. 1901 ან 1902 — გ. 7 მაისი, 1943) — ქართველი პედაგოგი. გორის სამასწავლებლო ინსტიტუტის პირველი დირექტორი 1936-1937 წლებში.

ბიოგრაფია
=========

1935 წლის 1 აგვისტოს, 33 წლის ასაკში ინსტიტუტის პირველ დირექტორად დაინიშნა. ასაკის მიუხედავად, მას ჰქონდა პედაგოგიური სტაჟი. იყო თბილისისა და მოსკოვის პედაგოგიური ინსტიტუტების კურსდამთავრებული. მუშაობდა სოფლების მეჯვრისხევისა და ზემო ხვედურეთის სკოლებში პედაგოგად და გამგედ. 1933 წლიდან იყო გორის სამასწავლებლო ტექნიკუმის დირექტორი, ხოლო 1934 წლიდან – გორის განათლების რაიონული განყოფილების გამგე. იგი პოლიტიკური ნიშნით დააკავეს 1937 წელს. დაპატიმრების მიზეზად ინსტიტუტის შენობის პროექტირებისას დაშვებული შეცდომები და მშენებლობის ტემპები დასახელდა.

ოჯახი
-----

ჰყავდა პედაგოგი მეუღლე ქეთევან კასრაძე, რომელიც დედის მხრით, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის კირიონ II-ის შთამომავალი იყო. გაბრიელის დაპატიმრებისთანავე, მის ოჯახს გორში საცხოვრებელი ბინა ჩამოართვეს და სანაცვლოდ, ბაგრატიონის ქუჩაზე ერთი სტანდარტული ოთახი სახანძროს უკან მდებარე სახლში გამოუყვეს. მისი მეუღლე ქეთევან კასრაძე, რომელიც ამავე ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის მეორე კურსის სტუდენტი იყო, 1937 წლის 20 აგვისტოს ინსტიტუტიდან გარიცხეს, საბავშვო ბაღის გამგის თანამდებობიდანაც გაათავისუფლეს.

რეაბილიტაცია
------------

გაბრიელ თათარაშვილის ოჯახისთვის სამართლის ძებნა სტალინის გარდაცვალების შემდეგ გახდა შესაძლებელი. 1956 წლის 29 აგვისტოს ქეთევან კასრაძე-თათარაშვილმა კავკასიის სამხედრო ოლქის პროკურორის დასკვნა მიიღო, რომელშიც ნათქვამია, რომ 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ამ წლის 7 აგვისტოს კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ტრიბუნალის გადაწყვეტილებით თქვენი ქმარი გაბრიელ ივანეს ძე თათარაშვილი რეაბილიტირებულია და მის მიმართ საქმე შეწყვეტილია დანაშაულის მიზეზების არარსებობის გამო." |
|  |  |

იმავე 1956 წლის 13 ნოემბერს გორის საქალაქო განყოფილების მოქალაქეთა მდგომარეობის აქტების ჩამწერი ბიუროდან (მმაჩი) გარდაცვალების ცნობა გაგზავნეს, რომლის მიხედვით, გაბრიელ თათარაშვილი გარდაიცვალა 1943 წლის 7 მაისს. გარდაცვალების მიზეზი — „არტელიოსკლეროზი", გარდაცვალების ადგილი გადაშლილია. საბუთის მეორე მხარეს მოქალაქეობრივი მდგომარეობის აქტების ჩამწერი ბიუროს გამგის მიერ მიწერილია: „გარდაცვალების ადგილი წაშლილია ჩემს მიერ" და ხელმოწერა. ეს მოწმობა, იმ წლებში გაცემული ბევრი სხვა საბუთის მსგავსად, გაყალბებულია. გორის ინსტიტუტის პირველ დირექტორს არც 1943 წლამდე უცოცხლია და არც ავადმყოფობით გარდაცვლილა. როგორც წყაროებიდან ირკვევა გაბრიელ თათარაშვილი დახვრიტეს.

ლიტერატურა
----------

* *ალიმბარაშვილი ი.* გორის სამასწავლებლო ინსტიტუტის დაარსება და მისი პირველი დირექტორის ტრაგიკული აღსასრული, ჟურნ. „ისტორიანი" თბ. 2018, № 3, გვ. 48-55
**ვლტავა** (ჩეხ. Vltava, გერმ. Moldau, პოლ. Wełtawa) — მდინარე ჩეხეთში. მდინარე ელბის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 430 კმ, აუზის ფართობი 28 090 კმ². სათავეს იღებს შუმავის მთებში. მიედინება ბუდეიოვიცეს ვაკეზე, შემდეგ — შუა ჩეხეთის მაღლობზე. გაზაფხულზე იცის წყალდიდობა, ზაფხულში წყალმარჩხია. ჩეხეთის რესპუბლიკის უგრძესი მდინარეა. მასზე 18 ხიდია აგებული, რომელთაგან აღსანიშნავია ისტორიული კარლის ხიდი. ჩეხეთის დედაქალაქი — ქალაქი პრაღა გაშენებულია მდინარე ვლტავის ნაპირზე. 1950-იან წლებში მდინარეზე ააშენეს რამდენიმე კაშხალი. უდიდესია ლიპნოს კაშხალი შუმავაში. სანაოსნოა შესართავიდან ქალაქ შტეხოვიცემდე (84 კმ). ზემო დინებაში იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად. ძველი არხით შეერთებულია მდინარე დიდ მიულთან (დუნაის შენაკადი ავსტრიაში).

ვლტავას ნაპირებზე მდებარეობს ორი ქალაქი: პრაღა და ჩესკე-ბუდეიოვიცე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ვლტავა"** ვიკისაწყობში.
* ვლტავა – ენციკლოპედია ბრიტანკა (ინგლისური)
* დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია[*მკვდარი ბმული*] (რუსული)
**ედგარ ჩაგვა ლუნგუ** (ინგლ. Edgar Chagwa Lungu; დ. 11 ნოემბერი 1956, ნდოლა, ჩრდილოეთი როდეზია) — ზამბიელი სახელმწიფო მოღვაწე, სხვადასხვა დროს ეკავა შინაგან საქმეთა, თავდაცვისა და იუსტიციის მინისტრის თანამდებობები. ზამბიის პრეზიდენტი 2015 წლის 25 იანვრიდან 2021 წლის 24 აგვისტომდე.

დაიბადა 1956 წელს ნდოლაში. 1981 წელს დაამთავრა ზამბიის უნივერსიტეტი, სამართლის ბაკალავრის ხარისხით. 2012 წლიდან შინაგან საქმეთა მინისტრია. 2013 წლის 24 დეკემბრიდან თავდაცვის მინისტრი ხდება, ხოლო 2014 წლის 28 აგვისტოდან იუსტიციის მინისტრად დაინიშნა. 

28 ოქტომბერს გარდაიცვალა პრეზიდენტი მაიკლ სატა, საპრეზიდენტო არჩევნებში ედგარ ლუგუმ მიიღო ხმების 48,33% და 25 იანვარს დაიკავა ზამბიის მე-6 პრეზიდენტის თანამდებობა. 

დაქორწინებულია ესტერ ლუნგუზე, მათ ჰყავთ 6 შვილი და რვა შვილიშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ედგარ ჩაგვა ლუნგუ დაარქივებული 2015-01-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „Zambia new president Hakainde Hichilema swearing in ceremony highlights". *BBC News Pidgin*. ციტირების თარიღი: 30 დეკემბერი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზამბიის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* კენეთ კაუნდა
* ფრედერიკ ჩილუბა
* ლევი მვანავასა
* რუპია ბანდა
* მაიკლ სატა
* გაი სკოტი (მ/შ)
* ედგარ ლუნგუ
* ჰაკაინდე ჰიჩილემა
 |

 |
ბოიუქ-ზირის შუქურა
**ბოიუქ-ზირის შუქურა** (აზერ. Böyük Zirə mayakı) — მოქმედი შუქურა ბოიუქ-ზირას კუნძულის ჩრდილოეთით, კასპიის ზღვაში აზერბაიჯანში.

შუქურა ამოქმედდა 1884 წლიდან. იგი გზას უნათებდა გემებს, რომლებიც ღამით ბაქოს სრუტეში შედიოდნენ. 1907 წლამდე ამ ფუნქციას ასრულებდა ქალწულის კოშკი. მაგრამ, როდეასც ბაქოს შუქებმა გადაფარეს მისი ნათება, ნარგინი (ადრე მას უწოდებდნენ კუნძულს) გახდა მეზღვაურების გზისმკვლევი. გემებს გზას უნათებდა ნავთის ფითილიანი ლამპიონი, მე-4 ხარისხის შუქოფტიკური აპარატით. ნარგინის შუქურა, რომელიც ნათთებოდა აცეტილენით, რუსეთის იმპერიაში იყო პირველი შუქურა, რომელიც განათებული იყო ასეთი საშუალებით.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შუქურა ნარგინზე ააფეთქეს, იმის გამო, რომ არ მიექციათ ფაშისტების ავიაციის ყურადღება და დაყენებული იყო საზენიტო ქვემეხები. 1958 წელს შუქურა აღდგენილი იქნა და მუშაობს დღემდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბოიუქ-ზირის შუქურა"** ვიკისაწყობში.
* Звёзды над Апшероном

სქოლიო
------

1. ↑  ОСВЕЩЕНИЕ МАЯКОВ. БРОКГАУЗ Ф.А. ЕФРОН И.А. ЭНЦИКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ
**გრიგორ დარანაღცი**, *გრიგოლ დარანაღელი (კამახელი)* (დ. 1576, სოფ. კამახი, არზრუმის მახლობლად, ახლანდ. თურქეთი, ― გ. 1643, როდოსთო, ბულგარეთი) — სომეხი ისტორიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

განათლების მისაღებად, სამოღვაწეოდ თუ თავშესაფრის ძიებაში მოიარა ახლო აღმოსავლეთის მრავალი ქვეყანა და ქალაქი. აღსანიშნავია მისი ღვაწლი სომხეთში ეკლესია-მონასტრების აშენება-განახლებასა და ხელნაწერთა გადანუსხვაში. მის თხზულებათაგან აღსანიშნავია „ჟამთააღმწერლობა", რომელიც მოიცავს 1018-1640 წლების ამბებს. თხზულების I ნაწილში მოკლედ არის გადმოცემული სელჩუკთა და ოსმალთა ისტორია 1595 წლამდე. II ნაწილში (1595-1640) დაწვრილებით არის მოთხრობილი ოსმალთა იმპერიის ისტორია მეჰმედ III-იდან მურად IV-მდე. მასვე ეკუთვნის პერიოდის სომეხთა საკათალიკოსოების ისტორია. „ჟამთააღმწერლობაში" გვხვდება ცნობები საქართველოს შესახებ. განსაკუთრებით საინტერესოა მისი ცნობა ქართლის მეფე სიმონ I-ის ოსმალთა ტყვეობაში ყოფნის შესახებ. გრიგორ დარანაღცი ამ ამბების მომსწრე ყოფილა, თვითონ უნახავს სიმონ მეფე იედიყულეს ციხეში.

ლიტერატურა
----------

* *ალექსიძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 270.

* *ალექსიძე ზ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**დიდგორი მეომარი** — მრავალფუნქციური მოდულური ჯავშანმანქანა. წარმოადგენს უნივერსალურ მოდულურ პლატფორმას სხვადასხვა დანიშნულების და კონფიგურაციის საბრძოლო და მხარდამჭერი მანქანებისთვის.

შექმნის ისტორია
---------------

შექმნილია 2018 წელს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფი სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა"-ს მიერ რომელსაც ექვემდებარება ექვსი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი.

ტექნიკური მახასიათებლები
------------------------

ჯავშანმანქანა გამოირჩევა ძლიერი შეჯავშნით, მაღალმანევრულობით და სხვადასხვა ტიპის რელიეფზე ადაპტირებული მაღალი გამავლობის მაჩვენებლებით.
მანქანის ეკიპაჟი შედგება 5 კაცისგან: მანქანის მეთაური, მძღოლ მექანიკოსი, დისტანციური მოდულის ოპერატორი და ორკაციანი დესანტი ან სხვადასხვა მძიმე შეიარაღების ოპერატორი.
მოდიფიცირებული და გაძლიერებული სავალი ნაწილი სხვადასხვა რელიეფზე შეუფერხებლად გადაადგილების საშუალებას იძლევა.

ჯავშანი
-------

მანქანის ორფენიანი ჯავშანი EN1063 სტანდარტის BR7+ დონეს შეესაბამება და უზრუნველყოფს დაცვას 7,62X54 მმ კალიბრის ჯავშანგამტანი ტყვიებისგან.
მანქანას გააჩნია რამდენიმე სენდვიჩის ტიპის დაჯავშნული ფსკერი. შუა ფენა ნაღმის აფეთქებისას წარმოქმნილ დარტყმით ტალღას შთანთქავს, დანარჩენი ორი კი ეკიპაჟს ნამსხვრევებისგან იცავს.

შეიარაღება
----------

მანქანის მულტიფუნქციური პლატფორმა საშუალებას იძლევა მასზე დამონტაჟდეს შეიარაღების სხვადასხვა სისტემები. კორპუსის უკანა ნაწილი წარმოადგენს მოდულურ ნაკვეთურს რომელზეც მანქანის მოდიფიკაციის მიხედვით შესაძლებელია სხვადასხვა დანიშნულების მოდულის მიბმა, როგორებიცაა ავტომატიზირებული ნაღმმტყორცნის მოდული, სადაზვერვო მოდული, ტანკსაწინააღმდეგო მოდული, საზენიტო მოდული, რადიოქიმიური დაზვერვის მოდული და სხვა.

ვარიანტები
----------

* დიდგორი 1 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 2+7 ეკიპაჟი, 356 ცხენის ძალიანი ძრავა, მაქსიმალური სიჩქარე 120 კმ/სთ.
* დიდგორი 2 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 3+6 ეკიპაჟი, 356 ცხენის ძალიანი ძრავა, მაქსიმალური სიჩქარე 120 კმ/სთ.

* **დიდგორი 2** — ინტეგრირებული ქსელების მანქანა

* დიდგორი 3 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 148 ცხენის ძალიანი ძრავა, 8+1 ეკიპაჟი, 6x6 წამყვანი თვლები.
* დიდგორი მედევაკი — სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანა
* დიდგორი მეომარი 120 მმ ნაღმსატყორცნის მოდულით — მობილური საარტილერიო სისტემა

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიდგორი 1
* დიდგორი 3
* თურქული Otokar Cobra
* ლაზიკა
* რს-122

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინტეგრირებული ქსელების მანქანა - „დელტას" ოფიციალური ვებ-გვერდი
* დიდგორი - ქართული ჯავშანტრანსპორტიორი
* დიდგორი
* საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული საბრძოლო მანქანები |
| --- |
|  |
| ქვეითთა საბრძოლო მანქანა | 
* ლაზიკა
 |  |
|  |
| ჯავშანტრანსპორტიორი | 
* დიდგორი 1
* დიდგორი 2
* დიდგორი 3
 |
|  |
| სადაზვერვო შეჯავშნული საბრძოლო მანქანა | 
* დიდგორი 2
 |
|  |
| სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანა | 
* დიდგორი მედევაკი
 |
|  |
| ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა | 
* რს-122
 |
|  |
| თვითმავალი ნაღმტყორცნი | 
* გმმ-120 თვითმავალი ნაღმტყორცნი
 |

 |
ბეტა ფუნქციის იზოხაზი
**ბეტა ფუნქცია** — სპეციალური ფუნქცია, რომელიც რაიმე {\displaystyle x} და {\displaystyle y} (ნამდვილი/კომპლექსური) ცვლადებისთვის შემდეგნაირად განისაზღვრება:

{\displaystyle \mathrm {\mathrm {B} } (x,y)=\int \limits \_{0}^{1}t^{x-1}(1-t)^{y-1}\,dt}
იმ პირობით, რომ {\displaystyle \operatorname {Re} (x)>0,\operatorname {Re} (y)>0} (ანუ ცვლადების ნამდვილი ნაწილი დადებითია).

თვისებები
---------

ბეტა ფუნქცია ხასიათდება სიმეტრიულობით:

{\displaystyle \mathrm {\mathrm {B} } (x,y)=\mathrm {\mathrm {B} } (y,x)}.
ბეტა ფუნქცია შესაძლებელია გამოსახულ იქნას გამა ფუნქციის მეშვეობით:

{\displaystyle \mathrm {\mathrm {B} } (x,\;y)={\frac {\Gamma (x)\Gamma (y)}{\Gamma (x+y)}}}.
ბეტა ფუნქციის მეშვეობით შესაძლებელია ჩაიწეროს ჯუფთება {\displaystyle n}-დან {\displaystyle k}-ად:

{\displaystyle {\binom {n}{k}}={\frac {1}{(n+1)\mathrm {B} (n-k+1,k+1)}}.}

არასრული ბეტა ფუნქცია
---------------------

"ჩვეულებრივი" ბეტა ფუნქციისგან არასრული ბეტა ფუნქცია განსხვავდება მხოლოდ ინტეგრალის ზედა ზღვრით, რომელიც წარმოადგენს ცვლადს:

{\displaystyle \mathrm {B} (x;\,a,b)=\int \_{0}^{x}t^{a-1}(1-t)^{b-1}\,dt.}

ლიტერატურა
----------

* Press, W. H.; Teukolsky, SA; Vetterling, WT; Flannery, BP (2007), "Section 6.1 Gamma Function, Beta Function, Factorials", Numerical Recipes: The Art of Scientific Computing (3rd ed.), New York: Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-88068-8
**გორული** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ისტორიულ ქვემო ქართლში, სოფ. ოფრეთის ახლოს (მარნეულის მუნიციპალიტეტი).

ძეგლის აღწერა
-------------

აქ, მთის დამრეც კალთაზე, საცხოვრებელ ნაგებობათა ანსამბლი ყოფილა, რისგანაც შემორჩენილია კოშკი, საცხოვრებელ ნაგებობათა ნანგრევები და ორი ეკლესია. ნატეხი ქვით ნაგები ეგრეთ წოდებული ზემო ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზეა აგებული (მოსახლეობა მას „წმინდა ნიკოლოზს" უწოდებს). გეგმით სწორკუთხა ერთნავიან შენობას შიგნით, აღმოსავლეთის მხარეს, ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით კედლების ნაშთია შემორჩენილი (შესაძლებელია, კარიბჭეებისა და ეკვდერებისა). შესასვლელების ჩუქურთმა ტლანქია. სამხრეთი შესასვლელის ტიმპანზე მოთავსებული წარწერის თანახმად, მისი შენება დაწყებულა XVII საუკუნის II ნახევარში ქსნის ერისთავის ქალის, დარეჯანის თაოსნობით როსტომ მეფის დროს და დაუმთავრებიათ გიორგი XI-ის მეფობაში. ნატეხი ქვით ნაგები ქვემო ეკლესიაც ერთნავიანია. ჩრდილოეთის მხარეს მცირე მინაშენი აქვს. მიეკუთვნება XVI–XVII საუკუნეებს. 

გეგმით ოთხკუთხა ხუთსართულიანი კოშკი (სავარაუდოდ XVII საუკუნე) უდიდესია მაშინდელ კოშკთა შორის. ნაშენია შედარებით წვრილი, შერჩეული ნატეხი ქვით, უფრო მოზრდილი ქვები კუთხეებშია დაყოლებული, შესასვლელი კი (II სართულზე) თლილ ქვაშია ჩასმული. საფასადო კედლებზე ნაკერები ბათქაშით არის შევსებული, ქვის ნაპირებიც დაფარულია. ყოველ სართულზე ქვის კამარით გადახურული თითო წაგრძელებული ოთახია, II–III და IV სართულებს შორის კედელს მიუყვება ვიწრო ქვის კიბე. მხოლოდ V სართულზე ადიოდნენ მისადგმელი კიბით. საცხოვრებლად IV სართული იყო გამოყენებული — აქვს დიდი ბუხარი, ფართო სარკმლები, თახჩები და სხვ. კოშკს მრავლად ჰქონდა სათოფურები.

ლიტერატურა
----------

* *ბერიძე ვ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 124.

* *ბერიძე ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 234.
* ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ. 1974;
* ბერიძე ვ. XVI–XVIII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრება, ტ. 1, თბ. 1983.
Botulus microporus
**დიგენეზური მწოველები**, *დიგენეზური ტრემატოდები* (Trematoda, Digenea) — ბრტყელი ჭიების კლასი. 0,1-იდან 10 მმ-მდე (ზოგჯერ 1,5 მ-მდე) სიგრძის, ზურგ-მუცლის მიმართულებით გაბრტყელებული სხეული ქმნის კან-კუნთოვან პარკს. დიგენეზური მწოველებს აქვთ მისაწოვარი. მომნელებელი სისტემა მარტივადაა აგებული. სისხლის მიმოქცევისა და სუნთქვის ორგანოები არა აქვთ. ნერვული სისტემა შედგება 1 წყვილი თავის კვანძისა და 1-3 წყვილი გვერდითი ღეროსაგან. მცირე გამონაკლისის გარდა დიგენეზური მწოველები ჰერმაფროდიტებია. როგორც წესი, ენდოპარაზიტები პარაზიტობენ ცხოველისა და ადამიანის თითქმის ყველა ორგანოში. მრავლდებიან თვითგანაყოფიერებითა და ჯვარედინი განაყოფიერებით. სქესმწიფე ფორმა საბოლოო — დეფინიტიური მასპინძლის სხეულში ცხოვრობს, ლარვა — შუამავალი მასპინძლის (ძირითადად მოლუსკის) ორგანიზმში. დიგენეზური მწოველები განვითარების მეტად რთულ ციკლს გადიან: კვერცხიდან იჩეკება მირაციდიუმი, რომელიც რამდენიმე ხანს თავისუფლად ცურავს წყალში, შემდეგ იჭრება შუამავალი მასპინძლის ორგანიზმში და გარდაიქმნება სპოროცისტად. პართენოგენეზული გამრავლებით იგი იძლევა რედიებს, რედიები კი ცერკარიებს. ცერკარიები შუამავალი მასპინძლის ორგანიზმიდან გამოდიან წყალში, ინცისტირებენ და გარდაიქმნებიან ადოლესკარიებად, რომლებიც სქესობრივ სიმწიფეს აღწევენ დეფინიტიური მასპინძლის ორგანიზმში. ამრიგად, დიგენეზური მწოველების განვითარებისათვის დამახასიათებელია თაობათა მორიგეობა, კერძოდ, ჰეტეროგონია, მასპინძლის ცვლა. დიგენეზური მწოველების უმთავრესი წარმომადგენლებია: ღვიძლის პეპელა, ლანცეტისებრი ორპირა, კატის ანუ ციმბირული ორპირა, ჩინური ორპირა, სისხლის ორპირა და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ყურაშვილი ბ.* ქსე, ტ. 3, გვ. 505, თბ. 1978
**გრიგორი იაკობის ძე სოკოლნიკოვი** ნამდვილი სახელი *გირშ იანკელის ძე ბრილიანტი* (რუს. Григо́рий Я́ковлевич Соко́льников დ. 1888 — გ. 1 მაისი, 1939, ვერხნეურალსკი) — რუსი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

რსდმპ წევრი 1905 წლიდან. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, საიდანაც გაირიცხა რევოლუციური საქმიანობის გამო. 1914 წელს ამთავრებს სორბონის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტს. პირველი მსოფლიო ომის დროს ცხოვრობდა შვეიცარიაში, მუშაობდა შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში, ეკავა ლენინისეული ინტერნაციონალისტურ-პორაჟენცული პოზიციები. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ლენინთან და სხვა ემიგრანტებთან ერთად ბრუნდება რუსეთში დალუქული ვაგონებით. 1917 წლის აპრილიდან არის რსდმპ(ბ) მოსკოვის კომიტეტის წევრი. პარტიის VI ყრილობაზე ირჩევენ პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად. იყო პარტიის პოლიტბიუროს წევრი. 1918 წლის მაის-ივნისში სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. იყო რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე. იყო მე-2 და მე-9 არმიების , სამხრეთის ფრონტის სამხედრო რევოლუციური საბჭოების წევრი, 1919-20 წლებში მე-8 არმიის სარდალი. 1920 წლის დასაწყისში ინიშნება თურქფრონტის სარდლად, აქტიურად მონაწილეობს ბასმაჩური მოძრაობის წინააღმდეგ ბრძოლებში. 1922-26 წლებში იყო ფინანსთა სახალხო კომისარი. 1926-28 წლებში საბჭოთა კავშირის ცენტრალური საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1928-29 წლებში სსრკ ნავთობსინდიკატის თავმჯდომარეა. 1929-32 წლებში სსრკ-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი დიდ ბრიტანეთში, 1929 წლიდან საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. 1935 წელს ინიშნება სატყეო მეურნეობის სახალხო კომისრის მოადგილედ. 1936 წლის 26 ივლისს აპატიმრებენ „პარალელური ანტისაბჭოთა ტროცკისტული ცენტრის" საქმესთან დაკავშირებით. 1937 წლის 30 იანვარს მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა. გაურკვეველ ვითარებაში მოკლეს ვერხნეურალსკის პოლიტიზოლატორში 1939 წლის 1 მაისს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გრიგორი სოკოლნიკოვი***

* Grigory Sokolnikov Archive, part of Marxists Internet Archive.
* Grigorii Yakovlevich Sokolnikov and the development of the Soviet state, 1921–1929 დაარქივებული 2017-03-02 საიტზე Wayback Machine.
**გრიგორიატის მონასტერი** (ბერძ. Μονή Οσίου Γρηγορίου) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. ათონის მონასტრების იერარქიაში 1574 წლიდან მონასტერი მე-17 ადგილზეა.

მონასტერი მდებარეობს ნახევარკუნძულის სანაპიროზე. აქ მოხვედრა შეიძლება მხოლოდ გემით დაფნიდან. სავანე XIV საუკუნეში დააარსა გრიგოლ განდეგილმა. მონასტერი დიონისიატისა და პანტოკრატორის თანამედროვეა. გრიგორიატის დამაარსებლის შესახებ მხოლოდ ის ვიცით, რომ იგი გრიგოლ სინელის მოწაფე იყო. ინფორმაციის ნაკლებობის მიზეზი გახდა 1500 და 1762 წლების ხანძრები, გარდა ამისა, მონასტერი არაერთხელ გამხდარა მსხვერპლი მეკობრეების თავდასხმისა. სავანეს აღადგენდნენ მართლმადიდებელი ხელმწიფეების დახმარებებით, მათ შორისაა მოლდავეთის მმართველი იოანე სტეფანე დიდი. მან უდიდესი როლი ითამაშა სავანის აღორძინებაში და ამიტომაც ითვლება მის მეორე დამაარსებლად. 1762 წელს ხანძრით განადგურებული გრიგორიატი აღდგა იღუმენ იოაკიმეს ხელმძღვანელობით. 1851 წელს აშენდა წმინდა გიორგის ეკლესია, 1851 წელს - წმინდა ნიკოლოზისა. მონასტერში დაცულია 279 ხელნაწერი, მათ შორის 11 პერგამენტია. გარდა ამისა, ინახება დაახლოებით 6000-მდე ნაბეჭდი წიგნი. მონასტრის სიწმინდეებიდან აღსანიშნავია ცხოველმყოფელი ჯვრის ნაწილი, წმინდანთა ნაწილები, წმინდა ჭურჭელი და სამოსი. გრიგორიატს აქვს 7 ტაძარი თავის ტერიტორიაზე და 6 - ტერიტორიის გარეთ. მონასტრის დაქვემდებარებაშია სამი კაფიზმა და ექვსი კელია. კელია - პატარა უდაბნოა, აქ არის 1-2 ბერის საცხოვებელი და პატარა ტაძარი. კელიის მცხოვრებნი თვითონ ირჩენენ თავს. კაფიზმა, კელიისგან განსხვავებით, მონასტრის სრულ უზრუნველყოფაზეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიგორიატის მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* გრიგორიატის მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გრიგორიატის მონასტერი***

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
Orthodox crossათონის მთის 20 მონასტერი |
| --- |
|  |
| 
დიდი ლავრა **·** ვატოპედი **·** ივერონი **·** ქილენდარი **·** დიონისე **·** კუტლუმუსიუ **·** პანტოკრატორი **·** ქსეროპოტამი **·** ზოგრაფი **·** დოქიარი **·** კარაკალა **·** ფილოთეი **·** სიმონოპეტრა **·** წმ. პავლე **·** სტავრონიკიტა **·** ქსენოფონტე **·** გრიგორიატი **·** ესფიგმენი **·** პანტელეიმონი **·** კასტამონიტი |

 |
**გაბრიელ საგინაშვილი** — XVII საუკუნის დასასრულსა და XVIII საუკუნის დასაწყისში ქართველი კალიგრაფი. დავითგარეჯის ბერი. მოღვაწეობდა ნათლისმცემლის მონასტერში. 

გაბრიელს, როგორც ფრიად განსწავლულ კალიგრაფს, კარგად იცნობდნენ მეფის კარზე. წიგნებს ვახტანგ VI-ის ბრძანებითაც წერდა. 1704-1713 დომენტი კათოლიკოსის თაოსნობით გაბრიელმა გადაწერა პირველი ქართული ჰაგიოგრაფიული კრებული - ქართველი წმინდანების ცხოვრებათა კრებული (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, A-130 და მისივე ნაწილი - H-1557). საყურადღებოა 1707 გადაწერილი კონდაკი (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ხელნაწერთა ინსტიტუტი, A-624). 1719 წლით თარიღდება მისივე გადაწერილი ოთხტავი (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ხელნაწერთა ინსტიტუტი, Q-85) და „საქმე მოციქულთა" (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, Q-86).

საგინაშვილის წიგნები ნაწერია ნუსხურით, ძლიერ დახრილი, გადაბმული, სქელხაზიანი, „წვეტიანი" და თითქოს ცოტა მიჭყლეტილი ასოებით. A-624-ს ზოგიერთი სათაური შესრულებულია ოქროთი ნაწერი დიდი ჩართული მთავრული ასოებით. Q-85-ში ჩართულია მახარებელთა სურათები რუსული წარწერებით, ბაროკულ ჩარჩოებში. ეს ერთ-ერთი ნიმუშია იმხანად ევროპული მოტივების შემოჟონვისა ქართულ ხელოვნებაში.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 8, გვ. 615, თბ. 1984
**გვადალკვივირი** (ესპ. Guadalquivir) — მდინარე სამხრეთ ესპანეთში. სიგრძე 657 კილომეტრი, აუზის ფართობი 57 ათასი კმ2. სათავე აქვს ანდალუსიის მთების ჩრდილოეთით. მიედინება ანდალუსიის დაბლობზე. კალაპოტის სიგანე ქალაქებს სევილიასა და კორდოვას შორის 150-200 მეტრი. სევილიის ქვემოთ ბრტყელ სანაპირო დაბლობზე მიედინება და იტოტება. ვიდრე კადისის ყურეს (ატლანტის ოკეანე) შეუერთდებოდეს, კვლავ ერთ კალაპოტში ექცევა და 7 კილომეტრი სიგანის ესტუარს ქმნის. მთავარი შენაკადებია, მარცხნიდან:პატარა გვადიანა, ხენილი. მარჯვნიდან გუადალიმარი, უელვა. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის თებერვალ-მარტში. წყლის საშუალო ხარჯი 164 მ3/წმ. სანაოსნოა ქალაქ კორდოვამდე, ქალაქ სევილიამდე ზღვის გემებისათვის (მოქცევის დროს). იყენებენ სარწყავად.

მდინარე გვადალკვივირი კორდობასთან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გვადალკვივირი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* More information from the United Nations Environmental Program. დაარქივებული 2005-03-19 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| დედამიწის სფერო | *ეს სტატია გეოგრაფიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ევროსკეპტიციზმი** — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს სკეპტიკურ ან ნეგატიურ დამოკიდებულებას ევროკავშირში ინტეგრაციისადმი. ევროსკეპტიციზმი, როგორც ცნება, 1971 წელს დიდ ბრიტანეთში, ევკროკავშირში გაწევრიანების მოწინააღმდეგეთა შორის წარმოიშვა. ამ დროიდან მოყოლებული ტერმინი გავრცელდა სხვა ევროპულ ქვეყნებშიც. გარდა ევროკავშირში ინტეგრაციისა, ევროსკეპტიკოსები გამოდიან კავშირის სხვა ცალკეული პოლიტიკის წინააღმდეგ, როგორებიცაა: ერთიანი ვალუტა, ევროკონსტიტუცია, სუპერნაციონალური ფორმირებები, კავშირის ფედერალიზაცია და ა.შ.

ყველაზე ხშირად ევროსკეპტიკოსები გამოდიან ნაციონალური სახელმწიფოების მხარდასაჭერად და გამოთქვამენ საშიშროებას, რომ გრძელვადიანი ინტეგრაცია ეჭვქვეშ დააყენების მათი ქვეყნების ნაციონალურ სუვერენიტეტს. მიუხედავად ამისა ევროსკეპტიციზმი არ არის მკაცრად ფორმირებული იდეოლოგია. განსხვავებული ქვეყნების წარმომადგენლები დამოუკდებლად გამოთქვამენ საკუთარ უკმაყოფილებას კავშირის გარკვეული ასპექტების მიმართ. ევროსკეპტიკოსების მიზნები ასევე ხშირად განსხვავდება — კავშირიდან სრულიად გამოსვლა თუ კავშირიდან გამოუსვლელად, მის რეფორმირების სურვილამდე.

ევროსკეპტიკოსების ახალი ტალღა დაკავშირებულია მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისთან.

2016 წლის 3 მარტს, ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში ბულგარეთის ოსმალეთის იმპერიის უღლიდან განთავისუფლების 138-ე წლისთავისადმი გამართულ საპროტესტო აქციაზე, პარტია „ატაკას" მომხრეებმა გადათელეს ევროკავშირის დროშა.

2016 წლის 23 ივნის, დიდი ბრიტანეთის მოსახლეობის 51,89%-მა მხარი დაუჭირა ქვეყნის ევროკავშირიდან გამოსვლას.

სქოლიო
------

1. ↑  Привърженици на "Атака" свалиха знамето на ЕС от пилоните пред НДК. Дневник (03.03.2016). ციტირების თარიღი: 2016-03-03.
2. ↑  YouGov | The Eurosceptic map of Britain
ევროპორტის ადგილმდებარეობა
**ევროპორტი** (Europoort) — საზღვაო პორტი ქალაქ როტერდამში. მდებარეობს მდინარეების მაასისა და რაინის შესართავის რაიონში, რომელთა ხარჯზე უკავშირდება ევროპის შიდა რეგიონებს: ბელგიას, გერმანიას, საფრანგეთსა და ნიდერლანდებს. 1962 წლისათვის როტერდამის პორტი იყო ყველაზე დატვირთული პორტი მთელ მსოფლიოში, ხოლო 1986 წელს პირველობა სინგაპურის პორტს დაუთმო. ევროპორტის ძირითად საქმიანობას შეადგენს ნავთობგადასამუშავებელი ქარხნების მომსახურება, აგრეთვე ნახშირისა და მეტალურგიის მრეწველობის ხელშეწყობა. ამას გარდა, არის ავტომობილებისა და საკონტეინერო ტერმინალები.

ევროპორტი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე თანამედროვე პორტია. მშენებლობა დაიწყო 1958 წელს, დასრულდა — 1964 წელს. აქვს ნავთობის, რკინის მადნის, ავტომობილებისა და სხვათა შენახვის რესურსი. ქალაქი როტერდამი წარმოადგენს ნავთობგადასამუშავებელი და ნავთობქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთ წამყვან ცენტრს მთელს დასავლეთ ევროპაში. არის გემთსაშენი ვერფები, სანავსადგურო მოწყობილობის, ელექტროტექნიკური და ლითოდასამუშავებელი ქარხნები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* როტერდამის პორტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ევროპორტი"** ვიკისაწყობში.
* ევროპორტი დაარქივებული 2011-02-17 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
* ევროპორტი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
**გალ-ერდი** — ქრისტიანული ძეგლი რუსეთის ფედერაციაში. მდებარეობს ჩრდილო–კავკასიის ფედერალურ ოლქში, ინგუშეთის რესპუბლიკაში, სოფელ ეგენტის მეზობლად წყალგამყოფ ქედზე. დღეისათვის ეს ძეგლი ძალიან დაზიანებულია და მის თავდაპირველ ფორმაზე საუბარი შეუძლებელიც კია. არსებობს მხოლოდ მკვლევარ ვსევოლოდ მილერის ჩანაწერები ამ ძეგლისა და სწორედ მისი მიხედვით თუ არის შესაძლებელი ამ ისტორიული ძეგლის თავდაპირველი სახის აღდგენა. დღეს, ნაგებობის ზედა ნაწილი ჩამოქცეულია, გალავნის კედლებიდან კი მხოლოდ საძირკვლის ნაწილიღაა დარჩენილი. ეს ძეგლი პირველად მოხსენიებულია 1810 წლის საზავო ხელშეკრულებაში, რომელიც რუსებსა და ინგუშებს შორის გაფორმდა. სწორედ ამ ძეგლის ფიცით განამტკიცებენ თავიანთ დადებულ შეპირებას. 

გალ-ერდის სახურავი ერთქანობიანი ჰქონია, ფიქალის ქვის ფილებით გაწყობილი. 

ინგუშები დიდ პატივს სცემდნენ გალ-ერდის ქრისტიანულ ძეგლს. გადმოცემის თანახმად გალ-ერდისთან წელიწადში, ორჯერ იკრიბებოდნენ, ეს კი ხდებოდა ზაფხულობით და ზამთრობით. ანდრეი შეგრენი უფრო ზუსტად გადმოგვცემს დღესასწაულის პერიოდს. 1846 წელს, როგორც ბარის ისე მთის ინგუშები გალ-ერდს მსხვერპლს წირავდნენ სამებასა და ახალ წელს. ახალ წელს ხდებოდა ქადაგად დავარდნა და წინასწარმეტყველება მომავალი წლის შესახებ. შემდეგ იშლებოდა სუფრა. ზაფხულობით აქ მოჰყავდათ შესაწირავად ძროხა და კლავდნენ ეკლესიის ეზოში. სხვადასხვა გვარის წარმომადგენელი შესაწირავს გალავნის კედლებში მოწყობილ მათთვის განკუთვნილ ნიშში დებდა. ქრისტიანული რიტუალი შერწყმული იყო წარმართულ ელემენტებთან. 

ტაძრის ინტერიერში აღმოსავლეთ კედელთან მოწყობილ ქვის საკურთხეველში ერთმანეთის თავზე 2 ნიში იყო განთავსებული. როგორც ჩანს, ძირითად ხატებისთვის დატანებული. აღნიშნულ ტაძარს გარს ერტყა გალავანი, რომლის კედელშიც დასაჯდომად განკუთვნილი დაახლოებით 21 ნიში იყო გაკეთებული.

უნდა აღინიშნოს, რომ გალ-ერდი ვაინახთა სინკრეტული რწმენის საფუძველზე შექმნილი ტიპური ნაგებობაა. ის მთიან ინგუშეთში მდებარე ნაკლებადცნობილი ძეგლს წარმოადგენს. საინტერესოა, რომ აღნიშნული ქრისტიანული საკულტო ძეგლის ასაგებად, შერჩეულია ისეთი ადგილი, რომელიც მოსახლეობას ძველთაგანვე წმინდა ადგილად მიაჩნდა. ინგუშების ნაწილი აღიარებდა ქრისტიანობას, თუმცა იგი საფუძვლიანად იყო აღრეული ადგილობრივ წარმართულ წარმოდგენებთან.

ლიტერატურა
----------

* В.Миллер. Археологические наблюдения в области чеченцев. МАК, 1888.
* Л.П.Семенов, Эволюция ингушских святилищ. Труды секции археологии РАНИОН, IV, М. 1928, стр.455.
* მარიამ ბეჟიტაშვილი, ქრისტიანული ძეგლები ინგუშეთში. თბ. 2012, №5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ინგუშეთის ძეგლები
ბაზილიკის ინაუგირაცია. 1709 წ. მანუელ არელიანოს ნახატი
თანამედროვე ბაზილიკა
**გვადალუპეს ღვთისმშობლის ტაძარი** (ესპ. *Basílica de Nuestra Señora de Guadalupe*) — კათოლიკური ეკლესია, ბაზილიკა და მექსიკის ეროვნული სალოცავი მეხიკოს ჩრდილოეთ ნაწილში. ტაძარი აშენებულია ტეპეიაკის ბორცვზე, სადაც გადმოცემის თანახმად, გვადალუპს ღვთისმშობელი წმინდა ხუან-დიეგოს გამოეცხადა. ძეგლი ასევე ცნობილია *ლა-ვილია-დე-გვადალუპეს* ან უბრალოდ *ლა-ვილიას* სახელით და მასთან დაკავშირებულია რამდენიმე ეკლესია და შენობა.

ახალ ბაზილიკაშ ინახება წმინდა ხუან-დიეგოს მოსასხამი, რომელიც გვადალუპეს ღვთისმშბლის ხატს უჭირავს. ტაძარი კათოლიციზმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პილიგრიმული ადგილია და მას ყოველწლიურად რამდენიმე მილიონი ადამიანი სტუმრობს, განსაკუთრებით 12 დეკემბერს, გვადალუპეს ღვთისმშობლის დღესასწაულზე.

ისტორია
-------

ესპანელთა მიერ მექსიკის დაპყრობის შემდეგ, კაპელა აცტეკების დედა-ღვთაების, ტონანცინის ტაძრის ადგილას აშენდა. 1531-32 წლებიდან, ამ ადგილისაკენ პილიგრიმები უწყვეტად მოემართებიან. 1532 წელს, ტეპეიაკის ბორცვზე სალოცავი აშენდა, რომელიც მორწმუნეებს 90 წლის მანძილზე ემსახურებოდა. 1622 წელს მის ადგილას მდიდრული ეკლესია აშენდა, 1709 წელს კი კიდევ ერთი, მასზე მდიდარი ტაძარი. 1904 წელს ეკლესიამ ბაზილიკის სტატუსი მიიღო.

გალერეა
-------

* ძველი ბაზილიკაძველი ბაზილიკა
* პოკიტოს კაპელაპოკიტოს კაპელა
* კაპუცინ მონაზონთა ტაძარიკაპუცინ მონაზონთა ტაძარი
* გვადალუპეს ღვთისმშობლის ხატი ახალ ბაზილიკაშიგვადალუპეს ღვთისმშობლის ხატი ახალ ბაზილიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ესპანური) Interactive tour of the Basilica campus დაარქივებული 2011-07-26 საიტზე Wayback Machine.
* (ესპანური) Official website of the Basilica, Virgen de Guadalupe
**გელური ფეხბურთი** (ირლ. Peil Ghaelach; მოკლე ფორმა **Peil** ან **Caid**) — ეროვნული სპორტის სახეობა ირლანდიაში, რომელსაც თამაშობს ორი 15 კაციანი გუნდი. ორივე გუნდის მოთამაშეების მიზანია, გადაცემების მეშვეობით ბურთი გაიტანონ მოწინააღმდეგე გუნდის ორ ვერტიკალურ ძელს შორის არსებულ კარში, რომელიც მიწიდან 2.5 მეტრის სიმაღლეზე გაყოფილია განივად.

გელურ ფეხბურთს თამაშობენ სფერული, ტყავის ბურთით. მოთამაშეებს უფლება აქვთ: ბურთი ატარონ თან, დაარტყან, ხელით გააკეთონ გადაცემა და აიგდონ (ფეხის წვერით დაარტყან ბურთს და ხელში დაიჭირონ). თამაშში ანგარიშის შეცვლის ორი სახე არსებობს: გოლები და ქულები. ქულა გუნდს ენიჭება იმ შემთხვევაში, თუ ხელით ან ფეხით დარტყმული ბურთი გადაივლის ჰორიზონტალური ძელის ზევით, ამ შემთხვევაში ქულა ფიქსირდება თეთრი ალმის აწევით. გოლი ითვლება მაშინ, როდესაც ფეხით დარტყმული ბურთი გავა ძელს ქვევით, ბადეში. გოლი ფიქსირდება მწვანე ალმის აწევით. გელური ფეხბურთის პოზიციები მსგავსია ფეხბურთის სხვა სახეობების პოზიციების და მოიცავს ერთ მეკარეს, 6 მცველს, 2 ნახევარმცველს და 6 თავდამსხმელს.

ეს სპორტი არის ერთ-ერთი სახე ფეხბურთის, რომელიც წარმოშობილია ტრადიციული ირლანდიური თამაშებისგან. მას ძირითადად ირლანდიაში თამაშობენ, თუმცა ასევე გავრცელებულია დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გელური ფეხბურთი არის ერთ-ერთი იმ ოთხი სპორტიდან, რომელსაც აკონტროლებს გელური ათლეტიკის ასოციაცია, უდიდესი სპორტული ორგანიზაცია ირლანდიაში. გელური ფეხბურთი ჰარლინგთან და კამოგისთან ერთად დღემდე რჩება იმ ერთ-ერთ სპორტად რამდენიმედან, რომელიც ინარჩუნებს მკაცრ სამოყვარულო სახეს, სადაც იკრძალება მოთამაშეებისთვის, მწვრთნელებისა და მსაჯებისათვის ნებისმიერი სახის ანაზღაურების გადახდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გელური ფეხბურთის წესები დაარქივებული 2012-03-06 საიტზე Wayback Machine.
* გელური ათლეტიკის ასოციაცია

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გელური თამაშები |
| --- |
|  |
| 
გელური ფეხბურთი **·** ჰარლინგი **·** კამოგი **·** გელური ხელბურთი **·** რაუნდერსი |

 |