recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
დედამიწის სტრუქტურა
**გეოსფეროები** (ბერძნ. ge – მიწა და spháira – სფერო) — სხვადასხვა სიმკვრივისა და შედგენილობის კონცენტრული (დაახლოებით სფერული) გარსები, რომელთაგანაც შედგება დედამიწის სფერო. პერიფერიიდან დედამიწის ცენტრისაკენ განლაგებულია: დედამიწის ატმოსფერო, ჰიდროსფერო, დედამიწის ქერქი, დედამიწის მანტია და ბირთვი. არეს, სადაც გავრცელებულია ორგანიზმები (ატმოსფეროს ქვედა ნაწილი, მთელი ჰიდროსფერო და დედამიწის ქერქის ზედა ნაწილი), ბიოსფეროს უწოდებენ. ცენტრალური ადგილი უკავია დედამიწის სფერულ ბირთვს, რომლის რადიუსია დაახლოებით 3470 კმ. იგი იმყოფება 2900 კმ სიღრმეზე. უფრო მაღლა განლაგებულია დედამიწის მანტია, რომელიც 5-75 კმ სიღრმეზე დედამიწის ქერქს გამოეყოფა მოხოროვიჩიჩის ზედაპირით. მანტიის ზედა ნაწილთან ერთად დედამიწის ქერქი ერთიანდება დედამიწის მყარ გარსში — ლითოსფეროში. გარეგანია პლანეტის წყლის გარსი — ჰიდროსფერო და აიროვანი გარსი ატმოსფერო. პირველი წყვეტილად არის განლაგებული ატმოსფეროსა და დედამიწის ქერქს შორის; ხოლო მეორე ჰაერის გარსია და დედამიწას აკრავს ირგვლივ, ამასთანავე მასთან ერთად ბრუნავს. ორივე გარსი რთული აგებულებისაა, და იყოფიან თავის მხრივ, შემადგენელ ნაწილებად. მაგალითად, დედამიწის ქერქში არსებული მრავალწლოვანმზრალი ქანების ფენას — კრიოსფერო ეწოდება, ხოლო ხმელეთის ზედა თხელ და ნოყიერ ფენას — პედოსფერო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დედამიწის სტრუქტურა
* გეოგრაფიული გარსი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გეოსფეროები – გეოლოგიური ენციკლოპედია (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  გეოსფეროები – უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
2. ↑  გეოსფეროები – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-07. ციტირების თარიღი: 2013-01-19.
3. 1 2 3  გეოსფეროები – გეოგრაფიული ენციკლოპედია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-28. ციტირების თარიღი: 2013-01-19.
**გვადი ბიგვა** — ლეო ქიაჩელის სოციალური რომანი.

ლეო ქიაჩელის რომანი - „გვადი ბიგვა" - 1936-1937 წლებში გამოჩნდა. მასში ასახულია ეპოქის შესაბამისი, ახალი ტიპის ადამიანების ცხოვრება და ხასიათები, რეაქციული ძალებისა და სოფლის გლეხობის ინტერესების ჭიდილი. ეს ყველაფერი მხატვრული ოსტატობითა და გმირის ფსიქოლოგიის ცოდნითაა მოწოდებული და განაპირობებს კიდეც რომანის წარმატებას.

რომანმა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია მოიპოვა (1941). მასში წარმოდგენილია 30-იანი წლების ქართული სოფლის ცხოვრება: შენიღბული რეაქციული ძალები (არჩილ ფორია), კერძომესაკუთრული ფსიქიკით შეპყრობილი გლეხობა (გოჩა სალანდია), სიზარმაცე და ცუღლუტობა (გვადი ბიგვა). რომანის იდეური ხაზია, ახალი ადამიანის ჩამოყალიბება. გვადის ფერისცვალება ფსიქოლოგიური ტაქტით არის წარმართული; საკუთარ კაცურ ღირსებაში დარწმუნებასა და არჩილის ზეგავლენისაგან თავდახსნის სიხარულს მოსდევს არჩილის უნებლიე მკვლელობა — სისხლიანი ზღვარი დღევანდელსა და ხვალინდელს შორის.

რომანის სიუჟეტი იმ პერიოდს ემთხვევა, როცა ქართული სოფლის კოლექტივიზაცია უკვე დამთავრებულია, სოფლის გლეხობა გაერთიანებულია კოლმეურნეობებში. გლეხები ენთუზიაზმით შრომობენ, საუკეთესო ოდა სახლებს იშენებენ, სოფლები ერთმანეთს ეჯიბრებიან ამ მშენებლობაში. ,,გვადი ბიგვა" საკოლმეურნეო ცხოვრების უპირატესობას გვიჩვენებს ინდივიდუალურთან შედარებით. 

ლეო ქიაჩელმა დაგვიხატა ახალგაზრდათა სახეები — კომკავშირის უჯრედის მდივანი - ნაია, კლუბის გამგე — ელიკო, პიონერთა მეთაური — ბარდღუნია, გვიჩვენა მათი აღტკინება, თავდადება ახალი ცხოვრების შენებაში. 

რომანში დახატულია კოლექტიური შრომის სცენები, კოლმეურნეთა სახეები, მათი აღფრთოვანება და სიხარული ახალი ცხოვრებით. 

რომანი თარგმნილია და გამოცემულია საბჭოთა კავშირის თითქმის ყველა ქვეყანაში. რომანი თარგმნილია სხვადასხვა  ევროპულ ენაზეც.

გიორგი კახაბრიშვილმა 1977 წელს გადაიღო ნაწარმოების სამსერიანი ეკრანიზაცია, რომელშიც მთავარ როლს ეროსი მანჯგალაძე ასრულებს.

სქოლიო
------

1. ↑  თოფურია ა. ლეო ქიაჩელის ცხოვრება და შემოქმედება, თბ. 1977;
2. ↑  ტარიელ გოლუა, „გვადი ბიგვა", ლეო ქიაჩელი, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 1989

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლეო ქიაჩელის ნაწარმოებები |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* *ტარიელ გოლუა* (1916)
* *სისხლი* (1926—1927)
* *გვადი ბიგვა* (1936—1937)
* *მთის კაცი* (1948)
 |
|  |
| რჩეული ნოველები | 
* *ალმასგირ კიბულან* (1925)
* *თავადის ქალი მაია* (1927)
* *ჰაკი აძბა* (1933)
* *წარსული აწმყოში*
* *სტეფანე*
* *ცოდვის შვილები*
* *სიზმარი და სინამდვილე*
* *მამა ოქროპირი*
* *ტყუილი და მართალი*
* *წუთისოფელი*
* *ჯადოსანი*
* *შეურაცხყოფილი*
 |

 |
**ბორაკი**, **ბორაქსი** ან **ნატრიუმის ტეტრაბორატი** — ტეტრაბორმჟავა ნატრიუმის მარილის კრისტალჰიდრატი ქიმიური ფორმულით {\displaystyle {\ce {Na2B4O7\*10H2O}}} ან {\displaystyle {\ce {Na2[B4O5(OH)4]\*8H2O}}}.

გავრცელება და თვისებები
-----------------------

ბუნებაში გვხვდება თეთრი, იშვიათად რუხი ან ყვითელი ფერის მინერალ ბორაკის (ტინკალის) სახით. ბორაკის წყალხსნარს ტუტე რეაქცია აქვს და ჰაერთან {\displaystyle {\ce {CO2}}}-ს შთანთქავს. ძლიერ მჟავათა მოქმედებით ბორაკი იშლება.

გამოყენება
----------

ბორაკს იყენებენ ლითონების მირჩილვისას, სპეციალური ხარისხის მინების (უმთავრესად ოპტიკური), მინანქრების, ჭიქურების დასამზადებლად, ტყავის თრიმლვისთვის, სოფლის მეურნეობაში მიკროსასუქად. ბორაკი ანტისეპტიკური მოქმედების სამკურნალო პრეპარატია. ბორაკის 3-5%-იანი ხსნარი იხმარება ტრაქეიტის, სურდოსა და სტომატიტის დროს პირისა და ცხვირის ღრუში გამოსავლებად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 467.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბორაკი - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი www.nplg.gov.ge
* ბორაკი - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი www.nplg.gov.ge
* ქიმიური უსაფრთხოების საერთაშორისო ბარათი 0567
 (ინგლისური)
* ქიმიური უსაფრთხოების საერთაშორისო ბარათი 1229
 (fused borax) (ინგლისური)
* National Pollutant Inventory – Boron and compounds დაარქივებული 2006-02-09 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards (ინგლისური)
* Sodium Borate in sefsc.noaa.gov (ინგლისური)
გეოსტროფული ბალანსი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. წრეები გვიჩვენებს იზობარებს. H — დაბალი წნევის ტერიტორია; ხოლო B — მაღალი წნევის ტერიტორიას
**გეოსტროფული ქარი** — ჰაერის თანაბარი და წრფივი ჰორიზონტალური მოძრაობა, როდესაც არ არსებობს ხახუნის ძალა, წნევის გრადიენტის წონასწორობა და დედამიწის ბრუნვის გადამხრელი ძალა. ჰაერის მოძრაობის უმარტივესი თეორიული სქემა მბრუნავ დედამიწაზე. დედამიწის ზედაპირიდან 1 კილომეტრზე მაღლა ატმოსფერულ ფენებში მქროლავი ქარი ახლოს არის გეოსტროფულ ქართან. იგი ისე მიემართება იზობარის გასწვრივ, რომ დაბალი წნევის არე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ნაკადის მარცხნივ რჩება, სამხრეთში კი მარჯვნივ. ქარის სიჩქარე წნევის ჰორიზონტალური გრადიენტის პროპორციულია. თანაბარი გრადიენტების პირობებში იგი ჰაერის სიმკვრივისა და გეოგრაფიული განედის სინუსის უკუპროპორციულია, ე. ი. იზრდება სიმაღლის შესაბამისად და ეკვატორის მიმართულებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 88.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Geostrophic approximation
* Definition of geostrophic wind
* Geostrophic wind description დაარქივებული 2011-07-26 საიტზე Wayback Machine.
**გინეფილია** (ბერძ. γυνή „გინე" — ქალი;  φιλία „ფილია" — სიყვარული) — მოზარდი ქალისადმი რომანტიკული, ემოციური, ან სექსუალური ინტერესი. მისი საწინააღმდეგოა ანდროფილია.

ერთი მხრით ტერმინი გინეფილია შემოიფარგლება როგორც უფროსი ქალების მიმართ გატაცება (განსხვავებით პედოფილიისა, როგორც ლტოლვა პატარა ასაკის გოგონების მიმართ ან მისწრაფება მოზარდი (თინეიჯერი) გოგოების მიმართ, რომელსაც ეფებოფილია ეწოდება).

სხვა მხრით, ტერმინი გინეფილია განიხილება როგორც მისწრაფება საერთოდ ქალების მიმართ, თუ საუბარი მიდის მისწაფებაზე, რომელსაც შეიგრძნობენ ტრანსექსუალები, ბიგენდერები ან მოზარდი პირები, რომელთა სქესი გაუგებარია ან იმყოფებიან სქესის შეცვლის სტადიაში..

სქოლიო
------

1. ↑  Freund K. Heasman G. Racansky IG. Glancy G. Pedophilia and heterosexuality vs. homosexuality // Journal of sex & marital therapy, 1984 Fall; 10 (3) : 193—200.
2. ↑  См. напр. Ron Langevin. Sexual Strands: Understanding and Treating Sexual Anomalies in Men. — Lawrence Erlbaum Associates, 1983; Rachel Ann Heath. The Praeger Handbook of Transsexuality: Changing Gender to Match Mindset. — Greenwood Publishing Group, 2006.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია სექსოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თვალჭრელიძე**. |

**გიორგი ალექსანდრეს ძე თვალჭრელიძე** (დ. 27 დეკემბერი, 1914, ნოვოჩერკასკი — გ. 3 დეკემბერი 1991, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1961), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1967), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1979). საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1973).

ბიოგრაფია
---------

1938 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1946 წლიდან მუშაობს კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1963 წლიდან დირექტორის მოადგილეა სამეცნიერო დარგში.

მისი შრომები ეხება საქართველოს, კავკასიისა და მთელი ხმელთაშუა ზღვის სარტყლის ენდოგენური მეტალოგენიის საკითხებს. თვალჭრელიძე ხელმძღვანელობდა მეცნიერებათა რეგიონულ მეტალოგენიურ კვლევას კავკასიაში. კავკასიის მეტალოგენიური რუკის ავტორი (მასშტაბი 1:1000000). დაწერილი აქვს არაერთი მონოგრაფია, რომელიც მიეძღვნა მეტალოგენიის კარდინალურ საკითხებს.

ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას, იყო მრავალი საუწყებათშორისო საბჭოს წევრი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის" ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.

თხზულებები
----------

* Металлогенические особенности главных типов вулканических поясов, М. 1977;
* Рудные провинции мира. Средиземноморский пояс, М. 1972;
* Ендогенная металлогения Грузии М. 1961.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 673.
**გინოფობია** ან **გინეფობია** — ქალების არანორმალური შიში, სპეციფიკური სოციალური ფობიის ტიპი. წარსულში იყენებდნენ ლათინურ ტერმინს გინოფობიას.

გინოფობია არ არის ქალთმეძულეობა, სიძულვილი, უპატივცემულობა და გამოუსწორებელ შეხედულებასთან ქალის წინააღმდეგ, სხვებმა ტერმინი გამოიყენონ ტოლფასი მნიშვნელობით, სოციალურ ფობიის თაობაზე, ვიდრე პათოლოგიური ასპექტი ქალებთან ნეგატიური დამოკიდებულების მიმართ.

მისი ანტონიმია ფილოგინია, სიყვარული, პატივის და აღტაცების გრძნობა ქალთა მიმართ.

ეტიმოლოგია
----------

ტერმინი გინოფობია მომდინარეობს ბერძნული სიტყვადან გინო (γυνή), რაც ნიშნავს ქალს და ფობოს (φόβος), რაც ნიშნავს შიშს.

ტერმინი გინოფობიას ჰიპონიმი შეიცავს ფემინოფობიას.

ისტორია
-------

ჯინოფობია ადრე ითვლებოდა ჰომოსექსუალიზმისაკენ მისწრაფებად, რაც 1896 წელს ჰაველოკ ელისმა აღწერა თავის კვლევებში სქესის ფსიქოლოგია (Psychology of Sex). თავის წიგნში „სადიზმში და მაზოხიში" (Sadism and Masochism): ზიზღის და სისასტიკის ფსიქოლოგი, ვილჰელმ სტეკელი ლაპარაკობს კაცი მაზოხისტის გინოფობიის შესახებ.
პროფესორი ევა კეულსი საუბრობს, რომ სასტიკი ამაზონლები არიან ანტიკურ ათენში ქალების შიშის მტკიცებულება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფობიების სია

სქოლიო
------

1. ↑  WordNet. პრინსტონის უნივერსიტეტი. ციტირების თარიღი: 2014-07-09.
2. ↑  Raymond Joseph Corsini (1999) "The Dictionary of Psychology", ISBN 1-58391-028-X, p. 452
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-22. ციტირების თარიღი: 2016-12-24.
4. ↑
5. ↑  Susan Gaylard, *Hollow Men: Writing, Objects, and Public Image in Renaissance Italy*, p. 86
6. ↑  WordNet. პრინსტონის უნივერსიტეტი. ციტირების თარიღი: 2014-07-09.
7. ↑  γυνή, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
8. ↑  φόβος, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
9. ↑  The Shattered Mirror: Representations of Women in Mexican Literature, María Elena de Valdés, 2010, p 74
10. ↑  Eva C. Keuls, "The Reign of the Phallus: Sexual Politics in Ancient Athens", ISBN 0-520-07929-9, pp. 3-4
**გარბანის მინდვრის წმინდა გიორგის ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა. მდებარეობს წმინდა გიორგის ეკლესიის დასავლეთით.

ხატი ფიქლის დიდი ნათალი ქვის მშრალი წყობით ნაშენი და კირით შეთეთრებული კედელია, რომელზეც დევს დიდი ზომის ფიქლის ოთხკუთხა ქვა. ქვაზე დადგმულია ქვის ჯვარი, რომელზეც გველეშაპთან მებრძოლი წმინდა გიორგია გამოსახული. კომპოზიციის ზემოთ, მოჩუქურთმებული თაღოვანი არშიაა, არშიის ზემოთ კი — ჯვარი. კედელს ებჯინება მშრალად ნაგები და შეთეთრებული მეორე კედელი, რომელსაც ზემოდან ადევს ფიქლის ქვა. კედლის დასავლეთით პირუტყვის „სასაკლაოა" — მოზრდილი სწორკუთხა ქვა, რომელსაც შუაში მრგვალი ღრმული აქვს. აღმოსავლეთით, ხატის კედლის გასწვრივ, მოწყობილია საუფროსო. ხატის გვერდით ოთხკუთხა საჯარეა. იგი ნაგებია დიდი ნაწილობრივ დამუშავებული ქვით. წყობა მშრალია. შენობას დასავლეთის მხარე ღია აქვს. ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილია ოთხკუთხა სარკმელი, რომლის ქვემოთ ორი პატარა ნიშია. სარკმლის წინ მოწყობილია კერა. საჯარის შიგნით თქვის მაგიდა და სკამებია. საჯარე გადახურულია თუნუქით.

ხატის ტერიტორიაზე კიდევ რამდენიმე ტოლმკლავებიანი, კირით შეთეთრებული ქვის ჯვარი დგას.

ლიტერატურა
----------

* *რუსიშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 442.
ზარზმის წარწერა: „ერისთავთ-ერისთავი გრიგოლ ჩორჩანელი". ე. თაყაიშვილი, 1905 წ.
**გიორგი ჩორჩანელი** — VIII-IX საუკუნეების დიდი აზნაური სამცხეში, ჩორჩანელების საგვარეულოს წარმომადგენელი.

ბასილი ზარზმელი მას დიდ მთავარს უწოდებს. გიორგი ჩორჩანელის სამფლობელო სამცხეში ყველაზე ვრცელი და ერმრავალი იყო. ჰქონდა ტაძრები და სასახლეები ზანავსა და ჩორჩანში (ახლანდელი ადიგენის მუნიციპალიტეტი), აქედან მოდის ჩორჩანელის გვარიც. მეზობელი ხევების მცირე თუ მსხვილი ფეოდალები გიორგი ჩორჩანელის ვასალები („საკუთარნი", „წინაშემდგომელნი") იყვნენ.

ქვრივმა და შვილმკვდარმა გიორგი ჩორჩანელმა თავისი უძრავ-მოძრავი ქონება უანდერძა დას ლატავრს (სამცხის დიდი ფეოდალის მირიან ბაჰლაუნდის ქვრივს) და მის შვილებს — სულას, ბეშქენსა და ლაკლაკს. ამგვარად გაერთიანდა სამცხის ამ ორი დიდი ფეოდალური სახლის სამფლობელოები. გიორგი ჩორჩანელმა დიდძალი სიმდიდრე დაუტოვა ზარზმის მონასტერსაც, რომელიც მისი ხელშეწყობით ააშენეს სერაპიონ ზარზმელის მეთაურობით სამცხეში ჩასულმა ბერებმა.

გიორგის სიკვდილის შემდეგ მის მემკვიდრეებს შორის ატყდა შინაომი. დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც ლაკლაკს მისმა დისწულმა მამულის ნაწილი მოსთხოვა, ლაკლაკმა კი ის მოკლა. არეულობა მთელს სამცხეს მოედო და დასრულდა სამი წლის შემდეგ გიორგი მაწყვერელის ჩარევის შედეგად.

ლიტერატურა
----------

* *ბოგვერაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 165.
აქტივისტების დემონსტრაცია „თანასწორი ხელფასის დღეს" ფრანკფურტში.
**გენდერული სახელფასო სხვაობა** — საშუალო სხვაობა დასაქმებული ქალებისა და კაცების ანაზღაურებებს შორის. მიიჩნევა, რომ ქალებს საშუალოდ უფრო ნაკლებს უხდიან, ვიდრე კაცებს.

სახელფასო სხვაობასთან დაკავშირებით გვხვდება ორი სხვადასხვა რიცხვი: არაადაპტირებული და *ადაპტირებული* სახელფასო სხვაობა. ეს უკანასკნელი, როგორც წესი, მოიცავს ნამუშევარი საათების, დასაქმების სფეროების, განათლებისა და მუშაობის გამოცდილების სხვაობებს. მაგალითად, აშშ-ში ქალის საშუალო არაადაპტირებული ყოველწლიური ხელფასი 79%-ით უფრო ნაკლებია, ვიდრე კაცების ხელფასი, ადაპტირებულის შემთხვევაში კი ეს რიცხვი 95%-ია.

სახელფასო სხვაობის მიზეზები დაკავშირებულია სამართლებრივ, სოციალურ და ეკონომიკურ ფაქტორებთან და სცდება „თანაბარი ანაზღაურება თანაბარი საქმისთვის" ცნების ფარგლებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სახელფასო სხვაობა

სქოლიო
------

1. ↑  Gender Pay Gap.
2. ↑  Progress on the Gender Pay Gap: 2019 - Glassdoor en-US (2019-03-27). ციტირების თარიღი: 2021-03-09
3. ↑  O'Brien, Sara Ashley (April 14, 2015). „78 cents on the dollar: The facts about the gender wage gap". *CNN Money*. New York. ციტირების თარიღი: May 28, 2015. *ციტატა*: „7% wage gap between male and female college grads a year after graduation even controlling for college major, occupation, age, geographical region and hours worked."
4. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბუდე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ბუდე
**ბუდე** — ნაგებობა, რომელსაც ცხოველი იშენებს შთამომავლობის გამოსაზრდელად ან თავშესაფრად. გამრავლებისათვის გამოსაყენებელი ბუდე ნაირგვარია. მაგ. ობობას ბუდე ქსლისაგან მოქსოვილი პარკია, მარტოული კრაზანისა — მიწის უჯრედები, რომლებიც ერთიმეორესთან შეწებებულია ნერწყვით. ორაგული ქვირითს ფლავს კენჭებიან გრუნტში, სამნემსა მახათა — ბურთისებურ ბუდეში, რომელსაც წყალმცენარეებისაგან იშენებს. ფილომედუზა ქვირითს ყრის მილივით დახვეულ ფოთოლში. კუ და ნიანგი კვერცხებს ფლავენ მიწაში. ხოხბის, როჭოს, ტყის ქათმის ბუდე მარტივი ორმოა, რომელშიც მცირეოდენი საფენია. ჭინჭრაქასა და რემეზის ბუდეები ბურთისებურია. გვრიტი ფიჩხისაგან იკეთებს მარტის ბუდეს, რომელშიც კვერცხები ქვემოდან მოჩანს. ორბის ბუდე რამდენიმე ქვით და ფიჩხის ნამტვრევებითაა შემოფარგლული. რთულ ბუდეს იშენებს სოფლის მერცხალი, რომელიც ტალაცის კოშტებს ნერწყვით ამაგრებს აივნის ჭერსა და სხვა მსგავს ადგილებში. სალანგანის ბუდეს, რომელიც ჰაერზე გამკვრივებული ნერწყვისაგან შედგება, სამხრეთ აზიის მცხოვრებნი საკვებად იყენებენ. ჰამაკის მსგავს ბუდეს იკეთებს მოლაღური. ფიჩხის ნამტვრევებისა და ჩალაბულისაგანაა აშენებული შაშვის ბუდე, რომელიც შიგნიდან ტალახითაა გალესილი. ციყვის ბუდე აშენებულია ბალახბულახის, ბუმბულოვანი საფენისა და სხვა მასალისაგან. თახვი „ქოხს" იშენებს ხის ტოტებისა და შლამისაგან. ცხოველების უმრავლესობა ბუდეს თავისთვის იშენებს. კოლონიური ბუდეები აქვთ „საზოგადოებრივ" მწერებს: ფუტკრებს, კრაზანებს, ჭიანჭსელებს და სხვა. უზარმაზარ (7-8 მ-მდე სიმაღლის) ბუდეს იშენებენ ტერმიტები. ფრინველებიდან კოლონიებად ბუდობენ ალკები, კაირები, პინგვინები, თოლიები და სხვა. აფრიკის ფეიქარები ერთობლივად აშენებენ დიდ ბუდეს, რომელშიც წყვილ-წყვილად ბინავდებიან.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* *ა. ჯანაშვილი,* ქსე, ტ. 2, გვ. 550, თბ. 1977
დედამიწის გეოტექტურები
**გეოტექტურა**, **მორფოტექტურა** (ბერძ.  gē — მიწა და tectura — საფარი) — საბჭოთა გეოგრაფიული ტერმინი დედამიწის რელიეფის ყველაზე მსხვილი ფორმების — კონტინენტებისა და ოკეანური ღრმულების აღსანიშნავად. რელიეფის გეოტექტურული ელემენტები განპირობებულია ზოგადპლანეტარული მასშტაბის ძალებთან, რომლებიც ურთიერთდაკავშირებულია (გეოლოგიურ და გეოგრაფიულ) პროცესებთან, რომლებიც თავის მხრივ, მონაწილეობას იღებენ დედამიწის ქერქის სტრუქტურის ჩამოყალიბებაში.

გამოიყოფა გეოტექტურის ოთხი ძირითადი ტიპი: კონტინენტური, ოკეანური, გარდამავალი ზონის და შუაოკეანური ქედები. დედამიწის ეს ფორმები პირველი, მეორე და მესამე თანრიგისაა. გეოტექტურა იყოფა ასევე უფრო წვრილ ერთეულებად: მორფოსტრუქტურებად და მორფოსკულპტურებად. ცნება გამოხატავს დედამიწის გლობალურ არქიტექტურას.

ტერმინი გეოტექტურა შემოგვთავაზა საბჭოთა გეოგრაფმა ინოკენტი გერასიმოვმა 1946 წელს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მორფოსტრუქტურა
* მორფოსკულპტურა

სქოლიო
------

1. 1 2  Геотектура | Большая советская энциклопедия
2. ↑  Геотектуры | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-20. ციტირების თარიღი: 2021-02-19.
**გიორგი ყურულაშვილი** (დ. 1893, ჩხარი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 10 ივლისი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საბჭოთა პარტიული მოღვაწე, რეპრესირებული.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ხელოსნის ოჯახში. სწავლობდა ჩხარის სამრევლო სკოლაში, რომელიც მალევე მიატოვა. 1905 წლიდან მუშაობდა შეგირდად ადგილობრივ სამკერვალო სახელოსნოში. 1909 წელს გადავიდა ტფილისში, სადაც გახდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი და აქტიურად ჩაება მის საქმიანობაში. ამის გამო რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს: 1910 წლის აპრილში მეტეხის ციხეში ჩასვეს, ხოლო 1914 წელს კი ჯერ ასტრახანის გუბერნიაში, ხოლო შემდეგ სარატოვში გადაასახლეს. 1917 წელს ის ისევ დააპატიმრეს და ამჯერად ვერხოლენსკის მაზრაში გადაასახლეს.

ყურულაშვილი პატიმრობაშიც აგრძელებდა არალეგალური საქმიანობას. 1917 წლის ოქტომბრის ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ ის სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობებზე მუშაობდა სამარასა და ბაქოში, 20-იანი წლებიდან კი თბილისში. 1927 წლიდან მაღალი თანამდებობები ეკავა საქართველოს კომპარტიის ცეკაში, იყო მისი მდივანი, ბიუროს პრეზიდიუმის წევრი, საქართველოს სსრ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე.

გიორგი ყურულაშვილი 1937 წელს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციის, ტერორიზმის, მავნებლობისა და შპიონაჟის ბრალდებით. ყურულაშვილიც თავი დამნაშავედ სცნო და საქართველოს სსრ-ს უზენაესმა სასამართლომ 26 ივნისს დახვრეტა მიუსაჯა. განაჩენი აღასრულეს იმავე წლის 10 ივლისს. რეაბილიტირებულუია სსრკ უმაღლესი სასამართლოს 1957 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* SOVLAB.GE დაარქივებული 2011-10-13 საიტზე Wayback Machine.
გეპიდების სამეფო (ყავისფრად) 476 წლისთვის
**გეპიდები** (ლათ. Gipidae, Gebidi; ძვ. ბერძნ. Γήπαιδες, Γίπαιδαι; აღმ.-გერმ. Ge̅bidos, Ge̅bidans) — ძველი ხალხი, რომლებიც აღმოსავლეთ გერმანელებს მიეკუთვნებოდნენ. გადმოცემით, ისინი გუთების კვალდაკვალ გადასახლდნენ სკანდინავიიდან ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე (იხსენიება კუნძული მდინარე ვისლის შესართავში, რომელსაც გეპადოიოსი ეწოდება, ძველგერმანულად — „გეპიდების ხეობა"). რომაული ხანის გეპიდების არქეოლოგიურ ნაკვალევს თანამედროვე მკვლევარები ხედავენ ველბარკის კულტურის ცალკეულ ძეგლებში. ვისლის შუა წელიდან გეპიდების სამხრეთით გადასახლება წარიმართა III საუკუნეში (გერმანულ ტრადიციაში უკავშირდება მეფე ფასტიდოის). მათ დაამარცხეს ბურგუნდები და სხვა გაერთიანებები, მონაწილეობდნენ რომის იმპერიაზე თავდასხმებში, თუმცა მათი რაზმები დაამარცხა იმპერატორმა პრობუსმა (276–282; გეპიდების ნაწილი იმპერიის ტერიტორიაზე გადაასახლეს), მარცხი იწვნიეს გუთების მეფე ოსტროგუთასგანაც.

IV საუკუნის ბოლოს ან V საუკუნის დასაწყისში შეტაკებები ჰქონდათ გუთებთან. ჰუნებმა ცენტრალურ ევროპაში შეჭრის დროს გეპიდები დაიმორჩილეს. საკუთარი თვითმმართველობის შენარჩუნების პირობებში, იბრძოდნენ ჰუნების სასარგებლოდ, გეპიდების მეფე არდარიხი ატილას ერთ-ერთი უახლოესი მრჩეველი იყო, მისი სიკვდილის შემდეგ აჯანყება წამოიწყეს მის მემკვიდრეთა წინააღმდეგ და მდინარე ნედაოზე გამართულ ბრძოლაში დაამარცხეს ისინი. V საუკუნის ბოლოსკენ დაიკავეს შუა პოტისიე (V საუკუნის ბოლო – VI საუკუნის შუა ხანების სამარხების ძირითადი კონცენტრაცია), ტრანსილვანიის ნაწილი (გეპიდების მეფეებს ან მაღალ არისტოკრატიას უკავშირდება აპაჰიდისა და შემლეულ-სილვანეის განძები), დაიპყრეს ქალაქი სირმიუმი და მისი შემოგარენი (მათ უკავშირდება მეფე ტრაზარიხისა და მისი ვაჟების მოღვაწეობა). ცნობილია, რომ გეპიდებსა და ბიზანტიას შორის დაიდო ხელშეკრულება. V საუკუნის მეორე ნახევარში რიგი კონფლიქტები გადაიტანეს ოსტგუთებთან (469, 488). 504 წელს ოსტგუთების მეფე თეოდორიხ დიდმა დაიმორჩილა სირმიუმი. ბიზანტიის მიერ ოსტგუთების სამეფოს განადგურების დროს გეპიდებმა ხელახლა დაიპყრეს სირმიუმი (არაუგვიანეს 537 წლისა) და დედაქალაქად აქციეს. ნაპოვნია ნათეგი მონეტები, რომლებიც ამ პერიოდს განეკუთვნება. VI საუკუნის შუა ხანებში ცნობილია ეპისკოპოსი ტრაზარიხი, რომელიც სირმიუმში მოღვაწეობდა (IV საუკუნის ბოლოს მიეკუთვნება პირველი მონაცემები გეპიდებს შორის ქრისტიანობის გავრცელების შესახებ არიანელობის სახით; დაკრძალვასთან დაკავშირებულ ძეგლებში ქრისტიანობა თითქმის არ არის ასახული).

VI საუკუნის შუა ხანებისთვის კონფლიქტი გამწვავდა გეპიდებსა და ლანგობარდებს შორის. 567–568 წლებში ლანგობარდებმა ავარებთან კავშირით გადამწყვეტი დამარცხება მიაყენეს მათ (მეფე კუნიმუნდი დაიღუპა), ხოლო შემდეგ, უბრალო ხალხში დუნაისპირეთის გეპიდების ნაწილის შეერთებასთან ერთად, გადავიდნენ იტალიაში. სირმიუმი, აქ არსებულ სამეფო განძთან ერთად, ბიზანტიელებმა იგდეს ხელთ, შემდგომში დაიკავეს ავარებმა, რომლებმაც გეპიდების დიდი ნაწილიც დაიმორჩილეს. ავარიის სახაკანოს შემადგენლობაში გარკვეული ხანი განცალკევებულობას ინარჩუნებდნენ, თუმცა შემდგომ ასიმილაცია განიცადეს. წყაროებში უკანასკნელად IX საუკუნეში იხსენიება გეპიდების მხოლოდ მცირე ჯგუფი პანონიაში.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Гавритухин И. О.* Гепиды // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М. 2006. — стр. 660–661.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **შენგელაია**. |

**გიორგი შენგელაია** (დ. 11 მაისი, 1937, მოსკოვი — გ. 17 თებერვალი, 2020, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, კინორეჟისორი და სცენარისტი. რუსთაველის პრემიის ლაურეატი (1985), საქართველოს სახალხო არტისტი (1985), საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1997), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2015). რეჟისორ ელდარ შენგელაიას ძმა.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1962 წლიდან მუშაობს კინოსტუდია „ქართულ ფილმში". პირველი ფილმი „ალავერდობა" (1963) გადაიღო გურამ რჩეულიშვილის ამავე სახელწოდების ნოველის მიხედვით. ფილმში შენგელაიამ გამოხატა სულიერად ამაღლებული ახალგაზრდა გმირის პროტესტი დამახინჯებული ტრადიციების მიმართ. 1969 წელს გადაიღო ფილმი „ფიროსმანი" მხატვარ ნიკო ფიროსმანის შესახებ. შენგელაიამ ქართული კინო გაამდიდრა ეროვნულ მასალაზე შექმნილი პოპულარული ჟანრებითაც. მას ეკუთვნის ვესტერნი „მაცი ხვიტია" (1966), მიუზიკლი „ვერის უბნის მელოდიები" და სათავგადასავლო ფილმი „ხარება და გოგია" (1987).

ფილმოგრაფია
-----------

* 1962 — ალავერდობა
* 1965 — ჯილდო
* 1966 — მაცი ხვიტია
* 1969 — ფიროსმანი
* 1973 — ვერის უბნის მელოდიები
* 1976 — ქვიშანი დარჩებიან
* 1980 — სიყვარული ყველას უნდა
* 1984 — ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა
* 1987 — ხარება და გოგია
* 1996 — ორფეოსის სიკვდილი
* 2000 — სიყვარული ვენახში
* 2005 — მიდიოდა მატარებელი

ჯილდოები
--------

მიღებული აქვს ამიერკავკასიისა და უკრაინის რესპუბლიკის კინოფესტივალის დიპლომი (1966), ბერგამოს (იტალია) მე–10 საერთაშორისო კინოფესტივალის პრიზი „დრაკონი" და ფიპრეისის დიპლომი (1966), ჩიკაგოს მე–10 საერთაშორისო კინოფესტივალის დიდი პრიზი „ოქროს იუგო" (1974), დიდი ბრიტანეთის კინოსტუდიის პრემია (1973), აზოლას საერთაშორისო კინოფესტივალის პირველი პრემია (1974), ფინეთის ხელოვნების აკადემიის პრიზი (1975), კინოხელოვნების საშუალებებით ესთეტიკური აღზრდის პრობლემებისადმი მიძღვნილი სიმპოზიუმის საპატიო დიპლომი (ერევანი 1977), სახალხო მეურნეობის მიღწევათა საკავშირო გამოფენის ბრინჯაოს მედალი (1980). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია (1985) და სხვა პრიზები.

გარდაიცვალა 2020 წლის 17 თებერვალს, 82 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი შენგელაია დაარქივებული 2012-03-12 საიტზე Wayback Machine.  ეროვნულ ფილმოგრაფიაზე
* 

* Georgiy Shengelaya — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* გიორგი შენგელაია, ფოტოგალერეა
* გიორგი შენგელაია - 70, რადიო თავისუფლება

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა კინორეჟისორი გიორგი შენგელაია 1tv.ge
2. ↑  რეჟისორ გიორგი შენგელაიას დიდუბის პანთეონში დაკრძალავენ, interpressnews.ge. 18 თებერვალი, 2020.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გიორგი შენგელაიას ფილმოგრაფია |
| --- |
|  |
| 1961-2005 | 
* ალავერდობა
* ჯილდო
* მაცი ხვიტია
* ფიროსმანი
* ვერის უბნის მელოდიები
* ქვიშანი დარჩებიან
* სიყვარული ყველას უნდა
* ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა
* ხარება და გოგია
* ორფეოსის სიკვდილი
* სიყვარული ვენახში
* მიდიოდა მატარებელი
 |

 |
**გიორგი იაკობის ძე შხვაცაბაია** (დ. 12 ნოემბერი, 1904 — გ. 1993) — ქართველი მეცნიერი სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის დარგში, სპორტსმენი. საქართველოს მეცნიერთა აკადემიის წევრ-კორ. (1956). ტექნიკური მეცნიერების დოქტორი (1951), პროფესორი (1951), საქართველოს მეცნიერების და ტექნოლოგიების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიის ფაკულტეტი (1930). 1941 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. 1952–1993 წლებში იყო მოსავლის ასაღები მანქანების კათედრის გამგე. შხვაცაბიას შრომები ეხება სასოფლო-სამეურნეო მანქანათ გამოცდასა და მათი გამოსაცდელი ხელსაწყოების შექმნას. 1928 წელს გახდა პირველი საკავშირო სპარტაკიადის ჩემპიონი, 1929წელს დაამყარა საკავშირო რეკორდი სიმაღლეზე ხტომაში (183 სმ) და გახდა პირველი ქართველი რეკორდსმენი. მიღებული აქვს სახელწიფო ჯილდოები. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში. საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ეზო-სავანეში დგას მისი ბიუსტი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ, 2002, გვ. 929

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი შხვაცაბაია (მეცნიერი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გიორგი (გოგი) სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილი** (დ. 1896, ქ. ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი, — გ. 13 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი.

დაიბადა სამხედრო ექიმის — სარდიონ სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილის (1863—1940) და ალექსანდრა ჭავჭავაძის (1864—1940) ოჯახში. დაამთავრა ტფილისის სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია, შემდეგ — პეტერბურგის საარტილერიო სასწავლებელი. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში კავკასიის 1-ლი მსროლელი საარტილერიო დივიზიონის შემადგენლობაში. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში, ჰქონდა ლეიტენანტის წოდება. 

1921 წლის თებერვალში ლეიტენანტი ალექსი-მესხიშვილი მეთაურობდა მაიორ ილია მახარაძის ბატარეის ერთ ნაწილს ტაბახმელას ფრონტზე. 24 თებერვალს საბჭოთა რუსეთის ჯარებმა ტაბახმელასთან გაარღვიეს საქართველოს არმიის თავდაცვის ხაზი და შეიჭრნენ მესხიშვილის საარტილერიო ბატარეის პოზიციებზე. გოგი ალექსი-მესხიშვილმა შემოიკრიბა არტილერისტები და ხელჩართულ ბრძოლაში დაიცვა ბატარეა დამხმარე ძალის მოსვლამდე. გასაბჭოების შემდეგ მსახურობდა წითელ არმიაში. მონაწილეობდა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. ორჯერ იყო დაპატიმრებული — 1921 წელს საბოტაჟის ბრალდებით და 1923 წელს „სამხედრო ცენტრის" საქმესთან დაკავშირებით. მომდევნო წლებში იყო საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამხედრო საქმის პედაგოგი. 1937 წლის რეპრესიების დროს კვლავ დააპტიმრეს, გორში საველე მეცადინეობისას (9 ივნისი). 11 აგვისტოს საქართველოს სსრ შინსახკომის განსაკუთრებულმა სამეულმა „მენშევიკური და ტროცკისტული-მემარჯვენე ცენტრების სამხედრო ორგანიზაციის" წევრობის ბრალდებით სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 13 აგვისტოს ღამით დახვრიტეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსი-მესხიშვილი გიორგი სარდიონის ძე. „საზოგადოებრივი არქივი".
* ალექსი-მესხიშვილი გიორგი სარდიონის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. — 2013.
**გივი ჭელიძე** (დ. 1929) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1929 წელს. დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 

მუშაობდა საქტელერადიოკომიტეტში, გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის" რედაქციაში. სხვადასხვა წლებში იყო გაზეთ: „მაცნეს", „ერქვანის", „რეფორმის" რედაქტორი. გაზეთ „თბილისის" რედაქციაში მუშაობდა განყოფილების გამგედ, 1985-1988 წლებში. 

1988 წლიდან არის საქართველოს ჟურნალისტთა (ახლანდელი ფედერაციის) კავშირის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე და რეგიონალური განყოფილების ხელმძღვანელი; 1993 წლიდან — ჟურნალ „ჟურნალისტის" ერთ-ერთი დამფუძნებელი და რედაქტორი; ჟურნალისტური კლუბის „საფიხვნოს" პრეზიდენტი. არის რამდენიმე წიგნის ავტორი. მისი სცენარების მხიედვით გადაღებულია დოკუმენტური ფილმები, მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო.

ჯილდოები
--------

* 1998 — ღირსების ორდენი
* 1987 — საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 745, ISBN 99928-20-32-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გივი ჭელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გარუ** (იგივე **პიერ გარანი** დ. 26 ივნისი, 1972, შერბრუკი, კვებეკი, კანადა) — ფრანგულენოვანი მომღერალი კანადიდან.

კარიერა
-------

პიერ გარანი თავდაპირველად მღეროდა შერბრუკის ღამის ბარებში ამერიკულ ბლუზს. მას შემდეგ, რაც ლუკ პლამონდონმა აღმოაჩინა იგი და შეარჩია კვაზიმოდოს როლზე თავის მიუზიკლში პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი, მისგან ვარსკვლავი შექმნა. მიუზიკლში წარმატებული მონაწილეობის შემდეგ, მან სახელი გაითქვა პოპ მუსიკოსმა კანადაში, საფრანგეთსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში. მისი ოდნავ ჩახლეწილი და ვაჟკაცური ხმა ხიბლავს მსმენელს და უფრო მეტიც, დღესდღეობით მას ბევრი მიიჩნევს სექს-სიმბოლოდ. 2000 წელს გარუმ ჩაწერა დუეტი სელინ დიონთან, ხოლო როცა წერდა თავის ალბომს ინგლისურენოვანი მსმენლისთვის იგი დაუკავშირდა რობ ტომასს და მასთან ერთად ჩაწერა სიმღერა "Stand Up", ხოლო 2006 წელს "First Day of My Life", რომელიც მთელს ევროპაში ჰიტად იქცა სპაიზ გერლზის ყოფილ წევრ მელანი სი-სთან ერთად.

გარუს ჰყავს ქალიშვილი თავის ყოფილ მეგობარ გოგონასთან, მოდელ ულრიკასთან. ამჟამად კი ხვდება ფრანგ მომღერალ ლორის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* გარუს ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine. ,
* Fan-club ოფიციალური საიტი რუსულად დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკოსის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb140286926 (data)
* GND: 135608554
* ISNI: 0000 0001 1437 8272
* LCCN: no2001017488
* MusicBrainz: 76f88542-fd2f-47a1-9be0-5d55df793aab
* NKC: xx0030582
* NTA: 304155160
* SUDOC: 084291281
* VIAF: 11067247
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 11067247

 |
**გიფენის საქონელი** — ეკონომიკასა და მომხმარებელთა თეორიაში ეწოდება ისეთ საქონელს, რომელზე მოთხოვნაც იზრდება ფასის ზრდასთან ერთად, რაც არღვევს მოთხოვნის კანონს. გიფენის საქონლის შემთხვევაში უფრო იაფი ახლო შემცვლელები არ არსებობს, ამიტომ მომხმარებელი იძულებულია გაზარდოს ასეთი საქონლის მოხმარება, მაშინაც კი როდესაც მისი ფასი იზრდება.

პროდუქტთა უმეტესობისთვის მოთხოვნის საფასო ელასტიკურობა უარყოფითია, ანუ სხვა თანაბარ პირობებში ფასების ზრდა მოთხოვნის რაოდენობას ამცირებს, ანუ ფასისა და მოთხოვნის რაოდენობის ცვლილება საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობს. გიფენის საქონლის შემთხვევაში მოთხოვნის საფასო ელასტიკურობა დადებითია, ანუ ფასი და მოთხოვნის რაოდენობა ერთი მიმართულებით იცვლება. როდესაც ფასი იზრდება, მოთხოვნა იზრდება და პირიქით.

ეს სახელი ეწოდა სერ რობერტ გიფენის პატივსაცემად, რომელიც ამ თეორიის ავტორად ითვლება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიფენის საქონელი — Moneyterms
* Alfred Marshall Principles of Economics Bk.III,Ch.VI in paragraph III.VI.17
* The Last Word on Giffen Goods? დაარქივებული 2015-12-08 საიტზე Wayback Machine.
* What Do Prostitutes and Rice Have in Common?


|  |  |
| --- | --- |
| ეკონომიკა | *ეს სტატია ეკონომიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გადმოტვირთვადი კონტენტი** (ინგლ. Downloadable content — **DLC**) — ციფრული მედია კონტენტის გავრცელების ერთ-ერთი ფორმა ინტერნეტის საშუალებით, როგორც წესი, ფასიანი, რომელიც ვრცელდება ინტერნეტში ოფიციალური გამომცემლის მიერ. ტერმინი „გადმოტვირთვადი კონტენტი" მოიცავს ინფორმაციულ შევსებას, რომელიც შექმნილია ვიდეო თამაშებისთვის და გამოიცემა ცალკე, ძირითადი თამაშისგან დამოუკიდებლად. მიუხედავად ამისა, ეს ცნება გამოიყენებოდა ონლაინში არსებული ნებისმიერი ტიპის გასართობი ციფრული კონტენტის აღსანიშნავად.

გადმოტვირთვადი კონტენტის ფასი ხშირად არ აღემატება 20 აშშ დოლარს. ის შეიძლება იყოს რამდენიმე სახის და მოიცავდეს ახალი ტიპის ტანისამოსს, სიუჟეტურ ხაზს მსგავსად გაფართოების პაკეტისა, ასევე ახალ მოდებს, დონეებს, გამოწვევებს და და სხვა მრავალ ფუნქციას.

გადმოტვირთვადი კონტენტის გავრცელება დაიწყო 21-ე საუკუნეში, მეექვსე თაობის კონსოლების გამოჩენის შემდეგ, რომლებსაც გააჩნდა ინტერნეტის მხარდაჭერა. სპეციალურ ვერსია „წლის თამაშის გამოცემაში" (ხელახალი გამოცემა), ხშირად გაერთიანებულია სრულფასოვანი თამაში
და ადრე გამოსული მისი ყველა DLC.

სქოლიო
------

1. ↑  Ryan Block.  (5 августа 2005 года) TiVo adding downloadable content, games, internet radio, podcasting, etc.?. Engadget.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-31. ციტირების თარიღი: 2009-05-08.
2. ↑  Martin Robinson.  (2012-07-06) Molyneux: $50,000 Curiosity DLC "nothing to be ashamed of". *Eurogamer*. ციტირების თარიღი: 2013-07-10.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგიბერიძე**. |

**გაიოზ გალაქტიონის ძე გოგიბერიძე** (დ. 5 თებერვალი, 1922, სოფ. ხიდისთავი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 11 დეკემბერი, 2000, ბათუმი) — ქართველი მსახიობი, აჭარის დამსახურებული არტისტი (1957), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982 ).

ბიოგრაფია
---------

1938–1941 და 1943–1950 წლებში იყო ბათუმის, ჩოხატაურის, ხულოს თეატრების მსახიობი; 1951–1956 წლებში მუშაობდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში, შემდეგ — ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. 1956 წლიდან კვლავ ბათუმის ი. ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის დასის წევრი იყო. გოგიბერიძის მიერ შესრულებული როლებს შორის აღსანიშნავია: ონისე (ალექსანდრე ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა"), უფლისწული (მიხეილ ჯაფარიძის „ჟამთაბერის ასული"), პეპო (გაბრიელ სუნდუკიანის „პეპო"), ესოპე (გილერმე ფიგეირედოს „მელა და ყურძენი"), კოჩკარიოვი (ნიკოლოზ გოგოლის „ქორწინება"), არტური (ეთელ ლილიან ვოინიჩის „კრაზანა"), ბაში- აჩუკი (აკაკი წერეთლის „ბაში-აჩუკი"), კასიო (უილიამ შექსპირის „ოტელო"), მანუჩა (ვალერიან კანდელაკის „მაია წყნეთელი"), ზაროვაველი (ეჟი იურანდოტის „მეცხრე წმინდანი").

ლიტერატურა
----------

* *ცუცქირიძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 61.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაიოზ გოგიბერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გევორგ ღარიბიანი** (სომხ. Գևորգ Ղարիբյան; დ. 11 დეკემბერი, 1994) — სომეხი მოჭიდავე. ჭიდაობს ბერძნულ-რომაულ სახეობაში. 2020 წელს რომში, იტალიაში მოიგო ევროპის ჩემპიონატი 60 კგ წონით კატეგორიაში.  ფინალში დაამარცხა თურქი მეტოქე, მოჭიდავე ქერემ ქამალი.

კარიერა
-------

2017 წელს ღარიბიანი მონაწილეობას იღებდა ნოვი-სადში, სერბეთში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, 59 კგ წონით კატეგორიაში. შემდეგ წელს მონაწილეობა მიიღო ბუდაპეშტში, უნგრეთში გამართულ 2017 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე.

2019 წელს ღარიბიანმა მონაწილეობა მიიღო რუმინეთის დედაქალაქ ბუქარესტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, 60 კგ წონით კატეგორიაში. ამავე წელს მონაწილეობა მიიღო ნურ-სულთანში, ყაზახეთში გამართულ ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2020 წელს 63 კგ წონით კატეგორიაში იასპარეზა 2020 წლის ინდივიდუალურ ჭიდაობის თასს, რომელიც ბელგრადში, სერბეთში გაიმართა. 2021 წლის მარტში მონაწილეობა ევროპაში გამართულ ოლიმპიური თამაშების შესარჩევ ტურნირზე რომელიც გაიმართა უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტში. ღარიბიანმა ვერ მოახერხა ოლიმპიური თამაშების ლიცენზიის მოპოვება, რადგან გამოეთიშა ტურნირს მეორე რაუნდში. 2021 წლის ოქტომბერში ბრინჯაოს მედლისთვის შეხვედრაში დამარცხდა ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში გაიმართა (60 კგ წონითი კატეგორია). 1/16 ფინალში დაამარცხა ამერიკელი დალტონ რობერტსი, ანგარიშით 8-4. მეოთხედფინალში მისი მეტოქე იყო ირანელი მოჭიდავე მეჰრდრად მარდანი, რომელთანაც დამაჯერებლად, ანგარიშით 7-0 გაიმარჯვა. ნახევარფინალში ანგარიშით 6-9 დამარცხდა მომავალ მსოფლიო ჩემპიონ მოლდოველ ვიქტორ ჩობანუსთან. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დამარცხდა რუსეთის ოლიმპიური კომიტეტის წარმომადგენელ სტეპან მარიანიანთან, ანგარიშით 1-3.

2020 წელს ღარიბიანმა მოიგო იტალიის დედაქალაქ რომში გამართული ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატი, 60 კგ წონით კატეგორიაში. 1/8 ფინალში დაამარცხა ბულგარეთის წარმომადგენელი ავგუსტინ სპასოვი, ანგარიშით 9-1. მეოთხედფინალში დაამარცხა აზერბაიჯანელი მოჭიდავე მურად ბაზაროვი, ანგარიშით 8-0. ნახევარფინალში დაამარცხა ესტონელი მოჭიდავე ჰელარი მეგისალუ, ანგარიშით 8-0. ფინალში ღარიბიანის მეტოქე იყო თურქი მოჭიდავე ქერემ ქამალი. შეხვედრა ანგარიშით 5-5 დასრულდა. იმის საფუძველზე რომ შეხვედრაში ბოლო ქულა ღარიბიანმა მოიპოვა, ჩემპიონიც ის გახდა.  2020 წელს ღარიბიანი პირველად გახდა ევროპის ჩემპიონი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გევორგ ღარიბიანი

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑  Etchells, Daniel (12 February 2020). „Armenia claim two Greco-Roman titles on day three of European Wrestling Championships". *InsideTheGames.biz*. ციტირების თარიღი: 13 February 2020.
3. ↑  „Wrestler Gevorg Gharibyan Wins Gold at European Championships". *Asbarez.com*. 12 February 2020. ციტირების თარიღი: 13 February 2020.
4. ↑  2020 European Wrestling Championships Results. ციტირების თარიღი: 12 April 2020
5. ↑  2017 European Wrestling Championships Results. ციტირების თარიღი: 15 April 2020
6. ↑  2018 World Wrestling Championships Results. ციტირების თარიღი: 14 April 2020
7. ↑  2020 Individual Wrestling World Cup Results Book. ციტირების თარიღი: 18 December 2020
8. 1 2  2021 European Wrestling Olympic Qualification Tournament Results Book. ციტირების თარიღი: 24 March 2021
9. ↑   Results
**გარდაბნის თბოელექტროსადგური** — კომბინირებული ციკლის თბოელექტროსადგური საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ გარდაბანთან. სადგურის სიმძლავრე 231 მეგავატია. განკუთვნილია დატვირთვის ბაზისურ ნაწილში მუშაობისთვის. ელექტროენერგიის ყოველწლიური გამომუშავება იცვლება 1,2-დან 1,6 მილიარდ კვტ·სთ-მდე; ძირითადი საწვავია ბუნებრივი აირი, რომლის ყოველწლიური ხარჯი შეადგენს 290–300 მილიონ კუბურ მეტრს. სადგურის თერმული ეფექტიანობა 52–54%-ია, რაც 20–22%-ით აღემატება სტანდარტული ორთქლტურბინული სადგურების ეფექტიანობას.

თბოელექტროსადგურის მშენებლობა 2014 წლის იანვარში დაიწყო. ექსპლუატაციაში შევიდა 2015 წლის ივლისში. მშენებლობაზე დაიხარჯა 231 მლნ აშშ დოლარი.

შპს „გარდაბნის თბოსადგური"
--------------------------

გარდაბნის თბოელექტროსადგური შპს „გარდაბნის თბოსადგურის" საკუთრებაშია. ამ კომპანიის 51% წილის მფლობელია საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია, ხოლო 49%-ს ფლობს საპარტნიორო ფონდი. თბოელექტროსადგურის მშენებლობაც მთლიანად ამ ორგანიზაციებმა დააფინანსეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შპს „გარდაბნის თბოსადგურის" ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. 1 2 3  საქმიანობა. შპს „გარდაბნის თბოსადგური". ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021
2. ↑  მაჭარაშვილი, მადლენა (17 იანვარი, 2014). „გარდაბნის თბოელექტროსადგურის მშენებლობაზე 600-მდე ადამიანი დასაქმდება". *for.ge*. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
3. ↑  „გარდაბნის თბოელექტროსადგურის გახსნის ცერემონია". *gov.ge*. საქართველოს მთავრობა. 22 ივლისი, 2015. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**გაიოზ ცინცაძე** (დ. 12 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. თერაპევტ–კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, მუნიციპალური გაერთიანებული კარდიოლოგიური კლინიკის დირექტორი, საქართველოს მედიკო–ბიოლოგიური აკადემიის აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1948–1951 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორი, 1951 წლიდან კი ექიმთა დიპლომის შემდგომი განათლების თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის თერაპიისა და კარდიოლოგიის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი, კათედრის გამგე, პროფესორი. ავტორია 92 სამეცნიერო ნაშრომის. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 1 სადოქტორო და 15 საკანდიდატო დისერტაცია. 
საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "ბალისტოკარდიოგრაფიული და ელექტროკარდიოგრაფიული მონაცემების შედარებითი დიაგნოსტიკური მნიშვნელობა კორონალური სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის დროს", დაიცვა 1960 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაციის თემა - "არტერიული ჰიპერტონია და გულის უკმარისობა", 1976 წელს.

ჯილდოები
--------

* 1998 - ღირსების ორდენი
* 1980 - საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 338

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაიოზ ცინცაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გარდაბნის აღკვეთილი** — დაცული ტერიტორია გარდაბნისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე, თბილისიდან 39 კილომეტრში, აზერბაიჯანის საზღვართან. აღკვეთილი დაარსდა 1996 წელს. მისი ფართობი 3 484 ჰექტარია.

გარდაბნის აღკვეთილი ამ ტერიტორიაზე არსებულ ტყის კორომთა შენარჩუნების, მათი მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და იქ მობინადრე ფაუნის წარმომადგენელთა დაცვის მიზნით შეიქმნა.

ფლორა
-----

გარდაბნის აღკვეთილის ფლორის მთავარი სიმდიდრეა ჭალის ტყეები, რომლის მთავარი ხე-მცენარეებია: ხვალო, ოფი, წნორი, მთრთოლავი ტირიფი, ჭალის მუხა, თელა და პატარა თელადუმა. ქვეტყეში იზრდება კუნელი, დატოტვილი იალღუნი, შინდანწლა და ქაცვი, ლიანებიდან გვხვდება: კატაბარდა, ღვედკეცი და სვია.

ფაუნა
-----

გარდაბნის აღკვეთილში ხერხემლიანების, კერძოდ, თევზების 21 სახეობა, ამფიბიების 4 სახეობა, რეპტილების 4 სახეობა, ფრინველების 135 სახეობა და ძუძუმწოვრების 26 სახეობა ბინადრობს, რაც ბიომრავალფეროვნების მაღალ დონეზე მიუთითებს.
გარდაბნის დაცულ ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ გვხვდება კეთილშობილი ირემი, რომელიც საქართველოს "წითელ ნუსხაშია" შეტანილი.

ისტორიული ძეგლები
-----------------

გარდაბნის აღკვეთილი, ქვემო ქართლში მდიდარი ისტორიული წარსულის მხარეში მდებარეობს. აღკვეთილის სიახლოვეს აღმოჩენილია ენეოლითის - ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარები, გათხრილია შუა ბრინჯაოს ხანის ეპოქის სამარხები, ნაპოვნია გვიანდელი ბრინჯაოს და ადრინდელი რკინის ეპოქის ძეგლები. გარდაბნის აღკვეთილთან ახლოს მდებარე ისტორიულ ძეგლთა შორის ყველაზე გამორჩეული უდავოდ დავით-გარეჯის სამონასტრო კომპლექსია. საუკუნეების მანძილზე დავით გარეჯის გარშემო უსიცოცხლო და უწყლო ივრის ზეგანზე მრავალი დიდი და პატარა მონასტერი გაჩნდა, ხოლო ეს ადგილები საქართველოს სულიერების კერად, მწიგნობრობის და კედლის მოხატულობის ცენტრად იქცა. დავით გარეჯის მონასტრებიდან ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი – ბერთუბანი დღეს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარეობს. დავითის ლავრა, უდაბნო, ნათლისმცემელი, ვერანგარეჯა, ჩიჩხიტური, დოდოს რქა, თეთრი სენაკები. ეს დიდ სამონასტრო კომპლექსში შემავალი, შესანიშნავ პეიზაჟებში ჰარმონიულად ჩამჯდარი ძეგლებია, რომლებიც მრავალად იზიდავს დამთვარიებლებს და მორწმუნეებს. დავითგარეჯაში განვითარებულია ტურიზმი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს დაცული ტერიტორიები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაცული ტერიტორიების სააგენტო:გარდაბნის აღკვეთილი[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს დაცული ტერიტორიები |
| --- |
|  |
| ნაკრძალები | 
* ბაბანეური
* ბაწარა
* ბიჭვინთა-მიუსერა
* ბორჯომი
* ვაშლოვანი
* თუშეთი
* კინტრიში
* ლაგოდეხი
* ლიახვი
* მარიამჯვარი
* რიწა
* სათაფლია
* ფსხუ-გუმისთა
* ქობულეთი
 |
|  |
| ეროვნული პარკები | 
* ალგეთი
* ბორჯომ-ხარაგაული
* ვაშლოვანი
* თბილისი
* თუშეთი
* კოლხეთი
* მტირალა
* ყაზბეგი
* ჯავახეთი
* მაჭახელა
 |
|  |
| ბუნების ძეგლები | 
* ალაზნის ჭალა
* არწივის ხეობა
* იმერეთის მღვიმეები
* ტახტი-თეფა
 |
|  |
| აღკვეთილები | 
* აჯამეთი
* ბუღდაშენი
* გარდაბანი
* თეთრობი
* იორი
* ილტო
* კარწახი
* კაცობური
* ლაგოდეხი
* მადათაფა
* ნეძვი
* სულდა
* ქცია-ტაბაწყური
* ქობულეთი
* ყორუღი
* ჭაჭუნა
* ხანჩალი
* პონტოს მუხის
 |
|  |
| დაცული ლანდშაფტები | 
* თუშეთი
* კინტრიში
 |

 |
გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბი
**გადაუდებელი კონტრაცეფცია**, იგივე *სასწრაფო კონტრაცეფცია* — კონტრაცეფციის ფორმა, რომელიც გამოიყენება სქესობრივი აქტის შემდეგ ორსულობის თავიდან ასაცილებლად.

არსებობს გადაუდებელი კონტრაცეფციის რამდენიმე ფორმა. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბები, რომლებსაც ზოგჯერ „შემდეგი დღის" აბებსაც უწოდებენ, არის მედიკამენტები, რომლებიც ხელს უშლიან ოვულაციას ან განაყოფიერებას, რომელიც ორსულობისთვის აუცილებელია. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბების შექმნისას უმეტესად იყენებენ ჰორმონალურ პრეპარატ ლევონორგესტრელს, თუმცა ზოგიერთ აბში მისი და ესტროგენის კომბინაცია გვხვდება. ასეთი აბების მიღებას ყველაზე ეფექტური შედეგი სქესობირივი აქტიდან 72 საათის განმავლობაშია.

ზოგჯერ გადაუდებელი კონტრაცეფციის სახით გამოიყენება ასევე საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა (ე.წ. „სპირალი"), რომელსაც გრძელვადიან კონტრაცეპტივადაც იყენებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გადაუდებელი კონტრაცეფცია

სქოლიო
------

1. ↑  Leung, Vivian W.Y.; Levine, Marc; Soon, Judith A. (February 2010). „Mechanisms of action of hormonal emergency contraceptives". *Pharmacotherapy*. **30** (2): 158–168. doi:10.1592/phco.30.2.158. PMID 20099990. S2CID 41337748.
2. 1 2  Trussell, James; Schwarz, Eleanor Bimla (2011) "Emergency contraception", *Contraceptive technology*, 20th revised, New York:  Ardent Media,   გვ. 113–145. ISBN 978-1-59708-004-0. OCLC 781956734.  p. 121:
3. ↑  Emergency Contraception en. ციტირების თარიღი: 2020-06-18
4. ↑  Trussell, James (2019). "Chapter 10 Emergency Contraception", *Contraceptive technology*, Cleland, K; Schwarz, EB, 21st, New York:  Ardent Media,   გვ. 329–356. ISBN 978-1732055605. OCLC 1048947218.
**გაიბოტენი** — ნასოფლარი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ტყარშეტის მთის ძირში. მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1830 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 6 კილომეტრი.

ისტორია
-------

გაიბოტენი ქართულ საისტორიო წყაროებში XV საუკუნიდან იხსნება. სოფელი შედიოდა მდინარე თერგის მარცხენა სანაპირო ზოლის თავდაცვის ერთიან სისტემაში. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით არის გვირაბი, რომლითაც მოსახლეობა სოფელ თოთში იხიზნებოდა. გვრაბის თავზე ქვის კიბეებიც ყოფილა. XIX საუკუნის შუა წლებში გვირაბში ქვის კედელი ამოუშენებიათ და აქ ცხვარძროხის საწველი მოუწყვიათ. გაიბოტენი სამეფო საკუთრება იყო. მაგრამ მისი მოსახლეობის ნაწილი გერგეტის საყდრის ყმად ითვლებოდა. XVII საუკუნიდან, არაგვის ერისთავა მომძლავრების შემდეგ, სოფელზე წილი ამ ფეოდალებმაც დაიდეს. XVIII საუკუნის 70-იან წლებში მათ საკუთარი მეურნეობის სამართავად თავიაანთი მოხელეები დანიშნეს. მოსახლეობის ერთი ნაწილი მათ ემორჩილებოდა, ნაწილი კი უშუალოდ სამეფო კარს და მეფის ,,მორიგე ჯარის’’ სიაში იყო შეყვანილი. სოფლის მიდამოებში მოიპოვება გვარჯილა, რომლისგანაც კირსა და თოფისწამალს ამზადებენ.

ეკლესია
-------

სოფლის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს კვირე ღვთისშვილის ეკლესია. ეკლესია ნაგებია ქვითკირით და შეთეთრებულია კირით. სამხრეთით აქვს მოგრძო ოთხკუთხა ფორმის შესასვლელი. ჩრდილოეთით ეკლესია გორაკს ებჯინება, ამიტომ ამ მხარეს კედელი დაბალია. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლები ცენტრისკენაა აზიდული, რაც ორფერდა გადახურვას ქმნის. ეკლესია გადახურულია დიდი ბრტყელი ფიქალის ქვებით. კანკელი ქვითკირისაა. საკურთხეველში ტრაპეზი აგებულია სამი დიდი ბაზალტის ქვისგან. საკურთხეველი მთლიანად კირითაა შეთეთრებული.

დემოგრაფია
----------

2014 აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს. 

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1926 | 138 | 60 | 78 |
| 2002 |  17 | 9 | 8 |
| 2014 |  0 | 0 | 0 |

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 630.
* *კახაძე კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 440-441.

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016.
2. ↑  
*ღამბაშიძე ნ. ალავერდაშვილი ქ.* (2018). *აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის ტრადიციული კულტურა*. თბილისი:  ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი,   გვ. 110-111.
3. ↑  სერგი მაკალათია, „ხევი", ტფილისი, სახელმწიფო სასწავლო-პედაგოგიური გამომცემლობა, 1934 წ. გვ. 18.
4. ↑  საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II