**ბავშვთა შრომა ნეპალში** — ნეპალში ბავშვთა შრომის სიხშირე შედარებით მაღალია სამხრეთ აზიის სხვა ქვეყნებთან შედარებით.  ნეპალის შრომითი ძალის კვლევის თანახმად, 2008 წელს, ბავშვების 86,2%, ვინც მუშაობდა, ასევე სწავლობდა, ხოლო ბავშვების 13,8% მხოლოდ მუშაობდა. 

ცხრილი 1: ბავშვთა შრომითი ძალის აქტივობა დროთა განმავლობაში| წელი | სულ | **ბიჭი** | გოგო | საცხოვრებელი ადგილი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ქალაქი | სოფელი |
| 1996 | 41.7 | 36.1 | 47.6 | 23.0 | 43.4 |
| 2004 | 32.0 | 30.2 | 32.5 | 12.4 | 33.9 |
| 2008 | 33.9 | 30.2 | 37.8 | 14.4 | 36.7 |
| 2010  | 44.0 | 41.0 | 48.0 | 31.0 | 46.0 |

 ნეპალის მინდვრებში მომუშავე ახალგაზრდა ნეპალელი გოგო.
ბავშვების უმეტესობა (60.5%) მუშაობდა 19 საათამდე 2008 წელს, ხოლო 32.2% მუშაობდა კვირაში 20-დან 40 საათამდე და 7.3% მუშაობდა კვირაში 40 საათზე მეტს. ეს ტენდენცია შეესაბამება როგორც სოფლად, ასევე ქალაქად მცხოვრებ ბავშვებს. ედმონდსის (2006)  კვლევის მიხედვით, აღმოჩნდა, რომ გოგონები უფრო მეტ საათს მუშაობენ, ვიდრე მათი ძმები. იმავე კვლევაში ედმონდსი აცხადებს, რომ მშრომელთა უმრავლესობა მუშაობს სოფლის მეურნეობის სექტორში და საშინაო შრომაში. 

რეი-ს (2004) თანახმად,  ბავშვთა სწავლისა და ბავშვთა შრომის ძალაში მონაწილეობის მაჩვენებლები უარყოფითად ურთიერთქმედებენ. შრომითი საათების ზრდა ნიშნავს სწავლისთვის უფრო ნაკლებ დროს, ხოლო ნაკლები სამუშაო საათები უტოლდება სკოლისთვის დახარჯული დროის გაზრდას.

ინდუსტრიები, რომლებიც იყენებენ ბავშვთა შრომას
---------------------------------------------

 ტანზენის მინდვრებში მომუშავე გოგო, ნეპალი.
მშრომელ ბავშვთა 88,7% დასაქმებულია სოფლის მეურნეობის სექტორში. დასაქმებული ბავშვების 1,4% მუშაობს საწარმოო სექტორში, 0,3% მუშაობს სამშენებლო სექტორში, 1,6% მუშაობს საბითუმო და საცალო ვაჭრობაში, 1,0% მუშაობს სასტუმროებსა და რესტორნებში, 0,1% მუშაობს კერძო ოჯახებში დასაქმებულ პირებთან და 6,9 მუშაობს სხვა ტიპის ინდუსტრიებში. სოფლის მეურნეობის სექტორში მომუშავე ბავშვების დაახლოებით 78,1% საარსებო მეურნეობას ეწევა. 

2013 წელს აშშ-ს შრომის დეპარტამენტმა აღნიშნა, რომ ნეპალის ბავშვები ეწევიან „სოფლის მეურნეობას და ბავშვთა შრომის ყველაზე ცუდი ფორმების წინაშე დგანან კომერციული სექსუალური ექსპლოატაციის სფეროში".  ანგარიშში მითითებული იყო სხვა სამრეწველო საქმიანობა, როგორიცაა სამთო მოპოვება და ქვის გატეხვა, ქსოვა და საშინაო მომსახურება. 2014 წელს დეპარტამენტის *ბავშვთა შრომით ან იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლის ჩამონათვალში აღნიშნულია* აგური, ხალიჩები, გაფორმებული ქსოვილები და ქვები, როგორც საქონელი, მძიმე შრომით პირობებში წარმოებულია როგორც მშრომელ ბავშვთა, ისე იძულებითი მუშაკების მიერ.

### სამხედრო

ნეპალის კომუნისტური პარტია დაკომპლექტებული იყო სახალხო განმათავისუფლებელი არმიისა და ნეპალის სამეფო არმიისგან. მათ 1996 წელს წამოიწყეს ნეპალის სამოქალაქო ომი, რადგან ნეპალის მთავრობამ უარი თქვა სოციალური და ეკონომიკური უსამართლობის მოგვარებაზე. ნეპალის სამოქალაქო ომის დროს სახალხო განმათავისუფლებელმა არმიამ და ნეპალის სამეფო არმიამ სამხედრო სამსახურში აიყვანეს ჯარისკაცები, თოთხმეტი წლიდან თვრამეტ წლამდე.  ზოგიერთი ბავშვი ჯარს გატაცებისა და მანიპულირების შემდეგ შეუერთდა, ზოგი კი ნებაყოფლობით.  ნეპალის სამოქალაქო ომის დროს ბავშვები მუშაობდნენ როგორც ჯარისკაცები, მესაზღვრეები, ჯაშუშები, მზარეულები და მტვირთავები. მრავალი ნეპალელი ჯარისკაცი შეეწირა დაბომბვებსა და ძალადობრივ სიკვდილს. ომი მოხდა 1996 წელს. 2010 წელს გამოკითხული ბავშვების 15.5% ჯერ კიდევ არმიის ნაწილი იყო კვლევის დროს.

ბავშვთა შრომის მიზეზები
-----------------------

### სიღარიბე

ერსადოს (2005) მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, სიღარიბე ნეპალში ბავშვთა შრომის ძირითადი მიზეზია და ხშირად მას თან ახლავს განათლების ნაკლებობა.  სიღარიბე არის ბავშვთა შრომის მამოძრავებელი ფაქტორი, რადგან სკოლის ხარჯები ძალიან მაღალია და რთულია ამ ხარჯის დაფარვა.  სკოლაში ჩარიცხულ ბავშვებს ხშირად უწევთ მუშაობა, რათა გადაიხადონ სკოლის ხარჯები. რანჯანის (2002) თანახმად, ბევრი მშობელი უბიძგებს შვილებს, ჩაერთონ სამუშაო ძალაში. სამუშაო ძალაში შესვლას დაუყოვნებლივი ეკონომიკური სარგებელი მოაქვს მშობლებისთვის, ხოლო ბავშვების განათლებით მიღებული ეკონომიკური სარგებელი გრძელვადიანი იქნება. 

 ნეპალის აგურის ღუმელში მომუშავე ახალგაზრდა გოგონები
### გენდერული უთანასწორობა

ჯემისონის (1987) თანახმად, ნეპალში ბევრ მშობელს მიაჩნია, რომ გოგონები უნდა იყვნენ სახლში და აკეთონ საშინაო საქმე.  გოგონები, რომლებიც სკოლაში სწავლობენ, საშინაო სამუშაოსაც ასრულებენ. ხოლო ბიჭები, რომლებიც სკოლაში სწავლობენ, სახლში ნაკლებად შრომობენ.  გოგონები მუშაობენ უფრო მეტ საათს, ვიდრე ბიჭები, განსაკუთრებით უფროსი ასაკის გოგონები. რაც უფრო მეტი შვილი ჰყავს ოჯახს, მით უფრო მეტ საათს მუშაობს უფროსი გოგო. ეს უთანასწორობა გრძელდება ზრდასრულობამდე, რაც ჩანს ნეპალის გენდერთან დაკავშირებული განვითარების ინდექსში (GDI) დაბალი ქულით.  ნეპალს 0,545 ქულა აქვს კანადის 0,959 ქულასთან შედარებით.

სქოლიო
------

1. 1 2  Government of Nepal, Central Bureau of Statistics/The United Nations Children's Fund. (2011). *Findings from the Multiple Indicator Cluster Survey 2010 in the Mid-and Far-Western Regions, Nepal p.14.*[*მკვდარი ბმული*], Retrieved 28 January 2012.
2. ↑  Edmonds, Eric V. (2006). „Understanding sibling differences in child labor". *Journal of Population Economics*. **19** (4): 795–821. doi:10.1007/s00148-005-0013-3. JSTOR 20008045.
3. ↑  Ray, R. (2004). Child Labour and Child Schooling in South Asia: A Cross Country Study of their Determinants. Retrieved 18 January 2012.
4. ↑  Nepal, 2013 Findings on the Worst Forms of Child Labor.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2020-11-28.
5. 1 2  Kohrt, Brandon A. (2010). „Social Ecology of Child Soldiers: Child, Family, and Community Determinants of Mental Health, Psychosocial Wellbeing, and Reintegration in Nepal". *Transcult Psychiatry*. **47** (5): 727–53. doi:10.1177/1363461510381290.
6. ↑  Kohrt, Brandon A. (2008). „Comparison of Mental Health Between Former Child Soldiers and Children Never Conscripted by Armed Groups in Nepal". *JAMA*. **300** (6): 691–702. doi:10.1001/jama.300.6.691.
7. ↑  Ersado, Lire (2005). „Child Labor and Schooling Decisions in Urban and Rural Areas: Comparative Evidence from Nepal, Peru, and Zimbabwe". *World Development*. **33** (3): 455–480. doi:10.1016/j.worlddev.2004.09.009.
8. ↑  Stash, Sharon (August 2001). „Who Goes to School? Educational Stratification by Gender, Caste, and Ethnicity in Nepal". *Comparative Education Review*. **45** (3): 354–378. doi:10.1086/447676.
9. ↑  Thapa, Shyam (1996). „Poverty, Literacy and Child Labour in Nepal: A District-level Analysis" (PDF). *Asia-Pacific Population Journal*. **11** (3): 3–14. doi:10.18356/7a364996-en. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2016-03-16. ციტირების თარიღი: 2020-11-28.
10. ↑  Jamison, T.; Lockheed, Marlaine E. (1987). „Participation in Schooling: Determinants and Learning Outcomes in Nepal". *Economic Development and Cultural Change*. **35** (2): 279–306. doi:10.1086/451586. JSTOR 1154009.
11. ↑  Ray, Ranjan (2002). „Simultaneous Analysis of Child Labour and Child Schooling: Comparative Evidence from Nepal and Pakistan". *Economic and Political Weekly*. **37** (52): 5215–5224. JSTOR 4413018.