**ბიშარა ელ-ხური** (არაბ. بشارة الخوري; დ. 10 აგვისტო, 1890 — გ. 11 იანვარი, 1964) — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ლიბანის პირველი პრეზიდენტი 1943-1952 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა რეშმაიაში 1890 წელს მთიან ლიბანში, მარონიტი ქრისტიანის ოჯახში. განათლებით და პროფესიით იურისტია. როგორც ადვოკატი ცნობილი გახდა 1935 წლის სასამართლო პროცესიდან, როდესაც მან მოახერხა ლიბანის მომავალი პრემიერ-მინისტრის აბდულ ჰამიდ ქარამეს უდანაშაულობის დამტკიცება, რომელსაც ბრალად სდებდნენ მვლელობაში მონაწილეობას.

1920-იანი წლების შემდეგ დაკავებული იყო პოლიტიკური საქმიანობით. 1927 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს ლიბანის პარლამენტის წევრად. საფრანგეთის მანდატის დროს ორჯერ ეკავა ლიბანის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, 1927 წლის 5 მაისიდან 1928 წლის 10 აგვისტომდე და 1929 წლის 9 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე. იყო ლიბანის დამოუკიდებლობის აქტიური მომხრე და პარტია ად-დუსტურის პარტიის დამაარსებელი.

1943 წლის 23 სექტემბერს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 8 ნოემბერს ლიბანის პარლამენტმა ქვეყნის კონსტიტუციიდან ამოიღო მუხლი შეზღუდული სუვერენიტეტის შესახებ, ამის საპასუხოდ საფრანგეთის ხელისუფლებამ 11 ნოემბერს ბიშარა ელ-ხური ლიბანის დამოუკიდებლობის სხვა მომხრეებთან ერთად დააპატიმრეს (პრემიერ-მინისტრი რიად ალ-სოლხი, პიერ ჟმაიელი, ქამილ შამუნი და სხვ.), დაშალეს პარლამენტი და შეაჩერეს კონსტიტუციის მოქმედება. საფრანგეთის ხელისუფლების მოქმედებამ აღშფოთება გამოიწვია ქვეყანაშიც და არაბულ სამყაროშიც. ლიბანში დაიწყო მასობრივი საპროტესტო აქციები. ამან აიძულა საფრანგეთის ხელისუფლება 1943 წლის 22 ნოემბერს გაეთავისუფლებინა პატიმრები, მათ შორის ბიშარა ელ-ხური. აქედან მოყოლებული აღნიშნული თარიღი ითვლება ლიბანის დამოუკიდებლობის დღედ და აღინიშნება როგორც ეროვნული დღესასწაული.

ბიშარა ელ-ხური დაუბრუნდა პრეზიდენტის თანამდებობას 1943 წლის 22 ნოემბერს და იგი ეკავა 1952 წლის 18 დეკემბერს. მისი პრეზიდენტობის ერთ-ერთი ძირითადი მიღწევა იყო ეროვნული პაქტის შემუშავება, ლიბანის ქრისტიანი და მუსულმანი ლიდერების შეთანხმება, რომელიც დე-ფაქტო ქვეყნის კონსტიტუციური მოწყობის საფუძველი გახდა.

ბიშარა ელ-ხურის პრეზიდენტობა ქვეყანაში აღინიშნა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზრდით, მაგრამ ლიბანის მონაწილეობამ 1947-1949 წლების არაბეთ-ისრაელის პირველ ომში, რომლის შედეგადაც ქვეყნის ტერიტორიაზე შევიდა 100 000 პალესტინელი ლტოლვილი, მნიშვნელოვნად შეარყია ქვეყნის ეკონომიკა. ამ ფაქტორმა და კიდევ ბიშარა ელ-ხურის ადმინისტრაციის წევრების კორუფციაში დადანაშაულებამ, ქვეყანაში მასობრივი დემონსტრაციების პროვოცირება გამოიწვია, რამაც აიძულა ბიშარა ალ-ხური გადამდგარიყო ქვეყნის მეთაურის თანამდებობიდან 1952 წლის 18 სექტემბერს.

თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ, გარდაცვალებამდე იყო პარტია ად-დუსტურის ლიდერი. გარდაიცვალა 1964 წლის 11 იანვარს.

ბიშარა ელ-ხურის შვილი მიშელ ელ-ხური ასევე ლიბანელი პოლიტიკოსი იყო და 1960-იან წლებში ეკავა რიგი მინისტრების თანამდებობა.

სქოლიო
------

1. ↑  Khoury, (Cheikh) Béchara (Khalil) El-. Rulers.org. ციტირების თარიღი: 24 July 2012.
2. ↑  Barak, Oren (2002). „Conflict and Peace in Lebanon" (PDF). *Int. J. Middle East Studies*: 619–644. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 14 აგვისტო 2007. ციტირების თარიღი: 18 March 2013.
3. ↑  David S. Sorenson (12 November 2009). *Global Security Watch—Lebanon: A Reference Handbook: A Reference Handbook*.  ABC-CLIO,   გვ. 7–. ISBN 978-0-313-36579-9. ციტირების თარიღი: 16 October 2012.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლიბანის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| საფრანგეთის მანდატი (1918-1943) | 
* შარლ დებასი
* ანტუან პრივა-ობუარი
	+ მ/შ
* ჰაბიბ ფაშა ეს-საადი
* ემილ ედე
* პიერ-ჟორჟ არლაბოსი
	+ მ/შ
* ალფრედ ნაკაში
* აიუბ ტაბიტი
	+ მ/შ
* პეტრო ტრადი
 |
|  |
| ლიბანის რესპუბლიკა (1943-დან) | 
* ბიშარა ელ-ხური
* ემილ ედე
* ბიშარა ელ-ხური
* ფუად შეჰაბი (მ/შ)
* ქამილ შამუნი
* ფუად შეჰაბი
* შარლ ჰელუ
* სულეიმან ფრანჟიე
* ილიას სარკისი
* *ბაშირ ჟმაიელი* (†)
* ამინ ჟმაიელი
* სელიმ ჰოსი (მ/შ)
* მიშელ აუნი (მ/შ)
* რენე მუავადი
* სელიმ ჰოსი (მ/შ)
* ილიას ჰრაუი
* ემილ ლაჰუდი
* ფუად სინიორა (მ/შ)
* მიშელ სულეიმანი
* თამამ სალამი (მ/შ)
* მიშელ აუნი
 |

 |