recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**თენგიზ ილიას ძე სუხიშვილი** (დ. 21 ივლისი, 1938, თბილისი ― გ. 25 მარტი, 2007, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, ქართული ნაციონალური ბალეტის ყოფილი დირექტორი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1971). თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999).

ილია სუხიშვილისა და ნინო რამიშვილის ვაჟიშვილი. 1961 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მსუბუქი მრეწველობის ფაკულტეტი. 1953 წლიდან საქართველოს ქართული ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის წამყვანი სოლისტი. 1969 წლიდან ანსამბლის ქორეოგრაფი. 1958 წლიდან — სამხატვრო ხელმძღვანელი (ნ. რამიშვილთან ერთად). აღსანიშნავია მის მიერ შესრულებული სოლო პარტიები ცეკვებში „სიმდი", „ქაჯეთის აღება", „ხონგა", „ხევსურული", „შეჯიბრი" და სხვა. დადგმები: „ხონგა", „მხედრული", „მთიულური", „შეჯიბრი", „გამარჯვება", „ანანური", ქორეოგრაფიული კომპოზიცია „საკოლმეურნეო" და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 617.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თენგიზ სუხიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნეშერექ ქადინ ეფენდი** ასევე ცნობილია, როგორც **ნესრინ ქადინ ეფენდი** (თურქ. *Neşerek Kadınefendi*; დ. 1848 — გ. 11 ივნისი, 1876) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულაზიზის ცოლი. შეჰზადე მეჰმედ შევქეთ ეფენდის, ესმა სულთნის და ემინე სულთნის დედა.

ბიოგრაფია
---------

ნეშერექ ქადინ ეფენდი დაიბადა 1848 წელს თბილისში. ის ჩერქეზული წარმოშბის იყო. 1866 წელს დოლმაბაჰჩეს სასახლეში სულთან აბდულაზიზის ცოლი გახდა. ამ ქროწინებიდან მათ 3 შვილი შეეძინათ:მეჰმედ შევქეთ ეფენდი (1872-1899), ესმა სულთანი (1873-1899) და ემინე სულთანი (1874-1920). 1876 წლის 30 მაისს გადატრიალების შედეგად აბდულაზიზი ტახტიდან ჩამოაგდეს. ამის შემდეგ 4 მაისს ჩირაღანის სასახლეში ნეშერექი გარდაცვლილი იპოვეს. 7 დღის შემდეგ, 11 ივნისს ამავე სასახლეში მოკლეს აბუდალაზიზი. ნესრინის გარდაცვალებიდან 4 დღეში მისი ძმა, ჩერქეს ჰასანი დის გამო შურისძიებისათვის გაემგზავრა მიდჰათ-ფაშას სახლში სახელმწიფო მოხელეთა მოკვლის მიზნით, რომლებმაც გადატრიალება მოახდინეს. იქ მან მოკლა 5 ადამიანი, რის შემდეგაც შეიპყრეს და სასამართლოს გადასცეს. მას მიესაჯა სიკვდილით დასჯა, რომელიც დაუყოვნებლივ შეასრულეს.

სქოლიო
------

1. ↑  KILLING MINISTERS OF STATE IN CONSTAN - TINOPLE.- - Article - NYTimes.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-17. ციტირების თარიღი: 2013-02-19.
**ნაშიდე გიოზდე დურმუში** (თურქ. Naşide Gözde Durmuş; დ. 1985, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მეცნიერი და გენეტიკოსი.

მისი კვლევა ყურადღებას ამახვილებს ნანოტექნოლოგიასა და მიკროტექნოლოგიურ ტენდენციებზე, მსოფლიო ჯანმრთელობისათვის მიმდინარე საფრთხის შემცველ საკითხებზე, როგორიცაა კიბოს და ანტიბიოტიკების წინააღმდეგობაზე. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის გამომცემლობამ, იგი პიონერთა კატეგორიაში შექიყვანა ჟურნალ „Innovators Under Under 35"-ში, როგორც 2015 წლის 35 ახალგაზრდა ლიდერთაგან.

ბიოგრაფია
---------

დურმუში დაიბადა 1985 წელს იზმირში, თურქეთში. 2003 წელს სწავლა დაიწყო ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სპეციალობით მოლეკულალური ბიოლოგი და გენეტიკოსი. მოგვიანებით, ფულბრაიტის სტიპენდია მოიპოვა და გააგრძელა უმაღლესი განათლება ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც 2009 წელს ბოსტონის უნივერსიტეტში ინჟინრის მაგისტრის წოდება და 2013 წლის მაისში ბრაუნის უნივერსიტეტის ბიოსამედიცინო ინჟინრის სადოქტორო ხარისხი მოიპოვა.

2014 წელს, სტენფორდის უნივერსიტეტში პოსტ-დოქტორანტი მკვლევარის პოზიცია დაიკავა. ამჟამად იგი განაგრძობს კვლევას რონალდ დევისთან ერთად, სტენფორდის უნივერსიტეტის გენომი ტექნოლოგიის ცენტრში და სტენფორდის მედიცინის სკოლაში.

კარიერა
-------

მისი კვლევა ყურადღებას ამახვილებს დაბალი ფასის მქონე ნანოტექნოლოგიის ხელსაწყოების განვითარებაზე, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას დაავადების დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისთვის. მაგალითად, უჯრედის ფიზიკური მახასიათებლების გამოვლენის სწრაფი მეთოდი, რომელსაც იძლევა მაგნიტური ველის პირობა.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Gozde Durmus, 30 | It’s amazing what you can learn about a cell when you levitate it.
3. ↑  Kanser teşhisinde çığır açan buluş (თურქული)
4. ↑  Naside Gozde Durmus|Stanford Profiles.
5. ↑  Dünyanın Gururu İki Türk Bilim İnsanı Bursa'ya Geliyor. (თურქული)
6. ↑  Stanford team develops technique to magnetically levitate single cells. Phys.org
**ვიკოს ტბა** (იტალ. Lago di Vico) — კალდერული ტბა ცენტრალურ იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. წარმოადგენს იტალიის ერთ-ერთ ყველაზე მაღლა მდებარე ტბას (ზღვის დონიდან 510 მ). ადმინისტრაციულად ის კაპრაროლის და რონჩილონეს კომუნების შემადგენლობაში შედის. 

ტბა გარშემორტყმულია სიმინის ბორცვებით, რომელთა უმაღლესი წერტილი ზღის დონიდან 965 მეტრზე მდებარეობს. მიეკუთვნება ვიკოს ტბის ბუნების ნაკრძალს. 

ლეგენდის მიხედვით, ვიკოს ტბა ჰერაკლემ შექმნა, რომელმაც თავისი კვერთხის მოსაპოვებლად ადგილობრივები დაიპყრო. როდესაც მან ეს შეძლო, მიწიდან ნაკადულმა ამოხეთქა და ასე შეიქმნა ტბა. 

ტბას ვიკოს ვულკანის ცენტრალური კალდერა უჭირავს. ვულკანური კონუსი ჩამოყალიბდა 305 — 258 ათასი წლის წინ მიმდინარე ამოფრქვევების შედეგად. მოგვიანებით, დიდი მოცულობის პიროპლასტიკური ნაკადებისა და ვულკანური ფერფლის ამოფრქვევამ განაპირობა ვულკანური კონუსის პროგრესული კოლაფსი და კალდერის წარმოქმნა, სადაც 138 000 წლის წინ ვიკოს ტბა ჩაგუბდა.

ტბა მდინარე ვიკანოს წყლით იკვებება. ეტრუსკების მიერ გვირაბის აშენებამდე, სავარაუდოდ ტბა უფრო ღრმა იყო ვიდრე ის დღესაა. მასში მდებარეობს კუნძული მონტე-ვენერე. 

არეალი ცნობილია პლაჟის ფართო ტყეებით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე სამხრეთულია ევროპაში. სიმაღლე და გარსშემორტყმული კრატერის კალთები ქმნის საკმარისად ცივ პირობებე იმისთვის, რომ გადარჩეს ხეები. კრატერის ჩრდილოეთი, საკმაოდ ფართო ნაწილი ბუნების ნაკრძალს წარმოადგენს, რომელიც ამ ტყეების დაცვის მიზნითაა შექმნილი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Lake Vico VR panoramas at Tuscia 360 დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Locardi, E. (1965) *Tipi ignimbritici di magmi mediterranei: le ignimbriti del vulcano di Vico.* Atti Soc. Tosc. Sci. Nat. Serie A, v. 72, გვ. 55-174.
2. ↑  Peccerillo, A. (2005) *Plio-Quaternary Volcanism in Italy Petrology, Geochemistry, Geodynamics.* Springer-Verlag Berlin Germany. 365 გვ. ISBN 9783540258858

  

ტბის ხედი სამხრეთ სანაპიროდან
**ნეჩირვან ბარზანი** (ქურთ. نێچیرڤان بارزانی; დ. 21 სექტემბერი, 1966, ბარზანი, ერაყი) — ერაყელი და ქურთისტანელი პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის ქურთისტანის პირველი და მესამე პრემიერ-მინისტრი 2006 წლის 1 მარტიდან 2009 წლის 31 აგვისტომდე და 2012 წლის 7 მარტიდან 2019 წლის 31 მაისამდე. ერაყის ქურთისტანის პრეზიდენტი 2019 წლის 10 ივნისიდან. ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტი 2010 წლიდან. ქურთების ეროვნული გმირის მუსტაფა ბარზანის შვილშვილი და იდრის ბარზანის შვილი. ერაყის ქურთისტანის ყოფილი პრეზიდენტისა და ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის მეთაურის მასუდ ბარზანის ძმისშვილი.

ბიოგრაფია
---------

სექტემბრის აჯანყების დამარცხების შემდეგ 1961-1975 წლებში ნეჩირვან ბარზანი ოჯახან ერთად ირანში ცხოვრობდა. სწავლობდა თეირანის გარეუბანში, კერეჯეს საშუალო სკოლაში, აქვე დაიწყო პოლიტიკური მოღვაწეობა, როდესაც გახდა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდული განყოფილების წევრი. მამამისს იგი ხშირად დაყავდა თავის დიპლომატიურ ვიზიტებში ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. 

1984 წელს შევიდა თეირანის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც ვერ დაასრულა და 1987 წელს მიატოვა მამის მოულოდნელი გარდაცვალების გამო. ამ მომენტიდან მთლიანად პოლიტიკურ მოღვაწეობაში ჩაერთო. 1989 წლიდან ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრია. 1991 წელს ქურთისტანის გათავისუფლების შემდეგ ხელმძღვანელობდა ქალაქ დაჰუკსა და მის რაიონს. 

1996 წლიდან ვიცე-პრემიერია, 1999 წლიდან დემოკრატიული პარტიის მთავრობის მეტაურია ერბილში. 2006 წლის მარტიდან 2009 წლის ნოემბრამდე ერაყის ქურთისტანის გაერთიანებული (ქურთისტანის დემოკრატიული პარტია და ქურთისტანის პატრიოტული კავშირი) რეგიონალური მთავრობის მეთაურია. 

პრემიერ მინისტრის პოსტზე მან აქტიური წვლილი შეიტანა ქურთისტანის ეკონომიკურ და სოციალურ განვითარებაში, რომელიც განიცდის ეკონომიკურ აღმავლობას მისი პრემიერ მინისტრობის პერიოდში. კერძოდ, ის არის ინტერნეტ განვითარების პროგრამის ავტორი ქურთისტანში; მისი ინიციატივით, მოეწყო ინტერნეტ-კაფეების ფართო ქსელი, რათა ყველა მაცხოვრებელს შეეძლო ქსელში წვდომა. მისივე დამსახურებით, განხორციელდა და ხორციელდება კომუნალური სფეროს განვითარებისა და ინვესტიციების მოზიდვის მასშტაბური პროექტები: იგი არის ახლად (2006) მიღებული კანონის ინიციატორი, რომელიც წარმოადგენს 10-წლიან საგადასახადო შეღავათებს უცხოელი ინვესტორებისთვის, სამშენებლო პროგრამების შემქმნელისთვის (ელიტური კვარტალი Dream-city და საქმიანი ცენტრი Airport-city ერბილში, Mass-media-city და ა შ.).

იმის გამო, რომ იგი იყო გაერთიანებული მთავრობის მეთაურის პოსტის წამყვანი კანდიდატი და საქმიანი თვისებების გარდა ახასიათებდა პიროვნული სიმშვიდე და არაკონფლიქტური ხასიათი, მას დიდი ავტორიტეტი შეუქმნა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ოპონენტებს შორისაც კი. 

გაერთიანებული რეგიონალური მთავრობის ახალი კაბინეტის ფორმირების შემდეგ, 2010 წელს დაინიშნა ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარის მოადგილედ. 

2019 წლის 28 მაისს აირჩიეს ერაყის ქურთისტანის პრეზიდენტად და გახდა თავისი ბიძს მასუდ ბარზაანის შემცვლელი, რომელიც გადადგა 2017 წლის 1 იანვარს. 

გარდა მშობლიური ქურთული ენისა ფლობს სპარსულ, არაბულ და ინგლისურ ენებს. მას უყვარს სპარსული და ქურთული პოეზია. დაქორწინებულია ნაბილა ბარზანიზე და ჰყავს ხუთი შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნეჩირვან ბარზანის ბიოგრაფია დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine.
**ოკუმარე-დელ-ტუი** (ესპ. Ocumare del Tuy) — ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში, მირანდას შტატის შემადგენლობაში. მდებარეობს ტუის ხეობაში, ზღვის დონიდან 150 მ სიმაღლეზე. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 166 112 კაცს. 
მისი ტერიტორია ოკუპირებული იყო კოლუმბამდელი ტომებით. კოლონიურ პერიოდში აქ მრავლად იყო კაკაოს ნარგავები. 

ოკუმარე-დელ-ტუი დაარსდა 1693 წელს. 1810 წლისათვის ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 4692 კაცს. 
იმ პერიოდში დასახლებული იყო მონებითა და ესპანეთიდან და კანარის კუნძულებიდან ჩამოყვანილი ხალხით. 
ხუან ვისენტე გომესის პერიოდში, კერძოდ, 1904 წლიდან 1927-მდე ოკუმარე-დელ-ტუი იყო მირანდის შტატის დედაქალაქი. 
შემორჩენილია ძველი ქალაქის შენობები: ბოლივარ პლასა, ძველი ეკლესიები და სხვ. 

2008 წლიდან ქალაქის მერია ხულიო სეზარ მარკანო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოკუმარე-დელ-ტუი დაარქივებული 2011-10-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Ferry, Robert: The colonial elite of early Caracas: formation and crisis, 1567-1767.
2. ↑  Hernández González, Manuel: Los Canarios en la Venezuela Colonial. 1670-1810. Pág 224
**ვილა სავოი** (Villa Savoye) — შვეიცარიელი არქიტექტორი ლე კორბუზიეს საყოველთაოდ აღიარებული სახელმძღვანელო ნიმუში. მდებარეობს პუასიში, პარიზის გარეთ, და საერთაშორისო სტილის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი არქიტექტურული განსახიერებაა. მშენებლობა დასრულდა 1929 წელს.

ამ სახლს ლე კორბუზიეს ნაშრომისთვის ემბლემური მნიშვნელობა ჰქონდა, ვინაიდან მასში აისახა "ხუთი საკითხი" — მისი ძირითადი თეზისები რკინა-ბეტონით ნაგები არქიტექტურის ახალ ესთეტიკაში:

* პილოტისი, ან მიწის დონის საყრდენი სვეტები, რომლებიც შენობას ნესტიანი მიწისგან ამაღლებს და სუნთქვის საშუალებას აძლევს ბაღს მის ქვევით.

* ბრტყელი სახურავის ტერასა იბრუნებს შენობით მითვისებულ მიწის ფართს სამეურნეო საქმიანობისთვის, მათ შორის მებაღეობისთვის.

* თავისუფალი გეგმა, მზიდი კედლების გარეშე, რომელიც ტიხრების ნებისმიერ ადგილას განთავსების საშუალებას იძლევა მომიჯნავე დონეებისგან დამოუკიდებლად.

* ჰორიზონტალური ფანჯრები ზომიერ განათებასა და ვენტილაციას უზრუნველყოფს.

* თავისუფალი დიზაინის ფასადი, რომელსაც არ ბოჭავს მზიდი კედლების აუცილობლობა, თხელი კედლებისა და დიდი ზომის ფანჯრებისგან შედგება.

ვილა სავოის დანიშნულება სააგარაკო იყო და ამიტომ მდრებარეობს მცირე სოფელი პუასის გარეთ ველზე, რომელსაც ადრე ტყე ეკრა გარს. პოლიქრომატული ინტერიერი კონტრასტულია ძირითადად თეთრ ექსტერიერთან. ვერტიკალური ცირკულაცია ხორციელდება რამპებითა და კიბეებით. შენობა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დაინგრა, თუმცა შემდეგ მალევე აღადგინეს და ამჟამად ღიაა დამთვალიერებელთათვის.

კორბუზიემ შენობა ბრტყელი სახურავით დაგეგმა, გადაწყვეტილება, რომელსაც მისი თქმით ფუნქციონალური მნიშვნელობა ჰქონდა, თუმცა შესაძლოა მხოლოდ მისი ვიზუალური პრიორიტეტის გამოც ყოფილიყო გამოწვეული. სახურავი საკმაოდ არაფუნქციონალური გამოდგა, ვინაიდან მასში მუდმივად ჟონავდა წვიმის წყალი, რის გამოც სახლის მფლობელებმა კორბუზიეს სასამართლოში უჩივლეს. თუმცა ამ პერიოდში ომი დაიწყო და კორბუზიე საზღვარგარეთ გადაიხვეწა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვილა სავოი***

* ვილა სავოის ფოტოები დაარქივებული 2012-12-30 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ნექტარიოს ჩარგეიშვილი** (დ. 5 სექტემბერი, 1937, ლენინგრადი — გ. 14 ნოემბერი, 1971, მოსკოვი) — რუსი და ქართველი კომპოზიტორი და ფილოსოფოსი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ლენინგრადში და გაიზარდა აფხაზეთში. უმეტესწილად მოსკოვში ცხოვრობდა. 1963 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია, ხოლო 1966 წელს ტიხონ ხრენიკოვის კლასში - ასპირანტურა. აგრეთვე სწავლობდა არამ ხაჩატურიანთან. 1969 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიური ფაკულტეტის კლასიკური განყოფილება. 1966-1968 წლებში მოსკოვის კონსერვატორიაში პარტიტურების კითხვასა და ინსტრუმენტირებას ასწავლიდა.

განავითარა რუსული სიმფონიზმის ტრადიციები. ნაშრომებში იყენებდა ხალხურ სიუჟეტებს, აგრეთვე რენესანსის პერიოდის მუსიკალური ტრადიციების ელემენტებს. შექმნა ტრაქტატი „ქრისტიანობის ეზოთერული დოქტრინა".

ჩარგეიშვილი საბჭოთა ხელისუფლების ღია მოწინააღმდეგე იყო. ამის გამო იგი დაითხოვეს კონსერვატორიიდან. მას აეკრძალა არა მხოლოდ მუსიკალური საქმიანობა; არამედ ავტობუსის მძღოლადაც არ ამუშავეს. სახლში გამოკეტილი ჩარგეიშვილის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა შეირყა. ასეთ პირობებში მან დაიწყო თავისი ყველაზე მასშტაბური ნაშრომის, სიმფონიის წერა, რომელიც 1971 წელს დაამთავრა. სიმფონიის პრემიერა უცნობ მიზეზთა გამო არ გაიმართა. იმავე წელს ჩარგეიშვილმა თავი ჩამოიხრჩო, სიმფონიის შესრულება კი საბჭოთა კავშირის დაშლამდე აკრძალული იყო. მისი პრემიერა მხოლოდ 1991 წელს შედგა.

დაკრძალულია ახალ ათონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნექტარიოს ჩარგეიშვილი საიტზე enc-dic.com
* 

* ნექტარიოს ჩარგეიშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ნექტარიოს ჩარგეიშვილი – სიმფონია (1971)
**თენგიზ პაპუაშვილი** (დ. 1928, ქვემო მაჩხაანი, სიღნაღის რაიონი – გ. ივლისი, 2013) — ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

დაიბადა 1928 წელს სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო მაჩხაანში. 1944 წელს დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მე-7 საშუალო სკოლა, იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1949 წელს დაამთავრა და იქვე ჩაირიცხა ასპირანტურაში, რომელიც დაასრულა 1952 წელს აკადემიკოს ნიკო ბერძენიშვილის ხელმძღვანელობით. 1954 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ჭარ-ბელაქანი (კაკ-ელისენი) XIX ს-ის I მესამედში", ხოლო 1971 წელს - სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ჰერეთის ისტორიის საკითხები". 1960 წლიდან მოღვაწეობს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შუა საუკუნეების საქართველოს ისტორიის განყოფილებაში ჯერ უფროს, ხოლო შემდეგ წამყვან მეცნიერ-თანამშრომლად.

შრომები
-------

თენგიზ პაპუაშვილი არის 98 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათ შორის ექვსი მონოგრაფიისა. მისი გამოქვეყნებული წიგნებიდან აღსანიშნავია:

* „ჰერეთის ისტორიის საკითხები" (1970)
* „ჭარ-ბელაქანი" (1972)
* „რანთა და კახთა სამეფო - VIII-XI სს." (1982)
* „ქართული კულტურის კერები საზღვარგარეთ" (1989)
* „წუქეთის სიძველენი" (2002)
* „საინგილოს ისტორიის ნარკვევები" (2013)

ლიტერატურა
----------

* თ. პაპუაშვილი, საინგილოს ისტორიის ნარკვევები, თბ. 2013
**ნზოია** – მდინარე კენიაში. იგი საკმაოდ გრძელი მდინარეა, მისი სიგრძე შეადგენს 257 კილომეტრს. სათავეს იღებს ელგონის მთაზე. მდინარე მიემართება სამხრეთით, შემდეგ დასავლეთით და საბოლოოდ ერთვის ვიქტორიას ტბას.

ეს მდინარე საკმაოდ მნიშვნელოვანია დასავლეთ კენიისათვის, სადაც იგი მიედინება, რადგან ამ რეგიონის მოსახლეობა 1,5 მლნ-ზე მეტია. მისი წყალი გამოიყენება საირიგაციოდ მთელი წლის განმავლობაში. მდინარის წყალი ტბორავს დაბლობებს, რაც ნაყოფიერ მიწასთან ერთად საკმაოდ კარგ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციას იძლევა.

ვინაიდან ნზოია გაივლის ერთ-ერთ ინდუსტრიულ რეგიონს, რომლის ცენტრიცაა ვებუიე, შაქრისა და ქაღალდის ფაბრიკებიდან მდინარეში დაბინძურებული წყალი ჩაედინება. ამ მდინარეზე მდებარეობს რამდენიმე ულამაზესი ჩანჩქერი. ამავე დროს, ნზოიას გააჩნია საკმაოდ დიდი ჰიდროელექტრული პოტენციალი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Flooding on the Nzoia River at NASA Earth Observatory


|  |  |
| --- | --- |
| კენია | *ეს სტატია კენიისა და კენიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კენიის მდინარეების სია |
| --- |
|  |
| 
ათი **·** 
გუჩა **·** 
დავა **·** 
ევუასო-ნგირო **·** 
თიკა **·** 
იალა
კერიო **·** 
მარა **·** 
მბაგათი **·** 
მოგონგა **·** 
მონონოასე **·** 
ნაირობი **·** 
ნარო-მორუ **·** 
ნჯორო **·** 
ნიანდო **·** 
ნზოია **·** 
რუირუ **·** 
სუამი **·** 
ტანა **·** 
ტერკუელი **·** 
ცავო **·**  |

 |
**თენგიზ ზაალიშვილი** (დ. 18 ივნისი, 1949, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი და მეცნიერი.

1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი.

1971-1974 წლებში ბიოქიმიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1974-1985 წლებში ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1985-1986 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1986-2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ლაბორატორიის გამგე. 2000-2006 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 2006 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის ფუნქციური გენომიკის განყოფილების ხელმძღვანელი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „АДР-რიბოზილირება ვირთაგვის ტვინის ბირთვებში", დაიცვა 1983 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ვირთაგვის თავის ტვინის უჯრედების АДР-რიბოზილ ტრანსფერაზა: თვისებები და ბიოლოგიური როლი", დაიცვა 1992 წელს.

რესურდები ინტერნეტში
--------------------

* თენგიზ ზაალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ირლანდიური მგლის მახრჩობელა** (ირლ. Cú Faoil) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ირლანდიაში უძველესი ხანა/XIX საუკუნეში.

ეს კეთილშობილური ჯიში, რომელიც ირლანდიაში თითქმის 2000 წელი არსებობდა, XIX საუკუნის შუახანებში თითქმის მთლიანად გაქრა, შემდგომში ჯიშის აღდგენა მოახერხა ბრიტანული არმიის კაპიტანმა გრემმა.

ირლანდიური მგლის მახრჩობელას კელტები თავდაპირველად მგლებზე სანადიროდ იყენებდნენ, როგორც ჩანს ირლანდიაში ისინი რომაელებმა შეიყვანეს. დღესდღეობით მგლის მახრჩობელა ძალიან ერთგული მოდარაჯეა, თუმცა თავისი ზომების გამო დიდი სივრცე სჭირდება, ამიტომ ქალაქის პირობებს ძნელად ეგუება. ირლანდიური მგლის მახრჩობელა კარგად იტანს სიცივეს, ბავშვებთან და სხვა ძაღლებთან ურთიერთობა არ უჭირს, კარგი მოდარაჯეა.

მისი ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს მრავალფეროვანი, თავი გრძელი აქვს, უხეში ბალანი თვალების ზევით და ქვედა ყბის ქვევით წაგრძელებულია, თეძოები გრძელი და სწორი აქვს, წინა ფეხები დაკუნთულია, მკერდი ღრმაა, სხეული წაგრძელებულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ირლანდიური მგლის მახრჩობელა (ინგლისური)

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ირლანდიური მგლის მახრჩობელა***
**ნია-გრუზინსკაია** (რუს. Ния-Грузинская) — დასახლება ირკუტსკის ოლქის უსტ-კუტის რაიონში, რუსეთის ფედერაცია. დაარსდა 1974 წელს, როგორც ბაიკალ-ამურის მაგისტრალის მუშათა დასახლება. დასახლება ააშენეს საქართველოს სსრ-ის წარმომადგენლებმა. რკინიგზის სადგური აღმოსავლეთ ციმბირის რკინიგზის ხაზზე. განვითარებულია ხე-ტყის მრეწველობა. ერთადერთი დასახლებული პუნქტი ნიის სასოფლო საბჭოში.

გეოგრაფია
---------

მდებარეობს მდინარე ნიის (ტაიურის შენაკადი, ლენის აუზი) მარცხენა სანაპიროზე, უსტ-კუტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით პირდაპირი ხაზით 70 კილომეტრში (სარკინიგზო და საავტომობილო გზით დაახლოებით 100 კმ.) და ირკუტსკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით პირდაპირი ხაზით 500 კმ-ში.

ისტორია
-------

ნია-გრუზინსკაიას ისტორია იწყება მას შემდეგ, რაც 1975 წლის მარტში საქართველოს სსრ-დან, მომავალი დასახლების ადგილზე გაიგზავნა 70 კაციანი ეშალონი „საქბამმშენის" მატარებლით. უმაღლესი კლასის მშენებლებს „საქბამმშენის" ხელმძღვანელი ანზორ დვალიშვილი ედგა სათავეში.
გაუვალ ტაიგაში მოეწყო დროებითი ბანაკი, გაწმინდეს თვითმფრინავის დასაჯომი ბილიკი. მუდმივი დასახლების მშენებლობა დაიწყო 1975 წლის აპრილში.

1975 წლის 6 ნოემბერს სარკინიგზო ხაზმა სადგურ ზვეზდნოიედან მიაღწია ნიას. სადგურს უწოდეს ნია-გრუზინსკაია. საცხოვრებელი დასახლება შეიქმნა „თბილქალაქპროექტის" ინსტიტუტის თანამშრომლების მიერ. კომპლექსი მოიცავდა: 7 მრავალსართულიან საცხოვრებელ კორპუსს, სკოლას, საბავშვო ბაღს, საზოგადოებრივ სავაჭრო ცენტრს, რკინიგზის სადგურს და საქვაბე ოთახს. 1981 წლის 23 თებერვალს დასახლება ექსპლუატაციაში შევიდა, დროებითი სახლების მაცხოვრებლები გადავიდნენ ახალ შენობებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ციმბირელი ქართველები
* ნია-გრუზინსკაიას რუკა საიტზე OpenStreetMaps

სქოლიო
------

1. 1 2  Кривой А. В Ние грузинской, Ленские вести : Общественно-политическая газета Усть-Кутского района. — Усть-Кут, 26 июня 2009. — № 24.
2. 1 2 3  Калаганская Полина. Наш дом — Ния, Ленские вести : Общественно-политическая газета Усть-Кутского района. — Усть-Кут, 10 июля 2009. — № 26.
**ნი2** (ნი2 ჯგუფი, ნი2 ნიუსი - *იშიფრება როგორც ნიორი)* - ინტერნეტ "არტ ჯგუფი." დაარსდა 2008 წლის 7 მაისს.

ადრეული ეტაპი
-------------

2009 წლის 7 მაისს, ქართველი ბლოგერების, დოდი ხარხელის (Dodka ) და საბა ლეკვეიშვილის (Bas ) მიერ დაარსდა ბლოგი ნი2 ნიუსი (ni2news). ბლოგი შეიქმნა ამერიკული ონიონ ნიუსის კალკის სახით და იწერებოდა იუმორისტული და სადეზინფორმაციო სტატიები ქართული პოლიტიკის, საზოგადოების, კულტურის და სხვა სფეროების შესახებ. საწყის ეტაპზე ნი2 ნიუსის ბლოგს მხოლოდ ორი ავტორი ჰყავდა, შემდეგში მას შეუერთდნენ სხვა ავტორებიც: მირიან ტორონჯაძე (Bigcrow, ყვავა ), ნიკა ესებუა (Leonard Shelby ), ვახტანგ ელერდაშვილი (Linguistuss ) და თორნიკე გეწაძე (2kija ).

შემდგომი განვითარება
--------------------

2009 წლის განმავლობაში ჯგუფთან აქტიური თანამშრომლობა შეწყვიტეს დოდი ხარხელმა, ვახტანგ ელერდაშვილმა და ნიკა ესებუამ.

2009 წლის სექტემბრიდან ნი2 ჯგუფმა დაიწყო ვიდეო არტების წარმოებაც 
შეიქმნა ჯგუფის "ფან ფეიჯი" Facebook-ზე  რომელშიც გაწევრიანებულია 1700-ზე მეტი ადამიანი.

2009 წლის 3 დეკემბრიდან ჯგუფის ოფიციალური საიტი გახდა ni2.ge

წევრები
-------

### ამჟამინდელი წევრები

* საბა ლეკვეიშვილი (თანადამფუძნებელი)
* მირიან ტორონჯაძე
* თორნიკე გეწაძე

### წევრები სხვადასხვა დროს

* დოდი ხარხელი (თანადამფუძნებელი)
* ვახტანგ ელერდაშვილი
* ნიკა ესებუა

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-10-08.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-11. ციტირების თარიღი: 2010-10-08.
7. ↑
8. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-24. ციტირების თარიღი: 2010-10-08.
9. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-17. ციტირების თარიღი: 2010-10-08.
10. ↑
11. ↑
12. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-10-25. ციტირების თარიღი: 2010-10-08.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-10-25 საიტზე Wayback Machine.
* ჯგუფის პეიჯი Facebook-ზე
* ჯგუფის ოფიციალური არხი ტვიტერზე
* ჯგუფის ოფიციალური არხი იუტუბზე
**მიროსლავ მიხაილოვიჩ სლაბოშპიცკი** (უკრ: *Мирослав Михайлович Слабошпицький*; დ. 17 ოქტომბერი, 1974) ― უკრაინელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. ალექსანდრა დოვჟენკოს სახელობის უკრაინის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
---------

მიროსლავ სლაბოშპიცკი 1974 წლის 17 ოქტომბერს კიევში, უკრაინელი მწერლისა და ლიტერატურის კრიტიკოსის, მიხაილ სლაბოშპიცკის ოჯახში დაიბადა. 1982 წლამდე ლვოვში ცხოვრობდა. 

სლაბოშპიცკიმ თეატრის, კინოსა და ტელემაუწყებლობსი ეროვნული უნივერსიტეტი დაამთავრა კინო და ტელერეჟისურის განხრით. მუშაობდა რეპორტიორად, წერდა სცენარებს ფილმებისა და ტელევიზიებისთვის. 1990-იან წლებში მუშაობდა დოვჟენკოს კინოსტუდიაში.

2000 წლიდან უკრაინის კინემატოგრაფთა ასოციაციის წევრი გახდა. იყო უკრაინის ახალგაზრდა კინომწარმოებელთა ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი. 

2014 წელს გადაღებული ფილმი „ტომი" კანის კინოფესტივალზე აჩვენეს. ფილმი უკრაინულ ენაზეა, სუბტიტრების გარეშე და ნესპრესოს გრანპრი და France 4-ის ხედვის ჯილდო მოიპოვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიროსლავ სლაბოშპიცკი***

* 

* Myroslav Slaboshpytskiy — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Myroslav Slaboshpytskiy Facebook-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Указ Президента Украины № 539/2015 «О присуждении Государственной премии Украины имени Александра Довженко 2015»(უკრ.)
2. ↑  Украинский фильм получил три награды на Каннском фестивале
**ნინო ბაქაქური** (დ. 11 მაისი, 1974) — ქართველი იურისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1974 წლის 11 მაისს ქალაქ თბილისში. 1991 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის მე-3 ქართული გიმნაზია. 1996 წელს წარჩინებით დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. იყო აკადემიკოს სიმონ ჯანაშიას სახელობის სტიპენდიატი. 2001 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის იურიდიული ინსტიტუტი და მიენიჭა მას იურისტის კვალიფიკაცია. ნინო ბაქაქურმა 2006 წელს დაამთავრა ნიუ-იორკის (აშშ) კოლუმბიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლა და მიენიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა მაგისტრის წოდება. 2002-2003 წლებში გახლდათ საერთაშორისო სამართლის მკვლევარი ჯორჯთაუნის (ვაშინგტონი, აშშ) უნივერსიტეტის სამართლის სკოლასა და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლის ჯგუფში. ნინო ბაქაქური მუშაობდა საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტად, იურიდიული დახმარების ცენტრის ხელმძღვანელად, პროექტის დირექტორად. 2009 წლიდან აქვს იურიდიული პრაქტიკის უფლება ნიუ–იორკის შტატში (ნიუ-იორკი, აშშ). 

2004-2005 წლებში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე, საგადასახადო და ადმინისტრაციული სამართლის კოლეგიის წევრი. 2005-2008 წლებში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის წევრი.

2007 წელს თსუ იურიდიული ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორად. 2007-2010 წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასისტენტ-პროფესორი, ასევე მოღვაწეობდა თავისუფალი უნივერსიტეტში, როგორც სამართლის სკოლის კომერციული სამართლის კლინიკის ლექტორი. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ნინო ბაქაქური იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე, მათ შორის იყო ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის წევრი. ასევე იგი, წლების განმავლობაში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე გახლდათ. რამდენიმე წლის განმავლობაში ნინო ბაქაქური იყო საქართველოს მოსამართლეთა ასოციაციის იურიდიული მრჩეველი. 

2008-2014 წლებში იურიდიული კომპანია „ნოდია, ურუმაშვილი და პარტნიორები" ერთ-ერთი გამორჩეული პარტნიორი. 

2011-2012 წლებში ნინო ბაქაქური გახლდათ ამერიკის სავაჭრო პალატა საქართველოში - სამართლისექსპერტი. 2014 წლის 17 ოქტომბრიდან არის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წევრი, ხოლო 29 ოქტომბრიდან-უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსამართლე.

2015 წლის 7 მაისიდან 2017 წლის 8 მაისამდე საკვალიფიკაციო პალატის წევრი.

2017 წელს ბაქაქურს ასევე ჰქონდა შეტანილი განაცხადი სტრასბურგის მოსამართლეობის კანდიდატად, თუმცა კონკურსს მალევე გამოეთიშა. აღსანიშნავია, რომ ამ კონკურსში ბაქაქური ​მესამე იყო იმ სიაში, რომელსაც იუსტიციის სამინისტროში სამთავრობო კომისიის წარმომადგენლები უნდა გასაუბრებოდნენ. აღნიშნულ კონკურსში მონაწილეობაზე ბაქაქურმა უარი განაცხადა და კომისიას ელექტრონული ფოსტით თავად მისწერა ამის შესახებ.

ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. მშობლიურ ენასთან ერთად ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* სიმონ ჯანაშიას სახელობის სტიპენდიანტი

ლიტერატურა
----------

* თავისუფლების დღიურები, 2014 : რადიო "თავისუფლების" პროექტი. - თბ..- 2015.-გვ.246

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია

* ნინო ბაქაქური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნინო ბისეიშვილი** (დ. 7 მარტი, 1952, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი.

1974–1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1976–1979 წლებში გლდანის სპორტული სკოლა–ინტერნატის ექიმი–სტომატოლოგი. 1979 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტი და 1994 წლიდან ფირმა „უნიდენტის" ექიმი–სტომატოლოგია. ავტორია 23 სამეცნიერო ნაშრომის, რომელიც ეხება პროდონტილიგიის აქტუალურ საკითხებს.

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის ფორმიანი ელემენტების მორფო–ცოტოქიმიური ცვლილებები პაროდონტიტით თანდართულ ქრონიკული ალკოჰოლიზმით დაავადებულებში დაიცვა."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 41

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნინო ბისეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნინო თომას ასული თათრიშვილი** (დ. 3 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 20 სექტემბერი], 1908, თბილისი, — გ. 7 სექტემბერი, 1994, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1949), პროფესორი (1954). საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი 1928 წელს. 1928–1940 წლებში მუშაობდა საკავშირო მინერალოგიური ნედლეულის ინსტიტუტის ამიერკავკასიის განყოფილებაში, 1940 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში. 1937–1950 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მისი შრომები ძირითადად ეხება გრანიტოიდების პეტროლოგიას, სხვადასხვა შედგენილობისა და გენეზისის საწყისი ქანების მეტასომატური გრანიტიზაციის პრობლემებს, მინერალური ფაციესების სისტემატიკას, მეტამორფიზმის ზოგად საკითხებს.

თხზულებები
----------

* Магматическая деятельность в Грузии в допалеозое и палеозое, Тб. 1948;
* Магматизм Грузии и связанные с ним рудообразования, М. 1959 (თანაავტ. Г. М. Заридзе).

ლიტერატურა
----------

* *შენგელია დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 574.
* *შენგელია დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 450.
* *ზარიძე გ.* მოგონებები, თბ. 1997.
პარიზის პსალტერი, საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**მირონცხება** — ქრისტიანული სარწმუნეობის ერთი საიდუმლო შვიდიდან, მიმდევრობით მეორე, ნათლობის შემდეგ, თითქმის მისი შემადგენელი ნაწილი. მირონცხება უშალოდ მოსდევს ნათლისღებას და მის ნაწილად აღიქმება, თუმცა საეკლესიო მოძღვრების მიხედვით ცალკე საიდუმლოა. კათოლიკურ ეკლესიაში მირონცხებას, რომელიც ეხება 8-12 წლის ბავშვებს, ატარებს ეპისკოპოსი. მირონცხება სავალდებულო არაა პროტესტანტულ ეკლესიებში.

წმინდა მირონის ცხება მონათლულს სულიწმიდის მეშვეობით ანიჭებს სასიცოცხლო ძალას. ესაა უფლის მადლის გადმოსვლის ნიშანი მოსანათლავზე, რომელიც ამით ეკლესიის წიაღში გადადის და სულიერი ცხოვრება ქრისტიანი კაცისა იწყება. რიტუალი სრულდებოდა ეპისკოპოსის მიერ ხელის დადებით, შემდეგ მორწმუნეთა გამრავლების გამო გამარტივდა მირონის – სურნელოვანი ნახარში ზეთის წაცხებით შუბლზე, ყურებზე, ნესტოებზე, თვალებზე, ხელ–ფეხზე. ხელის დადება კი მღვდლობის წესად დაკანონდა (II და IV საეკლესიო ყრილობები ხელის დადებას აღარც ახსენებენ). საქმე მოციქულთა უკვე იძლევა ამ წესის გასაღებს, რასაც იესოს სიტყვები მიუთითებს სახარებაში („ბანილ იყვნეს სახელითა უფლისა იესოსითა. მაშინ დასხმიდეს ხელთა მათ ზედა, და მიაქუნდა სული წმინდა"). ხელის დადება, მერე მირონცხება ახალ აღთქმაში სხვაგანაც ნახსენებია. აქედან მომდინარეობს ტერმინი ხელდასხმა.

ლიტერატურა
----------

* „რელიგიები საქართველოში", თბილისი: სახალხო დამცველის ბიბლიოთეკა, 2008. — გვ. 125-126, ISBN 978-9941-0-0902-0.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 651.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* EtymologyOnLine - word history

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
შვიდი საიდუმლო ახალი აღთქმისა |
| --- |
|  |
| 
ნათლისღება • მირონცხება• ზიარება • სინანული • მღვდლობა • ქორწინება • ზეთის კურთხევა |

 |
**ირმა მალაციძე** (დ. 1968, ხაშური) — ქართველი საბავშვო მწერალი, ჟურნალისტი და მთარგმნელი. საბავშვო ლიტერატურის ფონდის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი.

2002 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს ინსტიტუტის კინოჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე ჟურნალისტად და რამდენიმე საინფორმაციო სააგენტოში და გაზეთში. არის საბავშვო ჟურნალ „დილის" მიერ გამოცხადებული კონკურსის „ახალი სახელები ქართულ საბავშვო მწერლობაში" პირველი პრემიის მფლობელი.

ლიტერატურული კონკურსების „პენ-მარათონი" და „ლუარსაბ თათქარიძე" ფინალისტი და ლიტერატურული კონკურსის „საბა" ნომინანტი.
სისტემატიურად იბეჭდება ლიტერატურულ გამოცემებში. მისი ნაწარმოებები შესულია სხვადასხვა კრებულებსა და სასკოლო სახელმძღვანელოებში.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

ნაშრომები
---------

* სატკბილეთის ქვეყანა (საბავშვო პროზა, ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2004);
* ფატია (პროზაული კრებული. გამომცემლობა „სიესტა", 2004)
* ქერამუჭას სკოლა (საბავშვო პროზა);
* ვლადიმერ ვისოცკის „ვენური არდადეგები" (თარგმანი, პროზაული კრებული. გამომცემლობა „სიესტა", 2009)
* ონავარი ლუკი დროთა ქვეყანაში (საბავშვო პროზა, გამომცემლობა „პეგასი", 2009)
* სამშვენიეროს ლამაზმანები (საბავშვო პროზა, გამომცემლობა „შემეცნება" 2010)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* MALATSIDZE IRMA
* ირმა მალაციძის ბიოგრაფია
**ილია ზურაბის ძე გოპაძე** (დ. 20 იანვარი [ძვ. სტ. 8 იანვარი], 1853, ქუთაისი — გ. 29 მარტი, 1932, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, სამხედრო ექიმი. მედიცინის დოქტორი (1886). სამედიცინო სამსახურის გენერალ-მაიორი (1917).

ბიოგრაფია
---------

1878 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია. 1888 წელს ბერლინში იმაღლებდა კვალიფიკაციას მასაჟისა და სამკურნალო ტანვარჯიშის დარგში. 1888–1994 წლებში მუშაობდა პეტერბურგის ჰოსპიტალურ თერაპიულ კლინიკაში. 1894–1909 წლებში იყო აბასთუმნის სამხედრო ჰოსპიტლის მთავარი ექიმი, 1898 წლიდან — აბასთუმნის მინერალური წყლების დირექტორი. აბასთუმნის, როგორც ტუბერკულოზის სამკურნალო დაწესებულების, დამაარსებელი, რუსეთის საიმპერატორო ტახტის მემკვიდრის, ნიკოლოზ II-ის უმცროსი ძმის, ტუბერკულოზით დაავადებული დიდი მთავრის — გიორგი ალექსანდრეს ძის პირადი ექიმი (ლაიბ მედიკოსი 1904 წლამდე). ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი (1913), საიდუმლო მრჩეველი (1917); მე-2 საარმიო კავკასიური კორპუსის ექიმი (1913), შემდეგ — კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო-სანიტარული ინსპექტორი. 1917 წელს თადარიგში გავიდა.

1921 წლიდან იყო კურორტ აბასთუმნის კონსულტანტი. აქტიურად მონაწილეობდა კურორტის კეთილმოწყობასა და მშენებლობაში. შეისწავლა მისი კლიმატური და ბალნეოლოგიური ფაქტორების როლი ტუბერკულოზისა და სხვა დაავადებათა მკურნალობაში. იყო კავკასიაში ტუბერკულოზის წინააღმდეგ მებრძოლი საზოგადოების გამგეობისა და ქართველ ექიმთა და ბუნებისმეტყველთა საზოგადოების წევრი, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების სამეცნიერო ტერმინოლოგიის საექიმო წრის პირველი თავმჯდომარე.

მიღებული ჰქონდა წმ. ანდრიას, წმ. ანას და წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენები.

თხზულებები
----------

* Влияние массажа на азотистый обмен и усвоение азотистых веществ, СПб. 1886 (дисс.);
* Абастуман как климатическая станция и бальнеологический курорт, Тфл. 1930.

ლიტერატურა
----------

* წულუკიძე ა. მეცხრამეტე საუკუნის ქართველი ექიმები, თბ. 1961

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 98.
**ილია ზაქაიძე** (დ. 7 ივლისი, 1924, დუშეთი — გ. 2008) — ქართველი მომღერალი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1980), საქართველოს სსრ-ის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის სოლისტი, ქართლ-კახური სიმღერების გამორჩეული შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

ილია ზაქაიძე დაიბადა 1924 წლის 7 ივლისს ქალაქ დუშეთში. სიმღერა დაიწყო ადგილობრივ ფოლკლორულ ანსამბლში. 1951 წელს მე-7 რესპუბლიკურ ოლიმპიადაზე ივანე (ვანო) ჯავახიშვილის მუსიკაზე შესრულებულმა სიმღერამ „ბალადა ვეფხისა და მოყმისა" ზაქაიძეს საყოველთაო აღიარება მოუტანა. 1957 წელს საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელმა ვალერიან ცაგარეიშვილმა ილია ზაქაიძე ანსამბლში სოლისტად მიიწვია, სადაც 50 წელი მოღვაწეობდა. მღეროდა დუეტებს, ქალაქურ (მედუდუკეთა დასის თანხლებით), საგუნდო და სოლო საფანდურო სიმღერებს.

მის მიერ როსტომ საგინაშვილთან ერთად შესრულებული სიმღერა „ჩაკრულო" 1977 წელს „ნასამ" კოსმოსში გაგზავნა. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997), საპატიო სიგელებითა და სხვა ჯილდოებით.

2014 წელს დუშეთში ილია ზაქაიძის 90 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა. კონცერტი გამართა ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლმა „ერისიონმა".

ლიტერატურა
----------

* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. — თბ. 2007. — გვ. 104

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ილია ზაქაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ილია ზაქაიძის ბიოგრაფია — Planeta.ge

სქოლიო
------

1. ↑  ილია ზაქაიძე. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 13 ივნისი, 2019.
2. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება. *საქართველოს რესპუბლიკა*. Iverieli (17 ივლისი, 1997). ციტირების თარიღი: 13 ივნისი, 2019.
3. ↑  ილია ზაქაიძის იუბილესადმი მიძღვნილი საღამო დუშეთში. old.1tv.ge (4 დეკემბერი, 2014). ციტირების თარიღი: 13 ივნისი, 2019.[*მკვდარი ბმული*]
მირტი
*Myrtus communis*
**მირტი** ( ლათ. Myrtus; შდრ. სბ. მურტი) — მარადმწვანე ბუჩქოვანი მცენარე მირტისებთა ოჯახისა. აქვს თეთრი სურნელოვანი ყვავილი; უპირატესად სუბტროპიკულ და ტროპიკულ მხარეებში ხარობს. მირტის ეთერული ზეთი მდიდარია კამფოლით, ცენეოლით, კამფენით, ალდეჰიდებით. ფოთლები შეიცავს ცხიმოვან, მთრიმლავ, ფისოვან ნივთიერებებს.

სამკურნალო თვისებები
--------------------

მირტის ნახარში სასარგებლოა კუჭის ტკივილისას, თორმეტგოჯა ნაწლავის, თირკმლის, ტვინის დაავადებებისას. ნახარში რეაგირებს როგორც ანტისეპტიკი. არის შარდმდენი. ხალხური მედიცინა იყენებს ბრონქიტის, ფილტვების ტუბერკულოზის. კურნავს ჭრილობებს, დამწვრობას, ყურების ჩირქოვან დაავადებებს. ნაყენს სვამენ სისხლნაკლულობის დროს, ამზადებენ საფენებს მოტეხილობის შემთხვევებში.

ჰაგიოგრაფიულ ლიტერატურაში
-------------------------

* ჰაგიოგრაფიულ ლიტერატურაში წმ. ვუკოლეს (ბერძ. Βουκόλος) († დაახლ. 100/105. ხსენება 6/19 თებერვალი) შესახებ წერია, რომ მისი გარდაცვალებისა და ქ. ეფესოს სასაფლაოზე დამარხვის შემდეგ მის საფლავზე ამოვიდა მირტის ხე, რომელიც სასწაულებრივად კურნავდა.

კომერციული ფასი
---------------

იტალიური მირტის 10 თესლის ფასი 0,8 €1/8 €, ხოლო 100 თესლის ფასი 4 €/6 €-ს ფარგლებში მერყეობს.

ლიტერატურა
----------

* ა. მაყაშვილი, ბოტანიკური ლექსიკონი: მცენარეთა სახელწოდებანი, "საბჭოთა საქართველო", თბ. 1961

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამკურნალო მცენარეთა ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  Вуко́л, Православная Энциклопедия
2. ↑  ეგზოტიკური ბუჩქები და ხეები
**ნინო ბოლქვაძე** (დ. 26 აგვისტო, 1979, თბილისი) — ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრის დირექტორი 2017-2019 წლებში.

ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ინგლისურ ენასა და ლიტერატურაში, ამავე უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ამერიკანისტიკაში. ფლობს მაასტრიხტის უნივერსიტეტის (ნიდერლანდები) მაგისტრის ხარისხს ევროკავშირის საჯარო პოლიტიკაში.

2004 - 2009 წლებში უძღვებოდა ეუთოს ეროვნულ უმცირესობათა დარგში უმაღლესი კომისრის კონფლიქტების პრევენციისა და ინტეგრაციის პროგრამებს საქართველოში. მოგვიანებით, მუშაობა გააგრძელა ეუთოს ვენის სათაო ოფისში პროგრამების შეფასებისა და აუდიტის მიმართულებით.

2012 - 2015 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს გაეროს ასოციაციისა და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ერთობლივი პროექტის სახალხო დამცველის აპარატის გაძლიერების კომპონენტს. 2015- 2017 წლებში იყო საქართველოსა და სომხეთში ნიდერლანდების საელჩოს ოფიცერი პოლიტიკის საკითხებში და მართავდა საელჩოს ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობის საგრანტო პროგრამებს.

სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს პროფესიული და საკვალიფიკაციო კურსები ავსტრიის გრაცისა და სტამბოლის ბილგის უნივერსიტეტებში, სტრასბურგში ევროსაბჭოს უმცირესობათა დაცვის ჩარჩო კონვენციის სეკრეტარიატში. არის ფონდ ღია საზოგადოების სტიპენდიანტი.

ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნინო ბოლქვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ირმის რქა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ირმის რქა** — მთა, არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფელ არალისა და წარბასთუმნის მიმდებარედ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე.

2020 წლის აგვისტოში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ამ მთაზე აღმოჩნდა მრავალფენიანი ნამოსახლარი, სადაც ცხოვრების უადრესი ეტაპი წარმოდგენილია ძვ. წ. III ათასწლეულით, ადრე ბრინჯაოს ხანის მტკვარ-არაქსის კულტურით.

არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, რომელსაც საქართველოს ეროვნული მუზეუმი ახორციელებს (ხელმძღვანელი გიორგი ჩილინგარაშვილი) აღმოჩენილია სადგრის ფრაგმენტები, თიხის ჭურჭელი, ხელსაფქვავები, თიხის მცირე ზომის ფიგურები, ობსიდიანის, კაჟისა და ქალცედონისაგან დამზადებული ნამგლის ჩასართები და ისრის პირები.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნამოსახლარზე ძვ. წ. III ათასწლეულის დასასრულით დათარიღებული ე. წ. ბედენური კულტურის ნამოსახლარის აღმოჩენა, რაც ამ კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა სამცხის ამ ნაწილში.

2021 წელს არქეოლოგიურ ძეგლს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ადიგენში ძვ.წ. III ათასწლეულით დათარიღებული მრავალფენიანი ნამოსახლარი აღმოაჩინეს
2. 1 2  ადიგენში ნამოსახლარი აღმოაჩინეს, რომელიც სამცხეში ე.წ. ბედენური კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა
3. ↑  ადიგენში ნამოსახლარი აღმოაჩინეს, რომელიც სამცხეში ე.წ. ბედენური კულტურის დადასტურების პირველი შემთხვევაა
4. ↑  საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის ბრძანება № 02/20, 2021 წლის 6 აპრილი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტებისთვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების შესახებ
**ილია გულბანის კოშკი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხეში ისტორიულ სვანეთში. სოფელი ხე შედის კალის თემში. სოფელი, სადაც ილია გულბანის კოშკი მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, ენგურის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1780 მეტრზეა განთავსებული.

ისტორია
-------

სოფელი გამორჩეულია ღირსშესანიშნაობებით. გარდა ილია გულბანის კოშკისა, რომელიც მიეკუთვნება შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრულ ძეგლს, აქვე მდებარეობს ერთ-ერთი ცნობილი ხუროთმოძღვრული ძეგლი XI საუკუნით დათარიღებული წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია — ლაგურკა.

ილია გულბანის კოშკი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 450.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ნინო ბაქანიძე** (დ. 29 ოქტომბერი, 1960) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1984–1987 წლებში იყო აკად. მ.წინამძღვრიშვილიოს სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1987–1989 წლებში აკადემიკოს ე.ფიფიას სახელობის ამიერკავკასიის რკინიგზის საავადმყოფოს ექიმი–კარდიოლოგი.1997 წლიდან რკინიგზის დეპარტამენტისა და მეცნიერებათა აკადემიის სხივური და ინტერვენციული დიაგნოსტიკის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური განყოფილების ექიმი თერაპევტი. ავტორია 7 სამეცნიერო ნაშრომის. ექიმი–თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1995 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ლიპიდების ზეჟანგური ჟანგვის თავისებურებანი სისხლის მიმოქცევის უკმარისობით გართულებულუ იშემიური დაავადების დროს."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 30

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნინო ბაქანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ზემო კოტო** (ფრანგ. Haute-Kotto; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Tö-Kötö) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის აღმოსავლეთში.

* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბრია.
* ფართობი — 86 650 კმ², 2003 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 90 316 ადამიანს.

გეოგრაფია
---------

აღმოსავლეთით ესაზღვრება ზემო მბომუს პრეფექტურას, სამხრეთით მბომუს პრეფექტურას და მცირე ნაწილით ქვემო კოტოს პრეფექტურას, დასავლეთით უაკას პრეფექტურას, ჩრდილოეთით ბამინგი-ბანგორანის და ვაკაგას პრეფექტურებს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით სუდანს და სამხრეთ სუდანს.

ფართობის მიხედვით ეს ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი პრეფექტურაა. პრეფექტურის ჩრდილოეთ ნაწილში, ვაკაგის პრეფექტურის საზღვრის გასწვრივ მდებარეობს ბონგოს მთის მასივი. ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სუდანის სახელმწიფო საზღვართან — აბურასეინის მთა, სიმაღლით ზღვის დონიდან 1113 მეტრი. ზემო კოტოს პრეფექტურის მთელ ტერიტორიაზე ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ მიედინება მდინარე კოტო. ამ მდინარეზე, პრეფექტურის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდებარეობს მისი ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბრია.

სუბპრეფექტურები
---------------

* ბრია
* უადა
* იალინგა

სქოლიო
------

1. ↑  2003 წლის მოსახლეობის აღწერა (geohive)
2. ↑  2003 წლის მოსახლეობის აღწერა (citypopulation)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები |
| --- |
|  |
|  | 
ბამინგი-ბანგორანი **·** ბანგი **·** ვაკაგა **·** ზემო კოტო **·** ზემო მბომუ **·** კემო **·** ლობაე **·** მამბერე-კადეი **·** მბომუ **·** ნანა-გრებიზი **·** ნანა-მამბერე **·** ომბელა-მპოკო **·** სანგა-მბაერე **·** უაკა **·** უამ-პენდე **·** უამი **·** ქვემო კოტო |

 |
ილია ეფრონი
**ილია აბრამის ძე ეფრონი** (რუს. Илья Абрамович Ефрон, ებრ. איליה אפרון; დ. 1847, ვილნო, რუსეთის იმპერია – 19 აპრილი, 1917, პეტროგრადი, რუსეთის იმპერია) — რევოლუციამდელი რუსეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ტიპოგრაფი და წიგნის გამომცემელი. დედის მხრიდან ელიაჰუ გაონის შვილთაშვილი. მამამისის ხელმძღვანელობით მიიღო საშინაო განათლება და სიმწიფის ატესტატის ასაღებად ლომჟინის გიმნაზიაში გამოცდების ჩაბარებაც შეძლო. ამის შემდეგ ლექციებს ვარშავის მთავარ სკოლაში ისმენდა. 1907 წლიდან ებრაული სამეცნიერო გამოცემების საზოგადოების წევრია.

საგამომცემლო საქმიანობა
-----------------------

1880 წელს ეფრონმა პეტერბურგში ტიპოლითოგრაფია შეიძინა, შემდეგ კი, 1889 წელს, გერმანულ საგამომცემლო ფირმა "ბროკჰაუზთან" ერთად დააარსა სააქციო საზოგადოება "ფ.ა.ბროკჰაუზი - ი.ა.ეფრონი", რომელმაც იმდროის ყველაზე მსხვილი რუსულენოვანი ენციკლოპედიები გამოსცა: 

* "დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი" 86 ტომად (1890—1907);
* "მცირე ენციკლოპედიური ლექსიკონი" ( 1 გამოც. 3 ტომად 1899—1902; მე-2 გამოც. 2 ტომად 1907—1909);
* "ახალი ენციკლოპედიური სიტყვარი" 48 ტომად, რომელთაგანაც მხოლოდ 29 ტომი გამოვიდა (1911—1916; (გამოცემა სიტყვა "ოტოზე" შეწყდა);
* "ებრაული ენციკლოპედია" 16 ტომად (1906—1913).

გარდა ენციკლოპედიებისა, გამომცემლობამ შემდეგი სერიული გამოცემებიც გამოუშვა:"ბუნებისმეტყველების ბიბლიოთეკა" 18 ტომად; "სამრეწველო ცოდნათა ბიბლიოთეკა"; "პრაქტიკული მედიცის ენციკლოპედია" 5 ტომად. "თვითგანათლების იაფი ბიბლიოთეკა" გამოიცა 86 ტომი. "დიადი მწერლების ბიბლიოთეკა" 20 ტომად (რომელშიც შილერის, შექსპირის, ბაირონის, პუშკინისა და მოლიერის სრული კრებულებიც შევიდა); "ევროპის კულტურის საერთო ისტორია" 7 ტომად; "ევროპის ისტორია ეპოქებისა და ქვეყნების მიხედვით" გამოიცა 36 ტომად. 
ამას გარდა, გამოვიდა "ბიზანტიის იმპერიის ისტორია" ფ.ი. უსპენსკის რედაქციით. "ინკვიზიის ისტორია" გ.ჩ. ლისა. "ადამიანი და დედამიწა" ჟ.რეკლიუ (6 ტომად) და სხვა.

1917 წელს გამომცემლობა პეტროგრადის კერძო გამომცემლობათა გაერთიანებაში შევიდა; 1930 წელს არსებობა შეწყვიტა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* МИХАИЛ БЕЙЗЕР, ЕВРЕИ В ПЕТЕРБУРГЕ დაარქივებული 2011-02-24 საიტზე Wayback Machine.
* ЧИТАЯ ПРОШЛОГО СТРАНИЦЫ (Из фонда редких книг) , 70-летию КОНБ им. Н.Н. Асеева посвящается, КУРСК, 2005 დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |