recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭო** — მუშათა დეპუტატების საბჭოები რუსეთში პირველად 1905 წელს წარმოიქმნა, პირველი დემოკრატიული რევოლუციის პერიოდში. საქართველოში ანალოგიური ორგანიზაციების როლს ასრულებდნენ საგაფიცვო კომიტეტები ან ბიუროები, რომლებიც შეიქმნა 1905 წელს ხაშურში, ჭიათურაში, ქუთაისში, სამტრედიაში, ბათუმში, თბილისში და სხვა. ამავე წლის დეკემბერში შეიქმნა ამიერკავკასიის საგაფიცვო ბიურო.

რუსეთის მონარქიის დამხობის შემდეგ, 1917 წლის 4 მარტს შეიქმნა თბილისის მუშათა დეპუტატების საბჭო, რომელმაც აირჩია დროებითი აღმასრულებელი კომიტეტი. მასში უმთავრესად სოციალ-დემოკრატები შედიოდნენ, თავმჯდომარეც კავკასიელი და ქართველი სოციალ-დემოკრატების აღიარებული ლიდერი ნოე ჟორდანია გახდა. საბჭო წარმოადგენდა საქართველოს რევოლუციური ხელისუფლების ორგანოს. ქალაქისა და ქვეყნის ნორმალური წარმართვისათვის საბჭოსთან ჩამოყალიბდა კომისიები: სასურსათო, საფინანსო, საგამომძიებლო, სასოფლო, სამხედრო, საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის და სხვა. თბილისის მუშათა საბჭო ხელმძღვანელობდა საქართველოს სხვა ქალაქებში შექმნილ საბჭოების მუშაობას. იმავე წლის 6 მარტს შეიქმნა თბილისის ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოც, რომლის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარედ აირჩიეს ჯარისკაცი ვერეშჩაკი. თბილისის მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატების საბჭო მალე ორივე საბჭო გაერთიანდა და მათ საქმიანობას ხელმძღვანელობდა პრეზიდიუმი, რომლის თავმჯდომარეც იყო ნოე ჟორდანია. ფუნქციონირებდა აგრეთვე ორი საბჭო: ამიერკავკასიის მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატების საბჭოს სამხარეო ცენტრი, რომლის თავმჯდომარე ერთხანს იყო ნოე ჟორდანია და კავკასიის რუსული არმიის ჯარისკაცთა დეპუტატების სამხარეო საბჭო (თავმჯდომარე დიმიტრი დონსკოი).

კავკასიიდან და საქართველოდან რუსული ჯარების გასვლის შემდეგ ჯარისკაცთა საბჭოებმა ფუნქციონირება შეწყვიტეს. 1918 წლის 24 მაისს თბილისის მუშათა და 
ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის სხდომაზე მოხსენება წაიკითხა ნოე ჟორდანიამ და საქართველოს დამოუკიდებლობის საკითხი დასვა. ნოე ჟორდანიას მოგონებით, თბილისისა და რაიონების მუშათა წარმომადგენლებმა ერთხმად დაუჭირეს მხარი ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადებას. საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭომ ფუნქციონირება შეწყვიტა და ადგილი დაუთმო სახელმწიფოს ცენტრალური და ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს.

ლიტერატურა
----------

* 

* *შველიძე დ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 184-185.
**ნაყინის ვაფლი** — მშრალი, კონუსის ან ცილინდრის ფორმის ვაფლის ტექსტურის ცომის ან ვაფლისგან დამზადებული საკონდიტრო პროდუქტი, რომელიც გამოიყენება ნაყინის ჩასადებად, ხელში დასაჭერად და კოვზის გარეშე საჭმელად. აქვს წვეტიანი ან ბრტყელი ბოლო. არსებობს ნაყინის ვაფლის ბევრი სახეობა, მაგ. კრეკერი და შოკოლადის ვაფლი. ვაფლი გამოიყენება ნაყინის სენდვიჩის დასამზადებლადაც - ნაყინის შიგთავსი ორი ვაფლის შორის თავსდება. არსებობს ორმაგი ვაფლი, რომლითაც შეიძლება ნაყინის ორი პორციის ტარება. ნაყინის დასაჭერ ვაფლს ბრტყელი ძირით ასევე „ჭიქასაც" უწოდებენ, ნაყინის სახეობას კი - „ნაყინი ჭიქაში".

ისტორია
-------

  

რეცეპტების წიგნებში ნაყინის ჭამისთვის გამოსადეგ კონტეინერში მოთავსება პირველად საფრანგეთში ჩნდება XIX საუკუნის ბოლოს.1825 წლის რეცეპტით ნაყინი თავსდებოდა პატარა დახვეულ ვაფლებში თხილით. 1888 წლის ინგლისური რეცეპტში აღწერილია ასევე თხილიანი ვაფლი, გაბრტყელების მაგივრად გამომცხვარი ღუმელში [*მკვდარი ბმული*]. ნაყინის ვაფლის ავტომატები დააპატენტა ორმა იტალიელმა ნაყინის გამყიდველმა 1902 და 1903 წელს - იტალო მარჩონიმ და ანტონიო ვალვონამ, „ბისკვიტის ჭიქების ავტომატის" და „ნაყინის კონტეინერების მანქანის" სახელით  დაარქივებული 2020-10-12 საიტზე Wayback Machine. .

  

  

არსებობს ლეგენდა, რომ 1904 წლის ერთ-ერთ ქუჩის გასართობ ღონისძიებაზე ნაყინის გამყიდველს ჩასადები ქაღალდი დაუმთავრდა და ნაყინის გასაყიდად რამდენიმე ვაფლი იყიდა. ამ ისტორიას ზოგი ვაფლის ნაყინში ჩადების პოპულარობის დასაწყისად თვლის , თუმცა მას დამტკიცება არ აქვს. 

  

ვაფლის ნაყინის გამოგონებაზე პრეტენზია აქცს ასევე ეიბ დუმარს და მის ოჯახს. მან 16 წლის ასაკში დაიწყო ნაყინის დახვეულ ვაფლში გაყიდვა და დიდი წარმატებაც იქონია. შემდეგ მან ვაფლის ავტომატიც შეიკვეთა და თავის ძმებთან ერთად საერთო ჯამში 23 ათას ნაყინზე მეტი გაყიდა. მან შემდგომში მაღაზიაც გახსნა, რომელიც დღესაც მუშაობს იმავე ადგილას და ოჯახის ბიზნესად იქცა. 2008 წელს მისსურის შტატმა ნაყინი ვაფლში შტატის ოფიციალურ კერძად გამოაცხადა.

კომერციულად დამზადება
---------------------

  

პირველი ნაყინის ვაფლი იხვეოდა ხელით, ვაფლის დასახვები მანქანა გამოიგონა და დააპატენტა ფრედერიკ ბრუკმანმა 1912 წელს. ათი წლის შემდეგ მან პატენტი მიჰყიდა ნაყინის მაწარმოებელ კომპანია „Nabisco-ს", რომელიც დღესაც მუშაობს. შემდგომში კომპანია „Stubby-მ" მზა ნაყინი ვაფლში, რომელიც შესაძლოა შეინახოს მაცივარში როგორც ერთობლივი პროდუქტი. კომპანია შემდეგ „Néstle-მ" იყიდა. 

  

1950-იან წლებში იტალიაში გაჩნდა ნაყინის ვაფლი, რომელიც შიგნიდან დაფარული იყო ზეთით, შაქრით და შოკოლადით. პირველად იდეა არ იყო წარმატებული, მაგრამ დღეს ის საკმაოდ პოპულარულია ევროპის ქვეყნებში. ცვილიანი ქაღალდის შეფუთვის გამოგონებამ ნაყინი ვაფლში უფრო ადვილად სატარებელი და შესანახი გახადა, ნაყინი აღარ ეკრობოდა შეფუთვას და უფრო ჰიგიენურიც გახდა.

დღეს
----

დღეს ნაყინი ვაფლში ბევრად პოპულარულია ნაყინზე ყუთში. იყიდება სუპერმარკეტებში შეფუთვებძი, ასევე ქუჩებში და ქუჩის ღონისძიებებზე, კაფეებში და სწრაფი კვების რესტორნებში როგორც იაფფასიანი დესერტი. მზადდება ქარხნულად ან ადგილზე ავტომატით ვაფლში ნაყინის ჩასხმით. გამოიყენება ნაყინის ნებისმიერი გემო.

წყაროები
--------

* 
* 
* 
* დაარქივებული 2020-10-12 საიტზე Wayback Machine.
*
**თბილისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი** — იოსებ გრიშაშვილის სახელობის მუზეუმი, დაარსდა 1910 წელს როგორც „ქალაქის მუნიცილაპური მუზეუმი". 1924 წელს ეწოდა „ტფილის აღმასკომის მუზეუმი", 1943 კი — „ქ. თბილისის სახელმძწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმო". ი. გრიშაშვილის სახელი მიეკუთვნა 1965 წელს. მუზეუმის ფონდებში თავმოყრილია 50 ათასამდე ექსპონატი, მათ შორის ბევრი უნიკალური და დიდი კულტურულ-ისტორიულ ღირებულებისა (ბრინჯაოს ხანის იარაღი და თიხის ნაწარმი, V ს. აქატის ქვის გემა-საბეჭდავი, ფეოდალური ხანის მოჭიქული და მოუჭიქავი თიხის ჭურჭელი, ქაშანურის და ფაიფურის ნაწარმი, საბრძოლო იარაღი, საყოფაცხოვრებო ნივთები, დოკუმენტები, ძველი და ახალი თბილისის თემაზე შექმნილი მხატვრული ტილოები — ლადო გუდიაშვილის, მოსე თოიძის, ელენე ახვლედიანის, ფოგელის, ა. ციმაკურიძის და სხვა გამოჩენილი მხატვართა ნამუშევრები, ქანდაკებები, რუკები, გეგმები, ფოტოდოკუმენტური მასალა და სხვა).

ლიტერატურა
----------

* *გრძელიშვილი ი. ტყეშელაშვილი ო.* თბილისის მატერიალური კულტურის ძეგლები, თბ. 1961;
* *ტყეშელაშვილი ო.* არქეოლოგიური დაზვერვები (თბილისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის მუშაობის გამოცდილებიდან), თბ. 1964;
* *მისივე,* ი. გრიშაშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი, «ძეგლის მეგობარი», 1975, № 37;

* *ტყეშელაშვილი ო.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 607.
**ივან ზვორკინის სახლი** (რუს. Дом Ивана Зворыкина) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩისა და სემაშკოს შესახვევის გადაკვეთაზე. აგებულია 1914 წელს არქიტექტორ ვასილ პოპოვის პროექტის მიხედვით. რევოლუციამდე სახლში ცხოვრობდა როსტოვის ქალაქის თავი ივან ზვორკინი. 1923-1926 წლებში სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა დრამატურგი ვლადიმირ კორშინი. შენობას აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური დაქვემდებარების კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

სახლი ააშენეს 1914 წელს არქიტექტორ ვასილ პოპოვის პროექტის მიხედვით. შენობაში განთვსებული იყო დონის როსტოვის ქალაქის თავის ივან ზვორკინის სამმართველო და ქალაქის თავის ოთახები. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა შენობის ნაციონალიზაცია. შენობაში განთავსდა სხვადასხვა კანტორები, განყოფილებები, საცხოვრებელი სახლები და საბჭოთა პარტიული სკოლის საერთო საცხოვრებელი. თავდაპირველი დეკორის ნაწილი დაიკარგა. 

1923-1926 წლებში სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა დრამატურგი ვლადიმირ კირშონი. მისი კომუნალური ბინა იყო № 10.

2000-იან წლებში შენობის მეორე სართული დაიკავა როსტოვის ოლქის გუბერნატორმა ვლადიმირ ჩუბმა. სადაც იგი ცხოვრობდა თავის ოჯახთან ერთად. შენობა გაარემონტეს და დააყენეს იტალიური ლიფტი.

არქიტექტურა
-----------

სამსართულიან სახლს უჭირავს კვარტლის კუთხე. მისი ფასადები გადის როგორც პუშკინის ქუჩაზე, ასევე სემაშკოს შესახვევში. სახლი აგებულია მოდერნის სტილში და აქვს გოთიკის ელემენტები. 

ივანე ზვორკინის სახლს აქვს რთული კონფიგურაციის გეგმა. იგი იყოფა ორ სექციად, რომელთაც აქვთ ცალ-ცალკე შესასვლელი, როგორც უშკინის ქუჩიდან, ასევე სემაშკოს შესახვევიდან. თითოეულ სექციას აქვს ნახევრტემპიანი კიბე და ლიფტი. კიბიანი ჰოლის გარშემო მდებარეობს ოთახები.

მემორიალური დაფები
------------------

1962 წელს შენობაზე დაკიდეს მემორიალური დაფა ტექსტით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ამ სახლში 1923-1926 წწ. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ცნობილი საბჭოთა დრამატურგი ვლადიმირ კორშინი, როსტოვის მწერალთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი." |
|  |  |

მეორე მემორიალური დაფა დაკიდეს 1997 წელს ფოლკლორის ნიმუშების შემგროვებლის ფიოდორ ტუმილევიჩის პატივსაცემად. დაფაზე წერია: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ამ სახლში 1932-1964 წწ. ცხოვრობდა ცნობილი დონელი ფოლკლორისტი, მწერალი ფიოდორ ტუმილევიჩი." |
|  |  |

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 57—64. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X.
2. 1 2 3  Мария Бондаренко.  (2008-04-21) Жив еще Ростов купеческий. Независимая газета. ციტირების თარიღი: 2013-10-18.
3. 1 2 3 4  Шулепова Э. А. Дом, в котором с 1923 по 1926 г. жил и работал драматург В. М. Киршон // Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990.
4. ↑  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-10-18.
5. ↑  Избушка для губернатора. газета «Южный репортёр».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-19. ციტირების თარიღი: 2013-10-18.
**ივან სოროკინი** (რუს. Сорокин, Иван Лукич დ. 1884 — გ. 1918) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, დონის კაზაკი, გიორგის კვრის კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ეკატერინოდარის საფელდშერო სკოლა და თბილისის სამხედრო სასწავლებლის პრაპორშჩიკთა კურსი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე, ლაბინკის პოლკის შემადგენლობაში ფელდშერად. შემდეგ იყო საკავალერიო პოლკის იასაული. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ გახდა ესერთა პარტიის წევრი. 1917 წლის ბოლოს მიემხრო ბოლშევიკებს. 1918 წლის დასაყისიდან იყო ყუბანის კაზაკთა წითელი რაზმების მეთაური. 1918 წლის თებერვალ-აპრილში იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთის რევოლუციური არმიის სარდლის თანაშემწე, შემდეგ ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკის ჯარების სარდალი. 1918 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში იყო მე-11 წითელი არმიის სარდალი. მალე გამოვიდა რსფსრ ცენტრალური ხელისუფლების დაქვემდებარებიდან და უარი განაცხადა მათი დავალებების შესრულებაზე. 1918 წლის ნოემბერში დააპატიმრეს და დახვრიტეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Биография на сайте «Хронос»
**ოგანეს ამბარცუმიანი** (სომხ. Հովհաննես Համբարձումյան; დ. 4 ოქტომბერი, 1990, ერევანი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით მცველი. ამჟამად იგი თამაშობს სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებსა და კვიპროსის პირველი დივიზიონის კლუბ ენოსის ნეონ პარალიმნიში.

საკლუბო კარიერა
---------------

ოგანეს ამბარცუმიანი იყო საფეხბურთო სკოლა ბანანცის სტუდენტი. თავდაპირველად, იგი ბანანცი-2-ში, მეორე დივიზიონში თამაშობდა. 2008 წლის სეზონში სომხეთის პრემიერ ლიგაში მან ერთი მატჩი ჩაატარა. მისი დებიუტი შედგა 23 აგვისტოს, არარატ ერევანთან სტუმრად გამართულ შეხვედრაში; თამაში ბანანცის დამარცხებით, ანგარიშით 0:1, დასრულდა. იგი თამაშში 84-ე წუთზე, სევენ მურადიანთან შეცვლით შემოვიდა. მომდევნო სეზონში ამბარცუმიანი რეგულარულად მონაწილეობდა კლუბის ისეთ მატჩებში, რომლებიც სომხეთის პრემიერ ლიგისა და სომხეთის თასის ეგიდით იმართებოდა. ბანანცი სომხეთის თასის ფინალში 3-ჯერ გავიდა (2008, 2009, 2010). 2010 წლის სეზონში, სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის რეგლამენტით ჩატარებულ სამ ღონისძიებაში მონაწილეობისას, ბანანცი მეორეზე იყო პრემიერ ლიგის, თასის და სომხეთის სუპერლიგის რიგებში.

2014 წლის 18 ივნისს ამბარცუმიანმა 2-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა კლუბ ვარდართან. 2014-15 წლების სეზონის დასასრულს იგი დასახელდა მაკედონიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.

საერთაშორისო კარიერა
--------------------

ოგანეს ამბარცუმიანმა სომხეთის ეროვნულ 19-წლამდელთა ნაკრებში 2 წელზე მეტი გაატარა; ამ დროის განმავლობაში მან 7 თამაშში მიიღო მონაწილეობა. შემდეგ იგი მიიწვის 21-წლამდელთა ნაკრებში. 21-წლამდელთა ნაკრებში მისი დებიუტი 2009 წლის 4 სექტემბერს, შვეიცარიის ამავე ასაკობრივი ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. მან თამაში მეორე ტაიმში დატოვა (მას შეეცვალა არტაკ იედეგარიანი). ხსენებულ თამაშში სომხეთის გუნდი 1:3 დამარცხდა. მეორე მატჩი, ესტონეთის U-21 გუნდის წინააღმდეგ, მომავალი წლის 20 მაისს გაიმართა. ამ თამაშში ამბარცუმიანი მოედანზე, მეორე ტაიმში, 88-ე წუთზე შემოვიდა (ჩაანაცვლა ედგარ მალაკიანი). თამაში ესტონეთის სასარგებლოდ, ანგარიშით 2:3 დასრულდა.

მისი დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა უეფას ევრო 2012-ის საკვალიფიკაციო მატჩში. ამ სერიის პირველი თამაში გაიმართა ირლანდიის წინააღმდეგ, ხოლო ამბურცუმიანი შეცვლის შემდეგ, 71-ე წუთზე, შემოვიდა მოედანზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოგანეს ამბარცუმიანი — National-Football-Teams.com
* FFA.am
* ოგანეს ამბარცუმიანი — FootballDatabase.eu
* ოგანეს ამბარცუმიანი — Soccerway

სქოლიო
------

1. ↑  Խաղի զեկույց, "Արարատ" - "Բանանց" (PDF) (in Armenian). FFA.am. Retrieved 24 March 2013.
2. ↑  Hambardzumyan Moves To Macedonia at HaySoccer.Com, 18-06-2014
3. ↑  Чемпионат Европы 2013 до 21 года (in Russian). FFA.am. Retrieved 24 March 2013.
ოლიმპიური ალამი
**ოლიმპიური თამაშები** — უძველესი და ყველაზე პოპულარული სპორტული შეჯიბრი, რომელსაც საფუძველი ჩაეყარა ძველ საბერძნეთში. პირველი ოლიმპიური თამაშები მოეწყო ძვ. წ. 776 წელს ქალაქ ოლიმპიაში. თამაშებს შორის ინტერვალი შეადგენდა 1417 დღეს. ოლიმპიური თამაშები ითვლება თანამედროვეობის უმნიშვნელოვანეს საერთაშორისო კომპლექსურ სპორტულ შეჯიბრებად, რომელიც ხელს უწყობს მსოფლიოს ახალგაზრდობის მეგობრობისა და ურთიერთთანამშრომლობის განმტკიცებას, მშვიდობასა და პროგრესს.

1894 წელს პარიზში საერთაშორისო კონგრესზე იქნა მიღებული და დამტკიცებული ოლიმპიური თამაშების ძირითადი წესები და დებულებები (ოლიმპიური ქარტია). ასევე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ერთიანი ხელმძღვანელი ორგანოს შექმნის თაობაზე, რომელსაც ეწოდა „საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი" (სოკ).

თანამედროვე ოლიმპიური თამაშები ტარდება 4 წელიწადში ერთხელ და ყოველ თამაშებს ენიჭება ნუმერაცია, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ თამაშები არ ჩატარდა რაიმე მიზეზის გამო (მაგალითად ომის გამო, 1916 წლის VI თამაშები; 1940 წლის XII თამაშები; 1944 წლის XIII თამაშები).

1924 წლიდან სისტემატურად ტარდება ზამთრის ოლიმპიური თამაშებიც. მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტის სპორტსმენებმა თამაშებში პირველად მონაწილეობა 1908 წელს მიიღეს.

თანამედროვეობის პირველი ოლიმპიური ჩემპიონია ჯ. კონოლი (სამხტომი 13.7 მ, აშშ). მანდილოსნებმა პირველად მონაწილეობა მიიღეს 1900 წელს ჩოგბურთელთა ტურნირში და პირველი ქალი ჩემპიონი იყო შ. კუპერი (დიდი ბრიტანეთი).

ოლიმპიური ალამი პირველად აღიმართა 1914 წელს პარიზში თამაშების აღორძინების 20 წლისთავისადმი მიძღვნილ ზეიმზე.

ოლიმპიური ალამი თეთრი ფერის დროშაა და მასზე გამოსახულია ხუთი ერთმანეთზე გადაჯაჭვული რგოლი (ცისფერი, ყვითელი, შავი, მწვანე და წითელი). რგოლები სიმბოლიზირებენ ხუთ კონტინენტს: აფრიკას, აზიას, ამერიკას, ოკეანეთსა და ევროპას. დროშა შექმნილია პიერ დე კუბერტენის მიერ და მისი თქმით დროშის ექვსი ფერი (თეთრი ფონის ჩათვლით) ასახავს იმ დროს ოლიმპიური თამაშების მონაწილე ყველა ქვეყნის დროშის ფერებს. ამ ემბლემის დევიზია „Citius, Altius, Fortius" („უფრო სწრაფად, უფრო მაღლა, უფრო ძლიერ").

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ოლიმპიური თამაშები***
* 

* ოფიციალური საიტი.
* მედლების ინტერაქტიული დაფა ოლიმპიური თამაშების დაარსებიდან დღემდე (ქვეყნების მიხედვით)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ოლიმპიური თამაშები |
| --- |
|  |
| 
*სპორტის სახეობები* • *ყველა მედალი*  • *სოკ* • *ეოკ* • *მედლების მფლობელები* • *სიმბოლოები* |
|  |
| **ზაფხულის თამაშები** | 
1896  • 1900  • 1904  • 19061  • 1908  • 1912  • ~~(1916)~~2  • 1920  • 1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~(1940)~~2  • ~~(1944)~~2,3  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1996  • 2000  • 2004  • 2008  • 2012  • 2016  • *2020*  • *2024*  • *2028*  • *2032* |
|  |
| **ზამთრის თამაშები** | 
1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~(1940)~~2  • ~~(1944)~~2  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1994  • 1998  • 2002  • 2006  • 2010  • 2014  • *2018*  • *2022*  • *2026* |
|  |
| 
**ოლიმპიური თამაშების პორტალი** |

 |
**ოთარ ჩეჩელაშვილი** (დ. 24 დეკემბერი, 1923, თბილისი — გ. 2 ივლისი, 1959) — საბჭოთა კავშირის გმირი, გვარდიის პოდპოლკოვნიკი. სკკპ წევრი 1944 წლიდან. 

1940 წელს დაამთავრა თბილისის აეროკლუბი, 1941 წელს — ეისკის სამხედრო საავიაციო სასწავლებელი, 1956 წელს — სამხედრო-საჰაერო ძალების აკადემია. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა ყირიმის, ჩრდილოეთ კავკასიის, უკრაინის II და I ფრონტებზე. მონაწილეობდა ბერლინის აღებაში. მის ანგარიშზეა 178 საბრძოლო გაფრენა, საჰაერო ბრძოლაში ჩამოაგდო მტრის რამდენიმე თვითმფრინავი, მათ შორის 1 — ტარანით. საქართველოს სსრ II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 7 სხვა ოდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* *ჩინჩილაკაშვილი ტ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 104.
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა "საბჭოთა საქართველო" თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В. Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ ჩეჩელაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ოსკარ რიტერ ფონ ნიდერმაიერი** (გერმ. Oskar Ritter von Niedermayer დ. 1885 — გ. 25 სექტემბერი, 1948, სსრკ) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, მეცნიერი, მოგზაური და სამხედრო მზვერავი.

ბიოგრაფია
---------

1905 წელს შევიდა საველე არტილერიის იუნკერთა სასწავლებელშ. 1910 წელს დაამთავრა ოფიცერთა საარტილერიო სასწავლებელი. სწავლობდა ბუნებისმეტყველებას, გეოგრაფიასა და აღმოსავლურ ენებს. 1912–1914 წლებში მონაწილეობდა სპარსეთისა და ინდოეთის სამეცნიერო ექსპედიციებში. იმოგზაურა აგრეთვე ეგვიპტეში, არაბეთსა და პალესტინაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წლის დეკემბერში დაინიშნა ოსმალეთისა და გერმანიის გენშტაბების მიერ ავღანეთში ორგანიზებული ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ექსპედიციის მიზანს წარმოადგენდა ქვეყნის სამხედრო სტრატეგიული შესწავლა და ანტიბრიტანული აჯანყების ორგანიზება, ომში ავღანეთის ჩართვა გერმანიის მხარეს. ექსპედიცია წარუმატებლად დასრულდა. 1916 წლის 1 სექტემბერს ბრუნდება ოსმალეთში. შემდგომში მონაწილეობს დასავლეთის ფრონტის საომარ მოქმედებებში. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სწავლას აგრძელებს მიუნხენის უნივერსიტეტში. აქვე იცავს საკანდიდატო დისერტაციას. 1919 წლიდან მსახურობს რაიხსვერში. მსახურობს სპეცჯგუფ R-ში, რომელიც ხელმძღვანელობდა 1920-იან წლებში საბჭოთა კავშირსა და გერმანიას შორის არსებულ საიდუმლო სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობას, ცხოვრობდა და მუშაობდა საბჭოთა კავშირში. გერმანიის ხელისუფლებაში ნაცისტთა მოსვლის შემდეგ არის გერმანიის ნაციონალისტურ-სოციალისტური მუშათა პარტიის წევრი 1933 წლიდან. იმავე წელს იცავს სადოქტორო დისერტაციას. 1939 წლიდან ვერმახტის პოლკოვნიკია. 1942 წლიდან „აღმოსავლური ლეგიონების", თურქესტანის 162-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. მონაწილეობდა ანტიპარტიზანულ საომარ მოქმედებებში ბალკანეთში, შემდეგ იტალიაში. ენიჭება ვერმახტის გენერალ-მაიორის წოდება. 1944 წლის მაისიდან სამხედრო მრჩეველია საფრანგეთში. იამვე წლის აგვისტოში დააპატიმრეს ჰიტლერის აღმოსავლური პოლიტიკის კრიტიკის გამო. 1945 წლის აპრილში ათავისუფლებენ ამერიკელები. გერმანიის კაპიტულაციის შემდეგ ცხოვრობს რეგენსბურგში, სადაც საბჭოთა უშიშროების აგენტები იტაცებენ და გადაჰყავთ საბჭოთა კავშირში. 1948 წლის 10 ივლისს მიესაჯა 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა. გარდაიცვალა იმავე წლის 25 სექტემბერს ციხეში.

ლიტერატურა
----------

* Seidt, Hans-Ulrich (2001), *From Palestine to the Caucasus-Oskar Niedermayer and Germany's Middle Eastern Strategy in 1918.German Studies Review, Vol. 24, No. 1. (Feb. 2001), pp. 1-18*, German Studies Association, ISSN 0149-7952.
* Hughes, Thomas L (2002), *The German Mission to Afghanistan, 1915-1916.German Studies Review, Vol. 25, No. 3. (Oct. 2002), pp. 447-476.*, German Studies Association, ISSN 0149-7952
* Peter March:*The first World War, Germany between the long 19th century and the short 20th century*, Ernst birds, Munich, 2004, ISBN 3-89650-193-3 \* Franz W. Seidler:*Ritter Oskar Niedermayer of the Second World War*, in:*brigade Scientific Rundschau*3 / 1970, 4 / 1970 \* Hans-Ulrich Seidt:*Berlin, Kabul, Moscow. Oskar Niedermayer Knights of geopolitics and Germany*. Universitas Verlag, Munich 2002. ISBN 3-8004-1438-4 In the Band "event horizon" ( 2003) of the poet Henning Heske there is a cycle of poems about the turbulent life of this recent German knight.
**ოლიმპი** — უმაღლესი მთა მარსზე და მთელ მზის სისტემაში
**ოლიმპის მთა** (ლათ. Olympus Mons) — ჩამქრალი ვულკანი მარსზე, რომელიც მზის სისტემაში ყველაზე მაღალი პლანეტაზე მდებარე მთაა. სახელი შერქმეულია ბერძნულ მითებში მოხსენიებული ოლიმპოს მთის მიხედვით, სადაც ცხოვრობდნენ ოლიმპოს ღმერთები.

კოსმოსური ხომალდების გაფრენამდე (რომლებმაც დაადასტურეს, რომ ოლიმპი მთაა) ეს მთა ასტრონომებისთვის ცნობილი იყო როგორც Nix Olympica („ოლიმპის თოვლი").

აღწერა
------

საფუძვლიდან ოლიმპის სიმაღლეა 21,2 კმ, რაც 2,6-ჯერ აჭარბებს დედამიწის ყველაზე მაღალი ვულკანის მაუნა-კეას სიმაღლეს (საფუძვლიდან მისი სიმაღლეა 10,2 კმ). ოლიმპი გაშლილია 540 კმ. დიამეტრის ფართობზე და აქვს 7 კმ.-მდე სიმაღლის ციცაბო ფერდობები. მათი წარმოშობის მიზეზი ჯერჯერობით არაა მკაფიოდ განსაზღვრული, თუმცა ბევრ მეცნიერს მიაჩნია, რომ ეს შეიძლება გამოწვეული ყოფილიყო ოდესღაც მარსზე არსებული ოკეანის მიერ ფერდობების ჩამორეცხვით.

ოლიმპის ვულკანური კალდერის სიგრძეა 85 კმ, ხოლო სიგანე — 60 კმ. კალდერის სიღრმე კი ექვსი გადაფარული ვულკანური კრატერის წყალობით აღწევს 3 კმ-ს. შედარებისათვის, დედამიწაზე ყველაზე დიდი ვულკანის, ჰავაის შტატში არსებული მაუნა-ლოას კრატერის დიამეტრი შეადგენს 6,5 კმ-ს.

ატმოსფერული წნევა ოლიმპის მწვერვალზე შეადგენს 2 %-ს მარსის ზედაპირის საშუალო დონესთან შეფარდებით (შედარებისთვის, წნევა ევერესტის მწვერვალზე შეადგენს 25 %-ს ზღვის დონესთან შეფარდებით).

ოლიმპი იკავებს იმხელა ფართობს, რომ მისი მთლიანი დანახვა შეუძლებელია პლანეტის ზედაპირიდან. შესაბამისად, რომ დავდგეთ ვულკანის უმაღლეს მწვერვალზე, მისი ფერდობები გასცდება ჰორიზონტს.

ვულკანიზმი
----------

ოლომპი ჩამქრალი ვულკანია, რომელიც წარმოიქმნა ამოფრქვეული ლავის ნაკადებისგან. ვინაიდან ვულკანის სიგანე 3-ჯერ აღემატება მის სიმაღლეს, სავარაუდოა, რომ ამოფრქვევა გრძელდებოდა დიდი ხნის მანძილზე.

აპარატ „მარს-ექსპრესის" ფოტოსურათების ანალიზმა ცხადყო, რომ ოლიმპის ფერდობზე არსებული ყველაზე გვიანდელი ლავის ასაკია დაახლოებით 2 მილიონი წელი. ამიტომაც, არაა გამორიცხული, რომ ვულკანი კვლავ ამოქმედდეს.

ოლიმპის გიგანტური ზომა მიანიშნებს იმაზე, რომ მარსს დედამიწისგან განსხვავებით შესაძლოა არ გააჩნდეს ტექტონიკური ფილები. ვინაიდან არ ხდება ფილების მოძრაობა, ვულკანი შეიძლება არსებობდეს ძალიან დიდი ხნის მანძილზე.

გარემოცვა
---------

ოლიმპი მდებარეობს ფარსიდის პროვინციაში, სადაც არსებობენ სხვა გიგანტური ვულკანებიც: არსიას, ფარშევანგის და ასკრიის მთები, თუმცა ყველა მათგანი სიდიდეში ჩამოუვარდება ოლიმპს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Astronomy Picture of the Day 26 May 2004
* Western Flank of Olympus Mons and Aureole დაარქივებული 2006-02-15 საიტზე Wayback Machine.
* Volcanism on Mars დაარქივებული 2004-06-03 საიტზე Wayback Machine.   დაარქივებული 2012-10-21 საიტზე Wayback Machine.   დაარქივებული 2012-10-21 საიტზე Wayback Machine.
* Olympus Mons from Google Mars
ჟორჟ ესკოფიე
**ჟორჟ-ოგიუსტ ესკოფიე** (ფრანგ. Georges Auguste Escoffier; დ. 28 ოქტომბერი, 1846, ვილნევ-ლუბე, ზღვისპირა ალპები — გ. 12 თებერვალი, 1935, მონტე-კარლო) — ფრანგი კულინარი, კრიტიკოსი, კულინარული მწერალი, ფრანგული სამზარეულოს ნოვატორი, მეტსახელად „მზარეულთა მეფე და მეფეთა მზარეული" (ფრანგ. roi des cuisiniers et cuisinier des rois).

ესკოფიე ლეგენდარული პიროვნებაა მზარეულთა და გურმანთა შორის, და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ლიდერთაგანი იყო თანამედროვე ფრანგული სამზარეულოს ჩამოყალიბებაში. ესკოფიეს ტექნიკა ძირითადად ეფუძნებოდა კარემის სტილს, რომელმაც ფრანგული მაღალი სამზარეულოს კლასიფიცირება მოახდინა, თუმცა ესკოფიეს მიღწევა კარემის რთული სისტემის გამარტივება და მოდერნიზება იყო.

რეცეპტების ჩაწერისა და გამოგონების გარდა, ესკოფიეს წვლილი კულინარიაში იყო ასევე მზარეულის პროფესიისთვის პრესტიჟის ამაღლება იყო მის სამზარეულოებში ორგანიზებული დისციპლინის შემოღებით. ესკოფიემ გამოსცა „კულინარული მეგზური" (ფრანგ. Le Guide Culinaire), რომელიც დღემდე სახელმძღვანელო ნაშრომად ითვლება, როგორც კერძების წიგნი, ასევე სახელმძღვანელო მომზადების ტექნიკაზე. ესკოფიეს რეცეპტები, ტექნიკა და მიდგომა სამზარეულოს მართვაში უკიდურესად გავლენიანი დღესაც და ათვისებულია შეფ-მზარეულების მიერ არა მხოლოდ საფრანგეთში, არამედ მთელ მსოფლიოში.

სქოლიო
------

1. ↑  Claiborne, Craig & Franey, Pierre. *Classic French Cooking*
2. ↑  Gillespie, Cailein & Cousins, John A. *European Gastronomy into the 21st Century*, pp. 174-175 ISBN 0-7506-5267-5

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ოსკარ ივანეს ძე შმერლინგი** (დ. 1 (13) ივლისი, 1863   , სტავროპოლი  — გ. 2 იანვარი, 1938   , თბილისი ) — გერმანული წარმოშობის ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (1884 წლიდან), მიუნხენში (1891–1892). 1893 წელს თბილისში დაბრუნდა. იყო ჯერ თბილისის სამხატვრო სასწავლებლის, შემდეგ კი ფერწერისა და ქანდაკების სკოლის დირექტორი (1902–1918). 1921 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ახლად დაარსებულ თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. შმერლინგი ქართული კარიკატურის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. 1901 წლიდან მისი კარიკატურები იბეჭდებოდა „ცნობის ფურცლის" სურათებიან დამატებაში. თანამშრომლოდა ჟურნალებში: „ეშმაკის მათრახი", „ტარტაროზი", „შურდული", „ბზიკი", „ეშმაკის მხარე", „სოფლის ალიაქოთი" და იმ დროს თბილისში გამომავალ სხვა იუმორისტულ ჟურნალ-გაზეთებში.

1922 წელს სასწავლებლის ბაზაზე დაარსდა სამხატვრო აკადემია, სადაც ოსკარ შმერლინგი პროფესორად მუშაობდა. მისი მოწაფეები იყვნენ: ლადო გუდიაშვილი, ქეთევან მაღალაშვილი, ალექსანდრე ციმაკურიძე, მიხეილ ჭიაურელი.

იგი ხატავდა პეიზაჟებს, ბატალურ და ჟანრულ სურათებს. დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული წიგნის ილუსტრაციის განვითარების საქმეში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ნახატები საბავშვო წიგნებისათვის (იაკობ გოგებაშვილის „დედა ენა", გრავირებულია გ. ტატიშვილის მიერ; „თავდადებულნი ქართველნი", 1895; „იავნანამ რა ჰქმნა", 1904; ზღაპრები, ქართველ ქალთა წრის გამოცემა, 1905 და სხვა).

1930-იან წლებში შეასრულა ძველი თბილისის ყოფისა და ტიპების ამსახველი მრავალრიცხოვანი აკვარელი („მეზურნეები", „ორი ქალაქელი", კერძო კუთვნილება) და სხვა. შალვა დადიანმა, სანდრო შანშიაშვილმა, იოსებ გრიშაშვილმა დიდი შეფასება მისცეს მის შემოქმედებას და ქართული კარიკატურის პიონერი უწოდეს. ის ქართულ ჟურნალისტიკას 40 წელი ემსახურა. 1933 წელს აღინიშნა ოსკარ შმერლინგის მოღვაწეობის 40 წლისთავი.

ლიტერატურა
----------

* *კარბელაშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 13.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ოსკარ შმერლინგი"** ვიკისაწყობში.
* ციფრული ბიბლიოთეკა „ივერიელი" — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
* ოსკარ შმერლინგი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596'></a>
2. 1 2 3 4  Artnet — 1998.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q874430'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q266566'></a>
3. 1 2 3 4 5 6 7 8
4. 1 2 3  *კარბელაშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 13.
5. 1 2 3  ქართულ პოლიტიკურ კარიკატურას სწორედ ოსკარ შმერლინგმა ჩაუყარა საფუძველი
**ოთარ დავითის ძე ფირალიშვილი** (დ. 21 სექტემბერი, 1915, თბილისი — გ. 17 დეკემბერი, 1984, იქვე) — ქართველი საბჭოთა მხატვარი, ხელოვნების ისტორიკოსი და თეორეტიკოსი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1973), პროფესორი (1975), საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1972). სკკპ წევრი 1948 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

1939 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში. ფერწერული ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია „ქართველი ქალი ნაბდით" (1958, მხატვრის კუთვნილება), „აკადემიკოსი კ. კეკელიძის პორტრეტი" (1958, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კ. კეკელიძის კაბინეტი) „ქალის პორტრეტი" (1962, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი, თბილისი), „შემოდგომა ვერეს ხეობაში" (1982, მხატვრის კუთვნილება).

თხზულებები
----------

* ბობნევის მოხატულობა... თბ. 1952;
* თამარ აბკელია, თბ. 1956;
* ივანე გუგუნავა, თბ. 1964;
* მოსე თოიძე, თბ. 1953, 1971;
* რას ნიშნავს „მკაცრი რეალიზმი?", „საბჭოთა ხელოვნება", 1974, №12;
* ყინწვისის მოხატულობა, თბ. 1979;
* Проблемы „нон-финито" в Искусстве, Тб. 1982.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 329.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ ფირალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნორმანდიის საჰერცოგო** — საჰერცოგო თანამედროვე საფრანგეთის ტერიტორიაზე 911-1469 წლებში. მდებარეობდა ლა-მანშის სრუტის ნაპირას და ესაზღვრებოდა ბრეტანი, მენის საგრაფო, ორლეანი, ილ-დე-ფრანსი და პიკარდია. ამჟამად ყოფილი საჰერცოგოს ტერიტორია შედის ზემო (ზღვისპირა სენა და ერის დეპარტამენტი) და ქვემო ნორმანდიის (ორნი, მანში და კალვადოსის დეპარტამენტი) შემადგენლობაში.

ისტორია
-------

900 წლისთვის ფრანკთა სამეფო სამ ნაწილად იყო დაშლილი. მათ შორის ყველაზე დიდი საფრთხე დასავლეთ სამეფოს დაემუქრა. 900 წელს ვიკინგები ლა-მანშის სანაპიროზე გადასხდნენ, დაიპყრეს ტერიტორია და იწყეს დასახლებების შექმნა. 900-911 წლებში ამ ტერიტორიაზე უამრავი ვიკინგი დასახლდა. სწორედ აქედან მოდის სახელწოდება ნორმანდია (ცნობილია, რომ ვიკინგებს დასავლეთ ევროპაში ჩრდილოეთის ნორმანებს უწოდებდნენ). ამ ტერიტორიაზე დასახლებულმა ვიკინგებმა ქრისტიანობა მიიღეს და ჩამოაყალიბეს საჰერცოგო. ისინი ებრძოდნენ მეზობელ საჰერცოგოებს: ბრეტანსა და ბურგუნდიას. XI საუკუნიდან ნორმანდიის საჰერცოგომ გაძლიერება იწყო. განსაკუთრებით გაძლიერდა ჰერცოგების რობერტისა (1027-1035 წწ.) და უილიამ II-ის მმართველობის დროს. 1035 წელს ჰერცოგი რობერტი წმინდა მიწიდან დაბრუნებისას გარდაიცვალა. ტახტი მისმა ვაჟმა უილიამ II-მ დაიკავა. უილიამი თავიდან ბრეტანს ებრძოდა, ხოლო 1065 წლიდან ინგლისის დაპყრობა გადაწყვიტა. 1066 წლის 14 ოქტომბერს ჰასტინგზის ბრძოლაში მან დაამარცხა და მოკლა ინგლისის უკანასკნელი საქსონი მეფე ჰაროლდ II. ამის შემდეგ იგი ინგლისის მეფე გახდა და ქვეყანას 1087 წლამდე მართავდა, ასევე იყო ნორმანდიის ჰერცოგიც. ინგლისის დაპყრობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საჰერცოგოს გაძლიერებაში. მაგრამ ნორმანი დამპყრობლების იმპერიამ უდიდეს მასშტაბებს უილიამის ძმის ჰენრი I-ის (1106-1135 წწ.) დროს მიაღწია. 1127 წელს ნორმანებმა აღადგინეს კონტროლი მალტაზე, ხოლო 1130 წელს ნორმანი გრაფი როჯერ II სიცილიის სამეფოს პირველი ნორმანი მეფე გახდა. ნორმანი გვარის მეფეები ინგლისს 1154 წლამდე მართავდნენ. ხოლო სიცილიის სამეფოს 1204 წლამდე. 1130 წლისთვის ნორმანთა ხელში იყო: საჰერცოგოს მიწა, ინგლისის სამეფო, მალტა, კ. სიცილია და სამხრეთ იტალია. ასეთი იყო ნორმანდიის საჰერცოგო ძლიერების ზენიტში. 1200 წლიდან საჰერცოგო დასუსტდა. ხოლო ასწლიანი ომის პერიოდში ხელიდან ხელში გადადიოდა. ბოლოს საფრანგეთის განუყოფელ ნაწილად იქცა.

ლიტერატურა
----------

* *Duchesne*, Historiae Normannorum scriptores autiqui. — პარიზი, 1619;
* *Michel*, Chroniques anglo-normandes. — რუანი, 1836;
* Lonbe, «Histoire du duché de N.» (რუანი, 1814); Liquet, «Histoire de la N.»;
* Depping, «Histoire des expéditions maritimes des Normands et de leur établissement en France au X siècle» (პ. 1844);

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Vikings in Normandy
* Density of Scandinavian place names (map)
კაპიტოლიუმი
**კაპიტოლიუმი** (United States Capitol) — შენობა, რომელშიც მოთავსებულია აშშ-ის კონგრესი. კაპიტოლიუმი არის ვაშინგტონის ყველაზე მაღალი შენობა, მშენებლობა დაიწყო 1793 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც მის საძირკველში პირველი ქვა დადო ქვეყნის პირველმა პრეზიდენტმა ჯორჯ ვაშინგტონმა. შენობა აგებულ იქნა მოყვარული არქიტექტორის უილიამ თორთონის მიერ. კაპიტოლიუმის დღე 18 სექტემბერს აღინიშნება.

კონგრესის პირველი სხდომა ამ შენობაში შედგა 1800 წლის 21 ნოემბერს. შენობაში 540 ოთახია, აქ არის როგორც სენატის, ასევე წარმომადგენელთა პალატის ადგილსამყოფელი. გუმბათის საერთო სიგრძე 89 მეტრი, ხოლო მისი დიამეტრი 11 მეტრია. გუმბათი დგას მძლავრ 36 კოლონაზე (36 კოლონა წარმოადგენდა იმ დროისთვის შტატების რაოდენობას). კაპიტოლიუმის შენობიდან პირდაპირ მიემართება მოლი, რომელიც წააგავს სახელგანთქმულ ელისეს მინდვრებს პარიზში. მოლის მეორე ბოლოში დგას დედაქალაქის მნიშვნელოვანი ორიენტირი — ვაშინგტონის მონუმენტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კაპიტოლიუმი***

* 

* ოფიციალური საიტი.
* კაპიტოლიუმის ვიზიტორთა ცენტრი.
* კაპიტოლიუმის არქიტექტურა.
თაღიევის თეატრის ფასადი
**თაღიევის თეატრი** (აზერ. Tağıyevin teatrı) — პირველი თეატრი ქალაქ ბაქოში. აშენდა 1883 წელს აზერბაიჯანელი ქველმოქმედის ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ხარჯზე. ამ თეატრის სცენაზე იდგმებოდა როგორც ნაციონალური პიესები და ოპერები, ასევე მსოფლიო კლასიკოსების ნაწარმოებები. 1908 წლის იანვარში სწორედ ამ თეატრში შედგა უზეირ ჰაჯიბეკოვის პირველი აზერბაიჯანული ნაციონალური ოპერის „ლეილი და მაჯნუნის" პრემიერა.

თეატრის შენობა 1992 წელს დაანგრიეს, მოგვიანებით კი მის ადგილას აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკალური თეატრის შენობა აშენდა.

თეატრის ისტორია
---------------

1882 წელს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევმა ბაქოს ქალაქის მთავრობას დასამტკიცებლად წარუდგინა თეატრის შენობის პროექტი, რომელიც აშენდა საკუთარ ნაკვეთზე, რომელიც მდებარეობდა ბაქოს ცენტრში. თეატრის შენობა აშენდა 1883 წელს. 1911 წლამდე თაღიევის თეატრი ერთადერთი თეატრალური შენობა იყო ქალაქში. თეატრის შენობის არქიტექტორი იყო ხრისანფ ვასილიევი, რომლის პროექტის მიხედვით ბაქოში ასევე აშენდა სამგზავრო სადგურის შენობაც .

1899 წლის 8 დეკემბერს თეატრში ხანძარი გაჩნდა. შენობის რეკონსტრუქცია განხორციელდა სამოქალაქო ინჟინრის პაველ კოგნოვიცკის პროექტის საფუძველზე. 1900 წელს აღადგინეს თაღიევის თეატრის შენობა. თეატრის შენობაში ასევე იყო თაღიევის ოფისი, რომელიც ხანძრის შემდგომ სხვა შენობაში გადაიტანეს.

1908 წლის 12 (25) იანვარს თაღიევის თეატრში შედგა უზეირ ჰაჯიბეკოვის პირველი აზერბაიჯანული ნაციონალური ოპერის „ლეილი და მაჯნუნის" პრემიერა.

1909 წლის დასაწყისში თაღიევის თეატრის შენობა კიდევ ერთი ხანძრის შედეგად დაიწვა, რამაც აზერბაიჯანული დასის მდგომარეობა დაამძიმა. 1909 წლის 21 თებერვალს თეატრში მდებარე სადალაქოს ცეცხლი გაუჩნდა. მალე ცეცხლი თეატრის მთელს შენობას მოედო. ეს იყო ყველაზე დიდი ხანძარი თეატრის ისტორიაში. 1910 წლის 1 ოქტომბერს თეატრი კვლავ გაიხსნა მაყურებლისთვის.

1918 წლის 1 თებერვალს ხანძრის შედეგად თეატრის შენობა კვლავ დაიწვა.

1921 წლის მარტში მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება თეატრის შენობის აღდგენასთან დაკავშირებით. ამ დროისთვის თეატრის მხოლოდ ფასადები იყო შემორჩენილი. 1922 წელს თეატრის შენობა გარემონტდა.

თაღიევის თეატრმა აზერბაიჯანული თეატრის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა. იმ წლებში, როდესაც თაღიევმა თეატრალური საქმის განვითარება დაიწყო, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არ არსებობდა თეატრალური სკოლა და არც პროფესიონალი კადრი. პირველი სპექტაკლი აზერბაიჯანულ ენაზე ბაქოში თეატრის აშენებამდე მხოლოდ ათი წლით ადრე აჩვენეს.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
*

სქოლიო
------

1. ↑  *Фатуллаев-Фигаров Ш. С.* Бакинские архитекторы: конец XIX — начало XX веков. — Б.: Шарг-Гарб, 2013. — С. 230.
2. 1 2 3  *Сарабский А. Г.* Возникновение и развитие азербайджанского музыкального театра (до 1917 г.). — Б.: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1968.
3. ↑  *Фатуллаев Ш.* Архитектура Баку на рубеже XIX—XX вв. // Известия Академии наук Азербайджанской ССР.. — Б. 1961. — С. 136.
4. 1 2 3  *Керимов И. С.  (азерб.)рус..* Становление и развитие азербайджанского театра: Конец XIX — начала XX в.. — Б.: Элм, 1991. — 292 с. — ISBN 5-8066-0219-2.
5. 1 2 3  История театра Тагиева в Баку (ФОТО)
6. ↑  *Джафаров Д. А.* Театр народов Закавказья // Азербайджанский театр / Под ред. А. Анастасьева.. — История советского драматического театра: Наука, 1966. — Т. II. — С. 256.
**ისლამ აბდულ ოღლი აბდულაევი** (აზერ. İslam Əbdül oğlu Abdullayev) — აზერბაიჯანელი მომღერალი-ხანენდე, მუღამების შემსრულებელი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი.(1949).

ბიოგრაფია
---------

ისლამი აბდულაევი დაიბადა 1876 წელს ქალაქ შუშაში. მან მუღამი შეისწავლა მუსიკათმცოდნე მირ მუჰსუნ ნავაბის მეთვალყურეობის ქვეშ, ჰაჯი გუსის და ხან ყარაბაღის მუღამის შემსრულებლის სხვა ხანებში. მან შეასრულა ტარიდასი მირზა სადიხ ასად ოღლუსთან ერთად, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც სადიხჯანი.

ისლამი აბდულაევი ასევე მუშაობდა შუშაში მუსიკალური სკოლის დირექტორად. მან უზარმაზარი როლი შეასრულა ისეთი ხანენდეს შესრულებაში, როგორებიცაა ხან შუშინსკი, იაგუბ მამედოვი, საჰიბ შუქუროვი. განჯაში მომღერალმა ხალხური საკრავების ორკესტრი მოაწყო. 1949 წელს ისლამ აბდულაევი დასახელდა აზერბაიჯანის დამსახურებულ მხატვრად. სიცოცხლის ბოლოს გადავიდა აღდამში, სადაც ასწავლიდა მუგამის ხელოვნებას.

მომღერალი გარდაიცვალა 1964 წელს ბაქოში.

ხელოვნება
---------

ისლამი აბდულაევი ცნობილია აზერბაიჯანული მუსიკის ისტორიაში, როგორც მუგამ სეგიახის და მისი სხვა სახეობების შემსრულებელი – ზაბულ-სეგიახ , სეგიახ მირზა ჰუსეინი, ორთა სეგიახი, ხარიჯ სეგიახი. ამ სეგიახების საოცარი შესრულებისთვის, მომღერალმა მიიღო მეტსახელი - სეგიახ ისლამი.

ისლამ აბდულაევი ასევე ცნობილი იყო აზერბაიჯანის ფარგლებს გარეთ. ასე 1910-1915 წლებში ჩამწერი კომპანიების "სპორტ რექორდი" და "ექსტრაფონის" მიერ ჩაწერილ იქნა მუღამები: "სეგიახი", "ბაიათი შირაზ", "შახნაზ", "შიუშტერი" და რამდენიმე ტესნიფი ასლამ აბდულაევის შესრულებით, რომლებიც დაფიქსირდა ფონოგრაფიულ ჩანაწერებზე.
კაპიტოლიუმის მოედანი მიქელანჯელოს ქალაქმშენებლობის იდეალის ხორცშესხმაა (ეტიენ დიუ პერაკის გრავიურა, 1568).
**კაპიტოლიუმის მუზეუმები** (იტ. Musei Capitolini) — მსოფლიოში უძველესი საზოგადოებრივი სამუზეუმო კომპლექსი, რომელსაც საფუძველი პაპმა სიქსტუს IV-ემ 1471 წელს ჩაუყარა და „რომაელ ხალხს" ანტიკური ბრინჯაოს კოლექცია გადასცა საჩუქრად, რომელიც მანამდე ლატერნაში ინახებოდა.

მუზეუმის შენობები
-----------------

მუზეუმები მიქელანჯელო ბუონაროტის მიერ დაპროექტებულ კაპიტოლიუმის მოედანზე სამ სასახლეშია განთავსებული რომში; შუა საუკუნეების სენატორის სასახლეში, მიქელანჯელოს მიერ კონსერვატორთა რენესანსულ პალაცოდ გადაკეთებულ სასახლესა და მისივე მსგავსად აგებულ XVII საუკუნის ახალ სასახლეში. XX საუკუნეში მუდმივადმ ზარდი კოლექციის ნაწილი მეზობელ პალაცოში, კეფარელი-კლემენტინოში გადაიტანეს.
პალაცო „დეი კონსერვატორი" ხელოვნების ისტორიის ბევრ წიგნში მოიხსენიება, როგორც პირველი შენობა, რომლის მშენებლობაშიც გიგანტური ორდერი იქნა გამოყენებული — რამდენიმე სართულზე გაჭიმული პილასტრები. ამ პალაცოს არქიტექტურული მოტივები შეიმჩნევა სხვადასხვა დროის ნაგებობებში სხვადასხვა კონტინენტზე.
კაპიტოლიუმის მოედანზე დადგმულია ანტიკური ხანიდან შემორჩენილი ცხენზე ამხედრებული მარკუს ავრელიუსის (რომელიც შუა საუკუნეებში იმპერატორ კონსტანტინეში ერეოდათ) ქანდაკების ზუსტი ასლი. 
მუზეუმში დაცულია რომის სიმბოლოდ მიჩნეული ქანდაკებები - ძუ ლომი, რომელიც ტყუპ რომულუსსა და რემუსს ძუძუს აწოვებს. ამ სკულპტურის ასლი დადგმულია მაღალ კოლონაზე ცენტრალური შენობის მარცხნივ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუზეუმის ოფიციალური გვერდი
**თაყაიშვილები** — ქართველ აზნაურთა საგვარეულო გურიიდან. წარმოდგება XVII საუკუნის დასაწყისიდან ცნობილი სალუქვაძეების (სალუქაძეების) გვარიდან, რომლის წარმომადგენელმა, სახელად თაყამ, გურიელისგან აზნაურობა მიიღო. XVII-XVIII საუკუნეებში აჭის მონასტრის წინამძღვრად ცნობილია სალუქვაძე-თაყაიშვილების სამი წარმომადგენელი: იოსებ მეიერუსალიმე, ნიკოლოზი და იოსები, ასევე 1794 წელს გარდაცვლილი შემოქმედელი ეპისკოპოსი იოსები. 

თაყაიშვილების გვარი იხსენიება 1850 წ. რუსეთის იმპერატორის მიერ ხელმოწერილ ქართველ თავად-აზნაურთა ნუსხებში. XIX-XX საუკუნეებში საგვარეულოს არაერთი წარმომადგენელი იყო ოფიცერი რუსეთისა და შემდეგ დამოუკიდებელი საქართველოს სამსახურში. ექვთიმე თაყაიშვილი იყო ცნობილი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და პოლიტიკური მოღვაწე, შერაცხულია წმინდანად საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ.

ლიტერატურა
----------

* ჯავახიშვილი, ნიკო. ექვთიმე თაყაიშვილის წინაპრები და ოჯახური გარემო // საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტი: შრომები / ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი; ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. - თბილისი, 2011. - ISSN 1987-9970. - [ტ.] IV. - გვ.285-296. - შენიშვნ.. - რეზ. ინგლ. ენ.
**ისლამ I გირეი** (ყირიმ. I İslâm Geray, اسلام كراى ١‎; გ. 1537) — ყირიმის ხანი 1532 წელს, ხუთი თვის განმავლობაში, მეჰმედ I გირეის ვაჟი, ოსმალეთის სულთნის, სულეიმან I-ის ბიძაშვილი დედის მხრიდან.

ბიოგრაფია
---------

ისლამ გირეიმ თავისი ცხოვრება ყირიმის ტახტისთვის გაჩაღებულ ომს შეალია. საკუთარი ბიძებისა და ოსმალთა წინააღმდეგ აჯანყდა სამჯერ და სამივეჯერ დამარცხდა. ჯერ კიდევ, კალგად ყოფნის პერიოდში (1526–1528 წ.წ) გამოთქვამდა პრეტენზიას ხანის ტიტულზე. 1532 წელს, როდესაც საადეთ I გირეიმ ტახტი მოულოდნელად დატოვა, ყირიმის სახანო უნდა ჩაებარებინა ისლამ გირეის მეორე ბიძას, საჰიბს. ამ უკანასკნელს ისლამმა დაასწრო, მომხრეებთან ერთად შევიდა სალაჩიკში და თავი ყირიმის ხანად გამოაცხადა. საპასუხოდ საჰიბ გირეიმ შემოიკრიბა ყაზანის სახანოს, ოსმალთა და ცენტრალური აზიის სახელმწიფოთა რაზმი და 5 თვიანი ბრძოლის შემდეგ ტახტიდან ჩამოაგდო ისლამ გირეი.

ისლამ გირეი გადაიხვეწა ნოღაის ურდოში. მამამისის, მეჰმედ I-ის ავტორიტეტის გამო ისლამს უამრავი მომხრე გაჰყვა თან. სწორედ ამიტომაც, მიიჩნევა, რომ ამ პერიოდში მან შეძლო სახანოს ორ ნაწილად გახლეჩვა. ოსმალეთის წინააღმდეგ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა რუსებთან და ლიეტუველებთან. 1534 წელს ისევ აჯანყდა ბიძის დასამხობად. მან საჰიბს ულტიმატუმი წაუყენა, დაეთმო მისთვის სახანოს ტერიტორია პერეკოფამდე და თვითონ მხოლოდ ყირიმის ნახევარკუნძული ემართა. ისლამი ცხადია არ ჩათვლიდა თავს ოსმალეთის ვასალად და ნოღაელ და ყირიმელ ხალხთან ერთად აპირებდა საკუთარი მიწების მართვას. ეს აჯანყება სამ წლამდე გაიწელა. 1537 წელს, საჰიბ გირეის მომხრეები პერეკოფში დაბანაკებულ ისლამ გირეის არმიას მოულოდნელად დაესხნენ თავს, გაჟლიტეს მეომრები, თავად ისლამი კი გაქცევის დროს მოკლეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

ლიტერატურა
----------

* Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 წ.
* Oleksa Gaivoronsky «Повелители двух материков», Kiev-Bakhchisarai, 2007, ISBN 978-966-96917-1-2, თავი 1, გვერდები 169–199

სქოლიო
------

1. ↑  О. Гайворонский. Повелители двух материков, том 1, Киев-Бахчисарай, 2007 г. ст. 163

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ყირიმის ხანები  |
| --- |
|  |
| XV საუკუნე | 
* ჰაჯი I გირეი
* ნურ-დევლეთ გირეი
* მენლი I გირეი
* ჰაიდერ გირეი
 | Map of the Crimean Khanate |
|  |
| XVI საუკუნე | 
* მეჰმედ I გირეი
* გაზი I გირეი
* საადეთ I გირეი
* ისლამ I გირეი
* საჰიბ I გირეი
* დევლეთ I გირეი
* მეჰმედ II გირეი
* საადეთ II გირეი
* ისლამ II გირეი
* გაზი II გირეი
* ფეთიჰ I გირეი
 |
|  |
| XVII საუკუნე | 
* თოხთამიშ გირეი
* სელამეთ I გირეი
* ჯანიბექ გირეი
* მეჰმედ III გირეი
* ინაიეთ გირეი
* ბაჰადირ I გირეი
* მეჰმედ IV გირეი
* ისლამ III გირეი
* ადილ გირეი
* სელიმ I გირეი
* მურად გირეი
* ჰაჯი II გირეი
* საადეთ III გირეი
* საფა გირეი
* დევლეთ II გირეი
 |
|  |
| XVIII საუკუნე | 
* გაზი III გირეი
* ყაფლან I გირეი
* დევლეთ III გირეი
* საადეთ IV გირეი
* მენლი II გირეი
* ფეთიჰ II გირეი
* სელამეთ II გირეი
* სელიმ II გირეი
* არსლან გირეი
* ჰალიმ გირეი
* ყირიმ გირეი
* სელიმ III გირეი
* მაქსუდ გირეი
* დევლეთ IV გირეი
* ყაფლან II გირეი
* საჰიბ II გირეი
* შაჰინ გირეი
* ბაჰადირ II გირეი
 |

 |
კუნძულის მდებარეობა

**ისლა-დელ-სოლი** (ესპ. *Isla del Sol* - *მზის კუნძული*) — კუნძული ტიტიკაკას ტბის სამხრეთ ნაწილში. შედის ბოლივიის შემადგენლობაში. გეოგრაფიულად, კუნძული კლდოვანია, გორაკ-ბორცვიანი. მისი სიგრძე 9,6 კმ-ია, სიგანე 4,6 კმ, ხოლო მთლიანი ფართობი 14,3 კმ². კუნძულზე 
არ არსებობს არანაირი საავტომობილო სატრანსპორტო საშუალება. კუნძულზე მცხოვრები 800 ოჯახისათვის, მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა, თევზაობა და ტურიზმი. ამჟამად აქ ცხოვრობენ კეჩუას და აიმარას ხალხები.[1]

კუნძულზე 80-ზე მეტი არქეოლოგიური ნანგრევებია. უმეტესი მათგანი ინკებისაა და XV საუკუნით თარიღდება. ინკების რწმენით, აქ დაიბადა მზის ღმერთი. არქეოლოგიური გათხრების საფუძველზე, მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ კუნძული დასახლებული იყო ძვ.წ-ის მესამე ათასწლეულშიც. გორაკებზე აღმოჩენილია სასოფლო-სამეურნეო ტერასები.

გალერეა
-------

* პილკო-კაინას ნანგრევები კუნძულის სამხრეთ ნაწილში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ადგილობრივები
* ადგილობრივები

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტიტიკაკა
* ისლა-დე-ლა-ლუნა

სქოლიო
------

1. ↑  p209 Lonely Planet "South America on a Shoestring" 2008
**ივანა მილიჩევიჩი** (სერბოხორ. Ivana Miličević; დ. 26 აპრილი 1974, სარაევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ეროვნებით ხორვატი.

დაიბადა 1974 წლის 26 აპრილს, ქალაქ სარაევოში, დედამისის — დიასახლისის ტონკას, და მამამისის — მეწარმის დამირ მილიჩევიჩის ოჯახში. 
5 წლის ასაკში ივანა ემიგრირებული იყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც აღიზარდა მიჩიგანში. 
ჰყავს ორი უმცროსი ძმა, ტომო და ფილიპი.
1992 წელს დაამთავრა სკოლა, შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა ლოს-ანჯელესში.

ივანა მილიჩევიჩის კინოდებიუტი შედგა 1998 წელს ფილმში „სახელმწიფო მტერი". შემდეგ გამოჩნდა სატელევიზიო შოუებში, როგორებიცაა: „მოჯადოებული", „საინფელდი", „ფელისიტი", „დეტექტივი ნეშ ბრიჯესი", „ძიძა", „ბაფი-ვამპირების გამანადგურებელი", „ჩაკი", „ექიმი ჰაუსი", „მეგობრები და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ივანა მილიჩევიჩი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Ivana's Ethnic Heritage on croatianworld.net.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-07. ციტირების თარიღი: 2011-10-21.
2. ↑  Ivana Miličević Biography (1978-)
3. ↑  Ivana Miličević Biography - Yahoo! Movies.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-02. ციტირების თარიღი: 2011-10-21.
**ისლამ თაფდიგ-ოღლუ რზევი** (აზერ. İslam Rzayev; დ. 11 ნოემბერი, 1934, სოფ. სარდარლი, ფუზულის რაიონი — გ. 26 იანვარი, 2008, ბაქო) — ჰანენდე, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1989).

ბიოგრაფია
---------

ისლამ თაფდიგ-ოღლუ რზევი დაიბადა 1934 წლის 11 ნოემბერს აზერბაიჯანის ფუზულის რაიონის სოფელ სარდარში. პირველადი განათლების მიღების შემდეგ, ჩააბარა ბაქოში არსებულ ასაფა ზეინალის სახელობის მუსიკალურ ტექნიკუმში. აქ ისლამ რზაევი ეზიარა ჰანენდეს ხელოვნებას საყოველთაოდ ცნობილი ოსტატის, სეიდ შუშინსკის კლასში. ამ პერიოდში მისი როგორც მომღერლის ჩამოყალიბებაში დიდი გავლენა მოახდინეს გამოჩენილმა შემსრულებლებმა ზულფი ადიგეზალოვმა და ჰაგიგათ რზაევამ.

საბოლოოდ ისლამ რზაევმა დაამთავრა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ადრეული ასაკიდან მრავალი წლის განმავლობაში იყო მუსლიმ მაგომაევის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი. „მუღამის თეატრის" ერთ-ერთი შემქმნელი ისლამ რზაევი 1988 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ამ თეატრშივე მუშაობდა მხატვრული ხელმძღავნელის რანგში.

ისლამ რზაევი არის ყარაბაღის ჰანენდეს სკოლის გამოჩენილი წარმომადგენელი და ღირსეული გამგრძელებელი.უნიკალური ტალანტის და დიდი შრომისმოყვარეობის წყალობით დროის მოკლე პერიოდში დაიმსახურა აღიარება, როგორც შემსრულებელმა და მოიპოვა მსმენელთა სიყვარული. მან ღირსეულად გააგრძელა საკუთარი წინამორბედების ტრადიციები ხელოვნებაში. მთელი თავისი შემოქმედებითი მოღვაწეობის განმავლობაში მიისწრაფოდა მუღამის კლასიკური სტილის შესრულების შენარჩუნებისაკენ და დიდი ღვაწლი შეტანა შეძლო ამ საქმეში, სახალხო მუსიკის ყველა ნიუანსის ღრმად მგრძნობი ისლამ რზაევი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე გამოკვეთილ ოსტატს, რომელმაც კიდევ უფრო გაამდიდრა ნაციონალური მუსიკალური განძი. აზერბაიჯანის ხანენდეს სკოლაში, რომელსაც უძველესი ისტორიული ფესვები აქვს, დაიკავა რა ღირსეული ადგილი, მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ამ მუსიკალური მიმდინარეობის განვითარებაში.

აზერბაიჯანული მუსიკალური ხელოვნებაში შეტანილი დამსახურებისათვის ისლამ რზაევს მიენიჭა რიგი ჯილდოები, მათ შორის აზერბაიჯანის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის მაღალი ჯილდო — ორდენი „შოხრატი".

გარდაიცვალა 2008 წლის 26 იანვარს, 74 წლის ასაკში.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb17106159p (data)
* MusicBrainz: 93c8ff8c-2ab9-4c2b-8cb9-9bc1723ee7c9
* SUDOC: 14312501X
* VIAF: 5991154260703724480005
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 5991154260703724480005

 |