recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**წყლის ბალანსი** — ატმოსფეროში, დედამიწის ზედაპირზე და მის ცალკეულ უბნებზე წყლის ყოველგვარი შემოსავლისა და გასავლის რაოდენობრივი მახასიათებელი. წყლის ბალანსი წარმოადგენს დედამიწაზე წყლის ბრუნვის რაოდენობრივ გამოხატულებას. ხმელეთის წყლის ბალანსის დამახასიათებელი ძირითადი დამოკიდებულებაა: მოცემულ ტერიტორიაზე მოსული ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა ტოლია აორთქლების, ჩამონადენისა და ლითოსფეროს ზედა ფენებში წყლის დაგროვების (ან ხარჯის) ჯამისა; ატმოსფეროს წყლის ბრუნვაში დედამიწის ზედაპირის გარკვეულ ნაწილზე ნალექების მოსასვლელად საჭირო წყლის ხარჯი ტოლია დდამიწის ზედაპირიდან აორთქლების, ჰაერის დინების მიერ წყლის ორთქლის ჰორიზონტალური შემოტანის ან გატანისა და ატმოსფეროში წყლის რაოდენობის ცვლილების ჯამისა. 

ატმოსფეროს წყლის ბალანსი არსებითად არის დამოკიდებული ატმოსფეროს ტენბრუნვის პირობებზე, რომლის მსვლელობაში წყლის ორთქლი ერთი რაიონიდან მეორეში გადადის. თუმცა ხმელეთის ზედაპირიდან წყლის აორთქლება კონტინენტებზე მოსული ატმოსფერული ნალექების 2/3 შეადგენს, ფაქტობრივად ხმელეთზე მოსული ნალექების მეტი წილი წარმოიქმნება ჰაერის დინების მიერ ოკეანიდან მოტანილი ორთქლისაგან. ეს იმით აიხსნება, რომ ხმელეთის ზედაპირიდან აორთქლებული წყლის ორთქლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ატმოსფერულ ცირკულაციას კონტინენტებიდან 
ოკეანეებისაკენ მიაქვს. 

კონტინენტებზე აორთქლებასა და ნალექებს შორის სხვაობა, რომელიც კონტინენტებზე ატმოსფეროში წყლის ორთქლის შემოსავალსა და გასავალს შორის სხვაობის ტოლია, ამავე დროს უდრის კონტინენტებიდან ოკეანეებში მდინარის ჩამონადენს. თუ წყლის ბალანსს განვიხილავთ მთელი დედამიწის ზედაპირისათვის, ისევე როგორც მთელი ატმოსფეროსათვის, მაშინ ნალექების წლიური ჯამი ტოლია აორთქლების სიდიდისა, რომელიც თანამედროვე მონაცემების მიხედვით დაახლოებით 100 სმ/წ უდრის.

წყლის ბალანსის ელემენტები — ნალექები, აორთქლება, ჩამონადენი იზომება მეტეოროლოგიურ და ჰიდროლოგიურ სადგურებში. აორთქლების, ჩამონადენისა და წყლს ბალანსის სხვა წევრების განსაზღვრისათვის ფართოდ იყენებენ გაანგარიშების მეთოდებს.

საყოველთაო წყლის ბალანსის განტოლებაა:

{\displaystyle P=Q+E+\Delta S}
სადაც:

{\displaystyle P} — ატმოსფერული ნალექები
{\displaystyle Q} — ზედაპირული წყლის ჭარბი ჩამონადენი
{\displaystyle E} — ატმოსფეროში წყლის აორთქლების პროცესი
{\displaystyle \Delta S} — საცავის ცვლილება (ნიადაგ-დედაქანისა)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 366.
* Kеллер P. Воды и водный баланс суши, пер. c нем. M. 1965;
* Львович M. И. Mировые водные ресурсы и их будущее, M. 1974;
* Джамалов P. Г. Зекцер И. C. Mесхетели A. B. Подземный сток в моря и Mировой океан, M. 1977.
**წყლის მემინდვრია** (ლათ. Arvicola terrestris) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. შესახედაობით ვირთაგვას წააგავს. სხეულის სიგრძეა 13–25 სმ, კუდისა — სხეულის სიგრძის არაუმეტეს ⅔, არეალის სხვადასხვა ნაწილში მაქსიმალური წონაა 160–320 გრამი. ბეწვი რბილია, წითურიდან შავამდე, ხშირად მურა შეფერილობის, არიან ალუბლისფერი ინდივიდებიც. გავრცელებულია ევრაზიაში — ატლანტის ოკეანიდან მდინარე ლენამდე, ტუნდრის ზონისა და არიდული ოლქების გამოკლებით. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება, ჩვენში გავრცელებულია მისი ორი ქვესახეობა: სპარსული წყლის მემინდვრია (*A. t. persicus*) და ოსური წყლის მემინდვრია (*A.t. ognevi*). კარგად ცურავს. ბუნებაში დიდი მნიშვნელობა აქვს როგორც მტაცებელი მხეცებისა და ფრინველების საკვებს, განსაკუთრებით — მასიური გამრავლების წლებში. სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ერთ-ერთი ყველაზე საშიში მავნებელია. ზიანს აყენებს მემინდვრეობას, მეტყევეობას და მებაღეობას. ბეწვი დაბალი ხარისხისაა და სარეწაო ღირებულება არ აქვს.

ცხოვრობს სოროში, რასაც სანაპიროზე თხრის. ზაფხულში ბინადრობს პატარა მდინარეების და ტბების ნაპირებზე, ჭაობებში; განსაკუთრებით მაღალი რიცხოვნობითაა წარმოდგენილი დიდი მდინარეების ჭალებში, სტეპების ლელიან ტბებზე, ტენიან ალპურ მდელოებზე. იკვებება ისლით, ლაქაშით, ლელითა და სხვ. აგრეთვე მოლუსკებით, მწერებით. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 1–2 წელია. დედალი ზაფხულის განმავლობაში 4-მდე თაობას იძლევა, თითოეულზე ყრის 4–9 (მაქსიმუმ 13) ნაშიერს. ზამთარს არეალის უდიდეს ნაწილში სოროში ატარებს. იკვებება ფესურებით, გორგლებით, ბოლქვებით, აგრეთვე შემოდგომით გამზადებული საკვების მცირე მარაგით. გამოზამთრების ადგილებში მარცვლოვნების, ბოსტნეულისა და კარტოფილის მავნებელი ხდება. ხეების ფესვების გადაღრღნით ზიანს აყენებს ხეხილის ბაღებს და ახალგაზრდა ნარგავებს. სოროდან მიწის ამოყრითა და მისი გროვების გაკეთებით აზიანებს საძოვრებსა და სათიბებს, მარცვლოვნების აღების დროს პურეულის ბულულებს ფანტავს.

წყლის მემინდვრიას რიცხოვნობა ხასიათდება ციკლური მერყეობებით. მასობრივი გამრავლების დროს, რომელიც ყოველ ათწლეულში მეორდება, რაოდენობა იზრდება ათასჯერ და შესაძლოა 1 ჰექტარზე 1000 ინდივიდს მიაღწიოს. ასეთ წლებში კატასტროფული ზიანი მოაქვთ მოსავლისათვის დასავლეთ ციმბირის სამხრეთ ოლქებში, საფრანგეთის დაბლობებში, შვეიცარიის სუბალპურ მდელოებზე. 1970-იან წლებში ვოლგისპირეთში, აგრეთვე ბელარუსისა და უკრაინის პოლესიეზე მასობრივი სამელიორაციო სამუშაოების განხორციელებამდე, ეს რეგიონები ძლიერ ზარალდებოდა წყლის მემინდვრიას აქტიურობით. წყაროა ისეთი ძლიერ საშიში ბუნებრივ-კეროვანი დაავადებებისა, როგორიცაა ტულარემია, ომსკის ჰემორაგიული ცხელება და სხვ.

ებრძვიან სხვადასხვა ღონისძიებებით: ხაფანგებით, ვირთაგვას მახეებით, აგრეთვე გუთნის ნაღარებში ჩარჭობილი სპეციალური დამჭერი ცილინდრებითა და კონუსებით დაჭერა; მომწამვლელი სატყუარების გამოყენება.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  *ავალიანი რ.*, წყლის მემინდვრია // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 368.
2. 1 2 3 4 5 6  *Пантелеев П. А.* Водяная полёвка // Большая российская энциклопедия. т. 5. — М. 2006. — стр. 512.
**შოლტოსნები** — ერთუჯრედიანი და მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები, რომლებიც შოლტებით მოძრაობენ. 

Flagellata 1

შოლტოსნები ბოტანიკაში
---------------------

ბოტანიკაში შოლტოსნები (ლათ. **Flagellatae**) განიხილებოდა ტიპად, რომელიც შედგებოდა რამდენიმე კლასისგან; მათგან ზოგიერთს (ლათ. Pantostomatinae, Protomastiginae და Distomatinae) ამჟამად მცენარეულ ორგანიზმებად არ მიიჩნევენ. დანარჩენი შოლტოსნების ნაწილი ბიოქიმიური და მორფოლოგიური განსხვავების საფუძველზე გამოყოფილია ცალკე განყენებად (ევგლენასნაირი წყალმცენარეები), ნაწილი კი- მწვანე და ოქროსფერი წყალმცენარეების განყენების კლასებად (ვოლვოქსისნაირი წყალმცენარეები და ქრიზომონადები).

შოლტოსნები ზოოლოგიაში
---------------------

ზოოლოგიაში შოლტოსნები (ლათ. **Mastigophora**) არის უმარტივესების კლასი. შედგება ორი ქვეკლასისგან (ლათ. Phytomastigophora და Zoomastigina), რომლებშიც 3000-მდე სახეობაა. სხეულის წინა ბოლოზე 1-8, ზოგჯერ მეტი შოლტი აქვთ, რომელთაგან ერთ-ერთი უკანაა მიმართული, ზოგჯერ სხეულს ეკვრის და ქმნის ტალღისებურად მოძრავ აპკს (ტრიპანოსომებში). მათი სხეული დაფარულია თხელი გარსით - პელიკულით, ხშირად მთლიანი ქიტინოვანი ჯავშნით ან გარსით, რომელიც შედგება უჯრედისის ფირფიტებისგან. ბირთვი ჩვეულებრივ ერთია, ზოგჯერ - რამდენიმე ათეული. ოსმოსური წნევის რეგულაცია და უვარგის ნივთიერებათა გამოყოფა ხდება ვაკუოლებით. ზოგ შოლტოსანს აქვს სტიგმა (სინათლის შემგრძნობი ორგანოიდი), რომელიც შოლტის ძირში მდებარეობს. ასეთ შოლტოსნებს ახასიათებთ დადებითი ფოტოტაქსისი. უფრო ხშირად მრავლდებიან უსქესოდ, გასწვრივ გაყოფით. ზოგი გამრავლებისას გარდაიქმნება მკვრივგარსიან ცისტად და შემდეგ ერთხელ, ან რამდენჯერმე იყოფა. ზოგი შოლტოსნის გაყოფის შემდეგ წარმოქმნილი ინდივიდები ერთმანეთს არ სცილდებიან და ქმნიან კოლონიებს. სქესობრივად იშვიათად მრავლდებიან. ზიგოტისაგან ვითარდება ერთი, ან რამდენიმე ახალი ინდივიდი, ზოგჯერ - კოლონია. თავისუფლად მცხოვრები შოლტოსნები ბინადრობენ მტკნარ წყლებსა და ზღვებში; პარაზიტები - ცხოველებისა და ადამიანის სხეულში. ზოგი შოლტოსანი (ტრიპანოსოსმები, ლეიშმანიები, ლამბლიები და სხვა) ადამიანისა და შინაური ცხოველების დაავადებების გამომწვევია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 18.
**ცი ფაო** — ერთ-ერთი გამორჩეული ქალის სამოსი ჩინეთში. ცი ფაო ჩინელებში და არა მხოლოდ მათში, მოხდენილობასთან, სინაზესთან ასოციაციას იწვევს, თუმცა ამავე დროს, აღსანიშნავია ფაქტია, რომ ამ კაბის წარმოშობის ამბავი ჩინეთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე დაძაბულ და სისხლიან სახელმწიფო გადატრიალებას უკავშირდება.

XVII საუკუნის დასაწყისში, ჩრდილოეთ ჩინეთში ცნობილმა ჯურჯენმა პოლიტიკოსმა და მხედართმთავარმა აისენგორო ნურხაციმ, მრავალრიცხოვანი მანჯურული არმიის მხარდაჭერით პეკინს შეუტია. სწორედ აღნშნული, ამბოხების შედეგად მან ტახტიდან გადააგდო სრულიად კანონიერი მინის დინასტია და სწორედ ამ პერიოდიდან ჩინეთში მანჯურების მართვის პერიოდი დაიწყო, რომელსაც მოგვიანებით ცინის დინასტიის მმართველობა ეწოდა. 

სწორედ ამ პერიოდში ჩაისახა მანჯურების ტრადიციული სამოსი ჩონგსამი, რომელიც ცი ფაოს წინაპრად ითვლება. აღნიშნული ახალი დინასტიის კანონების მიხედვით, ჩონგსამის ტარება აუცილებელი იყო ცინის დინასტიის ყველა მომხრისთვის, მამაკაცებისთვის კი თმის ვარცხნილობის გარკვეული სტილიც კი შემოიღეს, რომელიც აუცილებელი იყო, კანონის დამრღვევი მკაცრად ისჯებოდა. 

თუმცა დროთა განმავლობაში, ჩონგსამის დიზაინი, ფუნქცია და სახელიც შეიცვალა. ცი ფაო არა პოლიკური მიკუთვნების, არამედ პრესტიჟისა და სიმდიდრის სიმბოლოდ იქცა. ეს სამოსი მხოლოდ ყველაზე მდიდარი და შეძლებული ქალბატონების კარადაში ინახებოდა. ტანსაცმლის დიზაინი საკმაოდ სადა, გამორჩეული და ელეგანტური იყო, გრძელი მკლავები და მაღალი საყელო ამ კაბის აუცილებელ ატრიბუტებს წარმოადგენდა. 

XX საუკუნეში ჩინეთში ევროპული კულტურის შესვლამ მოდაზეც დიდი გავლენა მოახდინა. სწორედ ამ პერიოდიდან ციფაომ ტრანსფორმაცია განიცადა და თანამედროვე, უფრო ელეგანტური სახე მიიღო. ჩინეთში დაშვებული გახდა ასევე კაბის მკლავებისა და საერთო სიგრძის დამოკლება, მისი საყელოც უფრო დემოკრატიული და მოსახერხებელი გახდა, თუმცა ჩინური მოდის ყველა ტრადიციული ელემენტი შენარჩუნებული იქნა. სწორედ ამ ყველაფრის გამო ჩინელმა ქალბატონებმა ცი ფაო თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის სიმბოლოდ აღიარეს.

ცი ფაოს ტანზე მომდგარი წყობა აღმოსავლურ მოკრძალებულობას და მიმზიდველობას გამოხატავს. უნდა აღინიშნოს, რომ კარგი ციფაო აუცილებლად ხელით იკერება და მის დასამზადებლად უმაღლესი ხარისხის აბრეშუმს იყენებენ, რომელზეც სხვადასხვა ტრადიციულ ორნამენტებს ქარგავენ. აბრეშუმისა და შესაბამისი ორნამენტის შერჩევა კაბის მომზადებაში პირველი და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯია. ციფაოს შესაკერად დაახლოებით 26 სხვადასხვა ზომის აღებაა საჭირო. ციფაოსთვის განკუთვნილი საყელო აუცილებლად მომრგვალებულია, იმისთვის რომ ქალბატონების მოხდენილ კისერს გაუსვას ხაზი. ყველაზე ხშირად ციფაოზე ფენიქსის, სხვადასხვა ფრინველებისა და ყვავილების ნახატებს შეხვდებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* About.com entry დაარქივებული 2011-01-07 საიტზე Wayback Machine.  on the *qipao*
* Documentary on the *qipao* on CCTV website
**ცვივილისებრი კლიტოციბე** (ლათ. *Clitocybe phyllophila*) — კლიტოციბეს გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. ძლიერ შხამიანია. შეიცავს მუსკარინს.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც *Agaricus phylophilus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

აღწერა
------

ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი 2-9,5 (ზოგჯერ 11 სმ) სმ-მდე აღწევს, ნორჩობაში ბრტყლად ამოზნექილია, ასაკთან ერთად ჩაზნექილი და ძაბრისებრი. ზედაპირი მოთეთრო ან მონაცრისფრო-კრემისფერია, ხშირად დაფარულია კონცენტრულად განწყობილი, თითქოს წყლით გაჟღენთილი რგოლებით.

ფირფიტები ხშირი, ოდნავ დაღმავალი, მოთეთრო-კრემისფერი, ზოგჯერ მომურო ან მოვარდისფრო ელფერით.

რბილობი მოთეთრო, ჰიგროფანური, ტენიან ამინდში წყალწყალა-კრემიანი, მძაფრი სუნით.

ფეხის დიამეტრი — 3-7სმ, სისქე — 0,5-1,5 სმ, ძირში გამსხვილებული, კრემისფერი ან მოთეთრო.

სპორების ფხვნილი მოვარდისფრო-კრემისფერია, სპორები — 4-5×3-3,5მკმ, ფართოელიფსისებრი, გლუვი ზედაპირით. ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, 19-26×4—-6 მკმ.

შხამიანობა
----------

ცვილისებრი კლიტოციბე გვარის ერთ-ერთი ყველაზე შხამიანი წარმომადგენელია, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით მუსკარინს. იწვევს ნერვიული სისტემის დამბლას

მსავსი სახეობები
----------------

ყველაზე ახლოს მდგომი სახეობაა *Clitocybe dealbata*, რომელიც განსხვავდება მცირე ზომით (1-7 სმ), როგორც წესი, იზრდება მინდვრებსა და მდელოებზე, ერთეულებად. ტყეში იშვიათად გვხვდება.

გავრცელება და ეკოლოგია
----------------------

საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვანი და წიწვიანი ტყის მკვდარ საფარზე. როგორც წესი, დიდ ჯგუფებად, ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს". ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. იზრდება აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სამეცნიერო სინონიმები
---------------------

* Agagicus cerussatus Fr. 1821
* Agaricus phyllophilus Pers. 1801basionym
* Agaricus pithyophilus Secr. ex Fr. 1838
* Clitocybe cerussata (Fr.) P.Kumm. 1871
* Clitocybe cerussata var. pithyophila (Secr. ex Fr.) J.E.Lange, 1935
* Clitocybe phyllophila var. fusispora Raithelh. 1970
* Clitocybe phyllophila var. tenuis Harmaja, 1969
* Clitocybe pithyophila (Secr. ex Fr.) Gillet, 1874
* Lepista phyllophila (Pers.) Harmaja, 1976
* Omphalia cerussata (Fr.) Quél. 1886
* Omphalia phyllophila (Pers.) Quél. 1886
* Omphalia phyllophila var. pithyophila (Secr. ex Fr.) Quél. 1886

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* Kuyper, T.W. (1995). *Flora Agaricina Neerlandica*. Rotterdam,   გვ. 46—47. ISBN 9-054-10616-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ცვილისებრი კლიტოციბე MycoBank-ზე (ინგლისური)
* 

* ცვილისებრი კლიტოციბე Index Fungorum-ზე (ინგლისური)
* E. Garnweidner. Clitocybe phyllophila (Fr.) P. Kumm.. Pilze am Ammersee.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2014-07-21.

სქოლიო
------

1. ↑  *Clitocybe phyllophila*. first-nature.com. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2021.
2. 1 2  *ნახუცრიშვილი ივ.*, საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. *არჩ. ღიბრაძე*, თბ.: „ბუნება პრინტი" და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 93, ISBN 99940-856-1-1.
**ხენიფისის ეროვნული პარკი** (ფრანგ. *Le Parc National Khenifiss*) — ეროვნული პარკი სამხრეთ-დასავლეთ მაროკოში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროსთან ელ-აიუან-ბუჯდურ-სეკია-ელ-ჰამრის რეგიონში. შეიქმნა 2006 წელს. ფართობი 1 850 კმ²-ს შეადგენს. პარკი შეიქმნა უდაბნოს, ჭარბტენიანი ადგილებისა და სანაპირო დიუნების დაცვის მიზნით. უახლოესი დასახლებაა სოფელი ახფენირი. 

თავდაპირველად პარკი 1960 წელს შეიქმნა, როგორც ბუნების ნაკრძალი, 1980 წელს კი საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან ადგილად გამოცხადდა. 1983 წელს ბუნების ნაკრძალი ბიოლოგიურ ნაკრძალად გადაკეთდა, 2006 წლის 26 სექტემბერს კი შეიქმნა ეროვნული პარკი.

პარკი მოიცავს სანაპირო ზოლს, ხენიფისის ლაგუნას, რომელიც უდიდესია მაროკოში და შიდა ნაწილს, რომელიც უდაბნოს პლატოზე მდებარეობს. აღნიშნული ლაგუნა ფრინველთა გამოკვების მნიშვნელოვანი ადგილია. ყოველი წლის ზამთარში, ლაგუნაში დაახლოებით 20 000 ფრინველი ჩერდება.

შიდა ნაწილი მოიცავს მლაშობ ადგილებსა და საჰარის ტიპურ ლანდშაფტს, ქვიშის დიუნებსა და ქვიშაქვის პლატოებს. 

ბოლო წლებში, მაროკოს მთავრობამ ეროვნულ პარკში ეკოტურიზმის განვითარება განიზრახა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მაროკოს ეროვნული პარკების სია

სქოლიო
------

1. 1 2  Le Parc National Khenifiss French. Centre d'Échange d'Information sur la Biodiversité du Maroc.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 მარტი 2012. ციტირების თარიღი: 23 February 2012.
2. 1 2  Bienvenue au site du Parc national de Khenifiss French. Parc national de Khenifiss.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 აგვისტო 2017. ციტირების თარიღი: 25 February 2012.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაროკოს ეროვნული პარკები |
| --- |
|  |
| 
ალ-ჰოსეიმა · ოტ-ატლას-ორიენტალი · დახლა · ხენიფისი · იფრანე · ირიკი · მერჯა-ზერკა · სუს-მასა · ტუბკალი · ტალასემტანი · ტაზეკა | მაროკოს დროშა |

 |
**შერმადინ (შალვა) მიხეილის ძე ასკურავა** (დ. 1897 ― გ. 8 თებერვალი, 1919) ― ქართველი ბოლშევიკი, რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

1912 წელს დაამთავრა ბათუმის საქალაქო სასწავლებელი. 1913–1914 წლებში მონაწილეობდა ჯერ ბათუმის, შემდეგ თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაციების მუშაობაში. 1915-1916 წლებში იყო რსდმპ თბილისის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. 1916 წლის 18 აგვისტოს დააპატიმრეს. 1917 წლის ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ იბრძოდა საქართველოში ბოლშევიკების გამარჯვებისათვის. 1918 გაზაფხულზე საშა გეგეჭკორთან ერთად ხელმძღვანელობდა სენაკის მაზრის გლეხთა შეიარაღებულ ამბოხებას. შემდეგ საქართველოს რესპუბლიკის წინააღმდეგ იბრძოდა აფხაზეთის ტერიტორიაზე. 1918 წლის მაისში დანიშნეს სოხუმის მუშათა და გლეხთა დეპუტატების საბჭოს წარმომადგენლად ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკაში. აფხაზეთში ბოლშევიკური ამბოხების დამარცხების შემდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში დარჩა და სამოქალაქო ომის ფრონტებზე იბრძოდა. 1918 წლის ზაფხულში დანიშნეს მე-11 არმიის პოლიტიკურ კომისრად. მისი აქტიური მონაწილეობით მხილებულ და ლიკვიდირებულ იქნა მე-11 არმიის სარდლის ი. სოროკინის შეთქმულება საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ. ასკურავა დაიღუპა ყიზლარის მიდამოებში. სამოქალაქო ომში დამსახურებისათვის 1928 წლის 29 თებერვალს (სიკვდილის შემდეგ) დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით.

ლიტერატურა
----------

* *ლომაშვილი ფ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 636.
შაქის სახანო 1801-1813 წლებში
**შაქის სახანო** (აზერ. Şəki xanlığı) — ფეოდალური სახელმწიფო აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ ნაწილში XVIII საუკუნის შუა წლებიდან XIX საუკუნის დასაწყისამდე. შეიქმნა აჯი-ჩალაბის მეთაურობით ირანის აგრესიის წინააღმდეგ აზერბაიჯანელი ხალხის ბრძოლის პროცესში. შაქის სახანო იყოფოდა 8 მაღალად (მხარე), რომელსაც სათავეში ნაიბი ედგა. ეკონომიკის ძირითად დარგს წარმოადგენდა სოფლის მეურნეობა, განსაკუთრებით განვითარებული იყო მეაბრეშუმეობა. 1805 წლის ხელშეკრულებით შაქის სახანო რუსეთს შეუერთდა, რაც განამტკიცა გულისტანის საზავო ხელშეკრულებამ. 1819 წელს შაქის სახანო გარდაიქმნა პროვინციად, რომელიც რუსეთის სამხედრო ადმინისტრაციას დაექვემდებარა. 1840 წელს მას შექის მაზრა უწოდეს. 1859 წელს შაქის სახანო ბაქოს გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო 1868 წლიდან ელიზავეტპოლის გუბერნიის გამგებლობაში მოექცა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 695.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კავკასიის სახანოები |
| --- |
|  |
| 
* არდებილი
* ბაქო
* განჯა
* ერევანი
* თავრიზი
* თალიში
* მაკინი
* მარაღინი
* ნახიჩევანი
* ყაზახი
* ყარაბაღი
* ყარადაღი
* ყუბა
* შაქი
* შირვანი
* ჯავადი
* ხოი
 |

 |
**შერონ კოვაქსი** ცნობილი სასცენო სახელით **Kovacs** (დ. 15 აპრილი, 1990) — ნიდერლანდელი მომღერალი.

კარიერა
-------

დაწყებითი განათლება ეინდჰოვენში (ნიდერლანდები) მიიღო, სწავლობდა როქ სითს ინსტიტუტში. უნივერსიტეტი დაამთავრა 2013 წელს. 2014 წელს იგი მუშაობდა პროდიუსერ ოსკარ ჰოლმანთან ერთად, როდესაც ჩაწერა მისი პირველი სინგლი „My love", რომელიც ნაწილობრივ კუბაში შეიქმნა. მისი როგორც მომღერლის კარიერა დაიწყო 2014 წელს, ნიდერლანდურ რადიო-კონკურსში გამარჯვებით.  2014 წელს მან ასევე მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა ქვეყნის კონცერტებში, რამაც კიდევ უფრო შეუწყო ხელი მის პოპულარობას. დიდი წარმატება იყო 2014 წლის 2 ოქტომბერს კიდევ ერთი ტელე-კონკურსის მოგება, რამაც ის მთელ ნიდერლანდებში ცნობილი გახადა. მისი ჟანრი ძირითადად მოიცავს Soul & Jazz-ს. ამ ჟანრში მას უკვე ათამდე პრიზი აქვს მოპოვებული.

მისი პირველი ალბომი Shades of black 2015 წლის აპრილში გამოვიდა. ამ ალბომიდან მსმენელს განსაკუთრებით მოეწონა „The devil you know' და „50 Shades of black. სიმღერის ტექსტსაც და მუსიკასაც ის თავად ქმნის. მომღერლის განცხადებით, სიმღერების წერის ადრეულ წლებში მასზე იმოქმედა როგორც ჩრდილო-ევროპულმა ფოლკოლრმა, აღმოსავლურმა კულტურამ და თეოლოგიამ. მისი თქმით, ის მომავალშიც მსგავს სტილში აპირებს შემოქმედების გაგრძელებას და ასევე აპირებს უფრო ღრმად შეისწავლოს როგორ აზიური, ისე სკანდინავიური და კელტური კულტურა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„შერონ კოვაქსი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Albums by Kovacs: Discography, songs, biography, and listening guide – Rate Your Music. *rateyourmusic.com*.
3. ↑  Kovacs biografie დაარქივებული 2019-03-28 საიტზე Wayback Machine. , 3FM.nl.
4. ↑  Winnaar Radio 6 Award Beste Soul & Jazz Talent. *NPO Radio 6 Soul & Jazz*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-22. ციტირების თარიღი: 2017-12-31.
ქოლშარიფის მეჩეთი
**ქოლშარიფის მეჩეთი** (თათრ. Qolşärif) — მდებარეობს ყაზანში, თათრეთში და წარმოადგენს რუსეთის ერთ-ერთ უდიდეს მეჩეთს. თავდაპირველად აშენდა ყაზანის კრემლში XVI საუკუნეში. ისტორიკოსები თვლიან, რომ მეჩეთს თადვაპირველად რვა მინარეთი ჰქონდა. მისი დიზაინი ტრადიციული იყო ვოლგა-ბულგართათვის, თუმცა შეინიშნება ადრეული რენესანსისა და ოსმანთა არქიტექტურის ელემენტებიც. 1552 წელს ყაზანის შტურმით აღებისას იგი რუსებმა დაანგრიეს.

თათარ მკვლევართა მოსაზრებით ქოლშარიფის მეჩეთის ზოგიერთი ელემენტი წმ. ბასილის ტაძარში უნდა იყოს გამოყენებული მოსკოვში (8 მინარეთი და ცენტრალური თაღი არატიპიურია რუსული არქიტექტურისთვის). 1996 წლიდან მეჩეთი აღდგენილ იქნა მის თავდაპირველ ადგილას ყაზანის კრემლში, თუმცა ის აშკარად უფრო თანამედროვე შესახედაობისაა. მეჩეთის ინაუგურაცია 2005 წლის 24 ივლისს მოეწყო, ყაზანის ისტორიის ათასწლეულისთვის მიძღვნილი დღესასწაულის გახსნისას.

გალერეა
-------

* ყაზანის კრემლი და ქოლშარიფის მეჩეთი ყაზანის კრემლი და ქოლშარიფის მეჩეთი
* ქოლშარიფის მეჩეთი ღამით ქოლშარიფის მეჩეთი ღამით
* ქოლშარიფის მეჩეთის მინარეთები ქოლშარიფის მეჩეთის მინარეთები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქოლშარიფის საიტი.[*მკვდარი ბმული*]

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ქოლშარიფის მეჩეთი***


|  |  |
| --- | --- |
| ისლამი | *ეს სტატია ისლამის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჩასარბენი ციხე** — ციხე-კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთის ჩრდილოეთით, ერთი კილომეტრის მანძილზე, მდინარე ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნით. 

კოშკი ცილინდრულია (გარე დიამეტრი 9,8 მ, სიმაღლე 8,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია, შემორჩენილია ორი სართული. ინტერიერში, კედლებიდან აქა-იქ ქვებია ამოვარდნილი. ყველა სართულს კარი სამხრეთით ერთ ხაზზე აქვს, კედლებში ბუხარი და ღრმა ნიშებია ორმაგი სართულებით. სართულები გადახურულია კონუსური გუმბათით. გუმბათის ძირში კვეთით ოდნავ ზევით მიმართული სარკმლებია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება აღმოსავლეთის კედელში დატანებული კიბით.

ჩასარბენი ციხე ხელოვნებაში
--------------------------

კადრი ფილმიდან „ჩასარბენი ციხე", რეჟ. სალომე ჯაში.
2018 წელს რეჟისორმა სალომე ჯაშმა გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ჩასაბერნი ციხე". ფილმში სოფელ ქსუისის ყოფილი მცხოვრებნი საკუთარ ნასახლრას ჩასარბენი ციხიდან გაჰყურებენ. ფილმი შეიქმნა ინდიგოსა და GCRT-ის პროექტისთვის „08.08.08.", რომელიც ომგამოვლილი ადამიანების ისტორიებს ინახავს.

ლიტერატურა
----------

* *ზაქარაია პ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 79.
* ზაქარაია პ. ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დრიოიდან XVIII ს. ბოლომდე, თბ. 2002 წ.

სქოლიო
------

1. ↑  ჩასარბენი ციხე | The Tower. *vimeo.com* (22 ივლისი, 2018). ციტირების თარიღი: 23 მარტი, 2021

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| 
* ატენის ციხე
* გნოლიძეების ციხე
* გორის ციხე
* ვერეს ციხე
* კიკნათბერის ციხე
* მირმანოზ ერისთავის ციხე
* ტირძნისის ციხე
* ტყვიავის ციხე
* შინდისის ციხე
* ჩასარბენი ციხე
* წედისის ციხე
* ხუბაშვილების ციხე
 |

 |
ჩაფკანი
**ჩაფკანი** (აზერ. Çəpkən) — აზერბაიჯანული ეროვნული სამოსი.[1]

„ჩაფკანი" — აზერბაიჯანელების მხრებზე ზედა მოსასხამია მატყუარა გრძელი მკლავებით. ჩაფკანს ძირითადად კერავდნენ ხავერდისგან, ასევე სხვადასხვა აბრეშუმის ნაჭრებისგან. ჩაფკანს ძირითადად ქალბატონები ატარებდნენ, მაგრამ ასევე არსებობს მამაკაცის ჩაფკანიც. 

ქალბატონის ასაკიდან გამომდინარეობს ჩაფკანის ფერი. ახალგაზრდა გოგონები და ქალბატონები ატარებდნენ ყვითელს, წითელს, მწვანეს, ხოლო ხნიერები კი — თეთრს და შავს. 

ჩაფკანს ხშირად შიდა სარჩულითაც კერავდნენ, რომელიც მჭიდროდ ედებოდა ტანს. ქვედა გვერდით ნაწილში იყო დეტალი, რომელსაც ეწოდებოდა „ჩაფიგი" (აზერ. çapıq — „იარა"), რაც ქალბატონის სხეულს უფრო ელეგანტურს ხდიდა. 

ჩაფკანს იცვამდნენ მაისურზე, ასე ის უფრო მჭიდროდ ედებოდა სხეულს. გვერდითა მხარეები ბოლოვდებოდა სამაჯურებით. ხშირად სამაჯურებს ღილებს აკერებდნენ. ჩაფკანს ხშირად კერავდნენ სხვადასხვა „თირმეს" ნაჭრებისგან, ველიურისგან და სხვა ბრჭყვიალა ნაჭრებისგან.

სქოლიო
------

1. ↑  P. A. Andrews And M. Andrews CLOTHING xxi. Turkic and Kurdish clothing of Azerbaijan
**შაქრო გომელაური** (დ. 17 ნოემბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 ივლისი, 1964, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. 

1904 წელს დაამთავრა თბილისის საქალაქო სასწავლებელი. 1912-1913 წლებში სწავლობდა თბილისის დრამატულ სტუდიაში.

მონაწილეობდა ავლაბრის მუშათა თეატრის სპექტაკლებში. 1910 წლიდან ვალერიან გუნიამ მიიწვია თბილისის პოფესიულ დასში. 1910-1916 მუშაობდა თბილსის თეატრში. 1916-1918 წლებში ქუთაისის თეატრში, 1922-1924 წლებში ბათუმის თეატრში. 1928 წლიდან იყო თბილისის კოტე მარჯანიშვილის მიერ დაარსებული თეატრის მსახიობი. შესრულებული აქვს მრავალი როლი, მათ შორის: ერეკლე, ვილჰელმ კილმანი, პეპია, იაგო, კომისარი. გადაღებულია ფილმებში: „მე ვიტყვი სიმართლეს", „მამლუქი". მისი ხელმძღვანელობით მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰოსპიტლებსა და ფრონტის ხაზზე 300–ზე მეტი კონცერტი გამართა მსახიობთა ბრიგადამ. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
--------

* 1950 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* საპატიო ნიშნის ორდენი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 91.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შაქრო გომელაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ცალი ხელით ტაშის კვრა** (ინგლ. One Hand Clapping) 一 ბრიტანელი ავტორის, ენტონი ბერჯესის 1961 წლის რომანი, რომელიც თავდაპირველად მან ჯოზეფ კელის ფესვდონიმით გამოაქვეყნა დიდ ბრიტანეთში. ცნობილია, რომ რომანის იდეა წარმოადგენს ავტორის გამოძახილს მის იმ აზრთან დაკავშირებით, რომ თანამედროვე დასავლური განათლება და კულტურა დეგრადაციას განიცდის. ყურადსაღებია ის ფაქტიც, რომ ავტორი ნაწარმოებში სიტყვათა მარაგს ამცირებს და დაახლოებით 200-გვერდიანი წიგნის სიტყვიერი შემადგენლობა მხოლოდ 800-ს უტოლდება.

სათაური
-------

ნაწარმოების სათაური მომდინარეობს ძენ კოანის გამოცანიდან, რომელიც გამოიყენება ძენ ბუდისტურ პრაქტიკაში ლოგიკური მსჯელობის შეზღუდვის გადალახვის მიზნით. იგი სვამს შემდეგ კითხვას: *„ჩვენ ვიცით, რა ხმა გამოიცემა ორი ხელით ტაშისას, მაგრამ რა არის ცალი ხელით ტაშის კვრა?".* თავად ავტორმა წიგნი, აღბნიშნულ სიტყვებზე დაყრდნობით, შემდეგნაირად აღწერა: „ქორწინების დროს დაკრული ტაში ცალი ხელით ტაშის კვრამდე დავიდა". 

ფრაზას - *ცალი ხელით ტაშის კვრა -* თუ გადავთარგმნით მალაიზიურ ენაზე, მივიღებთ *"Bertepuk sebelah tangan"-ს*, რაც სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც უპასუხო სიყვარული, ურთიერთობის ან რომანტიული გრძნობების კონტექსტში.

მოკლე შინაარსი
--------------

ჰოვარდს აქვს არაჩვეულებრივი ნიჭი - ფოტოგრაფიული მეხსიერების უნარი, რომლის წყალობითაც ის შეეცდება სატელევიზიო ვიქტორინაში საკმაოდ დიდი თანხის მოგებას. 

ამის შემდეგ, იგი გამოააშკარავებს წინასწარმეტყველურ ნიჭს, რომლის წყალობითაც რბოლის შედეგების პროგნოზირებას შეძლებს. ის საკუთარ ენერგიას აზარტულ თამაშებში, კერძოდ, ცხენების ჯირითში ახარჯავს, შედეგად წყვილი იმდენად გამდიდრდება, რომ მსოფლიო მაშტაბით მოგზაურობასაც მოაწყობენ და მდიდრულ სასტუმროებში დაბინავდებიან. 

უკან დაბრუნებული ჰოვარდი შეძრწუნებული იყო იმ სამყაროს კორუფციული ბუნებით, რომელიც მათ იხილეს - იგი შეწუხებულია კაცობრიობის მოსალოდნელი დაცემის წინასწარმეტყველური ხედვით. საბოლოოდ, იგი აცხადებს, რომ მათ ბარბიტურატებით უნდა ჩაიდინონ თვითმკვლელობა. 

თუმცა, ჯანეტი წინააღმდეგობას უწევს მას და კლავს ჰოვარdს ნახშირის ჩაქუჩით, დარჩენილი ქონებით კი ის გარბის საზღვარგარეთ ახალი ცხოვრების დასაწყებად და მეუღლეც თან მიჰყავს მკერდში ამოწვენილს.

პერსონაჟები
-----------

**ჯანეტ შირლი** 一 ნაწარმოების ნარატორი, რომლის მეშვეობითაც მკითხველი რომანს ეცნობა. იგი თავს წარადგენს, როგორც *„ჯანეტ შირლი, გვარად ბარნსი, რომელიც ახლახან გახდა 23-ის".*

**ჰოვარდ შირლი** 一 27 წლის ახალგაზრდა კაცი და ჯანეტის მეუღლე. სიუჟეტის დასაწყისში ის მეორადი მანქანებიოს დილერში მუშაობს. იგი საშუალო კლასის ბრიტანელის განსახიერებაა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ენტონი ბერჯესი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიმოხილვა საბაზე

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**ჩასმით სორტირება** — მონაცემთა სტაბილური, ადგილობრივი (ანუ არ იყენებს სხვა მასივს მონაცემთა შენახვისთვის) დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მუშაობს {\displaystyle O(n^{2})} დროში, მაგრამ თუ მასივი თითქმის დალაგებულია, ის დაახლოებით წრფივ დროში მუშაობს. უარეს შემთხვევაში კვადრატულობა მაინც არაეფექტიანობას უსვამს ხაზს, თუმცა მას რამდენიმე უპირატესობა გააჩნია: 

* მარტივი იმპლემენტაცია
* ბევრად ეფექტიანი კვადრატული სორტირების სხვა ალგორითმებთან შედარებით
* სტაბილური, ანუ არ ცვლის სხვადასხვა ტოლი მნიშვნელობის მქონე ელემენტების თანმიმდევრობას
* ადგილობრივი, მოითხოვს მხოლოდ {\displaystyle O(1)} მეხსიერებას

ამ ალგორითმის მსგავსს ხშირად ვხვდებით ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც კი, მაგალითად მაშინ, როდესაც ვცდილობთ ხელით დავალაგოთ სათამაშო ბანქო.

ალგორითმი
---------

 ჩასმით სორტირების სიმულაცია. 
ჩასმის სორტირების მუშაობის პრინციპი შემდეგია: იგი მასივს ყოფს ორ ნაწილად: დახარისხებულად, რომლის ზომა თავიდან 1-ის ტოლია, რადგან 1-ელემენტიანი მასივი ყოველთვის დახარისხებულია, და დაუხარისხებელად, რომლის პირველ ელემენტს სვამს მასზე ნაკლები ან ტოლი და მასზე მეტი მნიშვნელობის მქონე ელემენტებს შორის. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ნულზე მეტია.

იმპლემენტაცია C++-ზე
--------------------

```
#include <iostream>
using namespace::std;
int main(){
    int n;
    // ცვლადში ჩავწეროთ მასივის ზომა
    cout<<"Shemoitanet masivis zoma"<<endl;
    cin>>n;
    // შევქმნათ n-ზომის მასივი მთელი ელემენტებით
    int mas[n];
    // for-ციკლით შევავსოთ მასივი
    cout<<"Shemoitanet masivis elementebi"<<endl;
    for(int i=0; i<n; i++)
        cin>>mas[i];

    /\*სორტირებისთვის შევქმნათ გარე for-ციკლი ცვლადით i, რომელიც შეინახავს დაუხარისხებელი
 ნაწილის პირველი ელემენტის ინდექს, მისი საწყისი მნიშვნელობა კი 1-ის ტოლია.\*/
    for(int i=1; i<n; i++){
        /\*შევქმნათ დროებითი ცვლადი, რომელიც შეინახავს მასივის i-ურ ელემენტს,
 რადგან წანაცვლებისას ის დაიკარგება\*/
        int temp=mas[i];
        // შიგა ციკლის ცვლადზე განაცხადი გარეთ გავაკეთოთ, რადგან ის მის გარეთ გვჭირდება
        int j;
        /\*ციკლის ცვლადის საწყისი მნიშვნელობაა დაუხარისხებელი მასივის პირველი ელემენტი,
 თუ ციკლის მნიშვნელობა 0-ის ტოლი გახდება, ან ის დახარისხებული ნაწილის რომელიმე
 ელემენტზე დიდი აღმოჩნდება, ციკლი შეწყდება. აგრეთვე სანამ ციკლი მუშაობს, უნდა წავანაცვლოთ
 ელემენტები ერთით მარჯვნივ\*/
        for(j=i; j>0&&temp<mas[j-1]; j--){
            mas[j]=mas[j-1];
        }
        // საბოლოოდ j-ში შეინახება ის ინდექსი, რომელშიც უნდა შევიტანოთ i-ური ელემენტი
        mas[j]=temp;
    }

    // გამოვიტანოთ დალაგებული მასივი
    cout<<"dalagebuli masivi:"<<endl;
    for(auto i:mas)
        cout<<i<<" ";
}

```

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჩასმით სორტირება"** ვიკისაწყობში.
* დახარისხება ჩასმით
***ცისფერი მოცეკვავეები*** (ფრანგ. Danseuses bleues) — ფრანგი იმპრესიონისტი მხატვრის ედგარ დეგას მიერ 1897 წელს შესრულებული ნახატი. ინახება პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში, მოსკოვში, ნახატი აქ 1948 წელს ახალი დასავლური ხელოვნები მუზეუმიდან იქნა გადმოტანილი; 1918 წლამდე იმყოფებოდა სერგეი ივანოვიჩ სუკინის კოლექციაში. ნახატი, შექმნის შემდეგ, თავდაპირველად დიურან-რიუელის კოლექციაში ინახებოდა, პარიზში.

ნახატი შერსულებულია პასტელით 65×65 სმ ზომის ქაღალდზე.

შექმნის ისტორია
---------------

ნახატი ედგარ დეგას შემოქმედების გვიან პერიოდს ეკუთვნის, როდესაც მისი მხედველობა დასუსტდა და მან დიდი ფეროვანი ლაქებით მუშაობა დაიწყო და უმეტეს ყურადებას ნახატის ზედაპირის დეკორატიულ ორგანიზებას ანიჭებდა. მოცეკვავეების თემატიკა ძალიან ახლო იყო მხატრვისთვის და არაერთხელ მეორდებოდა პასტელის, ზეთოვანი ფერწერისა და ნახატის ტექნიკაში. ზოგიერთი კრიტიკოსის თვალსაზრისით სილამაზით, ფერთა ჰარმონიითა და კომპოზიციური გადაწყვეტილებით ნახატი „ცისფერი მოცეკვავეები" შეიძლება მიჩნეულ იქნას დეგას მიერ ამ თემის განსახიერების საუკეთესო მაგალითად, რომელშიც მან შეძლო ფაქტურისა და ფერთა შეხამების სიმდიდრის ზღვრული დონის მიღწევა.

ლიტერატურა
----------

* *ნ. ა. იონინი*, ასი დიადი ნახატი, ვეჩე, 2002.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუზეუმის ვებ-საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Размер полотна по официальным данным сайта Государственного музея изобразительных искусств имени А. С. Пушкина
2. ↑  Описание картины. Статья на сайте world-art.ru
3. ↑  Описание картины. Статья на сайте impres-paint.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-03. ციტირების თარიღი: 2013-10-14.
**ჯენიფერ ლინ კარპენტერი** (ინგლ. Jennifer Carpenter; დ. 7 დეკემბერი, 1979, ლუისვილი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია დებრა მორგანის როლით ტელესერიალში „დექსტერი" (2009). დაიბადა ქალაქ ლუისვილში კეთრინ და რობერტ კარპენტერის ოჯახში. სწავლობდა წმინდა რაფაელ მთავარანგელოზისა და შემდგომ საღმრთო სულის აკადემიაში. ემზადებოდა უოლდენის თეატრის კონსერვატორიის პროგრამასა და მოგვიანებით ნიუ-იორკის ჯულიარდის სკოლაში. 2002 წელს მიიღო მონაწილეობა ბროდვეის თეატრის მიერ დადგმულ პიესაში „მძიმე განსაცდელი", სადაც თამაში მოუწია ლიამ ნისონთან და ლორა ლინისთან. პირველად კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო შესრულებული როლით ფილმში „ეშმაკის განდევნა ემილი როუზისგან". 2007 წლიდან ურთიერთობაში იმყოფებოდა მაიკლ ჰოლთან. 2008 წელს წყვილი დაქორწინდა, 2011 წელს განქორწინდნენ. 2006 წელს ნომინირებული იყო სატურნის ჯილდოზე ფილმში შესრულებული როლისთვის „ეშმაკის განდევნა ემილი როუზისგან". ტელესერიალ „დექსტერში" შესრულებული როლისთვის მიენიჭა სატურნის ჯილდო (2009).

### მსახიობი

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006–2013 | ს |  *დექსტერი*  | *Dexter*  | დებრა მორგანი
 |
| 2005 | ფ |  *ეშმაკის განდევნა ემილი როუზისგან*  | *The Exorcism of Emily Rose*  | ემილი როუზი |
| 2012 | ფ |  *დაკარგული*  |  *Gone*  | შერონ ეიმსი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჯენიფერ კარპენტერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯენიფერ კარპენტერი დაარქივებული 2013-02-25 საიტზე Wayback Machine.  (ფრანგული)

სქოლიო
------

1. ↑  ჯენიფერ კარპენტერის ბიოგრაფია
2. ↑  უოლდენის თეატრი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-21. ციტირების თარიღი: 2013-02-26.
3. ↑  Alumni News. 2010 წლის მარტი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-05. ციტირების თარიღი: 2013-02-26.
4. ↑  What’s Up, Jennifer Carpenter? The Gruesome Playground Injuries Star on Not Having a Backup Plan
5. 1 2  ჯენიფერ კარპენტერი – კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა
**შერმადინ ჭკუასელი** (დ. 6 მაისი, 1904, საჭამიასერი, ჩოხატაურის რაიონი — გ. 30 ივნისი, 1978) — ქართველი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

მამამისი, კონსტანტინე ჭკუასელი ღარიბი გლეხი იყო. შერმადინს 7 დედმამიშვილი ჰყავდა. მისი პაპა გრიგოლ ჭკუასელი, ლადო აღნიაშვილის გუნდში მღეროდა. 17 წლის იყო, როცა სოფელში გუნდი ჩამოაყალიბა და კონცერტებს მართავდა. ხელმძღვანელობდა ქვემო ხეთის საკოლმეურნეო გუნდს. 1934 წელს საცხოვრებლად გადადის წითელმთაში, ეცნობა ვარლამ სიმონიშვილს და ხდება მისი მოსწავლე. 1931 წლიდან ხელმძღვანელობდა მერიის, წითელმთის, კონჭკათის, შემოქმედის საკოლმეურნეო გუნდებს.

1942 წელს, დიდი სამამულო ომის დროს, არმიაში გაწვეულმა ჭკუასელმა ჩამოყალიბა ჯარისკაცთა გუნდი. 1963 წლიდან შერმადინი ანსამბლ „დილას" შემადგენლობაშია. შერმადინ ჭკუასელი გარდაიცვალა 1978 წლის 30 ივნისს. მისი შვილი ჯემალ ჭკუასელი საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლ „ერისიონს" ხელმძღვანელობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შერმადინ ჭკუასელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჩაფი**. |

**ჩაფი** — სითხის საზომი ერთეული ფეოდალური ხანის საქართველოში. გავრცელებული იყო თითქმის ყველა კუთხეში. ქართული ისტორიული საბუთების მიხედვით ტერმინი „ჩაფი" პირველად XIII საუკუნეში შედგენილ ვანის ქვაბების შეწირულობებში მოიხსენიება. XVI საუკუნიდან იგი ფართოდ ვრცელდება მთელს საქართველოში. ივანე ჯავახიშვილის დაკვირვებით, დასავლეთ საქართველოს საბუთებში ღვინის საწყაოდ იგი უკვე XVI საუკუნეში გვხვდება, კერძოდ, 1550–1570 წლების სიგელში — აღნიშნულია, რომ ზედაშედ შეწირულია „ერთი ჩაფი ღვინო". აღმოსავლეთ საქართველოში ჩაფი მოგვიანებით იხსენიება. XVII საუკუნით დათარიღებულ მცხეთის ბოკოწინელთაგან მოცემულ სიგელში გვხვდება „ხუთი ჩაფი ტკბილი". სულხან-საბა ორბელიანი ჩაფს კოკის ნაოთხალად თვლის და მას გუერდის და დორაკის ტოლფას საწყაოდ მიიჩნევს. „ჩაფი" მოხსენიებულია ვახტანგ მეფის „დასტურლამალშიც". XIX საუკუნის მონაცემებით ჩაფი შეიცავდა 3 თუნგსა და 12-თუნგიანი კოკის მეოთხედს შეადგენდა. უფრო მოგვიანებით ჩაფს 1-თუნგიან ჭურჭლადაც მოიხსენიებენ. ეთნოგრაფიული მონაცემებით ირკვევა, რომ არსებობდა ჩაფი, რომელიც 12,3 ლიტრს იტევდა. აღმოსავლეთ საქართველოს ეთნოგრაფიულ ყოფაში სპილენძის ჩაფიც დასტურდება და ძირითადად გამოიყენება ქვევრიდან ღვინის ამოწყვის დროს. კარგად გაწყობილ მარანში, როგორც წესი საწყაო ჩაფი აუცილებელი ნივთი იყო. ივანე ჯავახიშვილის განმარტებით, ჩაფი სომხურადაც საზომს ნიშნავს, თუმცა იგი, ქართულისაგან განსხვავებით, ზოგადი ცნების აღმნიშვნელია. ამასთანავე, ეს საზომი ისეთ დროს და საქართველოს ისეთ ნაწილში შემოდის ხმარებაში, როდესაც და სადაც სომხური ტერმინის გავლენას ჯავახიშვილი ძნელად სავარაუდოდ მიიჩნევს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3   ჩაფი // ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი, თბ.: მერიდიანი, 2011, ISBN 978-9941-10-489-3.
2. 1 2 3  *ჯავახიშვილი ნ.*, ჩაფი // ივანე ჯავახიშვილი : ენციკლოპედიური ლექსიკონი / მთ. რედ. მეტრეველი რ. თბ.: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2002. — გვ. 712, ISBN 99928-929-8-6.
„**ქარი, რომელიც ქერს არხევს**" — რეჟისორ კენ ლოუჩის მხატვრული ფილმი ირლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის შესახებ. ფილმმა მიიღო ოქროს პალმის რტო.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მოქმედება ვითარდება ირლანდიაში მე-20 საუკუნის 20-იან წლებში. ირლანდია იღებს ავტონომიურ უფლებებს და ხდება განხეთქილება ირლანდიის განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. დამპყრობელთან ბძოლას ანაცვლებს სამოქალაქო და ანტიკაპიტალისტური ბრძოლა. ბარიკადების სხვადასხვა მხარეს აღმოჩნდებიან ძმები. უფროსი ძმა, ტედი, უხეში და მებრძოლი სულის ადამიანი ირლანდიური სპეცდანიშნულების რაზმის წევრი ხდება. უმცროსი ძმა, დემიენი, რომელიც ექიმობას აპირებდა, ანტიკაპიტალისტური მოძრობის ერთ-ერთი ლიდერი ხდება. ძმათა დაპირისპირება მთავრდება იმით, რომ ტედი იძულებულია, თავად აღასრულოს დემიანის დახვრეტის განაჩენი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „The Wind That Shakes the Barley" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „The Wind That Shakes the Barley" — Allmovie-ზე
* „The Wind That Shakes the Barley" — Box Office Mojo-ზე
* 

* „The Wind That Shakes the Barley" — Rotten Tomatoes
* „The Wind That Shakes the Barley" — Metacritic-ზე
16-დიუმიანი ჰაუბიცა, აშშ, 1942 წელი.
15-დიუმიანი ჰაუბიცა, 1917 წელი
**ჰაუბიცა** (გერმ. Haubitze, მისი პირველადი დანიშნულება - ქვის სროლა) — საარტილერიო იარაღის ტიპი, რომლის დანიშნულებაა დახურულ საცეცხლე პოზიციაზე იერიშის მიტანა. ჰაუბიცები შედიან საბრძოლო არტილერიის ჯგუფში, მათი კალიბრი 100 მილიმეტრი და მეტია, შედარებით მოკლე ლულა (15-30 კალიბრი), ცვალებადი ჭურვები, სროლის საკმაოდ მაღალი სიჩქარე - 0,5-1-დან 6 გასროლამდე წუთში (კალიბრიდან გამომდინარე), სროლის მანძილი 17 კმ. უმეტესი თანამედროვე ჰაუბიცები თვითმავალნი არიან, ხოლო მოძველებულ მოდელებს გააჩნიათ მექანიკური ბუქსირი.

თანამედროვე ჰაუბიცების ლულის სიგრძე არის 50 და უფრო მეტი კალიბრის, სროლის სიჩქარე 10-12 გასროლა წუთში, სროლის მანძილი 50 და მეტი კმ.

ისტორია
-------

ევროპაში პირველი ჰაუბიცა გამოჩნდა XIV საუკუნეში(იტალია, გერმანია) და მისი დანიშნულება იყო ქვის ბირთვის სროლა. ჰაუბიცა თანამედრო არმიის, დღემდე საარტილერიო იარაღის ძირითადი ტიპია.

რეკორდსმენები
-------------

მეფე-ზარბაზანი, მოსკოვის კრემლი
მსოფლიოში ყველაზე დიდი ჰაუბიცა, მოსკოვის მეფე-ზარბაზანი შეყვანილია გინესის რეკორდების წიგნში. ამ იარაღის სიგრძე 5,34 მეტრია, ლულის გარე დიამეტრი - 1200 მმ, სანიმუშო საპირე სარტყელის დიამეტრი - 1340 მმ, კალიბრი - 900 მმ, მასა - 39312 კგ. ასევე არსებობს ამ იარაღის ასლი, რომელიც მდებარეობს უკრაინის ქალაქში დონეცკში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჰაუბიცა"** ვიკისაწყობში.
**ქართული ცხრატყავა** (ლათ. Lonicera Iberica) — მცენარე ცხრატყავასებრთა ოჯახისა. ძლიერ დატოტვილი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 0,5 — 1,5 მეტრს აღწევს. ხეშეში, გაფარჩხული ყლორტები აქვს. ყვავილები მოყვითალო-თეთრია, წყვილ-წყვილად სხედან ფოთლების იღლიებში. ნაყოფი კენკრაა, კაშკაშა წითელი ფერის. ხნიერ ტოტებზე კანი თხელ ფურცლებად სძვრება და რამდენიმე ფენადაა ჩამოკიდებული (აქედანაა სახელწოდება „ცხრატყავაც"). 

იზრდება ქსეროფილურ მეჩხერ ტყეებსა და ბუჩქნარებში, მშრალსა და ხრიოკ ადგილებზე, უმეტესად მთის ქვედა და შუა სარტყელში, იშვიათად ზღვის დონიდან 2500 მეტრამდე. გავრცელებულია აღმოსავლეთ კავკასიონზე, დაღესტანში, ცენტრალურ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში, ჩრდილოეთ ირანში, ქურთისტანსა და თურქეთის სომხეთში. უხვადაა მცხეთის მიდამოების დეგრადირებულ მუხნარებსა და ჯაგნარებში. 

დეკორაციული ბუჩქია. ევროპაში დიდი ხანია შეტანილია კულტურაში. აქვს ძლიერ მკვრივი, მაგარი და ლამაზი მერქანი. იყენებენ სახარატო საქმეში.

ლიტერატურა
----------

* *ქიმერიძე კ*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 487.
**ცირა ბარბაქაძე** (დ. 29 იანვარი, 1965, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოეტი, ფილოლოგიის დოქტორი, პროფესორი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერებისა და ხელოვნების ფაკულტეტის სრული პროფესორი, სემიოტიკის კვლევითი ცენტრის დირექტორი.

ბიოგრაფია
---------

ცირა ბარბაქაძე დაიბადა 1965 წლის 29 იანვარს.

1997 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: ქართველური ენები, 2004 წელს — სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: ქართული მჭევრმეტყველების ლინგვოპრაგმატიკა.

სხვადასხვა დროს იყო: რიტორიკისა და ზოგადი ენეთმეცნიერების კათედრის გამგე, ფაკულტეტის დეკანი სულხან-საბა ორბელიანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ილიას უნივერსიტეტის სენატის წევრი. 

1996-1998 წლებში იყო ქართული საენათმეცნიერო გაზეთის — „სიტყუაი" — მთავარი რედაქტორი და გამომცემელი, 

1998-2002 წლებში — „ქართველოლოგიური ბიბლიოთეკის" სერიის პასუხისმგებელი მდივანი. 2006 წლიდან არის სამეცნიერო ჟურნალ „სემიოტიკის" მთავარი რედაქტორი და გამომცემელი. 2010 წლიდან არის სემიოტიკის ყოველწლიური სამეცნიერო კონფერენციის ორგანიზატორი.

ცირა ბარბაქაძემ სემიოტიკის კვლევით ცენტრში დააარსა სერია: „სემიოტიკური თარგმანები", რომელიც აერთიანებს შემდეგ გამოცემებს: როლან ბარტის „წერის ნულოვანი დონე", იური ლოტმანის „მოაზროვნე სამყაროთ შიგნით", ხოსე ორტეგა-ი-გასეტის „ადამიანი და ხალხი".

შემოქმედება
-----------

ცირა ბარბაქაძემ 2014 წელს გამოსცა ფენტეზის ჟანრის პირველი პოეტური კრებული, რომელშიც ქართველი ავტორები შევიდნენ.

იგი არის რამდენიმე პოეტური კრებულის ავტორი: 

* „ლექსები" (1996 წელი);
* „გამოაღეთ სარკმელი" (2003 წელი);
* „დუმილის ა(მ)ბები" (2008 წელი);
* „უცხო ქალაქი" (2011 წელი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ცირა ბარბაქაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ცირა ბარბაქაძე[*მკვდარი ბმული*]
* ცირა ბარბაქაძე — სტატიები

სქოლიო
------

1. ↑  ინტერვიუ ცირა ბარბაქაძესთან
2. ↑  ცირა ბარბაქაძე — უცხო ქალაქში
„**შეშლი მაქსი**" (ინგლ. Mad Max) — ავსტრალიური ანტიუტოპიური მოქმედებითი მედია-ფრენჩაიზი, რომლის ავტორები არიან ჯორჯ მილერი და ბაირონ კენედი. იგი დაიწყო 1979 წელს ფილმით „შეშლილი მაქსი" და გაგრძელდა სამი ფილმით – „შეშლილი მაქსი 2" (1981), „შეშლილი მაქსი 3" (1985) და „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა" (2015). პირველ სამ ფილმში მაქსის როლს ასრულებს მელ გიბსონი, ხოლო მეოთხეში – ტომ ჰარდი.

სერიის მთავარი პერსონაჟია მაქს როკატანსკი, მომავალის ავსტრალიაში პოლიციის ოფიცერი, რომელიც ცხოვრობს საზოგადოების ნგრევის პერიოდში, რომელიც, თავის მხრივ, გამოწვეულია ომებით და რესურსების კრიტიკული სიმწირით. როდესაც ბაიკერების სასტიკი რაზმი კლავს მის ცოლს და შვილს, მაქსი შურისძიების მიზნით მათ ანადგურებს და იწყებს უდაბნოებში ხეტიალს. ავსტრალიას მოიცავენ ბარბაროსები, მაგრამ მაქსი ცდილობს, დაეხმაროს ცივილიზებულ საზოგადოებას – თავდაპირველად საკუთარი ინტერესების გამო, მაგრამ მოგვიანებით უფრო იდეალისტური მიზნით.

კრიტიკოსებმა სერია დადებითად შეაფასეს. მეორე და მესამე ფილმი ყველა დროის საუკეთესო ფილმების სიებში ადგილებს იკავებენ. ფრენჩაიზმა გავლენა იქონია პოპულარულ კულტურაზე, მეტწილად – პოსტ-აპოკალიფსურ ჟანრზე, ისევე, როგორც სხვა მედიაზე – ვიდეო თამაშებზე და კომიქსებზე. 2016 წელს „მრისხანების გზა" იქცა სერიის პირველ ფილმად, რომელმაც მიიღო ოსკარი, იყო რა ნომინირებული ათ ნომინაციაში და მიენიჭა ექვსი.

სქოლიო
------

1. ↑  Goldfarb, Andrew. E3 2013: Mad Max Announced for PlayStation 4. Ziff Davis (10 June 2013). ციტირების თარიღი: 8 April 2015.
კუნძულის მდებარეობა
აერო ფოტო დასავლეთიდან
**შპიკეროოგი** (გერმ. Spiekeroog) — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, აღმოსავლეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულებს — ლანგეოოგსა (დასავლეთით) და ვანგეროოგეს (აღმოსავლეთით) შორის. მიეკუთვნება ქვემო საქსონიის მხარის ვიტმუნდის რაიონს. არსებულ ერთადერთ სოფელს ასევე შპიკეროოგი ჰქვია. 

კუნძულის ფართობი 18,25 კმ²-ია, მატერიკთან უახლოესი მანძილია 5,7 კმ. იგი ავტომობილებისგან თავისუფალია გარდა სახანძრო და რესურსების გადასაზიდი მანქანებისა. კონტინენტურ გერმანიასთან აკავშირებს ყოველდღიური საბორნე მიმოსვლა. 

სახელ „შპიკეროოგის" წარმოშობა სადავოა. თუმცა, დღეისათვის მისი მოსახლეობა დარწმუნებულია, რომ ის იტაგრმნება როგორც „საწყობი კუნძული".

მოსახლეობა
----------

2010 წლის მონაცემებით, კუნძულის მოსახლეობა 781 ადამიანს შეადგენს. 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| წელი | მოსახლეობა |
| --- | --- |
| 1990 | 676 |
| 1995 | 692 |
| 2000 | 732 |
| 2005 | 798 |
| 2010 | 781 |
|

 |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის კუნძულების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შპიკეროოგი***

* Offizielle Seite der Insel
* Spiekeroog unter geografischen Gesichtspunkten
* Gezeitenkalender
**შალვა კეღოშვილი** (დ. 1946, ხიზაბავრა, ასპინძის რაიონი) — ქართველი მსახიობი, პედაგოგი, პოეტი, ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი, მსახიობის სპეციალობით; გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ქართული ენისა და ლიტერატურის განხრით.

იგი დიდხანს მოღვაწეობდა ახალციხისა და გორის სახელმწიფო თეატრებში. იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში ჟურნალისტად მუშაობდა, ბოლოს კი პედაგოგის პროფესია აირჩია, იგი დიდხანს მოღვაწეობდა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კითხულობდა ლექციებს; 1988 წელს დაინიშნა ადიგენის რაიონის კულტურის განყოფილების გამგედ და ოცდასამი წლის განმავლობაში უძღვებოდა მისადმი მინდობილ საქმეს. ის ორი პოეტური კრებულის ავტორია: "ცოტაც დაქალდი და მერე..." (1997), "ვაზს ცრემლები ვინ სწმინდოს?" (2007).

ლიტერატურა
----------

* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა, თბ. 2021, გვ. 185-186

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შალვა კეღოშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**შეფილდ იუნაიტედი** — საფეხბურთო კლუბი, ინგლისში, სამხრეთ იორკშირის ქალაქ შეფილდში, რომელიც ასპარეზობს ინგლისური ფეხბურთის უმაღლეს დივიზიონში პრემიერლიგაში. შეფილდის ისტორია იწყება 1889 წლიდან, როდესაც შეფილდ იუნაიტედის კრიკეტის კლუბის წევრებმა ჩამოაყალაბეს საფეხბურთო კლუბი, ზედმეტსახელად ქვიათ პირები „ბლეიდს" ქალაქ შეფილდში ფოლდანის მოპოვების გამო. შეფილდი საშინაო თამაშებს მართავს ბრამალ ლეინის სტადიონზე. 

შეფილდ იუნაიტედმა ინგლისის ფეხბურთის ლიგა მოიგო 1898 წელს, ინგლისის ასოციაციის თასი 1899, 1902, 1912 და 1925 წლებში. ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში დამარცხდნენ 1901 და 1936 წლებში, ხოლო ნახევარ ფინალში გავიდნენ 1961, 1993, 1998, 2003 და 2014 წლებში. ინგლისის ლიგის თასზე ასპარეზობის უდიდესი მიღწევა იყო ნახევარ ფინალებში გასვლა 2003 და 2015 წლებში. 

შეფილდ იუნაიტედი იყო პირველი ინგლისური კლუბი რომელიც ჩამოყალიბებიდან მალევე 1892-93 წლების სეზონში დააწინაურეს, მეორე დივიზიონიდან გადავიდა პირველ დივიზიონში. 1992 წელს ინგლისის უმაღლესი პირველი დივიზიონი ოფიცლურად გაუქმდა და შეიქმნა პრემიერლიგა. პირველი სეზონის მონაწილე შეფიდიც იყო, ტურნირის პირველი გოლი შეფილდის ფეხბურთელმა ბრაიან დინმა გაიტანა, ბრამალ ლეინზე პრემეირლიგის პირველი გამარჯვებული მანჩესტერ იუნაიტედი 2-1 დამარცხდა. 

კლუბის ტრადიციულ ფომრას წარმოადგეს წითელი და თეთრი ზოლის მაისური და შავი ფერის შორტები. მათი უახლეს კონკურენტად მიიჩნევა თანაქალაქელი შეფილდ უენსდეი, ამ ორი გუნდის დაპირისპირებას მოიხსენიებენ როგორც ფოლადის დერბი.

სქოლიო
------

1. ↑  Sheffield United Football Club. sheffield.gov.uk.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 30 ოქტომბერი, 2013. ციტირების თარიღი: 12 ოქტომბერი, 2011.