**შპს „ჯ.** **თ.** **ი**. **დონის თამბაქო»** — თამბაქოს ქარხანა დონის როსტოვში, სიგარეტის ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელი რუსეთში.

ისტორია
-------

 ასმოლოვის ქარხნის შენობა 1900-1917 წლებში.
 პლაკატი "სიგარეტები" ჩვენი ბრენდი ", რომელიც რეკლამას უწევდა დონის თამბაქოს ფაბრიკის პროდუქტებს. მხატვარი პორაი-კოსიცე. დონის როსტოვი, 1927 წ.
კომპანიის ისტორია დაიწყო 1857 წელს, როდესაც ვასილი ასმოლოვმა დააარსა თამბაქოს მცირე კომპანია როსტოვში, მისი კაპიტალი 3000 რუბლს შეადგენდა, ხოლო თანამშრომელთა რაოდენობა შვიდი მუშაკით განისაზღვრებოდა. კომპანია აწარმოებდა 600 ფუთ თამბაქოს.

"ასმოლოვსკის" წაგრძელებულ სიგარეტს, რომელსაც ოქროს რგოლები ამშვენებდა, ეწეოდნენ ნიკოლოზ II და მისი კარისკაცები, რის გამოც ქარხანამ მიიღო "მისი იმპერიული უდიდებულესობის კარის მომმარაგებლის" სტატუსი.

1992 წელს, საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის დაშლის შემდეგ ,შპს „ჯ. თ. ი. დონის თამბაქოს» პრივატიზაცია მოახდინა ივან სავიდმა, რომელიც ქარხანაში 1980-იანი წლებიდან მუშაობდა. სავიდმა ქარხანას სახელწოდება შეუცვალა და "დონსკი ტაბაკი"(დონის თამბაქო) დაარქვა. 1992 წლისთვის მან შეიძინა კომპანიის აქციების 75,71% და გახდა მისი გენერალური დირექტორი, ამ თანამდებობაზე 2003 წლამდე დარჩა. 2018 წლის პირველ ნახევარში ცნობილი გახდა, რომ ივან სავიდი და მისი მეუღლე ფლობდნენ კომპანიის 100% აქციებს. 

ასმოლოვის თამბაქოს ქარხანა თანამედროვე ხელოვნების პირველ სამხრეთ-რუსულ ბიენალეზე, 2010 წ.
2005 წელს "დონის თამბაქომ" დაიწყო სიგარეტის ექსპორტი უკრაინაში, ყაზახეთში, საქართველოსა და მოლდოვაში. 2012 წელს "დონის თამბაქო" ცდილობდა თანამშრომლობის დამყარებას ჩინური თამბაქოს მწარმოებელ Hongta Tobacco Group-თან. კომპანიები აპირებდნენ ხელი მოეწერათ ხელშეკრულებისთვის, რომელიც გარანტიას მისცემდა, რომ "თამბაქო" წელიწადში გამოუშვებდა და გაყიდიდა 2 მილიარდამდე სიგარეტს რუსულ ბაზარზე ჩინელი პარტნიორისთვის.თუმცა, ერთი წლის შემდეგ თანამშრომლობა შეწყდა, რადგან კომპანიებმა ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას სადისტრიბუციო ხარჯების გაყოფასთან დაკავშირებით.  2013 წლისთვის "დონის თამბაქო" ყოველწლიურად ახორციელებდა საქონლის მთლიანი მოცულობის 20%-მდე ექსპორტს. 

10,42% -ის მფლობელი იყო "პრაიმერი დონი",  რომელიც შეიქმნა სააქციო საზოგადოება "დონის თამბაქოს" საინვესტიციო პროექტის განხორციელების შედეგად, როგორც დამოუკიდებელი იურიდიული პირი უცხოელთა მონაწილეობით თამბაქოს წარმოების დონის როსტოვის ცენტრიდან საგარეუბნო ინდუსტრიულ ზონაში გადატანის მიზნით.

ამ დროისთვის წარმოება გადატანილია მდინარე დონის მარცხენა სანაპიროზე, ლუგოვაიას ქუჩაზე 1-ლ ნომერში, ზარეჩნაიას ინდუსტრიულ მხარეში.

"დონის თამბაქოს" გაყიდვები 2014 წელს 4%-ით შემცირდა 32 მილიარდ სიგარეტამდე . კომპანიის მონაცემებით, 2014 წელს "დონის თამბაქოს"მფლობელობაში მყოფმა ორმა რუსულმა ქარხანამ (დონის როსტოვში და პერესლავ-ზალესკისში) 31,2 მილიარდი ღერი სიგარეტი გამოუშვა, რაც 11%-ით ნაკლები იყო წინა წელთან შედარებით  რუსული ბაზრის შემცირების გამო (რაც დიდწილად განპირობებულია თამბაქოს საწინააღმდეგო კანონით და თამბაქოს აქციზის ზრდით), კომპანია ზრდის ექსპორტს.

2018 წლის 16 მარტს გამოცხადდა იაპონური კომპანია "Japan Tobacco Inc"- ის განზრახვა სააქციო საზოგადოება დონის თამბაქოს შეძენის შესახებ. გარიგება დასრულდა 2018 წლის 31 ივლისს.

საწარმოს მმართველები
--------------------

* 2018 წლიდან დღემდე — - დონსკოი დიმიტრი
* 2013-2018 — რომანოვი სერგეი
* 2007 - 2012 — საპოტნიცკი, სერგეი
* 2003 - 2007 — ოსტროვერხოვა, გალინა
* 1993 - 2003 — სავიდ ივანი
* 1986 - 1993 — ბალალა, ევგენი
* 1985 - 1986 — შმიგლუკი, ვლადიმერი
* 1942 - 1970— ნოვოჰიჟინი, მიხაილი
* 1941 - 1941 — პ. კოზლოვი
* 19?? - 1941 — ზ. მასლიკი

* 1912 - 19? ? — ვიშნევსკი, კონსტანტინე
* 1881 - 1912 — ასმოლოვი, ვლადიმერი
* 1857 - 1881 — ასმოლოვი, ვასილი

თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი "თამბაქოს ქარხანა"
------------------------------------------------

სამხრეთ რუსეთის თანამედროვე ხელოვნების პირველი ბიენალეს მომზადების ეტაპზე მიღწეული იქნა შეთანხმება, რომ 1,5 ათას კვ.მ-ზე ქალაქის ცენტრში განთავსდებოდა ძველი შენობებიდან გადმოსული "დონის თამბაქოს" ქარხნის ბიენალეს სექციები „S-V-I-Z-I კავშირი" და „Waterline-" .. ცოტა მოგვიანებით გაჩნდა ინფორმაცია, რომ ძველი საწარმოს მოედნებზე შეიქმნა თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი „თამბაქოს ქარხანა" . თუმცა თანამედროვე ხელოვნების ცენტრის შექმნის ეს ინიციატივა არ გაგრძელებულა.

სქოლიო
------

1. ↑  «Донской табак», ОАО. ციტირების თარიღი: 2011-08-29
2. ↑  Ведомости. «Донской табак» решил нарастить экспорт сигарет. ციტირების თარიღი: 2015-09-21
3. ↑  РБК. Последний независимый производитель сигарет в России увеличит экспорт. ციტირების თარიღი: 2015-09-21
4. ↑  Компания Japan Tobacco завершила покупку «Донского табака» დაარქივებული 2023-05-12 საიტზე Wayback Machine. , РБК — 2018 — 1 августа
5. ↑  *Собств. корр.* Южно-российская биеннале დაარქივებული 2010-03-29 საიტზე Wayback Machine.  // www.rostov.ru. — 2010. — 23 марта.