recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მებულულე** (ლათ. Ochotona) — ძუძუმწოვართა გვარი კურდღლისნაირთა რიგისა. მებულულესებრთა ოჯახის ერთადერთი თანამედროვე გვარი. ცნობილია 30-მდე სახეობა.

მათი სხეულის სიგრძეა 12–28 სმ, მასა 170–240 გ. გარეგნულად მემინდვრიებს წააგვანან; კიდურები მოკლეა, უკანები ოდნავ გრძელი, ტერფები მოკლე. პატარა კუდი შეუმჩნეველია. ყურები მცირე ზომის, მომრგვალებული. წინა კიდურებზე 5 თითია, უკანაზე — 4. ფეხისგულები დაფარულია თმით. ბეწვი ხშირი, საკმაოდ გრძელი და რბილია. ზურგი მოწითალო ან მურაა, მუცელი უფრო ღია. ზამთარში შეფერილობა ჩვეულებრივ ღიავდება, დაჰკრავს რუხი ელფერი. ახასიათებთ გრძელი ვიბრისები, რომლებიც ზოგიერთ სახეობას სხეულის მესამედზე უფრო გრძელი აქვს.

გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ამერიკის მთებში (ალასკის ცენტრალური ნაწილიდან კალიფორნიის ცენტრალურ რაიონებსა და ნიუ-მექსიკოს შტატამდე), სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ ურალში, აზიაში ჩრდილოეთით არქტიკულ სანაპიროებამდე, აღმოსავლეთით ანადირის ყურემდე, კუნძულ ჰოკაიდოზე, კორეის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილამდე, სამხრეთით — ჩრდილოეთ ირანის, ავღანეთის, პაკისტანის, ინდოეთის, მიანმარის მთებამდე, ცენტრალური ჩინეთის მთებამდე, ტიბეტში. უპირატესად ბინადრობენ ღია ლანდშაფტებში, თითქმის ზღვის დონიდან 4000 მეტრამდე ჩრდილოეთ ამერიკაში და 6000 მეტრამდე აზიაში.

აქტიურები არიან დღის ნათელ დროს. ცხოვრობენ ოჯახურ ჯგუფებად, ზოგიერთი სახეობა — მარტოდ. ახასიათებთ ბგერებით კომუნიკაცია — წრიპინი (წრუწუნის) მსგავსი გადაძახილები. მაღალმთიანი სახეობები თავშესაფარს პოვებენ ნაპრალებში, ვაკეებსა და მთისწინეთში. თხრიან რთულ სოროებს, სიღრმეში 50 სმ-მდე, რომლებსაც მრავალი გასასვლელი აქვთ. ძილს არ ეძლევიან. ზამთრისათვის მცენარეთა მწვანე ნაწილების სახით იმარაგებენ საკვებს. მთის სახეობათა წარმომადგენლები ბალახს ქვებს შორის არსებულ ნაპრალებში აშრობენ, სტეპის სახეობები კი ერთგვარ ბულულებად აწყობენ (აქედან სახელწოდება), რომელშიც შეიძლება 60 სახეობის მცენარე შედიოდეს.

არეალის ჩრდილოეთ ნაწილში წელიწადში შთამომავლობას ერთხელ იძლევიან, სამხრეთში — 2–3-ჯერ. მაკეობა 25–30 დღე გრძელდება, შობენ 2–6 ხშირი ბეწვით დაფარულ ნაშიერს. ბუნებრივ საზოგადოებაში ზოგჯერ საკვანძო სახეობების ფუნქციას ასრულებენ. მაღალი რიცხოვნობის შემთხვევაში შესაძლოა ზიანი მიაყენონ საძოვრებს; მონღოლური მებულულე (O. pallasi) ადამიანის ბუნებრივ-კეროვანი დაავადებების გამავრცელებელია. IUCN-ის წითელი ნუსხის მიხედვით სახეობათა უმრავლესობას საფრთხე არ ემუქრება, 1 სახეობა (O. argentata) კრიტიკულ მდგომარეობაშია, 2 — საფრთხის ქვეშ.

ლიტერატურა
----------

* *Щипанов Н. А.* ПИЩУХИ // Большая российская энциклопедия. т. 26. — М. 2014. — стр. 312.

სქოლიო
------

1. ↑  pika — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მიქაელ**. |

**მიქაელი** — XII-XIII საუკუნეების ქართველი მინიატიურისტი, ე. წ. ჯრუჭის II სახარების ერთ-ერთი დამსურათებელი. 

სახარება (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1667) XII-XIII საუკუნეების ქართული ხელოვნების შესანიშნავი ძეგლია. იგი შემკულია 334 მინიატურით. ხელნაწერის დასურათებაზე რამდენიმე მხატვარს უმუშავია. უმეტესობის ვინაობა უცნობია, მაგრამ ერთ-ერთ ფურცელზე (გვერდი 180) ამოიკითეს (ს. ბარნაველი) მხატვრის სახელი "მიქაელ". მას რამდენიმე მინიატიურას აკუთვნებენ. მიქაელი ამ ხელნაწერის დამსურათებლებს შორის საუკეთესო ოსტატია. იგი სხვა მხატვრებისაგან გამოირჩევა ნათელი, მხიარული, ფერადოვანი გამით. კოლორიტი სუფთა და გამჭვირვალეა (შეფარდებები ოქრო - შავთან ან შოკოლადისფერთან, მკრთალი ოქროსფერი - წაბლისფერთან). კოლორიტის აქცენტს ქმნის სინგურის ოდნავ მოვარდისფრო ლაქა. მინიატიურების ფონი ოქროსფერია, ნიადაგი - მომწვანო-ცისფერი, ბალახი გადმოცემულია პატარა ბუჩქების სახით. მხატვარი დიდი ოსტატია ორნამენტისა, რომელიც გამოირჩევა არა მარტო ხაზების სილამაზით, არამედ ფერების დახვეწილი ჰარმონიით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 24.
**მალებოს ტბა** (ინგლ. Pool Malebo) — ტბა მდინარე კონგოზე, რომელიც ქვედა დინებაში წინ უსწრებს ლივინგსტონის ჩანჩქერებს. კოლონიამდელ დროში ერქვა *ნკუნდის ტბა* (ინგლ. Lake Nkunda), ადრე ჰენრი მორტონ სტენლის პატივსაცემად მას ასევე ერქვა *სტენლი-პული* (ინგლ. Stanley Pool).

გეოგრაფია
---------

*მალებოს ტბის* ხედი თვითმფრინავიდან კინშასასთან ახლოს
მისი სიგრძე 35 კილომეტრია, სიგანე 23 კმ, ხოლო საერთო ფართობი დაახლოებით 500 კმ²-ია. მის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს კუნძული მბამუ საერთო ფართობით 180 კმ², რომელიც ეკუთვნის კონგოს რესპუბლიკას. ტბის სიღრმე მერყეობს 3 მეტრიდან 10 მეტრამდე, წყლის დონე წლის განმავლობაში შეიძლება შეიცვალოს 3 მეტრით, საშუალოდ ზღვის დონიდან რჩება 272 მეტრ სიმაღლეზე.

ტბა მდინარე კონგოს ზედა დინების სანაოსნო მონაკვეთის დასაწყისია ქალაქებთან მბანდაკა, კისანგანი და ბანგი. ქვედა დინებაში მდინარე კონგო არ არის სანაოსნო — ჭორომების სისტემის გავლით, ცნობილი როგორც ლივინგსტონის ჩანჩქერები, მალევე ეშვება ზღვის დონემდე.

საინტერესო ფაქტები
------------------

კონგოს რესპუბლიკისა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქები (შესაბამისად ბრაზავილი და კინშასა) მდებარეობენ *მალებოს ტბის* მოპირდაპირე სანაპიროზე. ეს ორი ქალაქი მსოფლიოში ორი უახლოესი დედაქალაქებია რომისა (იტალია) და ვატიკანის შემდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მალებოს ტბა***

* Joint Operations Graphic (Air) 1:250,000, Kartenblatt SB-33-3
* Bases géographiques
* *Vie matérielle, échanges et capitalisme sur la rive méridionale du Pool du fleuve Congo (1815-1930)* დაარქივებული 2006-11-18 საიტზე Wayback Machine. , Sylvie Ayimpam, Clio en @frique, n° 18, 2006.

სქოლიო
------

1. ↑  Detailed Map of Kinshasa დაარქივებული 2006-02-14 საიტზე Wayback Machine.  (PDF of 7.5 MB)
2. ↑  Tiepolo, M. (1996) «City Profile: Brazzaville» in *Cities* v. 13, pp. 117—124
3. ↑  Brisset-Guibert, Hervé (2007) **Brazzavile petit guide historique**, in the site www.presidence.cg («palais presidentiel»)
ოქროს ჩარდახი
ოქროს ჩარდახი და მიმდებარე სკვერი
**ოქროს ჩარდახი** — იმერეთის მეფეთა რეზიდენცია ქუთაისში, მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროზე, დღევანდელი რუსთაველისა და თეთრ ხიდებს შორის.

თავდაპირველი რეზიდენციის შესახებ ცნობები მხოლოდ მოგზაურთა თხზულებებმა შემოინახა. იტალიელი მოგზაურის ამბროჯიო კონტარინის ცნობით, XV საუკუნის II ნახევარში აქ იმერეთის მეფის, ბაგრატ II-ის სასახლე იდგა. XVII საუკუნეში რუს ელჩებს, ტოლოჩანოვსა და იევლევს, სამეფო კომპექსი დახვდათ. კომპლექსის ზოგი ნაგებობა, მათი ცნობით, მეფე გიორგი III-ის (1605-1638) აშენებული და მეფე ალექსანდრე III-ის (1639-1660) შეკეთებული იყო. რეზიდენციას რამდენიმე ძირითადი ნაგებობა ჰქონდა: წმ. გიორგის კარის ეკლესია, დიდი სახლი, მცირე სახლი და სასადილო პალატი. ეზოს შუაში, დიდი ჭადრების ქვეშ, რომელთაგან ერთი დღემდეა შემორჩენილი, იდგა ჩარდახი - მაგიდა ოთხ სვეტზე დაყრდნობილი სახლინებლით. გალავნის კედელში ჩართული იყო სამრეკლო და მეფის სალაროსა და სასახლის მცველებისათვის განკუთვნილი კოშკი. 

სამეფო რეზიდენცია არაერთხელ დაზიანდა XVII ს-ში, ლევან II დადიანის თავდასხმების დროს, და 1770-იანი წლებისთვის უკვე მიტოვებული იყო. იგი ნაწილობრივ მეფე სოლომონ II-მ აღადგინა. XIX საუკუნეში რეზიდენციის ნაგებობათაგან მცირე სახლი, კარის ეკლესია და სამრეკლო იყო გადარჩენილი. 1810 წლიდან ოქროს ჩარდახი რუსეთის ხაზინის საკუთრება გახდა. 1830 წელს სამეგრელოს მთავარს, ლევან დადიანს მიაკუთვნეს, შემდეგ თუმანიშვილებმა და აკოფაშვიოლება იყიდეს. 1851 წლიდან ოქროს ჩარდახი ქუთაისის გიმნაზიის ინსპექტორის საცხოვრებლად განაწესეს. 1891 წლიდან შენობა სასწავლო უწყებამ შეიძინა გიმნაზიის თანამშრომლების ეკლესიად.

რეზიდენციის ნაგებობათაგან დღეს შემორჩენილია მხოლოდ ერთი — ე.წ. მცირე სახლი. წაგრძელებული მართკუთხა გეგმის ორსართულიანი შენობის კედლები ნატეხი და რიყის ქვითაა ამოყვანილი, წყალდიდობისგან დასაცავად გამიზნული პირველი სართული ყველა მხრიდან თაღებით არის გახსნილი (თაღები ოთხ რიგად განლაგებულ 12 ბურჯს ეყრდნობა). მეორე სართულის დიდი დარბაზის კედლებს XVI-XVII სს-ში ბატალური სცენები ამკობდა. ნაგებობა XIX საუკუნეში გადაკეთდა, ხოლო საბოლოო სახე 1960-იან წლებში მიიღო.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[1].

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოქროს ჩარდახი, saunje.ge

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
მალაქია წინასწარმეტყველი**წმინდა მალაქია წინასწარმეტყველი** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 იანვარი, ახალი სტილით - 16 იანვარი. წინასწარმეტყველი მალაქია ქრისტეს შობამდე 400-ზე მეტი წლის წინ ცხოვრობდა, როდესაც ბაბილონის სამეფო სპარსეთის მეფე კიროსმა დაიმორჩილა და იუდეველებს სამშობლოში დაბრუნების ნება მისცა. თავისი სიკეთითა და სათნოებით წინასწარმეტყველი ხალხს აოცებდა, ამიტომაც უწოდეს „მალაქია", რაც ანგელოზს, მახარებელს ნიშნავს. მალაქიას წინასწარმეტყველება ჩართულია ძველი აღთქმის კანონიკურ წიგნებს შორის. აქ იგი ამხელს იუდეველებს და წინასწარ ჭვრეტს იესო ქრისტესა და მის წინამორბედის მოსვლას და უკანასკნელ სამსჯავროს (3,1-5; 4,1-6) მალაქიას „წინასწარმეტყველთა ბეჭედს" უწოდებენ, რადგან იგი უკანასკნელი იყო იმ მართალთაგან, ვისაც უფალი წინასწარხედვით მადლს ანიჭებდა. მალაქიადან იოანე ნათლისმცემლის მოსვლამდე 400-ზე მეტი წლის განმავლობაში, საწინასწარმეტყველო სიტყვა არ გახმიანებულა ებრაელთა შორის.

ლიტერატურა
----------

„წმიდანთა ცხოვრება", ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბიბლიის წინასწარმეტყველები |
| --- |
|  |
| დიდი წინასწარმეტყველები | 
ეზეკიელი, იერემია, ესაია, დანიელი |  |
|  |
| მცირე წინასწარმეტყველები | 
აბაკუმი, აბდია, ანგია, ამოსი, ზაქარია, იოველი, იონა, მალაქია, მიქეა, ნაუმი, ოსე, სოფონია. |
|  |
| სხვადასხვა | 
მოსე, არონი, დავითი, სოლომონი, ელისე, ნათანი, გედეონი, ელია |

 |
**მიქაელ პანარეტოსი** — ტრაპიზონელი ისტორიკოსი და სახელმწიფო მოხელე.

ბიოგრაფია
---------

იყო მაღალი რანგის მოხელე ტრაპიზონის იმპერატორის, ალექსი III კომნენოსის კარზე. ჰქონდა პროტოსევასტოსის და პროტონოტარის წოდებები. XIV საუკუნის მეორე ნახევარში იგი მონაწილეობდა ტრაპიზონის იმპერიის სამხედრო და დიპლომატიურ საქმეში. 1356 წელს ახლდა მას თურქებთან ბრძოლაში, 1361 წელს კი ხალიბიაში. 1363 წელს იგი ტრაპიზონის ელჩობასთან ერთად ეწვია კონსტანტინოპოლს, რათა მოეგვარებინა დინასტიური ქორწინების საკითხი კეისარ იოანე V პალეოლოგოსის ერთ-ერთ ვაჟსა და ალექსი კომნენოსის ქალიშვილს შორის. სამეფო კარის წევრებს ახლდა საქართველოს სამეფოში. 1368 წელს გარდაეცვალა ერთი, მოგვიანებით კი მეორე შვილი.

ავტორია „ტრაპიზონის ქრონიკისა", რომელიც მოიცავს 1204-1390 წლების ამბებს. უცნობია, რა წყაროებს იყენებდა ძველი ამბების აღსაწერად, მისი თანადროული ამბები კი აღწერილი აქვს, როგორც თვითმხილველს. „ტრაპიზონის ქრონიკა" ძვირფასი წყაროა ტრაპიზონის იმპერიის შესწავლისთვის. „ტრაპიზონის ქრონიკა" ჩვენამდე ერთადერთი, XV საუკუნის ხელნაწერითაა მოღწეული.

ლიტერატურა
----------

* *ყაუხჩიშვილი, ს.*, მიქელ პანარეტოსი // ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ, ტ. VII, თბილისი: მეცნიერება, 1967. — გვ. 161-223.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:
***მიქაელ პანარეტოსი***
* The Chronicle of Michael Panaretos
* ТРАПЕЗУНТСКАЯ ХРОНИКА
**მალასპინა** (ინგლ. Malaspina Glacier) — მთისპირა მყინვარი ალასკის სამხრეთ სანაპიროზე, აშშ-ში. გაწოლილია იაკუტატისა და აისი-ბეის ყურეებს შორის. სიგრძე 45 კმ, სიგანე 65 კმ, ფართობი 3900 კმ². ყინულის სისქეა 610 მ. შექმნილია რამდენიმე მყინვარული ნაკადით, რომლებიც წმინდა ილიას მთიდან ეშვება. მყინვარის საფუძველის ნაწილი განლაგებულია ზღვის დონიდან 300 მ-ით დაბლა. ზემო სიუარდისა და ქვემო სიუარდის მყინვარებთან ერთად, რომელიც 1500–2000 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ქმნის ვეებერთელა სიუარდ-მალასპინის მთა-მყინავარულ კომპლექსს, რომელიც შედის ვრანგელ-წმინდა ილიას ეროვნული პარკის შემადგენლობაში. 1930-იანი წლებიდან მალასპინის ფართობი მცირდება, ოკეანის ნაპირიდან უკან იხევს და ტოვებს ბოლომორენულ ზვინულს, რომელიც თანდათანობით წიწვოვანი ტყით იმოსება. სახელი ეწოდა კაპიტნის — ალესანდრო მალასპინას პატივსაცემად, რომელიც ალასკის სანაპიროს შეისწავლიდა 1791 წელს.

სქოლიო
------

1. ↑  მალასპინა | უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
2. 1 2  Маласпина | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-22. ციტირების თარიღი: 2020-06-06.
3. ↑  Malaspina Glacier | Encyclopedia Britannica
**მოცულობა** (აღნიშვნა: {\displaystyle V}) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც სხეულის სივრცულ ზომას ახასიათებს. მოცულობის ერთეულია კუბური მეტრი (1 მ3). (ასევე, კუბური დეციმეტრი (1 დმ3), კუბური სანტიმეტრი (1 სმ3), კუბური მილიმეტრი (1 მმ3) და ა.შ.). 1 მ3 არის ისეთი კუბის მოცულობა, რომლის წიბოს სიგრძე 1 მეტრია. მოცულობა აღინიშნება ლათინური ასოთი - V.

მოცულობის გამოთვლა
------------------

სწორი ფორმის სხეულების მოცულობის გამოთვლა მათემატიკური ფორმულით ხდება. არასწორი ფორმის სხეულებისა და სითხეების მოცულობის გამოთვლა ხდება მენზურის საშუალებით. მის სკალას უფრო ხშირად მილიმეტრობით აგრადუირებენ. მყარი სხეულის მოცულობის გასაზომად მენზურაში სითხის გარკვეულ რაოდეენობას ასხამენ და მის მოცულობას სკალაზე აითვლიან (*V1*). შემდეგ მენზურაში მყარ სხეულსაც ჩაუშვებენ და სითხისა და სხეულის საერთო მოცულობას აითვლიან (*V2*). გასაზომი სხეულის მოცულობა გაზომილი ორი სიდიდის სხვაობის ტოლია (*V=V2-V1*).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 152-153.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4136953-1
* LCCN: sh85144330

 |
**მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის** — პოლიტიკური პარტია საქართველოში 2007-2011 წლებში.

ისტორია
-------

პარტია დაარსდა 2007 წლის აგვისტოში ნაციონალური მოძრაობის ყოფილი წევრების მიერ, თავდაცვის ყოფილი მინისტრის, ირაკლი ოქრუაშვილის მეთაურობით.

პარტიის დაარსების შესახევ ირაკლი ოქრუაშვილმა გამოაცხადა 2007 წლის 25 სექტემბერს. ყრილობა შედგა დეკემბერში. პარტიის დამფუძნებელთა შორის იყვნენ დეპუტატები: თეო ტლაშაძე, ქეთევან მახარაშვილი, კოკა გუნცაძე, გია ცაგარეიშვილი, გია თორთლაძე, დავით კოღუაშვილი ; ჟურნალისტები: ნათია ლაზაშვილი, ნანა ლეჟავა; ასევე: ლევან ნიკოლაიშვილი (თავდაცვის მინისტრის ყოფილი მოადგილე), ეკა ბესელია (ადვოკატი). თავმჯდომარედ აირჩიეს გია თორთლაძე, გენერალურ მდივნად - გიორგი ცაგარეიშვილი.

პარტია დაფუძნებისთანავე შევიდა ერთიანი სახალხო მოძრაობის ეროვნული საბჭოს შემადგენლობაში და იყო 2007 წლის ნოემბრის აქციების  თანაორგანიზატორი. ვადამდელ საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს უჭერდა ლევან გაჩეჩილაძეს. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობდა გაერთიანებუილ ოპოზიციის ბლოკის შემადგენლობაში. ბლოკმა მიიღო 17,73%,  მაგრამ უარი განაცხადა მოპოვებულ მანდატებზე. 

პარტია დატოვა ბევრმა დამფუძნებელმა, მათ შორის: გია თორთლაძემ, გიორგი ცაგარეიშვილმა (ორივემ 2008 წლის 3 მარტს), კოკა გუნცაძემ, ნინო ლეჟავამ, ნათია ლაზაშვილმა.

2009 წლის აპრილსა და მაისში პარტია იყო ერთ-ერთი ორგანიზატორი მიხეილ სააკაშვილის გადადგომის მოთხოვნით მიმდინარე საპროტესტო აქციებისა. პარტია არ მონაწილეობდა 2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში. 2011 წელს პარტიის რეგისტრაცია გაუქმდა და ის შეუერთდა ქართულ პარტიას.

სქოლიო
------

1. ↑  განცხადება პარტიის დაფუძნებაზე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-16. ციტირების თარიღი: 2007-09-26.
2. ↑  ცესკომ არჩევნების შედეგები გამოაქვეყნა
3. ↑  ოქრუაშვილის პარტიაში საკადრო ცვლილებებია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-11-26. ციტირების თარიღი: 2009-08-06.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ბეთფაყ-დალა.** |

**მირზაჩული**, **მშიერი სტეპი** (უზბეკ. Mirzacho‘l; ყაზახ. Мырзашөл) — ვაკე შუა აზიაში, უზბეკეთში, ყაზახეთსა და ტაჯიკეთში. დიდწილად ტიპური ეფემერული უდაბნოა. მდებარეობს მდინარე სირდარიის მარცხენანაპირეთში, მისი ფერღანის ხეობიდან გამოსვლის ადგილზე, თურქესტანისა და ნურათაუს ქედების დასავლეთი ნაწილის შტოქედების მთისძირში.

მირზაჩული გადაჭიმულია ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდინარე სირდარიის ხეობამდე, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით ყიზილყუმამდე. ფართობი დაახლოებით 10 ათ. კმ². სიმაღლე 230–385 მ. მდინარე სირდარიას აწყდება 6–20 მ სიმაღლის ბექით. მოსწორებულ სივრცეებს შორის ადგილ-ადგილ გვხვდება დადაბლებებიც, მათ შორის სარდობის ღრმული და სხვა. მირზაჩული განლაგებულია სირდარიის 3 ტერასაზე, რომლებიც აგებულია ლიოსისებრი თიხნარითა და ქვიშნარით, ხოლო სამხრეთ ნაწილში დროებითი ნაკადების პროლუვიური დანალექებით.

კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 27,9°C, იანვრის –2,1°С. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა აღმოსავლეთ ნაწილში დაახლოებით 240 მმ წელიწადში მკვეთრი გაზაფხულის მაქსიმუმით. თურქესტანისა და სხვა ქედების მდინარეები სარწყავადაა გამოყენებული. გრუნტული წყლები მდებარეობს მცირე სიღრმეზე. ნიადაგი დიდწილად ღია რუხი, დამლაშებული და მლაშობიანია. განვითარებულია ეფემერული და მლაშობურა უდაბნოს ლანდშაფტი.

გაზაფხულზე მოუხნავ მონაკვეთებზე ჩნდება მრავალფეროვანი ბალახეული მცენარეულობა (ისლი, თივაქასრა და სხვა), რომელიც მაისისთვის ხუნდება, რჩება ცერცვეკალა, ავშანი, მლაშობურა. მირზაჩულის ათვისება მიეკუთვნება XIX საუკუნის ბოლოს. პირველ მსოფლიო ომამდე დაიწყო საირიგაციო არხების აშენება.

სახალხო კომისარების საბჭოს 1918 წლის 17 მაისის დეკრეტით „მორწყვის სამუშაოების ორგანიზაციის შესახებ თურქმენეთში" გათვალისწინებული იყო მირზაჩულის 500 ათ. დესეტინა მიწის მორწყვა. XX საუკუნეში მის ტერიტორიაზე შეიქმნა არხების ქსელი და მირზაჩული მებამბეობის ერთ-ერთ უდიდეს რაიონად იქცა. მის ფარგლებშია ქალაქები გულისტანი და იანგიერი.

უდაბნოს ადგილობრივი სახელწოდებაა მირზაჩული, სადაც „მირზა", უზბეკურიდან — „მარზა" ითარგმნება როგორც „მიჯნა", „საზღვარი", ხოლო „ჩული" — „უწყლო სტეპი", ესე იგი „სტეპის მიჯნა". რუსულ ენაში ეს სახელწოდება თავისუფლად იყო კალკირებული როგორც „მშიერი სტეპი". უფრო ჩრდილოეთით მდებარე სხვა მშიერი სტეპისგან განსასხვავებლად, ამ სტეპის სახელწოდებას ხშირად ერთვის განსაზღვრება სამხრეთი მშიერი სტეპი.

სქოლიო
------

1. ↑  Гвоздецкий Н.А. Михайлов Н.И. Физическая география СССР. Азиатская часть, М. 1963
2. 1 2  Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М. 1960.
3. ↑  Петров М. П. Пустыни СССР и их освоение, М. — Л. 1964.
4. ↑  Освоение Голодной степи. Сб. ст. М. 1963.
5. ↑  Географические названия мира: Топонимический словарь. — М: АСТ. Поспелов Е.М. 2001.
**პეტრო კაფშუჩენკო** (ფსევდონიმი — **P. Enko**; დ. 27 სექტემბერი, 1915, სოფ. სუხაჩივკა, დღეს ქ. დნიპროს შემადგენლობაში — გ. 17 ნოემბერი, 2006, ლორენსვილი) — უკრაინელი მოქანდაკე. უკრაინაში კულტურული ფასეულობების დაბრუნების საკითხებზე ეროვნული კომისიის საპატიო წევრი (1998). მე-3 ხარისხის ორდენის „დამსახურებისათვის" კავალერი (2006). დაამთავრა დნეპროპეტროვსკის (ახლანდ. დნიპრო) სამხატვრო სკოლა (1940; ხელმძღვანელები: ოლექსი ჟირადკოვი, მ. პოგრებნიაკი). 1940–1943 წლებში მუშაობდა დნეპროპეტროვსკის თეატრების მოქანდაკედ და დეკორატორად, 1943–1945 წლებში — იძულებით სამუშაოებში, 1945–1949 წლებში — რეგენსბურგის (გერმანია) ინტერნირებულთა ბანაკში, 1949 წლიდან — ბუენოს-აირესში, 1963 წლიდან — ფილადელფიაში.

1945 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში. პერსონალური გამოფენები შედგა არგენტინაში (1959, 1963), ნიუ-იორკში (1967), სპრინგფილდში (1972), ვაშინგტონში (1973), კიევში (1996, 1998, 2000), დნეპროპეტროვსკში (2001). შემოქმედების ძირითადი მიმართულებებია დაზგური და მონუმენტური ქანდაკება, პლასტიკა; იყენებდა ბრინჯაოს, ტერაკოტას, ფაიფურს, ხეს. ნამუშევრებს ქმნიდა არგენტინული ცხოვრების სიუჟეტების მიხედვით, აგრეთვე მუშაობდა უკრაინულ თემატიკაზეც, კერძოდ კაზაკებზე და ჰოლოდომორზე. ქანდაკებები შესრულებულია რეალისტურ მანერაში, დატვირთულია სიმბოლიკით, ნეორომანტიზმით, იმპრესიონისტული და ექსპრესიონისტული ნიშნებით. ავტორია ვასილ ლიპკოვსკისა (1983) და მთავრის ცოლ ოლღას (1987) ძეგლებისა (ბაუნდ-ბრუკი, ნიუ-ჯერსი). ცალკეული ნამუშევრები ინახება უკრაინის ეროვნულ სამხატვრო მუზეუმში, უკრაინის ეროვნულ ლიტერატურის მუზეუმში, ტარას შევჩენკოს ეროვნულ მუზეუმში, კიევის ისტორიის მუზეუმში, ჰეტმანობის მუზეუმში (ყველა კიევში), შევჩენკოს ეროვნულ ნაკრძალში (ქ. კანივი, ჩერკასის ოლქი), დნიპროს სამხატვრო და ისტორიის მუზეუმებში.

დაკრძალულია ბაუნდ-ბრუკში (ნიუ-ჯერსი, აშშ).

ძირითადი ნამუშევრები
--------------------

* „ქედმოუხრელობა" (1947)
* „უკრაინის ნებისათვის" (1947)
* „მსტვინავები" (1947)
* „ნაბათი" (1947)
* „ჩანაფიქრში" (1948)
* „კაზაკი" (1948)
* „ჭორიკნები" (1954)
* „მოლოდინი" (1956)
* „მოწმე" (1960)
* „სიახლოვე" (1962)
* „მეთუნე" (1964)
* „კარმალიუკი" (1964)
* „მოგონებებში" (1965)
* „მარტოსული" (1966)
* „შესვენება მისაწევად" (1972)
* „დაკარგული იმედები" (1973)
* „ოცნებებს მიცემული" (1975)
* „მუსიკოსები" (1980)
* „უცნობში" (1983)
* „არააღიარებული" (1985)
* „უცხო ქვეყანაში" (1991)
* „ელოდებიან" (1991)
* „ორის საიდუმლო" (1991)
* „არსებობს მოსაგონარი" (1992)
* „დევნილნი" (1996)
* „სიტყვა სიმართლის შესახებ" (1996)
* „დაუვიწყარი წლები" (1998)
* „დროის მოწმენი" (1998)
* „ბოროტი ქარები" (2000)

ლიტერატურა
----------

* Царинник Г. Багатогранний скульптор // Укр. вісті. 1987, 20 верес.; Каталог персональної виставки скульптури Петра Капшученка (США). [К.] 1996;
* Блюміна І. Петро Капшученко – визнання у світі й на батьківщині // Вітчизна. 2001. № 1–2;
* Федорук О. Пластика Петра Капшученка: Альбом. К.; Нью-Йорк, 2004.

სქოლიო
------

1. 1 2  Федорук, О. К.. Капшученко Петро Савич uk. *Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс]* (2012). ციტირების თარიღი: 12 მარტი, 2023
**მებოსტნეობა** — მემცენარეობის დარგი სოფლის მეურნეობაში, რომელიც დაკავებულია კულტივაციის ტექნოლოგიის გაუმჯობესებით და დანერგვით ღია და დახურულ გრუნტებზე ბოსტნეული და ბაღჩეული კულტურების მოსავლის მოყვანით სელექციისა და მეთესლეობის გამოყენებით.

ბოსტნეული ბაზარში

ძირითადი აგროტექნიკური ღონისძიებები, რომლებიც გამოიყენება ბოსტნეული კულტურების მოსავლიანობის ასამაღლებლად: ყველაზე უფრო პროდუქტიული ჯიშების და ჰიბრიდების ხარისხიანი სათესლე მასალის გამოყენება, სწორი დათესვა-დარგვა კულტურების მონაცვლეობით, მორწყვა, ორგანული, მინერალური, ბიოლოგიური და სხვა სასუქების და დამცავი საშუალებების ნაყოფიერი გამოყენება მწერებისგან და სასოფლო-სამეურნეო მცენარეულობის მავნებლებისაგან.

მებოსტნეობა — სოფლის მეურნეობის დარგია, რომელიც დაკავებულია ბოსტნეულის მოყვანით, ასევე გადამამუშავებელი წარმოებისათვის. როგორც მეცნიერება მებოსტნეობა დაკავებულია ბოსტნეული მცენარეების მორფობიოლოგიური თავისებურებების და მათი მოყვანის, სელექციის შესწავლით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* World Vegetable Center (AVRDC) — Shanhua, Taiwanდაარქივებული 2021-01-12 საიტზე Wayback Machine.  Alleviates poverty and malnutrition in the developing world through the increased production and consumption of safe vegetables.
* Olericultureდაარქივებული 2010-03-09 საიტზე Wayback Machine.  Focusses on all aspects of cultivating and producing vegetables.
* Tropical Horticultureდაარქივებული 2016-10-14 საიტზე Wayback Machine.  Provides information on olericulture in tropical regions.
* Pomology Provides information on fruit cultivation and production.

სქოლიო
------

1. ↑  *მთ. რედ. ა. მ. პროხოროვი*, დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია, მოსკოვი: საბჭოთა ენციკლოპედია, 1974. — გვ. 273.
**პეტრონილა არაგონელი** (ესპ. Petronila de Aragón; დ. 29 ივნისი, 1139 — გ. 15 ოქტომბერი, 1173) — არაგონიის დედოფალი 1157-1164 წლებში. არაგონის მეფის რამირო II-ისა და მისი ცოლის აგნესა აკვიტანიელის შვილი. 1164 წელს უარყო ყველა ტიტული ალფონსო II-ს სასარგებლოდ.

ბიოგრაფია
---------

ალფონსო I დამპყრობელი გარდაიცვალა 1134 წლის 7 სექტემბერს ომში ალმორავიდებთან დამარცხების შემდეგ ფრაგთან სიახლოვეს, ისე რომ არ დაუტოვებია მემკვიდრე. ანდერძის თანახმად სამეფოს კარზე უნდა ასულიყო სამხედრო-რელიგიური ორდენის იოანიტებისა და ტამპლიერების ეპისკოპოსი, მისი ძმა რამირო, რომელიც კიდეც აირჩიეს არაგონის მეფედ.

რამირო II-მ 1135 წელს ცოლად შეირთო აგნესა დე პუატუ. ამ ქორწინებიდან 1136 წლის 29 ივლისს დაიბადა პეტრონილა. თავიდან რამირო II-ს უნდოდა იგი გაეთხოვებინა სანჩო კასტილიელზე და დადო მასთან ხელშეკრულება. ამ ხელშეკრულების თანახმად რამირო ინარჩუნებდა სიუზერენიტეტს სარაგოსას სახელმწიფოზე. ალფონსოს მიზანი იყო ლეონის, კასტილიისა და არაგონის გაერთიანება.

მაგრამ, ეს ალიანსი არაგონიის მმართველებისა და ნავარიის მეფის გარსია IV-ის წინააღმდეგობას წააწყდა.

ერთი წლის შემდეგ 1137 წლის 11 აგვისტოს რამირო II და რამონ ბერენგერმა რომელიც ბარსელონის საგრაფოს ხელმძღვანელობდა ხელი მოაწერეს საქორწინო ხელშეკრულებას რომლის თანახმადაც პრინცესა პეტრონილა ხდებოდა გრაფის საცოლე რამირო მეორე წავიდა მონასტერში თუმცა შეინარჩუნა მეფის ტიტული. მისი ცოლი აგნესა კი დაბრუნდა აკვიტანიაში.

პეტრონილა გაემგზავრა ბარსელონაში, მისი ქორწილი რამირო ბერენგერთან დიდი ზარზეიმით აღნიშნეს 1150 წელს როდესაც ის გახდა 14 წლის.

1162 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ პეტრონილა ორი წლის განმავლობაში რჩებოდა ტახტის მმართველი. მან 1164 წელს უარყო ყველა თავისი ტიტული თავისი შვილის სასარგებლოდ. იგი აღარ გათხოვილა და ცხოვრობდა ჩვეულებრივი ცხოვრებით.

პეტრონილა არაგონელი გარდაიცვალა 1173 წლის 15 ოქტომბერს იგი დაკრძალეს ბარსელონის საკათედრო ტაძარში.

პეტრონილას ერთადერთი მეუღლე იყო რამონ ბერენგერი ბარსელონის გრაფი, რომელიც მასზე 20 წლით უფროსი იყო, მათი ქორწილი შედგა 1150 წელს ლერიდაში. ამ ქორწინებიდან დაიბადა 5 შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არაგონი. *რეკონკისტა*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-19. ციტირების თარიღი: 2013-01-10.
* არაგონი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
არაგონის  მეფეები |
| --- |
|  |
| ხიმენესების დინასტია | 
* რამირო I
* სანჩო I
* პედრო I
* ალფონსო I
* რამირო II
* პეტრონილა არაგონელი
 |  |
|  |
| ბარსელონის დინასტია | 
* ალფონსო II
* პედრო II
* ხაიმე I
* პედრო III
* ალფონსო III
* ხაიმე II
* ალფონსო IV
* პედრო IV
* ხუან I
* მარტინი
 |
|  |
| ტრასტამარის დინასტია | 
* ფერდინანდ I
* ალფონსო V
* ხუან II
* ფერდინანდ II
* ხუანა I
 |
|  |
| ჰაბსბურგები | 
* ფილიპე I
* კარლოს I
* ფილიპე II
* ფილიპე III
* კარლ II
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 1047470497
* VIAF: 306293776
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 306293776

 |
**პრეტენდენტთა IX ტურნირი. 6-16 ოქტომბერი 1990. ბორჯომი**

ბორჯომში რვა მოჭადრაკე შეიკრიბა. აქ იყვნენ წინა პრეტენდენტთა ციკლის ფინალისტები და საზონათშორისო ტურნირების ექვსი გამარჯვებული. ტურნირი ერთ წრედ ჩატარდა და ერთგვარად უკმარისობის გრძნობა დატოვა. თითოეულ პარტიას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ტურნირის ბოლო ტურამდე ქართველ მოჭადრაკეებს გამარჯვების მშვენიერი შანსები ჰქონდათ, მაგრამ ბოლო ტურში ნანა იოსელიანიც (სიე ძიუნთან) და ნონა გაფრინდაშვილიც (ალისა მარიჩთან) დამარცხდნენ და საბოლოოდ სტუმრებმა, ალისა მარიჩმა და სიე ძიუნმა გაიმარჯვეს.

| ა | მოჭადრაკე | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | ქ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | სიე ძიუნი | ჩინეთის დროშა | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 | = | 4,5 |
| 2 | ალისა მარიჩი | 0 | იუგოსლავიის დროშა | 1 | = | 1 | = | 1 | = | 4,5 |
| 3 | ალისა გალიამოვა | 1 | 0 | რუსეთის დროშა | 0 | 1 | 1 | = | = | 4 |
| 4 | ნანა იოსელიანი | 0 | = | 1 | საქართველოს დროშა | = | = | = | 1 | 4 |
| 5 | ნონა გაფრინდაშვილი | 0 | 0 | 0 | = | საქართველოს დროშა | 1 | 1 | 1 | 3,5 |
| 6 | ელენა ახმილოვსკაია | 0 | = | 0 | = | 0 | აშშ-ის დროშა | 1 | 1 | 3 |
| 7 | ქეთევან კახიანი | 1 | 0 | = | = | 0 | 0 | საქართველოს დროშა | = | 2,5 |
| 8 | ელიშკა კლიმოვა-რიჰტეროვა | = | = | = | 0 | 0 | 0 | = | ჩეხოსლოვაკიის დროშა | 2 |

**პრეტენდენტთა ფინალური მატჩი.**

**თებერვალი 1990 ბელგრადი, პეკინი სიე ძიუნი - ალისა მარიჩი 4,5 - 2,5**

მატჩი, რომელიც ბელგრადსა და პეკინში გაიმართა, ჩინელი მოჭადრაკის გამარჯვებით დასრულდა. ბოლო ხანებში ჩინელთა წინსვლა საგრძნობი იყო და მათ შემდგომშიც არაერთხელ დაამტკიცეს თავისი ძალა, მაგრამ მაშინ ბორჯომში მოკლე დისტანციამ აშკარად ხელი შეუწყო სიე ძიუნისა და მარიჩის გამარჯვებას.

| ა | მოჭადრაკე | ქვეყანა | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | ქ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | სიე ძიუნი | ჩინეთის დროშა | 1 | = | 0 | 1 | = | = | 1 | \* | 4,5 |
| 2 | ალისა მარიჩი | იუგოსლავიის დროშა | 0 | = | 1 | 0 | = | = | 0 | \* | 2,5 |
**მოსამართლე** — სახელმწიფო მოსამსახურე, რომელსაც მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება, მოისმინოს და გადაწყვიტოს საქმეები სასამართლოში.

მოსამართლე საქართველოში
-----------------------

საქართველოში სასამართლო ხელისუფლებას ახორციელებენ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო და საქართველოს საერთო სასამართლოები.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლე შეიძლება იყოს საქართველოს მოქალაქე 35 წლის ასაკიდან, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება, სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ ათი წლის გამოცდილება და გამორჩეული პროფესიული კვალიფიკაცია. საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლე არ შეიძლება იყოს პირი, რომელსაც ადრე ეკავა ეს თანამდებობა. საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობაზე განწესების ვადაა ათი წელი.

საქართველოს საერთო სასამართლოს მოსამართლე შეიძლება იყოს საქართველოს მოქალაქე 30 წლის ასაკიდან, თუ მას აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება არანაკლებ მაგისტრის ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხით/უმაღლესი განათლების დიპლომით და სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ ხუთი წლის გამოცდილება. საერთო სასამართლოს მოსამართლე თანამდებობაზე განწესდება უვადოდ, თუმცა 65 წლის ასაკის მიღწევამდე.

მოსამართლე თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და ემორჩილება მხოლოდ კონსტიტუციასა და კანონს. რაიმე ზემოქმედება მოსამართლეზე ან ჩარევა მის საქმიანობაში გადაწყვეტილების მიღებაზე ზეგავლენის მიზნით აკრძალულია და ისჯება კანონით. არავის აქვს უფლება მოსთხოვოს მოსამართლეს ანგარიში კონკრეტულ საქმეზე. ბათილია ყველა აქტი, რომელიც ზღუდავს მოსამართლის დამოუკიდებლობას. მოსამართლე ხელშეუხებელია. დაუშვებელია მისი სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის, მანქანის ან პირადი გაჩხრეკა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, ხოლო საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის შემთხვევაში — საკონსტიტუციო სასამართლოს თანხმობის გარეშე. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს შესაბამისად იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს ან საკონსტიტუციო სასამართლოს. თუ შესაბამისად იუსტიციის უმაღლესი საბჭო ან საკონსტიტუციო სასამართლო არ მისცემს თანხმობას, თავისუფლებაშეზღუდული მოსამართლე დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სასამართლო
* მაგისტრატი მოსამართლე
* საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო
* საქართველოს საერთო სასამართლოები

ლიტერატურა
----------

* *საქართველოს კონსტიტუცია*.
* *„საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონი*.
* *„საერთო სასამართლოების შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონი*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდი
* საქართველოს საერთო სასამართლოების ვებგვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კონსტიტუციის 59-ე მუხლის პირველი პუნქტი.
2. ↑  საქართველოს კონსტიტუციის მე-60 მუხლის მე-2 პუნქტი.
3. ↑  საქართველოს კონსტიტუციის 63-ე მუხლის მე-6 პუნქტი.
4. ↑  „საერთო სასამართლოების შესახებ" საქართველოს ორგანული კანონის" 34-ე მუხლის პირველი პუნქტი და 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ" ქვეპუნქტი.
5. ↑  საქართველოს კონსტიტუციის 63-ე მუხლის პირველი პუნქტი.
6. ↑  საქართველოს კონსტიტუციის 63-ე მუხლის მე-2 პუნქტი.
აღწერის პლაკატი
**მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერა 1926** — საბჭოთა კავშირის მოსახლეობის პირველი საყოველთაო აღწერა, ჩატარებული 1926 წელს.

ისტორია
-------

1926 წლის მოსახლეობის საკავშირო აღწერა ჩატარდა 17 დეკემბერს. ეს იყო პირველი საკავშირო აღწერა, რომელმაც მოიცვა ქვეყნის ყველა დასახლებული პუნქტი. აღწერა წარმოებდა გამოკითხვის მეთოდით. 

აღწერას ხელმძღვანელობდნენ ვ. მიხაილოვსკი და ო. კვიტკინი. აღწერის შედეგების დამუშავება დასრულდა 1932 წლის 1 სექტემბერს.

აღწერის ძირითადი ფორმები იყო: პირადი ფურცელი, ოჯახის ბარათი (მხოლოდ ქალაქის მოსახლეობისათვის), საკუთრების უწყისი. აღწერის პროგრამა შედგებოდა 14 პუნქტისა და ქვეპუნქტებისაგან: სქესი, ასაკი, ნაციონალობა, მშობლიური ენა, დაბადების ადგილი, აღწერის ადგილას ცხოვრების პერიოდი, ოჯახური მდგომარეობა, განათლება, ფიზიკური მდგომარეობა, ფსიქიკური ჯანმრთელობა, საქმიანობის სფერო, უმუშევრობის ხანგრძლივობა, შემოსავლის წყარო. ამის გარდა საოჯახო ბარათში ინიშნებოდა ოჯახის შემადგენლობა, ცოლ-ქმრული კავშირის ხანგრძლივობა და ცხოვრების პირობები.

აღწერა დაიწყო 17 დეკემბერს და მიმდინარეობდა 2 კვირა სოფლებში და ერთი კვირა ქალაქებში. წინასწარი შედეგები გამოქვეყნდა 1927-1929 წლებში, ხოლო საბოლოო მონაცემები კი 56 ტომად 1928-1933 წლებში გამოცა.

წინასწარი შედეგები
------------------

წინასწარი მონაცემებით საქართველოს სსრ-ს მოსახლეობა შეადგენდა 2,617,492 კაცს (ფშავ-ხევსურეთის და როკის გარდა), აქედან კი აფხაზეთის — 198.596 კაცს, აქედან: 

| ქალაქი, მაზრა | კაცი | ქალი | სულ |
| --- | --- | --- | --- |
| ქ. სოხუმი | 9,867 | 10,165 | **20,032** |
| ქ. ოჩამჩირე | 1,714 | 1,576 | **3,290** |
| ქ. გუდაუთა | 1,820 | 1,790 | **3,610** |
| ქ. გაგრა | 1,948 | 1,711 | **3,659** |
| *სულ* | *15,349* | *15,242* | ***30,591*** |
|  |  |  |  |
| გაგრის მაზრა | 3,436 | 2,866 | **6,302** |
| გუდაუთის მაზრა | 14,167 | 12,974 | **27,141** |
| სოხუმის მაზრა | 28,533 | 26,748 | **55,281** |
| კოდორის მაზრა | 14,800 | 14,325 | **29,125** |
| გალის მაზრა | 25,450 | 24,706 | **50,156** |
| *სულ* | *86,386* | *81,619* | ***168,005*** |
|  |  |  |  |
| **სულ** | **101,735** | **96,861** | **198,596** |

საბოლოო შედეგები
----------------

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ethnic composition, all communes: 1926 census
* Всесоюзная перепись населения 17 декабря 1926 г. — М, 1927—1929. — 10 т.
* Подробные данные по национальному составу населения РСФСР
* Подробные данные по национальному составу населения СССР

სქოლიო
------

1. ↑  газ. «Советская Абхазия», №9 (1576), 13 январь, 1927
2. ↑  газ. «Советская Абхазия», №7 (1574), 11 январь, 1927

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა |
| --- |
|  |
| რუსეთის იმპერია | 
1897 |
|  |
| საბჭოთა კავშირი | 
19221 • 1926 • 19372 • 1939 • 1959 • 1970 • 1979 • 1989 |
|  |
| საქართველო | 
2002 • 2014 |
|  |
| 
1 საქართველოს ქალაქთა მოსახლეობის აღწერა • 2 ოფიცილურად ცნობილ იქნა „დეფექტურად" |

 |
**მოსიაშვილი** — ქართული გვარი. გვარის ფუძეა მამაკაცის საკუთარი სახელი მოსია.

1803 წელს ეგნატე თუმანიშვილის მიერ თბილისის სამოქალაქო პოლიციაში მიცემულ არზაში მჩითავი მოსიაშვილი მოიხსენიება. 1826 წელს, ზარიძე ნათლავს მოსიაშვილის შვილს — სოლომონს. მიმრქმელი იყო ნინია ბაჩაშვილის მეუღლე — ელისაბედი. მოსიაშვილები ცხოვრობენ აჭარის რაიონის სოფელ ქედაში.

საქართველოში 2013 წლის მარტის მონაცემებით 2 228 მოსიაშვილი ცხოვრობს: თბილისში — 440, ხაშურში — 270, თელავში — 242, საჩხერეში — 140. არიან სხვაგანაც.

მოსე (ძველი ებრაული) „წყლიდან ამოყვანილი (გადარჩენილი)". ეს სახელი ერქვა ებრაელთა სჯულმდებელს, რობელიც ბიბლიური გადმოცემით, მდინარე ნილოსში მცურავ აკვანში იპოვნეს და ეგვიპტის დედოფალმა იშვილა. სხვაგვარი განმარტებით, ეს სახელი ძველეგვიპტურია და ნიშნავს „ბავშვს". მისი ქართული ფორმაა მოშე, აღმოსავლური — მუსა. მისგან წარმოქმნილია გვარები: მოსაშვილი, მოსეშვილი, მოსიაშვილი, მოსიძე, მოსია, მოსიავა, მოსიშვილი, მოშიაშვილი და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როგორ წარმოიშვა ქართული გვარ-სახელები — მოსიაშვილები
**რაიმონ II ტრიპოლელი** (ფრანგ. Raymond II de Tripoli; ლათ. Raimundus) — ტრიპოლის გრაფი 1137-1152 წლებში.

რაიმონი იყო პონს ტრიპოლელის და სესილია ფრანგის ვაჟი. 1137 წელს იქორწინა ჰოდირნა ტრიპოლელზე, ბალდუინ II-ის ქალიშვილზე. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ მიიღო მისი მემკვიდრეობა. იგი ესწრებოდა ბრძოლას, სადაც პონსი დაიღუპა. მან ამ მარცხის მთავარ მიზეზად სირიელი ქრისტიანების ღალატი დაასახელა. ამიტომაც ბევრი მათგანი შეიპყრო და სასტიკად დასაჯა.

ერთი წლის შემდეგ, ალეპოსა და მოსულის ათაბაგმა ზანჯიმ ალყა შემოარტყა ბარინის ციხეს, რომელიც ტრიპოლის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. რაიმონმა დასახმარებლად ფულკ იერუსალიმელს მოუწოდა, მაგრამ ზანჯიმ ისინი დაამარცხა და რაიმონი დაატყვევა. მან განაგრძო ალყა, მაგრამ დაიწყო მოლაპარაკებები მოწინააღმდეგეებთან, რადგან შეიტყო ჟოსლენ II-ის, რაიმონ ანტიოქელის და იოანე II-ის ანტიოქიაში ყოფნის ამბავი. საბოლოოდ მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ციხე ზანჯის ჩაბარდებოდა რაიმონის გათავისუფლების სანაცვლოდ.

1142 წელს რაიმონმა ჰოსპიტალიერებს გადასცა კრაკ-დე-შევალიე და მრავალი პატარა ციხე, და ისინი ტრიპოლის სამხედრო ძალად გამოაცხადა. ჰოსპიტალიერები დიდი ხნის მანძილზე იცავდნენ ტრიპოლის საგრაფოს აღმოსავლეთ საზღვრებს მუსლიმებისგან.

რაიმუნდი 1152 წელს მოკლა ორმა დაქირავებულმა მკვლელმა, სავარაუდოდ მისი ცოლის დავალებით.

ლიტერატურა
----------

* Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem*. Cambridge University Press, 1952.
* William of Tyre, *A History of Deeds Done Beyond the Sea*, trans. E.A. Babcock and A.C. Krey. Columbia University Press, 1943.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტრიპოლის გრაფები |
| --- |
|  |
| 
* რაიმონ I
* ალფონსო I
* გიიომ იორდანი
* ბერტრან ტულუზელი
* პონს ტრიპოლელი
* რაიმონ II
* რაიმონ III
* რაიმონ IV
* ბოემონდ I
* ბოემონდ II
* ბოემონდ III
* ბოემონდ IV
* ლუსია
 |  |

 |
**მიგმატიტი** (ბერძნ. — mígma, ნათ. ბრ. mígmatos — ნარევი) — არაერთგვაროვანი, შერეული ქანი, რომელიც შედგება შემცველი მელანოკრატული მეტამორფული ქანისა და კვარციან-მინდვრისშპატიანი ან გრანიტის ძარღვებისაგან. მიგმატიტი წარმოიქმნება ქანებში ნივთიერების გარედან შეტანის ან მეტამორფული ქანების ნაწილობრივი დნობის შედეგად. ცნობილია მიგმატიტის სხვადასხვა მორფოლოგიური სახე: შრეებრივი მიგმატიტი (შემცველი ქანის შრეებრიობის ან ფიქლებრიობის თანხმობით ორიენტირებული ძარღვებით), აგმატიტი (ბრექჩიისებრი მიგმატიტი), პტიგმატიტი (ნაოჭა ძარღვებით) და სხვა. მიგმატიტი ფართოდ არის გავრცელებული ძველ გრანიტულ-გნაისურ კომპლექსებში. ქიმიური და ფიზიკური თვისებების მიხედვით მიგმატიტი სხვადასხვაგვარია. ტერმინი „მიგმატიტი" შემოიტანა ფინელმა გეოლოგმა იაკობ სედერჰოლმმა 1907 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიგმატიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ყველაფერი გეოლოგიის შესახებ — მიგმატიტი (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* *შენგელია დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 677.
**მიშელ მორგანი** (ფრანგ. Michèle Morgan) (დ. 29 თებერვალი, 1920, ნელი-სურ-სენი, საფრანგეთი — გ. 20 დეკემბერი, 2016) — ფრანგი კინომსახიობი. ფრანგული კინოსა და ჰოლივუდის წამყვანი მსახიობი 3 ათწლეულის მანძილზე. XX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი ფრანგი ქალი მსახიობი. მიღებული აქვს კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. 1992 წელს ფრანგულ კინოში შეტანილი წვლილისთვის სეზარის საპატიო ჯილდო გადაეცა.

ბიოგრაფია
---------

სიმონა რუსელი (ფრანგ. Simone Renée Roussel) მხოლოდ თხუთმეტი წლისა იყო როდესაც ფსევდონიმად მიშელ მორგანი მიიღო. რენე სიმონის კურსების ადრე დამთავრების გამო 1935 წელს უკვე ეკრანებზე გამოჩნდა. მან ითამაშა რამდენიმე ფილმში: „მადმუაზელ მოცარტი", „პარიზული ცხოვრება", „მაიერლინგი". მისმა ბავშვურმა აღნაგობამ, ნამზა სახემ უზარმაზარმა ნათელმა თვალებმა განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო. 

მარკ ალეგრეს „დოყლაპიასა" და „ქარიშხალში" მონაწილეობის მიღების შემდეგ, მან თავისი ნიჭის დრამატიზმში გამოვლენა დაიწყო. 1938 წელს „ნისლიანმა სანაპირომ" დიდი ოვაციები დაიმსახურა, პრემიერის შემდეგ. ქალის როლს ფილმში სწორედ მიშელ მორგანი ასრულებდა. ახალგაზრდა მსახიობის კარიერას ომმა შეუშალა ხელი, „ნისლიანი სანაპიროს" შემდეგ რამდენიმე ფილმში მოასწრო მონაწილეობის მიღება. შემდეგ მსახიობებთან და რეჟისორებთან ერთად ოკუპირებული პარიზიდან ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა.

მიშელისთვის ამერიკაში ყოფნა მარტივი არ ყოფილა, ერთი სული ჰქონდა საფრანგეთში როდის დაბრუნდებოდა. მიშელი ამერიკაში ყოფნის შესახებ: „სულ მეჩვენებოდა, რომ უსარგებლო საქმიანობას ვეწეოდი. ცუდ სურათებში ვმონაწილეობდი, ცუდ როლებს ვთამაშობდი. მხოლოდ ერთი სურვილი მქონდა — საფრანგეთში დაბრუნება". 1946 წელს ეს სურვილიც აუხდა. მან მიატოვა ამერიკაში ქორწინება, პროდიუსერებთან დადებულიო კონტრაქტები, ამერიკული ფილმები. 

მიშელ მორგანმა კვლავ დაიბრუნდა პირველი მსახიობი ქალის ტიტული. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე ფილმში „პასტორალური სიმფონია" მონაწილეობის მიღების შედეგად დაიმსახურა დიდი საერთაშორისო პრემია კანის კინოფესტივალზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

ამერიკაში ყოფნის დროს ის დაქორწინდა ვილიამ მარშალზე, ისინი 1984 წელს განქორწინდნენ. მისგან ჰყავდა ვაჟი მაიკ მარშალი. მიშელი შემდეგ ფრანგ მსახიობზე ანრი ვიდალზე დაქორწინდა, რომელთან ერთადაც მის გარდაცვალებამდე, 1959 წლამდე იყო. 2006 წლამდე ცხოვრობდა გერალდ ოურთან მსახიობთან, რეჟისორთან და მწერალთან ერთად.

29 თებერვალს დაბადების გამო მსახიობს მხოლოდ 24 დაბადების დღე ჰქონდა გადახდილი.

ერთხელ მიშელ მორგანს ჰკითხეს: „რას უსურვებდით საკუთარ თავს?" მან უპასუხა: „ისეთ მხიარულსა და აზრიან კომედიაში მონაწილეობას, რომელიც ხალხს სიხარულს მიანიჭებს."

სქოლიო
------

1. ↑  „Décès de la comédienne Michèle Morgan". *Le Figaro*. 20 December 2016. ციტირების თარიღი: 21 December 2016.
**მიშელ პეტრუჩიანი** (miʃɛl pɛtʁutʃani; დ. 28 დეკემბერი, 1962, ორანჟი, საფრანგეთი — გ. 6 იანვარი, 1999, ნიუ-იორკი, აშშ) — ფრანგი ჯაზ–პიანისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა საფრანგეთში, ორანჟში, 1962 წლის 28 დეკემბერს, იტალიურ-ფრანგულ ოჯახში, მამა, ტონი უკრავდა გიტარაზე, ძმა ლუი - ბას-გიტარაზე.

მიშელს დაბადებიდანვე ჰქონდა მემკვიდრეობითი დაავადება - სუსტი, განუვითარებელი სხეული, მხოლოდ ხელის მტევნები ჰქონდა ჩვეულებრივად განვითარებული. 

კარიერის დასაწყისში მამას და ძმას იგი თავად დაჰყავდათ, რადგან მიშელს არ შეეძლო დამოუკიდებლად გადაადგილება. ადრეული ასაკიდან უკრავდა ფორტეპიანოზე და ყოველთვის იყო გატაცებული ჯაზით.

მიშელ პეტრუჩიანიმ პირველ კონცერტი გამართა 13 წლის ასაკში - ეს იყო მძიმე პერიოდი მის ცხოვრებში, ვინაიდან, ყველაფერთან ერთად, უნდა შეემუშავებინა თავისებური ტექნიკა, რადგან სიმაღლის გამო ვერ იყენებდა პედლებს. შემდგომში, ამ ტექნიკის გამომუშავებით, იგი საერთოდ არ იყენებდა პედალს. 

1982 წელს მიშელი საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში, სადაც მისი, როგორც მუსიკოსის, წარმატებული კარიერა დაიწყო. 1886 წელს მან ჩაწერა პირველი ალბომი. სხვადასხვა დროს იგი გამოდიოდა სცენაზე ცნობილ ამერიკელ ჯაზ-მუსიკოსებთან ერთად. 1994 წელს პარიზში მას გადასცეს ღირსების ორდენი. 

გარდაიცვალა 1999 წლის 6 იანვარს, ფილტვების დაავადებით. დაკრძალულია პარიზში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიშელ პეტრუჩიანი***

* გერმანული საიტი დაარქივებული 2017-05-26 საიტზე Wayback Machine.
* მოყვარულების საიტი დაარქივებული 2021-05-09 საიტზე Wayback Machine.
* 

* მიშელ პეტრუჩიანი — Find a Grave-ზე
პერიკლე
**პერიკლე** (დ. დაახლ. ძვ. წ. 494 - გ. ძვ. წ. 429) — ათენის პოლიტიკური მოღვაწე. დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, ცნობილი ორატორი და სარდალი. ძვ. წ. 444 წელს, თუკიდიდეს დამხობის შემდეგ განაგებდა ქვეყანას, ძვ. წ. 445 წელს დაიმორჩილა ევბეია, ხოლო 440 წელს — სამოსი. პერიკლემ თავის გარშემო შემოკრიბა საბერძნეთის წამყვანი კულტურის მოღვაწენი და არაერთ დიდ საქმეს დაადგეს თავი, სწორედ მისი მმართველობის ხანაში ათენმა მიაღწია ეკონომიკური და კულტურული განვითარების პიკს (პერიკლეს ხანა).

მიეკუთვნებოდა ალკმეონიდთა არისტოკრატიულ გვარს, მაგრამ იზრდებოდა დემოკრატთა გარემოცვაში. მიიღო დიდებული განათლება. თავისი ათლეტური აღნაგობის, არისტოკრატობისა და მშვიდი, გაწონასწორებული ხასიათის გამო პერიკლეს „ოლიმპიელს" უწოდებდნენ. იგი 15 წელი (ძვ. წ. 444-429 წწ.) უცვლელად იყო ათენის სტრატეგოსი, მართავდა პრინციპით: „ჩვენ ვქმნით დროის მცირე მონაკვეთში, მაგრამ არა დროის მცირე მონაკვეთისათვის".

პერიკლეს ხანა
-------------

პერიკლეს სახელთან არის დაკავშირებული მრავალი რეფორმა, რომლებმაც ხელი შეუწყო ათენის სახელმწიფოს წყობილების დემოკრატიზაციას. გააუქმა ქონებრივი ცენზი სახელმწიფო სამსახურისთვის, დააწესა ჯამაგირი (დიეტა) და ამით სახელმწიფო მართვა-გამგეობაში უღარიბესი ფენებიც ჩააბა. გააფართოვა სახელმწიფო კრების (ეკლესია) უმაღლესი საკანონმდებლო უფლებანი. მანამდე არსებული ღია ხმის მიცემის (ქეიროტინია) გვერდით საარჩევნო ფორმად შემოიღო კენჭისყრა. თეატრალურ სანახაობებზე დასასწრებად ღარიბთათვის დააწესა სახელმწიფო ხაზინიდან ფულის გაცემა (თეორიკონი). სანახაობებისა და მისტერიების ხარჯები დააკისრა მდიდარ მოქალაქეებს (ლიტურგია). უმიწაწყლო გლეხობას ასახლებდა საგანგებოდ გამოყოფილ მიწებზე (კლერუქია). პერიკლეს დროის ათენს უწოდებდენ „საბერძნეთს საბერძნეთში". ამ ეპოქაში მოღვაწეობდნენ ფიდია, კალიკრატე, იქტინე, სოფოკლე და სხვა. ხელახლა აშენდა აკროპოლისი, პროპილეთი, პართენონი, ედეანი. აშენდა ნავსადგურები პირეოსი და ფალერონი. ათენი და პირეოსი მთლიანად გაერთიანდა. პერიკლეს უკანასკნელი სიტყვები იყო:„არც ერთ ათენელს ჩემი მიზეზით სამგლოვიარო თალხი არ ჩაუცვამსო". პერიკლეს მართველობა „ოქროს საუკუნის" სახელით შევიდა ისტორიაში. კარლ მარქსის თქმით საბერძნეთის უმაღლესი აყვავება ემთხვევა პერიკლეს ეპოქას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პერიკლეს ხანა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Britannica 11th Edition
* Peck, Harry Thurston
**მიშელ ფეირლი** (ინგლ. Michelle Fairley; დ. 17 იანვარი, 1964) — ირლანდიელი მსახიობი. ცნობილია, HBO-ს სერიალ, სამეფო კარის თამაშები-ში კეიტლინ სტარკის როლის მონაწილეობით. იგი ასევე გადაღებულია რამდენიმე სერიალში, მათ შორისაა: NetWork-ის სერიალი „ფორსმაჟორი", რომელშიც 2013 წელს მონაწილეობდა და Fox-ის სერიალი „24: Live Another Day" (2014).

ბავშვობა და ახალგაზრდობა
------------------------

მიშელ ფეირლი, 1964 წლის 17 იანვარს, კოლერაინში, ჩრდილოეთ ირლანდიაში დაიბადა. არის ბრაიან და ტერეზე ფეირლის ქალიშვილი. მიშელს ჰყავს და, სიმონ ფეირლი. იგი ბავშვობიდან ოცნებობდა მსახიობობაზე. როგორც მოზარდი, თამაშობდა ულტერის ახალგაზრდულ თეატრში. სწავლობდა კათოლიკურ გრამატიკის სკოლაში, ეთნიკური წარმომავლობით ირანელია.

კარიერა
-------

სწავლის დამთავრების შემდეგ, ფეირლიმ საცხოვრებელი ადგილი შეიცვალა. საცხოვრებლად ჩრდილოეთ ირლანდიის დედაქალაქში, ბელფასტში გადავიდა, სადაც მან განავითარა თავისი უნარ-ჩვევები. 1980-იან წლებში, ფეირლიმ საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა მოინდომა და ინგლისის ქალაქ მანჩესტერში გადავიდა. 

მანჩესტერში სწავლის შემდეგ, მიშელმა საყვარელი საქმე, მსახიობობა გააგრძელა. მიშელის ერთ-ერთმა მასწავლებელმა, იგი ერთ-ერთ ცნობილ დრამატურგს გააცნო. მოგვიანებით, დრამატურგმა მიშელი პიესა Joyriders-ში მიიწვია, ამ პიესაში მონაწილეობა მიშელისთვის, პირველი მნიშვნელოვანი პროექტი იყო. 

1986 წელს მიშელი თეატრთან ერთად ლონდონში გადავიდა, სადაც მან 1988 წელს, „Daughter of the Sea"-ში მონაწილეობით, დიდი პოპულარობა მოიპოვა. სწორედ, ამ პერიოდიდან დაიწყო მიშელის სამსახიობო კარიერის აღმასვლა, გადაღებული იქნა რამდენიმე სატელევიზიო ფილმსა თუ სერიალში, მათ შორისაა, ფილმი „Cidade Oculta", ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული სატელევიზიო შოუ-Lovejoy-ში, რომლის გადაღებები 8 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. მოგვიანებით, იგი მიიწვიეს ერთ-ერთ შოუში, Inspector Morse-ში, ამ პროექტზე იგი 1987 წლიდან 2000 წლამდე მუშაობდა. მიშელი ასევე გადაიღეს, კრიმინარულ დრამა „კომიქსში", 1996 წელს და „ძვირფას სისხლში". 

1994 წელს, მიშელიმ, „სიკვდილსა და ქალწულში" მონაწილეობის მიღებით, ხალხის დიდი პატივისცემა დაიმსახურა და მისი პოპულარობა კიდევ უფრო გაზარდა. 

1996 წელს, მიშელმა, პირველი კომედიური როლი, BBC-ს შოუ „Safe and Sound"-ში შეასრულა. 1997 წელს მსახიობმა, BBC-ს შოუ „The Broker's Man"-ში, ფითზპატრიკის როლით ითამაშა, ხოლო 1999 წელს, რეი ვინსტონის როლი, „Marriage and Death"-ში შეასრულა და პრესტიჟული ჯილდოც მოიგო. ამავე წელს, იგი ადგილობრივი მსახიობების თეატრის, «Royal Court»-ის წევრი გახდა. აქ მუშაობით, მან მთლიანობაში 277 სპექტაკლში მიიღო მონაწილეობა. 

2004 წელს, მიშელმა მთავარი როლი შეასრულა, „Ashes to Ashes"-ში, ხოლო 2007 წელს, მან შექსპირის ტრაგედია-ოტელოში, ემილიას როლი შეასრულა. 2009 წელს, მიშელმა სკანდალურ სატელევიზიო სერიალში, „Misfits"-ში ლუსის როლი შეასრულა. 

მომდევნო წელი მსახიობისთვის პროდუქტიული გამოდგა, 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა „ჩეთი", და „ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები, ნაწილი 1", სადაც მან მისის გრეინჯერის როლი შეასრულა, ერთ-ერთ ეპიზოდში. 

2010 წლის 19 მარტს, ცნობილი გახდა ფაქტი რომ მიშელი „სამეფო კარის თამაშებში" კეიტლინ სტარკის როლს შეასრულებდა. მან ამ სერიალში 2 სეზონი (25 ეპიზოდი) ითამაშა, და დიდი პოპულარობაც მოიპოვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიშელ ფეირლი დაარქივებული 2020-02-20 საიტზე Wayback Machine.
**პროკოფი ჯაფარიძე** (პარტიული ფსევდონიმი ***ალიოშა***; დ. 15 იანვარი [ძვ. სტ. 3 იანვარი], 1880, სოფ. შარდომეთი, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 სექტემბერი, 1918, კრასნოვოდსკი) — ქართველი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, ბაქოს კომუნის მოღვაწე.

პროკოფი ჯაფარიძე დაიბადა იმერელი მემამულის ოჯახში. 1900 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, ხელმძღვანელობდა თბილისის მუშათა საპირველმაისო გაფიცვას, რის გამოც დააპატიმრეს. გათავისუფლების შემდეგ გაასახლეს ქუთაისის გუბერნიაში. 1910 წლიდან მოღვაწეობდა დონის როსტოვსა და ყუბანში. 1914 წლის ივნისში სათავეში ჩაუდგა თბილისის ბოლშევიკურ ორგანიზაციას. რევოლუციური მოღვაწეობის გამო არაერთხელ იყო პატიმრობასა და გადასახლებაში, იქიდან მალე გაიქცა და დაბრუნდა პეტროგრადში, შემდეგ თბილისში, საიდანაც გაემგზავრა ტრაპიზონში ბარათოვის გვარით, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა ბაქოში. სტეფანე შაუმიანთან, ნარიმან ნარიმანოვთან, მეშადი აზიზბეკოვთან, ს. ეფენდიევთან, ი. ფიოლეტოვთან და სხვებთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ბაქოს პროლეტარიატის ბრძოლას სოციალისტური რევოლუციისათვის. მონაწილეობდა რსდმპ (ბ) VI ყრილობის მუშაობაში, სადაც აირჩიეს რსდმპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატად. 1918 წლის ივლისის დამლევს ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დროებით დამხობის შემდეგ, დააპატიმრეს და 1918 წლის 20 სექტემბერს ბაქოს სხვა კომისრებთან ერთად ესერებმა და ინგლისელმა ინტერვენტებმა დახვრიტეს. 1980 წელს დაუდგეს ძეგლი ბაქოში.

თხზულებები
----------

* რჩეული ნაწერები, თბ. 1983.

ლიტერატურა
----------

* *ალიევი ჰ.*, ბაქოს კომუნის მგზნებარე გული, თბ. 1982;
* *სილაგაძე მ.*, ალიოშა ჯაფარიძე (ბიოგრაფიული ნარკვევი), თბ. 1980;
* *დოღონაძე რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 545.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„პროკოფი ჯაფარიძე"** ვიკისაწყობში.
* პროკოფი ჯაფარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი