recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მენიჩბე ბაღლინჯოები**, *მენიჩბეები* (ლათ. Corixidae) — მწერების ოჯახი ნახევრადხეშეშფრთიანთა რიგისა. აქვთ წაგრძელებული სხეული, სიგრძით 1,5–16 (ჩვეულებრივ 5–6) მმ. წინა ფეხების წვივები დამოკლებულია, თათები კოვზისებური. უკანა ფეხები საცურაოა. ცნობილია 600-მდე სახეობა. გვხვდებიან პრაქტიკულად ყველა მდგარ ან სუსტად გამდინარე მტკნარ, იშვიათად — მარილიან წყალსატევებში. კარგად ცურავენ და ფრენენ. იკვებებიან წყლის მცენარეულობითა და წვრილი უხერხემლოებით; ფხეკენ მცენარის ზედა ქსოვილებს და მთლიანად წუწნიან წყალმცენარის ძაფებს, დეტრიტის ნაწილაკებს ან შლამს. მამლებს ზედა ტუჩის ნაჭდევზე თათის გადასმით ჭრიჭინი შეუძლიათ. ხშირად აღწევენ მაღალ რიცხოვნობას; ამ დროს წყლიდან მათი ხმის გაგება შესაძლებელია. ყველაზე ჩვეული გვარებია *Sigara* და *Corixa*.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  *Тишечкин Д. Ю.* ГРЕБЛЯКИ // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М. 2007. — стр. 655.
2. 1 2 3  Гребляки // Большая советская энциклопедия, т. 7 — М. : Советская энциклопедия, 1972.
**მენიპოსის სატირა**, იგივე ვარონის სატირა — ანტიკური ლიტერატურის ჟანრი, ხასიათდება ფილოსოფიური განსჯისა და პაროდიული სატირის შეერთებით, ხოლო ფორმით გამოირჩევა პროზისა და პოეზიისა თავისუფალი შერევით.

ტერმინი „მენიპოსის სატირა" მოდის ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მესამე საუკუნის შუახანების ცნობილი ფილოსოსფოს-კინიკოსისა და სახელგანთქმული სატირიკოსის მენიპოს გადარელის სახელიდან.

მენიპოსის სატირა განეკუთვნება ლიტერატურის იმ საერთო გვარს, რომელმაც ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეოთხე საუკუნეში გავრცელდა, პროზაული ჟანრის დიალოგში, ფილოსოფოს სოკრატეს მიმდევრებში და განსაკუთრებით დაინერგა კინიკოსებში.

სოკრატეს დიალოგის რბილი ირონია მენიპოსის სატირამ გადააქცია მასხრულ იუმორად და კომედიას მიუახლოვა. სწორედ კომიკური ეფექტის მისაღწევადაა გამიზნული ლექსისა და პროზის შერევაც. ეს დაკავშირებულია მაღალი პოეზიის ხშირ ციტირებასთან, ეპოსისა და ტრაგედიის მთელი სცენების პაროდირებასთან. მენიპოსის სატირის დაცინვის საგანი იყო მიწიერ დიდებათა არარაობა, მცდარი ადამიანური წარმოდგენები და ფილოსოფიური დოგმები, ღმერთებისადმი ბრმა თაყვანისცემა.

მენიპოსის სატირამ შექმნა ხასიათი დიოგენესი, იდეალური კინიკური ფილოსოფოსისა და ეს ხასიათი აჩვენა მოჩვენებითობის, სიმდაბლის, ფლიდობის და მონობის პრიზმაში.

მენიპოსს ბაძავდნენ ვარონი, სენეკა უმცროსი, ლუკიანე.

მენიპოსის სატირის ნიმუშებია შემდეგი რომანები: ფრანსუა რაბლეს „გარგანტუა და პანტაგრუელი", ჯონათან სვიფტის „გულივერის მოგზაურობა", ვოლტერის „კანდიდი", ლუის კეროლის „ალისა საოცრებათა ქვეყანაში", ჯეიმზ ჯოისის „ფინიგანის ქელეხი", თომას პინჩონის „მიზიდულობის ცისარტყელა" და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* Бахтин М. Проблемы поэтики Достоевского. — М. 1979.
* Wilson, Robert. "On Disgust: A Menippean Interview". *Canadian Review of Comparative Literature* 34: 2 (June, 2007). pp. 203–213. On Disgust: A Menippean Interview დაარქივებული 2011-07-06 საიტზე Wayback Machine.
* Payne, F. Anne. *Chaucer and the Menippean Satire*. Madison: U of Wisconsin P, 1981.
* Sherbert, Garry. *Menippean Satire and The Poetics of Wit: Ideologies of Self-Consciousness in Dunton, D’Urfey, and Sterne.* Peter Lang, 1996.
* Weinbrot, Howard D. *Menippean Satire Reconsidered.* Baltimore: Johns Hopkins Univ. Press, 2005.
**მენელიკ I** (დაბადების სახელი**ებნა ლა-ჰაკიმი**, არაბულიდან თარგმანში: "სიბრძნის ვაჟი"), ეთიოპიის პირველი ებრაელი იმპერატორი, რომელიც მეფე სოლომონის და მაკედას, საბაელთა დედოფლის ვაჟიშვილი იყო. ტრადიციული წყაროების მიხედვით ის ქრისტეს შობამდე დაახლოებით 950 წელს მმართველობდა. ტრადიციულად მას მიაწერენ აღთქმის კიდობნის ეთიოპიაში ჩატანას, მას შემდეგ რაც ის ზრდასრულების მიღწევის შემდეგ იერუსალიმში გაემგზავრა მამამისის სანახავად. *კებრა ნეგასტის* მიხედვით, მეფე სოლომონმა ყველა თავისი დიდებულის და ყველა თავისი ტაძრის მღვდლის თითო ვაჟი გააყოლა, როდესაც მენელიკი ბრუნდებოდა უკან დედამისის სამეფოში. სავარაუდოდ მას სამშობლოში წასაღებად კიდობნის ასლი დაუმზადეს. დედოფალ მაკედას გარდაცვლის შემდეგ ის ავიდა ტახტზე და შექმნა ახალი ტიტული *მეფეთ-მეფე* (ამჰარულად: ንጉሠ ነገሥት, იკითხება როგორც: ნაგუსა ნაგასტ).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მენელიკ II (1844–1913)

სქოლიო
------

1. ↑  
Menelik I (Ibn El-Hakim) (deceased). ციტირების თარიღი: 2010-05-19.
2. ↑  
The Ark of the Covenant: The Ethiopian Tradition. ციტირების თარიღი: 2010-05-19.
3. ↑  "სამეფო ქრონოლოგიები" დაარქივებული 2009-08-28 საიტზე Wayback Machine.  მისი მეფობის პერიოდს დაახლოებით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 204 - 179 წლებით განსაზღვრავს.

|  |  |
| --- | --- |
| ეთიოპია | *ეს სტატია ეთიოპიისა და ეთიოპიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ორიბასიოს პერგამონელი** [ბერძ. ’Ορειβάσιος, ლათ. Oribasius; დ. დაახლ. 325, პერგამონი – გ. დაახლ. 403, კონსტანტინოპოლი(?)] — ბიზანტიელი ექიმი. მედიცინა შეისწავლა ალექსანდრიაში. საექიმო პრაქტიკით დაკავებულია იყო ძირითადად კონსტანტინოპოლში, სადაც მსახურობდა იმპერატორ იულიანე განდგომილის კარზე; მისი დავალებით 361 წელს შეადგინა ანტიკური ავტორების სამედიცინო თხზულებების მიმოხილვა ჰიპოკრატედან გალენოსამდე — „საექიმო კრებული" (ლათ. „Collecta medicinalia", ბერძ. „’Ιατριϰαὶ Συναγογαί") 70 წიგნად, რომელიც შემდეგ გამოიცა შემოკლებული, მედიცინის შემსწავლელთა დამხმარე სახელმძღვანელოს — „სინოფსისი" ( „Σύνοψις") — სახით 9 წიგნად. ორიბასიოსი ასევე ავტორია პოპულარული თხზულებისა „საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი წამლები", რომელიც განკუთვნილი იყო სამედიცინო განათლების არმქონე ადამიანებისათვის.

ორიბასიოსის ძირითადი ნაშრომი ევროპაში პირველ სამედიცინო ენციკლოპედიად ითვლება. სახელდობრ მისი წყალობით გახდა ცნობილი ანტიკურ ავტორთა მრავალი თხზულება. მასთან ერთად, ძველბერძნული სამედიცინო თხზულებების ავტორ-კომპილატორი და კომენტატორი იყო მრავალი ბიზანტიელი ექიმი, მ.შ. აეციუს ამიდელი, ალექსანდრე ტრალელი, პავლე ეგინელი. მათმა მოღვაწეობა მაკავშირებელი რგოლის როლი ითამაშა კლასიკური ძველი დროისა და არაბული, ხოლო შემდეგ ევროპული მედიცინების დაახლოებაში. იმპერატორ იულიანეს სიკვდილის შემდეგ ორიბასიოსი ანტიკური ავტორებისადმი ერთგულების გამო იდევნებოდა; იმპერატორმა ვალენტიმ იგი კონსტანტინოპოლიდან ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში გადაასახლა. შუა საუკუნეების ევროპაში ორიბასიოსი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სამედიცინო მწერალი იყო, თუმცა გალენოსის მთელი მემკვიდრეობისადმი არასაკმარისად კრიტიკული დამოკიდებულების გამო მას თვლიან ე.წ. გალენიზმის (სქოლასტიკური მიმართულება შუა საუკუნეების ევროპის მედიცინაში) ფუძემდებლად. ორიბასიოსის თხზულებათა სრული კრებული XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ფრანგულ ენაზე გამოიცა პარიზში.

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑  ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. ↑  Sapere.it — De Agostini Editore, 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63346450'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2521786'></a>
4. ↑  Base biographique<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958830'></a>
5. ↑  *Seeck O.* Eustathios 3 // *Kategorie:RE:Band VI,1* — 1907.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1138524'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q65666'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q26415248'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19995746'></a>
6. ↑   ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1985. — გვ. 76.
7. 1 2  *Егорышева И. В.* Орибасий // Большая российская энциклопедия. т. 24. — М. 2014. — стр. 405.
**ამანდა ლი მური** (დ. 10 აპრილი, 1984) — ამერიკელი მომღერალი-სიმღერების ავტორი და მსახიობი. ცნობილი გახდა სინგლით „Candy", რომელმაც *Billboard* Hot 100-ში 41-ე პოზიციამდე მიაღწია, და შემდგომში კონტრაქტი გააფორმა Epic Records-თან. სადებიუტო ალბომმა *So Real* (1999) RIAA-სგან პლატინის სტატუსი მიიღო. 2000 წლის სინგლი „I Wanna Be with You", ამავე სახელწოდების ალბომიდან, იქცა აშშ-ის 30-ეულში მოხვედრილ მენდის პირველ სიმღერად და Billboard Hot 100-ში 24-ე პოზიციამდე მიაღწია. შემდგომი ალბომებიც, *Mandy Moore* (2001), *Coverage* (2003), *Wild Hope* (2007) და *Amanda Leigh* (2009) წარმატებული იყო. 2009 წლისთვის მომღერალმა მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდა 10 მილიონზე მეტი ალბომი, ხოლო 2012 წელს VH1-მა იგი დაასახელა „მუსიკის 100 უდიდეს შემსრულებელ ქალბატონს" შორის, 96-ე პოზიციაზე, ისევე, როგორც 63-ე ადგილზე ყველა დროის ყველაზე სექსუალური ქალბატონების სიაში.

2001 წელს, ფილმში „ექიმი დულიტლი 2" განსახიერებული როლით, დაიწყო მურის კინოკარიერა, რასაც მოჰყვა ლანა თომასის როლი ფილმში „პრინცესას დღიურები". წამყვანი როლი პირველად შეასრულა ფილმში „იჩქარე შეიყვარო" (2002), რომელშიც განასახიერა ჯეიმი სალივანი. მოგვიანებით მან გაახმოვანა რაპუნცელი ანიმაციურ ფილმში „ჩახლართული" (2010) და ამავე სახელწოდების ტელესერიალში. იგი ასრულებს სიმღერებს ფილმებისთვის, რომლებშიც მონაწილეობს, ხოლო 2016 წლიდან თამაშობს რებეკა პირსონის როლს NBC-ის ტელესერიალში „ეს ჩვენ ვართ", რომლისთვისაც ოქროს გლობუსის ნომინაცია მიიღო.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: მენდი მურის დისკოგრაფია.
* *So Real* (1999)
* *I Wanna Be with You* (2000)
* *Mandy Moore* (2001)
* *Coverage* (2003)
* *Wild Hope* (2007)
* *Amanda Leigh* (2009)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„მენდი მური"** ვიკისაწყობში.
* მენდი მური TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში

სქოლიო
------

1. ↑  Graham, Mark.  (February 13, 2012) The 100 Greatest Women in Music. VH1.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — March 4, 2012. ციტირების თარიღი: July 2, 2013.
2. ↑  Viera, Bené.  (March 5, 2013) VH1′s 100 Sexiest Artists [Complete List]. VH1.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — May 28, 2013. ციტირების თარიღი: July 2, 2013.
3. ↑  Mandy Moore: Milo Ventimiglia called me about my Golden Globes nod.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 13, 2016. ციტირების თარიღი: December 12, 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 5086386
* BNF: cb14030920f (data)
* CANTIC: a1170682x
* GND: 135158567
* ISNI: 0000 0001 1459 7600
* LCCN: no99089888
* MusicBrainz: 9dc9f4b0-a7b4-43c5-8f6b-fcd43c426a4b
* NKC: xx0050496
* NLI: 004733658
* NLK: KAC201954951
* NLP: A18236248
* NTA: 267658737
* SUDOC: 224573721
* VIAF: 10047883
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 10047883

 |
მუსლიმანთა ნამაზი
**მუსლიმი**, *მუსლიმანი*, *მაჰმადიანი* (არაბ. مسلم - მორჩილი, ერთგული, თავდადებული) — პიროვნება, რომელიც თავის რელიგიად აღიარებს ისლამს. ისლამის მიმდევრებს (მუსლიმებს) სწამთ ერთადერთი ღმერთის - ალაჰის, აგრეთვე სწამთ, ალაჰის მიერ გაჩენილი ანგელოზების, შუამავლების, რომელთა საშუალებით ალაჰმა კაცობრიობას თავისი მოძღვრება გადასცა, განკითხვის დღის, უფლის სამსჯავროს წინაშე წარსდგომისა და იმქვეყნიური ცხოვრების. მათ მიაჩნიათ, რომ ადამიანის ბედ იღბალის სრული განმკარგავი ალაჰია.

მუსლიმანებს სწამთ შუამავლების – ადამის, ნოესი, აბრაამის, ისმაელის, ისააკის, იაკობის, იოსების, იობის, მოსესი, აარონის, დავითის, სოლომონის, ელიასი, იოანე ნათლისმცემელისა, ისა–იესოსა და მათი მიჩნევით ალაჰის უკანასკნელი შუამავლის, მუჰამედის, რომელსაც მუსლიმანთა მოსაზრებით, მთავარანგელოზ ჯებრაილის (გაბრიელის) საშუალებით, ალაჰმა თავისი მოძღვრება გადასცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ritual Prayer: Its Meaning and Manner – The Islamic Supreme Council of America.
* Muhammad and the First Muslim Ummah – University of Chicago
* *Islamophobia Today* Newspaper დაარქივებული 2021-09-22 საიტზე Wayback Machine.  – An Islamophobia news clearing house
* Sammy Aziz Rahmatti, *Understanding and Countering Islamophobia*
* WikiSaurus:Muslim
* Understanding Islam (7 April 2008). ციტირების თარიღი: 25 August 2010
* Major Religions of the World Ranked by Number of Adherents. Adherents.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 იანვარი 2010. ციტირების თარიღი: 3 July 2007


|  |  |
| --- | --- |
| ისლამი | *ეს სტატია ისლამის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ორიგინალური დიზაინის შემქმნელი (Odm)** (ინგლ. *Original design manufacturer*) — კომპანია, რომელიც შეიმუშავებს და შემდეგ აწარმოებს ამ შემუშავებულ პროდუქტს, რომელიც საბოლოოდ სხვა ფირმის მიერ იყიდება. ასეთი კომპანიები საშუალებას აძლევს ფირმას, რომელიც ფლობს ან ლიცენზირებს ბრენდს, აწარმოოს პროდუქცია (დამატებით ან მხოლოდ) ქარხნის ორგანიზაციაში ან მართვაში ჩართვის გარეშე. ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლები გაიზარდა ბოლო წლებში და, 2015 წლიდან, ბევრს აქვს ისეთი მასშტაბი, რომ აწარმოოს შიდა წარმოება იმ პროდუქტებისთვის, რომლებიც ბრენდირებულია მყიდველი ფირმის მიერ. ეს არის კონტრაქტის მწარმოებლისგან განსხვავებით.

ეს მოდელი განსაკუთრებით გამოიყენება საერთაშორისო ვაჭრობაში, სადაც ადგილობრივი ორიგინალური დიზაინის მწარმოებელი გამოიყენება საქონლის წარმოებისთვის უცხოური კომპანიისთვის, რომელიც ხედავს გარკვეულ უპირატესობას ტრანზაქციაში, როგორიცაა დაბალი შრომა, სატრანსპორტო კავშირები ან ბაზრებთან სიახლოვე. ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლის მიერ შემუშავებული/დაპატენტებული ტექნოლოგიები არის პროდუქტის განაწილების მოდელის კიდევ ერთი მიზეზი. ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლის მოდელები ასევე გამოიყენება, სადაც ადგილობრივი საკუთრების კანონები კრძალავს უცხოელების მიერ აქტივების პირდაპირ მფლობელობას, რაც საშუალებას აძლევს ადგილობრივ ფირმას აწარმოოს ბრენდი კომპანიისთვის - შიდა ბაზრისთვის ან ექსპორტისთვის.

ამ ტიპის ბიზნესი „აუთსორსინგის" ნაწილია. მაგალითად: Compal Electronics აწარმოებს ნოუთბუქ კომპიუტერებს და მონიტორებს და მუშაობს როგორც მასობრივი მწარმოებელი მრავალი ბრენდის კომპანიისთვის, რომელსაც ეხმარება დაბალი შრომის ხარჯები, იაფი ტრანსპორტი და ფიზიკური შეყვანის თითქმის სასაქონლო ბუნება (Compal-ის შემთხვევაში, კომპიუტერის კომპონენტები). 2011 წლიდან ტაივანის ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლები ქმნიდნენ ყველა ნოუთბუქის ოთხმოცდათოთხმეტ პროცენტს.  ზოგიერთი კომპანია, როგორიცაა Flex და Wistron, არის ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლები და ელექტრონიკის წარმოების სერვისების მიმწოდებლები.

2016 წლის შემდგომ Nokia phones (HMD ) არის ფირმის მაგალითი, რომელიც ეყრდნობა ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლებს. 2019 წლის ბოლოს, იგი გადავიდა ორიგინალური დიზაინის მხოლოდ ერთ მწარმოებელზე დაყრდნობიდან რამდენიმე ორიგინალური დიზაინის მწარმოებელზე.

ინტელექტუალური საკუთრება
------------------------

ორიგინალური დიზაინის მწარმოებლები ქმნიან საკუთარ ინტელექტუალურ საკუთრებას და ძალიან აქტიურად აპატენტებენ მათ. პატენტების უმეტესობა შეტანილია აშშ-ში, ჩინეთსა და ტაივანში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
*

სქოლიო
------

1. ↑  Global and China Laptop and Tablet PC Industry Report, 2011-2012. ციტირების თარიღი: 2012-09-10
2. ↑  Despite sales decline, Nokia phones business saw its 1st positive earnings (EBIT) in Q4 2019 (31 March 2020).
**მარინა ლაბაძე** (დ. 21 დეკემბერი, 1939, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ექიმი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1963–1966 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრის ასპირანტი. 1966–1975 წლებში ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიისა და ემბრიოლოგიის კათედრის ასისტენტი, 1975 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. ავტორია 28 სამეცნიერო ნაშრომის ციტოლოგიის, ჰისტოლოგიის, ემბრიოლოგიის, ნეირომორფოლოგიის საკითხებზე.

საკანდიდატო დისერტაციის თემაა „ცენტრალური ნერვული სისტემების სხვადასხვა განყოფილებების მორფომეტრიული მონაცემები", რომელიც დაიცვა 1967 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ჰისტოლოგია, სტომატოლოგიური ფაკულტეტის სტუდენტთათვის, თბილისი, შპს "თობალისი", 2011, ISBN 978-9941-423-21-5
* ჰისტოლოგია, სტომატოლოგიური ფაკულტეტის სტუდენტთათვის, თბილისი, შპს "თობალისი", 2006, ISBN 99940-36-81-5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიამ ლაბაძის ბიოგრაფია
**ლუსი რი** (ინგლ. Lucie Rie; დ.16 მარტი,1902, ვენა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია — 1 აპრილი, 1995, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ბრიტანელი მეთუნე, მხატვარი და განმანათლებელი.

ბიოგრაფია
---------

ლუსი რი დაიბადა 1902 წლის 16 მარტს ვენაში. მამამისი ებრაელი ექიმი ბენჯამინ გომპერცი იყო. ლუსი მისი უმცროსი შვილი გახლდათ. თავად ბენჯამინი იყო ზიგმუნდ ფროიდის კონსულტანტი. ლუსის ორი ძმა ჰყავდა - ტედი და პოლი.

განათლების შინ მიღებისა და სკოლის დამთავრების შემდეგ, ლუსი სწავლობდა კერამიკას მაიკლ პოვოლნისთან ვენის სკოლაში. ეს სკოლა ეკუთვნოდა ვენის სახელოსნოებს, სადაც იგი შევიდა სწავლის გასაგრძელებლად 1922 წელს. ვენაში ცხოვრებისას იგი გაეცნო ბიძამისის რომაული კერამიკის კოლექციას, რომელიც ავსტრიის დედაქალაქის გარეუბანში გათხრების დროს იპოვეს. ამ კოლექციამ დიდი ინტერესი გაუჩინა არქეოლოგიის მიმართ.

ლურჯი დაფა იმ სახლზე, სადაც ლუსი რი ცხოვრობდა. ლონდონი
1925 წელს ლუსი რიმ გახსნა თავისი პირველი სტუდია ვენაში და იმავე წელს გამოფინა საკუთარი ნამუშევრები პარიზში მსოფლიო გამოფენაზე. ამის შემდეგ იგი აგრძელებდა გამოფენებში მონაწილეობას. 1937 წელს კვლავ პარიზის მომდევნო მსოფლიო გამოფენაზე მან მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 1949 წელს კი გამართა თავისი პირველი მეთუნეობის გამოფენა.

1926 წელს ვენაში ლუსი დაქორწინდა ბიზნესმენ ჰანს რიზე.

1938 წელს ლუსი რი გაიქცა ნაცისტური ავსტრიიდან და ემიგრაციაში წავიდა ინგლისში, სადაც დასახლდა ლონდონში. ამ პერიოდში ქმართან ურთიერთობა გაურთულდა და მათი ქორწინება 1940 წელს დასრულდა.

ომის დროს და მის შემდეგ, თავისი თავის გასატანად იგი ამზადებდა კერამიკულ ღილებსა და სამკაულებს. ზოგიერთი მათგანი ამჟამად ლონდონის ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმშია გამოფენილი. 

ლუსი რის სახელოსნო, ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმის ექსპონატი
რის თავის პატარა სტუდია სახლში ჰქონდა მოწყობილი. მისი მოღვაწეობის 50 წლის განმავლობაში სტუდია დიდად არ შეცვლილა. სტუდია რეკონსტრუირებულია ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმის კერამიკის გალერეაში. 

ლუსი ასწავლიდა 1960 წლიდან 1972 წლამდე კემბერველის ხელოვნების კოლეჯში. მან დიდი წარმატებით გამოფენები მოაწყო და თავისი ნამუშევრებისთვის არაერთი ჯილდო მიიღო. თავისი ნამუშევრების ნაწილი თავის ახლო მეგობარს, იაპონელ დიზაინერს ისეი მიაკეს უანდერძა. 

ლუსი რის მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის რამდენიმე ხარისხი: ოფიცერი (OBE, 1968); მეთაური (CBE, 1981); ქალბატონი (1991, DBE). მან მიიღო საპატიო დოქტორის წოდება ხელოვნების სამეფო კოლეჯში 1969 წელს და საპატიო დოქტორის წოდება ჰერიოტ-ვატის უნივერსიტეტიდან 1992 წელს. 

ლუსი რიმ 1990 წელს დაანება მეთუნეობის საქმეს თავი, როდესაც მან პირველი ინსულტის გადაიტანა. იგი გარდაიცვალა თავის სახლში, ლონდონში 1995 წლის 1-ლ აპრილს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Rie, Lucie
* The great modern potter who made an art form of buttons
* Lucie Rie- so much more more than "just the potter" she described herself as!
* Dame Lucie Rie - ენციკლოპედია ბრიტანიკა

სქოლიო
------

1. ↑  The Pioneering Pottery of Lucie Rie
2. ↑  OBITUARIES Dame Lucie Rie
3. ↑  LISA SAINSBURY CERAMICS COLLECTION
4. ↑  Issey Miyake's "U-Tsu-Wa" filled with character and inspiration
**მუშათა ფაკულტეტები** (შემოკლ. **მუშფაკი**; რუს. рабочие факультеты, рабфаки) — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები (ან მათი განყოფილებები) საბჭოთა კავშირში, უმაღლეს სასწავლებელთა იმ აბიტურიენტებისათვის, რომლებსაც მიღებული არ ჰქონდათ საშუალო განათლება. სახალხო კომისართა საბჭოს 1918 წლის 2 აგვისტოს დეკრეტით მუშებსა და გლეხებს უფლება მიეცათ მოხვედრილიყვნენ ნებისმიერ უმაღლეს სასწავლებელში საშუალო განათლების დოკუმენტის გარეშე. თუმცა ზოგადსაგანმანათლებლო მომზადების დონე ბევრი სტუდენტისათვის არასაკმარისი აღმოჩნდა სწავლების გასაგრძელებლად. 1919 წელს მიიღეს დადგენილება მოსკოვში უმაღლეს სასწავლებლებთან, სკოლებთან და ცალკეული დაწესებულებების სახით საღამოს კურსების გახსნის შესახებ მუშებისა და გლეხების მოსამზადებლად. რსფსრ განათლების სახალხო კომისარიატის 1919 წლის 11 სექტემბრის დადგენილების „მუშათა ფაკულტეტების ორგანიზაციის შესახებ" მიხედვით მუშფაკი იყო დამოუკიდებელი სასწავლო-დამხმარე დაწესებულება. პირველი მუშათა ფაკულტეტები შეიქმნა 1919 წელს კომერციულ ინსტიტუტთან (ახლანდ. გ. ვ. პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკური უნივერსიტეტი) და მოსკოვის სხვა უმაღლეს სასწავლებლებთან. მუშათა ფაკულტეტების სისტემა კანონმდებლობით გაფორმდა რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭოს 1929 წლის 17 სექტემბრის დეკრეტით „მუშათა ფაკულტეტების შესახებ". 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში დაწესებულებამ თავისი დანიშნულება დაკარგა და გაუქმდა.

სქოლიო
------

1. ↑   Рабочие факультеты // Большая российская энциклопедия. т. 28. — М. 2015. — стр. 108.
**ნორატუსი** — არის შუა საუკუნეების სომხური სასაფლაო, რომელზეც დიდი რაოდენობითაა განთავსებული ადრეული მასიური ქვები, რომელთა უმრავლესობაზეც დატანილია წარწერები, გამოსახულებები. ნორატუსის სასაფლაო მდებარეობს გეღარკუნის რაიონის სოფელ ნორატუსში. 

აღნიშნული სასაფლაო მდებარეობს ქალაქგარეთ, ერევნიდან აღმოსავლეთით 90 კილომეტრში. სასაფლაოზე ყველაზე მეტი ხაჩქარებია რაც კი არსებობს სომხეთის რესპუბლიკაში. ის ასევე ყველაზე დიდი სასაფლაოა ხაჭკარებით, რომელიც დაცულია აზერბაიჯანის ხელისუფლების მიერ ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ჯულფაში სომხური სასაფლაოს დანგრევის შემდეგ.

ისტორია
-------

სასაფლაოების უძველესი ხაჩკარელები X საუკუნით თარიღდება. XVI-XVII საუკუნეებში ხაჩკარების ტრადიციების აღორძინების დროს, ბევრი ხაჩკარი აშენდა სავანების იმპერიის ბატონობის ქვეშ, როდესაც აღმოსავლეთის გავლენამ შეაღწია სომხურ კულტურაში - ხელოვნებაში. 

სასაფლაო მდებარეობს შვიდი ჰექტარის ფართობზე და შეიცავს ათასობით ჯვარის ქვას. ყველა ხაჩკარებისთვის ერთ-ერთი დამახასიათებელი ნიშანი ჯვარი, რომელსაც მზის დისკო აქვს მის ქვეშ. ზოგიერთი ქვა გაფორმებული სხვადასხვა ფოთლების, ყურძნის მტევნების, ბროწეულის ან აბსტრაქტული ნიმუშების გამოსახულებებით. აღნიშნული ჯვარედინი ქვების უმეტესობა დაფარულია ხავსით და ძლიერ გასაწმენია, ბევრია ისეთი რომლებიც საკმაოდ დაზიანებულიცა ბუნებრივი პირობების გამო. 

სასაფლაოზე მდებარე რამდენიმე საფლავის ქვაზე დატანილია ქორწილისა და სოფლის ცხოვრების სცენები, რომლებიც შეიცავს უმნიშვნელოვანესს მასალას. ძველი სასაფლაოს გვერდით შეიქმნა ახალი თანამედროვე სასაფლაო, რომელიც გრძელი გალავნით არის გამოყოფილი. სოფლის სასაფლაოს მახლობლად არის ღვთისმშობლის ეკლესია, აშენებულია IX საუკუნეში. 

აღნიშნულ სასაფლაოზე მდებარე საფლავის ფორმის ერთ-ერთ ქვაზე, გამოსახულია ორი დრაკონი, ხოლო მეორეზე, შემდეგი წარწერა, არაბულად: "ეს საფლავი არის გარდაცვლილი მოწამის, რომელიც ალაჰის წყალობისაკენ ავიდა ... სამოცდაოთხმეტი". 

XIX საუკუნეში მემორიალური კომპლექსის მახლობლად აშენდა წმინდა ბაკირის ეკლესია, იგი ითვლება სომხურ ეკლესიად და აღესრულება წირვა-ლოცვა. 

სასაფლაოსთან დაკავშირებულია პოპულარული მითები, ერთ-ერთი ეხება თამერლანელთა შემოჭრის არმიას. ერთი მოთხრობის თანახმად, სოფლელებმა ხაჩკარელების თავზე ჩაფხუტი განათავსეს და მათ წინააღმდეგ ხმლები დაყარეს. შორიდან ხაჩკარელები ჰგავდნენ განადგურებულ არმიას შეიარაღებული ჯარისკაცებისგან, რის შედეგადაც თამერლანელთა არმია უკან დაიხია.

ლიტერატურა
----------

* Mnatsakanian, S. Kh. (1987). *Sevan: Hayravank, Noraduz, Batikian, Hatsarat, Masruts Anapat, Shoghagavank, Vanevan, Kotavank, Makenotsats*.  OEMME. ISBN 88-85822-01-0.
* Marsden, Philip (1995). *The Crossing Place: A Journey Among the Armenians*.  Kodansha International. ISBN 1-56836-052-5.
**ნორა ქუთათელაძე** (დ. 7 ოქტომბერი, 1921, თბილისი, — გ. 1 მაისი, 2013, იქვე) — ქართველი რენტგენოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი. დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მქონე პირველი ქალი რენტგენოლოგი საქართველოში. საქართველოს სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

1944 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1941-1944 წლებში ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტში მიიღო რენტგენოლოგის კვალიფიკაცია; იყო რესპუბლიკის ონკოლოგიური დისპანსერის ექიმი-რადიოლოგი; 1945 წლიდან მუშაობდა კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტში ექიმ-რენტგენოლოგად, კაბინეტის გამგედ, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, 1963 წლიდან იყო სამედიცინო ინსტიტუტის ს/ს ლაბორატორიის რენტგენოლოგიისა და რადიოლოგიის სექტორის ხელმძღვანელი; 1968 წლიდან მუშაობდა კარდიოლოგიის ინსტიტუტისა და თსუ-ს სხივური დიაგნოსტიკის კათედრაზე. 

ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას კარდიოლოგიის ინსტიტუტში, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. იყო კარდიოლოგიის, სხივური და ინტერვენციული დიაგნოსტიკის ინსტიტუტებში სამეცნიერო საბჭოს წევრი, დისერტაციის დაცვის საბჭოს წევრი ამავე დარგში. რენტგენოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი. სხივური და ინტერვენციული დიაგნოსტიკის კათედრის პროფესორი. 

ავტორია ასამდე სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება რენტგენოლოგიური შესწავლის საკითხებს ჰიპერტონული და იშემიური დაავადებების დროს. სამეცნიერო-პრაქტიკულ ხელმძღვანელობას უწევდა განყოფილების თანამშრომლებს, მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 5 საკანდიდატო დისერტაცია. 

საკანდიდატო დისერტაცია თემა — «К вопросу рентгенологического изучения сердца больных гипертонической болезнью первой стадии (в молодом возрасте)», დაიცვა 1958 წელს.

  

სადოქტორო დისერტაციის თემა — «Рендгенологические методы исследования в определении изменения сердца и аорты при гипертонической болезни», დაიცვა 1969 წელს.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, გვ. 290, თბ. 2000.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნორა ქუთათელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
2. ↑  Тбилисская еженедельная газета "Головинский проспект" №18, 2010
3. ↑  საქართველოს სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის დიპლომი
4. ↑  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
5. ↑  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**ნაგომევის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაგომევში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.

მთისჯვარის ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიჯრილი ორსართულიანი კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა. კოშკის კედლების წყობაში ჩატანებულია ეკლესიის მოჩუქურთმებული ქვები. პირველი სართულის გადახურვა კამაროვანია, აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი, რომლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. კოშკის გრძივ კედლებში მოთავსებულია შესასვლელი ღიობები, რომელთაგან ერთი მათგანი ეკლესიას უკავშირდება, სამხრეთისა კი, კარიბჭეს. სამხრეთის შესასვლელის არქიტრავზე ბოლნური ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა, ხოლო კარის თავზე ჩასმულია დიდი ზომის კვადრი, რომელზეც აყვავებული ჯვარია გამოსახული. ჯვრის მკლავები მორთულია გეომეტრიული წნულით.
კოშკის მეორე სართულის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია. ძეგლმა ჩვენამდე დაზიანებული სახით მოაღწია. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი და რიყის ქვა, მარკანტული ნაწილებისთვის კი თლილი კვადრებია გამოყენებული.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 147-148
**ომარ დურმიშიძე** (დ. 18 ივნისი, 1949, თბილისი — გ. 13 ივნისი, 1994, იქვე) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი. 

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.

1974 წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში როგორც საქართველოში, ასევე მის ფარგლებს გარეთ; 1974, 1978, 1984, 1999, 2006, 2009 წლებში მოეწყო მხატვრის პერსონალური გამოფენები თბილისში, აგრეთვე გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში (1977), მოსკოვში (1979), იტალიაში (1980); მიღებული აქვს მონაწილეობა ქართული სახვითი ხელოვნებისადმი მიძღვნილ რეტროსპექტიულ გამოფენაში (თბილისი, მხატვრის სახლი, 1987); ძირითადი ნამუშერვრები: „ბესიკის ქუჩა", „სოლოლაკი", „კლდიაშვილის ქუჩა", „ჩვენი ეზო", „ნატურმორტი იებით", „თევზები", „მსხლები" (1983, ყველა მხატვრის კუთვნილებაა), „ნინიკო", „ნუნუ" (1983), „ავტოპორტრეტი" (1981), "„გ. დოჩანაშვილი" (1985); ავტორია გრაფიკული ნამუშევრებისა: „დაბადება", „ბებია შვილიშვილთან ერთად", „ცხენი", სერია „მხატვრის გახსენება" (1986).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 512–513.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ომარ დურმიშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ომარ-ხანი**, *ავარიელი* (გ. 22 მარტი, 1801) — დაღესტნელი ფეოდალი, ხუნძახის მფლობელი და ავარიის სახანოს გამგებელი. ნურსალ-ბეგის ვაჟი. 

ომარ-ხანი ხშირად ესხმოდა თავს ამიერკავკასიას, მას ჩრდილო კავკასიის ზოგიერთ წარმომადგენელთან ერთად და ოსმალებთან შეთანხმებით, ქართლ-კახეთის სამეფოს დაპყრობა, გაძარცვა და განადგურება ჰქონდა ჩაფიქრებული. ომარ–ხანი ოსმალეთის აგენტად ითვლებოდა.

1785 წლის სექტემბერში, ომარ-ხანმა 20000 მეომრისაგან შემდგარი „რჩეულთა ჯარით" ალაზანი გადმოლახა და ბორჩალოსკენ დაიძრა. ერეკლემ სიღნაღში შეკრიბა ჯარი და უკან მიჰყვა ომარ-ხანს. ომარ-ხანი ერეკლესთან პირისპირ შებრძოლებას ვერ ბედავდა. მოულოდნელად ომარ-ხანი ახტალისკენ დაიძრა, ახტალა აიღო და დაარბია. გაანადგურეს ახტალის ოქროს მადნები, მადნის მცველები და ბერძენი მემადნეების ნაწილი დახოცა, 845 ტყვე წაიყვანა. აქედან ლორეს მიადგა, გზად ყველაფერს წვავდა და ანგრევდა. ლორე, რომელიც ერეკლეს მოურავ ზაქარია გლურჯიძეს ჰქონდა გამაგრებული, ვერ აიღო და ახალციხეში გადავიდა.

ერთ თვეში ომარ-ხანი იმერეთისკენ შემოვლითი გზებით დაიძრა და ვახანის ციხე აიღო, ციხის მფლობელი, ქაიხოსრო აბაშიძე დაატყვევა, მამაკაცები გაწყვიტა, ქაიხოსრო აბაშიძის ქალიშვილები დაატყვევა და ერთი მათგანი თავად შეირთო ცოლად, მეორე კი თავის ცოლისძმას, ყარაბაღის ხანს, იბრაჰიმ-ხანს მიუყვანა.

საქართველომ ამ თავდასხმის შედეგად უდიდესი ეკონომიური ზარალი განიცადა.

1787 წელს, ომარ-ხანი ისევ შემოესია საქართველოს, მაგრამ ერეკლე წინ გადაუდგა და უკან გააბრუნა მტერი.

ერეკლე II იძულებული გახდა, სიმშვიდის საფასურად, საკმაოდ დიდი ჯამაგირი გადაეხადა ომარ-ხანისთვის. ასე აკეთებდნენ მისი თავდასხმებით შეწუხებული შაქის, შირვანის, ბაქოს და დარუბანდის ხანებიც.

1800 წლის ნოემბერში, ომარ-ხანი დიდძალი ჯარით საგარეჯოსკენ დაიძრა და ალაზნის ნაპირზე დაბანაკდა. მას, რუსებთან ურთიერთობას შეურიგებელი, ალექსანდრე ბატონიშვილიც მიემხრო, თუმცა ბრძოლაში მონაწილეობა არ მიუღია. დამხმარედ ირანის ჯარსაც მოელოდნენ. მტრის მიზანი თბილისის აღება იყო. ომარ-ხანის 20 ათასიანი ლაშქარი კაკაბეთის მიდამოს მოადგა.

7 ნოემბერს, მდ. ივრის ნაპირას, სოფელ კაკაბეთთან გაიმართა ნიახურის ბრძოლა, სადაც ერთმანეთს გიორგი მეთორმეტესა და ომარ-ხანის ჯარი დაუპირიპირდა. ქართველთა გვერდით რუსების ჯარის ნაწილიც იბრძოდა. ქართველებმა სასტიკად დაამარცხეს მტერი, მათი უმეტესობა დაიხოცა, ამ ბრძოლაში დაჭრილი ომარ-ხანი დაღესტნისაკენ გაიქცა. ცოტა ხანში ჭრილობა გაურთულდა და ზაქათალაში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. IV, თბ. 1973.
* *გ. ქიქოძე*, ერეკლე მეორე, თბ. 2011
* *თეიმურაზ პეტრიაშვილი*, კრწანისს ნაბრძოლი ხმალი და ბატის ფრთის კალამი იოანე ბატონიშვილისა, თბ. 2006.

* *შარაშენიძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 525.

სქოლიო
------

1. ↑  Айтберов Т. М. Материалы по хронологии и генеалогии правителей Аварии // Источниковедение средневекового Дагестана. Махачкала, 1986. გვ. 156.
| სისტემა,პერიოდი | სექცია,ეპოქა | სართული,საუკუნე | საუკუნე (Ma) |
| --- | --- | --- | --- |
| **მომდევნო** | **მომდევნო** | **მომდევნო** | **უფრო ახალგაზრდა** |
| ორდოვიციული სისტემა | ზედა ორდოვიციული | Hirnantium | 443,7–445,6 |
| Katium | 445,6–455,8 |
| Sandbium | 455,8–460,9 |
| შუა ორდოვიციული | Darriwilium | 460,9–468,1 |
| Dapingium | 468,1–471,8 |
| ქვედა ორდოვიციული | Floium | 471,8–478,6 |
| ტრემადოკული | 478,6–488,3 |
| **წინა** | **წინა** | **წინა** | **უფრო ძველი** |
| პალეოგენური სისტემის სტრატიგრაფიული დანაწილების სქემა,სტრატიგრაფიის საერთაშორისო კომისიის მიხედვით |

**ორდოვიციული სისტემა (პერიოდი)** — პალეოზოური ჯგუფის რიგით მეორე სისტემა (გეოლოგიური წელთაღრიცხვის პალეოზოური ერის მეორე პერიოდი). მოსდევს კამბრიულ სისტემას (პერიოდს) და წინ უსწრებს სილურულ სისტემას (პერიოდს). აბსოლუტური გეოქრონოლოგიით ორდოვიციული პერიოდი დაიწყო 500 მლნ. წლის წინათ და გრძელდებოდა 60 მლნ. წელიწადს. ორდოვიციული სისტემა (პერიოდი) დამოუკიდებელ სისტემად (პერიოდად) გამოყვეს 1960 წელს საერთაშორისო გეოლოგიური კონგრესის XXI სესიაზე, მანამდე შედიოდა სილურულ სისტემაში (პერიოდში) როგორც ქვედა სექცია (ეპოქა).

ორდოვიციული სისტემის (პერიოდის) საზღვრები, სექციები (ეპოქები) და სართულები (საუკუნეები) საყოველთაოდ არ არის მიღებული. ყველაზე მეტად გავრცელებულია მისი დანაწილება სამ სექციად (ეპოქად) და ექვს სართულად (საუკუნედ). ორდოვიციული სისტემის ნალექები მონაწილეობს თითქმის ყველა ბაქნის დანალექი საფრის აგებულებაში (ბაქნებზე ზღვის მაქსიმალური ტრანსგრესია შუა ორდოვიციულ ეპოქაზე მოდის) და ფართოდაა გავრცელებული ნაოჭა სისტემებში, სადაც ტერიგენულ და კარბონატულ ნალექებთან ერთად ვხვდებით ლავებისა და ტუფეების სახით. ორდოვიციული სისტემის ბოლოს აღინიშნება კალედონიური დანაოჭების ტაკონური ოროფაზისი.

ორდოვიციული სისტემის ორგანული სამყარო მეტად მრავალფეროვანია. ზღვებში გვხვდება უხერხემლოთა თითქმის ყველა კლასის წარმომადგენელი, უპირველეს ყოვლისა კი ორდოვიციული სისტემა გრაპტოლითების აყვავების ხანაა. წყალმცენარეთაგან აღსანიშნავია ლურჯ-მწვანე, მწვანე და წითელი წყალმცენარეები. ორდოვიციული სისტემაში გამოიყოფა ორი მკვეთრად გამოხატული პალეოზოოლოგიური სარტყელი - იმდროინდელი ეკვატორისპირა (ჩრდილოეთი ამერიკა, გრენლანდია, შოტლანდია, სკანდინავია, ბალტიისპირეთი, ციმბირი, ურალი) და პოლარეთისპირა (სამხრეთი ევროპა, აფრიკა, აზიის სამხრეთი, ავსტრალია და სამხრეთი ამერიკა). ზოგან ამ სარტყლის ფარგლებში შეიმჩნევა გამყინვარების ნიშნები.

ორდოვიციული სისტემის სტრატიგრაფიული დანაწილების სქემა
-----------------------------------------------------

| პერიოდი (სისტემა) | ეპოქა (სექციები) | საუკუნე (სართული) |
| --- | --- | --- |
| ორდოვიციული სისტემა | ზედა ორდოვიციული | ეშგილური (აშჯილური) |
| შუა ორდოვიციული(Таконский) | კარადოკული |
| Лланделовский |
| ლანვირნული |
| ქვემო ორდოვიციული | არენიგული |
| ტრემადოკული |

ლიტერატურა
----------

* *ჯანელიძე ა.*, ისტორიული გეოლოგიის მოკლე კურსი, თბ. 1963;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 567.

1. ↑  ICS Timescale Chart.
**ნიკოლაი პანინის საცხოვრებელი სახლი** (რუს. Жилой дом Николая Панина) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1910 წელს არქიტექტორ ევგენი გულინის პროექტის მიხედვით მოდერნის სტილში. მდებარეობს მისამართზე: ულიანოვსკის ქუჩა № 39. ეკუთვნოდა ვაჭარ ნიკოლაი პანინს.

ისტორია
-------

სახლი აგებულია არქიტექტორ ევგენი გულინის პროექტის მიხედვით, ვაჭარ ნიკოლაი პანინის დაფინანსებით. სახლი დგას სტაროობრიადცების ეკლესიის მახლობლად. ნიკოლაი პანინის სახლში განთავსებული იყო სტაროობრიადცების მოხუცთა თავშესაფარი. სახლის მფლობელი ნიკოლაი პანინი იყო სტაროობრიადცების თემის მამასახლისი და ანდერძის მიხედვით გარდაცვალების შემდეგ სახლს ეკლესიას უტოვებდა. 

საბჭოტა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1920-ან წლებში მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. როსტოვის ოლქის მეთაურის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით ნიკოლაი პანინის სახლი სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა, როგორც რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

არქიტექტურა
-----------

ნიკოლაი პანინის საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს ულიანოვის ქუჩაზე სტაროობრიადცების ეკლესიის ფასადის პირდაპირ. ორსართულიან ნაგებობას სწორკუთხა გეგმა აქვს. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში ნაგებობას ადგას წვეტიანი გუმბათი. არქიტექტურულ-მხატვრული თვალსაზრისით ნაგებობის იერსახე ხასიათდება თაბაშირის გაფორმებით. პირველი სართულის ფანჯრები სწორკუთხა ფორმისაა, ხოლო მეორე სართულისას გააჩნია ნახევრადწრიული ფორმა. ფანჯრის მიდამოები მორთულია გეომეტრიული ფიგურებით. ნაგებობას მთავარი შესასვლელი აქვს ფასადის მარჯვენა მხარეს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Есаулов Г. В. Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 137—138. — ISBN 5-8456-0489-3.
2. 1 2 3  Малаховский Е. И. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство «NB», 2006. — С. 29. — ISBN 5-98155-014-7.
3. ↑  История старообрядческой Общины в Ростове-на-Дону. izdrevle.ru. ციტირების თარიღი: 2013-09-30.
4. ↑  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-09-28.
**კატერინა ლუსი ჰოკინგი** (ინგლ. Catherine Lucy Hawking; დ. 2 ნოემბერი, 1969) — ინგლისელი ჟურნალისტი, ნოველისტი, განმანათლებელი და ქველმოქმედი. იგი ფიზიკოსის სტივენ ჰოკინგის და მწერლის, ჯეინ ჰოკინგის ქალიშვილია. ცხოვრობს ლონდონში, და ცნობილია როგორც საბავშვო ნოველისტი და სამეცნიერო სფეროში, განმანათლებელი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ლუსი ჰოკინგი დაიბადა 1969 წლის 2 ნოემბერს, ინგლისში. არის სტივენ და ჯეინ ჰოკინგის ქალიშვილი. ჰყავს ორი ძმა, რობერტი და ტიმოთე ჰოკინგი. გაიზარდა კემბრიჯში, ბავშვობის რამდენიმე წელი გაატარა კალიფორნიაში. სწავლობდა „სტივენ პერსის ფონდში".

ჰოკინგმა ფრანგული და რუსული ოქსფორდის უნივერსიტეტში შეისწავლა. სწავლისას მან დრო მოსკოვში დაჰყო, რათა რუსულის შესწავლაზე უფრო ფოკუზირებულიყო. შემდგომ შეისწავლა საერთაშორისო ჟურნალისტიკა ლონდონის საქალაქო უნივერსიტეტში.

პირადი ცხოვრება
---------------

ჰოკინგი 1998 წელს, ალექს სმიტზე დაქორწინდა. წყვილი 2004 წელს განქორწინდა. მათ ჰყავთ ერთი საერთო შვილი, უილიამი (დაბადებული 1997), რომელიც დაავადებულია აუტიზმით.

სქოლიო
------

1. ↑  Catherine Lucy Hawking, Author from Leeds.
2. ↑  Larsen, Kristine (2005). *Stephen Hawking: A Biography*.  Greenwood Publishing Group,   გვ. xv. ISBN 0-313-32392-5. ციტირების თარიღი: 9 June 2008.
3. ↑  Lucy Hawking.
4. ↑  Saner, Emine. Lucy Hawking's fears. ციტირების თარიღი: 20 February 2017.
**მარკუს მაიკლ პატრიკ ფიჰილი** (ინგლ. Mark Michael Patrick Feehily) (დაიბადა. 8 მაისი, 1980, სლაიგო, ირლანდია ) ფართო მასებში უფრო ცნობილი როგორც **მარკ ფიჰილი**, პოპულარული ირლანდიური ვოკალური პოპ ჯგუფის, Westlife-ის წევრი.

ჰყავს ორი უმცროსი ძმა, ბერი (დ.1985) და ქოლინი (დ.1989). მისი მშობლები არიან მარი და ოლივერ ფიჰილები.

უესტლაიფის მუსიკში მარკი გამოირჩევა მისი ძლიერი, ემოციური ხმით, რაც თვალნათლივ ჩანს უესტლაიფის ყველა სიმღერაში. ის ინაწილებს წამყვანი ვოკალისტის როლს შაინ ფილანთან.

უესტლაიფამდე მარკი, შაინ ფილანი და ქეიან იგანი იყვნენ ჯგუფ IOU-ის წევრები. სადაც ბენდის სიმღერები Everlasting Love და Together Girl Forever ნაწილობრივ მარკმა დაწერა.

ფიჰილის, ბენდის სხვა წევრებთან ერთად ასევე დაწერილი აქვს რამდენიმე სიმღერა, ესენია:

* *Imaginary Diva*
* *Reason For Living*
* *Crying Girl*
* *You Don't Know*
* *Never Knew I Was Losing You*
* *Where We Belong*
* *Singing Forever*
* *I Won't Let You Down*
* *You See Friends (I See Lovers)*
* *I'm Missing Loving You*
* *Miss You When I'm Dreaming*
* *Reach Out*

პირადი ცხოვრება
---------------

ფიჰილიმ საჯარო ქამინ-აუთი იმის შესახებ რომ ის გეია გააკეთა ბრიტანულ ბულვარულ გაზეთში *The Sun*, და განაცხადა მის ხანგრძლივ ურთიერთობაზე კევინ მაკდეინთან, ბრიტანული ბოი-ბენდის V-ის წევრთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Mark Feehily Official Twitter Page
* Official Website
* Mark Feehily Official Fan Site დაარქივებული 2009-12-26 საიტზე Wayback Machine.
* Westlife The Committed fan site დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* Mark and Kevin fan site დაარქივებული 2008-03-15 საიტზე Wayback Machine.
* 

* Mark Feehily — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**მარშალის კუნძულები-საქართველოს ურთიერთობები** — წარმოადგენს ურთიერთობებს მარშალის კუნძულებსა და საქართველოს შორის. მარშალის კუნძულებმა და საქართველომ დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარეს 2010 წლის 22 თებერვალს. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ერთობლივ კომუნიკეზე ხელმოწერის ცერემონიალი გაიმართა ნიუ-იორკში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლობაში.

ერთობლივი კომუნიკეს თანახმად, საქართველო და მარშალის კუნძულები ორმხრივ ურთიერთობებს განავითარებენ საერთაშორისო სამართლის ფუძემდებლური ნორმების - ტერიტორიული მთლიანობის, საზღვრების ურღვეობის, ერთმანეთის შიდა საქმეებში ჩაურევლობისა და სუვერენული თანასწორობის პრინციპების შესაბამისად. 

დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს გაეროში ორი ქვეყნის მუდმივმა წარმომადგენლებმა ფილიპ მიულერმა და ალექსანდრე ლომაიამ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო[*მკვდარი ბმული*]


|  |  |
| --- | --- |
| საქართველოს დროშა | *ეს სტატია საქართველოსა და ქართველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მარშალის ეკონომიკის ბიბლიოთეკა** (ინგლ. Marshall Library of Economics) — კემბრიჯის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ლიტერატურაზე სპეციალიზებული ბიბლიოთეკა.

დაარსდა 1885 წელს, როდესაც კემბრიჯის უნივერსიტეტის უნივერსიტეტის პროფესორებმა, ალფრედ მარშალმა და ჰენრი სიდჟვიკმა უნივერსიტეტს საკუთარი წიგნები გადასცეს, რათა სტუდენტებს შეძლებოდათ მათი გამოყენება. წიგნები ღვთისმეტყველების სკოლაში განთავსდა. 1906 წელს წიგნები უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და პოლიტიკის სპეციალური საბჭოს ანგარიშზე გადავიდა. 1909 წელს მიიღო ახალი დასახელება „ფაკულტეტის ეკონომიკური ბიბლიოთეკა" და პირველ ბიბლიოთეკრად ალფრედ მარშალის მოსწავლე - ჯონ მეინარდ კეინსი დაინიშნა.

მარშალმა თავის სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, 1924 წელს, ბიბლიოთეკას გადასცა წიგნები და ფული. სწორედ ამის გამო, 1925 წელს, ბიბლიოთეკას ამჟამინდელი სახელი ეწოდა.

1960-იან წლებში ბიბლიოთეკა გადავიდა მისთვის სპეციალურად აშენებულ შენობაში, სიდჯუიკ ავენიუზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიბლიოთეკის გვერდი კემბრიჯის უნივერსიტეტის საიტზე დაარქივებული 2013-04-11 საიტზე Wayback Machine.
**ნიკოლოზ დიტოს ძე ბერია** (დ. 1925, სოფ. ოდიში, სოხუმის რაიონი ― გ. 17 ნოემბერი, 1948, სოხუმი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (17 ნოემბერი, 1943).

ბიოგრაფია
---------

1943 წლის დამდეგს გაიწვიეს საბჭოთა არმიაში, იბრძოდა ყუბანში, ტამანის ნახევარკუნძულზე, 1943 წლის ნოემბერში — ქერჩის ნახევარკუნძულზე. მამაცობისათვის, რომელიც გამოიჩინა სადესანტო ოპერაციაში ქერჩის სრუტის გადალახვისა და პლაცდარმის დაკავებისათვის, მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ ცხოვრობდა და მუშაობდა სოხუმში. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* 

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 318.
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო" თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В. Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ბერია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ნიკო აღნიაშვილის სურათი საფლავის ქვაზე
ნიკო აღნიაშვილის საფლავის ქვის სურათი პოლონური ალბომიდან
**ნიკოლოზ (ნიკო) აღნიაშვილი** (დ. 1901 წლის 14 თებერვალი, ბათუმი — გ. 1928 წლის 5 ოქტომბერი, კრაკოვი, პოლონეთი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუნკერი, შემდეგში პოდჰალეს (მთიანი რეგიონი სამხრეთ პოლონეთში) ქვეით მსროლელთა პოლკის პორუჩნიკი (შეესაბამება ლეიტენანტის წოდებას).

ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ, ნიკო აღნიაშვილი სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთის მაშინდელმა ხელისუფალმა, მარშალმა იუზეფ პილსუდსკიმ ორასამდე ქართველი სამხედრო მიიწვია პოლონეთში. მათ შორის იყო იუნკერი ნიკო აღნიაშვილიც. სამხედრო სასწავლებლების დამთავრების შემდეგ, ქართველებმა საკონტრაქტო ოფიცრებად დაიწყეს სამსახური პოლონეთის არმიაში.

2009 წელს პოლონეთის ეროვნულმა არქივმა საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადასცა XX საუკუნის 20-იანი წლების პოლონურ-ქართული ურთიერთობების ამსახველი რამდენიმე მნიშვნელოვანი დოკუმენტის ასლი, რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ, ზუსტად დავადგინოთ იმ ქართველი იუნკრების ვინაობა, რომლებიც მარშალ პილსუდსკის უშუალო მითითებით ჩარიცხეს პოლონეთის სამხედრო სკოლებში. ჩარიცხულთა სიაში, სხვა ქართველ იუნკრებთან ერთად, არის იუნკერი ნიკოლოზ აღნიაშვილიც.

ნიკო აღნიაშვილი სრულიად ახალგაზრდა, ოცდაშვილი წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვაზე ამოკვეთილი ქართული წარწერა გვამცნობს: „ნიკო აღნიაშვილი, იუნკერი საქართველოს სამხედრო სკოლისა", ხოლო პოლონური წარწერა იუწყება: „ღმერთმა გაანათლოს ნიკო აღნიაშვილი, მამაცი ქართველი ერის შვილი. გაძევებული რუსების მიერ სამშობლოდან, სამშობლოს მონატრებული გარდაიცვალა კრაკოვში. ღმერთო, მიეცი თავისუფლება საქართველოს!" საფლავის ქვაზე ასევე არის ნიკოს ფოტოსურათიც, ქვაზე გადატანილი. ქართულ და პოლონურ წარწერებს შორის კი კავკასიელთა სიმამაცის სიმბოლოს, ხანჯლის გამოსახულებაა ამოკვეთილი.

2011 წელს პოლონეთში დავით ყოლბაიას, პიოტრ ჰლებოვიჩისა და პიოტრ ვარიშის ავტორობით გამოიცა ალბომი „უცნობი საქართველო. ქართველებისა და პოლონელების საერთო ბედი". ალბომში სამშობლოზე დარდით გარდაცვლილი ოცდაშვიდი წლის ნიკო აღნიაშვილის საფლავის სევდის მომგვრელ ფოტოს მთელი გვერდი აქვს დათმობილი.

ნიკო აღნიაშვილზე სხვა ცნობების უქონლობა იმითაც აიხსნება, რომ ის ახალგაზრდა გარდაიცვალა, მაგრამ უმთავრესი მიზეზი მაინც ის არის, რომ ოკუპირებული საქართველოდან გადახვეწილები ერიდებოდნენ ოჯახის წევრებთან კონტაქტს, ხოლო საქართველოში დარჩენილები ემიგრაციაში წასულთა სახელების ხსენებასაც კი გაურბოდნენ, მოსალოდნელი რეპრესიების შიშით. საბჭოთა პერიოდის საქართველოში პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრების შესახებ არაფერი იცოდნენ — პოლიტიკური მიზეზების გამო ეს თემა საქართველოშიც და საბჭოთა კავშირის სატელიტად ქცეულ კომუნისტურ პოლონეთშიც მკაცრად ტაბუირებული იყო მისი პოლიტიკური არაკომფორტულობის გამო — პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრები საქართველოშიც და პოლონეთშიც ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ იბრძოდნენ.

სქოლიო
------

1. ↑  *ლევან ზ. ურუშაძე*, პოლონეთ-საქართველოს ურთიერთობათა ისტორიისათვის (1918-1930-იანი წლები), ბურუსი, 2010
2. ↑  *ქეთი ტოროტაძე*. უცნობი ქართველი იუნკერი პოლონეთში, ჟურნალი „ისტორიანი" N4, 2012
3. 1 2  *Dawid Kolbaia, Piotr Hlebowicz, Piotr Warisch*, Gruzja nieznana. Wspólne losy Gruzinów i Polaków, Krakow, 2011
**მესტა** (ბულგ. Места; ბერძ. Νέστος) — მდინარე ბულგარეთსა და საბერძნეთში. ერთვის ეგეოსის ზღვას. სათავე აქვს ბულგარეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რილის მთებში. წარმოიქმნება მდინარეების შავი და თეთრი მესტის შეერთების შედეგად. ორივე მდინარის ხეობები ციცაბო და ვიწროა, ხოლო დინება სწრაფი.

მდინარის სიგრძეა 230 კმ, აუზის ფართობი 2767,1 კმ². ბულგარეთის ტერიტორიაზე გაედინება დაახლოებით 126 კმ მანძილზე, დანარჩენი 104 კმ საბერძნეთშია. მესტის მთავარი შენაკადია მდინარე დოსპატი. 

საბერძნეთის ტერიტორიაზე მდინარე კვეთს ბორცვებსა და დაბალმთიანეთებს. მდინარის ხეობა დაფარულია ფოთლოვანი ტყით, რომელიც ვრცელდება ორ წერტილს — ბულგარეთსა და საბერძნეთს შორის. ტყე ქმნის საზღვარს საბერძნეთის მაკედონიასა და თრაკიას შორის. ეგეოსის ზღვას ერთვის საბერძნეთის კუნძულ თასოსთან ახლოს. მდინარე მესტა შესართავში ქმნის დელტას, სადაც განვითარებულია ხშირი ჭაობები. 

აუზის ზემო და შუა ნაწილში იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით, ქვემო დინებაში ჭარბობს მხოლოდ წვიმის წყლები. წყლის ყველაზე დიდი ხარჯი ზამთარშია. წყლის ხარჯი უდრის 14,62 მ³/წმ-ს, საბერძნეთისა და ბულგარეთის საზღვრების გადაკვეთასთან დაახლოებით 32 მ³/წმ. მდინარის წყალი გამოიყენება სარწყავად. 

მდინარე მესტა სათივად საბერძნეთის საზღვრამდე „მესტად" იწოდება, საბერძნეთში შემოსვლის შემდეგ ეწოდება „ნესტოსი".

გალერეა
-------

* 
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საბერძნეთის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მესტა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. 1 2  Енциклопедия България/т.4/Изд. Българска академия на науките/София,1984 г.
**მარყაქოლი** (ყაზახ. Марқакөл) — გამდინარე ტბა ყაზახეთში, აღმოსავლეთ ყაზახეთის ოლქში. მდებარეობს ალთაის მთებში, ქურჩუმისა და აზუთაუს ქედებს შორის მდებარე ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1449 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 449 კმ², სიგრძე 38 კმ, სიგანე 19 კმ. საშუალო სიღრმე 14 მ, მაქსიმალური სიღრმე 30 მ. 

ტბის სამხრეთ ნაწილები ჩამოქცეულია, ხოლო ჩრდილოეთი — დადაბლებული. წყალი მტკნარია (და მეტად გამჭვირვალე), სუსტად მინერალიზებული. ზაფხულში ტბის ზედაპირი თბება 16-17 °C-მდე, ფსკერთან 7 °С. იყინება ნოემბერში.

ადგილ-ადგილ შემოსილია ტყით, ზოგან კი მდელოებია. 

მარყაქოლს დიდი რაოდენობით ერთვის მდინარეები, რომლებიც უმთავრესად ნადნობი წყლებით საზრდოობენ. ტბის დასავლეთ სანაპიროდან გამოედინება მდინარე ქალჯირი (ირტიშის მარჯვენა შენაკადი). მდიდარია თევზით.

* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 471.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარყაქოლი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* მარყაქოლი — გეოგრაფიის ენციკლოპედია (რუსული)
**მატიანე**, *მატიანი —* საისტორიო ჩანაწერთა კრებული ძველ საქართველოში. ეს ტერმინი გვხვდება ჯერ კიდევ ბიბლიის უძველეს ნუსხებში. თავდაპირველად აღნიშნავდა მხოლოდ ნუსხის სახით გადოცემულ ამბებს. ბიბლიაში მატიანის სინონიმად იხმარება „წიგნი მეფეთა საჴსენებელთა". დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსთან მოხსენიებულია „ძველი მატიანე ქართლისა". ივანე ჯავახიშვილის აზრით, აქ იგულისხმება ის საისტორიო თხზულება, რომელიც „ქართლის ცხოვრებაში" წინ უძვის დავით აღმაშენებლის ისტორიას, ეფრემ მცირის (XII ს.) ცნობით, ყოფილა „წმიდათა მატიანეებიც".

მატიანეები ჰქონდათ ეკლესია-მონასტრებსაც. XII საუკუნის ერთ-ერთი სამონასტრო წესდება გვაუწყებს, რომ მონასტრებს სწირავდნენ საწერ მასალას მატიანეებისათვის, რომელსაც ბერები ინაწილებდნენ მელქისედეკ I კათოლიკოსის საბუთში (XI ს.) მოხსენიებულია „მატიანი სააღაპენი", ე. ი. სააღაპე ჩანაწერების კრებულები.

სამონასტრო მატიანეთა განსაკუთრებული სახე იყო ე. წ. „სულთა მატიანე" (შემწირველთა მოსახსენიებლების კრებული), რომელსაც ადგენდნენ დიდ და მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის მქონე მონასტრებში და საყდრებში. მონასტერი ან საყდარი თითოეულ შემწირველს ჯილდოდ უწესებდა წირვის დროს მოხსენიებას, რაც სათანადო ჩანაწერით — მოსახსენებლით ფორმდებოდა წიგნში, წლებისა და საუკუნეების მანძილზე წიგნებში გროვდებოდა ასობით ასეთი ჩანაწერი, რომელთაც შემდეგ თავს უყრიდნენ ერთ წიგნში — „სულთა მატიანეში", და კითხულობდნენ ხოლმე წირვის დროს, განსაზღვრულ დღეებში. დიდი „სულთა მატიანეები" შედგენილი იყო განსაკუთრებული გეგმით; შესავლის შემდეგ მოსახსენებლები იყოფოდა ნაკვეთებად. თითოეულ ნაკვეთში გაერთიანებული იყო ერთნაირი სოციალური მდგომარეობა პირთა (მეფეთა, დედოფალთა, დიდ დეოდალთა, ეპისკოპოსთა, დაბალი რანგის სასულიერო პირთა, დაბალი ფენების წარმომადგენელთა და სხვ) მოსახსენებლები. შემოგვრჩა სინის მთის ქართველთა მონასტრის, ტბეთის საყდრის, იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის, გერგეტის საყდარის, ნიკორწმინდის მონასტრისა და სხვა „სულთა მატიანეები".

XVI-XVIII საუკუნეებში ტერმინი „მატიანე" იხმარებოდა ყოველგვარი საისტორიო თხზულების აღსანიშნავად. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მატიანე იყოფოდა 4 ნაწილად: ადგილის აღწერა (ე. ი. გეოგრაფია), ნათესავთმეტყუელებად (ე. ი. გენეალოგია), წლისმრიცხველობად (ე. ი. ქრონოლიგია) და მოქმედების აღწერად (ე. ი. საკუთრივ ამბების თხრობა).

ლიტერატურა
----------

* *ჯავახიშვილი ივ.* ძველი ქართული საისტორიო მწერლობა (V — XVIII სს.), თხზულებანი, ტ. 8, თბ. 1977;

* *შოშიაშვილი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 494.