recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**გეორგიკა**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **გეორგიკა**. |

**„გეორგიკა"** — ბიზანტიელ მწერალთა ცნობების კრებული საქართველოს შესახებ (8 წიგნად); გამოქვეყნდა 1934-1970 წლებში. ტექსტები, ქართული თარგმანითურთ, გამოსცა და განმარტებები დაურთო სიმონ ყაუხჩიშვილმა (I ტომის მასალის მომზადებაში მონაწილეობდა ა. გამყრელიძე). თემატურად „გეორგიკა" აშუქებს შემდეგ საკითხებს: ქართველთა წარმომავლობისა და მათი გაქრისტიანების ისტორია, რიტორიკული სკოლა კოლხეთის სამეფოში, პეტრე იბერის მოღვაწეობა, ეგრისის დიდ ომს, ქართველ ბაგრატიონთა წარმომავლობა და მოღვაწეობა, საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობა, თურქ-სელჩუკთა აგრესია და ბრძოლა მის წინააღმდეგ, ტრაპიზონის სამეფოს შექმნა და ქართველთა ბრძოლა იქ გავლენის შენარჩუნებისათვის და ა. შ.

ბიზანტიელ მწერალთა ცნობების ერთი ნაწილი ისეთ მოვლენებს ეხება საქართველოს ისტორიიდან, რომელთა შესახებ სხვა წყაროებში არავითარი ცნობა არ მოგვეპოვება. მეორე ნაწილს კი მნიშვნელობა აქვს ქართულ, სომხურ, არაბულ და სხვა წყაროების შესამოწმებლად. გარკვეული ტენდენციურობის მიუხედავად, ბიზანტიელ ავტორთა ცნობები წარმოადგენს ძვირფას წყაროს შუა საუკუნეების საქართველოს ისტორიისათვის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს ისტორია

ლიტერატურა
----------

* *ხანთაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 87.
„**კარნავალის ღამე**" (რუს. Карнавальная ночь) — რეჟისორ ელდარ რიაზანოვის 1956 წლის კომედიური მუსიკალური ფილმი. ეს არის მისი პირველი ფილმი, გამოსული კინოთეატრების დიდ ეკრანებზე და რიგით მეორე კინოროლი ლუდმილა გურჩენკოს ცხოვრებაში. ფილმი პრემიერის წელს იქცა რეკორდსმენად, 48.64 მილიონზე მეტი გაყიდული ბილეთით.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
კულტურის სახლის მუშაკები ემზადებიან ყოველწლიური ღონისძიებისთვის - კოსტუმირებული საახალწლო კარნავალისთვის. გასართობ პროგრამაში შედის სოლო, საცეკვაო, საცირკო ნომრები, ჯაზური ორკესტრის, ილუზიონისტისა და ჯამბაზების გამოსვლები. სერაფიმე ოგურცოვი, კულტურის სახლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, გაეცნობა პროგრამას და არ მოიწონებს მას, ვინაიდან თვლის, რომ ყველაფერი უნდა ჩატარდეს „სერიოზულ დონეზე". იგი სთავაზობს საკუთარ პროგრამას, რომელშიც აგრეთვე შეტანილია მოხსენება და ლექტორ-ასტრონომის გამოსვლა. მუსიკალური ნომრებიდან იგი ტოვებს მხოლოდ კლასიკურ მუსიკას და სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის გამოსვლას. 

კულტურის სახლის თანამშრომლები გამოთქვამენ უკმაყოფილებას და ერთად ცდილობენ ოგურცოვის გეგმების ჩაშლას. სხვადასხვა საშუალებით ისინი ატყუებენ დირექტორს და დაგეგმილ ღონისძიებას ატარებენ ისე, როგორც თავად ჰქონდათ ჩაფიქრებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***კარნავალის ღამე (ფილმი)***

* ინფორმაცია დაარქივებული 2013-12-06 საიტზე Wayback Machine.  „მოსფილმის" საიტზე
* 

* „კარნავალის ღამე" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია კინოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ქეთევან კოლხიდელი** (დ. 27 იანვარი, 1921, ფოთი ― გ. 22 იანვარი, 2008) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (1997), ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. საქართველოს დამსახურებული არტისტის (1967) ივანე მიქიაშვილის მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

1936 წელს დაამთავრა თბილისის საცდელ-საჩვენებელი სკოლა. სწავლობდა მარჯანიშვილის თეატრთან არსებულ სტუდიაში.

ფოთის თეატრის სცენაზე ნ. გოძიაშვილი დგამდა შალვა დადიანის დრამას „რუსთაველი" და 18 წლის ქეთევან ნაჭყებია წაიყვანა ფოთის თეატრში თამარ მეფის როლის შესასრულებლად. რეჟისორმა ის მონათლა კოლხიდელად. მსახიობი სიცოცხლის ბოლომდე ამ ფსევდონიმს ატარებდა.

1937-1952 წლებში ქეთევან კოლხიდელი ფოთის, ხოლო 1952 წლიდან ქუთაისის თეატრის მსახიობია. 70 წელი იდგა ქართული თეატრის სცენაზე და წარმატებით ასრულებდა როგორც ტრაგიკულ, ასევე სახასიათო როლებსაც. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: თამარ მეფე (შ. დადიანის „შოთა რუსთაველი"), ჯავარა (ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი"), თინა (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა"), ჩიტუნია (შ. დადიანის „გუშინდელნი"), ივდითი (კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა"), ლიზა (მ. გორკის „მზის შვილები"), გაიანე, ზეინაბი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი"), ქეთევანი (დ. ერისთავის „სამშობლო"), მარინე (ვ. გუნიას „და-ძმა"), საპატარძლო (ფ. გარსია ლორკას „სისხლიანი ქორწილი"), დეზდემონა (უ. შექსპირის „ოტელო"), ელისაბედ დედოფალი (უ. შექსპირის „რიჩარდ III") და სხვა. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „საბუდარელი ჭაბუკი", „პიერი მილიციის თანამშრომელი" და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1997 — ღირსების ორდენი
* ქუთაისის საპატიო მოქალაქე

ფილმოგრაფია
-----------

* 1957 — „საბუდარელი ჭაბუკი"
* 1965 — „პიერი მილიციის თანამშრომელი"
* 2003 — „ჯერ შეიცადეთ…" („ოტელო" ქუთაისში)
* 2005 — „37 გრადუსი ცელსიუსით"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ქეთევან კოლხიდელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ქეთევან კოლხიდელი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ქუთაისში ცნობილი არტისტების მემორიალური დაფა მოეწყობა

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1990. N3. გვ. 19.
შუაში ამატერასუ
**ამატერასუ** (იაპონ. 天照), **ამატერასუ-ოომიკამი** (天照大神) ან **ოოჰირუ-მენომუჩი-ნო-კამი** (იაპონ. 大日孁貴神) — იაპონურ მითოლოგიაში მზის ქალღმერთი და, თითქმის, ყველაზე წმინდა შინტოისტური ღვთაებაა (神 *კამი*). მისი სახელი, ამატერასუ, ნიშნავს „ცის გამნათებელს". მისი ტაძარი ქალაქ ისეშია.

ძველიაპონური ლიტერატურის უდიდესი ძეგლის - „კოჯიკის" ტრადიციით, ამატერასუ სუსანოოს, ზღვისა და ქარიშხლის კამისა და ცუკუიომის, მთვარის ღმერთის, დაა. იაპონური მითოლოგიის თანახმად, სამივე სამივე შექმნა იძანაგიმ. ამატერასუ შეიქმნა, როდესაც იძანაგიმ ჩამოიბანა საკუთარი მარცხენა თვალი, მარჯვენა თვალის დაბანისა დაიბადა სცუკუჲომი დაიბადა, ხოლო სუსანო'ო მისი ცხვირის დაბანისას შეიქმნა.

ისტორია
-------

ამბავი გვიამბობს ამატერასუსა და სუსანოოს შორის დიდ მეტოქეობაზე. როცა, იძანაგის ბრძანებისამებრ, სუსანოო ცას ტოვებდა, დასამშვიდობებლად დასთან მივიდა. ამატერასუმ, დაეჭვებულმა, შეთავაზა გამოწვევა: ორივე მათგანს რაიმე საგანი ადამიანად უნდა ექცია. ამატერასუმ შექმნა სამი ქალი სუსანოოს ხმლისგან, მან კი ხუთი კაცი მისი ყელსაბმისგან. ამატერასუმ თქვა, რომ კაცები მისი იყვნენ, რადგან მისი ყელსაბმისგან დამზადნენ. სუსანოომ გაანადგურა მისი ბრინჯის მინდვრები, და ბრაზისგან ერთი მისი მხევალი მოკლა. შეშინებული და გაბრაზებული ამატერასუ „ამა-ნო-ივატოში", „ციური კლდის გამოქვაბულში" დაიმალა, ასე რომ მზე დაიმალა და სამყარო დიდი ხნით დაბნელდა. ონები გამოვიდნენ ბნელ სამყაროში; კამებს არ შეეძლოთ ამატერასუს გამოქვაბულიდან გამოყვანა.

ბედნიერების ჭკვიანმა ქალღმერთმა ამე-ნო-უძუმემ აიღო პატარა ნავი, შესასვლელთან ამოაყირავა და მასზე ცეკვა დაიწყო. ამას ბევრი კამი ესწრებოდა, რომელთაც მხიარულად სიცილი დაიწყეს. ამატერასუმ მათი გაიგო და გასაგებად, თუ რატომ იცინოდნენ ღმერთები, გაიხედა. როცა გამოქვაბული გააღო, უძუმეს მიერ ხეზე მიყუდებულ სარკეში თავისი ანარეკლი დაინახა და ნელ-ნელა გამოვიდა გამოქვაბულიდან. ამ დროს, ღვთაება ამე-ნო-ტაჯიკარავომ მის უკან გამოქვაბული დაკეტა, რომ შიგ ვეღარ შესულიყო. ამატერასუ გაჰყვა სხვა ღმერთებს და ქვეყანაზე მზის შუქი დაბრუნდა, სუსანოო კი ციდან სამუდამოდ განდევნით დაისაჯა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შინტოიზმი

ბიბლიოგრაფია
------------

* Wheeler, Post (1952). The Sacred Scriptures of the Japanese. New York: Henry Schuman. pp. 393–395. ISBN 1-4254-8787-4
**გულნარა (გულიკო) პატარიძე** (ფრანგ. Goulnara Kethevan Pataridze) (დ. 22 ივლისი, 1943, პარიზი, — გ. 2 ივნისი, 2003, იქვე; დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — საფრანგეთში მოღვაწე ქართველი ჟურნალისტი.

დაიბადა პოლიტიკური ემიგრანტების — ელისე პატარიძისა და თამარ ალშიბაიას ოჯახში. დაამთავრა ჟან დე ლეფონტენის ლიცეუმი, შემდეგ — პარიზის უნივერსიტეტის მთარგმნელთა და თარჯიმანთა უმაღლესი სკოლა. 1967 წლიდან მუშაობდა „რადიო თავისუფლების" ქართულ რედაქციაში, 1986 წლიდან გარდაცვალებამდე კი იყო მისი დირექტორი. ქართულის და ფრანგულის გარდა თავისუფლად ფლობდა რუსულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებს, რაც საშუალებას აძლევდა მოეპოვებინა მსმენელთა ფართო წრისთვის ხშირად მიუწვდომელი ინფორმაცია. თანამშრომლობდა ემიგრანტულ ბეჭდვით პრესაშიც („ივერია", „თავისუფლების ტრიბუნა"). ცნობილი იყო საქართველოს ამბების ობიექტური გაშუქებით. დაქორწინებული იყო დავით (დათიკო) ურატაძეზე (გრიგოლ ურატაძის ძმისშვილი, დ. 1916 — გ. 1978). გულნარა პატარიძის ძმა — ოთარ პატარიძე საფრანგეთის ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი ხელმძღვანელია.

ბიბლიოგრაფია
------------

* გამსახურდიას და კოსტავას სასამართლო პროცესი : [ქართული დისიდენტიზმის მეთაურების ზ. გამსახურდიასა და მ. კოსტავას 1978 წლის სასამართლო პროცესი] / გულნარა პატარიძე // ივერია : პერიოდული გამოცემა / ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია. - პარიზი, 1979. - N21. - გვ.7-12

ლიტერატურა
----------

* პატარიძე ელისე // ქართველები უცხოეთში : წ.1 / რუსუდან დაუშვილი, გრიგოლ კალანდაძე, რუსუდან კობახიძე, გოჩა ჯაფარიძე, თემურ ტარტარაშვილი. - თბ. 2012. - გვ.161.
* გულნარა პატარიძის ოჯახს : სამძიმარი // საქართველოს რესპუბლიკა. / ედუარდ შევარდნაძე. - თბილისი, 2003. - 12 ივნისი. - N152(4531). - 1 გვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* RFE/RL Mourns Death of Georgian Service Director დაარქივებული 2023-04-29 საიტზე Wayback Machine.. Radio Free Europe/Radio Liberty. June 04, 2003.
ჭარ-ბელაქნის ოლქის რუკა, 1838
**ჭარ-ბელაქნის ოლქი** (რუს. Джаро-Белоканская область; 1 მარტი, 1830 — 10(22) აპრილი,1840) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ამიერკავკასიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ბელაქანი.

ისტორია
-------

1830 წლის 1 მარტს საფუძველი ჩაეყარა ზაქათალის სიმაგრეს და დაარსდა ჭარ-ბელაქნის ოლქი, რომლის მმართველად დაინიშნა გენერალ-მაიორი კნიაზ ბექოვიჩ-ჩერკასკი.

1840 წლის 10 (22) აპრილს, ჭარ-ბელაქნის ოლქი ელისუს სასულთნოსთან ერთად გარდაიქმნა ბელაქნის მაზრად და გაერთიანდა ახლადშექმნილ საქართველო-იმერეთის გუბერნიაში.

ლიტერატურა
----------

* Кавказский календарь на 1862 год. ст.219

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ДЖА́РО-БЕЛОКА́НСКАЯ О́БЛАСТЬ

სქოლიო
------

1. ↑  Кавказский календарь на 1865 г. Тифлис, 1864
2. ↑  Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-ое (1825-1881), т. XV, указ 13368, ст. 237
**კოტეხი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი ღვინო.

„კოტეხის" თეთრი ღვინო მზადდება რქაწითელის ჯიშის ყურძნისაგან ტკბილის სრული დადუღებით, ხოლო წითელი — საფერავის ჯიშის ყურძნისაგან, დურდოს სრული დადუღებით.

თეთრი „კოტეხი" ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, ჯიშური არომატით, სასიამოვნო გემოთი.

წითელი „კოტეხი" ხასიათდება წითელი ფერით, ჯიშური არომატით, ნაზი, ხავერდოვანი გემოთი.

თეთრი „კოტეხის" მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ³.

წითელი „კოტეხის" მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა – 5,0-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 20 გ/დმ³.

„კოტეხის" სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 14 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „კოტეხი" მდებარეობს კახეთში, მდინარე ალაზნის შუა წელში, მარჯვენა სანაპიროზე, ჩრდილო განედის 41°45' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°48' კოორდინატებზე. მიკ­რო­­ზონის ტერიტორია მოიცავს ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი დაქანების ტყიან კალთებზე მიბჯენილ მთისწინებს და ალაზნის ვაკეს ზღვის დონიდან 250-700 მ-ის ფარგლებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღვინის ეროვნული სააგენტო[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში |
| --- |
|  |
| 
* ატენური
* ახაშენი
* გურჯაანი
* ვაზისუბანი
* თელიანი
* კარდენახი
* კახეთი
* მანავი
* მუკუზანი
* ნაფარეული
* სვირი
* ტვიში
* ტიბაანი
* ქინძმარაული
* ყვარელი
* წინანდალი
* ხვანჭკარა
* კოტეხი
* ხაშმის საფერავი
* ბოლნისი
* სალხინოს ოჯალეში
* ახმეტა (ახმეტის მწვანე)
* წარაფი
* ახოები
* მაღრაანის ქისი
* ზეგაანი
* ოყურეშის უსახელოური
* ასურეთული შალა
* ოკამი

 |

 |
**ბეილაგანის რაიონი** (აზერ. Beyləqan) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი, მისი დედაქალაქია ბეილაგანი. დაარსდა 1939 წლის 24 ნოემბერს, 1939-1963 წლებში **ჟდანოვის რაიონს** უწოდებდნენ. 1963 წელს გაერთიანდა იმიშლის რაიონთან. სახელი „ბეილაგანი" დაერქვა აზერბაიჯანის სსრ უზენაესი საბჭოს 1989 წლის დადგენილებით. 

დედაქალაქმა ბეილაგანმა 1966 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. რაიონი მოიცავს 42 დასახლებას, მათ შორის ერთი ქალაქია, 16 დასახლებული პუნქტი და 25 სოფელი. ბეილაგანის ოლქში არის საერთო ჯამში 37 მუნიციპალიტეტი. მისი სატელეფონო კოდია (+994) 21.

ისტორია
-------

რაიონის სახელწოდება სხვადასხვა ისტორიულ წიგნშია ნახსენები. ერთ-ერთი მათგანი „გზები და ქვეყნები" დაწერილია ნაილა ვალიხანლის მიერ. ძირითადი ისტორიული მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზები მითითებულია ამ წიგნში. ამავდროულად, საბერძნეთიდან ბეილაგანისკენ მიმავალი მარშრუტი მიგვითითებს ამ ქალაქის მნიშვნელობაზე. წყაროების თანახმად, აბრეშუმის გზის დერბენტ-არდებილის მონაკვეთი ბეილაგანში გადიოდა. ქალაქის ვაჭრებმა კარგი ეკონომიკური მდებარეობის წყალობით ურთიერთობა დაამყარეს ჩინეთთან, ინდოეთთან, ირანთან, საქართველოსთან და ბიზანტიასთან.

ისტორიული წყაროებიდან ჩანს, რომ ბეილაგანი დაარსდა V საუკუნეში. XI საუკუნეში ქალაქი მთლიანად განადგურდა მონღოლთა დამპყრობლური ომების გამო. ბეილაგანის რეკონსტრუქცია თემურლენგის მიერ XIV საუკუნეში დაიწყო, მაგრამ მისი სიკვდილის შემდეგ შეწყდა. ბეილაგანის ძველი ნაწილი XVI საუკუნეში დაინგრა და მას შემდეგ აღარასოდეს აღუდგენიათ.

გეოგრაფია
---------

### კლიმატი

„Köppen"–ის კლიმატის კლასიფიკაციით ბეილაგანს აქვს ნახევრადმშრალი კლიმატი, ცხელი ზაფხულითა და ზომიერი ზამთრით. კლიმატის ფორმირებაში მთავარ როლს თამაშობს გეოფიზიკური მდებარეობა. ტერიტორია მუდმივად ზარალდება ციკლონებითა და ჰაერის ნაკადებით, რომლებიც მოდის ტროპიკებისა და შუა აზიის ქვეყნებიდან. საშუალო წლიური ტემპერატურა 14 °C-ია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 1,8 °C, ხოლო ივლისისა 26 °C-ს შეადგენს.

### ფლორა და ფაუნა

ფლორისათვის დამახასიათებელია ნახევრად არიდული მცენარეები. მდინარე მტკვრის სანაპირო ზოლი მცირე ფართობზე დაფარულია ვერხვით, თუთით, კვიპაროსის ხეებით და ტუგაის ტყეებით. 

გაზელი, მელა, გარეული ღორი, მგელი, ნაცრისფერი კურდღელი ამ რაიონისთვის დამახასიათებელი ცხოველებია. ტუგაის ტყეებში და ჭაობიან ადგილებში ასევე გვხვდება ზღარბი, გველები, ბუები და კოდალალები. ტბორებში ბინადრობენ იხვები და თოლიები. 

მცენარეების და ცხოველების მრავალი ადგილობრივი სახეობა დაცულია აღგიოლის ეროვნულ პარკში, აქ განსაკუთრებით იცავენ გადამფრენ ფრინველებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Links de interés para Beylagan, Azerbaiyana დაარქივებული 2019-10-13 საიტზე Wayback Machine.
* WikiTravel's Beylaqan website
* На сайте Azerbaijan დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine.
* Beyləqanin piirin sivusto
* Azerbaidjan: Territorial and administrative units დაარქივებული 2019-01-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 მაისი 2018. ციტირების თარიღი: 19 August 2015. (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Tarixi - BEYLƏQAN RAYON Icra Hakimiyyəti. ციტირების თარიღი: 2018-07-14
3. ↑  Coğrafi mövqeyi - BEYLƏQAN RAYON Icra Hakimiyyəti. ციტირების თარიღი: 2018-07-27
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გუნია**. |

**ვალერიან ლევანის ძე გუნია** (დ. 21 იანვარი [ძვ. სტ. 9 იანვარი], 1862, ეკი, სენაკის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 ივლისი, 1938, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი, კრიტიკოსი. 1931 წელს მიენიჭა საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტის, ხოლო 1933 წელს — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტის წოდება.

ბიოგრაფია
---------

ვალერიან გუნია 1876 წელს შევიდა თბილისის რეალურ სასწავლებელში. 1881 წელს პოლიტიკურ გამოსვლებში მონაწილეობისათვის სასწავლებლიდან გარიცხეს. სწავლა განაგრძო მოსკოვში, პეტროვსკოე-რაზუმოვსკოეს სასოფლო-სამეურნეო აკადემიაში. 
სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. 1883 წლიდან მოღვაწეობდა ქართულ პროფესიულ თეატრში. როლები: მეფე ლირი, ოტელო (უილიამ შექსპირის „მერე ლირი", „ოტელო"), კაკო (ილია ჭავჭავაძის „კაკო ყაჩაღის" მიხედვით), ოიდიპოსი (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე"), ოსიპი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი"), ოთარ ბეგი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი")

ვალერიან გუნია გამოირჩეოდა დიდი სცენური მომხიბვლელობით, შთამბეჭდავი გარეგნობით, შესანიშნავი ხმით, ძლიერი ტემპერამენტით. მას მნიშვნელოვანი ღვაწლი მიუძღვის ქართულ თეატრში რეალისტური მიმართულების დამკვიდრებასა და ქართველ პროფესიონალ მსახიობთა აღზრდის საქმეში.

მან დაწერა ლიბრეტოები ოპერებისთვის: ზაქარია ფალიაშვილის „დაისი", დიმიტრი არაყიშვილის „დინარა" და სხვა. რედაქტორობდა სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემებს (მაგ. ჟურნალ „თეატრს"), 1886 წელს დააარსა გაზეთი „ცნობის ფურცელი", 1888 წელს გამოსცა „საქართველოს კალენდარი", 1907 — იუმორისტული ჟურნალი „ნიშადური".

ვალერიან გუნია იყო თეატრის თვალსაჩინო ისტორიკოსი და თეორეტიკოსი. თეატრალური ხელოვნების შესახებ სისტემატურად აქვეყნებდა ლიტერატურულ წერილებს, თეორიული ხასიათის სტატიებს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ისტორიული ნარკვევი „ქართული თეატრი 1879–1889", 1921 წლიდან ხელმძღვანელობდა ქართულ თეატრებს. იყო საქართველოს ხელოვნების მუშაკთა კავშირის გამგეობის პირველი თავმჯდომარე.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1921: „არსენა ჯორჯიაშვილი" (გენერალი) რეჟ. ივანე პერესტიანი
* 1922: „სურამის ციხე" (ვეზირი) რეჟ. ივანე პერესტიანი
* 1922: „მოძღვარი" (მაყვალას მამა) რეჟ. ვლადიმერ ბარსკი
* 1923: „მამის მკვლელი" (ნიკალა) რეჟ. ამო ბეკ-ნაზაროვი
* 1926: „ხანუმა" (ვაჭარი ადამი) რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა
* 1927: „გოგი რატიანი" (მეეზოვე) რეჟ. კონსტანტინე მარჯანიშვილი
* 1927: „ამოკი" (ევროპელი ქალის ქმარი) რეჟ. კოტე მარჯანიშვილი
* 1927: „მთის კანონი" (მუსა) რეჟ. ბორის მიხინი
* 1934: „ნახვამდის" რეჟ. გიორგი მაკაროვი

ლიტერატურა
----------

* *ბურთიკაშვილი ა.*, რაინდი უშიშარი და გულმართალი, თბ. 1965.
* *ცაგარეიშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 309.
* *ცაგარეიშვილი ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 205–206.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ვალერიან გუნია"** ვიკისაწყობში.
* ვალერიან გუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვალერიან გუნია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* ვალერიან გუნია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
**გოდერძის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში. მდებარეობს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, არსიანის ქედზე, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა შენაკადის — ძინძისწყლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2025 მ. აგებულია ზედაოლიგიცენურ-ქვედამიოცენური ვულკანოგენური წყებით, რომელიც შეიცავს განამარხებულ ფლორას (ე. წ. გოდერძის წყება). გოდერძის უღელტეხილის კალთები ციცაბო და დანაწევრებულია. შემოსილია მეორეული სუბალპური მდელოებით.

გოდერძის უღელტეხილზე გადის ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო გზა.

2012 წელს გოდერძის უღელტეხილზე სამთო-სათხილამურო კურორტის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც 2015 წლის დეკემბერში დასრულდა. კურორტზე სასტუმროს ტიპის 6 კოტეჯია განთავსებული. საბაგირო გზის ყველაზე მაღალი ადგილი ზღვის დონიდან 2350 მეტრზეა.

ლიტერატურა
----------

* *უთმელიძე მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 74.

სქოლიო
------

1. ↑  აჭარაში ახალი სამთო-სათხილამურო კურორტი *გოდერძი* გაიხსნა დაარქივებული 2021-11-13 საიტზე Wayback Machine. , აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის - ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი, 7 დეკემბერი 2015, ციტირების თარიღი 12 ნოემბერი 2021.
ტომას სტაფორდი, 1972 წ.
**ტომას სტაფორდი** (ინგლ. Thomas P. Stafford) (დ. 17 სექტემბერი, 1930, უეტერფორდი, ოკლაჰომა, აშშ, — გ. 18 მარტი, 2024, სატელაიტ-ბიჩი, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი ასტრონავტი, აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების გენერალ-ლეიტენანტი (1978).

დაამთავრა აშშ-ის საზღვაო აკადემია (1952). მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში მფრინავ-გამომცდელად. 1962 წლიდან იყო აერონავტიკის და კოსმოსური კვლევების ეროვნული სამმართველოს (NASA) ასტრონავტი. მონაწილეობდა „ჯემინი 6A" (1965) და „ჯემინი 9A" (1966) მისიებში. 1969 წელს მეთაურობდა „აპოლო 10-ს", მთვარის ორბიტაზე გაშვებულ მეორე პილოტირებულ მისიას, რომლის ფარგლებშიც ხომალდს გამოეყო მთვარის კაბინა და სტაფორდი და ასტრონავტი იუჯინ სერნანი 15 კმ-ით დაუახლოვდნენ მთვარის ზედაპირს.

1972 წელს სტაფორდმა მიიღო ბრიგადის გენერლის წოდება. 1975 წლის ივლისში ის მეთაურობდა აშშ-ისა და საბჭოთა კავშირის პირველი ერთობლივი კოსმოსური მისიის — „აპოლო-სოიუზის სატესტო პროექტის" (ASTP) ამერიკულ ხომალდს (ასტრონავტები ტომას სტაფორდი, ვინს ბრანდი და დონალდ სლეიტონი), რომელიც წარმატებით შეუპირაპირდა ორბიტაზე მყოფ საბჭოთა „სოიუზ 19-ს". 1979 წელს სტაფორდი თადარიგში გავიდა გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით. შემდგომში NASA-ის მრჩევლად მუშაობდა. გამოქვეყნებული აქვს ავტობიოგრაფიული შინაარსის „არის გადაბმა! — ტომ სტაფორდი და კოსმოსური რბოლა" (მაიკლ კასუტთან ერთად, 2002).

ბიბლიოგრაფია
------------

* Stafford, Thomas; Cassutt, Michael (2002). We Have Capture. Washington, DC: Smithsonian Institution Press. ISBN 978-1-58834-070-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ტომას სტაფორდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* ტომას სტაფორდი — ბიოგრაფია NASA-ის ვებ-გვერდიდან (ინგლისური)
ნატალია ბაგრატიონ-მუხრანელი
**ნატალია ბაგრატიონ-მუხრანელი** (დ. 19 აპრილი, 1914 - გ. 26 აგვისტო, 1984) — არისტოკრატი მუხრანბატონების სახლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა პავლოვსკში, თავად კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელისა და საიმპერატორო სისხლის თავად ტატიანა კონსტანტინოვნა რომანოვას ოჯახში. ნატალია "ნატაშა" აერთიანებდა ორ გამოჩენილ დინასტიას - ბაგრატიონებს და რომანოვებს. მისი ნათლიები იყვნენ იმპერატორი ნიკოლოზ II და მისი უფროსი ქალიშვილი ოლგა ნიკოლაევნა. ნატალია დედის მხრიდან სისხლით ენათესავებოდა ბრიტანეთის სამეფო ოჯახს - იყო პრინცი ფილიპისა და პრინცესა მარინას მეორე რიგის ბიძაშვილი, და დედოფალ ელისაბედ II-ის მეოთხე რიგის ბიძაშვილი.

რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ის და მისი ოჯახი საცხოვრებლად იუგოსლავიაში წავიდნენ. იუგოსლავიის პრინცის ტომისლავის მოგონებების თანახმად, ნატაშა იყო მისი ბავშვობის პირველი სიყვარული.

### ქორწინება

ნატაშა მუშაობდა ლონდონში, ემიგრაციაში მყოფი იოგუსლავიის მთავრობისთვის. ის პირველად დანიშნული იყო ლეიტენანტ კრისტოფერ ფერნესზე, მაგრამ 1940 წელს საქმრო დაიღუპა და ქორწილი არ შედგა. შემდეგ ნატალიამ გაიცნო და 1945 წელს ცოლად გაჰყვა ბრიტანელ დიპლომატს სერ ჩარლზ ჯონსტონს. ისინი ერთად თარგმნიდნენ რუსულ კლასიკურ ლიტერატურას. შვილები არ ეყოლათ.

### გარდაცვალება

გარდაიცვალა 1984 წლის 26 აგვისტოს ლონდონში, დაკრძალულია განერსბერის სასაფლაოზე. მას ჰყავდა ძმა პრინცი თეიმურაზ ბაგრატიონ-მუხრანელი, რომელიც ცხოვრობდა შეერთებულ შტატებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნატალია ბაგრატიონ-მუხრანელი —საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ბაგრატიონები – სამეცნიერო და კულტურული მემკვიდრეობა" – თბ. 2003 მუხრან-ბატონთა და ბაგრატიონ-მუხრანელთა გენეალოგია *The Bagrations: Scientific and Cultural Heritage, Tbilisi, 2003, Genealogy of Lords of Mukhrani and Bagrations of Mukhrani*
2. ↑  Princess Natasha (née Bagration-Mukhransky), Lady Johnston National Portrait Gallery
3. ↑  Memoari : Tomislav Karađorđević.
4. ↑  British High Commissioner Sir Charles Johnston and Lady Johnston visit ABC studios, Gore Hill A New South Wales Government Site
5. ↑  Natalia Konstantinovna Bagration-Mukhranskaya Johnston Find A Grave

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* ISNI: 0000 0001 1291 6399
* LCCN: no2011177752
* NTA: 145324850
* VIAF: 164727204
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 164727204

 |
**ისიდორე სილოვანის ძე გვარჯალაძე** (დ. 15 მაისი, 1898, სოფ. გონებისკარი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 12 იანვარი, 1983, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ლექსიკოგრაფი. პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964).

დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა უმაღლესი კურსების ფრანგული (1927) და ინგლისური (1931) ენების განყოფილებები. 1927 წლიდან მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში. 1947–1952 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინგლისური ენის კათედრის გამგე, 1948–1952 და 1961–1966 წლებში — უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის პრორექტორი, 1966–1983 წლებში — პროფესორ–კონსულტანტი. დაჯილდოებული იყო იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პრემიით (1979). ეკუთვნის მრავალი ნაშრომი ლექსიკოლოგიისა და უცხოურ ენათა სწავლების მეთოდიკის სფეროში, ლექსიკონები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ინგლისურ-ქართული და ქართულ-ინგლისური ლექსიკონი (შემდგენელი). - თბილისი, საქართველოს მაცნე, 2003.
* Englishs Proverbs and Sayings : ინგლისური ანდაზები და ხატოვანი თქმანი ქართულ-რუსული თარგმანითა და შესატყვისებით (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1970.
* ინგლისური ენის სწავლების მეთოდიკა (ავტორი). - თბილისი, საქ. სსრ პოლიგრ. და გამომც. სტ. N2, 1948.
* ქართულ-ფრანგული ლექსიკონი (ავტორი). - თბილისი, სახელგამი, 1946.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 605.
**ევლახის რაიონი** (აზერ. Yevlax) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ევლახი.

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილების თანახმად, ქალაქ ევლახს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1939 წლის 1 თებერვალს. რეგიონში გადის სარკინიგზო მაგისტრალები, როგორებიცაა: ევლახ-ხანქენდის და ევლახ-ბელაქანის მაგისტრალები, ასევე რეგიონში არის აეროპორტი სახელწოდებით „ევლახის აეროპორტი", ჭადრაკისა და ბავშვთა სპორტული სკოლა, 19 საშუალო სკოლა 10 535 ადგილით, 15 საბავშვო ბაღი 840 ადგილის ტევადობით, საავადმყოფო, სასწავლო დაწესებულებები და მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსები.

1962 წლის 26 დეკემბერს ევლახის ტერიტორია გაუქმდა და დანაწილდა. აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს მე-10 სესიის არჩევით ქალაქი ევლახი გადაიქცა ინდუსტრიულ ქალაქად.

აზერბაიჯანული სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, 1965 წლის 6 იანვარს ევლახი შეიყვანეს დაქვემდებარებული ქალაქების სიაში და რეგიონში დაიწყო სამრეწველო საწარმოების განვითარება.

გეოგრაფია
---------

რეგიონს ესაზღვრება აღდაში, ბარდი, ტარტარი, გორანბოი, სამუხი, კახი და შაქი. ევლახის რაიონში არის 1 ქალაქი, 1 ურბანული ტიპის დასახლება და 48 სოფელი.

ევლახი დაბლობზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ბაქოდან 293 კილომეტრში მდებარეობს. ეს რაიონი ერთ-ერთი უძველესი დასახლებული ადგილია აზერბაიჯანში. აქვე გადიოდა უძველესი აბრეშუმის გზაც. კლიმატის ტიპებიდან ძირითადად გვხვდება ზომიერად ცხელი ნახევრად უდაბნოს და მშრალი უდაბნოს კლიმატი. მინგეჩაურის წყალსაცავის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ვარვარას წყალსაცავი შედის ევლახის ტერიტორიის შემადგენლობაში. აქ ასევე გადის ზედა ყარაბაღისა და ზემო შირვანის არხების ნაწილები.

ეკონომიკა
---------

ევლახი არის ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რესურსი სოფლის მეურნეობის თვალსაზრისით. ძირითადად რეგიონში გავრცელებულია მარცვლეულის და ბამბის მოყვანა, ასევე მესაქონლეობის სექტორებსაც მნიშვნელოვანი როლი უკავიათ ქალაქის ეკონომიკაში. ფერმებში მოჰყავთ კარტოფილი, ბოსტნეული, ნესვი და სხვა ხილის სახეობები. ევლახი ასევე მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით, მაგალითად როგორიცაა: თიხა-ნარევი ქვიშა, თიხა, ქვიშა და ხრეში, რომლებიც საჭიროა აგურის დასამზადებლად.

ბაქო-გაზაკის გზატკეცილი, ევლახი-ბელაქანის, ბაქო-თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალი, ბაქო-სუფსის გაზსადენი და ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი გადის რაიონის ტერიტორიაზე, რაც მნიშვნელოვანია რაიონის ეკონომიკისათვის. ქალაქ ევლახში ასევე არის შიდა აეროპორტიც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine.
* დაარქივებული 2022-04-08 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Official page of yevlakh district.
2. ↑  TERRITORIAL AND ADMINISTRATIVE UNITS: Yevlakh district..
3. ↑  Yevlax rayonu haqqinda ümumi məlumat.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-02-03. ციტირების თარიღი: 2019-10-22.
4. ↑  History of Yevlakh district.
5. ↑  Yevlakh City[*მკვდარი ბმული*]
ნამგალი და ურო საბჭოთა ჰერალდკაში
**ნამგალი და ურო** — სოციალისტური მოძრაობის სიმბოლო, შემდეგ კომუნისტური პარტიისა და მასთან ერთად სსრკ სახელმწიფო სიმბოლიკის მთავარი და განუყოფელი ნაწილი. მარტივი გაგებით, განასახიერებს მშრომელი მასების — მუშებისა და გლეხების ერთობას.

ურო ოდითგანვე გამოიყენებოდა როგორც ჰერალდიკური სიმბოლო სხვადასხვა გილდიების მიერ. ნამგალი კი განასახიერებდა მოსავლიანობას, ბარაქას, როგორც სოფლის მეურნეობის უძველესი იარაღი. ჰერალდიკაში ურო გაცილებით ადრე გაჩნდა, ვიდრე ნამგალი. ამის გამოხატულება იყო ნამგლის უროზე გამოსახვა, რაც უროს ხანდაზმულობაზე მიუთითებდა და ამასთან ერთად მუშათა კლასის უპირატესობას გლეხობასთან.

უნიკოდში, „ნამგალი და უროს" სიმბოლოა U+262D. (☭)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 307.
* (ინგლისური) David Lempert: *Daily Life in a Crumbling Empire: The Absorption of Russia into the World Economy*, Columbia University Press/ Eastern European Monographs, 1996.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნამგალი და ურო***
**გაზიფიკაცია**, *გაზიფიცირება* — ბუნებრივი გაზის მიწოდების ტექნიკურ-ორგანიზაციული ღონისძიებები, რომლებიც მიმართულია საბინაო-კომუნალური, საწარმოო და სხვა ობიექტების გადასაყვანად ბუნებრივი გაზის მოხმარებაზე საწვავად ან ენერგორესურსად. მოიცავს ბუნებრივი აირის მოპოვებას, მიწოდებას, ტრანსპორტირებასა და განაწილებას.

საქართველო
----------

ჩრდილოეთი-სამხრეთის მაგისტრალური გაზსადენი დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
საქართველოში გაზიფიკაცის სამუშაოები 1956 წელს დაიწყო. 1959 წლის ბოლოს თბილისმა მიიღო ბუნებრივი გაზი აზერბაიჯანის რესპუბლიკიდან. მაგისტრალური გაზსადენის გამტარუნარიანობამ წელიწადში 1,8, ხოლო რეკონსტრუქციის შემდეგ — 4,6 მლრდ მ³ შეადგინა.

საქართველოში ბუნებრივი გაზი მნიშვნელოვანი რაოდენობით არ მოიპოვება, რის გამოც ქვეყანა დამოკიდებულია იმპორტზე. სხვადასხვა დროს იგი შემოჰქონდათ აზერბაიჯანიდან, თურქმენეთიდან, ირანიდან, რუსეთიდან. ამჟამად მისი ძირითადი მომწოდებელია აზერბაიჯანი.

2020 წელს საქართველოში მოიხმარეს 2573 მლნ. მ³ ბუნებრივი გაზი. მისი წილი ენერგეტიკული რესურსების საბოლოო მოხმარებაში 36,3%-ია (2019). ქვეყანაში 2020 წელს ბუნებრივი გაზის სექტორში ოპერირებდა 25 ლიცენზიატი, მ. შ. ერთი ტრანსპორტირების და 24 განაწილების სფეროში. მსხვილი გამანაწილებელი კომპანიებია: „თბილისი ენერჯი", „სოკარი ჯორჯია" და „საქორგგაზი". ამჟამად საქართველოში გაზიფიცირებულია შინამეურნეობების 84% და აბონენტების რიცხვი 1,6 მლნ-ს აღწევს (2019).

ლიტერატურა
----------

* *ჩომახიძე დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. ?.
**გერმანოზიშვილები** — თავადთა საგვარეულო XVI-XIX საუკუნეების ქვემო ქართლში, ბარათაშვილთა ერთი შტო. 

გვარის ფუძემდებლად ითვლება 1523 წელს ბარათაანთ გაყრის წიგნში მოხსენიებული გერმანოზ ქავთარაძის ძე ბარათაშვილი. გერმანოზიშვილების სათავადო მამულები — საგერმანოზიშვილო ძირითადად ალგეთის ხეობაში იყო, მამულები ჰქონდათ ქვემო ქართლის სხვა კუთხეებშიც. საგვარეულო საძვალე გუდარეხის მონასტერში ჰქონდათ. XVIII საუკუნის დასაწყისში გერმანოზიშვილებს 150-მდე კომლი გლეხი და რამდენიმე ვასალი აზნაური ჰყავდათ. პირველად გაიყარნენ XVII საუკუნის ბოლოს, მეორედ — 1756 წელს, რის შედეგადაც თანდათან დამცირდნენ და წვრილ მფლობელებად იქცნენ. ქვემო ქართლის გაჩანაგებასთან ერთად XVIII საუკუნის ბოლოს გერმანოზიშვილების ნაწილი თბილისში გადავიდა საცხოვრებლად. 

გერმანოზიშვილების სათავადო სახლის უფროსი მეორე, ხოლო სახლიკაცები მესამე ხარისხის თავადებად ითვლებოდნენ. ეკავათ ბოქაულთუხუცესის, მეჯინიბეთუხუცესისა და სამეფო სოფლების მოურავთა (ახალქალაქი, ტამალია) თანამდებობები.

ლიტერატურა
----------

* ლორთქიფანიძე ი. ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირვლ მეოთხედში, ნაწ. 3–4, თბ. 1938.
* ჯამბურია გ. ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ. 1955.
* *ჯამბურია გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 599.
* მჭედლიძე გ. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია : ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 2021. — გვ. ?.
ბათორის ლოგობათორის ლოგო
**ბათორი**(ბენდი)-შვედური შავი და ვიკინგური მეტალის ბენდი, დაარსებული 1983-წლის მარტში, ვალინგბში (სტოკჰოლმის დისტრიქტი) გიტარისტ და ვოკალისტ ქუორთონის (ნამდვილი სახელი თომას ფორსბერგი) მიერ. ბენდმა დიდი გავლენა მოახდინა, შემდგომი შავი მეტალის არტისტებზე და აღნიშნული ჟანრის ერთ-ერთ პიონერად ითვლება, ვენომისა და მერსიფულ ფეიტის გვერდით. ბენდის პირველი ოთხი ალბომი სწორედ შავ მეტალს განეკუთვნება. 

ბათორის სადებიუტო ალბომიბათორის სადებიუტო ალბომი

ისტორია
-------

ბენდის დაარსებისას ქუორთონი 17-წლის იყო, მას შეუერთდნენ დრამერი ჯონას აკერლუნდი და ბას გიტარისტი ფრედერიკ მელანდერი. ქუორთონის განცხადებით ბენდის სახელი უნგრელი გრაფინიასა და სერიული მკვლელის ელიზაბეთ ბათორის სახელისგან მოდის, თუმცა აკერლუნდის თქმით, ბენდმა სახელი ვენომის სიმღერა "გრაფინია ბათორისგან" მიიღო. ჯგუფის შედარებით გვიანი შრომები მხოლოდ ქუორთონის მიერაა ჩაწერილი, როდესაც იგი ბენდის ერთადერთ წევრი იყო. მათი შედარებით ადრეული სიმღერები კი სატანიზმისა და ოკულტიზმის დიდ გავლენას განიცდიდა, თუმცაღა თავად არასდროს ყოფილა სატანისტური. მსგავს თემებზე წერა ქრისტიანობის წინააღმდეგ ჯანყისთვის იყო გამიზნული და მის კრიტიკას წარმოადგენდა, რაც შემდეგ ბევრმა შავი მეტალის არტისტმა შეითვისა. 

ბენდმა თავისი სადებიუტო და ამავდოულად იგივესახელწოდების ალბომი (Bathory) 1984-წელს გამოუშვა, რომლის გარეკანის ფოტოდ შავ ფონზე გამოსახული თხა იყო გამოყენებული. ალბომის ადრეული ვერსია ოქროსფერი იყო, ქუორთონს მისი გაფორმება ნამდვილი ოქროთი სურდა, თუმცა ეს ძვირი დაჯდებოდა და ვერ განახორციელეს. ჯგუფმა თავისი კარიერის მანძილზე სულ რამდენჯერმე ჩაატარა კონცერტი და ისიც თავის ადრეულ წლებში, შემდგომ მათ ლაივზე უარი თქვეს. ბათორის მომდევნო სამი ალბომი The return... Under the sign of the black mark, და Blood fire death ჯერაც შავ მეტალს განეკუთვნებოდნენ. ჯგუფის ადრეული სტილი მანამდე არსებული, მოუტერჰედისა და შავი საბათისას გავდა, თუმცაღა დროთა განმავლობაში ჩამოაყალიბა საკუთარი, შედარებით მელოდიური სტილი, რომელსაც შემდგომ ნორვეგიული შავი მეტალის სცენაზეც ბევრნი იყენებდნენ. მეოთხე ალბომში, უკვე გამოჩნდა ჰეროიზმის იდეები, სკანდინავიური მოტივებით, ხოლო მეხუთე ალბომი (Hammerheart) მთლიანად ვიკინგურ მეტალს განეკუთვნებოდა. ეს სტილი ჯგგუფის შემდგომ ალბომებშიც შენარჩუნდა, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა, კერძოდ კი Requiem (1994) და Octagon (1995), რომლებიც თრეშ მეტალს განეკუთვნებოდნენ და Destroyer of worlds (2001), რომლითაც ჯგუფი შავ მეტალს დაუბრუნდა. ბენდმა არსებობა შეწყვიტა 2004-წელს, როდესაც ქუორთონი გულის შეტევისგან გარდაიცვალა. მის საპატივსაცემოდ 2006-წელს გამოშვებულ იქნა ბათორის საუკეთესო სიმღერათა ნაკრები.

ქუორთონის საფლავიქუორთონის საფლავი სანდსბორგის სასაფლაოზე

დისკოგრაფია
-----------

* Bathory (1984)
* The return... (1985)
* Under the sign of the black mark (1987)
* Blood fire death (1988)
* Hammerheart (1990)
* Twillight of the gods (1991)
* Requiem (1994)
* Octagon (1995)
* Blood on ice (1996)
* Destroyer of worlds (2001)
* Nordland I (2002)
* Nordland II (2003)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* 
* 
*
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვაზისუბანი**. |

**ვაზისუბანი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი თეთრი ღვინო. იგი მზადდება რქაწითელისა (85 %) და კახური მწვანეს (15 %) ყურძნისაგან, ტკბილის სრული დადუღებით.

ღვინო „ვაზისუბანი" ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, ჰარმონიული გემოთი, ხალისიანი, განვითარებული ბუკეტით, ყვავილების ტონებით.

ღვინო „ვაზისუბნის" მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,5 %-ს, შაქრების მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5–7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 16 გ/დმ³.

„ვაზისუბნის" სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 62 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ვაზისუბანი" მდებარეობს მდინარე ალაზნის დინების შუა წელში, ჩრდილო განედის 41°49' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°43' კოორდინატებზე, ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ 5-60 დაქანების ერთ-ერთ შლეიფზე მდებარე სავენახე ფართობზე. დასავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება ცივ-გომბორის ქედის მაღალი განშტოება, ხოლო აღმოსავლეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან – მუკუზნის ვენახიანი ფართობები. ზღვის დონიდან ფართობის სიმაღლე საშუალოდ 550 მეტრს შეადგენს. იგი მოიცავს სოფლებს: ვაზისუბანი, კალაური, შაშიანი და ვაჩნაძიანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღვინის ეროვნული სააგენტო დაარქივებული 2021-01-08 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში |
| --- |
|  |
| 
* ატენური
* ახაშენი
* გურჯაანი
* ვაზისუბანი
* თელიანი
* კარდენახი
* კახეთი
* მანავი
* მუკუზანი
* ნაფარეული
* სვირი
* ტვიში
* ტიბაანი
* ქინძმარაული
* ყვარელი
* წინანდალი
* ხვანჭკარა
* კოტეხი
* ხაშმის საფერავი
* ბოლნისი
* სალხინოს ოჯალეში
* ახმეტა (ახმეტის მწვანე)
* წარაფი
* ახოები
* მაღრაანის ქისი
* ზეგაანი
* ოყურეშის უსახელოური
* ასურეთული შალა
* ოკამი

 |

 |
**მამისა ბერძნიშვილი** (დ. 1 ივნისი, 1925, თბილისი — გ.14 ოქტომბერი, 2015) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, წყაროთმცოდნე.

ბიოგრაფია
---------

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოსოფიის ფაკულტეტის საქართველოს ისტორიის განყოფილება. იმავე წელს ჩაირიცხა ასპირანტურაში საქართველოს ისტორიის კათედრაზე.

1956 წელს მუშაობა დაიწყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, შემდეგ ხანგრძლივად ეკავა მთავარი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობა. 1970 წელს გამოიცა მისი წიგნი „საქართველო XI-XII სს-ში (სოციალურ-ეკონომიკური ნარკვევი)", რომელშიც შესწავლილია აღნიშნული პერიოდის სოციალური ფენები საქართველოში. ამ პრობლემასთან ერთად მას სიღრმისეულად აქვს შესწავლილი საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები. მის სამეცნიერო ინტერესების სფეროში შედიოდა საქართველოს ისტორიული საზღვრების საკითხი, თბილისის ტერიტორია და მოსახლეობა. 1962 წელს მან გამოსცა „დოკუმენტები თბილისის ისტორიისათვის (XVI-XVIIIსს.)". ოთხმოციან წლებში დაინტერესდა ქართული ეპისტოლოგიით. მას დიდი ღვაწლი მიუძრვის კარტოგრაფიის დარგში. შედგენილი და გამოცემული აქვს არაერთი ისტორიული რუკა. დიდი შრომა გასწია ვახუშტი ბაგრატიონის ატლასების გამოცემაზე (1997). არის ერთ-ერთი ავტორი „საქართველოს ისტორიის ნარკვევები"-სა, თბილისის ისტორიის ორტომეულისა. დიდი დრო და ენერგია მოახმარა ცნობილი ქართველი მკვლევრების მემკვიდრეობის შესწავლასა და გამომზეურებას. მონაწილეობდა წყაროთმცოდნეობითი პრობლემების და სსრკ ისტორიული ატლასის შედგენისადმი მიძღვნილ საკავშირო და რესპუბლიკურ სესიებში. ის იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის განყოფილებასთან არსებული ისტორიული გეოგრაფიის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. მონაწილეობას იღებდა საერთაშორისო და რესპუბლიკურ კონფერენციებსა და სესიებში. იყო არაერთი ახალგაზრდა მეცნიერისა და ასპირანტის ხელმძღვანელი. ეწეოდა სამეცნიერო ნაშრომების ოპონირებას.

სადისერტაციო თემა — „ნიკორწმინდის „დაწერილი" XI საუკუნისა, როგორც საისტორიო წყარო", დაიცვა 1953 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ქართული ეპისტოლური წყაროები XV ს. — 1762 წ. თბ. მეცნიერება, 1989, გვ. 189
* ფეოდალური ხანის საქართველოს ისტორიის წერილობითი წყაროები : წყაროთმცოდნეობითი გამოკვლევები, თბ. მეცნიერება, 1989, გვ. 88
* მეთერთმეტე საუკუნის ქართული საისტორიო წყაროები საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის შესახებ: (ნიკორწმინდელის დაწერილი), თბ. მეცნიერება, 1979, გვ. 124
* საქართველო XI-XII საუკუნეებში: სოციალურ-ეკონომიური ნარკვევი, თბილისი, მეცნიერება, 1970, გვ. 153
* თბილისის გარეგანი სახე XVIII საუკუნეში: ქართ. დოკუმ. მასალის მიხედვით, თბ. მეცნიერება, 1965, გვ. 91

ლიტერატურა
----------

* ისტორიკოს მამისა ბერძნიშვილის 75 წლისთავის გამო / თ. ყაუხჩიშვილი, ლ. დავლიანიძე, დ. მუსხელიშვილი // ანალები / ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი, თბ. 2001, №2, გვ. 89-92

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამისა ბერძნიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**არახვეთის სახიზარი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არახვეთში. თარიღდება შუა საუკუნეებით.

სახიზარი მიწის ზედაპირიდან დაახლოებით 10-15 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. სახიზრის ქვეშ მიწის დონეზე კლდის ფლეთილი ქვებით ამოყვანილია ერთგვარი კოშკის მსგავსი ბაქანი. ბაქნიდან ზემოთ სახიზრამდე კლდის გაშიშვლებული ვერტიკალურ კედელია. შესაძლოა ამ კლდოვან ქანში ხის სოლებზე გამართული კიბეები ან სხვა სახის კონსტრუქცია იყო მოწყობილი რომლის საშუალებითაც სახიზარში ხდებოდა ასვლა ან თოკის კიბეც გამოეყენებინოთ სახიზარში მოსახვედრად. სახიზარი წარმოადგენს 2 სართულად განლაგებულ სივრცეს. რომლის საფასადე მხრიდან ორივე კუთხეში კარგად დამუშავებული მოზრდილი ბოლკის მსგავსი კვადრებით არის ამოყვანილი კუთხეები. ცენტრალური სივრცე კედლების გარეშეა წარმოდგენილი და ღიაა დღეისათვის. კუთხეებში ამოყვანილ კედელში ჰორიზონტალურად განთავსებულია ხის ძელები, რომლებიც ორ სართულად ყოფს მთლიან სივრცეს. პირველი სართულის იატაკის დონეზე კარგად ჩანს ქვემოდან სახიზარში ამოსასვლელი ოთხკუთხა ფოსო. მეორე სართულის იატაკი არ ფიქსირდება მთლიანად ჩაქცეულია. ძნელია ზუსტად სახიზრის შიდა სივრცის მოცულობის განსაზღრა, თუმცა დრონით გადაღებული ფოტოებიდან ჩანს რომ საფასადე მხრიდან სიღრმეში დაახლოებით 1.5-2 მეტრამდეა შეწეული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39270
**ზამირ იუშაევი** (რუს. Зами́р Таги́рович Юша́ев, დ. 22 აპრილი, 1965, ხასავიურტი, დაღესტანის ასსრ, რსფსრ, სსრკ ) — ჩეჩენი მხატვარი, რომელიც ამჟამად ცხოვრობს ლაიფციგში, გერმანია. ის არის გერმანიის მხატვართა კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

იუშაევი დაიბადა 1965 წლის 22 აპრილს, ხასავიურტში. მამამისი საათების შემკეთებელი და მოყვარული მხატვარი იყო. 1984 წელს მან დაამთავრა სამხატვრო სკოლა მახაჩკალაში და შემდეგ ორი წელიწადი მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. 1987-1992 წლებში, სწავლობდა პეტერბურგის საიმპერატორო-სამხატვრო აკადემიაში უფროს ძმასთან, სულთანთან ერთად. იუშევმა სწავლა დაასრულა ლაიფციგის უნივერსიტეტის ხელოვნების ინსტიტუტში 1997 წელს.

1999 წლიდან მოყოლებული, ის ცხოვრობს გერმანიაში, სადაც მუშაობს ლაიფციგის სტუდია-გალერეაში.  იუშაევი გერმანიის მხატვართა კავშირის წევრი გახდა.

სტილი და ნამუშევრები
--------------------

იუშაევის მხატვრული გამოხატულება ეფუძნება სიურეალიზმისა და, ბოლო დროს, პერფორმანსის ხელოვნებაში. მისი ნახატები შესაძლებელია იხილოთ კერძო და საჯარო კოლექციებში მთელს მსოფლიოში, მათ შორის ავსტრიაში, ბრაზილიაში, გერმანიაში, დანიაში, საფრანგეთში, იაპონიაში, ნორვეგიაში, ესპანეთში, შვედეთში, თურქეთში, ჩეხეთში, აშშ-ში და სხვა.  გარდა ამისა, ის კარიკატურებსაც ხატავს. 

მისმა ნამუშევრებმა დიდი მოწონება დაიმსახურა და ისეთი კლიენტების ყურადღება მიიპყრო, როგორებიცაა ანჯელინა ჯოლი, გარდაცვლილი მონსერატ კაბალიე, აგრეთვე მრავალი რუსი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი. იუშაევი ამაყად წარმოადგენს ჩეჩენ ხალხს და მათ მხატვრულ მემკვიდრეობას, ხშირად ატარებს ჩერქეზულ ტანსაცმელს და თავის შემოქმედებაში გამოსახავს ჩეჩნურ სიმბოლოებს. 

გარდა მხატვრული საქმიანობისა, ის გატაცებულია საბრძოლო ხელოვნებით და მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, მათ შორის შავი ქამარი კარატეში .

ლიტერატურა
----------

* Муса Гешаев. (2006). *Знаменитые чеченцы*, 2000 экз,  Мусаиздат,   გვ. 484–511.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Юшаев Замир Тагирович — Галерея им. А. А. Кадырова.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-20. ციტირების თარიღი: 2018-06-20
2. ↑  Zamir Yushaev - Startseite.
3. ↑  BUND BILDENDER KÜNSTLER LEIPZIG e.V..
4. ↑  Leipziger Internet Zeitung: Das 27. Markkleeberger Stadtfest hält noch ein besonderes "Bonbon" bereit – L-IZ.de. ციტირების თარიღი: 2018-06-21
5. 1 2  Национальный музей Чеченской Республики - Портрет как жанр искусства. Художники – портретисты Чеченской Республики.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-20. ციტირების თარიღი: 2024-03-03.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ინტერნაციონალი**. |

მესამე ინტერკომის ალეგორიული გამოსახულება, პალეხის მინიატურა, ივან გოლიკოვი, 1927
**კომინტერნი**, **კომუნისტური ინტერნაციონალი**, მე-3 ინტერნაციონალი — 1919-43 წლებში საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნების კომპარტიებს აერთიანებდა. დაარსდა 28 ორგანიზაციის მიერ რკპ-სა და პირადად ვლადიმერ ლენინის ინიციატივით რევოლუციური ინტერნაციონალური სოციალიზმის იდეების გასავრცელებლად, მეორე ინტერნაციონალის რეფორმისტული სოციალიზმის გადასაწონად, რომელთა შორის გარღვევა საბოლოოდ მოხდა რუსეთში პირველ მსოფლიო ომსა და ოქტომბრის რევოლუციაზე პოზიციათა განსხვავებულობის გამო. სსრკ-ის სათავეში იოსებ სტალინის მოსვლის შემდეგ ეს ორგანიზაცია საბჭოთა კავშირის ინტერსების გამტარებლად ითვლებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კომინტერნი***

* ლენინის სიტყვა: მესამე კომუნისტურ ინტერნაციონალზე (recording (**?**·**i**))
* კომინტერნის არქივები (ინგლისური)
* კომინტერნის არქივები (რუსული)
* კომინტერნის არქივები მაქრქსისტების ინტერნეტ არქივი
* *კომუნისტური ინტერნაციონალი* მაქრქსისტების ინტერნეტ არქივი
* ანგარიშები მოსკოვიდან, მესამე კომუნისტური ინტერნაციონალი, 1920 ოტტო რულე
* მესამე კომუნისტური ინტერნაციონალი, სტატია ბრიტანიკაში
* კომუნისტური ინტერნაციონალის წარმოშობა1

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
ამერიკელი სუფრაჟისტები დემონსტრაციაზე. 1913 წლის თებერვალი
**ქალთა საარჩევნო უფლებები** — ქალების უფლება მონაწილეობა მიიღონ არჩევნებში. იგი მოიცავს უფლებას აირჩიონ და არჩეულ იქნენ სხვადასხვა დონის არჩევით ორგანოებში. ქალთა საარჩევნო უფლებებისათვის აქტიური მოძრაობა იწყება XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან. ფემინისტი ქალბატონების შრომამ შედეგი გამოიღო. მათი აქტიური მოღვაწეობის ფონზე, 1869 წელს აშშ-ში შეიქმნა ახალი შტატი ვაიომინგი, რომელშიც ქალებმა პირველად აშშ-ში და საერთოდ მსოფლიოში მოიპოვეს ხმის უფლება.

ამერიკის შეერთებული შტატების კონსტიტუციის 1920 წლის XIX შესწორებამ ქალთა უფლებები სამუდამოდ დააკანონა. ქალებისათვის საარჩევნო უფლებების მინიჭების მიხედვით აშშ მე-17 ქვეყანა იყო. მსოფლიოში პირველად აღნიშნული უფლება დაკანონდა ახალ ზელანდიაში 1893 წელს. საარჩევნო უფლებები მოიპოვეს 1902 წელს – ავსტრალიელმა, 1906 წელს – ფინელმა, 1913 წელს – ნორვეგიელმა, 1915 წელს – დანიელმა და ისლანდიელმა, 1917 წელს – რუსმა, 1918 წელს – ქართველმა და კანადელმა, 1919 წელს – ავსტრიელმა, გერმანელმა, ჰოლანდიელმა, პოლონელმა, შვედმა, ლუქსემბურგელმა და ჩეხმა, 2005 წელს ქუვეითელმა, 2006 წელს არაბთა გაერთიანებული საამიროების და 2011 წელს საუდის არაბეთის ქალბატონებმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ქალთა საარჩევნო უფლებები***

* Photo Essay on Women's Suffrage by the International Museum of Women დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine.
* Suffrage in Canada
* Inter-Parliamentary Union: Women's Suffrage
* CIA Yearbook: Suffrage დაარქივებული 2008-01-09 საიტზე Wayback Machine.
* Press release with respect to Qatar and Yemen
* UNCG Special Collections and University Archives selections of American Suffragette manuscripts
* Photographs of U.S. suffragettes, marches, and demonstrations დაარქივებული 2019-05-19 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბუხალო (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**აბუხალოს გამოქვაბულების კომპლექსი** — არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ამავე სახელწოდების სოფლის დასავლეთით (ქარელის მუნიციპალიტეტი, სოფელი აბუხალო), კლდეზე, რომლის ქვედა ნაწილი დაფარულია წიწვოვანი ტყით, ხოლო მისი ზედა ნაწილი შიშველია. გამოქვაბულებში შესვლა შესაძლებელია მხოლოდ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მხრიდან. დასავლეთის მისასვლელი გამაგრებული იყო მაღალი გალავნით. კომპლექსი XVII-XVIII საუკუნით თარიღდება. იგი წარმოადგენდა კლდეში ნაკვეთ რვა სხვადასხვა ზომის ქვაბულისაგან შემდგარ მონასტერს. პირველი ქვაბული შედარებით მცირე ზომისაა და მასთან არსებული წყარო 1940 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად დაშრა. მეორე — კლდეში ამოკლეთილი ოთახი მთლიანად გაჭვარტლულია და აქედან კარი გადის მესამე — აგურით ამოშენებულ მესამე მომრგვალებულ ოთახში, რომელიც შელესილი და შეთეთრებულია. მეორე ოთახი გადის ბაქანზე, საიდანაც შესაძლებელია მე-4 და შემდეგ მე-5 ოთახში გადასვლა. ამ უკანასკნელ ოთახებში სათოფურებია, რომლებიც ხეობისკენაა მიმართული. მეოთხე ოთახის ბაქანიდან შესაძლებელია მე-6 ოთახში მოხვედრა და შემდეგ ვიწრო გვირაბით მე-7 ოთახში. ამ უკანასკნელის 3 კედელი აგურითაა ნაშენები, ხოლო მეოთხე კლდოვანი ქანებისგან შედგება. სათავსი შელესილი და შეთეთრებულია. ეს ოთახი უკავშირდება ეკლესიას, რომლის კედლები აგურისაა და შეთეთრებულია. მოხატულია ეკლესიის შესასვლელის მარჯვენა მხარე, სადაც გამოსახულია მშენებლობის სცენა და წმინდანები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 354.
**ვიქტორ ნინიძე** (დ. 1888 ― გ. 1975) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1941).

ბიოგრაფია
---------

1904 წლიდან მონაწილეობდა სოფლის სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში მოღვაწეობდა ჭიათურის თეატრში. 1909-1921 და 1922-1924 წლებში მუშაობდა თბილისის სახალხო სახლში მსახიობად. 1921 წელს სამაზრო ხელისუფლების დავალებით ოზურგეთში ჩამოაყალიბა პროფესიული თეატრი. 1924-1928 წლებში რეჟისორ-მსახიობად მოღვაწეობდა სხვადასხვა კლუბებთან არსებულ დრამწრეებში. იყო თბილისის სანკულტურის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი, 1928-1962 წლებში კი მისი სამხატვრო ხელმძღვანელი. ასახიერებდა სახასიათო და კომედიურ როლებს: დათია („ქრისტინე", ე. ნინოშვილის მიხედვით), გიორგი (ნ. ნაკაშიძის „კაცის სამართალი"), ბოქაული (ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი"), სტეფანე (ს. ბელოის „უმუშევარნი") და სხვა. 

ვიქტორ ნინიძის საუკეთესო დადგმებს შორისაა ი. ეკალაძის „ნომერი 21 ჯვრით", ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი", ტ. რამიშვილის „სტუმარ-მასპინძლობა", გ. ბერძენიშვილის „ოქროს ვერძი", შ. დადიანის „გუშინდელნი", ჰ. იბსენის „მოჩვენებანი" და სხვა. იგი ავტორია პიესებისა: „სამწუხარო შედეგი", „თითო ჭიქა". 

თბილისში არის ვიქტორ ნინიძის სახელობის ქუჩა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1941 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიქტორ ნინიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  თბილისის ქუჩების ახალი და ძველი სახელწოდებები