**კისლოვოდსკის ეროვნული პარკი** (2016 წლის 2 ივნისამდე - კურორტული პარკი) [1] — სპეციალურად დაცული ბუნებრივი ტერიტორია ქალაქ კისლოვოდსკში [2], სტავროპოლის მხარეში. ევროპაში ყველაზე დიდი ეროვნული პარკი. კისლოვოდსკის საკურორტო პარკის ფართობია 965,8 ჰექტარი. შედარებისთვის - დიდ ბრიტანეთში ყველაზე დიდი ქალაქის პარკი (რიჩმონდის პარკი) 955 ჰექტარის ფართობია, ვერსალის სასახლის პარკის ფართობი კი 800 ჰექტარია.

პარკში ბუნებრივი ძეგლია წითელი ქვები, რომელიც გაჩნდა პარკის რამდენიმე ადგილას და წარმოადგენს ქვიშაქვებს წითელი, ყავისფერი ფერისა და ამინდის მიხედვით სხვადასხვა ფერისა და ფორმით ხასიათდება.

ამჟამად კისლოვოდსკის პარკი სამი ნაწილისგან შედგება:

ძველი (ან ქვედა) პარკი - ნარზანის გალერეადან სარკის აუზისა და მინის ნაკადისკენ მიმავალი;
ახალი (ან შუა) პარკი - ვარდების ხეობიდან დაწყებული და რუხი ქვებით დამთავრებული;
მთის პარკი (ყველაზე მასშტაბური ფართობით) - რომელიც გადაჭიმულია ნაცრისფერიდან ლურჯ ქვებამდე და შემდეგ მალოეს და ბოლშოე სედლოს მთებამდე.

ისტორია
-------

პარკის მშენებლობაზე მუშაობა 1823 წელს დაიწყო გენერალ ალექსეი ერმოლოვის ბრძანებით [3]. სამუშაოებს ატარებდნენ ქვედა რგოლების სამხედრო რაზმები. ხეების დარგვის მიზნით, ოლხოვკის ქვიან ნაპირებში ნაყოფიერი შავი მიწა მიიტანეს. 

1845 წელს კავკასიის გუბერნატორად მიხეილ ვორონცოვის დანიშვნის შემდეგ, მუშაობა გაგრძელდა კისლოვოდსკის პარკის განვითარებასა და კეთილმოწყობაზე. ბაღის და ყვავილების თესლის, ჯიშის ნერგების და ბუჩქების საუკეთესო ჯიშები გადმოიტანეს ყირიმის საკუთრებაში ვორონცოვისგან. გარდა ამისა, მცენარეები ჩამოიტანეს ტიფლისიდან (თბილისიდან) და რიგიდან, დასავლეთ უკრაინიდან და ჩრდილოეთ კავკასიის ბაღებიდან. 

1903 წელი ითვლება პარკის მშენებლობის მეორე ფაზის დასაწყისად. გასხვისებული კაზაკთა მიწების ტერიტორიაზე, ლანდშაფტის მებაღის ალბერტ რეგელის ხელმძღვანელობით, შუა პარკი დაიგო. შიშველ ფერდობებზე დარგეს ისეთი მცენარეები, როგორიცაა კავკასიური სოჭი, ბალზამი, კავკასიური ფიჭვი, ბუჩქნარი მუხა, ჩვეულებრივი ნაცარი, აღმოსავლეთის ნაძვი. ნერგები გრაფ ზამოისკის (პოლონეთი) სანერგე მეურნეობიდან ჩამოიტანეს. 

1910 წელს ააგეს ეგრეთ წოდებული „ფიჭვის გორა", რომლის ფერდობებზე ახლა დაფარულია ფიჭვის კორომი. საჭირო ადგილი, მისი დამფუძნებლებისა და ნამდვილი პარკის რეინჯერების ენთუზიაზმი, კისლოვოდსკის ეროვნულ პარკს ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ და საინტერესო პარკად აქცევს. სწორედ მისი და რა თქმა უნდა, სამკურნალო სასმელის ნარზანის წყალობით არის კისლოვოდსკი მსოფლიოში ერთ-ერთი წამყვანი ბალნეოლოგიური და კლიმატური კურორტი.

2016 წლის 2 ივნისიდან, რუსეთის ფედერაციის მთავრობის ბრძანებულებით, იგი გახდა კისლოვოდსკის ფედერალური მნიშვნელობის ეროვნული პარკი.

ფლორა და ფაუნა
--------------

პარკი მდებარეობს მდინარე ოლხოვკას ორივე მხარეს და შეიცავს 250-ზე მეტ სახეობის ხეებსა და ბუჩქებს, მათ შორის კედარი, სოჭი, არყი, ფიჭვი, ნაცარი, წიფელი, მურყანი, რცხილა, ნეკერჩხალი, ნაძვი, შავი კაკალი, ჩინური პავლონია, კორპის ხე და სხვები [4].

პარკის ალპურ ნაწილში, წინა ალპურ ზონაში, ძალიან იშვიათი კატაა - ტყის კატა. იქ, პარკის უმაღლეს წერტილებში, თუ გაგიმართლა, შეგიძლია ოქროს არწივის ფრენასაც უყუროთ. ამ მდელოებსა და ტყეებში ბალახოვანი მცენარეების 800-ზე მეტი სახეობა იზრდება, როგორიცაა სხვადასხვა ფერის კროკუსი, მოცვი, ხეობის შროშანი, სამკურნალო (სოლომონის ბეჭედი), ასევე კავკასიური ფიფქია, დოლომიტის ზარი, კოლხუმი, რომელიც შედის რუსეთის წითელ წიგნში. პარკში ასევე განთავსებულია დეკორატიული მცენარეების სანერგეები, ასევე სათბურები, სადაც დიდი ხნის განმავლობაში დამსვენებლებისთვის ლიმონი და სხვა ციტრუსები გაიზარდა. 

80-ზე მეტი ჯიშის მდიდრულად აყვავებული ვარდი დარგეს - ვარდების პლატფორმაზე და ვარდების ხეობაში. ციყვი აკლიმატიზირდა პარკში, საიმედოდ იღებდა საკვებს ხალხის ხელიდან, ასევე კურდღლები, მელა და სხვადასხვა ფრინველის სახეობები, რომელთა შორის არის საკმაოდ იშვიათი შავი კოდალაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Росимущество. Фотоархив.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-13.
* Курортный парк.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-25.
* Курортный парк в Кисловодске на сервисе Яндекс.Панорамы

სქოლიო
------

1. ↑  Документы — Правительство России
2. ↑  Создание в Кисловодске крупнейшего в Европе национального парка состоялось
3. ↑  Курортный парк.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-25.
4. ↑  Курортный парк Кисловодска. Достопримечательности КМВ. Отдых на Кавказских Минеральных Водах