**სიუზანა მარტინესი** (ინგლ. Susana Martinez; დ. 14 ივლისი, 1959, ელ-პასო, ტეხასი, აშშ) — ამრეიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის რესპუბლიკურტი პარტიის წევრი. ნიუ-მექსიკოს შტატის 31-ე გუბერნატორი (2011—2018 წწ.). სიუზანა მარტინესი ნიუ-მექსიკოს შტატის პირველი ქალი გუბერნატორია და ასევე პირველი ლათინოამერიკელი ქალი გუბერნატორი აშშ-ში.

ბიოგრაფია
---------

### ადრეული წლები

სიუზან მარტინესი დაიბადა 1959 წლის 14 ივლისს ტეხასის შტატის ქალაქ ელ-პასოში. იგი წარმოშობით საშუალო კლასის ფენიდანაა, მამამისი იყო მოყვარული ბოქსიორი და 1950-იან წლენში სამჯერ მოიგო „ოქროს ხელთათმანის" ჯილდო. ასევე მუშაობდა ელ-პასოს ოლქის შერიფის მოადგილედ. სიუზანა მარტინესს ჰყავს ორი დედმამიშვილი და და ძმა.

2011 წლის 9 სექტემბერს განაცხადა, რომ მას არ აქვს ცნობები იმის შესახებ, რომ მისი წინაპრები, პაპა და ბებია ადოლფო მარტინესი და ფრანცისკა ორტეგა, ამერიკაში მექსიკიდან არალეგალურად მოხვდნენ. უფრო საფუძვლიანი შესწავლის შემდეგ, აღმოჩნდა, რომ მათ კანონი არ დაურღვევიათ და რომ იგი მექსიკის რევოლუციის გენერლის ტორიბიო ორტეგას შთამომავალია. 

1977 წელს სიუზანამ დაასრულა რივერსაიდის საშუალო სკოლა ელ-პასოში, სადაც ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული მოსწავლე იყო კლასში.

1980 წელს მან ელ-პასოს ტეხასის უნივერსიტეტში მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1981 წელს სწავლა გააგრძელა ოკლაჰომის უნივერსიტეტის იურიდიულ უნივერსიტეტში, რომელიც დაასრულა 1982 წელს და მიენიჭა სამართლის მაგისტრის ხარისხი.

1980-იანი წლების შუა პერიოდში იგი გადავიდა ნიუ-მექსიკოს შტატის ქალაქ ლას-კრუსესში.

### საოლქო პროკურორის კარიერა

1986 წლიდან 1992 წლამდე მარტინესი იყო დონია-ანას მესამე სასამართლო ოლქის საოლქო პროკურორის ასისტენტი. 1996 წელს მესამე სასამართლო ოლქის საოლქო პროკურორად აირჩიეს ხმათა 60 %-ით. იგი სამჯერ აირჩიეს აღნიშნულ თანამდებობაზე. საოლქო პროკურორის თანამდებობაზე იგი ყურადღებას ამახვილებდა ისეთ საქმეებზე, როგორიცაა კორუფცია და ბავშვებზე ძალადობა. 

2008 წელს ჟურნალმა Heart Magazine-მა მარტინესი „წლის ქალად" აღიარა, ბავშვების აქტიური დაცვის გამო. 2010 წელს კი მას მიანიჭეს ნიუ-მექსიკოს შტატის „წლის პროკურორის" წოდება.

### ნიუ-მექსიკოს შტატის გუბერნატორი

2010 წლის 1 ივნისს რესპუბლიკურმა პარტიამ წარადგინა გუბერნატორის არჩევნებზე კანდიდატად. მისი საარჩევნო პროგრამის ერთ-ერთი პუნქტი იყო მექსიკა-აშშ-ის საზღვრის დაცვა არალეგალი მიგრანტებისაგან. დემოკრატებიდან კენჭს იყრიდა დაიან დენიში. 2010 წლის ნოემბერში გამართულ არჩევნებში მარტინესმა მიიღო 53,3 % და აირჩიეს გუბერნატორად 4 წლის ვადით. ეს არჩევნები, პარალელურად ოკლაჰომაში მიმდინარე არჩევნებთან ერთად გახდა მესამე და მეოთხე შემთხვევა გუბერნატორების არჩევნების ისტორიაში, სადაც უმაღლესი თანამდებობისათვის იბრძოდნენ, მხოლოდ ქალები. 

მარტინესი აბორტის მოწინააღმდეგე იყო, ასევე გამოდიოდა ერთსქესიანთა ქორწინების წინააღმდეგ და ნიუ-მექსიკოში მარიხუანის სამედიცინო დანიშნულებით გამოყენების წინააღმდეგ.

2013 წლის ოქტომბერში განაცხადა, რომ აპირებდა მეორე ვადით კენჭისყრას გუბერნატორის თანამდებობაზე. დემოკრატებიდან მისი კონკურენტი იყო ნიუ-მექსიკოს შტატის გენერალური პროკურორი გარი კინგი, რომელმაც ხმების მხოლოდ 35 % მიიღო.

პირადი ცხოვრება
---------------

სიუზანა მარტინესი თავის პირველ მეუღლეს შეხვდა ოკლაჰომის შტატის ქალაქ ნორმანში, სადაც ორივე სწავლობდა სამართლის სკოლაში. ახლადდაქორწინებული წყვილი 1980-იანი წლების შუა პერიოდში ლას-კრუსესში გადავიდა, მაგრამ დაშორდნენ სამი წლის შემდეგ. 

მარტინესის მეუღლეა ჩაკ ფრანკო, რომელიც 30 წლის განმავლობაში მუშაობდა დონა-ანას ოლქის პოლიციაში. მარტინესს ჰყავს გერი კარლო, რომელიც მსახურობს აშშ-ის საზღვაო ძალებში.

სქოლიო
------

1. ↑  Nation's first female Hispanic governor elected (2 Nov 2010).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
2. ↑  Mariela Rosario..  (November 3, 2010) New Mexico's Susana Martinez Elected the First Latina Governor in the U.S.. Latina.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
3. ↑  Noreen Malone..  (November 3, 2010) Susana Martinez, First Latina Governor, Will Be Tough on Border Security. Slate.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
4. ↑  Kate Nash..  (October 09, 2010) Susana Martinez works to prove she's ready for state's top job. The Santa Fe New Mexican.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
5. ↑  Ramón Rentería. 'Bossy' El Paso girl Susana Martinez a born leader. *El Paso Times*. ციტირების თარიღი: July 19, 2013.[*მკვდარი ბმული*]
6. ↑  New Mexico Gov. Susana Martinez Confirms that Grandparents Were Undocumented. Fox News Latino (September 9, 2011).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
7. ↑  Luke Johnson..  (November 14, 2011) Susana Martinez, New Mexico Governor, Releases Evidence On Her Grandparents' Immigration Status. Huffington Post.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
8. ↑  Ramón Rentería..  (October 24, 2010) 'Bossy' El Paso girl Susana Martinez a born leader. El Paso Times.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
9. ↑  Susana Martinez.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
10. ↑  Meet Governor Susana Martinez. Office of the Governor Susana Martinez.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
11. ↑  Meet Governor Susana Martinez. New Mexico Office of the Governor Susana Martinez.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-29. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
12. ↑  DEVIN DWYER..  (Sept. 28, 2010) New Mexico Governor's Race Tests Depth of Voters' Anti-Incumbent Mood. abcnews.go.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
13. ↑  Susana Martinez on Abortion. issues2000.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
14. ↑  Milan Simonich..  (January 7, 2011) New Mexico Governor Susana Martinez to ignore marijuana law. El Paso Times.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.
15. ↑  Paul Darin..  (January 2, 2011) New Mexico Elects State’s First Woman Governor. The Epoch Times.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-09. ციტირების თარიღი: 2012-05-22.