recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
კლასიკური თრაკია და მისი შემოგარენი, ალექსანდრე ფინდლეის ძველი გეოგრაფიის ატლასი, 1849.
**თრაკეა** ან **თრაკია** (*ბერძნ.*: Θρᾴκη, Thrákē, *ბულგ.*: Тракия, *თურქ.*: Trakya; *ლათ.*: Thracia ან Threcia) — ისტორიულ-გეოგრაფიული არეა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში. ამჟამად ისტორიული თრაკიის რეგიონი მოიცავს სამხრეთ ბულგარეთს (ჩრდ. თრაკეა), ჩრდილო-აღმოსავლეთ საბერძნეთს (დასავლეთ თრაკეა), და თურქეთის ევროპულ ნაწილს (აღმ. თრაკია). თრაკიას სამი ზღვა აკრავს: შავი, ეგეოსისა და მარმარილოსი. თურქეთში მას რუმელიასაც უწოდებენ. ძველი თრაკიაში ცხოვრობდნენ თრაკიელები. ის ასევე მოიცავდა ჩრდილოეთ ბულგარეთს და აღმოსავლეთ სერბეთსა და მაკედონიის ნაწილებს.

ისტორია
-------

46 წელს გამოცხადდა რომის პროვინციად. აღმოცენდა მრავალი ბერძნულ-რომაული ქალაქი. IV საუკუნეში თრაკიას თავს ესხმოდნენ გუთები, V საუკუნეში კი ჰუნები. VI საუკუნეში თრაკიაში დასახლდნენ სლავები. ის იქცა სადავო ტერიტორიად ბიზანტიის იმპერიასა და ბულგარეთის იმპერიას შორის. ბიზანტიის იმპერიაში არსებობდა თრაკიის თემის სახით. XV საუკუნეში დაიპყრო ოსმალეთის იმპერიამ. 1878 წელს ოსმალეთის იმპერიამ თრაკიის ნაწილი დათმო აღმოსავლეთ რუმელიის სასარგებლოდ, მაგრამ დიდი ნაწილი მაინც მას დარჩა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, 1920 წელს, თრაკიის დასავლეთ ნაწილი ბულგარეთს გამოეყო და საბერძნეთს შეუერთდა. ამით ბულგარეთმა დაკარგა გასასვლელი ეგეოსის ზღვაზე. სევრის ხელშეკრულებით საბერძნეთს რჩებოდა აღმოსავლეთ თრაკიაც, მაგრამ 1923 წლის ლოზანის ხელშეკრულებით აღმოსავლეთ თრაკია მდინარე მარიცამდე თურქეთს გადაეცა, დასავლეთი თრაკია დარჩა საბერძნეთს, ბულგარეთს ერგო შიდა თრაკიის ნაწილი. აღნშნული საზღვრები დღემდე უცვლელია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თრაკიელები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 698.
* Hoddinott, R.F. *The Thracians*, 1981.
* Ilieva, Sonya, *Thracology*, 2001

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 აქემენიანთა იმპერიის ოლქები |
| --- |
|  |
| 
 არაბეთი **·**  არაქოზია **·**  არია **·**  სომხეთი **·**  ასურეთი **·**  ბაბილონი **·**  ბაქტრია **·**  კაბადოკია **·**  კოლხეთი **·**  კარია **·**  ხვარაზმი **·**  დაჰი **·**  დრანგიანა **·**  ეგვიპტე **·**  ელამი **·**  განდჰარა **·**  გედროსია **·**  ჰირკანია **·**  იონია **·**  ინდუსი **·**  კუში **·**  ლიბანი **·**  მეკეა **·**  მიდია **·**  პართია **·**  ფარსი **·**  ქუედია **·**  სეკი **·**  ლიბია **·**  სეტეგუდია **·**  სკუდე  **·**  სოგდიანა **·**  თრაკია |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რომის იმპერიის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
* აზია
* ასურეთი
* აფრიკა
* აქაია
* ბეტიკის ესპანეთი
* ბითინია
* ბრიტანია
* გალატია
* გალია-აკვიტანია
* გალია-ბელგიკა
* ეგვიპტე
* ეპიროსი
* დაკია
* ზემო გერმანია
* ზღვისპირა ალპები
* თრაკია
* ილირიკუმი (პანონია, დალმაცია)
* იტალია
* იუდეა
* კაპადოკია
* კეისარის მავრიტანია
* კვიპროსი
* კილიკია
* კირენაიკა და კრეტა
* კომაგენი
* კორსიკა და სარდინია
* კოტის ალპები
* ლიკაონია
* ლიკია
* ლუგდუნის გალია
* ლუზიტანია
* მაკედონია
* მეზია
* მცირე სკვითია
* მცირე სომხეთი
* ნარბონის გალია
* ნორიკუმი
* ნუმიდია
* ოსროჰენა
* პამფილია
* პენინის ალპები
* პისიდია
* პონტოსი
* რეცია
* სირია
* სიცილია
* სოფენი
* ტარაკონის ესპანეთი
* ტინგიტანა მავრიტანია
* ქვიანი არაბეთი
* ქვემო გერმანია
 |

 |
**თრანდუილი** — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ბნელტევრის ელფთა მეფე, ლეგოლასის მამა, ოროფერის ძე, სინდარული წარმოშობის ელფი.

ისტორია
-------

თრანდუილის ხალხს ძირითადად სილვანი, ანუ ტყის ელფები შეადგენდნენ. ცნობილია, რომ მეორე ეპოქის დაახლოებით 1000 წლამდე თრანდუილმა იმოგზაურა ლინდონიდან. იმ პერიოდში ანდუინის აღმოსავლეთ მხარეს არსებული ტყე ჯერ კიდევ „დიდი მწვანე ტყის" სახელით იყო ცნობილი.

სხვადასხვა ვერსიით, სწორედ თრანდუილმა დააარსა ტყის სამეფო, სხვა ვერსიებით - ოროფერმა. ბევრი წყარო თანხმდება, რომ თრანდუილიც და ოროფერიც იბრძოდნენ უკანასკნელი კავშირის ბრძოლაში. ოროფერი მოკლული იქნა. 3441 წელს საურონის დამარცხების შემდეგ (მეორე ეპოქაში) თრანდუილი დაუბრუნდა მწვანე ტყეს. მესამე ეპოქის დაახლოებით 1050 წელს ეს ტყე წყვდიადმა მოიცვა და მას „ბნელტევრი" (ინგლ. Mirkwood) ეწოდა. იქ გაჩნდნენ დიდი ობობები და სხვა უცნაური არსებები, ხოლო დოლ გულდურზე აშენდა ციხესიმაგრე, რომელსაც საურონი მართავდა.

თრანდუილი და მისი ხალხი ცხოვრობდნენ ბნელტევრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში. დასახლებები ააშენეს ტყის მდინარესთან, მიწისქვეშა გამოქვაბულებში. მათ სამეფოს დიდი კარიბჭე იცავდა. მიუხედავად წყვდიადისა, ტყის ელფებს საკუთარი მაინც უყვარდათ. რომანში „ჰობიტი" აღწერილია, რომ თრანდუილი ატარებდა წითელი ფოთლების და კენკროვნების გვირგვინს. გაზაფხულობით ეს გვირგვინი ტყის ყვავილებისგან კეთდებოდა. გარეგნობაში აგრეთვე გამოირჩეოდა ოქროსფერი თმა.

2941 წელს თრანდუილმა და მისმა რაზმმა დაიჭირეს ჯუჯა თორინი, რომელმაც ზეწოლის მიუხედავად, არ უამბო, თუ სად მიემართებოდა. მოგვიანებით ელფებმა დაიჭირეს სხვა ჯუჯებიც, ხოლო ბილბო ბეგინსი, რომელიც მათ თან ახლდა, ახლადმოპოვებული ბეჭდის დახმარებით, უხილავი დაჰყვებოდა. მოგვიანებით მან მოახერხა მეგობრებთან ერთად მდინარით, კასრებზე ამხედრებული გაპარულიყო.

დრაკონ სმაუგის განადგურების შემდეგ თრანდუილს მიუვიდა ხმა, რომ მარტოსული მთა თავისუფალი იყო და იგი, თავის ლაშქართან ერთად, გაემართა მთისკენ, რათა იქ დამალული განძის საკუთარი ნაწილი მიეღო. ამ განძზე პრეტენზია ადამიანებს და ჯუჯებსაც ჰქონდათ. აქვე მოხდა დიდი ბრძოლა ორკებთან და ვარგებთან, რომელსაც ხუთი ლაშქრის ბრძოლას უწოდებენ. ამ ომში დაიღუპნენ თორინი და კიდევ ორი ჯუჯა, ფილი და კილი.

ხუთი ლაშქრის ბრძოლის დასრულების შემდეგ ბილბომ თრანდუილს სიმბოლურად გადასცა ყელსაკიდი, რომელიც ვერცხლისა და მარგალიტებისგან იყო დამზადებული. თრანდუილმა მას „ელფთა მეგობარი" უწოდა და ეს სახელი ბილბოს ელფებს შორის ბოლომდე გაჰყვა.

3018 წლის 21 მარტს თრანდუილის სამეფოში არაგორნის მიერ დამწყვდეული იქნა გოლუმი, რომელიც მოგვიანებით გაიპარა. მაშინ თრანდუილის ძე ლეგოლასი შუაველში წავიდა, სადაც ამის შესახებ ელრონდის საბჭოს უამბო. მოგვიანებით იგი ბეჭდის საძმოს წევრი გახდა.

ბეჭდის ომის პერიოდში ბნელტევრი საურონის ლაშქრებმა ცეცხლში გაახვიეს. 3019 წლის 15 მარტს ელფებმა ისინი უკუაქციეს. 6 აპრილს თრანდუილი შეხვდა კელებორნს, ლოთლორიენის მბრძანებელს, რომლის ძალებმა დოლ გულდური აიღეს. წყვდიადი დროთა განმავლობაში გაიფანტა. ტყეს ერინ ლასგალენი, მწვანე ფოთოლთა ტყე ეწოდა, სადაც ელფები კიდევ მრავალი წელი ცხოვრობდნენ.

სახელები და ეტიმოლოგია
----------------------

თრანდუილის სახელის ახსნა-განმარტება არსად არის წარმოდგენილი. არსებობს ვერსია, რომ იგი ნიშნავს „დიდი მდინარის გაღმა" - thar (გაღმა, მიღმა), anda (გრძელი) და duin / duil (მდინარე).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* თრანდუილი — საიტზე Tolkien Gateway
**ინგლისური მასტიფი** (ინგლ. English Mastiff) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში ანტიკურ ხანაში.

მასტიფები დიდ ბრიტანეთში ცხოვრობდნენ ჯერ კიდევ 2000 წლის წინ. ისინი გაჰყავდათ რომში, სადაც ომის დროს იყენებდნენ, როგორც მებრძოლ ძაღლებს, ასევე არენაზე საბრძოლველად. შესაძლოა ევროპაში აზიიდან მოხვდნენ ხმელთაშუაზღვისპირელ და ფინიკიელ ვაჭრებთან ერთად.

არსებობის ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე მასტიფები მონაწილეობდნენ ძაღლების ახალი ჯიშების წარმოქმნაში, მათ შორის, ბულმასტიფების წარმოქმნაშიც. ჯიშის სახელწოდება, შესაძლოა, მომდინარეობს ანგლოსაქსონური სიტყვა "masty"-სგან ("მძლავრი") - ინგლისური სამეფო კარის დოკუმენტებში 1590 წელს ნახსენებია "of one masty dogge"-ის ("ერთი მძლავრი ძაღლის"), - ყიდვის შესახებ. დღესდღეობით მასტიფები საკმაოდ იშვიათი ჯიშია როგორც სამშობლოში, ასევე სხვა ქვეყნებში. 

ეს ერთ-ერთი დიდტანიანი ძაღლთაგანია, მას ცხოვრებისთვის დიდი სივრცე და ბევრი საკვები სჭირდება. ჩვეულებრივ, მასტიფების ყოლა პრობლემასთან დაკავშირებული არაა, მაგრამ ზოგჯერ ისინი ზედმეტი თავგამოდებით იცავენ პატონს. ეს ძალიან ძლიერი ძაღლია და გარშემომყოფების უსაფრთხოების მიზნით შესაბამის პირობებში ყოფნას საჭიროებს. მასტიფის ბეწვი მოკლეა, ხშირი. მისი შეფერილობა შეიძლება იყოს ატმისფერ-მოწითალო, მოვერცხლისფრო-ჩალისფერი, მუქი-ვეფხვისებრი შეფერილობის. წინა ფეხები სწორია, მსხვილი ძვლებით. მასტიფი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. ასევე ცხელ და ცივ კლიმატს. კარგი მოდარაჯეა. ბეწვი განსაკუთრებულ მოვლას არ საჭიროებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ინგლისური მასტიფი***

* ინგლისური მასტიფი დაარქივებული 2014-11-11 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
ინგლისური პარკი. 1900-იანი წლების ფოტო
**ინგლისური პარკი** (რუს. Английский парк) — პირველი პეიზაჟური პარკი პეტერგოფში. პარკის ფართობია 173,4 ჰა (ყველაზე დიდი პარკი პეტერგოფში). პარკი ეკატერინე II-ისათვის დააპროექტა ინგლისელმა მებაღემ ჯეიმზ მედერსმა. 2016 წლისათვის პარკი ნახევრად გავერანებულია და გამოიყენება პიკნიკებისთვის.

პარკი შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში.

პარკი
-----

პარკის მნიშვნელოვანი ნაწილი წყალს უჭირავს: ინგლისური ჭაობი, სამების რუ, პეტერგოფის არხი, ასევე სხვა, მათ შორის უსახელო წყალსატევები.

ინგლისური ჭაობი გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ, იგი დაარსდა 1720 წელს.

პარკის ხეივნებზე მუშაობდნენ მებაღეები ჯ. მედერესი, დ. გავრილი, ტ. ტიმოფეევი და ტ. ვინკელსონი.

ინგლისური სასახლე
-----------------

 მთავარი სტატია: ინგლისური სასახლე.
ახალი სასახლე პეტერგოფში, რომელსაც მოგვიანებით ინგლისური სასახლე უწოდეს, ჯაკომო კვარნეგის პირველი ნამუშევარია რუსეთში. ისევე როგორც მისი ყველა შემდეგი ნაგებობა, ინგლისური სასახლეც სამსართულიანი შენობაა, მრავალკოლონიანი ფრონტონით.

მთავარი შესასვლელი მდებარეობდა მეორე სართულზე, რომელსაც აუყვებოდა ფართო გრანიტის კიბე. კიბე სრულდებოდა რვაკოლონიანი კორინთული ორდენის პორტიკით და სამკუთხა ფრონტონით. დასავლეთ ფასადს ჰქონდა ლოჯი ექვსი კოლონით. ცოკოლის სართული მოპირკეთებული იყო გრანიტით. ინგლისური სასახლის მშენებლობა გაგრძელდა 15 წელი და დარულდა 1796 წელს.

სასახლის დამკვეთი ეკატერინე II ფიქრობდა აქ გაეტარებინა სასახლის კარისაგან განსხვავებული ცხოვრების წლები. პავლე I-ის დროს სასახლემ სხვა სასახლეების ბედი განცადა: გადააკეთეს ყაზარმებად. მოგვიანებით ალექსანდრე I-ის მეფობის პერიოდში (1802-1825 წწ.), კვარნეგის პირდაპირი ზედამხედველობის ქვეშ, სასახლე მთლიანად გარემონტდა; ამავე წელს დასრულდა ინტერიერის გაფორმება კლასიციზმის სტილში.

თებერვლის რევოლუციამდე ინგლისურ სასახლეში იკრიბებოდნენ უცხოელი დიპლომატები და სხვა სტუმრები. აქ იმართებოდა საზოგადოებრივი ღონისძიებები, გამოფენდნენ ნახატებს.

რევოლუციის შემდეგ მოქმედებდა როგორც სანატორიუმი. დიდი სამამულო ომის დროს, 1942 წელს სასახლე დაინგრა. ომის შემდეგ მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ აღარ აღედგინათ სასახლე.

სხვა ნაგებობები
---------------

1781 წელს ჯაკომო კვარნეგის პროექტით ააშენეს ხის პატარა სახლი, რუსულ არქიტექტურულ სტილში. პარკში ასევე მდებარეობს 11 ხიდი.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში პარკში საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობდა და ძლიერ დაზიანდა.

ლიტერატურა
----------

* Горбатенко С. Б. Петергофская дорога: Историко-архитектурный путеводитель. — СПб.: Европейский Дом, 2001. — 448 с. — 3000 экз. — ISBN 5-8015-0113-4.
* Сыров А. А. Забытые достопримечательности южного берега Финского залива. От Санкт-Петербурга до Кургальского полуострова. Путеводитель. — М.: Центрполиграф, 2011. — С. 125—128. — 319 с. — ISBN 9785457412248.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Английский парк на сайте Petergof.Ru

სქოლიო
------

1. ↑  Оюпйх Б Оерепаспце Цсаър Ьюькшйх Х Ндмнпюгнбюъ Онясдю
**იატაკქვეშა იმპერია** (ინგლ. Boardwalk Empire) — ამერიკული ტელესერიალი საკაბელო ქსელი HBO-სგან, რომელშიც აღწერილია XX საუკუნის 20-იან წლებში „მშრალი კანონის" პერიოდში ატლანტიკ-სიტიში, ნიუ-ჯერსი, მსხვილი აზარტული თამაშების ბიზნესის ჩასახვის მოვლენები. მთავარ როლს ასრულებს სტივ ბუშემი. სცენარისტი და პროდიუსერია ტერენს უინტერი, „ემის" მფლობელი სცენარისთვის ტელესერიალისთვის „სოპრანოს კლანი". პირველი ეპიზოდის რეჟისორი იყო მარტინ სკორსეზე. მისი გადაღება $18 მილიონი დაჯდა და ყველაზე ძვირი საპილოტო ეპიზოდი გახდა სატელევიზიო ისტორიაში. პირველი სეზონის პრემიერა 2010 წლის 19 სექტემბერს შედგა. 2010 წლის სექტემბერში გამოცხადდა, რომ გადაღებული იქნებოდა მეორე სეზონი, პირველი სეზონის მაყურებელთა მაღალი რეიტინგის გამო. მეორე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 25 სექტემბერს..

„იატაკქვეშა იმპერიამ" კრიტიკოსთა ქება დაიმსახურა, განსაკუთრებით მისი ვიზუალური სტილისა და ისტორიული სიზუსტისთვის, ასევე ბუშემის წამყვანი როლისთვის. ტელესერიალი წარდგენილი იყო 18 ემიზე და გაიმარჯვა 8 კატეგორიაში, მათ შორის მარტინ სკორსეზეს სარეჟისორო ნამუშევრისთვის.

2011 წლის 12 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ სერიალი მესამე სეზონით განახლდებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური აშშ ვებსაიტი
* 

* „იატაკქვეშა იმპერია" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* *იატაკქვეშა იმპერია* საიტზე TV.com
* იატაკქვეშა იმპერია – არხი YouTube-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  *Boardwalk Empire: The Birth, High Times, and Corruption of Atlantic City* website. ციტირების თარიღი: 6 თებერვალი, 2010.
2. ↑  EMMYS: 10 Dramas Pick Best Episodes. deadline.com (6-23-2011). ციტირების თარიღი: 6-30-00.
3. ↑  Sciretta, Peter (9 ივლისი, 2010). „HBO Announces Premiere Date for Boardwalk Empire". */Film*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-07-11. ციტირების თარიღი: 12 ივლისი, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
4. ↑  Seidman, Robert.  (July 28, 2011) 'Real Time with Bill Maher' Renewed; 'Boardwalk Empire' Back Sept 25; 'Hung,' 'How to Make it in America' on October 2. *TV by the Numbers*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 1, 2012. ციტირების თარიღი: July 28, 2011.
5. ↑  Wiser, Paige.  (17 სექტემბერი, 2010) HBO hits jackpot with mob series 'Boardwalk Empire'. *Chicago Sun-Times*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-09-21. ციტირების თარიღი: 27 სექტემბერი.
6. ↑  'Boardwalk Empire' Renewed for Season 3. AolTV (10-12-2011). ციტირების თარიღი: 10-12-2011.
**იზიუმსკი-ამატუნის სახლი** (რუს. Дом Изюмского-Аматуни) — შენობა დონის როსტოვში, რომელშიც ცხოვრობდნენ მწერლები პეტრონი გაი ამატუნი და ბორის იზიუმსკი. ცხრასართულიანი აგურის სახლი აშენებულია 1975 წელს.

ისტორია
-------

სახლი მდებარეობს სუვოროვის ქუჩისა და ჟურავლიოვის შესახვევის კუთხეში. სახლი ცნობილია იმით, რომ თავის დროზე მასში ცხოვრობდა საბჭოთა მწერლები, ფანტაზიის ჟანრის ოსტატები პეტრონი გაი ამატუნი და ბორის იზიუმსკი. ცხრასართულიანი აგურის სახლი გამოწეული ლოჯიებით აგებულია 1975 წელს. 

მწერალი პ. გ. ამატუნი, ავტორი ტრილოგიისა „გაიანა", ცხოვრობდა აღნიშნულ სახლში 1978 წლიდან 1982 წლამდე. მწერალი ბ. იზიუმსკი, როსტოვის ოლქის მწერალთა საზოგადოების ყოფილი მდივანი, ზღაპარ „ადრიანი დილის" ავტორი, დონელი მწერლების (ვ. ზაკრუტკინი, პ. ლებედენკო, ი. დიაკონოვი, ა. როგაჩევი) ცხოვრების შესახებ სტატიების ავტორი, აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა 1978 წლიდან 1984 წლამდე. 

მწერალი ბ. იზიუმსკი ცხოვრობდა სამოთახიან ბინაში რომლის ნომერიც იყო 153, მესამე სართულზე. შემონახულია მწერლის კაბინეტის მემორიალური აბრა, რომლის ფანჯრებიც გადიოდა ჟურავლიოვის შესახვევში. მწერალი პ. გაი ამატუნი ცხოვრობდა ოროთახიან ბინაში, რომლის ნომერიც იყო 92, მეხუთე სართულზე. მისი კაბინეტის მემორიალური აბრა დღემდე შემონახული არ არის. 

1985 წელს შენობის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა წარწერით: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ამ სახლში 1978 წლიდან 1984 წლამდე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მწერალი ბორის ვასილის ძე იზიუმსკი (1915 - 1984 წწ)." |
|  |  |

1988 წელს შენობის კედელზე დაკიდეს მეორე მემორიალური დაფა წარწერით: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ამ სახლში 1978 წლიდან 1982 წლამდე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მწერალი პეტრონი გაი ამატუნი (1916 - 1982 წწ)." |
|  |  |

არქიტექტურა
-----------

სახლი ცხრასართულიანია, აგებულია აგურისაგან, დგას მაღალ ცოკოლზე. სახლის ფასადზე გამოწეული ლოჟიებია. 

შენობა რუსული Г ასოს ფორმისაა, დაგეგმარების ძირითადი ელემენტია კიბე, რომლის გარშემოც განლაგებულია საცხოვრებელი სახლები.

ლიტერატურა
----------

* Главное призвание. - Дон. - 1975. - № 3. - С. 191 - 192.
* Писатели Дона - Ростов-н/Д, 1986. - С. 42 - 46, 152 - 159.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ростов-на-Дону
* 100 лет Г. П. Аматуни
მეტერნიხი
**კლემენს ვენცელ ლოთარ მეტერნიხი** (გერმ. Klemens Wenzel Lothar von Metternich; დ. 15 მაისი, 1773 — გ. 11 ივნისი, 1859) — ავსტრიელი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი, თავადი.

1806–09 წლებში ელჩად იმყოფებოდა პარიზში. 1809–1821 წლებში ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრი და ფაქტობრივად მთავრობის მეთაური იყო. მეტერნიხი მიისწრაფოდა დაებრუნებინა ნაპოლეონის მიერ ავსტრიისათვის წართმეული მიწები. ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ ცდილობდა ინგლის–რუსეთის წინააღმდეგობები ავსტრიის სასარგებლოდ გამოეყენებინა და ხელი შეეშალა ევროპაში რუსეთის შემდგომი ექსპანსიისათვის. დიდი როლი შეასრულა ვენის კონგრესზე. იყო „საღვთო კავშირის" ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი. 1821 წელს ავსტრიის კანცლერი გახდა. 1848 წლის რევოლუციამ დაამხო მეტერნიხის ხელისუფლება, რის შემდეგაც იგი საზღვარგარეთ გაიქცა. 1851 წელს ავსტრიის რევოლუციის შემდეგ ავსტრიაში დაბრუნდა, მაგრამ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობა აღარ მიუღია.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კლემენს ვენცელ ლოთარ მეტერნიხი***

* *კ. ანთაძე*, ახალი ისტორია, მე-8 კლასის სახელმძღვანელო, თბ. „კონა", 2001.
**ლარა** (ესპ. Estado Lara) — შტატი ვენესუელაში. დედაქალაქია ბარკისიმეტო. ფართობი 19 800 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 1 795 100 ადამიანია. 

შტატის სამხრეთი ნაწილი მთიანია, ჩრდილოეთი და დასავლეთი — მთლიანად ვაკე. მთავარი მდინარეებია კარიბის ზღვაში ჩამდინარე ტოკუიო და იარაკუი, რომელთა მრავალი პატარა შენაკადიც მარაკაიბოს ტბის ან ორინოკოს სისტემას მიეკუთვნება.

ისტორია
-------

კოლუმბამდელ პერიოდში შტატის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელთა ტომებით. კოლონიალიზმისა და ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში ის კარაკასის პროვინციის შემადგენლობაშ შედიოდა. 1859 წლიდან ის ცნობილი იყო როგორც ბარკისიმეტოს შტატი, მაგრამ 1866 წელს შეუერთეს იარაკუის შტატს. 1879 წელს ფალკონისა და იარაკუის შტატებთან ერთად მან ჩამოაყალიბა ჩრდილო-დასავლეთის დიდი შტატი. 1881 წელს კი მას სახელი შეეცვალა და დამოუკიდებლობსაითვის მებრძოლი გმირის, გენერალ ხასინტო ლარას პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდა. 1899 წელს, მან ლარას სახელი დაკარგა, როდესაც გამოეყვნენ ბარკისიმეტოსა და იარაკუის შტატები. 1901 ის კვლავ იბრუნებს სახელს და 1904 წელს კვლავ უერთდება იარაკუის შტატს, ოღნდ ამჯერად ორივეს ერთად ლარას შტატი ეწოდა.

ეკონომიკა
---------

შტატში ფართოდ მისდევენ შაქრის ლერწმის მოყვანას, რისი მიხედვითაც ერთ-ერთი პირველია ვენესუელის სხვა შტატებს შორის. ასევე აწარმოებენ ყავას, კარტოფილს, პომიდორს, ლობიოს, ხორბალსა და ბანანს. განვითარებულია მევენახეობა-მეღვინეობაც. ასევე მისდევენ მეცხოველეობას. 

ლარას შტატის ინდუსტრიის უმსხვილესი სექტორებია ინჟინერია, კვების მრეწველობა, საფეიქრო მრეწველობა, ტექსტილი.

მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
-----------------------------------------

შტატი იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად, ესენია:

| **მუნიციპალიტეტი** | **დედაქალაქი** | ფართობიკმ² | მოსახლეობა(2007) | რუკა |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ანდრეს-ელოი-ბლანკო | სანარე | 708 | 49 812 |  |
| კრესპო | დუაკა | 875 | 49 813 |  |
| ირიბარენი | ბარკისიმეტო | 2 760 | 1 027 022 |  |
| ხიმენესი | კიბორი | 768 | 97 524 |  |
| მორანი | ელ-ტოკუიო | 2 231 | 128 674 |  |
| პალავესინო | კაბუდარე | 440 | 155 653 |  |
| სიმონ-პლანასი | სარარე | 808 | 35 170 |  |
| ტორესი | კარორა | 6 954 | 188 188 |  |
| ურდანეტა | სიკისიკე | 4 256 | 63 213 |  |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის შტატები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Tourism Board Lara State დაარქივებული 2010-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* LaraTurismo, WebGuide of Tourism in Lara
* Information about Lara State დაარქივებული 2008-08-20 საიტზე Wayback Machine.
* Information about Lara State დაარქივებული 2008-09-19 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვენესუელის შტატები |
| --- |
|  |
| შტატები | 
ამასონასი **·** ანსოატეგი **·** აპურე **·** არაგუა **·** ბარინასი **·** ბოლივარი **·** კარაბობო **·** კოხედესი **·** დელტა-ამაკურო **·** ფალკონი **·** გუარიკო **·** ლარა **·** მერიდა **·** მირანდა **·** მონაგასი **·** ნუევა-ესპარტა **·** პორტუგესა **·** სუკრე **·** ტაჩირა **·** ტრუხილიო **·** ვარგასი **·** იარაკუი **·** სულია |  |
|  |
| სპეციალური სტატუსისმქონე ტერიტორიები | 
ვენესუელის ფედერალური ოლქი **·** ვენესუელის ფედერალური სამფლობელოები |

 |
**კოსოვოს დემოკრატიული ლიგა**(ალბ. Lidhja Demokratike e Kosovës) — პოლიტიკური პარტია კოსოვოს რესპუბლიკაში.

პარტია დააარსა 1989 წელს ადგილობრივი ინტელიგენციის ჯგუფმა, მალე სლობოდან მილოშევიჩი გადადგა კოსოვოს ავტონომიური მხარის ხელმძღვანელის პოსტიდან. დიდი ხნის განმავლობაში ყველაზე პოპულარული პარტია იყო. ეს არის ორგანიზაცია, რომელიც სათავეში ჩაუდგა ბრძოლას დამოუკიდებლობისთვის კოსოვოს ავტონომიაში. 

2004 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო ხმების 45,4 % და 47 მანდატი 120-დან. 2007 წლის არჩევნების შემდეგ პარტიამ მიიღო 22.6 % და 25 ადგილი მოიპოვა. 2006 წლის იანვარში გარდაიცვალა პარტიის ლიდერი იბრაჰიმ რუგოვა. 2007 წელს პარტიას შეუერთდა კოსოვოს დემოკრატიული პარტია. კოსოვომ მალე დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. კოსოვოს პრემიერ-მინისტრი გახდა ჰაშიმ ტაჩი. 2010 წელს პარტია კოალიციიდან გამოვიდა. 2 ნოემბერს მას პარლამენტმა უნდობლობა გამოუცხადა.

2010 წლის 27 სექტემბერს პარტიის წარმომადგენელი ფატმირ სეიდუ გახდა კოსოვოს პრეზიდენტი. 7 ნოემბერს პარტიის ლიდერი გახდა ისა მუსტაფა, რომელიც იყო პრიშტინის მერი მან შიდაპარტიულ არჩევნებში დაამარცხა ფატმირ სეიდუ 235 ხმით.

2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო 172 552 (24,69%) ხმა და 27 ადგილი პარლამენტში..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-09-24 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Окончательные результаты выборов.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-24. ციტირების თარიღი: 2016-04-03.
**იგორ ბაბანოვი** (რუს. Игорь Евгеньевич Бабанов) დ. 15 ოქტომბერი, 1936, თბილისში — გ. 24 იანვარი, 1994 სანქტ-პეტერბურგში) — რუსი მთარგმნელი, ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიკოსი, მწერალი, მასწავლებელი, საზოგადო მოღვაწე.

ცხოვრების გზა
-------------

იგორ ბაბანოვი დაიბადა საქართველოში, თბილისში. დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიულ-ფილოლოგიური განყოფილება. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ცხოვრობდა ქალაქ ლენინგრადში. გერმანიკული, სლავური და რომანული ენების ცოდნა მას საშუალებას აძლევდა ეთარგმნა სხვადასხვა ენიდან (გერმანული, ფრანგული, ინგლისური, იტალიური, ჩეხური) და ცნობილია ასევე მისი კომენტარები წიგნისათვის «მსოფლიო კულტურის ძეგლები». იგორ ბაბანოვი იყო ანტიკური ხანის სპეციალისტი.

გარდაიცვალა 1994 წლის 24 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში.

ლიტერატურა
----------

* Тень предмета стремлений : С. Лурье // Нева. 2001. - № 3. — გვ. 213—215.
* Человек и город : штрихи к портр. И. Бабанова / Е. Дунаевская // Звезда. — 2001. — № 10. — გვ. 199—201 ISSN 0321-1878
* БАБАНОВ, Игорь Евгеньевич : / А.Арьев // Литературный Санкт-Петербург, XX век: энциклопедический словарь в 3 т.- СПб. 2015 - ტომი 1. გვ. 147 - 148 ISBN 978-5-8465-1388-4

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Журнал Звезда 2001 N10
* Презентация книг из библиографии
* Лермонтов, Бабанов, Вергилий
*
**იგნატიუს კუტუ აკვაზი აჩეამპონგი** (ინგლ. *Ignatius Kutu Akwasi Acheampong*) (დ. 23 სექტემბერი, 1931, კუმასი, ოქროს ნაპირი — გ. 16 ივნისი, 1979, აკრა, განა) — განელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. 1972 წლის იანვრიდან განის ეროვნული ხსნის საბჭოსა და მთავრობის მეთაური, თავდაცვის, ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი. სამხედრო განათლება მიიღო დიდ ბრიტანეთსა და აშშ–ში. 1959 წლიდან მსახურობდა განის არმიაში. 1972 წლის აპრილიდან განის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. მისი ხელისუფლება დაამხეს სასახლის გადატრიალების შედეგად 1978 წლის 5 ივლისს. გადატრიალების ხელმძღვანელი იყო გენერალ-ლეიტენანტი ფრედერიკ აკუფო, რომელმაც შინაპატიმრობა მიუსაჯა აჩეამპონგს. იგნატუს აჩეამპონგი და კიდევ ორი ყოფილი სახელმწიფოს მეთაური ედუარდ აკუფო-ადო და აკვასი აფრიფა დაიღუპნენ 1979 წლის ივლისის სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად, რომელმაც ხელისუფლების სათავეში მოიყვანა ჯერი როლინგსი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 72.

|
|  |
|
| წინამორბედი:ედუარდ აკუფო-ადო | **განის პრეზიდენტი**1972 – 1978  | შემდეგი:ფრედერიკ აკუფო |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
განის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* კვამე ნკრუმა
* ჯოზეფ ანკრა
* აკვასი აფრიფა
* ნიი ამაა ოლენუ
	+ მ/შ
* ედუარდ აკუფო-ადო
* იგნატიუს აჩეამპონგი
* ფრედერიკ აკუფო
* ჯერი როლინგსი
* ჰილა ლიმანი
* ჯერი როლინგსი
* ჯონ კუფუორი
* ჯონ ატა მილსი
* ჯონ დრამანი მაჰამა
* ნანა აკუფო-ადო
 |

 |
**კონვენცია „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ"** (ინგლ. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, შემოკლ. **CITES**) — ველური ცხოველებისა და მცენარეების კომერციული ვაჭრობის რეგულირების მიზნით 1973 წლის მარტში მიღებული საერთაშორისო ხელშეკრულება. კონვენციის მიზანია იმის გარანტირება, რომ საერთაშორისო ვაჭრობა საფრთხეს არ შეუქმნის რომელიმე სახეობის არსებობას. 2021 წლისთვის ხელშეკრულების წევრია მსოფლიოს 183 სახელმწიფო. საქართველო კონვენციას 1996 წლის 13 სექტემბერს შეუერთდა.

კონვენცია 1963 წელს ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წევრი სახელმწიფოების შეხვედრაზე მიღებული რეზოლუციის შედეგი გახდა. ოფიციალური ტექსტი 1973 წლის 3 მარტს ვაშინგტონში საერთაშორისო კავშირის 80 წევრის შეხვედრაზე მიიღეს. ძალაში შევიდა 1975 წლის 1 ივლისს. CITES-ს იურიდიულად სავალდებულო ძალა აქვს წევრი სახელმწიფოებისათვის, რომლებიც ვალდებულნი არიან მიიღონ საკუთარი შიდა კანონმდებლობა მისი მიზნების განხორციელებისათვის.

კონვენციაში მცენარეები და ცხოველები იმის მიხედვით, თუ რამდენად ახლოს დგანან გადაშენების საფრთხესთან, კლასიფიცირებულია სამ კატეგორიად ანუ დანართად. I დანართში შეტანილია საფრთხეში მყოფი სახეობები, რომლებსაც გადაშენება ემუქრება. ის პირდაპირ კრძალავს ასეთი მცენარეებითა და ცხოველებით ვაჭრობას; თუმცა ზოგიერთი მათგანის საზღვარგარეთ გადაყვანა საგანგებო სიტუაციებში სამეცნიერო ან საგანმანათლებლო მიზნებით დასაშვებია. II დანართში შეტანილია ისეთი სახეობები, რომლებსაც საფრთხე არ ემუქრებათ, თუმცა თუკი ვაჭრობა შეზღუდული არ იქნება, მათი რაოდენობა ძლიერ შემცირდება; მათით ვაჭრობა რეგულირდება ლიცენზიებით. III დანართის სახეობები დაცვის ქვეშ იმყოფებიან კონვენციის წევრ სულ მცირე ერთ სახელმწიფოში და ეს უკანასკნელი სხვებს მოუწოდებს ამ სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის კონტროლში დახმარებისკენ.

გარდა მცენარეების, ცხოველებისა და მათი ნაწილებისა, კონვენცია ზღუდავს ასეთი მცენარეებისა და ცხოველებისგან დამზადებული საგნების ვაჭრობასაც, როგორიცაა, მაგალითად, ტანსაცმელი, კვების პროდუქტები, წამლები და სუვენირები. 2019 წლისთვის ხელშეკრულება მოიცავს ცხოველების 5800-ზე მეტ და მცენარეების 30 000-ზე მეტ სახეობას.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. *matsne.gov.ge* (22 ივლისი, 1999). ციტირების თარიღი: 27 მაისი, 2022
2. 1 2 3 4  Convention on International Trade in Endangered Species en. *Encyclopedia Britannica* (1 ივლისი, 2019). ციტირების თარიღი: 27 მაისი, 2022
3. ↑  List of Contracting Parties en. *CITES*. ციტირების თარიღი: 27 მაისი, 2022
**ივლისი - 2014** წლის მეშვიდე თვე. დაიწყო სამშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, ხუთშაბათს.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 1

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 2

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 3

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 4

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 5

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 6


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 7 ივლისი, 2014 (2014-07-07) (ორშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * გარდაიცვალა საქართველოს ორგზის პრეზიდენტი და სსრკ-ს საგარეო საქმეთა მინისტრი ედუარდ შევარდნაძე
* ნოვაკ ჯოკოვიჩი გახდა უიმბლდონის ტურნირის გამარჯვებული. მან ფინალში როჯერ ფედერერი დაამარცხა.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 8

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 9

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 10

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 11

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 12


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 13 ივლისი, 2014 (2014-07-13) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * გარდაიცვალა ამერიკელი დირიჟორი, ვიოლინისტი და კომპოზიტორი ლორინ მააზელი.
* მსოფლიო ჩემპიონი ფეხბურთში **გერმანიის ეროვნული ნაკრები** გახდა.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 14

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 15

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 16

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 17

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 18

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 19

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 20

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 21


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 22 ივლისი, 2014 (2014-07-22) (სამშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * ერაყის წარმომადგენელთა საბჭომ **ფუად მასუმი** ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩია.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 23

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 24


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 25 ივლისი, 2014 (2014-07-25) (პარასკევი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * ქართველი სპორტსმენი და მოგზაური **ჯუმბერ ლეჟავა** 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 26

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 27

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 28

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 29

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 30

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივლისი 31
**ივან (ივიცა) ოსიმი** (ბოსნ. Ivan (Ivica) Osim; 6 მაისი 1941, სარაევო) — იუგოსლავი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. ევროპის 1968 წლის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი. 2011 წლიდან ბოსნია და ჰერცეგოვინის საფეხბურთო კავშირის თავმჯდომარე.  

დაიბადა 1941 წლის 6 მაისს სარაევოში, რომელიც იმ დროს გერმანიის ოკუპაციის ქვეშ იმყოფებოდა, ნახევრად სლოვენი-ნახევრად გერმანელი მიხაილოსა და ნახევრად პოლონელი-ნახევრად ჩეხი კაროლინა ოსიმების ოჯახში.
საფეხბურთო კარიერა დაიწყო სარაევოს კლუბ ჟელეზნიჩარში, შემდგომ თამაშობდა ჰოლანდიის ჩემპიონატში , შემდეგ ისევ სარაევოში და 1970 წლიდან ფეხბურთელი კარიერის დასასრულამდე – საფრანგეთში.  

იუგოსლავიის ნაკრებში ოსიმმა ჩაატარა 16 მატჩი და გაიტანა 8 გოლი. მონაწილეობდა ნაკრებში 1964 წლის ოლიმპიადაზე და 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატზე.  

ფეხბურთელის კარიერის დასრულების შემდეგ ხდება მწვრთნელი, ბრუნდება იუგოსლავიაში და წვრთნის სარაევოს ჟელეზნიჩარს, შემდეგ კი იუგოსლავიის ნაკრებსა და კლუბ პარტიზანს. 1992 წლიდან იწყება მისი საერთაშორისო სამწვრთნელო კარიერა, სადაც იგი თავკაცობდა პანათინაიკოსს, შტურმს, ჯეფ იუნაიტედს და იაპონიის ნაკრებს.

სქოლიო
------

1. ↑  Kako ojačati i ući u prvi tim?;*Plavi vjesnik*, January–February 1969
**ლექართის შვიდი ეკლესიის მონასტერი** (აზერ. Yeddi Kilsə monastır kompleksi) — კავკასიის რეგიონის ერთ-ერთი უძველესი სამონასტრო კომპლექსი დღევანდელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. მდებარეობს ისტორიულ ჰერეთში, კახის რაიონის სოფლების, ლექითსა (ქართ. ლექართი) და ლექით ქოთოქლუს შორის.

მონასტერი განთავსებულია ლექართიდან ჩრდილოეთით 2-ოდე კმ-ში, კავკასიონის ქედის სამხრეთ დამრეც კალთებს შუა, ერთ-ერთ შედარებით მოვაკებულ ადგილზე. დღევანდელი იქაური მუსლიმი მოსახლეობა (ლეკები) ამ ადგილებს „ქილისალარს" ეძახის, რაც მათ ენაზე ნიშნავს ეკლესიებს. სხვადასხვა სახის სამონასტრო დანიშნულების ნაგებობათა შორის თორმეტამდე ეკლესიაა. მათგან ორი დიდ ტაძარს წარმოადგენს. დასავლეთით მდებარე – შვერილ აფსიდიანი გუმბათიანი შენობაა, დღეს უკვე ნანგრევებად ქცეული.

ლექართის სამონასტრო ანსამბლი ძველად გალავნით ყოფილა შემოზღუდული, რომლის ფრაგმენტები და ნანგრევების ნაშთები დღემდე კიდევ არსებობს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლექეთის წმინდა ნინოს ტაძარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ლექართის შვიდი ეკლესიის მონასტერი"** ვიკისაწყობში.
* ლექართის მონასტერი (ზემო) | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები
* ჰერეთი სერია 4 \_ ssTV \_ ლექართისა და ყუმის ეკლესიები (5:04-დან)

სქოლიო
------

1. ↑  Ахундов Д.А. - Архитектура древнего и раннесредневекового Азербайджана. Баку: 1986

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ქრისტიანული მონასტრის, სავანის, ლავრის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ლიმანი შავ ზღვაში
ლიმანი
**ლიმანი** (ბერძ. λιμένας — ნავსაყუდელი, უბე) — გეგმაში კლაკნილი, წაგრძელებული ყურე, დაბალი ნაპირებით; წარმოიშობა ზღვის მიერ ვაკის მდინარეთა შესართავების ან სანაპირო ჩადაბლებების დატბორვით. ლიმანი შეიძლება იყოს ზღვისკენ ღია (უბე) და ზღვისგან დახურული (ცელით გამოყოფილი). ლიმანში ჩვეულებრივ ილექება წვრილმარცვლოვანი ქვიშა, ალევრიტები და თიხა, აგრეთვე ხშირად ორგანული ნივთიერება, რომელიც დასაბამს აძლევს საწვავი ფიქალის, ნახშირისა და ნავთობის ბუდობებს.

ლიმანი წარმოიქმნება სანაპირო ზოლის დაძირვის შედეგად. ლიმანში მშრალი ჰავისა და ზედაპირული ჩამონადენის სიმცირის პირობებში დამლაშებული ლამიანი ნალექი გროვდება, რომელსაც ხშირად სამკურნალოდ იყენებენ. ცხელ კლიმატურ პირობებში ლიმანში გროვდება ალუმინისა და რკინის ოქსიდები, რომლებიც ბოქსიტების ბუდობებს ქმნიან.

არსებობს ზღვასთან მიმართებაში გახსნილი და ჩაკეტილი ლიმანი. როდესაც ლიმანი მთლიანად შორდება ზღვის წყალს, იქმნება ლიმანური ტბები. ლიმანების წარმოშობა წააგავს ლაგუნების წარმოშობას. იგი დაკავშირებულია ნატანების მოძრაობასთან ზღვის სანაპირო ზონაში. ეს მიმდინარეობს კონცხის კიდის მასალის წარეცხვისა და გადატანის, ნატანის დალექვის შედეგად, რომელთა ხარჯზე წარმოიქმნება წყალქვეშა ზვინული, რომელიც გადატიხრავს მდინარეების შესართავებსა და უბეებს ზღვიდან.

ზრდის შესაბამისად, ზვინულები აზევებულია ზღვის დონეზე და წარმოშობს ყრილებსა და ცელებს.

ლიმანები ფართოდ არის გავრცელებული შავი და აზოვის ზღვების ჩრდილოეთ სანაპიროებზე, სადაც მათი რაოდენობა ათობითაა. შავის ზღვის ლიმანებიდან გამოიყოფა: დნესტრის ლიმანი, დნეპრის ლიმანი, დნეპრო-ბუგის ლიმანი, ბუგის ლიმანი, ბერეზანის ლიმანი და სხვა. აზოვის ზღვაში გამოიყოფა ბეისუგის ლიმანი, ეისკის ლიმანი და სხვა.

ლიმანის ფაუნა შეიცავს ისეთ სახეობებს, რომლებიც მარილიანობის მნიშვნელოვან ცვლილებასთანაა ადაპტირებული. შავ ზღვაში ლიმანებს ზღვის ნავსადგურების ასაშენებლად იყენებენ. ტერმინი ლიმანი ზოგჯერ ესტუარის სინონიმად გამოიყენება.

მოქცევას მოკლებული ზღვის ნეიტრალური ნაპირის ტიპი, რომელიც მდინარეთა შესართავებთან დატბორვით წარმოიქმნება ლიმანური ნაპირის სახელწოდებითაა ცნობილი. ხასიათდება კლაკნილი, ვიწრო, ციცაბო აბრაზიულ ნაპირებიანი უბეებით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლაგუნა

სქოლიო
------

1. 1 2  Лиман | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-25. ციტირების თარიღი: 2021-02-23.
2. 1 2  География. Современная иллюстрированная энциклопедия. — М.: Росмэн. 2006.
3. ↑  Grinevetsky, S.R. Zonn, I.S. Zhiltsov, S.S. Kosarev, A.N. Kostianoy, A.G. The Black Sea Encyclopedia. 2015
4. ↑  Экологический энциклопедический словарь. И.И. Дедю. 1989.
5. ↑  Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. 1978.
ღრუბლემის მიერ წარმოქმნილი მოვლენა - ჰაერის აწევა
**კონვექცია** (ლათ. Convectio – მოზიდვა, მოტანა) — ჰაერის გარკვეული მოცულობის ვერტიკალური გადაადგილება, რაც გამოწვეულია არქიმედის ძალით — გარემომცველ გარემოსთან შედარებით უფრო თბილი და ნაკლებად მკვრივი ჰაერი მიისწრაფვის ზევით, ხოლო უფრო ცივი და მკვრივი ჰაერი ქვევით ეშვება. 
ჰაერის ნაკადის სიჩქარე, ჩვეულებრივ, რამდენიმე მ/წმ-ია და ზოგჯერ 2-30 მ/წმ სჭარბობს. კონვექციის განვითარება დაკავშირებულია ჰაერის ტემპერატურის ვერტიკალურ განაწილებასთან. 

ქარიშხლის მიერ გამოწვეული კონვექცია
აღმავალი თბილი ჰაერი მანამ მიისწრაფვის ზევით, სანამ მისი ტემპერატურა მაღალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე, დაღმავალი ცივი ჰაერი

კი მანამდე ეშვება ქვევით, სანამ მისი ტემპერატურა დაბალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე.
კონვექცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ატმოსფეროს მაღალ და დაბალ ფენებს შორის სითბოსა და ტენის ცვლაში, მასთანაა დაკავშირებული გროვა და გროვა-წვიმის ღრუბლების წარმოქმნაც. 

კონვექცია ჩვეულებრივ, ვითარდება წლის თბილ პერიოდში, დაბალ განედებზე — მთელი წლის განმავლობაში. 

საქართველოს ტერიტორიაზე კონვექცია განსაკუთრებით კარგადაა გამოხატული ზაფხულში. 

კონვექცია საფუძვლად უდევს ბუნების ისეთ მოვლენას, როგორიცაა ქარი — უზარმაზარი მასშტაბის კონვექციური ნაკადი ატმოსფეროში. კონვექციით 
აიხსნება ზღვის ნაპირთან წარმოქმნილი სუსტი ქარი - ბრიზი. ასევე კონვექციით აიხსნება ბუნებრივი ჰაერნაკადი — წნევა, რომელსაც იყენებენ საცეცხლეში.
საწვავის წვის დროს ჰაერი მილში ზევით ადის, რის გამოც მილის ქვედა ნაწილში წნევა მცირდება გარე ცივი ჰაერის წნევასთან შედარებით.

წნევათა სხვაობა და მაშასადამე წნევაც იზრდება მილის სიმაღლის და მასში ტემპერატურის ზრდასთან ერთად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კონვექცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
*

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 5, გვ. 635, თბ. 1980;
* Матвеев Л. Т. Основы общей метеорологии, Л. 1965;
* Шметер С. М. Физика конвективных облаков, Л. 1972.
კონკრეცია
**კონკრეცია** (ლათ. koncretio — შეზრდა, შედედება) — რადიალურ-სხივური აგებულების მომრგვალო ფორმის მინერალური აგრეგატი, რომელიც დანალექ ქანებსა და ფხვიერ ნალექებში წარმოიქმნება. ფორმის მიხედვით განარჩევენ სფეროსებრ, ელიფსოიდურ, ლინზისებრ და შეზრდილ კონკრეციებს. აქვს სხვადასხვა აგებულება: უხეშზოლიანი, გლობალური და სხვა. ამ მინერალურ წარმონაქმნებს აქვთ ზომები: რამდენიმე მილიმეტრიდან რამდენიმე სანტიმეტრამდე, იშვიათად 1 მ-საც აღწევს. შედგენილობით არის კარბონატული, Fe, Mn, Si და AL ჟანგეულების, სულფატებისა და სულფიდების კონკრეციები. კონკრეცია უმეტესად დიაგენეზის პროცესში წარმოიქმნება. ოკეანის ფსკერზე გავრცელებულია რკინა-მანგანუმის კონკრეციები, რომელთაც სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს. 

აღსანიშნავია, რომ კონკრეცია თავისი ევოლუციის მანძილზე ხშირად განიცდის შიდა სტრუქტურის ცვლილებას, რის შედეგად იგი წარმოქმნის უფრო რთულ გეოლოგიურ სხეულებს, მაგ. „*კონკრეცია-ჟეოდა*", ან „*სეპტარია*".

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 637.
* Годовиков А.А. Степанов В.И. Формы нахождения минералов. М. 2002.
**ვლადიმერ (ლადო) შალვას ძე ავალიანი** (დ. 15 მაისი, 1913, ზესტაფონი — გ. 1998) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

1940 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. პირველი მოთხრობა („დადაშ ხვიბლან") გამოაქვეყნა 1935 წელს, ნოველათა პირველი კრებული „ლაჰილ პირველი" — 1940 წელს. 1947-1967 წლებში გამოიცა მისი ნოველების ხუთი კრებული. მწერლის თხზულებათა თემატიკა ეხება ძველი და ახალი სვანეთის ყოფას („მუხის ჭია", „ლაჰილ პირველი", „დალის დალალები"), სამამულო ომის დღეებს („დედის იმედი", „სიდუ"), ქართული მწერლობისა და ხელოვნების მოღვაწეთა ცხოვრებას („ყარიბი მგოსანი", „სულოაგას ქუდი") და სხვა. ავალიანის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებია „ახალი ჰორიზონტი" (1952-1969), პირველი ქართული რომანი, რომელშიც ასახულია მაღაროელთა ცხოვრება.

ავალიანის ნოველები და რომანი თარგმნილია რუსულად, რამდენიმე ნოველა — ჩეხურად, ხოლო „სულოაგას ქუდი" — ინგლისურად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 114.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 58.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლადო ავალიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ლაგუნის ნისლეული
**ლაგუნის ნისლეული** (კატალოგში როგორც **მესიე 8** ან **M8**, **NGC 6523**, **RCW 146** და **Gum 72**) — გიგანტური ვარსკვლავთშორისი ღრუბელი მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში. კლასიფიცირებულია როგორც ემისიონური ნისლეული და H II რეგიონი.

ნისლეული 1654 წელს ჯოვანი გოდიერნამ აღმოაჩინა; წარმოადგენს იმ ერთ-ერთ ვარსკვლავთწარმომქმნელ ნისლეულს, რომელიც შეუიარაღებელი თვალით სუსტად ჩანს ჩრდილოეთ განედებიდან. ბინოკლით იგი მოჩანს როგორც განსხვავებული ოვალური ღრუბლის მსგავსი ნაკრები, კაშკაშა გულით. მის უკანა ფონზე მოჩანს ღია ვარსკვლავთგროვა NGC 6530.

მახასიათებლები
--------------

ლაგუნის ნისლეული დედამიწიდან 4000-6000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. დედამიწის ცაზე ის ივრცობა 90'X40'-ზე, რაც ზომებში 110X50 სინათლის წელს უდრის. სხვა მრავალი ნისლეულის მსგავსად, ფოტოებზე ვარდისფრად ჩნდება, თუმცა ადამიანის თვალით, ტელესკოპში ან ბინოკლში ნაცრისფერი ჩანს, რადგან ადამიანის თვალს მაღალ სუსტი მგრძნობელობა აქვს სინათლის დაბალ დონეებზე. შეიცავს გლობულებს (ბნელი, პროტოვარლსვლავური მატერიის კოლაფსირებული ღრუბლები), რომელთა შორის ყველაზე გამორჩეულების კატალოგიზაცია ედუარდ ემერსონ ბერნარდმა მოახდინა როგორც B88, B89 და B296. ნისლეული ასევე შეიცავს ტორნადოს მსგავს სტრუქტურას, რისი მიზეზიც O-ტიპის ვარსკვლავია, რომელიც ულტრაიისფერ შუქს ასხივებს, რას თავის მხრივ ნისლეულის ზედაპირზე გაზებს აცხელებს და აიონიზებს. ცენტრში, ლაგუნის ნისლეული ასევე შეიცავს ქვიშის საათის ნისლეულს (როგორც ჯონ ჰერშელმა უწოდა), რომელიც არ უნდა აგვერიოს ბუზის თანავარსკვლავედში მდებარე უფრო უკეთ ცნობილ გრავირებული ქვიშის საათის ნისლეულში. 2006 წელს, ქვიშის საათში დააფიქსირეს ჰერბიგ-ჰაროს პირველი ოთხი ობიექტი. ეს პირველი პირდაპირი გამოვლინება იყო აქტიური ვარსკვლავის ფორმაციისა მასში მიმდინარე აკრეციით.

გალერეა
-------

* 
* 
* ინფრაწითელი ლაგუნის ნისლეულიინფრაწითელი ლაგუნის ნისლეული
* ცენტრალური რეგიონიცენტრალური რეგიონი
* 
* 
* 
* 
* ქვიშის საათის რეგიონიქვიშის საათის რეგიონი
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლაგუნის ნისლეული***

* Breaking Waves in the Stellar Lagoon — ESA/ჰაბლის ფოტოები
* Messier 8, SEDS Messier pages
* NightSkyInfo.com - M8, the Lagoon Nebula
* Messier 8, Pete's Astrophotography Gallery დაარქივებული 2008-11-20 საიტზე Wayback Machine.
* Messier 8, Lagoon Nebula, Map დაარქივებული 2014-05-17 საიტზე Wayback Machine.
* Astronomy Picture of the Day (APOD): Lagoon Nebula
* The Scale of the Universe
* Lagoon Nebula (M8) on Constellation Guide
* 7/30/2015 Photo release ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  
Arias, J. I.; Barbá, R. H.; Maíz Apellániz, J.; Morrell, N. I.; Rubio, M. (2006). „The infrared Hourglass cluster in M8". *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*. **366** (3): 739–757. arXiv:astro-ph/0506552. Bibcode:2006MNRAS.366..739A. doi:10.1111/j.1365-2966.2005.09829.x.
**ლადო არველაძე** (გ. 17 ოქტომბერი, 1975) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

თავის მოგონებათა წიგნში ლადო არველაძე „მშობლიურ მიწასა და უცხო მიწათა შორის" საკმაოდ დაწვრილებით მოგვითხრობს საკუთარი ცხოვრების ამბავს. მაგრამ რადგანაც ამ წიგნების პირველი და მეორე ნაწილი ხელმიუწვდომელია, მწერლის ბიოგრაფიის ადრეული პერიოდის შესხაებ ძალიან ცოტა რამაა ცნობილი. იგი დაბადებული უნდა იყოს 1910-1920-იანი წლების მიჯნაზე იმერეთის ერთ-ერთ სოფელში სიმონ და ქრისტინე არველაძეების ოჯახში. დედა ორი წლის ასაკში გარდაეცვალა. უმცროსი და-ძმის მოვლა მამასთან ერთად უფროსმა დამ – მაგდანამ იკისრა, რომელიც იმხნად თვითონაც თერთმეტი წლისა ყოფილა. თექვსმეტი წლის ასაკში მაგდანა ცოლად გაჰყვა ჩრდილოეთ ჩინეთში მდებარე ქალაქ ხარბინში სამხედრო სამსახურში მყოფ ქართველს და იქ გადავიდა საცხოვრებლად, თუმცა ნაადრევად გარდაიცვალა და იქვე დაასაფლავეს.

სამამულო ომის დაწყებისთანავე ლადო არველაძე ფრონტზე გაუწვევიათ. ძირითადად ქერჩსა და სევასტოპოლში მიმდინარე საომარ ოპერაციებში იღებდა მონაწილეობას. 1942 წლის 6 ივლისს სევასტოპოლთან მომხდარი საბრძოლო შეტაკების დროს ალყაში მოქცეული ლადო არველაძე, სხვა თანამებრძოლებთან ერთად, გერმანელებს ტყვედ ჩაბარდა. ტყვეობის დროს უკრაინის, პოლონეთის და გერმანიის ტყვეთა ბანაკებში მოუხდა ყოფნა. შემდეგ ორწელიწადნახევარი იტალიაში იმყოფებოდა, სადაც 1943 წლის ზაფხულში მოხვდა ქართველ ტყვეთა ბატალიონის წევრებთან ერთად. იტალიაში ცხოვრების პერიოდში ლადო არველაძე იქაურ მანდილოსანზე დაქორწინებულა. 40-იანი წლების ბოლოს არველაძეების ოჯახში ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად. ამერიკაში ლადო არველაძის მეუღლეს იმდენად საქმიანი და გულთბილი ურთიერთობა დაუმყარებია იქაურ ქართულ დიასპორასთან, რომ 1954 წლის აგვისტოში იგი „საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ამერიკული საბჭოს" წვერადაც კი აურჩევიათ.

ლადო არველაძე აქტიურად იყო ჩართული ამერიკის ქართული სათვისტომოს საქმიანობაში. 1952 წლის 5 ოქტომბერს ნიუ-იორკში დაარსეს უპარტიო ნებაყოფლობითი ორგანიზაცია „ქართველთა დემოკრატიული კავშირი", რომელსაც იმავე წლის 2 ნოემბერს შეუცვალეს სახელი და უწოდეს „საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის ამერიკული საბჭო". ამერიკაში ცხოვრების პერიოდში ლადო არველაძე აქტიურად საქმიანობდა დასახელებული ორგანიზაციის და მისი პერიოდული ორგანიზაციების — ჟურნალ „ჩვენი გზისა" და საინფორმაციო ბიულეტენ „ცნობის ფურცლის" საქმიანობაში ზუსტად ცნობილი არ არის, რომელ წლამდე ცხოვრობდა ლადო არველაძე ამერიკაში. ცნობილია მხოლოდ ის რომ ბოლო წიგნი, რომელიც ნიუ-იორკში ცხოვრების პერიოდში გამოსცა 1966 წლით თარიღდება. სიცოცხლის ბოლო წლები მწერალმა რომში გაატარა, სადაც 1975 წლის 17 ოქტომბერს გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* ნიკოლეიშვილი, ავთანდილ. ლადო არველაძე – ევროპასა და ამერიკაში მოღვაწე უცნობი ქართველი მწერალი // ქართველოლოგიური ეტიუდები II / ავთანდილ ნიკოლეიშვილი. ქთ, 2015 გვ. 325-372.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლადო არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
წმინდა კვირიკესა და ივლისტას მონასტერი — ლაგურკა
**ლაგურკა** — შუასაუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, კვირიკესა და ივლიტეს მონასტრის ეკლესია, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფ. ხის მიდამოებში, მდ. ენგურის მარცხენა მხარეს, მაღალ მთაზე.. 

მოყვითალო ფერის შირიმით ნაგებ დარბაზულ ეკლესიას სამხრეთით და ჩრდილოეთით მინაშენები აქვთ. დასავლეთ მხარეს აღმართულია ორსართულიანი სამრეკლო. ინტერიერში ნახევარწრიული საკურთხევლის აფსიდი დარბაზის ძირითადი სივრცისგან გამოყოფილია ქვის კანკელით. ცილინდრული კამარა ერთ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. სიგრძივი კედლები დანაწევრებულია ორ-ორი თაღით. სარკმლები გაჭრილია აფსიდსა და დასავლეთ კედელში. ინტერიერი მოხატულია მეფის მხატვარ თევდორეს მიერ (1112) კალის ხევის ფეოდალთა დაკვეთით (აღნიშნულია დასავლეთ კედლის წარწერის შემორჩენილ ფრაგმენტში).

მოხატულობის ლაკონიურ სქემაში გამოსახულებათა შერჩევა გარკვეულად ასახავს ადგილობრივ ტრადიეციებს. აქცენტირებულია კვირიკესა და ივლიტეს ფიგურები დასავლეთ კედელსა და კანკელზე. ხოლო მათი ცხოვრების სცენები (კვირიკეს სიკვდილი, ივლიტეს თავის კვეთა) გამოსახულია სამხრეთ კედლის თაღებში. მხატვრობა მონუმენტური ხასიათისაა. მისი განაწილება კედლებზე მკაცრად შეესატყვისება ინტერიერის არქიტექტურულ დანაწევრებას. გამოსახულებათა ექსპრესიით და ემოციური გამომხატველობით, სცენათა თემატიკური შინაარსის ინტერპრეტაციით ლაგურკის მხატვრობა უნიკალურია არა მარტო ამ პერიოდის ქართული მონუმენტურ მხატვრობაში, არამედ საერთოდ შუა საუკუნეთა მხატვრობაში. იგი ერთ-ერთი ადრინდელი ნიმუშია იმ მიმართულებისა, რომელმაც თავი იჩინა ხელოვნებაში XII საუკუნის II ნახევრიდან.

მიწისძვრის დროს დაზიანებული მხატვრობა, როგორც წარწერიდან ჩანს, მოგვიანებით ნაწილობრივ განუახლებია უბრალო ხელოსანს (ძირითადად საკურთხეველში). ლაგურკაში თავმოყრილია როგორც ადგილობრივი შექმნილი, ისე სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი შუა საუკუნეთა ხელოვნების ძეგლები (ჯვრები, ჭედური და ფერწერული ხატები, მინანქრები და სხვა).

ლიტერატურა
----------

* *ვოლსკაია ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 100.
* *კიკნაძე ზ.*, ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 109, ISBN 978-99940-27-10-1.
* *Алидашвили Н. А. Алибегашвили Г. В. Вольская А. И.* Росписи художника Тевдоре в Верхней Сванети, Тб. 1966;
* *Амиранашвили Ш. Я.* История грузинской монументальной живописи, т. 1, Тб. 1957;

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**იმერეთის მაღლობი**, **ზემო იმერეთის მაღლობი** (პლატო) — საქართველოს მთათაშორისო ბარის ამაღლებული ნაწილი ზესტაფონის, ხარაგაულის, საჩხერის, ჭიათურის, ხაშურის ტერიტორიებზე და ყოფილ ზნაურის რაიონზე. გეოლოგიურად ემთხვევა ძირულის კრისტალურ მასივს — კავკასიონისა და მცირე კავკასიონის ნაოჭა ზონებს შორის მოქცეულ შუალედურ მასივს, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანტოიდებით, კრისტალური ფიქლებით და ნაწილობრივ დაფარულია სუსტად დანაოჭებული მეზო-კაინოზოური დანალექი ქანებით. გეომორფოლოგიურად იყოფა ორ ძირითად ნაწილად: გაშიშვლებული კრისტალური სუბსტატის არეში (სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი) გაბატონებულია საშუალმთიაბნი ეროზიული რელიეფი (აბსოლუტური სიმაღლე 150 მ) ძვ. პენეპლენიზებული ზედაპირის ნაშთებით (ლიხის ქედის თხემზე, გედსამანიის ქედზე და სოფ. გეზრულის მიდამოებში) და მეზოკაინოზოური დანალექი წყებებით აგებულ არეში (ჩრდილოეთი ნაწილი) განვითარებულია სუსტად დანაწევრებული პლატო კანიონისებრი ხეობებითა და კარსტით ზედაცარცულ კირქვებში (აქაა მღვიმეები — დევისხვრელი, ამაშუკეთი, ნიგოზეთი, გვარჯილასკლდე, მღვიმევი და სხვა, კარსტული ძაბრები, უწყლო ხეობები). პლატოზე ამართულია გორასძირის ორი ვულკანური კონუსი. ჰავა — ზღვიური ნოტიო სუბტროპიკულია, იცის შედარებით ცივი და უხვნალექიანი ზამთარი. მთავარი მდინარეების ყვირილა, ძირულა, ჩხერიმელა. გაშიშვლებული კრისტალური სუბსტრატის არეში გავრცელებულია კოლხური ტიპის ფოთლოვანი ტყეები; დანალექი ქანებით აგებულ ნაწილში ტყე გაჩეხილია, შემორჩენილია მხოლოდ ხეობათა ციცაბო ფერდობებზე. იმერეთის მაღლობზეა ქალაქები: ჭიათურა, საჩხერე, დაბა ხარაგაული.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იმერეთის მაღლობი***

* *მარუაშვილი ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 245–246.
**ილია მიხეილის ძე ჟურული** (დ. 2 ოქტომბერი, 1856 — ?) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1913).

თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა თბილისის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. 1878 წლიდან ოფიცრის ჩინით მსახურობდა (პრაპორშჩიკი, 1878; პოდპორუჩიკი, 1882; პორუჩიკი, 1886; შტაბს-კაპიტანი, 1900; კაპიტანი, 1900). 1905 წელს წარჩინებისთვის მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1905-1911 წლებში მსახურობდა სალიანის 262-ე (1910 წლიდან 206-ე) ქვეით პოლკში. 1913 წლის დეკემბერში თადარიგში გავიდა პოლკოვნიკის წოდების მინიჭებით, მუნდირითა და პენსიით. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს არმიაში სამხედრო სამსახურში დაბრუნდა თავის პოლკში. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1894) და II (1906) და წმ. ანას III (1902) ხარისხის ორდენებით.

ლიტერატურა
----------

* Материалы для биографического словаря офицеров Кавказской Армии (1901- 1914 гг.). Подполковники. / Отар Жордания // ცხუმ-აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის შრომები VII-VIII. - თბ. - 2014. - გვ. 227-228.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Журули Илья Малхазович. «Офицеры русской императорской армии».