recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გიორგი (გიგა) ირაკლის ძე ბათიაშვილი** (დ. 29 მარტი, 1934, თბილისი — გ. 31 დეკემბერი, 2021) —  ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1982). არქიტექტურის კანდიდატი (1968), პროფესორი (1988). არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიკოსი (1992).

ბიოგრაფია
---------

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1967-იდან ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას სამხატვრო აკადემიაში. 1973–1979 იყო ტექნიკის ესთეტიკის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის მთავარი მხატვარი და დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 1978-იდან ხელმძღვანელობის საპროექტო ინსტიტუტის "თბილქალაქპროექტის" თბილისის სახელმწიფო დაცვითი ზონის რეკონსტრუქცია-რეგენერაციის სპეციალური არქიტექტურის სახელოსნოს. არჩეულია საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის გამგეობის წევრად (1980-1992 მდივანი), რუსეთის არქიტურისა და სამშენებლო მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1994). ბათიაშვილი ავტორია სამეცნიერო გამოკვლევებისა ისტორიული ქალაქების აღდგენა-განაშენიანების დარგში. ძირითადი ნამუშევრები: თბილისის მეტროპოლიტენის სადგური "300 არაგველი" (1967; მოქანდაკე თეიმურაზ გიგაური, მხატვარი გივი გიგაური), თბილისის ფუნიკულიორის ქვედა სადგური (1970-1971; თანაავტორები: არქიტექტორი ტ. ქუთათელაძე, მხატვარი ვ. ქოქიაშვილი), იტალიელთა წინააღმდეგობის მოძრაობის გმირთა მემორიალი პერეზაში (ქ. არონის მახლობლად, იტალია, 1972; მოქანდაკე თეიმურაზ გიგაური), თბილისის ისტორიული უბნების — შარდენის ქუჩის, ბამბის და რკინის რიგების, კონსტანტინე ლესელიძისა და დუტუ მეგრელის ქუჩების, ღვინის აღმართის, ქარვასლის, სიონის ტაძრის მიმდებარე ტერიტორია და ორბელიანთ უბნის განაშენიანების რეკონსტრუქცია-რეგენერაცია (1979-1989), ძველი თბილიის ცალკეული შენობები. ბათიაშვილი ავტორია „მეიდნის", ქეთევან წამებულის პროსპექტისა და ბარათაშვილის აღმართის მიმდებარე ტერიტორიის რეკონსტრუქცია-რეგენერაციის პროექტებისა თბილისის ისტორიულ უბნებში. თბილისის ისტორიული ნაწილის ქალაქთმშენებლობითი გარემოს ორგანიზაციისათვის 1985 მიენიჭა საერთაშორისო არქიტექტორთა კავშირის პრემია, ხოლო 1987 — სსრკ სახელმწიფო პრემია (შოთა ყავლაშვილთან ერთად). მიღებული აქვს საქართველოს მართლმადიდებული ეკლესიის ჯილდო — სამკერდე ჯვარი (1983).

ლიტერატურა
----------

* *ბერიძე გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 328.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ბათიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  87 წლის ასაკში გარდაიცვალა არქიტექტორი გიგა ბათიაშვილი. „პირველი არხი". 31 დეკემბერი, 2021.
აზერბაიჯანული „გასიმუშაღის ხალიჩები" ყარაბაღის სკოლაში. გვიანი XIX საუკუნე.
**გასიმუშაღის ხალიჩები** (აზერ. Qasımuşağı xalçaları) — აზერბაიჯანული ხალიჩის სახეობა, რომელიც მიეკუთვნება ყარაბაღის სკოლის ჯაბრაილის ჯგუფს.

ზოგადი ინფორმაცია
-----------------

ამ ხალიჩის სახელწოდება უკავშირდება აზერბაიჯანის ლაჩინის რაიონის სოფლებს: შამქენდის, ერიქლის, ქიურდჰაჯის, ჩორმანსა და შალვას.

გასიმუშაღის ხალიჩები ფართოდ გავრცელებულია „ყარაბაღის ხალიჩების ქსოვის სკოლებში". მანამდე, ხალიჩების ეს სახეობა იქსოვებოდა სოფელ გასიმუშაღი-ობასიში და მისი წარმოებაც ამ სოფელში განვითარდა, განსაკუთრებით კი შამქენდის, ერიქლის, ქიურდჰაჯის, ჩორმანსა და შალვას სოფლებში. ამ ხალიჩების განვითარება ამ სოფლებში, განპირობებული იყო მდიდარი ნედლეულისა და ხელნაკეთი ტრადიციების უძველესი ისტორიის საფუძველზე. სოფელი გასიმუშაღი-ობასი თავისი ნედლეულით უზრუნველყოფდა თავის ქსოვის სკოლებს, განსაკუთრებით ბამბითა და ბუნებრივი ფერების მისაღები მცენარეებით. ეს ხალიჩები უნიკალურია თავისი ტექნიკით და კვლავაც ინახება მსოფლიოს რამდენიმე მუზეუმში.

გასიმუშაღის ხალიჩები საფოსტო მარკებზე
-------------------------------------

2007 წელს, პრაღაში გაიმართა კავკასიური ხალიჩების გამოფენა. ჩეხეთის ზოგიერთი ოფიციალური წარმომადგენელი გაეცნო აზერბაიჯანული ხალიჩების ყარაბაღის სკოლის ზოგიერთი ნიმუშს და რამდენიმე ხნის შემდეგ, ჩეხეთის რესპუბლიკა საფოსტო მარკები გამოუშვა, სადაც სურათზე დატანილი იყო აზერბაიჯანული ხალიჩა წარწერით: „ყარაბაღის ხალიჩები XIX საუკუნეში".

სქოლიო
------

1. 1 2  Лятиф Керимов. Азербайджанский ковер. Том III. Баку: "Гянджлик", 1983, стр. 221. (რუსული) (ინგლისური)
2. ↑  *Н. А. Абдуллаева*. Ковровое искусство Азербайджана. — Баку, «Элм», 1971 — стр. 21.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-09. ციტირების თარიღი: 2018-04-13.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გასიმუშაღის ხალიჩები***
**გიორგი ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*; დ. 1778 — გ. 1807) — იმერეთის მეფის  სოლომონ I-ის შვილიშვილი,  ალექსანდრე ბატონიშვილის უკანონო ძე. უმემკვიდროდ დარჩენილი სოლომონ I გიორგი ბატონიშვილს იმერეთის ტახტის მემკვიდრედ ზრდიდა, მაგრამ სოლომონის გარდაცვალების (1784) შემდეგ იმერეთის დიდებულებმა ისარგებლეს გიორგი ბატონიშვილის მცირეწლოვანებით და იმერეთის ტახტზე  დავით II (დავით გიორგის ძე) დასვეს (1784). 1795  სოლომონ II-მ გიორგი ბატონიშვილი, როგორც მეტოქე, ტახტის პრეტენდენტი, მუხურის ციხეში ჩასვა. 1806 წლის 15 ოქტომბერს გიორგი ბატონიშვილმა მოახერხა ციხიდან გაქცევა და თავი  რუსეთს შეაფარა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან  მოსკოვში გაატარა. იქვე დაწერა ავტობიოგრაფიული ხასიათის ნაწარმოები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 163.

* *სოსელია ო.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 26.
* ჟორდანია თ. თავგადასავალი იმერთა მეფის სოლომონ დიდის შვილისშვილის ბატონიშვილის გიორგისა, «მოამბე», 1900, #5
* Акты, собранные Кавказской археографической комиссией, т. 3, Тфл. 1869.
**ხაშმის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს სოფელ ხაშმთან, მდინარე ლაფიანხევის ხეობაში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს.ზღვის დონიდან 770 მეტრი საგარეჯოდან 14 კმში. სოფელი ხაშმი შუა საუკუნეებში იწოდებოდა კაწარეთის სახელწოდებით.

ისტორია
-------

ეკლესია XIV-XV საუკუნეებს მიეკუთვნება. არქიტექტურულად დარბაზული ტიპისაა. ეკლესიას გარს უვლის გალავანი. შესასვლელი გალავანში ჩაშენებული კოშკიდანაა, აღსანიშნავია ასევე ამ კოშკის არქიტექტურაც. გარდა ამისა შემორჩენილია სხვადასხვა ნანგრევები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ოდესღაც აქ სამონასტრო ცხოვრება ყოფილა. 

გადმოცემის თანახმად წმიდა ნინოს პირველი ნათლობა კახეთში, სწორედ ლაფიანხევში ჩაუტარებია. მართლაც ყოველ ზაფხულს ამ ხევში მხოლოდ ერთი თვე მოედინება „ღვთის წყალი" (ასე ეძახიან მას სოფელში), როგორც დიდი მდინარე და ვარაუდობენ, რომ სწორედ აქ ამ მდინარეში ჩაუტარებია წმიდა ნინოს ნათლობა. 

აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ სწორედ ამ ადგილას გადიოდა ძველი საქარავნო გზაც.

ხაშმის ღვთისმშობლის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 443.
* ხაშმი: ღვთისმშობლის ეკლესია,, XIII-XIV სს.; ხაშმი: იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, XVII-XVIII სს. //ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში, თბ. 2006.
* შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, თბ. 2012, გვ. 129

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ჟოსკენ დეპრე
**ჟოსკენ დეპრე** (ფრანგ. *Josquin des Prés*; დ. დაახ. 1440, პიკარდია — გ. 27 აგვისტო, 1521, კონდე-სიურ-ესკო) — ფრანგი და ფლამანდელი კომპოზიტორი. მოღვაწეობდა უმთავრესად იტალიაში. 1474–1479 წლებში მილანის სამეფო კარის კაპელის, 1486–1494 წლებში რომის სიქსტეს კაპელის მგალობელი. 1495–1499 წლებში ხელმძღვანელობდა კამბრეს ტაძრის, 1489 წელს — მოდენის ტაძრის კაპელებს. 1500 წელს მსახურობდა პარიზში, ლუი XII-ის კარზე. 1501–1503 ფერარის სამეფო კარის კაპელმაისტერი იყო, სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში კონდეს ტაძრის მოძღვარი. ჟოსკენ დეპრე აღორძინების ხანის პოლიფონიური ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელია. თავის მესებსა და მოტეტებში პოლიფონიურ ტექნიკას უქვემდებარებდა ახალ გამომსახველობით ამოცანებს. მისმა პროგრესულმა ჰუმანისტურმა ხელოვნებამ ნიადაგი მოუმზადა ახალ შემოქმედებით მიმართულებას XVI საუკუნის ევროპულ მუსიკაში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 257.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ხაშმის წმინდა მარინეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში, სოფლის ჩრდილოეთით, დაახლოებით 2 კილომეტრზე, სამების ეკლესიისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, გორაკზე, გზიდან სამასიოდე მეტრზე, ლაჯიბაურად წოდებულ ადგილზე.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია მოზრდილი ზომის, სრულიად დაუმუშავებელი, ქვიშაქვის ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. წყობაში ალაგ-ალაგ რიყის ქვაცაა ჩატანებული. კედლების საპირე ქვები შერჩევის გარეშეა ჩატანებული. კედლების საპირე ქვები შერჩევის გარეშეა ჩაწყობილი, ქვებს შორის დარჩენილი არეები კი დუღაბითაა ამოვსებული.

ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული. შემორჩენილია: ჩრდილოეთ კედელი, დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნახევარი და აფსიდის ორივე გვერდი. კედლების სიმაღლე დაახლოებით 3 მეტრია. აფსიდი ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. აფსიდის ორივე გვერდში, იატაკიდან დაახლოებით 0,5 მეტრ სიმაღლეზე თითო მაღალი, ნახევარწრიულთაღოვანი ნიშაა. ორივე ნიშის თაღის ქუსლის დონეზე, თხელი ქვის თაროა მოწყობილი, რაც ძეგლს ერთგვარ თავისებურობას ანიჭებს. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. აფსიდის შემორჩენილ კედლებს სარკმლის კვალი აღარ ეტყობა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ. კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 383-384.
შუა ევროპის ვაკე
**შუა ევროპის ვაკე** ან **ჩრდილოეთ ევროპის ვაკე** — ვაკე ევროპაში, უმთავრესად პოლონეთში, გერმანიაში, დანიასა და ნიდერლანდებში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთისა და ბალტიის ზღვის სანაპიროები, სამხრეთით ჰერცინული სისტემის მთები და მაღლობები.

გეოგრაფიული მახასიათებლები
--------------------------

### ზომები

სიგრძე დაახლოებით 600 კმ, სიგანე 200-იდან 500 კილომეტრამდეა, სიმაღლე უმეტესად 50–100 მ-მდე. ცალკეული მორენული სერების სიმაღლე 300 მეტრზე მეტია. უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით, რომლებიც ზემოდან დაფარულია მყინვარული ნალექებით. 

### ჰავა და საშუალო ტემპერატურები

ჰავა გარდამავალია ზღვიურიდან კონტინენტურისაკენ. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა დასავლეთით -1-იდან -3°C-მდე, აღმოსავლეთით -2-იდან -4°C-მდე; ივლისისში კი 17–19°C. ნალექები დასავლეთით 800 მმ წელიწადში, აღმოსავლეთით – 500 მმ.

ჰიდროლოგია და ბიომრავალფეროვნება
--------------------------------

მდინარეთა ქსელი ხშირია (ოდრის, ელბის, ვეზერის, რაინის და სხვათა აუზები). შუა ევროპის ვაკეზე ბევრია მყინვარული ტბა. განვითარებულია ტყის ყომრალი და გაეწრებული ნიადაგები. ბუნებრივი მცენარეულობიდან დასავლეთით მუხნარ–წიფლნარია, აღმოსავლეთთ — შერეული ტყეები. ტყე ძირითადად გაჩეხილია. ჩრდილოეთით ბევრია ტორფნარი. ხეობებში მდელოებია. არის მარცვლეულის ნათესები, შაქრის ჭარხლის ნარგავები. აქ მცხოვრები ადამიანები მისდევენ მესაქონლეობას. შუა ევროპის ვაკე მჭიდროდაა დასახლებული. ვაკეზე მდებარეობს ქალაქები:

* პოზნანი (პოლონეთი)
* ბერლინი (გერმანია)
* ჰამბურგი (გერმანია)
* ბრემენი (გერმანია)
* ჰანოვერი (გერმანია)
* ამსტერდამი (ნიდერლანდები)
* როტერდამი (ნიდერლანდები).

ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკე
-----------------------

შუა ევროპის ვაკის გერმანულ ნაწილს ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკე ეწოდება. ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკის უმეტესი ნაწილი ზღვის დონიდან 100 მეტრზე დაბლა მდებარეობს. ოკეანის ჩრდილოეთი სანპიროების უმეტესი ნაწილი მოსწორებულია და ჭაობებითა და ვატებითაა დაფარული. ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკის გაგრძელებად ითვლება ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები, რომელიც კონტინენტს შუა საუკუნეებში წყალდიდობის დროს გამოეყო.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 49.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Baltic Lagoons დაარქივებული 2008-06-08 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* Lowlands-L, an international discussion community dealing with the North European Plain, its cultures, language varieties, history, etc.; also dealing with Lowlands-based heritage in Britain, North America, Australia, etc. (ინგლისური)
* Clickable map (რუსული)
დამწერლობების გავრცელების არეალი, ესპანეთი
**ძველი ესპანური დამწერლობები** — ზოგადი სახელწოდება დამწერლობის სისტემებისა, რომლებიც რომაული მმართველობის დამყარებამდე იბერიის ნახევარკუნძულზე გამოიყენებოდა. ტიპოლოგიურად მათი უმეტესობა უჩვეულო და იშვიათია, წარმოადგენენ გარდამავალ შრიფტებს ნახევრად სილაბურსა და ანბანს შორის, თუმცა ისინი ფინიკიური დამწერლობისაგან განვითარდნენ.

ძველი ესპანური დამწერლობები ძვ. წ. V საუკუნიდან, ზოგიერთი მეცნიერის აზრით კი VII საუკუნიდან ძვ. წ. I ან ახ. წ. I საუკუნემდე გამოიყენებოდა და მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა იმდროინდელი ძველი ესპანური ენებისათვის. ზოგი მკვლევარი ფიქრობს რომ ისინი მხოლოდ ფინიკიური ანბანისაგან შეიქმნენ, მაშინ როდესაც, ზოგიერთს მიაჩნია, რომ ბერძნულმა დამწერლობამ დიდი როლი ითამაშა მათს განვითარებაში.

დამწერლობები
------------

ძველი ესპანური დამწერლობები მოიცავს სამ ძირითად სისტემას: სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და გრეკო–იბერიული. ეს ძირითადი დამწერლობები ერთმანეთისაგან როგორც ასოთა მოხაზულობით, ისე მათი გამოთქმებით განსხვავდება.

სამხრეთ ესპანური დამწერლობის ნიმუშები ძირითადად იბერიის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილშია ნაპოვნი და დღემდე აღმოჩენილი ესპანური დამწერლობების მხოლოდ 5 %–ს წარმოადგენს. ძირითადად იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ. მოიცავს შემდეგ შრიფტებს:

* ესპანიკას დამწერლობა (ცნობილია მხოლოდ ერთი თიხის ფირფიტითა და ერთადერთი დამამტკიცებელი საბუთით ანბანის რიგის შესახებ).
* ტარტესული, ანუ სამხრეთ ლუზიტანიური დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც სამხრეთ–დასავლური.
* სამხრეთ-აღმოსავლური იბერიული დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც მერიდიონალური.

ჩრდილოური წარწერები ძირითადად იბერიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთის მეოთხედშია ნაპოვნი და აღმოჩენილი ძველესპანური დამწერლოებბის ნიმუშების 95 %–ს წარმოადგენს. ძირითადად იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. მოიცავს შემდეგ ქვეჯგუფებს:

* ჩრდილო-აღმოსავლეთ იბერიული დამწერლობა, აგრეთვე ცნობილი როგორც *ლევანტინიური*
	+ ორობითი ვარიანტი
	+ არაორობითი ვარიანტი
* კელტიბერიული დამწერლობა
	+ აღმოსავლური ვარიანტი
	+ დასავლური ვარიანტი

გარდა ამისა არსებობს 

* გრეკო-იბერიული ანბანი

ეს უკანასკნელი პირდაპირ ბერძნული დამწერლობის იონური ვარიანტისაგან წარმოიშვა და გამოიყენებოდა ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო რეგიონებში, დღევანდელი ალიკანტესა და მურსიის პროვინციების ტერიტორიაზე.

სამხრეთის დამწერლობები ფინიკიურის მსგავსად მარჯვნიდან მარცხნივ იწერებოდა, ხოლო ჩრდილოეთისები მარცხნიდან მარჯვნივ, როგორც ბერძნული დამწერლობა.
**გრემის სავაჭრო უბნის აბანო** — ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი გრემის არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ეგრეთ წოდებული სავაჭრო უბნის დასავლეთ ნაწილში. თარიღდება XV-XVI საუკუნეებით.

აღწერა
------

აბანოს ძირითადი, საბანაო ნაწილი, გეგმით კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია, რომელზედაც ჩრდილოეთიდან შიგნიდან ათწახნაგა გასახდელია მიდგმული. გასახდელში შესასვლელი არის ჩრდილოეთით მდებარე ერთ-ერთ წახნაგში. მის მოპირდაპირედ საბანაო ნაწილში გასასვლელი კარია. დანარჩენი წახნაგების ქვედა ნაწილში, იატაკიდან 0.5 მეტრ სიმაღლეზე, გვერდიგვერდ, ოთხ-ოთხი მცორე ზომის ნიშაა,ზედა ნაწილში კი თითო ღრმა ნიშა, რომელთა ძირი და კედლები შელესილია. გასახდელის ცენტრში თხელკედლიანი წრიული აუზია.

საბანაო ნაწილი ორსართულიანია. ქვედა ნაწილი გათბობისთვის იყო განკუთვნილი, ზედა კი - საბანაოდ. საქვაბე ქვედა სართულის დონეზე, აღმოსავლეთ ნაწილის შუაშია. მის თავზე, ზედა სართულის მთელ სიგანეზე, მოწყობილია კამაროვანი წყალსაცავი. აქედან ცხელი წყალი, კედლებში დატანებული მილებით, შესაბამისი ადგილებისკენ მიედინებოდა.
მეორე წყალსაცავი, რომელიც ცივი წყლისათვის იყო განკუთვნილი, სამხრეთ კედლის გაყოლებაზეა და ასევე კამარით ყოფილა გადახურული.

საბანაო ნაწილს გეგმის სწორკუთხედში ჩაწერილი ტოლმკლავა ჯვრის ფორმა აქვს. ცენტრში, ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე, მოზრდილი რვაწახნაგა სათავსოა, რომელსაც ოთხი მხრიდან ერთვის თითო ღრმა უბე. მათგან სამი სწორკუთხაა, ხოლო მეოთხეს, აღმოსავლეთით მდებარეს, სამწახნაგა დაბოლოება აქვს. შემორჩენილი ნაწილების მიხედვით დგინდება, რომ უბეები შეისრული კამარით იყო გადახურული, ცენტრალური ნაწილი კი - გუმბათოვანით.
საბანაო ნაწილის ოთხივე კუთხეში განცალკევებული საბანაო სათავსოებია, რომლებსაც შესასვლელი ცენტრალური სათავსოდან აქვთ. აღმოსავლეთ კუთხეებში მდებარე ორივე სათავსოს აღმოსავლეთ ბოლოში ერთი მეტრი სიმაღლის კედლით გამოყოფილი აუზია, რომლებშიც ცივი და ცხელი წყალი ცალ-ცალკე შედიოდა.

დასავლეთ კუთხეში მდებარე სათავსოები სხვადასხვაგვარადაა გადაწყვეტილი. მათგან სამხრეთ-დასავლეთ კუთხის სათავსო კვადრატულია, მასში მილები არ შედის. ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე სათავსო უფრო მოზრდილია და მისი დასავლეთ ნაწილი შენობის ძირითადი კორპუსის გარეთ გადის. 

აბანოს ძირითადი კორპუსის კედლებში ექვს ადგილას მოწყობილია გეგმით სწორკუთხა, მოზრდილი ღრმული, რომლებშიც წყლის მილები შედის და გამოდის. კედლების დაზიანების გამო მათი დანიშნულების განსაზღვრა ვერ ხერხდება.
მეორე სართულის აგურის იატაკი დაყრდნობილი იყო აგურისავე ოთხკუთხა სვეტებზე.

იატაკის კონსტრუქცია საინტერესოდა გადაწყვეტილი. სვეტებზე კუთხეებკთ დაწყობილია დიდი ზომის აგურები. მასზე დასხმულია კირის ხსნარი, ზემოდან კი ჩვეულებრივი ზომის აგურია დაფენილი, რომელიც სქელი დუღაბითაა გადალესილი. იატაკი შემოსასვლელისაკენ ოდნავ დაქანებულია. კარის ღიობში ღარია, რომელიც ჯერ ჩრდილო-დასავლეთ კუთხის სათავსოს აღმოსავლეთ კედლის ძირს მიუყვება, ხოლო შემდეგ მილს უერთდება და გარეთ გადის. აქედან კი აგურებით გამოყვანილი ღარით ჩრდილოეთისკენ მიემართება.
გათხრებისას დიდი რაოდენობით აღმოჩნდა კერამიკული ნამტვრევები და ფაიამსის ჭურჭლის ფრაგმენტები.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 380.
**ძველი კვებეკი** (ფრანგ. Vieux-Québec) — კანადის ქალაქ კვებეკის ერთ-ერთი კვარტალი. როგორც წესი, „ძველ კვებეკში" გულისხმობენ ქალაქის იმ ნაწილს, რომელიც კედლების შიგნით მდებარეობს, მიუხედავად იმისა, რომ ძველი სტრუქტურები ქალაქის სხვა ნაწილშიცაა.

1750 წლისთვის, კვებეკი ახალი საფრანგეთის უდიდესი ქალაქი იყო დაახლოებით 8 000 მცხოვრებით. იგი იყო ფრანგული ძალაუფლების ცენტრი ჩრდილოეთ ამერიკაში. ამავე დროს, კვებეკი ორ ქალაქად იყოფოდა. ზემო ქალაქი კედლებით ოყო გამაგრებული და მდებარეობდა მდინარის თავზე, გაბრტყელებულ კლიფზე. აქვე იყო გუბერნატორის სამყოველი და ჯანდაცვის დაწესებულებები. ქვედა ქალაქი ნავსადგურს წარმოადგენდა, მდებარეობდა კლიფსა და მდინარეს შორის.

ძველი ქალაქი ადრეულ XVII საუკუნეს მიეკუთვნება, როდესაც 1620 წელს სამუელ დე შამპლენმა კამპ-დიამანის სტრატეგიული ადგილი აირჩია სენ-ლუის შატოს ასაშენებლად. შედეგად, ძველმა კვებეკმა შეინარჩუნა ძლიერი სამხედრო და ადმინისტრაციული ძალაუფლება. მაშინ, როდესაც ქვედა ქალაქი დასახლებული იყო ვაჭრებითა და ხელოსნებით, ზემო ქალაქში სამხედრო პირები და მღვდლები ცხოვრობდნენ.

სამხედრო იერსახემ ხანგრძილვად შეაფერხა ქალაქის გაფართოება. XIX საუკუნის ბოლოს ბევრს სურდა საფორტიფიკაციო ნაგებობების დანგრევა, რადგან მიიჩნევდნენ, რომ ისინი უსარგებლო იყო და ხელს უშლიდა ქალაქის ურბანულ განვითარებას. მიუხედავად ამისა, გუბერნატორმა დუფერენმა მოახერხა ძველი ქალაქის შენარჩუნება.

მიუხედავად იმისა, რომ 1950-იან წლებში განიცადა გარკვეული დეგრადაცია, 1970-იან წლებში ძველი ქალაქის რენესანსის პერიოდი დაიწყო.

ძველი კვებეკის მდიდარი ისტორია ასახულია ქალაქის ბურჯებში, ფორტიფიკაციებში, და წარსული საუკუნეებსი სხვა მარავალ შენობა-ნაგებობაში. წინა თაობების მემკვიდრეობა და რაიონის სილამაზე მას განსაკუთრებულად უნიკალურად აქცევს.

1985 წელს ძველი კვებეკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Arrondissement historique du Vieux-Québec
* Répertoire du patrimoine culturel du Québec


ძველი ქალაქის პანორამა
ძველი ქალაქის პანორამა


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში კანადის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კანადის კლდოვანი მთების პარკი  · დინოზავრების პროვინციული პარკი  · გროს-მორნის ეროვნული პარკი  · ჰედ-სმეშდ-ინი  · ძველი კვებეკი  · ჯოგინსი  · კლიუანი/ვრანგელი-სანტ-ელიასი/გლასიერ-ბეი/ტაშენშინ-ოლსეკი  · ლ’ანს-ო-მედოუზი  · მიგუაშის ეროვნული პარკი  · ნაჰანის ეროვნული პარკი  · ლუნენბურგი  · რიდოს არხი  · ნინსტინცი - გუაი-ჰაანასი  · ვატერტონ-გლასიერი  · ვუდ-ბუფალოს ეროვნული პარკი  · გრან-პრეს ეროვნული ისტორიული ძეგლი · რედ-ბეი · მისტეიკენ-პოინტი · ვრაიტინგ-ონ-სტოუნის პროვინციული პარკი |

 |
**საარლოსის მგლის ძაღლი** (ნიდერლ. Saarlooswolfhond) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნიდერლანდებში 1920-იან წლებში.

1921 წელს ჰოლანდიელმა ლინდერტ ლაარლოსმა დაიწყო ნაგაზის გაუმჯობესების ექსპერიმენტი მგელთან შეჯვარების გზით. ამ ექსპერიმენტს მთელი მისი სიცოცხლე დასჭირდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნაგაზების გაწვრთნა არ გაადვილდა, 1975 წელს ახალი ჯიში მაინც დაარეგისტრირეს. ეს იშვიათი ჰოლანდიური ძაღლი ჩეხოსლოვაკიურ მგლის ძაღლთან შედარებით ადვილად იწვრთნება და უფრო ეგუება ქალაქის პირობებს. ეს შესაძლოა დაკავშირებულია გამრავლების უფრო ხანგრძლივ ისტორიასთან, თუმცა ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ჯიშის ფორმირებაში მონაწილეობდნენ ჯოგურ ცხოვრებაზე ორიენტირებული კანადის ტყის და არა დამოუკიდებლად მონადირე კარპატების მგლები. 

მიუხედავად ყველაფრისა, საარლოსის ვოლფჰონდს ახასიათებს მგლის სიფრთხილე და, ჩეხი მოძმის მსგავსად, შეიძლება მშიშარა იყოს. საარლოსის ვოლფჰონდდს აქვს გრძელი ფეხები, სქელი, ძლიერი კისერი. ბალანი უხეში და არც ისე გრძელია. შეიძლება იყოს მგლური ზონარულ-ნაცრისფერი, ან მგლური ზონარულ-რუხი შეფერილობის. საარლოსის ვოლფჰონდი ადვილად ეგუება სიცივეს. ვერ ეგუება ბავშვებს. კარგი მოდარაჯეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საარლოსის მგლის ძაღლი***

* საარლოსის მგლის ძაღლი (ინგლისური)
შუა დუნაის ვაკის ლანდშაფტი
**შუა დუნაის დაბლობი** (**ტისო-დუნაის დაბლობი**, **პანონის დაბლობი**; ხორ. Panonska nizina, ჩეხ. Panonská pánev, უნგრ. Kárpát-medence, სლოვაკ. Panónska panva, გერმ. Pannonische Tiefebene, რუმ. Câmpia Panonică, უკრ. Тисо-Дунайська низовина, სერბ. Панонска низија, სლოვენ. Panonska nižina, ბოსნ. Panonska nizija) — ვაკე-დაბლობი მდინარე დუნაის აუზის შუაწელში, აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში. ვრცელდება უნგრეთის, სლოვაკეთის, რუმინეთის, ხორვატიის და ავსტრიის ფარგლებში; ჩრდილო-აღმოსავლეთით იჭრება უკრაინაში. ფართობი დაახლოებით 200 ათ. კმ. 

ბალატონის ტბა
წარმოადგენს მთათაშორის ტექტონიკურ დადაბლებას, რომელსაც გარს აკრავს ალპები, კარპატები, დინარის მთები და აღმოსავლეთ სერბეთის მთები. აგებულია ნეოგენური კირქვებით, ქვიშაქვებითა და თიხებით, რომლებიც პლეისტოცენში ლიოსებით, ლიოსური თიხნარებით, ეოლური ქვიშებითა და ალუვიური ნალექებით დაიფარა. სიმაღლე 100-200 მ. ზედაპირი ბრტყელია (ალფელდი, დუნაის აღმოსავლეთით) ან ოდნავ ბორცვიანი (დუნანტული, დუნაის დასავლეთით), სადაც აღმართულია ცალკეული იზოლირებული საშუალო სიმაღლის მთები (სიმაღლე 757 მ-მდე). ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილია კიშალფელდი. შუა დუნაის ვაკეში შედის აგრეთვე ზაგრების აუზი და სავისა და დრავის ხეობები. შუა დუნაის ვაკეზე მდებარეობს ბალატონის ტბა. არის ბოქსიტების, ნავთობის, ბუნებრივი აირის, მურა ნახშირის საბადოები. ჰავა ზომიერად კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა -1, -2 °C, ივლისის 20-22 °C, ნალექები 500-600 მმ წელიწადში, მთაში 900 მმ-მდე. განვითარებულია შავმიწები და ალუვიური ნიადაგები. 

ზედაპირის დიდი ნაწილი დახნულია. მნიშვნელოვანი ქალაქებია ბუდაპეშტი, ზაგრები, ბრატისლავა, ტიმიშოარა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შუა დუნაის ვაკე (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 49.
**გრენლანდიის ჰიმნი** (გრენლ. Nunarput utoqqarsuanngoravit - *შენ, ჩვენო უძველესო მიწავ*) — დანიის ავტონომიური პროვინციის, გრენლანდიის სახელმწიფო ჰიმნი. ტექსტი დაწერა ჰენრიკ ლუნდმა, მუსიკა კი ჯონათან პეტერსენმა შექმნა. ჰიმნი ოფიციალურად დამტკიცდა 1916 წელს. 1979 წლიდან, თვითმმართველი კალაალიტების ჰიმნი Nuna asiilasooq მთავრობამ ასევე ოფიციალურად სცნო.

გრენლანდიური
------------

Nunarput, utoqqarsuanngoravit niaqqut ulissimavoq qiinik.
Qitornatit kissumiaannarpatit tunillugit sineriavit piinik.
Akullequtaasut merlertutut ilinni perortugut tamaani
kalaallinik imminik taajumavugut niaqquit ataqqinartup saani.
Atortillugillu tamaasa pisit ingerlaniarusuleqaagut
nutarterlugillu noqitsigisatit siumut, siumut piumaqaagut.
Inersimalersut ingerlanerat tungaalitsiterusuleqaarput,
oqaatsit "aviisit" qanoq kingunerat atussasoq erinigileqaarput.
Taqilluni naami atunngiveqaaq, kalaallit siumut makigitsi.
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq, saperasi isumaqaleritsi.

დანიური თარგმანი
----------------

Vort ældgamle land under isblinkens bavn
med lysende snehår om dit hoved!
Du trofaste moder, som bar os i din favn,
mens dine kysters rigdom du os loved.
Som halvvoksne børn er vi groet af din jord
og trygt vokset op blandt dine fjelde,
vi kalder os kalaallit i landet, hvor vi bor
ærbødigt for dit hvide åsyns ælde.
Og alt mens vi bruger dit bugnende flor,
vi længes mod verdens nye former,
vi fjerner hver hindring, som hæmmer dig, vor mor,
og frejdigt frem mod fjerne mål vi stormer.
De fremskredne folk et eksempel os gav,
og det vil vi også stræbe efter,
mens bølgernes verden er vores vandringsstav,
som bær os frem og giver nye kræfter.
Umuligt nu længer at blive i ro,
kalaallit, mod større mål vi stævner.
Som fribårne folk vi i landet vil bo;
begynd at tro på jeres egne evner.

ინგლისური თარგმანი
------------------

Our country, which has become so old your head is all covered with white hair.
Always held us, your children, in your bosom and gave us the riches of your coasts.
As middle children in the family we blossomed here Kalaallit,
we want to call ourselves before your proud and honourable head.
With a burning desire to develop what you have to give, renewing,
removing your obstacles of our desire to move forward, forward.
The way of matured societies is our zealous goal to attain;
the effect of speech and letters we long to behold.
Humbleness is not the course, Kalaallit wake up and be proud!
A dignified life is our goal; courageously take a stand.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* MIDI and sheet music
**ბადრიჯანი** (ლათ. Solanum melongena) — მრავალწლოვანი მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. სითბოსა (20-30 °C) და ტენის მოყვარული კულტურა. 

მისი სამშობლოა აღმოსავლეთი ინდოეთი. ველურად იზრდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში (ინდოეთი, მიანმარი და სხვა), ტროპიკულ სარტყელში კულტივირებულია მრავალწლოვან მცენარედ. ამიერკავკასიის რესპუბლიკებში, რუსეთსა და უკრაინის სამხრეთით, მოლდოვასა და შუა აზიაში მოჰყავთ ღია გრუნტზე. 

ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): 7,1-11 მშრალ ნივთიერებას, 2,7 - 4 შაქარს, 0,6-1,4 ცილას, 0,1-0,4 ცხიმს, აგრეთვე კალციუმის, ფოსფორის, რკინისა და სხვა მარილებს. ბადრიჯანს იყენებენ საკონსერვო წარმოებასა და კულინარიაში. გავრცელებული ჯიშები: დელიკატესი 163, დონური 14, გრძელი იისფერი 239, სიმფეროპოლური 105, საკონსერვო 10 და სხვა. 

მოსავლიანობა 1530 ტ/ჰა. სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის ქვეყნებში ბადრიჯანი მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი კულტურა ჩითილის გამოყვანის მეთოდით.  ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, საქართველოში ბადრიჯანი ცნობილი ყოფილა XII საუკუნემდე. ხალხური სელექციით შექმნილია ადგილობრივი ჯიშები. რესპუბლიკაში დარაიონებული ჯიშებია: გარდაბნული, ბულგარული 014, შავგვრემანი. ბადრიჯნის მავნებლებია: მინდვრის ბაღლინჯო, მახრასებრნი და სხვა. დაავადებანი: მშრალი სიდამპლე, ფილტოფთორა, ჭკნობა.

ლიტერატურა
----------

* *კვაჭაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 137.
**ბატაისკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი** (რუს. Храм Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ბატაისკში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ბატაისკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძრის შესახებ პირველი ცნობები მოგვეპოვება თავად გრიგორ პოტიომკინის ჩანაწერებში. იგი წერს: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „სოფელი ბატაისკი - დასახლება მდინარე კოისუგთან ორივე მხარეს დიდი გზა დონის როსტოვიდან ქალაქ აზოვამდე. სოფელში ღვთისმშობლის კვართის სახელობის ხის ეკლესია. ეკლესია მშრალ ნიადაგზეა." |
|  |  |

მცირერიცხოვან წერილობით წყაროებზე დაყრდნობით, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესია მდებარეობდა იმ ადგილზე სადაც დღეს მდებარეობს № 10 ლიცეუმი. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე დაიწყეს სკოლის მშენებლობა. ომის დასრულების შემდეგ ღვთისმშობლის სახელობის სამლოცველო სახლი გაიხსნა ოსტროვსკის ქუჩის ნომერ 31-ში, ეკლესიისთვის შეუსაბამო შენობაში. 1968 წელს სამლოცველო სახლს ცეცხლი წაუკიდეს და მთლიანად დაიწვა. 

დამწვარი სამლოცველო სახლის ადგილზე ახალი ეკლესიის აგება ვერ მოხერხდა. ეკლესიის მშენებლობისთვის სხვა ადგილზე გამოიყო მიწა. ახალი ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1970-1973 წწ. შემდეგ კი მიმდინარეობდა სამუშაოები მისი კეთილმოწყობისათვის. 

1994 წელს ააშენეს სამრეკლო. 1998 წლის სექტემბერში დააყენეს ცენტრალური გუმბათი და დაადგეს ჯვარი. 

მშენებლობა და ტაძრის კეთილმოწყობა გრძელდებოდა მორწმუნე ადამიანების შემოწირულობებით. ამჟამად ეკლესია დაკავებულია საქვემოქმედო საქმიანობით, 30 მოსწავლეს ასწავლიან საკვირაო სკოლაში. ეკლესია ასევე აქტიურად მონაწილეობს ქალაქის საქმეებშიც.

სქოლიო
------

1. ↑  Батайск|Покрова Пресвятой Богородицы, цекровь. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-28.
2. ↑  Храмы Батайска. Туристическими тропами Батайска. my-bataysk.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-28.
3. ↑  Наш храм. www.hram-pokrova.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-20. ციტირების თარიღი: 2017-02-28.
**გრემის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემის სამხრეთ განაპირას, მდინარე ინწობის პირას, ეკლესიის კედლები ორ სხვადასხვა პერიოდის ფენას შეიცავს. თავდაპირველი ფენა სავარაუდოდ XVI საუკუნით თარიღდება , მოგვიანდებით განახლებული ნაწილები კი XVIII საუკუნით. აღდგენილია საკურთხევლის გადახურვა. აქა-იქ კედლების ნაწილები და შენობის გარე კუთხეები. აღდგენის დროს ჩრდილოეთ კედელში, სომხური საეკლესიო წესების შესაბამისად მოწყობილია სანათლავი ნიშა. 

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (5,15x4,7მ), უაფსიდო. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი დასავლეთიდანა აქვს. კარი გარედან გადახურულია შეისრული თაღით. შიგნიდან -სწორკუთხაა. დარბაზის აღმოსავლეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მის ქვემოთ, კედელს მოგვიანებით აგებული აგურის ტრაპეზი ეკვრის.ერთი ბრტყლად გადახურული, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. სარკმლის ღიობი შიგნიდან თითქმის კარის სიგანეა. საკურთხეველი დარბაზისგან არ არის გამოყოფილი, გადახურულია ტლანქად ნაწყობი, შეისრული კამარით. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში მცირე სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი, სანათლავი ნიშას ზემოთ კი, ერთ დონეზე - ორი სათოფური. დარბაზი გადახურულია აგურის წესიერი წყობით გამოყვანილი კამარით, რომლის უმეტესი ნაწილი, კედლებთან ერთად შელესილია. შენობის გარეგნობა მარტივია, ტლანქი, კედლები დასრულებულია ქვიშაქვის ლავგარდნით, რომელიც, როგორც ჩანს, აღმოსავლეთით მდგარ ეკლესიას ეკუთვნოდა. ლავგარდნის პროფილს თარო, ოდნავ შეზნექილი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს (შემორჩენილია მხოლოდ რამდენიმე ქვა). ეკლესიას დასავლეთიდან ეკვრის სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც დასავლეთ ფასადის წყობაში ჩასმულ მარმარილოს ფილაზე არსებული წარწერის თანახმად, 1947 წელს აუგია სოფელ შილდის მკვიდრ ქეთევან ლობაურს „ძველი ნაშთის" ადგილას რომელიც 1946 წელს წყალს წაუღია. მინაშენი აგურითაა ნაგები. გადახურულია ხის ნივნივებზე გამართული ორფერდა სახურავით. ეკლესიის შორიახლოს (აღმოსაცლეთით) მდგარა აგურით ნაგები ეკლესია, რომლის კედლების ნანგრევები მდინარე ინწობის კალაპოტშია ჩაცვენილი. მათგან ზოგიერთს ქვიშაქვის ლავგარდნის რამდენიმე ქვა შემორჩა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 392-393.
**ბინძური რეალიზმი** (ინგლ. Dirty Realism) — ტერმინი, რომელიც პირველად ბილ ბაფორდმა გამოიყენა ჟურნალში „გრანტა" ჩრდილოეთ ამერიკული ლიტერატურული მიმდინარეობის განსასაზღვრავად. ლიტერატურული რეალიზმის ამ ქვეკატეგორიის მწერლები ყოველდღიური ცხოვრების წვრილმან დეტალებს ლაკონიურად, შეულამაზებლად აღწერდნენ. ეს ტერმინი „გრანტას" 1983 წლის ზაფხულის გამოცემის სატიტულო სათაური გახდა, რომლისთვისაც ბაფორდმა განმარტებითი წინასიტყვაობა დაწერა:

„ბინძური რეალიზმი ამერიკელ მწერალთა ახალი თაობის რომანია. ისინი წერენ თანამედროვე ცხოვრების ბანალობაზე - დეზერტირი ქმარი, გაუთხოვარი დედა, მანქანის ქურდი, ჯიბის ქურდბაცაცა, ნარკომანი - მაგრამ ისინი ამაზე წერენ შემაძრწუნებელი გულგრილობით, რასაც დროდადრო კომედიური ელფერი ეძლევა. ...ეს ნაწარმოებები ახალი ხმაა მწერლობაში."
ხანდახან მოიხსენიება რა, როგორც ლიტერატურული მინიმალიზმი, ბინძური რეალიზმისთვის დამახასიათებელია სიტყვაძუნწობა და ზედაპირულობა. ამ ჟანრის მწერლები გაურბიან განსაზღვრებებს, მეტაფორებსა და შინაგან მონოლოგებს, ნაცვლად ამისა ისინი საგნებსა და კონტექსტს ანიჭებდნენ მნიშვნელობის კარნახის როლს.

ბაფორდის კატეგორიზაციის შემდეგ, ეს განსაზღვრება გაფართოვდა და მოიცვა მოძრაობის „ნათლიმამა" ჩარლზ ბუკოვსკი (1920-1994) და დანარჩენი მწერლები, რომლებიც „გრანტას" მე-8 გამოცემაში დაიბეჭდნენ, მათ შორის რეიმონდ კარვერი (1938–1988), ტობიას ვოლფი (დ. 1945), რიჩარდ ფორდი (დ. 1944), ლარი ბრაუნი (1951–2004), ფრედერიკ ბართელმი (დ. 1943), კომარკ მაკართი (დ. 1933), პედრო ხუან გუტიერესი (დ. 1950), კარსონ მაკკულერსი (1917–1967), და ჯეინ ან ფილიპსი (b. 1952). \თუმცა, მიუხედავად ამისა, ამ მწერლებს ეს ტერმინი თითქმის არასდროს აუღიარებიათ.

სქოლიო
------

1. ↑  „განსაზღვრება: ბინძური რეალიზმი". ონლაინ ლექსიკონის სერვისი ინგლისურად, ესპანურად, გერმანულად და სხვა ენებზე. 20 ივლისი 2008 წ.
2. ↑  ჟურნალი გრანტა, ზაფხული 1983
3. ↑  მაიკლ ჰემინგსონი. ბინძური რეალიზმის დუეტი: ჩარლზ ბუკოვსკი და რეიმონდ კარვერი. კალიფორნია: ბორგო პრესი, 2008.
4. ↑  ჯარვის, ბრაიან, "How Dirty is Jayne Anne Phillips?" Yearbook of English Studies, 2001 Annual.
**ოპოზიციის საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში (2009)** — 2009 წლის გაზაფხულზე გამართული საპროტესტო გამოსვლების სერია საქართველოში, რომელიც ორგანიზებული იყო ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების მიერ მმართველი პარტიის და საქართველოს პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის წინააღმდეგ. საპროტესტო გამოსვლების დროს დაკეტილი იყო თბილისის მთავარი ქუჩა რუსთაველის გამზირი, სადაც იდგა საკნები, რომლებიც აქციების ორგანიზატორთა აზრით, გამოხატავდა საქართველოს მოსახლეობის გამოკეტვას საპატიმროში. 2009 წლის 26 მაისს ეროვნულ სტადიონზე 60 ათასი ადამიანი შეიკრიბა სააკაშვილის გადადგომის მოთხოვნით.

საპროტესტო გამოსვლები დაიწყო 2009 წლის 9 აპრილს თბილისში, როდესაც ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების ალიანსმა, რუსთაველის გამზირზე ათიათასობით ადამიანი შეკრიბა (ოპოზიციის წარმომადგენელთა თქმით მათი რაოდენობა 100 000–150 000-ს შეადგენდა, ხოლო ხელისუფლების განცხადებით დემონსტრანტთა რიცხვი 25 000-ს არ აღემატებოდა) და დაანონსა პერმანენტული საპროტესტო აქციები. 10 აპრილს, ათასობით ადამიანმა განაახლა პროტესტი და გამოაცხადა სამოქალაქო დაუმორჩილებლობა. საპროტესტო აქციები ივლისის ბოლომდე 107 დღის განმავლობაში გაგრძელდა და საბოლოოდ უშედეგოდ დასრულდა.

ლიტერატურა
----------

* *ჯონსი ს.*, „საქართველო: პოლიტიკური ისტორია დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ" = Georgia: A Political History of Independence, თბილისი: სოციალური მეცნიერებების ცენტრი, 2013 [2012], ISBN 978-9941-0-5972-8.

სქოლიო
------

1. ↑  Levy, Clifford J. (9 აპრილი, 2009). „Thousands Demonstrate Against Georgian President (Published 2009)". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 11 მარტი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი** (ესპ. Aeropuerto Internacional José Martí) — აეროპორტი კუბაში, დედაქალაქ ჰავანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 15 კილომეტრში. წარმოადგენს კუბის მთავარ საერთაშორისო და შიდა საჰაერო ჭიშკარს. ყოველწლიურად აეროპორტი ასრულებს ერთი ადგილიდან მეორე ადგილზე რამდენიმე მილიონი მგზავრის გადაყვანას. აქვს ხუთი ტერმინალი. აეროპორტი მდებარეობს ბოიეროსის მუნიციპალიტეტში და ჰავანას აკავშირებს კარიბის ზღვის აუზთან, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკასთან, ევროპასთან და ერთი რეისით აფრიკასთან. აეროპორტს სახელი ეწოდა კუბელი ეროვნული გმირისა და პოეტის ხოსე მარტის პატივსაცემად. მშენებლობა დაიწყო 1929 წელს. 1930 წლის 4 თებერვალს გაიხსნა *ჰავანა კოლუმბია აეროპორტის* (Havana Columbia Airport) სახელწოდებით. 1930 წლის 30 ოქტომბერს კუბის ეროვნულმა ავიაკომპანიამ Cubana de Aviación-მა შეასრულა პირველი რეისი ჰავანიდან ქალაქ სანტიაგო-დე-კუბამდე. 1936 წელს აეროპორტიდან შესრულდა გაფრენა ესპანეთში, ქალაქ მადრიდში. 

1961 წლის 15 აპრილს ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი დაიბომბა ამერიკული თვითმფრინავის Douglas A-26 Invader-ის მიერ. 1961 წლის შემდეგ კუბასა და აშშ-ს შორის ურთიერთობა დაიძაბა და ამ ორ ქვეყანას შორის საჰაერო მიმოსვლა 1988 წლამდე იყო შეჩერებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი (ინგლისური)
* ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი (ინგლისური)
* ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი (ინგლისური)
* ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი (რუსული)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კუბის აეროპორტები |
| --- |
|  |
| 
* აბელ სანტამარია (სანტა-კლარა)
* ანტონიო მაკეო (სანტიაგო-დე-კუბა)
* გუსტავო რისო (ბარაკოა)
* ვილო აკუნია (კაიო-ლარგო-დელ-სური)
* იგნასიო აგრამონტე (კამაგუეი)
* ფრანკ პაისი (ოლგინი)
* ხარდინეს-დელ-რეი (კაიო-კოკო)
* ხაიმე გონსალესი (სიენფუეგოსი)
* ხოსე მარტი (ჰავანა)
* ხუან გალბერტო გომესი (ვარადერო)
 |  |

 |
**რადიკალური ლიბერალური პარტია** (ესპ. Partido Liberal Radical, **PLR**) — პოლიტიკური პარტია პარაგვაიში. ის იყო ალფრედო სტრესნერის რეჟიმის დროს ყველაზე დიდი ოპოზიციური პარტია, თუმცა მისი ჩამოგდების შემდეგ მალევე გაქრა.

ისტორია
-------

პარტია 1963 წელს ლიბერალური პარტიის გაყოფის შედეგად ჩამოყალიბდა. ეს მოხდა მას შემდეგ რაც ლიბერალური პარტიის ერთი ნაწილი დაბრუნდა პარაგვაიში და გახდა რეჟიმის "ოფიციალური" ოპოზიცია. დანარჩენმა ნაწილმა სახელი შეიცვალა და გახდა რადიკალური ლიბერალური პარტია.[1] 1967 წელს "PLR"-ის წევრები ასევე დაბრუნდნენ პარაგვაიში 1967 წლის საკონსტიტუციო საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად.[2] მათ მოახერხეს 120 ადგილიდან 29-ის მოგება, რითიც გახდნენ უდიდესი ოპოზიციური პარტია.

1968 წლის არჩევნებში მათ მოიგეს სენატის 30 ადგილიდან 9 და დეპუტატთა პალატის 60 ადგილიდან 16. 1973 წლის არჩევნებში მათ სენატში ერთი ადგილი დაკარგეს, თუმცა დეპუტატთა პალატაში 16-ვე შეინარჩუნეს. 1977 წლის საკონსტიტუციო საბჭოს არჩევნებში პარტიას არ მიუღია მონაწილეობა და მას შემდეგ რაც საკონსტიტუციო ცვლილებებით სტრესნერიმ მიიღო უფლება განუსაზღვრელი ძალაუფლება პარტია მისმა უმეტესმა წევრმა დატოვა და ჩამოაყალიბა ჭეშმარიტად რადიკალური ლიბერალური პარტია.[2]

პარტიამ 1978 წლის არჩევნებში შეძლო დეპუტატთა პალატაში მისი 16 ადგილის შენარჩუნება, თუმცა 1983 წლის არჩევნებში მათი რაოდენობა 13-მდე შემცირდა. 1988 წლის არჩევნებში მათ ისევ 13 ადგილი მოიგეს. სტრესნერის ჩმოგდების შემდგომ პარტიამ მხარდამჭერთა უდიდესი ნაწილი დაკარგა. 1989 წლის არჩევნებში პარტიის ხმები 7.2%-დან 1.3%-დე დაეცა და მხოლოდ ერთი ადგილი მიიღო. მას შემდგომ არჩევნებში აღარ მიუღია მონაწილეობა.[3]

სქოლიო
------

1. ↑  Nohlen, D (2005) *Elections in the Americas: A data handbook, Volume II*, p415 ISBN 978-0-19-928358-3
2. 1 2  Nohhlen, p416
3. ↑  Nohlen, p428
**რიფსიმე სიმონიანი** (სომხ. Հռիփսիմե Սիմոնյան; დ. 2 იანვარი, 1916, ყარსი — გ. 28 სექტემბერი, 1998, ერევანი) — სომეხი მხატვარი და მოქანდაკე, რომელმაც ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანა დეკორატიული ხელოვნების და კერამიკის განვითარებაში; სომხეთის სახალხო არტისტი (1974).

ბიოგრაფია
---------

რიფსიმე სიმონიანი დაიბადა 1916 წლის 2 იანვარს, ყარსში. 1945 წელს, დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია, სკულპტურის და კერამიკის სპეციალობით. 1956 წლიდან, იგი ერევნის სახელმწიფო ხელოვნებისა და თეატრის ინსტიტუტის კერამიკის განყოფილების ხელმძღვანელი იყო. 1977 წელს, სიმონიანი პროფესორის ხარისხით დაჯილდოვდა. 1945 წელს, მან სომეხ მხატვართა ასოციაციაში დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების განყოფილება ჩამოაყალიბა, რომელსაც 1975 წლამდე ხელმძღვანელობდა. მისი შემოქმედებითი განვითარება დაიწყო ფაიფურის და თიხის მინიატურებიდან თიხის ქანდაკებებამდე, რომლებიც ამჟამად ერევნის და მოსკოვის საჯარო და მუნიციპალურ შენობებთან, ქუჩებსა და პარკებში იკავებს ადგილს.

რიფსიმე სიმონიანი სომხური დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების დამფუძნებელია. მის ნამუშევრებში, კერამიკის ფორმა და შეფერილობა, ორნამენტების მახასიათებლები და გამოსახულებები, რომლებიც მათ საფუძველს ქმნიან, სომხეთის გამომხატველია. საკუთარ შემოქმედებაში, რიფსიმე სიმონიანი ასევე უშუალოდ ეხებოდა სომხურ ლიტერატურას: ეროვნული მითები და ლეგენდები, საიათნოვას და ოვანეს თუმანიანის პოეზია, ავეტიქ ისააკიანის დახვეწილი და მრავალფეროვანი ტექსტები.

სიმონიანი საკუთარ ნამუშევრებს მხატვრობაში ცნობილ მოღვაწეებს და არამ ხაჩატურიანის, კონსტანტინ სარაჯევის, ავეტიქ ისააკიანის, სტეფან ზორიანის, ზენაიდა პალის, რუბენ პარონიანის და სხვათა ქანდაკებებს უკავშირებდა.

ჯილდოები
--------

რესპუბლიკურ, ფედერალურ და საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობით, მან მოიპოვა რამდენიმე დიპლომი (ჟენევა — 1965; იტალია — 1969, 1971, 1972; ვილნიუსი — 1971; ვალარისი — 1970, 1972, 1978, 1980) და 1962 წელს, პრაღაში, ვერცხლის მედლით დაჯილდოვდა.

ოჯახი
-----

* მეუღლე – რუბენ პარონიანი (ქირურგი);
* ვაჟი – არცვინ გრიგორიანი (არქიტექტორი).

გალერეა
-------

* „არმენუჰი", შეყვარებულების პარკი, ერევანი, სომხეთი„არმენუჰი", შეყვარებულების პარკი, ერევანი, სომხეთი
* „დედობა", ერევანი, ნორ-ნორქის რაიონი„დედობა", ერევანი, ნორ-ნორქის რაიონი
* „მეგობრები", გიუმრი„მეგობრები", გიუმრი

სქოლიო
------

1. ↑   *Who is who. Armenians. Biographical encyclopedia, volume 2, Yerevan, 2007*.
2. ↑  Ион Деген. Панегирик Александру Малинскому
3. ↑  The first statue in Lovers park

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რიფსიმე სიმონიანი***
**როსკილე** (დან. Roskilde) — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, როსკილეს მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი. 

როსკილე ძველი ქალაქია და ვიკინგების ხანით თარიღდება, შედის ევროპის უძველეს ქალაქთა ქსელში. წარმოადგენს რეგიონის ეკონომიკურ ცენტრს. 

როსკილეს რკინიგზის სადგური მთავარი გაჩერებაა კოპენჰაგენსა და მის დასავლეთით მდებარე დანიის სხვა რეგიონებს შორის. ქალაქის მოსახლეობა 2012 წლის მონაცემებით 47 828 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქში არსებობს საფეხმავლო ქუჩა, რომელიც ცენტრისკენ ეშვება და გამოირჩევა მრავალი მაღაზიით, რესტორნითა და კაფეთი. დანარჩენი დანიიდან და მსოფლიოდან ტურისტებს რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა იზიდავს. ადგილობრივ უნივერსიტეტს აქვს საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც მსოფლიო მასშტაბით სტუდენტებს საშუალებას აძლევს 1 წლით ისწავლონ. 

ადამ ბრემენელისა და საქსონ გრამატიკოსის ცნობით, 980-იან წლებში დანიის მეფე ჰარლად I ლურჯკბილამ როსკილეში ეკლესია და სამეფო მამული ააგო. საქსონ გრამატიკოსი სახელ როსკილეს ლეგენდარულ მეფე როარს უკავშირებს, რომელიც სავარაუდოდ აქ VI საუკუნეში ცხოვრობდა. ჰარალდი მის მიერვე აგებულ ეკლესიაში დამარხეს, რომლის ადგილასაც დღეს როსკილეს საკათედრო ტაძარი დგას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დანიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Roskilde Domkirke (English version of Danish site) დაარქივებული 2012-08-04 საიტზე Wayback Machine.
* Roskilde Festival website
* Vikingeskibsmuseet (Viking Ship Museum, in Danish) დაარქივებული 2006-09-11 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  MAETN.  (1999 [last update])diktyo. *classic-web.archive.org*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ოქტომბერი 2005. ციტირების თარიღი: 19 May 2011.
2. ↑  BEF44: Population 1st January, by urban areas database from Statistics Denmark
**რადიო „პროგრესი" 97.5 FM** — ქართული რადიოსადგური. იგი დაარსდა 2009 წლის დეკემბერში. დამფუძნებლები არიან შპს „რადიო არტი +"–ის მფლობელი ნატალია კვანტალიანი და აღმასრულებელი დირექტორი მიხეილ მინდაძე.

რადიოსადგურმა საცდელი მაუწყებლობა დაიწყო 2010 წლის ნოემბერში, ხოლო სრული სამაუწყებლო ბადე წარდგენილ იქნა 2011 წლის 12 აპრილს.

რადიოსადგურის საეთერო სივრცე წარმოდგენილია შემდეგი ფორმატით: Hot AC (ევროპასა და აშშ-ში პოპულარული ფორმატი). კვლევების შედეგად, არსებული ფორმატი გაფართოვდა და დაინერგა საქართველოში.

რადიოს ეთერში ყურადღება გამახვილებულია თანამედროვე, რიტმულ მუსიკაზე. რადიოს მუსიკალური ბაზა წარმოდგენილია Hot AC — პროგრესული AC და კონსერვატიული CHR მელოდიებით: RM Hot AC.

მუსიკის გარდა, რადიოსადგურის ეთერში აპოლიტიკური ინფორმაცია გადაიცემა. რადიომსმენელი აქტიურად მონაწილეობს სხვადასხვა სახის პროექტებსა თუ მუსიკალური პროგრამის შედგენაში.

რადიოს მაუწყებლობა ვრცელდება თბილისში, აღმოსავლეთ საქართველოს ნაწილსა და შიდა და ქვემო ქართლის ტერიტორიის ნაწილზე FM დიაპაზონის 97.5 სიხშირის ტალღაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი[*მკვდარი ბმული*]
ლოგოტიპი
**სს „საქართველოს საფონდო ბირჟა"** (სსბ) — საქართველოში მოქმედი ერთადერთი ლიცენზირებული საფონდო ბირჟა. სსბ დაფუძნდა 1999 წლის 12 იანვარს წამყვანი საბროკერო კომპანიების, კომერციული ბანკების, სადაზღვევო კომპანიებისა და საინვესტიციო ფონდების ინიციატივით. სსბ-ის წესები, პროცედურები და სისტემები შემუშავდა აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დახმარებით, წამყვანი ამერიკელი სპეციალისტების რეკომენდაციების საფუძველზე. 2000 წლის 14 იანვარს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის სახელმწიფო მარეგულირებელმა ორგანომ განახორციელა სსბ-ის ლიცენზირება და იმავდროულად მიანიჭა მას საქართველოში პირველი თვითრეგულირებადი ორგანიზაციის სტატუსი. 2000 წლის 23 მარტიდან სსბ-ზე მიმდინარეობს რეგულარული საბირჟო ვაჭრობები. 2000 წლის 15 სექტემბერიდან არის ევრაზიის საფონდო ბირჟების ფედერაციის (FEAS) ნამდვილი წევრი. 2010 წლიდან სსბ-ზე სავაჭროდ დაშვებული 10 კომპანიის ჯამური საბაზრო კაპიტალიზაციის საფუძველზე იანგარიშება საქართველოს საფონდო ბირჟის GSX ინდექსი.

2013 წლის ბოლოს მდგომარეობით სსბ-ის საბაზრო კაპიტალიზაცია შეადგენს 1.9 მილიარდ ლარს (1.2 მილიარდ აშშ დოლარს). სსბ-ზე სავაჭროდ დაშვებულია 129 კომპანიის ფასიანი ქაღალდი, მათ შორის A და B ლისტინგის კატეგორიაში, შესაბამისად, „საქართველოს ბანკის" და „ლიბერთი ბანკის" აქციები.

სსბ-ზე ფასიან ქაღალდებზე დადებული გარიგებების კლირინგსა და ანგარიშსწორებას ახორციელებს სს „საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი". 

სს „საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი" დაფუძნდა სს „საქართველოს საფონდო ბირჟის" მიერ 1999 წლის 1 ნოემბერს. მისი ძირითადი ფუნქციებია: ა) გახსნას, ამოქმედოს და დახუროს ფასიანი ქაღალდების ანგარიშები; ბ) მიიღოს ფასიანი ქაღალდები და უზრუნველყოს მათი შენახვა; გ) განახორციელოს საბირჟო გარიგებების კლირინგი და ანგარიშსწორება; დ) უზრუნველყოს მის ნომინალურ მფლობელობაში არსებული ფასიანი ქაღალდების აღრიცხვის მთლიანობა და უსაფრთხოება; ე) განახორციელოს ფასიანი ქაღალდებზე დადებული გარიგებების ანგარიშსწორება და ფასიანი ქაღალდებთან დაკავშირებული სხვა ოპერაციები;

სს „საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალურ დეპოზიტარზე" მარეგულირებელი ორგანოს მიერ ლიცენზია გაიცა 2000 წლის 1 მარტს და, იმავდროულად მიანიჭა მას თვითრეგულირებადი ორგანიზაციის სტატუსი. მისი წესები, პროცედურები და სისტემები შემუშავდა აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დახმარებით, წამყვანი ამერიკელი სპეციალისტების რეკომენდაციების საფუძველზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს საფონდო ბირჟის ვებსაიტი

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-09-23. ციტირების თარიღი: 2009-09-02.
ბოლესლავ ბერუტი
**ბოლესლავ ბერუტი** (პოლ. Bolesław Bierut; დ. 18 აპრილი, 1892 — გ. 12 მარტი, 1956, მოსკოვი) — პოლონელი პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 1947–1952 წწ.

დაიბადა ჰენრიხ რუტკოვსკისა და ბარბარა ბერნაკის ოჯახში. შემდეგ მათი გვარების პირველი ასოებიდან მიიღო ფსევდონიმი „ბერუტი". 1925 წელს გაემგზავრა მოსკოვში და სწავლობდა კომინტერნის სკოლაში.

1938 წელს, პოლონეთის კომუნისტური პარტია დაიშალა იოსებ სტალინი მიერ. ბერუტს მიუსაჯეს 10 წლიანი პატიმრობა პოლონეთში ანტისახელმწიფოებრივ პოლიტიკის გატარების გამო. ამგვარად შეძლო თავიდან აეცილებინა დიდი წმენდა, რომლის დროსაც განადგურდა პოლონეთის კომუნისტური პარტიის ყველა ლიდერი. 1938 წელს შეიწყალეს და მუშაობდა ბუღალტრად ვარშავაში.

მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიქცა აღმოსავლეთ პოლონეთში, რომელიც სულ მალე დაიკავეს საბჭოთა ძალებმა. 1943 წელს სათავეში ჩაუდგა ახლად ჩამოყალიბებულ პოლონეთის მუშათა პარტიას, გახდა დროებითი ეროვნული მთავრობის მეთაური, რომელიც დააარსეს პროსაბჭოურად განწყობილმა პოლონელებმა მოსკოვში.

ომის შემდეგ, ბერუტმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პოლონეთში სტალინური რეჟიმის ფორმირებისა და ოპოზიციის ჩახშობის საქმეში. 1947–1952 წლებში ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა, ხოლო პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ – პრემიერ-მინისტრისა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

ლიტერატურა
----------

* Andrzej Garlicki, Bolesław Bierut, Warszawa 1994, ISBN 83-02-05434-8

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პოლონეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* იუზეფ პილსუდსკი
* გაბრიელ ნარუტოვიჩი
* მაცეი რატაი
* სტანისლავ ვოიცეხოვსკი
* მაცეი რატაი
* იგნაცი მოსციცკი
* ბოლესლავ ბერუტი
* ვოიცეხ იარუზელსკი
* ლეხ ვალენსა
* ალექსანდრე კვასნევსკი
* ლეხ კაჩინსკი
* ბრონისლავ კომოროვსკი
* ანჯეი დუდა
 |

 |
**ჟუან მანუელ პორტუგალიელი** (პორტ. João Manuel de Portugal; დ. 3 ივნისი, 1537 — გ. 2 იანვარი, 1554) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან III-ისა და დედოფალ ეკატერინე ავსტრიელის ვაჟი. პორტუგალიის ტახტის მემკვიდრე. პორტუგალიის მეფე სებასტიან I-ის მამა.

ბიოგრაფია
---------

ჟუან მანუელი დაიბადა 1537 წლის 3 ივნისს ევორას სასახლეში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ეკატერინე ავსტრიელის მეორე შვილი და პირველი ვაჟი. ამის გამო, იგი დაბადებიდანვე პორტუგალიის ტახტის პირველი მემკვიდრე იყო. მართალია მისი ძმებისგან განსხვავებით, რომლებიც ჩვილობაშივე დაიღუპნენ ჟუან მანუელი ბავშვობაში ჯანმრთელი იყო, მაგრამ გარდატეხის ასაკში შესვლასთან ერთად ავადმყოფობები დაეწყო. 1552 წელს იგი დააქორწინეს მის მამიდაშვილ ხუანა ავსტრიელზე, რომელიც იყო ესპანეთისა და საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ისა და დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის ნაბოლარა ასული. 

ჟუან მანუელი გარდაიცვალა 1554 წლის 2 იანვარს, 16 წლის ასაკში, ტუბერკულოზით. ამ დროს, მისი ახალგაზრდა ცოლი უკვე ორსული იყო. 1554 წლის 20 იანვარს ხუანამ ვაჟი გააჩინა, რომელსაც სებასტიანი დაარქვეს. იგი პორტუგალიის მომავალი მეფე იყო, თუმცა ხუანამ მალევე დატოვა პორტუგალია და მშობლიურ ესპანეთში გადასახლდა. მართალია იგი მეორედ აღარ გათხოვილა, მაგრამ შვილი აღარასდროს უნახავს. პატარა სებასტიანის აღზრდა ჟუან მანუელის დედამ, დედოფალმა ეკატერინე ავსტრიელმა იკისრა.

ლიტერატურა
----------

* Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. pp. 139, 279. Retrieved 17 September 2018.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Emanuel I.". Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press.
* Liss, Peggy K. (10 November 2015). Isabel the Queen: Life and Times. University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 9780812293203.