recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სესტრორეცკის პეტრესა და პავლეს ეკლესია** (რუს. Церковь Святых Петра и Павла) — მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია 2004-2009 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ხის პირველი, პეტრე-პავლეს სახელობის ეკლესია სესტრორეცკში ააგეს 1722-1725 წლებში. იგი დაიწვა 1730 წელს. 

ახალი ქვის იგივე წმინდანების სახელობის ეკელსია ააგეს 1781 წელს პეტრე I-ის დანგრეული სასახლის მასალებისაგან. იგი დაიწვა 1868 წელს. მსახურება გადაიტანეს დროებით ბარაკული ტიპის შენობაში. 

1871 წელს ქალაქის ცენტრში (ამჟამად თავისუფლების მოედანი) ააგეს ახალი ქვის პეტრე-პავლეს ეკლესია არქიტექტორ გ. ი. კარპოვის პროექტის მიხედვით. ტაძრის მშენებლობის ფინანსები გაიღო იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ და სინოდმა, ასევე გარკვეული ნაწილი იყო შემოწირულობა. მისი საზეიმო გახსნა გაიმართა 1874 წლის 21 ივნისს. 1924 წელს აღნიშნულმა ეკლესიამ მიიღო საკათედრო ტაძრის სტატუსი.

1931 წელს ტაძარი დახურეს, ხოლო 1932-1933 წლებში დაანგრიეს. მის ადგილზე კი ააშენეს № 6 (№ 433) სკოლის შენობა, რომლის ახლოსაც 1963 წელს დადგეს ლენინის ძეგლი. 

ახალი, ამავე სახელწოდების ეკლესია ქალაქ სესტრორეცკში ააგეს ახალ ადგილზე ადრე არსებული ტაძრის სამახსოვროდ. ტაძრის ასაგები ადგილის კურთხევა შედგა 2002 წლის 12 ივლისს, ხოლო საფუძვლის საზეიმოდ ჩაყრა გაიმართა 2004 წლის 14 ივნისს. ტაძარი ააშენეს არქიტექტორ ელენა შაპოვალოვას პროექტის მიხედვით. 

ახლად აგებულ ტაძარში პირველი ღვთისმსახურება გაიმართა 2009 წლის 12 ივლისს, ხოლო საზეიმო კურთხევა შედგა ამავე წლის 11 ოქტომბერს.

ლიტერატურა
----------

* Справочник Санкт- Петербургской епархии 2009 г. Спб, изд. «Ладан», 2008, сс. 142—143 ISBN 5-86983-095-8

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт "Храм святых Первоверховных апостолов Петра и Павла подводного флота России города Сестрорецка" დაარქივებული 2021-12-31 საიტზე Wayback Machine.
* Народный каталог православной архитектуры
**ფუჯოუ** — საქალაქო ოლქი ჩინეთის ფუძიანის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე მინძიანის ნაპირზე, შესართავის (აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა) მახლობლად. ფუძიანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 7,200,000 ადამიანი. დიდი სავაჭრო ნავსადგური. ფუჯოუ ქვეყნის თევზჭერისა და საზღვაო რეწვის ერთ-ერთი უდიდესი ცენტრია. 

ფუჯოუს დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია. როდესაც იუეს სამეფო ფუძიანის ჩრდილოეთით დაიპყრო ჩუს ჯარებმა ძველი წელთაღრიცხვის 306 წელს იუეს სახელმწიფოს მმართველი ოჯახი გაიქცა ფუძიანიდან და დააარსა მინიუეს ტომი. ფუჯოუს პირველი საქალაქო კედელი აშენდა ძველი წელთაღრიცხვის 202 წელს. ქალაქი ვითარდებოდა (განსაკუთრებით ძირითადი მტრების შემოსევების შემდეგ) ძალიან დინამიურად, იყო აშენებული მრავალრიცხოვანი არხები. შემდგომში, ძინის დინასტიის დაცემის შემდეგ, 308 წელს ფუჯოუში მოვიდა იმიგრანტების პირველი ტალღა. ტანის ეპოქაში 725 წლიდან მოყოლებული ქალაქმა მიიღო თავისი ამჟამინდელი სახელწდოება. 

ქალაქის ახალი კედლები ააშენეს 282, 901, 905 და 974 წლებში, ასე რომ, ქალაქს ჰქონდა კედლების მრავალი ფენა, უფრო მეტი, ვიდრე ჩინეთის დედაქაქლაქ პეკინს.

სუნის დინასტიის იმპერატორმა გამოსცა დადგენილება ფუჯოუს ყველა კედლის დანგრევის შესახებ 978 წელს, თუმცა კედლები შემდგომ აღადგინეს. ქალაქის უკანასკნელი კედლები ააშენეს 1371 წელს.

სამხრეთის სუნის მმართველობისას ფუჯოუ გახდა უფრო მარჯვე ქალაქი. საცხოვრებლად და სამუშაოდ ბევრი მეცნიერი მოვიდა აქ. მათ შორის იყვნენ: ჩუ სი და სინ ციძი. მათ შემდეგ აქ მოვიდა მარკო პოლო, რომელმაც ქალაქის სახელწოდება ჩაიწერა იტალიურად როგორც Fugiu.

ძველი ქალაქის E-ს ხუალინის ტაძარი, რომელიც გამოცხადებულია ჩინეთის ეროვნულ მემკვიდრეობად, დოკუმენტების თანახმად, ააშენეს 964 წელს, თუმცა რადიონახშირბადულმა ანალიზმა უჩვენა, რომ განაშენიანება თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვის IV ან V ასწლეულებით. 1405-1433 წლებში მინის ფლოტი ჯენ ხეს მეთაურობით ფუჯოუდან (ჩანლეს პორტი) ინდოეთის ოკეანემდე შვიდჯერ იმოგზაურა. უკანასკნელი მოგზაურობისას ჯენ ხემ საზღვაო პორტის სიახლოვეს დააყენა სტელა, რომელიც ქალღმერთ მანძუს მიეძღვნა.

დამახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი. ზაფხული ხანგრძლივია, ცხელი და ნოტიოა. ზამთარი მოკლე, რბილი და მშრალია. დღისით საშუალოთვიური ტემპერატურები იცვლება 10,9°С-იდან იანვარში 28,9°С-მდე ივლისში. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 1400 მმ-ს, ნალექების დიდი ნაწილი მოდის მარტიდან ივლისის ჩათვლით და აგვისტოდან სექტემბრამდე.

ფუჯოუს საერთაშორისო აეროპორტი მდებარეობს ქალაქიდან 50 კილომეტრში. სრულდება რეისები ისეთ ქალაქებში როგორებიცაა: პეკინი, ჩენდუ, ჰონგკონგი, შანხაი, ტაიიუანი, სიანი, ურუმჩი, ხაიკოუ, ტოკიო, ოსაკა, ტაიბეი, სინგაპური, ცინდაო და სხვა.

ქალაქიდან დაახლოებით 50 კილომეტრში მდებარეობს მნიშვნელოვანი პორტი სამხრეთ ჩინეთის ზღვაზე. 2016 წლის მაისში ამოქმედდა მეტროპოლიტენი.

ფუჯოუ ქიმიური, სატყეო, ცელულოზა-ქაღალდის, კვების, პოლიგრაფიული, ტექსტილის მრეწველობის მსხვილი ცენტრია, აგრეთვე ქალაქში განვითარებულია მანქანათმშენებლობა. 1984 წელს ფუჯოუ განსაზღვრული იყო როგორც „ღია" ქალაქი „ღია კარების" პოლიტიკის ფარგლებში, რამაც აქ მიიზიდა დიდი რაოდენობით უცხოური ინვესტიციები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
*Fidelio*, Playbill of the Worldpremiere, Vienna, Kärntnertortheater, May 23, 1814
ბონში ჩატარებული პირველი დადასტურებული დადგმის აფიშა
**ფიდელიო** (Op. 72; გერმ. Fidelio) — ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის ერთადერთი ოპერა. ოპერის თავდაპირველი ვერსია, რომელსაც ბეთჰოვენმა „ლეონორე" უწოდა, სამი აქტისაგან შედგებოდა, საბოლოო ვერსია კი ორაქტიანია. ლიბრეტო ეკუთვნით იოზეფ ფერდინანდ ფონ ზონლაითნერს, სტეფან ფონ ბროინინგსა და გეორგ ფრიდრიხ ტრაიჩკეს. მუშაობისას ისინი სამაგალითოდ იყენებდნენ ოპერას „Léonore ou L'amour conjugal!" (1798, ლიბრეტო: ჟან-ნიკოლა ბუიი, მუსიკა: პიერ გავო). ოპერის პირველი ვერსია საზოგადოებას წარუდგინეს 1805 წლის 20 ნოემბერს ვენის თეატრში (ან დერ ვინი); მეორე ვერსია იმავე თეატრში 1806 წლის 29 მარტს, ხოლო ოპერის საბოლოო ვერსია კვლავ ვენაში, კერნტნერტორის თეატრში 1814 წლის 23 მაისს დაიდგა.

ლიტერატურა
----------

* Jost Hermand, Ein Stern der erfüllten Hoffnungen, genannt Erde. Utopisches in Fidelio, in: ders. Beethoven – Werk und Wirkung, Köln, Weimar und Wien 2003, ISBN 3-412-04903-4
* Martin Wassermair, Es sucht der Bruder seine Brüder - Beethovens „Fidelio" und die Freiheit Österreichs, Optimus Verlag (2010), ISBN 978-3-941274-61-7

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ფიდელიო"** ვიკისაწყობში.
* Fidelio, Oper, Ludwig van Beethoven დაარქივებული 2012-04-22 საიტზე Wayback Machine.
* Utopien von Freiheit und Eheglück, გაზეთში: taz
* ბეთჰოვენის ფიდელიო ბონში დაარქივებული 2010-11-25 საიტზე Wayback Machine.
ინგლისური სეტერი
*ეს სტატია არის სეტერი ძაღლის შესახებ, სეტერი ასევე აღნიშნავს ობიექტზე ორიენტირებულ პროგრამირების კოდს.*
**სეტერი** (ინგლ. setter < set — ნაბულის კეთება) — მეძებარი ძაღლების ჯიში. იყენებენ გარეულ ფრინველზე სანადიროდ. გამოირჩევა ძლიერი ყნოსვითა და თანდაყოლილი ნაბულით. სეტერის 3 ჯიში — ინგლისური, ირლანდიური და შოტლანდიური — გამოყვანილია XIX საუკუნის I ნახევარში დიდი ბრიტანეთის კუნძულებზე. 

XIX საუკუნის II ნახევარში სეტერი შეიყვანეს რუსეთში, შემდეგ გავრცელდა საქართველოში. 

*ინგლისური სეტერი* საშუალო ტანისაა, წაგრძელებული ფორმა აქვს, ხმელ-ხმელი, მაგარი აღნაგობის ძაღლია. სხვა მეძებრებისაგან განსხვავდება ძებნის ლამაზი, სწრაფი, დაფენილი მოძრაობის მანერით. შემოსილია აბრეშუმივით რბილი და გრძელი ბეწვით. შეფერილობა: თეთრ ფონზე შავი, ნარინჯისფერი ან ყვითელი კოპლები ან ლაქები.

*ირლანდიური სეტერი* ხმელ-ხმელი მაღალფეხა ელეგანტური გარეგნობის ძაღლია. გამოირჩევა დაუოკებელი ტემპერამენტითა და სწრაფი ძებნის მანერით. შემოსილია წითელი, სწორი, გრძელი ბეწვით.

*შოტლანდიური სეტერი* მაგარი აღნაგობისა და სეტერებში ყველაზე დიდტანიანი ძაღლია.

ლიტერატურა
----------

* *სააკაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 303.
**ქალაქობანა** — აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული ხალხური თამაში ბურთით. მოთამაშენი ორად გაიყოფიან, „დედებს" აირჩევენ და ერთმანეთისგან 30-40 ნაბიჯის დაშორებით თავ-თავიანთ ქალაქებს შემოხაზავენ. „ქალაქებს" შორის გაავლებენ ხაზს, რომელსაც წინ-წყაროს ეძახიან. კენჭისყრით დაადგენენ თამაშის დამწყებს და გუნდები „ქალაქებში" განლაგდებიან. დამწყები გუნდის „დედა" ბურთს მოწინააღმდეგეთა ქალაქისკენ გადაისვრის, ისინი კი ცდილობენ დაიჭირონ. თუ დაიჭირეს, ერთი მომგებიანი ქულა ეწერებათ. შემდეგ ამ გუნდის დედა გამოისვრის ბურთს და დაჭერასაც ესენი ცდილობენ. ბურთი აუცილებლად უნდა გადმოსცდეს „წინ-წყაროს", წინააღმდეგ შემთხვევაში თავიდან უნდა ისროლონ. თამაში 8-მდე გრძელდება. 8ქულას რომ შეასრულებენ, ბურთის ბოლო დამჭერს მეტოქის ქალაქში „ჯორის გასახედნად" გზავნიან. ეს მოთამაშე მოწინააღმდეგეთა შორის „ჯორს" ამოირჩევს და ზურგზე მოაჯდება. მხედარს მისი გუნდის წევრები ბურთს გადმოუგდებენ, თუ დაიჭირა, მთელი გუნდი „დიდ ქულას" მიიღებს, თუ ვერა მაშინ „ჯორიდან" უნდა ჩამოხტეს და თავისი „ქალაქისკენ" გაიქცეს. მას უკან მისდევს „ჯორი", რომელიც ცდილობს ახლა თვითონ მოაჯდეს ზურგზე. თუ ეს შეძლო და მხედრად გადაიქცა, თანაგუნდელები ბურთს გადაუგდებენ.  თუ დაიჭირა დიდი ქულა ახლა მის გუნდს დაეწერება, თუ ვერ დაიჭირა, ჯორიდან უნდა ჩამოვიდეს და ქალაქს დაუბრუნდეს. ახლა უკვე ამ ქალაქის „დედა" ისვრის ბურთს, მეორე გუნდის წევრები კი ცდილობენ მის დაჭერას. თუ რომელიმე გუნდმა 3 დიდი ქულა დააგროვა, ისინი მეტოქე გუნდის წევრებს ზურგზე მოასხდებიან და ბურთს ერთმანეთს უგდებენ. ასე გრძელდება მანამ სანამ ბურთი მიწაზე არ დაუვარდებათ. იშვიათად, მაგრამ ზოგჯერ მაინც ხდება, რომ ბურთს ერთ-ერთი „ჯორი" დაიჭერს. ასეთ შემთხვევაში „ჯორები" მხედრებად იქცევიან და ბურთს ახლა ისინი უგდებენ ერთმანეთს.

ლიტერატურა
----------

* *ბერიშვილი ე.*, სპორტის ენციკლოპედია, გვ. 532, თბ. 2006
როჟე დიუკო
**პიერ როჟე დიუკო** (უკეთ ცნობილი, როგორც როჟე დიუკო; დ. 25 ივლისი, 1747 — გ. 16 მარტი, 1816) — ფრანგი პოლიტიკური ფიგურა რევოლუციისა და პირველი იმპერიის დროს, ეროვნული კონვენტისა და დირექტორიის წევრი.

რევოლუციაში
-----------

დიუკო დაიბადა მონფოტ-ენ-ჩოლოსეში (ახლა ლანდსის დეპარტამენტში) აკვიტანიაში, ის არჩიეს ლანდის დეპარტამენტის მოადგილედ. ის იჯდა კონვენციის დაბლობზე (პარტიაში, რომელიც არ აქვს მკაფიო ურთიერთობა და მსახურობდა კენჭისყრით). მან ხმა მისცა მეფე ლუი XVI-ს გარდაცვალებას, გასაჩივრების და დაგვიანების გარეშე, მაგრამ ეს არ იყო ცნობილი კონვენციის შემდგომაც. ის იყო ხუთასთა საბჭოს წევრი, რისთვისაც იგი ხელმძღვანელობდა 18 ფრიდრიდის გადატრიალებას (1797).მისი ვადის ბოლოს ის გახდა სამართლიანობა, მაგრამ ბართლემი კატერინ იუბერტის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ (18 ივნისს 1799), ის გახდა აღმასრულებელი დირექტორი, პოლ ბარრასის გავლენის წყალობით, რომელიც დიუკოს თავის პარტიზანად თვლიდა.[1]

საკონსულო, იმპერია და გადასახლება
---------------------------------

ნაპოლეონ ბონაპარტის 1799 წლის 9 ნოემბრის (18 ბრიუმერი) გადატრიალებაში დიუკოსმა მონაწილეობა მიიღო და ის გახდა ერთ-ერთი სამი დროებითი კონსულიდან (ნაპოლეონი და ემანუელ-ჟოზეფ სიეესი) და ასევე ის სტაბილური საკონსულო ფორმულის შექმნისთანავე გახდა სენატის ვიცე-პრეზიდენტი. მას არაერთხელ მიენიჭა იმპერიის პატივი, მაგრამ 1814 წელს მან დატოვა ნაპოლეონი და ხმა მისცა თავის დეპოზიციას.[1]

ის ცდილობდა აღედგინა რესტავრაციის ხელისუფლება, მაგრამ 1816 წელს გააძევეს რეგლამენტის კანონის საფუძველზე. გარდაიცვალა 1816 წლის მარტში, ულუმში, კარეტის ავარიის დროს.[1]

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Encyclopædia Britannica
**ტაშირი** (სომხ. Տաշիր) — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის განაპირა ოლქი (ახლანდელი სომხეთის ლორეს პროვინცია).

მხარის აღწერა
-------------

მოიცავდა მდინარე ძორაგეტის მარცხენა შენაკადის — ტაშირიწყლის (ახლანდელი სახელწოდება ტაშირი) ხეობას. შემოსაზღვრული იყო ლოქის, ლელვარის, ყარაღაჯის და ბამბაკის მთებით. ცენტრი ოძუნი (შემორჩენილია VIII საუკუნის ცენტრალურგუმბათიანი ტაძარი, აგებული იოანე ოძუნელის მიერ). წყაროებში პირველად მოხსენიებულია I საუკუნეში (პლინიუს უფროსი). ამ დროს ტაშირი თრიალეთთან ერთად ქართლის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. მომდევნო საუკუნეებშიც სომხეთის სახელმწიფოს მოსაზღვრე ტაშირი სამთავრო ქართლის შემადგენლობაში იყო. პერიოდულად იგი საცილობელი ტერიტორია ხდებოდა. ტაშირზე გადიოდა სავაჭრო-საქარავნო გზები ჯავახეთის ახალქალაქისა და აბოცისაკენ (ყარაღაჯის მთის გადაკვეთით), აგრეთვე სომხეთის ქალაქებისაკენ (ბეზობდალის მთებით). X საუკუნის დასასრულსა და XI საუკუნის დასაწყისში ტაშირი ახალწარმოქმნილი ტაშირ-ძორაგეტის სამეფოს იურისდიქციაში მოექცა. 1118 წლიდან კვლავ საქართველოს ტერიტორიის ნაწილი — ამირსპასალარის კუთვნილი მიწა გახდა. 1122 წელს შემოუერთდა საქართველოს და სამართავად გადაეცა ჯერ ორბელებს, შემდეგ — მხარგრძელებს. საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის დროს, 1918 წელს ეს მხარე საქართველოს შემადგენლობაში შედიოდა. X-XIII საუკუნეებში ტაშირი ეწოდებოდა აგრეთვე მის მეზობელ ოლქებსაც; XI საუკუნეში კი, ლორის ციხის აგების შემდეგ, ტაშირის ცენტრი ლორეში გადავიდა და მხარეც ხშირად ლორედ იწოდებოდა. გვიანდელი გეოდალური ხანის წყაროებში სახელწოდება „ტაშირი" მხოლოდ პირვანდელი — ლოკალური შინაარსით იხმარება. ტაშირი ამჟამად სომხეთის ფარგლებშია მოქცეულია და ლორის ოლქში შედის.

ლიტერატურა
----------

* *ბერძენიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 669.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები |
| --- |
|  |
| 
* არტაანი
* **აფხაზეთი**
* **აჭარა**
* ბაზალეთი
* ბაიდარი
* ბამბაკი
* ბასიანი
* ბორჩალო
* გაგი
* გარდაბანი
* გარეკახეთი
* გაღმამხარი (კახეთი)
* გაღმამხარი (ქართლი)
* გაჩიანი
* გუდამაყარი
* **გურია**
* გუჯარეთი
* **დვალეთი**
* დიღმისხევი
* დმანისხევი
* ეგრისი
* ელისენი
* ერუშეთი
* ერწო
* **ერწო-თიანეთი**
* ვაკე
* ზემო აჭარა
* ზემო იმერეთი
* ზემო ქართლი
* ზენა სოფელი
* ზურტაკეტი
* თაკვერი
* თორთომი
* **თორი**
* **თრიალეთი**
* **თუშეთი**
* **იმერეთი**
* კაკი
* კამბეჩოვანი
* კანგარი
* **კახეთი**
* კლარჯეთი
* კოლა
* კოლბოფორი
* კუდარო
* კუხეთი
* **ლაზეთი**
* ლაზიკა
* **ლეჩხუმი**
* მაღრანდვალეთი
* მაჭახელი
* მესხეთი
* **მთიულეთი**
* მუხრანი
* მუხურისი
* ნიგალი
* ოდიში
* ოკრიბა
* პალაკაციო
* პარხალი
* **რაჭა**
* საარიშიანო
* საინგილო
* **სამეგრელო**
* სამურზაყანო
* **სამცხე**
* სანიგეთი
* საჩინო
* საჯავახო
* **სვანეთი**
* სპერი
* სურები
* **ტაო**
* ტაშირი
* ფოსო
* ფოცხოვი
* **ფშავი**
* ფხოვი
* ქართლი
* **ქვემო ქართლი**
* ქიზიყი
* ქსნისხევი
* ყაზახი
* შავშეთი
* **შიდა ქართლი**
* ცხავატი
* ცხრაძმისხევი
* წანარეთი
* წებელდა
* წილკანი
* წოფოფორი
* წუქეთი
* ჭართალი
* ხადა
* ხანდო
* **ხევი**
* **ხევსურეთი**
* ხერკი
* ხორტევანი
* ხორძენე
* ხუნანი
* **ჯავახეთი**
* ჯიქეთი
* ჰერეთი
 |

 |
**ტაშკენტის აღმოსავლეთმცოდნეობის სახელმწიფო ინსტიტუტი** (უზბეკ. Toshkent davlat sharqshunoslik instituti) — სახელმწიფო უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება უზბეკეთში. ერთადერთი აღმოსავლეთმცოდნეობის უმაღლესი დაწესებულება ცენტრალურ აზიაში. პირველი და ყველაზე ძველი ორიენტალისტიკის სკოლა მთელს ცენტრალურ აზიაში.

ისტორია
-------

თურქესტანის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი დაარსებულ იქნა 1918 წლის ნოემბერში. 1990 წელს შეეცალა სახლი და ეწოდა ტაშკენტის სახლემწიფო უნივერსიტეტთან არსებული აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი. 1991 წლის 15 ივლისს მოხდა ინსტიტუტის რეორგანიზაცია და ეწოდა ტაშკენტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი. 
ინსტიტუში ამზადებენ აღმოსავლეთის ენებისა და ლიტერატურის, ეკონომიკის, ისტორიის, ფილოსოფიის, კულტურის, ასევე საერთაშორისო ურთიერთობების დარგების სპეციალისტებს. 
მიმდინარეობს შემდეგი აღმოსავლური ენების შესწავლა, რომელთა შორისაა აზერბაიჯანული, არაბული, ვიეტნამური, დარი, ჩინური, კორეული, სპარსული, პუშტუ, ტაჯიკური, ტაიური, თურქული, ურდუ, ჰინდი, იაპონური, ასევე ინგლისური, ესპანური, გერმანული, ფრანგული ენები. 

სწავლება მიმდინარეობს უზბეკურ და რუსულ ენებზე. ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები ფლობენ ორ აღმოსავლურსა და ერთ ევროპულ ენას. ინსტიტუტში შესაბამის ენებს ასწავლიან შესასწავლი ქვეყნების მოქალაქეები.

ფაკულტეტები
-----------

ტაშკენტის სახელმწიფო აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში ფუნქციონირებს ფაკულტეტი:

* აღმოსავლური ფილოლოგიის ფაკულტეტი
* ჩინეთმცოდნეობის ფაკულტეტი
* მსოფლიო პოლიტიკის, ისტორიისა და ფილოსოფიის ფაკულტეტი
* საზღვარგარეთის ქვეყნების ეკონომიკისა და ქვეყანათმცოდნეობის ფაკულტეტი

### ფაკულტეტების კათედრები

#### აღმოსავლური ფილოლოგიის ფაკულტეტის კათედრები

* არაბული ფილოლოგიის კათედრა
* ირანულ-ავღანური ფილოლოგიის კათედრა კორეული ფილოლოგიის კათედრა
* უცხო აღმოსავლეთის ქვეყნების ლიტერატურის ისტორიის კათედრა
* თარგმანის თეორიისა და პრაქტიკის კათედრა
* თურქული ენების კათედრა
* სამხრეთ აზიის ენათა კათედრა
* იაპონური ფილოლოგიის კათედრა

#### სინოლოგიის ფაკულტეტის კათედრები

* ჩინური ენისა და ლიტერატურის კათედრა
* ჩინეთის ეკონომიკის კათედრა
* ჩინეთის პოლიტიკისა და ისტორიის კათედრა
* ინგლისური ენის კათედრა
* პედაგოგიკისა და ფიზიკური კულტურის კათედრა

#### მსოფლიო პოლიტიკის, ისტორიისა და ფილოსოფიის კათედრები

* მსოფლიო პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობის კათედრა
* საზღვარგარეთის ქვეყნების ისტორიის კათედრა
* ცენტრალური აზიის ქვეყნების ხალხთა ისტორიის კათედრა
* აღმოსავლური ფილოსოფიისა და კულტურის კათედრა
* უზბეკეთში დემოკრატიული საზოგადოების შექმნის თეორიისა და პრაქტიკის კათედრა

#### უცხო ქვეყნების ეკონომიკისა და ქვეყანათმცოდნეობის კათედრები

* დსთ-ს ქვეყნებისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების ეკონომიკის კათედრა
* სამხრეთ აზიისა და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის ქვეყნების ეკონომიკის კათედრა
* დასავლეთ ევროპის ენათა კათედრა
* მათემატიკისა და მასობრივი ტექნოლოგიის კათედრა
* ეკონომიკის თეორიის კათედრა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტაშკენტის აღმოსავლეთმცოდნეობის სახელმწიფო ინსტიტუტი ოფიციალური საიტი[*მკვდარი ბმული*]

1. 1 2  GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30141628'></a>
**„სახლი ძველ უბანში"** — მრავალსერიიანი მისტიკურ-დრამატული ფილმი, რომელიც ავთანდილ ვარსიმაშვილმა გადაიღო 1994 წელს. გადიოდა მრავალსერიიანი მისტიკურ-დრამატული ფილმის სახელით 1 არხზე.

სიუჟეტი
-------

სიუჟეტის მიხედვით, ძველ უბანში სახლდებიან ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი, გიორგი და სალომე. ისინი მჭიდრო კონტაქტში შედიან მეზობლებთან, ჟორასთან და თამილასთან, რომლებიც ოკულტური რიტუალების მიმდევრები აღმოჩნდებიან. უბანში უცნაური ამბები ტრიალებს. სერიალი მეტწილად, თავისი სიუჟეტით ახლოს დგას აირა ლევინის ნაწარმოებთან „როზმარის ბავშვი".

პრემიერა
--------

სერიალის პირველი სეზონის (15 სერია) პრემიერა შედგა საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელის პირველი არხის ეთერში 1994 წელს. მეორე სეზონის (15 სერია) 1995 წელს. სერიალი აგრეთვე გავიდა ტელეკომპანია იმედის, რუსთავი 2 ის, სტარვიზიის, რიონისა და მაგთიკომის ეთერში.

გადამღები ჯგუფი:
----------------

სცენარის ავტორი, რეჟისორი და პროდიუსერია ავთანდილ ვარსიმაშვილი, დამდგმელი ოპერატორი — მიხეილ მაღალაშვილი. ოპერატორები — დავით გოგილაშვილი და მიხეილ ნინოშვილი, მხატვარი — თამარ გოცხიშვილი, კომპოზიტორი — გიორგი ჭილაშვილი

როლებში
-------

* გიორგი მიქელაძე — გიორგი
* გოგოლა კალანდაძე — სალომე
* მურმან ჯინორია — ვახუშტი
* გურამ საღარაძე — ჟორა
* ედიშერ მაღალაშვილი — დავითი
* ლეილა ძიგრაშვილი — თამილა
* გიორგი ქვრივიშვილი
* ჯემალ ღაღანიძე
* მარი ჯანაშია
* ლიკა ქავჟარაძე
* მამუკა კიკალეიშვილი
* ნანული სარაჯიშვილი
* დავით კურცხალია
* ელენე ჭავჭავაძე
* კახა თავართქილაძე
* ნინო დუმბაძე
* ნათია გუბენკო — ნინო
* თინა პაპავაძე
* გოჩა კაპანაძე
* ანა საკანდელიძე

საუნდტრეკი
----------

* ეკა კვალიაშვილი - დღესაც არავინ ჩანს
* სრული საუნტრეკი
* დავით ჭილაშვილი - კომედია
* დავით ჭილაშვილი - უსიყვარულოდ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „სახლი ძველ უბანში" 20 წლის შემდეგ" — Ambebi.Ge
* „სახლი ძველ უბანში" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ძველი ეგვიპტელი ქურუმი
**ქურუმი** — წარმართული რელიგიური კულტების სასულიერო პირი, კერპთმსახური, ის,ვინც საკულტო-სარიტუალო საქმიანობას და ტაძრების მომსახურებას ეწეოდა.

ძველი ეგვიპტე
-------------

ქურუმები შეადგენდნენ ეგვიპტის საზოგადოების ყველაზე გავლენიან სოციალურ ფენას. ზოგჯერ ისინი დინასტიებსაც აფუძნებდნენ. მოგვიანებით ქურუმობას მემკვიდრეობითი ხასიათი მიიღო.

ქურუმების იერარქია განსაკუთრებული ორგანიზებულობით გამოირჩეოდა. ყოველ ღვთაებას ჰყავდა თავისი კლირი (ორგანიზაცია), რომლის სათავეშიც უმაღლესი ქურუმი იდგა. მას ფარაონი ნიშნავდა. რაც უფრო მაღალი იყო ამა თუ იმ ღმერთის ადგილი პანთეონურ იერარქიაში, მით უფრო ძლიერი იყო კლირი.

ყველაზე ძლიერი კლირის უმაღლესი ქურიმი ზოგჯერ ყველა კლირისა და ქურუმის უზენაეს ხელმძღვანელად ითვლებოდა. ახალი სამეფოს ხანიდან ყველაზე ძლიერი ორგანიზაცია ამონ-რას კლირი იყო.

ქურუმები უმაღლეს ქურუმს ემორჩილებოდნენ. ქურუმთა ორგანიზაციაც რანგებად იყოფოდა. უმაღლეს ფენებში შედიოდნენ ე. წ. ჰემ-ნეჩერები — ღვთის მონები. ისინი კულტის მთავარი წარმმართველები იყვნენ. შემდეგ მოდიოდნენ ხერიხებები — წმინდა ტექსტების მცოდნენი და მკითხველნი („ხერი-ხები"-ი ქურუმთა ამ რანგის სახელია). დაბალი ფენის სასულიერო პირთა დიდი უმრავლესობა ტაძარში სამეურნეო სამუშაოებს ასრულებდა. მათ უაბებს — „სუფთებს" უწოდებდნენ. განსაკუთრებული ადგილი ეკავათ ტაძარში მწერლებს — სეხ-პერ-ანხებს. ეს ყველაზე პატივსაცემი და პრესტიჟული თანამდებობა იყო. ქურუმები ვალდებულნი იყვნენ, თეთრი სელის სამოსი ცმოდათ. შალეულის ტარება აკრძალული ჰქონდათ. ზოგიერთი პანტერის ტყავითაც იმოსებოდა. ეცვათ თეთრი სანდლები. ხშირად განიბანებოდნენ და მთელ სხეულსა და თავზე თმას იპარსავდნენ. კლირში ერთიანდებოდნენ მომღერლებიც და მუსიკოსებიც.

ძველი ეგვიპტის ქურუმობა უნიკალური მოვლენაა კაცობრიობის ისტორიაში. ხალხს სწამდა, რომ ქურუმები სამყაროს შესახებ ფუნდამენტურ ცოდნას ფლობდნენ, რომელსაც ადამიანებისთვის მარადიული სიცოცხლე უნდა მოეტანა. ძველ ეგვიპტელთა აზრით, მთელი ეს ცოდნა ჯერ კიდევ შორეული წარსულიდან იყო დაუნჯებული „მიცვალებულთა წიგნში", რომელიც ყოველი ეგვიპტელის წმინდა წიგნად ითვლებოდა.

ახალი სამეფოს ეპოქიდან დაიწყო განხეთქილება ფარაონებს და ქურუმებს შორის.

შუმერი
------

შუმერი ქურუმების კასტა ცალკეულ ჯგუფებათ იყოფოდა, რომლებიც ვიწრო სარიტუალო პროცესებს აღასრულებდნენ: ერთნი ღვთისმსახურებასა და ტაძრის მუსიკას განაგებდნენ, მეორენი შემლოცველნი იყვნენ, მესამენი - ნათელმხილველნი, რომელთა მოვალეობას შეადგენდა ციურ მნათობებზე დაკვირვება, კეთილ და უკეთურ დღეთა გარჩევა. იყვნენ ქურუმები ქალებიც, რომლებსაც ხალხი დიდ პატივს სცემდა. ისინი სეზონურ დღესასწაულებზე საღვთო ქორწინების რიტუალს ასრულებდნენ.

ადრე შუმერთა მთავარი ღვთაება იყო ენლილი. რელიგია ბოლომდე პოლითეისტური (მრავალღმერთიანი) დარჩა, თუმცა მისი განვითარების განსაზღვრულ პერიოდში (ჩვ. წ.-მდე XVIII საუკუნე) იგრძნობოდა მიდრეკილება მონოთეიზმისკენ (ერთღმერთიანობა). მაგალითად, მარდუქ-ენლილს თითქმის ყველა ღმერთის ატრიბუტები მიაწერეს.

სქოლიო
------

1. ↑  Жрец // Большой толковый словарь русского языка
სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაცია (რუს. Санкт-Петербургская агломерация) — მონოცენტრული საქალაქო აგლომერაცია, რომელიც სანქტ-პეტერბურგის გარშემოა შექმნილი. აგლომერაცია მოიცავს სანქტ-პეტერბურგსა და ლენინგრადის ოლქის მნიშვნელოვან ნაწილს. აგლომერაცია სანქტ-პეტერბურგის გარშემო დაახ. 50 კმ-ზე ვრცელდება.

სანქტ-პეტერბურგის აგლომერაციის მოსახლეობა 5,4 მილიონს შეადგენს, ხოლო ფართობი — დაახ. 11,6 ათასს კმ²-ს. აგლომერაცია სიდიდით მეორეა რუსეთში, მოსკოვის აგლომერაციის შემდეგ.

აგლომერაციის შიგნით მდებარე დასახლებებს შორის ტრანსპორტირება შესაძლებელია მატარებლით, ავტობუსებითა და ტაქსებით.

აგლომერაცია სწრაფი ტემპით ვითარდება, რასაც ხელს უწყობს ასევე სანქტ-პეტერბურგის წრიული ავტომაგისტრალი. 2006 წელს დაიწყო ახალი ქალაქის, კუდროვოს, მშენებლობა. არსებობს, ასევე სხვადასხვა ქალაქების გავითარების პროექტები, რომელთა განხორციელება მიმდინარეობს.

სქოლიო
------

1. ↑   Население // Ленинградская область: Знаете ли вы? / Сост. В. А. Уланов, Санкт-Петербург: «Паритет», 2007. — გვ. 291-292, ISBN 978-5-93437-281-2.
სახლის წინა ფასადი
**სახლი ქიმერებით** (უკრ. Будинок з химерами; 1901-1902) — არქიტექტურული მოდერნის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ნიმუში უკრაინის დედაქალაქ კიევში. მდებარეობს ბანკოვას ქუჩის #10-ში. აგებულია არქიტექტორ ვლადისლავ გოროდეცკის მიერ, რომელსაც თანამემამულენი კიევის გაუდიდ მიიჩნევდნენ.

შენობის სახელი მომდინარეობს მისივე ორნამენტული დეკორაციებისგან, რომლებიც სხვადასხვა ეგზოტიკურ ცხოველებსა და ნადირობის სცენებს განასახიერებენ, და გოროდეცკის ნადირობით პირადი გატაცების გამოძახილია. შენობა უკრაინის პრეზიდენტის ოფისის პირდაპირ მდებარეობს ისტორიულ პეჩერსკის უბანში. 2005 წლიდან მას საპრეზიდენტო რეზიდენციად იყენებენ ოფიციალური და დიპლომატიური ცერემონიებისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

 **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***სახლი ქიმერებით***

* Легенды и были Замка Ричарда, Дом с Химерами, замок барона Штейнгеля დაარქივებული 2012-03-30 საიტზე Wayback Machine. .
* ფოტოგალერეა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი ჰერეთში, დღევანდელ აზერბაიჯანში. მდებარეობს მდინარე ქურმუხისწყლის ხეობაში (კახის რაიონი), რაიონული ცენტრიდან დაახლოებით 2 კილომეტრის დაშორებით, ნუხისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეზე. კანგარაკის მთის კლდოვან წვერზე. იგი საინგლოს (ისტორიული ჰერეთის) ქართველობის მთავარი რელიგიური სიწმინდე და სალოცავია. ქურმუხის ეკლესიაში წირვა-ლოცვა ჯერჯერობით არ ტარდება, იგი წელიწადში მხოლოდ ორჯერ (გიორგობებზე) იღება მომლოცვეელებისათვის და აღესრულება პარაკლისი.

ისტორია
-------

თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში ქურმუხის ეკლესიის აშენების, აღმშენებლის და დათარიღების შესახებ განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს. დღევანდელი ეკლესია აშენდა ძველი დანგრეული ტაძრის ნაცვლად 1890-იან წლებში არქიმანდრიტ (შემგომში კათოლიკოს-პატრიარქის) ლეონიდეს ხელმღვანელობით.

ქართულ საისტორიო წყაროებში ქურმუხის ეკლესია პირველად მოხსენიებულია ე. წ. მაღალაშვილისეული სახარების 1310 წლით დათარიღებულ მინაწერში. აქ აღწერილია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ექვთიმეს მის იურისდიქციაში მყოფ სხვადასხვა ეპარქიაში მოგზაურობა, მათ შორის გიშ-ქურმუხის ეპარქიაშიც. აღნიშნული მოგზაურობის დროს პატრიარქმა ექვთიმემ მოინახულა გიშ-ქურმუხის ეპარქიის ეკლესიები და ქურმუხის მთავარეპისკოპოსს კირილე დონაურს ყველა ეკლესიისთვის სახარების გადაწერა დაავალა.

არქიტექტურა
-----------

ქურმუხის ტაძრის გეგმა წარმოადგენს ჩაწერილი ჯვრის ტიპს გარე კედლების სწორკუდხედში მოქცეული განვითარებული სამნაწილიანი საკურთხევლით. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს – დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ტაძარი აშენებულია კარგად გამომწვარი წითელი აგურისაგან, კირის დუღაბზე. კედლებში გამოყენებულია აგრეთვე ქვებიც; ფრონტონები და გუმბათის ყელი მთლიანად აგურისაა. ძირითადი სამშენებლო ერთეული კვადრატის მოხაზულობის თხელი აგურია.

ფოტო გალერეა
------------

* ქურმუხის ეკლესიის გუმბათიქურმუხის ეკლესიის გუმბათი
* ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესიაქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია
* ქურმუხობა, მსვლელობა წმინდა გიორგის ეკლესიისკენქურმუხობა, მსვლელობა წმინდა გიორგის ეკლესიისკენ
* ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია, გიორგობაქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია, გიორგობა

ლიტერატურა
----------

* ნ. კობახიძე. თ. ბეჟიაშვილი, ჰერთა ქვეყანა, თბ. 2008
* ქურმუხის ტაძარი, ჟღერს ქვის ჰარმონია, ტ.15, თბ. 2007
* გ. მარჯანიშვილი, ჰერეთი, თბ. 2005
* ზ. ედილი, საინგილო, თბ. 1947
* 

* *ადამია ი.*,„ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები", // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-50

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქურმუხის წმინდა გიორგის ტაძარი დაარქივებული 2020-11-28 საიტზე Wayback Machine.
* ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები
* ქურმუხი - ჟღერს ქვის ჰარმონია
* ქურმუხი – ფოტოგალერეა

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, როინ მეტრველის რედაქტორობით, ნეკერი, 2000
**სანქტ–იაკობ პარკი** — სპორტული სტადიონი შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში. ეს არის ყველაზე დიდი სტადიონი შვეიცარიაში. თავდაპირველად სტადიონის ტევადობა იყო 38,500, ხოლო სპეციალურად უეფა ევრო 2008–ისთვის, იგი გაიზარდა 42,500 სკამამდე.

სტადიონი გაყოფილია ოთხ ბლოკად A, B, C და D, რომლებიც განლაგებულია სხვადასხვა მხარეს. ბლოკი G, რომელიც წარმოადგენს მაღლა აშენებულ აივანს, აშენდა მოგვიანებით.

უეფამ შეაფასა სტადიონი ოთხი ვარსკვლავით, რაც საუკეთესოა, თუ გავითვალისწინებთ მის ტევადობას.

სტადიონის არქიტექტორია შვეიცარიული ფირმა ჰერცოგი & დე მერონი. საბოლოოდ სტადიონის მშენებლობაში დაიხარჯა 220 მილიონი შვეიცარიული ფრანკი.

სტადიონში არის 32 სხვადასხვა სახის მაღაზია, მათ შორის რესტორანიც. სტადიონს აქვს 680 მანქანის დასაყენებელი ადგილი. სტადიონამდე მისვლა შესაძლებელია ავტობუსით, ტრამვაითა და მატარებლით (სტადიონს აქვს საკუთარი მატარებლის სადგური).

სანქტ–იაკობ პარკის სტადიონზე გაიმართება 6 თამაში უეფა ევრო 2008–დან: 3 თამაში ჯგუფიდან (მათ შორის გახნის თამაში), ორი მეოთხედფინალი და ერთი ნახევარფინალი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სანქტ–იაკობ პარკი***

* ბაზელის საფეხბურთო გუნდის საიტი
**სსრკ მუშათა, გლეხთა და არმიის დეპუტატთა საბჭოების II ყრილობა** (რუს. II Всесоюзный съезд Советов рабочих, крестьянских и армейских депутатов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეორე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1924 წლის 26 იანვარი - 2 თებერვალს მოსკოვში. ესწრებოდა 2124 დელეგატი (1540 გადამწყვეტი და 584 სათათბირო ხმით).

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: საბჭოთა მთავრობის მოღვაწეობა (ლ. კამენევი); სსრკ კონსტიტუციის დამტკიცება (ა. ენუქიძე); სსრ ბიუჯეტი (მ. ვლადიმიროვი); ცენტრალური სასოფლო-სამეურნეო ბანკის შექმნა (ა. ციურუპა); სსრკ-ის ცაკის შექმნა — კავშირის საბჭოს არჩევნები და ეროვნებათა საბჭოს დამტკიცება.

ყრილობის მუშაობა მიმდინარეობდა ვ. ლენინის გარდაცვალებასთან დაკავშირებული გლოვის დღეებში, მის ხსოვნას მიეძღვნა პირველი სხდომა. ლენინის „ანდერძისა" და მისი შესრულების შესახებ სიტყვით გამოვიდნენ ი. სტალინი, კ. ვოროშილოვი, მ. კალინინი, ნ. კრუპსკაია, ა. ლუნაჩარსკი, კ. ცეტკინი, სსრკ მთავრობის წევრები, მუშათა, გლეხთა და ინტელიგენციის წარმომადგენლები. ყრილობამ მიიღო მიმართვა „მშრომელი კაცობრიობისადმი!". 21 იანვარი გამოცხადდა გლოვის დღედ, გადაწყდა მავზოლეუმის აგება წითელ მოედანზე, ვ. ლენინის ძეგლების დადგმა მოკავშირე რესპუბლიკების დედაქალაქებში, აგრეთვე ლენინგრადში. პეტროგრადს ეწოდა ლენინგრადი. ყრილობამ მოიწონა მოხსენება სსრკ მტავრობის მუშაობის შესახებ, დაამტკიცა სსრკ კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც ცაკი შედგებოდა 2 პალატისაგან: კავსირის საბჭოში აირჩიეს 414 წევრი და 220 კანდიდატი, ეროვნებათა საბჭოში — 100 წევრი (70 — რსფსრ, 5 — უკრაინის სსრ, 5 — ბელორუსიის სსრ, 20 — ამიერკავკასიის სფსრ). მიიღეს დადგენილება საფინანსო პოლიტიკის შესახებ, დაარსდა ცენტრალური სასოფლო-სამეურნეო ბანკი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 537.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1924 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სტოკჰოლმის ხელშეკრულებები** — ორი ხელშეკრულება, რომლის შედეგადაც დასრულდა ჩრდილოეთის ომი შვედეთს, ჰანოვერსა და ბრანდერბურგ-პრუსიას შორის. 

1718 წელს შვედეთის მეფე კარლ XII მოკლეს ფრედრიკსტენის რაიონში საალყო სამუშაოების დროს. სამეფო ტახტზე ავიდა მისი და ულრიკა ელეონორა, რომელიც საქმეებში უსაზღვროდ ენდობოდა ქმარს, ფრედერიკ ჰესენელს, რომელსაც ეკავა შვედეთის არმიის მთავარსარდლის თანამდებობა. ფრედერიკმა გადაწყვიტა დაეთმო შვედეთის გავლენის სფეროების ნაწილი პოლიტიკური მოსაზრებებით, რათა რამდენიმე ქვეყანა ჩაერთო რუსეთთან ომში. 

1719 წლის 9 ნოემბერს სტოკჰოლმში ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას შვედეთსა და ჰანოვერს შორის, რომლის თანახმად ჰანოვერს გადაეცა ბრემენ-ვერდენი. 

1720 წლის 20 იანვარს სტოკჰოლმში ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას შვედეთსა და პრუსიას შორის, რომლის თანახმად პრუსიას გადაეცა შვედეთის პომერანია, ასევე ქალაქები შტეტინი, დამი და გოლენიუვი. ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 29 მაისს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Annotated edition of the Prusso-Swedish treaty at IEG Mainz დაარქივებული 2012-04-01 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩრდილოეთის ომის  ხელშეკრულებები  |
| --- |
|  |
| 
* რავა (1698)
* დრეზდენი (1699)
* პრეობრაჟენსკი (1699)
* ტრავენდალი (1700)
* ბირჟაი (1701)
* ნარვა (1704)
* ვარშავა (1705)
* ალტრანშტედტი (1706)
* ალტრანშტედტი (1707)
* შვედური შეთანხმება (1709)
* დრეზდენი (1709)
* კოპენჰაგენი (1709)
* ტორუნი (1709)
* ჰანოვერი (1710)
* ესტონეთისა და ლივონიის კაპიტულაცია (1710)
* ლუცკი (1711)
* პრუტი (1711)
* ადრიანოპოლი (1713)
* შვედტი (1713)
* შტეტინი (1715)
* ბერლინი (1715)
* გრეიფსვალდი (1715)
* ამსტერდამი (1717)
* სტოკჰოლმი (1719-1720)
* საუკუნო ზავი (1720)
* ფრედერიკსბორგი (1720)
* ნიშტადტი (1721)
 |

 |
**მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის XV ყრილობა** (რუს. XV Всероссийский съезд Советов Рабочих, Крестьянских и Солдатских Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთხუთმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1931 წლის 26 თებერვალი - 5 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 1134 დელეგატი გადამწყვეტი და 538 სათათბირო ხმით. გადამწყვეტი ხმის დელეგატებს შორის იყო 802 რკპ (ბ) წევრი, 33 კომკავშირელი, 299 უპარტიო. სოციალური შემადგენლობა: 610 მუშა, 317 გლეხი, დანარჩენი — მოსამსახურე.

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: რსფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (დ. სულიმოვი); რსფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებების შესახებ (ა. კისელიოვი); საყოველთაო სწავლება და მასობრივი სკოლის პოლიტექნიზაცია (ა. ბუბნოვი); მოხსენება სამომხმარებლო კოოპერაციის მდგომარეობისა და ამოცანების შესახებ (ი. ზელენსკი); ყრილობის სამანდატო კომისიის მოხსენება (მ. შკირიატოვი); სრულიად რუსეთის ცაკისა და სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოს წევრთა არჩევნები. 

ყრილობამ შეაჯამა ხუთწლედის პირველი 2 წლის შედეგები. ეკონომიკურმა მიღწევებმა ამ პერიოდში განაპირობა სოციალისტური მშენებლობის დაჩქარებული ტემპი. მთავრობას დაევალა განსაკუთრებული ყურადღება გამოეჩინა ქვეყნის აღმოსავლეთში მეორე მეტალურგიული ბაზის მშენებლობისა და საკოლმეურნეო და საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის შემდგომი გაფართოებისადმი. დიდი ადგილი დაეთმო ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ოლქების დაჩქარებული ეკონომიკური და კულტურული განვითარების საკითხებს, რათა ისინი დასწეოდნენ ამ მხრივ რუსეთის ცენტრალურ რაიონებს. ადმინისტრაციულ ცვლილებებთან დაკავშირებით რსფსრ კონსტიტუციაში შეიტანეს ზოგიერთი დამატება. განათლების სახალხო კომისარიატის მოხსენების გამო ყველა საბჭოთა და სამეურნეო ორგანიზაციას დაევალა ბრძოლა საყოველთაო დაწყებითი განათლებისათვის, სკოლების პოლიტექნიზაციისათვის, წერა-კითხვის უცოდინარობის სრული ლიკვიდაციისათვის.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XV მოწვევის ცაკი 400 წევრი და 5 წარმომადგენელი სსრკ ცაკის ეროვნებათა საბჭოში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 530.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სტორა-ალვარეტი** — კირქვიანი ვაკე შვედეთის კუნძულ ელანდზე. ნიადაგში წვრილი ნაწილაკებისა და PH-ის მარღალი შემცველობის გამო, აქ გავრცელებულია ვეგეტაციათა დიდი ასორტიმენტი, მათ შორის მრავალი იშვიათი სახეობა. 2000 წელს, სტორა-ალვარეტი მისი ექსტრაორდინალური ბიომრავალფეროვნებისა და პრეისტორიის გამო, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. აღნიშნული ფორმაციის ფართობი 260 კმ²-ია და წარმოადგენს ამგვარ არეალებს შორის უდიდესს ევროპაში, ამავე დროს, მოიცავს კუნძულის 1/4-ს. ზოგადად გავრცელებული შეხედულების საწინააღმდეგოდ, სტორა-ალვარეტი ხეებს ნამდვილად არაა მოკლებული; პირიქით გავრცელებულია იშვიათი ჯიშის დაბალი ტანის ხეები, რომლებიც პიგმეის (ქონდრისკაცი) ტყის მონათესავეა.

კირქვული ვაკე ადრეული გამყინვარების პერიოდში მყინვარების შედეგად წარმოიქმნა, ხოლო თავად კირქვები 500 მლნ წლის წინ წარმოიქმნა ზღვაში, იმაზე უფრო სამხრეთით, ვიდრე ახლა მდებარეობს კუნძული. ოლანდის ნაწილი ბალტიის ზღვიდან მხოლოდ 11 000 წლის წინ ამოიზიდა, როდესაც უკანასკნელმა მყინვარებმა დნობა დაიწყო. მომდევნო რამდენიმე ათასწლეულის მანძილზე, ყინულის უმეტესი ნაწილი დადნა და კუნძულზე პირველი ძუძუმწოვრები და ადამიანები გამოჩნდნენ, რომლებიც მატერიკიდან ელანდთან დაკავშირებულ ყინულის ხიდს გამოუყვნენ. სულ ბოლოს, შიშველ კირქვაზე მცენარეთა გავრცელებისა და ქარის მიერ მოტანილი დეპოზიტების წყალობით, ნიადაგი წვრილი ნაწილაკებით დაფარა (ორი სმ სიღრმის), რამაც დღეს არსებული ალვარის ფორმაცია წარმოქმნა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2012-08-19 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Hakan Sandbring and Martin Borg, *Oland: Island of Stone and Green*, May, 1997

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შვედეთში შვედეთის დროშა |
| --- |
|  |
| 
დროტნინგჰოლმი  • ბირკა და ჰოვგორდენი  • ენგელსბერგის რკინისგადამამუშავებელი ქარხანა  • ტანუმშედეს კლდის მხატვრობა  • სკუგსჩიურკოგორდენი  • ვისბიუ  • გამელსტადის ეკლესიის სოფელი  • ლაპონია  • კარლსკრონა  • სტორა-ალვარეტი  • მაღალი ნაპირი და არქიპელაგი კვარკენი  • ფალუნის საბადო  • გრიმეტონის რადიოსადგური  • სტრუვეს გეოდეზიური რკალი • ჰელსინგლანდის ფერმერთა სახლები |  |

 |
1897 წლის რუსეთის იმპერიის მოსახლეობის აღწერა. ნაჩვენებია დიდი რუსები, პატარა რუსები და თეთრი რუსები სრულიად რუსების კონტექსტში.
**სრულიად რუსი ერი** ასევე **საერთო რუსი ერი**, **დიდი რუსი ერი**, **ერთიანი რუსი ერი**, **პანრუსული ერი** ან **სამსახოვანი რუსი ერი** — რუსოფილური რუსიფიკატორული იმპერიალისტური იდეოლოგია, რომლის მიხედვითაც რუსი ერი იყოფა სამ ისტორიულ და რეგიონალურ შტოდ: დიდ რუსებად, პატარა რუსებად და თეთრ რუსებად, შესაბამისად მთავარი სამიზნე ამ იდეოლოგიის უკრაინელები და ბელარუსები არიან. თვით ტერმინი რუსეთის იმპერიის პერიოდში შეიქმნა, რომელიც საბჭოთა კავშირის დროსაც აქტიურად გაგრძელდა.

ლიტერატურა
----------

* Krawchenko, Bohdan (1987) Social Change and National Consciousness in Twentieth-century Ukraine, CIUS Press
* Miller, Alexei (2003) A Testament of the All-Russian Idea, Central European University Press
* Реєнт О. П. (2008) Українсько-білоруські взаємини у XIX - на початку XX ст.: процес становлення, Український історичний журнал
**სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი** (რუს. Президиум Верховного Совета СССР) — 1938-1989 წლებში სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს მუდმივმოქმედი დ მის წინაშე ანგარიშვალდებული კოლეგიური ორგანო, რომელიც სსრკ-ის კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ფარგლებში ახორციელებდა სსრკ სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს ფუნქციებს უმაღლესი საბჭოს სესიათა შუა პერიოდში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს ირჩევს სსრკ უმაღლესი საბჭო (პირველ სესიაზე) დეპუტატებისაგან პალატების გაერთიანებულ სხდომაზე თავჯდომარის, მისი პირველი მოადგილისა და 15 მოადგილის (თითოეული ყოველი მოკავშირე რესპუბლიკისაგან), მდივნისა და 21 წევრის შემადგენლობით.

კომპეტენცია
-----------

უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის კომპეტენცია სსრკ-ის კონსტიტუციით განისაზღვრებოდა (მმ. 119-124). იგი მოიცავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს ორგანიზაციისა და საქმიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, ფართო უფლებამოსილებას სახელმწიფოებრივი, სამეურნეო და სოციალურ-კულტურული მშენებლობის, მშენებლობის, თავდაცვისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა სფეროში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი ნიშნავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს არჩევნებს; იწვევდა მის სესიებსა და კოორდინაციას უწევდა პალატების მუდმივი კომისიების საქმიანობას; კონტროლს უწევდა სსრკ კონსტიტუციის დაცვას; უზრუნველყოფდა საკავშირო კონსტიტუციასა და კანონებთან მოკავშირე რესპუბლიკების კონსტიტუციებისა და კანონების შესაბამისობას; აუქმებდა სსრკ და მოკავშირე რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოების კანონშეუსაბამო დადგენილებებსა და განკარგულებებს; განმარტავდა სსრკ კანონებს; ახორციელებდა ამნისტიასა და შეწყალებას; აძლევს სსრკ მოქალაქეობას, წყვეტს მისგან გასვლისა და მისი ჩამორთმევის, თავშესაფრის უფლებების მიცემის საკითხებს; აწესებდა სსრკ ორდენებსა და მედლებს, საპატიო წოდებებს და ანიჭებდა ამ ჯილდოებს; ქმნიდა სსრკ თავდაცვის საბჭოსა და ამტკიცებდა მის შემადგენლობას, ნიშნავდა და ცვლიდა სსრკ შეიარაღებული ძალების უმაღლეს სარდლობას; აცხადებდა საერთო ან ნაწილობრივ მობილიზაციას, სამხედრო წესებს ცალკეულ ადგილებში ან მთელ ქვეყანაში სსრკ დაცვის ინტერესებისათვის, ომის მდგომარეობას კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევებში; აწესებდა სამხედრო წოდებებს, დიპლომატიურ რანგებსა და სხვა სპეციალურ წოდებებს, ანიჭებდა უმაღლეს სამხედრო წოდებებს და სხვა; ახდენდა სსრკ საერთაშორისო ხელშეკრულებების რატიფიკაციასა და დენონსაციას, ნიშნავდა და იწვევდა სსრკ დიპლომატიურ წარმომადგენლების რწმუნებულებისა და გაწვევის სიგელებს.

უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს, უმაღლეს საბჭოს მორიგ სესიაზე დასამტკიცებლად შემდგომი წარდგენის პირობით, შეჰქონდა ცვლილებები სსრკ მოქმედ საკანონმდებლო აქტებში, სამინისტროებისა და სახელმწიფო კომიტეტების ნუსხასა და მთავრობის შემადგენლობაში, ამტკიცებდა მოკავშირე რესპუბლიკებს შორის საზღვრების შეცვლას.

ლიტერატურა
----------

* *ფუტკარაძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 145-146.
**უცნობი ქალის წერილი** (გერმ. Brief einer Unbekannten) — შტეფან ცვაიგის ნოველა. გამოქვეყნდა 1922 წელს, ის მოგვითხრობს ავტორის ისტორიას; იგი კითხულობს ქალის წერილს, რომელიც არ ახსოვს და თვალწინ უდგება მისი ცხოვრების ისტორიის მონაკვეთები.

შინაარსი
--------

მდიდარი და ცნობილი მწერალი ერთ-ერთ დასვენებაზე ბრუნდება ვენაში, საკუთარ სახლში და აღმოაჩენს უცნობი ქალის მიერ დაწერილ დიდ წერილს. მოზარდობის ასაკში ის ცხოვრობდა ღარიბ დაქვრივებულ დედასთან ერთად იმავე შენობაში, სადაც ძლიერ შეუყვარდა მისი მეზობელი სიმპათიური და მომხიბლავი მდიდარი მამაკაცი, რომელსაც მისგან სრულიად განსხვავებული ცხოვრების სტილი ჰქონდა. მისდამი ვნება არც მაშინ განელებია, როდესაც მისი რჩეული მომხიბვლელ ქალებთან ატარებდა ღამეებს, არც მაშინ, როდესაც დედამისი მეორედ გათხოვდა და ინსბრუკში გადავიდნენ. 18 წლის ასაკში ის დაბრუნდა ვენაში მოეწყო სამსახურში და ცდილობდა შეხვედროდა თავის მწერალს. მწერალი ვერ ამჩნევდა მას, მაგრამ ქალის სახელის გაუგებრად სამი ღამე გაატარა მასთან, მანამ, სანამ დასვენებებზე არ გაუჩინარდა. ქალი დაორსულდა და დაკარგა სამუშაო, იძულებული გახდა სოციალურად დაუცველთა თავშესაფარში გაეჩინა ბავშვი. გადაწყდა, რომ მათ შვილს უზრუნველად ეცხოვრა, ამიტომ ქალი ბევრი მდიდარი მამაკაცის საყვარელიც გახდა, მაგრამ მათ ცოლად არასდროს გაყოლია, რადგან მისი გული მხოლოდ მწერალს ეკუთვნოდა. ქალი ერთ-ერთ საყვარელთან ღამის კლუბში იმყოფებოდა, როდესაც დაინახა მწერალი და გაჰყვა სახლში. მწერალისთვის ეს ქალი მხოლოდ სასიამოვნო ღამის პარტნიორი იყო. 1918 წელს პანდემიის გრიპის დროს მათი შვილი გარდაიცვალა და თავადაც დაიავადმყოფა თავი, მან დაწერა წერილი, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდებოდა.

ადაპტაციები
-----------

### ფილმი

1948 წელს ჰოვად კორჩის მიერ წიგნის ადაპტირებული ფილმის სცენარი დაიწერა. ფილმში მონაწილეობდნენ ჯოან ფონტეინი, ლუის ჯოურდენი, მედი კრისტიანსი და მარსელ ჯორნეტი, რეჟისორი იყო მაქს ოპჰულსი. 1992 წელს უცნობი ქალის წერილი ბიბლიოთეკის კონგრესმა აირჩია, რათა შეენახათ და დაეცვათ შეერთებული შტატების ეროვნული კინემატოგრაფიის რეესტრში, როგორც „კულტურული, ისტორიული ან ესთეტიკურად მნიშვნელოვანი".

1957 წელს გამოვიდა ესპანურ ენაზე გადაკეთებული ფილმი მექსიკაში, ფელიზ ანოში და ამორ მიოში. ფილმში მონაწილეობდნენ მარგა ლოპეზი და არტურო დე კორდოვა. 

2001 წელს ფილმი Lettre d'une inconnue, რომელიც გადაიღო ფრანგმა რეჟისორმა ჟაკ დერაიმ გახდა მისი ბოლო ნამუშევარი. 

2004 წელს გაკეთდა ნოველის ჩინური ადაპტაცია. მისი რეჟისორი კი იყო სუ ძინგლეი. 

2011 წელს მონღოლმა კინორეჟისორმა ნარანბაატარმა გადაიღო ნოველის ადაპტირებული ფილმი. 

### ოპერა

1975 წელს მონო-ოპერა Письмо незнакомки (უცნობი ქალის წერილი) დაწერა ანტონიო სპადავეკიამ (Антонио Спадавеккиа) და დაიდგა საბჭოთა კავშირის პერიოდში (შემდგომ რუსეთში) რუსეთში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შტეფან ცვაიგი. უცნობი ქალის წერილი დაარქივებული 2010-03-28 საიტზე Wayback Machine.
**სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა** (რუს. IX Всероссийский съезд Советов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცხრე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1921 წლის 23-28 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1991 დელეგატი, მათ შორის 1630 გადამწყვეტი ხმით (1522 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი; მუშა 39%, გლეხი 20%, მოსამსახურე 32,5%, დანარჩენი 8,5%).

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს საანგარიშო მოხსენებები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში (ვ. ლენინი); მოხსენებები დამშეულთათვის დახარების გაწევის (მ. კალინინი); ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის წინასწარი შედეგების (ლ. კამენევი), მრეწველობის მდგომარეობის (პ. ბოგდანოვი), სოფლის მეურნეობის აღდგენის (ნ. ოსინსკი), კოოპერაციის (ლ. ხინჩუკი), ბიუჯეტისა და ფინანსების (ნ. კრესტინსკი), წითელი არმიის მშენებლობის (ლ. ტროცკი), საბჭოთა მშენებლობის (ტ. საპრონოვი) შესახებ; სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

განიხილეს მთავრობის დეკრეტი ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრიჟანოვსკი). ყრილობამ მოიწონა ქვეყნის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, დასახა ღონისძიებები შიმშილობასთან საბრძოლველად, შეაჯამა ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის 10 თვის შედეგები. მთავარ ამოცნად მიიჩნია სოფლის მეურნეობის აღმავლობა და განსაზღვრა მისი განვითარების გზები. მოიწონა დირექტივები მძმე მრეწველობის აღდგენისა და ფართო მოხმარების საგნების წარმოების თაობაზე. დაამტკიცა დეკრეტი „ელექტრიფიკაციის შესახებ", მიიღო გადაწყვეტილება ფინანსებისა და ბიუჯეტის შესახებ. მოიწონა წითელი არმიის შემცირებისა და მისი შეიარაღებისა და ბრძოლისუნარიანობის ამაღლების ხაზი. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის IX მოწვევის ცაკი 513 კაცის ოდენობით (386 წევრი და 127 კანდიდატი).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 529.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სრულიად რუსეთის საბჭოების XII ყრილობა** (რუს. XII Всероссийский съезд Советов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეთორმეტე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1925 წლის 7-16 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1634 დელეგატი, მათ შორის 1084 გადამწყვეტი ხმით, 1292 კომუნისტი.

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: მოისმინეს და განიხილეს მოხსენებები ჯანმრთელობის დაცვის (ნ. სემაშკო), მიწათმოქმედების (ა. სვიდერსკი) სახალხო კომისარიატების მუშაობის შესახებ; რსფსრ კონსტიტუციის ტექსტში ცვლილების შესახებ (დ. კურსკი); თურქესტანის ასსრ-ის რსფსრ-დან გამოსვლისა და თურქმენეთისა და უზბეკეთის მოკავშირე რესპუბლიკების ჩამოყალიბების შესახებ (ა. კისელიოვი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები. დღის წესრიგიდან მოიხსნა რსფსრ-ის მთავრობის მოხსენება, რამდენადაც ყრილობის მთელ შემადგენლობას შეეძლო მონაწილეობის მიღება სსრკ-ის საბჭოების III ყრილობის მუშაობაში, სადაც დღის წესრიგში იყო სსრკ-ის მთავრობის ანგარიში.

ყრილობამ მოიწონა რსფსრ-ის მთავრობის საშიანო და საგარეო პოლიტიკა, აღნიშნა მიღწევები სახალხო მეურნეობაში; მიიღო პროგრამა სოფლის მეურნეობის შემდგომი განვითარების შესახებ (ერთიანი სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის 40%-ით შემცირება და სხვა), აგრეთვე ეროვნულ რესპუბლიკებსა და ოლქებში სამედიცინო და სანიტარული მუშაობის გაუმჯობესების, ეროვნული სამედიცინო კადრების მომზადების შესახებ. დაამტკიცა რსფსრ-ის ახალი კონსტიტუცია.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის XII მოწვევის ცაკი 434 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 134 კანდიდატი).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 529-530.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |