recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ვუდუს დრაპო ანუ დროშა შესრულებული ჟორჟ ვალრის მიერ.
**ვუდუ** (კრეოლ. Vudou, ინგლ. Voodoo, პორტუგ. Macumba) — მონოთეისტური რელიგია, წარმოიშვა კარიბის ზღვის კუნძულებზე და წარმოადგენს აფრიკული სპირიტულ-ანიმისტური რელიგიური ტრადიციებისა (ძირ. ბენინიდან) და ევროპული კათოლიციზმის სინთეზს.

ვუდუს სხვადასხვა დამწერლობა ლათინურად მიუთითებს მის წარმომავალობაზე. Voodoo მიუთითებს ახალი ორლეანის კრეოლურ ტრადიციაზე, Vodou მიუთითებს ამ ტრადიციის ჰაიტიურ ვარიანტზე, ხოლო Vodoun კი დასავლეთ აფრიკულია. კუბაზე ამ ტრადიციას ჰქვია La Regla Arara.

ვუდუს ფესვები მომდინარეობს დასავლეთ აფრიკის ფონ, ევესა და იორუბას ხალხებიდან, დასავლეთ ნიგერიიდან აღმოსავლეთ განამდე. ბენინში ვუდუ ეროვნული რელიგიაა, რომელსაც მოსახლეობის 60% მისდევს (დაახ. 4,5 მილიონი ადამიანი). სიტყვა vodún ფონ-ევეს ენაზე სულს ნიშნავს. ვუდუზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ასევე ცენტრალური აფრიკის ტრადიციებმა. კონგოს მაგია, ჩრდ. ჰაიტიზე ცნობილი როგორც ლემბა (თავდაპირველად გავრცელდა ბაკონგოს ტომში), ისევე გავრცელებულია, როგორც დასავლეთ აფრიკული ელემენტები, თუმცა ინფორმაცია მასზე შედარებით უფრო მწირია.

ბოლო დრომდე მიიჩნეოდა რომ ამ უძველესი ტრადიციების შერევა კათოლიციზმთან მხოლოდ ახალ სამყაროში მოხდა. თუმცა არსებობს მნიშვნელოვანი დოკუმენტები იმაზე, რომ ამგვარი სინთეზე კონგოს იმპერიის რელიგიურ პრაქტიკაშიც მოიძებნება.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია რელიგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**დარიუშ ლავრინოვიჩი** (პოლ. Dariusz Ławrynowicz, დ. 1 ნოემბერი, 1979) - ლიეტუველი პროფესიონალი კალათბურთელი, ეროვნული საკალათბურთო ლიგის BC Vytis-ის მოთამაშე. მისი სიმაღლეა 2.12 მ. ის თამაშობს ცენტრალურ პოზიციაზე. ასევე არის ლიეტუვის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წევრი. ლავრინოვიჩი 2006 წელს იყო ევრო-ლიგის მეორე გუნდში.

პროფესიული კარიერა
------------------

დარჯუს ლავრინოვიჩმა გაიბრწყინა ევროლიგის 2005–06 წლების სეზონში, როდესაც მან ზალგირის კაუნასთან ერთად თამაშობდა, და შევიდა ევრო – ლიგის მეორე გუნდის არჩევანში. იგი შეუერთდა მადრიდის "რეალს" 2009 წელს. შემდეგ წელს იგი ფენერბაჰჩეში გადაიყვანეს. 2011 წელს მან ხელი მოაწერა ორწლიან კონტრაქტს მოსკოვის ცსკა-სთან. 2013 წლის 30 აგვისტოს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს კიევის ბუდიველნიკთან. 2014 წლის 31 ივლისს კი დარჯუსი ოფიციალურად შეუერთდა გრისინ ბონ რეჯო ემილიას იტალიის სერია A- ში მიუხედავად იმისა, რომ სეზონის დასაწყისში ვერ ითამაშა ტრავმის გამო, მან 25 მატჩში 17,4წუთი სათამაშო დროით 11,4 ქულა დააგროვა. 2018 წლის 22 აგვისტოს ლავრონოვიჩმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს ლიეტუვის საკალათბურთო ლიგის BC Prienai– ში. 2019 წლის 21 სექტემბერს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდ London City Royals– სთან. 2020 წლის 19 იანვარს კი კალათბურთის ეროვნული ლიგის BC Vytis– სთან.

კარიერა ეროვნულ ნაკრებში
------------------------

ლავრონოვიჩი ასევე იყო ლიეტუვის კალათბურთის ეროვნული ნაკრების წევრი. ლიეტუვის ნაკრებთან ერთად მან ითამაშა EuroBasket 2005, 2006 FIBA მსოფლიო ჩემპიონატი, EuroBasket 2007, 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები, EuroBasket 2009, EuroBasket 2013 და 2014 FIBA მსოფლიო თასი. მან დიდი წვლილი შეიტანა, რომ ლიეტუვას მოეგო ვერცხლის მედალი ევრობასკეტ 2013-ზე და ბრინჯაოს მედალი ევრობასკეტ 2007-ზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

ლავრინოვიჩი ეთნიკურად პოლონელია. ლავრინოვიჩს ჰყავს ტყუპი ძმა კიოიტოფი, რომელთანაც მან ითამაშა UNICS Kazan- ში რუსეთის სუპერლიგაში, ასევე ლიეტუვის ნაკრების საკალათბურთო ნაკრებში. 1998 წლის 18 ოქტომბერს დარჯუს ლავრინოვიჩმა, მისმა ტყუპმა ძმამ კიიტოფმა და მათმა ბიძაშვილმა გააუპატიურეს ჩვიდმეტი წლის გოგონა. 1999 წლის 25 ივნისს სასამართლომ ტყუპ ძმებს 5 წლით, ხოლო ბიძაშვილს 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Euroleague.net Profile
* Spanish League Profile

სქოლიო
------



1. ↑  "RealMadrid.com Real Madrid signs Lavrinovic for one season" Archived from the original on 2009-06-29. Retrieved 2009-06-27.
2. ↑  Lavrinovic transferred to Fenerbahce
3. ↑  CSKA MOSCOW gets bigger with Darjus Lavrinovic
4. ↑  "BUDIVELNIK inks veteran big man Lavrinovic" *Euroleague.net*. Retrieved 30 August 2013.
5. ↑  "Britains best – now with Lithuanian's finest – Lavrinovic Brothers to join the Royals" დაარქივებული 2019-09-30 საიტზე Wayback Machine.  *londoncityroyals.com*. September 21, 2019. Retrieved September 30, 2019.
6. ↑  "BC Vytis sign Ksistof, Darjus Lavrinovic" Sportando. January 19, 2020. Retrieved January 20, 2020.
7. ↑  Tygodnik.lt *Parents of the Lawrynowicz brothers are very proud that their sons are first Poles to cap for the Lithuanian national basketball team*
**ვულკანო** (იტალ. Isola di Vulcano; სიცილ. Vurcanu) — პატარა ვულკანური კუნძული ტირენიის ზღვაში. ეკუთვნის იტალიას. სიცილიიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს დაახლოებით 25 კმ-ში. ლიპარის კუნძულების ყველაზე სამხრეთი ნაწილი. ფართობი 21 კმ², სიმაღლე 499 მ. ამჟამად კუნძულზე ცხოვრობს დაახლოებით 715 ადამიანი. კუნძული წარმოადგენს ვულკანურ მასივს, რომელიც შედგება რამდენიმე ვულკანური ცენტრისაგან, რომელთაგან ერთ-ერთი მოქმედია.

რელიეფი რთულია. სანაპირო ციცაბოა, თუმცა ადგილ-ადგილ განვითარებულია ქვიშის პლაჟი. ბევრია ფუმაროლები, რის ხარჯზე განვითარებულია აბაზანები. არის აგრეთვე გოგირდის ცხელი წყაროები, რომელთა ტემპერატურა მერყეობს 35 °C-დან 50 °C-მდე. კუნძულის სამხრეთი ნაწილი უფრო ამაღლებულია ვიდრე ჩრდილოეთი. აქვეა განლაგებული უძველესი ვულკანური კონუსები, მათ შორის მონტე-არია (499 მ), მონტე-სარაკენა (481 მ), მონტე-ლუჩია (188 მ). კუნძულის ცენტრალურ ნაწილი ამაღლებულია ფოსის ვულკანური კონუსის სახით, რომლის მწვერვალზე არის დიდი ზომის კრატერი. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილშია მთა ვულკანელო (123 მ), რომელიც კუნძულებთან შერთებულია ვიწრო ყელით. ძვ. წ. 123 წელს მოხდარი ამოფრქვევის შედეგად ვულკანელო განცალკევებული კუნძულის სახით წარმოიქმნა. 1553 წელს ვულკანოდან წამოსულმა ლავურმა ნაკადმა შექმნა ვიწრო ყელი, რომლის შედეგად ვულკანელო გარდაიქმნა ნახევარკუნძულად. კუნძულ ვულკანოზე უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1888-1890 წწ. განვითარებულია ტურიზმი.

* 
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ვულკანების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ვულკანო***

* ვულკანო ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ვულკანოს შესახებ დაარქივებული 2010-06-09 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ვულკანოს შესახებ (გერმანული)

სქოლიო
------

1. ↑  2001 წლის აღწერის მონაცემები.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-09-27. ციტირების თარიღი: 2011-11-29.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვულკანები |
| --- |
|  |
| ტიპი | 
კალდერა **·** შლაკური კონუსი **·** რთული ვულკანი **·** კრიოვულკანი **·** ნაპრალის ვულკანი **·** ლავური კონუსი **·** ვულკანური გუმბათი **·** მაარი **·** ტალახის ვულკანი **·** პარაზიტული კონუსი **·** ვულკანური კონუსი **·** პიროკლასტური ფარი **·** ფსევდოკრატერი **·** ფარისებრი ვულკანი **·** სომა **·** სტრატოვულკანი **·** სუბგლაციალური ვულკანი **·** წყალქვეშა ვულკანი **·** სუპერვულკანი **·** ვულკანური კონუსი |  |
|  |
| ეფუზიური ქანები | 
აგლომერატი **·** ანდეზიტ-ბაზალტი **·** ბენმორეიტი **·** ბლაირმორიტი **·** დაციტი **·** ფელზიტი **·** კომატიტი **·** ლატიტი **·** ლეიციტიტი **·** ნეფელინიტი **·** ობსიდიანი **·** ფონოლიტი **·** ფონოტეფრიტი **·** რიოდაციტი **·** ლიპარიტი **·** ტეფრიფონოლიტი **·** ტრაქიანდეზიტი **·** ტრაქიბაზალტი **·** ტრაქიტი **·** ტუფი |
|  |
| სიები და ჯგუფები | 
ცხელი ლაქები **·** ვულკანების სია **·** დეკადური ვულკანები **·** ვულკანური თაღი **·** ვულკანური სარტყელი **·** ვულკანური მინდორი |
|  |
| 
 **კატეგორია** **·**  **კომონზი** **·**  **პორტალი** |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვარდის სახელი**. |

**ვარდის სახელი** (ინგლ. The Name of the Rose) — 1986 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია ჟან-ჟაკ ანო. ფილმი წარმოადგენს უმბერტო ეკოს ცნობილი რომანის, „ვარდის სახელის" ეკრანიზაციას.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმის მთხრობელი მელქელი ბერი ადსოა, რომელიც საკუთრი სიყმაწვილის პერიოდის ამბავს იხსენებს, რომელიც 1327 წელს იტალიის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ბენედიქტელთა მონასტერში მოხდა. ადსო ფრანცისკელი ბერის, უილიამ ბასკერვილელის თანამგზავრია. უილიამმა მოანწილეობა უნდა მიიღოს ავინიონელი პაპისა და მწვალებლებად შერაცხილი მინორიტების წარმომადგენელთა თეოლოგიურ დისპუტში ქრისტეს სიღარიბის შესახებ. მონასტერში ყოფნისას უილიამი იქ მომხდარი უცნაური მკვლელობების გამოძიებას ცდილობს. მკვლელობები მონასტრის ბიბლიოთეკაში შენახულ აკრძალულ წიგნს უკავშირდება. წიგნის ხელში ჩაგდების ყველა მსურველი გაურკვეველ ვითარებაში იღუპება. ესაა არისტოტელეს „პოეტიკის" მეორე ტომი, რომელიც დაკარგულად ითვლება. საკუთარი გამჭრიახობის წყალობით უილიამი აღმოაჩენს წიგნსა და დამნაშავეს, თუმცა წიგნის გადარჩენას ვერ მოახერხებს და ბიბლიოთეკასა და მონასტერს ხანძარი გაანადგურებს.

როლებში
-------

* შონ კონერი - უილიამ ბასკერვილელი
* კრისტიან სლეიტერი - მელქელი ადსო
* ფარიდ მარი აბრაამი - ბერნარ გუი

ჯილდოები
--------

**BAFTA**

1. საუკეთესო მსახიობი კაცი: შონ კონერი
2. საუკეთესო გრიმი: ჰასო ფონ ჰიუგო

**სეზარი**

1. საუკეთესო უცხოური ფილმი: ჟან-ჟაკ ანო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვარდის სახელი (ფილმი)***

* 

* „ვარდის სახელი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „ვარდის სახელი" — Rotten Tomatoes
* „ვარდის სახელი" — Allmovie-ზე
***ვუდუისტი*** (ინგლ. Voodoo Man) — 1944 წლის საშინელებათა ჟანრის ფილმი, გადაღებული უილიამ ბოდაინის სცენარის მიხედვით. ფილმში თამაშობენ ბელა ლუგოში, ჯონ კერადაინი და ჯორჯ ზუკო.

სიუჟეტი
-------

ნიკოლასი (ჯორჯ ზუკო) ავტოგასამართი სადგურის მფლობელია. სინამდვილეში კი იგი ასეთი გზით დოქტორ რიჩარდ მარლოუს (ბელა ლუგოში) ეხმარება ახალგაზრდა ქალბატონების დაჭერაში, რომელთა რაობას უკანასკნელი თავის გარდაცვლილ მეუღლეს უნერგავს. ერთ-ერთი თანაშემწე აგრეთვე არის ტობი (ჯონ კერადაინი), რომელიც ზომბირებულ ქალებს პატრონობს და ვუდუისტური ცერემონიების დროს ბონგოებზე უკრავს.

როლებში
-------

* ბელა ლუგოში - დოქტორი რიჩარდ მარლოუ
* ჯონ კერადაინი - ტობი
* ჯორჯ ზუკო - ნიკოლასი
* ვანდა მაკ-კეი - ბეტი ბენტონი
* ლუიზ კარი - სტელა სანდერსი
* ტოდ ენდრიუზი - რალფ დოუსონი
* ელენ ჰოლი - მისის ეველინ მარლოუ
* ტერი უოკერი - ალისია
* მერი კურიე - მისის ბენტონი
* კლერ ჯეიმზი -    ზომბი
* ჰენრი ჰოლი - შერიფი
* დენ უაიტი - შერიფის თანაშემწე ელმერი
* პეტ მაკ-კი -  გრეგო
* მისი გოტი - მერი, დარაჯი

წარმოება
--------

ფილმის გადაღება დაიწყო 1943 წლის 16 ოქტომბერს და დასრულდა შვიდ დღეში. ფილმის თავდაპირველი სახელწოდება იყო „ვეფხვ-კაცი", თუმცა მოგვიანებით სახელწოდება შეიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ვუდუისტი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ვუდუისტი" — უფასო გადმოწერა ხელმისაწვდომია Internet Archive-დან
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კაჭახიძე**. |

**გიორგი ვარლამის ძე კაჭახიძე** (დ. 3 თებერვალი, 1907, დიდი ჯიხაიში, ახლანდელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 დეკემბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი პოეტი, საბავშვო მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო. იმავე წელს სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1930 წელს დაამთავრა.

სტუდენტობიდანვე დაუკავშირდა გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის" გარშემო არსებულ ლიტერატურულ წრეს, აქვე გამოქვეყნდა მისი პირველი ლექსებიც. საზოგადოების ყურადღება მიიქცია ნიჭიერი ლიტერატორის პირველმა წიგნებმა; განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვრცელი პოეტური ნაწარმოები „ის უბანი და ის კარმიდამო", რომელიც მწერლის ნახევარსაუკუნოვანი თავდადებული შემოქმედებითი შრომის შედეგს წარმოადგენს.

განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს მისი როგორც საბავშვო მწერლისა და ჟურნალების „ოქტომბრელისა" და „პიონერის" რედაქტორის ღვაწლი. მან არა ერთი პოეტური კრებულით გაამდიდრა ჩვენი საბავშვო ლიტერატურა: „ალუბლები ჰყვავიან", „სწავლასა და სიხარულში", „მალხაზებისათვის არც მიმღერია" და სხვა. გიორგი კაჭახიძეს ეკუთვნის დიდი სიყვარულით დაწერილი მონოგრაფია შიო მღვიმელზე. პოეტს მინიჭებული ჰქონდა იაკობ გოგებაშვილის მედალი; დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის" ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 210, თბ. 1994
**ვარდენ ნადიბაიძე** (დ. 31 მარტი, 1939, მლეთა) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი, საქართველოს თავდაცვის მინისტრი 1994 წლის 25 აპრილიდან 1998 წლის 27 აპრილამდე. საპატიო ნიშნისა და წითელი ვარსკვლავის ორდენების კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

ვარდიკო ნადიბაიძე დაიბადა 1939 წლის 31 მარტს სოფელ მლეთაში, დუშეთის რაიონში, მიხეილ და სიდონია ნადიბაიძეების ოჯახში. დაამთავრა რიაზანის სამხედრო საავტომობილო სასწავლებელი 1961 წელს. 1967-1972 წლებში სწავლობდა ა. ვ. ხრულიოვის სახელობის ზურგის სამსახურის და ტრანსპორტის სამხედრო აკადემიაში (ლენინგრადი). აკადემიის დამთავრებისთანავე დაინიშნა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში მე-4 საერთო-საჯარისო არმიის 75-ე მოტომსროლელი დივიზიის 34-ე მოტომსროლელი პოლკის საავტომობილო სამსახურის უფროსად.

1974 წელს გახდა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის საავტომობილო სამსახურის უფროსი ოფიცერი მომარაგების დარგში. 1975–1976 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო ავტოინსპექციის უფროსი; 1976–1978 წლებში ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ავტოინსპექციის უფროსი ინსპექტორი; 1978–1986 წლებში ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის საავტომობილო სამსახურის უფროსის მოადგილე. 1986 წელს დაინიშნა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის საავტომობილო სამსახურის უფროსად. 1992 წელს დაინიშნა ამიერკავკასიაში რუსეთის ჯარების ჯგუფის სარდლის მოადგილედ შეიარაღების დარგში.

1992-1994 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლის მოადგილე; 1994 წლის 17 აპრილიდან 1998 წლის 28 აპრილამდე საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის ორდენი საპატიო ნიშანი
* წითელი ვარსკვლავის ორდენი წითელი ვარსკვლავის ორდენი
* III ხარისხის ორდენი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის" ორდენი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის" (III ხარისხი)
* მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა ვეტერანი" მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა ვეტერანი"
* მედალი „შრომითი წარჩინებისათვის"
* საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 50 წელი" საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 50 წელი"
* საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 60 წელი" საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 60 წელი"
* საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 70 წელი" საიუბილეო მედალი „სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 70 წელი"
* I ხარისხის მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" (I ხარისხი)
* II ხარისხის მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" (II ხარისხი)
* III ხარისხის მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" მედალი „უმწიკვლო სამსახურისათვის" (III ხარისხი)

ლიტერატურა
----------

* ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 276, თბ. 2017 წელი
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 114-115, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ვარდიკო ნადიბაიძე"** ვიკისაწყობში.
* ვარდიკო ნადიბაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვარდიკო ნადიბაიძე — ბიბლიოვიკი

სქოლიო
------
**ვულკანის მეტრფე** (ინგლ. The Volcano Lover) 一 ამერიკელი მწერლის, სიუზენ ზონტაგის 1992 წლის ისტორიული რომანი. ნაწარმოების მოქმედება, ძირითადად, იტალიის ქალაქ ნეაპოლში მიმდინარეობს და ფოკუსირებულია ემა ჰამილტონის ფათერაკებით აღსავსე ცხოვრებაზე 一 მის ქორწინებაზე სერ უილიამ ჰამილტონთან, ლორდ ნელსონთან არსებულ რომანზე და თავად პერსონაჟის მატერიალურად დაცემაზე. სათაური მომდინარეობს იმ ფაქტიდან, რომ უილიამ ჰამილტონი იყო გატაცებული ვულკანოლოგიით, სახელდობრ ვულკან ვეზუვის საფუძვლიანი შესწავლით. წიგნმა ძირითადად დადებითი შეფასება დაიმსახურა კრიტიკოსთაგან. ლეტი რენსლიმ გაზეთ *The Guardian-ში* მას უწოდა „ისეთი დიდი, მდიდარი და კომპლექსური, როგორიც ადამიანს შეუძლია წარმოიდგინოს" და წერდა:

> *ვულკანის მეტრფე მძლავრი იდეების კომპლექსური ნაზავია. ისინი ხშირად ზონტაგის ფემინისტური მსოფლმხედველობითაა გასხივოსნებული. იგი თანამედროვეობას იყენებს, როგორც ობიექტივს და ამ გზით აკავშირებს ერთმანეთთან განმანათლებლობის ეპოქის მორალურ, სოციალურ და ესთეტიკურ მხარეებს და ასახავს კოლექციონერის მოდულაციას ცივი მანიიდან საყვარლის ვნებამდე.*
> 
> 

მწერალმა ჯონ ბენვილმა შეაქო ნაწარმოები და აშნიშნა, რომ ზონტაგის გადაწყვეტილება, დაეწერა ისტორიული რომანტიკული რომანი, იყო ერთგვარი „სიურპრიზი". მან აღნიშნა: „ვულკანის მეტრფე, პოსტმოდერნისტულობის გავლენის ქვეშ არსებობის მიუხედავად, ძველმოდური წიგნის ტიპის ერთგვარი ნახარშია. სერ უოლტერ სკოტი აუცილებლად მოიწონებდა მას; უფრო სწორად, იგი მისით აღფრთოვანდებოდა".

ნაწარმოებით აღფრთოვანება გამოხატეს, აგრეთვე, გაზეთებში 一 *The Independent* და The New York Times*.*

სქოლიო
------

1. ↑  Ransley, Lettie.  (12 February 2011) The Volcano Lover by Susan Sontag – review. *The Guardian*. ციტირების თარიღი: February 9, 2016.
2. ↑  Banville, John.  (August 9, 1992) By Lava Possessed. *The New York Times*. ციტირების თარიღი: February 9, 2016.
3. ↑  McWilliam, Candia.  (26 September 1992) BOOK REVIEW / Three bedazzled eyes: 'The Volcano Lover' - Susan Sontag: Cape, 14.99 pounds. *The Independent*. ციტირების თარიღი: February 9, 2016.
4. ↑  Kakutani, Michiko.  (August 4, 1992) Books of The Times; Historical Novel Flavored With Passion and Ideas. *The New York Times*. ციტირების თარიღი: February 23, 2016.
*მეორე გლობუსის თეატრი*. ჩანახატი ვაცლავ ჰოლარის „*View of London*"-იდან, 1647.
**გლობუსი** (ინგლ. Globe Theatre) — წარმოადგენდა თეატრს ლონდონში, რომელიც უილიამ შექსპირთან ასოცირდებოდა. ის ააშენეს 1599 წელს, შექსპირის მოთამაშეთა კომპანიის (*Shakespeare's playing company*), ლორდ ჩემბერლენის მოთამაშეთა კომპანიის (*Lord Chamberlain's Men*), მიწის მფლობელი თომას ბრენდისა და მისი მემკვიდრის ნიკოლას ბრენდის, ასევე თომას ბრენდის შვილიშვილის სერ მეთიუ ბრენდის მიერ. 1613 წლის 29 ივნისს სპექტაკლ „ჰენრი VIII-ს" წარმოდგენისას ყუმბართმტყორცნის გავარდნის გამო თეატრი საძირკვლამდე დაიწვა. 1614 წლის ივნისში, იმავე ადგილას, ააშენეს მეორე *გლობუსის თეატრი*, თუმცა შემდგომ 1642 წელს ის დაიკეტა, ხოლო დაახლოებით 1644 წლისთვის საერთოდ დაანგრიეს.

გლობუსის თეატრის თანამედროვე რეკონსტრუქცია, რომელსაც შექსპირის გლობუსად მოიხსენიებენ, გაიხსნა 1997 წელს, ორიგინალი თეატრის ადგილიდან დაახლოებით 230 მეტრში.

სქოლიო
------

1. ↑  Nagler 1958, p. 8.
2. ↑  *Encyclopædia Britannica* 1998 edition.
3. ↑  Measured using Google earth
**ვოლგოდონის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** (რუს. Музей краеведения Волгодонского района) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სტანიცა რომანოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1998 წელს. მუზეუმის დირექტორია ნადეჟდა კუფილოვა (სხვა მონაცემებით ე. სარნავსკაია). მუზეუმი მდებარეობს 1908 წელს აგებულ შენობაში. მუზეუმის ოფიციალური სახელია „მუნიციპალური საბიუჯეტო განყოფილება ვოლგოდონის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი". მუზეუმი შედის რუსეთის ფედერაციის ტურისტული მარშუტების სიაში.

მუზეუმის მისამართი: 347350, როსტოვის ოლქი, სტანიცა რომანოვსკაია, გამარჯვების 50-ე წლისთავის ქუჩა № 71.

მოღვაწეობა
----------

მუზეუმის მუშაობის ძირითადი მიმართულებაა რაიონის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის ყოფა-ცხოვრების ძველი ნივთების შენახვა და გამოფენა. ვოლგოდონის რაიონის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის სახალხო ტრადიციების, რიტუალების აღორძინება და დაცვა.

მუზეუმი დაკავებულია ეპოსის, ეთნოგრაფიის, ადგილობრივი მოსახლეობის ფოლკლორის შესწავლით. აგროვებენ და ავრცელებენ ისტორიულ მასალებს სოფლების, ხუტორების, სტანიცების დაარსების შესახებ და მუშაობენ მათი სახელწოდებების წარმოშობის ისტორიაზე. 

განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებენ ახალგაზრდობის პატრიოტული სულისკვეთებით აღზრდაზე. ამ მიზნით იმართება შეხვედრები, საღამოები, ლექციები, ექსკურსიები, ეწყობა თემატური გამოფენები. მუზეუმში მიმდინარეობს სამეცნიერო-საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა. 

მუზეუმთან მოქმედებს პატრიოტული სექცია „ჯარისკაცის მედალიონი", მათ აღმოაჩინეს მეორე მსოფლიო ომის დროს დაღუპული ჯარისკაცების უსახელო საფლავები, აღადგინეს დაღუპული მეომრების სახელები.

ექსპოზიცია
----------

მუზეუმში მუდმივად გამოფენილია ექსპოზიციები: „რომანოვების იატაკქვეშეთი", „გამარჯვებულები", „დონელი კაზაკების ყოფა-ცხოვრების საგნები", „ოთახი".

დამთვალიერებლთა ყურადღებას იპყრობს იშვიატი დოკუმენტები, რომანოვების ფოტოები, მათი მოღვაწეობისა და დაღუპვის ამსახველი ისტორიული მასალები. მუზეუმში დაცულია სტანიცის მაკეტი მასშტაბით 1:5-ზე.

ამჟამად მუზეუმის ძირითდი ფონდი მოიცავს 1 097 ერთეულს. სასწავლო-დამხმარე კი — 608-ს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Муниципальное учреждение культуры "Музей краеведения Волгодонского района". Оф. портал Волгодонского района Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
2. 1 2  Муниципальное бюджетное учреждение культуры "Музей краеведения Волгодонского района". Официальный сайт РФ для размещения информации о государственных (муниципальных) учреждениях.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
3. ↑  Музейное дело. Министерство Культуры Российской Федерации.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
4. ↑  Казачий быт воссоздали в краеведческом музее станицы Романовской. Телерадиокомпания «Дон-ТР» (15.10.2013). ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გიორგი თუხარელი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

გიორგი ალექსანდრეს ძე თუხარელი
**გიორგი ალექსანდრეს ძე თუხარელი**  (დ. 5 მაისი, 1891, გორი, — გ. 12 ივლისი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. 

მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში, შემდეგ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახალხო გვარდიაში (პოლკოვნიკი). 1918 წ. იყო აფხაზეთში ბოლშევიკური ამბოხების ჩახშობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ წითელ არმიაში ჩაირიცხა. 1921–1923 წლებში იყო ჯერ ქართული ბრიგადის მეთაური, შემდეგ დივიზიის შტაბის უფროსი. 1924-1927 წწ. მეთაურობდა მე-2 ქართულ მსროლელ დივიზიას. 1930 წ. დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. 1930–1935 წლებში მეთაურობდა რიგ დივიზიებს. მიენიჭა კომდივის წოდება. 1931 წ. გაწევრიანდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიაში. 1935 წლიდან იყო ამიერკავკასიის წითელდროშოვანი არმიის სარდლის მოადგილე. 1926–1936 წლებში საქართველოს სსრ ცაკ-ის წევრი. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშის ორდენითა და 3 სხვა ორდენით. რეპრესირებულია და დახვრეტილია 1937 წელს.რეაბილიტირებულ იქნა 1957 წელს.

ლიტერატურა
----------

* *ნ. კალაძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 82.
**ვოლგოგრადის წმინდა პარასკევას ეკლესია** (რუს. Церковь Параскевы Пятницы) — მართლმადიდებლური ეკლესია ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1914-1915 წლებში. აგებულია ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის მიერ და აქვს რეგიონალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოგრადის ეპარქიას.

ისტორია
-------

წმინდა პარასკევას სახელობის ეკლესიის შენებლობა დაიწყეს 1914 წელს და ააგეს ცარიცინელი ვაჭრის ვასილი ლაპშინის ფინანსებით თავისი გარდაცვლილი მეუღლის მფარველი წმინდანის სახელზე. მშენებლობა დასრულდა 1915 წელს და მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია შიგნიდან მოუწყობელი დარჩა დაწყებული ომის გამო, ყველა მსურველი მაინც სტუმრობდა ეკლესიას.

საბჭოთა ხელისუფლება ლაპშინის ოჯახს დევნიდა, ასევე ეკლესიაც გაანადგურეს, ხოლო გუმბათი ჩამოანგრიეს, შენობა კი სასოფლო საბჭოს გადასცეს. 1936 წელს შენობა სათამაშოების ფაბრიკას გადასცეს. გარდა ამისა სხვადასხვა დროს შენობა ეკუთვნოდა ქუჩის ბავშვების თავშესაფარს, მუშათა კლუბი, ლურსმნის საამქრო. სტალინგრადის ბრძოლის დროს ეკლესიის სარდაფი გამოიყენებოდა დაბომბვის საწინააღმდეგო თავშესაფრად. ომის შემვეგ შენობაში განათავსეს სამხედრო საწყობი. პრესის ინფორმაციით, 1975 წელს მისი ფოტოგრაფირებით დაკავდა შვედეთის სამხედრო ატაშე.

1991 წელს შენობა დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ხელახლა გახსნილი ეკლესიის წინამძღვრად დანიშნეს ალექსანდრე ტროიცკი, რომელიც დაკავდა ეკლესიის აღდგენის საქმიანობით. ამ პერიოდში ეკლესიას მიაშენეს კარიბჭე, საზეიმო შესასვლელი და დაადგეს ახალი გუმბათი. ეკლესიას მიმდინარე საქმიანობის შესაფასებლად ესტუმრა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი II.

2002 წლიდან მომავალი 10 წლის განმავლობაში ეკლესია იყო უსტ-მედვედიცკის ფერისცვალების მონასტრის მეტოქი, ხოლო 2012 წელს რამდენიმე თვე სულიწმინდის მონასტრის მეტოქი.

დღეისათვის წმინდა პარასკევას ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სრულფასოვანი მოქმედი ეკლესიაა. ტაძარს აქვს ბიბლიოთეკა, რომელშიც თავმოყრილია მართლმადიდებლური ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფონდი ვოლგოგრადში.

ლიტერატურა
----------

* Аргасцева С. А. Гуренко Л. В. Жорова Е. П. и др. Свод историко-архитектурного наследия Царицына—Сталинграда—Волгограда (1589—2004 гг.). — Волг.: Панорама, 2004. — С. 165. — 240 с. — ISBN 5-9666-0003-1.
* Иванов С. М. Супрун В. И. Православие на волгоградской земле: храмы Царицына — Сталинграда — Волгограда. — Волг.: Изд-во ВГИПК РО, 2003. — С. 167-168. — 240 с. — ISBN 5-7087-0096-3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт Параскевинского прихода.
* Группа прихода ВКонтакте.
* Храм Параскевы Пятницы — передача «Архиград» от 13 октября 2016 года на канале «Волгоград 24» YouTube-ზე

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Святой великомученицы Параскевы Пятницы. *Волгоград православный* (2010-12-23).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-21. ციტირების თარიღი: 2017-06-21.
2. ↑  Передача «Архиград» от 13.10.2016 на канале Волгоград 24. Храм Параскевы Пятницы YouTube-ზე
**გიორგი ალექსანდრეს ძე კალანდაძე** (დ. 24 აგვისტო, 1912, ძირულა — გ. 20 თებერვალი, 1979, თბილისი) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი კალანდაძე დაიბადა სოფელ ძირულაში (ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი) 1927 წელს. შვიდწლედის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში. 1933 წელს კი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1938 წელს ჩაირიცხა იმავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 

1942-1949 წლებში იყო რეპრესირებული საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ჯგუფში. 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1973 წელს სადოქტორო დისერტაციები.

1957 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. გიორგი კალანდაძეს უკიდურესად რთულ პოლიტიკურ პირობებში მოუხდა ცხოვრება და მოღვაწეობა. ყოველივე ეს პირადად შეეხო პოეტს. იგი ჯერ შუა აზიაში გადაასახლეს შემდეგ კი, დიდი ხნის მანძილზე დედაქალაქში ცხოვრება აუკრძალეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 327.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი კალანდაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  „ერთტომეული" გიორგი კალანდაძე. გამომცემლობა „მთაწმინდა".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-24. ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2020.
გრიფონის ფრესკა, კნოსოსის სასახლე, კრეტა, ბრინჯაოს ხანა
გრიფონის ქანდაკი, ვენეცია .
**გრიფი**, გრიფონი (ბერძ. γρύφων, grýphōn, ან γρύπων, grýpōn, γρύψ, grýps; ლათ. gryphus) —ზღაპრული მტაცებელი ფრინველები, ლომისტანიანი და არწივისთავიანი მფრინავი ურჩხულები, აღმოსავლური წარმოშობისანი, ცხოვრობდნენ რიფეის მთაგრეხილებში, შორეულ ჩრდილოეთში, ჰიპერბორეელებსა და ცალთვალა არიმასპებს შორის, და ოქროს საგანძურს ფლობდნენ (შემდეგ ინდოეთში, ეთიოპიაში და სხვ.). ამ ოქროსათვის გაუთავებელი ომი ჰქონდათ არიმასპებთან, რომლებიც ცხენებზე ისხდნენ და გრიფების ბუდეებში ლაშქრობდნენ. ეს ძველი მითური არსებები უკვე გვხვდება ჰესიოდეს და არისტეასის ლექსებში. ახსენებს ჰეროდოტეც. ხელოვნებაში უფრო გროტესკულ სამკაულთა შორის გვხვდებიან, ზოგჯერ ღმერთების ეტლში შებმულნიც. აპოლონის, არტემიდეს, ნემესიდას ატრიბუტია (ჭანგით ბორბალზე). 
ბრინჯაოს მდგომარე გვირგვინოსანი გრიფი — მეფური ძლიერების სიმბოლო — ურარტუს კულტურის შესანიშნავი ძეგლია (VIII – VII ს-ები ძვ. წ. ბერლინის მუზ.). 

გრიფონი — გრიფის გამოსახულება ხუროთმოძღვრებაში: ლომის- ან არწივისთავიანი და ლომისტანიანიფრთოსანი სამკაული რელიეფზე, აკროტერიებზე, ფრიზებზე, ფრონტონის კუთხეში. უძველესი ნიმუშები გვხვდება ასირიაში (ნიმვროდის სასახლე). პირველად ახსენებს არისტეასი (ძვ. წ. 560). იხმარება ჰერალდიკაშიც. ქრისტიანულ ხელოვნებაში აღდგომის სიმბოლოა. ამ აზრით ხშირად გამოუყენებიათ ქართულ ხუროთმოღვრებაში.

ლიტერატურა
----------

* აკაკი გელოვანი – მითოლოგიური ლექსიკონი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, თბილისი, 1983

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიფი დაარქივებული 2011-10-13 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ვოლკოვ-რემის სახლი** (რუს. Дом Волкова-Реми) — უძველესი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება ისტორიისა და არქიტექტურის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლებს. 

მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 16.

ისტორია
-------

ორსართულიანი ვოლკოვ-რემის სახლი აგებულია 1802 წელს ამპირის სტილში. შენობის პროექტის ავტორი უცნობია. სახლს ტავის დროზე გარს ეკრა ბაღი. ვოლკოვები სახლის მფლობელები იყვნენ XX საუკუნის დასაწყისამდე, მათგან შემდეგ სახლი იყიდა სახელმწიფო მრჩეველმა, მსხვილმა მიწისმფლობელმა ნიკოლაი რემმა.

შენობის გამოსახულია მხატვარ ლ. მანცოს ფოტოზე (ტაგანროგი, 19.11.1825).

სხვადასხვა დროს სახლის მფლობელები იყვნენ: პ. ს. შახმატოვი (1810-1820 წწ.); ვოლკოვის ცოლი (1873-1898 წწ.); თავადი ნ. ა. რემი (1906-1915 წწ).

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგმოხდა სახლის ნაციონალიზაცია და შენობაში განათავსეს კომუნალური საცხოვრებლები. 

1970-იან წლებში სახლი გადაეცა საქალაქო ქორწინების სახლს. 1980-იან წლებში სახლიდან გამოასახლეს ყველა მაცხოვრებელი. 1997 წელს შენობას ჩაუტარდა რესტავრაცია. შენობის ფასადტან ააშენეს ტრანსფორმატორული ქვესადგური, რამაც ტაგანროგის ამ ქუჩის დამახინჯება გამოიწვია. 

შენობა დგას ზღვის სანაპიროს შემაღლებულ ადგილზე და გადაჰყურებს ზღვის ყურეს. 

შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ამჟამად შენობაში განთავსებულია ფირმების „ბეტა-ირისა" და „რემის" ოფისები.

არქიტექტურა
-----------

ვოლკოვ-რემის სახლი ფასადი გადის ზღვის ყურის მხარეს, ხოლო შმიდტის ქუჩაზე გადის მისი გვერდითი ფასადი. გვერდით ფასადზე შენობას აქვს ოთხი მაღალი სვეტი, რომლებიც სრულდება სამკუთხა ფრონტონით.

მეორე სართულის ფასადის კუთხეში განთავსებულია შიდა აივანი. აივნის ქვეშ პირველი სართული რუსტირებულია. შენობას გააჩნია სართულთშორისი თამასა.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0
* Вторая жизнь «Дома с привидениями»: [Об особняке Волкова- Реми] // Город.- 1998.- 29янв.- с.1
* Цымбал А. Особняк Волкова-Реми… // Таганрогская правда.- 1991.- 27 нояб.-с.2

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Шмидта улица‎, д. 16 დაარქივებული 2013-10-15 საიტზე Wayback Machine.. Объекты культурного наследия федерального значения.
* Дом Волкова-Реми
* Особняк Волкова-Реми[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  Реми Николай Александрович.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-04. ციტირების თარიღი: 2017-03-02.
2. ↑  *Григорян М. Е. Решетников В. К.* Таганрог. История архитектуры и градостроительства конца XVII — начала XX века. — Ростов н/Д: Омега-Принт, 2013. — С. 63-64.
3. ↑  რუსეთის გერბი რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი № 6110068000
4. ↑  ЗАО Бета-Ир"
სახელმწიფო რწმუნებული იმერეთში 2019 წლიდან. დაიბადა სოხუმში 1978 წლის 18 ივნისს. სასკოლო განათლება მიიღო ზესტაფონში 1984-1995 წელი. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექ-მათემატიკის ფაკულტეტი, სპეციალობა - მათემატიკური ეკონომიკა; ბაკალავრი, მაგისტრი; პარალელურად სწავლობდა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც 1999 წელს დაამთავრა.

2019.03 - 2019.07 წელს იყო სახელმწიფო რწმუნებულის პირველი მოადგილე იმერეთის მხარეში; 2015–2019 წლის მარტამდე შპს "ფრეგოს" დასავლეთ საქართველოს რეგიონული მენეჯერი; 2010–2015 - სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ირაოს" გაყიდვების და მარკეტინგის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე;

2009–2010 წლებში იკავებდა სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ირაოს" გაყიდვების და მარკეტინგის დეპარტამენტში, კორპორატიული გაყიდვების დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობას; 2007–2009 წლებში იყო სს „ჯი პი აი ჰოლდინგის" კორპორატიული გაყიდვების მენეჯერი; 2005–2007 წლებში - სს "ჯი პი აი ჰოლდინგის" საცალო გაყიდვების მენეჯერი; 2001–2004 - გაეროს განვითარების პროგრამა "საქართველოს ნავთობის საერთაშორისო კორპორაციის შესაძლებლობათა ზრდა" "Capacity Building of GIOC"-ს ფინანსური ანალიტიკოსი.

პროფესიული ტრენინგები და სემინარები: 2002 "კავკასიის აკადემიური ცენტრი" (CAC) ფინანსური აღრიცხვა და აუდიტი; 2007 „პარტნიორები საქართველო" კლიენტებთან ურთიერთობისა და გაყიდვების ტექნიკები; 2008 ESM ეფექტური კომუნიკაციის უნარები;

ფლობს ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებს.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
**გრიშა** (რუს. Гриша) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 18 აპრილს, ჟურნალ „Осколки"-ს მეთოთხმეტე ნომერში გამოქვეყნდა.

გამოქვეყნება
------------

მოთხრობის სიუჟეტი ანტონ ჩეხოვს ვიქტორ ბიბლინმა შესთავაზა. 1886 წლის 14 მარტით დათარიღებულ წერილში ვ. ბიბლინი წერდა: „მე პერიოდულად მოგაწვდით ხოლმე სტატიების თემებს...". 1886 წლის 14 მარტით დათარიღებულ წერილში ის ერთ-ერთ დაპრებულ თემას უწევს რეკომენდაციას: „პატარა (2—3—4 წლის) ბავშვის ფსიქოლოგია. ფედია?".

მოტხრობა თავდაპირველად 1886 წლის 18 აპრილს, იუმორისტულ ლიტერატურულ-მხატვრულ ყოველკვირეულ ჟურნალ „Осколки"-ს მეთოთხმეტე ნომერში გამოქვეყნდა. მოთხრობის მცირედ შეცვლილი ვერსია ჩეხოვმა ადოლფ მარქსის 1899—1901 წლებში გამოცემულ თხზულებათა კრებულის პირველ ტომში შეიტანა..

ჩეხოვის სიცოხლეშივე მოთხრობა უნგრულ, გერმანულ, სერბო-ხორვატულ და ჩეხურ ენებზე ითარგმნა.

სიუჟეტი
-------

ორი წლისა და რვა თვის ბიჭი გრიშა, ცოტა თავისებური ძიძის თანხლებით სამყაროში თავის პირველ ნაბიჯებს დგამს. მისი დახმარებით იღებს პირველ ყლუპ ალკოჰოლსაც კი. სარამოს გრიშა დედას უყვება სად იყო და რა ნახა. მას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით უმნიშვნელო პრობლემები ექმნება, რომელსაც დედა აბუსალათინის ზეთით მკურნალობს.

პატარა ბიჭის, გრიშას სახის პროტოტიპი მწერალმა ნიკოლოზ ლეიკინის ნაშვილები ბავშვისგან, ფედიასგან აიღო, რომელიც მას 1884 წელს მიუგდეს და მწერალმა ის 1886 წელს იშვილა. ლეიკინმა ჩეხოვს რამდენიმეჯერ მიწერა ბიჭის ცხოვრების შესახებ. ცეხოვი ლეიკინთან 1885 წელს იმყოფებოდა და არაერთხელ იხსენებდა ბიჭს.

ლიტერატურა
----------

* Чехов А. П. Гриша // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* ევგენი ლიაცკი. Ст. А. П. Чехов и его рассказы. „ევროპის მაცნე", 1904, № 1, გვ. 158.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიშა, ორიგინალური რუსული ტექსტი
* გრიშა, ინგლისურენოვანი თარგმანი

სქოლიო
------

1. ↑  მოთხრობა „გრიშა". შენიშვნები..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-05-11. ციტირების თარიღი: 2017-06-22.
**გრაკლის ყორღანული ველი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკალში, აშურიანის ველის დასავლეთ ბოლოში, მდინარე მტკვრის მარცხენა ტერასაზე. თარიღდება შუა ბრინჯაოდან, გვიანდელ ბრინჯაოზე გარდამავლი ხანით. 1965 წელს, გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ზ. შატბერდაშვილი). გაითხარა რამდენიმე სხვადასხვა ზომის (დიამეტრი 10-20 მეტრი) ყორღანი. ზოგ მათგანს ირგვლივ ნატეხი ქვა აქვს შემოწყობილი. პირველი ყორღანი მდებარეობს სოფლის მიდამოებში. თარიღდება ძვ. წ. ll ათასწლეულის l ნახევრით. წარმოადგენს დაბალ, კონუსის მოყვანილობის რიყის ქვის ყრილს, რომლის დასაკრძალავი ორმოს (2,1x1,9x2 მეტრი) იატაკი ორ საფეხურადაა მოწყობილი. სამარხში აღმოჩნდა სხვადასხვა ზომისა და ფორმის, ძირითადად სადა, შავად გამომწვარი გაპრიალებული თიხის ჭურჭელი (23 ცალი). ზოგ შავ ჭურჭელს აგურისფერი სარჩული აქვს. გამოირჩევა სამი ორნამენტიანი ჭურჭელი შემკული კოპებით, სავარცხლისკბილისებრი ნაჭდევითა და ნაპრიალები სახეებით. აღმოღნდა აგრეთვე ჯიხვის მთლიანი ჩონჩხი, რომელსაც თავთან ედო ობსიდიანის მოზრდილი მოზრდილი უფორმო ანატკეცი -- შესაწირავი საქონლის დასაკლავი რიტუალური „დანა" (ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში). მეორე, მესამე და მეოთხე ყორღანი დაბალი კონუსის ფორმის ქვაყრილებია, რომლებსაც ირგვლივ (დიამეტრი 10-15 მეტრი) ცალპირად შემოწყობილი აქვთ ნატეხი ქვები. სამარხი ორმოები ოთხი ტიპისაა. სამარხებში აღმოჩნდა ე. წ. ბაიბურთის ტიპის მსგავსი კერამიკული მასალა (ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში).

ლიტერატურა
----------

* *შატბერაშვილი ზ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 152.
ვლადიმერ გარაყანიძე
**ვლადიმერ გარაყანიძე** (დ. 13 მარტი, 1900, ქ. ჟუკოვსკი, — გ. 7 მარტი, 1971) — პირველი ქართველი ჰაერნაოსანი.

გარაყანიძეზე ბიოგრაფიული ცნობები მწირია. სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში და მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზეარსებობს ინფორმაცია საგაზეთო სტატიებიდან მის მიერ განხორციელებული ფრენის შესახებ. ერთ-ერთი ცნობით, 1927 წ. 22 იანვარს ვლადიმერ გარაყანიძემ სტარტი აიღო მოსკოვიდან ხელნაკეთი, 300 მ³ მოცულობის აეროსტატით. მას ჩაფიქრებული ჰქონდა ქ. გორკიში გადაფრენა. ეს გზა პილოტს სავარაუდოდ ერთი დღის განმავლობაში უნდა დაეფარა. ბურთს გონდოლა არ ჰქონდა. გარსზე მიაბეს თოკები და ზედ ხის ფიცარი საბავშვო საქანელას მსგავსად. პილოტი ამ ფიცარზე უნდა მჯდარიყო -17°C ყინვაში. თუმცა პილოტი არ ჩამოფრენილა არც იმ საღამოს, და არც შემდეგ დღეს. 24 იანვარს ფრენის მარშრუტზე დაიწყეს გაყინული ჰარნაოსნის სხეულის ძებნა, რომელიც უშედეგოდ დასრულდა.

გარაყანიძის ბედი ერთი კვირის შემდეგ გაირკვა. პილოტი მოყოლილა ძლიერ საჰაერო ნაკადში, რომელმაც იგი სხვა მიმართულებით წაიყვანა. ფრენა მიმდინარეობდა სრულ ნისლში და დასრულდა ჩრდილოეთის დვინის გუბერნიაში 702 კმ-ის მოშორებით სტარტის ადგილიდან. მიყრუებული სოფლის მცხოვრებლებს, სადაც მას დაჯდომა მოუხდა, გაზეთ „კავკაზის" ცნობით, ის ციდან ჩამოფრენილი „ანტიქრისტე" ჰგონებიათ. დაჯდომის ადგილიდან უახლოეს რკინიგზის სადგურამდე, სადაც ტელეგრაფი იყო, გარაყანიძე კიდევ ოთხი დღე-ღამე მარხილებით მიდიოდა. დაკეცილი აეროსტატი მან უვნებლად თან წამოიღო.

მოსკოვის გაზეთი „Известия" ამასთან დაკავშირებით წერდა: „გუშინ გახდა ცნობილი, რომ ამხ. გარაყანიძემ თავისი ფრენით დაამყარა სპორტული ჰაერნაოსნობის მსოფლიო რეკორდი". მომავალში გარაყანიძე ამ ინციდენტის გახმაურების წყალობით ცნობილი ჰაერნაოსანი გახდა. მას შესრულებული აქვს მრავალი სარეკორდო ფრენა სითბურ აეროსტატებზე, მათ შორის იალბუზის მწვერვალზე დაჯდომა.

ტრივია
------

გარაყანიძის ერთ-ერთი მოსწავლეთაგანი იყო ახალგაზრდა ყმაწვილი სახელად სერგეი კოროლიოვი, მომავალში — საბჭოთა კოსმონავტიკის ფუძემდებელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცნობები გარაყანიძეზე ქართული ჰაერნაოსნობის ისტორიაში[*მკვდარი ბმული*]
* ვლადიმერ გარაყანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  „ციდან ჩამოვარდნილი ანტიქრისტე" — ისტორიული ცნობები „ქართული აერონავტიკის კლუბის" გვერდზე.[*მკვდარი ბმული*]
**ვლადიმერ ბარსკი** (დ. 1 მარტი, 1866 — გ. 24 იანვარი, 1936) — რუსი რეჟისორი. დაამთავრა მოსკოვის საიმპერატორო ტექნიკური სასწავლებელი, თუმცა უფრო მეტად თეატრალური ხელოვნება აინტერესებდა. 1892-1917 წლებში მუშაობდა რუსეთის სხვადასხვა თეატრებში, მსახიობად და რეჟისორად. ითამაშა კაპიტნის როლი სერგეი ეიზენშტეინის „ჯავშნოსან პოტიომკინში". 1918 წელს პავლე პიროვენს კომპანია „ფილმამ", რომელიც საქართველოში კინოების გადაღებას გეგმავდა, ბაქოდან ბარსკი თბილისში ჩაიყვანა. „ფილმასთვის" ბარსკიმ სამი ფილმი გადაიღო: „თავმოკვეთილი გვამი", „მითხარ, რისთვის?" და „ცეცხლთაყვანისმცემლები". 1921-28 წლებში მუშაობდა საქართველოში, სახკინმრეწვში კინორეჟისორად რევოლუციურ-სათავგადასავლო თემატიკის ფილმებზე.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1922 — მოძღვარი
* 1923 — არსენა ყაჩაღი
* 1925 — ათასის ფასად (დაჰკრა ჟამმა)
* 1925 — შუქურას საიდუმლოება
* 1926 — თავადის ასული მერი
* 1926 — მეცხრე ტალღა
* 1927 — მაქსიმ მაქსიმიჩი
* 1927 — ბელა
* 1928 — კაზაკები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვლადიმერ ბარსკი დაარქივებული 2014-10-23 საიტზე Wayback Machine.  ეროვნული ფილმოგრაფია
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გრაკლის ეკლესია**. |

**გრაკლის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრაკლის რკინიგზის სადგურთან ახლოს, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია (4,6X3,3 მეტრზე), ნაგებია დიიდ ზომის ნატეხი ქვებით. დაზიანებულია: დასავლეთ კედელი მთლიანად დანგრეულია. შესასვლელი კვალი არ ჩანს. კუთხეებში ოდნავ მომრგვალებული სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ერთადერთი სარკმელი, მის გვერდის კედლებში სამი სწორკუთხა ნიშია. საკურთევლის კედლები უშუალოდ უერთდება დარბაზის გრძივ, სრულიად გლუვ, კედლებს. დარბაზი გადახურული ყოფილა ნახევარწრიული კამარით.

ეკლესიას ჩრდილოეთით აქვს მინაშენი. ამ პატარა სათავსოს დასავლეთ ნაწილი დანგრეულია, აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია ვიწრო სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის მარცხნივ, აფსიდის ჩრდილო კედლის ქვემო ნაწილში მოთავსებულია ქვიშაქვის ფილა, რომელზეც გამოსახულია ჩარჩოში ჩასმული რელიეფური ჯვარი. ჩარჩოზე შეიმჩნევა წარწერის კვალი. მინაშენი გადახურული ყოფილა დამრეცი კამარით, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამონგრეულია.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 152.
**გირეის დინასტია** (ყირიმ. كرايلر; Geraylar;) — მონღოლურ-თურქული დინასტია. ჩინგიზ-ყაენის უფროსი ვაჟის, ჯუჩის მეცამეტე შვილის შთამომავალმა, მუსლიმმა ჰაჯი-გირეიმ, 1441 წელს დააარსა ყირიმის სახანო და გირეის დინასტია, რომელიც მართავდა ყირიმს 1441 წლიდან მის დაცემამდე, 1783 წლამდე. გვარის წარმომადგენლები გარკვეული პერიოდით ფლობდნენ ასტრახანის, ყაზანისა და ქასიმის სახანოებსაც. 1783 წელს რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიის შემდეგ გირეიები გადასახლდნენ ოსმალეთის იმპერიაში, რუსეთსა და სხვა ევროპულ ქვეყნებში.

მემკვიდრეობის წესი
------------------

გირეის დინასტიის პირველი მემკვიდრეობითი კანონის მიხედვით, ყირიმის ხანის გარდაცვალების შემდეგ, მას შეცვლიდა მის მიერ დანიშნული კალგა (მემკვიდრე), რომელიც აუცილებლად გირეის გვარის უნდა ყოფილიყო. ასევე არსებობდა მეორე მემკვიდრე - ნურედინი, რომელიც სახანოში მე-3 პირად ითვლებოდა. XVI საუკუნის ბოლოდან ოსმალების გავლენით კანონი შეიცვალა, რომლის მიხედვითაც მემკვიდრეობა სულთნის მიერ უნდა დადგენილიყო. ამან დინასტიური ომები და ხანების თითქმის მუდმივი ცვლა გამოიწვია, რაც ყირიმის სტაბილურობაზე მძიმედ აისახა.

ოსმალეთის ვასალობა
------------------

1475 წელს, ოსმალეთის სულთანმა, მეჰმედ II-მ ყირიმის სახანო დაიპყრო. გირეის დინასტიის სახანო დიდი იმპერიის განუყოფელი ნაწილი გახდა 1774 წლამდე. ამ ხნის მანძილზე გირეიების უმეტესობა სპეციალურად იგზავნებოდა ოსმალეთში მძევლებად, სულთნის კარზე, სადაც იღებდნენ გამოცდილებას და ხშირად ხანის რანგში ბრუნდებოდნენ ყირიმში (მაგ. საჰიბ I გირეი, დევლეთ I გირეი, ისლამ II გირეი, მეჰმედ III გირეი და სხვ.).

XVI საუკუნის 80-იან წლებამდე ყირიმის ხანი ითვლებოდა ოსმალეთის სულთნის შემდეგ მეორე პირად იმპერიაში. მისი და დიდი ვეზირის უფლებები თანასწორი იყო. თუმცა შიდა დინასტიური ომებისა და ოსმალეთის წინააღმდეგ ხშირი აჯანყებების შემდეგ, მურად III-მ ყირიმის ხანს წაართვა გავლენა. მიუხედავად ამისა, გირეის დინასტიის წევრები თავიანთ სახანოზე მაინც დიდ გავლენას ახდენდნენ და მოქმედებდნენ სულთნების თანხმობის გარეშე.

რუსეთის ვასალობა და ანექსია
---------------------------

რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომის შემდეგ დაიდო ქუჩუკ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ყირიმის სახანო რუსეთის იმპერიის ხელში გადავიდა. რუსეთი ყირიმის ანექსიას გეგმავდა და ეს კარგად იცოდნენ გირეის დინასტიის წევრებმაც. ისინი აჯანყდნენ თითქმის 4-ჯერ, თუმცა უშედეგოდ.

1783 წელს რუსეთის იმპერიის ჯარები ყირიმის დედაქალაქ ბახჩისარაიში შევიდნენ, გირეიების ბოლო წარმომადგენელი, შაჰინ გირეი გადააყენეს და სახანო გააუქმეს. გირეის დინასტია ამის შემდეგ გადაიხვეწა ოსმალეთსა და ევროპაში, საიდანაც რამდენიმეჯერ აჯანყდნენ, თუმცა ეს ყველა აჯანყება რუსების მიერ სასტიკად იქნა ჩახშობილი.

შაჰინ გირეის შთამომავლები და გირეის გვარის სხვა წარმომადგენლები ამჟამად ცხოვრობენ თურქეთისა და რუსეთის ტერიტორიებზე.

ცნობილი წარმომადგენლები
-----------------------

* ჰაჯი I გირეი
* მენლი I გირეი
* მეჰმედ I გირეი
* საჰიბ I გირეი
* დევლეთ I გირეი
* გაზი II გირეი
* მეჰმედ III გირეი
* სელიმ I გირეი
* შაჰინ გირეი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ყირიმის სახანო
* ყირიმის ხანების სია
* ყირიმის კალგების სია
* ყირიმის ნურედინების სია
* კალგა
* ნურედინი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Олекса Гайворонский «Созвездие Гераев» დაარქივებული 2007-03-18 საიტზე Wayback Machine.
* Ибраим Абдулла — Предки Гераев: исторические версии и факты
**გრიუნვალდის ბრძოლა** (გერმანულ ლიტერატურაში — *ბრძოლა ტანენბერგთან*) — „დიდი ომის" (1409-1411) გადამწყვეტი ბრძოლა, რომელშიც პოლონეთ-ლიტვა-რუსეთის ჯარებმა 15 ივლისს ტევტონთა ორდენის ჯარები გაანადგურეს. მოკავშირეთა არმია (სარდალი პოლონეთის მეფე ვლადისლავ II იაგაილო; 32 ათასი კაცი) შედგებოდა პოლონელთა, ლიეტუველთა, რუსთა (მათ შორის უკრაინელები და ბელარუსები), უნგრელები, ვლახელების, ჩეხ-მორავიელებისა და თათართა რაზმებისაგან, ორდენის ჯარები (სარდალი დიდი მაგისტრი ულრიხ ფონ იუნგინგენი; 27 ათასი კაცი) – გერმანელი, ფრანგი და სხვა რაინდებისა და დაქირავებული რაზმებისაგან (შვეიცარიელები, ინგლისელები და სხვა).

ბრძოლა ორდენის ბომბარდების ბათქით დაიწყო, მაგრამ მოკავშირეთა ჯარისათვის ზიანი არ მიუყენებია. თათართა მხედრობამ და ლიეტუველებმა ჯვაროსანთა მარცხენა ფრთას შეუტიეს. გერმანელმა რაინდებმა ისინი უკუაგდეს და უკან დაედევდნენ. მათ მარჯვენა ფრთაზე განლაგებული პოლონელებიც შეავიწროვეს. ამ კრიტიკულ მომენტში ბრძოლის ველზე დარჩენილმა რუსთა პოლკებმა შებოჭეს ჯვაროსანთა ნაწილები. ამასობაში იერიშზე გადავიდნენ პოლონელები, ლიეტუველებმაც მოახერხეს ძალთა გადაჯგუფება. დიდმა მაგისტრმა ბრძოლაში ჩართო რეზერვი, მაგრამ უშედეგოდ - ჯვაროსნები გარშემორტყმული აღმოჩნდნენ, მათი დიდი ნაწილი განადგურდა.

ამ ბრძოლამ სასიკვდილო დარტყმა მიაყენა ტევტონთა ორდენს და საბოლოოდ აღკვეთა მისი აგრესია აღმოსავლეთში.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 3, გვ. 275, თბ. 1978

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გრიუნვალდის ბრძოლა***

* Virtual trip - 360VR panoramic images from Grunwald დაარქივებული 2018-07-12 საიტზე Wayback Machine.
* Account by Jan Dlugosz, written sixty years after the battle
* 600th anniversary celebrations in 2010 დაარქივებული 2010-06-03 საიტზე Wayback Machine.
* Battle of Grunwald reenactment
**გორგულის ეკლესიები** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს ადიგენის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გორგულის პირდაპირ, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მ სიმაღლეზე, ადიგენიდან დაახლოებით 1 კილომეტრში, ახალციხიდან კი 30 კილომეტრში.

ისტორია
-------

სოფელ გორგულში ტყიან ფერდობზე მდებარეობს საეკლესიო კომპლექსი, მათ შორის ძლიერ დაზიანებული სამეკლესიანი ბაზილიკის ტიპის, IX–X საუკუნით დათარიღებული ეკლესია და მეორე — კამარიანად შემორჩენილი, XIV საუკუნის მცირე ზომის ტაძარი. ცნობილია ასევე შოშხოთის ეკლესიის სახელით.

გორგულის ეკლესიები 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 224.
* ჯიქია ს. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წგ. 2–3, თბ. 1941

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორგანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**გორგანი** — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში, გულისტანის ოსტანში. 2005 წლის მონაცემებით 244.955 მცხოვრები. რკინიგზითა და საავტომობილო გზით უკავშირდება ნავსადგურ ბენდერ-შაჰსა და თეირანს. ბამბასაწმენდი, ბრინჯსაცეხვი, ზეთსახდელი პატარა ქარხნები, ხელოსნურ-კუსტარული წარმოება.

ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. III-II ათასწლეულები) ნამოსახლარი თურანთეფე, რომელიც შედგება რამდენიმე ბორცვისაგან, ცენტრალური ბორცვის სიმაღლე 34 მ აღწევს. ძვ. წ. III-II ათასწლეულის მიჯნაზე გორგანი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კასპიისპირეთის მნიშვნელოვანი ცენტრი ყოფილა. გათხრების დროს აღმოჩნდა სამეურნეო მორგვზე დამზადებული რუხპრიალა ლერამიკა, ქალის ტერაკოტული ქანდაკებანი, ბრინჯაოს შუბისპირები. XIX საუკუნეში თურანთეზე აღმოჩენილ განზში საყურადღებოა ოქროს თასი, რომელზეც გამოსახული არიან გრძელსამოსიანი ადამიანები. გამოსახულებები მოგვაგონებენ ძვ. შუმერისა და ელამის მკვიდრთ. აღმოჩენები ახლოს დგას ჰისარისა და შაჰთეფეს მასალებთან.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 222.
**გუდრუხის სათაოს სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გუდრუხის სიახლოვეს, ყოფილ სოფელსა და ახალ საავტომობილო გზას შორის. თარიღდება  III-IV და XII-XIV საუკუნეებით. 1986-1989 წლებში გათხრები ჩაატარა ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. 

ადგილ სათაოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შემაღლებულ ადგილას, შემორჩენილია მცირე ეკლესიის ნანგრევები, საძირკვლის დონეზე. ეკლესიის  ჩრდილო-აღმოსავლეთით გამოვლინდა სამარხები. გათხრილია 44 სამარხი. აქედან ოთხი III-IV საუკუნეებს განეკუთვნება, ხოლო 40 XII-XIV საუკუნეებს, გვიანდელი ანტიკური ხანის ორმოსამარხებში გვხვდება მიცვალებულების ინდივიდუალური და წყვილადი დამარხვა მოკრუჩხულ მდგომარეობაში, მარცხენა გვერდზე, თავით დასავლეთისკენ, 2 სამარხი წვრილი ძელებით იყო გადახურული. აღმოჩნდა თიხის ხელადები, ბრინჯაოს საყურეები, რგოლები, საკინძეები, რკინის დანები, შუბისპირი, აბზინდები. 

განვითარებული შუა საუკუნეების სამარხები, გარშემოვლებული იყო გალავნით. მისი ნაშთები საძირკვლის დონეზე შემორჩენილი იყო სამაროვნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში და შედგებოდა ორპირი წყობისგან. სამარხები განლაგებული იყო მეჩხრად და ზოგ შემთხვებში ორ სართულად, დამხრობა დასავლეთიდან-აღმოსავლეთითაა. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. ინდივიდუალურ სამარხებში დაკრძალულია თითო მიცვალებული, ხოლო საოჯახოში - ოცდათოთხმეტამდე, რომელთა ძვლები მიხვეტილია აღმოსავლეთით. აღნაგობითა და საშენი მასალის მიხედვით გამოიყოფა სამარხთა ხუთი ტიპი, ორმოსამარხები, ორმოსამარხები გადახურული კლდის ფილებით, ქვისსამარხები, ამოშენებულ კედლიანი სამარხები.

ლიტერატურა
----------

* *ჯორბენაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 154.