recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სოღო**, **ყრუანჩელა** (ლათ. Tetrao urogallus) — ფრინველი ხოხბისებრთა ოჯახისა. მამალი საშუალოდ იწონის 4100 გრამს, დედალი — 2000 გრამს. მამალს თავის ზედა ნაწილი, კისერი და ზურგი მონაცისფრო აქვს, ფრთები ყავისფერი, შავი და მწვანე ლითონისებურად მბზინვარე ჩიჩახვი. სხეულის ქვედა ნაწილი მუქია და მსხვილი თეთრი ლაქები აყრია. სოღო გვხვდება ევროპისა და აზიის წიწვოვან, შერეულ და ფოთლოვან ტყეებში. უკანასკნელი 100-200 წლის განმავლობაში სოღოს გავრცელების არეალი და რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, ხოლო ადგილ-ადგილ ამოწყდა. დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნის შუა წლებში სოღო გაწყვიტეს, შემდეგ 1837 წელს შეიყვანეს იქ შვედეთიდან და „დასახლდა". ბუდეს მიწაზე იკეთებს, დებს 6-8, იშვიათად 12-16 კვერცხს. კრუხობს დედალი 25-28 დღე-ღამე. ზაფხულში იკვებება ყლორტით, ყვავილებით, კვირტით, კენკრით, ბარტყი — მწერებითა და ობობებით; გაზაფხულზე ლარიქსის წიწვით, ზამთარში — ფიჭვისა და ნაძვის წიწვით, კვირტით. სოღო — სარეწაო და სპორტული ნადირობის ობიექტია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოღო — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 18, 159, 233.
2. ↑  *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 453-454.
3. ↑  capercaillie — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
4. ↑  ყრუანჩელა — Грузинско-русский словарь
5. ↑  Глухарь — *რუსულ-ქართული ლექსიკონი* // საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**ტერკუელი** – მდინარე კენიაში. სათავეს იღებს ელგონის მთაზე და ერთვის ტურკანის ტბას. აღსანიშნავია, რომ სათავეში მდინარეს სუემი ჰქვია და იგი იწყება უგანდიდან. შემდეგ მას უერთდება კიდევ ერთი მდინარე და მხოლოდ ამის შემდეგ ატარებს იგი სახელს – ტერკუელი. ეს სახელი მომდინარეობს ტურკანას ენიდან და ნიშნავს "ბევრი თევზის მდინარეს".

1990 წელს, კენიის მთავრობამ, მიუხედავად დიდი სჯა-ბაასისა, საფრანგეთის დახმარებით მდინარეზე ააშენა ტერკუელის ჰიდროელექტროსადგური. მშენებლობის დასაწყისში, პროექტის ღირებულებად დასახელდა 4 მლრდ კენიური შილინგი, მაგრამ საბოლოოდ მას 20 მლრდ კენიური შილინგი დასჭირდა. მიუხედავად ამისა, კენიის ამ მშრალ მხარეში, წყლის არასაიმედოობის გამო, სადგური ძალიან მცირე სიმძლავრის ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მდინარე ტერკუელი


|  |  |
| --- | --- |
| კენია | *ეს სტატია კენიისა და კენიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კენიის მდინარეების სია |
| --- |
|  |
| 
ათი **·** 
გუჩა **·** 
დავა **·** 
ევუასო-ნგირო **·** 
თიკა **·** 
იალა
კერიო **·** 
მარა **·** 
მბაგათი **·** 
მოგონგა **·** 
მონონოასე **·** 
ნაირობი **·** 
ნარო-მორუ **·** 
ნჯორო **·** 
ნიანდო **·** 
ნზოია **·** 
რუირუ **·** 
სუამი **·** 
ტანა **·** 
ტერკუელი **·** 
ცავო **·**  |

 |
ტრამვაი Škoda 26 მიშკოლცში
ტრამვაი Tatra KT8D5 მიშკოლცში
მიშკოლცში ტრამვაის პირველი ხაზი 1897 წელს გაიხსნა, ეს იყო მესამე ტრამვაის სისტემა მაშინდელ ავსტრო-უნგრეთში შემავალ უნგრეთში ბუდაპეშტისა და ბრატისლავის შემდეგ.
2006 წლისთვის ქალაქში მოძრაობდა 46 ტრამვაის ვაგონი და ექსპლუატაციაში იყო 2 ხაზი. 2020 წლისთვის მდგომარეობა თითქმის უცვლელია და ქალაქში კვლავ 2 ხაზი მოქმედებს

მოძრავი შემადგენლობა
--------------------

2020 წლის მდგომარეობით მიშკოლცში ექსპლუატაციაშია 33 ტრამვაის ვაგონი, ესენია:

* Škoda 26T ForCity Classic 30 ერთეული
* Tatra KT8D5 3 ერთეული

უნგრეთის ტრამვაის სისტემების სია
--------------------------------

* ბუდაპეშტი
* დებრეცენი
* მიშკოლცი
* სეგედი

წყარო
-----

### სტატიები

* A bérkocsitól a csuklós buszig. (In: Fejezetek Miskolc történetéből, szerk. Bekes Dezső, Veres László. Miskolc, 1984. p. 94.) ISBN 963-03-1973-X
* Zöld Nyíl Miskolci Villamos Projekt: A Miskolci Villamos Projekt több, mint egy közlekedési beruházás'.

### რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიშკოლცის ტრამვაი***

ვებგვერდი მიშკოლცის ტრამვაის შესახებ დაარქივებული 2016-08-27 საიტზე Wayback Machine.
ვესტ ჰაილანდური თეთრი ტერიერი
**ტერიერი** — სანადირო და დეკორატიული ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. უმეტესობა გამოყვანილია დიდი ბრიტანეთის კუნძულებზე. ზოგიერთი ჯიში ცნობილი იყო ჯერ კიდევ XII საუკუნეში. 

ტერიერი გამოირჩევა პატარა ზომით, შედარებით მეტი ბეწვით. არის ძალიან მოძრავი და უშიშარი. ისინი მამაცად ებრძვიან ტანად მათზე გაცილებით დიდ ცხოველებს. ტერიერის ბეწვის სიგრძე მერყეობს რამდენიმედან 70 ფუნტამდე და, როგორც წესი, ამ ძაღლების კატეგორიზაციაც ხდება ბეწვის სიგრძისა ან ფუნქციის მიხედვით. გამოარჩევენ ხუთ განსხვავებულ ჯგუფს ტერიერებში, რომელთაც რამდენადმე განსხვავებული ბეწვი აქვთ. ცნობილია 30-მდე ჯიში. სანადიროდ იყენებენ 30—40 სმ სიმაღლის ტერიერს. დეკორატიული ტერიერის სიმაღლე 18—26 სმ აღწევს. ყველაზე დიდია ერდელტერიერი (სიმაღლე 62—66 სმ), რომელიც სასამსახური დანიშნულებისაა.

ტერიერების დახასიათება
----------------------

სახელი ტერიერი წარმოდგება ლათინური სიტყვიდან terre, რაც მიწას ნიშნავს, და მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ ამ მოუსვენარი ძაღლების ერთ-ერთი საქმიანობა იყო სხვადასხვა ცხოველის, მაგალითად მელიის ან მაჩვის, მიწაში ამოთხრილ სოროში ჩაძვრომა. ამისთვის მას სჭირდებოდა სიმამაცე, გაბედულება და შეუპოვრობა. ეს თვისებები დღესაც თვალნათლივ ჩანს ამ ჯიშებში. 

ტერიერების ჯგუფი ამჟამად მნიშვნელოვნად შემცირდა ისეთი ერთეული გამონაკლისების გარდა, როგორიცაა ვესტჰეილანდური თეთრი ტერიერი, რომელსაც მოფერებით ვესტის ეძახიან. უაღრესად ენერგიული და დამოუკიდებელი ხასიათის ტერიერები განუყრელად არიან დაკავშრებული ბრიტანეთის კუნძლების ძველ სასოფლო-სამეურნეო ტრადიციებთან. პატარა ძაღლის ყოლის მსურველები ნაკლებად ირჩევენ ტერიერებს მათი ანჩხლი ზნის გამო. სხვა ჯიშებთან შედარებით, ტერიერების მოვლა და საგამოფენო ჩვენებისთვის მომზადება საკმაოდ რთულია.

მრავალმხრივი კომპანიონები
-------------------------

ტერიერებს, როგორც მუშა ძაღლებს, მრავალი ამოცანის შესრულება შეუძლიათ, ვიდრე მათ წარმოშობის მიხედვით იყო გათვალისწინებული. ეს ჯიშები ფართოდ განვითარდა სოფლის რეგიონებში. მართალია, სახლის საყვარელი ცხოველები არ ყოფილან, მაგრამ ხშირად ჰყავდათ ფერმებში, სადაც ანადგურებდნენ მავნებლებს, კერძოდ ვირთაგვებს; ასრულებდნენ მოდარაჯე ძაღლის როლს და ხმამაღალი ყეფით ამცნობდნენ ფერმერებს სტუმრის მოსვლას. ეს თვისება დღესაც ძალზე გამოკვეთილია ტერიერებში, რომლებიც, სხვა ჯგუფების ძაღლებთან შედარებით, ურთიერთობაში გაცილებით მეტად იყენებენ ხმოვან სიგნალებს.

ლიტერატურა
----------

* *დევიდ ალდერტონი, რაზე მეტყველებს ძაღლის ქცევა, ISBN 978-9941-19-652-2*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* TerrierForums.com დაარქივებული 2012-11-04 საიტზე Wayback Machine.
* ტერიერები დაარქივებული 2012-05-31 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე Dmoz.org
**სომხური ნაციონალური ცეკვები** — სომეხი ხალხის ცეკვა. სომხეთის თითოეულ რეგიონს და პროვინციას აქვს თავისი კუთვნილი ეროვნული მახასიათებლები, მათ შორის ტანსაცმელი და ცეკვები. თეატრალიზმის დახმარებით, ცეკვა გამოხატავს სხვადასხვა ტერიტორიული უბნის ცხოვრების, ადათების, კულტურული ფასეულობებისა და ტრადიციების მახასიათებლებს. ყოველ ნაბიჯს, ყოველ ხმას აქვს გარკვეული მნიშვნელობა და ასახავს სომხეთის ისტორიას.

ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმია შესრულების წესი, რომლის მიხედვით, სომხური ცეკვები იყოფა სამ დიდ ჯგუფად, რომელთაგან შემდგომი კლასიფიკაცია ხდება თითოეულში: სიმღერები, რომლებიც ახლავს ცეკვებს; ისეთი ტიპის ცეკვები, რომლებიც შესრულებულია ეროვნული მუსიკალური ინსტრუმენტების თანხლებით; კომბინირებული, აერთიანებს წინა ორი ჯგუფის შესრულების წესს.

სომხური ქორეოგრაფიული ხელოვნების ზოგიერთი შედევრი დღემდე საკმაოდ პოპულარულია და ზოგჯერ სხვადასხვა ღონისძიებების აღნიშვნის განუყოფელი ნაწილია. სომხური ნაციონალური ცეკვებიდან გამოსარჩევია, მამაკაცების ცეკვები რომელშიც გამოხატულია საბრძოლო სულისკვეთება. სწორედ ამ ცეკვებს ასრულებდნენ მეომრები ბრძოლის წინ. 

ძირითადად სომხურ ნაციონალურ ცეკვებში ქალის ყველა მოძრაობა ხასიათდება პლასტიურობით, სინაზით, თავშეკავებით და ხორციელდება ნელი ტემპით. მთელს კავკასიაში, ხორა ცეკვა ძალიან პოპულარულია. მას უამრავი ინტერპრეტაცია აქვს, კავკასიის კულტურული ტრადიციების მცოდნე ექსპერტები კვლავ კამათობენ მისი წარმოშობის ისტორიის შესახებ. მიუხედავად ამისა, უმეტესობას მიაჩნია, რომ იგი თავდაპირველად იგი სომხეთში გაჩნდა, შემდეგ კი ახლომდებარე ტერიტორიებზე გავრცელდა. ყველაზე ხშირად, ორი კაცი და ერთი ქალი ასრულებს სომხურ ხორას. ქორეოგრაფიული კომპოზიციის ნაკვეთში მყოფი კაცები იბრძვიან ლამაზი ქალბატონის ყურადღების მოსაპოვებლად, მათი უპირატესობების დემონსტრირებისთვის კი ისინი ენერგიულად და ექსპანსიურად მოძრაობენ და ქალი, პირიქით, ასრულებს თავშეკავებულ და პლასტიკურ მოძრაობებს.

ერთ-ერთ პოპულარულ სომხურ ნაციონალურ ცეკვას წარმოადგენს თრახაღი, რომელიც განეკუთვნება საომარ ცეკვებს, ასრულებენ მხოლოდ მამაკაცები. ძირითადად ეს ცეკვა სრულდება ინსტრუმენტული ანსამბლის თანხლებით ასე მაგალითად დოლი, ზურნა და დუდუკი. სომხურ ეროვნულ ცეკვები სხვადასხვა სახის იარაღის გამოყენებით სრულდება, მათ შორის ხმლები და დაშნები ხშირად ფიგურირებს. მამაკაცები ცეკვის დროს ძირითადად ცდილობენ საკუთარი უნარები წარმოაჩინონ იარაღის გამოყენებაში.

ლიტერატურა
----------

* Из истории армянского народного танца…
* Армянские танцы и их особенности
ლუი XVI-ის ეგზეკუცია
**ტერორის მმართველობა**, შემოკლებით **ტერორი** (*ფრანგ. La Terreur*) — დაახლოებით 10-თვიანი პერიოდი საფრანგეთის რევოლუციის დროს, რომლის დროსაც რადიკალურად მიმართული მოწინააღმდეგე ფრაქციები ერთმანეთს სასტიკად უსწორდებოდნენ, გილიოტინაზე მასიური დასჯის ჩათვლით. ეს პერიოდი ზოგადად ასოცირდება რობესპიერისა და ჟორჟ დანტონის ფიგურებთან და რევოლუციური ძალადობის არქეტიპს წარმოადგენს.

ტერორი 1793 წლის 5 სექტემბერს დაიწყო. რეპრესიებმა პიკს მიაღწია 1794 წლის ივნის-ივლისში, პერიოდი რომელსაც "გრანდ-ტერორს" (la Grande Terreur) უწოდებენ და რომელიც გაგრძელდა 1794 წლის 27 ივლისის გადატრიალების ეგზეკუციამდე, რომელშიც თვით ტერორის მმართველობის რამდენიმე წამყვანი ლიდერი გაასამართლეს, მათ შორის სენ-ჟუსტი და მაქსიმილიან რობესპიერი.

ტერორმა 40,000-მდე ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. მხოლოდ ამ პერიოდის ბოლო თვეს 1900 ადამიანს მოკვეთეს თავი.

ლიტერატურა
----------

* Andress, David (2006). *The Terror: The Merciless War for Freedom in Revolutionary France*. New York:  Farrar, Straus and Giroux. ISBN 0-374-27341-3.
* Beik, William (August, 2005). „The Absolutism of Louis XIV as Social Collaboration: Review Article". *Past and Present* (188): 195–224. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
* Kerr, Wilfred Brenton (1985). *Reign of Terror, 1793–1794*. London:  Porcupine Press. ISBN 0-87991-631-1.
* Moore, Lucy (2006). *Liberty: The Lives and Times of Six Women in Revolutionary France*. London:  HarperCollins. ISBN 0-00-720601-1.
* Steel, Mark (2003). *Vive La Revolution*. London:  Scribner. ISBN 0-7432-0806-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტერორის მმართველობა***

* The Terror
* Reign of Terror[*მკვდარი ბმული*]
DJ Jazzy Jeff, აგრეთვე ცნობილი როგორც მუსიკალური პროდიუსერი, გრამფირფიტის მანიპულირებით, ინგლისი, 2005.
**ტერნტეიბლიზმი** (ინგ. Turntablism) — ჰიპ-ჰოპის სუბჟანრი, რომელიც ყურადღებას ამახვილებს გრამფირფიტის მანილუპირებაზე. ადამიანი, რომელიც *ტერნტეიბლიზმით* არის დაკავებული,*ტერნტეიბლისტია*. ტერმინი 1994 წელს მოიგონა DJ Supreme-მა, განსასხვავებლად იმ კატეგორიის დიჯეებისა, რომლებიც მხოლოდ ჩანაწერს აჟღერებენ თავდაპირველი ფორმით, მათგან, ვინც სინამდვილეში ჩანაწერის ხმის მანიპულაციას ახდენს. ტერმინს შემდგომში პოპულარიზაცია გაუკეთა DJ Babu-მ, რომელიც საკუთარ მიქსებს ხელს ამგვარად აწერდა „მიქსირებულია ბაბუ - ტერნტეიბლისტის მიერ" (mixed by Babu the Turntablist).

ტერნტეიბლისტი დიჯეები იყენებენ *ტერნტეიბლ* (ინგლ. *გადააბრუნე მაგიდა*) ტექნიკას, როგორიცაა „ფხაჭვნა" ან რიტმის არევა ორიგინალური მუსიკალური ნამუშევრების კომპოზიციაში. ტერნტეიბლიზმი ფოკუსს ახდენს უფრო ტერნტეიბლ ტექნიკაზე, ვიდრე თავად მიქსირებაზე, რეპსა თუ ვოკალურ შედეგზე. ზოგიერთი ტერნტეიბლისტი ცდილობს თავი დაიმკვიდროს, როგორც ნამდვილმა მუსიკოსმა, რომელსაც შეუძლია სხვა შემსრულებლებთან იმპროვიზებული ინტერაქცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* What is New York Rap?
* ტერნტეიბლიზმის ისტორია დაარქივებული 2016-11-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Newman, Mark "Markski" (January 3, 2003). *History of Turntablism*. დაარქივებული 2009-03-20 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Oswald, John (2004). "Bettered by the Borrower: The Ethics of Musical Debt", რედ. Christopher Cox and Daniel Warner: *Audio Culture: Readings in Modern Music*.  The Continuum International Publishing Group Inc,   გვ. 132. ISBN 0-8264-1615-2.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კინწურაშვილი**. |

**მიხეილ პავლეს ძე კინწურაშვილი** (ფსევდონიმი — **იასამანი**; დ. 7 აპრილი, 1885, სოფელი შხეფი, სენაკი — გ. 4 იანვარი, 1955, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პოეტი, მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე. იყო რუსეთის სოციალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (1905) და საქართველოს საბჭოთა მწერლების კავშირის წევრი (1934).

ბიოგრაფია
---------

1912 წელს დაამთავრა ხარკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი 1912 წელს. 1912 წელსვე შეუდგა პედაგოგიურ საქმიანობას აზერბაიჯანში, ქალაქ შუშის რეალურ სასწავლებელში, სადაც მოღვაწეობდა 1916 წლამდე. შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და გორში ჯერ ვაჟთა გიმნაზიაში, შემდეგ ქალთა გიმნაზიაში ასწავლიდა (1916-1919). 1919-1922 წლებში იყო ფოთის ფოთის ვაჟთა გიმნაზიის დირექტორი, შემდეგ ფოთის ტექნიკუმის დირექტორი და განათლების განყოფილების გამგის მოადგილე. ეწეოდა რევოლუციურ პროპაგანდას სამეგრელოში. 

1923-1928 წლებში მუშაობდა თბილისის აღმასკომის სტატისტიკური განყოფილების განათლების სტატისტიკის განყოფილების გამგედ. ლექსებს აქვეყნებდა „ივერიაში", „მწყემსში", „მოგზაურში", „ჩვენ ხმაში", ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში", ასევე სხვადასხვა კრებულებში; 1922 წელს დაიბეჭდა მისი თხზულებების პირველი ტომი; ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას, თარგმნიდა რა უკრაინულ და რუსულ ლიტერატურ ნაწარმოებებს 1928-1929 წლებში, გაზეთ „კომუნისტის" რედაქციაში.

1946 წელს გადაეცა კიროვის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჯილდო, აგრეთვე მინიჭებული აქვს მედალი „შრომითი მამაცობისთვის".

ბიბლიოგრაფია
------------

* ძველი სიმღერა — გვ. 65, თბ. 1986 წელი;
* ლექსები — ტ. 1, გვ. 124, თბ. 1922 წელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ კინწურაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მიხეილ ლერმონტოვის ძეგლი** (რუს. Памятник Михаилу Лермонтову) — გამოჩენილი რუსი პოეტის, მხატვრისა და ოფიცრის მიხეილ იურის ძე ლერმონტოვის ძეგლი ჩეჩნეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ გროზნოში.

ძეგლის აღწერა
-------------

მიხეილ ლერმონტოვის ძეგლი მდებარეობს მოჰამედ ალის პროსპექტზე (ყოფილი სერგეი კიროვის პროსპექტი) გროზნოში, მიხეილ ლერმონტოვის სახელობის რუსული სახელმწიფო დრამატული თეატრის სიახლოვეს. 

მიხეილ ლერმონტოვი გამოსახულია სამხედრო ფორმაში, რომელიც ზის დაბალ სკამზე. სამხედრო ფორმა სწორედ ისეთია, როგორითაც პოეტი მსახურობდა ჩრდილოეთ კავკასიაში. კვარცხლბეკზე ამოკვეთილია რამდენიმე სტრიქონი მიხეილ ლერმონტოვის ლექსიდან, რომელიც ეძღვნება კავკასიას: „Как сладкую песню Отчизны моей, люблю я Кавказ!". ძეგლის ავტორია ოსი მოქანდაკე ნიკოლაი ხოდოვი.

ძეგლის ისტორია
--------------

1840 წელს გროზნოს ციხესიმაგრეში, საიდანაც სათავეს იღებს ქალაქ გროზნოს ისტორია, მიხეილ ლერმონტოვი შევიდა სამხედრო სამსახურში. ცნობილი გროზნოელის პატივსაცემად 2012 წლის ივნისში აღმართეს მისი ძეგლი. ბრინჯაოს ქანდაკება ჩეჩნეთის რესპუბლიკას საჩუქრად გადასცა ძეგლის ავტორმა ნიკოლაი ხოდოვმა. 

ძეგლის საზეიმო გახსნა შედგა 2012 წლის 19 ივნისს. ძეგლის გახსნის ცერემონიალს ხელმძღვანელობდა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის მეთაური რამზან კადიროვი და რუსეთის ფედერაციის მთავრობის თავმჯდომარე დიმიტრი მედვედევი.

სქოლიო
------

1. ↑  Драматический театр имени Лермонтова в Грозном обрел новый дом[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Государственный русский драматический театр имени М.Ю. Лермонтова начал новый отсчет времени
**სოციალური ინჟინერია** სოციალური ინჟინერია ეს არის ფსიქოლოგიური მანიპულაცია და შეტევა , რომლის დროსაც გარეშე პირი სისტემაზე ან
ქსელზე მონოპოლირების მოპოვების მიზნით ახორციელებს მოტყუების გზით მომხმარებლის
გამოკითხვას და ამისათვის იყენებს e-mail-ს, სატელეფონო ზარს, პირად მიმოწერას ან პირზე ფსიქოლოგიურ დაკვირვებას. ამ ფორმით ის გებულობს
ავტორიზირებული მომხმარებლის მონაცემებს და მათ საფუძველზე ახერხებს სისტემაზე ან
ქსელზე წვდომას.

### შეტევების გავრცელებული სახეები

* ჰაკერი ადმინისტრატორი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ავტორიზირებულ

მომხმარებელს და ეცნობა მას როგორც ქსელის ადმინისტრატორი. მისგან ითხოვს
პრივილეგირებულ ინფორმაციას, მაგალითად, როგოცაა პაროლი;

* ჰაკერი მომხმარებელი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ქსელის ადმინისტრატორს

და ეცნობა მას როგორც ავტორიზირებულ მომხმარებელი, რომელსაც სისტემაზე
ან ქსელთან დაკავშირებისას შეექმნა გარკვეული პრობლემები და საჭიროებს დახმარებას;

* ჰაკერი ვენდორი, რომლის დროსაც გარეშე პირი უკავშირდება ავტორიზირებულ მომხმარებელს

და ეცნობა მას როგორც პროგრამული უზრუნველყოფის ვენდორი, ატყობინებს მას
თითქოსდა პროგრამული უზრუნველყოფის განახლების თაობაზე და სთხოვს მას

განახლების დაინსტალირებას.

### ფიშინგი

სოციალური ინჟინერიის შეტევის გავრცელებულ ტიპს წარმოადგენს ე.წ. phishing შეტევა. ეს არის შეტევის ტიპი, რომლის დროსაც გარეშე პირი ქმნის ისეთ web-გვერდს, რომელიც მგამოიყურება, როგორც მისი ორიგინალი პოპულარული web-გვერდი (მაგალითად, რომელიმე ბანკის ან eBay-ის web-გვერდი). როდესაც ავტორიზირებული მომხმარებელი შეეცდება ასეთ web გვერდზე შესვლას მის მიერ გამოყენებული მომხმარებლის მონაცემები (სახელი და პაროლი)
მისდის გარეშე პირს, რომელიც სარგებლობს ამ მონაცემებით და ორიგინალ web-გვერდზე ცდილობს ავტორიზირებულ მომხმარებლად თავის წარმოჩენას.
**მიხეილ (მიშა) ერასტეს ძე კოღუაშვილი** (დ. 1892, სოფ. ბანოჯა, ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური აქტივისტი, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის შეიარაღებული რაზმის მეთაური.

ჰქონდა დაწყებითი 4 კლასის განათლება. სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი იყო 1917 წლიდან, ეკუთვნოდა პარტიის მემარჯვენე ფრთას. იმავე წელს მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა რუსეთის ჯარის მიერ მიტოვებული თურქეთის ფრონტისპირა არსენალებიდან იარაღის ჩამოტანის ღონისძიებაში, რომელსაც გრიგოლ ლაღიძე თაოსნობდა. კოღუაშვილი იყო სოციალისტ-ფედერალისტების მოხალისეთა შეიარაღებული რაზმის აქტიური წევრი, მონაწილეობდა ბრძოლებში საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიული მთლიანობისთვის. 1919 წლამდე მუშაობდა გაზეთ „ხალხის მეგობრის" რედაქციაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ ჩაბმული იყო იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში, ცხოვრობდა „არალეგალურად". 1922 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში დაპატიმრებული იყო ქუთაისში. 

1923-1924 წლებში კოღუაშვილი სათავეში ედგა პარიტეტულ კომიტეტთან არსებულ სპეციალურ დაჯგუფებას, რომლის მიზანი ანტისაბჭოთა აჯანყების მზადების პროცესში ბოლშევიკი ლიდერების და კოლაბორაციონისტების ლიკვიდაცია იყო. 1924 წლის აგვისტოში, აჯანყების დაწყებამდე კოღუაშვილი საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა. საგანგებო კომისიისთვის მიცემულ ჩვენებაში კოღუაშვილმა დაადასტურა, რომ მისი უშუალო ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით განხორციელდა რამდენიმე პოლიტიკური მკვლელობა. მოკლულთა შორის იყვნენ: მარკოზ ხითაროვი (რომელსაც ლ. ბერიასგან დავალებული ჰქონდა გოგიტა ფაღავას მკვლელობა), კალე მისაბიშვილი (ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სტუდენტთა კომიტეტის წევრი, რომლის ჩვენების საფუძველზე დააპატიმრეს სამხედრო ცენტრის 15 წევრი), ილარიონ გიორგაძე (ყოფილი მენშევიკი, რომელიც საბჭოთა რეჟიმთან თანამშრომლობდა და იცოდა აჯანყების მზადების შესახებ), ვანო ქაიხოსროშვილი (ყოფილი მენშევიკი, საგარეჯოს კოოპერატივის გამგე). უშუალოდ აჯანყების დროს იგეგმებოდა კოღუაშვილის მეთაურობით თავდასხმა საგანგებო კომისიის შტაბზე და პოლიტიკური ტუსაღების გათავისუფლება. კოღუაშვილის დაჯგუფების წევრებს უკავშირებდნენ ასევე გურიაში წითელარმიელი მეთაურების — ალექსანდრე ობოლაძის, პოლიკარპე სანიკიძის და დავით ჩუბინაშვილის მკვლელობას. 1924 წლის 1 სექტემბერს კოღუაშვილი სხვა პოლიტპატიმრებთან ერთად თბილისში დახვრიტეს.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „კომუნისტი", 1924, № 197. – 5.
* კირთაძე ნ. 1924 წლის აჯანყება საქართველოში. ქუთაისი, 1996. – გვ. 309-314.
* ჯიქია ლ. 1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში, თბ.: უნივერსალი, 2012. – გვ. 66.
**კ. ამირაჯიბის სახელობის საქართველოს სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი** (ამჟამად *სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის და ელექტროფიკაციის ინსტიტუტი*) — დაარსდა 1956 წელს სოფლის მეურნეობის ელექტროფიკაციის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალის ბაზაზე. სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოთა ძირითადი მიმართულებები იყო: მიწათმოქმედების მექანიზაციის თეორიული საფუძვლების შესწავლა-გამოკვლევა, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მოვლა-მოყვანის, მოსავლის აღებისა და პირველადი დამუშავების პროგრესული ტექნოლოგიის დამუშავება ცალკეული კულტურების (ჩაის, ვენახის, ციტრუსების, ხეხილისა და სხვ.) მიხედვით. ახალი სრულყოფილი მანქანების, დანადგარების, სამუშაო ორგანოების შექმნა, გამოცდა და დანერგვა სოფლის მეურნეობაში. 

სოფლის მეურნეობის ყველა დარგის კომპლექსური მექანიზაციის განხორციელება. ელექტრობის სპეცსახეობის (მაღალი სიხშირის დენის, ულტრაბგერების და სხვ.) ტექნიკის საშუალებათა შექმნა-დანერგვა სოფლის მეურნეობაში და სხვ. ინსტიტუტში 32 ლაბორატორია და განყოფილება იყო. ინსტიტუტს ჰქონდა ასპირანტურა. ინსტიტუტის განკარგულებაში იყო თელეთის ექსპერიმენტული ელექტრომექანიზებული და ავტომატიზებული მეურნეობა მეცხოველეობის სანაშენე მოზარდულის გამოსაზრდელი კომპლექსითურთ, საკონსტრუქტორო და ტექნიკური ექსპერიმენტული ბაზა მანქანების საცდელი ნიმუშების დასაპროექტებლად და დასამზადებლად.

ლიტერატურა
----------

* *ხანთაძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 186.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები
**მიხეილ კლიმიაშვილი** (დ. 5 იანვარი, 1874, მჭადიჯვარი, დუშეთის მაზრა ― გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი.

ბიოგრაფია
---------

განათლება მიიღო თბილისის ალექსანდრეს სახელობის საოსტატო სასწავლებელში, თუმცა, მისი დასრულება ვერ შეძლო. პროფესიით სახალხო მასწავლებელია. მუშაობდა სხვადასხვა დაწესებულებებში მოანგარიშედ. იყო სახალხო იაფფასიანი წიგნის მაღაზიის გამგე. ახალგაზრდობაშივე შეუერთდა მემარცხენე ახალგაზრდებს, გახდა ფილოქსერას ჯგუფის წევრი. მუშაობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გომარეთის სკოლაში. 1898-1900 წლებში მუშაობდა „კვალის", „ცნობის ფურცელისა" და „მოამბის" კორექტორად. 1901 წლიდან მუშაობდა რკინიგზის სახელოსნოში, აქტიურად იყო ჩართული მუშათა გამოსვლებში. 1903 წელს დაიჭირეს, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1095 წლის მოვლენების შემდეგ, დაითხოვეს რკინიგზის სახელოსნოდან. 1905-1908 წლებში ცხოვრობდა არალეგალურად კავკასიასა და რუსეთში. 1908 წელს დაიჭირეს გორში და გადაასახლეს პერმში. 1916 წელს დაიჭირეს და გადაასახლეს ირკუტსკში. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში. შეუდგა აქტიურ პარტიულ საქმიანობას. იყო დუშეთის მაზრის კომისარი. 1918 წელს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით გახდა ეროვნული საბჭოს წევრი. იყო ეროვნული საბჭოს ადგილობრივი თვითმმართველობისა და სარწმუნოების საქმეთა კომისიის წევრი.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 230-231.
**სოფლის ცხოვრება** — ქართული ყოველდღიური გაზეთი. საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1921 წლის 27 დეკემბერს. გამოდიოდა თბილისში. მისი წინამორბედი გაზეთებია „მიწის მუშა" (1921–1924), „ახალი სოფელი" (1925–1930), „კოლექტივიზაცია" (1930–1935). 1960 წლიდან გამოდიოდა „სოფლის ცხოვრების" სახელწოდებით. აშუქებდა სკკპ აგრარული პოლიტიკის, საქართველოს მრავალდარგოვანი სოფლის მეურნეობის პრობლემებს, მიწის ფონდებისა და ტექნიკის რაციონალურად გამოყენების, სახელმწიფო და შრომის დისციპლინის განმტკიცების, სოფლის სოციალურ-კულტურის განვითარების საკითხებს. გაზეთში აქტიურად თანამშრომლობდნენ მეცნიერებისა და სოფლის მეურნეობის პრაქტიკოსი მუშაკები, საზ. კორესპონდენტები. 

„სოფლის ცხოვრება" დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ პ. საყვარელიძე, ნ. მუშიშვილი, ა. ჭყონია; 1960 წლიდან — მ. დავითაშვილი. ტირაჟი — 424 ათასი ცალი.

ლიტერატურა
----------

* *დავითაშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 484.
**სოფო ხალვაში** (დ. 31 მაისი, 1986, ბათუმი) — ქართველი მომღერალი, ევროვიზია 2007-ის საქართველოს წარმომადგენელი, ასევე პირველი შემსრულებელი ამ კონკურსში საქართველოდან სიმღერით „Visionary Dream" (წარმოსახვითი ოცნება). 2006 წლის სიმღერის კონკურსში იურმალაში, ლატვია, მესამე ადგილი დაიკავა. მომღერალს ფესტივალმა „ახალმა ტალღამ" საკმაოდ დიდი პოპულარობა მოუტანა არა მარტო სამშობლოში არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. სწორედ ამიტომ მომდევნო წლებში საპატიო სტუმრის სტატუსით იყო მიწვეული „ახალ ტალღა 2007"-ზე (სადაც ახალი ტალღა 2006-ის მეორე ადგილის მფლობელთან, იტალიელ ჯანი ფიორელინოსთან დუეტში შეასრულა „Parolle") და „ახალ ტალღა 2008"-ზე (სადაც „ახალი ტალღა 1989"-ს პირველი ადგილის მფლობელ სოსო პავლიაშვილთან ერთად შეასრულა „Cose Della Vita"). სოფოს სადებიუტო ალბომი (რომელშიც შესულია ორიგინალი სიმღერები), ჩაიწერა ლონდონში. მომღერალს ჰყავს ქმარი — მიხეილ ძოძუაშვილი და ქალიშვილი.

2018 წლის ნოემბრიდან არის ქალაქ ბათუმის მერის მოადგილე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოფო ხალვაში Facebook-ზე
* სოფო სიმღერით "თბილისო" საერთაშორისო ფესტივალზე "ახალი ტალღა 2006"
* Eurovision  დაარქივებული 2009-02-18 საიტზე Wayback Machine.
* სოფო სიმღერით „Visionary Dream" ევროვიზია 2007-ის ფინალში

სქოლიო
------

1. ↑  მომღერალი სოფო ხალვაში ბათუმის მერის მოადგილედ დაინიშნა, ახალი ამბების სააგენტო „რეგინფო". 27 ნოემბერი 2018.

|
|  |
|
| წინამორბედი:— | ****საქართველო ევროვიზიაზე****2007 | შემდეგი:დიანა ღურწკაია |


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მიხეილ გრიგოლის ძე კონიაშვილი** (დ. 1876, თბილისი, — გ. 26 აპრილი, 1960, იქვე) — ქართველი მათემატიკოსი და პედაგოგი, მათემატიკის სწავლების მეთოდიკის ფუძემდებელი საქართველოში. 

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულეტეტი (1900). 1900-იან წლებში მათემატიკის მასწავლებლად მუშაობდა შუშაში, სტავროპოლსა და თბილისში. 1909 წელს მონაწილეობდა კავკასიაში პირველი უმაღლესი სასწავლებლის — თბილისის ქალთა უმაღლესი კურსების შექმნაში. აქვე დაინიშნა ფიზიკისა და მათემატიკის კათედრის გამგედ. 1918 წლიდან იყო თბილისის ქალთა I გიმნაზიის დირექტორი. 1921 წელს აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს წევრად. მრავალი წელი ასწავლიდა ელემენტარულ მათემატიკას, დიფერენციალურ და ინტეგრალურ აღრიცხვას, ასევე მათემატიკის სწავლების მეთოდებს. 1938 წლიდან იგი შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს განათლების სამინისტროს პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. მისი ძმა იყო საზოგადო მოღვაწე გიორგი კონიაშვილი.

ლიტერატურა
----------

* *ალიბეგაშვილი თ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 5, თბ..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ კონიაშვილი — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
მიხეილ კუტუზოვი
თავადი **მიხეილ გოლენიშჩევ-კუტუზოვი** (რუს.: князь Михаи́л Илларио́нович Голени́щев-Куту́зов) (16 სექტემბერი [ძვ.სტ. 5 სექტემბერი] 1745 — 28 აპრილი [ძვ.სტ. 16 აპრილი] 1813) — რუსი ფელდმარშალი, რომელმაც პოპულარული წარმოდგენით რუსეთი ნაპოლეონის შემოსევისგან იხსნა. 1812 წლის რუსეთის სამამულო ომის გმირი.

ბიოგრაფია
---------

კუტუზოვი დაიბადა პეტერბურგში, გენერლის ოჯახში. დაამთავრა არტილერიის სკოლა. მონაწილეობა მიიღო 1768-1774 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1774 წელს მძიმედ დაჭრეს, რის შედეგადაც მარჯვენა თვალი დაკარგა. 1805 წელს ნაპოლეონის წინააღმდეგ ავსტრიის დასახმარებლად გაგზავნილი რუსეთის არმიის მეთაურად დაინიშნა. 1806-1812 წლების რუსეთ-ოსმალეთის და 1812-1913 წლების რუსეთ-საფრანგეთის ომებში კუტუზოვი რუსეთის არმიის მთავარსარდალი იყო. ოსმალეთათთან ომში ის 1811 წელს დაინიშნა მოლდავეთის ჯარების უფროსად. კუტუზოვმა ომის მსვლელობაში შეცვალა ტაქტიკა, მოიპოვა ბრწყინვალე გამარჯვებები და მოახერხა რუსეთისთვის ხელსაყრელი ზავის დადება (ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება, 1812) ნაპოლეონის ემოსაევამდე ერთი თვით ადრე.

ნაპოლეონთან ომში კუტუზოვმა მალოიაროსლავეცთან ფრანგებს კალუგისაკენ მიმავალი გზა გადაუკეტა, რითაც აიძულა ნაპოლეონი გაძარცვული სმოლენსკის გზით დაეხია უკან. 1813 წელს კუტუზოვმა მონაწილეობა მიიღო პოლონეთისა და პრუსიის ტერიტირიაზე ნაპოლეონის ჯარების განადგურებაში. გარდაიცვალა გერმანიის ქალაქ ბუნცლაუში. შემდგომში იგი პეტერბურგში, ყაზანის ტაძარში გადაასვენეს.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**სინათლე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **სინათლე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**სინათლე** — ელექტრომაგნიტური გამოსხივება თვალისთვის ხილული ტალღის სიხშირით, ან ტექნიკური ან მეცნიერული მნიშვნელობით, ნებისმიერი სიხშირის ელექტრონაგნიტური გამოსხივება. ხილული სინათლის ტალღის სიგრძე იცვლება 380–400 ნანომეტრიდან 760–780 ნმ–მდე, სიხშირით 405 ტჰც-დან 790 ტჰც–მდე. ფიზიკაში ტერმინი სინათლე მოიცავს გამოსხივების მოსაზღვრე რეგიონებს: ინფრაწითელს (დაბალ სიხშირეში) და ულტრაიისფერს (მაღალში), რომელიც ადამიანის თვალის მიერ ვერ აღიქმება. ელემენტარული ნაწილაკი, რომელიც განსაზღვრავს სინათლეს არის ფოტონი. სინათლის სამი ძირითადი მახასიათებელია (ანუ ყველა ელექტრომაგნიტური გამოსხივების):

* ინტენსივობა (ამპლიტუდა), რომელსაც ადამიანი სინათლის სიკაშკაშის სახით აღიქვამს;
* სიხშირე (ტალღის სიგრძე), რომელსაც ადამიანი სინათლის ფერით აღიქვამს, და
* პოლარიზაცია (რხევის კუთხე), რომელიც ადამიანის მიერ მხოლოდ სუსტად აღიქმება ჩვეულებრივ ვითარებაში.

მისი სიჩქარე, ვაკუუმში 300 000 000 მეტრი წამში (300 000 კილომეტრი წამში), ბუნების ერთ–ერთი ძირითადი მუდმივაა. სინათლეს ახასიათებს ორივე – ტალღისა და ნაწილაკის თვისებები. ეს მახასიათებელი ცნობილია, როგორც ტალღურ–ნაწილაკური დუალიზმი. მეცნიერებას სინათლის შესახებ ოპტიკას უწოდებენ, ის თანამედროვე ფიზიკის კვლევის მნიშვნელოვანი სფეროა.

ლიტერატურა
----------

* Thomas Walther, Herbert Walther: Was ist Licht? Von der klassischen Optik zu Quantenoptik. Beck, München 1999, ISBN 3-406-44722-8.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ფიზიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**სქიმიღუმენია იოანა** (ერობაში **ნათელა ტაბატაძე**; დ. 13 თებერვალი, 1939, თბილისი — გ. 9 აგვისტო, 2015) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე. მამა — მიხეილი, დედა — ნინო ახალკაცი.

საერო ცხოვრება
--------------

მეუღლის, ნიკოლოზ სიხარულიძის და დის, ეთერის (ამჟამად მონაზონი ნინო) ხელშეწყობით იგი ხშირად ესწრებოდა ღვთისმსახურებას თბილისის სხვადასხვა ეკლესიებში. ამ პერიოდში მან გაიცნო და დაუახლოვდა მამა გაბრიელს, ერისკაცობაში გოდერძი ვასილის ძე ურგებაძეს. იგი მისი ოჯახის ხშირი სტუმარი იყო.

1985 წელს გარდაიცვალა ნიკოლოზ სიხარულიძე. ამავე წელს ნათელა ტაბატაძე წავიდა სამთავროს დედათა მონასტერში მორჩილად. მისი ექვსი შვილიდან (ჯემალი, გიორგი, რევაზი, ვახტანგი, დავითი, ანა) სამი არასრულწლოვნის აღზრდა ითავა მისმა დამ, ეთერმა.

სამონასტრო ცხოვრება
-------------------

1991 წლის 13 მარტს, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ნათელა ტაბატაძე აკურთხეს მონაზვნად და სახელი უწოდეს ნანა. ამავე წელს ილია II-ის მიერ დადგენილ იქნა ბოდბის მონასტრის იღუმენიად. 1991 წლის 19 ივლისს ილია II-მ და მამა დავითმა, შემდგომში მიტროპოლმა დანიელმა, სხვა სასულიერო პირებთან, მათ შორის იღუმენია ნანას შვილთან, რევაზ სიხარულიძესთან ერთად იგი ბოდბის მონასტერში ჩაიყვანეს.

1993 წლის ზაფხულში, როცა მიმდინარეობდა აფხაზეთის ომი (1991-1993), იღუმენია ნანა მიტროპოლიტი დანიელის კურთხევით რამდენიმე თვით აფხაზეთში გაემგზავრა. 

1994 წლიდან იღუმენია ნანა ბოდბიდან თბილისის საპატრიარქოში გადავიდა. 1997 წელს, იოანე კლემაქის სხენების დღეს იღუმენია ნანა აყვანილ იქნა დიდ სქიმაში და წმინდანის პატივსაცემად ეწოდა სახელად იოანა.

სქიმიღუმენია იოანამ სამჯერ იმოგზაურა მოსალოცად ისრაელში და ერთხელ სინის მთაზე. 

2000 წელს გადატანილი ინსულტის შედეგად სქიმიღუმენია იოანას შეეზღუდა მოძრაობის უნარი. ის ასევე ვეღარ ამოძრავებდა მარცხენა ხელს, რაც სიცოცხლის ბოლომდე გაჰყვა. ბოლო ორი წელი კი სქიმიღუმენია იოანამ ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, ძირითადად, მჯდომარე მდგომარეობაში გაატარა.

სქიმიღუმენია იოანა გარდაიცვალა 2015 წლის 9 აგვისტოს და დაკრძალეს სამთავროს დედათა მონასტერში, მცხეთაში.

ლიტერატურა
----------

* სამთავროს მაყვლოვანი, „სამთავროს დედათა მონასტრის პერიოდული გამოცემა", 2016, გვ. 58;
* ხედი, მცხეთა, 2006, გვ. 4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

*
სქიმა
**სქიმა** (ძვ. ბერძნ. σχῆμα – *გარეგნული სახე, ფორმა*) — მონაზვნობისა და ბერობის უმაღლესი ასკეტიკური ხარისხი მართლმადიდებლურ ეკლესიაში. სამონაზვნო სქიმა სიმბოლურად გამოხატავს უდაბნოში მოღვაწე წმინდა იოანე ნათლისმცემელს, რომელიც აქლემის ბეწვით იყო მოსილი, წელზე კი ტყავის სარტყელი ერტყა. სქიმა გვხვდება ორ ხარისხში, ესენია: მცირე სქიმა და დიდი სქიმა.

**მცირე სქიმით** — იმოსებიან მორჩილები ბერად ან მონაზვნად აღკვეცისას.

**დიდი სქიმის** — მიმღები ბერების ხარისხის სახელწოდებას წინ ემატება „სქიმ" (სქიმმონაზონი, სქიმიღუმენი, სქიმარქიმანდრიტი). ჩვეულებრივ ისინი ცხოვრობენ სხვა საძმოებისგან განცალკევებით.

იოანე პეტრიწის განმარტება სქიმის შესახებ: *„სქიმა ეწოდების ნაკვეთსა, ხოლო მონაზონნი რა შეიმოსენ სქიმასა, ჯერ–არს განიკვეთოს მსოფლიოთა საქმეთაგან. სქიმაჲ, რომელ არს ნაკვეთი."*

ლიტერატურა
----------

* *ლ. ბარბაქაძე*, „ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის", თბილისი, 2013 წ.
* „იოანე პეტრიწის თარგმანები", წიგნი II, გვ. 11, 3.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მღვდელმსახურის შესამოსელი |
| --- |
|  |
| 
ანაფორა  · ბისონი  · გინგილა  · ენქერი  · კვართი  · კვერთხი  · კუნკულ-ბარტყული  · კამილავკა  · მანტია  · მიტრა  · ოლარი  · ომოფორი  · პანაღია  · საბუხარები  · საგვერდული  · სარტყელი  · სკუფია  · სტიქარი  · სქიმა  · ფილონი  · ჯვარი |  |

 |
**სქოლასტიკა** (ბერძ. σχολαστικός — სწავლული, ლათ. Scholia — სკოლა) — IX-X საუკუნეებიდან ერთ-ერთი წამყვანი ღვთისმეტყველური ფილოსოფიური მიმდინარეობა ევროპაში, რომელშიც შეჯერებული იყო კათოლიციზმისა და არისტოტელეს იდეები.

XIV საუკუნის სკოლის გამოსახულება
სქოლასტიკის განვითარებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია 1054 წელს ქრისტიანული ეკლესიის კათოლიკურ და მართლმადიდებლურ შტოებად დაყოფამ. ამ მოვლენამ ახლებურად დააყენა ღვთისმეტყველების პრობლემატიკა. აზრთა შორის სხვადასხვაობა მხოლოდ თეოლოგიური კამათით არ შემოიფარგლებოდა. სქოლასტიკოსებმა წინ წამოწიეს ისეთი საკითხები, როგორიცაა გონებისა და რწმენის, რელიგიისა და მეცნიერების ურთიერთობა. სქოლასტიკა უშვებდა ქრისტიანული სწავლების გააზრებას არა მხოლოდ თეოლოგიის, არამედ ფილოსოფიის კუთხიდანაც, ცდილობდა ქრისტიანული რწმენის რაციონალურ დასაბუთებას. წამყვანი სქოლასტების შემოქმედებაში კვლავ აღზევდა არისტოტელესეული *რეალიზმი* და ლოგიკის გაგება.

თავდაპირველად სქოლასტიკა ხელს უწყობდა დაკარგული ცოდნის აღდგენას, ორგანიზებასა და შენახვას. თუმცა, საკმაოდ ხშირად სქოლასტიკოსები საკუთარი შეხედულებების დასაბუთების მიზნით ძველი ავტორების (განსაკუთრებით პლატონის, არისტოტელეს) თავისებურ ინტერპრეტაციას აკეთებდნენ, რაც საბოლოოდ მათ ჭეშმარიტ არსს ამახინჯებდა.

სქოლასტიკის ჩარჩოებში სერიოზული კამათი იმართებოდა სამების, ღმერთის სამგვაროვნების გაგების და ზოგადად, ღმერთის არსებობის დადასტურების გარშემო. მაგალითად, ანსელმ კენტერბერიელს მიაჩნდა, რომ მხოლოდ უმაღლესი არსება შეიძლება იყოს რეალური და ვინაიდან ღმერთი უმაღლესი არსებაა, ის რეალურად არსებობს, ხოლო რადგან არსებობს ღმერთი, შესაბამისად არსებობს უნივერსალიებიც (ზოგადი ცნებები).

შუა საუკუნეებში კამათი უნივერსალიების (ზოგადი ცნებების) არსებობა-არარსებობის შესახებ ძირითადად სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში არსებულ ორ მიდგომას — ნომინალიზმსა და რეალიზმს შორის მიმდინარეობდა.

**ნომინალიზმის** თანახმად, არსებობს მხოლოდ ცალკეული *კერძო* საგნები, *ზოგადი* ცნებები ამ საგნების შესახებ კი ჩვენი გონების შექმნილია. ნომინალიზმის შერბილებული ფორმაა კონცეპტუალიზმი, რომლის თანახმად თავად საგნებში არსებობს რაღაც საერთო, რაც სიტყვით აღნიშნული და გონებაში მოცემული *კონცეპტის* (ცნების) საფუძველი ხდება.

**რეალიზმის** მიხედვით კი უნივერსალიები რეალურად არსებობს და წინ უსწრებს ცალკეული, კერძო საგნების არსებობას. სქოლასტიკურ ფილოსოფიაში ანტიკური ფილოსოფიიდან მიღებული რეალიზმის ორგვარი გაგება არსებობდა:

* *უკიდურესი რეალიზმი* — რომელიც სათავეს პლატონის იდეების თეორიიდან იღებს და რომლის თანახმად ზოგადი იდეები ცალკეულ საგნებამდე არსებობს და მათ ორგანიზებას ახდენს;
* *ზომიერი რეალიზმი* — სათავეს იღებს არისტოტელეს შეხედულებიდან, რომ ზოგადი და კერძო ერთმანეთთან განუყრელ კავშირშია.

ლიტერატურა
----------

* ფსიქოლოგიის ისტორია - ი. იმედაძე. თბილისი, 2008
* Философия - А.Г. Спиркин. Москва, 2000
**სექსუალური ინვერსია** (ლათ. inversio — ამობრუნება, გადაადგილება) — სექსუალური ლტოლვა თავისივე სქესის მიმართ.
განასხვავებენ აბსოლუტურად ინვერტირებულ პირებს, რომელთათვისაც სექსუალური ობიექტი შესაძლოა მხოლოდ იგივე სქესის პირი იყოს (იხ. ჰომოსექსუალობა), და ამფიგენურ ინვერტირებულ პირებს, რომელთათვისაც ლტოლვის ობიექტი შეიძლება იყოს კაციც და ქალიც (იხ. ბისექსუალობა).
ტერმინის გამოყენება სექსოლოგებმა მე-19 საუკუნის მიწურულს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში დაიწყეს და ის ძირითადად ჰომოსექსუალობასთან მიმართებაში გამოიყენებოდა. ამ დროისთვის სჯეროდათ, რომ ის თანდაყოლილი იყო და მამაკაცებში ქალური ქცევის (მაგალითად, ქალური სამოსის ჩაცმის მოთხოვნილებას) მიზეზი იყო. ცნობილი სექსოლოგი რიხარდ ფონ კრაფტ-ებინგი ქალებში სექსუალურ ინვერსიას ახასიათებდა, როგორც „მამაკაცის სულს ქალის წიაღში".

ლიტერატურა
----------

* შესავალი ლგბტ ჟურნალისტიკაში/[ავტ. შორენა გაბუნია; რედ. ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა"]. - თბ. 2013. - 319 გვ.; 20 სმ.. - დანართები: გვ. 145-316. - განმარტ. ლექსიკონი: გვ. 3-34
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მემარცხენეობა (ჟურნალი)**. |

**მემარცხენეობა** — ტერმინი თანამედროვე პოლიტიკურ მეცნიერებასა და ცხოვრებაში, რომელიც ვიწრო გაგებით აღნიშნავს პოლიტიკური კურსის გამოხატვის რადიკალურ ან პროგრესულ გზას, ხოლო ფართო გაგებით – პოლიტიკურ იდეოლოგიას, რომელიც ესწრაფვის სოციალურ თანასწორობასა და სოლიდარობას, სოციალური იერარქიის საწინააღმდეგოდ. ტერმინს *მემარცხენეობა* თავდაპირველად პირდაპირი მნიშვნელობა ჰქონდა, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდიდან მოდის და მემარჯვენეობასთან ერთად გაჩნდა, როგორც 1789 წელს მოწვეული გენერალური შტატების კრებაზე წარმომადგენელთა სხდომის ადგილის აღმნიშვნელი (კრებაზე მეფისგან მარჯვნივ ისხდნენ თავად-აზნაურობა და სამღვდელოება, რომლებიც მონარქიას უჭერდნენ მხარს, ხოლო მარცხნივ – ბურჟუაზია და რიგითი მოქალაქეები, რომლებიც რევოლუციის, რესპუბლიკის შექმნისა და სეკულარიზმის მხარდამჭერები იყვნენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ედუარდ კოდუა და სხვ..  (2004) მემარცხენეობა. *სოციალურ და პოლიტიკურ ტერმინთა ლექსიკონი–ცნობარი*. სპებ, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, 2008.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**მელქისედეკის დომინიონი**| 

|  |
| --- |
|  |
| დროშა |

 |
| *ნაციონალური დევიზი: Monotheistic, unity, peace* (ერთი ღმერთი, კავშირი, მშვიდობა) |
| ოფიციალური ენა | ინგლისური, რუსული, ივრითი, არაბული, როტუმანული |
| დედაქალაქი | სელემი (იერუსალიმი) |
| პრეზიდენტი | რიჩარდ ჯეიმზ მაკდონალდი (არჩეულია 2003 წ. 23 ივლისს) |
| მოსახლეობის რიცხოვნობა | ~ 50 პირი. |
| ვალუტა | მელქისედეკის დომინიონის ვალუტა |
|

**მელქისედეკის დომინიონი** (**მდ**) — ვირტუალური სახელმწიფო, რომელიც დადანაშაულებულია მსოფლიო მასშტაბის საბანკო მაქინაციების ორგანიზებაში. იგი არავის მიერ არ არის იურიდიულად აღიარებული, თავად მელქისედეკის დომინიონი საკუთარ ტერიტორიად აცხადებს დედამიწის ნებისმიერ ნაწილს.

წარმოშობა
---------

მელქისედეკის დომინიონი დაფუძნებულია 1986 წელს აშშ-ის მოქალაქეების, ბენ დავიდ პედლის და მისი ვაჟის მარკ ლოგან პედლის მიერ. ორგანიზატორი პირები მოიხსენიებიან სხვადასხვა ფსევდონიმებით, ისეთით როგორიცაა „ცემახ ბენ დავიდ ნეცერ კორემი", „ბრანჩ ვინდრესსერი" და სხვა. ეს პირები ასევე წარმოადგენენ ბიბლიის ერთ-ერთი რედაქციის („მელქისედეკის ბიბლია") ავტორებს. ეს წიგნი იწერებოდა მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში, ძირითადად ციხეებში, იქ სადაც უწევდათ სასჯელის მოხდა ავტორებს; დანაშაულის საგანს კი ხშირ შემთხვევაში შეადგენდა მაქინაციები აქციებით ვაჭრობის საქმეში. ამ ნაწარმობს („მელქისედეკის ბიბლია") ეფუძნება დომინიონის მთელი სახელმწიფოებრიობა.

აღიარება
--------

მელქისედეკის დომინიონის 100 დოლარი
ზოგიერთი წყაროს თანახმად, 1993 წელს მელქისედეკის დომინიონ სახელმწიფოს მოიპოვებული აქვს „დიპლომატიური აღიარება" ცენტრალური აფრიკის ცალკეული რესპუბლიკების მხრიდან. აგრეთვე ცნობილია, რომ მელქისედეკის დომინიონს არ გააჩნია დიპლომატიური მისიები ან რაიმე სხვა წარმომადგენლობები აფრიკაში, მიუხედავად ამისა, მელქისედეკის დომინიონის ინტერნეტ რესურსში აღნიშნულია, რომ ვირტუალურ სახელმწიფო აღიარებულია აფრიკის სხვადასხვა რესპუბლიკების მიერ, მათ შორისაა ბურკინა-ფასო.

ზოგიერთი ცნობით, მელქისედეკის დომინიონის სახელმწიფო პასპორტს აღიარებს ზოგიერთი დიდი სახელმწიფოც, მათ რიცხვშია ფილიპინები, მალაიზია, სინგაპური, ინდონეზია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მელქისედეკის დომინიონის ოფიციალური საიტი (ინგლ.)
სიკვდილის ველის თანამგზავრული ფოტო
**სიკვდილის ველი** (ინგლ. Death Valley) — მთათაშორისი ღრმული აშშ-ში, კალიფორნიის შტატში, მოჰავეს უდაბნოსა და დიდი აუზის რაიონებს შორის, სიერა-ნევადას მთათა სისტემის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ველის ტერიტორიაზე მდებარეობს ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე დაბალი წერტილი (სიმაღლე ზღვის დონიდან -86 მეტრი). სიკვდილის ველის ტერიტორიაზე 1913 წელს დაფიქსირდა დასავლეთ ნახევარსფეროს ყველაზე მაღალი ტემპერატურა +56.7 °C. ვერცერთი მეცნიერი ვერ ხსნის გასაოცარ ფაქტს, რომელიც სიკვდილის ველის სამხრეთ ნაწილში მდებარე დამშრალი ტბის ფსკერზე ხდება. სიკვდილის ველი ეს არის ასევე ნაკრძალი აშშ-ში, რომელიც მდებარეობს კალიფორნიის აღმოსავლეთ ნაწილში და არის ყველაზე ცხელი წერტილი დედამიწაზე. სიკვდილის ველის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს დამშრალი ტბის რეისტრეკ-პლაიას (Racetrack Playa) თიხის ფსკერი, რომელსაც იქ არსებული ფენომენის გამო უწოდებენ მოძრავი ქვების ველს. ამ დამშრალი ტბის ფსკერზე მოძრაობს 30 კილოგრამიანი და მეტი წონის მქონე ქვები, რომლებიც მინიმუმ 10 მეტრი სიგრძის კვალს ტოვებენ. 

სიკვდილის ველი ყვავილობის დროს.
ერთ-ერთი ჰიპოთეზა ამ მოვლენის შესახებ გახდა მაგნიტური ველის თეორია, თუმცა უფრო დამაჯერებელი ვერსია არის ის რომ, ამ ქვებს გადააადგილებენ ქარები. ეს თეორია წამოაყენა პროფესორმა პაულა მესინამ. მისი გამოკვლევები ატმოსფერო-გეოლოგიური პროცესების შესახებ, რომელიც ხდება სიკვდილის ველზე, გახდა მისი დისერტაციის თემა. აქ მან წარმოადგინა დამშრალი ტბის ფსკერზე ჰაერის მასების გადაადგილების მოდელი: ქარბუქის შემდეგ ქარები ორ მხარეს გადაადგილდება, რაც გამოწვეულია იმ ადგილის რელიეფის გამო. პროფესორის ვარაუდით, ზუსტად ეს არის ქვების გადაადგილების მიზეზი. ამ ტბის მიდამოებში არის პატარ-პატარა ტორნადოებიც და ესეც ხელს უწყობს ამ საოცარ ფენომენს. ეს მოვლენა სრულად არ არის შესწავლილი და ზემოთ აღნიშნული მსჯელობები მხოლოდ თეორიებია. ასე რომ მეცნიერებს წინ კიდევ ბევრი სამუშაო ელოდებათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიკვდილის ველი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
**მემინდვრიები** (ლათ. Microtinae) — ძუძუმწოვრების ქვეოჯახი მღრღნელების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე საშუალოდ 10-12 სმ-ია, ზოგიერთისა 36 სმ აღწევს. კუდი სხეულის სიგრძის ნახევარია, ზოგჯერ უფრო მოკლე. აქვთ მოკლე ყურები, პატარა თვალები, მომრგვალო ცხვირი. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აერთიანებს 15-20 გვარის 100-მდე სახეობას, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 8. ბინადრობენ ველზე, ტყეში, ჭაობში, მთებში და სხვა ადგილებში. მცენარეთა მიწესზედა ნაწილებით, ზოგიერთი სახეობა მარაგს იკეთებს. მრავლდებიან წლის თბილ პერიოდში. ზოგი — ზამთარშიც. უმრავლესობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია. იყენებენ ზოგიერთი მოზრდილი სახეობის (ონდატრა) ტყავს. მემინდვრიები მრავალი მტაცებელი სარეწაო ცხოველის ძირითადი საკვებია. ადამიანისა და ცხოველებისათვის ინფექციური დაავადების (შავი ჭირი, ტულარემია, ენცეფალიტი, ლეპტოსპიროზი და სხვა) რეზერვატორები არიან. მავნებლობის მხრივ, საშიშია საზოგადოებრივი (Microtus socialis) და ჩვეულებრივი (Microtus arvalis) მემინდვრიები.

ბრძოლის ღონისძიებანი
--------------------

ნიადაგის მოხვნა 25-30 სმ-ზე, მემინდვრიების ბუნებრივი მტრების მიზიდვა, ბაქტერიული პრეპარატის მობნევა თვითმფრინავიდან და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ავალიანი რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 564.
ფერმა ესტონეთში.
**სოფლის მეურნეობამ ესტონეთში** კოლექტიური მეურნეობის და საბჭოთა მეურნეობებისს გაუქმების შემდეგ მნიშვნელოვანი განვითარება განიცადა.

ისტორია
-------

1991 წელს სამუშაო ძალის დაახლოებით 12 % სოფლის მეურნეობაში იყო დასაქმებული და ესტონეთის მთლიანი შიდა პროდუქტის 15,4 %-ს ქმნიდა. ესტონეთს აქვს დაახლოებით 1,3 მილიონი ჰექტარი სასოფლო სამეურნეო მიწა საიდანაც 1 მილიონი სახნავია. საბჭოთა პერიოდში სახნავი მიწის რაოდენობა დაახლოებით 405 000 ჰექტრამდე შემცირდა. კოლექტივიზაციამ 1940-იანებში და 1950-იანებში ესტონეთის სოფლის მეურნეობას ბევრი პრობლემები მოუტანა. მიუხედავად ამისა ესტონეთში სოფლის მეურნეობა უფრო ნაყოფიერი იყო ვიდრე საბჭოთა კავშირის სხვა ქვეყნების საშუალო მაჩვენებელი. 1990 წელს ქვეყანაში იყო 221 კოლექტივი და 117 სახელმწიფო ფერმა, თითოეული დაახლოებით 350-400 მუშით. მეურნეობების შინაური საქონელის საშუალო რაოდენობა იყო 1900 მსხვილი რქოსანი საქონელი და 2500 ღორი. ესტონეთი სხვა საბჭოთა რესპუბლიკებში რძის და ხორცის სიდიდით მეორე ექსპორტიორი იყო. სოფლის მეურნეობა ასევე წარმოადგენდა საკვები პროდუქტების გადამამუშავებელი ინდუსტრიის კარგ საფუძველს.

ესტონეთის სოფლის მეურნეობაში რეფორმები 1989 წელს პირადი ფერმის კანონის მიღებით დაიწყო. კანონი ფიზიკურ პირებს აძლევდა უფლებას დასამუშავებლად მიეღოთ 15 ჰექტარი მიწა. მიწა მემკვიდრეობით გადაეცემოდათ, თუმცა არ შეეძლოთ გაეყიდათ ან შეეძინათ. კანონის მიღებიდან 6 თვეში დაახლოებით 2000 ახალი ფერმერი დარეგისტრირდა, ხოლო წელიწადში კიდევ დაახლოებით 3500. 1991 წელს ფერმერებს მიწის სრული ფლობის უფლება მიეცათ, ამან მათი რაოდენობა წლიურად 7200-ით გაზარდა. 1993 წლისთავის ჯამში 8781 ახალი ფერმა იყო, რომელიც დაახლოებნით 225 000 ჰექტარ მიწას ამუშავებდნენ.

ინდივიდუალური ფერმების შექმნის პარალელურად ბევრი კოლექტიური ფერმა დაიშალა. გაიზარდა კორუფციის და ფერმების აღჭურვილობების სპონტანური პრივატიზაციის შემთხვევები. ესტონეთის ზოგიერთი წარმატებული ფერმა კოოპერატივად გადაკეთდა. მიუხედავად წარმატებული სოფლის მეურნეობისა საკუთარი მოწეული მოსავლის წვლილი მაინც დიდ წილს იკავებს. ესტონეთში ნაწარმოები საკვების დაახლოებით 20 % საკუთარი მოხმარებისთვის არის მოყვანილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Country studies

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Estonia - Economic Sectors, *Library of Congress*, accessed Dec. 11, 2013
**განაცხადი კომენტირებაზე** (ინგლ. Request for Comments , **RFC**) — დოკუმენტი, რომელსაც აქვეყნებს ინტერნეტის საზოგადოება (ISOC) ან მასთან დაკავშირებული ორგანო, პირველ რიგში, ინტერნეტის საინჟინრო საბჭო (IETF) — ინტერნეტის ტექნიკური შემუშავებისა და სტანდარტიზაციის ძირითადი ორგანოები.

RFC იქმნება ცალკეული პირების ან ინჟინერთა და კომპიუტერულ მეცნიერთა ჯგუფების მიერ მემორანდუმის სახით, რომელშიც აღიწერება მეთოდები, ქცევები კვლევები, ან ინოვაციები, რომლებიც გამოყენებადია ინტერნეტისა და ინტერნეტთან დაკავშირებული სისტემების მუშაობაში. მისი წარმოდგენა ხდება საექსპერტო შეფასებისთვის, ან ახალი კონცეფციების, ინფორმაციის გასაცნობად, ან შემთხვევითი ინჟინრული იუმორისთვის. ზოგიერთ განაცხადს IETF ამტკიცებს ინტერნეტის სტანდარტის სახით. თუმცა, მრავალი RFC არის საინფორმაციო ან ექსპერიმენტული ხასიათის და არის სტანდარტი. სისტემა RFC გამოგონილ იქნა სტივ კროკერის მიერ 1969 წელს, ARPANET-ის შემუშავების პროცესში არაოფიციალური შენიშვნების ჩაწერის გასაიოლებლად. მის შემდეგ, RFC-ები გადაიქცა ინტერნეტის მახასიათებლების, საკომუნიკაციო პროტოკოლების, პროცედურების და მოვლენების ოფიციალურ დოკუმენტაციად. კროკერის თქმით, განაცხადების სისტემა „ინტერნეტის შიდა მუშაობას ფორმას აძლევს და მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მის წარმატებაში", თუმცა გარე საზოგადოებისთვს არც ისე კარგად არის ცნობილი. 

RFC იწარმოება გადაწყობის შესაძლებლობის არ მქონე ტექსტის ფორმატში, თუმცა ფორმატის ცვლილებაზე მუშაობა დაწყებულია, რათა დოკუმენტების ოპტიმალურად ნახვა შესაძლებელი იყოს სხვადასხვა ზომის დისპლეის მქონე მოწყობილობებზე.

ინტერნეტის საზოგადოების მიღმა, RFC ჰქვიათ დოკუმენტებს, რომლებსაც აქვეყნებს აშშ-ის ფედერალური მთავრობა, მაგალითად გზატკეცილზე მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაცია.

სქოლიო
------

1. ↑  Waitzman, David (April 1, 1990), *A Standard for the Transmission of IP Datagrams on Avian Carriers*, IETF
2. ↑  უიტემა, კრისტიან; პოსტელი, ჯონ; კროკერი, სტივ (აპრილი, 1995), *Not All RFCs are Standards*, IETF
3. ↑  RFC's, Internet Request For Comments. Livinginternet.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-02. ციტირების თარიღი: 3 აპრილი, 2012.
4. ↑  „Stephen D. Crocker, *How the Internet Got Its Rules*, The New York Times, 6 აპრილი 2009". Nytimes.com. 7 აპრილი, 2009. ციტირების თარიღი: April 3, 2012. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
5. ↑  RFC Format Change FAQ
6. ↑  Notice and Request for Comments*,* აშშ-ის ფედერალური რეესტრი *(16 იანვარი, 2018).*
მამრობითი სქესის პუბერტატი
**სქესობრივი მომწიფება**, იგივე *პუბერტატი* — სქესობრივი განვითარების პერიოდი. არის ინდივიდუალური და ვარირებს გარკვეულ ფარგლებში რასობრივი, გეოგრაფიული და სხვა გარემოებების გათვალისწინებით.

გოგოების სქესობრივი მომწიფება საშუალოდ 9-11 წლის ასაკში იწყება და გრძელდება 15-17 წლამდე. ბიჭები, როგორც წესი, უფრო გვიან გადიან ამ პროცესს — 11-12 წლიდან დაახლოებით 16-17 წლამდე. თუმცა, მომწიფების ტემპი განსხვავდება ყველა ადამიანისთვის. პუბერტატის პერიოდის დაწყებისა და მისი დასრულების აღსანიშნავად ასევე მიღებულია ტერმინები **პრეპუბერტატი** და **პოსტპუბერტატი**.

სქესობრივი მომწიფებისას ხდება როგორც ფიზიკური, ისე ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები. ფიზიკური თვალსაზრისით, მოზარდებს ბავშვობიდან ზრდასრულობაში გადასვლისას ეცვლებათ სიმაღლე, სხეულის ფორმა, წონა და თმიანობა სხეულზე. ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები ზოგჯერ ფიზიკურ ცვლილებებზე ადრეც კი დგება. ამ ასაკში მოზარდებს განსაკუთრებით უჩნდება თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის სურვილი და მოთხოვნილება, მათ ასევე უვითარდებათ აბსტრაქტულად აზროვნების უნარი, სხვათა თვალსაწიერის გააზრებისა და თვითანალიზის უნარ-ჩვევები.

სქესობრივი მომწიფება საყურადღებოა იმ თვალსაზრისითაც, რომ ამ დროს მოზარდს უყალიბდება დამოუკიდებელი სექსუალური იდენტობა და უჩნდება სექსუალური სურვილები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფიზიკური ცვლილებები სქესობრივი მომწიფებისას
* ემოციური და ფსიქოლოგიური ცვლილებები სქესობრივი მომწიფებისას
* შშმ მოზარდები და სქესობრივი მომწიფება

სქოლიო
------

1. ↑  ქვიარ მოზარდები და სქესობრივი მომწიფება