recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**„სიყვარული ჟამიანობის დროს"** (ესპ. El amor en los tiempos del cólera) — კოლუმბიელი მწერლის, ნობელის პრემიის ლაურეატის, გაბრიელ გარსია მარკესის, 1985 წლის რომანი. მოქმედება რომანში ხდება XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში და ეფუძნება მწერლის მშობლების ურთიერთობის ისტორიას. 2007 წელს ჰოლივუდში გადაიღეს ამავე სახელწოდების ინგლისურენოვანი ფილმი.

სიუჟეტი
-------

რომანის მთავარი გმირები არიან ფლორენტინო არისა და ფერმინა დასა. მათ ერთმანეთი ახალგაზრდობაში უყვარდებათ. საიდუმლოდ ურთიერთობაში შეყვარებულებს ფერმინას დეიდა — ესკოლასტიკა ეხმარებათ. ფლორენტინომ და ფერმინამ ერთმანეთს რამდენიმე სასიყვარულო წერილი მისწერეს, თუმცა, ერთხელაც ფერმინას მამა, ლორენცო დასა, შეიტყობს მათ შესახებ და ქალიშვილს მოსთხოვს დაუყოვნებლივ გაწყვიტოს ფლორენტინოსთან ურთიერთობა. უარის მიღების შემდეგ, შვილთან ერთად სხვა ქალაქში, გარდაცვლილი ცოლის ოჯახში, გადადის საცხოვრებლად. მანძილის მიუხედავად, ფლორენტინო და ფერმინა განაგრძობენ ერთმანეთთან ურთიერთობას ტელეგრაფის საშუალებით, თუმცა დაბრუნების შემდეგ ფერმინა ხვდება, რომ ფლორენტინოსთან მისი ურთიერთობა ოცნებისა და ილუზიის მეტი არაფერი ყოფილა, რადგან, ფაქტობრივად, ისინი ერთმანეთისათვის უცხოები არიან, ამიტომ იგი წყვეტს მასთან ურთიერთობას და უბრუნებს ყველა მის წერილს.

მოგვიანებით, ფერმინა ხვდება ახალგაზრდა, ეროვნულ გმირს — ექიმ ხუვენალ ურბინოს. მიუხედავად თავდაპირველი ანტიპათიისა მის მიმართ, საბოლოოდ ფერმინა თანხმდება მასთან ქორწინებაზე. ურბინო არის მეცნიერების, თანამედროვეობისა და „წესრიგისა და პროგრესისადმი" „თავშეწირული" ექიმი, რომელიც მოწოდებულია აღმოფხვრას ქოლერა და ხელი შეუწყოს საზოგადოებრივ სამუშაოებს. იგი არის რაციონალური ადამიანი, რომლის ცხოვრებაც ზუსტადაა ორგანიზებული და რომელიც დიდად აფასებს საკუთარ მნიშვნელობასა და რეპუტაციას საზოგადოებაში. ის არის პროგრესისა და მოდერნიზაციის მაცნე.

ფერმინას გათხოვების შემდეგაც კი ფლორენტინო დებს ერთგულების ფიცს და უცდის მას. როდესაც ფერმინასთან დიდი ხნის თანაცხოვრების შემდეგ ურბინო გარდაიცვლება, ფლორენტინო მიდის ფერმინასთან, ეუბნება, რომ წლების განმავლობაში მისი ერთგული იყო და მასთან დაბრუნებას სთხოვს. საბოლოოდ ფერმინა მას მეორე შანსს აძლევს. ისინი ცდილობენ იცხოვრონ ერთად ხუთ ათეულ წელზე მეტი ხნის განშორების შემდეგ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სიყვარული ჟამიანობის დროს (ფილმი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *The Heart's Eternal Vow*  – *New York Times* Book Review from 1988 by Thomas Pynchon

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Morana, Mabel (winter, 1990). "Modernity and Marginality in *Love in the Time of Cholera*". *Studies in Twentieth Century Literature* **14**:27–43
პეტროგლიფები მდინარე პეგტიმელთან (ჩუკოტკის ნახევარკუნძული)
„ნიუსპეიპერ-როკი", იუტას შტატი, აშშ
**პეტროგლიფები** (**კლდის მხატვრობა**) — ქვაზე ამოკვეთილი გამოსახულება (ძვ. ბერძნ. πέτρος — ქვა და  γλυφή — ამოკვეთა). აქვთ სხვადასხვანაირი თემატიკა — რიტუალური, მემორიალური, ნიშნობრივი ყველა შესაძლო ურთიერთგადაკვეთებით. (შეადარეთ გეოგლიფებს).
ტრადიციულად პეტროგლიფებს ეძახიან უძველეს დროში ქვაზე ამოკვეთილ ყველანაირ გამოსახულებებს — პალეოლითის ხანიდან შუა საუკუნეების ჩათვლით, მათი გამოკლებით, რომლებშიც დანამდვილებით შეინიშნება კარგად შემუშავებული ნიშნების სისტემა. აბსოლუტურად ერთმნიშვნელოვანი განსაზღვრება არ არსებობს. პეტროგლიფებს ეძახიან, როგორც პირველყოფილ მღვიმის კლდის მხატვრობას, ასევე უფრო გვიანდელს, მაგალითად, სპეციალურად დადგმულ ქვებზე, მეგალითებზე ან «ველურ» კლდეებზე.

მსგავსი ძეგლები სადღაც ერთ ადგილზე კი არ არიან თავმოყრილები, არამედ ვრცლად არიან გაფანტულები ჩვენი პლანეტის მთელ ზედაპირზე. ისინი ნაპოვნი არიან ყაზახეთში (ტამგალი), კარელიაში, ესპანეთში (ალტამირის მღვიმე), საფრანგეთში (ფონ-დე-გომის მღვიმეები, მონტესპანი და სხვ.), ციმბირში, დონზე (კოსტიონკი), იტალიაში, ინგლისში, გერმანიაში, ალჟირში, სადაც ახლახან აღმოჩენილი იქნა და მთელ მსოფლიოში სენსაცია გამოიწვია ტასილინ-აჯერის მთიანი პლატოს გიგანტურმა მრავალფეროვანმა ნახატებმა საჰარაში, უდაბნოს ქვიშებს შორის.

ძირითადად, ეს ცხოველების — ირმების, ბიზონების, გარეული ღორების, ველური ცხენების გამოსახულებებია; მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც დღეისათვის დედამიწაზე უკვე აღარ ბინადრობენ — გრძელბეწვიანი მამონტები, ხმალკბილა ვეფხვები. მხოლოდ იშვიათად გვხვდება ადამიანის ფიგურების და თავების ფიგურები, რიტუალური ნიღბები. მხოლოდ მოგვიანებით, ნეოლითის ხანაში, დაიწყეს პირველყოფილი ტომების ცხოვრების სცენების გამოხატვა — ნადირობის, ბრძოლის, ცეკვის და რაიმე ძნელად მისახვედრი წეს-ჩვეულებების. ასეთი კომპოზიციები დაახლოებით თარიღდება VI—IV ათასწლეულით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ხოლო ყველაზე ადრეული გამოსახულებები, სადაც ჭარბობს ცხოველების «პორტრეტები», მიეკუთვნება ზედა პალეოლითის ხანას, ანუ შეიქმნა 40—20 ათასი წლის წინ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კლდის მხატვრობა
* თრიალეთის პეტროგლიფები

ლიტერატურა
----------

* Harmanşah, Ömür (ed) (2014), *Of Rocks and Water: An Archaeology of Place*, 2014, Oxbow Books, ISBN 1782976744, 9781782976745
* Rawson, Jessica (ed). *The British Museum Book of Chinese Art*, 2007 (2nd edn), British Museum Press, ISBN 9780714124469
* Sickman, Laurence, in: Sickman L. & Soper A. *The Art and Architecture of China*, Pelican History of Art, 3rd ed 1971, Penguin (now Yale History of Art), LOC 70-125675
**პირინის ეროვნული პარკი** (ბულგ. Национален Парк Пирин) მდებარეობს პირინის მთების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ბულგარეთი. პარკის ფართობი შეადგენს 403 კმ², ხოლო ეს ტერიტორია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,008 - 2.914 მეტრ სიმაღლეზე.

ისტორია
-------

პარკი დაარსდა 1962 წლის 8 დეკემბერს, თავდაპირველად მას ეწოდა ვიჰრენის ეროვნული პარკი. პარკის შექმნის მთავარი დანიშნულება იყო, პირინის მთებზე არსებული უიშვიათესი ჯიშის მცენარეულობის შენარჩუნება. ეს ტერიტორია თავდაპირველად მოიცავდა 62 კმ²-ს. 1974 წელს ამ ტერიტორიას თანამედროვე სახელი, პირინის ეროვნული პარკი ეწოდა და მისი ფართობი საკმაოდ გაიზარდა.

1979 წელს პარკის მთავარი სამმართველო ცენტრი, გაიხსნა ქალაქ ბანსკოში. 1983 წელს პირინის ეროვნული პარკი შევიდა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 1998 წელს მიღებული ახალი კანონით, პარკის ფართობი გაიზარდა და ის დღემდე შეადგენს 403,32 კმ² ტერიტორიას.

ფლორა და ფაუნა
--------------

პარკში იზრდება დაახლოებით 1300 სახეობის მცენარე. მათ შორის 300 სახეობის ხავსი და დიდი რაოდენობით წყალმცენარეა. პარკში არსებული 18 სახეობის მცენარე ენდემურია. აქ ასევე იზრდება მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობა, მათ შორის ედელვაისი, რომელიც პირინის სიმბოლოა.

პირინის ეროვნული პარკში დაახლოებით 2.090 სახეობის ცხოველი ბინადრობს. აქედან 214 ენდემურია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-01-10 საიტზე Wayback Machine.
* World Conservation Monitoring Centre დაარქივებული 2007-02-23 საიტზე Wayback Machine.
* Official UNESCO website entry
* Pirin National Park at BulgariaTravel.org დაარქივებული 2005-04-15 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში ბულგარეთის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ბოიანის ეკლესია  · მადარის ცხენოსანი  · ივანოვოს გამოქვაბულის ეკლესიები  · კაზანლიკის თრაკიული აკლდამა  · ნესებირი  · პირინის ეროვნული პარკი   · რილის მონასტერი  · სრებირნის ნაკრძალი  · სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა  · კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები |  |

 |
**პიარნუს აღება** — ჩრდილოეთის დიდი ომის ნაწილი, რომლის მსვლელობის პერიოდში, 1710 წელს რუსმა სამხედროებმა იძულებით გამოაცხადებინეს შვედეთის გარნიზორს კაპიტულაცია ქალაქ პიარნუში.

ისტორია
-------

1710 წლის ბოლოს, როდესაც ფელდმარშალ შერემეტიევის მიერ რიგის ალყა დასასრულს უახლოვდებოდა, მთავარსარდალმა ციხესიმაგრე პიარნუს ასაღებად დრაგუნთა ექვსი პოლკი გააგზავნა გენერალ ბაურის მეთაურობით. იმ დროს ციხესიმაგრე შეიარაღებული იყო 201 ქვემეხით, მისი გარნიზორი კი ათას ადამიანს შეადგენდა.

ალყა დასრულებული იყო 22 ივლისისთვის და იმდროსვე ადგილობრივმა თავადაზნაურობამ, რომელიც ციხეში იყო გამაგრებული, ითხოვეს ციხიდან გასასვლელი, რადგან ქალაქში იმ დროს შავი ჭირი იყო გავრცელებული და მარაგიც იწურებოდა. ბაურმა კი უარი განუცხადა მათ. 

8 აგვისტოს თავადაზნაურობამ განაახლა შუამდგომლობა, მაგრამ პასუხად მიიღო, რომ რუსი გენერალი მხოლოდ ქვეითი ჯარის მისვლას ელოდა თავდასხმის დასაწყებად. ამის შედეგად, 14 აგვისტოს ციხესიმაგრე დანებდა, როდესაც მას მხოლოდ 120 გარნიზონი იცავდა. 

ციხესიმაგრის აღების შემდეგ მას ძველი სახელწოდება დაუბრუნეს - პერნოვი. ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების თანახმად 1721 წელს, ციხესიმაგრე რუსეთის ციხესიმაგრეთა რიცხვს შეუერთდა.

ლიტერატურა
----------

* Пернов // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. В. Сытина, 1911—1915.
**პირველყოფილი შიში** (ინგლ. Primal Fear) — 1996 წლის ამერიკული ნეო-ნუარის ჟანრის კრიმინალური ფილმი. ფილმი გადმოსცემს ადვოკატის ისტორიას, რომელიც იცავს სტიქაროსან ბიჭუნას, რომელსაც ბრალი არქიეპისკოპოსის მკვლელობაში ედება. ედვარდ ნორტონმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მარტინ ვეილი ცნობილი ადვოკატია. ის გდაწყვეტს, სასამართლოში დაიცვას ჩიკაგოს არქიეპისკოპოსის მკვლლობაში ბრალდებული კენტუკელი ახალგაზრდა აარონ სტემპლერი. აარონი სისხლში მოთხვრილი იპოვეს მკვლელობის შემდეგ. სასამართლოში მისი მოწინააღმდეგე მისი ყოფილი პარტნიორი ქალი ჯენეტ ვენეიბლია, რომელიც ამუნათებს მარტინს, რომ მას ჭკვიანი ქალის წინააღმდეგ სასამართლოში გამოსვლის ეშინია. მარტინი აარონს სასამართლო პროცესისთვის ამზადებს. ის თავადაც დაიჯერებს ბრალდებულის უდანაშაულობას, რის გამოც ვენეიბლი მას დასცინის. საქმე რთულდება მაშნ, როდესაც ფსიქოლოგი, დოქტორი მოლი არინგტონი აღმოაჩენს, რომ სტემპლერს დაავადება აწუხებს. მარტინი აღმოაჩენს, რომ არქიეპისკოპოსი უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულ კორუფციულ გარიგებებში იყო ჩართული. შონესი მას აფრთხილებს, რომ თავი შორს დაიჭიროს გავლენიანი ადამიანებისგან. ერთ-ერთი შეხვედრის დროს ბრალდებულთან, აარონის ალტერ-ეგო, როი დაიწყებს საუბარს და აღიარებს მკვლევლობის და მოტივის შესახებ. მარტინი კომერმანს უხსნის, თუ რატომ იცავს ადამიანებს. სასამართლო პროცესის დროს აარონი ვენეიბლის ზეწოლას ვერ გაუძლებს და საბოლოოდ ციხეში აღმოჩნდება.

როლებში
-------

* რიჩარდ გირი - მარტინ ვაილი
* ლორა ლინი - ჯენეტ ვენეიბლი
* ედვარდ ნორტონი - აარონ სტემპლერი
* ფრანსის მაკდორმანდი - მოლი არინგტონი
* ჯონ მაჰონი — შონესი
* რეგ როჯერსი — კონერმანი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „პირველყოფილი შიშიr" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „პირველყოფილი შიში" — Rotten Tomatoes
* „პირველყოფილი შიში" — Metacritic-ზე
* „პირველყოფილი შიში" — Box Office Mojo-ზე
**პირიმზის საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭბაანის ჩრდილო-დასავლეთით 1 -1,5 კილომეტრზე, ტყიანი მთის სამხრეთ კალთაზე. სავარაუდოდ განეკუთნება გვიან შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (5,45X3,35 მეტრი), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშა ქვის ნატეხი ქვით წყობა ქაოსურია, ტლანქი. შენობის შიგნითა კედლები მთლიანად რიყის ქვითაა ამოყვანილი და შებათქაშებული ყოფილა. გარე კედლები კი, ძირითადად ნატეხი ქვითაა, წყობაში აქა-იქ რიყის ქვაცაა ჩართული. ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული: ჩამონგრეულია კამარა, თითქმის მთლიანადაა დანგრეული ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ბოლო. ინტერიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვებით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია დასავლეთ წირთხლი და მასზე დაყრდნობილი თავის ორი ქვა). აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე ნატეხი ქვით გამოყვანილი თარაზულად გადახურული, ვიწრო სარკმელია, რომელიც ზემოთკენ სწორხაზოვნად ვიწროვდება, ჩრდილოეთ კედლის შუაში მცირეზომის ოთხკუთხა ნიშაა. შიგნით ეკლესია გადახურული იყო ნახევარცილინდრული ფორმის ერთიანი კამარით, რომლის ანაბეჭდი დასავლეთ კედელზეა შემორჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 121.
**სიღნაღის წმინდა სტეფანეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტში. ტაძარი ააგეს 1762 წელს. ტაძარი ციხესიმაგრის ნანგრევებში მდებარეობს, ერთ-ერთ დანგრეულ კოშკში. ნაკურთხია როგორც წმინდა სტეფანეს ტაძარი.

აღწერა
------

არქიტექტურული ზეგლი წმინდა სტეფანეს ეკლესია მდებარეობს კახეთის მხარეში, კერძოდ სიღნაღის მუნიციპალიტეტში, ილია ჭავჭავაძის ქუჩაზე დგას რიყის ქვით ნაშენი, ქონგურებიანი მრგვალი კოშკი და ციხის ნანგრევები. წმ. სტეფანეს ეკლესია ამ კოშკის შიგნით მდებარეობს. გარედან მისი დანახვა შეუძლებელია. კოშკის გვერდით, ქუჩიდან ქვის კიბე ადის, რომელიც სამრეკლოს ადგება. სამრეკლო კოშკის კედელშია ჩაშენებული. სამრეკლო ეკლესიის კარიბჭის ფუნქციასაც ასრულებს. კოშკის აღმოსავლეთი კედელი გაჭრილია და წმ. სტეფანეს მცირე ზომის, დარბაზული ეკლესიაა ჩაშენებული. გარედან ეკლესიი ირგვლივ საკმაოდ მცირე ადგილია. წმ. სტეფანეს ეკლესიის ინტერიერი ვიწრო და წაგრძელებულია, აღმოსავლეთით საკურთხევლის აფსიდით. დარბაზი შეისრული კამარითაა გადახურული. ასევე შეისრული პორმისაა საბჯენი თაღები. ინტერიერში ჩანს რესტავრაციის კვალი მაგალითად ადგილები რომელიც ახალი აგურით არის აღდგენილი. ტაძრის აღმოსავლეთი ნაწილი უფრო ძველია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორი ვიწრო სარკმელია გაჭრილი აფსიდსა და დასავლეთის კედელში. გარედან ეკლესიისსადა ფასადი აქვს. ნაშენია რიყის ქვისა და აგურის შერეული წყობით. ფასადებზე ასევე შეიმჩნევა ახალი რესტავრაციის დროინდელი ახალი აგურიც. გადახურულია ორფერდა კრამიტის სახურავით. აქედან მიემართება კიბე, რომლითაც კოშკში ავდივართ, საიდანაც ეკლესიას ზევიდან დავყურებთ. წმ. სტეფანეს ეკლესიის საკურთხევლის აფსიდში მოხატულობის ფრაგმენტები გაირჩევა. სამრეკლო აგურითაა ნაშენი. მის ღიობებს შეისრული ფორმა აქვთ. სამრეკლოს თავზე ახალი ფანჩატური ადგას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 217
**ჟურნალისტი** — პირი, რომელიც აგროვებს, ქმნის, არედაქტირებს ან ამზადებს მასალებს მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში გამოსაქვეყნებლად და აქვს სათანადო რწმუნება ან არის ჟურნალისტთა რეგისტრირებული კავშირის წევრი. (10 აგვისტო, 1991) – **საქართველოს პრესისა და მასობრივი ინფორმაციის სხვა საშუალებების შესახებ კანონის 21-ე მუხლი.** კანონი 2004 წელს შეიცვალა და მას დაერქვა: კანონი სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ, სადაც საერთოდ არ არის ჟურნალისტის ცნება განმარტებული, ხოლო ამ პროფესიის შესახებ სახეშეცვლილ კანონში საუბარია მხოლოდ 3 მუხლში:

პროფესიული სტანდარტები
----------------------

**საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ქცევის კოდექსის თანახმად:** „ჟურნალისტი უნდა იყოს თავშეკავებული და კარგად ინფორმირებული, მის მიერ გადმოცემული მასალა კი ინფორმაციული და ამომწურავი. ფაქტები და შეხედულებები დაბალანსებულად უნდა გაშუქდეს. ყოველი მხარისა და პირის აზრი მიუკერძოებლად უნდა გადმოიცეს. საინფორმაციო პროგრამების მიუკერძოებლობა არა მხოლოდ საპირისპირო პოზიციების დაბალანსებული გაშუქებით, არამედ ყველა იმ გარემოების სრულფასოვანი აღწერით მიიღწევა, რომლებიც საფუძვლად უდევს ამ პოზიციებს".

ბიბლიოგრაფია
------------

* *აფრიდონიძე, შუქია.*, ჟურნალისტის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი / ენათმეცნ. ინ-ტი. გ.გ. ტ. 2, თბ.: „მერიდიანი", 2011.
* *აფრიდონიძე, შუქია.*, ჟურნალისტის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი / ენათმეცნ. ინ-ტი. თბ.: „უნივერსალი", 2009. ISBN 978-9941-12-426-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სსიპ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე – კანონი პრესისა და მასობრივი ინფორმაციის სხვა საშუალებების შესახებ, კანონი სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ დაარქივებული 2011-09-17 საიტზე Wayback Machine. , საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ქცევის კოდექსი (2006).
**სენტ-კლერის ტბა** (ინგლ. Lake St Clair) — გამდინარე ტბა კუნძულ ტასმანიაზე, მდებარეობს ცენტრალურ პლატოზე, ზღვის დონიდან 747 მ სიმაღლეზე. მყინვარული წარმოშობისაა. ფართობი 30 კმ², უდიდესი სიღრმე 200 მ, გაწოლილია კრეიდლ მაუნტინ-ლეიკ-სენტ-კლერის ეროვნული პარკის სამხრეთ ნაწილში, რომელიც „ტასმანიის ველური ბუნების" ნაწილია და რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს წარმოადგენს. სენტ-კლერის ტბასთან ვრცელდება ავსტრალიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სახმელეთო ტურისტული მარშრუტი — *ოვერლენდ ტრეკი*, რომლის სამხრეთ დაბოლოება სენტ-კლერის ტბასთანაა. 

ტბის სამხრეთ ნაწილიდან გამოედინება მდინარე დერუენტი, რომლის ესტუარზე გაშენებულია ტასმანიის ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰობარტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სენტ-კლერის ტბა დაარქივებული 2011-08-28 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* სენტ-კლერის ტბის რუკა დაარქივებული 2011-04-03 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ინფორმაცია თევზჭერის შესახებ და ტბის რუკა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. 1 2  Australian Bureau of Statistics: Tasmania, Lakes
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ახალციხის ციხე.** |

**რაბათის ციხე**, **ახალციხის ციხე** — ისტორიული ციხე საქართველოში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქალაქ ახალციხეში, მდინარე ფოცხოვისწყლის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1000 მ სიმაღლეზე, რომელიც საუკუნეების წინ, ძველი სამცხის მთავარ ქალაქს და სამცხის ათაბაგთა რეზიდენციას წარმოადგენდა.

ისტორია
-------

ციხის ისტორია IX საუკუნიდან იწყება მისი თავდაპირველი სახელწოდება „ლომსია" იყო, რომელიც XI საუკუნის ომების დროს დაინგრა. XII საუკუნის დასაწყისში, ქალაქის ხელახალი შენება დაიწყო ბაშქენ II ჯაყელმა, რომელიც დავით აღმაშენებელის დავალებით, თურქ-სელჯუკთა წინააღმდეგ, საფორტიფიკაციო თავდაცვით სისტემებს ქმნიდა და ქალაქების აღდგენას ეწეოდა. სწორედ ამ პერიოდში დაერქვა ამ ადგილს „ახალციხე". XII–XIII საუკუნეებში ციხე ჯაყელების რეზიდენციად იქცა.

ახალციხე სამცხის მნიშვნელოვანი სავაჭრო, კულტურული და ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. იგი1578 წელს ოსმალებმა დაიპყრეს. 1628 წლიდან ახალციხის საფაშოს ცენტრი გახდა. XVII-XVIII საუკუნეებში ლეკი აბრაგების მიერ ტყვე ქრისტიანებით ვაჭრობის მთავარი ბუნაგი იყო. 1810 წლებში საათაბაგოს ნაწილი, ახალციხე და მისი მიმდებარე ტერიტორიები რუსებმა აიღეს. მაგრამ ბუქარესტის ზავით, 1812 წელს იგი კვლავ ოსმალეთს გადასცეს. 1828-1829 წლებში, რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს, რუსთა ჯარმა გენერალ ი. პასკევიჩის სარდლობით ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა. ადრიანოპოლის ზავის თანახმად, ახალციხე და 10 სანჯაყი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. ი. პასკევიჩის ბრძანებით არზრუმიდან და არტაანიდან სამცხეში 100 000 კომლი სომეხი ჩაასახლეს. ქართველებს მიწები ჩამოართვეს. სომხებს გადასცეს და 7 წლით ბეგარისგან გაათავისუფლეს, რამაც მძიმე ეკონომიკურ და ეთნიკურ პირობებში ჩააყენა ქართველი მოსახლეობა. 1840 წლიდან ახალციხე მაზრის ცენტრი იყო. 1846 წელს ქუთაისის გუბერნიის, შემდეგ კი თბილისის გუბერნიის სამაზრო ქალაქი გახდა. 1853 წლის ნოემბერში ყირიმის ომის დროს ახალციხესთან რუსულ-ქართულმა ჯარმა ი.ანდრონიკაშვილის სარდლობით სასტიკად დაამარცხა ოსმალები. 1918 წლის ივნისში დამოუკიდებელი საქართველოს დროს ოსმალებმა ახალციხე, ახალქალაქი, ასპინძა და ბათუმი დაიკავეს, საქართველოს რესპუბლიკის ჯარმა ისინი განდევნა. 1921 წ. 8 მარტს ახალციხე რევოლუციურმა მე-11 წითელი არმიის ნაწილებმა დაიკავეს და ქალაქში საბჭოთა ხელისუფლება დაამყარეს. საბჭოთა ხელისუფლების წლებში ახალციხე რაიონული ცენტრი იყო, ხოლო ბოლო დროს რეგიონული ცენტრია.

2011-2012 წლებში მიმდინარე რეკონსტრუქციის შედეგად ციხე-კომპლექსის ტერიტორიაზე განახლდა გალავანი, ციტადელი, IX-X სს-ის მართლმადიდებლური ტაძარი, ჰაჯი ახმედ-ფაშა ჯაყელის სახელობის მეჩეთი, მედრესე, მინარეთი და ჯაყელების სასახლე, სადაც განთავსდა სამცხე-ჯავახეთის ისტორიის მუზეუმის საგამოფენო დარბაზი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11599

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  ახალციხე (ქალაქი ახალციხის მუნიციპალიტეტში)
3. ↑  ხიმშიაშვილები (წყაროები, ლიტერატურა, პუბლიკაციები)
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ახალციხის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| 
არყისციხე · აწყურის ციხე · რაბათის ციხე · საკანაფე · სლესის ციხე |

 |
**პეტრე მირიანაშვილი** (დ. 1860 - გ. 1944) - ქართველი ლიტერატორი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი-პოლიგლოტი, ლიბრეტისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია (გიმნაზიის მეგობრებს შორის იყვნენ ნიკო მარი, ექვთიმე თაყაიშვილი, სილოვან ხუნდაძე, მიხეილ მღვდლიშვილი). 

ისმენდა ლექციებს სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. სწავლობდა პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში. 1886 წელს, საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ასწავლიდა ფრანგულ ენას ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში, ქართულ ენას თბილისის სკოლებში, იყო ქართული ენის ცენზორი (1905 წელს მან ეს თანამდებობა საკუთარი ნებით დატოვა). 1905 წელს მას ნება დაერთო გამოეცა ქართულენოვანი გაზეთი "პატარა გაზეთი". იყო თბილისში არსებულ საეკლესიო მუზეუმის გამგეობის წევრი.

თარგმანები
----------

თარგმნილი აქვს ქართულ ენაზე ჰომეროსის "ილიადა" და "ოდისეა", ესქილეს "მიჯაჭვული პრომეთე", ევრიპიდეს "მედეა", ვირგილიუსის "ენეიდა", ყურანი, გოეთეს "ფაუსტი". გამოცემული აქვს "ამირანის ლექსი", "ვეფხისტყაოსანი". იყო ზაქარია ფალიაშვილის "აბესალომ და ეთერის" ლიბრეტტოს ავტორი. 

პ. მირიანაშვილი აქვეყნებდა სტატიებს "ივერიაში" "კლდიას" ფსევდონიმით.

ლიტერატურა
----------

ზ. ჭიჭინაძე "ქართულს ენაზედ "ყურანის" თარგმნის ისტორია". სტატია გადმობეჭდილია საქართველოს ეროვნულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკის გაზეთში "ქართული წიგნი". № 112, დეკემბერი. 2001 წ.
**ჟუჩენკოვების სახლი** (რუს. Дом Жученковых) — უძველესი სახლი სოფელ სტაროჩერკასკში, აქსაის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. XVIII საუკუნის საცხოვრებელი არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში. წარმოადგენს ე. წ. სახლ-ციხესიმაგრეს. მეორე სართულის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. პირველი სართულის ფანჯრები ზომით ბევრად მცირეა ვიდრე მეორე სართულისა და აქვს ციხესიმაგრის სათოფურების ფორმა. სახლში იდგა ჰოლანდიური ღუმელი, გაფორმებული ფერადი ფილებით, ამჟამად ღუმელი არ შემონახულა.

ისტორია
-------

ჟუჩენკოვებიდან პირველმა პეტრე ეფრემის ძე ჟუჩენკოვმა ნოღაის თავადისგან იყიდა მიწის ნაკვეთი და გადმოცემით სწორედ ამ ადგილზე დააარსა ჩერკასკი. შემდეგ სახლი იყო მდიდარი კაზაკური ოჯახის წარმომადგენლების, სტეფანე და თევდორე ჟუჩენკოვების კუთვნილება.

სახლი მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც 1671 წელს მოსკოვში გაგზავნამდე მასში გაასამართლეს სტეფანე რაზინი. XIX საუკუნეში სახლის მფლობელი იყო პეტრე ჟუჩენკოვი.

მომდევნო საუკუნეში სახლში მდებარეობდა ქალაქის პოლიცია, რომელსაც ეს სახლი ეკავა რევოლუციამდე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსდა სასოფლო საბჭო. ამჟამად ჟუჩენკოვების სახლში განთავსებულია სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ერთ-ერთი ექსპოზიცია.

არქიტექტურა
-----------

სახლი აგებულია XVIII საუკუნის კაზაკური არქიტექტურის სტილში. თავისი არსებობის მანძილზე სახლი რამდენიმეჯერ გადააკეთეს. იგი ორსართულიანია, დგას მაღალ ფუნდამენტზე. თუკი გაზაფხულზე დონი ადიდდებოდა მოსახლეები ცხოვრობდნენ მეორე სართულზე, მოაჯირზე კი მიბმული იყო ნავი.

გარედან სახლი ციხესიმაგრეს ჰგავს. მის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. სახლის კედლები საკმაოდ სქელია, მეორე სართულის ხის აივანი დგას აგურის სვეტებზე. სახლი აგებულია ე. წ. მოსკოვური ბაროკოს სტილში.

სახლის შიგნით იდგა XVIII საუკუნის ღუმელი ჰოლანდიური ფილებით გაფორმებული. ამჟამად ღუმელი აღარ არსებობს. სახლში შემონახულია ყოფა-ცხოვრების ტრადიციული საგნები, რომლებიც დაკავშირებულია ჟუჩენკოვების ოჯახის ისტორიასთან და დონელი კაზაკების ცხოვრებასთან. ასეთი სახლი ჩერკასკში იყო სულ 28.

სახლს გარს ერტყა გალავანი და შემოსასვლელში ყოველთვის იდგა არმიის კაპიტანი, რათა თავდასხმებისაგან დაეცვა შენობა. ზოგჯერ ასეთი დაცვა არასაიმედო იყო: მსგავსი სახლიდან 1708 წელს გაიტაცეს კაზაკთა სამხედრო ატამანი კონდრატე ბულავინი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятники былого.
* Дом Жученковых
* Дом Жученковых в России, курорт Станица Старочеркасская
**რაბათის უბანი** — გამორჩეული ისტორიული უბანი, სამცხე-ჯავახეთში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში. ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი.

ისტორია
-------

ადგილი სადაც ქართველები, სომხები, ბერძნები, პოლონელები, უკრაინელები, რუსები და ებრაელები ერთად ცხოვრობდნენ. 1990 წელს საქართველოში დაწყებული არეულობის გამო, დიდმა ნაწილმა ქვეყანა დატოვა. ახალციხეში დარჩენილი ებრალების ორი ოჯახი სინაგოგას ტურისტების მიერ გაღებული შემოწირულობით ინახავს. გასულ წელს ახლციხის ციხეს 75 314 უცხოელი ტურისტი ესტუმრა. მათ შორის, ყველაზე მეტი ტურისტი პოლონეთიდან, ისრაელიდან, რუსეთიდან და სომხეთიდან იყო. რაბათი ერთადერთი უბანია, სადაც კათოლიკეების, მართლმადიდებლების, მაჰმადიანების, ებრაელებისა და სომხების სალოცავებია გაშენებული.

ახალციხის ისტორიულ უბანში, რაბათში ერთმანეთის გვერდით დგას წმ. მარინეს სახელობის მართლმადიდებლური ტაძარი, იოანე ნათლისმცემლის სახელობის კათოლიკური ეკლესია, სინაგოგა და სომხური სამოციქულო ეკლესია. 

ახალციხეში უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ-კულტურულ ძეგლს წარმოადგენს ციხესიმაგრე რაბათი რომელიც შვიდ ჰექტარზეა გაშლილი, სადაც ქართული, თურქული და რუსული არქიტექტურის ნიმუშები გვხვდება, მნახველს რამდენიმე საათი სჭირდება, რომ მთელი კომპლექსი საგულდაგულოდ დაათვალიეროს. არქიტექტორთა და რესტარვატორთა ჩანაფიქრით, რაბათის ციხე-ქალაქი პირობითად ორ ნაწილად დაიყო. ისტორიული ნაწილი შედარებით მაღლა მდებარეობს, სადაც ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლების რესტარვაცია-რეაბილიტაცია განხორციელდა. კომპლექსის მეორე ნაწილში თანამედროვე დაწესებულებებია, მაგ. ტურისტული საინფორმაციო ცენტრი, რესტორანი, კაფე, სუვენირებისა და ტანსაცმლის მაღაზიები, მუზეუმი, ოთახი, სადაც ტურისტებმა შეიძლება იხილონ ქალაქ ახალციხის მაკეტი, ქორწინების სახლი, თურქული აბანოები, ამფითეატრი, ღვინის მარანი, სადაც შეიძლება ქართული ღვინოს დაგემოვნება და ყიდვა, აქ წარმოდგენილია 24-ზე მეტი ქართული ღვინის ბრენდი. იმ ტურისტებისათვის, ვისაც ძვირფასეულობა აინტერესებს, გახსნილია საიუველირო მაღაზია ქართული ეროვნული ნაკეთობებით. რაბათის მთელ ტერიტორიას გარს არტყია ტრადიციული ოთხი კოშკი, რომელზედაც შეიძლება ასვლა შიდა კიბეებით და იშლება ფანტასტიკური ხედი. რაბათი მნახველის ყურადღებას იპყრობს დარბაზული ტიპის ძველი შენობებით.

ახალციხის ისტორია IX საუკუნიდან, სწორედ რაბათიდან იწყება. 

რაბათის ციხის ტერიტორიაზე განთავსებული იყო ჰოსპიტალი, რომლის ტერიტორიაზე ახლა ამფითეატრი, მუზეუმი, რესტორნები, კაფეები, კარიბჭიდან ხელმარცხნივ კი, მარანი გაკეთდა.

რაბათის უბანი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რაბათის უბანი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**პეტრე მიტროპოლიტის ტაძარი** (რუს. Собор Петра Митрополита) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ვისოკო-პეტროვსკის მონასტრის მთავარი ტაძარი. აგებულია 1514-1517 წლებში. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

თავდაპირველად ეკლესიის ადგილზე მდებარეობდა პეტრე და პავლე მოციქულების სახელზე ნაკურთხი ხის ეკლესია. პეტრე კიევის მიტროპოლიტის გარდაცვალებისა და კანონიზაციის შემდეგ 1339 წელს ეკლესია ხელახლა აკურთხეს მის სახელზე. 1514-1517 წლებში ხის ეკლესია ქვაში განაახლა არქიტექტორმა ალევიზ ნოვიმ. 

ეკლესია ააგეს რვაკუთხა კოშკის სტილში, რომელიც მთავრდება ჩაფხუტისმაგვარი გუმბათით. ზოგჯერ ეკლესიას შეცდომით მიაკუთვნებენ მშენებლობის სტილს „რვაკუთხედი ოთხკუთხედზე". ტაძარი რუსული ბურჯებიანი არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული მაგალითია. ტაძარი საკმაოდ პატარაა, იგი იმეორებს თავდაპირველად არსებული ხის ეკლესიის არქიტექტურას. ფასადების დეკორაცია უბრალო და ლაკონურია. პილასტრები სრულდება აგურის ლავგარდნით. 

1690 წელს ეკლესია ნარიშკინებმა ნაწილობრივ გადააკეთეს მოსკოვური ბაროკოს სტილში. 

ეკლესიის კურთხევა შედგა პეტრე I-ისა და ივანე V-ის მონაწილეობით.

1689-1690 წლებში ეკლესია კვლავ გაარემონტეს და ხელახლა აკურთხეს ახლა უკვე პეტრე I დიდის მონაწილეობით. 1691 წელს კლიმ მიხაილოვმა დაასრულა კანკელი. 1713-1714 წლებში ტაძრის ვიწრო ფანჯრები გააფართოვეს და მისცეს კვადრატული სახე. 

1920-იან წლებში მონასტერთან ერთად ტაძარიც დაიხურა. კანკელი შენარჩუნდა 1940-იან წლებამდე. 1980-იან წლებამდე ეკლესია გამოიყენებოდა, როგორც რსფსრ-ის კულტურის სამინისტროს სამხატვრო ფონდის დირექციის საწყობად. 1984 წელს ტაძარი XIV საუკუნის ფორმას დაუბრუნა არქიტექტორმა ბ. დედუშენკომ. 

1990 წელს ეკლესია გადაეცა ვისოკო-პეტროვსკის მონასტერს. ტაძრისთვის შეიქმნა ახალი კანკელი და კედლები მოიხატა. 1998 წლის 3 იანვარს შედგა ტაძრის კურთხევა.

ლიტერატურა
----------

* Москва: все православные храмы и часовни / авт.-сост.: М. И. Вострышев, С. Ю. Шокарев. — М.: Эксмо, 2009. — С. 341—342. — ISBN 978-5-699-34703-2.
* Дедушенко Б. П. Собор Петра митрополита Высоко-Петровского монастыря в Москве // Вопросы охраны, реставрации и пропаганды памятников истории и культуры. — М. 1976. — Вып. IV.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **თამაშის სატელევიზიო ვერსიას** ეხება. *სპორული ვერსიის შესახებ* იხილეთ **რა? სად? როდის? (სპორტული ვერსია)**. |

**რა? სად? როდის?** (რუს. Что? Где? Когда?) — ვლადიმერ ვოროშილოვის მიერ შექმნილი ინტელექტუალური თამაში. სატელევიზიო გადაცემის შექმნის თარიღად მიჩნეულია 1975 წლის 4 სექტემბერი, როდესაც ის პირველად გავიდა ეთერში საბჭოთა კავშირის ტელევიზიის პირველი არხით.

თამაშში მონაწილობას იღებს 6 მოთამაშე („ზნატოკი"), რომლებიც პასუხობენ ტელემაყურებლთა მიერ დასმულ კითხვებს. კითხვები მეტწილად წარმოადგენს არატრივიალურ ლოგიკურ გამოცანებს, რომელებიც არ საჭიროებენ განსაკუთრებულ ცოდნას (მხოლოდ ბაზისურ გათვითცნობიერებას).

წესები, პრიზები, და თვით გადაცემის და მოთამაშეების სახელწოდებები იცვლებოდა დროის მანძილზე.
1991 წლამდე პრიზების სახით რიგდებოდა ფასეული წიგნები. 1991 წელს გადაცემამ იცვალა სახე და გადაკეთდა „ინტელექტუალურ კაზინოდ", სადაც „ზნატოკები" წინასწარ დებდნენ ფსონებს კითხვის გამოცნობაზე. ამ პრინციპმა უარყოფითი დამოკიდებულება გამოიწვია ტელემაყურებელში, რის გამოც 2001 წლიდან მოთამაშეები ფულზე აღარ თამაშობენ.

საქართველოს კლუბი „რა? სად? როდის?" დაარსდა 1994 წლის დეკემბერში. დღემდე კლუბს ხელმძღვანელობს გიორგი მოსიძე.

გამოყოფენ თამაშის 2 ნაირსახეობას:

* სატელევიზიო „რა? სად? როდის?"
* სპორტული „რა? სად? როდის?"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სპორტული რა? სად? როდის? ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-10-06 საიტზე Wayback Machine.
* რა? სად? როდის? შეკითხვების არქივი
**პეტრე მშვენიერაძე** (დ. 24 მარტი, 1929, თბილისი — გ. 3 ივნისი, 2003, მოსკოვი) — ქართველი და საბჭოთა წყალბურთელი. 1952, 1956 და 1960 წლების ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე საბჭოთა კავშირის წყალბურთელთა ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1956).

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს მონაწილეობა მიიღო წლის მსოფლიო ზაფხულის ოლიმპიადის წყალბურთის შეჯიბრში რომელშიც საბჭოთა კავშირმა მეშვიდე ადგილი დაიკავა. ითამაშა კონკურსის ფარგლებში გამართულ ცხრავე მატჩში და გაიტანა როგორც მინიმუმ ერთი გოლი (ზუსტი ინფორმაცია დღემდე უცნობია).

ოთხი წლის შემდგომ გამართულ ოლიმპიადაზე მან მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი და საბჭოთა გუნდთან ერთად დაიკავა მესამე ადგილი. მონაწილეობა მიიღო ოლიმპიადის ფარგლებში გამართულ შვიდსავე მატჩში.

1960 წელს გამართულ თამაშებზე საბჭოთა კავშირის წყალბურთელთა გუნდი დამარცხდა ფინალში და დაიკავა მეორე ადგილი, პეტრე მშვენიერაძემ კი მოიპოვა ვერცხლის მედალი. ამ ოლიმპიადაზეც მან ითამაშა ყველა (შვიდ) მატჩში და საერთო ჯამში მოწინააღმდეგის კარში გაიტანა 5 გოლი.

მამის სპორტული გზა გააგრძელეს მისმა შვილებმა — ნუგზარმა და გიორგიმ (გამოდიოდნენ რუსეთის სახელით). ნუგზარი მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი და ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელია, გიორგი — ოლიმპიური თამაშების, მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი, ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი.

პერიოდიკა
---------

* *ჯაფარიძე, ზ.* პეტრე მშვენიერაძე // „ლელო", 12 ოქტომბერი, 1955, № 82 (888), გვ. 3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე მშვენიერაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პეტრე მშვენიერაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* სპორტსმენის პროფილი

სქოლიო
------

1. ↑  კაკაურიძე, ალეკო (7 დეკემბერი, 2020). „საბჭოთა კავშირისა და უნგრეთის ნაკრებების სისხლიანი მატჩი წყალბურთში, რომელშიც წყალბურთის ქართველი ლეგენდაც მონაწილეობდა...". *lelo.ge*. ციტირების თარიღი: 19 იანვარი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  კორინთელი, ნიკა (21 ივლისი, 2020). „პეტრე მშვენიერაძე — წყალბურთის ლეგენდა". *ინტერნეტგამოცემა „საქართველო და მსოფლიო"*. ციტირების თარიღი: 24 თებერვალი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
3. ↑  Giorgi Mshvenieradze. Sports Reference.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-17. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2022
4. ↑  Giorgi Mshvenieradze. Olympedia. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2022
5. ↑  Мшвениерадзе Георгий Петрович. infosport.ru. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2022
6. ↑  Мшвениерадзе Георгий Петрович. dynamo.su. ციტირების თარიღი: 21 იანვარი, 2022
**რაანა ლიაქათ ალი ხანი** (ურდუ عنا لياقت على خان, ინგლ. Ra'ana Liaquat Ali Khan; დ. 13 თებერვალი 1905 — გ. 13 ივნისი 1990)  — პაკისტანის სინდის პროვინციის გუბერნატორი 1973-1976 წლებში და ქვეყნის პირველი ლედი 1947-1951 წლებში. მისი მეუღლე ლიაქათ ალი ხანი პაკისტანის ისტორიაში პირველი პრემიერ-მინისტრი იყო.

ბიოგრაფია
---------

რაანა ლიაქათ ალი ხანი პაკისტანის მოძრაობის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურაა. იგი პროფესიით ეკონომისტია და მოღვაწეობდა ცივი ომის ეპოქაში. რაანამ პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1940-იან წლებში და პაკისტანში მიმდინარე ძირითადი მოვლენების მონაწილე გახდა. მუშაობდ აპაკისტანის მოძრაობის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად მუჰამედ ალი ჯინას ხელმძღვანელობით. შემდეგ გახდა მოძრაობის ეკონომიკური მრჩეველი და ქვეყნის პირველი ლედი, როდესაც მისი მეუღლე ლიაქათ ალი ხანი სათავეში ჩაუდგა ქვეყნის მთავრობას. როგორც პირველი ლედი, ქვეყანაში კურირებდა განათლების დონის ამაღლებას ქალთა შორის. მომდევნო ათი წელი სახელმწიფო სამსახურშია.

1970-იან წლებში შეუერთდა პრემიერ-მინისტრ ზულფიკარ ალი ბჰუტოს სოციალისტურ პოლიტიკურ მოძრაობას. რაანა გახდა პრემიერის უახლოესი ეკონომიკური მრჩეველი, რომელიც მონაწილეობდა ქვეყანაში მიმდინარე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური საკითხების გადაწყვეტაში. ზულფიკარ ალი ბჰუტომ იგი წარადგინა სინდის პროვინციის გუბერნატორის თანამდებობაზე. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 1973 წლის 15 თებერვალს. იგი პროვინციის პირველი ქალი-გუბერნატორი გახდა.

1977 წლის საპარლამენტო არჩევნებშ კვლავ წარმატებას მიაღწია, თუმცა სინდის გუბერნატორად ვერ აირჩიეს ქვეყანაში მომხდარი სამხედრო გადატრიალების შედეგად. გარდაიცვალა 1990 წელს და დაკრძალულია კარაჩიში. ქალთა უფლებების დაცვისა და მათი განათლებისათვის ზრუნვის გამო იგი ქვეყანაში ცნობილი იყო „პაკისტანის დედის" სახელით.

სქოლიო
------

1. ↑  Faisal Abdulla. Women of Pakistan: Begum Ra'ana Liaqat Ali Khan.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-17. *Jazbah Magazine*,. წაკითხვის თარიღი: 2015-05-26 დაარქივებული 2012-07-17 საიტზე Wayback Machine.
2. 1 2  Legend: Ra'ana Liaqat Ali Khan (aspx). *The Directorate for Electronic Government*. Women Parliament Caucuses of Pakistan Parliament (2010).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-28. ციტირების თარიღი: 2011.
3. ↑  Hassan, PhD. Mubashir (2000), „Building Pakistan with Mother of Pakistan.", *The Mirate*, Oxford, United Kingdom: Oxford University Press, pp. 209–309
პოლონეზი (1888)
პოლონეზის ტიპური ტირმი
პოლონეზის რიტმი
**პოლონეზი** (პოლ. polonez, chodzony; იტალ. polacca) — პოლონური ნელი ტემპის ცეკვა. მუსიკალური ზომა 3/4.

შეიქმნა XV საუკუნეში. თავდაპირველად ეს ცეკვა მხოლოდ საქორწილო ცეკვად ითვლებოდა, შემდეგ კი სადღესასწაულოდ იქცა. პოლონეთში პოლონეზი სასულიერო მუსიკაშიც გავრცელდა. 

XVII საუკუნეში პოლონეზი ცნობილი გახდა მთელ ევროპაში. პოლონეზის მუსიკალურმა ფორმამ ჰპოვა ფართო გავრცელება. ის გვხვდება ბახის, ჰენდელის, მოცარტის, ბეთჰოვენის შემოქმედებაში. პეტრე ჩაიკოვსკიმ პოლონეზი გამოიყენა ოპერაში „ევგენი ონეგინი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოლკა, 2/4 მუსიკალური ზომის მქონე ჩეხური ცეკვა
* პოლსკა, 3/4 მუსიკალური ზომის მქონე ჩრდილო–ევროპული ცეკვა
* პოლკა–პაზურკა, 3/4 მუსიკალური ზომის მქონე, მუსიკალურად ახლო მყოფი მაზურკასთან

სქოლიო
------

1. ↑  Blatter, Alfred (2007). *Revisiting music theory: a guide to the practice*, p.28. ISBN 0-415-97440-2.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სლავური ცეკვები |
| --- |
|  |
| 
* კამარინული
* გოპაკი
* ბულბა
* ლიავონიხა
* კრიჟაჩოკი
* პოლკა
* მაზურკა
* პოლონეზი
 |

 |
პოლონეთის დანაწილება
პრუსიის ზრდა. ყვითლად მონიშნულია პოლონეთის დანაწევრებით მიღებული ტერიტორიები
პრუსიის სამეფო (1871–1918)
**პრუსიის ნაწილი** აღნიშნავს პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის ყოფილ ტერიტორიებს რომლის ანექსიაც მოახდინა პრუსიამ პოლონეთის დანაწილების შემდეგ, (1772-1795 წლებში).

ისტორია
-------

პრუსიის სამეფომ (XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან ცნობილი როგორც გერმანიის იმპერია) პოლონეთის სამივე დანაწილლების დროს მოახდინა მისი ტერიტორიების ანექსია, ამასთან ის ამ პროცესების მთავარი ინიციატორი იყო.

პრუსიის ნაწილის მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენებია:

* ნაპოლეონისტური ვარშავის საჰერცოგოს ჩამოყალიბება (1807) და ვენის კონგრესზე მისი გაუქმება (1815).
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1806)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1846)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1848)
* პოლონეთის დიდი აჯანყება (1918–1919)

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

პრუსიამ პოლონეთის ანექსირებული ტერიტორიები შემდეგნაირად:

* ნეტზეს ოლქი - (1772-1793)
* ახალი სილეზია - (1795-1807)
* ახალი აღმოსავლეთ პრუსია - (1795-1807)
* სამხრეთ პრუსია - (1793-1806)
* აღმოსავლეთ პრუსია - (1773-1829)
* დასავლეთ პრუსია - (1773-1824)

პირველი დანაწევრების დროს პრუსიამ მიიღო 36,000 კმ² და დაახლოებით 600,000 ადამიანი. მეორე დაყოფის დროს - 58,000 კმ² და 1 მილიონი მოსახლე. მესამე დაყოფისას - 55,000 კმ² და 1 მილიონი ადამიანი. ჯამში პრუსიას ყოფილი თანამეგობრობის მიწების დაახლოებით 20% (149 000 კმ²) და მოსახლეობის 23% (2.6 მილიონი ადამიანი) ერგო. გეოგრაფიული თვალსაზრისით პრუსიის მიერ ანექსირებული ტერიტორია შეადგენდა პროვინციას: დიდი პოლონეთი (პოლ. Wielkopolska).

დროთა განმავლობაში ადმინისტრაციული დაყოფა იცვლებოდა. პრუსიის დიდი ადმინისტრაციული ერთულები რომლებიც პოლონეთის ტერიტორიებს შეიცავდნენ იყო:

* პოზნანის დიდი სამთავრო (1815–1848)
* პოზნანის პროვინცია (1848–1919)

საზოგადოება
-----------

პრუსიულ ნაწილში მცხოვრები პოლონელები განიცდიდნენ ძლიერ გერმანიზაციას. (გერმ. Kulturkampf). თუმცა ამ პოლიტიკას გერმანელი ლიდერებისთვის მოსალოდნელი ეფექტის საპირისპირო შედეგი ჰქონდა: ასიმილაციის ნაცვლად პოლონელთა უმცირესობა უფრო ორგანიზებული გახდა და მათი ეროვნული თვითშეგნება გაიზარდა. დანარჩენ ორ: რუსულ და ავსტრიულ ნაწილებთან შედარებით აქ განათლების დონე უფრო მაღალი იყო.

ეკონომიკა
---------

ეკონომიკური თვალსაზრისით პრუსიის მიერ ანექსირებული ნაწილი, პრუსიის მთავრობის პროგრესული პოლიტიკის წყალობით ყველაზე მეტად იყო განვითარებული. გერმანიის მთავრობა ხელს უწყობდა ეფექტიანი სოფლის მეურნეობის, ინდუსტრიის, ფინანსური ინსტიტუტების და ტრანსპორტის განვითარებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოლონეთის დაყოფა

ლიტერატურა
----------

* ნორმან დეივისი: *God's Playground*, გვ. 102-119: GALICIA: პრუსიის ნაწილი (1772-1918)

სქოლიო
------

1. ↑  პიოტრ სტეფან ვანდიცი, *თავისუფლების ფასი: აღმოსავლეთ ცენტრალური ევროპის ისტორია შუასაუკუნეებიდან დღემდე*, Routledge (UK), 2001, ISBN 0-415-25491-4, Google Print, გვ.133
2. 1 2 3 4 5  Andrzej Garlicki, *პოლონურ-ქართული სამხედრო კავშირი*, Polityka: Wydanie Specjalne 2/2008, ISSN 1730-0525, pp. 11–12
**პირველი ცხენოსანი არმიის ძეგლი** (რუს. Монумент Первоконникам) — ძეგლი დონის როსტოვში. მდებარეობს საბჭოს მოედანზე. ძეგლი გაიხსნა 1972 წელს, მისი ავტორია მოქანდაკე ევგენი ვუჩეტიჩი. ძეგლი ეძღვნება სამოქალაქო ომის გმირებს, რომლებმაც 1920 წელს გაათავისუფლეს დონის როსტოვი თეთრგვარდიელებისაგან. ძეგლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

აღწერა
------

ძეგლის სკულპტურული ჯგუფი შექმნა ევგენი ვუჩეტიჩმა. ზოგიერთი არქიტექტურული ნაწილი დააპროექტეს ასევე იოსებ ლოვეიკომ, იან რებაინმა და ლევ ებერგმა. მასიურ გრანიტის კვარცხლბეკზე დგას ცხენზე ამხედრებული ჯარისკაცი ხმლით. მისი ძლიერი ცხენი დგას უკანა ფეხებზე და მიისწრაფვის წინ. მის მარცხნივ დგას წითელარმიელი, რომელიც შეტევაზე გადადის, ხოლო მარჯვნივ დაჭრილი მეზღვაურია, რომელსაც ხელში გახსნილი, გადასაგდებად მომზადებული ყუმბარა უჭირავს. კვარცხლბეკის კედელზე გამოსახული არიან პირველი ცხენოსანთა არმიის მებრძოლები.

ისტორია
-------

მონუმენტი დამზადებულია მოქანდაკე ვუჩეტიჩის ოსტატობით. თავდაპირველად გადაწყვეტილი იყო, რომ უნდა დადგმულიყო ვოლგოგრადში და მიძღვნილი უნდა ყოფილიყო ცარიცინის დაცვისათვის, მაგრამ ეს პროექტი შეჩერდა და მოქანდაკეს შესთავაზეს, რომ აღნიშნული მონუმენტი მიეძღვნათ 1920 წელს თეთრგვარდიელებისაგან როსტოვის გათავისუფლებისათვის. პირველი ცხენოსანი არმიის ძეგლი აღმართეს საოლქო აღმასკომის შენობის წინ. საზეიმოდ გახსნეს 1972 წლის 30 აპრილს. 

პერესტროიკის შემდეგ მონუმენტს აკრიტიკებდნენ დაბალი მხატვრული ღირებულების გამო. იგი კრიკის საგანი გახდა ასევე იმის გამო, რომ იგი იდგა დანგრეული ალექსანდრე ნეველის ეკლესიის ადგილზე. 1996 წელს კაზაკების ინიციატივით კვარცხლბეკიდან მოხსნეს მემორიალური წარწერა.

სქოლიო
------

1. ↑  Людмила Волошина. Площадь Советов. math.rsu.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-30. ციტირების თარიღი: 2013-08-03.
2. 1 2 3  Андрианов В. И. Терещенко А. Г. Памятники Дона. — Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 1981. — С. 86.
3. ↑  Памятники регионального значения, находящиеся на учёте в Администрации Ростовской области на 1 января 2009г.. voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-07-26.
4. 1 2  Сергей Иваненко Война с памятниками? // Ростов официальный. — 2005. — № 16 (543).
5. ↑  Городские легенды Ростова. АиФ Ростов (2012-03-12). ციტირების თარიღი: 2013-08-03.
6. ↑  Валерий Посиделов Каменное прошлое и будущее // Ростов официальный. — 2007. — № 39 (670).
სეიმის შენობა ვარშავაში
**ეროვნული ასამბლეა** (პოლ. Zgromadzenie Narodowe) — პოლონეთის პარლამენტის ორივე პალატის სახელწოდება, როდესაც სეიმი და სენატი მონაწილეობენ გაერთიანებულ სხდომაში. მას უძღვება სეიმის ცერემონმეისტერი (ან სენატი, როდესაც სეიმის ცერემონმეისტერი არ იმყოფება).

1922-1935 და 1989-1990 წლებში, ეროვნულმა კონგრესი ერთიანად (არჩევნებში მონაწილეობდა როგორც სეიმი ასევე სენატი)ირჩევდა პოლონეთის პრეზიდენტს. 1935-ში ის შეცვალა **ამომრჩევლების კრებამ**, სადაც შედიოდა პრემიერ მინისტრი, უმაღლესი მოსამართლე, შეიარაღბული ძალების ინსპექტორი, 2/3 სეიმის დეპუტატები და 1/3 სენატორები. სენატი 1946 წელს გააუქმეს, შესაბამისად 1947 წელს ბოლესლავ ბერუტი იქნა მხოლოდ სეიმის მიერ არჩეული. 1952 წლიდან არ ჰყავდათ პრეზიდენტები სანამ 1989 წელს არ აღდგა სენატი და ეროვულმა ასამბლეამ აირჩია ვოიცეხ იარუზელსკი.

1990 წლიდან, პრეზიდენტი ირჩევა ხალხის მიერ, თუმცა პრეზიდენტი ეროვნული ასამბლეი წინაშე ფიცს დებს, რომელიც თავის მხრივ არის ერთადერთი ორგანო რომელსაც შეუძლია შეუწყვიტოს პრეზიდენტს უფლებამოსილება ან მოამზადოს საბრალდებო აქტი სახელმწიფო ტრიბუნალისთვის.

1992-1997 წლებში ეროვნულმა ასამბლეამ მოამზადა და მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელიც 1997 წლის 25 მაისის ეროვნულმა რეფერენდუმმა დაამტკიცა.


|  |  |
| --- | --- |
| პოლონეთის დროშა | *ეს სტატია პოლონეთისა და პოლონელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პეტრე ალექსანდრეს ძე კლაპიტონიშვილი** (დ. 1800, სტამბოლი — გ. უცნობია) — პირველი ქართველი ექიმი, რომელმაც რუსეთში მიიღო უმაღლესი სამედიცინო განათლება. ერეკლე II-ის კარის ექიმის შვილი.

ბიოგრაფია
---------

1822 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია და მუშაობა დაიწყო კარის ექიმად იმჟამად რუსეთში მყოფ დედოფალ მარიამთან. 1828-იდა ელიზავეტპოლის (ახლანდელი განჯა), 1832-იდან კი გორის მაზრის ექიმი იყო. 1836-1843 წლებში მუშაობდა ბაქოსა და ნუხაში. კლაპიტონიშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული სამედიცინო ლიტერატურის განვითარებაში. პეტერბურგში ქართულ ენაზე 3 ნაწილად გამოსცა სამედიცინო დარიგებანი, რომელიც შემდეგ რუსულ ენაზეც გამოიცა. შეადგინა და მოსკოვში ქართულ ენაზე გამოსცა მოკლე კარაბადინი. მასვე ეკუთვნის ვრცელი ანგარიშები ინფექციურ სნეულებათა (შავი ჭირი, ქოლერა და სხვა) წარმოშობის მიზეზების, გავრცელების გზების, კლინიკის, პროფილაქტიკისა და მკურნალობის შესახებ.

ლიტერატურა
----------

* *შენგელია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 544.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე კლაპიტონიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სტეიკ ო პუავრი** (ფრანგ. Steak Au Poivre, წარმოთქმა ფრანგულად: ​[stɛk‿o pwavʁ]) ან **პილპილიანი სტეიკი** — ფრანგული კერძი, რომელიც შედგება უხეშად დატეხილი პილპილის მარცვლებით დაფარული სტეიკისგან. ტრადიციულად ის ფილე მინიონისგან კეთდება. შეწვის დროს სტეიკის ზედაპირზე წიწაკის მარცვლები გარსს ქმნის.

მომზადება
---------

შეწვამდე ხორცის ნაჭერი იფარება შავი ან შერეული პილპილის უხეშად დატეხილი მარცვლებით. როგორც წესი, სტეიკი ცხელ ტაფაზე მცირე რაოდენობით კარაქთან და ზეთთან ერთად იწვება. სტეიკი იწვება მაღალ ტემპერატურაზე, რათა სწრაფად მოხდეს გარსის წარმოქმნა. გარსი ხელს უშლის ტენის დაკარგვას, სტეიკის გული კი მსუბუქად ან საშუალო-მსუბუქად შემწვარი რჩება. თერმული დამუშავების (შეწვის) დასრულების შემდეგ მირთმევამდე სტეიკს რამდენიმე წუთით აყოვნებენ.

სტეიკ ო პუავრს ხშირად მიირთმევენ პილპილის სოუსთან ერთად რომელსაც ამზადებენ რედუცირებული კონიაკით, ნაღებით და ტაფის ძირზე დარჩენილი ფუძით. ხშირად ფუძე შეიცავს სხვა ინგრედიენტებსაც, მაგალითად კარაქი, შალოტი ან/და დიჟონის მდოგვი. სტეიკ ო პუავრთან ერთად, როგორ გარნირი, ხშირად მიირთმევენ კარტოფილის პიურის სხვადასხვა ვარიაციებს და პომ ფრიტეს (ფრანგ. pommes frites, კარტოფილი ფრის წვრილი ვერსია). სტეიკ ო პუავრის მირთმევა ტრადიციული ფრანგული რესტორნების უმრავლესობაშია შესაძლებელი.

სქოლიო
------

### შენიშვნები

1. ↑  ფუძე,საფუძველი (ინგლ. Fond, ფრანგული სიტყვიდან *fondation* — საფუძველი) — თერმული დამუშავების შემდეგ, ჭურჭელზე (ტაფა) დარჩენილი ცხიმი და კარამელიზებული ნაწილები.

### სქოლიო

1. ↑  Pierre Franey.  (Mar 6, 1985) Steak Survives The Pepper Treatment. *Lawrence Journal-World*. Lawrence Journal-World. ციტირების თარიღი: 22 January 2011
2. ↑  შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. *Sarasota Herald-Tribune*. Sarasota Herald-Tribune (Feb 22, 1978).
3. ↑  Michael Hastings.  (January 5, 2011) Peppercorns make steak 'au poivre'. *Winston-Salem Journal*. Media General Communications Holdings, LLC.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 სექტემბერი 2012. ციტირების თარიღი: 13 ნოემბერი 2021.
4. ↑  Pierre Franey.  (Mar 6, 1985) Steak 'au poivre' Calls For Eggplant Provencal. *Montreal Gazette*. Montreal Gazette. ციტირების თარიღი: 22 January 2011
5. ↑  Fond (ინგლისური ვიკიპედია)
6. ↑  Alton Brown.  (2005)Steak au Poivre. *Food Network*. FoodNetwork.com. ციტირების თარიღი: 22 January 2011
**პოლნოე** (რუს. Полное) — ალანურ-სლავური დასაახლება, მდებარეობდა ჩრდილოეთის დონეცის აუზში IХ-X საუკუნეების მიჯნაზე.

ისტორია
-------

დასახლება პოლნოე მდებარეობს მდინარე პოლნაიას ნაპირზე, იქ სადაც მას ერთვის ნაკადული ბოგუჩაროვსკაია, ქალაქ მილეროვოდან დასავლეთით 20 კმ-ის დაშორებით. დასახლება მდებარეობდა ორ, დასავლეთ და აღმოსავლეთ პლატოზე. დასახლების აღმოსავლეთი ნაწილი უფრო დიდია ვიდრე დასავლეთი. დასავლეთ ნაწილში 500 მ²-ზე დაიწყეს არქეოლოგიური გათხრები. შეისწავლეს ერთი საცხოვრებელი და ხუთი საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ორმოები. 

### კერამიკა

კერამიკული ნაწარმიდან აღმოჩენილია ე. წ. „სალტოვის ტიპის" ამფორები. მათზე გამოყვანილია ასოები, რომლებიც უნდა იყოს ბერძნული. კერამიკაზე ასევე გამოსახულია სლავური ეთნიკური ელემენტები, ძვლის ამულეტები.

### მეცხოველეობა

დასახლების ცხოველთა სახეობრივი შემადგენლობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება სხვა ამ პერიოდის, როგორც ზემო, ისე ქვემო დონის დასახლებებისაგან. დასახლების ცხოველებს შორის სჭარბობს ღორი, სხვა დასახლებებში მათი რიცხვი მცირეა და გვხვდება ძირითადად ლონაკინში და ნოვოლიმარევკაში. ღორი სჭარბობს მხოლოდ ზემო დონის და ოკის სლავურ დასახლებებში.

დასახლებაში აღმოჩენილი შინაური ცხოველების პროცენტული განაწილება ასეთია: ღორი — 25 %, თხა, ცხვარი — 24,9 %, შინაური ხარი — 19,5 %, ცხენი — 16,6 %, ძაღლი, შველი, გარეული ღორი, თახვი, ზაზუნა — 2,8 %.

### ეთნიკური შემადგენლობა

პოლნოეს დასახლების ეთნიკური შემადგენლობა შესწავლილია აღმოჩენილი კერამიკის მეშვეობით, რომლის მიხედვითაც ირკვევა, რომ მოსახლეობის ძირითადი შემადგენლობა იყო ალანები და სლავები.

დასახლებაში ცხოვრობდნენ მიწის მფლობელები და მწყემსები, ასევე აქვე ცხოვრობდნენ ხელოსნები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Р. В. Прокофьев Алано-славянское поселение «Полное» в бассейне Северского Донца
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჟინვალის სამლოცველო**. |

**ჟინვალის პირველი სამლოცველო** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის, დაბა ჟინვალში, საშუალო სკოლასთან, ფერდობზე, მოსახლის ეზოში. 1975-1976 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვით II საუკუნის მეორე ნახევრით. დაკავშირებულია ცხენის და მზის კულტურასთან.

ნაგებობა სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული, შედგება სამი სათავსისაგან. ნაგებია ალიზის აგურით - 0,5-0,6 მეტრი სისქის რიყის ქვის საძირკველზე. სათავსები გამიჯნულია 0,25-0,3 მეტრი სისქის ტიხრებით. კედლები შელესილია. შენობას ჰქონდა ხის მძლავრ კონსტრუქციაზე დაყრდნობილი ბრტყელი სახურავი.

შესასვლელი შუა სათავსის დასავლეთ კედელშია. შუა სათავსი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში გაჭრილი თითო კარით დაკავშირებული იყო სამხრეთ და ჩრდილო სათავსებთან. შუა სათავსის სამხრეთ ნაწილში საკურთხევლის ნაშთია, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში - ალიზით ნაგები ღუმლის მცირე ნაწილი. ჩრდილო სათავსის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში აღმოჩნდა ნაცრითა და კერამიკის ნატეხებით სავსე ორმო. კიდევ ერთი სწორკუთხა სათავსია სამლოცველოს ქვეშ, მიწაში. ამ სათავსის იატაკის დონეზე აკრეფილი, წითელი ზოლებით და გეომეტრიული სახეებით მოხატული, თიხის ჭურჭლის ნატეხები, იმპორტიული ამფორისკები და სხვა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 303.