**სან-ხუანი** (ოფიციალურად **ქალაქი სან-ხუანი**; ტაგ: *Lungsod ng San Juan*) — პირველი კლასის მაღალურბანიზზებული ქალაქი ფილიპინებში, ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში. 2015 წლის აღწერით სან-ხუანის მოსახლეობა 122 180 ადამიანია. ქალაქი გეოგრაფიულად ეროვნული დედაქალაქის რეგიონის ცენტრშია მოქცეული და ფართობით ფილიპინების ყველაზე პატარა ქალაქია.

ქალაქი ცნობილია როგორც ისტორიული ადგილი, სადაც კატიპუნანის პირველი ბრძოლა გაიმართა, ორგანიზაციისა, რომელიც 1896 წელს ესპანეთის იმპერიის წინააღმდეგ ფილიპინების რევოლუციას ხელმძღვანელობდა. სან-ხუანის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა პინაგლაბანონის სამარხი, გრინჰილსის სავაჭრო ცენტრი, ბონი სერანოს გამზირი და სხვ.

ეტიმოლოგია
----------

„სან-ხუან-სითი" ქალაქის ტრადიციული სახელის, „სან-ხუან-დელ-მონტეს" (ითარგმნება როგორც „წმინდა იოანეს მთა") შეკუმშული ფორმაა. ისევე როგორც ფილიპინების ბევრი სხვა ადგილის დასახელებაში, სან-ხუანის სახელწოდებაც მფარველი წმინდანისა და ტოპონიმის კომბინაციაა. ამ შემთხვევაში მფარველი წმინდანის, იოანე ნათლისმცემლისა და მიმდებარე ტერიტორიების მთიანი რელიეფია შერწყმული. ქალაქის ოფიციალური სახელწოდებაა „Dakilang Lungsód ng San Juan", რაც „სან-ხუანის დიდ ქალაქს" ნიშნავს.

ისტორია
-------

ელ-დეპოსიტო 1900 წელს
წინაესპანურ პერიოდში დღევანდელი სან-ხუანის ტერიტორია ნამაიანის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა, რომლის უკანასკნელი მმართველებიც მეფე ლაკანტაგინი და დედოფალი კონსორტი ბოუანი იყვნენ. გვიან XVI საუკუნეში სამეფო და კუნძულის სხვა პოლიტიკური წარმონაქმნები ესპანეთის იმპერიის დაქვემდებარებაში გადავიდა. თანამედროვე სან-ხუანის ტერიტორია თავდაპირველად *ბარიო* იყო, ხოლო 1590 წლისთვის პატარა *ენკომიენდა* გახდა. 

1783 წელს სან-ხუანი სანტა-ანას გამოეყო, თუმცა *ბარიოს* სახით მანილის პროვინციის შემადგენლობაში აღმოჩნდა. 1896 წელს, ფილიპინების რევოლუციის დროს ელ-დეპოსიტოს წყალსაცავის მახლობლად სან-ხუან-დელ-მონტეს ბრძოლა გაიმართა. 1901 წელს, ამერიკული სამხედრო მმართველობის დროს ქალაქი რისალის პროვინციის დაქვემდებარებაში აღმოჩნდა.

1975 წლის 7 ნოემბერს პრეიზდენტმა ფერდინანდ მარკოსმა ხელი მოაწერა 824-ე საპრეზიდენტო დეკრეტს, რომლის მიხედვითაც ეროვნული დედაქალაქის რეგიონი ჩამოყალიბდა და სან-ხუანიც მის შემადგენლობაში შევიდა. 2007 წლის 17 ივნისს 9388-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად სან-ხუანი მუნიციპალიტეტიდან მაღალურბანიზებულ ქალაქად გამოცხადდა.

2020 წელს სან-ხუანში, ისევე როგორც მთლიანად ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში კორონავირუსის პანდემიის გამო 15 მარტიდან ერთთვიანი კარანტინი გამოცხადდა.

მართალია ოფიციალურად არ არის აღიარებული, მაგრამ სან-ხუანს ხშირად „ფილიპინების პრეზიდენტთა ქალაქად" მოიხსენიებენ. მესამე რესპუბლიკის შემდეგ ფილიპინების ოთხი პრეზიდენტი საპრეზიდენტო ვადის დაწყებისთვის სან-ხუანის ოფიციალური მცხოვრები იყო: დიოსდადო მაკაპაგალი (1961-1965), გლორია აროიო (2001-2010), ფერდინანდ მარკოსი (1965-1986) და ჯოზეფ ესტრადა (1998-2001), რომელიც სან-ხუანის მუნიციპალიტეტის მერის მოვალეობასაც ასრულებდა.

გეოგრაფია
---------

სან-ხუანის პოლიტიკური რუკა
სან-ხუანი ფილიპინების ყველაზე პატარა ქალაქია. მისი ფართობი 595 ჰექტარია. სან-ხუანს ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან კესონ-სითი, სამხრეთიდან — მანდალუიონგი, ხოლო დასავლეთიდან — მანილა ესაზღვრება.

წარსულში სან-ხუანის ტერიტორია დღევანდელზე უფრო დიდი იყო და ქალაქ კალოოკანამდე იყო გადაჭიმული. კესონ-სიტის 1-ელი, მე-4 და მე-6 რაიონები და მანდალუიონგი კოლონიურ ხანაში ქალაქის საზღვრებს წარმოადგენდა. სწორედ ამიტომ სან-ხუანის წყალსაცავი რორზშუს სოფლის მახლობლად მდებარეობს, რომელიც დღეს კესონ-სიტის შემადგენლობაშია. 

### ბარანგაები

სან-ხუანი პოლიტიკურად 21 ბარანგაიდ იყოფა.

დემოგრაფია
----------

2015 წლის აღწერით სან-ხუანის მოსახლეობა 122 180 ადამიანია. 

### რელიგია

სან-ხუანში რელიგიური თაყვანისცემის რამდენიმე ადგილი მდებარეობს. ქალაქში მფარველი წმინდანის, იოანე ნათლისმცემლის ბაპტისტური ეკლესია მდებარეობს (ცნობილი როგორც პინაგლაბანანის ეკლესია). უძველესი ეკლესია სან-ხუან-დელ-მონტეს ეკლესიაა, ხოლო ფილიპინურ-ჩინური თემისთვის მთავარი ტაძარი დედოფალ მერის სამრევლო ფუნქციონირებს.

სან-ხუანში რამდენიმე ევანგელისტური ეკლესია მდებარეობს. ყოველწელიურად, იანვარში ეროვნული ბიბლიის კვირეული იმართება, რომლის დროსაც ქალაქის მერიის წი დროშის აღმართვისას საღვთო წერილს კითხულობენ. ქალაქის მერის კურთხევით ქალაქის ახალი მერიის საფუძველში ბიბლიაც ჩაატანეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* San Juan (Metro Manila), ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სან-ხუანი (მანილა)***

* 

* ოფიციალური საიტი
* San Juan Profile at PhilAtlas.com

სქოლიო
------

1. ↑  2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223'></a>
2. ↑  „A short and sweet historical tour of San Juan City". *The Manila Times* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-26. ციტირების თარიღი: 2018-07-26.
3. ↑  National Historical Commission of the Philippines official website.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-07-19. ციტირების თარიღი: 2020-11-15.
4. ↑  Republic Act No. 9388 - Charter of the City of San Juan.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-06. ციტირების თარიღი: 2020-11-15.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილიპინების დროშა ეროვნული დედაქალაქის რეგიონი |
| --- |
|  |
| 
ფილიპინების ეროვნული დედაქალაქის რეგიონიმანილა (დედაქალაქი) |
|  |
| ადმინისტრაციული დაყოფა | 
* კალოოკანი
* ლას-პინიასი
* მაკატი
* მალაბონი
* მანდალუიონგი
* მანილა
* მარიკინა
* მუნტინლუპა
* ნავოტასი
* პასაი
* პასიგი
* პატეროსი
* კესონი
* სან-ხუანი
* ტაგიგი
* ვალენსუელა
* ბარანგაები
 |
|  |
| გეოგრაფია | 
* მანილის ყურე
* პასიგი
* მარიკინა
* ლაგუნა-დე-ბაი
* სიერა-მადრე
* ბეი-სითი
 |
|  |
| მმართველობა | 
* მანილის მეტროპოლიური განვითარების სააგენტო
 |
|  |
| ისტორია | 
* წინაისტორია
* ნამაიანი
* მანილის პროვინცია
* მანილის ბრიტანული ოკუპაცია
* 1880 წლის მიწისძვრა
* მანილის ყურის ბრძოლა
* მანილის ბრძოლა (1899)
* რისალის პროვინცია
* მანილის ბრძოლა (1945)
* მანილის ხოცვა-ჟლეტა
* ყვითელი რევოლუცია
* კორონავირუსის პანდემია
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილიპინების ქალაქები |
| --- |
|  |
| მაღალურბანიზებული ქალაქები | 
* ანხელესი
* ბაკოლოდი
* ბაგიო
* ბუტუანი
* კაგაიან-დე-ორო
* კალოოკანი
* სებუ
* დავაო
* გენერალ-სანტოსი
* ილიგანი
* ილოილო
* ლაპუ-ლაპუ
* ლას-პინიასი
* ლუსენა
* მაკატი
* მალაბონი
* მანდალუიონგი
* მანდაუე
* მანილა
* მარიკინა
* მუნტინლუპა
* ნავოტასი
* ოლონგაპო
* პარანიაკე
* პასაი
* პასიგი
* პუერტო-პრინსესა
* კესონ-სიტი
* სან-ხუანი
* ტაკლობანი
* ტაგიგი
* ვალენსუელა
* ზამბოანგა
 | Coat of arms of the Philippines |
|  |
| დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქები | 
* კოტაბატო
* დაგუპანი
* ნაგა
* ორმოკი
* სანტიაგო
 |
|  |
| შემადგენელი ქალაქები | 
* ალამინოსი
* ანტიპოლო
* ბაკოორი
* ბაგო
* ბაისი
* ბალანგა
* ბატაკი
* ბატანგასი
* ბაიავანი
* ბაიბაი
* ბაიუგანი
* ბინიანი
* ბისლიგი
* ბოგო
* ბორონგანი
* კაბადბარანი
* კაბანატუანი
* კაბუიაო
* კადისი
* კალამბა
* კალაპანი
* კალბაიოგი
* კანდონი
* კანლაონი
* კარკარი
* კატბალოგანი
* კაუაიანი
* კავიტე
* დანაო
* დაპიტანი
* დასმარინიასი
* დიგოსი
* დიპოლოგი
* დუმაგეტე
* ელ-სალვადორი
* ესკალანტე
* გაპანი
* გენერალ-ტრიასი
* გინგოოგი
* გუიჰულნგანი
* ჰიმამაილანი
* ილაგანი
* იმუსი
* ირიგა
* ისაბელა
* კაბანკალანი
* კიდაპავანი
* კორონადალი
* ლა-კარლოტა
* ლამიტანი
* ლაოაგი
* ლეგასპი
* ლიგაო
* ლიპა
* მაასინი
* მაბალაკატი
* მალაიბალაი
* მალოლოსი
* მარავი
* მასტაბე
* მატი
* მეიკაუაიანი
* მუნიოსი
* ნაგა
* ოროქუიეტა
* ოსამისი
* პაგადიანი
* პალაიანი
* პანაბო
* პასი
* როხასი
* საგაი
* სამალი
* სან-კარლოსი
* სან-კარლოსი
* სან-ფერნანდო
* სან-ფერნანდო
* სან-ხოსე
* სან-ხოსე-დელ-მონტე
* სან-პაბლო
* სან-პედრო
* სანტა-როსა
* სანტო-ტომასი
* სიალი
* სიპალაი
* სორსოგონი
* სურიგაო
* ტაბაკო
* ტაბუკი
* ტაკურონგი
* ტაგაიტაი
* ტაგბილარანი
* ტაგუმი
* ტალისაი
* ტალისაი
* ტანაუანი
* ტანდაგი
* ტანგუბი
* ტანჯაი
* ტარლაკი
* ტაიაბასი
* ტოლედო
* ტრესე-მარტირესი
* ტუგეგარაო
* ურდანეტა
* ვალენსია
* ვიქტორიასი
* ვიგანი
 |

 |