recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**რიტა ჰეიუორთი და გაქცევა შოუშენკიდან** (ინგლ. Rita Hayworth and Shawshank Redemption) 一 თანამედროვე ამერიკელი მწერლის, სტივენ კინგის 1982 წლის ნოველა, რომელიც გაერთიანებული იყო ავტორის ცნობილ ანთოლოგიაში, სახელწოდებით "*წელიწადის დროები"*. მოთხრობის ნარატორად გვევლინება რედი, სიუჟეტის მთავარ ლაიტმოტივს კი წარმოადგენს ბანკის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტის, ენდრიუ (ენდი) დიუფრეინის თავს გადამხდარი ამბავი, როცა მას არასწორად დაედო ბრალად, ეჭვიანობის ნიადაგზე, მეუღლისა და ამ უკანასკნელის საყვარლის მკვლელობა. ვინაიდანაც მეინის შტატში სიკვდილით დასჯა დაკანონებული არ არის, დიუფრეინს შოუშენკის ციხეში სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა. ისტორიის ძირითად ნაწილს მკითხველი სწორედ ციხეში არსებული, კორუფციითა და ძალადობით აღსავსე, ყოფაცხოვრების ფონზე ეცნობა. 

კრიტიკოსები ერთხმად აღნიშნავენ, რომ, მიუხედავად მოთხრობის მწერლისთვის უჩვეულო ჟანრში შეთხზვისა, ის ავტორის შემოქმედებაში კვლავ ერთ-ერთ საუკეთესო ნაწარმოებს წარმოადგენს. თავად კინგმა ნაწარმოებზე საუბრისას თქვა, რომ ნოველა წარმოადგენს *„ციხიდან გაქცევის ისტორიას, რომელიც  Warner Bros.-ის რამდენიმე ფილმის შთაგონებით მიღებულ ნაზავს ქმნის".*

ნაწარმოების ადაპტაცია, რომელიც შვიდჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე, ამერიკელმა რეჟისორმა, ფრენკ დარაბონტმა, 1994 წელს გადაიღო და,  IMDb-ის ვერსიით, ყველა დროის 250 ყველაზე მაღალრეიტინგულ ფილმებს შორის პირველ ადგილზეა გამწესებული, მთავარ როლებს კი ტიმ რობინსი და მორგან ფრიმენი ასრულებენ. საინტერესოა ისიც, რომ ნოველა მორგან ფრიმენის ერთ-ერთ საყვარელ ლიტერატურულ ნაწარმოებს წარმოადგენს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სტივენ კინგი
* გაქცევა შოუშენკიდან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „The Shawshank Redemption" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Head, Steve.  (11 May 2005) 10 QUESTIONS: MORGAN FREEMAN.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კანდელაკი**. |

**პავლე მამანტის ძე კანდელაკი** (დ. 29 იანვარი, 1900, დაბა აბაშა — გ. 18 აგვისტო, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, ხელოვნების და კულტურის მოღვაწე, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია, აქვე ეზიარა სასცენო ხელოვნებას. 1920 წელს ჩაირიცხა თბილისის უნივერსიტეტის აგრონომიულ ფაკულტეტზე, 1922 წელს გადადის აკაკი ფაღავას დრამატულ სტუდიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ 1924–1930 წლებში რუსთაველის თეატრის მსახიობია. ამავე დროს ვოკალური ხელოვნებას ეუფლება ოლღა ბახუტაშვილ-შულგინას ხელმძღვანელობით თბილისის კონსერვატორიაში მონაწილეობს დრამატულ და საოპერო სპექტაკლებში. ბრუნდება უნივერსიტეტში და 1931 წელს ამთავრებს იურიდიულ ფაკულტეტს.

1930 წელს პავლე კანდელაკი ადმინისტრაციულ სამუშაოზეა. საქფილეგთის დირექტორი, ხელოვნების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, კულტსაგანამანათლებლო დაწესებულებათა საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1951–1952 წლებში პარალელურად ასრულებდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირექტორის მოვალეობას. შემდეგ რუსთაველის თეატრის, ხოლო 1956 წლიდან გრიბოედოვის თეატრის დირექტორია. ამ პერიოდში პ. კანდელაკი საქართველოს კინემატოგრაფიის, შემდეგ კულტურის მინისტრის მოადგილეცაა.

1962 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო კ. მაქსის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკის დირექტორი (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა) დირექტორი. დაჯილდოვებული იყო „შრომის წითელი დროშის", „საპატიო ნიშნის" ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1961: „ენგურის ნაპირებზე" რეჟ. დავით რონდელი

ნათამაშები როლები
-----------------

### რუსთაველის თეატრი

  

### ჯილდოები, პრემიები და პრიზები

* საპატიო ნიშნის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 205, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პავლე კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პავლე კანდელაკი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები |
| --- |
|  |
| 
გავრილ ტოკარევი (1846-1851) • ავგუსტ დე სენ ტომა (1851) • ვლადიმერ დე სენ ტომა (1851-1857) • ადოლფ ბერჟე (1857-1867) • გუსტავ რადე (1868-1903) • ალექსანდრე კაზნაკოვი (1903-1919) • ნოე ყიფიანი (1919-1923) • გიორგი გეხტმანი (1923-1930) • სანდრო ეული-ქურიძე (1931-1936) • ბარონ ბიბინეიშვილი (1936-1937) • ილია მაჩაბელი (1937) • ნიკოლოზ ჭელიძე (1938-1941) • ვლადიმერ მგალობლიშვილი (1941)-(1943) • სანდრო ეული-ქურიძე (1944-1962) • პავლე კანდელაკი (1962-1968) • ალექსანდრა კავკასიძე (1968-1984) • აკაკი ძიძიგური (1984-1991) • ნოდარ წულეისკირი (1991-1992) • აკაკი ძიძიგური (1992-1997) • ალექსანდრე კარტოზია (1997-1998) • ლევან ბერძენიშვილი (1998-2004) • ზაალ აბაშიძე (2005-2006) • ბორის გაგუა (2007-2011) • მირიან ხოსიტაშვილი (მ/შ) (2011-2012) • გიორგი კეკელიძე (2012-დან) |

 |
ელემენარული ნაწილაკების სტანდარტული მოდელი
**სუსტი ურთიერთქმედება** — ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის 4 ცნობილი ფუნდამენტური ურთიერთქმედების ერთ-ერთი ტიპი (დანარჩენი ტიპებია ელექტრომაგნიტური, გრავიტაციული და ძლიერი). სუსტი ურთიერთქედება გაცილებით სუსტია არა მარტო ძლიერ, არამედ ელექტრომაგნიტურ ურთიერთქედებაზეც, მაგრამ გაცილებით ძლიერია გრავიტაციულზე.

ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში არსებული ე.წ. სტანდარტული მოდელის მიხედვით, სუსტი ურთიერთქმედება განპირობებულია ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის მძიმე W და Z ბოზონების მიმოცვლით. სუსტი ურთიერთქმედების ყველაზე ცნობილი გამოვლინებაა ბეტა-დაშლა (რომლის გამოც, მაგალითად, ნეიტრონი არ არის მდგრადი ნაწილაკი და იშლება პროტონად, ელექტრონად და ანტინეიტრინოდ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 614.
* R. Oerter (2006). *The Theory of Almost Everything: The Standard Model, the Unsung Triumph of Modern Physics*.  Plume. ISBN 978-0-13-236678-6.
* B.A. Schumm (2004). *Deep Down Things: The Breathtaking Beauty of Particle Physics*.  Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-7971-X.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX529197
* BNF: cb11958802q (data)
* GND: 4129644-8
* LCCN: sh85145822
* SUDOC: 027577767

 |
**„სახალხო განათლება"** — ქართული გაზეთი, საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს, საქართველოს სსრ პროფესიული ტექნიკური განათლების სახელმწიფო კომიტეტისა და განათლების, უმაღლესი სკოლისა და სამეცნიერო დაწესებულებების მუშაკთა პროფკავშირის საქართველოს რესპუბლიკური კომიტეტის ორგანო. გამოდიოდა თბილისში, კვირაში 2-ჯერ. დაარსდა 1928 წელს. „სახალხო განათლების" ადრინდელი სახელწოდებებია „განათლების მუშაკი" (1928–1931), „კომუნისტური განათლება" (1932–1938), „საბჭოთა მასწავლებელი" (1938–1941, 1945–1947), 1947 წლიდან — „სახალხო განათლება". სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ გ. სოსელია, ვ. გოგოლაძე, გ. გაბისონია, გ. საჯაია. 1965 წლიდან — ნ. შველიძე. გაზეთი აქვეყნებდა სტატიებს, რომლებიც შეეხება საყოველთაო-სავალდებულო განათლების, კომუნისტური აღზრდისა და სწავლების ხარისხის ამაღლების პრობლემებს. პროპაგანდას უწევდა მოწინავე სკოლებისა და მასწავლებელთა მუშაობის დადებითი გამოცდილების განზოგადებას და სხვა. ტირაჟი 65 ათასი (1985).

ლიტერატურა
----------

* *შველიძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 230.
ამ სქემაზე წარმოდგენილია ცენტრალური ადგილების ერთი ჰომოგენური სივრცე ურთიერთშემაკავშირებელ ღერძებთან ერთად
**ობერცენტრი** (*გერმან.* **Oberzentrum** – მთავარი ცენტრი, *სიტყვასიტყვით* ზედა დონის ცენტრი) ჰქვია სამხარეო დაგეგმარებასა და ეკონომიკურ გეოგრაფიაში ზედა საფეხურის ცენტრალურ ადგილს და წარმოადგენს გერმანელი გეოგრაფის ვალტერ კრისტალერის მიერ დამკვიდრებულ ერთ–ერთ ცნება–ტერმინს ცენტრალური ადგილების სისტემიდან.

ობერცენტრების, ანუ მთავარი ცენტრების და სხვა ცენტრალური ადგილების განსაზღვრა ხდება სამხარეო და რეგიონული დაგეგმარების პროგრამებში.

საერთოდ, ობერცენტრები ირგვლივ მოცულია სხვადასხვა საშუალო დონის ცენტრებით, ანუ ე.წ. მითელცენტრებით. **მითელცენტრები** თავის მხრივ გადამწყვეტ მნიშვნელობას იძენენ მესამე სეგმენტისათვის, რომელიც ქვედა დონის ცენტრებს წარმოადგენს. ქვედა დონის ცენტრებს **უნთერცენტრებს** უწოდებენ.

გარდა მთავარი და პერიოდული მოთხოვნილებისა ობერცენტრებში შეიძლება დაფარულ იქნას ასევე სპეციფიკური მოთხოვნილებები, რომელიც მოიცავს ინფრასტრუქტურულ და საყოფაცხოვრებო მომსახურებებს .

* განსაკუთრებული ტიპის მაღაზიები
* სპეციალური საწარმოები
* სპეციალიზებული კლინიკები
* თეატრი
* მუზეუმები
* (უმაღლესი აკადემიური) სასწავლებლები
* რეგიონალური უწყებები

ობერცენტრების უფრო ზუსტი ფუნქციური დატვირთვა გერმანიის მასშტაბით მხარიდან მხარეში განსხვავებულად განისაზღვრება. ასე მაგალითად არსებობს დაბალი და მაღალი საფეხურის ობერცენტრების გაგება, რომლის მიხედვითაც კელნი და დიუსელდორფი ნორდრაინ–ვესტფალიაში *მაღალი საფეხურის* ობერცენტრებია, მაშინ როდესაც კრეფელდი *დაბალი საფეხურის* ობერცენტრადაა მიჩნეული. არსებობს მითელცენტრები, რომელთაც ობერცენტრის ფუნქცია აკისრიათ, რადგან მათ სავალდებულო დატვირთვის მხოლოდ გარკვეული ნაწილი გააჩნიათ. გარდა ამისა, არსებობს ე.წ. ორმაგი ცენტრები, ანუ **დოპელცენტრები** და ქალაქების კავშირები, რომლებიც ფუნქციურად განავრცობენ ერთმანეთს, რათა ობერცენტრის მოთხოვნილებები ერთად დააკმაყოფილონ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

ცენტრალურ ადგილთა სისტემა
მიტელცენტრი
უნტერცენტრი
კლაინცენტრი
დოპელცენტრი
ვალტერ კრისტალერი
გერმანიის გამოყენებითი გეოგრაფიის კავშირი
პემბროკის ციხესიმაგრე
**პემბროკის ციხესიმაგრე** (*ინგლ.:* Pembroke Castle; *უელს.:* Castell Penfro) — მდებარეობს უელსში. იგი სამი მხრიდან შემოსაზღვრულია მდ. კლედაუტი, რაც მას ძნელად მისასვლელს ხდიდა მტრისთვის. ადგილის ისტორია რომაული ეპოქიდან იწყება, თუმცა დღეისათვის მნიშვნელოვანი ისტორიული ნაშთები შემორჩენილი არაა.

ციხესიმაგრე აგებულ იქნა 1093 წელს ნორმანთა ეპოქაში. 1138 წელს იგი ჟილბერ დე კლარის (1-ლი პემბროკის გრაფი) საკუთრება გახდა. მოგვიანებით ციხესიმაგრეს საგრაფოსთან ერთად დაეუფლა ჯესპერ ტიუდორი (1-ლი პემბროკის ჰერცოგი), რომელმაც აქ თავი შეაფარებინა მისი მოკლული ძმის ცოლს მარგარეტ ბოფორს. იგი ფეხმძიმედ იყო და შეეძინა ვაჟი, მომავალი ინგლისის მეფე ჰენრი VII ტიუდორი.

პემბროკის ციხესიმაგრე დანგრეულ იქნა ინგლისის სამოქალაქო ომის დროს, როდესაც ოლივერ კრომველმა უბრძანა ადგილობრივ მცხოვრებლებს შეეტიათ მონარქისტი მფლობელისათვის და საძირკვლამდე დაენგრიათ ციხე.

დღეისათვის ციხესიმაგრეს იცავს «უელსის ისტორიულ ძეგლთა აღმასრულებელი სააგენტო» და იგი ღიაა ტურისტებისათვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პემბროკის ციხესიმაგრე***

* Pembroke Castle website
* Castles of Wales website with pictures of the castle
* Great Castle of Wales website with more pictures დაარქივებული 2016-05-06 საიტზე Wayback Machine.
* www.geograph.co.uk : photos of Pembroke Castle
* Pembroke Castle: description and sources


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სახალინი
**სახალინი** (რუს. Сахалин) — კუნძული აზიის აღმოსავლეთ ნაპირთან, შედის რუსეთის სახალინის ოლქში. გარს აკრავს იაპონიისა და ოხოტის ზღვები. კონტინენტისაგან გამოყოფილია თათრის სრუტით, კუნძულ ჰოკაიდოსაგან - ლაპერუზის სრუტით. გადაჭიმულია 948 კმ-ზე, საშუალო სიგანე დაახლოებით 100 კმ, მინიმალური - 6 კმ. ფართობი - 76,4 ათასი კმ². სახალინის ნაპირები სუსტადაა შეჭრილ-შემოჭრილი. დიდი ყურეებია ანივა და მოთმინების ყურე. ნახევარკუნძულებია: შმიდტის, მოთმინების, ტონინ-ანივისა და კრილიონის. რელიეფში ჭარბობს დაბალი და საშუალო სიმაღლის მთები, ჩრდილოეთ ნაწილში დაბლობი ვაკეა.

ლიტერატურა
----------

* *Sakhalin Unplugged* (Yuzhno-Sakhalinsk, 2006) by Ajay Kamalakaran
* John J. Stephan, *Sakhalin: a History*. Oxford: Clarendon Press, 1971.
* Globetrotting for Love and Other Stories from Sakhalin Island, by Ajay Kamalakaran (Times Group Books, 2017)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სახალინი***

* Sakhalin, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

* 

* Sakhalin Island — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* Map of the Sakhalin Hydrocarbon Region—at Blackbourn Geoconsulting
* TransGlobal Highway—Proposed Sakhalin-Hokkaidō Friendship Tunnel
* Steam and the Railways of Sakhalin
* Maps of Ezo, Sakhalin and Kuril Islands
**პირველი ხუთწლიანი გეგმა** (1928-1932 წწ.) წარმოადგენდა სსრკ-ის კომუნისტური პარტიის უმნიშვნელოვანეს ღონისძიებას ერთიან გეგმიურ საწყისებზე სოციალისტური მშენებლობის შემდგომი განვითარებისათვის. კომპარტიის ხელმძღვანელთა განცხადებით „[ეს] იყო კაპიტალისტური ელემენტების წინააღმდეგ სოციალიზმის მთელ ფრონტზე გეგმაშეწონილი შეტევის, სოციალისტური ეკონომიკის საძირკვლის აშენებისა და აგრარული ქვეყნის ინდუსტრიულ ქვეყნად გარდაქმნის გაშლილი პროგრამა."

ისტორია
-------

სსრკ კომპარტიის XV ყრილობის დირექტივების საფუძველზე დაიწყო სსრ კავშირის სახალხო მეურნეობის განვითარების პირველი ხუთწლიანი (1928-1932 წწ.) გეგმის შედგენა. ყრილობამ ხუთწლედის მთავარ ამოცანად დასახა სოციალიზმის ეკონომიური საძირკვლის აშენება და ამისათვის მძიმე ინდუსტრიის შექმნა და განვითარება, რაც უზრუნველყოფდა სსრ კავშირის გარდაქმნას აგრარული ქვეყნიდან ინდუსტრიულ ქვეყნად, კაპიტალისტური ქვეყნებისაგან მის დამოუკიდებლობას. 

ყრილობის დირექტივები ითვალისწინებდა პირველ ხუთწლედში წარმოების საშუალებათა წარმოების მაქსიმალურად უპირატეს განვითარებას, ქალაქად და სოფლად სოციალისტური ელემენტების გაძლიერებას, კაპიტალისტური ელემენტების განდევნას (ანუ კერძო მეწარმეობის მოსპობას), სოციალისტურ მშენებლობაში გლეხთა მასების ჩაბმას, სოფლის მეურნეობის ჩამორჩენილობის დაძლევას, მშრომელთა მატერიალური და კულტურული დონის ამაღლებას, პროლეტარიატის დიქტატურის პოლიტიკური და ეკონომიური პოზიციების განმტკიცებას, ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის შემდგომ გაძლიერებას.

ყრილობა ხელმძღვანელობდა ლენინური ეროვნული პოლიტიკით და პირველი ხუთწლედის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ამოცანად ითვალისწინებდა ეროვნული რესპუბლიკებისა და ჩამორჩენილი რაიონების უფრო სწრაფ სამეურნეო და კულტურულ აღმავლობას, მათი ხვედრითი წონის ზრდას ქვეყნის სამრეწველო პროდუქციის საერთო მოცულობაში, უახლოეს პერიოდში მათი ფაქტობრივი უთანაბრობის ლიკვიდაციას, ხოლო ამისათვის საწარმოო ძალთა სწორ გადაადგილებას, მრეწველობის მიახლოებას სანედლეულო წყაროებთან[1].

სქოლიო
------

1. ↑  „სკკპ რეზოლუციებში", ნაწ. II, გვ. 600.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია სსრკ-ის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პავლე ფრანგიშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1897 — გ. 22 ივნისი, 1966, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, მწერალი, რეჟისორი.

1911 წლიდან გამოდიოდა ავჭალის აუდიტორიის მუშათა დრამატულ წრეში: აგრეთვე ხარფუხის, ნაძალადევის, ავლაბრის თვითმოქმედ დრამატულ წრეებში. 1913 წელს ჩაირიცხა თბილისის დრამატულ დასში. მუშაობდა აგრეთვე ქუთაისში, გორში. 1929-1939 და 1949-1958 წლებში იყო ჭიათურის დრამატული თეატრის, 1939-1949 კი — გორის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. უმთავრესად ასრულებდა ჰეროიკულ-რომანტიულ როლებს: ხიმშიაშვილი (დ. ერისთავის „სამშობლო"), ოტელო (შექსპირის „ოტელო"), კარლ მოორი (შილერის „ყაჩაღები") და სხვა. დადგა სპექტაკლები: ა. წერეთლის „თამარ ცბიერი", ი. მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები", ვ. კანდელაკის „მაია წყნეთელი", მ. ბარათაშვილის „ჭრიჭინა", ი. ვაკელის „შამილი", სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე", ს. კლდიაშვილის „ირმის ხევი" და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1941 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

ბიბლიოგრაფია
------------

* პავლე ფრანგიშვილი, „როგორ დავეუფლოთ სასცენო ხელოვნებას". თბილისი, ხელოვნება, 1955
* პავლე ფრანგიშვილი, „რაც ვნახე და განვიცადე". თბილისი, 1963

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პავლე ფრანგიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პავლე ტაგანროგელის ეგვტერი** (რუს. Часовня Павла Таганрогского) — საკულტო ნაგებობა ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ეგვტერი პირველად აღიმართა 1905 წელს პავლე პავლეს ძე სტოჟკოვის დაკრძალვის ადგილზე. ეგვტერი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს. კონფესია - მართლმადიდებლობა. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბანაკის შესახვევი № 2.

ისტორია
-------

ტაგანროგის ძველ სასაფლაოზე არის ადგილი, სადაც დაკრძალულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი პავლე პავლეს ძე სტოჟკოვი, რომელიც ცნობილია პავლე ტაგანროგელის სახელით. მისი დაკრძალვა გაიმართა 1879 წლის მარტში, მისი დაკრძალვის ადგილი შემოღობილია. მისი საფლავის დაცვისა და შენახვისათვის 1905 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება საფლავზე აეშენებინათ ხის ეგვტერი. მისი სამშენებლო ზომები იყო 7 х 10 მ. ეგვტერს ჰქონდა 2 შესასვლელი და 7 ფანჯარა. ოვალურ სახურავზე განთავსებული იყო ჯვარი. ხის ეგვტერი დაიწვა 1912 წლის 12 ივლისს.

მორჩილი მარია ველიჩკო ცდილობდა აეშენებინა ქვის ეგვტერი, რაზეც თანხმობა მიიღო 1913 წელს. ეგვტერი ააგეს და მისი კურთხევა მოხდა 1914 წლის 29 ივნისს. ეკლესიას ჰქონდა ხუთი გუმბათი. ეგვტერის შიგნით განთავსებული იყო მარმარილოს კანკელი, რომელიც გაფორმებული იყო ბერძნულ-ბიზანტიურ სტილში. ეგვტერის მშენებლობა დაჯდა 20 000 რუბლი. თანხა შეაგროვეს საქველმოქმედო შემოწირულობებით. საბჭოთა ხელისუფელბის პერიოდში, 1925 წელს ეგვტერი დაანგრიეს. მისი აღდგენა მოხდა 1995 წელს კვლავ საქველმოქმედო შემოწირულობების დახმარებით. ამჟამად ეგვტერი დაგეგმარებით სწორკუთხაა შენობაა, რომელსაც აქვს კარვისებური გუმბათი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
2. 1 2 3  Часовня Павла Таганрогского в Таганроге
**პანა კოტა** (იტალ. panna cotta; იტ. ადუღებული კრემი) — იტალიური დესერტი, რომელიც შედგება ჟელატინით შესქელებული კრემისგან, რომელსაც შემდეგ სასურველი ფორმა ეძლევა. არომატისთვის შეიძლება დაემატოს ვანილი, ყავა და სხვა სუნელები, ასევე ნაღები, რძე და შაქარი. ზემოდან ხშირად რაიმე კენკრის ან ხილის წვენს, ჯემი, კარამელი ან შოკილადის სიროფს ასხავენ ან უმატებენ რაიმე ხილს და კენკრას .

ისტორია
-------

კერძი პანა კოტა არ გვხვდება იტალიურ რეცეპტების წიგნებში 1960-იან წლებამდე , თუმცა ტრადიციულად მის სამშობლოდ ჩრდილოეთი იტალიიის რეგიონი პიემონდი ითვლება ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად პანა კოტა უნგრელმა ქალმა გამოიგონა პიემონდის პროვინციაში მეოცე საუკუნის დასაწყისში, მაგრამ ამ ლეგენდას დასაბუთება არ აქვს. სხვა, ასევე დაუსაბუთებელი ლეგენდის თანახმად პანა კოტა 1960-იან წლებში გსმოიგონა შეფმა ეტერო სონგიომ. 1897 წლის ლექსიკომი ახსენებს კერძს სახელად "Latte inglese" - "ინგლისური რძე", რომელიც ასევე მზადდებოდა კრემით და ჟელატინით, თუმცა სხვა წყაროების მიხედვით "Latte Inglese" კვერცხით მზადდებოდა. შესაძლოა, რომ ამ სახელწოდებით ნებისმიერ მსგავს დესერტს მოიხსენიებდნენ. 2001 წელს პიემონდმა პანა კოტა რეგიონის ტრადიციული კერძების ოფიციალურ სიაში შეიტანა კრემის, ჟელატინის, რძის, შაქრის, ვანილის, კარამელის და რომის შემადგენლობით [*მკვდარი ბმული*]. ზოგი მიიჩნევს, რომ რომის მაგივრად ტრადიციურად ატმის ბრენდი გამოიყენება და არ ემატება არანაირი სოუზი. პანა კოტა 1990-იან წლებში პოპულარული გახდა ამერიკაში და შემდეგ მთელ მსოფლიოში. დღეს გავრცელებულია დასავლეთის ქვეყნებში, განსაკუთრებით იტალიაში, როგორც მაღალი კლასის დესერტი.

მომზადების წესი
---------------

თბილ კრემში აზავებენ შაქარს და, გემოვმებით, რაიმე სუნელს - ყავას, ვანილს, რომს და სხვა. ჟელატინი რბილდება რაიმე ცივ სითხეში და ემატება კრემს. მიღებული მასა თავსდება ფორმებში, ფორმის ძირში შეიძლება კარამელიც იყოს, რის შედეგაც დესერტი დაემსგავსება ფრანგულ კარამელიან კრემს. კერძის სახელის მიუხედავად პანა კოტა არ დუღდება, მხოლოდ თბება ჟელატინის და შაქრის დალღობის ტემპერატურამდე. იტალიური რეცეპტები ჟელატინის მაგივრად ხშირად მოითხოვენ "თევზის წებოს", რაც შეიძლება იყოს თევზის ქონის მსგავსი იტალიაში "Colla di pesce"-ს სახელით ცნობილი სუბსტანცია ან უბრალოდ ჟელატინი მისი მეორე სახელწოდებით.

მსგავსი კერძები
---------------

მსგავსი რეცეპტები არსებობს ევროპის სხვა ქვეყნებშიც. პანა კოტა ჰგავს ბავარიულ კრემს, თუმცა ის მზადდება კვერცხით და ჟელატინით ერთად და გაცემამდე იზავება ათქვეფილ ნაღებთან. ჟელატინს ასევე უმატებენ ბლანმანჟეს. დანიური "მოოს ჰვიტი" პანა კოტის თითქმის იდენტურია, მისი რეცეპტი პირველად ჩაიწერა ჰენრიკ ჰარპენსტრენგმა XII-XIII საუკუნეში.

წყაროები
--------

* 
* 
*
გაზაფხული რიტენჰაუზის პარკში, 2006.
**რიტენჰაუზ-სქვერი** ანუ **რიტენჰაუზის მოედანი** ერთ-ერთია ხუთ თავდაპირველ ღია პარკთაგან, რომელიც უილიამ პენმა დაგეგმა მე-17 საუკუნის ბოლოს ცენტრალურ ფილადელფიაში, პენსილვანია.

თავდაპირველად ერქვა *საუზუესტ-სქვერი* (ინგ. სამხრეთ-დასავლეთის მოედანი), შემდეგ სახელი გადაერქვა დევიდ რიტენჰაუზის პატივსაცემად, რომელიც ფილადელფიაში პირველი ქაღალდის მწარმოებლის, გერმანელი იმიგრანტი უილიამ რიტენჰაუზის, შთამომავალი იყო. უილიამ რიტენჰაუზის ძველი ქაღალდის ქარხანა ცნობილია, როგორც რიტენჰაუზთაუნი, რომელიც მდებარეობს ფეარმონტ პარკში. დევიდ რიტენჰაუზი საათების ოსტატი იყო და ამერიკის რევოლუციას უწყობდა ხელს.

დღეს, მწვანეში ჩაფლული პარკის ირგვლივ ჩამწკრივებულია მოდური მაღაზიები, საუკეთესო რესტორნები, ფეშენებელური ბინები და ორი სასტუმრო, მათ შორის ერთ-ერთი ხუთვარსკვლავიანი. პარკის მწვანე მდელოები და სკამები ახლომდებარე უბნების ოფისებში მომუშავე ფილადელფიელების მთავარი შუადღის დასასვენებელი და წასახემსებელი ადგილია, ხოლო მისი ლომისა და თხის ქანდაკებები პატარა ბავშვებისა და მათი მშობლების თავშეყრის პოპულარული ადგილია.

უფრო ვრცლად, სახელი "რიტენჰაუზ-სქვერი" არაფორმალურად თავად ამ პარკის ირგვლივ მდებარე უბნის სახელზე მიუთითებს, რომელიც მოიცავს ცენტრის თითქმის მთელ დასავლეთ ნაწილს მარკეტ სტრიტიდან ჩრდილოეთით საუზ სტრიტამდე სამხრეთით, და ბროდ სტრიტიდან აღმოსავლეთით შუილკილის სანაპირომდე დასავლეთით. ქალაქის ამ უბანში, განსაკუთრებით კი პარკის სამხრეთ ბლოკზე მდებარეობს ფილადელფიის ყველაზე ძვირადღირებული უძრავი ქონება. ეს უბანი ყველაზე პოპულარულია 25-35 წლის ასაკის სეგმენტისთვის, თუმცა აქ მცხოვრებთა ასაკი საკმაოდ დიდ დიაპაზონს მოიცავს.

ხელოვნება და კულტურა
--------------------

ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე, მაისი 2005.
რიტენჰაუზის უბანი მრავალი კულტურული დაწესებულების ბინაა, მათ შორისაა კურტისის მუსიკის ინსტიტუტი, ფილადელფიის ხელოვნების ალიანსი, როზენბახის მუზეუმი და ბიბლიოთეკა, და სამოქალაქო ომისა და მიწისქვეშა რკინიგზის მუზეუმი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რიტენჰაუზ-მწკრივის ბევგვერდი
* ფეარმონტ პარკის კომისიის რიტენჰაუზ-სქვერის საიტი
* ფილადელფიის შენობები, რიტენჰაუზ-სქვერი
ჩილეს პესო 1877 წ. ვერცხლისფერი.
**პესო**, *პეზო* (ესპ. peso, სიტყვასიტყვით — წონა < ლათ. pensum — აწონილი), ესპანური ვერცხლის მონეტა მოჭრა დაიწყო XVI საუკუნეში, კარლ V-ის დროს და გრძელდებოდა 1868 წლის ჩართვით, იჭრებოდა 8,4 და 2 რეალის ღირებულებისა. თავდაპირველად პესო ერქვა ვერცხლის თანაბარი ზომის ნაჭრებს, რომლებსაც ესპანელები ამერიკის დაპყრობილ ტერიტორიაზე ფულის ნაცვლად ხმარობდნენ. პესო იჭრებოდა როგორც ესპანეთის, ისე ამერიკის კოლონიების ზარაფხანებში. ევროპაში მას პისტრს უწოდებდნენ. პესოს შუბლზე გამოსახულია საგერბო ფარი, ზარაფხანის აღმნიშვნელი სათინური ასოები და ნომინალური ღირებულება. გარშემოვლებული ლათინური ზედწერილით გადმოცემულია ესპანეთის მეფის სახელი, ტიტულატურა და მონეტის მოჭრის თარიღი. ზურგზე გამოსახულია ჯვარი, რომლის ტოტებს შორის ჩასმულია კასტილიისა და ლეონის გერბები. ზედწერილი აგრძელებს შუბლის წარწერას.

საქართველოში გავრცელდა XVI საუკუნის II ნახევრისა და XVII საუკუნის ესპანეთის მეფეების ფილიპე II-ის (1598-1621) და ფილიპე IV-ის (1621-1665) სახელით მოჭრილი პესოები. აღმოჩენილია როგორც განძების (ახალციხი, ოზურგეთი, ოტობაია, ურთა, უდე), ისე ერთეულების (ლეხაინდრავო, მელექედური, ქუთაისი) სახით.

პესო არგენტინის, ბოლივიის, დომინიკელთა რესპუბლიკის, კოლუმბიის, კუბის, მექსიკის, პარაგვაის, ურუგვაის, ჩილესა და ფილიპინების თანამედროვე ფულადი ერთეული და მონეტა.

ქვეყნები რომლებიც ამჟამად იყენებენ პესოს
----------------------------------------

| ქვეყნები | ვალუტა | ISO 4217 კოდი |
| --- | --- | --- |
| არგენტინა | არგენტინული პესო | ARS |
| ჩილე | ჩილეს პესო | CLP |
| კოლუმბია | კოლუმბიური პესო | COP |
| კუბა | კუბური პესო | CUP |
| დომინიკელთა რესპუბლიკა | დომინიკელთა რესპუბლიკის პესო | DOP |
| მექსიკა | მექსიკური პესო | MXN |
| ფილიპინები | ფილიპინური პესო | PHP |
| ურუგვაი | ურუგვაული პესო | UYU |

ქვეყნები რომლებიც იყენებდნენ პესოს
----------------------------------

* ბოლივია
* კოსტა-რიკა
* ეკვადორი
* სალვადორი
* გვატემალა
* ჰონდურასი
* ნიკარაგუა
* პარაგვაი
* პერუ
* ვენესუელა

ლიტერატურა
----------

* *ქებულაძე რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 40.
კუნძული პანაი.
**პანაი** — კუნძული ფილიპინებში, მდებარეობს ვისაიასის კუნძულების დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული დაყოფის თვალსაზრისით, კუნძული იყოფა ხუთ პროვინციად: აკლანი, ანტიკე, კაპისი, ილოილო, და გიმარასი. კუნძულზე არის ერთი რეგიონი, დასავლეთი ვისაიასი. პანაი მდებარეობს მინდოროს სამხრეთით და ნეგროსის ჩრდილო-დასავლეთით, ეს ორი კუნძული ერთმანეთისგან გამოყოფილია გუიმარის სრუტის მეშვეობით. ნეგროსსა და პანაის შორის მდებარეობს მცირე ზომის კუნძული გუიმარასი. პანაის ჩრდილოეთით მდებარეობს სიბუიანის ზღვა და რომბლონის კუნძულები, სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს სულუს ზღვა და პანაის ყურე. 

კუნძულის ფართობი შეადგენს 12,011 კმ², მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მიხედვით 65-ე ადგილი უკავია. 2007 წლის აღწერის შედეგეგად, მოსახლეობა შეადგენს 3,973,877 ადამიანს. კუნძულზე მოსახლეობით უდიდესი ქალაქია ილოილო (მოსახლ. 418,710). 

კუნძული მოქცეულია სუბეკვატორულ სარტყელში. ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 3000 მმ-ს. კუნძულზე მიედინება მდინარეები: აკეანი, ბანისა, ილოილო და პანაი.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილიპინების 40 უდიდესი კუნძული |
| --- |
|  |
| 
* ალაბატი
* ბალაბაკი
* ბასილანი
* ბილირანი
* ბოჰოლი
* ბუკას-გრანდე
* ბუგსუკი
* ბურიასი
* ბუსუანგა
* კალაიანი
* კამიგინი
* კამიგინ-დე-ბაბუიანესი
* სებუ
* კატანდუანესი
* კულიონი
* დინაგატი
* დუმარანი
* გიმარასი
* ხოლო
* ლეიტე
* ლუბანგი
* ლუსონი
* მასბატე
* მარინდუკე
* მინდანაო
* მინდორო
* ნეგროსი
* ოლიტანგა
* პალავანი
* პანაონი
* პანაი
* პოლილიო
* სამალი
* სამარი
* სიარგაო
* სიბუიანი
* სიკიხორი
* ტაბლასი
* ტავი-ტავი
* ტიკაო
 |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| ფილიპინების დროშა | *ეს სტატია ფილიპინებისა და ფილიპინელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
საგარეჯოს პეტრე-პავლეს ეკლესია
**საგარეჯოს პეტრე-პავლეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი კახეთის მხარის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში საგარეჯოში. დგას ქალაქის დასავლეთით, ძველ სასაფლაოზე. აუგია დავითგარეჯის წინამძღვარს ონოფრე მაჭუტაძეს, რასაც ადასტურებს 1712 წლის გუჯარი: „აღვაშენე თვალზე საყდარი პეტრე-პავლესი და შევამკე პატიოსანი ხატითა შესამოსლებითა და წიგნებითა". ონოფრე წინამძღვრად დაინიშნა 1690 წელს, ამრიგად ეკლესია აგებული უნდა იყოს 1690 წლიდან 1712 წლამდე პერიოდში. 

ეკლესია დარბაზულია. იგი საკმაოდ მოზრდილი, აზიდული პროპორციებისა. გარეთა კედლების წყობაში გამოყენებულია რიყისა და თლილი ქვა. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელი და ჯვარია. ჯვრის მკლავების ბოლოებთან სხვადასხვა სკულპტურული გამოსახულებებია ( კუდებგადანასკვული, ერთმანეთთან ზურგშექცეული გველეშაპი, ლომი, ჩიტები, ყურძნის მტევნები). პორტალის მორთულობაში მხოლოდ ფოთლოვანი მოტივია გამოყენებული, ამავე მოტივის გამოყენებითაა მოხაზული ტიმპანის შიგნით რელიეფური მედალიონების ჩარჩო. შუაში დიდ წრეს-მედალიონს, მის ორივე მხარეს კი თითო მომცრო წრეს ქმნის. სამივე წრეში გამოსახულებაა: შუაში-მაკურთხებელი პერსონაჟია, რომელსაც მარცხენა ხელით, მკერდის წინ, წიგნი უკავია, აქეთ-იქით კი ანგელოზებია. მარცხენა ფასადზე ანგელოზს მარცხენა ხელში ჯვარი უჭირავს, მარჯვენაში, დაზიანების გამო  გაურკვეველია აღნიშნული საგანი. მარჯვენა ანგელოზსაც თითქოს ჯვარი და სამწერობელი უპყრია. ლენტის ორივე ბოლოში თითო მტევანია გამობმული. პეტრე-პავლეს ეკლესიას ისლამური გავლენაც ეტყობა. რასაც ფასადზე აღმართული ჯვრის „რვიანებიანი" ჩარჩო გვამცნობს. ეკლესიის ცენტრში ორ დონეზე ადამიანის ორ-ორი სახეა გამოსახული (მზისა და მთვარის სიმბოლო), ამ ორი ადამიანის სახე ქვაშია ამოკაწრული. ეკლესია შემკულია ძველი ქართული წარწერებით. გიორგი ჩუბინაშვილის აზრით აქ ბერების საცხოვრებელი უნდა ყოფილიყო.

2006 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანების საფუძველზე, ეკლესიას მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის სტატუსი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 60-64.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6415
**პორტუგალიის ერთიანი დემოკრატიული კოალიცია** (პორტ. Coligação Democrática Unitária or **CDU**) – პორტუგალიის კომუნისტური პარტიის (პორტ. Partido Comunista Português or **PCP**) და მწვანეების (პორტ. Partido Ecologista "Os Verdes" or **PEV**) კოალიცია. კოალიციაში ასევე შედის პოლიტიკური მოძრაობა დემოკრატიული ინტერვენცია. (პორტ. Intervenção Democrática ან **ID**)

კოალიცია დაფუძნდა 1987 წლის პირველ ნახევარში, რათა ერთად მიეღოთ მონაწილეობა პორტუგალიის 1987 წლის არჩევნებში და 1987 წლის 19 ივლისის ევროპის პარლამენტის არჩევნებში. 

პარტიის საარჩევნო ბანერი
კოალიციის შექმნიდან, წევრ პარტიებს არცერთ არჩევნებში ცალ-ცალკე მონაწილეობა არ მიუღიათ. კომუნისტური პარტია არის მთავარი ძალა, ამიტომაც საარჩევნო სიის უმეტესობა მისი წევრებია. ბოლო არჩევნების მიხედვით კოალიციის 14 პარლამენტის წევრიდან 2 არის მწვანეთა პარტიიდან. თითოეულ პარტიას ოფიციალურად აქვს ცალკე საპარლამენტო ჯგუფი.

ლოკალურ დონეზე, საარჩევნო სიას კოალიცია წარმოადგენს ყველა მუნიციპალიტეტში, რომლის პირველი წევრი შეიძლება იყოს როგორც კომუნისტური ასევე მწვანეთა პარტიიდან. რადგან მწვანეებს აქვთ მცირე პარტიული სტრუქტურა, ძირითადად კომუნისტების ოფისები გამოიყენება როგორც კოალიციის ოფისი.

სიმბოლოები
----------

დღვანდელ სიმბოლოში გაერთიანებულია ორივე პოლიტიკური პარტიის სიმბოლო, *ნამგალი და ურო* და *მზესუმზირა*. შესაბამისად პარტიების აბრევიატურით ქვევით. ამ სიმბოლომ ჩაანაცვლა ძველი, რომელიც წარმოადგენდა სამ ექვსკუთხედს წარწერით: *CDU*. ძველ სიმბოლოს განმარტავდნენ შემდეგნაირად, რომ CDU მუშაობდა როგორც ფუტკრები (კოლექტიურად და ყოველდღე), ხოლო ექვსკუთხედები წარმოადგენდა PCP-ს უჯრედოვან ლენინურ სტრუქტურას.

ახალგაზრდული ფრთა
-----------------

კავშირის ახალგაზრდულ ფრთას ეწოდება: en:Juventude CDU, რომელიც ძირითადად არჩევნების პერიოდში პოლიტიკურ სამუშაოს აწარმოებს ახალგაზრდებში. ახალგაზრდული ფრთა შედგება კოალიციის წევრი პარტიების ახალგაზრდული ორგანიზაციების პორტუგალიის ახალგაზრდა კომუნისტების (პორტ. Portuguese Communist Youth) და Ecolojovem-ის წევრებისგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  „Por unanimidade. Paulo Raimundo eleito novo secretário-geral do PCP". *Diário de Notícias*. 12-11-2022. ციტირების თარიღი: 21-01-2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)

|  |  |
| --- | --- |
| პორტუგალიის დროშა | *ეს სტატია პორტუგალიისა და პორტუგალიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ყაზახეთის დამოუკიდებლობის მონუმენტის ფრაგმენტი, რომელიც ეძღვნება 1986 წლის დეკემბრის მღელვარებას.
**ჟელტოქსანი** (ყაზახ. Желтоқсан көтерілісі) — ყაზახეთის ახალგაზრდობის საპროტესტო აქცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1986 წლის 16-17 დეკემბერს ყაზახეთის სსრ-ის მაშინდელ დედაქალაქ ალმა-ათაში. ოფიციალური ვერსიით მღელვარება გამოიწვია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის გადაწყვეტილებამ, რომლის ძალითაც თანამდებობიდან გადააყენა ეროვნული ლიდერი - ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი დინმუჰამედ კუნაევი და მის ადგილზე დანიშნა გენადი კოლბინი, რომელსაც არანაირი შეხება მანამდე არ ქონია ყაზახეთთან. მღელვარების მონაწილეები მოითხოვდნენ ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნად დაენიშნათ ადგილობრივი წარმოშობის ადამიანი. მოგვიანებით ყაზახი ახალგაზრდების მღელვარება გავრცელდა ყაზახეთის სხვა ქალაქებშიც.

ყაზახეთში მიმდინარე დეკემბრის ამბები იყო პირველი სახალხო მიტინგი სსრკში, რომელიც მიმართული იყო ცენტრის დიქტატის წინააღმდეგ. მსგავსი ამბები განმეორდა იაკუტიაში 1986 წელს. უფრო მოგვიანებით სხვა მოძმე რესპუბლიკებშიც: 1988 წელს მინსკში (ბელორუსიის სსრ), 1989 წელს თბილისში (საქართველოს სსრ), 1990 წელს ბაქოსა (აზერბაიჯანის სსრ) და დუშანბეში, 1991 წელს ვილნიუსსა (ლიტვის სსრ) და რიგაში (ლატვიის სსრ).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Let my people print დაარქივებული 2006-09-27 საიტზე Wayback Machine.
* The price of stability. Kazakhstani control mechanisms in a bipolar cultural and demographic situation

სქოლიო
------

1. ↑  Так все начиналось (к 15-летию декабрьских событий в г.Алма-Ата)
**ერნსტ პეტერ ფიშერი** (გერმ. Ernst Peter Fischer) — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი საქართველოში 2022 წლის აგვისტოდან.

პეტერ ფიშერი გერმანიის საგარეო უწყებაში 1986 წლიდან მუშაობს. მისი საქმიანობის მთავარი მიმართულება იყო ეკონომიკა და გლობალური საკითხები. მას სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა გერმანიასა და მის ფარგლებს გარეთ, მათ შორის იყო ვაშინგტონში გერმანიის საელჩოს დესპანი და ეკონომიკის განყოფილების უფროსი, თელ-ავივში გერმანიის ელჩის მოადგილე, ასევე მუშაობდა გერმანიის საელჩოებში ლონდონში, შანხაისა და სინგაპურში. გერმანიაში ფიშერი საგარეო საქმეთა სამინისტროს მთავარი ეკონომისტი და გარემოს დაცვის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი იყო. იგი ასევე მუშაობდა გერმანიის ფედერალური პრეზიდენტის აპარატის საგარეო პოლიტიკის განყოფილებაში რიხარდ ფონ ვაიცზეკერის პრეზიდენტობის დროს.

2014-2018 წლებში გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში კურირებდა ენერგეტიკისა და კლიმატის პოლიტიკას და ექსპორტის კონტროლისა და საერთაშორისო სანქციების საკითხებს. 2018-2022 წლებში პეტერ ფიშერი ელჩი არაბთა გაერთიანებული საამიროებში გერმანიის ელჩის თანამდებობაზე მსახურობდა და, ამავდროულად, იყო მუდმივი წარმომადგენელი განახლებადი ენერგიების საერთაშორისო სააგენტოში (IRENA) აბუ-დაბიში.

პეტერ ფიშერი ორჯერ მონაწილეობდა თანამშრომელთა გაცვლის პროგრამაში: 1997-98 წლებში ერთი წლის განმავლობაში დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში ევროკავშირის გაფართოების საკითხზე მუშაობდა, ხოლო 1987 წელს სამთვიანო პროგრამით იმყოფებოდა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში ევროპის საკითხთა მინისტრის ბიუროში.

სწავლობდა ისტორიის, პოლიტოლოგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალობით. ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის მაგისტრის წოდების პარალელურად მან მიიღო აშშ-ის ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის მაგისტრის წოდება, სადაც ფულბრაითის სტიპენდიით იმყოფებოდა. ასევე სწავლობდა პარიზის Sciences Po უნივერსიტეტში გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახურის (DAAD) სტიპენდიით.

ფიშერს ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  გერმანიის ელჩი ერნსტ პეტერ ფიშერი
**პეტერგოფის სამების ეკლესია** (რუს. Троицкий собор Александро-Невской лавры) — მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, პეტერგოფში. ეკლესია აგებულია 1858-1860 წლებში, ნეობაროკოს სტილში. 

ეკლესია მიწერილია პეტერგოფის სერაფიმ საროველის ეკლესიაზე. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

### პირველი ეკლესია

თავდაპირველად პირადი აგარაკის რაიონში არსებობდა ხის ეკლესია ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, რომელიც სასახლის დასავლეთით ააშენა ელისაბედ პეტრეს ასულმა 1748 წელს. ტაძარი იყო ერთგუმბათიანი, სამრეკლოს გარეშე. მისი სიგრძე იყო 12,8 მეტრი, ხოლო სიგანე - 6,4 მეტრი. კანკელი და ხატები გადმოიტანეს წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძრიდან. XVIII საუკუნის ბოლოს იგი გააუქმეს. 

1797 წელს ტაძარი აღადგინეს და აკურთხეს სამების სახელზე. იგი დაშალეს 1858 წელს სიძველის გამო.

### თანამედროვე ტაძარი

1858 წლის 4 ივლისს აღნიშნული ტაძრის ადგილზე საიმპერატორო ოჯახის მოძღვარმა პროტოპრესვიტერმა ვასილი ბაჟანოვმა შეასრულა ქვის ტაძრის საზეიმო საფუძვლის ჩაყრა, რომლის პროექტიც შეიმუშავა არქიტექტორმა ანდრეი შტაკენშნეიდერმა. 

ტაძრის საზეიმო კურთხევა მოხდა 1860 წლის 27 ივლისს და მასში მონაწილეობდა სამეფო ოჯახიც. 

ღვთისმსახურება ამ ტაძარში აღევლინებოდა წელიწადში ერტხელ - სამების დღესასწაულზე.

1918 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და მას გამოიყენებდნენ როგორც ე. წ. საყოფაცხოვრებო მუზეუმის მოსაცდელ დარბაზად. აღნიშნული მუზეუმი განთავსებული იყო სასახლის შენობის ახლოს. 

დიდი სამამულო ომის შემდეგ წლებში ეკლესია თანდათან ავარიული ხდებოდა და 1970-იან წლებში იგი დააკონსერვეს. 

2005 წელს ეკლესიის შენობა გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას და მიაწერეს პეტერგოფის სერაფიმ საროველის ეკლესიას, რომელიც ძველ პეტერგოფში მდებარეობდა. ტაძარში მიმდინარეობდა სარესტავრაციო სამუშაოები.

ლიტერატურა
----------

* Камер-фурьерские журналы за 1858 и 1860 годы // РГИА. Ф. 516. Оп. 1 (125/2382). Д. 45, 69.
* Автономов А. А. Историко-статистическое описание императорских придворных церквей в г. Петергофе и его окрестностях. — СПб.: тип. и фототип. В. И. Штейн, 1888. — С. 138.
* Измайлов М. И. Путеводитель по Петергофу к 200-летию Петергофа. [1709-1909]. — СПб.: т-во Р. Голике и А. Вильборг, 1909. — С. 172—178.
* Imperial Palaces in the vicinity of Saint Petersburg. Peterhof. — Paris, 1992. — P. 99.
* Гущин В. А. Собственная дача. — СПб.: ВИРД, 1997. — С. 24. — (Утраченные памятники Петергофа). — ISBN 5-89559-004-7.
* Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства, и мірян Петергофа в годы испытаний. — СПб. 2005. — С. 28—29.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Народный каталог православной архитектуры
* О храме დაარქივებული 2011-10-13 საიტზე Wayback Machine.
1799 წლის ნარკვევი
***პასუხი კითხვაზე: რა არის განმანათლებლობა?*** (გერმ. Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?) — გერმანელი ფილოსოფოსის, იმანუელ კანტის 1784 წელს დაწერილი ესეა, რომელიც გაზეთ „ბერლინური ყოველთვიურის" (გერმ. *Berlinische Monatsschrift*) დეკემბრის ნომერში ბერ იოჰან ფრიდრიხ ცოლნერიის კითხვის „რა არის განმანათლებლობა" საპასუხოდ გამოქვეყნდა. კანტმა სტატიაში შემოიღო განმანათლებლობის კლასიკური განმარტება, რომელიც დღესაც აქტუალურია:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „განმანათლებლობა - ეს არის ადამიანის გამოხსნა თვითდავალდებული უმწიფრობისგან. უმწიფრობა ეს არის უუნარობა საკუთარ გონს სხვისი ხელმძღვანელობის გარეშე ემსახურო. თვითდავალდებულია ეს უმწიფრობა, როდესაც მისი მიზეზი არა გონის ნაკლებობა, არამედ გადაწყვეტილების და სიმამაცის ნაკლებობაა ემსახურო საკუთარ გონს სხვისი ხელმძღვანელობის გარეშე. Sapere aude! იქონიე სიმამაცე ემსახურო საკუთარ გონს! ეს არის სწორედ განმანათლებლობის დევიზი" |
|  |  |

.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პასუხი კითხვაზე: რა არის განმანათლებლობა?
**ტალინის ებრაული სკოლა** (ესტ. Tallinna Juudi Kool) — ერთადერთი ებრაული სკოლა ესტონეთში. მდებარეობს ტალინის ცენტრში. დაარსდა 1924 წლის 3 თებერვალს, როგორც გიმნაზია. სკოლის გვერდით მდებარეობს ტალინის სინაგოგა.

ისტორია
-------

ტალინის ებრაული გიმნაზია დაარსდა 1924 წელს. 1924 წლის 3 თებერვალს, მისი გახსნიას ცერემონიალს ესწრებოდა ესტონეთის პირველი პრეზიდენტი — კონსტანტინ პიატსი, ესტონეთის განათლების მინისტრი და ტალინის მერი. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1940 წლის 21 სექტემბერს, ნაცისტურმა ხელისუფლებამ გიმნაზიის დახურვა ოფიციალურად გამოაცხადა. ომის მიმდინარეობის პერიოდში და მის შემდეგაც, გიმნაზიის ადგილას საზღვაო არმიის ცენტრი არსებობდა. 1990 წლის 1 სექტემბერს, ტალინის ებრაული გიმნაზია მეორედ გაიხსნა, 350 მოსწავლით და სკოლად გადაკეთდა.

ინფორმაცია სკოლის შესახებ
-------------------------

ამჟამად, ტალინის ებრაულ სკოლაში 30 მასწავლებელი მოღვაწეობს და ამასთან დამატებით, ებრაული ენის მასწავლებელი, რომელიც მიწვეულია ისრაელიდან.
ყოველწლიურად, სკოლაში ხორციელდება სარემონტო სამუშაოები, მაგრამ იმის გამო, რომ სკოლის შენობა ძალიან ძველია, მთავარი კონსტრუქციის პრობლემები ბევრია. სახელმწიფოს არ შეუძლია სკოლისთვის ფულის გამოყოფა, რადგანაც იგი ესტონეთის ებრაული საზოგადოების კერძო საკუთრებას წარმოადგენს. 
ტალინის ებრაულ სკოლაში ისწავლება სამი დამატებითი საგანი: ებრაული ენა, ებრაელების ისტორია და ებრაული ტრადიციები.

* სწავლის დაწყება — 08:45;
* გაკვეთილის ხანგრძლივობა — 45 წუთი;
* სასწავლო დღეების რაოდენობა — 175 დღე წლის განმავლობაში;
* სკოლაში არსებობს მოსწავლეთა თვითმმართველობა;
* არსებობს გახანგრძლივებული სწავლის ჯგუფი;
* სწავლების ენა — რუსული.

სკოლის დირექტორები
------------------

* 1924-1940 — სამუელ გურინი;
* 1990-1993 — ავივია გლუხოვსკაია;
* 1993 - 21 ივნისი, 2009 — მიხაილ ბეილინსონი;
* სექტემბერი, 2009 - ნოემბერი, 2009 — სამუელ გოლომბი;
* 2010-დღემდე — იგორ ლირისმანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტალინის ებრაული სკოლა***

* სკოლის ვებ-გვერდი
* Архив Эстонских Евреев დაარქივებული 2008-12-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Avaleht.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-01-24. ციტირების თარიღი: 2016-03-28.
2. ↑  Estonia. *The Virtual Jewish History Tour*. The American-Israeli Cooperative Enterprise. ციტირების თარიღი: 12 April 2011.
3. ↑  The Jewish Community in Estonia. *About Estonia*. Estonia.eu.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 ივლისი 2011. ციტირების თარიღი: 12 April 2011.
**პეტერგოფის კაპელა** (რუს. Капелла) — უმოქმედო მართლმადიდებლური ტაძარი პეტერგოფში, ალექსანდრიის პარკში. აგებულია 1831-1834 წლებში.

ისტორია
-------

1829 წელს, კოტეჯის მშენებლობის დასრულების შემდეგ დადგა კარის ეკლესიის აგების აუცილებლობა. ადგილი მომავალი ეკლესიისათვის შეარჩია თავად იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა.

გეგმა და ფასადების პროექტი შეასრულა ცნობილმა გერმანელმა ხუროთმოძღვარმა კარლ ფრიდრიხ შინკელმა. მშენებლობის მეთვალყურეობას კი ახორციელებდა არქიტექტორი ადამ მენელასი, რომლის გარდაცვალების შემდეგ, 1831 წლის სექტემბრიდან მისი როლი შეითავსა იოსებ შარლემანმა. 

ეკლესიის საძირკვლის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1831 წლის 24 მაისს, რომელიც შეასრულა იმპერატორის მოძღვარმა ნიკოლოზმა. 1834 წლის ზაფხულში ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა და ამავე წლის 3 ივლისს შედგა ტაძრის საზეიმო კურთხევის ცერემონია. აკურთხეს ალექსანდრე ნეველის სახელზე. კურთხევის ცერემონია კვლავ პროტოპრესვიტერმა ნიკოლოზმა წარმართა. 

ტაძარი იყო იმპერატორების ოჯახის კარის ეკლესია, ღვთისმსახურება მასში მხოლოდ ზაფხულის განმავლობაში აღევლინებოდა. 

1918 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა. 1920 წელს შენობაში გახსნეს მუზეუმი, მაგრამ მალევე დახურეს. 1933 წელს მისი კაპიტალური რემონტის შემდეგ შენობაში განათავსეს პარკ ალექსანდრიის ისტორიის მუზეუმი. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს კაპელა მნიშვნმელოვნად დაზარალდა. 1970-1999 წლებში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დასრულების შემდეგ მასში კვლავ მუზეუმი გაიხსნა.

შენობა აკურთხეს, მაგრამ მასში ღვთისმსახურება არ მიმდინარეობს. 2003 წელს ეკლესიის შენობას კვლავ სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა, რომლის დასრულების შემდეგ 2006 წლის 4 ივნისს ეკლესია საზეიმოდ აკურთხა სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტმა ვლადიმირ კოტლიაროვმა. 

2006 წლის 26-27 სექტემბერს შენობაში დასვენებული იყო იმპერატრიცა მარია თევდორეს ასულის ნეშტი, რომელიც ჩამოასვენეს დანიიდან რათა დაეკრძალათ სანქტ-პეტერბურგის პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში.

ლიტერატურა
----------

* Автономов А. А. Историко-статистическое описание Императорских придворных церквей в г. Петергофе и его окрестностях. — СПб. 1888
* М. И. Путеводитель по Петергофу. — СПб. 1909

Памятники архитектуры пригородов Ленинграда. — Л.: изд. «Стройиздат», 1985. — С. 450—451

* Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства, и мірян Петергофа в годы испытаний. — СПб. 2005. — С. 13—18
* Imperial Palaces in the vicinity of Saint Petersburg. Peterhof. — Paris, 1992. — p. 65

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Народный каталог православной архитектуры
სტალინი, ჰარი ტრუმენი და უინსტონ ჩერჩილი პოტსდამის კონფერენციაზე.
**პოტსდამის შეთანხმება** — პოტსდამის კონფერენციის შემაჯამებელი დოკუმენტი. კონფერენცია მიმდინარეობდა მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ 1945 წლის 17 ივლისიდან 2 აგვისტომდე, ცეცილიენჰოფის სასახლეში პოტსდამში. პოტსდამის კონფერენციაზე გამარჯვებულმა სახელმწიფოებმა მიიღეს გადაწყვეტილება გერმანიის ახალი პოლიტიკური და ადმინისტრაციული მოწყობის, მისი დემილიტარიზაციის, რეპარაციის გადახდისა და გერმანელი სამხედრო ტყვეების ბედის შესახებ.

კონფერენციაში მონაწილეობდნენ სსრკ, აშშ და დიდი ბრიტანეთი. საფრანგეთი არ მონაწილეობდა, თუმცა 4 აგვისტოს შეუერთდა პოტსდამის შეთანხმებას. თავდაპირველად კონფერენციაში მონაწილეობდნენ სტალინი, ჰარი ტრუმენი და უინსტონ ჩერჩილი. მოგვიანებით ჩერჩილი შეცვალა დიდი ბრიტანეთის ახალმა პრემიერ-მინისტრმა კლემენტ ეტლიმ.

კონფერენციაზე გერმანიისათვის მიიღეს პოლიტიკური პრინციპები, რომელსაც უწოდეს „ხუთი D":

* დენაციფიკაცია
* დემილიტარიზაცია
* დემოკრატიზაცია
* დეცენტრალიზაცია
* დემონტაჟი

შედეგები და გადაწყვეტილებები
----------------------------

პოტსდამის შეთანხმების ყველაზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები იყო:

* პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიის და უნგრეთის გერმანული მოსახლეობის „მოწესრიგებული და ჰუმანური ტრანსფერის" ლეგიტიმაცია.
* აღმოსავლეთ გერმანული მიწების (ოდერ-ნაისეს ხაზს აღმოსავლეთით) პოლონეთისათვის გადაცემა.
* გერმანიის მოკავშირეთა 4 საკონტროლო ზონად (სსრკ, აშშ, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი) დაყოფა.
* გერმანიის სარეპარაციო ზონებად დაყოფა საკონტროლო ზონების მიხედვით.

ეს ბოლო პუნქტი თითოეულ მაკონტროლირებელ მოკავშირეს თავის საკონტროლო ზონაში მისი ინტერესების მიხედვით რეპარაციების დაწესების უფლებას აძლევდა, რითაც დაირღვა გერმანიის ეკონომიკური ერთიანობა. ამას მალე ცივი ომის დაწყებისთანავე გერმანიის პოლიტიკური ერთიანობის დარღვევაც მოჰყვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Agreements of the Berlin (Potsdam) Conference დაარქივებული 2009-08-02 საიტზე Wayback Machine.
* Trouble in Germany[*მკვდარი ბმული*] Time Magazine, Monday, October 22, 1945
* Cornerstone of Steel[*მკვდარი ბმული*] Monday, January 21, 1946
* The Road Back დაარქივებული 2013-08-28 საიტზე Wayback Machine.  Time Magazine, Monday, September 8, 1947
ტალერგოფი
**ტალერგოფი** — მე-20 საუკუნის პირველი საკონცენტრაციო ბანკი, რომელიც შეიქმნა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის მიერ 1914 წლის 4 სექტემბერს. ის განთავსებული იყო გრაცის მიმდებარე ტერიტორიაზე,სადაც მოთავსებული იყო დეპორტირებული რუსინები,ძირითადი მაცხოვრებლები გალიციის და ბუკოვინის რომლებიც ლიტერატურულ ენად მიიჩნევდნენ რუსულ ენას და გააჩნდათ სიმპატიება რუსეთის იმპერიის მიმართ.სხვადასხვა მონაცემებით ტალერგოფის ბანაკში მოთავსებული იყო 20 ათასიდან 40 ათასამდე რუსინი,მეორე საკონცენტრაციო ბანაკი ტერაზინი აგრეთვე მოიცავდა 20-25 ათასს დეპორტირებულ რუსინს. ასეთი გზით ტყვეებს აიძულებდნენ უარი ეთქვათ თავიანთ ინდენტიფიკაციაზე როგორც რუსინები და მიეღოთ უკრაინული ინდენტიფიკაცია,ტყვეებს რომლებმაც მოახდინეს თავიანთი ინდენტიფიცირება როგორც უკრაინელის ბანაკიდან ანთავისუფლებდნენ. 1919 წელს „დეილი მაილში" მიცემულ ინტერვიუში,ავსტრიელმა გენერალმა მარკ გოფმანმა განაცხადა „მართლაც უკრაინა ეს ჩემი შექმნილია და არა შეგნებული ნება რუსი ხალხისა,მე შევქმენი უკრაინა იმისთვის რომ ,მქონოდა საშუალება ზავის დადების თუნდაც რუსეთის გარკვეულ ნაწილთან".მკვლევარების მონაცემებით ავსტრია-უნგრეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობდა 3.1-4.5 მილიონი რუსინი რომლებიც დროთა განმავლობაში იძულებული იყვნენ მიეღოთ უკრაინული ინდენტიფიკაცია ან მოეხდინათ ემიგრირება აღმოსავლეთ რუსეთსა და ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებში.
ამერიკელი კონგრესმენის მ.მაკკორმიკის მონაცემებზე დაყრდნობით,პატიმრებს რეგულარულად ცემდნენ და აწამებდნენ,მათ უმეტესობას არ გააჩნდათ საწოლი და ეძინათ მიწაზე.სიკვდილით დასჯა თითქმის ჩეულებრივ მოვლენათ იყო ქცეული.ბანაკი ლიკვიდირებული იქნა 1917 წლის მაისში კარლ პირველის ბრძანებით.

ლიტერატურა
----------

* „ჰაბსბურგების სამხედრო დანაშაული",გამომცემელი პეტერ ს.ჰარდი აშშ 1964 წელი.
* „ტერაზინი და ტალერგოფი" გამომცემელი სამელო რ.ნ. ნიუ-იორკი 1966 წელი.
* „პირველი მსოფლიო ომი და ტალერგოფი" გამომცემელი პაშნევი ნ.მ.
* „ტერაზინი და ტალერგოფი დავიწყებული გენოციდი„ სულიაკი ს.ნ.
* Бузина, Олесь. Концлагерь для неправильных галичан
* Ярослав Шимов Габсбургское наследие Западной Украины
* Terrorism in Bohemia.; Medill McCormick Gets Details of Austrian Cruelty There». New York Times


|  |  |
| --- | --- |
| ტანკი | *ეს სტატია ომის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პოლიტიკის მეცნიერება** — მეცნიერება პოლიტიკაზე, ანუ ადამიანთა ცხოვრებისეული მოღვაწეობის განსაკუთრებულ ფორმაზე, რომელიც დაკავშირებულია ძალაუფლებრივ ურთიერთობებზე, საზოგადოების სახელმწიფო-პოლიტიკურ ორგანიზაციაზე, პოლიტიკურ ინსტიტუტებზე, პრინციპებზე, ნორმებზე, რომელთა მოქმედების მიზანი საზოგადოების ფუნქციონირების, ადამიანთა და საზოგადოებასა და სახელმწიფოს შორის ურთიერთობის უზრუნველყოფაა. პოლიტიკის მეცნიერება ხშირად განიხილება, როგორც ხელოვნებისა და მეცნიერების პრაგმატული გამოყენება იმის განსასაზღვრად თუ „ვინ რას იღებს, როდის და როგორ", რაც ხშირად ბუნდოვანს ტოვებს კითხვას „რატომ". პოლიტიკის მეცნიერებას რამდენიმე ქვესფერო გააჩნია: პოლიტიკური თეორია, საჯარო პოლიტიკა, სახელმწიფო პოლიტიკა, საერთაშორისო ურთიერთობები და შედარებითი პოლიტიკა.

პოლიტიკის მეცნიერება არის მეთოდოლოგიურად მრავალფეროვანი. შეიცავს დისციპლინებს, როგორებიცაა: კლასიკური პოლიტიკური ფილოსოფია, სტრუქტურალიზმი, ბიჰევიორიზმი, რეალიზმი, პლურალიზმი და ინსტიტუციონალიზმი. როგორც სოციალური მეცნიერებების ერთ-ერთი განშტოება, იყენებს ისეთ მეთოდებს და ტექნიკას, რაც გამოკველებთან არის კავშირში: ისტორიულ დოკუმენტებს და ოფიციალურ ჩანაწერებს, მეორად რესურსებს, როგორიცაა საგაზეთო სტატიებს, ნარკვევებს და სტატისტიკურ ანალიზებს.

სქოლიო
------

1. ↑  Laswell, H. (1935). *Politics: Who Gets What, When, How*. London:  McGraw-Hill.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მეცნიერების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჟაკ მერინი** (ფრანგ. Jacques Mesrine; დ. 28 დეკემბერი, 1936 — გ. 2 ნოემბერი, 1979) — ფრანგი ბოროტმოქმედი, რომელიც უმთავრესად მოქმედებდა საფრანგეთში, ხოლო შეზღუდულად კანადაში.

ჟაკ-რენე მერინი დაიბადა პარიზთან ახლოს მდებარე კომუნაში, 1936 წლის 28 დეკემბერს. სწავლობდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ კათოლიკურ სკოლაში, საიდანაც ინციდენტის გამო გარიცხეს. 1955 წელს დაქორწინდა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ალჟირში წავიდა საომრად. 1959 წელს დაბრუნდა საფრანგეთში. 1961 წლის 4 ნოემბერს მეორეჯერ დაქორწინდა. 

პირველად მერინი დაიჭირეს 1962 წელს ბანკის გაძარცვის გამო. იმ დროისათვის უკვე პროფესიონალი მძარცველი იყო. მიესაჯა 18 თვით თავისუფლების აღკვეთა. ციხიდან გაათავისუფლეს 1963 წელს. სამუშაოდ მოეწყო არქიტექტურულ კომპანიაში, თუმცა შემცირების გამო 1964 წელს გაათავისუფლეს. ამის შემდეგ, მერინი ისევ დაუბრუნდა კრიმინალურ სამყაროს. 1965 წლის 2 დეკემბერს დააპატიმრეს პალმა-დე-მალიორკაზე, სამხედრო გუბერნატორის აგარაკზე, დოკუმენტების მოპარვის გამო. მიესაჯა 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. 1966 წლის ოქტომბერში კანარის კუნძულებზე გახსნა რესტორანი. იმავე წლის დეკემბერში გაძარცვა საიუველირო მაღაზია ქალაქ ჟენევაში. 1967 წლის მაისში ქალაქ კომპიენში გახსნა სასტუმრო. 1967 წლის 15 ნოემბერს შამონში გაძარცვა სასტუმრო. 1968 წელს კანადაში გაიქცა. ერთი წლის შემდეგ მიდის აშშ-ში. 1972 წლის ბოლოსთვის მერინი ბრუნდება მშობლიურ საფრანგეთში, სადაც აგრძელებს ბანკების ძარცვას. 

სხვადასხვა დროს აგრეთვე გაქცევაში იმყოფებოდა სიცილიაში, ალჟირში, ლონდონში, ბრიუსელში, ხოლო 1978 წელს დაბრუნდა პარიზში. ჟაკ მერინი მოკლეს 1979 წლის 2 ოქტომბერს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჟაკ მერინის შესახებ დაარქივებული 2012-02-20 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ჟაკ მერინის შესახებ (ფრანგული)
* ჟაკ მერინის შესახებ დაარქივებული 2009-02-20 საიტზე Wayback Machine.  (ფრანგული)