recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ისრაფილ-ბეკ იედიგაროვი (ქართველ ოფიცერთა ჯგუფური ფოტოპორტრეტიდან)
**ისრაფილ-ბეკ ჰასან-ბეკ ოღლი იედიგაროვი**, *ედიგარ-ბეკი* (დ. 7 აგვისტო, 1888, თბილისი, — გ. 1939) — ბორჩალოელი აზნაური; რუსეთის, საქართველოს და პოლონეთის არმიების ოფიცერი.

ისრაფილ-ბეკი დაიბადა ბორჩალოს მაზრის ცნობილ მემამულეთა და სამხედრო მოსამსახურეთა ოჯახში (იედიგაროვები, ედიგაროვები, ასევე იედიგარაშვილები). პაპამისი ისრაფილ-ბეკი იყო რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი და ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დამფუძნებელი წევრი. ისრაფილ-ბეკ უმცროსმა დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი (1905) და საიმპერატორო პაჟთა კორპუსი (1910). სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1908 წლიდან. პირველი მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს ნიჟეგოროდის მე-17 დრაგუნთა პოლკის შემადგენლობაში მონაწილეობდა ბრძოლებში პოლონეთის, კავკასიის და რუმინეთის ფრონტებზე. ომის დასასრულს ჰქონდა შტაბ-როტმისტრის წოდება. 

1918 წელს ისრაფილ-ბეკი შეუერთდა დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებს. ჰქონდა მაიორის, შემდეგ პოდპოლკოვნიკის ჩინი. ერთხანს ხელმძღვანელობდა ბორჩალოს მაზრაში სამხედრო კონტრდაზვერვის განყოფილებას, იყო ამავე მაზრის იალაღთა გამგე. მონაწილეობდა სომხეთთან (1918) და საბჭოთა რუსეთთან (1921) ომებში. ამ უკანასკნელი კონფლიქტის დროს მეთაურობდა წითელი არმიის წინააღმდეგ მოქმედ 200-კაციან მუსლიმურ ცხენოსან რაზმს. საქართველოს იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა ჯერ თურქეთში, შემდეგ — პოლონეთში. იედიგაროვი, როგორც ქართველი ოფიცერი, კონტრაქტით ჩაირიცხა პოლონეთის არმიაში და პოდპოლკოვნიკის წოდებას მიაღწია. გარდაიცვალა 1939 წელს. დაკრძალულია ვარშავის მუსლიმურ სასაფლაოზე. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმერის IV (ხმლებითა და ბაბთით, 1915), წმ. ანას IV (წარწერით „მამაცობისთვის", 1915) და III (ხმლებითა და ბაბთით, 1915), წმ. სტანისლავის III (ხმლებითა და ბაბთით, 1915) და II (ხმლებით, 1916) ხარისხის ორდენებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ისრაფილ-ბეკ იედიგარის ბრძოლა საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის/მ. გვაძაბია // ნეტგაზეთი. – 15 მარტი, 2023.
* ისრაფილ-ბეკ იედიგაროვი — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
* Бек-Иедигаров Исрафим Гасанович. Офицеры РИА.
* Бек-Иедигаров Исрафим. Документы о награждениях. Памяти героев Великой войны 1914–1918. Департамент Министерства обороны Российской Федерации по увековечению памяти погибших при защите Отечества.
იეგრიჩკის ეროვნული პარკი
**იეგრიჩკა** (სერბ. Парк природе Јегричка) — ბუნებრივი პარკი სერბეთში. განლაგებულია ვოევოდინის ავტონომიური მხარის ბაჩკა-პალანკის, ტემერინის, ვრბასისა და ჟაბალის თემიების ტერიტორიაზე. მოიცავს 11 144 ჰა და 81 არის ფართობის მიწის ნაკვეთს. იმყოფება სახელმწიფო დაცვის ქვეშ როგორც III კატეგორიის ნიშნიანი ობიექტი. ამავე დროს, IUCN-ის შესაბამის კლასიფიკაციაში არის V კატეგორიის ობიექტი (დაცული ლანდშაფტი/აკვატორია). მდებარეობს ამავე დასახელების მდინარის შუა დინებაზე. 

იმყოფება საფრთხის ქვეშ სხვადასხვა პირობებიდან გამომდინარე: მყარი ნარჩენებით დაბინძურება, ჩამდინარე წყლები, ლერწმის ჭრა და წვა, პესტიციდები მიმდებარე მინდვრებიდან და ბრაკონიერობა.

სქოლიო
------

1. ↑  Парк природе Јегричка — површина. Eko.vojvodina.gov.rs. ციტირების თარიღი: 30. 4. 2012..[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Парк природе Јегричка — степен заштите. Eko.vojvodina.gov.rs. ციტირების თარიღი: 30. 4. 2012..[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  Парк природе Јегричка — категорисање. Eko.vojvodina.gov.rs. ციტირების თარიღი: 30. 4. 2012..[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑  "Park prirode prepušten nemaru", *Politika*, 11 February 2011
**ანგელის მარილი** ან **ნატრიუმის ტრიოქსოდინიტრატი** — არაორგანული ნივთიერება ფორმულით Na2[N2O3]. საინტერესოა იმით, რომ შეიცავს აზოტს არაჩვეულებრივად აღდგენილი სახით. წარმოადგენს უფერო, წყალში კარგად ხსნად მყარ მასას. მარილია. გამოიყენება კვლევებში როგორც მეტასტაბილური ნიტროქსილ იონის (HNO) წყარო, რომელიც თავის მხრივ ბუნებაში სასიგნალო მოლეკულის როლს ასრულებს. ის ასვე ცნობილია **ნატრიუმის ტრიოქსოდინიტრატ(II)-ის მონოჰოდრატის** სახელით.

აღმოჩენილ იქნა იტალიელი ქიმიკოსის, ანგელო ანგელის მიერ 1896 წელს. მარილის მომზადება თავის თავში შეიცავს ჰიდროქსილამინის რეაქციას ორგანულ ნიტრატთან, როგორც NO2+:-ის წყაროსთან.

NH2OH + RONO2 + 2 NaOR' → ROH + 2 R'OH + Na2N2O3
ჰიდრატის სტრუქტურა დადასტურებულ იქნა რენტგენული კრისტალოგრაფიით. ანიონი ბრტყელია; ONN ბოლოდან დაწყებული, ბმების სიგრძეებია 1.35(N-O), 1.26(N-N), 1.31 (N-O), 1.32 Å (N-O). უარყოფითი მუხტი მოლეკულის მეორე ბოლოში არსებულ ჟანგბადის ატომებზეა მოქცეული. კუთხეები ერთ ჟანგბადატომსა და აზოტ-აზოტ ბმას შორის 112.9°-ია, აზოტ-აზოტის ბმა *ტრანს* ჟანგბადამდე კი 118.4°. აზოტ-აზოტის ბმის კუთხე *ცის* ჟანგბადამდე 122.5°-ს უდრის. ეს ნიშნავს, რომ აზოტ-აზოტის ბმა ორმაგია და რომ *ცის* ჟანგბადი ოდნავ განიზიდება ერთმაგი ჟანგბადით. 

ანგელის მარილის რეაქცია მეორეულ ამინებთან პროტონის წყაროს თანხლებით N2-ის გამოდევნით სრულდება იზოდიაზენის, როგორც ნავარაუდევი შუალედური შედეგით.

წყაროები
--------

1. ↑  Nakagawa, H. (2013). „Controlled release of HNO from chemical donors for biological applications". *J. Inorg. Biochem*. **118**: 187–190. doi:10.1016/j.jinorgbio.2012.10.004.
2. ↑  A. Angeli (1896). „Sopra la nitroidrossilammina". *Gazz. Chim. Ital*. **26**: 17–28.
3. ↑  Hughes, Martin N.; Cammack, Richard (1999). „Synthesis, chemistry, and Applications of Nitroxyl Ion Releasers Sodium Trioxodinitrate or Angeli's Salt and Piloty's Acid". *Methods in Enzymology (Nitric Oxide, Part C: Biological and Antioxidant Activities)*. **301**: 279–287.
4. ↑  Hope, Hakon; Sequeira, Michael R. (February 1973). „Angeli's salt. Crystal structure of sodium trioxodinitrate(II) monohydrate, Na2N2O3.H2O". *Inorganic Chemistry*. **12**: 286–288. doi:10.1021/ic50120a008.
5. ↑  1937-, Carey, Francis A. (2007). *Advanced organic chemistry. Part B, Reactions and synthesis*, Sundberg, Richard J. 1938-, 5th, New York, NY:  Springer. ISBN 9781601195494. OCLC 223941000.
კარმაინ გალანტე (იტალ. Carmine Galante; დ. 21 თებერვალი, 1910 — გ. 12 ივლისი, 1979) — ნიუ-იორკის მაფიის ბოსი, წარმოშობით კასტელამარე დელ გოლფოდან, (სიცილია). ბონანოს დანაშაულებრივი ოჯახის ბოსის მოვალეობის შემსრულებელი (Acting boss) (1974-1979) წლებში. ოჯახის პირველი ბოსის - ჯო ბონანოს ახლო გარემოცვის წევრი. კანონთან პრობლემები ადრეული ასაკიდანვე დაეწყო. 1931 წელს, 21 წლის გალანტეს ძარცვისთვის და ადამიანის დაჭრისთვის 12,5 წლიანი პატიმრობა შეეფარდა, თუმცა 1939 წელს იგი ციხიდან ვადამდე ადრე გაათავისუფლეს.
გალანტეს მონაწილეობდა ცნობილი იტალიელი ჟურნალისტის - კარლო ტრესკას მკვლელობაში 1943 წელს. ტრესკა მუსოლინის რეჟიმის მკაცრი კრიტიკოსი იყო და როგორც ამბობენ მკველობა სწორედ მისი შეკვეთილი იყო. აღნიშნული მკვლელობისთვის გალანტე დააპატიმრეს, თუმცა ბრალი ვერ დაუმტკიცეს და გაათავისუფლეს. 1953 წელს ჯო ბონანომ გალანტე კანადაში გაგზავნა, სადაც ადგილობრივ მაფიის ბოსებთან ერთად ჰეროინით ვაჭრობის გეგმა შეადგინეს. 1962 წელს გალანტე ნარკოტიკებით ვაჭრობისთვის გაასამართლეს და 20 წელი მიუსაჯეს.
1974 წლის იანვარში იგი ციხიდან ვადაზე ადრე გაათავისუფლეს. ამ პერიოდიდან გალანტემ ჰეროინით ვაჭრობის ახალი არხები გაჭრა სიცილიასა და საფრანგეთში, რის შედეგადაც ბონანოს ოჯახი არნახულად გამდიდრდა. ამ ყოველივემ ნიუ იორკის დანარჩენი ოთხი ოჯახის ბოსების უკმაყოფილება გამოიწვია და ვინაიდან გალანტე არ აპირებდა მათთან ჰეროინით ვაჭრობისგან მიღებული მოგების გაყოფას მისი მოკვლა გადაწყვიტეს. თანხმობისთვის ნიუ იორკის ოჯახის ბოსები დაუკავშირდნენ იმჟამად ციხეში მყოფ ბონანოს ოჯახის ოფიციალურ ბოსს - ფილიპ რასტელის. რასტელიმ მკველობაზე სანქცია გასცა.
გალანტე 1979 წლის 12 ივლისს მოკლეს ბრუკლინში, რესტორანში სადილობისას. 1987 წელს ბონანოს ოჯახის წევრი - ენტონი ინდელიკატო გაასამათლეს გალანტეს მკვლელობისთვის და 40 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. ენტონი ინდელიკატო ერთ-ერთი იყო იმ მსროლელთაგან, რომლის ტყვიამაც გალანტეს სიცოცხლე იმსხვერპლა.
**ალიბაბა აბდულა-ოღლუ აბდულაევი** (აზერ. Əlibaba Abdulla oğlu Abdullayev; მარტი 1915, ბაქო — 9 აგვისტო 1980, აქვე), ზოგიერთ წყაროებში ალიბაბა აბდულაევი — აზერბიჯანელი საბჭოთა მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, ხალხური ცეკვების შემსრულებელი, აზერბაიჯანის ფილარმონიის სიმღერისა და ცეკვის საცეკვაო ჯგუფის მხატვრული ხელმძღვანელი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1943), აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1959).

ბიოგრაფია
---------

თავისი პროფესიონალური საქმიანობა დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიაში 1936 წელს, ხოლო ორი წლის შემდეგ მოსკოვში აზერბაიჯანის ხელოვნების პირველ დეკადაში მიიღო მონაწილეობა.

ომის დასრულების შემდეგ აბდულაევი მუშაობდა ბაქოში მუსიკალური კომედიის თეატრში, აზერბაიჯანის მუსიკის კლასიკოსების ნაწარმოებების დამდგმდგმელად. 1960-იან წლებში სახელმწიფო ფილარმონიის ქორეოგრაფად ყოფნის პერიოდში, აზერბაიჯანის ლიტერატურის კლასიკოსთა ნაწარმოებთა მოტივების მიხედვით შექმნა მთელი რიგი საცეკვაო კომპოზიციები. ამას გარდა აბდულაევი მ. ა. ალიევის სახელობის ინსტიტუტში და ბაქოს ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში ასწავლიდა.

ალიბაბა აბდულაევი არა მარტო თეატრის სცენაზე დგავდა ცეკვებს, აზერბაიჯანის საბჭოთა პერიოდის მხატვრულ ფილმებში მთელი რიგი ინდივიდუალური და ჯგუფური ცეკვებისათვის ამზადებდა სცენებს. ამავდროულად აბდულაევი სასიმღერო შემოქმედებითაც იყო დაკავებული.

ალიბაბა აბდულაევის სახელს მისი მშობლიური ქალაქ ბაქოს ერთ-ერთი ქუჩა ატარებს, და იმ სახლში, რომელშიც ცხოვრობდა, კედელზე მემორიალური დაფა ჰკიდია. აბდულაევზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი.

სქოლიო
------

1. ↑  Театральная энциклопедия, 1967, с. 13.
2. ↑  Суриц Е. Я. Всё о балете: словарь-справочник / под редакцией Ю. И. Слонимского. — М.-Л.: Музыка, 1966. — С. 157. — 453 с.
3. ↑  Личные архивные фонды в государственных хранилищах СССР. Указатель. — Главное архивное управление, 1963. — Т. III. — С. 13.
**ანა ვარდიაშვილი** (დ. 31 მაისი, 1900 — გ. 1978) — ქართველი მომღერალი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა სოფელი საბუე, ყვარლის რაიონი. 1928-1931 წლებში სწავლობდა რუსთაველის თეატრთან არსებულ სტუდიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ იყო ამავე თეატრის მსახიობი.

1927 წელს პირველად გამოვიდა ფანდურით თელავში ახვლედიანის მოთავეობით გამართულ პოეტ მარიჯანის საპატივსაცემო კონცერტზე. 

1939 წელს შედგა მისი, როგორც მომღერლის დებიუტი მედუდუკეთა ანსამბლთან ერთად, თავიდანვე წარმატებით შეასრულა ქალაქური სიმღერები და დიდი პოპულარობა მოიპოვა. 

1940-იან წლებში სსრკ რადიოკომიტეტის დავალებით ატარებდა კონცერტებს ტალგაუკოვის მედუდუკეთა ანსამბლის თანხლებით, პარალელურად იყო ფილარმონიის სოლისტი. 1941 წელს მიიწვიეს საქართველოს რადიოკომიტეტში, სადაც მღეროდა ქართულ ხალხურ სიმღერებსა და რომანსებს. 1939-1947 წლებში იყო საქართველოს რადიოკომიტეტის სოლისტი. 

1941-1945 წლებში მუშაობდა თბილისის პიონერთა სასახლეში. 1948 წლიდან მუშაობდა სიმღერის მასწავლებლად ქალაქ ქლუხორის ბავშვთა სახლში. 1949-1957 წლებში იყო თბილისის სხვადასხვა სკოლის მასწავლებელი. მისი რეპერტუარი ძირითადად იყო: ქართული ხალხური ხიმღერები, მათ შორის: „იავნანა", „არწივი", „გუთნური", „ციცინათელა", „სალამი ჩიტუნებო", „სიზმარი", „მოხევის ქალო თინაო", „მშვენიერო", „შენ გეტრფი", „მუხამბაზი", „კეკელა და მარო", „თამარ-ქალის სიმღერა". 200 სიმღერიდან მხოლოდ 10 სიმღერაა შემორჩენილი. ეს ის საუკეთესო სიმღერებია, რომლებიც ომის პერიოდში ჩაიწერა. იმ დროს დუდუკებზე დაკვრა მკაცრად იკრძალებოდა. იგი იყო შემსრულებელი სიმღერის, რომელიც შეიქმნა კარლო კალაძის ლექსზე - „ჩემი გმირი გიწოდე...". მისი სიმღერები სრულდებოდა როგორც დუდუკის თანხლებით, ასევე ჩონგურისა და გიტარის დამატებით. 

აღსანიშნავია, რომ ანა ვარდიაშვილი მეგობრობა ელენე ახვლედიანთან, ისინი კლასელები იყვნენ. 

ვარდიაშვილლის ღვაწლი განსაკუთრებულია ქალაქური (თბილისური) ანსამბლის („დასტის") აღმოსავლური რეპერტუარის გაქართულებაში. აღსანიშნავია, რომ მან ანსამბლის ტრადიციულ საკვრავებს მესამე დუდუკი დაუმატა, რითაც შემდგომში შესაძლებელი გახდა სამხმიანი ქართული სიმღერების შესრულება. 

1960 წელს ქართული ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის ანა ვარდიაშვილს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება. 

ანა ვარდიაშვილი გარდაიცვალა 1978 წელს, 77 წლის ასაკში.

ოჯახი
-----

ანა ვარდიაშვილი დუდუკებზე მომღერალი პირველი ქალია. ანას მშობლები და, საერთოდ, ვარდიაშვილების საგვარეულო, ბუნებით იყო დაჯილდოებული მუსიკალური ნიჭით. მისი მამა იყო მომღერალი, რატილის მომღერალთა გუნდის წამყვანი სოლისტი, სასულიერო პირი, დეკანოზი დიმიტრი (ტიტე) ნიკოლოზის ძე ვარდიაშვილი (1872-1924). ანას დედა კი გახლდათ ოლიკო მანსვეტაშვილი. სამწუხაროდ, ანა სულ რაღაც ორწლინახევრის იყო, როდესაც დედამისი ტუბერკულოზით გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მას მამიდამისი – ქეთო ზრდიდა. ქეთოს ოლიკოს საფლავთან ფიცი დაუდევს, არ გავთხოვდები და შენს შვილს გავზრდიო, მაგრამ, ანა 9 წლის რომ ყოფილა, ოჯახს ქეთო ძალდატანებით გაუთხოვებიათ ქუთაისში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. გვ. 171 , თბ. 2015.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანა ვარდიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალინ ვლასენკო** (დ. 30 ივნისი, 1938, ქ. ჩელიაბინსკი — გ. 23 ნოემბერი, 2021, კიევი) — უკრაინელი დირიჟორი და პედაგოგი. პროფესორი (1992). უკრაინის სახალხო არტისტი (2000). 1961 წელს დაამთავრა ხარკივის კონსერვატორია (კლარნეტი, ო. კოზლოვას კლასი). 1966 წელს დაამთავრა კიევის კონსერვატორიის ასპირანტურა (დირიჟორობა, მ. კანარშტაინის კლასი). 1966–1971 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი, 1971 წლიდან — უკრაინის ეროვნული ოპერისა (კიევი), ამავდროულად 1994–1998 წლებში — ხარკივის ფილარმონიის სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1965 წლიდან შეთავსებით ასწავლიდა უკრაინის ეროვნულ მუსიკალურ აკადემიაში (კიევი), 1992 წლიდან — კიევის რეინგოლდ გლიერის სახელობის მუსიკალურ სასწავლებელში. მის მოსწავლეებს შორისაა — ვოლოდიმირ სირენკო, ვიქტორია ჟადკო, ნატალია პონომარჩუკი, ანდრი ივანიში. გასტროლებზე დადიოდა გერმანიაში, იაპონიაში, ბულგარეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, კუბაზე და სხვ. აქვს 160 საფონდო ჩანაწერი უკრაინის რადიოში, ჩანაწერები ფირფიტაზე და 2 ვიდეოჩანაწერი. დადგმული აქვს სპექტაკლები: ჰერმან ლევენშოლდის „სილფიდა" (1980), ლუდვიგ მინკუსის „ბაიადერა" (1985), პეტრე ჩაიკოვსკის „მაკნატუნა" (1986), ევჰენ სტანკოვიჩის „შობის ღამე" (1992), მიხაილო სკორულსკის „ტყის სიმღერა" (1994). პირველმა შეასრულა ვიტალი კირეიკოს მე-4 და მე-5 სიმფონიები, ნ. დრემლიუგას მე-5 სიმფონია (ყველა — 1968–1969) და სხვ. დირიჟორობდა სპექტაკლებს: შარლ გუნოს „ფაუსტი", ჯუზეპე ვერდის „ტრავიატა", ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი", სემენ გულაკ-არტემოვსკის „ზაპორიჟიელი დუნაის გაღმა", მიკოლა ლისენკოს „ნატალკა პოლტავკა". ავტორია ნარკვევებისა დირიჟორების სტეფან ტურჩაკის, მიხაილო კანარშტაინის, ვენიამინ ტოლბას შესახებ.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Гамкало, І. Д.. Власенко Аллін Григорович uk. *Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс]*. Інститут енциклопедичних досліджень НАН України (2022). ციტირების თარიღი: 30 მარტი, 2023
**ალიბეგლოს წმინდა ნინოს ეკლესია** — ტაძარი ისტორიულ ჰერეთში, საინგილოში, სოფელ ალიბეგლოში (ისტორიული სახელი – „ქათმისხევი"), კახის რაიონი, აზერბაიჯანი. 

ტაძარი აშენდა 1877 წელს, კავკასიაში მართლმადიდებლობის გამავრცელებელი საზოგადოების სახსრებით. ძეგლი 1910 წლის აღწერის მიხედვით ქვით იყო ნაშენი, ედგა გუმბათი და იყო ხით გადახურული, საჭიროებდა რემონტს. 

ეკლესიის მსახურები ცხოვრობდნენ ოთხოთახიან ქვის შენობაში, ხოლო იქვე მდგარი საზოგადოების სკოლა განთავსებული იყო სამოთახიან შენობაში. 

მღვდელი ალექსანდრე ციცაგი მსახურობდა 1904 წლიდან, მედავითნე მიხეილ თაღოშვილი კი 1898 წლის 29 ოქტომბრამდე, შემდეგ კი 1903 წლიდან მოყოლებული. 

საბჭოთა ხელისუფლების დროს ტაძარი მინერალური სასუქებისა და სხვა, კოლექტივისთვის საჭირო ნედლეულის საწყობად გადაიქცა. XXI საუკუნის 10–იან წლებში ნინოობაზე აქ მრევლმა მისვლა და სანთლის ანთება დაიწყო.

ტაძრის აღდგენა დაიწყო 2010 წელს, კეთილმოეწყო შიდა ინტერიერი, შეკეთდა გარე ფასადი და მისასვლელი გზა. ალიბეგლოს დრამატული თეატრის წარმომადგენლის - კოტე ბარიხაშვილის ხელმძღვანელობით ტაძარს ფინანსური დახმარება სხვადასხვა პიროვნებებმა და ორგანიზაციებმა აღმოუჩინეს. 

2011 წლის 27 იანვრისათვის, ნინოობის დღესასწაულისთვის ტაძრის აღდგენის პირველი ეტაპი დასრულდა. ალიბეგლოს წმინდა ნინოს ეკლესიაში პარაკლისი კახის წმინდა გიორგის ეკლესიის წინამძღვარმა მამა ბასილი გოგილაშვილმა გადაიხადა. მართლმადიდებელი მრევლი მოვიდა კახიდან, აგრეთვე სხვა ქართული სოფლებიდან: ქოთოქლოდან, მეშაბაშიდან, ალათემურიდან. სტუმრები იყვნენ თბილისიდან და კახეთის სხვადასხვა რაიონიდან. გადაწყდა, რომ ამიერიდან ალიბეგლოში ნინოობის დღესასწაული უფრო ფართომასშტაბიანი გახდეს და აღინიშნება როგორც 27 იანვარს, აგრეთვე 1 ივნისს. ადგილობრივები იმედოვნებენ, რომ მომავალში ამ ტაძარში წირვა-ლოცვის შესაძლებლობაც იქნება და წინამძღვარიც ეყოლება, მანამდე კი ქართველებს მოუწოდებენ, ამ მხარის მოსანახულებლად როგორც რელიგიურ დღესასწაულებზე, ასევე კულტურული ტურებითაც ხშირად ჩავიდნენ. 

მომავალში გეგმაშია ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობაც.

ხორნაბუჯისა და ჰერეთის ეპისკოპოსის, მეუფე მელქისედეკის განცხადებით 2011 წლის 1 ივნისს, წმიდა ნინოს ხსენების დღეს, ეკლესია ოფიციალურად იკურთხება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალიბეგლო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალიბეგლოში ქართული ტაძარი აღადგინეს // 24SAATI.GE დაარქივებული 2012-01-03 საიტზე Wayback Machine.
* ისტორიულ ჰერეთში წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესია აღადგინეს

სქოლიო
------

1. ↑  «Общество Восстановления Православного Христианства на Кавказ», „списки членов общества, учителей школ, церковных служащих", გვ. 10
2. ↑  150 წლის შემდეგ აზერბაიჯანში ქართული ეკლესია იხსნება / Presage.tv
**ანა გურიელი** (გ. დაახ. 1612) — მამია გურიელის ასული, თეიმურაზ I-ის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------


|  |  |
| --- | --- |
|  | „ტანად კარგი და შვენიერ სახით, ტურფა და ლამაზი, ზნე საქციელ კარგი, საქმით სათუთი და წმინდა საყდართა და მონასტერთ ამშენებელი და მრავლის შემწირავი" |
|  | (ფარსადან გორგიჯანიძე) |

1607 წელს ქეთევან დედოფლის შუამდგომლობით გაყვა ცოლად თეიმურაზს. შეეძინა ორი შვილი ლევანი 1609 წელს, ხოლო ალექსანდრე 1610 წელს. რამდენიმე წელიწადში დასნეულდა და გარდაიცვალა.

ვახუშტის ცნობით „მოკვდა ანნა ქ~სა ჩქ~ი ქართ. სჟჱ" ე. ი. 1610 წელს. პარიზის ქრონიკა კი შემდეგს გვიამბობს: „ამ შვილების ყოლის უკან ცოტა ხანი გამოვიდა, ყელში ყიყვი გაუჩნდა ანა დედოფალსა, მრავალი იწამლა, უცხო და ძნელი და მერმე ორმოც დრესა სხვა არა ჭამა რა ხმელის პურის მეტი და არაყი ზედა სვა და მერმე გაიჭრა ყიყვი. ქკსა სჟზ. ბევრი უშალა ბატონმა თეიმურაზ და სხვათაცა, მაგრამ არც წამლობა დაიშალა და არც ყელის გაჭრა. ამ ქკსა მიიცვალა დედოფალი ანნა". ამრიგად პარიზის ქრონიკის მიხედვით, დედოფალი ანა გარდაიცვალა 1609 წელს. ვახუშტისა და პარიზის ქრონიკის ცნობები არ ეთანხმება „არჩილიანის" მონაცემებს. არჩილიანის მიხედვით, თეიმურაზის შვილები ყოფილან ხუთის წლის და მეოთხისა, როცა მოვიდა გლოვა წუხილი, კერძოდ თეიმურაზის ქორწინებიდან შვიდი წლის შემდეგ („შვიდს წელიწადს ასრე ვიყავ"...) ამ ცნობების გათვალისწინებით თეიმურაზს მეუღლე გარდაეცვალა დაახლოებით 1613-1614 წლებში. მაგრამ არც ეს ცნობებია მართებული, რადგან, როგორც ცნობილია შაჰ-აბასის პირველი შემოსევის დროს თეიმურაზს უკვე ჰყავდა მეორე ცოლი ხორეშანი. ალავერდის 1612 წლის სიგელი რომელშიც დაწესებულია ანას მოსახსენებელი აღაპი, წერია: „ოდეს ყოველთა მბადმან არსთამან წარიყვანა თანამეცხედრე ჩემი დედოფალთ დედოფალი ანა შემგან, შემოგწირე 37 კომლი კაციო".

ლიტერატურა
----------

* მ. გუგუშვილი, „თეიმურაზ პირველის ცხოვრების გზა", თბ. 1979
**კამენოვის სახლი** (რუს. Дом Каменнова) — ორთსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია 1850 წელს.

მისამართი: ტაგანროგი, იტალიის შესახვევი № 27.

ისტორია
-------

ტაგანროგში, კამენოვის სახლი თავიდან შენდებოდა, როგორც კომერციული სახლი. იგი აიგო 1850 წელს ვაჭარ ა. მონეტის სახსრებით. 1880 წლის ბოლოს, ის იგი გადავიდა დიდგვაროვანი და მიწის მესაკუთრე მიხეილ პეტრეს ძე კამენოვის მფლობელობაში. ქალაქ ტაგანროგის ისტორიაში, მონეტის დასახელება გვხვდება ობოლი ბერძენი ემიგრანტი ბავშვების სანქტ-პეტერბურგში გადაყვანის და ყირიმის ომის პერიოდში. საბჭოთა მმართველობის დამყარების პერიოდში მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია.

ამ სახლში ცხოვრობდა მთარგმნელი და პოეტი სოფია იაკოვლევის ასული პარნოკი, ასევე პოეტი, მომღერალი, საბჭოთა ჯაზის პიონერი, თარგმნელი, მოცეკვავე და ქორეოგრაფი ვალენტინ პარნახი და პოეტი ელიზაბეტა ტარახოვსკაია.

მხარეთმცოდნეთა წრეების თანახმად, ამ სახლს ეწოდებოდა მისი ბოლო მფლობელის კამენოვის სახელი. ის იყო აგებული ტიპური სამხრეთული კლასიციზმის სტილში. 

ორსართულიანი სახლის ფანჯრები შევსებული იყო არქიტექტურული ელემენტებით გაფორმებული კარნიზით. მეორე სართული პირველისგან, გამოყოფილი იყო კბილანებიანი კარნიზით და მოპირკეთებული სართულთაშორისო სარტყელით. სახლს შესასვლელი აქვს როგორც ალექსანდროვის ქუჩის მხრიდან ისე ეზოს მხრიდან.

შენობის ფასადი გალესილი იყო ორი ფერის საღებავით, საერთო ფონი იყო ყვითელი, ხოლო არქიტექტურული ელემენტები შეღებილი იყო თეთრად. თანამედროვე დროში, ეს არის საცხოვრებელი სახლი, რომელიც შეღებილია მწვანედ, არის დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში და შესულია კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ძეგლების სიაში.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0
* *Волошин В.* Вдоль и поперёк Итальянского. — Таганрог: ИП Кравцов В.А. 2012. — С. 9. — ISBN 978-5-904585-27-3.
* *Гаврюшкин О. П.* Мари Вальяно и другие. Таганрог. Изд. МИКМ. 2001.
* Мислер Н. Парнах Валентин Яковлевич // Энциклопедия русского авангарда / Авторы-составители В. И. Ракитин, А. Д. Сарабьянов; Научный редактор А. Д. Сарабьянов. — М.: RA, Global Expert & Service Team, 2013. — Т. II: Л—Я. — С. 227. — ISBN 978-5-902801-11-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Итальянский переулок. 27 на сайте «Исторический Таганрог»

სქოლიო
------

1. ↑  *Баташев А.* Советский джаз. — М.: Музыка, 1972. — 176 с.
**Ó Guð vors lands**-(ქართ. ო, ღმერთო ჩვენი მიწისა)--ისლანდიის ჰიმნი დაწერილი იქნა 1874 წელს. ტექსტის ავტორი-ატიას იოჰუმსონი, მუსიკის ავტორი-სვეინბიორნ სვეინბიორნსონი.
ტექსტის ორიგინალში არის სამი სტროფი, მაგრამ უმრავლეს შემთხვევაში სრულდება მხოლოდ პირველი სტროფი.

ჰიმნის ტექსტი
-------------

Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!  

Vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn!  

Úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans  

þínir herskarar, tímanna safn.  

Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár,  

og þúsund ár dagur, ei meir;  

eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,  

sem tilbiður guð sinn og deyr.  

Íslands þúsund ár,  

Íslands þúsund ár!  

eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,  

sem tilbiður guð sinn og deyr.

Ó guð, ó guð! Vér föllum fram  

og fórnum þér brennandi, brennandi sál,  

guð faðir, vor drottinn frá kyni til kyns,  

og vér kvökum vort helgasta mál.  

Vér kvökum og þökkum í þúsund ár,  

því þú ert vort einasta skjól.  

Vér kvökum og þökkum með titrandi tár,  

því þú tilbjóst vort forlagahjól.  

Íslands þúsund ár,  

Íslands þúsund ár!  

Voru morgunsins húmköldu, hrynjandi tár,  

sem hitna við skínandi sól.

Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!  

Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá.  

Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf,  

sem að lyftir oss duftinu frá.  

Ó, vert þú hvern morgun vort ljúfasta líf,  

vor leiðtogi í daganna þraut  

og á kvöldin vor himneska hvíld og vor hlíf  

og vor hertogi á þjóðlífsins braut.  

Íslands þúsund ár,  

Íslands þúsund ár!  

verði gróandi þjóðlíf með þverrandi tár,  

sem þroskast á guðsríkis braut.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჰიმნის მუსიკა
* ისლანდიის ჰიმნი
**ისმაილ შიხლი** (აზერ. İsmayıl Şıxlı; დაბადებით ისმაილ ყაჰრამან-ოღლუ შიხლი; აზერ. İsmayıl Qəhrəman oğlu Şıxlı; დ. 22 მარტი, 1919, სოფ.
იქინჯი-შიხლი — გ. 26 ივნისი, 1995, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მწერალი, სცენარისტი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (1984), აზერბაიჯანის კომკავშირის პრემიის ლაურეატი (1976), ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1954), აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს წევრი (1986, 1990), მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
---------

ისმაილ შიხლი დაიბადა 1919 წლის 22 მარტს ელისაბედპოლის გუბერნიაში (ამჟამად აზერბაიჯანის ყაზახის რაიონი), ყაზახის მაზრის სოფელ იქინჯი-შიხლში მასწავლებლის ოჯახში.
იგი შიხლინსკების ცნობილი გვარის წარმომადგენელი, გენერალ ჯავად ბეგ შიხლინსკის ძმის შვილი იყო.

1941 წელს აზერბაიჯანის პედაგოგიური უნივერსიტეტის ლიტერატურის ფაკულტეტი დაამთავრა.

1942 წლის სექტემბრიდან მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. იყო მე-19 მოტორიზებული პონტონ-ხიდების ბატალიონში პონტონიორად. იბრძოდა ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე, საზღვაო არმიაში და ბელორუსიის მე-3 ფრონტზე. მონაწილეობდა ბრძოლაში კავკასიისათვის, ყირიმის განთავისუფლებასა და აღმოსავლეთ-პრუსიის ოპერაციაში.

ომის დამთავრების შემდეგ ყაზახის რაიონის სოფელ ქოსალარში საშუალო სკოლაში სასწავლო ნაწილის გამგედ მუშაობდა. 1946–1949 წლებში იყო ასპირანტი, მასწავლებელი, უფროსი მასწავლებელი, ხოლო მოგვიანებით საზღვარგარეთის ქვეყნების ლიტერატურის კათედრის გამგე აზერბაიჯანის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 1949 წლიდან იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი.
ბოლო ხანს იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის" რედაქტორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი, სსრკ მწერალთა კავშირის მდივანი.

ავტორია რომანების: „გზები იყრება" (1957), „მშფოთვარე მტკვარი" (1967), „ჩემი გარდაცვლილი სამყარო" (1995). არის მრავალი კინოსცენარის ავტორი. რომანი „მშფოთვარე მტკვარი", რომელზეც ისმაილ შიხლი ათი წელი მუშაობდა მრავალი ლიტერატორის მიერ აღიარებულია, როგორც გარდამტეხი ნაწარმოები აზერბაიჯანულ პროზაში, რომელმაც ახალ მიმართულებას - ნეორეალიზმს დაუდო სათავე. 1969 წელს რომანის მოტივებზე გადაღებულ იქნა მხატვრული ფილმი „დაუცხრომელი მტკვარი".

სქოლიო
------

1. ↑  Bayramov X. (азерб.)рус.. Gəncə üsyanı — 1920: sənədlər və materiallar. — Bakı: Ləman Nəşriyyat-Poliqrafiyası, 2010. — С. 172. — 290 с.
2. ↑   Мамед Ариф Дадаш-заде. Азербайджанская литература. — М.: Высшая школа, 1979. — С. 175. — 232 с.
3. ↑  Исмаил Шихлы. Пер. с азерб. В. Солоухина. Предисл. Ю. Суровцева. Буйная Кура. Роман. — М.: Художественная литература, 1976. — 365 с.
4. ↑  *А. С. Демин*. Художественные миры древнерусской литературы. Институт мировой литературы имени А. М. Горького, 1993.
5. ↑  *А. Каŭка, Н. С. Надъярных*. Способность к диалогу, часть 1. Институт мировой литературы имени А. М. Горького, 1993.
**კამენოგორსკი** (1948 წლამდე — ანტრეა, რუს. Каменногорск, შვედ. Saint-Andre, ფინ. Antrea) — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვიბორგის რაიონში, მდინარე ვუოკსას სანაპიროზე.

ისტორია
-------

ქალაქის ტერიტორია დასახლებული ჯერ კიდევ, ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში იყო. ამას ადასტურებს ამ ტერიოტორიებზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური ნაშთები. ქალაქი ანტრეა პირველად მოხსენიებულია 1597 წელს. ფინური ტერიტორიების რუსეთის მფლობელობაში გადასვლის შემდეგ, რუსეთ-შვედეთის ომის შემდეგ (1808-1809), დასახლება ატარებდა ფინურ სახელს „ანტრეას". სსრკ-ფინეთის ომის დროს ქალაქი 4-ჯერ დაიბომბა, 1939 წლის 1 და 2 დეკემბერს, 1940 წლის 19 თებერვალსა და 2 მარტს. ამ დაბომბვების შედეგად დაიღუპა 11 ადამიანი.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* სიილინიარვი, ფინეთის დროშაფინეთი
* კუოპიო, ფინეთის დროშაფინეთი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კამენოგორსკის საქალაქო დასახლება

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
**ისმაილი** — აზერბაიჯანის ისმაილის რაიონის ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთის ფერდობის ძირში, ქალაქ ბაქოდან 270 კილომეტრში და ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს მუსუსლის რკინიგზის სადგური.

ისტორია
-------

ისმაილის რაიონის ტერიტორია ჯერ კიდევ II საუკუნის დამდეგიდან ან ძვ.წ. I საუკუნის შუა ხანებიდან ალბანეთის ნაწილი იყო. აქ, მდინარე გირდიმანჩის აუზში ჩამოყალიბდა ძლიერი გირდიმანის სახელმწიფო.

ქალაქ ისმაილის 50 მკვიდრი ყარაბაღის ომის დროს დაიღუპა, ხოლო მათგან ორს მიენიჭა ეროვნული გმირის წოდება. თავდაპირველად, რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო სოფელ ბასგალაში და მალევე გადავიდა ქალაქ ისმაილში. ქალაქის აღმასრულებელი ხელისუფლება შეიქმნა და ფუნქციონირებს 1991 წლის ნოემბრიდან. 

2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 1,504,000 ადამიანს. მიუხედავად იმისა, რომ ისმაილის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი აზერბაიჯანელები არიან, აქ სხვა ეთნიკური ჯგუფებიც ცხოვრობენ კერძოდ: ლეზგები, რუსები, თათები, ქურთები და მთიელი ებრაელები.

არსებობს მსუბუქი და კვების მრეწველობის საწარმოები, ქალაქში არის ასფალტის ქარხანა, ხოლო გრანიტი იპოვნეს და დანაღმეს ახლომდებარე მთებში. ტერიტორია ძლიერია სოფლის მეურნეობაში. კოლხოსი მათ. კალინინა სოფელ ივანოვკაში განთქმულია მიღწევებით, ფართოდ არის ცნობილი აზერბაიჯანის ფარგლებს გარეთ.

ეკონომიკა
---------

ქალაქში მეფრინველეობის ფერმა აშენდა 1978 წელს. ტერიტორია 9.7 ჰექტარია. 1986 წელს მისი საქმიანობა შეჩერდა. 2004 წლიდან ფუნქციონირებს, როგორც კერძო სექტორის საწარმო. ქარხანა აწარმოებს ქათმის ძეხვს. ამჟამად ფრინველთა რაოდენობა 60 ათასია. დასაქმებულია 75 ადამიანი. ქარხანა ფართოვდება და დაგეგმილი, პერსონალისა და თვითონ ფრინველთა რაოდენობის ზრდაც. 

ქალაქში აშენდა 1989 წელს აგურის ქარხანა, დასაქმებულია 90 ადამიანი. ქარხანა აწარმოებს წელიწადში დაახლოებით 6 მილიონ ერთეულს. ისმაილში არის ასევე ხალიჩის მწარმოებელი კომპანიაც, რომელიც ეკუთვნის აზერბაიჯანის წარმოების ასოციაციას. მისი საქმიანობა დაიწყო 1984 წელს. კომპანიაში დასაქმებულია 103 ადამიანი. გარდა აგურისა და ხალიჩის მწარმოებელი ქარხნისა ქალაქში ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესს საწარმოს წარმოადგენს ასფალტის ქარხანა. ქალაქში მოქმედებს ასევე ფარმაცევტული კომპანია, ღვინისა და კონიაკის ქარხანა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Исмаиллы в БСЭ
* Исмаиллы დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine.
კევინ მაკ-კართი
**კევინ ოუენ მაკ-კართი** (ინგლ. Kevin Owen McCarthy; დ. 26 იანვარი, 1965) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის 55-ე სპიკერი. რესპუბლიკელი. კალიფორნიის 23-ე საარჩევნო ოლქის წარმოამდგენელი, წარმომადგენელთა პალატის უმრავლესობის ლიდერი 2014 წლის 1 აგვისტოდან 2019 წლის 3 იანვრამდე, უმცირესობის ლიდერი - 2019 წლის 3 იანვრიდან 2023 წლამდე.

პალატის ხელმძღვანელობის წევრი მაკ-კართი გახდა 2009 წელს, როცა იგი რესპუბლიკელთა პარტიული ორგანიზატორის მოადგილედ აირჩიეს. 2011 წელს პარტიული ორგანიზატორი გახდა, ხოლო 2014 წელს, ერიკ კანტორის გადადგომის შემდეგ, უმრავლესობის ლიდერი. 2015 წლის 28 სექტემბერს პალატის სპიკერობაზე მისი კანდიდატურა წარადგინეს, თუმცა, მან გამარჯვება ვერ მოახერა და საბოლოო ჯამში პოლ რაიანს დაუჭირა მხარი.

წარმომადგენელთა პალატის 2022 წლის არჩევნებში მაკ-კართის ხელმძღვანელობით რესპუბლიკურმა პარტიამ უმრავლესობა მოიპოვა. გამარჯვების შემდეგ პარტიამ იგი სპიკერის პოსტზე წარადგინა. წარდგენის მიუხედავად, სპიკერის 2023 წლის არჩევნებში გასამარჯვებლად მას 14 მცდელობა დაჭირდა, რადგანაც 20 რესპუბლიკელი მის ნომინაციას მხარს არ უჭერდა. 1923 წლის შემდეგ ეს გახდა პირველი შემთხვევა, როდესაც სპიკერის არჩევა პირველ ცდაზე ვერ მოხერხდდა და პირველი შემთხვევა 1859 წლიდან, როდესაც სპიკერის არჩევას 9-ზე მეტი ცდა დაჭირდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კევინ მაკ-კართი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Walsh, Deirdre; Schapitl, Lexie. McCarthy nominated speaker in internal GOP vote but he faces conservative resistance (November 15, 2022). ციტირების თარიღი: 5 January 2023
3. ↑  Mascaro, Lisa; Amiri, Farnoush; Freking, Kevin (January 4, 2023). „McCarthy vows to stay in speaker's race, with Trump backing". *AP News* (ინგლისური). Washington, D.C. ციტირების თარიღი: January 4, 2023.
4. ↑  McCaskill, Nolan D. (January 3, 2023). „Kevin McCarthy falls short on first three votes for speaker in historic defeat". *Los Angeles Times* (ინგლისური). Washington, D.C. ციტირების თარიღი: January 4, 2023.
5. ↑  Russell Berman.  (January 4, 2023) The Humiliation of Kevin McCarthy. *The Atlantic*. ციტირების თარიღი: January 4, 2023.
**ირინე ალექსანდრეს ასული ჯანდიერი** (დ. 10 ნოემბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ბალერინა, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1976). 1956 წელს დაამთავრა თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. ამავე წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი ბალერინა იყო. ჯანდიერის ცეკვას ახასიათებდა ფორმის სინატიფე, ტრაგიკული ჟღერადობა. პარტიები: ოდეტა — ოდილია, ავრორა (პეტრე ჩაიკოვსკის „გედის ტბა", „მძინარე მხეთუნახავი"), კიტრი (მანკუსის „დონ კიხოტი"), მირტა (ადოლფ ადანის „ჟიზელი"), ირემა, ნატაშა (დავით თორაძის „გორდა", „მშვიდობისათვის"), გოგონა (ფ. ღლონტის „განთიადი"), მედეა (გაბიჩვაძის „მედეა"), ფრანჩესკა (პეტრე ჩაიკოვსკის „ფრანჩესკა და რიმინი"), ზამთარი (ანტონიო ვივალდის „წელიწადის დრონი"), და სხვა. ბალეტის მსახიობთა საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი (III პრემია, 1972 წ, ვარნა). გადაღებულია ფილმში „პრომეთე" (მუსიკა ალექსანდრე სკრიაბინისა, დადგმა მ. ლავროვსკისა, 1983 წ).

ლიტერატურა
----------

* *მ. რჩეულიშვული, ნ. გუნია*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 538.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ირინე ჯანდიერი — ეროვნული ფილმოგრაფია
კალიფორნიის ოქროს ველები
**კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელება** (ინგლ. California Gold Rush; 1848-1855) დაიწყო 1848 წლის 24 იანვარს ჯეიმზ უილსონ მარშალის მიერ სატერის ტყისმჭრელ დასახლებაში, კოლონა, კალიფორნია, ოქროს აღმოჩენისას, მდინარე ამერიკან-რივერზე. ამ ამბის გავრცელებამ კალიფორნიაში აშშ-ის სხვა შტატებიდან და საზღვარგარეთიდან დაახ. 300 ათასი ადამიანის ჩამოსვლა გამოიწვია.

ეს ადრეული ოქროსმაძიებლები, რომლებსაც "ორმოცდაცხრიანებს" უწოდებდნენ, კალიფორნიაში აფრიანი გემებითა და დახურული ვაგონებით ჩამოვიდნენ კონტინენტის ყველა ნაწილიდან. ხშირად მათ მგზავრობა რთულ პირობებში უხდებოდათ. ადრეული ოქროსმაძიებლები ამერიკელები იყვნენ, მაგრამ შემდგომში ოქროს ციებ-ცხელებამ ათობით ათასი ადამიანი მოიზიდა ლათინური ამერიკიდან, ევროპიდან, ავსტრალიიდან და აზიიდან. თავდაპირველად ოქრო მდინარეების ნაკადებიდან და მათი ფსკერიდან ამოჰქონდათ უბრალო საცერით. მოგვიანებით ოქროს მოპოვების უფრო რთული მეთოდები გაჩნდა. თავდაპირველმა მაძიებლებმა მილიარდობით დღევანდელი დოლარის საფასურის ოქრო მოიპოვეს, რომლის წყალობით ზოგიერთმა არნახული სიმდიდრის დაგროვება შეძლო. თუმცა ბევრი ოქროსმაძიებელი ისეთივე ღარიბი დარჩა, როგორც ჩამოსვლამდე იყო.

ოქროს ციებ-ცხელების შედეგი მნიშვნელოვანი იყო. სან-ფრანცისკო მომთაბარეთა მცირე დასახლებიდან დიდ ქალაქად იქცა, მოკირწყლული ქუჩებით, ეკლესიებით, სკოლებით და სამთავრობო დაწესებულებებით. მრავალი ქალაქი აშენდა მთელს კალიფორნიაში. შეიქმნა კანონთა სისტემა და მთავრობა, რის გამოც კალიფორნია 1850 წელს აშშ-ის შტატად გამოცხადდა. ტრანსპორტის ახალი მეთოდები განვითარდა - აშენდა რკინიგზა და ორთქლმავლის რეგულარული მიმოსვლა დაიწყო. სოფლის მეურნეობა, კალიფორნიის შემდეგი მთავარი განვითარების სფერო, ფართოდ გავრცელდა მთელ შტატში. მიუხედავად ამისა, ოქროს ცხელებას უარყოფითი მხარეებიც ჰქონდა: ადგილობრივ ინდიელებს ავიწროებდნენ და ტრადიციული საცხოვრებელი ადგილებიდან ასახლებდნენ, ამასთან, ოქროს მოპოვება არემარეს ეკოლოგიურ საშიშროებას უქმნიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* California Gold Rush at PBS
* Gold Rush! დაარქივებული 2010-12-06 საიტზე Wayback Machine.  at the Oakland Museum of California
* Museum of the Siskiyou Trail დაარქივებული 2012-04-15 საიტზე Wayback Machine.
* California Gold Rush chronology at The Virtual Museum of the City of San Francisco
* Description by John Sutter of the Discovery of Gold დაარქივებული 2011-05-17 საიტზე Wayback Machine.  at The Virtual Museum of the City of San Francisco
* Marshall Gold Discovery State Historic Park
* Columbia State Historic Park
* Weaverville State Historic Park
* Shasta State Historic Park
* Impact of Gold Rush on California დაარქივებული 2011-05-17 საიტზე Wayback Machine.  at The Virtual Museum of the City of San Francisco
* California Gold Rush timeline დაარქივებული 2010-11-21 საიტზე Wayback Machine.
* Gold Rush geology დაარქივებული 2012-12-30 საიტზე Wayback Machine.
* Gold at the website of[United States Geological Survey
**კალიფორნიის სამზარეულო** - კალიფორნიის შტატის კერძების და მათი მომზადების ტრადიციების ერთობლიობა. კალიფორნიის სამზარეულოზე ძლიერად აისახა შტატის ეთნიკური და კულტურული მრავალფეროვნება. გავლენა იქონია ლათინური ამერიკის, ევროპის (კერძოდ ესპანეთის, იტალიის, პორტუგალიის) და აზიის (იაპონიის, ჩინეთის, ვიეტნამის, ტაილანდის) სამზარეულომ და ასევე შეერთებული შტატების სამზარეულოს დინებებმა და ტენდენციებმა მთლიანობაში. ასევე მისი ჩამოყალიბება განაპირობა ზღვასთან სიახლოვით გამოწვეულმა ზღვის პროდუქტების ხელმისაწვდომობამ, ჰოლივუდის ფილმების ინდუსტრიამ, განვითარებულმა მეღვინეობამ, თბილმა კლიმატმა და სოფლის მეურნეობის ტრადიციებმა.

ინგრედიენტები
-------------

  

მთავარ ინგრედიენტებში შედის ახალი ხილი, ბოსტნეული, ხორცი და ზღვის პროდუქტები (განსაკუთრებით გავრცელებულია კრაბი, ლობსტერი და კრევეტი), მოსახლეობაში ფასეულობს სწორი კვება. კალიფორნია აწარმოებს შეერთებული შტატების თხილის ზოგიერთი სახეობის, ნექტარინის, ზეთისხილის და კივის უმეტესობას და ერთ-ერთი წამყვანი შტატია ავოკადოს, ყურძნის, ლიმნის, მარწყვის, ატმის და ნესვის წარმოებაში.

სწრაფი კვება
------------

  

სამხრეთი კალიფორნიის მოსახლეობის დამოკიდებულებამ ავტომობილებზე დიდ ქალაქებში გადაადგილებისთვის განაპირობა სწრაფი კვების drive-in და drive-thru რესტორნების პოპულარობა. აქ წარმოიშვა ასეთი რესტორანთა ქსელები, როგორც McDonald's , Taco Bell , Jack in the Box და სხვა. სწრაფი კვების ქსელების მენიუ განსხვავდება რეგიონის ეთნიკური შემადგენლობის მიხედვით, მაგ. მექსიკის საზღვართან პოპულარულია ტაკო, ბურიტო, ნაჩოსი და ა.შ.

ლათინური ამერიკის და ესპანეთის გავლენა
--------------------------------------

  

ისტორიულად კალიფორნია მექსიკის ნაწილი იყო, სადაც ცხოვრობდნენ მკვიდრი ამერიკელები, მექსიკელები და ესპანელი იმიგრანტები, ამიტომ მის სამზარეულოზე ესპანული და მექსიკული გავლენა ძალიან დიდია, განსაკუთრებით სამხრეთ კალიფორნიაში. სწრაფი კვების ქსელებში მექსიკული კერძები ძალიან პოპულარულია. ტრადიციულად დამზადებული მექსიკური კერძები ასევე გავრცელებულია. მათ შორის ტორტილია, ტოსტადა, კესადილია, ენჩილადა, მენადო, პოზულე, მოლეს სოუზი, ჩილე რელენო, პუპუსერიასი, ტამალე და სხვა.

აზიის და ოკეანეთის გავლენა
--------------------------

კალიფორნიამ, როგორც ტერიტორიულად აზიასთან და ოკეანეთთან ერთ-ერთნა ყველაზე ახლოს მყოფმა შტატმა დიდი რაოდენობის აზიური მოსახლეობით აითვისა აზიური კერძების გარკვეული რაოდენობა. ამერიკაში სუშის პოპულარობა უდავოდ კალიფორნიაში დაიწყო, ტერმინი "კალიფორნიული როლი" აღნიშნავს სუშის, რომლის ძირითადი ინგრედიენტია ავოკადო.

კალიფორნიული პიცა
-----------------

  

კალიფორნიული პიცა გამოირჩევა ტრადიციული პიცისთვის უჩვეულო ინგრედიენტების, მაგ. კვერცხის, იხვის სოსისის, თხის ყველის გამოყენებით. მზადდება თხელი ცომით, როგორც იტალიური და ნიუ-იორკული პიცა და უმატდება კალიფორნიაში გავრცელებული ინგრედიენტები. ასეთი პიცა სხვა შტატებშიც პოპულარულია. მის გამოგონების დროდ 1980-იანი წლები ითვლება, როდესაც ერთ-ერთი ცნობილი კალიფორნიელი პიცის მცხობელი ინგრედიენტების სხვადასხვა კომბინაციის შექმნას ცდილობდა.

წყაროები
--------

* 
* 
*
**კალისტრატე გიორგის ძე გოგუა** (დ. 1875, სოფ. ჯუმათი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 თებერვალი, 1938) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი.

ჰქონდა საშუალო განათლება. 1890-იანი წლების ბოლოდან მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, მენშევიკი. რევოლუციური საქმიანობისთვის გადასახლებული იყო ციმბირში. გადასახლებაში, ირკუტსკში გაიცნო და ცოლად შეირთო მენშევიკი იულია კოლბერგი (დ. 1880 — გ. 1938). იქვე იხდიდა სასჯელს იოსებ სტალინიც. I მსოფლიო ომის წლებში გოგუა იდგა ე. წ. „ობორონეცულ" პოზიციაზე. თავდაპირველად ირაკლი წერეთლის მხარდამჭერი იყო. რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის 1917 წლის აგვისტოს გამაერთიანებელ ყრილობაზე ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატად აირჩიეს. აქტიურად მონაწილეობდა ყრილობის მუშაობაში ოქტომბრის ბოლომდე. პარტიის ხელმძღვანელობაში იული მარტოვის მოსვლის შემდეგ ცენტრალური კომიტეტის დატოვებაზე ხელი არ მოუწერია. პარტიის დეკემბრის საგანგებო ყრილობაზე ცენტრალური კომიტეტის წევრად აირჩიეს. 1918 წლის მარტში პარტიის ლიდერებთან და ოჯახთან ერთად მოსკოვში გადავიდა. აქტიურად უჭერდა მხარს იული მარტოვს. 

1919 წლის დეკემბერში გოგუა ოჯახთან ერთად დამოუკიდებელ საქართველოში დაბრუნდა. დანიშნული იყო რესპუბლიკის სამხედრო-სამეურნეო კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1921 წლის მარტში, საქართველოს ძალადობრივი გასაბჭოების შემდეგ, ემიგრაციაში წასვლაზე უარი თქვა. იყო ყოფილი მთავრობის რწმუნებული სახელმწიფო ქონების გადაბარების საკითხში. შემდეგ ერთხანს თბილისში ადელხანოვის ტყავის ქარხნის დირექტორად მუშაობდა. 1921 წლის მაისში დააპატიმრეს და ეტაპით მოსკოვში, იქიდან კი სუზდალის პოლიტიზოლატორში გაგზავნეს. 1926-1930 წლებში გადასახლებული იყო კურსკში. შემდეგ მოსკოვში ცხოვრობდა. 1937 წლის ნოემბერში კვლავ დააპატიმრეს და 1938 წლის თებერვალში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1991 წელს. რეპრესირებული იყო ასევე კალისტრატე გოგუას ქალიშვილი ირინა (დ. 1904 — გ. 1989), რომელიც არის თავისი მშობლების და საბჭოთა გულაგის ბანაკებში საკუთარი თავგადასავლის შესახებ მოგონებების ავტორი.

ლიტერატურა
----------

* Из архива Б. И. Николаевского : переписка с И. Г. Церетели 1923-1958 гг. / Б. И. Николаевский. - Москва : Памятники исторической мысли. Вып. 1 : Письма 1923-1930 гг. - 2010. - ISBN 978-5-88451-269-6;
* Червакова И. Песочные часы : История жизни Ирины Гогуа в восьми кассетах, письмах и комментариях // Дружба народов. – 1997. – № 4. – С. 59–104 ; № 5. – С. 75–119;
* Гогуа И. Семейные истории : Отрывок из документальной повести «Песочные часы» // Огонек. – 1997. – 13 апр. (№ 14). – С. 15.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კალისტრატე გოგუა — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
**კალიტვენკა-1** (რუს. Калитвенка-1) — ზედა პალეოლითის სადგომი, მდებარეობს კამენსკის რაიონის ტერიტორიაზე, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, იქ სადაც ერთმანეთს ერთვის მდინარეები ჩრდილოეთის დონეცი და კალიტვენეცი, სტანიცა კალიტვენსკაიის ახლოს. განასხვავებენ რამდენიმე მოედანს – კალიტვენკა-1ა, კალიტვენკა-1ბ და კალიტვენკა-1გ. სადგომს უწოდებენ ასევე პალეოლითურ სახელოსნოსაც.

ისტორია
-------

პირველყოფილი ადამიანების საცხოვრებელი აღმოაჩინა ლ. კრიჟევსკაიამ 1973 წელს. მდებარეობდა მშრალი ხევის ტერასაზე. სდგომის საერთო ფართობი შეადგენს 1500 მ²-ს, სიმაღლე ხევის ძირიდან – 15 მეტრი. რამდენიმე საველე სეზონის დროს სამი არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს რამდენიმე მაღარო. სქელი ფენების საერთო მოცულობა არის 2-6 ფენა, სპეციალისტები გამოყოფენ 13 ლითოლოგიურ ჰორიზონტს. მეორედან მეექვსე ჰორიზონტამდე შუალედში აღმოჩენილია 10 დამუშავებული ქვის იარაღი და ორასამდე ანატკეჩი. აღმოჩენილი მასალების უმრავლესობა აღმოჩენილია მერვე და მეცხრე არქეოლოგიურ ფენაში. განსაკუთრებით ბევრი ნივთი აღმოაჩინეს მეცხრე ჰორიზონტალურ ფენაში, სულ რაღაც 4X5 ზომის ფართობზე აღმოაჩინეს ნივთები, რომელიც ცხადყოფდნენ, რომ აქ კარგად ახდენდნენ კვარციტის დამუშავებას.

არქეოლოგიურ სადგომზე აღმოჩენილია 93 დამუშავებული ქვა, აქედან 18 მერევე ჰორიზონტალურ, ხოლო 75 – მეცხრე ჰორიზონტალურ ფენაში. ამავე ფენებში აღმოჩენილია 27 პირველყოფილი ადამიანის იარაღი, რომელთაგან 8 არის დიდი მოცულობის, ხოლო დანარჩენი დამზადებულია ანატკეცებისაგან. მაკრო იარაღების შემადგენლობაში შედის ქვის დანა (ორი ეგზემპლარი), ხელცული (ერთი ეგზემპლარი) და სსჭრელი იარაღი (ხუთი ეგზემპლარი).

მდინარე ცრდილოეთის დონეცის ხეობაში სხვა მსგავსი სადგომები, სადაც ასევე სახელოსნო იყო, ცნობილი არ არის. კალიტვინის სადგომი კალიტვენკა-1 – ერთადერთია პალეოლითურ ძელებს შორის, რომელიც აღმოჩენილია აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეზე.

ლიტერატურა
----------

* *А. Е. Матюхин.* О характере связи сырья, типологии и технологии домустьерских и мустьерских памятников Русской равнины.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ТАЙНА ДОНСКИХ ХОЛМОВ
* О ХАРАКТЕРЕ СВЯЗИ СЫРЬЯ, ТИПОЛОГИИ И ТЕХНОЛОГИИ ДОМУСТЬЕРСКИХ И МУСТЬЕРСКИХ ПАМЯТНИКОВ РУССКОЙ РАВНИНЫ

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Палеолитическая мастерская Калитвенка 1.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-04. ციტირების თარიღი: 2017-07-05.
**ანტონ ფურცელაძის სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ არბოში. წმ. გიორგის სახელობის გუმბათიან ეკლესიის მახლობლად.

არქიტექტურული აღწერა
--------------------

ანტონ ფურცელაძის სახლი (22,6X12,2 მ) ორსართულიანია, ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვით. შენობა სახეშეცვლილია: მთლიანად მონგრეულია ჩრდილოეთის აივანი, რომელიც მთელ სიგრძეზე გასდევდა სახლს. პირველ სართულზე აივნის ნაცვლად გრძელი სათავსებია მიშენებული. სახლში შესასვლელი სამხრეთიდანაა, ცალ მხარეს გახსნილი აივნიდან. პირველ სართულზე ჰოლი და სხვადასხვა ზომის ოთხი ოთახია. ერთი ოთახის კარი აივანზე გამოდის. ოთახებში ბუხრებია. ჰოლიდან ხის კიბე მეორე სართულზე ადის, ხოლო ამ სართულის ჰოლიდან - სხვენში. მეორე სართული პირველი სართულის გეგმას იმეორებს. სარდაფის უმეტესი ნაწილი მარანს უჭირავს. აღმოსავლეთით კიდევ ერთი დამოუკიდებელი სათავსია. მარანში ზედა სართულის კაპიტალური კედლის საყრდენი აგურის ბურჯები და მასიური თაღებია. სვეტებსა და გარე კედელს შორის აგურის ორი საწნახელია. იატაკში ჩადგმულია სხვადასხვა ზომის 36 ქვევრი. მთავარი ფასადის მხარეს მარანში ჩასასვლელი ქვის კიბეა.

სამხრეთ ფასადზე ორივე სართულის აივანი და სიმეტრიულად განლაგებული ფლიგელები დასრულებულია აგურის პარაპეტით, რომლის კუთხეებში მცირე დეკორატიული კოშკურებია. სართულშუა გადახურვები მოწყობილია ხის კოჭებზე. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* 

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 44.
**ირინე ფარადაშვილი** (დ.1932, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, ინჟინერი და მეცნიერი.

1954 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი.

1954 წელს მუშაობა დაიწყო მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის კათედრის ლაბორანტად, ამავე კათედრაზე გაიარა ყველა საფეხური პროფესორის თანამდებობამდე. წლების მანძილზე აქტიურად მონაწილეობდა მდინარე ბაქსანის აუზის კრისტალური ქანების სტრუქტურულ-ბიოლოგიურ შესწავლაში. ასევე გატაცებით მუშაობდა ის მადნეული ველის მინერალოგიურ და პეტროლოგიურ საკითხებზე. მის მიერ შესწავლილია ზემო სვანეთისა და ზემო აჭარის მაგმატიზმის, მეტაფორიზისა და სასარგებლო ნამარხების და ჯენტინის ტექტონიკური საფარი. წმინდა სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის პარალელურად ირინე ფარადაშვილი ასევე ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობასც ეწევა. მის მიერ შედგენილია რამდენიმე მეთოდური მითითება პეტროგრაფიასა და ლითოლოგრაფიაში სტუდენტებისა და მაგისტრანტებისთვის. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1972).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტირნიაუზის ახალგაზრდა გრანიტოიდების გეოლოგიურ-პეტროგრაფიული, პეტროქიმიური და მინერალოგიური თავისებურებანი და მათი გენეზისი".

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ. 2008, გვ. 154-155

რესურდები ინტერნეტში
--------------------

* ირინე ფარადაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალინა იეგერშტედტი** (ინგლ. Alina Jägerstedt; დ. 1858 , 3 ივნისი, სტოკჰოლმი, გ. 1919 , 3 ნოემბერი, სტოკჰოლმი) — შვედი სოციალ-დემოკრატი და პროფკავშირისტი. ის იყო ერთადერთი ქალი წევრი 1889 წლის კონგრესზე, სადაც დაარსდა შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია. იგი მონაწილეობდა სკანდინავიის თამბაქოს მუშაკთა კავშირის წარმომადგენლად. კონგრესზე მის მიერ წარმოდგენილი შუამდგომლობის წყალობით, ორივე სქესი თავიდანვე შედიოდა შვედეთის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში.

ცხოვრება
--------

ალინა იეგერშტედტი დაიბადა სტოკჰოლმის მუშათა კლასის ოჯახში. მისი მამა, პოლიციელი ანდერს იოჰან იეგერშტედი გარდაიცვალა მისი დაბადებიდან მალევე, ხოლო მისი ორი ძმა გადაიყვანეს ბავშვთა სახლში ( Stora Barnhuset ), რადგან დედას არ შეეძლო ყველა მისი შვილის გამოკვება, როგორც ქვრივი. ალინა იეგერშტედტმა თამბაქოს ინდუსტრიაში მუშაობა თორმეტი წლის ასაკში დაიწყო. მას შემდეგ, რაც ადრევე შეეძინა შვილი კაცთან, რომელმაც მიატოვა, იგი მარტო ირჩენდა თავს, მის ქალიშვილსაც და მოხუცი დედასაც.

იეგერშტედტი შეუერთდა Skandinaviska Tobaksarbetarförbundet- ს 1884 წელს. არა მხოლოდ ბევრი ქალი იყო თამბაქოს მრეწველობაში, არამედ სხვა სამრეწველო სამუშაოებისგან განსხვავებით, ქალებს ხშირად ჰქონდათ უფრო კვალიფიციური სამუშაო დავალებები ამ ინდუსტრიაში, რაც მათ უფრო ძლიერ პოზიციას აძლევდა მის კავშირში, ვიდრე იმ დროს ხშირად ხდებოდა. ალინა იეგერშტედტი იყო კავშირის გამგეობისა და რამდენიმე კომიტეტის წევრი 1880-1890-იან წლებში და სწორედ ამ თანამდებობაზე მიიღო მონაწილეობა 1889 წლის კონგრესში, როდესაც შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია დაარსდა. ყრილობის დროს მან წამოაყენა შუამდგომლობა, რომლითაც მოითხოვდა ქალების პარტიის წევრებად ჩართვას, რაც იმ დროს პოლიტიკური პარტიებისთვის არ იყო გავრცელებული, მაგრამ ყრილობამ მხარი დაუჭირა. მას შემდეგ, რაც 1892 წელს ემილი რატოუს მიერ დაარსდა სოციალ-დემოკრატიული ქალთა კლუბი Stockholms allmänna kvinnoklubb , სწორედ ამ კლუბს შეუერთდა ალინა იეგერშტედი.

1906 წელს ალინა იეგერშტედტი დაინიშნა კომუნალური დასაქმების სააგენტოს წევრად ქალაქ სტოკჰოლმში და შემდეგ მოიხსენიეს, როგორც პირველი მუშათა კლასის ქალი, რომელსაც მიენიჭა თანამდებობა მუნიციპალურ საბჭოში. 1913 წელს იგი აირჩიეს სტოკჰოლმის საპენსიო საბჭოს მე-15 ოლქში. როდესაც 1915 წელს სკანდინავიის თამბაქოს მუშაკთა კავშირის ნაციონალიზაცია მოხდა, ის იყო ყოფილი წევრების კომისიის ნაწილი, რომლებიც მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ კომპენსაციის თაობაზე მათთვის, ვინც კარგავენ თანამდებობებს, რომელთაგან ის თავად იყო. სიცოცხლის ბოლო წლებში ის ქალიშვილთან ერთად თამბაქოს მაღაზიას მართავდა, რომელიც მდებარეობდა ვასასტანში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* ენ-მარი ლინდგრენი და მარიკა ლინდგრენი ასბრინკი: "Systrar, kamrater!" Arbetarrörelsens Tankesmedja
* ევა შმიცი:Kvinnor, kamrater… Kvinnans roll i arbetarrörelsens uppbygge till slutet av 1930-talet. Till Eisersömmerskornas modiga kamp.  Bokförlaget Röda Rummet 1982
* Rösträtt för kvinnor. Tidning utgiven av Landsföreningen för kvinnans politiska rösträtt, 1 November 1913
* კრისტინა კარლსონი: *Kvinnosyn och kvinnopolitik: en studie av svensk socialdemokrati 1880-1910* (1986)