**იზაბელ ნევილი** (ინგლ. Isabel Neville; დ. 5 სექტემბერი, 1451 — გ. 22 დეკემბერი, 1476) — ინგლისელი არისტოკრატი და ნევილების გვარის წარმომადგენელი. „მეფეების შემქნმელად" წოდებული უორვიკის ერლ რიჩარდ ნევილის უფროსი ქალიშვილი. ინგლისის დედოფალ ანა ნევილის და. კლარინსის ჰერცოგინია როგორც მეფე ედუარდ IV-ისა და რიჩარდ III-ის ძმის, ჯორჯ პლანტაგენეტის მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

იზაბელი დაიბადა 1451 წლის 5 სექტემბერს უორვიკის სასახლეში, ინგლისში. იგი იყო უორვიკის ერლ რიჩარდ ნევილისა და მისი მეუღლის, გრაფინია ანა ბეშამპის უფროსი ქალიშვილი. მას მხოლოდ ერთი უმცროსი და ჰყავდა ანა ნევილის სახით.

1461 წელს ინგლისის ტახტი იზაბელის მამის მამიდაშვილმა, ედუარდ IV იორკელმა დაიკავა. 1469 წელს იზაბელ ნევილი ედუარდ IV-ის უმცროს ძმაზე, კლარინსის ჰერცოგ ჯორჯ პლანტაგენეტზე დანიშნეს. ამ ქორწინებას თავად მეფე ედუარდი ეწინააღმდეგებოდა, რადგან არ სურდა თავისი მეამბოხე ძმა „მეფეების შემქმნელად" წოდებულ ერლ უორვიკს დაახლოვებოდა, რომელიც მასზე განაწყენებული იყო. მეფესა და უორვიკს შორის ჩამოვარდნილი უთანხმოების მიზეზი ის იყო, რომ რიჩარდი წლების განმავლობაში აწარმოებდა მოლაპარაკებებს რათა ედუარდი საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის ცოლის დაზე, პრინცესა ბონა სავოიელზე დაექორწინებინა, რასაც საფრანგეთთან ურთიერთობების დათბობა უნდა მოჰყოლოდა, თუმცა ედუარდმა მოულოდნელად იქორწინა ინგლისელ, განათხოვარ და ორშვილიან ქალ ელიზაბეთ ვუდვილზე.

მეფის წინააღმდეგობის გამო, 1469 წლის 11 ივლისს იზაბელი და ჯორჯი საიდუმლოდ დააქორწინეს. მათ ჯვარი იორკის არქიეპისკოპოსმა ჯორჯ ნევილმა დასწერათ. ქორწინების შემდეგ ჯორჯი უორვიკის მხარეს გადავიდა და წინამორბედი მეფის, ჰენრი VI-ის ცოლთან, დედოფალ მარგარიტა ანჟუელთან ერთად გაერთიანდა. სულ მალე მარგარიტას ვაჟს, პრინც ედუარდს ცოლად შერთეს იზაბელის და, ანა ნევილიც, რითაც ედუარდ IV-ის წინააღმდეგ ძლიერი ალიანსი შეიქმნა. 

აღსანიშნავია, რომ ანას დასაქორწინებლად ისინი საფრანგეთში ჩავიდნენ. ინგლისიდან საფრანგეთისაკენ მიმავალ გზაზე, კალესთან ახლოს იზაბელს მშობიარობა დაეწყო, თუმცა ამ ამბავს საშინელი შტორმი დაერთო. მას მშობიარობა ძალიან გაურთულდა, რის გამოც ზღვაში მკვდარი ბავშვი გააჩინა.

ანა ნევილისა და პრინცი ედუარდის ქორწინების შემდეგ ჯორჯ კლარინსელი მიხვდა, რომ მარგარიტა ანჟუელი ტახტზე თავის ვაჟს დასვამდა, რის გამოც ჯორჯი და იზაბელი ამ კავშირიდან გავიდნენ და კვლავ ედუარდ IV-ის მხარეს გადავიდნენ. 

1470 წელს მარგარიტა ანჟუელმა და რიჩარდ უორვიკმა ჩამოაგდეს ედუარდ IV და ტახტზე ისევ ჰენრი VI დასვეს. სულ რამდენიმე თვეში, 1471 წელს ედუარდმა ჩამოაგდო ჰენრი, ბრძოლაში მოკლა პრინცი ედუარდი, თავი მოჰკვეთა რიჩარდ უორვიკს და შემდეგ ჩუმად მოკლა მეფე ჰენრი VI, დედოფალი მარგარიტა კი საფრანგეთში გაიქცა. მალევე იზაბელმა თავისი დაქვრივებული და, ანა ნევილი თავის მაზლს, გლოსტერის ჰერცოგ რიჩარდ იორკელზე დააქორწინა. 

იზაბელ ნევილი გარდაიცვალა 1476 წლის 22 დეკემბერს 25 წლის ასაკში, მეოთხე ბავშვის გაჩენიდან ოთხ თვეში. ამის შემდეგ მისი ქმარი აღარ დაქორწინებულა. მისი ქმარი დარწმუნებული იყო, რომ იზაბელი დედოფალმა ელიზაბეთ ვუდვილმა მოწამლა, რომელსაც ხშირად სდებდნენ ბრალს ჯადოქრობაში, ამიტომაც ჯორჯი მეორედ აჯანყდა, თუმცა სამეფო არმიასთან ბრძოლაში დამარცხდა. ჯორჯ კლარინსელი 1478 წლის 21 ოქტომბერს, 28 წლის ასაკში ედუარდ IV-ის ბრძანებით ღალატის გამო სიკვდილით დასაჯეს. აღსანიშნავია, რომ მან თავისი სიკვდილის გზა თავად აირჩია და მისი სურვილისამებრ იგი ფრანგული წითელი ღვინით სავსე კასრში დაახრჩეს. მოგვიანებით სიკვდილით დასაჯეს იზაბელის ორივე გადარჩენილი შვილიც.

შვილები
-------

1. მკვდარშობილი ბავშვი (1470);
2. მარგარეტი (1473-1541), სალისბურის გრაფინია. ცოლად გაჰყვა სირ რიჩარდ პოლს, რომელთანაც შეეძინა ხუთი შვილი. იგი ჰენრი VIII-ის ბრძანებით დასაჯეს სიკვდილით;
3. ედუარდი (1475-1499), უორვიკის ერლი. იგი სიკვდილით დასაჯეს ჰენრი VII-ის ბრძანებით;
4. რიჩარდი (1476-1477), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;

ლიტერატურა
----------

* Jackson, Canon J. E. The Execution of Ankarette Twynyho, 1890, Catalogue of the Printed books, pamphlets etc. in the Library of the Wiltshire Archaeological and Natural History Society's Museum at Devizes
* "European Heraldry :: Wars of the Roses". Europeanheraldry.org. Retrieved 8 October 2016.
* Pinches, John Harvey; Pinches, Rosemary (1974). Royal Heraldry of England. Heraldry Today. p. 352. ISBN 090045525X.
* Exemplification, at the request of Roger Twynyho of Westminster, kinsman and heir of Ankarette late the wife of William Twynyho of Cayforde, co. Somerset, esquire, viz. son of John their son, of the following: a petition of the said Roger in the present Parliament. From: Cal Patent Rolls, 1476-1485, London, 1901, membranes 9 & 10, Feb. 20 1478