recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ჩრდილოეთი რეგიონი** (პორტ. Região Norte; [ʁɨʒiˈɐ̃w̃ ˈnɔɾtɨ]) — რეგიონი პორტუგალიის ჩრდილოეთით. ის არის მდიდარი მცენარეული საფარის, დიდი ისტორიის და კულტურული მემკვიდრეობის მქონე რეგიონი. მისი დედაქალაქია პორტო. 2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 4,034,271 ადამიანს, ფართობი — 21,278 კვ.კმ-ს. შესაბამისად სიმჭიდროვეა 173 ად/კვ.კმ. ჩრდილოეთი რეგიონი გამოირჩევა სხვა რეგიონებისგან კულტურული მრავალფეროვნებით, მიუხედავად ძლიერი ერთიანი პორტუგალიური იდენტობის განცდისა ამ რეგიონის ქალაქები ისტორიულად ერთმანეთისგან განსხვავდება თავისი კულტურით.

ისტორია
-------

რეგიონი დასახლებული იყო პრეისტორიული ხანიდან. კოას ხეობაში არის პრეისტორიული კლდეზე ნახატები. ისტორიულად აქ სამხრეთ გალისიური სამეფოები იყო, რომლებიც XI საუკუნეში ჩამოყალიბდა როგორც ნაწილი გაერთიანებული გალისიის და ლეონის სამეფოსი. მას ეწოდა პორტუგალიის საგრაფო. აქედან იყო პორტუგალიელების პირველი მეფეც — აფონსო I დიდი. იგი დაიბადა XII საუკუნის დასაწყისში, მან სამეფო სამხრეთით გააფართოვა რომელიც ითვლება რეკონკისტას ერთ-ერთ ყველაზე საგმირო საქმედ.

წარულის მემკვიდრეობა ჩანს ყველგან. რეგიონში უამრავ შენობას ამშვენებს გერბები. რეგიონის სამზარეულო არის განთქმული და მრავალფეროვანი — მსუბუქი და მდიდრული თეთრი ღვინოებით. ასევე ხელით შესრულებული ნაქარგებით.

გეოგრაფია
---------

რეგიონში გადის ქვეყნის ყველაზე გრძელი სამანქანო გზა (A1, ლისაბონიდან პორტომდე) რომელიც გაივლის ბრაგას (A3), კოსტა-ვერდეს გულს. ზღვის სანაპიროს გაყოლებით, ვილა-დუ-კონდედან ვალენსიამდე. გზა გადის მშვენიერი პლაჟების, ზღვისპირა გამაჯანსაღბელი კურორტების და ღირსშესანიშნავი სოფლების (ისეთი როგორებიცაა კამინა და ვილა-ნოვა-დე-კარვეირა), გასწვრივ.

რეგიონში არის ბევრი ბუნებრივი პარკები და მთის ქედები: პენედა-გარეს პარკი, მონტეშინოს პარკი, ალვაოს პარკი და ორი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი: ალტუ-დორუს ღვინის რეგიონი და პრეისტორიული კედლის ნახატები კოას ხეობაში. რეგიონში მდინარეები, ჩანჩქერები, ვენახები და ნაყოფიერი მიწები ქმნიან მშვენიერ ურბანულ ცენტრებს.

ქვერეგიონები
------------

* ალტუ-ტრაზ-უშ-მონტეში
* ავე
* კავადუ
* დოურუ
* ენტრე-დოურუ-ი-ვოუგა
* გრანდე-პორტო
* მინუ-ლიმა
* ტამეგა

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პორტუგალიის დროშა პორტუგალიის რეგიონები და რაიონები |
| --- |
|  |
| ჩრდილოეთი | 
 ბრაგა  **·**  ბრაგანსა  **·**  პორტუ  **·**  ვიანა-დუ-კაშტელუ  **·**  ვია-რეალი  **·**  ავეირუ \*  **·**  გუარდა \*  **·**  ვიზეუ \*  |  |
|  |
| ცენტრალური | 
 კაშტელუ-ბრანკუ  **·**  კოიმბრა  **·**  ლეირია  **·**  ავეირუ \*  **·**  გუარდა\*  **·**  სანტარენი \*  **·**  ვიზეუ \*  |
|  |
| ლისაბონი | 
 ლისაბონი \*  **·**  სეტუბალი \*  |
|  |
| ალენტეჟუ | 
 ბეჟა  **·**  ევორა  **·**  პორტალეგრე  **·**  ლისაბონი \*  **·**  სეტუბალი \*  **·**  სანტარენი \*  |
|  |
| ალგარვი | 
 ფარუ  |
|  |
| აზორი | 
 აღმოსავლეთი  **·**  ცენტრალური  **·**  დასავლეთი |
|  |
| მადეირა | 
 მადეირის კუნძულები  **·**  პორტო-სანტუ  |
|  |
| 
 \* მდებარეობს ერთზე მეტ რეგიონში  |

 |
**ცეზალპინიისებრნი** (ლათ. Caesalpinioideae) — მცენარეთა ქვეოჯახი პარკოსანთა ოჯახისა. ცნობილია 150-მდე გვარის 2800-მდე სახეობა. ტროპიკული და სუბტროპიკული ხეები ან ბუჩქებია, იშვიათად ლიანები და ბალახები. მათ შორისაა დეკორატიული არღავანი, რომელსაც მთლიანი ფოთლები და კაშკაშა ვარდისფერი ყვავილები აქვს, რომლებიც ვითარდება არამარტო ტოტებზე, არამედ ტანზეც; პერნამბუკის ხე, რომელიც ძვირფასია წითელი მერქნის გამო. სამხრეთამერიკულ გვარ *Mora*-ს სახეობები ტროპიკების გიგანტებია, მათ შორისაა მაღალტანიანი *M. excelsa*, რომელიც 40–50 მეტრს აღწევს, და ზეთოვანი *M. oleifera*, რომელიც გამოირჩევა მასიური თესლებით (18 სმ-მდე დიამეტრის). საჭმელად ვარგისია კერატის თესლები, ამ უკანასკნელის მასის მუდმივობის (დაახლ. 200 მგ) წყალობით, ძვირფასი ლითონებისა და ქვების მასის საზომი გახდა — კარატი (<ძვ. ბერძნ. χερατιον — რქა). ტროპიკების ულამაზეს ხედ ითვლება *Amherstia nobilis*, მიანმარის ენდემი. დეკორატიულობის მხრივ მას ეცილება მხოლოდ სამეფო დელონიქსი (*Delonix regia*), რომელსაც მარჯნისფერ-წითელი ყვავილები აქვს; კულტივირებულია ტროპიკებში, ისევე როგორც ცეზალპინიისებრთა ოჯახის სხვა წარმომადგენლები, მ.შ. სამკურნალო და საჭმელი მცენარეები კასიას და თამარინდის გვარებიდან.

სქოლიო
------

1. ↑  *ხინთიბიძე ლ.*, პარკოსნები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 691.
2. ↑  *Сытин А. К.* Бобовые // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М. 2005. — стр. 621–622.
**ცეზურა** (ლათ. caesura - გაპობა, მოცელვა), ტაეპის რიტმულ-ინტონაციური პროცესის გამყოფი ბუნებრივი შესვენება; ტაეპის სტრუქტურული ელემენტი. 

ანტიკურ მეტრიკაში ცეზურა მოდიოდა, როგორც წესი, ტაეპის შუა ნაწილზე და ყოფდა მას ორ ნახევარტაეპედად, რომელთაგან პირველს აღმავალი რიტმი ჰქონდა, მეორეს - დაღმავალი. სილაბურ-რიტმულ ლექსთწყობაში კი ცეზურა ტაეპში მიჰყვება ტერფების დაბოლოებას და ყოფს ტაეპს ორ ნაწილად, რომელთაც აქვს ერთნაირი ხასიათის რიტმული სვლა: ან ორივეს აღმავალი ან დაღმავალი. თუ ტაეპი იყოფა ორ ტოლ (ან თითქმის ტოლ) ნაწილად მაშინ ასეთ ცეზურას მთავარს უწოდებენ. დიდი ზომის ტაეპებში მთავარი ცეზურების გარდა არსებობს კიდევ მცირე ცეზურები. მთავარი ცეზურის ადგილი ტაეპში მკაცრად განსაზღვრულია, მცირე ცეზურებისა - არა. მთავარი ცეზურა ზოგჯერ იმდენად გამოკვეთილია, რომ იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს ორი ნახევარტაეპედი კი არ არის, არამედ ორი ტაეპია. მაგრამ თანამედროვე პოეზიაში (როდესაც არსებობს ლექსი პროზად, რიტმული პროზა, ვერლიბრი) ლექსის ძირითად ნიშნად რჩება გრაფიკა: ტექსტის ტაეპებად დაწერა-განლაგება. ტაეპი რამდენადაც გრძელია იმდენად უფრო საჭიროებს ცეზურებს. II და III ტერფიან ტაეპში ცეზურა არა არის, იგი IV და მეტტერფიან ტაეპებში ჩნდება II, III ან IV ტერფის შემდეგ. ცეზურა ზოგჯერ ინტონაციური პაუზის როლში გამოდის. 

ცეზურის სახეებია:

* ვაჟური, როდესაც მახვილი მოდის წინაცეზურული სიტყვის ბოლო მარცვალზე.
* ქალური - მახვილი წინაცეზურული სიტყვის ბოლოდან II მარცვალზე.
* დაქტილური - მახვილი წინაცეზურული სიტყვის ბოლოდან III მარცვალზე.

  

ქართულ ლექსს აქვს დიდი და მცირე ცეზურები. ის შეიძლება იყოს:

* სამცეზურიანი: "მე, რუსთველი, /ხელობითა//ვიქმ საქმესა/ამა დარი" (რუსთაველი);
* ორცეზურიანი: "მირბის, მიმაფრენს//უგზო-უკვლოდ/ჩემი მერანი" (ნ. ბარათაშვილი);
* ერთცეზურიანი: "ჩემი ცხოვრების //გზა სიზმარია" (გ. ტაბიძე)

  

ქართული საზომების დიდი ცეზურა მეტწილად თანხვდება სიტყვისა და ტერფის საზღვარს, მცირე ცეზურა კი ამ საზღვარს შეიძლება დაემთხვეს, შეიძლება არა: "ყორღანებიდან /გნოლი/ აფრინდა" (გ. ლეონიძე)

ცეზურა არ უდრის რიტმულ პაუზას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 189.
**ჩრდილოეთი პროვინცია** (კინიარუანდა: Intara y’Amajyaruguru, ფრანგ. Province du Nord) — რუანდის ხუთიდან ერთ-ერთი პროვინცია. შეიქმნა 2006 წლის იანვრის დასაწყისში, როგორც დეცენტრალიზაციის სამთავრობო პროგრამის ნაწილი, რომელმაც რეორგანიზება გაუკეთა ქვეყნის ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოების სტრუქტურებს. ესაზღვრება დანარჩენ ოთხივე პროვინციას. მოსახლეობის რაოდენობა 2012 წლის აღწერით შეადგენს 1 726 370 ადამიანს, ფართობი — 3276 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბიუმბა.

ჩრდილოეთი პროვინცია მოიცავს რუჰენგერის და ბიუმბას ადრინდელი ტერიტორიების უმრავლესობას, სოფლის კიგალის ჩრდილოეთ ნაწილებთან ერთად.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ჩრდილოეთი პროვინციის რაიონები
ჩრდილოეთი პროვინციის რაიონებია:

* მუსანზე (Musanze)
* ბურერა (Burera)
* გიკუმბი (Gicumbi)
* რულინდო (Rulindo)
* გაკენკე (Gakenke)

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსახლეობის აღწერა — geohive.com (2012 წელი).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-22. ციტირების თარიღი: 2015-06-13.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რუანდის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
* აღმოსავლეთი
* დასავლეთი
* კიგალი
* სამხრეთი
* ჩრდილოეთი
 |

 |
ჰერმეტიზმის სიმბოლო
**ჰერმეტიზმი** — ლათინურიდან პირდაპირი თარგმანი ნიშნავს საიდუმლოს, ფარულს ამოუცნობს. მას უწოდებენ მეცნიერებას, რომელიც სწავლობს ბუნების ამოუცნობი ძალებისა და ადამიანის ურთიერთკავშირს. ამ სიტყვის ფართო მნიშვნელობაა: მაგიური ძალების გამოვლენა ადამიანში და მისი მართვა, ტელეპათია, ასტროლოგია, და საერთოდ ადამიანის ფსიქიკური და ფიზიკური შესაძლებლობები, რომლებიც მეცნიერების მიერ ჯერჯერობით აუხსნელია. ჰერმეტიზმს ასევე უწოდებენ ოკულტიზმს.

ჰერმეტისტულ მეცნიერებებში მოიაზრება: ალქიმია, კაბალისტიკა, სხვადასხვა ტიპის მაგია, ასევე წინასწარმეტყველება, ნეკრომანტია, ასევე თეოლოგიური ფოლოსოფია ანუ თეოსოფია, რომელსაც შეისწავლის ელენე პეტრეს ასულ ბლავაცკაიასა და პოლკოვნიკ ოლკოტის მიერ დაარსებული თეოსოფიური საზოგადოება. ჰერმეტიზმი შეიცავს თეორიულ და პრაქტიკულ მხარეებს.

ჰერმეტიზმი განსხვავდება მისტიკისგან. თავისი ბუნებით მისტიკა არის სულიერი, ხოლო ჰერმეტიზმი კი უფრო პრაქტიკული და ნატურალისტური. ჰერმეტიზმი იკვლევს ადამიანის დამოკუდებულებას ბუნების საიდუმლო ძალებთან კონტაქტს. თუმცა მისტიკასა და ჰერმეტიზმს ბევრი საერთო ასპექტიც აქვთ.

არსებობს ჰერმეტიზმის შემდეგი სახეობები:

* უმაღლესი ჰერმეტიზმი: თეურგია, თაურმატურგია, ფსიქურგია;
* კლასიკური ჰერმეტიზმი: კაბალა, მაგია, ასტროლოგია, ალქიმია;
* ჰერმეტისული მედიცინა: ჰიპნოტიზმი და მაგნეტიზმი;
* პრაქტიკული ჰერმეტიზმი: ტელეპატია, ტელეფსიქია, ტელეკინეზი, ფსიქომეტრია;
* სახალხო ჰერმეტიზმი: ორაკული, მკითხაობა, მწვანე (მცენარეული) მაგია.

ლიტერატურა
----------

* Kevin van Bladel. The Arabic Hermes From Pagan Sage to Prophet of Science, Oxford University Press, 2009.
**ჩრდილოეთი ლუნდა** (პორტ. Lunda-Norte) — ანგოლის პროვინცია. ფართობი — 102 783 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 862 566 ადამიანი (2014 წელი). ანგოლის პირველმა პრეზიდენტმა აგოსტინიო ნეტომ დამოუკიდებლობის შემდეგ პროვინციის დედაქალაქად ქალაქი ლუკაპა გამოაცხადა, მაგრამ დედაქალაქი მოგვიანებით ქალაქ დუნდოში გადაიტანეს.

გეოგრაფია
---------

ჩრდილოეთი ლუნდის პროვინცია მდებარეობს ანგოლის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში, 500 კმ-ის მანძილზე აღმოსავლეთით ლუანდიდან. პროვინციიდან სამხრეთით მდებარეობს სამხრეთი ლუნდის პროვინცია, დასავლეთით — მალანჟეს პროვინცია. პროვინციის ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით გადის სახელმწიფო საზღვარი ანგოლასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის.

ჩრდილოეთი ლუნდის პროვინციის ფართობია 102 783 კმ². პროვინციის ჩრდილოეთში და აღმოსავლეთში მდებარე პატარა ტერიტორიები დაფარულია ნოტიო სავანებით, დანარჩენ რაიონებს უკავია მშრალი სავანები. მდინარე კასაის ხეობაში შენარჩუნებულია ტროპიკული ტყეები — ჯუნგლები. პროვინციაში ყველაზე უფრო დიდი მდინარეებია კვანგო, კუილო და კასაი.

მოსახლეობა
----------

2014 წლის აღწერის მონაცემებით ჩრდილოეთი ლუნდის პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 862 566 ადამიანს. ჩრდილოეთ ლუნდაში ცხოვრობენ ჩოკვები, ლუნდები და სხვა ეროვნებები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

პროვინცია იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად:

* კაუმბო (პორტ. Caumbo)
* კაპემბა-კამულემბა (პორტ. Capemba-Camulemba)
* კაუნგულა (პორტ. Caungula)
* ჩიტატო-დუნდო (პორტ. Chitato)
* კუანგო (პორტ. Cuango)
* კუილო (პორტ. Cuilo)
* ლუბალო (პორტ. Lubalo)
* ლუკაპა (პორტ. Lucapa)
* შაჰ-მუტება (პორტ. Shah-Muteba)

ეკონომიკა
---------

პროვინციის მთავარი სასოფლო-სამეურნეო კულტურაა — ბამბა. ასევე მოჰყავთ ბრინჯი, სიმინდი, მანიჰოტი. ჩრდილოეთი ლუნდის პროვინციაში ასევე მოიპოვებენ ალმასებს, იგი ბრილიანტებით უმდიდრესი პროვინციაა, თუმცა ეკონომიკურად მეტისმეტად განუვითარებელი და ღატაკია. პროვინციის ტერიტორიაზე გადის სტრატეგიული ტრასა ლუანდა — ლუბუმბაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანგოლის პროვინცია — ჩრდილოეთი ლუნდა დაარქივებული 2006-06-27 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Lunda Norte. World Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-12. ციტირების თარიღი: 2013-02-08.
2. ↑  Resultados Resultados Definitivos do Recenseamento Geral da População e da Habitação de Angola 2014 (pdf). Instituto Nacional de Estatística (March 2016).

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ანგოლის პროვინციები |
| --- |
|  |
|  | 
ბენგელა **·** ბენგო **·** ბიე **·** ზაირე **·** კაბინდა **·** კუანდო-კუბანგო **·** კუნენე **·** ლუანდა **·** მალანჟე **·** მოშიკო **·** ნამიბე **·** სამხრეთი კვანზა **·** სამხრეთი ლუნდა **·** უამბო **·** უილა **·** უიჟე **·** ჩრდილოეთი კვანზა **·** ჩრდილოეთი ლუნდა |

 |
**ჩეგრავა** (ლათ. Hydroprogne caspia) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 56 სანტიმეტრამდეა, მასა 780 გრამამდე, ფრთების შლილი 145 სანტიმეტრამდე. ზურგისა და ფრთების ზედა მხარე ღია ვეჟანია, თავზე შავი „ქუდი" აქვს მოკლე ქოჩრით, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრია. ნისკარტი ძლიერი, ფერად ღია წითელია, ბოლოვდება ღია წვერით. ფეხები მუქია. კუდი მცირედაა ამოკვეთილი. ძახილი ხმამაღალი და მკვეთრი აქვს, ჭარბობს დაბალი ჩხავილისა და ღრჭენის ხმები. მოიპოვებს 30 სანტიმეტრამდე სიგრძის თევზებს წყალში პიკირებით. ზოგჯერ ნადავლის მოსაპოვებლად საბუდრიდან რამდენიმე ათეული კილომეტრით შორს მიფრინავს. გავრცელებულია ყველა კონტინენტის (სამხრეთ ამერიკისა და ანტარქტიდის გარდა) ზომიერ და ტროპიკულ ზონებში, ევრაზიაში — ძირითადად ბალტიისპირეთში, ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და არიდული ზონების წყალსატევებზე (აღმოსავლეთით იმიერბაიკალეთამდე), აგრეთვე ჩინეთის ზღვების სანაპიროებზე. იზამთრებს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ბუდობს მჭიდრო კოლონიებად (ჩვეულებრივ ასეულობით წყვილი) თავთხელი წყალსატევების (ზღვის ლიმანები, სტეპის ტბები, მდინარეთა დელტები) სანაპიროებსა და კუნძულებზე. დებს 2 კვერცხს. მსოფლიოში მოითვლება დაახლოებით 50 ათასი წყვილი.

ლიტერატურა
----------

* *Коблик Е. А.* ЧЕГРАВА // Большая российская энциклопедия. т. 34. — М. 2017. — стр. 424.

სქოლიო
------

1. 1 2  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 92, 169, 232.
საქსონიის აღმოსავლეთ მარკის გაყოფა 965 წელს. ჩრდილოეთი მარკა გამოსახულია ვარდისფრად.
**ჩრდილოეთი მარკა** ან **ჩრდილოეთ საქსონიის მარკა** (გერმ. Nordmark) — სასაზღვრო მარკა (მარკსაგრაფო), რომელიც 936 წელს დააარსა ჰაინრიხ I ფრინველმჭერმა ვენდების შემოსევებისგან საქსონიის საჰერცოგოს დასაცავად.

ისტორია
-------

წარმოქმნილი მარკის (მას ეწოდებოდა აღმოსავლეთი) პირველ მმართველად მეფემ დანიშნა ზიგფრიდ მერზებურგელი (გ. 937 წლის 10 ივლის), რომელიც ატარებდა „ლეგატის" ტიტულს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ჰაინრიხ I ფრინველმჭერმა მარკგრაფად დანიშნა ზიგფრიდის ძმა, გერო (დაახ. 900 — 965 20 მაისი). გერო, მარკგრაფ ჰერმან ბილუნგთან ერთად, იმპერატორ ოტო I დიდის ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი იყო აღმოსავლეთ გერმანიაში.

ლიტერატურა
----------

* Lieselott Enders: *Altmark, Nordmark und die Elbe. Werden einer historischen Region.* In: *Aedificatio terrae: Beiträge zur Umwelt- und Siedlungsarchäologie Mitteleuropas. Festschrift für Eike Gringmuth-Dallmer zum 65. Geburtstag*, hrsg. von Gerson H. Jeute, 2007
* Johannes Schultze: *Nordmark und Altmark*, 1957 (nachgedruckt in: *Forschungen zur brandenburgischen und preußischen Geschichte*, 1964)
* Lutz Partenheimer: *Die Entstehung der Mark Brandenburg. Mit einem lateinisch-deutschen Quellenanhang.* 1. und 2. Auflage, Köln/Weimar/Wien 2007
**ჩებანენკოს სახლი** (რუს. Дом Чебаненко) — ძველი ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1869 წელს. 

მისამართი: როსტოვის ოლქი, ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 69.

ისტორია
-------

ბერძნების ქუჩა 69-ში მდებარე ერთსართულიანი სახლი აგებულია 1869 წელს მეორე გილდიის ვაჭარ ივანე ჩებანენკოს სახსრებით. 1872 წელს ის დაქორწინდა სახელმწიფო მრჩევლის 27 წლის ქალიშვილ ამალია ორემზე. ვაჭრის ოჯახში ბევრი ბავშვი დაიბადა. ძმები ჩებანენკოები ვაჭრობდნენ ზეთით, ასევე ჰქონდათ მაკარონის ფაბრიკა. 

1870-იანი წლების ბოლოს სახლის მფლობელი გახდა კოლეჟის ასესორი პეტრე დიმიტროვი და იგი მას ფლობდა 1910 წლამდე. ამის შემდეგ სახლის მფლობელი გახდა თამბაქოს ვაჭარი გიორგი ქრისტეფორეს ძე მარდიროსოვი. მარდიროსოვის მარაზია მუშაობდა სასტუმრო „ლონდონის" პირველ სართულზე. იგი ვაჭრობდა საბჭოთა პერიოდში ლენინის ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის (ნეპ-ის) დროსაც. 

მარდიროსოვის სახლში ბინა იქირავა გზათა სამინისტროს ინჟინერმა იაკობ ფელდმანმა. საბჭოტა წყობილების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად ჩებანენკოს სახლი საცხოვრებელი შენობაა.

აღწერა
------

ჩებანენკოს სახლი ერთსართულიანია, ნაგებია აგურით. შენობის მთავარი შესასვლელი სახლის მარჯვენა ნაწილშია. სახლს გააჩნია რკინის ოთხფერდა სახურავი. მარჯვნიდან ხუთ ფანჯარას აქვს დეკორატიული სანდრიკები. სახლი შეღებილია ყვითლად, ხოლო ცალკეული არქიტექტურული ელემენტები თეთრად. სახლი დგას რელიეფურად დახრილ ადგილზე.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0.
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჩებანენკოს სახლი დაარქივებული 2014-03-25 საიტზე Wayback Machine.
**ჩაჩუბეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაჩუბეთში, მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირზე, ძველი ნასოფლარის თავზე. ტაძარი მცირე ზომის, დარბაზული ტიპისაა.

ეკლესია აშენებულია რიყის ქვით და ადგილობრივი კლდისგან, კირ-დუღაბზე. კედლებზე ქვის ირეგულარულ წყობას ვხედავთ. თითქმის არ მოიძებნება ორი ერთნაირი ზომის ქვა. მსგავსი წყობით ნაგები ტაძრებისათვის, როგორც წესი, დამახასიათებელია გარკვეული კანონზომიერება-ქვედა რიგებში გამოიყენება უფრო დიდი ქვები, ვიდრე ზედა რიგებში. ზემოაღნიშნულ ტაძარში კი გადანაწილებულია დიდი ზომის ქვები. განსაკუთრებით, აღსანიშნავია, აღმოსავლეთით, ფასადის კედლის წყობაში ალაგ-ალაგ გარეულია დიდი ქვიშაქვის ლოდები. სადა ფასადია, ყოველგვარი მორთულობის და ორნამენტების გარეშე. კარი გაჭრილია სამხრეთით კედლის დასავლეთ ნაწილში. კარის გადახურვა, როგორც გარედან, ისე შიგნიდან თაღოვანია. თაღები გამოყვანილია რადიალურად დალაგებული კლდის ფლეთილი ქვის წყობით. კარის თაღოვანი ღიობის ზედა მონაკვეთში ტიმპანის სახით ჩაშენებულია მასიური ქვის კეცი. ეკლესიის კედლებში გაჭრილია ორი სარკმელი-აღმოსავლეთითა და სამხრეთით. ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ფასადები ყრუა. სამხრეთი სარკმელი ნახევარზე დანგრეულია, თუმცა, მაინც ნათლად ჩანს, რომ გარედან ვიწრო ჭრილია, შიგნითკენ კი მკვეთრად ფართოვდება. ნახევარწრიული აფსიდი გარედან სწორკუთხედშია მოქცეული. ეკლესიას აქვს საკმაოდ დარღვეული ფორმები. განსაკუთრებით, აღსანიშნავია, ასიმეტრიული, უსწორმასწორო აფსიდი, რომლის ერთი მხარე, მეორე მხართან შედარებით, მკვეთრადაა გამოწეული. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია აფსიდის მხრებით. სარკმელი განთავსებულია აფსიდის ცენტრალურ ღერძზე. სამხრეთის სარკმლის მსგავსად, აქაც სარკმელი შიგნითკენ მკვეთრადაა გაფართოვებული. საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე, ქვედა რეგისტრში, გაჭრილია სხვადასხვა სიმაღლის ორი სწორკუთხა ნიში. მარჯვენა ნიში მარცხენა ნიშთან შედარებით შედარებით დაბლაა განთავსებული. აფსიდის კედლებში გვხვდება ხმის რეზონანსისთვის ჩაყოლებული ქვევრები. კონქში, სადაც ნალესობა სრულადაა ჩამოცვენილი კარგად განირჩევა ქვის წყობა, რომ ამ მეოთხედსფეროს მოყვანილობის შესაქმნელად გამოყენებულია შედარებით მცირე ზომის ჰორიზონტალური წყობით დალაგებული რიყის ქვები. საკურთხევლის მხრები დასრულებულია ბრტყელი ქვის იმპოსტებით, რომლებზეც დაყრდნობილი იყო სატრიუმფო თაღი. დარბაზის სიგრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრითაა გაყოფილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10511
**ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია** (ესპ. Misiones jesuíticas del Chiquitos) — კულტურულ-ისტორიული ძეგლი, მდებარეობს აღმოსავლეთ ბოლივიაში სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. მოიცავს ექვსი დასახლებული პუნქტის, ყოფილი მისიონერული ცენტრების, კულტურულ ძეგლებს, რომლებიც 1990 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ისტორიული ძეგლები ყურადღებას იმსახურებს თავისი უნიკალური ეკლექტიკური ევროპული და ინდიელების კულტურით.

მისია დააარსეს იეზუიტებმა XVII—XVIII საუკუნეებში, სამხრეთ ამერიკაში კათოლიციზმის გავრცელების მიზნით.

მისიები
-------

### სან-ხავიერი

მისია დაარსდა 1691 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1749-1752 წწ. აღნიშნული მისია პირველი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

### სან-რაფაელ-დე-ველასკო

სან-რაფაელ-დე-ველასკოს მისია მეორეა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1695 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1747-1749 წწ.

### სან-ხოსე-დე-ჩიკიტოსი

მისია დაარსდა 1698 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1745-1754 წწ. რესტავრაცია ჩაუტარდა 1998-2003 წწ.

### კონსეპსიონი

მისიის მეოთხე ეკლესია დაარსდა 1699 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1753-1756 წწ.

### სან-მიგელ-დე-ველასკო

სან-მიგელ-დე-ველასკოს მისია მეხუთეა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1721 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1750-1757 წწ.

### სანტა-ანა-დე-ველასკო

სანტა-ანა-დე-ველასკოს მისია არის ბოლო მისია რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1755 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1770-1780 წწ.

ფოტოგალერეა
-----------

* სან-ხავიერისან-ხავიერი
* კონსეპსიონიკონსეპსიონი
* სან-მიგელ-დე-ველასკოსან-მიგელ-დე-ველასკო
* სანტა-ანა-დე-ველასკოსანტა-ანა-დე-ველასკო

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჩიკიტანია
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში


|  |  |
| --- | --- |
| ბოლივიის დროშა | *ეს სტატია ბოლივიისა და ბოლივიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში ბოლივიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ქალაქი პოტოსი  · ფუერტე-დე-სამაიპატა  · ისტორიული ქალაქი სუკრე  · ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია  · ნოელ-კემპფ-მერკადოს ეროვნული პარკი  · ტიუანაკო: ტიუანაკოს კულტურის სულიერი და პოლიტიკური ცენტრი  · ინკების საგზაო სისტემა |

 |
**ჩრდილოეთი მატაბელელენდი** (ინგლ. Matabeleland North Province) — პროვინცია ზიმბაბვეში. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლუპანე.

გეოგრაფია
---------

ჩრდილოეთი მატაბელელენდის პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 75 025 კმ²-ს.

მოსახლეობა
----------

მსხვილი ქალაქებია — ლუპანე, ჰვანგე და ვიქტორია-ფოლსი. პროვინციის ძირითადი მოსახლეობა მიეკუთვნება მატაბელეს ხალხს.

2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 749 017 ადამიანს.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

| 1982 | 1992 | 2002 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- |
| 470 539 | 640 967 | 701 359 | 749 017 |

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ჩრდილოეთი მატაბელელენდის პროვინციის რაიონები.ჩრდილოეთი მატაბელელენდის პროვინციის რაიონები.
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ჩრდილოეთი მატაბელელენდის პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:

* ბინგა
* ბუბი
* ჰვანგე
* ლუპანე
* ჩოლოჩო
* ნკაი
* უმგუზა

ეკონომიკა
---------

ჩრდილოეთი მატაბელელენდის პროვინციის ეკონომიკისათვის არსებობს შემოსავლების ორი ძირითადი წყარო — ქვანახშირის მსხვილი საბადო ჰვანგესთან ახლოს, რომელიც ზიმბაბვეს ფოლადის დამამზადებელი წარმოების განვითარების აუცილებელი შემადგენელი ნაწილია, ასევე ტურისტული ბიზნესი — რადგანაც პროვინციაში მდებარეობენ ზიმბაბვეს ისეთი ცნობილი ღირსშესანიშნაობები, როგორებიცაა ვიქტორიის ჩანჩქერი და ჰვანგეს ეროვნული პარკი.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Geohive
2. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Citypopulation
3. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Statoids
4. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Zimstat

|  |  |
| --- | --- |
| ზიმბაბვე | *ეს სტატია ზიმბაბვესა და ზიმბაბველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზიმბაბვეს პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთი მაშონალენდი **·**  დასავლეთი მაშონალენდი **·**  მანიკალენდი **·**  მასვინგოს პროვინცია **·**  მიდლენდსი **·**  სამხრეთი მატაბელელენდი **·**  ჩრდილოეთი მატაბელელენდი **·**  ცენტრალური მაშონალენდი |  |

 |
**ჩებონენკოს სახლი** (რუს. Дом Чебоненко) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1866 წელს. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 71.

ისტორია
-------

ორსართულიანი სახლი ქალაქ ტაგანროგში, რომელიც მდებარეობს ბერძნების ქუჩა № 71-ში, აგებულია 1866 წელს, მარიუპოლელი ვაჭრის ივან ჩებონენკოს დაფინანსებით. თავის დროზე ჩებონენკო ვაჭრობდა კანაფის ზეთით, ფლობდა მაკარონის ფაბრიკას. 

ლამაზი, ორსართულიანი და ექვს ფანჯრიანი შენობა აგებულია 1866 წლის პროექტით. შესასვლილის მიშენება მარცხენა მხარეს განხორციელდა 1876 წლის პროექტით. 

ტაგანროგში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამდე სახლი ეკუთვნოდათ პალასოვების ოჯახს, თავდაპირველად ვაჭარ სავლეს, ხოლო შემდეგ მის შთამომავლობას. 1897 წლიდან კი გიორრგი სავლეს ძე პალასოვის ცოლს ოლღა იულიანეს ასულს. 

პალასოვების ოჯახი ვაჭრობდა თამბაქოს საბითუმო გასაღებით. სახლის ქვედა სართულზე თავისი ოჯახით ცხოვრობდა ვილენის ოკრუგის გამომძიებელი, შტაბს-კაპიტანი, ნიკოლაი არაკინი. მოსამართლე იყო მორწუნე ადამიანი და ოჯახთან ერთად დადიოდა ეკლესიაში. იგი 1901 წელს 38 წლის ასაკში იყო, როცა დაქორწინდა 21 წლის მარია ლეონუტოვასთან. 

1918 წელს შენობაში განთავსებული იყო წითელი არმიის საარტილერიო შტაბი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, ქალაქის გერმანელთაგან გათავისუფლების შემდეგ შენობაში გაიხსნა სპეციალური ბავშვების სახლი 100 ადგილზე. სადაც სწავლობდნენ და ცხოვრობდნენ წითელი არმიის იმ მებრძოლების, მეორე მსოფლიო ომის იმ მონაწილეების ბავშვები, რომლებიც დაიღუპნენ საომარო მოქმედებების დროს. 

ამჟამად ჩებონენკოს სახლი იკავია ბანკს „ტაგანროგი".

არქიტექტურა
-----------

შენობის ფასადი ამჟამად გაფორმებულია კლასიციზმის არქიტექტურული სტილის შესაბამისად. მთავარი შესასვლელი სახლის მარცხენა ნაწილშია. შენობა გაფორმებულია ატიკით. დამაგვირგვინებელ კარნიზზე სკულპტურული ფიგურებია გამოსახული. მეორე სართულის ფანჯრებს ქვემოთ სწორკუთხა ნიშებია. შენობა შეღებილია ღია მწვანე ფერში, გარკვეული დეტალები კი თეთრაად. 

შენობა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

ლიტერატურა
----------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог ул. Греческая, 71 დაარქივებული 2014-03-25 საიტზე Wayback Machine.
**ჩებურაშკა** (ინგლ. Чебурашка) — რუს მწერალ ედუარდ უსპენსკის წიგნების პერსონაჟი. მის შესახებ წიგნები ეკრანიზებულია სოიუზმულტფილმის მიერ.

სიუჟეტი და გმირები
------------------

ჩებურაშკა - გამოგონილი პატარა არსება დიდი ყურებით და ყავისფერი ბეწვით - დიდ ქალაქში ხვდება ნიანგ გენას. ერთად ისინი ეძებენ მეგობრებს, რომელთა შორისაა პიონერი გალია და ლომი ჩანდრი და ეხმარებიან ხალხს და მოლაპარაკე ცხოველებს. მათი მთავარი მოწინააღმდეგეა ბებერი შაპოკლიაკი.

ანიმაციური ფილმები
------------------

### საბჭოთა ფილმები

რომან კაჩანოვის მიერ გადაღებული იქნა ოთხი მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი ჩებურაშკას შესახებ.

* 1969 — *ნიანგი გენა*
* 1971 — *ჩებურაშკა*
* 1974 — *შაპოკლიაკი*
* 1983 — *ჩებურაშკა მიდის სკოლაში*

1990 წელს გამოვიდა რეჟისორ გარი ბარდინის ანიმაციური ფილმი *მგელი ენდ წითელქუდა* (Серый волк энд Красная Шапочка), რომელშიც ჩებურაშკა და გენა დამატებითი პერსონაჟები არიან.

### იაპონური ფილმები

2003 წელს ტოკიოს საერთაშორისო ანიმაციურ ბაზრობაზე ფირმამ SP International სოიუზმულტფილმისგან შეიძინა იაპონიაში ჩებურაშკას შესახებ ფილმების 2023 წლამდე დისტრიბუციის უფლება. .

იაპონურ ტელეარხ *TV Tokyo*-ზე ნაჩვენები იქნა ანიმე სერიალის 26 ეპიზოდში, რომელიც ჩებურაშკაზეა, სახელწოდებით *Cheburashka Arere?*.

2010 წელს იაპონიაში ხელახლა იქნა გადაღებული *ნიანგი გენა*. აგრეთვე შეიქმნა ორი ახალი თოჯინური ფილმი *ჩებურაშკა და ცირკი* და *შაპოკლიაკის რჩევები*.. მოცემული ფილმების რუსეთში ჩვენება, ფილმ *ჩებურაშკას* სახით დაგეგმილი იყო 2014 წელს, თუმცა გადაიდო ბუნდოვანი საავტორო უფლებების გამო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჩებურაშკა"** ვიკისაწყობში.
* რუსული მოყვარულთა საიტი
* ოფიციალური იაპონური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Японцы чебурахнулись. gzt.ru. ციტირების თარიღი: 2010-04-01.
2. ↑  Cheburashka Arere?. World Art.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-04-27. ციტირების თარიღი: 2014-06-15.
3. ↑  Russia's Cheburashka Character Gets Japanese TV Anime (Update 2). Anime News Network. ციტირების თარიღი: 2009-10-11.
4. ↑  В Японии представлена новая версия мультфильма о приключениях Чебурашки и его друзей. ИТАР-ТАСС. ციტირების თარიღი: 19-05-2010.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ანიმაციის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჰოლტზე** — ლეო ესაკიას სადებიუტო ფილმი. ფილმი კოლექტივიზაციას ეხება. ფილმი ტექნიკისა და კონკრეტულად ტრაქტორის იდეალიზაციაა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმი ახლადდაარსებული კოლმეურნეობის პრობლემებს ეხება. ქალაქიდან სოფელში გაგზავნილ უცხოურ ტრაქტორ „ჰოლტზე" სოფელში დიდი მოთხოვნაა. სოფლის ბობოლა ცდილობს ხელთ იგდოს ტრაქტორი და იგი გლეხთა ექსპლოატაციის წყაროდ აქციოს. ქალაქში საჩივლელად ჩასულ გლეხებს მოხელეთა ბიუროკრატიული აპარატი ყურადღებას არ აქცევს. საქმეში მუშათა და გლეხთა ინსპექცია ერევა,საგანგებო კომისია აუქმებს ფიქტიურ კოლმეურნეობას და სანაცვლოდ ახალს ქმნის. ამიერიდან სამეურნეო იარაღები ხალხის საკუთრება ხდება.

როლებში
-------

* პავლე მხეიძე — საკუთარი თავი
* დ. გიგაშვილი — ბობოლა გლეხი
* დ. გაჩეჩილაძე — ბობოლას შვილი)
* შალვა ხომერიკი — კოლმეურნე
* ალექსანდრე ჯალიაშვილი — ტრაქტორისტი

გადაღება
--------

ფილმი საგაზეთო პუბლიკაციის საფუძველზეა გადაღებული. მასობრივ სცენებში გადაიღეს გლეხები სოფელ მუხრანიდან, იმ სოფლიდან, სადაც პირველად გამოიყენეს ტრაქტორი. მთავარი როლის შემსრულებლადაც საქართველოში პირველი ტრაქტორისტი პავლე მხეიძე შეარჩიეს.

ლიტერატურა
----------

* *ირაკლი მახარაძე*, „დიადი მუნჯი" — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9
**ჩრდილოეთის დვინა** — მდინარე რუსეთის ფედერაციის ევროპული ნაწილის ჩრდილოეთით. წარმოიქმნება მდინარეების სუხონისა და იუგის შეერთებით. ჩაედინება თეთრი ზღვის დვინის უბეში. სიგრძე 744 კმ. აუზის ფართობი 357 ათ. კმ2. სათავიდან მდინარე ვიჩეგდის შესართავამდე ეწოდება პატარა დვინა. მდინარე ვაგის შესართავამდე მიედინება განიერ ციცაბოკალტებიან ხეობაში. მდინარე ვაგის შესართავიდან მდინარე პინეგის შესართავამდე ხეობა ერთბაშად ვიწროვდება, შემდეგ მდინარე იტოტება და ქალაქ არხანგელსკთან ტოტები კვლავ ერთდება. არხანგელსკის ქვემოთ იწყება ჩრდილოეთის დვინის დელტა (ფართობი დაახლ. 900 კმ2). ზღვის მოქცევა აღწევს მდინარე პინეგის შესართავამდე. ჩრდილოეთის დვინა შერეული საზრდოობისაა, ჭარბობს თოვლის წყალი. წყლის საშუალო ხარჯი სუხონისა და იუგის შესართავში 770 მ3/წმ. შესართავთნ 3490 მ3/წმ. იყინება ოქტომბრის ბოლოს-ნოემბრის დასაწყისში. ყინულძვრაა აპრილ-მაისში. ჩრდილოეთის დვინა მდინარე სუხონით, კუბენის ტბითა და მდინარე შექსნით დაკავშირებულია მდინარე ვოლგასთან, ხოლო მდინარე პინეგით მდინარე კულოისთან. სანაოსნოა. სანავიგაციო პერიოდი 160-190 დღეა. ტვირთბრუნვაში სჭარბობს ხე-ტყე. ჩრდილოეთის დვინის ნაპირებზეა ქალაქები:ველიკი-უსტიუგი, კრასავინო, კოტლასი, კრასნობორსკი, ჩერევკოვო, ვერხნიაია-ტოიმა, ხოლმოგორი, არხანგელსკი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. XI, თბ. 1987. — გვ. 157.
**ჩრდილოეთის ირემი** (ლათ. Rangifer tarandus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. მამლის სხეულის სიგრძე 220 სმ, მასა 100-220 კგ აღწევს. დედალი უფრო პატარაა. ჩრდილოეთის ირემი ზაფხულობით მოყავისფროდან მონაცისფრო-მურად არის შეფერილი, ზამთრობით უფრო ღია, ზოგჯერ თითქმის თეთრია. რქები დედალსაც აქვს და მამალსაც. 

გავრცელებულია ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტუნდრისა და ტაიგის ზონაში. ჯოგური პოლიგამიური ცხოველია. იკვებება მღიერებით, ტოტებით, კვირტებით, კენკრით, სოკოთი და სხვ. ზამთრობით, როდესაც თოვლის საფარი განსაკუთრებით მაღალია, ჩრდილოეთის ირემი წინა ფეხებით თხრის თოვლს 70-80 სმ სიღრმეზე და პოულობს საკვებს. ახასიათებს სეზონური მიგრაციები. 

ფრთხილი ცხოველია. კარგად აქვს განვითარებული ყნოსვა. კარგად ცურავს, შეუძლია გადაცუროს მდინარე და ტბა. მაკეობა 7,5 თვე გრძელდება. შობს 1, იშვიათად 2 ნუკრს. აქვს სარეწაო მნიშვნელობა — იყენებენ მის ხორცს, ტყავს.

ჩრდილოეთის ირმების ზოგადი სახელწოდება ჩრდილოეთ ამერიკაში არის *კარიბუ*.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 158.

სქოლიო
------

1. ↑  კარიბუ - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
**ცეზიუმის ნიტრატი** — არაორგანული ნივთიერება, ტუტე ლითონის ნიტრატი, ქიმური ფორმულით CsNO3.

სინთეზი
-------

ცეზიუმის ნიტრატი მიიღება, ცეზიუმის კარბონატისა და აზოტმჟავას რეაქციით:

{\displaystyle \mathrm {Cs\_{2}CO\_{3}+2\ HNO\_{3}\longrightarrow 2\ CsNO\_{3}+2\ CO\_{2}\uparrow +\ H\_{2}O} }

თვისებები
---------

ცეზიუმის ნიტრატი გაცხელებით იშლება, მიიღება ცეზიუმის ნიტრიტი და ჟანგბადი:

{\displaystyle \mathrm {2\ CsNO\_{3}\rightarrow 2\ CsNO\_{2}+O\_{2}} }
ცეზიუმი ასევე ქმნის ორ უჩვეულო მჟავა ნიტრატს, რომელიც შეიძლება ჩაიწეროს როგორც, CsNO3 · HNO3 და CsNO3 · 2HNO3 (შესაბამისად მათი დნობის ტემპერატურებია 100 ° C და 36–38 ° C).

სქოლიო
------

1. 1 2   Weast, Robert C. ed. (1981). CRC Handbook of Chemistry and Physics (62nd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. p. B-92. ISBN 0-8493-0462-8..
2. 1 2  Datenblatt *Cäsiumnitrat* (PDF; 26 kB) bei Cabot.
3. ↑  Caesium. In: Encyclopædia Britannica. 11. Auflage. Band 4: Bishārīn – Calgary. London 1910, S. 944 (englisch, Volltext Wikisource).
**ცხენისწაბლა** (ლათ. Aesculus) — ხეების, იშვიათად ბუჩქების გვარი საპინდუსისებრთა ოჯახისა. 15-მდე (სხვა მონაცემებით, 25-მდე) სახეობა ბუნებრივად იზრდება ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. უფრო გავრცელებულია ჩვეულებრივი ცხენისწაბლა (ლათ. Aesculus hippocastanum), რომელიც ხშირად გვხვდება ბაღ-პარკებში. მისი სიმაღლე 30 მეტრს აღწევს, ღეროს დიამეტრი 2 მეტრამდეა. ქერქის ნაყენს (ვენოსტაზინი) წვეთების სახით ხმარობენ ვენების გაგანიერების (ვარიკოზის), თრომბოფლებიტის, ათეროსკლეროზისა და სხვა დაავადებათა სამკურნალოდ. დეკორატიული თვალსაზრისით საინტერესოა ჰიბრიდული წითელყვავილა ცხენისწაბლა (ლათ. Aesculus pavia X A.hippocastanum), რომლის თითო-ოროლა ეგზემპლარი გვხვდება ბათუმში, ქუთაისში, ლიკანში, წინანდალში, თბილისში ( ახალგაზრდობის სასახლის ბაღი).

ლიტერატურა
----------

* *ბაშინჯაყელი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 251.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ცხენისწაბლა***

* NCCAM.nih.gov Horse Chestnut page
* NIH.gov Horse Chestnut page დაარქივებული 2008-09-16 საიტზე Wayback Machine.
* Naturalpedia დაარქივებული 2012-10-06 საიტზე Wayback Machine.
* Taxon page for Cameraria ohridella Deschka & Dimic 1986

სქოლიო
------

1. ↑  ცხენისწაბლა (TSN 28721). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
ცხენის თავის ნისლეული
**ცხენის თავის ნისლეული** *(Horsehead Nebula; ასევე ცნობილია, როგორც „ბერნარ 33")* — ბნელი ნისლეული ორიონის თანავარსკვლავედში. ნისლეული მდებარეობს ვარსკვლავ „ალნიტაკის" სამხრეთით, რომელიც უშორეს დასავლეთითაა ორიონის სარტყელზე და ორიონის მოლეკულარული ღრუბლის კომპლექსის ნაწილია. ნისლეული პირველად 1888 წელს უილიამინა ფლემინგმა დააფიქსირა ფოტოგრაფულ პლატა B2312-ზე, რომელიც ჰარდვარდის კოლეჯის ობსერვატორიაში იყო გადაღებული. ცხენის თავის ნისლეული დაახლოებით 1500 სინათლის წლის მანძილითაა დედამიწიდან დაშორებული. ის ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი ნისლეულია მისი ბნელი მტვრისა და გაზიზ ღრუბლების მორევისებრი ფორმის გამო, რომელიც ცხენის თავს წააგავს დედამიწელი დამკვირვებლისთვის.

წითელი ან მოვარდისფრო ნათება წარმოიქმნება წყალბადის გაზისგან, რომელიც განსაკუთრებით უხვადაა ნისლეულის უკან და იონიზირდება იქვე მდებარე ვარსკვლავ „სიგმა ორიონისის" მიერ. ცხენის თავის ნისლეულის სიბნელე, უმეტესად, გამოწვეულია სქელი მტვრისგან, თუმცა ცხენის თავის ნისლეულის „კისრის" შედარებით დაბლითა ნაწილები მარცხნივ ჩრდილს წარმოქმნიან. გაზის ნაკადები, რომლებიც ნისლეულს ტოვებენ, მიემართებინ ძლიერი მაგნიტური ველის გავლენით. ნისლეულის ფუძეში არსებული კაშკაშა წერტილები ახალგაზრა ვარსკვლავები არიან, რომლებიც ეს ესაა ფორმირდნენ, ან ფორმირების პროცესში არიან.

მტვრისა და გაზის ბნელი ღრუბელი ორიონის ნისლეულში რეგიონია, სადაც ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები ამჟამადაც მიმდინარეობს. ფორმირების პროცესში მყოფ ვარსკვლავებს ამარაგებს ე.წ. ვარსკვლავური ინკუბატორი, რომელიც მოიცავს ჩვენთვის ცნობილ 100 ორგანულ და არაორგანულ გაზებს, ისევე როგორც მტვრის ღრუბლები შეიცავენ დიდ და რთულ ორგანულ მოლეკულებს. ორიონის ნისლეულის ეს რეგიონი, რომელიც ცხენის თავის ნისლეულს მოიცავს, ვარსკვლავური ინკუბატორია. მასიური ნისლეულის სიბნელე არა მტვრითა და გაზითაა გამოწვეული, არამედ მის უკან მდებარე ვარსკვლავების სინათლის ერთობლივი ბლოკირებით.

გალერეა
-------

*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ორიონის ნისლეული
**ცხვარიო**, მეჭეჭებიანი ქამა (ლათ. *Agaricus tabularis*) — ბაზიდიუმიანი სოკო ქამასოკოს გვარისა.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი. გავრცელების არეალი მოიცავს ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით. 

**სამეცნიერო სინონიმები**:

* *Agaricus anomalus* var. *tabularis* Fr.
* *Cortinarius tabularis* (Fr.) Fr.
* *Dermocybe tabularis* (Fr.) Wünsche, Die Pilze.

აღწერა
------

ქუდის დიამეტრი 5–20 სმ-მდე აღწევს. მოთეთრო, ბრტყლად ამობურცული, მკვრივი, ხორცოვანი. ზედაპირი დაფარულია ღრმადდახეთქილი და საკმაოდ დიდი ქერცლებით. ფირფიტები ვიწროა, თავიდან თეთრი ან მოთეთრო, მოგვიანებით — მურა-მოყავისფრო.

ფეხი მოთეთრო, 3–4 სმ-მდე სიგრძისა და 1–3 სმ-მდე სისქისაა, საკმაოდ ფართო, სქელი და მკვრივი. აქვს საკმაოდ სქელი საყელო. 

რბილობი მოთეთრო, შეხებისას ან გადატეხვისას ჰაერზე მოყვითალო შეფერილობას იღებს. 

სპორები — განიერ-ელიფსური, მურა-მეწამული, 8–12×5–8 მკმ.

კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. განოიყენება ახალი.

გავრცელება
----------

გავრცელების არეალი მოიცავს ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას. შეტანილია უკრაინის წითელ წიგნში.

იზრდება ნიადაგზე, სუბალპურ ტყის პირებში, სუბალპურ მდელოზე, ზაფხულ-შემოდგომით.

ლიტერატურა
----------

* *ნახუცრიშვილი ივ.*, საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. *არჩ. ღიბრაძე*, თბ.: „ბუნება პრინტი" და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 164, ISBN 99940-856-1-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Agaricus tabularis* — Fungi.Biodiversity-Georgia.net

სქოლიო
------

1. ↑  Systema Mycologicum 1: 221 (1821)
2. ↑  Systematis Mycologici: 284 (1838)
3. ↑  Eine Anleitung zur Kenntniss derselben: 126 (1877)
4. ↑  ცხვარიო. საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია. ციტირების თარიღი: 4 ნოემბერი, 2020.
5. ↑  ნახუცრიშვილი, 2006, გვ. 164
**ჩუ** (ყირგ. Чүй), *შუ* (ყაზახ. Шу) — მდინარე აზიაში, ყირგიზეთსა და ყაზახეთში. წარმოიქმნება მდინარეების ჯოონ-არიქისა და ქოჩქარის შეერთებით, ისინი სათავეს თერსქეი-ალათაუსა და ყირგიზეთის ქედების ფერდობების მყინვარებიდან იღებს. სიგრძე 1186 კმ, აუზის საერთო ფართობი (გაუდინარი არეების ჩათვლით) დაახლ. 68 ათ. კმ². შეერთების ადგილის ქვემოთ მიედინება ისიქ-ქოლის ქვაბულში. მდინარე ჩუსა და ისიქ-ქოლის ტბის წყალგამყოფი სუსტადაა გამოხატული, 1950-იან წლებში ქუთემალდის ტოტით წყალმოვარდნის წყლები მდინარიდან ტბაში ჩაედინებოდა. ადგილ ქაფჩიგაისა და ბოომის ხეობის გავლის შემდეგ მდინარე შედის ჩუს ხეობაში. ქვემო წელზე კალაპოტი რამდენიმე ტოტად იყოფა, რომლებიც წყალდიდობის დროს ფართოდ გადმოდის ნაპირებიდან. ჩუ იკარგება აშიქოლის ღრმულში. ძირითადი შენაკადებია: ჩონგ-ქემინი, ყაყფათასი (მარჯვენა), ისიქ-ათა, ალამედინი, აქსუ (აქ-სუუ), ყურაღათი (მარცხენა). იკვებება ძირითადად თოვლის, ნაწილობრივ კი წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის წლის თბილ პეროდში (ივლისი – აგვისტო). წყლის საშუალო მრავალწლიური ხარჯი ჩუს ხეობაში 53,5 მ³/წმ (ჩამონადენის წლიური მოცულობა 1,7 კმ³). დარეგულირებულია ორთო-თოქოისა (ყირგიზეთი) და თასოთქელის (ყაზახეთი) წყალსაცავებით. მდინარის წყალი გამოიყენება სარწყავად. აგებულია ჩუს დიდი არხი — ქალაქ ქემინიდან ბიშკეკის გავლით (ყირგიზეთი) ქალაქ ოითალამდე (ყაზახეთი). მდინარეზე განლაგებულია ქალაქები (დინების მიმართულებით): ქემინი, თოქმაქი (ყირგიზეთი), შუ (ყაზახეთი).

სქოლიო
------

1. ↑  *Михайлова М. В.* Чу // Большая российская энциклопедия. т. 34. — М. 2017. — стр. 627.
**ჩე!** (1969) — ამერიკული ბიოგრაფიული ფილმი, რომელშიც მარქსისტი რევოლუციონერის − ჩე გევარას როლს ომარ შარიფი ასრულებს. აღწერს გევარას ცხოვრებას მისი კუბაში გადასვლიდან − 1956 წლიდან ბოლივიაში, 1967 წელს მის სიკვდილამდე. ფილმში აღწერილი არაა ჩეს კუბის რევოლუციამდელი ცხოვრება, რომელიც გადმოცემული წიგნ *„მოტოციკლისტის დღიურებსა"* და ამავე სახელწოდების 1993 წლის ფილმში. სურათის რეჟისორია რიჩარდ ფლეიშერი.

სიუჟეტი
-------

ფილმი ეხება ჩე გევარას (ომარ შარიფი), ახალგაზრდა არგენტინელ ექიმს, რომელიც მტკიცე ხასიათს ამჟღავნებს 1950-იანი წლების კუბის პარტიზანულ ომში. იგი სულ მალე თავისი ხალხის პატივისცემას იმსახურებს და ბრიგადის მეთაური ხდება. 

ფიდელ კასტრო (ჯეკ პელანსი) მოხიბლულია გევარას ტაქტიკითა და დისხიპლინით და მას თავის უფროს მრჩევლად ნიშნავს. 

როდესაც ორწლიანი ბრძოლის შემდეგ კასტრო ამხობს კუბის დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას, გევარა ხელმძღვანელობს მასიურ რეპრესიათა სერიას, ამავე დროს ოცნებობს მსოფლიო რევოლუციაზე. 

კარიბის კრიზისში კასტროს უკანდახევის შემდეგ, გევარა მას საბჭოთა იარაღად ყოფნაში სდებს ბრალს და კუბას ტოვებს. 

გევარა მიემართება კონგოში, შემდეგ კი ბოლივიაში, სადაც ის ცდილობს დაიწყოს თავის საოცნებო გლეხების მსოფლიო რევოლუცია, მაგრამ გლეხობა მას მხარს არ უბამს, ბოლოს კი ბოლივიის არმია ატყვევებს და სიკვდილით სჯის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფილმის აღწერილობა Imdb.com-ზე

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩე გევარა |
| --- |
|  |
| მოვლენები | 
გვატემალის გადატრიალება · *გრანმათი* მოგზაურობა · 26 ივლისის მოძრაობა · სანტა-კლარას ბრძოლა · ღორების ყურის ოპერაცია · კარიბის კრიზისი · კონგოს კრიზისი · ბოლივიური ამბოხი |  |
|  |
| ხალხი | 
ალბერტო გრანადო · ილდა გადეა · ალეიდა მარჩი · ალეიდა გევარა · რაულ კასტრო · ფიდელ კასტრო · კამილო სიენფუეგოსი · ტამარა ბუნკე · „ვილი" · „პომბო" · რეჟი დებრე · ფელიქს როდრიგესი · ორლანდო ბორეგო · მარიო ტერანი |
|  |
| თეორია | 
გევარიზმი · ფოკოს თეორია · პარტიზანული ომი · მარქსიზმი · სოციალიზმი · ანტი-იმპერიალიზმი · ანტი-კაპიტალიზმი |
|  |
| წიგნები | 
*მოტოციკლისტის დღიურები* · *პარტიზანული ომი* · *კუბის რევოლუციის ეპიზოდები* |
|  |
| ფილმები | 
*მოტოციკლისტის დღიურები*  · *ჩე (ნაწილი 1 & ნაწილი 2)* · *ჩე!* · *ჩე გევარას ხელები* |
|  |
| გამოსახულებები | 
ცნობილი ფოტო · მისი მემკვიდრეობა · პოპ-კულტურაში · მოდაში · კორდა · ფელტრინელი · ჯიმ ფიტზპატრიკი · სარტრი · ლა-იგერა · მავზოლეუმი |
|  |
| ავტორები | 
ჯონ ლი ანდერსონი · ხორხე კასტანიედა · პაკო იგნასიო ტაიბო II |
|  |
| 
 **ვიკიციტატა** ·  **ვიკიწყარო** ·  **ვიკისაწყობი** ·  **ბიბლიოგრაფია** |

 |
**ცხენისებრნი** (ლათ. Equidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი კენტჩლიქოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 200-280 სმ, კუდისა — 40-50 სმ, სიმაღლე მინდაოში — 110-146 სმ, მასა 120-350 კგ აღწევს. შინაური ჯიშების ზომა და მასა გაცილებით მეტია. აქვთ მაღალი კიდურები, რომლებიც თითო თითით ბოლოვდება, ტიტველი დინგი, კისერზე — ფაფარი, კუდზე — ძუა, სხეულის შეფერილობა მეტწილად ერთფეროვანია, ზოგი — ჭრელია. გავრცელებული არიან ფართოდ. ბინადრობენ სტეპებში, სავანებში. მაკეობა გრძელდება 12-13 თვემდე. შობენ თითო ნაშიერს. სქესობრივად მწიფდებიან 2-3 წლისა. ცხენისებრნთა რაოდენობა ძალზე შემცირებულია. ზოგი (ტარპანი, კვაგა) ამოწყვეტილია. ცხენისებრნი ამჟამად წარმოდგენილია ერთი გვარის 7 სახეობით: პრჟევალსკის ცხენი, ზებრა, კანჯარი და სხვა. ცხენისებრნთა ისტორია კარგად არის შესწავლილი ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც ბინადრობდნენ ადრინდელი ეოცენიდან გვიან პლიოცენამდე. აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში ცხენისებრნი გავრცელდნენ ჩრდილოეთ ამერიკიდან ადრე მიოცენში, გვიანდელ მიოცენში და გვიანდელ პლიოცენში. ცხენისებრნთა განვითარების ისტორიას მიეძღვნა ვლადიმერ კოვალევსკის კლასიკური გამოკვლევები.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 250.
* Ковалевский В. О. Собрание научных трудов, т. 2, М. 1956;
* Основы палеонтологии. Млекопитающие, М.1962;
* Simpson G. G. Horses, N. Y. 1951.
**ცხენისებრი ანტილოპა** (ლათ. Hippotragus equinus) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გვარცელებულია დასავლეთ, ცენტრალურ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში. პროგრამა Chevaline-ს სახელი ამ ანტილოპის ფრანგული სახელიდან მომდინარეობს (*Antilope Chevaline*).

ცხენისებრი ანტილოპა ერთ-ერთი ყველაზე დიდია ანტილოპებში. მისი სიგრძე თავიდან კუდამდე 190-240 სმ-ია (75-94 ინჩი), ხოლო კუდის სიგრძე 37-48 სმ (15-19 ინჩი). მამრის სხეულის მასაა 240-300 კგ (534–661 გირვანქა), მდედრისა 223–280 კგ (492–617 გირვანქა). სიმაღლე მინდაოში დაახლ. 130–140 სმ (51–55 ინჩი). ფერით მუქი წითელი-ყავისფერია, მუცელი შედარარებით ღია ფერისაა, წარბები და ლოყები თეთრია, ხოლო სახე შავი (მდედრებში შედარებით ღიაა). აქვთ მოკლე, ყალყზე დამდგარი ფაფარი, თეთრი წვერი და წითელი ნესტოები. მისი რქები შემორგოლილია და შეიძლება მიაღწიოს ერთ მეტრს, მდედრებში ოდნავ ნაკლებს; მცირედ არის გადაღუნული უკან.

ცხენისებრი ანტილოპა ძალიან უახლოვდება შავ ანტილოპას სხეულის მოყვანილობით და სხვან ასპექტებით. მათ შორის განნსხვავება ფერია: შავი ანტილოპა მუქი შავი ფერისაა.

გავრცელებულია ტყეებში, სავანის საძოვრებზე, ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სავანებში, ბუჩქნარებსა და საძოვრებზე. ტყეებში მათი გავრცელების სპექტრი მეჩხერ ტყეებზე მოდის, სადაც იკვებებიან საშუალო სიმაღლის ბალახებით. ცხენისებრი ანტილოპები ქმნიან თხუთმეტ წევრიან ჯოგებს, სადაც დომინანტი მამრია. ჩვეულებრივ მამრები იბრძვიან ერთმანეთში დომინანტობის მოსაპოვებლად, მუხლდაჩოქილები.

ლიტერატურა
----------

* Jonathan Kingdon: The Kingdon Field Guide to African Mammals. A&C Black Publishers, London 2008, ISBN 978-0-7136-6513-0 (Erstausgabe: 1997).

სქოლიო
------

1. ↑  Roan Antelope.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-29. ციტირების თარიღი: 2014-04-14.
2. ↑  ANIMAL BYTES – Roan Antelope დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine.. Seaworld.org. Retrieved on 2013-10-10.
3. ↑  Burnie D and Wilson DE (Eds.), *Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife*. DK Adult (2005), ISBN 0789477645
4. ↑  Roan antelope videos, photos and facts – Hippotragus equinus დაარქივებული 2012-06-14 საიტზე Wayback Machine.. ARKive (2011-06-28). Retrieved on 2013-10-10.
**Blender** — ამერიკული მუსიკალური ჟურნალი, რომელიც საკუთარ თავს აცხადებს „მუსიკის სამყაროში და ყველა დანარჩენში მთავარ გიდათ". ჟურნალი რეგულარულად ადგენს ალბომების, შემსრულებლების და სიმღერების სხვადასხვა სიები, ვლინდება მათ შორის საუკეთესოები და უარესები. თითოეულ ნომერში ქვეყნდება რომელიმე არტისტის მთელი დისკოგრაფია თითოეული ალბომის დაწვრილებითი აღწერებით და ანალიზით.

სატელევიზიო არხ VH1-თან ერთად ჟურნალმა შეადგინა „ყველა დროის ყველაზე უფრო საოცრად ცუდი 50 სიმღერის" სია, სადაც პირველი ადგილი დაიკავა, ყველაზე უფრო ცუდმა სიმღერამ „We Built This City" ჯგუფ Starship-ის შესრულებით.

პირველად Blender-მა გავრცელება დაიწყო 1994 წელს კომპაქტ-დისკების სახით, 1997 წელს ჟურნალს გაუჩნდა საკუთარი საიტი, ხოლო 1999 წელს გამოიცა ბეჭდური სახით, რითაც მოიხვეჭა ყველაზე უფრო მეტი პოპულარობა. 2009 წლის 26 მარტს მესაკუთრე კომპანია Alpha Media Group-მა დახურა ჟურნალი (უკანასკნელი ნომერი გამოიცა 2009 წლის აპრილში), ამასთან ინტერნეტში პუბლიკაციები არ შეწყვეტილა..

2015 წლის იანვრის მდგომარეობით საიტი blender.com მიუწვდომელია, მისამართის გამოძახებისას წარმოიქმნება რედირექტი საიტზე maxim.com.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Jason Fell.. Blender Folds: Music magazine latest to succumb to recession. Folio.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-09. ციტირების თარიღი: 2009-10-17.
2. ↑  Stairway to Hell. New York Post.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-09. ციტირების თარიღი: 2009-10-17.
**ჩრდილოეთის დონეცი** (უკრ. Сі́верський Доне́ць; რუს. Северский Донец; *ტანაიდი, ტანაისი, დიდი დონი*) — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში და უკრაინაში, მდინარე დონის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1053 კმ. აუზის ფართობი 98,9 ათ. კმ2. ზემოთში გადაკეტილია კაშხალებით. მდინარეზე არის წყალსატევები და წყალსაცავები. შესართავთან იტოტება. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის თებერვალ-მაისში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 119 კმ-ზე 159 მ3/წმ. იყინება დეკემბერ-იანვარში. ყინულძვრაა თებერვალ-აპრილში. სანაოსნოა 222 კმ. ქალაქ დონეცკამდე. შესართავთან არის ნავსადგური უსტ-დონეცკი. მდინარის ნაპირებზეა რუსეთის ქალაქები:ბელგოროდი, დონეცკი, კამენსკ-შახტინსკი. უკრაინის ქალაქები: რუბიჟნე, იზიუმი, ჩუჰუივი, ლისიჩანსკი, ლუჰანსკი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 158.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჩრდილოეთის დონეცი***

* Сайт Северско-Донецкого Бассейнового Управления Водных Ресурсов დაარქივებული 2011-11-03 საიტზე Wayback Machine.
**CNICK** ( წარმოითქმის  /ˈknɪk/; ქართ. კნიკი) — ქართული მაღალტექნოლოგიური სტარტაპი, რომელიც 2016 წელს თბილისში დაფუძნდა. CNICK ავითარებს და აწარმოებს ჭკვიან ბეჭდებსა და სამაჯურებს, რომლებიც უკონტაქტო გადახდების, დაშვების ფუნქციის ინტეგრირებისა და ინფორმაციის გაზიარების საშუალებას იძლევა.

ისტორია
-------

კომპანია 2016 წელს ქართველმა სტუდენტებმა: დავით კვიციანმა, კობა ცერცვაძემ და გიორგი მიქაცაძემ დააარსეს.

2020 წლიდან CNICK-ის პროდუქტები გლობალურ ბაზარზე შევიდა. 2022 წლისთვის კომპანია 20-მდე ქვეყნის ბაზარზეა შესული, მათ შორის: აშშ, კანადა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, ჩინეთი, ტაივანი და ევროკავშირის 11 ქვეყანა.

პროდუქტები
----------

CNICK-მა შექმნა პირველი ეკო-მეგობრული ჭკვიანი ბეჭედი, რომელიც დამზადებულია ხისა და გადამუშავებული მასალებისაგან. ხის გარდა, კომპანია აწარმოებს კერამიკის ბეჭდებს. ამ ტიპის ბეჭდები მზადდება ცირკონის კერამიკითა და მინერალური ქვებით. პროდუქტის შეძენისას მომხმარებელს შესაძლებლობა აქვს თავად შეარჩიოს ბეჭდის სტილი, ფერი და დაიტანოს მასზე სასურველი სიმბოლო ან წარწერა.

CNICK-ის ყველა პროდუქტი არის ხელნაკეთი და წყალგამძლე და დამზადებულია საქართველოში.

### ტესლას ბეჭედი

2019 წელს CNICK-მა გამოუშვა ტესლას გასაღები ბეჭედი (Tesla Ring) ტესლას შემდეგი მოდელებისთვის: 3, Y, X და S. ბეჭედი თითის დაჭერით იძლევა მანქანის ჩაკეტვის, გაღებისა და დაქოქვის შესაძლებლობას. ეს არის უბატარეო მოწყობილობა და არ საჭიროებს დატენვას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* კნიკი marketer.ge-ზე

სქოლიო
------

1. 1 2  CNICK-ის ისტორია ინგლ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
2. 1 2  ჭკვიანი ბეჭედი – ქართველი სტუდენტების სტარტაპი ინგლ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
3. 1 2  CNICK - პირველი ჭკვიანი ხის ბეჭედი ინგლ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
4. ↑  Marketer.ge CNICK-ის შესახებ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
5. ↑  5 სატარებელი ჭკვიანი ტექნოლოგია ინგლ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
6. ↑  CNICK ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ბაზარზე შევიდა. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
7. ↑  CNICK - ჭკვიანი ხის ბეჭედი ინგლ. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022
8. ↑  მსოფლიოს 7 საუკეთესო ჭკვიანი ბეჭედი - ტესლას ბეჭედი ინგლ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 აპრილი 2022. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2022