recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის VIII ყრილობა** (რუს. VIII Всероссийский Съезд Советов Рабочих, Крестьянских, Красноармейских и Казачьих Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მერვე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1920 წლის 22-29 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 2537 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 2284 კომუნისტი, 67 კომუნისტების თანამგრძნობი, 98 უპარტიო, 8 მენშევიკი, 8 ბუნდელი, 2 მემარცხენე ესერი და სხვა).

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: სრულიად ცაკისა და სახალხო კომისართა მოხსენება საგარეო და საშინაო პოლიტიკის შესახებ (ვ. ლენინი); მრეწველობის დგომარეობა და მისი აღდგენის ღონისძებები (ა. რიკოვი); ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრჟიჟანოვსკი); ტრანსპორტის შესახებ (ლ. ტროცკი); სოფლის მეურნეობის წარმოების განვითარებისა და გლეხთა მეურნეობის დახმარების შესახებ (ი. ტეოდოროვიჩი); საბჭოთა ორგანოების მოღვაწეობის გაუმჯობესების შესახებ ცენტრსა და ადგილებზე, ბღზოლა ბიუროკრატიმთან (გ. ზინოვიევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.

ყრილობის მუშაობა მიმდინარეობდა ლენინის უშუალო ხელმძღვანელობით. მეხსენებაში ლენინმა შეაჯამა სამოქალაქო ომის შედეგები და დასახა ქვეყნის წინაშე მდგომი მთავარი პოლიტიკური და სამეურნეო ამოცანები. ყრილობამ მიიღო რეზოლუცია მტავრობის პოლიტიკის მხარდასაჭერად, აგრეთვე დადგენილებები სახალხო მეურნეობისა და მრეწველობის დარგებში. ყრილობის ერთ-ერთი ძირითადი საკითხი იყო რუსეთის ელექტრიფიკაციის გეგმის (გოელრო) განხილვა და დამტკიცება, რომელიც ვ. ლენინის ინიციატივითა და მითითებით იყო შედგენილი. ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა კანონპროექტები, რომლებიც ეხებოდა სოფლის მეურნეობასა და ტრანსპორტს, მიიღო ახალი დებულება შრომისა და თავდაცვის საბჭოს შესახებ.

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VIII მოწვევის ცაკი 400 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 100 კანდიდატი), დააწესა რსფსრ-ის შრომის წითელი დროშის ორდენი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 528-529.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სამხრეთული ვეშაპი**. |

**სამხრეთული ვეშაპი** (ლათ. Eubalaena) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი სადა ვეშაპისებრთა ოჯახისა. ადრე მოიცავდა ერთადერთ სახეობას (ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია), მაგრამ ახლა მისი სხვადასხვა მხარეს მობინადრე პოპულაციები ცალ-ცალკე სახეობებად მიიჩნევა: 1. სამხრეთული სადა ვეშაპი (Eubalaena australis), 2. ჩრდილოური სადა ვეშაპი (Eubalaena glacialis), 3. იაპონური ვეშაპი (Eubalaena japonica). არსებობს სხვა თეორიებიც სახეობების რაოდენობის შესახებ: 1 სახეობა (მხოლოდ „სამხრეთული ვეშაპი"), 2 სახეობა (ერთი, რომელიც ჩრდილოეთშია გავრცელებული და მეორე, რომელიც სამხრეთშია გავრცელებული), ამ გვარის გაერთიანება Balaena-ის გვართან. მათი სხეულის სიგრძე 18 მ-მდე, ხოლო მასა 91 ტონამდე აღწევს. ფერად მოთეთრო ან რუხები არიან. თავზე აქვთ კანის შესქელებული უბნები. ზრდასრულობას 6–12 წელში აღწევენ, 3–5 წელიწადში ერთხელ მშობიარობენ. მაკეობა 12თვემდე გრძელდება. ახალდაბადებული ვეშაპი 900 კგ-ს იწონის, სიგრძეში კი 4–6 მ-ია. იკვებებიან უმთავრესად ზოოპლანქტონით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, კრილით, ნიჩაბფეხიანებით და სხვ. გავრცელებულნი არიან სამხრეთის ოკეანეში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ, ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ ატლანტის ოკეანეში, სამხრეთ ინდოეთის ოკეანეში, უკიდურეს ჩრდილოეთ და სამხრეთ წყნარი ოკეანეში.

ლიტერატურა
----------

* *Collins Gem : Whales and Dolphins*, ISBN 0-00-472273-6.
* Carwardine, Mark. *Whales, Dolphins and Porpoises*, ISBN 0-7513-2781-6.
* Congressional Research Service (CRS).Northern Right Whale დაარქივებული 2009-02-20 საიტზე Wayback Machine.
**სენაკის სათავადაზნაურო სასწავლებელი** — „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" მიერ 1884 წელს დაარსებული ქუთაისის ქართველ სათავადაზნაურო სკოლის ფილიალი. შემდეგ დამოუკიდებელი ქართული 2-კლასიანი მოსამზადებელი სასწავლებელი გახდა. სასწავლებლის დაარსების იდეა 1873 წელს წამოაყენა აკაკი წერეთელმა. სკოლას დამხარებასა და ინსპექციას უწევდნენ ი. გოგებაშვილი, ლ. ბოცვაძე, ნ. ცხვედაძე, ე. თაყაიშვილი, გ. იოსელიანი და სხვები.პირველი გამგე იყო ს. ყიფიანი.სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდნენ ცნობილი პედაგოგები: ა. წითლაძე, დ. ოყრეშიძე-თომაშვილი, პ. ლორთქიფანიძე, გ. ბოკერია, ი. გოგოლაშვილი, ი. ნიკოლაიშვილი, ნ. ჯანაშია, ი. რამიშვილი, ი.გომელაური, ა. შუბლაძე, რ. გამსახურდია და სხვები. 

სენაკის სათავადაზნაურო სასწავლებელმა დიდი როლი ითამაშა ქართველი ახალგაზრდობის პატრიოტული აღზრდის საქმეში და ცარიზმის რუსიფიკატორული პოლიტიკის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამ სკოლაში სწავლობდნენ კ. გამსახურდია, ს. ჯანაშია, ა. ჩიქობავა, ვ. თოფურია, პ. ქავთარაძე და სხვები. ამჟამად სენაკის სათავადაზნაურო სასწავლებლის ბაზაზე მუშაობს საშუალო სკოლა.

ლიტერატურა
----------

* *გაგუა ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 284.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ძველი სენაკის საჯარო სკოლა დაარქივებული 2016-09-22 საიტზე Wayback Machine.
**სამხრეთის პროვინცია** (ინგლ. Southern Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჩომა. 2013 წლამდე პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ლივინგსტონი, რომლის შორიახლოსაც მდებარეობს ქვეყნის მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა — ჩანჩქერი ვიქტორია.

გეოგრაფია
---------

პროვინციის ფართობი შეადგენს 85 283 კმ²-ს. სამხრეთით ესაზღვრება ზიმბაბვეს, ბოტსვანას და ნამიბიას, რომლებთანაც სახელმწიფო საზღვარი გადის მდინარე ზამბეზიზე და კარიბის ტბაზე. ჩრდილოეთის და ჩრდილო-აღმოსავლეთის საზღვრებს ცენტრალურ პროვინციასთან და ლუსაკის პროვინციასთან ქმნის მდინარე კაფუე. საზღვარი დასავლეთის პროვინციასთან (დასავლეთით) გადის ტექის ხის ტყეებთან ქალაქ მულობეზისთან ახლოს.

მოსახლეობა
----------

2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 589 926 ადამიანს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

სამხრეთის პროვინციის რაიონები
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით სამხრეთის პროვინცია დაყოფილია 11 რაიონად:

* ჩომა
* გვემბე
* კაზუნგულა
* იტეჯი ტეჯი
* კალომო
* ლივინგსტონი
* მაზაბუკა
* მონზე
* სიავონგა
* ნამვალა
* სინაზონგვე

ეკონომიკა
---------

სამხრეთის პროვინცია — ზამბიის უდიდესი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონი, აწარმოებს სიმინდის მოსავლის დიდ ნაწილს. მაზაბუკის რაიონში ასევე იწარმოება ზამბიის შაქრის დიდი ნაწილი.

სქოლიო
------

1. ↑  Statoids.com

|  |  |
| --- | --- |
| ზამბია | *ეს სტატია ზამბიისა და ზამბიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზამბიის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთის პროვინცია **·**  დასავლეთის პროვინცია **·**  კოპერბელტის პროვინცია **·**  ლუაპულის პროვინცია **·**  ლუსაკის პროვინცია **·**  მუჩინგის პროვინცია **·**  სამხრეთის პროვინცია **·**  ცენტრალური პროვინცია **·**  ჩრდილო-დასავლეთის პროვინცია **·**  ჩრდილოეთის პროვინცია |  |

 |
**სოსო კაპანაძე** (დ. 28 დეკემბერი, 1927, სვირი, ზესტაფონის რაიონი — გ. 21 იანვარი, 2015) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი და პედაგოგი. გენეტიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1948 წელს სოსო კაპანაძემ დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. 1952-1958 წლებში მუშაობდა მთავარი მეცნიერ მუშაკის თანამდებობაზე სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელ სადგურში. 1955-1977 წლებში ხემძღვანელობდა სოხუმის ფილიალის ნ.ვავილოვის მემცენარეობის საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის (ВИР) ციტოლოგიის და გენეტიკის ლაბორატორიას, რომელიც დაარსდა 1937 წელს. 1960 წელს მიანიჭეს უფროსი მეცნიერ მუშაკის წოდება მცენარეთა ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის დარგში. 1968-1976 წლებში ხელმძღვანელობდა ციტოგენეტიკის, ბიოქიმიის, ფიზიოლოგიის და იზოტოპების მეთოდიკების გაერთიანებულ ლაბორატორიას. 1977–1998 წლებში სოხუმის ფილიალის ციტოლოგიის და გენეტიკის ლაბორატორიას საქართველოს სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მეურნოების ინსტიტუტში. 1983 წელს მიანიჭეს გენეტიკის პროფესორის წოდება და იმავე წელს ხდება აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის კათედრის პროფესორი. 1978–1998 წლებში დაინიშნა აფხაზეთის ნ.ი.ვავილოვის სახელობის გენეტიკის და სელექციონერების საზოგადოების თავმჯდომარედ და 1988 წელს მწვანეთა პარტიის სხდომის დადგენილებით კავკასიის შავი ზღვშის სანაპიროს მცენარეთა რესურსების სექციის ხელმძღვანელად. 1989 წელს მისი ხელმძღვანელობით აფხაზეთში შეიქმნა სამეცნიერო კვლევითი გაერთიანება „ელიტა", რომლის მიზანი იყო ელიტურ მცენარეთა თესლის და ნერგების გამოყვანა და გავრცელება შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიაზე (1993 წელს გაერთიანება „ელიტის" ლაბორატორიის შენობა მარადიორებმა გაანადგურეს). მის მიერ შეიქმნა ნარინჯოვან მცენარეთა ყინვაგამძლე საჭმელად ვარგისი შორეული ჰიბრიდთა კავკასიური გენოფონდი. ამ გენოფონდიდან ნარინჯოვნებს რომლებსაც ყველაზე დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობა მიენიჭებოდა არის საჭმელად ვარგისი ციტრანჟები, ციტრემონები, ტანგორები და იუფორტები. 

1995-1996 წლებში სოხუმის დაცემის შემდეგ, ბრუნდება ქ.თბილისში და მოღვაწეობას განაგრძობს თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში მიკრობიოლოგიისა და გენეტიკის კათედრაზე, გენეტიკის მიმართულების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. ხელმძღვანელობდა მაგისტრატურის გენეტიკის კურსს. კითხულობდა სალექციო კურსს ციტოლოგიაში, ზოგად გენეტიკაში, ადამიანის გენეტიკაში. იგი იყო მრავალი სადიპლომო და სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 16 საკანდიდატო და 3 სადოქტორო დისერტაცია. სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამეცნიერო და პედაგოგიურ მუშაობასთან ერთად სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა ნაყოფიერ მოღვაწეობას ქ.თბილისში 1993 წელს დაარსებულ აფხაზეთის ეროვნულ აკადემიაში ბიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელად. მის მიერ შექმნილი ჰიბრიდების კოლექცია განთავსებული იყო აფხაზეთის სამ რეგიონში რომელიც განადგურდა აფხაზეთის სამხედრო კონფლიქტის შედეგად მაგრამ შესაძლებელია აღდგენა. 

### ჯილდო

* საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოსო კაპანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2 3
**სანან იბრაჰიმოვი** (აზერ. Sənan Məmmədəli oğlu İbrahimov; დ. 18 აპრილი, 1959, ჯულფა) — აზერბაიჯანელი პროფესორი, ფილოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე, ტექსტოლოგი, დრამატურგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

ცხოვრება
--------

დაიბადა 1959 წლის 18 აპრილს ნახიჩევანის ასსრ-ის ჯულფის რაიონში.

განათლება
---------

1976 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა.

1977 წელს სწავლობდა ლენინგრადის (ამჟამინდელი სანქტ-პეტერბურგი) საავიაციო სკოლაში. შვეულმფრენ მი-8-ის პილოტი, ავიამექანიკოსია.

1980–1985 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (ამჟამად ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი) აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე.

სამხედრო სამსახური
------------------

1979 წელს დაასრულა სამხედრო სავალდებულო სამსახური. 1985–1987 წლებში მუშაობდა ავღანეთში მრჩეველ-თარჯიმნის თანამდებობაზე.

1992–1994 წლებში მსახურობდა აზერბაიჯანის ეროვნულ არმიაში — იკავებდა დოცენტის თანამდებობას მეთაურთა უმაღლეს გაერთიანებულ სკოლაში. სამხედრო ოპერაციებში გამოჩენილი სიმამაცისთვის დაჯილდოებულია ორი საბრძოლო ორდენითა და სამი მედლით. მას აგრეთვე ორჯერ გადაეცა განსაკუთრებული ჯილდო სამხედრო უნარებისთვის.

სამუშაო გამოცდილება
-------------------

1988 წლიდან მუშაობს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში. თავდაპირველად იკავებდა უცხოელ სტუდენტთა ინსპექტორის თანამდებობას, ამჟამად კი ფილოლოგიის ფაკულტეტის კლასიკური აზერბაიჯანული ლიტერატურის კათედრის პროფესორია.

1995 წლიდან 2014 წლამდე იყო აზერბაიჯანის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-მუშაკი.

დღემდე, როგორც ექსპერტ-თარჯიმანი თანამშრომლობს საგამოძიებო სამსახურებთან და სასამართლოსთან.

სამეცნიერო-შემოქმედებითი მოღვაწეობა
-----------------------------------

1992 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „სული ფაგიჰი და მისი პოემა „იუსიფ და ზულეიხა". აგრეთვე ეწეოდა სამხედრო-პედაგოგიურ საქმიანობას.

1995 წლიდან აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრია.

2008 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „იდეისა და თემის პრობლემები კლასიკურ ლიტერატურაში". ამავე წლიდან დღემდე აგრძელებს პედაგოგიურ საქმიანობას როგორც პროფესორი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  „Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının f.e.d İBRAHİMOV SƏNAN" ((აზერბაიჯანული)). philology.bsu.edu.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-17. ციტირების თარიღი: 2015-09-09.
2. 1 2  „İbrahimov Sənan Məmmədəli oğlu" ((აზერბაიჯანული)). science.ab.az. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-19. ციტირების თარიღი: 2015-09-09.
**სახიგათო კავშირები** (ინგლ. Dangerous Liaisons) — 1988 წლის ამერიკული ფილმი. წარმოადგენს ეკრანიზაციას ამავე სახელწოდების პიესისა, რომელიც თავის მხრივ, დაფუძნებულია მე-18 საუკუნის ფრანგულ რომანზე „სახიფათო კავშირები".

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მოქმედება ვითარდება XVIII საუკუნის საფრანგეთში. ვიკონტი ვალმონი და მარკიზა დე მერტეი სახიფათო სასიყვარულო თამაშებით ერთობიან. მარკიზას სურს შურისძიება ყოფილ საყვარელზე, ჟერკურზე, რომელმაც მიატოვა სხვა ქალის გამო. ის თხოვს ვალმონს, რომელიც ცნობილი არშიყია, რომ ამ უკანასკნელმა ჟერკურის ამჟამინდეს საცოლე შეაცდინოს. ვალმონს კი მადამ დე ტურველზე აქვს თვალი დადგმული. მარკიზა საკუთარი გეგმის განსახორციელებლად უფრო რთულ გეგმას დასახავს.

როლებში
-------

* გლენ კლოუზი - მარკიზა დე მერტეი
* ჯონ მალკოვიჩი - ვიკონტი დე ვალმონი
* მიშელ პფაიფერი - მადამ დე ტურველი
* სუზი კერცი - მადამ დე ვოლანჟი
* კეიანუ რივზი - შევალიე დენსენი
* მილდრედ ნეტვიკი - მადამ როსმონი
* უმა თურმანი - სესილ დე ვოლანჟი
* პიტერ კაპალდი - აზოლანი

გადაღება
--------

ფილმის გადაღებები დაემთხვა რომან „სახიფათო კავშირების" სხვა ადაპტაციის, მილოშ ფორმანის ფილმ „ვალმონის" გადაღებებსა და გამოსვლას. ფორმანმა გადაღება უფრო ადრე დაიწყო, თუმცა ფრირზმა ფილმზე მუშაობაუფრო ადრე დაასრულა და ის 1988 წლის დეკემბერში გამოუშვა. ფორმანის ფილმი 1989 წელს გამოვიდა. ამის გამო ფორმანს სათაურის შეცვლა მოუწია. ა დამხვევის გამო ფორმანის ფილმი ფინანსურად ჩავარდა, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა მოსაზრებით ის მხატვრულად ჯობდა ფრირზის მიერ გადაღებულ ფილმს.

მიშელ პფაიფერმა შეთავაზება ორივე რეჟისორსგან მიიღო, ფრირზისგან მადამ დე ტურველის როლზე, ხოლო ფორმანისგან მარკიზას როლზე. პფაიფერმა ფრირზის ფილმში მონაწილეობა აირჩია. სესილ დე ვოლანჟის როლზე ისინჯებოდა დრიუ ბერიმორი. ფილმში საკუთარი უკანასკნელი როლი შეასრულა მილდრედ ნეტვიკმა. სუზი კერცმა 1999 წელს კვლავ ითამაშა „სახიფათო კავშირების" ახალ ეკრანიზაციაში.

ჯილდოები
--------

**ოსკარი**

1. საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი
2. საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ჯეიმზ ეიჩსონი
3. საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სტიუარტ კრეიგი, ჯერარდ ჯეიმზი

**BAFTA**

1. საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: მიშელ პფაიფერი
2. საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: კრისტოფერ ჰემპტონი

**სეზარი**

1. საუკეთესო უცხოური ფილმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „Dangerous Liaisons" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „Dangerous Liaisons" — Allmovie-ზე
* 

* „Dangerous Liaisons" — Rotten Tomatoes
**საკაი ტოსიჰიკო**, ლიტერატურული ფსევდონიმი *კარეგავა* (იაპონ. 堺 利彦; დ. 15 ნოემბერი, 1871, ფუკუოკის პრეფექტურა — გ. 23 იანვარი, 1933, ტოკიო) — იაპონიის საზოგადო მოღვაწე, ჟურნალისტი და პუბლიცისტი. 

ტოსიჰიკო იყო სამურაების ოჯახიდან. 1904 წელს დ. კოტოკუსთან ერთად იაპონურ ენაზე თარგმნა „კომუნისტური პარტიის მანიფესტი". რუსეთში ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვების შემდეგ სოციალიზმის იდეების საჯარო პროპაგანდას ეწეოდა. მონაწილეობდა იაპონიის კომპარტიის (იკპ) შექმნაში (1922). 1923 წელს დააპატიმრეს. ციხიდან განთავისუფლების შემდეგ (1924) ჩამოშორდა იკპ-ს და მიემხრო სოციალ-დემოკრატებს. 1930 იყო ცენტრისტული სოციალ-დემოკრატიული სრულიად იაპონიის მასობრივი პარტიის შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, გახდა ამ პარტიის ანტისამხედრო კომიტეტის მრჩეველი და თავმჯდომარე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 667.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„საკაი ტოსიჰიკო"** ვიკისაწყობში.
* საკაი ტოსიჰიკო Aozora bunko-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Ivan Širjaev; Ludoviko Kökény; Vilmos Bleier; Kálmán Kalocsay. Enciklopedio de Esperanto (en esperanto). Budapest: Literatura Mondo, 1933-1934.

|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ფრინველშტერი** (ლათ. Fulmarus glacialis) — ოკეანის ფრინველი ქარიშხალასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 45–50 სმ, მასა 1 კგ-მდე, ფრთის შლილი 102–112 სმ. დედალ-მამალი ერთნაირადაა შეფერილი; არსებობს ფერითი მორფები. ღია მორფას თავი, კისერი და სხეულის ქვედა მხარე თეთრი აქვს, დანარჩენი შებუმბვლა ღია რუხია; შუალედურ და მუქ მორფებს თეთრი ფერი რუხით აქვთ ჩანაცვლებული სხვადასხვა ინტენსივობით, დანარჩენი ნაწილები მუქი ან მურა-რუხია. ბინადრობს არქტიკისა და წყნარი და ატლანტის ოკეანეების ბორეალური ზონების კლდოვან კუნძულებსა და მატერიკულ სანაპიროებზე. გამრავლების პერიოდში კვების ადგილებში ათასობით ფრინველშტერი იყრის თავს. დანარჩენ დროს ხშირად მარტოდ, წყვილებად ან მცირე გუნდებად ცხოვრობს. ჩინებულად ფრენს შტორმშიც, ახასიათებს დინამიური ლივლივი. კარგად ცურავს, ყვინთავს 4 მეტრამდე სიღრმეზე. უპირატესად იკვებება კიბოსნაირებით, თავფეხიანებით, თევზით, ზღვის სარეწების ნარჩენებითა და ლეშით. გამრავლებას 6–12 წლის ასაკში იწყებს. მონოგამი ფრინველია. საბუდარი ორმო საფენის გარეშეა; დედალი 1 კვერცხს დებს. ინკუბაცია 49–53 დღე გრძელდება; ბარტყებს ორივე მშობელი კვებავს. ანტარქტიკულ ზონაში ბინადრობს გვარის მეორე წარმომადგენელი — ანტარქტიკული ფრინველშტერი (*F. glacialoides*).

გალერეა
-------

* 
* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* *Лоскот В. М.* ГЛУПЫШ დაარქივებული 2019-07-02 საიტზე Wayback Machine.  // Большая российская энциклопедия. Том 7. Москва, 2007, стр. 259.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 18, 157, 201.
**სახლთუხუცესი** — მეფისა და მსხვილი ფეოდალების დიდი მოხელე გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში, ასრულებდა სამეურნეო-საფინანსო და ადმინისტრაციულ ფუნქციებს.

ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, სახლთუხუცესი ანუ აბრამადი უძველესი თანამდებობაა, რომელიც არსებობდა გაერთიანებულ საქართველოშიც და იქიდან გადმოვიდა გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდში. მაგრამ წყაროებში სახლთუხუცესი XV საუკუნემდე არ ჩანს. ყველა ის ფუნქცია, რომელიც მეფის სახლთუხუცესს ჰქონდა, გაერთიანების ხანაში განაწილებული იყო ვეზირებს შორის. 

საქართველოს პოლიტიკური დაშლისა და მეფის ხელისუფლების დასუსტების პირობებში სახლთუხუცესის თანამდებობა — ყოველ, მეტ-ნაკლებად მსხვილ საფეოდალოში არსებობდა. თავიანთი სახლთუხუცესები ჰყავდათ კათოლიკოსსა და დედოფალსაც.

სახლთუხუცესობა წარმოშობით ხელშინაური სახელო უნდა ყოფილიყო. მაგრამ, რამდენადაც მეფეს საჯარო ხელისუფლება ეპყრა, მისი სახლთუხუცესიც სამეფო მოხელე გახდა და პირველი ადგილი დაიკავა გვიანდელი ფეოდალური პერიოდის მმართველოს ცენტრალურ აპარატში. იგი მეფის დამხმარე, თანაშემწე იყო სამეფოს მმართველობაში, მას ემორჩილებოდა სამეურნეო-საფინანსო დარგის ყველა მოხელე. სახლთუხუცესს ექვემდებარებოდა გადასახადების, სამეფო ბაჟისა და იჯარის საქმეები, აგრეთვე, სამეფო მიწების დამუშავების საკითხები, დარბაზობა-პურობის დროს იგი მთავარი განმკარგულებელი იყო, ხელმძღვანელობდა სტუმრების მიღებას, უფლება ჰქონდა მეფის წინ დამჯდარიყო. სახლთუხუცესის ხელმძღვანელობით უნდა მომზადებულიყო ყმა-მამულის წყალობის წიგნი, სახელოს ბოძებისა და ჯამაგირის საბუთი და სხვა. სახლთუხუცესს ასეთი დოკუმენტები უნდა შეემოწმებინა, თავისი ბეჭედი დაესვა და ამის შემდეგ მოეხსენებინა მეფისათვის. აქედან ჩანს, რომ სახლთუხუცესს ექვემდებარებოდნენ მდივნები და მორდალები. სახლთუხუცესს ინსპექციის უფლება-მოვალეობა ჰქონდა: ჩამოივლიდა სამეფოს სხვადასხვა ადგილს და მიიღებდა საჭირო ზომებს.

სახლთუხუცესობა ფრიად შემოსავლიანი სახელო იყო. იგი ყოველთვის მსხვილ ფეოდალს ეჭირა. სახლთუხუცესი ამა თუ იმ ფუნქციას ხშირად უშუალოდ კი არ ასრულებდა, არამედ „თავისი კაცების" მეშვეობით, რომლებიც სამეფოს მოხელეებად არ ითვლებოდნენ.

XVIII საუკუნის II ნახევარში, ქართლისა და კახეთის სამეფოების გაერთიანების შემდეგ, რამდენიმე სახლთუხუცესი იყო: ერთი ქართლისა (ზოგჯერ 2-ც) და ორი - კახეთისა. შეიქმნა აგრეთვე სახლთუხუცესის განსაკუთრებული კოლეგია (შედიოდნენ მელიქ-მამასახლისი და მდივნები), რომელიც ქართლ-კახეთის სამეფოს ფინანსურ საქმეებს განაგებდა.

ლიტერატურა
----------

* *სურგულაძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 256.
* *გაბაშვილი ვ*. დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, „ენიმკის მოამბე", 1942, ტ. 13, გვ. 165-173;
* *სურგულაძე ი*. საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ. 1952, გვ. 173-181.
**ფრედერიკ კრისტიან ანტონ „ფრიც" ლანგი** (დ. 5 დეკემბერი, 1890 — გ. 2 აგვისტო, 1976) — გერმანელ-ავსტრიელი კინორეჟისორი. სწავლობდა საინჟინრო სასწავლებელში და ხელოვნების აკადემიაში. 1918 წლიდან მუშაობდა რეჟისორად. თავდაპირველად დგამდა დეტექტიურ ფილმებს: „დოქტორი მაბუზე, მოთამაშე" (1922), „მ" (1931, გერმ. Mörder — მკვლელი) და სხვა. 1927 წელს ლანგმა გადაიღო ცნობილი კინოფილმი „მეტროპოლისი", რომელიც იქცა მუნჯი კინოს ისტორიაში ყველაზე მსხვილბიუჯეტიან ფილმად. ლანგი ავტორია ფილმისა „ნიბელუნგები" (1924), რომელშიც გერმანელები უმაღლეს რასად არიან წარმოდგენილი. ფაშისტური რეჟიმის დამყარების შემდეგ ემიგრაციაში იყო ჯერ საფრანგეთში, შემდეგ — აშშ-ში. ლანგის სხვა მნიშვნელოვანი ფილმებია ლინჩის კანონის წინააღმდეგ მიმართული სურათი „მძვინვარება" (1936), ანტიფაშისტური ფილმი „ჯალათებიც კვდებიან" (1942). 1958 წელს გადაიღო ფილმი „ინდოეთის აკლდამა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ფრიც ლანგი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ფრიც ლანგი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ფრიც ლანგი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ფრინველთა ბაზარი**, *ფრინველთა მთები* — მეზღვია ფრინველების (ქარიშხალასნაირთა, ჩვამების, თოლიების, ალკების, ზოგჯერ პინგვინების) მასობრივი კოლონური ბუდობის ადგილები. ჩვეულებრივ განლაგებული არიან ევროპის, აზიის, სამხრეთ აფრიკის, ჩრდილოეთ სამხრეთ ამერიკის, ახალი ზელანდიისა და სამხრეთ ნახევარსფეროს ოკეანურ კუნძულებზე, ციცაბო კლდეებზე. ზოგიერთი ფრინველთა ბაზარი გადაჭიმულია ათეულ კმ-ზე და მოიცავს ათეული ათასობით ფრინველს. ფრინველთა ბაზრები განლაგებულია ზღვის ისეთ რაიონებში, რომლებიც გამოირჩევიან ბიოლოგიურ პროდუქტიულობით, წყლის გაძლიერებული ვერტიკალური ცირკულაციით, პლანქტონისა და თევზის ძლიერი გამრავლებით, ფრინველებისათვის მოსახერხებელი და უსაფრთხო ნაპირებით. ფრინველთა ბაზარში, ჩვეულებრივ, აღსანიშნავია იმ სახეობათ თანაცხოვრება, რომელთაც აქვთ განსხვავებული საბუდარი უბნები, საკვები და მისი მოპოვების საშუალებები. ფრინველთა ბაზარში ბუდობას თავისი უპირატესობებიც აქვს: ნაკლებია კვერცხების მოტაცება მტაცებელთაგან. მეტია სინქრონულობა გამრავლების ვადებში. ყოფილ სსრკ-ში ფრინველთა ბაზარს სახელმწიფო იცავდა.

ლიტერატურა
----------

* *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 403.
**ტულონი** (ფრანგ. Toulon) — ქალაქი სამხრეთ საფრანგეთში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის ნაპირებზე, პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის რეგიონში, ვარის დეპარტამენტში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 170 041 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას მეთხუთმეტე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 3 969 ადამიანი. ფართობი 42,84 კმ². 1862 წელს ქალაქში გაიხსნა ტულონის ოპერა. ვრცელდება ზღვის დონიდან 0–589 მ სიმაღლეზე. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 676,8 მმ.

ამ ადგილებში უძველეს დროში ბერძნებს ჰქონდათ თავიანთი კოლონია და ის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო პუნქტი იყო ამ რეგიონში. მოგვიანებით ტულონი რომის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა, რის შემდეგ ქალაქი მთელ რეგიონში დაწინაურდა. 1486 წლიდან ეს პროვინცია საფრანგეთის შემადგენლობაში მოექცა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* ისრაელის დროშა ჰერცლია, ისრაელი
* იტალიის დროშა სპეცია, იტალია, 1958 წლიდან
* გერმანიის დროშა მანჰაიმი, გერმანია, 1958 წლიდან
* აშშ-ის დროშა ნორფოლკი, აშშ, 1988 წლიდან
* რუსეთის დროშა კრონშტადტი, რუსეთი, 1996 წლიდან
* მაროკოს დროშა ჩემისეთი, მაროკო, 2005 წლიდან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტულონი***

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-06-14 საიტზე Wayback Machine.
* The Tourism Office of Toulon web site

1. 1 2 3  Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q66049091'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q373724'></a>
„**სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ ოინბაზობს**" (შვედ. Karlsson på taket smyger igen) — რიგით მესამე წიგნი კარლსონის შესახებ ზღაპრების სერიაში. მისი ავტორია ასტრიდ ლინდგრენი.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
სვანტესონების ოჯახი კვლავ მიემგზავრება სტოკჰოლმიდან. რჩებიან მხოლოდ ბიჭუნა, ფრეკენ ბოკი და კარლსონი, რომელიც მათ დრო და დრო აკითხავს. ასევე სტუმრად და სამკურნალოდ ჩამოდის იულიუსი (ბიჭუნას მამის ბიძია). თავდაპირველად ისე ჩანს, თითქოს მას არ სწამს ზეარსებების ან ზღაპრების გმირების არსებობის, მაგრამ მოგვიანებით აღმოჩნდება, რომ ეს ასე არ არის. კარლსონი დრო და დრო ჩაუფრენს მის ფანჯრებს, რითაც არწმუნებს, რომ ’’ზღაპრული გმირები ნამდვილად არსებობენ’’. იულიუსი კი, დროთა განმავლობაში, დიდი სიმპატიით განეწყობა ფრეკენ ბოკის მიმართ. თავის მხრივ, არც ფრეკენ ბოკია გულგრილი და მისი ხისტი ხასიათი ამით კიდევ უფრო რბილდება.

ამავე დროს კარლსონზე დიდი ძებნაა გამოცხადებული. მის დასაჭერად დიდი ფულადი თანხაა დაწესებული. სვანტესონების ბინას ეწვევიან ქურდები ფილე და რულე, რომელთაც სურთ კაცუნას პოლიციაში წაყვანა, მაგრამ კარლსონი ორივეს კარადაში მოამწყვდევს. მოგვიანებით ფრეკენ ბოკი აღმოაჩენს, რომ ერთ-ერთი მათგანი მისი დის, ფრიდას ყოფილი შეყვარებულია, რომელიც მას ცუდად მოექცა. დაშინებული ქურდები ტოვებენ სახლს.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ასტრიდ ლინდგრენის ნამუშევრები |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* *ლიონებერგელი ემილი*
* *მადიკენი*
* *ყაჩაღის ასული რონია*
* *ბიულერბიუელი ბავშვები*
* *მიო, ჩემო მიო*
* *ძმები ლომგულები*
* *ყველაზე საყვარელი და*
* *გულადი კაისა*
 |
|  |
| სერიები | 

|  |  |
| --- | --- |
| პეპი გრძელიწინდა | 
* *პეპი გრძელიწინდა* (1945)
 |
|  |
| კალე ბლუმკვისტი | 
* *დეტექტივი კალე ბლუმკვისტი* (1946)
* *დეტექტივი კალე ბლუმკვისტი რისკზე მიდის* (1951)
* *კალე ბლუმკვისტი და რასმუსი* / *მაწანწალა რასმუსი* (1953)
 |
|  |
| კარლსონი | 
* *ბიჭუნა და სახურავის ბინადარი კარლსონი* (1955)
* *სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ მოფრინდა* (1962)
* *სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ ოინბაზობს* (1968)
 |

 |

 |
**ფრიტა** (ლათ. Alburnoides) — თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 8—14 სმ, მასა — 100 გ აღწევს. ფართოდ არის გავრცელებული ევროპის მტკნარ წყლებში, ალპებიდან ჩრდილოეთით და საფრანგეთიდან დასავლეთით, კავკასიაში, მცირე აზიის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ტიგროსისა და ევფრატის აუზში. ბინადრობს მდინარეებსა და ტბებში. ფრიტას სახეობები გვხვდება როგორც დასავლეთ (Alburnoides bipunctatus fasciatus), ისე აღმოსავლეთ (Alburnoides bipunctatus eichwaldi) საქართველოში. მოიპოვება ასევე ჯავახეთის ზეგანზე არსებულ მდინარეებში. ფრიტა გვხვდება ასევე ამტყელის ტბაში. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს.

საქართველოში ფრიტას სახეობებს ხშირად **„ნაფოტას"** უწოდებენ (შდრ. ნაფოტა).

ლიტერატურა
----------

* *ელანიძე რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 404.

სქოლიო
------

1. ↑  ეპიტაშვილი, გ.; ჯაფოშვილი, ბ.; მუმლაძე, ლ.; ყულჯანიშვილი, თ.; კალოუსი, ლ. (2020). „საქართველოში გავრცელებული მტკნარი წყლის თევზების ახალი სახეობები და მათი ქართული სამეცნიერო სახელები". *ველური ბუნება*. **36** (11): 63. ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
**საკადასტრო რუკა** — ადგილის გეგმის ნაირსახეობა, რომელიც ასახავს კონკრეტული ტერიტორიის საკადასტრო მონაცემებს. საქართველოში *საკადასტრო რუკის* შედგენა და გაცემაზე პასუხისმგებელი ორგანოა იუსტიციის სამინისტროს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. *საკადასტრო რუკა* გაიცემა საჯარო რეესტრის მონაცემთა ბაზაში განთავსებული ინფორმაციის საფუძველზე და ასახავს მისი მომზადების მომენტისთვის ძალაში მყოფ მონაცემებს. კერძოდ კი, რეგისტრირებულ: მიწის ნაკვეთებს, შენობებს და ნაგებობებს, მათი საკოორდინატო ბადესა და საკადასტრო კოდს, აგრეთვე ინფორმაციას მათი უფლებებისა და შეზღუდვების შესახებ.

*საკადასტრო რუკის* შემადგენლ ნაწილს წარმოადგენს **საკდასტრო გეგმა**, რომელიც გაიცემა ცალკეულ მიწის ნაკვეთებზე. საკადასტრო რუკის/გეგმის შედგენი საფუძველია საკადასტრო აზომვა და მის საფუძველზე მიღებული **საკადასტრო აზომვითი ნახაზი**.

სქოლიო
------

1. ↑  საკადასტრო რუკის ქაღალდის ვერსიის მოთხოვნა დაარქივებული 2020-08-07 საიტზე Wayback Machine. , საჯარო რეესტრი.
2. ↑  მარეგისტრირებელ ორგანოში სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი საკადასტრო ნახაზების ისტორიული მიმოხილვა დაარქივებული 2020-08-07 საიტზე Wayback Machine. , საჯარო რეესტრი.
3. ↑  სტანდარტები დაარქივებული 2020-09-23 საიტზე Wayback Machine. , საჯარო რეესტრი.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**საფეხვნო**, *საფიხვნო* (ხევსურეთი), *საანჯმნო* (თუშეთი), *ერობა* (ხევი), *სანახშო* (რაჭა) — მამაკაცთა თავშესაყრელად განკუთვნილი ნაგებობა ან ადგილი, საფეხვნოში მყოფთ *ფეხონი* ერქვა, ხოლო ერთად სხდომასა და ბაასს — *ფეხნობა*. საფეხვნოს ნაგებობა ხევსურეთში მხოლოდ შატილშია შემონახული. ეს არის ღია შენობა, რომელშიც დგას ქვის სკამები. საფეხვნო მთის თითქმის ყველა სოფელში იყო და მის ძირითად დანიშნულებას შეადგენდა მეზობლების შეხვედრა, სჯა-ბაასი, დასვენება-გართობა. აქ ზელდნენ ტყავს, გრეხდნენ თოკს, ამოასხამდნენ ქალამნებს, თლიდნენ თითისტარებს და ა. შ.

საფეხვნოში საუბარი იყო საგმირო საქმეებზე, მტერ-მოყვარეზე, ქცევის ნორმებზე, წეს-ჩვეულებებზე, აგვარებდნენ პატარ-პატარა სასოფლო საქმეებს (სათიბზე გასვლის ვადების განსაზღვრა, მწყემსობის რიგის დადგენა, დაზიანებული ხიდის შეკეთება და სხვა). უფრო მნიშვნელოვანი საქმეები წყდებოდა საგანგებოდ დადგენილ სოფლის საყრილობო ადგილებში, რომლის ფუნქცია და ორგანიზაცია საფეხვნოსგან განსხვავდებოდა.

ლიტერატურა
----------

* *ოჩიაური თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 152.
**საფიე ალი** (თურქ. Safiye Ali; დ. 2 თებერვალი 1894, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 5 ივლისი 1952, დორტმუნდი, გერმანია) — თურქი ექიმი. თურქეთის რესპუბლიკის პირველი ქალი ექიმი და პირველი სამედიცინო ქალი-განმანათლებელი. მუშაობდა ბავშვთა და ქალთა ჯანმრთელობის სფეროში.

გარდა იმისა, რომ პროფესიულ საქმიანობაში იყო აქტიური, მან ასევე მონაწილეობა მიიღო სტამბოლში არსებულ ფემინისტურ მოძრაობაში, რომელიც იბრძოდა თურქეთის ქალთა უფლებების დასაცავად არჩევნებში.

ბიოგრაფია
---------

საფია ალი დაიბადა 1894 წლის 2 თებერვალს სტამბოლში. მამამისი, აბდულაზიზის და აბდულჰამიდ II-ის მრჩეველი ალი ქირათ ფაშაა, ხოლო დედა შეიულჰარემ ჰაჯი ემინ ფაშას ქალიშვილი ემინე ჰასენე ჰანიმია. საფიე, ოთხი ქალიშვილისგან ყველაზე უმცროსია.

მისი ოჯახი, ოსმალეთის იმპერიის დროს, სხვადასხვა სახის მომსახურებისთვის ცნობილია. ბაბუამისი ჰაჯი ემინ ფაშა 17 წელი მექაში ცხოვრობდა, სადაც დღემდე აქტიური ხუთი ფონდი დააარსა. საფიემ მამა ახალგაზრდა ასაკში დაკარგა, ამიტომ ის ბაბუასთან გაიზარდა.

1916 წელს დაამთავრა სტამბოლის გოგოთა ამერიკული კოლეჯი. კოლეჯში სწავლის დროს გადაწყვიტა, რომ გახდეს ექიმი. 

1923 წლის ივნისში, მეუღლესთან ერთად გახსნა თავისი ამბულატორია, სადაც ქალთა და ბავშთა ჰანმრთელობაზე ზრუნავდა. ასევე, სტამბოლის ამერიკულ კოლეჯში გოგოებისთვის გინეკოლოგიას ასწავლიდა.

ამავე პერიოდში შეუერთდა ფემინისტურ მოძრაობას და გახდა თურქეთის ქალთა კავშირის სანიტარული კომისიის თავმჯდომარე, რომელიც იბრძოდა პროსტიტუციას.

კიბოს დიაგნოზის დასმის შემდეგ, დატოვა თურქეთი და გადავიდა გერმანიაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შეძლებისდაგვარად აგრძელებდა თავის სამუშაოს. 1952 წლის 5 ივლისს, 58 წლის ასაკში, დორტმუნდში გარდაიცვალა.

სქოლიო
------

1. ↑  Türkiye’nin İlk Kadın Doktoru Safiye Ali.
2. 1 2 3  Türkiye'nin ilk kadın doktoru: Safiye Ali.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-06-02. ციტირების თარიღი: 2016-06-02.
3. ↑  Turkish Female Students Studying in Germany: The Case of Safiye Ali
**ფრიზის ჯფუფი** — არის მათემატიკური ცნება, რომელიც გამოიყენება სიბრტყეზე ერთი მიმართულებით განმეორებადი მოდელების კლასიფიცირებისათვის, ნიმუშის (pattern) სიმეტრიის მიხედვით.

ასეთი ნიმუშები ხშირად გვხდება არქიტექტურაში და დეკორატიულ ხელოვნებაში. ნიმუშების მათემატიკურმა ანალიზმა გამოააშკარავა, რომ არსებობს შვიდი სახის ასეთი ნიმუში.

ფრიზის ჯგუფები არის ორგანზომილებიანი ხაზოვანი ჯგუფები რომლებსაც აქვთ მხოლოდ ერთი განმეორების მიმართულება და ისინი უკავშირდებიან უფრო რთულ ორნამენტულ ჯგუფებს, რომელიც კლასიფიცირებას უკეთებს ერთი ან მეტი მიმართულებით განმეორებად ნიმუშებს სიბრტყეზე (ე.წ. „შპალერის ჯგუფები").
როგორც ორნამენტულ ჯგუფებში, ფრიზები ხასიათდება ხშირად გამოხატული მარტივი პერიოდული ნიმუშით, შესაბამის კატეგორიაში.

ზოგადად
-------

ფორმალურად ფრიზის ჯგუფი არის უსასრულო, დისკრეტული სიმეტრიის ჯგუფი უსასრულო ზოლისა (ანუ უსასრულოდ განიერი მართკუთხედისა). აქედან გამომდინარე, ფრიზის ჯგუფი არის სიბრტყის იზომეტრიების ჯგუფის ქვეჯგუფი. არსებობს შვიდი სხვადასხვა ფრიზ-ჯგუფი. თითოეული ფრიზ-ჯგუფი ფაქტობრივად ხასიათდება გადატანის უმოკლესი მანძილით და, ფრიზ ჯგუფებისთვის 4-7, ასევე წაძვრის პარამეტრით. სიბრტყეში არსებული სიმეტრიიის ჯგუფების შემთხვევაში დამატებითი პარამეტრები არის გადატანის მიმართულების ვექტორი და ფრიზ ჯგუფებისთვის 2 3 5 6 7 ასევე პერპენდიკულარული განლაგება გადატანის ვექტორის მიმართ. აქედან გამომდინარე, პირველი ჯგუფისთვის არსებობს თავისუფლების ორი ხარისხი, სამი თავისუფლების ხარისხი მე-2 მე-3 და მე-4 ჯგუფებისთვის და ოთხი - მე-5, მე-6 და მე-7 ჯგუფებისთვის. სხვადასხვა ავტორი ფრიზ-ჯგუფებს წარმოადგენს სხვადასხვა მიმდევრობით. ფრიზის სიმეტრიის ჯგუფები აუცილებლად შეიცავს პარალელურ გადატანას და აგრეთვე შეიძლება შეიცავდეს გასრიალებულ არეკვლას. ჯგუფის სხვა შესაძლო ელემენტები არის ანარეკლები ზოლის გრძელი (ჰორიზონტალური) ღერძის გასწვრივ, ანარეკლები ზოლის მოკლე (ვერტიკალური) ღერძის გასწვრივ და 180 გრადუსიანი მობრუნებები (ე.წ. ცენტრული სიმეტრია). 

### აღწერა და შვიდი ფრიზის ჯგუფი

არსებობს შვიდი განსხვავებული ქვეჯგუფი დისკრეტულ ფრიზ-ჯგუფში წარმოქმნილი პარალელური გადატანით, არეკვლით ან 180 გრადუსიანი მობრუნებით. თითოეულ ამ ქვეჯგუფში არის ფრიზის ჯფუფის ნიმუშის სიმეტრია და ეს ნიმუშები ნაჩვენებია ნახაზ 1- ზე. შვიდ სხვადასხვა ჯგუფს შეესაბამება 7 უსასრულო სერია ღერძული წერტილოვანი ჯგუფებისა სამ განზომილებაში, სადაც n = ∞. ისინი იდენტიფიცირდება Hermann–Mauguin notation ან IUC notation, orbifold notation, Coxeter notation, და Schönflies notation

სქოლიო
------

1. ↑  Radaelli, Paolo G., *Fundamentals of Crystallographic Symmetry*, [*მკვდარი ბმული*]
**ტომსკის მეცნიერების სახლი** (რუს. Дом науки) — ქალაქ ტომსკის ღირსშესანიშნაობა, განათლებისა და კულტურის დაწესებულება. XX საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს მარილის მოედანზე (აღდგომის მთაზე). 1998 წლიდან შენობაში განთავსებულია თოჯინების თეატრი „Скоморох".

ისტორია
-------

მეცნიერების სახლის მშენებლობა დაიწყეს 1911 წლის 1 მაისს და დაასრულეს 1912 წელს. საზეიმო გახსნა გაიმართა 1912 წლის 7 ოქტომბერს. ანდრეი კრიაჩკოვის მიერ შედგენილი შენობის პროექტი აღიარეს გამარჯვებულად სპეციალურად გამართული კონკურსის ფარგლებში, ხოლო პროექტი სისრულეში მოიყვანეს არქიტექტრებმა ტოვი ფიშელმა და ანდრეი ლანგერმა. შენობაში იყო 57 ოთახი, რომლის საერთო ფართობიც იყო 612 კვადრატული საჟენი.

მშენებლობის ინიციატორისა და მისი მთავარი დამფინანსებლის პეტრე მაკუშინის ჩანაფიქრის მიხედვით შენობაში უნდა გახსნილიყო სახალხო უნივერსიტეტი ალფონს შანიავსკის მოსკოვის სახალხო უნივერსიტეტის მაგალითზე. ახალი უნივერსიტეტის წესდების დამტკიცება შესაძლებელი გახდა მხოლოდ 1916 წლისათვის. მსოფლიოში საომარი მოქმედება არ იძლეოდა სრულმასშტაბიანი სწავლის პირობებს. შენობაში განათავსეს ციმბირის ქალთა უმაღლესი კურსები, 1912-1914 წლებში ზოგადსაგანმანათლებლო საღამოს კლასები (კურსები), ხოლო 1918 წლის აგვისტოში განათავსეს რუსეთის არმიის გენერალური შტაბის ევაკუირებული აკადემია, 1920 წელს — წითელ მეთაურთა სკოლა, 1923 წელს — ციმბირის პოლიტექნიკუმი. 

საჯარო უნივერსიტეტი კი გაიხსნა 1925 წლის 13 დეკემბერს. 

1941 წელს შენობა გადაეცა ქარხანა „ტომკაბელს", ხოლო 1960 წელს შენობაში განათავსეს ქარხანა „ტომკაბელის" კულტურის სახლი, ხოლო 1998 წლიდან განთავსებულია თოჯინების თეატრი „Скоморох".

ლიტერატურა
----------

* История названий томских улиц. Томск, Изд-во Д-Принт. 2012. 368 с. ISBN 978-5-902514-51-0
**სოფი მენტერი** (დ. 1846 — გ. 1918) — გერმანელი პიანისტი და კომპოზიტორი, ფრანც ლისტის ფავორიტი სტუდენტი იყო. მას პარიზში ლისტის განსახიერებას ეძახდნენ მისი ძლიერი, ელექტორული სათამაშო სტილის გამო.

ბიოგრაფია
---------

სოფო წარმოუდგენლად ნიჭიერი იყო, მაგრამ მისი მუსიკალური განათლება უკანა პლანზე გადაიწია. ჯოზეფს არ სურდა, რომ მის ახალგაზრდა ქალიშვილს კონსერვატორიაში ესწავლა და, უფრო მეტიც, საშინლად ავად გახდა. მენტერის მამა გარდაიცვალა 1856 წლის აპრილში, 48 წლის ასაკში, როდესაც სოფი ცხრა წლის იყო. სოფი შესრულების ენერგიული სტილის გამო, იმ დროის ერთ-ერთ გამორჩეულ და უდიდეს ვირტუოზად ითვლებოდა. სოფი დაიბადა მიუნხენში, ჩელისტი იოსეფ მენტერისა და მომღერალ ვილჰელმინე მენტერის ოჯახში. ფორტეპიანოზე დაკვრა მან ცნობილ გერმანელ პიანისტთან და პედაგოგთან, შტუტგარდის მუსიკალური სკოლის ერთ-ერთ დამფუძნებელთან ზიგმუნდ ლებერტთან და მოგვიანებით ფრედერიკ ნიდსთან შეისწავლა. პირველი საკონცერტო გამოსვლები შტუტგარტში, ფრანკფურტსა და შვეიცარიაში ჰქონდა. იგი ლისტის მოსწავლე 1869 წელს გახდა, შემდგომ დაქორწინდა ჩელისტ დევიდ პოპერზე. 1881 წელს პირველად ჩავიდა ინგლისში, სადაც ორი წლის შემდეგ სამეფო ფილარმონიის საზოგადოების საპატიო წევრობა უბოძეს. 1883 წელს იგი გახდა პიანინოს პროფესორი სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში, მაგრამ 1886 წელს დატოვა სასწავლებელი. 

„კვირას, თბილისის საზაფხულო თეატრში იყო გამართული კონცერტი ევროპაში გამოჩენილი პიანისტკის სოფ. მენტერისა. ეს განსაცვიფრებელი დამკვრელი აღზრდილია
გამოჩენილის პიანისტის და კომპოზიტორის ლისტის ხელმძღვანელობით. არტისტკის დახელონება, თითების გავარჯიშება და განსაცვიფრებელი ძალა და სისწორე დაკვრაში კაცს აოცებს, აშტერებს და დავიწყებაში შეჰყავს. გადასვლა ძლიერის ხმებიდგან, რომლებშიც გამძვინვარებულის ბუნების ჭექა-ქუხილი მოისმის, ნაზს იდუმალებით და სიტკბოებით სავსე ხმებზე, იქამდის კაცის გონების, გამტაცებელია, რომ გამგონი აშკარად გრძნობს თავის თავზე მისს ძალას. კაცს აგონებს, რომ ეს ხმები სადღაც გაუგონია, ოდესმე მათ აუღელვებიათ მისი გული, ჰგრძნობს, რომ ისინი პირ-და-პირ ბუნების ცხოვრებიდგან არიან ამოღებულნი. ყველაზედ უმეტესად სანაქებო პიანისტკამ დაატკბო მსმენელთა ყური, უკვდავი კომპოზიტორის ლისტის თხზულებებით, მსმენელთა აღტაცებით მიიღეს არტისტკა მენტერი და აღტაცებითვე გააცილეს.
სამწუხაროდ, ამ საღამოს ქართველობა ძალიან ცოტა დაესწრო და ისეთს არტისტკას, როგორიც ეს პიანისტკა არის, ძნელად შეხვდებიან, და ღირსეული ნიჭი კი ჩვენგან უყურადღებოდ არ უნდა რჩებოდეს".[1].

ცხოვრების ბოლო წლებში სოფიმ საბოლოო გაყიდა თავისი სახლი და დასახლდა გერმანიის სტოკდორფში, ქალაქგარეთ სახლში, მიუნხენის მახლობლად, სადაც მან კატების საკეთილდღეოდ გაშენებული დიდი ტერიტორია გააჩინა. ამ რეგიონში ცნობილი იყო, როგორც "კატზნელივილი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Tchaikovsky Research article on Sophie Menter
* სოფი მენტერი

ლიტერატურა
----------

* Rieger, Eva, ed. Julie Anne Sadie and Rhian Samuel, "Menter, Sophie", *The Norton/Grove Dictionary of Women Composers* (New York and London: W. W. Norton & Company, 1995). ISBN 0-393-03487-9.
* Schonberg, Harold C. *The Great Pianists* (New York: Simon & Schuster, 1987, 1963). ISBN 0-671-64200-6.

სქოლიო
------

1. ↑  სოფიო მენტერის კონცერტი 18 მარტს. გაზეთი „დროება" #63, 21 მარტი, 1884
**საჭიე** — თუთის აბრეშუმხვევიას გამოსაკვები შენობა. საჭიე შეიძლება იყოს კაპიტალური და მსუბუქი ტიპისა. კაპიტალური საჭიე აგურის ან ქვის ნაგებობაა, აქვს დათბუნებული ჭერი, ფანჯრები და თიხა-ქვიშით მოტკეპნილი იატაკი, გასათბობი და შემწოვ-გამწოვი სავენტილაციო მოწყობილობა. ცალკეა გრენის საინკუბაციო სათავსი, სარდაფს იყენებენ ფოთლის შესანახად. საჭიეს აშენებენ თუთის პლანტაციასთან და დასახლებულ პუნქტთან ახლოს. თავისუფალ დროს მას იყენებენ საწყობად. საშრობად, საფრინველედ და სხვა დანიშნულებით.

მსუბუქი ტიპის საჭიე კარკასული, თიხით გალესილი ნაგებობაა, რომელიც არ თბება. იყენებენ მხოლოდ უფროსი ასაკის (IV-V) ჭიების გამოსაკვებად. ამჟამად აგებენ მსუბუქი ტიპის დასაშლელ-ასაწყობ, კარკასულ და ჰაერსაყრდენიან საჭიებსაც, რომლებიც დამზადებულია სინთეზური მასალისაგან და აქვს ტემპერატურის, ტენიანობისა და აერაციის სარეგულაციო მოწყობილობა.

ლიტერატურა
----------

* *ძნელაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 225.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მეაბრეშუმეობა |
| --- |
|  |
| წარმოება | 
* მეაბრეშუმეობა
* აბრეშუმი
* აბრეშუმის ქსოვილი
* აბრეშუმის მრეწველობა
* მეაბრეშუმეობის ინვენტარი
* გრენაჟი
* აბრეშუმის პარკის ამოხვევა
* აბრეშუმის ხამი ძაფი
* აბრეშუმის გრეხა
* აბრეშუმის რთვა
* საჭიე
* მეთუთეობა
 |
|  |
| ბიოლოგია | 
* გრენი
* აბრეშუმის ჭია
* მური
* აბრეშუმის პარკი
* თუთის აბრეშუმხვევიას დაავადებანი
 |
|  |
| აბრეშუმის პეპლები | 
* თუთის აბრეშუმხვევია
* ჩინური მუხის აბრეშუმხვევია
* ხემყრალის აბრეშუმხვევია
* ინდური აბრეშუმხვევია
 |

 |
**საფი ბეის სახლი** (აზერ. Səfi bəyin evi) XVIII საუკუნის დასაწყისის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლია, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშაში.

  

წაგრძელებული სწორკუთხა ფორმის სახლის ცენტრში გვერდებზე ქედებით შემოსაზღვრული ორსართულიანი ლოჯი მდებარეობს. პირველ სართულზე, მომსახურების ოთახების გარდა, დერეფნებში განთავსებულია ორი საცხოვრებელი ოთახი. მეორე სართულის ცენტრში განლაგებულია დიდი მისაღები ოთახი, რომელიც ფასადში ჩაშენებული ქვის კიბის საშუალებით პირველ სართულს უკავშირდება, გვერდით მაღლობებზე კი ორი ოთახი. ორივე ოთახს აქვს პირდაპირი კავშირი ცენტრალურ დარბაზთან. დარბაზის ჭერი და ლოჯი, ასევე კარების ირგვლივ შემკულია ლამაზი ორნამენტებით. სახლის ფასადები დაყოფილია სამ ნაწილად.

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında az. mct.gov.az (02.08.2001).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20.05.2021. ციტირების თარიღი: 06.01.2022.
2. ↑  Саркисов, Ализаде 1950, p. 126
**ტომსკი** (რუს. Томск) — ქალაქი რუსეთში. ტომსკის ოლქისა და ტომსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დასავლეთ ციმბირის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ტომის ნაპირზე. 

ტომსკი არის ციმბირში უძველესი საგანმანათლებლო, სამეცნიერო და ინოვაციური ცენტრი. ქალაქში არის ცხრა უმაღლესი სასწავლებელი, 15 სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა და ექვსი ბიზნეს-ინკუბატორი. არის ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის ქალაქების ასოციაციის წევრი.

ქალაქი მდიდარია XVIII-XX საუკუნეების ხისა და ქვის არქიტექტურული ძეგლებით.

ქალაქში ცხოვრობს 574 002 ადამიანი. ტომსკი ქალაქ-თანამგზავრ სევრსკთან ერთად ქმნის საქალაქო აგლომერაციას, რომლის მოსახლეობის რაოდენობაა 728 000 ადამიანი.

გეოგრაფია
---------

ტომსკი მდებარეობს დასავლეთ ციმბირის დაბლობის საზღვარზე, მდინარე ტომის მარჯვენა სანაპიროზე, 50 კილომეტრში მდინარის ობთან შესართავიდან. ქალაქი მდებარეობს ტაიგის ზონაში. მოსკოვიდან დაშორებულია 3 500 კილომეტრით.

ისტორია
-------

1604 წლის 20 იანვარს ბორის გოდუნოვის სამეფო კარს ეწვია ეუშტინების თათარი თავადის ელჩობა, რომელმაც თხოვა რუსეთის ქვეშევრდომობაში შესვლა და მდინარე ტომზე ციხესიმაგრის დაარსება რათა ეუშტინელები დაეცვათ ენისეის ყირგიზებისა და ყალმუხების თავდასხმებისაგან. მართლაც 1604 წლის 7 ოქტომბრისათვის ყველა სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა.

ადმინისტრაციული მოწყობა
-----------------------

რუსეთის ოლქების ადმინისტრაციულ ტერიტორიული მოწყობის მიხედით ტომსკი არის საოლქო დაქვემდებარების ქალაქი. იყოფა ოთხ რაიონად (კიროვის, ლენინის, ოქტომბრისა და საბჭოთა).

ღირსშესანიშნაობები
------------------

* ტომსკის წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძარი
* ტომსკის აღდგომის ეკლესია
* ტომსკის ღვთისმშობელ-ალექსეევკის მონასტერი
* ტომსკის ნათლისცემის ტაძარი
* ტომსკის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт муниципалитета города Томска დაარქივებული 2020-11-28 საიტზე Wayback Machine.
* Товики — томская городская вики
* Памятники Томска
* Томское краеведение
* ОЭЗ в г. Томске დაარქივებული 2011-08-20 საიტზე Wayback Machine.  Российские особые экономические зоны
* Томск. Фотографии 1965—1980 годов и современные დაარქივებული 2013-10-21 საიტზე Wayback Machine.
* Подробная карта Томской области
* Самое полное собрание старых фотографий Томска (более 1500)

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
**სრულიად საქართველოს საბჭოების მეორე ყრილობა** (30 დეკემბერი, 1923 — 3 იანვარი, 1924, თბილისი) — საქართველოს საბჭოების რიგით მეორე ყრილობა. ესწრებოდა 318 დელეგატი გადამწყვეტი, 26 — სათათბირო ხმით. დღის წესრიგი: საქართველოს ცაკ-ის (მ. ცხაკაია), საქართველოს სახალხო კომისართა საბჭოს (შ. ელიავა) ანგარიშები, საკავშირო ხელშეკრულების რატიფიკაცია (მ. ორახელაშვილი), მოხსენებები საქართველოს სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს (ჟორჟიკაშვილი), საქართველოს ელექტროფიკაციის (ბ. ჭიჭინაძე), მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის (ვ. სტურუა), მაზრების რაიონებად დაყოფისა და სათემო აპარატების გამარტივების (ა. გეგეჭკორი), ქართული დივიზიის (თ. ჟღენტი), განათლების სახალხო კომისარიატის (მარ. ორახელაშვილი) შესახებ, არჩევნები.

ყრილობამ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატს დაავალა აგრარული რეფორმის შედეგების განმტკიცება: სოფლად მიწათმოწყობა, მიწის ფონდის გამორკვევა, საძოვრებითა და სარწყავებით სარგებლობის მოწესრიგება. ტყეების მიზანშეწონილად გამოყენების დაწესება (კოდექსით), საჭირო თანხების გამოყოფა ვეტერინარული-სანიტარული და მისი მაშველი ორგანიზაციისათვის. განსაკუთრებით გაესვა ხაზი ჩაისა და თამბაქოს განვითარების, მეფუტკრეობის, მეაბრეშუმეობის, მებამბეულობისა და სხვა დარგებისათვის ხელის შეწყობის აუცილებლობას.

ყრილობამ მიიღო დებულება სამაზრო აღმასრულებელი კომიტეტების, სასოფლო საბჭოებისა და სარაიონო აღმასკომების შესახებ, განსაზღვრა მათი ფუნქციები და ორგანიზაცია, კომიტეტის წევრთა უფლება-მოვალეობანი. გადაწყდა ახალი ქართული დივიზიის შექმნა ტერიტორიის საფუძველზე, მუდმივი ჯარის შემცირება და სამილიციო სისტემაზე გადასვლა. ყრილობამ მოახდინა საკავშირო კონსტიტუციის რატიფიკაცია. აირჩია საქართველოს ცაკი 95 წევრისა და 43 კანდიდატის შემადგენლობით, ამიერკავკასიის საბჭოების II ყრილობის დელეგატები.

საქართველოს ცაკის სხდომები
--------------------------

* საქართველოს II მოწვევის ცაკის პირველი სესია — 4.1.1924, თბილისი;
* საქართველოს II მოწვევის ცაკის მეორე სესია — 25 - 28.2.1924, თბილისი;
* საქართველოს II მოწვევის ცაკის მესამე სესია — 7 - 9.10.1924, თბილისი.

ლიტერატურა
----------

* *ნარსია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 180.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* II Всегрузинский Съезд Советов (Тифлис)

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. „კომუნისტი", №300, 30 დეკემბერი, 1923

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს სსრ–ის დროშა საქართველოს საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1923 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სრულიად საქართველოს საბჭოების I ყრილობა** (25 თებერვალი — 4 მარტი, 1922, თბილისი) — საქართველოს საბჭოების რიგით პირველი ყრილობა. ესწრებოდა 307 დელეგატი გადამწყვეტი და 73 სათათბირო ხმით. დღის წესრიგი:საქართველოს საერთაშორისო და საშინაო მდგომარეობა (ფილიპე მახარაძე), ამიერკავკასიის ფედერაციის შესახებ (მ. ორახელაშვილი), სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს (მ. ტოროშილიძე), სასურსათო საქმის სახალხო კომისარიატის (ა. ერქომაიშვილი), მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის (ი. ჟვანია), წითლი არმიის ორგანიზაციის (სერგო ორჯონიკიძე), შიმშილობასთან ბრძოლის შესახებ (ფ. მახარაძე), საქართველოს სსრ კონსტიტუციის დამტკიცება (ბ. კვირკველია), არჩევნები.

ყრილობამ მიიღო საქართველოს სსრ პირველი კონსტიტუცია. აირჩია ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო — ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი (ცაკ), ხოლო თავის პირველ სხდომაზე შექმნა მთავრობა — საქართველოს სახალხო კომისართა საბჭო, აირჩია დელეგატები ამიერკავკასიის სფსრ I ყრილობისათვის.

საქართველოს ცაკის სესიები
-------------------------

* საქართველოს I მოწვევის ცაკის პირველი სესია — 7.3.1922, თბილისი;
* საქართველოს I მოწვევის ცაკის მეორე სესია — 14 - 19.4.1922, თბილისი;
* საქართველოს I მოწვევის ცაკის მესამე სესია — 2 - 9.10.1922, თბილისი;
* საქართველოს I მოწვევის ცაკის მეოთხე სესია — 19 - 22.1.1923, თბილისი;
* საქართველოს I მოწვევის ცაკის მეხუთე სესია — 18 - 22.6.1923, თბილისი.

ლიტერატურა
----------

* *ნარსია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 180.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* I Всегрузинский Съезд Советов (Тифлис)

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. „კომუნისტი", №45, 25 თებერვალი, 1922

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს სსრ–ის დროშა საქართველოს საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1923 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |