recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სოფია ჟოზეფი** ნამდვილი სახელი **სოფია ლიპკინა** (რუს. София Львовна Липкина; დ. 1906, კლინცი, (ბელარუსი) ― გ. 1997, ჰიუსტონი, (აშშ)) ― ბელორუსიული წარმოშობის ქართველი საბჭოთა კინოსა და ცირკის მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ცირკის მსაიობთა ოჯაში. 1909 წლიდან, 3 წლის ასაკიდან გამოდიოდა ცირკის არენაზე როგორც აკრობატი, ეკვილიბრისტი და ბალერინა. 1923 წელს რეჟისორმა ივანე პერესტიანმა მიიწვია მთავარ როლზე ფილმში „წითელი ეშმაკუნები". პერესტიანთან მუშაობის შემდეგ იქცა პოპულარულ სახედ ქართულ კინოში. 1923-1933 წლებში მონაწილეობდა მიიღო ათამდე ფილმში. მათ შორის ამ ფილმის გაგრძელებებში: „სავურ სამარე", „შირვანდსკაიას დანაშაული", „სასჯელი", „ილან-დილი" (1926). მონაწილეობდა ფილმებში: „დაკარგული საუნჯე", „ხანუმა", „ქალწულის კოშკის ლეგენდა" (აზერბაიჯანის ფოტოკინოსამმართველო, 1924, გულნარა და ჯავარა), „ვინ არის დამნაშავე?" (ა. წუწუნავა, 1926, საიდუმლო მრჩეველის ქალიშვილი), „გაფლანგვა" (ი. პერესტიანი, 1927, ელენ ფონ ბოლი), „ნამდვილი კავკასიელი" (მ. გელოვანი, 1931, სოფოჩკა).

1932 წელს გაემგზავრა აზერბაიჯანში, მაგრამ ბაქოს კინოსტუდიაში ვერ იშოვა სამუშაო. 1937 წელს მისი მეუღლის, რეჟისორ ვახნინსკის დაპატიმრების შემდეგ მას აღარ იღებდნენ ფილმებში, ამიტომ იძულებული გახდა მკერავად და მემანიკურედ ემუშავა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 1992 წელს, ქალიშვილთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში. 

გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია ჰიუსტონში, (ტეხასის შტატი).

ლიტერატურა
----------

* ქართული კინო, 1896-2011.- თბ. 2011.- გვ. 152;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოფია ჟოზეფი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* სოფია ჟოზეფი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**პეტა...** (ინგლ. peta- < ბერძ. πέντε — „ხუთი"; აღნიშვნა: **P**) — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 1015 (1 000 000 000 000 000, კვადრილიონი) ამოსავალ ერთეულს.

წარმოშობილია ბერძნულიდან — πέντε (ხუთი), რადგან 10005 ექვივალენტურია.

1975 წელს ზომა-წონის მეთხუთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული ჯერადი ერთეულის თავსართად.

### მაგალითები

* მასის და ენერგიის ექვივალენტობა შეადგენს 89 876 პეტაჯოული მატერიის ერთ კილოგრამზე.
* 1 სინათლის წელი = 9 461 პეტამეტრი.

სქოლიო
------

1. ↑  15th meeting of the CGPM

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სი თავსართები |
| --- |
|  |
| ჯერადი | 
* დეკა- (**101**)
* ჰექტო- (**102**)
* კილო- (**103**)
* გიგა- (**106**)
* გიგა- (**109**)
* ტერა- (**1012**)
* პეტა- (**1015**)
* ექსა- (**1018**)
* ზეტა- (**1021**)
* იოტა- (**1024**)
* რონა- (**1027**)
* ქვეტა- (**1030**)
 |
|  |
| წილადი | 
* დეცი- (**10−1**)
* სანტი- (**10−2**)
* მილი- (**10−3**)
* მიკრო- (**10−6**)
* ნანო- (**10−9**)
* პიკო- (**10−12**)
* ფემტო- (**10−15**)
* ატო- (**10−18**)
* ზეპტო- (**10−21**)
* იოქტო- (**10−24**)
* რონტო- (**10−27**)
* ქვექტო- (**10−30**)
 |

 |
**პასტუხოვის სურო** (ლათ. Hedera pastuchowii) — მრავალწლოვანი, ხისებრი მცენარე არალიისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სახეობაა. შემცირებულია რაოდენობაში, რის გამოც შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნებში". 

წარმოადგენს მაღალ წვეტიან ბუჩქნარს, რომელიც განფენილია მიწაზე ან ემაგრება ხეების ღეროს ფესვების მეშვეობით. ყლორტი ღია ყავისფერია, იშვიათი ბეწვით. ფოთლები წვრილია, ღია მომწვანო, რომელთა სიგრძეა 10 სმ, ხოლო სიგანე 6 სმ. ნაყოფი მოშავოა (დიამეტრი 6-10 სმ). მიწაზე გართხმული ყლორტების ფოთლები მომრგვალოკვერცხისებრია, მთლიანი ან დანაკვთული, მხოხავი ყლორტებისა — მოგრძოკვერცხისებრნი. ყვავილედი სწორად მდგომი ქოლგაა. გვირგვინი პატარაა და მწვანე ფერის. ყვავის აგვისტო-ოქტომბერში, ნაყოფმსხმოიარობს დეკემბერ-მარტში.

იზრდება ფოთლოვან ტყეებში. პასტუხოვის სურო გავრცელებულია აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში, კერძოდ აზერბაიჯანსა და აღმოსავლეთ საქართველოში. გვხვდება აგრეთვე ბაღდათის მუნიციპალიტეტში. გავრცელებულია ასევე დაღესტანში და ირანის ჩრდილოეთით. იზრდება დაბლობიდან მთის შუა სარტყლამდე – ტყეებში, ბუჩქნარებში. საკმაოდ იშვიათი მცენარეა.

საქართველოში პასტუხოვის სურო რეგისტრირებულია ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალში, ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალში და აჯამეთის აღკვეთილში. კარგი თაფლოვანი მცენარეა.

სქოლიო
------

1. 1 2  *სუხიტაშვილი კახაბერ*, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 56.
2. ↑  *სტატია ლაგოდეხის ნაკრძალი*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 98-99.
3. ↑  ბაწარა-ბაბანეულის ნაკრძალი და ილტოს აღკვეთილი[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑  აჯამეთის აღკვეთილი[*მკვდარი ბმული*]
5. ↑  *სტატია სურო*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 612-613.
**პოლინეზიელები** (ლათ.Polynesians) — წყნარი ოკეანის კუნძულებზე მცხოვრები ხალხი, რომლებიც კარგად ფლობდნენ ზღვაოსნობის ხელოვნებას და ახალი მიწების აღმოჩენის იმედით მოგზაურობდნენ. პოლინეზიელთა მითოლოგიით, ისინი ციდან ჩამოსულან დედამიწაზე და მისტიკური ქვეყნის გავლით სხვადასხვა ადგილას დასახლებულან. ვარაუდობენ, რომ მისტიკურ ქვეყანაში ჰავაები იგულისხმება. ზოგი ისტორიკოსისა და ენათმეცნიერის აზრით, ისინი, სავარაუდოდ, წარმოშობით ტაივანიდან არიან და მიგრაციის შედეგად ჯერ ფილიპინებამდე (ძვ.წ. 3000), შემდეგ (ძვ.წ. 2000) გვინეაში ბისმარკის არქიპელაგამდე ნავებით ჩაუღწევიათ. ამ მოგზაურობაში მათ თან წაიყოლეს ღორები, ძაღლები და ქათმები, ხილი და ბოსტნეული. პოლინეზიელებმა განავითარეს ე.წ. ლაპიტას კულტურა. ისინი იარაღებს ნიჟარებისგან, ხოლო დახვეწილ ჭურჭელს კერამიკისგან ამზადებდნენ.

მიგრაცია
--------

პოლინეზიელები ზღვით მოგზაურობებს ახალი მიწის აღმოჩენის იმედით გეგმავდნენ. ისინი შესანიშნავი ნავიგატორები იყვნენ და კარგად ერკვეოდნენ ცაზე ვარსკვლავების განლაგებაში, საოკეანო დინებებში, ქარის მიმართულებების თავისებურებებსა და ველურ ბუნებაში. ძვ.წ. X-VII საუკუნეებში პოლინეზიელებმა გეზი აიღეს ახალი კალედონიის, ვანუატუს, ფიჯის, სამოასა და ტონგასკენ. მოგვიანებით ძვ.წ. II საუკუნეში კი, ჰავაის კუნძულებამდე ჩააღწიეს. მათი ნაწილი 850 წელს აოტიაროაში (ახალი ზელანდია) დასახლდა და ე.წ. მაორის კულტურა განავითარა. ისინი მისდევდნენ ცხოველების მოშენებას და მემცენარეობას.

პოლინეზიელთა მოგზაურობები
-------------------------

პოლინეზიელებმა გამოიგონეს და გააუმჯობესეს დიდი საოკეანო ნავები, რომლებიც აფრებითა და ნიჩბების მეშვეობით მაღალ სიჩქარეს ავითარებდნენ. სასურველი მიმართულებებით სწრაფად გადასაადგილებლად პოლინეზიელები ქარისა და ზღვის დინების ძალასაც იყენებდნენ. წყნარ ოკეანეში გასვლისას, მოსალოდნელ ქარებსა და ტალღებთან გასამკლავებლად, ნავების გამძლეობას განაპირობებდა ორმაგი კორპუსი ან გამძლე ტივტივა. პოლინეზიური საოკეანო ნავის (კანოე) 2 ტიპია ცნობილი, ნავი – გამძლე ტივტივითა და ლატანის ფიცარნაგით მოხერხებული იყო ახლომდებარე ადგილებში გადასაადგილებლად, ხოლო ორმაგი კორპუსითა და კაიუტებით, დიდი წყალწყვის ნავს უფრო შორეული საოკეანო ნაოსნობისთვის იყენებდნენ.

ოკეანეში მოგზაურობები
---------------------

პოლინეზიელებმა იმოგზაურეს ამერიკის კონტინენტზე, ვაჭრობდნენ ავსტრალიის ზოგიერთ აბორიგენ ტომთან. ახალი ნადავლისა თუ მიწის პოვნის იმედით, ისინი ოკეანეში ათასობით კილომეტრს გადიოდნენ. წყნარი ოკეანის კუნძულებზე პოლინეზიელები ცხოვრობდნენ თემებად, რომლებსაც ბელადები მართავდნენ. მათ დიდ წარმატებას მიაღწიეს ხეზე კვეთაშიც. ისინი იზოლირებულნი აღმოჩნდენ აზიისა და ინდონეზიისგან, სადაც ვითარდებოდა ქალაქები და სახელმწიფოები. XVIII საუკუნიდან, როდესაც ამ რეგიონში ჩავიდნენ ევროპელი მკვლევრები (მაგალითად კაპიტანი კუკი), დაიწყო მათი გაქრისტიანება. აღდგომის კუნძულზე აღმოჩენილია ქვაში გამოკვეთილი თავების შესანიშნავი ქანდაკებები, თითოეულის სიმაღლე 12 მეტრია. ზოგის აზრით, ეს ქანდაკებები პოლინეზიელებმა შექმნეს. თუმცა, ვინაიდან მათ სხვაგან არსად დაუდგამთ მსგავსი ქანდაკებები, შესაძლოა, ისინი გაცილებით უფრო ძველია და სხვა ცივილიზაციას ეკუთვნის.

ლიტერატურა
----------

* მსოფლიო ისტორიის ენციკლოპედია, გამომცემლობა „ელფი". თბ. 2009. გვ.88-89
**მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის II ყრილობა** (რუს. II Всероссийский съезд Советов рабочих и солдатских депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეორე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1917 წლის 25 ოქტომბერი (7 ნოემბერი) - 27 ოქტომბერი (9 ნოემბერი) პეტროგრადში, სმოლნიში. ესწრებოდა 649 დელეგატი, მათ შორის 390 ბოლშევიკი, 160 ესერი, 72 მენშევიკი, 14 გაერთიანებული ინტერნაციონალისტი, 6 მენშევიკ-ინტერნაციონალისტი და 6 უკრაინელი სოციალისტი.

ისტორია
-------

სრულიად რუსეთის სბაჭოების მეორე ყრილობის 1917 წლის სექტემბერში ჩატარების წინააღმდეგი იყო ესერულ-მენშევიკური ცაკის ხელმძღვანელობა, რომლის ზეწილის შედეგადაც ცაკი იძულებული შეიქმნა 23 სექტემბერი (6 ოქტომბერი)-ს მიეღო გადაწყვეტილება, რათა ყრილობა 20 ოქტომბერი (2 ნოემბერი)-ს გახსნილიყო. რიგი მიზეზების გამო ყრილობა 25 ოქტომბრისთვის გადაიდო. ყრილობის პრეზიდიუმში აირჩიეს14 ბოლშევიკ-დელეგატი ვ. ი. ლენინის მეთაურობით, მაგრამ ლენინი პირველ სხდომას არ დასწრებია, რადგანაც სმოლნიში აჯანყებას ხელმძღვანელობდა.

ყრილობის პირველი სხდომა გაიხსნა საღამოს 10:40 საათზე, რომელზეც მენშევიკებმა, მემარჯვენე ესერებმა და ბუნდელებმა განაცხადეს, რომ ბოლშევიკების მიერ ხელისუფლების ხელში აღება შეთქმულებად მიაჩნდათ და დატოვეს ყრილობა. სხდომაზე მიიღეს ვ. ლენინის დაწერილი მოწოდება — „მუშებს, ჯარისკაცებსა და გლეხებს", რომელიც წაიკითხა ა. ლუნაჩარსკიმ. მეორე სხდომაზე ვ. ლენინი ორჯერ გამოვიდა, მისი პირველი სხდომა ეხებოდა ზავის საკითხს. ლენინმა მოუწოდა მეომარ ხალხებს და მათ მთავრობებს დაეწყოთ მოლაპარაკება საყოველთაო, სამართლიანი, დემოკრატიული ზავის დადებაზე. მისი მეორე მოხსენების გამო ყრილობამ მიიღო დეკრეტი ზავის შესახებ და დეკრეტი მიწის შესახებ. ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილებანი ფრონტზე სიკვდილით დასჯის გაუქმების, ადგილებზე მთელი ძალაუფლების საბჭოებისადმი გადაცემისა და სხვა. 

ყრილობამ აირჩია სრუილიად რუსეთის I მოწვევის ცაკი 101 კაცის შემადგენლობით და სახალხო კომისართა საბჭო ვ. ლენინის მეთაურობით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 527-528.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
* 

**პოლიტოტდელსკოეს კონსტანტინესა და ელენეს ტაძარი** (რუს. Константино-Еленинский храм) — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ პოლიტოტდელსკოეში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1823 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: 346977, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი პოლიტოტდელსკოე, გარდემანის ქუჩა № 25.

ისტორია
-------

1823 წელს ადგილ მილოსტში (ამჟამად პოლიტოტდელსკოე) ააგეს კონსტანტინესა და ელენეს სახელობის ეკლესია. მისი კურთხევა შედგა 1825 წელს. ეკლესია აშენდა მემამულე შაბელსკის სახსრებით. ეს იყო ქვის, სამსაკურთხევლიანი ეკლესია, სკურთხევლები ნაკურთხი იყო მოციქულთასწორების კონსტანტინესა და ელენეს, ნიკოლოზ განმანათლებლისა და ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესიის მახლობლად ააგეს კელია და ბეღელი. 

XX საუკუნის 30-იან წლებში ეკლესია ბოლომდე დაანგრიეს. დიდი ხნის განმავლობაში სოფელში ეკლესია არ იყო. 

1990-იან წლებში სოფელში დაიწყო სასულიერო ცხოვრების აღორძინება. სოფლის ადმინისტრაციამ, მრევლის თხოვნით, ღვთისმსახურების აღსასრულებლად გამოყო 1997 წელს გარემონტებული სამლოცველო სახლი. 

2005 წლამდე სამლოცველო სახლში ღვთისმსახურებას აღავლენდა 12 მღვდელი. მოგვიანებით ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა იერომონახი კირილე. 2005-2006 წლებში მრევლმა გაიფორმა სამლოცველო სახლი, სასოფლო აფთიაქის ყოფილი შენობა და მიმდებარე მიწა საკუთარებაში. 

2007 წელს გაიმართა ტაძრის შენობის რემონტი, ხოლო ყოფილი აფთიაქის შენობაში გახსნეს საკვირაო სკოლა. 

2008-2009 წლებში ტაძარს დაუყენეს ახალი კარები, გამოცვალეს ფანჯრები სამლოცველო სახლში და საკვირაო სკოლაში გაიყვანეს წყალი. 

2010 წელს ტაძრისთვის იყიდეს პატარა სამრეკლო. 2011-2012 წლებში ააგეს ხის სამრეკლო. 2012 წელს სამლოცველო სახლის რემონტი კვლავ გაგრძელდა, დაიწყო საკვირაო სკოლის შენობის რემონტიც. 2013 წელს სოფლის ტერასაზე დადგეს ჯვარი და მიქაელ მთავარანგელოზის ხატი, მოაწყვეს ტაძრის გარშემო ტერიტორია. 

ამჟამად პოლიტოტდელსკოეს კონსტანტინესა და ელენეს ტაძრის წინამძღვარია იერომონახი კირილ კირილოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм св. Елены с. Политотдельское
* Константино-Еленинский храм села Политотдельское Матвеево-Курганского района
**ჟან-ბატისტ კოლბერი** (ფრანგ. Jean-Baptiste Colbert; დ. 29 აგვისტო, 1619, რეიმსი — გ. 6 სექტემბერი, 1683, პარიზი) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელსაც ეკავა ფინანსთა ინტენდანტის (ფინანსთა მინისტრი) პოსტი 1665–1683 წლებში, მეფე ლუი XIV-ის მმართველობის პერიოდში. კოლბერმა მნიშვნელოვნად განაპირობა ლუი XIV-ის რეფორმების წარმატება.

ჟან-ბატისტ კოლბერი დაიბადა 1619 წლის 29 აგვისტოს, საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში. მის კარიერულ წინსვლაში მნიშვნელოვანი როლი შეიტანა კარდინალმა მაზარინიმ, რომელიც მუდმივად უწევდა მას რეკომენდაციას ახალგაზრდა ლუისთან. კოლბერს სძულდა მისი წინამორბედი ფინანსთა ინტენდანტი ფუკე და მნიშვნელოვანი როლი შეიტანა მის დაკავებასა და ციხეში გაგზავნაში. სწორედ ფუკეს ნაცვლად დაინიშნა ის ფინანსთა ინტენდანტის თანამდებობაზე, 1665 წელს. 

საკუთარი მმართველობის პერიოდში კოლბერმა არაერთი მნიშვნელოვანი რეფორმა გაატარა: შექმნა საგანგებო-სასამართლო პალატა, აიკრძალა ნედლეულის გატანა, დაარსდა მონოპოლიური სავაჭრო კომპანიები, პარლამენტს შეეკვეცა უფლებები და ა.შ. ჟან-ბატისტ კოლბერი იყო საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსების იდეის ავტორი. აგრეთვე, კოლბერმა დააარსა მხატვრობისა და ქანდაკების აკადემია, შემოიღო ახალი სამოქალაქო კოდექსი. მიუხედავად ყველაფრისა, მან ვერ შეძლო ქვეყნაში არსებული საგადასახადო სისტემის გაუმჯობესება.

კოლბერი მეფეს უზრუნველყოფდა უზარმაზარი თანხებით, რომელიც საჭირო იყო ომების საწარმოებლად და ვერსალის სასახლის ასაშენებლად. გარდაიცვალა 1683 წლის 6 სექტემბერს პარიზში.

ლიტერატურა
----------

* Ames, Glenn J. *Colbert, Mercantilism, and the French Quest for Asian Trade* (1996)
* Clément, Jean-Pierre. *Vie de Colbert*, (Paris, 1846) Etext
* Gordault, *Colbert, ministre de Louis XIV*, (Tours, 1885)
* Lavisse, *Histoire de France*, volume vii, part i, (Tours, 1905)
* Sargent, *Economic Policy of Colbert*, (London, 1899), which contains a bibliography of works relating to Colbert and his time.
* Tellier, Luc-Normand, *Face aux Colbert : les Le Tellier, Vauban, Turgot ... et l'avènement du libéralisme*, Presses de l'Université du Québec, 1987, 816 pages.
* Soll, Jacob *The Information Master: Jean-Baptiste Colbert's Secret State Intelligence System;* (University of Michigan Press 2009).

კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
**ომარ ჰასან-ოღლი ელდაროვი** (დ. 21 დეკემბერი, 1927, დერბენტი, დაღესტნის ასსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მოქანდაკე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო მხატვარი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი, აზერბაიჯანის სამხატვრო აკადემიის რექტორი, „ჰეიდარ ალიევის" ორდენის ლაურეატი (2017).

ბიოგრაფია
---------

ომარ ელდაროვი დაიბადა 1927 წლის 21 დეკემბერს დაღესტანის ასსრ-ის ქალაქ დერბენტში. 1942–1945 წლებში სწავლობდა ა. აზიმზადეს სახ. აზერბაიანის სახელმწიფო სამხატვრო სასწავლებელში. 1951 წელს დაამთავრა ი. ე. რეპინის სახ. სამხატვრო, სკულპტურისა და არქიტექტურის ლენინგრადის ინსტიტუტი. სწავლობდა ისეთ დიდ ოსტატებთან, როგორებიცაა ა. ტ. მატვეევი, მ. ა. კერზინი, ვ. ბ. პინჩუკი.

1980 წელს დუშანბეში სადრიდინ აინისადმი მიძღვნილი ანსამბლ-ძეგლისათვის (1979) დაჯილდოვდა სსრკ სახელმწიფო პრემიით. არის ორდენ „ღირსების ნიშანი"-ის კავალკერი. ბაქოში პ. ა. ჯაფარიძის ძეგლისათვის (1980) მიიღო აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემია. ოსტატის ყველაზე განთქმულ სამუშაოებს შორისაა — ფუზულის ძეგლი ბაქოში (1962, ერთობლივად სკულპტორ ტოკაი მამედოვთან), რომლისთვისაც დაჯილდოვებული იყო სსრკ სამხატვრო აკადემიის ვერცხლის მედლით, ნატავანის ძეგლი (1960, ბაქო, არქიტექტორი ე. ისმაილოვი, ფ. ლეონტიევა), ყირიმში 77-ე მსროლელი დივიზიის ჯარისკაცების ძეგლი, დირიჟორი ნიაზის პორტრეტი (1984), „მოცინარი მუშის თავი" (1984), „მაჰატმა განდი" (1987), „ავიცენა" (1980), „რაბინდრანატ თაგორი" (1987), აისელის პორტრეტი (1988), აიტენი (1988).

სათარ ბაჰლულზადეს ძეგლის, მუსლიმ მაგამაევის ბიუსტის, ჰუსეინ ჯავიდუს ძეგლის (1993), მამედ ემინ რასულზადეს ძეგლის (1995), აზიმ აზიმზადეს ძეგლის (2002), რაშიდ ბეჰბუდოვის ბარელიეფის (2006), ჩებოქსარში ნიზამი განჯევის ბიუსტის (2004), შიხალი ყურბანოვის (1992), ზარიფი ალიევის, ნიაზის, ამიროვის, ფიქრეთ ამიროვის, ჰეიდარ ალიევის, რაშიდ ბეიბუტოვის, ტოფიკ კულიევის საფლავის ქვებზე გაკეთებული ნახატების, ბაქოში დამსახურებულ მოღვაწეთა საპატიო ხეივანში დაკრძალული მუსლიმ მაგამაევის სამარხის, ვენაში უზეირ ჰაჯიბეკოვის სამარხისა და ბარელიეფის (2005), ნიაზის ბარელიეფის (2006), ნახიჩევანში ჰეიდარ ალიევის ძეგლის (2006), ანკარაში იხსან ბეი დოგრამაჩის ძეგლის (2003), შიხალი ყურბანოვის მემორიალური დაფის (1993), თოფიქ ყულიევის მემორიალური დაფის (2006), ჰეიდარ ალიევისა და აკადემიკოს ზარიფ ალიევის მემორიალური დაფების (2008) ავტორი. აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის 65-წლისთავისდმი მიძღვნილი სადღესასწაულო ღონისძიებების დროს დაჯილდოვდა „ოქროს მედლით" აზერბაიჯანის გამომხატველობითი ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი ღვაწლისათვის. რუსეთის სამხატვრო აკადემიის 250-ე წლისთავის ზეიმთან დაკავშირებით დაჯილდოვდა სამახსოვრო მედლით „აკადემიისათვის გაწეული ღვაწლისათვის აკადემიის 250-ე წლისთავთან დაკავშირებით" (2007)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* К юбилею никак не готовлюсь — скульптор Омар Эльдаров[*მკვდარი ბმული*]
* Лейла Ахундзаде — Маэстро резца
* Российская Академия Художеств
* Интервью с Омаром Эльдаровым, газета „Азербайджан"

სქოლიო
------

1. ↑  The Fine Art Archive — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
2. ↑  Azərbaycanlılar Rusiya Rəssamlıq İttifaqının fəxri üzvü seçilib![*მკვდარი ბმული*]
**ომანი** — სახელმწიფო არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, არაბეთის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი 309 500 კმ². ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება არაბთა გაერთიანებული საამიროები, დასავლეთით საუდის არაბეთი, სამხრეთ-დასავლეთით იემენი, ხოლო ჩრდილოეთით ომანის ყურე და ჰორმუზის სრუტე. 

ომანის სამხრეთი ნაპირები უმთავრესად სწორხაზოვანია, ხოლო ჩრდილოეთით შეჭრილ-შემოჭრილი. დიდი ყურეებია: მასირა, საუკირა და კურია-მურია. ომანის ყურის სანაპიროს გასწვრივ აღმართულია ომანის მთები, რომელიც ჩრდილო მთისწინეთში ელ-ბატინის ვიწრო (40-50 კილომეტრი) სანაპირო დაბლობია. ომანის ცენტრალური ნაწილი უჭირავს რუბ-ელ-ხალის ქვიშიანი უდაბნოს აღმოსავლეთ კიდეს, სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დოფარის პლატოს. სასარგებლო წიაღისეულიდან მოიპოვება ნავთობი, ბუნებრივი აირი და სპილენძის მადანი. ჰავა ტროპიკულია, ქვეყნის უმეტეს ნაწილში — უდაბნოს ტიპის. ჰაერის ტემპერატურა ზამთარში 18-25°C, ზაფხულში 30-35°C, მაქსიმალური 45-50°C. ატმოსფერული ნალექების ტერიტორიის უმეტეს ნაწილში 150 მმ-მდეა წელწიადში, ომანის მთებში — 500 მმ, სამხრეთ-დასავლეთში 700 მმ. მუდმივი მდინარეები არ არის, ბევრია უადი. წვიმის სეზონებში წარმოიქმნება დროებით ნაკადები — უადები. მიწისქვეშა წყლებს იყენებენ სარწყავად. ჭარბობს ტროპიკული უდაბნოს მცენარეულობა, მთაში სავანა, ფოთოლმცვივანი ტყე და მდელოებია. ოაზისებში იზრდება ფინიკისა და ქოქოსის პალმები. 

საუდის არაბეთთან საზღვრის სიგრძეა 676 კილომეტრი, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან 410 კილომეტრი, ხოლო იემენთან 288 კილომეტრი. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 2092 კილომეტრი. ომანს ეკუთვნის არაბეთის ზღვაში არსებული კუნძული მასირა და კურია-მურიის არქიპელაგი.

ომანის ყურის სანაპიროს გასწვრივ გადაჭიმულია ალ-ბატინის გრძელი და ვიწრო ვაკე. ვაკის შემდეგ ამაღლებულია ხაჯარის კლდოვანი მთები, რომელიც გადაჭიმულია ღერძით მუსანდამის ნახევარკუნძულიდან ელ-ხადის კონცხამდე (არაბეთის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი დაბოლოება). ქედების დიდი ნაწილი ზღვის დონიდან 1450 მეტრზე მაღლაა. აქ მდებარეობს ომანის უმაღლესი წერტილი მთა ეშ-შამი, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3017 მეტრს აღწევს. სამაილის უადი ხაჯარის მთებს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილად ჰყოფს. მთები სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით გადადის პლატოში, რომელიც თავის მხრივ, დაბლდება და გადადის რუბ-ელ-ხალის ქვიშიან უდაბნოში, რომელზედაც გადის საზღვარი საუდის არაბეთთან. ომანის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დოფარის პლატოს, რომლის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 100-200 და 500-1000 მეტრი. პლატოს ფერდობები მაღლდება სანაპირო ვაკის სიახლოვეს ზღვის დონიდან 1500 მეტრამდე და მკვეთრად ეცემა არაბეთის ზღვისაკენ. პლატო ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადადის რუბ-ელ-ხალის უდაბნოში.

ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოიყოფა ომანის ნაოჭა მთების სისტემა (ჩრდილო-აღმოსავლეთით) და არაბეთის ფილის კალთები (სამხრეთ-დასავლეთით). ომანის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ რაიონებში შემოდის რუბ-ელ-ხალის ღრმულის კიდური მხარეები და ხადრამუტის აზევება — სამხრეთ არაბეთის ფილის უმსხვილესი სტრუქტურული ელემენტები. დანალექი საფარველის სიმძლავრე 1,5-7 კილომეტრს აღწევს. მეზოზოური დანალექები წარმოდგენილია კარბონატული ქანებით სულფატებისა და ტერიგენული ქანების ფენებით. კაინოზოური დანალექები დიდწილად კირქვები, დოლომიტები, თაბაშირი და ანჰიდრიტებია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ომანის გეოგრაფია
* ომანის გეოგრაფია
**ომაჰეკეს რეგიონი** (ინგლ. Omaheke Region) — ნამიბიის 14 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი, რომელიც მდებარეობს მის უკიდურეს აღმოსავლეთში, ბოტსვანის სახელმწიფო საზღვართან. ფართობი შეადგენს 84 612 კმ²-ს, ხოლო 2011 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობაა 71 233 ადამიანი. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გობაბისი.

გეოგრაფია
---------

ომაჰეკეს რეგიონი მდებარეობს კალაჰარის უდაბნოს უშუალო სიახლოვეს და წარმოადგენს ერთფეროვან ლანდშაფტს: უკიდეგანო, ბალახით დაფარულ ველს, აკაციის და ცერცვეკალის ბუჩქებით. ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილია — ომიტარაბერგის მთა (1625 მეტრი), რომელიც მდებარეობს სოფელ ომიტარიდან ჩრდილოეთით.

ისტორია
-------

ომაჰეკეს რეგიონი ჰერეროს ტომის ხალხის სამშობლოა. 1904 წელს მათი გერმანიის კოლონიალური ხელისუფლების წინააღმდეგ ამბოხების დროს, ვატერბერგთან ბრძოლაში ამბოხებულთა ძირითადი ძალების განადგურების შემდეგ, გადარჩენილი ჰერეროს ხალხი თავშესაფრის იმედად ომაჰეკეს ტერიტორიის გავლით გაიქცა დიდი ბრიტანეთის ბეჩუანალენდში. რადგანაც გერმანული ჯარი წყალთან სიახლოვეს არ უშვებდა ჰერეროს ხალხს, მათი დიდი რაოდენობის წარმომადგენელი წყურვილისგან დაიღუპა გზაში. ბევრი მეცნიერის მიერ ეს მოვლენები განიხილება, როგორც პირველი გენოციდი ХХ საუკუნის ისტორიაში.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ოჰანგვენის რეგიონი იყოფა 7 ოლქად:

* Aminuis
* Epukiro
* Gobabis
* Kalahari
* Otjinene
* Otjombinde
* Steinhausen

სქოლიო
------

1. ↑  2011 წლის მოსახლეობის აღწერა-Statoids

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნამიბიის რეგიონები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთი კავანგო **·**  დასავლეთი კავანგო **·**  ერონგო **·**  ზამბეზი **·**  კარასი **·**  კუნენე **·**  კჰომასი **·**  ომაჰეკე **·**  ომუსატი **·**  ოშანა **·**  ოშიკოტო **·**  ოჩოსონდიუპა **·**  ოჰანგვენა **·**  ჰარდაპი |  |

 |
**ომარ გიორგაძე** (დ. 19 ნოემბერი, 1944, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1969–1981 წლებში იყო მოსკოვის ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ორდინატორი, უმცროსი და უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1981–1992 წლებში მოსკოვის ტრანსპლანტოლოგიისა და ხელოვნური ორგანოების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, მთავარი სპეციალისტი. 1993 წლიდან ხელმძრვანელობდა თბილისის ქირურგიის ინსტიტუტის კარდიო–ქირურგიულ კლინიკას. ავტორია 110 სამეცნიერო ნაშრომის. 

1978 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კალცინირებული მიტრალური სტენოზის ქირურგიული მკურნალობა ხელოვნური სისხლის მიმოქცევის ქვეშ."

1991 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „გულის გადანერგვის შორეული შედეგების შეფასება კლინიკო–ფუნქციონალური მეთოდებით."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 69

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ომარ გიორგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
სპუტნიკ 1
**სპუტნიკის პროგრამა** (რუს. Спутник — თანამგზავრი) — საბჭოთა კავშირის მიერ 1957 წლიდან გაშვებულ ხელოვნურ თანამგზავრთა სერია. ამ ისტორიული ღონისძიების სულისჩამდგმელი იყო სერგეი კოროლიოვი.

სპუტნიკ 1
---------

 მთავარი სტატია: სპუტნიკ-1.
„სპუტნიკ-1" (რუს. „Спутник-1") იყო კაცობრიობის ისტორიაში დედამიწის პირველი ხელოვნური თანამგზავრი, რომელიც გაშვებულ იქნა კოსმოსში 1957 წლის 4 ოქტომბერს, რაკეტა-მატარებლით „რ-7" („Р-7" - Семёрка). მისი მასა იყო 83 კგ, დიამეტრი 58 სმ, ორბიტის დახრა ეკვატორის მიმართ 65,1°, გარემოქცევის პერიოდი 96,17 წთ, პერიგეა - 228 კმ, აპოგეა - 947 კმ. თავისი არსებობის განმავლობაში მან დაახლოებით 1400-ჯერ შემოუარა დედამიწას.

4 ოქტომბერი ითვლება კაცობრიობის კოსმოსური ერის დასაწყისად. მისი გაშვება დიდი მოულოდნელობა იყო დასავლეთისათვის, რომელიც (უპირველეს ყოვლისა აშშ) იქამდე სერიოზულად არ აღიქვამდა სსრკ-ს როგორც მეტოქეს რაკეტმშენებლობაში. 

გარეგნულად „სპუტნიკ-1" გამოიყურებოდა როგორც გაპრიალებული სფერო ოთხი ანტენით. თანამგზავრს ჰქონდა ორი რადიოგადამცემი (გამოცემული რადიოტალღების სიხშირე იყო 20 და 40 მჰც). რადიოსიგნალები რომლებსაც თანამგზავრი გამოსცემდა გამოიყენებოდა იმისათვის რომ შეეგროვებინათ ინფორმაცია იონოსფეროში ელექტრონების რაოდენობის შესახებ. 

თანამგზავრმა იარსება 1958 წლის 4 იანვრამდე. მასთან ერთად ორბიტაზე გავიდა რაკეტა-მატარებლის რ-7 ზედა საფეხურიც რომელიც ღამღამობით ჩანდა როგორც პირველი ვარსკვლავიერი სიდიდის ობიექტი (თავად „სპუტნიკ-1" გამოიყურებოდა მეექვსე ვარსკვლავიერი სიდიდის ობიექტი).

სპუტნიკ 2
---------

 მთავარი სტატია: სპუტნიკ-2.
სპუტნიკ 2 (რუს. Спутник-2) იყო დედამიწის მეორე ხელოვნური თანამგზავრი გაშვებული 1957 წლის 3 ნოემბერს და პირველი, რომლის ბორტზე იყო ცოცხალი არსება-ძაღლი ლაიკა. სპუტნიკ 2 იყო 4 მ სიგრძის კონუსისებური კაფსულა ძირის დიამეტრით 2 მეტრი. იგი შედგებოდა რამდენიმე განყოფილებისგან რადიოგადამცემებისათვის, ტელემეტრიული სისტემებისათვის, ტემპერატურის კონტროლის და რეგენერაციის სისტემებისათვის და სამეცნიერო მოწყობილობებისათვის. ცალკე განყოფილებაში იყო მოთავსებული ლაიკა.

სპუტნიკ 3
---------

 მთავარი სტატია: სპუტნიკ-3.
სპუტნიკ-3
გაშვებულ იქნა 1958 წლის 15 მაისს. მასა - 1327 კგ, დიამეტრი - 1,73 მ, სიმაღლე – 3,75 მ.

სპუტკინ 5
---------

 მთავარი სტატია: სპუტნიკ-5.
სპუტნიკ-5 (რუს. Спу́тник-5), საბჭოთა სერიის „სპუტნიკი" მეხუთე კოსმოსური აპარატი, რომელიც 1960 წლის 19 აგვისტოს გაუშვეს. ეს ასევე პირველი კოსმოსური გაფრენა იყო, რომელმაც ორბიტაზე ცხოველები აიყვანა და უსაფრთხოდ დააბრუნა ისინი უკან დედამიწაზე. მან გზა გაუკვალა ადამიანთა პირველ გაფრენას ორბიტაზე რვა თვის შემდეგ ვოსტოკ-1-ით. ფაქტობრივად, ეს იყო კოსმოსური ხომალდი „ვოსტოკის" მეორე საცდელი გაფრენა და, შესაბამისად, მას ხანდახან „სპუტნიკ-2"-საც უწოდებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სპუტნიკი"** ვიკისაწყობში.


|  |  |
| --- | --- |
| კბილანა | *ეს სტატია ტექნიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ომარ მინდორაშვილი** (დ. 27 მარტი, 1943, თბილისი, საქართველო — გ. სექტემბერი, 2018) — ქართველი კომპოზიტორი.

1969 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (კლარნეტის კლასი), ხოლო 1976 წელს (საკომპოზიციო).

1968–1974 წლებში იყო ვ. აბაშიძის სახელობის თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის ორკესტრის კონცერტმეისტერი; 1974 წლიდან თბილისის 31–ე საშუალო სკოლასთან არსებული სამუსიკო სტუდიის ხელმძღვანელი; 1979 წლიდან ასწავლიდა ბლოკ–ფლეიტას ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიასთან არსებულ ექსპერიმენტალურ სკოლა–ათწლედში. 

დაწერილი აქვს: სიმფონიური ნაწარმოებები — სიმფონია (1980), კონცერტი ფაგოტისა და სიმფონიური ორკესტრისათვის (1981), პოემა (1982); კამერულ–ინსტრუმენტული ნაწარმოებები — კვინტეტი ხისჩასაბერი ინსტრუმენტებისათვის (1975), სონატა ფლეიტისა და ფორტეპიანოსათვის (1977), საფორტეპიანო პიესების ციკლი (1977), ნონეტი (1977), იუმორესკა ბლოკ–ფლეიტის ანსამბლისათვის (1979), პარაფრაზები ბლოკ–ფლეიტის ანსამბლისათვის (1980), სექსტეტი ფორტეპიანოსა და სასულე ინსტრუმენტებისათვის (1981); ნაწარმოებები მუსიკალური თეატრისათვის (1983); ვოკალური ციკლები, საბავშვო სიმღერები და ინსტრუმენტული პიესები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ომარ მინდორაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ოტო პერეს მოლინა** (ესპ. Otto Pérez Molina; დ. 1 დეკემბერი, 1950, გვატემალა, გვატემალა) — გვატემალის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. გვატემალის პრეზიდენტი 2012-2015 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1950 წელს. დაამთავრა გვატემალის სამხედრო აკადემია, შემდეგ სწავლობდა აშშ-ში. სამხედრო დაზვერვაში ეკავა ინსპექტორის თანამდებობა. 1983 წელს მონაწილეობდა ოსკარ უმბერტო მეხია ვიქტორესის სამხედრო გადატრიალებაში. 1993 წლიდან პრეზიდენტ რამირო ლეონ კარპიოს გუნდის წევრია. ხელი მოაწერა გვატემალის სამოქალაქო ომის დასრულების სამშვიდობო ხელშეკრულებას. 

2000 წელს გადადა სამხედრო სამსახურიდან. 2011 წელს დააარსა პატრიოტული პარტია, მონაწილეობდა 2007 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, პირველ ტურში მიიღო ხმების 23,51 %, ხოლო მეორეში - 47,18 %. საკუთარი კანდიდატურა წამოაყენა 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზეც და თავიდანვე ფავორიტად მიიჩნეოდა. პირველ ტურში დაიკავა პირველი ადგილი და მიიღო ხმების 36,02 %, მეორე ტურში კი გაიმარჯვა და 2012 წლის 14 იანვარს დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა.

2015 წელს კორუფციაში ბრალდების გამო კონგრესმა იმუნიტეტი ჩამოართვა და პერესი გადადგა. 2015 წლის 3 სექტემბერს დააპატიმრეს..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოტო პერეს მოლინის ბიოგრაფია (ესპანური)

სქოლიო
------

1. ↑  Malkin, Elisabeth; Ahmed, Azam (1 September 2015). „President Otto Pérez Molina Is Stripped of Immunity in Guatemala". *The New York Times*.
2. ↑  „Guatemala President Resigns Amid Corruption Probe". *The New York Times*. Associated Press. 3 September 2015.
3. ↑  Romo, Rafael; Botelho, Greg (3 September 2015). „Otto Pérez Molina out as Guatemala's President, jailed". *CNN*.
ომარ ჰასან აჰმად ალ-ბაშირის ფოტოსურათი
**ომარ ჰასან აჰმად ალ-ბაშირი** (არაბ. عمر حسن أحمد البشير; დ. 1 იანვარი, 1944) — სუდანის პრეზიდენტი 1989-2019 წლებში. 1989 წელს ალ-ბაშირმა ოფიცერთა ჯგუფით მოაწყო უსისხლო სამხედრო გადატრიალება, რომლის შედეგადაც სუდანის დემოკრატიულად არჩეული პრემიერ-მინისტრის, სადიქ ალ-მაჰდის მთავრობა დაამხო.

2004 წლის ოქტომბერში ალ-ბაშირის მთავრობამ დაასრულა სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი, მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი და სისხლიანი კონფლიქტი სამხრეთი სუდანისთვის შეზღუდული ავტონომიის მინიჭებით. ალ-ბაშირს ხშირად აკრიტიკებენ მისი მოქმედებისთვის დარფურის კონფლიქტის დროს, როდესაც სუდანის სამხედროების მიერ განხორციელებული ეთნიკური წმენდის შედეგად დაიხოცა 200,000-დან 400,000-მდე არაბი მოსახლე.

2008 წლის ივლისში საერთაშორისო კრიმინალური სასამართლოს ბრალმდებელმა ლუის მორენო-ოკამპომ ალ-ბაშირს ბრალი დასდო გენოციდში, ადამიანობის წინააღმდეგ დანაშაულებში და სამხედრო დანაშაულებში დარფურის კონფლიქტის დროს. 2009 წლის 4 მარტს საერთაშორისო სასამართლომ გასცა ალ-ბაშირის დაპატიმრების ორდერი, კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისა და სამხედრო დანაშაულების გამო, თუმცაა დაასკვნა, რომ მის გენოციდში დასადანაშაულებლად არ იყო საკმარისი საბუთები. ორდერი გაუგზავნეს სუდანის მთავრობას, რომელიც არ გამოთქვამს ალ-ბაშირის დაპატიმრების სურვილს. ალ-ბაშირი არის პირველი სახელმწიფოს მოქმედი ლიდერი, რომელზეც გაიცა დაპატიმრების სანქცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სასამართლოს ვიდეოჩანაწერი დაარქივებული 2009-03-07 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  FACTBOX - Sudan's President Omar Hassan al-Bashir (2008-07-14). ციტირების თარიღი: 2008-07-16.
2. ↑  BBC NEWS World Africa | Q&A: Sudan's Darfur conflict
3. ↑  The Genocide in Darfur — Briefing Paper Save Darfur.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-05-14. ციტირების თარიღი: 2009-03-05.
4. ↑  International Criminal Court.  (2008-07-14) ICC Prosecutor presents case against Sudanese President, Hassan Ahmad AL BASHIR, for genocide, crimes against humanity and war crimes in Darfur.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-07-15. ციტირების თარიღი: 2008-07-17.
5. 1 2  BBC News, 4 March 2009. *Warrant issued for Sudan's Bashir*. Accessed 4 March 2009.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სუდანის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* იბრაჰიმ აბუდი
* სირ ალ-ხათიმ ალ-ხალიფა
* ისმაილ ალ-აზჰარი
* ჯაფარ ნიმეირი
* აბდელ რაჰმან სვარ ალ-დაჰაბი
* აჰმედ ალ-მირგანი
* ომარ ალ-ბაშირი
 |

 |
ოტოკარ ჩერნინი
**ოტოკარ ჩერნინი** (გერმ. Ottokar Theobald Otto Maria Graf Czernin von und zu Chudenitz; დ. 26 სექტემბერი, 1872, ბოჰემია, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია — გ. 4 აპრილი, 1932, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკური მოღვაწე, გრაფი. 1903 წელს ჩეხეთის სეიმის დეპუტატად აირჩიეს შოვინისტური გერმანული პარტიიდან. 1912 წლიდან იყო ავსტრია-უნგრეთის რაიხსრატის ზედა პალატის წევრი. 1916 წლის დეკემბრიდან 1918 წლის აპრილამდე საგარეო საქმეთა მინისტრი; ჰაბსბურგების მონარქიის კრიზისის სიღრმეში გაცნობიერებული, მიისწრაფოდა კომპრომისულ ზავისაკენ ანტანტასთან და ამ მიზნით საიდუმლო მოლაპარაკებები გამართა საფრანგეთთან (მოლაპარაკების შესახებ ინფორმაცია მოგვიანებით პრესამ შეიტყო, რამაც ჩერნინის გადადგომა გამოიწვია). 1920–1923 წლებში ავსტრიის ეროვნული საბჭოს წევრი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ოტოკარ ჩერნინი"** ვიკისაწყობში.
* ოტოკარ ჩერნინი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ოტოკარ ჩერნინი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე"


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90730383
* BNF: cb112525445 (data)
* GND: 118677659
* ISNI: 0000 0001 0927 2350
* LCCN: nr94009718
* LNB: 000085438
* NKC: jn20000728091
* NLP: A10567872
* NTA: 097155365
* SUDOC: 092805566
* VIAF: 95176476
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 95176476

 |
**ომარ ძაგნიძე** (დ. 1 იანვარი, 1935, სალხინო) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი, ფიზიკა მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (2002).

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი ხოლო 1962 წელს ასპირანტურა.

1962-1966 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე ასისტენტად. 1966 წლიდან მუშაობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტში: 1966-1970 წლებში — უმცროსი, 1970-1989 წლებში — უფროსი, 1989-2006 წლებში — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობებზე. 2006 წლიდან უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზეა. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის თემატიკაა: ნამდვილი ცვლადის ფუნქციებისთვის შემოიღო კუთხური გრადიენტის და ძლიერი გრადიენტის ცნება. დაადგინა ძლიერი გრადიენტის თითქმის ყველგან არსებობა ცვლადსაზღვრებიანი ორმაგი ინტეგრალისთვის და ცვლადსაზღვრიანი პარამეტრის შემცველი ინტეგრალისთვის. შემოიღო ორი ცვლადის ფუნქციის გლუვობის ცნება და დაადგინა გლუვობის კავშირი დიფერენცირებადობასთან და სიმეტრიულ დიფერენცირებადობასთან. გამოიკვლია ორგანზომილებიან სფეროზე ფურიეს ანალიზის საკითხები L2 სივრცის ფუნქციებისათვის. დაამტკიცა ფურიეს ორმაგი ტრიგონომეტრიული მწკრივების წევრობრივი ინტეგრების მართლზომიერება, თუნდაც მწკრივი განშლადი იყოს ყველგან. მის მიერ შემოღებული H-წარმოებულისთვის დაადგინა კლასიკური ანალიზის ყველა ფორმულა-წესის მართებულობა. გარდა ამისა, დაადგინა H-წარმოებულის არსებობის აუცილებელი და საკმარისი პირობები — კოში-რიმანის პირობების ანალოგიური; კვატერნიონული ფუნქციისთვის, როგორც ორი კომპლექსური ცვლადის ფუნქციისთვის, მიიღო ინტეგრალური და ხასისხოვანი მწკრივით წარმოდგენები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ფურიეს მწკრივები : სახელმძღვანელო (ავტორი). თბ. თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2015, გვ. 268 — ISBN: 9789941134128
* რუსულ-ქართული მათემატიკური ლექსიკონი: 40 000 ტერმინი (თანაავტორი). თბ. 2010, გვ. 459
* ნამდვილ ცვლადთა ფუნქციების უწყვეტობა და დიფერენცირებადობა (ავტორი). თბ. თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2010, გვ. 497 — ISBN: 9789941131462

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი/ნოდარ მახვილაძე. თბ. 2016, გვ. 297-298

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ომარ ძაგნიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სოკრატ უგულავა** (დ. 24 იანვარი, 1907, ყუმისთავი, წყალტუბოს რაიონი. — გ. 21 ივნისი, 1986.) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის გეოგრაფიული განყოფილება.

1928-1929 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ბარიტის ქარხანაში. 1929-1932 წლებში საბჭოთა არმიის რიგებში იყო. 1932-1934 წლებში მუშაობდა საუწყებო დაცვის ბრიგადაში ქ.ჭიათურაში და ოცეულის მეთაურის თანამდებობაზე ქ.თბილისში. გაიარა ასპირანტურის კურსი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე, პარალელურად, მუშაობდა ქ.გორში გეოგრაფიის მასწავლებლად. 1953 წლიდან მუშაობდა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, იქვე იყო კათედრის გამგე. 1959 წელს გადაიყვანეს ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1966-1974 წლებში იყო კათედრის გამგე. შესრულებული აქვს 35 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნებულია. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1956).

ლიტერატურა
----------

ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბილისი, 2003, გვ.242

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოკრატ უგულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2 3
**პოლტავის ბრძოლა** — გენერალური ბრძოლა 27 ივნისს (8 ივლისი) რუსეთისა და შვედეთის ჯარებს შორის 1700-1721 წლების ჩრდილოეთის ომის დროს. 1709 წლის აპრილს შვედეთის ჯარებმა კარლ XII სარდლობით ალყა შემოარტყეს პოლტავას. ქალაქის მცირერიცხოვანმა გარნიზონმა წარმატებით მოიგერია რამდენიმე იერიში. მაისის ბოლოს პოლტავის რაიონში მივიდა რუსეთის არმიის ძირითადი ძალები პეტრე I-ის სარდლობით. 16 (27) ივნისს სამხედრო საბჭომ გადაწყვიტა გაემართა გენერალური ბრძოლა.

25 ივნისს (6 ივლისი) რუსეთის არმია (42 ათასი კაცი, 72 ქვემეხი) გამაგრდა პოლტავის ჩრდილოეთით 5 კმ-ზე. 26 ივნისს (7 ივლისი) შექმნა მოწინავე პოზიციები. კარლ XII-მ გადაწყვიტა იერიში მიეტანა რუსეთის ჯარზე. მისი ვარაუდით, რუსეთის ჯარის დამარცხება წააქეზებდა თურქეთს დაეწყო ომი რუსეთის წინააღმდეგ. იერიშისათვის გამოყვეს 20 ათასი კაცი და 4 ქვემეხი. 17 (28) ივნისს კარლ XII დაიჭრა და სარდლობა ფელდმარშალ კ. რენშილდს გადასცა. 27 ივნისს (8 ივლისი) ღამის 2 სთ-ზე შვედეთის ჯარმა შეუტია რუსების რედუტებს. რედუტების ძირითადი განივი ხაზის ფრთებიდან შემოვლის ცდა უშედეგოდ დამთავრდა, შვედეთის ჯარის მარჯვენა ფრთის ნაწილი განადგურდა. შვედებმა ვერც რედუტების ხაზის ფრონტალური გარღვევა შეძლეს. 9 სთ-ზე დაიწყო ხელჩართული ბრძოლა. ამავე დროს რუსების ცხენოსანთა ნაწილები ფლანგებიდან უტევდნენ მოწინააღმდეგეს. უკვე 11 სთზე შვედებმა დაიწყეს უწესრიგოდ უკან დახევა. შვედეთის არმიის ნარჩენები პერევოლოჩნისთან ტყვედ ჩაბარდნენ რუსეთის ჯარს. პოლტავის ბრძოლის შედეგად შვედეთის სამხედრო ძლიერება ძირფესვიანად შეირყა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 154-155.
ოტო სკორცენი 1943 წელს
**ოტო სკორცენი** (გერმ. Otto Skorzeny; დ. 12 ივნისი, 1908, ვენა — გ. 6 ივლისი, 1975, მადრიდი) — ობერშტურბანფიურერი გერმანულ ვაფენ სს-ში მეორე მსოფლიო ომის დროს. აღმოსავლეთის ფრონტზე ბრძოლის შემდეგ მან ჰიტლერის პირადი დავალებით უხელმძღვანელა იტალიელი დიქტატორი ბენიტო მუსოლინის გამოხსნას ტყვეობიდან. სკორცენი ასევე ხელმძღვანელობდა ოპერაცია გრეიფს, რითაც გერმანელ ჯარისკაცებს უნდა შეეღწიათ მოწინააღმდეგის რიგებში მოწინააღმდეგეების უნიფორმებით და აღჭურვილობით. ომის მიწურულს ის იყო ვეჰრვოლფის პარტიზანული მოძრაობის ნაწილი.

ოტო სკორცენის დაადანაშაულეს 1907 წლის ჰააგის კონვენციის დარღვევაში ოპერაცია გრეიფთან კავშირისთვის, თუმცა ომის შემდგომმა დაჰაუს სამხედრო ტრიბუნალმა ის გაამართლა. ის ემალებოდა მისჯილ პატიმრობას ჯერ საფრანგეთში 1948 წელს, ხოლო შემდგომ ფრანკოს ესპანეთში. გერმანულმა სასამართლომ 1952 წელს მისი დენაციფიკაცია მოახდინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოტო სკორცენი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Germany at War: 400 Years of Military History [4 volumes]: 400 Years of …, ციტირების თარიღი 6 ივნისი, 2021

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90916483
* BNE: XX844781
* BNF: cb11972264k (data)
* GND: 118614886
* ISNI: 0000 0001 1930 3069
* LCCN: n50012986
* NARA: 10580501
* NKC: jn20000701649
* NLI: 000402771
* NLP: A11875240
* NTA: 069225524
* SELIBR: 247878
* SNAC: w6cg07x2
* SUDOC: 027745732
* VIAF: 39371245
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 39371245

 |
**სანქტ-პელტენი** (გერმ. Sankt Pölten) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის მხარის დედააქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 51 956 ადამიანს შეადგენს. სანქტ-პელტენი საკუთარი სტატუსის ქალაქია და აქედან გამომდინარე, წარმოადგენს მუნიციპალიტეტსა და რაიონს.

ქალაქი მდებარეობს მდინარე ტრაიზენზე, ალპების ჩრდილოეთითა და ვახაუს სამხრეთით.

ისტორია
-------

სანქტ-პელტენის ბაროკოს არქიტექტურის საკათედრო ტაძარი
ქალაქის უძველესი ნაწილი უძველეს რომაულ ქალაქ აელიუმ-სეტიუმის ადგილასაა გაშენებული, რომელიც II-IV საუკუნეებში არსებობდა. 799 წელს მას ტრესიმას ეძახდნენ. 1050 წელს სანქტ-პელტენს პატარა ქალაქის სტატუსი მიენიჭა, 1159 წელს კი ქალაქი გახდა. 1494 წალმდე წარმოადგენდა პასაუს ეპარქიის ნაწილს, ამის შემდეგ კი სახელმწიფოს ნაწილი გახდა. 771 წელს დაარსდა ბენედიქტური მონასტერი. 1081 — 1784 წლებში მასპინძლობდა ავგუსტინელთა ორდენს. 1785 წელს, ამ შენობაში გახისნა სანქტ-პელტენის კათედრა. ქვემო ავსტრიის პარლამენტის 1986 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქალაქმა ვენა ჩაანაცვლა და ქვემო ავსტრიის დედაქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1997 წლიდან, აქ ფუნქციონირებს ამ რეგიონის მთავრობა.

სახელი სანქტ-პელტენი მომდინარეობს ჰიპოლიტუსიდან.

ეკონომიკა
---------

2001 წლის 15 მაისის მონაცემებით, 40 041 ადამიანი მუშაობდა ქალაქის 2 711 კომპანიაში, რომელთანაგ 23 მსხვილი საწარმოა თითოეულში 200-ზე მეტი დასაქმებული ადამიანით.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* აშშ-ის დროშა ალტუნა, აშშ
* ჩეხეთის დროშა ბრნო, ჩეხეთი
* საფრანგეთის დროშა კლიში, საფრანგეთი
* გერმანიის დროშა ბრენცის ჰაიდენხაიმი, გერმანია
* იაპონიის დროშა კურასიკი, იაპონია
* უნგრეთის დროშა ნირედჰაზა, უნგრეთი
* ჩინეთის დროშა უხანი, ჩინეთი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ავსტრიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-02-09 საიტზე Wayback Machine.
* Official site of BG/BRG St.Pölten
* Drunter & Drüber დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Телефонные коды городов, телефонные коды стран мира.
2. ↑  Международеый телефонный код Санкт-Пёльтен (St. Polten) - wiki-numbers.ru
3. ↑  Sankt Pölten, Niederösterreich - Austria Postcode
4. ↑  Brno - Partnerská města Czech. © 2006-2009 City of Brno.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-23. ციტირების თარიღი: 2009-07-17.
**ნიკოლაი ნიკოლაევიჩ კრესტინსკი**, (რუს. Никола́й Никола́евич Крести́нский დ. 1883 — გ. 15 მარტი, 1938) — რუსი საბჭოთა პოლიტიკოსი და პარტიული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1901 წელს დაასრულა ვილენსკის გიმნაზია, ხოლო 1907 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1903 წლიდან იყო რსდმპ წევრი, 1905 წლიდან ბოლშევიკი. 1906 წლიდან იყო რსდმპ(ბ) ჩრდილო-დასავლეთის საოლქო კომიტეტის თავმჯდომარე. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ აირჩიეს რსდმპ(ბ) ეკატერინბურგის საგუბერნიო კომიტეტის თავმჯდომარედ. ოპოზიციაში ჩაუდგა პარტიის მემარჯვენე კურსს, რომელსაც წარმოადგენდნენ ლევ კამენევი და სტალინი. 1918-21 რსფსრ ფინანსთა სახალხო კომისრის თანამდებობა. 1919 წელს არჩეულ იქნა პარტიის პირველი პოლიტბიუროს შემადგენლობაში, ამავდროულად იყო ცეკას ორგბიუროს წევრი და გენერალური მდივანი. პარტიაში მხარს უჭერდა ლევ ტროცკის კურსს. პარტიის მეათე ყრილობაზე გაათავისუფლეს გენერალური მდივნის თანამდებობიდან, რომელიც ჯერ მოლოტოვმა, შემდეგ კი სტალინმა დაიკავა. 1921 წლის ოქტომბრიდან იყო რსფსრ საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი გერმანიაში. 1930-37 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1937 წლის მარტ-მაისში ეკავა იუსტიციის სახალხო კომისრის მოადგილის თანამდებობა. 1937 წელს დააპატიმრეს „ანტისაბჭოთა მემარჯვენე ტროცკისტული ბლოკის" წევრობის ბრალდებით. 1938 წლის 12 მარტს მიესაჯა დახვრეტა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნიკოლაი კრესტინსკი***

* Биографии Крестинского на Хроносе
კონსერვატორია (2013 წლის მდგომარეობით)
**ნ. ა. რიმსკი-კორსაკოვის სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია** (რუს. Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова) — მუსიკალური სკოლა რომელიც მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთში. 2004 წელს კონსერვატორიას ჰყავდა ფაკულტეტთა 275 წევრი და 1,400 სტუდენტი.

ისტორია
-------

თეატრის მოედანი და კონსერვატორია 1913 წლის მდგომარეობით
კონსერვატორია 1862 წელს რუსმა პიანისტმა და კომპოზიტორმა ანტონ რუბინშტეინმა დააარსა. რუბინშტეინის გადადგომიდან, 1867 წლიდან კონსერვატორიას ზარემბა განაგებდა. ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვი პროფესორად დაინიშნა 1871 წელს, ხოლო კონსერვატორიამ მისი სახელი 1944 წელს მიიღო. 1887 წელს, საერთო სტანდარტების გაუმჯობესების მიზნით, რუბინშტეინი დაბრუნდა კონსერვატორიაში. მან გადახედა სასწავლო პროგრამას, უნივერსიტეტიდან გაუშვა დაბალი მოსწრების სტუდენტები, თანამდებობიდან გაათავისუფლა მრავალი პროფესორი, ხოლო მისაღები გამოცდის მოთხოვნები უფრო მკაცრი გახადა. 1891 წელს მან კვლავ დატოვა დირექტორის პოსტი.

ამჟამინდელი შენობა აშენებულია 1890-იან წლებში სანქტ-პეტერბურგის ძველი დიდი თეატრის ადგილზე.

სკოლის კურსდამთავრებულთა შემადგენლობაში შედიან ისეთი შესანიშნავი კომპოზიტორები, როგორებიცაა: პეტრე ჩაიკოვსკი, სერგეი პროკოფიევი, არტურ კაპი და რუდოლფ ტობიასი და დმიტრი შოსტაკოვიჩი, რომლებიც 1960-იან წლებში კონსერვატორიაში ასწავლიდნენ; ამან კონსერვატორიას დამატებითი „პოპულარობა/დიდება" მოუტანა.

კომპოზიტორი ნიკოლაი რიმსკი-კორსაკოვი თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში ასწავლიდა კონსერვატორიაში; მისი ბრინჯაოს ძეგლი შენობის გარეთ *თეატრის მოედანზე* მდებარეობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website (in Russian, French and English)
* Documentary *A Music Lesson* on Saint Petersburg Conservatory
**სანავარდოს წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ სანავარდოდან სამხრეთით 0,5 კმ-ზე. სოფელ ველისციხიდან ყვარლისკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას, მარხცენა მხარეს, თეთრი გიორგის მკლავად წოდებულ ადგილას. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

აღწერა
------

ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. იგი ძირითად ფორმებში ტრადიციულად შემუშავებულ კომპოზიციურ სტრუქტურას იმეორებს. შენობა ნაგებია მოზრდილი, ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. დროთა განმავლობაში ეკლესიამ მნიშვნელოვანი ნგრევა და არაერთი გადაკეთება (სავარაუდოდ, გვიანდელ შუა საუკუნეებში) განიცადა, რამაც მას სრულიად შეუცვალა თავდაპირველი სახე. მთლიანადაა დანგრეული ჩრდილოეთ ეკლესია და დასავლეთ გარშემოსასვლელი. განახლებულია მთავარი ეკლესიის კამარა, კონქი, გარეთა კედლების ზედა ნაწილები და ლავგარდანი; აღდგენილია სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ კედლის უმეტესი ნაწილი. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია.

მთავარ ეკლესიას (გარეთაზომები: 7.5 x 4.3 მეტრი) სამი შესასვლელი აქვს: სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი თარაზულადაა გადახურული. მათგან სამხრეთ და დასავლეთ კარები თავდაპირველი სახითაა შემორჩენილი, ხოლო დასავლეთისას წირთხლების მნიშვნელოვანი ნაწილი და გადახურვა აღდგენილი აქვს.

აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია გარეთკენ შევიწროებული და თარაზულად გადახურული ვიწრო სარკმელი. აფსიდის სამხრეთ გვერდში მცირე სწორკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია ტლანქად ნაწყობი კონქით, რომლის თაღი კვერცხისებრი ფორმისაა (მსგავსი ფორმა აქვს კამარასაც) და აფსიდის მხრების დამაგვირგვინებელ, მარტივი პროფილის (თარო და შეზნექილი მრუდი ზედაპირი) მაღალ იმპოსტებს ეყრდნობა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, მთავარ ეკლესიას კიდევ ორი, მრტყლად გადახურული სარკმელი აშუქებს. მათგან ერთი სამხრეთ კედლის შუაშია, ხოლო მეორე დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში. ეს უკანასკნელი საკმაოდ ვიწროა და პარალელური წირთხლები აქვს.

სამხრეთ ეკლესიის კედლები მთავარი ეკლესიის კედლებს წყობით არ ებმის. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ღრმა, ნალისებრი აფსიდით, რომელშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის სამხრეთ კედელში მოწყობილი იყო ორმალიანი, თაღოვანი შესასვლელი — თაღებს შორის მრგვალი სვეტებით, რომლის დასავლეთ მალი მოგვიანებით აგურითა და ნატეხი ქვით მთლიანად ამოუშენებიათ (საკმაოდ ტლანქად), ხოლო აღმოსავლეთ მალში, ვიწრო, დადაბლებული თაღით დასრულებული კარი მოუწყვიათ. ასევე გვიანდელია სამხრეთ ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში, მთავარი ეკლესიის დასავლეთ კედლის ხაზზე. აგებული ორი პილასტრი და მათზე დაყრდნობილი ნალისებრი თაღი, რომელიც თხელი ქვის ფილებითაა ნაწყობი. შიგნით ეკლესია მშვილდისებრი ფორმის ქვის კამარითაა გადახურული. იგი ეყრდნობა მთავარი ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიდგმულ ორ პილასტრს და მათზე გადაყვანილ სამ თაღს.

ეკლესიის დასავლეთ გარშემოსასვლელიდან შემორჩენილია სამხრეთ-დასავლეთ კუთხის ნაშთი და კამარის საყრდენი კედლების მცირე ნაწილები, რომლებიც მთავარი ეკლესიის დასავლეთ კედელზე არიან მიშენებული. ჩრდილოეთ ეკლესიის კედლების კვალიც კი აღარ ჩანს. ეკლესიის ფასადები დასრულებულია აგურის ნაწყობი ხერხულა ლავგარდნით, რომლის დიდი ნაწილი ჩამოშლილია. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 444.