**30 სექტემბერი - 23 ოქტომბერი 1958 მიუნხენი, გერმანია**

დასავლეთგერმანული ქალაქი თავისი დაარსების 800 წლისთავს აღნიშნავდა. სხვა საზეიმო ღონისძიებების რიგში უმთავრესი ადგილი ეკავა XIII საჭადრაკო ოლიმპიადას. მიუნხენში 36 ქვეყნის ნაკრები ჩავიდა. 37 წლიანი შესვენების შემდეგ ოლიმპიადაზე გამოჩნდნენ ესპანელი მოჭადრაკეები. ჩამოვიდნენ ამერიკელებიც. 15 წლის რობერტ ფიშერი, რომელსაც საზონათაშორისო ტურნირში წარმატებით გამოსვლისათვის ოლიმპიადის წინ მიენიჭა დიდოსტატის წოდება, დაღლილობის მომიზეზებით გუნდს მიუნხენში არ ჩამოყვა. პირველად თამაშობდნენ ოლიმპიადაზე მიხეილ ტალი და ტიგრან პეტროსიანი. ისინი საბჭოთა გუნდში სათადარიგოებად იყვნენ გამწესებულნი.

როდესაც გუნდში ისეთი მოჭადრაკეები გყავს, რომ ტალს და პეტროსიანს სათადაროგოებად უწევთ თამაში, ტურნირის მოგება ძნელი არ უნდა იყოს. ასეც მოხდა. საბჭოთა გუნდმა დაუმარცხებლად განვლო ტურნირი და დამსახურებულად მიიღო ჰამილტონ-რასელის თასი. ყველა საბჭოთა მოჭადრაკემ მიიღო მცირე ოლიმპიური მედალი (მათ შორის ოთხი ოქროს) საკუთარ დაფაზე წარმატებისათვის.

ტურნირი ეროვნული მუზეუმის კონგრესების დარბაზში ჩატარდა. ქვეჯგუფებში ძირითადად ყველაფერი ნორმალურად წარიმართა, თუმცა იყო სიურპრიზებიც. მეორე ჯგუფში მოულოდნელად გაიმარჯვა ესპანეთის ნაკრებმა, რომელმაც უკან ჩამოიტოვა ამერიკელები. მთავარი სიურპრიზი კი უნგრელთა წარუმატებლობა იყო. მესამე ჯგუფში ორგზის ოლიმპიურ ჩემპიონებს არგენტინელებმა, აღმოსავლეთ გერმანელებმა და ინგლისელებმა გაასწრეს და მეორე ფინალურ ჯგუფში ,,დაულოცეს’’ გზა.

ფინალური ტურნირი საბჭოელების უპირატესობით წარიმართა. მათ მართლია ფრედ დაამთვრეს მატჩები იუგოსლავიელებთან, არგენტინელებთან და ამერიკელებთან, მაგრამ ერთი წუთითაც არ დაუყენებიათ თავისი გამარჯვება ეჭვის ქვეშ. თავის მხრივ, იუგოსლავიელებმაც ადრევე დაიბევეს მეორე ადგილი და ბრძოლა ძირითადად მესამე ადგილისათვის მიდიოდა. ამერიკელები ზედმეტმა მშვიდობისმოყვარეობამ დაღუპა (6 ფრე ფინალში) და ისინი ამ ბრძოლაში არგენტინელებს ქულანახევრით ჩამორჩნენ.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 36 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები ოთხ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-IX ადგილები). დანარჩენები B და C ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XIII-XIV და XXVI-XXXVI ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 27 2.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 21,5 3.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 21 4.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 20,5 5.დროშა: დანიადანია - 16,5 6.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 14,5 7.იტალიის დროშაიტალია - 11 8.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 10 9.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 4

* II ჯგუფი: 1.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 23,5 2.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 23 3.დროშა: გერმანიაგერმანია - 22 4დროშა: ფინეთიფინეთი - 15,5 5.ისლანდიის დროშაისლანდია - 15,5 6.ისრაელის დროშაისრაელი - 15 7.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 11,5 8.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 10,5 9.დროშა: ირანიირანი - 7,5

* III ჯგუფი: 1.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 23 2.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 21 3.დროშა: ინგლისიინგლისი - 20 4.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 19,5 5.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 19 6.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 16,5 7.დროშა: ფილიპინებიფილიპინები - 12,5 8.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 10 9.ლიბანის დროშალიბანი - 2,5

* IV ჯგუფი: 1.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 25 2.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 24 3.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 20 4.დროშა: კანადაკანადა - 19 5.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 18,5 6.დროშა: ბელგიაბელგია - 10,5 7.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 10 8.დროშა: ტუნისიტუნისი - 9,5 9.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 7,5

მეორე ეტაპი

* XXV-XXXVI ადგილები

25.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 30 26.დროშა: ფილიპინებიფილიპინები - 29,5 27.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 28 28.იტალიის დროშაიტალია - 19 29.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 25,5 30.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 25 31.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 23 32.დროშა: ირანიირანი - 20 33.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 14,5 34.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 14,5 35.დროშა: ტუნისიტუნისი - 14 36.ლიბანის დროშალიბანი - 13,5

* XIII-XXIV ადგილები

13.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 31 14.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 28,5 15.დროშა: კანადაკანადა - 24,5 16.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 24,5 17.ისრაელის დროშაისრაელი - 23,5 18.დროშა: დანიადანია - 23 19.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 22,5 20.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 21 21.დროშა: ფინეთიფინეთი - 19 22.ისლანდიის დროშაისლანდია - 18 23.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 15 24.დროშა: ბელგიაბელგია - 13,5

I-XII ადგილები

* 1. დროშა: სსრკსსრკ - 34,5
* 2. დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 29
* 3. დროშა: არგენტინაარგენტინა - 25,5
* 4. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 24
* 5. დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 22
* 6. დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 22
* 7. დროშა: გერმანიაგერმანია - 22
* 8. დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 19
* 9. დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 17,5
* 10. დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 17
* 11. დროშა: ინგლისიინგლისი - 16
* 12. დროშა: ავსტრიაავსტრია - 15,5

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

მიხეილ ბოტვინიკი 9 (+7=4-1), ვასილი სმისლოვი 9,5 (+7=5-0), პაულ კერესი 9,5 (+7=5-0), დავიდ ბრონშტეინი 9,5 (+7=5-0), მიხეილ ტალი 13,5 (+12=3-0), ტიგრან პეტროსიანი 10,5 (+8=5-0)

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 12 (+9=6-0), ალექსანდრ მატანოვიჩი 9,5 (+7=5-1), ბორისლავ ივკოვი 9,5 (+7=5-3), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 7(+5=4-2), ბოჟიდარ ჯურაშევიჩი 6,5 (+3=7-1), ანდრია ფუდერერი 8,5 (+8=1-2).

* დროშა: არგენტინაარგენტინა

ჰერმან პილნიკი 9 (+5=8-2), ოსკარ პანო 12 (+8=8-0), ერიკ ელისკაზესი 10,5 (+5=11-1), როდოლფო რედოლფი 5 (+3=4-2), რაულ სანგინეტი 9,5 (+7=5-3), ხაიმე ემმა 2,5 (+2=1-1)

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| სვეტოზარ გლიგორიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 12 | 15 | 80,0 |
| მაქს ეივე | დროშა: ნიდერლანდები ნიდერლანდები | 8,5 | 11 | 77,3 |
| მიხეილ ბოტვინიკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9 | 12 | 75,0 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ფრენკ ანდერსონი | დროშა: კანადა კანადა | 13 | 17 | 76,5 |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11,5 | 16 | 71,9 |
| ოსკარ პანო | დროშა: არგენტინა არგენტინა | 11,5 | 16 | 71,9 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| პაულ კერესი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9,5 | 12 | 79,2 |
| ირჟი ფიხტი | დროშა: ჩეხოსლოვაკია ჩეხოსლოვაკია | 12,5 | 17 | 73,5 |
| მილტონ ბორხა | ფილიპინების დროშა ფილიპინები | 13,5 | 19 | 71,1 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| დავიდ ბრონშტეინი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9,5 | 12 | 79,2 |
| ლარი მელვილ ევანსი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 11,5 | 16 | 71,9 |
| შანდორ ნილსონი | დროშა: შვედეთი შვედეთი | 11 | 16 | 68,8 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| მიხეილ ტალი | დროშა: სსრკ სსრკ | 13,5 | 15 | 90,0 |
| გიორგი ტრინგოვი | დროშა: ბულგარეთი ბულგარეთი | 7 | 10 | 70,0 |
| ნიკოლას როსოლიმო | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 10 | 15 | 66,7 |
| ჰეიე კრამერი | დროშა: ნიდერლანდები ნიდერლანდები | 8 | 10 | 66,7 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ტიგრან პეტროსიანი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 13 | 80,8 |
| დიოჟე ფორინტოში | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 10,5 | 13 | 80,8 |
| ანდრია ფუდერერი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 8,5 | 11 | 77,3 |

### ლიტერატურა

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |