recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გიორგი ალექსანდრეს ძე ჯაბადარი** (დ. 2 ივნისი, 1888, თბილისი, საქართველო ― გ. 16 ივლისი, 1938,  ბერლინი, გერმანია) — ქართველი რეჟისორი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა საზოგადო მოღვაწის ალექსანდრე ჯაბადარის ოჯახში. 1902 სწავლობდა ბელგიაში, შემდეგ კი პარიზში გაემგზავრა, სადაც დაამთავრა თეატრალური სტუდია, მუშაობდა ანტუანის ცნობილ თეატრში. 1918 საქართველოში დაბრუნდა. ამავე წელს თბილისში მისი ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა ქართული დრამატული სტუდია-თეატრი (ჯაბადარის სტუდია), რომელსაც 1920-მდე ხელმძღვანელობდა. 1920 საქართველოს ეკონომიკურ დელეგაციასთან ერთად ევროპაში გაემგზავრა და ევროპული ენების კარგი ცოდნის გამო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, კონსტანტინე კანდელაკის თანაშემწედ დაინიშნა. საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში დარჩა და ბერლინში დასახლდა. იყო გერმანელ მსახიობთა კავშირის წევრი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა პარიზის თეატრ „ოდეონში", ბერლინის „სამხატვრო თეატრში" და სხვ. მუშაობდა პარიზის თეატრ „ოდეონში" და გერმანიაში. ჯაბადარს ეკუთვნის ნაშრომი „ქართული თეატრი". ძმასთან ერთად ფრანგულ ენაზე თარგმნა  ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი", შემდეგ კი გერმანულ ენაზე მეუღლესთან, გერტრუდ ჯაბადართან ერთად თარგმნა იგივე პიესა და 1935 ბერლინის „სამხატვრო თეატრში" წარმოადგინა. ეს ქართული პიესის ევროპაში დადგმის პირველი შემთხვევა იყო. გარდაიცვალა ბერლინში. დასაფლავებულია იქვე, შენებერგის სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* *ცუცქირიძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 522-523.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ჯაბადარი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ქართული დიასპორა: ჯაბადარი გიორგი ალექსანდრეს ძე[*მკვდარი ბმული*]
**გამომცემლობა ენციკლოპედია** (გერმ. VEB Verlag Enzyklopädie, ქართ. სრული სახელწოდება სახალხო საწარმო გამომცემლობა ენციკლოპედია) — გამომცემლობა ყოფილ გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 

გამომცემლობა ენციკლოპედია დაარსებულ იქნა 1956 წლის 1 ნოემბერს ქალაქ ლაიფციგში როგორც სახალხო საწარმო (VEB), რომელიც იმ დროისათვის წარმოადგენდა სამრეწველო და სამომსახურებო საწარმოებისთვის არსებულ სამართლებრივ ფორმას ჯერ საბჭოთა საოკუპაციო, ანუ აღმოსავლეთ ზონაში, ხოლო მოგვიანებით კი გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. 

გამომცემლობა გერმანიის გაერთიანებამდე (1990 წ.) ყოველწლიურად საშუალოდ 130 წიგნს გამოსცემდა. 

1980 წლამდე გამომცემლობამ 1846 სათაური გამოსცა მთლიანობაში 22,3 მილიონი ეგზემპლარის ტირაჟით. 

გერმანიის გაერთიანების შემდეგ *გამომცემლობა ენციკლოპედია* შეიძინა დასავლეთგერმანულმა ლინგვისტური და ლექსიკოგრაფიული პროფილის მქონე გამომცემლობა ლანგენშაიდმა (გერმ. Langenscheidt-Verlag).

ლიტერატურა
----------

* Links, Christoph: Das Schicksal der DDR-Verlage: Die Privatisierung und ihre Konsequenzen. ელექტრონული წიგნი. Berlin, Christoph Links - 2010.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის გამომცემლობათა ბედი: პრივატიზაცია და მისი შედეგები
გუელმას მდებარეობა ალჟირში
**გუელმა** (არაბულად: ) — პროვინცია (*ვილაიეთი*) ალჟირში. მისი დედაქალაქია გუელმა. პროვინციის ფართობია 4,101 კმ². 2008 წლის მონაცემებით, პროვინციაში ცხოვრობს 482,261 ადამიანი.

ისტორია
-------

დიდი მსხვერპლი მოჰყვა პროვინციის მოსახლეობაში საფრანგეთის არმიის შესვლას 1945 წელს.

პროვინციის სტატუსით სარგებლობს 1974 წლიდან. მანამდე იყო ანაბის პროვინციის ნაწილი. 1983 წელს მას ჩამოშორდა სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი და შიექმნა სუკ-აჰრასის პროვინცია.

დემოგრაფია
----------

1998 წლის მონაცემებით, პროვინციაში ცხოვრობდა 429.998 ადამიანი. ის არის ერთ-ერთი მცირერიცხოვანი პროვინცია ქვეყანაში, რომლის წარმომადგენლებიც იკავებენ 39 ადგილს ალჟირის პროვინციათა ასამბლეაში. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 105 ადამიანს. მათ შორის 54,4% ცხოვრობს ურბანულ ნაწილებში და 87%-ს მიუწვდება ხელი სუფთა სასმელ წყალზე. ეკონომიკურად აქტიური მოსახლეობის 23,3% მუშაობს სოფლის მეურნეობაში, 17,9% მშენებლობაზე, 9,9% ინდუსტრიაში, 48,9 % კი — მომსახურების სფეროში. მოსახლეობის 21,1% უმუშევარია.

გეოგრაფია
---------

პროვინციის ფართობია 4.101 კმ².

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

პროვინცია იყოფა 10 რაიონად. რაიონები თავის მხრივ იყოფიან 34 კომუნად (ან *მუნიციპალიტეტად*).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალჟირის პროვინციები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ფრანგული) (არაბული ენა) (გერმანული) (ინგლისური) Official website of the tourism office of Guelma Province დაარქივებული 2008-08-20 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ალჟირის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
ადრარი · აინ-დეფლა · აინ-ტემუშენტი · ალჟირი · ანაბა · ბატნა · ბეშარი · ბეჯაია · ბისკრა · ბლიდა · ბორჯ-ბუ-არერიჯი · ბუირა · ბუმერდესი · გარდაია · გუელმა · ელ-ბაიადი · ელ-ტარეფი · ელ-უედი · თამანრასეტი · თებესა · ილიზი · კონსტანტინი · ლაგუატი · მასკარა · მედეა · მილა · მოსთაღანემი · მ’სილა · ნაამა · ორანი · რელიზანი · საიდა · სეტიფი · სიდი-ბელ-აბესი · სკიკდა · სუკ-აჰრასი · ტიარეტი · ტიზი-უზუ · ტინდუფი · ტიპასა · ტისემსილტი · ტლემსენი · უარგლა · უმ-ელ-ბუახი · ჩლეფი · ხენშელა · ჯელფა · ჯიჯელი |

 |
**გიორგწმინდის არქეოლოგიური ძეგლები** — სხვადასხვა დროის არქეოლოგიური ძეგლები აღმოსავლეთ საქართველოში, ისტორიულ ხევსურეთში. მდებარეობს სოფ. გიორგწმინდის (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) მიდამოებში.

გიორგწმინდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. გიორგწმინდისწყლის (არღუნის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ადგილ ნასისხლართან მდებარეობს ძვ. წ. III ათასწლეულის I ნახევრის ნამოსახლარი. გამოვლენილია 2 კულტურული ფენა. მოპოვებულია კერამიკული ნაწარმის ფრაგმენტები და ცხოველთა ძვლების ნაშთები.

სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. არღუნისა და გიორგწმინდისწყლის შესართავთან, ციხეთგორად წოდებულ ადგილზე, გამოვლენილია ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანის სამაროვანი. რამინ რამიშვილის ხელმძღვანელობით გათხრილია ორ- და სამიარუსიანი ქვის მშრალი წყობით ნაგები ინდივიდუალური და კოლექტიური სამარხები. აქ აღმოჩენილი მასალა (თიხის ჭურჭელი, ლითონის, ძვლის, სარდიონისა და მინისებური პასტის ნაკეთობანი) ახლოს დგას საქართველოს ტერიტორიაზე გათხრილ მტკვარ-არაქსის კულტურის ძეგლებთან (სამშვილდე, ამირანის გორა), აგრეთვე ჩრდილოეთ კავკასიაში მოპოვებულ მასალასთან.

სოფ. გიორგწმინდის მოპირდაპირე ქედზე მდებარეობს გვიანდელი შუა საუკუნეების, ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები 2 მიწისზედა აკლდამა და 1 აკლდამის ნაშთი. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. არღუნისა და გიორგწმინდისწყლის შესართავთან ე. წ. „ქავის გორაზე" მდებარეობს განვითარებული შუა საუკუნეების საგინას ციხე: ოთხკუთხა კოშკის ნაშთი და მის გარშემო მდებარე ნასახლარი. სოფლის ახლოს, ციხეთგორის ქედზე, არის გვიანდელი შუა საუკუნეების სალოცავი („ხატი"), ე. წ. „შარის ყარაული". იგი საფეხურებიანი გადახურვის მქონე, ქვის მშრალი წყობით ნაგები საზარე კოშკია.

ლიტერატურა
----------

* *გოგოჭური, გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 35.
* ბარდაველიძე ვ. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის ტრადიციული საზოგადოებრივ-საკულტო ძეგლები, ტ. 2, თბ. 1982.
* Рамишвили Р.М. Джорбенадзе В.А. Маргвелашвили М.Г. Работы Жинвальской комплексной экспедиции, წგ.: Археологические открытия 1985 года, М. 1987.
**გამოქვაბული**, **ქვაბი** — კლდეში გამოღრმავებული ადგილი, მღვიმის საპირისპიროდ ქართულ სპელეოლოგიურ და არქეოლოგიურ ლიტერატურაში ადამიანის მიერ გამოკვეთილ ხელოვნურ ღრმულს აღნიშნავს. გამოიყენებოდა საცხოვრებლად, სახიზრად, სალოცავად, პირუტყვის სადგომად, დოვლათის შესანახად და სხვა. განსაკუთრებით ფართოდ იყენებდნენ ძველი წელთაღრიცხვის I ათასწლეულის I ნახევრიდან (რკინის იარაღის ათვისების შემდეგ).

გამოქვაბულები საქართველოში
--------------------------

 მთავარი სტატია: საქართველოს გამოქვაბულთა სია.
საქართველოში ცნობილია გამოქვაბულთა კომპლექსები უფლისციხე, ვარძია, შიომღვიმე და სხვა.

ისტორიული ძეგლებიდან ჩანს, რომ საქართველოში იყო გავრცელებული სხვადასხვა მასალისაგან აშენებული ნაგებობანი; არსებობდა კლდეებში გამოკვეთილი სახლები და მთელი ქალაქებიც-კი. გამოქვაბული საცხოვრისის შემდეგ ფეხი მოიკიდა ჯერ უქვითკირო ხოლო შემდეგ ქვითკირით ნაშენმა საცხოვრისებმა.

ლეონტი მროველის თქმით სპარსთა გმირის ქაიხოსროსაგან ოტებულნი და საქართველოში შემოხიზნული „თურქნი", რომ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | განიყუნეს ყოველთა ქალაქთა შიგან... უმრავლესნი მათგანნი მოვიდეს და პოეს ადგილი ერთი მცხეთას, დასავლით კერძო, კლდეთა შორის მოკუეთილი, ღრმა. და მოითხოვეს ადგილი ერთი იგი მცხეთელთა მამასახლისითგან. მისცა და აღაშენა იგი, მოზღუდეს მტკიცედ; და ეწოდა მას ადგილსა სარკინე | "|
| —ცხოვრება მეფეთა, \*125, გვ. 12 |

კლდეში კაფვა და მუშაობა, ლეონტი მროველის სიტყვით, შემდეგშიც ყოფილა საქართველოში. როდესაც ალექსანდრე მაკედონელისაგან გარემოცულ სარკინე ქალაქის მცხოვრებთ გაუჭირდათ, 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | იწყეს ფარულად კლდესა კაფა, და განჴურიდეს კლდე იგი, რომელი ლბილ იყო და ადვილად საჴურეტელი. და განკრბეს ჴურელსა მას სარკინელნი ღამე. და შეილტვოდეს კავკასიად და დაუტევეს ცალიერად ქალაქი | "|
| —ცხოვრება მეფეთა \*113, გვ. 14-15 |

კლდეში გამოკვეთილ ნაგებობათა ხნიერების გასათვალისწინებლად საართველოში საგულისხმოა, რომ ქართლის მოქცევის მატიანის ავტორს „ციხჱ დიდი სარკინისაჲ უფლის ციხჱ" საქართველოს უძველეს ციხეთა შორის აქვს დასახელებული.

ლიტერატურა
----------

* ივ. ჯავახიშვილი, „მასალები ქართველი ერის მატერიალური კულტურის ისტორიისათვის — მშენებლობის ხელოვნება ძველ საქართველოში", თბ. 1946.

* *კალანდაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 662.
**ვარლამ ზაქარიას ძე ღვალაძე** (დ. 5 ივნისი, 1893, სოფ. მორძგვეთი, ამჟამად ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 16 ივლისი, 1944, თბილისი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, მცენარეთა ბიოქიმიისა და ენოქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ერთ-ერთი დამაარსებელი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1942), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1936). დაიბადა ზემო იმერეთის სოფ. მორძგვეთში, დეკანოზ ზაქარია ღვალაძის ოჯახში (ზაქარია იყო ჭიათურის რ-ნის სოფ. სვერიდან). მისი უფროსი ძმა ელეფთერ ღვალაძე (1879-1955) იყო ცნობილი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

ვარლამ ღვალაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) აგრონომიული ფაკულტეტი (1923) და ერთხანს იქვე მოღვაწეობდა. ითვლებოდა თსუ-ის პირველი რექტორის, პროფესორ პეტრე მელიქიშვილის ერთ-ერთ უახლოეს მოწაფედ. 1920-იანი წლების მეორე ნახევარში მივლინებული იყო ლენინგრადში (ამჟამად სანქტ-პეტერბურგი), ბიოქიმიის ინსტიტუტში. აქ იგი მუშაობდა აკადემიკოს ს. კორტიჩევის ლაბორატორიაში. აქ ვ. ღვალაძემ შეასრულა და გამოაქვეყნა თავისი ფართოდ ცნობილი ნაშრომი რძემჟავას დუღილის ქიმიის საკითხებზე. ეს გამოკვლევა მაშინვე გამოქვეყნდა გერმანულ და ფრანგულ სამეცნიერო პერიოდულ გამოცემებში. სამშობლოში დაბრუნების (1930) შემდეგ მეცნიერმა განაგრძო აქტიური მუშაობა დუღილის ქიმიის დარგში და საფუძველი ჩაუყარა ამ მიმართულებას საქართველოში. 1930 მან მონაწი;ეობა მიიღო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის (ამჟამად სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტი) დაარსებაში და იმავე წელს დაინიშნა ქიმიის კათედრის დოცენტად და კომპლექსურ კვლევათა ლაბორატორიის გამგედ. 1931–1935 პარალელურად იყო მევენახეობა-მეღვინეობის ინსტიტუტის მის მიერვე დაარსებული ენოქიმიის ლაბორატორიის გამგე. 1932 გამოსცა ენოქიმიის დარგში პირველი ქართული სახელმძღვანელო. 1936 მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი და პროფესორის სამეცნიერო წოდება. სადოქტორო დისერტაციაში მის მიერ წამოყენებულ იქნა ჰიპოთეზა, რომელიც ხსნის სპირტის ბუნებრივი დუღილის დროს მიმდინარე ყველა უმთავრეს ქიმიურ პროცესს. მოგვიანებით, მისგან დამოუკიდებლად იგივე შედეგი მიიღო ფრანგმა პროფესორმა ჟენევუამ. მრავალი წლის შემდეგ, 1962 წელს, თბილისში, მეღვინეთა და მევენახეთა მსოფლიო კონგრესზე, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ვ. ღვალაძის სამეცნიერო მემკვიდრეობას დუღილის ქიმიის დარგში. 1936 წელს მისი თაოსნობით სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში დაარსდა ბიოორგანული ქიმიის კათედრა, რომელსაც თავად ედგა სათავეში გარდაცვალებამდე. 1939–1943 იყო ინსტიტუტის ტექნოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი, ხოლო 1942–1943 წლებში — პრორექტორი სამეცნიერო დარგში. 1940–1944 არჩეული იყო საქართველოს ქიმიკოსთა სამეცნიერო საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტად.

ვ. ღვალაძე გარდაიცვალა 1944 წელს, 51 წლის ასაკში. დაკრძალულია თბილისში, ვაკის სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* *ს. დურმიშიძე.* ზოგი რამ წარსულიდან, თბილისი, 1985, გვ. 243-245.
* *ლ. ბიწაძე.* არდავიწყება მოყვრისა, ქუთაისი, 2004, გვ. 124-126.

რესურსები ინტერენტში
--------------------

* ვარლამ ღვალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვარლამ ღვალაძე — საქართველოს მეღვინეები
**გიორგი ხუციშვილი** (დ. 15 ნოემბერი 1948, თბილისი — გ. 4 ოქტომბერი, 2013, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი, კონფლიქტოლოგი, საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1980–1988 წლებში იყო ფილოსოფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1982–1992 წლებში თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის დოცენტი; 1992–1993 წლებში ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორისი ურთიერთობის სახელმწიფო კომიტეტის კონფლიქტების ანალიზის ცენტრის ხელმძღვანელი; 1994 წელს დააარსა დამოუკიდებელი ორგანიზაცია კონფლიქტების და მოლაპარაკებების საერთაშორისო კვლევითი ცენტრი (ICCN), 1995–2013 წლებში გამოსცემდა ჟურნალებს: „დრო მშვიდობისა", „კონფლიქტები და მოლაპარაკებები", „კონფლიქტის ალტერნატივა" და სხვა. წლების მანძილზე იგი მიწვეული იყო და პროფესორად მუშაობდა საქართველოსა და მსოფლიოს სხვადასხვა უნივერსიტეტში. გიორგი ხუციშვილმა წვლილი შეიტანა თეორიული აზროვნებისა და უსასრულობის არსის კვლევაში ფილოსოფიისა და მათემატიკის ურთიერთმიმართების საფუძველზე (1970–1980-იანი წლები). კონფლიქტებისა და მშვიდობის მეცნიერების დარგის საქართველოში დამკვიდრებასა და განვითარებას იგი 1990-იანი წლებიდან სიცოცოხლის ბოლომდე ემსახურებოდა. 20 მონოგრაფიის და 72 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი პუბლიცისტური წერილი. მისი ბიოგრაფია შეტანილია ცნობარებში: „International Directory of Distinguished Leadership" და „International Who’s Who of Intellectuals". გარდაიცვალა 2013 წლის 4 ოქტომბერს, 64 წლის ასაკში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გიორგი ხუციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ბიბლიოგრაფია დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  გიორგი ხუციშვილი | თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
2. ↑  ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. 1998–1999. გვ. 424.
3. ↑  კონფლიქტების და მოლაპარაკებების საერთაშორისო კვლევითი ცენტრი

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* LCCN: n2016059225
* VIAF: 30900170
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 30900170

 |
**დეკა** (ლათ. Rhododendron caucasicum) — რელიქტური მცენარე მანანასებრთა ოჯახის როდოდენდრონის გვარისა.

მარადმწვანე დაბალი (1—1,5 მ) ბუჩქია. აქვს მოგრძო, ტყავისებრი ფოთლები, რომელთა ზედა მხარე შიშველია, ქვედა კი — ქეჩისებრ ბუსუსიანი. თეთრ ან მოყვითალო, მეტად ლამაზ ზარისებრ ყვავილებს დაყვავილებისას ზოგჯერ ვარდისფერი გადაჰკრავს. 

ნაყოფი ხუთბუდიანი კოლოფია. გავრცელებულია კავკასიის სუბალპურ და ალპურ სარტყელში ზღვის დონიდან 1600—3000 მ-მდე. გვხვდება აგრეთვე თურქეთში — პონტოს მთებში. ჩვენს სუბალპურ ტყეებში (არყნარები, წიფლნარები) დეკა იზრდება ძალზე შეკრულ ქვეტყედ. ალპურ სარტყელში ჩრდილოეთ კალთებზე ქმნის ასევე ხშირ რაყას — დეკიანს. 

ფოთოლი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს (14—17%). ყვავილის შეფერილობით განარჩევენ რამდენიმე სახესხვაობას. ცნობილია შქერისა და დეკას ბუნებრივი ჰიბრიდები, რომლებიც დამახასიათებელია კოლხეთის სუბალპური სარტყლისათვის. არსებობს როდოდენდრონის გვარის ჩრდილოამერიკული სახეობებისა და დეკას რამდენიმე ბაღური ჰიბრიდი, რომელიც ამერიკის ბაღებშია მოშენებული.

ლიტერატურა
----------

* *სახოკია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 441-442.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოცირიძე**. |

**ვიქტორ დავითის ძე გოცირიძე** (დ. 2 აპრილი, [ძვ. სტ. 20 მარტი] 1910, სოფ. ხოტევი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 22 მარტი, 1995, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-გვირაბმშენებელი, საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1961), საპატიო რკინიგზელი (1944), სოციალისტური შრომის გმირი (1980), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1988). ინჟინერ ილარიონ გოცირიძის ძმა.

1934 დაამთავრა მოსკოვის საგზაო-საავტომობილო ინსტიტუტი. 1934–1937 წლებში მუშაობდა მოსკოვის მეტროპოლიტენის მშენებლობაზე შახტის ცვლის ინჟინრად, ხოლო შემდეგ – ცვლის უფროსად. 1937–1941 წლებში — თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სახალხო განათლების განყოფილებაში მთავარ ინჟინრად; 1941–1946 წლებში — ამიერკავკასიის ფრონტის შტაბის სამხედრო მიმოსვლების უფროსის თანაშემწედ; 1946–1952 წლებში — ამიერკავკასიის რკინიგზის სამგზავრო სამსახურის უფროსის მოადგილედ, შემდეგ — ამავე სამსახურის უფროსად. 1952 წლიდან იყო „თბილმეტრომშენის" სამმართველოს უფროსის მოადგილე, ხოლო 1957–1987 წლებში — სამმართველოს უცვლელი უფროსი, 1987 წლიდან (პენსიაზე გასვლის შემდეგ) – ამავე სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი.

ვიქტორ გოცირიძე ითვლება თბილისის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთ დამაარსებლად. მის სახელთან არის დაკავშირებული თბილისის მეტროპოლიტენის 27 კილომეტრიანი ხაზისა და 21 სადგურის მშენებლობა. დიდი ღვაწლი მიუძღვის აგრეთვე მრავალი საგზაო და სარკინიგზო გვირაბის (როგორც საქართველოში, ისე სამხრეთ და ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკებში), სოფლის მეურნეობის დანიშნულების რიგი მსხვილი ობიექტების, რკინიგზის ვაგზლების (სოხუმი, გაგრა, სოჭი, ტუაფსე, ბორჯომი), ახმეტა–ომალოს საავტომობილო გზის, კოსმოსური სხივების მაღალმთიანი სადგურის (ცხრაწყარო) მშენებლობაში, ახალი ათონის კარსტული მღვიმის კეთილმოწყობაში (1977; მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია, სხვებთან ერთად). ხელმძღვანელობდა აგრეთვე თბილისის რკინიგზის ვაგზლის, ფიზიკის ინსტიტუტის, რესპუბლიკის მოედნისა და მეტეხის გვირაბის მშენებლობას; მონაწილეობდა თბილისისა და ერევნის სარეკონსტრუქციო სამუშაოებში და სხვ.

მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. საბრძოლო ორდენები და მედლები. 1995–2006 წლებში ვიქტორ გოცირიძის სახელობის იყო მეტროპოლიტენის სადგური „დელისი", 2011 წლიდან კი მისი სახელი ეწოდა მეტროს სადგურ „ელექტროდეპოს".

ლიტერატურა
----------

* *გომართელი დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 129–130.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიქტორ გოცირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვიქტორ გოცირიძე საიტზე „ქვეყნის გმირები" (რუსული).
ვიქტორ კოკოჩაშვილი
**ვიქტორ კოკოჩაშვილი** (დ. 12 ნოემბერი, 1904, ქუთაისი — გ. 17 აპრილი, 1986) — ქართველი ქიმიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

ვიქტორ ივანეს ძე კოკოჩაშვილი დაიბადა 1904 წლის 12 ნოემბერს (ძველი სტილით 30 ოქტომბერი) ქალაქ ქუთაისში პროვიზორისა და პედაგოგის ოჯახში. 1922 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და ჩაირიცხა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ქიმიურ-ფარმაცევტულ განყოფილებაზე, რომელიც 1928 წელს დაამთავრა. 1927-1928 წლებში ვიქტორ კოკოჩაშვილი მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის არაორგანული ქიმიის კათედრის ასისტენტად, 1931 წელს ვიქტორ კოკოჩაშვილი დაინიშნა ქალაქ დნეპროპეტროვსკის ქიმიო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის არაორგანული ქიმიის კათედრის დოცენტად. 1936 წელს მას მიენიჭა ქიმიის მედიცინათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი დისერტაციის დაცვის გარეშე აირად ფაზაში ფოტოქიმიური რეაქციების კვლევაში. 1953-1973 წლებში იგი იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური ქიმიის უცვლელი კათედრის გამგე. 1943 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „წყალბადისა და ბრომის ნარევების წვის მოვლენის შესწავლა". 1944 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1961 წელს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1968 წელს დაჯილდოვდა თსუ საიუბილეო და 1976-1980 წლებში ივანე ჯავახიშვილის მედლებით. 1986 წლის 17 აპრილს ხანმოკლე ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა.

ვიქტორ კოკოჩაშვილს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ქიმიური კინეტიკის დარგში და ითვლება საქართველოში ქიმიური კინეტიკის, როგორც სამეცნიერო მიმართულების დამფუძნებელი. იგი იყო ნობელის პრემიის ლაურეატის ნ.ნ სემიონოვის სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. წყალბადისა და ქლორის ფოტოქიმიური რეაქციის კინეტიკის კვლევისას აღმოაჩინა სარეაქციო ჯაჭვების ურთიერთქმედება მაღალი ინტენსივობის სინათლეზე. დაადასტურა გოგირდის ანჰიდრიდის ფოტოქიმიური გარდაქმნის პროცესში არაგანშტოებულ ჯაჭვურ რეაქციაში აალების სითბური ბუნება. ნახშირწყალბადის ქლორირების რეაქციის შესწავლისას აირად ფაზაში განსაზღვრა ელემენტარული რეაქციების სიჩქარეთა მუდმივები, რის საფუძველზე აღმოჩენილ იქნა კავშირები ნივთიერების აღნაგობასა და რეაქციაში შესვლის უნარს შორის. წყალბადისა და ბრომის აირად ფაზაში რეაქციის შესწავლამ კი, ექსპერიმენტულად დაადასტურა კინეტიკის სკოლის მიღწევები აალებასა და წვაზე. აღმოაჩინა ალის ფრონტის არამდგრადობა და ჩამოაყალიბა მისი თეორია (1951 წელი). 

ვიქტორ კოკოჩაშვილი არის 85 სამეცნიერო შრომისა და 24 სახელმძღვანელოსა და მონოგრაფიის ავტორი (1949-88), მათ შორისაა:

* ფიზიკური ქიმიის სამტომეული (1972-76 წლები)
* არაორგანული ქიმიის კურსი ორტომეული (1988 წლები)
* ქიმია უმაღლეს სასწ. შემსვლელთათვის (7 გამოცემა 1964-83 წლები)
* ვახტანგ VI „წიგნი ზეთების შეზავებისა და ქიმიის ქმნის" (1981 წლები)

ვიქტორ კოკოჩაშვილის ხელმძღვანელობით თსუ ფიზიკური კვლევის კათედრაზე დაცული იქნა ათეულობით საკანდიდატო დისერტაციები. ვიქტორ კოკოჩაშვილი წლების მანძილზე იყო თსუ ქიმიის ფაკულტეტის ხარისხების მიმნიჭებელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიქტორ კოკოჩაშვილი.
* ვიქტორ კოკოჩაშვილი : მეცნიერი, პედაგოგი, პიროვნება
**დეკემბერი - 2015** მიმდინარე წლის მეთორმეტე თვეა. დაიწყება სამშაბათს და დამთავრდება 31 დღის შემდეგ, ხუთშაბათს.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 1

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 2

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 3

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 4

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 5

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 6


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 7 დეკემბერი, 2015 (2015-12-07) (ორშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * ვენესუელაში ჩატარებულ საპარლამენტო არჩევნებში ისტორიაში პირველად დამარცხდა მმართველი „ვენესუელის გაერთიანებული სოციალისტური პარტია". გამარჯვება მოიპოვა „გაერთიანებულმა დემოკრატიულმა მრგვალმა მაგიდამ" (ტაბულა)
* სომხეთში გამართულ რეფერენდუმზე მოსახლეობის 63,5%-მა მხარი დაუჭირა სომხეთის გარდაქმნას საპარლამენტო რესპუბლიკად.
* საფრანგეთის რეგიონულ არჩევნებში ხმათა 30%-ზე მეტით წარმატებას მიაღწია მარინ ლე-პენის მემარჯვენე-რადიკალურმა პარტიამ (zerohedge)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 8

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 9

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 10

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 11

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 12

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 13

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 14

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 15

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 16

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 17

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 18

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 19

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 20

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 21

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 22

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 23

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 24

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 25

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 26

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 27

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 28

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 29

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 30

პორტალი:ახალი ამბები/2015 დეკემბერი 31
**ვარდისუბნის თეთრი გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ ვარდისუბნის მახლობლად, თელავი-გომბორის გზიდან სამიოდე კილომეტრის მანძილზე, ტყეში. თარიღდება VI-VII საუკუნეებით.

შენობა სამეკლესიიანი ბაზილიკაა, აღმოსავლეთის გვერდითი ოთახებითა და დასავლეთის გარშემოსავლელით. ნაგებია დიდი ზომის, რიყის ქვის, სწორი რიგებით. კუთხეები გამოყვანილია შირიმით. შირიმისვეა კონქის სატრიუმფო თაღი და საკურთხეველის სარკმელი. ეკლესია დაზიანებულია: ჩამოქცეულია ცენტრალური ეკლესიის კამარა და აფსიდის სამხრეთ მხარე. შენობა XVI საუკუნეში გაურემონტებიათ: წვრილი, რიყის ქვით ამოუვსიათ და აგურის წყობით გასქელებული წირთხლებით გაუმაგრებიათ შუა ეკლესიის სამივე კარის თაღოვანი ნაწილი. შეისრული თაღით ადუსრულებიათ კარის შევიწროვებული მალი. დასავლეთ გარშემოსავლელი აღმოსავლეთ კედელი და სამხრეთ ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელი გაუმაგრებიათ აგურის პილასტრებით რომლებსაც შეისრული თაღები ეყრდნიბა. აგურითვეა შეკეთებული ცენტრალური ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის სამი სარკმელი. 

აფსიდის ჩრდილოეთ მხარი და კონქის ზედა ნაწილი აგურით ნაწყობი შეისრული თაღით არის გამაგრებული გვერდის ეკლესიების შესასვლელები. თავდაპირველი ლავგარდანი ოთხრიგად ნაწყობი აგურის ლავგარდნითაა შეცვლილი.

მთავარი ეკლესიის სიმაღლე 2,5 ჯერ მეტია სიგანეზე. მასში სამი შესასვლელია: ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან შესასვლელები მაღალია, გადახურულია ნახევარწრიული თაღებით. საკურთხევლის აფსიდი ნახევარწრიულია. მასში შირიმით ნაწყობი, ნალესებრი თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. სამ-სამი სარკმელი გრძივ კედლებშიცაა. მათი წირთხლები ერთმანეთის პარალელურია და გადახურულია ნახევარწრიულია თაღით. კონქის ნალისებრი სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა აფსიდის მხრების დამაგვირგვინებელ კაპიტალებს. აფსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით სამკვეთლო და სადიაკვანეა, რომლებიც ეკლესიას აფსიდის ახლოს, გრძივ კედლებში გაჭრილი, თითო კარით უკავშირდება. სამკვეთლოს ბრტყლად გადახურული კარი ამჟამად ამოქოლილია. სამხრეთ კედელში ნიშაა მოწყობილი. თითოეული სათავსის აღმოსავლეთ კედელში თითო სარკმელი, რომლებიც შიგნიდან გარეთ ვიწროვდება და გადახურულია ბრტყელი ქვის ფილით. სადიაკვნეში, ჩრდილოეთ კედელზე მიდგმულია რიყის ქვით ამოყვანილი, სწორკუთხა პილასტრი. ამავე კედელზე, პელასტრიდან, დაგაყვანილია ორი თაღი, რომლებიც, თავის მხრივ, საყრდენს უქმნის კამარას. სამრეკლოს და სადიაკვნის გაყოლებაზე, დასავლეთისაკენ, განლაგებულია გვერდის, უაფსიდო ეკლესიები. მათგან ჩრდილოეთ ეკლესიას სამკვეთლო კარით უშუალოდ უკავშირდება. გვერდითა ეკლესიებს გარედან დამოუკიდებელი შესასვლელები აქვს. ეკლესიებს აკავშირებს დასავლეთ გარშემოსავლელი, რომელსაც, თავის მხრივ, დასავლეთით აქვს კარი და ბრტყელი ქვის ფილით გადახურული, ერთი სარკმელი. აღმოსავლეთ ფასადზე, ცენტრალური ეკლესიის საკერთხევლის სარკმელს აგვირგვინებს ქვიშაქვაზე შესრულებული, ნახევარწრიული, კედლის სიბრტყიდან საგრძნობლად ამოწეული თავსართი, რომელსაც ჰორიზონტალურად აკეცილი ბოლოები აქვს. თავსართს ამკობს ღრმა, ზემოდან ვიწრო თაროთი შემოვლებული, ნალისებრი თაღების მწკრივი. ამავე ფასადზე, სადიაკვნისა და ეკლესიის მიჯნაზე ჩასმულია ქვიშაქვის ფილა, რომელზეც რელიეფურად ჯვარია გამოკვეთილი. სრულად შემორჩენილი ზედა მკლავი ბოლოში ფართოვდება.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 107-208-209.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გუახირა**. |

გუახირის ნახევარკუნძული (მარცხნივ)
**გუახირის ნახევარკუნძული** (ესპ. *Peninsula de La Guajira*) — ნახევარკუნძული სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე, ჩრდილოეთ კოლუმბიასა და ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში. შეჭრილია კარიბის ზღვაში. წარმოადგენს სამხრეთ ამერიკის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ნახევარკუნძულს. მისი ფართობი 25 000 კმ²-ს შეადგენს. გადაჭიმულია მანაურეს ყურიდან (კოლუმბია) ვენესუელის ყურემდე, ქალაქ კალაბოსომდე (ვენესუელა) და კარიბის ზღვიდან სამხრეთით, სერანია-დელ-პერიხას მთათა სისტემამდე. ნახევარკუნძული 1891 წელს დავის საგანი იყო კოლუმბიასა და ვენესუელას შორის. დღესიათვის, მისი ტერიტორიის უდედესი ნაწილი კოლუმბიის შემადგენლობაშია და ქმნის გუახირის დეპარტამენტს, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ვენესუელის კუთვნილებაა და შედის სულიას შტატის შემადგენლობაში. 

ნახევარკუნძულის ყველაზე ჩრდილოეთ წერტილს პუნტა-გალინასი ეწოდება და მიიჩნევა სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გუახირის უდაბნო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გუახირის ნახევარკუნძული, დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია დაარქივებული 2010-11-11 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  USGS: Caribbean Coast: Guajira Peninsula coast დაარქივებული 2007-08-23 საიტზე Wayback Machine.  USGS Accessed 24 August 2007.
დენიელ ლიბესკინდის იმპერიული ომის მუზეუმის ალუმინის ფილებით დაფარული შენობის ფასადი
სიეტლის ცენტრალური ბიბლიოთეკა, რემ კოოლჰაასი და ომა
ხიდი
**დეკონსტრუქტივიზმი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **დეკონსტრუქცია**, 1980-იან წლებში ჩასახული მიმდინარეობაა პოსტმოდერნისტულ არქიტექტურაში, რომელიც მის ფილოსოფიურ იდეოლოგიას ამავე სახელწოდების ლიტერატურული მოძრაობიდან იღებს.

ეს არის თანამედროვე სტილი, რომელიც არქიტექტურული მოდერნის გათვლილ რაციონალურობას უპირისპირდება. ამ მიმდინარეობის საფუძვლად ფრაგმენტულობა, დიზაინის არა-ლინეარული პროცესები, არა-ევკლიდესეული გეომეტრია, პოლარულობის წინააღმდეგობა და ა.შ. უდევს. ამ სტილის შენობათა საბოლოო ვიზუალური ეფექტი ხასიათდება მასტიმულირებელი ამოუცნობლობითა და კონტროლირებადი ქაოსით. თუმცა დეკონსტუქციის კრიტიკოსთა მტკიცებით ეს პრინციპულად სოციალურად ნაკლებ მნიშვნელოვანი ფორმალური ხასიათის სავარჯიშოა.

ამ მიმდინარეობაზე გარკვეული გავლენა იქონია ფრანგი ფილოსოფოსი ჟაკ დერიდას შრომებმა და მისმა იდეებმა დეკონსტრუქციაზე. ზოგიერთ არქიტექტორზე ასევე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა რუსული კონსტრუქტივისტული მოძრაობის გეომეტრიულმა უბალანსობამ. კონსტრუქტივიზმთან ერთად დეკონსტრუქტივიზმში შეინიშნება მსგავსება ხელოვნებისა და არქიტექტურის სხვა მიმდინარეობებთანაც, მათ შორის მოდერნიზმთან, პოსტმოდერნიზმთან, კუბიზმთან, ექსპრესიონიზმთან, მინიმალიზმთან და კონტემპორარულ ხელოვნებასთან. დეკონსტრუქტივიზმის ზოგადი მცდელობაა მოარიდოს არქიტექტორი მოდერნიზმის მბოჭავ 'კანონებს', როგორიცაა "ფორმა მოჰყვება ფუნქციას", ფორმის სიწმინდე და სტრუქტურის ექსპრესია.

ამ მიმდინარეობის ყველაზე განთქმული არქიტექტორები არიან:

* პიტერ აიზენმანი
* ფრენკ გერი
* ზაჰა ჰადიდი
* კუუპ ჰიმელბლაუ
* რემ კოოლჰაასი
* დენიელ ლიბესკინდი
* ბერნარდ ჩუმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აიზენმანის საიტი
* ჰადიდის საიტი დაარქივებული 2005-04-15 საიტზე Wayback Machine.
* რემ კოოლჰაასის ფირმა დაარქივებული 2011-08-07 საიტზე Wayback Machine.
* კოოპ ჰიმელბლაუს საიტი დაარქივებული 2006-04-17 საიტზე Wayback Machine.
* ვენური პოსტმოდერნი დაარქივებული 2005-10-28 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მოდერნისტული არქიტექტურა |
| --- |
|  |
| 
* ახალი საგნობრიობა
* არტ-დეკო
* არტ-ნუვო
* ბლობიტექტურა
* ბრუტალიზმი
* კონსტრუქტივიზმი
* კრიტიკული რეგიონალიზმი
* დე შტეილი
* დეკონსტრუქტივიზმი
* ექსპრესიონიზმი
* ფუნქციონალიზმი
* ფუტურიზმი
* გუგი
* ჰაი-ტექი
* ინტერნაციონალიზმი
* იუგენდსტილი
* მეტაბოლიზმი
* მოდერნიზმი
* ორგანიციზმი
* პრერის სკოლა
* პოსტმოდერნიზმი
* სტრიმლაინ მოდერნი
* ეკოლოგიური
 |

 |
**ვალდაის მაღლობი** (რუს. Валдайская возвышенность) — მაღლობი აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, რუსეთის ტვერის ოლქში. გადაჭიმულია დაახლოებით 600 კმ-ზე. ვალდაის მაღლობზე სათავე აქვს მდინარეებს: ვოლგას, დასავლეთ დვინას, ლოვატს, მსტას, სიასს, მოლოგასა და სხვა. სიმაღლე 150-იდან 250-მდე, მაქსიმალური სიმაღლე 347 მ. მაღლობის საფუძველში განვითარებულია კარბონული სისტემის კირქვები, მერგელები, თიხები, რომლებიც ზემოდან მყინვარული და მდინარეულ-მყინვარული ნალექებითაა დაფარული. ვალდაის მაღლობი მოიცავს ტიხვინის, მეგორის სერებს, ვეფსის მაღლობსა და სხვა. მაღლობის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი ციცაბოა, სამხრეთ-აღმოსავლეთი — დამრეცი. რელიეფი მორენული, ბორცვიან-სერებიანია. ბევრია ტბა, რომელთა შორისაა ვალდაი, პენო, ვსელუგი, ვოლგო, სელიგერი და სხვა. ზედაპირი ძლიერ დაჭაობებულია. მაღლობის ჩრდილოეთ ნაწილში არის ვალდაის ეროვნული პარკი, რომელიც დაარსდა 1990 წელს. იზრდება ნაძვი, ფიჭვი, არყი, მუხა და სხვა. ვალდაის მაღლობი ტურიზმის რაიონია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალდაის მაღლობი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
ფრანკფურტის გეტო 1868 წ.
**გეტო** (ვენეც. gheto, ლათ. GLĬTTU[M]) — არემარე, რაიონი, სადაც ხალხი სპეციფიკური რასის ან ეთნიკური წარმომავლობის მიხედვით ან ვიწრო კულტურული ან რელიგიური ნიშნით ცხოვრობს როგორც ჯგუფი, ნებით თუ ძალდატანებით, გარე სამყაროსგან სხვადასხვა ხარისხის იზოლაციით. სიტყვა ისტორიულად მიუთითებს სპეციფიკურად ვენეციურ გეტოზე, ვენეციაში, იტალია, სადაც ებრაელებს ევალებოდათ ცხოვრება. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა უბნებს სხვა ქალაქებშიც, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ. შესაბამისი გერმანული ტერმინია Judengasse; მაროკოულ არაბულ ენაზე გეტოებს მელაჰს უწოდებდნენ.

ტერმინი ამჟამად ზოგადად ნებისმიერ უკიდურესად ღარიბ ქალაქურ უბანზე მიუთითებს. ბოლო დროს მან მკვეთრად ნეგატიური მნიშვნელობა მიიღო, და მისი ხმარება რასობრივი, ეთნიკური და კულტურული არატოლერანტობის ნიშნად მიიჩნევა. შესაბამისად, მის ალტერნატივად იყენებენ უფრო ნეიტრალურ გამოთქმებს, როგორიცაა მაგ. „ეკონომიკურად განუვითარებელი რაიონები".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„გეტო"** ვიკისაწყობში.
* Ghetto Living, Chicago West Side 1890-1930 დაარქივებული 2018-02-27 საიტზე Wayback Machine.
ვარდისუბანი.აღდგომის ეკლესია
**ვარდისუბნის აღდგომის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ვარდისუბნის სამხრეთით, დაახლოებით 1 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ირეგულარულია. გარედან კედლების ზედაპირი გასწორებულია ბათქაშით, რომელიც ქცებს შორის არსებულ არეებს ავსებს და მათი ზედაპირის მნიშვნელოვან ნაწილს ფარავს. შიგნით ეკლესია შელესილია. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია. ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული. საპირე წყობის ქვების ნაწილი, ალაგ-ალაგ ჩამოცვენილია და ეკლესიის ირგვლივაა მიმოფანტული. მთლიანადაა ჩამოშლილი ლავგარდანიც. 

ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარის ღიობი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი, გადახურულია შეისრული თაღით და გარედან კედლის სიბრტყეში საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეშია ჩასმული. ეკლესიის დარბაზე მოკლეა, აღმოსავლეთით მას შეერთვის ნახევარწრიული აფსიდი, რომლის ცენტრში დაბალი, ოთკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ერთი, თარაზულად გადახურული სარკმელი ჩრდილოეთ კედლის აღმოსაველეთ ნაწილშია. აფსიდში, სარკმლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით თითო, მცირე ზომის, ოთკუთხა ნიშაა. მოწყობილია გრძივი კედლების აღმოსავლეთ კიდეშიც იატაკიდან 1,4 მეტრის სიმაღლეზე. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა, ერთსაფეხურიანი პილასტების წყვილითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ, თანაბარ ნაწილად იყოფა.
ეკლესიის ფასადები სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 189.
**გრატა** (ლათ. Emberiza) — მცირე ზომის ფრინველთა გვარი გრატასებრთა ოჯახისა.

მათი სხეულის სიგრძეა 12–18 სმ. შეხედულებითა და აგებულებით ბეღურებსა და მთიულებს ჰგვანან, თუმცა მათგან შედარებით მცირე და კონუსის ფორმის ნისკარტით განსხვავდებიან, რომელსაც ძირში „ტეხილი" ახასიათებს. სახეობების უმრავლესობას სასაზე განვითარებული აქვთ რქოვანი ბორცვი, იყენებენ თესლისთვის ჩენჩოს შემოსაცლელად. კუდი მცირედაა ამოკვეთილი, საჭის ბუმბულის კიდეებზე დიდი თეთრი ლაქები აქვთ (არსებობს გამონაკლისი შემთხვევები). შეფერილობაში შერწყმულია წითურ-ჟანგმიწოვანი, შავი, წაბლისფერი, მურა, რუხი ელფერი; რიგ სახეობებში ვხვდებით ყვითელ ფერსაც. ზრდასრული მამრები საქორწინო მოკაზმულობით, როგორც წესი, დედლებისაგან ბევრად კაშკაშა ფერებითა და შებუმბვლის ნახატებით (კაპიუშონი, ულვაშები, ქუდი, გულისპირი) გამოირჩევიან. შემოდგომით სქესობრივი დიმორფიზმი სუსტადაა გამოხატული, მამლის კაშკაშა ტონები შენიღბულია ახალი შებუმბვლის რუხ-ჟანგმიწოვანი არშიებით. ახალგაზრდა გრატები დედალს ჰგვანან. უმეტესობის გალობა მოკლე და წკრიალა, რაკრაკის გამეორებით. მამლები ჩვეულებრივ ღეროებისა და ბუჩქის წვერებზე, ქვებზე და ნაგებობებზე გალობენ.

იკვებებიან თესლებით (უპირატესად ბალახოვანი მცენარეების), ბუდობის პერიოდში — მწერებით. აქტიურები არიან დღის ნათელ პერიოდში, საკვებს მიწაზე ან მიწისპირა იარუსზე მოიპოვებენ.

ცნობილია 50-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევრაზიასა (ტროპიკების ჩათვლით) და აფრიკაში; გვხვდებიან ტუნდრიდან ნახევარუდაბნოსა და მთებამდე. როგორც წესი, უპირატესობას ანიჭებენ ნახევრად ღია მოზაიკურ ლანდშაფტებს — მეჩხერ ტყეს, ტყესტეპს, სავანას.

საქართველოში გვხვდება მეფეტვია, ჩვეულებრივი გრატა, შავთავა გრატა, ბაღის გრატა, მთის გრატა. ისინი მიეკუთვნებიან მობინადრე და მობუდარ გადამფრენ ფორმებს. ლერწმის გრატა აქ მხოლოდ მიმოფრენისას გვხვდება.

ბუდობენ ცალკეულ წყვილებად; ჯამისებურ ბუდეს მიწაზე აკეთებენ, იშვიათად ბუჩქებზე ან დაფარულ ადგილებში. დედალი დებს 5–7 ჭრელნაჭუჭიან კვერცხს, კრუხობს თვითონ, ამ პერიოდში მას მამალი კვებავს, ზოგჯერ მამალიც მონაწილეობს კრუხობაში. ინკუბაცია 8–14 დღე გრძელდება. შემოდგომისთვის ახალი თაობა გუნდებში ერთიანდება. წელიწადში ზოგჯერ ორჯერაც მრავლდებიან. მიგრაციისა და გამოზამთრების დროს გუნდებად არიან, რომელშიც 100-მდე წევრია. არის როგორც გადამფრენი, ისე მომთაბარე სახეობები. ცნობილია ფართო სახეობათაშორისი ჰიბრიდიზაციის შემთხვევები.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 58, 111, 197.
2. ↑  bunting — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
3. 1 2 3 4  *Коблик Е. А.* ОВСЯНКИ // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М. 2013. — стр. 637.
4. ↑  *ჟორდანია რ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 142.
**ვოლოდიმირ ივანეს ძე ბარვინოკი** (უკრ. Володимир Іванович Барвінок; დ. 22 ივლისი, 1879, სოფ. ოხრამიევიჩი — გ. 1943, კიევი) — უკრაინელი საეკლესიო ისტორიკოს-ბიზანტოლოგი, ბიბლიოგრაფი. 1905 წელს დაამთავრა კიევის სასულიერო აკადემია, 1908 წელს — პეტერბურგის არქეოლოგიის ინსტიტუტი. 1908–1911 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1911 წელს მიიღო ღვთისმეტყველების მაგისტრის ხარისხი. 1917 წლის ბოლოსთვის მუშაობდა სინოდის ცენტრალურ დაწესებულებებში. ამავდროულად (1912–1917) ისტორიას ასწავლიდა პეტერბურგის ა. გელდის რეალურ სასწავლებელში.

1918 წლიდან მუშაობდა უკრაინაში. 1919–1928 წლებში იყო სრულიად უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორია-ფილოლოგიის განყოფილების თანამშრომელი. 1924–1933 წლებში მუშაობდა სრულიად უკრაინის არქეოლოგიურ კომიტეტში: 1928–1930 წლებში იყო სოფიას კომისიის და სამხატვრო განყოფილების მდივანი, 1930–1933 წლებში — თვითონ არქეოლოგიური კომიტეტის მდივანი.

ავტორია შრომებისა მართლმადიდებლური ეკლესიისა და მისი მოღვაწეების ისტორიის შესახებ, ისტორიულ-იურიდიული შინაარსის სტატიებისა. აღწერა კიევის ბიბლიოთეკების ძველი ნაბეჭდი გამოცემები, შეკავიცის ეკლესიები, ანდრიას ეკლესია, ლათინური და პოლონური ძველი ნაბეჭდი გამოცემები მოსკოვისა და ლენინგრადის (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგის) არქივებსა და ბიბლიოთეკებში.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  Czech National Authority Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. 1 2 3  *Юркова О. В.*, Барвінок Володимир Іванович // Енциклопедія історії України, т. 1, К.: В-во «Наукова думка», 2003.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის ეკლესია**. |

**გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებია მიჯნით. 2007 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ძეგლი სპეციალისტებთან შეთანხმების გარეშე გაარემონტეს, რის შედეგადაც მას თავდაპირველი სახის განმსაზღვრელი არაერთი საყურადღებო დეტალი დაკარგული აქვს.

ეკლესია დარბაზულია (8,2×5,5 მეტრი) ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და მოყვითალო ფერის კირის დუღაბით. კუთხეებში შედარებით უფრო მოზრდილი ქვებია გამოყენებული კარ-სარკმლების წირთხლები, კამარა, კონქი. საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. წყობა ირეგულარულია, ტლანქია. 

ერთ-ერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. იგი გარედან შეისრულთაღოვანი, შიგნით კი ხის მსხივილი ძელით იყო გადახურული შემორჩენილი (შემორჩენილია კვალი და ძვლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელში გაჭრილია დაბალი, ბრტყლად გადახურული სარკმელი. სარკმლის ორ მხარეს, სიმეტრიულად თითო თაღოვანი ნიშაა მოწყობილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ ნაწილშიცაა. სამივე სარკმელი თითქმის ერთ დონეზე განლაგებული, ეკლესიის დარბაზი მოკლეა და გეგმით კვადრატს უახლოვდება (დარბაზის სიგრძე ორმოცდაათიოდე სანტიმეტრით სწარბობს მის სიგანეს). 

გრძივი კედლები და კამარა წყვილი პილასტრითაა და მათზე გადაყვანილი, ნახევარწრიული საბჯენი თაღით, დაახლოებით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. თაღის ქუსლებთან მოთეთრო ქვის, ტლანქად დამუშავებული. თაროსებრი იმპოსტებია. ასეთივე იმპოსტებია სატრიუმფო თაღისა და დასავლეთ კედლის მიმდებარედ. შეკიდულა საბჯენი თაღების ქუსლებთანაც. 

დამახასიათებელია კამარის წყობა. კამარის ორივე მონაკვეთი შეკრული კამარის მსგავსადაა ნაწყობი — ორივე შედგება ოთხი სამკუთხა ნაწილისაგან, რომელთა წვეროები თავს კამარის ცენტრში ეკვრის. კამარის მსგავსად, არც კონქი ჩვეულებისამებრ ნაწყობი მისი ზედა ნაწილი კვერცხისებრი ფორმისაა, გამოყვანილია წრისებრად განლაგებული აგურების წყობით და რამდენიმე შემაღლებულია სატრიუმფო თაღის მიმართ. შიგნით ეკლესია შეთეთრებული ყოფილა. 

შენობის ფასადებიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებია მორთული. აღმოსავლეთ ფასადზე ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახული იუო საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. რემონტის დროს, მის ნაცვლად ახალი ჯვარი გამოუსახავთ, ოღონდ გაცილებით დაბლა - სარკლის თავზე. 

სამხრეთ ფასადზე შესასვლელი საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს. სამივე საფეხური აგურის თითო რიგითაა გამოყვანილი.

ეკლესიის ლავვარდანი და კედლების ზედა ნაწილი განახლებულია. თავდაპირველი ლავგარდანი მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე იყო შემორჩენილი. იგი შედგებოდა ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით წინწამოწეული აგურებით გამოყვანილი ოთხი რიგის მონაცველობით. 

მთელი რიგი სახასიათო ნიშნებით, ეკლესია ახლოს დგას საგარეჯოს მუნიციპაიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ძველ ნაწილში, კოშკებს შორის მდგარ ღვთისმშობლის ეკლესიასთან. გამორიცხული არ არის, რომ ეს ეკლესიაც მღვდლის — ივანე კევლიშვილის მიერ იყოს აგებული.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 90-91.
**„ვოლნი გორეც"** (რუს. «Вольный Горец», „თავისუფალი მთიელი") — სოციალ-დემოკრატიული მიმართულების რუსულენოვანი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი, გამოდიოდა თბილისში 1919-1920 წლებში. წარმოადგენდა საქართველოში ემიგრაციაში მყოფი ჩრდილოეთ კავკასიისა და დაღესტნის გაერთიანებულ მთიელთა კავშირის ორგანოს. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია, შემდეგ ახმედ ცალიკოვი; გამომცემელი — კავკასიის მთიელთა გაერთიანებული მეჯლისი, შემდეგ კავკასიის მთიელთა რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭო. პირველი ნომერი გამოვიდა 1919 წლის სექტემბერში, უკანასკნელი — 1920 წლის დეკემბერში (სულ გამოვიდა 67 ნომერი). 1921 წლის იანვარში მის ნაცვლად გამოდიოდა „ნეზავისიმი გორეცი" («Независимый горец»; 4 ნომერი), თებერვალში — „ნეზავისიმი კავკაზი" («Независимый Кавказ»; 1 ნომერი და 1 დამატება). ორივე გამოცემის რედაქტორი იყო მაგომეტ კოტიევი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «Вольный Горец». ელ. ბიბლიოთეკა „ივერიელი" (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).
* «Независимый Кавказ». ელ. ბიბლიოთეკა „ივერიელი" (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).
**გიორგი ხუხაშვილი** (დ. 24 ოქტომბერი, 1925, ბანძა — 2 სექტემბერი, 2004, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, დრამატურგი, პოეტი. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1996).

ბიოგრაფია
---------

1947 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ჟურნალების „ნიანგისა" და „ცისკრის" რედაქციებში; თბილისის „სახელმწიფო გამომცემლობაში", საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირში, კინოსტუდია „ქართულ ფილმში"; 1945 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი; პირველი წიგნი ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების კრებული „მწერალი და ცხოვრება" გამოსცა 1956 წელს. 1957 წელს გამოსცა საბავშვო პოემების კრებული. ავტორია პიესებისა „ზღვის შვილები" (1962), „ცხოვრება კაცისა" (1970). გამოსცა ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების კრებულები „მწერალი და დრო" (1962), „ლიტერატურული წერილები" (1970), „დრო და თანამედროვენი" (1977).

მის შემოქმედებაში თბილისის თემას მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა; 1960 წელს ჟურნალ „ცისკარში" დაიბეჭდა მისი პოემა თბილისზე „ლურჯი ფანჯრები" (წიგნად გამოვიდა 1980 წელს); თბილისის ცხოვრებაზეა დაწერილი დრამები: „მთაწმინდის მთვარე", „ცხოვრება კაცისა", „მოსამართლე", „მეათეკლასელები", „დაბრუნება ბარათაშვილისა", „დაბრუნება ფიროსმანისა" და სხვა; მან თბილისს უძღვნა ლექსები: „ჩუღურეთი", „ძველი თბილისის გახსენება", „იმპრესიონისტების გამოფენა თბილისში", ლირიკული ეტიუდები; მისი პიესისათვის „მთაწმინდის მთვარე" კომპოზიტორმა გიორგი ცაბაძემ დაწერა სიმღერა ხუხაშვილისავე ლექსზე „სიმღერა თბილისზე"; თბილისისადმი მიძღვნილი პიესები სხვადასხვა დროს იდგმებოდა დედაქალაქის თეატრებში; კრებულ „სონეტებში" (1998), რამდენიმე სონეტი თბილისს ეძღვნება.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1988 — საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემია
* 1996 — ღირსების ორდენი

თხზულებები
----------

* სონეტები,- თბილისი, 1998.
* ბიბლიური მოტივები: რჩეული ლექსები - თბილისი, 1992
* დროის კვალდაკვალ, 1984
* დღიურები ჩემი ქალაქიდან, 1981
* პიესები - თბილისი, 1975
* ცხოვრება კაცისა, თბილისი, 1970
* ლიტერატურული წერილები - თბილისი, 1970

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 998, ISBN 99928-20-32-2.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 521.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ხუხაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გესლეროვსკის ხიდი** (რუს. Геслеровский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე კარპოვკაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და სააფთიაქოს კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 22,2 მეტრი, ხოლო სიგანე — 27 მეტრი.

მდებარეობა
----------

ხიდი მდებარეობს ჩკალოვის პროსპექტის დასაწყისში. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს სილინის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — კარპოვსკის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია „პეტროგრადსკაია" (525 მეტრი).

სახელწოდება
-----------

1904 წლის 17 ივნისს მიენიჭა გესლეროვსკის ხიდის სახელი. სახელწოდება მომდინარეობს გესლეროვსკის შესახვევიდან (ამჟამად ჩკალოვის პროსპექტი), რომელმაც სახელი თავის მხრივ მიიღო პავლე I-ის გარდერობმეისტერის, გესლერის მიხედვით, რომელიც მიწებს ფლობდა პეტროგრადის კუნძულზე.

ისტორია
-------

პირველი გადასასვლელი მდინარე კარპოვკაზე ცნობილია 1887 წლიდან. ეს იყო ხის სამმალიანი ძელებიანი ხიდი. იგი არაერთხელ გაარემონტეს და გადააკეთეს. 1940 წლისათვის მას ჰქონდა სიგრძე 30,1 მეტრი, ხოლო სიგანე — 13,5 მეტრი.

1965 წელს „Ленгипроинжпроект"-ის ინჟინერ პ. პ. რიაზანცევისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით ხის ხიდი გადააკეთეს ერთმალიან რკინა-ბეტონის კონსტრუქციად. ხიდის მშენებლობას აწარმოებდა ტრესტი „ლენხიდმშენი", მთავარ ინჟინერ კ. ვ. უჩაევისა და სამუშაოს მწარმოებელ ი. ე. ლივშიცის ხელმძღვანელობით.

კონსტრუქცია
-----------

ხიდი ერთმალიანია, მისი ბურჯები რკინა-ბეტონისგანაა აგებული და მოპირკეთებულია გრანიტით, ხოლო მოაჯირები თუჯისგანაა დამზადებული.

ხიდი განკუთვნილია ავტოტრანსპორტისთვის და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ასფალტბეტონითაა დაფარული, ხოლო ტროტუარები ბეტონით. ტროტუარები სავალი ნაწილისაგან გამოყოფილია მაღალი გრანიტის ფილებით.

ლიტერატურა
----------

* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд. перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 94. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.
* Антонов Б. И. Мосты Санкт-Петербурга. — СПб: Глагол, 2002. — 192 с. — ISBN 5-89662-019-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Геслеровский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Фотографии Геслеровского моста на сайте Петербург и окрестности
* Информация о мосте на сайте Санкт-Петербург. Всё о Петербурге

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კარპოვკის ხიდები |
| --- |
|  |
| 
* სააფთიაქო ხიდი
* პეტროპავლოვსკის ხიდი
* სილინის ხიდი
* გესლეროვსკის ხიდი
* კარპოვსკის ხიდი
* ოჩხომელის ხიდი
* ახალგაზრდობის ხიდი
 |

 |
**გიორგი (გოგია) მათეს ძე კერესელიძე** (დ. 17 მარტი, 1885, ქ. გორი, — გ. 1960, ვეზინე, საფრანგეთი, დაკრძალულია იქვე) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ჟურნალისტი, პოლიტიკური ემიგრანტი. ლეო კერესელიძის ძმა.

1905 წლის რევოლუციის დროს ახლოს იყო ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტებთან. დუშეთის ხაზინის ექსპროპრიაციის შემდეგ რეაქციას გაერიდა და 1906 წელს ცოლ-შვილთან ერთად წავიდა შვეიცარიაში, სადაც ჟენევის უნივერსიტეტის სტუდენტი გახდა. მალე რუსეთმა პოლიტიკური საქმიანობის გამო ძმები კერესელიძეების გადაცემა მოითხოვა; შვეიცარიის სასამართლოზე ბელგიელმა ავტორიტეტულმა საერთაშორისო სამართალმცოდნე ერნესტ ნისმა მათ დასაცავად წარმოთქვა სიტყვა: რომელშიც აღნიშნა, რომ რუსეთმა დაარღვია 1783 წლის ხელშეკრულება, ამიტომ ქართველთა ყველა ქმედება პოლიტიკური ბრძოლაა და დაუშვებელია ძმების რუსეთისათვის გადაცემა; სასამართლომ ბრალდებულები გაამართლა. 

1910 წელს ემიგრაციაში მყოფი კერესელიძე პეტრე სურგულაძის თაოსნობით დაფუძნებული „ქართველ სეპარატისტთა ჟენევის ჯგუ­ფის" წევრი გახდა და 1913-1914 წლებში იყო ჯგუფის მიერ დაარსებული ჟურნალ „თავისუფალი სა­ქარ­თვე­ლოს" ერთ-ერთი რედაქტორი. I მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე ჟენეველმა ქართველებმა ბერლინში „საქარ­თვე­ლოს განთავისუფლების კომიტეტი" შექმნეს და გერმანიის დახმარებით ცდილობდნენ საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის გაგრძელებას. კერესელიძე რედაქტორობდა კომიტეტის მიერ დაარსებულ „ქარ­თულ გაზეთს" (1916-1918). მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის საელჩოში ბერლინში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა გერმანიაში. იყო გაზეთ „თეთრი გიორგის" რედაქციის წევრი და ერთ-ერთი ავტორი. II მსოფლიო ომის წლებში (1939-1945) თანამ­შრომლობდა ბერლინში ხელისუფლების მიერ შექმნილ „კავკასიის სამმართველოსთან" (ხელმძღვანელი ვ. ახმეტელი). პოლიტიკური საკითხების გარდა, იღვწოდა ქართველ ტყვეთა გათავისუფლებისათვის.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 627-628.;
* წერეთელი მიხეილ. გიორგი კერესელიძე: ძვირფასი მეგობრის ხსოვნას // ბედი ქართლისა. – 1962. –N39–40. – გვ. 11–13;
* კერესელიძე, გიორგი. საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი : (1914-1918) / გიორგი კერესელიძე // ქართული ემიგრაცია : სამეცნიერო ჟურნალი.- თბილისი, 2013.- N1 (4). - გვ.141-175

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი კერესელიძე. ქართველები უცხოეთში. ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).