recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ლუქსემბურგის სამი გაყოფა.
**ლუქსემბურგის ისტორია** — წარმოადგენს ქვეყანა ლუქსემბურგის და მისი გეოგრაფიული არეალის ისტორიას. მისი წერილობითი ისტორია იწყება ძველი რომის იმპერიის ხანიდან. ლუქსემბურგის, როგორც ცალკე პოლიტიკური ერთეულის ისტორიის დასაწყისად მიიჩნევა 963 წელი. შემდგომი ხუთი საუკუნის განმავლობაში ლუქსემბურგების ძლიერი დინასტია ჩამოყალიბდა, თუმცა მათმა გაქრობამ გამოიწვია ქვეყნის დამოუკიდებლობის დასასრულიც. შემდგომ მცირე ხნით შედიოდა ბურგუნდიის საჰერცოგოს შემადგენლობაში და 1477 წელს ჰაბსბურგების დინასტიის ხელში გადავიდა.

ნიდერლანდების რევოლუციის შემდეგ სამხრეთი ნიდერლანდის ნაწილი გახდა, რომელიც 1713 წელს ჰაბსბურგების ავსტრიულ შტოს გადაეცა. რევოლუციური საფრანგეთის მიერ ოკუპაციის შემდეგ, 1815 წლის პარიზის ხელშეკრულებით, ლუქსემბურგი გადაკეთდა დიდ საფერცოგოდ და ნიდერლანდების გაერთიანებული სამეფოსთან პირად უნიაში შევიდა. ამ ხელშეკრულებამ ასევე გამოიწვია ლუქსემბურგის მეორე დაყოფა (პირველი მოხდა 1658, ხოლო მესამე 1839 წლებში.) ამ შეთანხმებებმა ლუქსემბურგის ტერიტორია მნიშვნელოვნად შეამცირა, დღევანდელი ფარგლებში დამოუკიდებლობა ქვეყანამ 1867 წელს ლუქსემბურგის კრიზისის შემდეგ მოიპოვა.

შემდგომ წლებში ლუქსემბურგი გერმანიის გავლენის სფეროში მოექცა. ის გერმანიის მიერ ორჯერ იყო ოკუპირებული 1914 - 1918 და 1940 - 1944 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ: ფინანსური მომსახურების განვითარების, პოლიტიკური სტაბილურობის და ევროპული ინტეგრაციის წყალობით ლუქსემბურგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანა გახდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლუქსემბურგის მონარქთა სია

ლიტერატურა
----------

* Arblaster, Paul. *A History of the Low Countries* (Palgrave Essential Histories) (2005)
* Blom, J.C.H. *History of the Low Countries* (2006)
* de Vries, Johan. "Benelux, 1920-1970," in C. M. Cipolla, ed. *The Fontana Economic History of Europe: Contemporary Economics Part One* (1976) pp 1–71
* Kossmann, E. H. *The Low Countries 1780–1940* (1978)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუქსემბურგის ისტორია***

* History of Luxembourg: Primary Documents
* Historical Map of Luxembourg 1789
* National Museum of Military History
**კოლხური ხოხობი** (ლათ. Phasianus colchicus; Phasis — მდინარე რიონის ძვ. სახელწოდებიდან), ფრინველი ქათმისნაირთა რიგისა. მამლის მასა 1600 გ აღწევს, დედლისა — 800 გ. აქვთ კარგად განვითარებული ფეხები, მოკლე მომრგვალებული ფრთები, გრძელი ბოლო (განსაკუთრებით მამალს). მამალს გალოზე დეზები აქვს და მეტად ლამაზი, მკვეთრი შეფერილობით გამოირჩევა. აღწერილია კოლხური ხოხობის მრავალი ქვესახეობა, რომელთაგან ყოფილ სსრკ-ის ფარგლებში გვხვდება 13. კოლხური ხოხობი გავრცელებულია უთოვლო ამ მცირე თოვლიან და რბილ კლიმატიან ზოლში პალეარქტიკის სამხრეთ ნაწილში. აკლიმატიზებულია მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. საქართველოში წინათ გავრცელებული ყოფილა კოლხეთის დაბლობზე, მტკვრის, ივრისა და ალაზნის ჭალებში. ბევრ ადგილას კვლავ ინტენსიურად მრავლდება. ბინადრობს ჭალის ტყეებში, მცენარეულობით მდიდარ წყალსატევების სანაპირო დაბლობებზე, ზღვის დონიდან 850 მ-მდე. ბუდეს იკეთებს ხმელი ფოთლებითა და ბალახით მიწის პატარა ჩაღრმავებაში. დებს 8-12, ზოგჯერ 18 კვერცხს. ბუდეზე ზის მხოლოდ დედალი. ცუდად ფრენს. საშიშროების შემთზვევაში გარბის. იკვებება ძირითადად მცენარეულობით, უფრო სარეველათა თესლით, ნაყოფით, ვეგეტატიური ნაწილებით, აგრეთვე მწერებით. სასარგებლო ფრინველია.

ლიტერატურა
----------

* *კუტუბიძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 598.
**კოლხური ბაძგი**, *კოლხური ჭყორი* (ლათ. Ilex colchica) — მცენარე ბაძგისებრთა ოჯახისა. 2–6 მეტრის სიმაღლის მარადმწვანე ბუჩქი ან მცირე ზომის ხეა. აქვს ძირიდანვე დატოტვილი ღერო. ვიწროლანცეტისებურიდან კვერცხისებურ-ელიფსურამდე ცვალებადი ფორმის ფოთლები, რომლებიც კიდეებამოკვეთილია, თითო გვერდზე 3–9 კბილიანი ნაკვთით, ფერად — მუქი მწვანე, ტყავისებური. ყვავილედი იღლიური ქოლგა ან მტევანია. გვირგვინი მომწვანო-თეთრი ფერისაა, მცირე ზომის, თითქმის ბორბლისებური. ყვავის აპრილ-მაისში, ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიაში, მცირე აზიასა და სამხრეთ ევროპაში. გვხვდება მთელ დასავლეთ საქართველოსა და კახეთში. ველურად გავრცელებულია აგრეთვე ლაზეთში (ახლანდ. თურქეთის ტერიტორია). წარმოადგენს კოლხური ფლორის რელიქტს. მეზოფილურია. იზრდება ფართოფოთლოვან და მუქწიწვოვან ტყეებში, ასევე სუბალპურ სარტყელში. სხვა მარადმწვანე ბუჩქებთან (წყავი, შქერი და სხვ.) ერთად ქმნის ქვეტყეს დაჩრდილულ ფოთლოვან (განსაკუთრებით წიფლნარში), ფოთლოვან-წიწვოვანსა და წიწვოვან-ტყეებში. ძვირფასი მერქანი აქვს. იყენებენ სადურგლო და სახარატო საქმეში. ღერო და ფოთოლი შეიცავს მთრიმლავ და საღებავ ნივთიერებებს. ქერქს, ფოთოლსა და ნაყოფს ხალხურ მედიცინაში ხმარობენ. დეკორატიული მცენარეა, კარგად იტანს კრეჭას, აშენებენ ბაღებსა და პარკებში. მრავლდება თესლით და ამონაყრით.

სქოლიო
------

1. ↑  *სახოკია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 253.
2. 1 2 3  *სუხიტაშვილი კახაბერ*, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 52.
3. 1 2 3  *სახოკია მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 381.
მიულერტალი
**პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია** (შემოკლებით ლუქსემბურგის შვეიცარია) ეწოდება ლუქსემბურგის აღმოსავლეთით მდებარე კუთხეს და იგი მოიცავს ეხტერნახს, ბერდჰოფს, კონსდორფს, ბეფორტს (ფრანგ. Beaufort ბოფორი) და მიულერტალს. მრავალი მილიონის წლის წინათ გამყინვარების ეპოქის დასასრულს წყლის დიდი მასები უზარმაზარი მდინარეების სახით უნდა გაჩენილიყო, რომელთა დაშრეტას ასევე მრავალი მილიონი წელი უნდა დასჭირვებოდა. სწორედ ამ უზარმაზარი მდინარის კალაპოტის ერთ-ერთ ფრაგმენტს წარმოადგენს დღეს ქვიშაქვის კლდოვანი წარმონაქმნი, რომელსაც ლუქსემბურგის პატარა შვეიცარიას ეწოდება. ლუქსემბურგის შვეიცარიის ეს მიდამოები არის გერმანია-ლუქსემბურგის პარკ-ნაკრძალის ერთი ნაწილი და მრავალ ლაშქრობისა და მთასვლის მოყვარულ ტურისტს იზიდავს. მოზელის გარდა, აქ არის აგრეთვე ორი მდინარე — ზაუერი და შვარცე ერნცი, რომლებიც სწორედ ამ ქვიშაქვის კლდოვან ხეობებში გაედინება.

შვეიცარია მიულერტალში
---------------------

ლუქსემბურგის დიდ საჰეცოგოში სამი ოფიციალური ენაა, რომლებსაც ამ ქვეყნის მოქალაქეები თანაბრად ფლობენ. სამენოვნება ლუქსემბურგის რთულმა ისტორიულმა წარსულმა განაპირობა. ქვეყნის ამ რთული წარსულის გამო ლამის ნებისმიერ გეოგრაფიულ პუნქტს სამივე ენაზე განსხვავებული მართლწერისა და ხშირად სრულიად სხვა ჟღერადობის ტოპონიმიკა გააჩნია. სახელწოდების პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია შემთხვევაში კი მას უბრალოდ თარგმნიან სამივე ენაზე და ლუქსემბურგულად Kleng Lëtzebuerger Schwäiz, გერმანულად Die Kleine Luxemburger Schweiz, ხოლო ფრანგულად La petite Suisse luxembourgeoise ჰქვია. 

თუმცა არსებობს სხვა სახელწოდებაც: იმის გამო, რომ ამ მიდამოების ცენტრი ძირითადად მიულერტალში მდებარეობს, მას ხშირად მიულერტალსაც, ანუ ლუქსემბურგულად Mëllerdall-ს, გერმანულად Müllertal-ს, ხოლო ფრანგულად Mullerthal-ს უწოდებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუქსემბურგის შვეიცარია***

* ბერდორფი
* პატარა ლუქსემბურგის შვეიცარია დაარქივებული 2015-08-29 საიტზე Wayback Machine.
* მიულერტალი
მოსკოვის კრემლი XIX საუკუნეში
**კრემლი** (რუს. кремль) რუსულად ციხესიმაგრეს, ციტადელს, ციხეკოშკს აღნიშნავს და მიუთითებს დიდ გამაგრებულ ცენტრალურ კომპლექსზე, რომელიც ტიპიურია ისტორიული რუსული ქალაქებისთვის. ხშირად ეს სიტყვა მიუთითებს ამგვარ ციხესიმაგრეთაგან ყველაზე ცნობილ მოსკოვის კრემლზე, ან მთავრობაზე, რომელიც იქ მდებარეობს. წმინდა ბასილის ციტადელს ხშირად შეცდომით კრემლს უწოდებენ მისი განსაკუთრებული ფორმის გამო, თუმცა სინამდვილეში ის მოსკოვის კრემლის ნაწილი არაა. კრემლის აგების ადგილად ხშირად მდინარის ან სხვა რაიმე ბუნებრივი წინაღობის პირას არსებულ შემაღლებას ირჩევდნენ.

რუსული ქალაქები კრემლით
-----------------------

სმოლენსკის კრემლის გალავანი 1912 წ.
### მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები

* მოსკოვი
* ნოვგოროდი
* ყაზანი

### შემონახული

* ნიჟნი-ნოვგოროდი
* ფსკოვი
* სმოლენსკი
* კოლომა
* ასტრახანი
* ზარაისკი
* ტობოლსკი
* ტულა
* სუზდალი
* როსტოვი

### ნანგრევები

* გდოვი
* იზბორსკი
* პორხოვი
* სერპუხოვი
* ველიკიე-ლუკი

### უგალავნო

* დმიტროვი
* რიაზანი
* ვოლოგდა
* იაროსლავლი

### მხოლოდ ნარჩენები

* ბოროვსკი
* ოპოჩკა
* სტაროდუბი
რაშტრაპატი-ბხავანის ხედი

  

**ლუტიენსის-დელი** — ადგილი დელიში, ძირითადად ნიუ-დელიში, ინდოეთში. სახელი ეწოდება გამოჩენილი ინგლისელი არქიტექტორის ედვინ ლუტიენსის (1869–1944) პატივსაცემად, რომელიც 1920-1930 წლებში როდესაც ინდოეთი შედიოდა ბრიტანეთის იმპერიაში, დელის უმეტესი შენობების დიზაინერი და მშენებელი იყო. ლუტიენსის-დელიში შედის აგრეთვე *ლუტიენსის ბუნგალოების ზონაც* (LBZ).

ლუტიენსის ბუნგალოების ზონა
--------------------------

*ლუტიენსის ბუნგალოების ზონა* (LBZ) ეწოდება 2800 ჰექტარის ფართობს რომელზეც ბრიტანეთის ინოდეთის პერიოდში გაშენებული იყო მთავრობის ოფიციალური პირების და ადმინისტრაციული ოფისების ბუნგალოები (ბენგალური სტილის ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი).

გალერეა
-------

* ინდოეთის პარლამენტის, შენობა.
* ინდოეთის კარიბჭე

ლიტერატურა
----------

* Edwin Lutyens, New Delhi დაარქივებული 2007-04-29 საიტზე Wayback Machine. , The Lutyens Trust.
* *Dome Over India*, by Aman Nath. Published by India Book House, 2006. ISBN 8175083522.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Architecture: Amnesty Plan for Relics of the Raj New York Times, 30 დეკემბერი, 2007.
* Lutyens' Delhi. Outlook (ჟურნალი) (01 ოქტომბერი, 2007).
კრევოს ციხესიმაგრის ფრაგმენტი სოფელ კრევოში.
**კრევოს ციხესიმაგრე** (ბელარ. Крэўскі замак, პოლ. Zamek w Krewie, ლიეტ. Krėvos pilis) — ციხესიმაგრე სოფელ კრევოში. ნაგებია ქვითა და წითელი აგურით. 

ციხესიმაგრე ააშენა ლიტვის დიდმა მთავარმა გედიმინასმა. 1341 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ ციხესიმაგრე გადავიდა მისი შვილისა და მემკვიდრის ალგირდასის მფლობელობაში. 1382 წელს ამ ციხესიმაგრეში დაატყვევეს და მოკლეს კეისტუტისი. 1385 წელს ციხესიმაგრეში მოაწეეს ხელი კრევოს უნიას. ციხესიმაგრის ფრაგმენტები შემონახულია დღემდე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბელარუსის ციხესიმაგრეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კრევოს ციხესიმაგრე"** ვიკისაწყობში.
* Krevo Castle დაარქივებული 2020-11-16 საიტზე Wayback Machine.  on official website of the Republic of Belarus დაარქივებული 2018-01-15 საიტზე Wayback Machine.
* (რუსული) Kreva Castle on globus.tut.by
* (ბელარუსული) History of the Kreva Castle
* (ბელარუსული) The Kreva Castle Charity Fund
**ლუქსემბურგის საჰერცოგო** (ფრანგ. Luxembourg, ლუქს. Lëtzebuerg) — საღვთო რომის იმპერიაში შემავალი სახელმწიფო. ლუქსემბურგების (შემდგომში ლიმბურგები) დინასტიის მემკვიდრეობითი მიწა. ლიმბურგები XIV საუკუნის უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ ძალას წარმოადგენდნენ, რომლებიც ჰაბსბურგებს ცენტრალურ ევროპაში დომინანტობას ეცილებოდნენ.

1411 წელს სიგიზმუნდ I-ს, დაგროვილი ვალების გამო ლუქსემბურგის საჰერცოგოს თავის ძმისწულ ელიზაბეტზე გადაცემა მოუწია. ელიზაბეტმა მოგვიანებით საჰერცოგო ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპს მიჰყიდა. ბურგუნდიის ჰერცოგების მამრობითი შტო შეწყდა, როდესაც ფილიპის შვილი შარლ მამაცი ნანსის ბრძოლაში გარდაიცვალა. ბურგუნდიის ჰერცოგების მემკვიდრე გახდა შარლის ერთადერთი შვილი მარი, რომელიც ჰაბსბურგების დინასტიის წარმომადგენელზე, საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან I-ზე დაქორწინდა. შედეგად ლუქსემბურგის საჰერცოგო ჰაბსბურგების მმართველობაში გადავიდა.

1555 წელს კარლ V-ს (ის ასევე იყო ესპანეთის მეფე კარლ I) ტახტიდან გადადგომის გამო, ლუქსემბურგი მის შვილს ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ს გადაეცა. ნიდერლანდების რევოლუციის დროს, ნიდერლანდის შვიდი ჩრდილოეთი პროვინცია გამოეყო ესპანეთს და 1581 წელს შექმნა გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკა. დანარჩენი სამხრეთული პროვინციები (მათ შორის ლუქსემბურგიც) 1714 წლამდე ესპანეთის შემადგენლობაში რჩებოდა. ესპანური მემკვიდრეობისთვის ომის შემდეგ, რომელიც 1700 წელს ესპანური ჰაბსბურგების მამაკაცის შტოს შეწყვეტის შემდეგ დაიწყო, 1714 წელს სამხრეთ ნიდერლანდის პროვინციები ავსტრიელი ჰაბსბურგების ხელში გადავიდა. ლუქსემბურგი ავსტრიული გავლენის ქვეშ 1795 წლის საფრანგეთის რევოლუციამდე რჩებოდა.

ლუქსემბურგის საჰერცოგომ ტერიტორიის ნაწილი 1813 წელს პრუსიის სასარგებლოდ დაკარგა. 1815 წელს ნაპოლეონის ვატერლოოსთან დამარცხების შემდეგ, ლუქსემბურგის სტატუსი გახდა დიდი საჰერცოგო. მმართველად დაინიშნა ვილიამ I, რომელიც ასევე ახლად შექმნილი ნიდერლანდის გაერთიანებული სამეფოს პირველი მეფე იყო. 1830 წელს, როდესაც ბელგიამ მიიღო დამოუკიდებლობა, ლუქსემბურგის ტერიტორიის დიდი ნაწილი მას გადაეცა (იხილეთ - ლუქსემბურგის დაყოფა). 1890 წელს, ვილიამ III-ს გარდაცვალების შემდეგ ნიდერლანდის გვირგვინი გადაეცა მის ქალიშვილ ვილგელმინიას, ხოლო ლუქსემბურგის გვირგვინი ადოლფს.

ლიტერატურა
----------

* Ermesinde et l'affranchissement de la ville de Luxembourg; Études sur la femme, le pouvoir et la ville au XIIIe siècle, sous la direction de Michel Margue, Publications du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, Publications du CLUDEM tome 7, Luxembourg 1994.
* Tatsachen aus der Geschichte des Luxemburger Landes, Dr. P. J. Müller, Luxemburg 1963, Verlag "de Frendeskres", Imprimerie Bourg-Bourger.
* Vivre au Moyen Age: Luxembourg, Metz et Trèves; Études sur l'histoire et l'archéologie urbaines, sous la direction du usée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, Publications Scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, tome 2, Luxembourg 1998.

სქოლიო
------

1. ↑  Francia Media: Lorraine & Burgundy. Friesian.com (6 August 1914). ციტირების თარიღი: 1 February 2013.
გერმანული „ლუფტვაფეს" სიმბოლო 1945 წლამდე
**ლუფტვაფე** (გერმ. Luftwaffe; საჰაერო ძალები) — გერმანიის სამხედრო-საჰაერო ძალების სახელი რაიხსვერის, ვერმახტისა და ბუნდესვერის შემადგენლობაში.

ლუფტვაფეს წინამორბედი იყო საიმპერიო სამხედრო-საჰაერო სამსახური (Luftstreitkräfte), რომელიც 1910 წელს შეიქმნა სამხედრო ავიაციის გაჩენასთან ერთად.

ვერმახტის პერიოდი
-----------------

ვერმახტის ლუფტვაფეს მთავარსარდალი ჰერმან გერინგი იყო, რომელიც შემდეგ რაიხსმარშალი გახდა.

ლუფტვაფეს სტრუქტურაში უმაღლეს საფეხურად ითვლებოდა საჰაერო ფლოტი (Luftflotte). თავდაპირველად არსებობდა ხუთი საჰაერო ფლოტი, 1943-1944 წლებში კი მათ კიდევ სამი დაემატა. საჰაერო ფლოტის სარდალს ჰქონდა გენერალ-ობერსტისა და გენერალ-ფელდმარშალის წოდება.

ფაქტობრივად ამ სახის შეიარაღებული ძალების ჩამოყალიბება დაიწყო 1933 წელს. 1935 წლის მარტში ლუფტვაფეში 1888 სამხედრო მანქანა და 20 ათასი მომსახურე პერსონალი ითვლებოდა.

ლუფტვაფეს შემადგენლობაში შედიოდა „ფორშუნგსამტი" (Forschungsamt; სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტი) — უშიშროებისა და კონტრუშიშროების სამსახური, ასევე კრიპტოგრაფიისა და დეშიფრაციის განყოფილებები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი (გერმანული)
* The Defeat of the German Air Force, The United States Strategic Bombing Survey
* Luftwaffe museum (გერმანული) & (ინგლისური)
* German Democratic Republic (1955–1990) Air Force website (გერმანული)
* Luftwaffe Resource Center – Data and photos of Luftwaffe aircraft
* Luftwaffe Fighter Pilots
**ჰაიკ დმიტრის ძე ბჟიშკიანი**, ფსევდონიმით *გაი* (სომხ. Հայկ Բժշկյան დ. 1887, თავრიზი — გ. 11 დეკემბერი, 1937) — სომეხი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, პირველი მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

1901 წლიდან ოჯახი ირანიდან გადასახლდა თბილისში, სადაც დაამთავრა სასულიერო სემინარია. 1903 წლიდან ჩართული იყო რევოლუციურ საქმიანობაში. იყო სომეხთა სოციალ-დემოკრატიული პარტია „ჰუნჩაკისა" და ფიდაისტების საბრძოლო რაზმის წევრი. თბილისის ოფიცერთა სკოლის დასრულების შემდეგ მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში დაშნაკთა საბრძოლო რაზმის შემადგენლობაში კავკასიის ფრონტზე. ომის დასრულებისას მიაღწია შტაბს-კაპიტნის ჩინს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შედის ბოლშევიკების რიგებში. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1918 წლის ნოემბერ-დეკემბერში მეთაურობდა სიმბირსკის პირველ ქვეით დივიზიას, სადაც მის დაქვემდებარებაში მსახურობდა გიორგი ჟუკოვი. 1918 წლის დეკემბრიდან 1919 წლის ივნისამდე სარდლობდა ბოლშევიკთა აღმოსავლეთის ფრონტის პირველ არმიას, სადაც ამ თანამდებობაზე შეცვალა მიხეილ ტუხაჩევსკი. 1919 წლის აგვისტო-სექტემბერში სარდლობდა სამხრეთის ფრონტის 42-ე დივიზიას. 1919 წლის 25 სექტემბრიდან 1920 წლის 3 მარტამდე სამხრეთის ფრონტის კავკასიის პირველი „ველური დივიზიის" მეთაურია. პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის პერიოდში სარდლობდა დასავლეთის ფრონტის მე-3 საკავალერიო კორპუსს. ვარშავის ბრძოლაში გამანადგურებელი მარცხის შემდეგ თავის გადარჩენილ ძალებთან ერთად გადადის პრუსიაში, სადაც ინტერნირებულია. 1922 წლიდან სომხეთის სსრ-ს სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისარია. 1924-25 წლებში მინსკის გარნიზონის უფროსია. 1927 წელს ამთავრებს ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიას, იქვე რჩება და ხდება კათედრის გამგე, იცავს დისერტაციას. 1933 წლიდან პროფესორია და 1933-35 წლებში ხელმძღვანელობს ჟუკოვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო აკადემიის ომებისა და სამხედრო ხელოვნების ისტორიის კათედრას. 1935 წელს გაათავისუფლეს ყველა თანამდებობიდან და დააპატიმრეს წითელ არმიაში სამხედრო ფაშისტური ორგანიზაციის შექმნის ბრალდებით. მიესაჯა 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა. იაროსლავლის ციხეში გადაყვანისას, 1935 წლის 22 ოქტომბერს მოახერხა გაქცევა, თუმცა ორ დღეში დააკავა შინსახკომმა და დახვრიტეს 1937 წლის 11 დეკემბერს.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰაიკ ბჟიშკიანი***

* W. Bruce Lincoln, *Red Victory* (1989, repr. 1999)
* Norman Davies, *White Eagle, Red Star* (1972), ISBN 0712606947
**ჰიდროკარბოქსილი** — არასტაბილური თავისუფალი რადიკალი, რომელიც მნიშვნელოვანია წვის პროცესში. რადიკალის ქიმიური ფორმულაა {\displaystyle {\ce {HOCO}}}. ის წარმოიქმნება ჰიდროქსილის რადიკალის და ნახშირბადის მონოქსიდის ურთიერთქმედებით. წარმოქმნილი ჰიდროკარბოქსილი იშლება ნახშირბადის დიოქსიდად და ატომურ წყალბადად. ნახშირბადის დიოქსიდის დიდი ნაწილი დედამიწასა და მარსზე წარმოიქმნა ჰიდროკარბოქსილის მეშვეობით.

თავდაპირველად წარმოქმნილი HOCO, რომელიც წარმოიქმნება OH და CO-სგან არის აგზნებულ მდგომარეობაში, ამიტომაც მას აქვს უნარი — ენერგია გადაიტანოს სხვა მოლეკულებზე, როგორებიცაა აზოტის (N2) ან სხვა ნახშორბადის მონოქსიდის (CO) მოლეკულა.

სქოლიო
------

1. ↑  Hydrocarboxyl radical.
2. ↑  Team spots elusive intermediate compound in atmospheric chemistry (27 October 2016). ციტირების თარიღი: 28 October 2016.
3. ↑  Borman, Stu (28 October 2016). „Long-sought atmospheric intermediate detected". *Chemical & Engineering News*. **94** (43). ციტირების თარიღი: 30 October 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| 
პორტალი:ქიმია
 | ***პორტალი ქიმია*** |
**ლხოცამპა**, (ნეპალური: ल्होत्साम्पा); ტიბეტური: **ལྷོ་མཚམས་པ་**) — ძონგკხადან შეიძლება ითარგმნოს როგორც "სამხრეთელები". ტერმინი აღნიშნავს ჰეტეროგენულ ნეპალელების პოპულაციას ბჰუტანში.

ისტორია
-------

ლტოლვილთა პირველი მცირე ჯგუფები ნაპალიდან გამოჩნდნენ გვიან XIX და ადრეულ XX საუკუნეში. ნეპალელების იმიგრაციის ზრდა მოხდა ბჰუტანის პოლიტიკური განვითარების პერიოდში: 1885 წელს ბჰუტანის მეფემ (დრუკ გიალპო) უგენ ვანგჩუკმა შეძლო შიდა არეულობების დაწყნარება და ინდოეთში ინგლისელებთან მჭიდრო ურთიერთობის დამყარება. 1910 წელს ბჰუტანმ ხელი მოაწერა ინგლისთან შეთანხმებას, რის საფუძველზეც მათ აძლევდა საგარეო ურთიერთობების მართვის უფლებას. ლტოლვილების ნაკადმა ნეპალიდან და ინდოეთიდან გაიზარდა 1960-იან წლებში, როდესაც ნეპალმა პირველი 5 წლიანი გეგმის შესრულება დაიწყო. მათი უმეტესობა მუშაობდა მშენებლობებზე. 1980-იანების ბოლოს, ბჰუტანის მთავრობის ანგარიშით მოსახლეობის 28% წარმოშობით ნეპალელი იყო. არაოფიციალურად მათი რაოდენობა არის 30-40 პროცენტი და შეადგენენ სამხრეთი ბჰუტანის მოსახლეობის უმეტესობას.

1989 წელს მთავრობამ გამოუშვა რამდენიმე კანონი რომელიც პირდაპირ ეხებოთათ ლხოცამპებს, პირველი იყო დრიგლამ ნამჟას (ქცევის და ჩაცმის ოფიციალური ეტიკეტი ბჰუტანში) მიერ მიღებული კანონი, რომელიც ავალდებულებდა ლხოცამპებს ოფიციალურ შეხვედრებზე ეტარებინათ ისეთივე ტრადიციული ტანისამოსი რაც მოსახლეობის უმეტესობაშ მყოფ ნგალოპებს. მეორე მთავრობამ ამოიღო ნეპალური ენა სკოლებიდან და ოფიციალური დაწესებულებებიდან ძონგკხას სასარგებლოდ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Bhutanese Refugees – A story of a forgotten people
* The Bhutanese refugees
* The Bhutanese Refugees – Human Rights Watch:

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Worden, Robert L.; Savada, Andrea Matles (ed.) (1991) "Chapter 6: Bhutan - Ethnic Groups", *Nepal and Bhutan: Country Studies*, 3rd,  Federal Research Division, United States Library of Congress,   გვ. 424. ISBN 0-8444-0777-1. ციტირების თარიღი: 2010-10-02.
2. 1 2 3  Background Note: Bhutan. U.S. Department of State (2010-02-02). ციტირების თარიღი: 2010-10-02.
3. 1 2  Timeline: Bhutan. BBC News online (2010-05-05). ციტირების თარიღი: 2010-10-01.
4. ↑  Country profile – Bhutan: a land frozen in time. BBC News online (1998-02-09). ციტირების თარიღი: 2010-10-01.
5. ↑  Bhutan country profile. BBC News online (2010-05-05). ციტირების თარიღი: 2010-10-01.
**ხურთისის ციხე-სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ხურთისის ძველ უბანში, კლდოვანი მთის ფერდობზე. თარიღდება XVIII საუკუნით.

სახლი სამსართულიანია, ჩრდილოეთი ნაწილი ფერდობშია შეჭრილი და სართულებიც ერთიმეორეს მიმართ ქანების შესაბამისადაა განლაგებული, ამის გამო სამივე სართული სხვადასხვა სიღრმისაა. შენობა გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია ქვით. ფასადებზე გამოყენებულია რუხი, ყავისფერი და მოწითალო თლილი ქვებით. სარკმლებსა და სათოგურებზე მონაცრისფრო ქვიშაქვაა. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, მეორე სართულზე. პირველი სართული გაყოფილია ორად ერთ სათავსს საქონლის სადგომად იყენებდნენ, საქონელი მეორე სართულიდან პანდუსით ჩაჰყავდათ. მეორე - საჭურვლის შესანახი საიდუმლო სათავსი იყო. ახლა აქ ჭირნახულს ინახავენ. ამ სათავსში ჩასასვლელიც მეორე სართულიდანაა. ორივე სათავსის სამხრეთ კედელში სარკმელ-სათოფურებია გაჭრილი.

მეორე სართული რომელასაც ზამთარში საცხოვრებლად იყენებდნენ, ყველაზე დიდია. ადრე იგი ერთანი ყოფილა, ამჟამად ტიხრებით ოთხადაა გაყოფილი. სამხრეთ კედელში ოთხი სარკმელ-სათოფურია, დასავლეთისაში — ორი. სარკმლებს ქვის კიბისებრი რაფები აქვს. პირველი და მეორე სართულის გადახურვები ეყრდნობა პირველ სართულიდან ამოყვანილ ქვის ორ სწორკუთხა ბურჯსა და ქვის ბალიშებით დასრულებულ ხის ხუთ სვეტს, რომლებზეც გადებულია დიდი მორი. ჩრდილოეთით კედლის შუაში მეორე და მესამე სართლების დამაკავშირებელი კიბეა. 

მესამე სართლი ქვედა სართულებზე ვიწროა და ფერდობისკენაა გაწეული. წინ პარაპეტით შემოსაზღვრული ბანი აქვს. შედგება გრძივი მიმართლებით განლაგებული სამი ნაწილისგან. შუაში ტამბურია, რომელშიც მეორე სართულიდან ქვის კიბე ამოდის, გვერდებზე კი — თითო მოზრდილი ოთახი. ბანის მხარეს ორივე ოთახს ორ-ორი ფართო დაბალი სწორკუთხა სარკმელი აქვს. ადრე მათ ადგილას ქვედა სართულების მსგავსი სარკმლები ყოფილა, რომლებიც მოგვიანებით გაუგანიერებიათ. ბანზე კარი ტამბურიდან გამოდის. ტამბური ორივე ოთახს თითო სწორკუთხა კარით უკავშირდება.

ლიტერატურა
----------

* 

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 489-490.
**ხურმული** (რუს. Хурмули́) — სასოფლო ტიპის დასახლება სოლნეჩნის რაიონში, ხაბაროვსკის მხარე. ხურმულის სოფლის დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. სოფლის მოსახლეობა 2011 მონაცემების მიხედვით შეადგენს 1946 კაცს.

ისტორია
-------

1946 წლამდე სოფლის სახელწოდება იყო *სტარტი*. 1946 წლის მარტიდან 1947 წლის იანვრამდე აქ იყო განთავსებული შრომით-გასწორების ბანაკი. ამგუნის შრომით-გასწორების ბანაკში (შემოკლ. *ამგუნლაგი*) აღრიცხვაზე იმყოფებოდა 6 600 მისჯილი, რომლებიც აგებდნენ სარკინიგზო ხაზს ამურის კომსომოლსკი — ურგალი.

სოფელი ხურმული არის ადგილი, სადაც დაიბადა და ბავშვობისა და სიჭაბუკის წლები გაატარა ცნობილმა რუსმა სინოლოგმა, ჩინური ცივილიზაციის საბაზისო ტექსტების მთარგმნელმა ბრონისლავ ვინოგროდსკიმ.

ეკონომიკა, ინფრასტრუქტურა
-------------------------

ხურმულის დასახლების ტერიტორიაზე განთავსებულია რამდენიმე საწარმო: ფედერალური სახელმწიფო დაწესებულება კომბინატი «სნეჟნი», სურსათის შესანახი სამხედრო საწყობი № 204. ამავე სახელწოდების რკინიგზის სადგური.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სისტემა „საგადასახადო ცნობა" დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* სოფელი ხურმული ვიკიპედიაში
**ლუნდის უნივერსიტეტი** (შვედ. Lunds universitet, Universitas Lundensis ან Universitas Gothorum Carolina ლათინურად) — უნივერსიტეტი ქალაქ ლუნდში, შვედეთის სამხრეთ ნაწილში. დაარსებულია 1666 წელს და ქვეყანაში სიძველით მეორე უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებას წარმოადგენს.
ლუნდის უნივერსიტეტში შვიდი ფაკულტეტია (დამატებითი კამპუსები განთავსებულია მალმესა და ჰელსინგბორგში), სადაც 34 ათასზე მეტი სტუდენტი 50 განსხვავებული პროგრამის ფარგლებში (სპეციალობით) ეუფლება უმაღლეს განათლებას. უნივერსიტეტში 800-ზე მეტი სასწავლო კურსია. ლუნდის უნივერსიტეტი Universitas 21-ის მსოფლიო ქსელში შედის, რომელიც იმ უნივერსიტეტებს აერთიანებს, სადაც ფართომასშტაბიანი სამეცნიერო სამუშაოები მიმდინარეობს.

ისტორია
-------

ქალაქ ლუნდს ხანგრძლივი საგანმანათლებლო ისტორია აქვს. ჯერ კიდევ ადრეული შუა საუკუნეებიდან საეკლესიო ცენტრს წარმოადგენდა, სადაც დანიის არქიეპისკოპოსის რეზიდენცია იყო. 1085 წელს დაარსებული საკათედრო სკოლა კი მომავალ სასულიერი პირებს ამზადებდა. ეს სკოლა დღეისათვის სკანდინავიაში უძველესია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Lund University - ოფიციალური გვერდი
* Lund University YouTube - Official YouTube Channel
* Lund University Facebook - Official Facebook Page

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2 3  Public register of government agencies in Sweden<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18649284'></a>
3. ↑
4. ↑

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
შვედეთის უნივერსიტეტები |
| --- |
|  |
| 
* უფსალა
* ლუნდი
* ჩალმერსი
* გეტებორგი
* სტოკჰოლმი
* სამეფო ინსტიტუტი
* უმეო
* სამეფო ტექნოლოგიური ინსტიტუტი
* ლინშოპინგის
* აგრარულ მეცნიერებათა
* ლულეო
* ერებრე
* კარლსტადი
* მიტუნივერსიტეტი
* ლინე
* მალმე
 |

 |
**ხურშიდ დავრონი** (უზბეკ. Xurshid Davron; დ. 20 იანვარი, 1952, სამარყანდი) — უზბეკი პოეტი, დრამატურგი, მწერალი, ისტორიკოსი, მთარგმნელი და ტელეჟურნალისტი.
უზბეკეთის სახალხო პოეტი (1999.) საერთაშორისო პრემიის „ოქროს კალმის" მფლობელი. მაჰმუდ კაშგარის სახელობის საერთაშორისო პრემიის მფლობელი.

ბიოგრაფია
---------

ხურშიდ დავრონი დაიბადა 1952 წლის 20 იანვარს ქალაქ სამარყანდში. ის არის სუფიზმის, სამარყანდის, თურქესტანის, დიდი თემურის (თემურ ლენგის), თემურიდების ისტორიის ერთ-ერთი წამყვანი სპეციალისტი. მისი წიგნები და ლექსები გამოცემულია აზერბაიჯანულ, პოლონურ, ბულგარულ, რუსულ, ინგლისურ, იაპონურ და მსოფლიოს მრავალ სხვა ენაზე. საერთაშორისო პოეტური ფესტივალების აქტიური მონაწილე პოლონეთში, ბულგარეთში, თურქეთში, საქართველოში, კორეაში და სხვ. აგრეთვე, აზიის მწერალთა კონგრესის მონაწილე (აშშ. ვაშინგტონი. 1996 წ.) და თურქულენოვანი პოეტების პირველი საერთაშორისო კონგრესის მონაწილე (თურქეთი, ბურსა-კონია, მაისი, 1992 წელი).

მან უზბეკურ ენაზე თარგმნა დიდი თურქი პოეტისა და მწერლის ნამიკ ქემალის დრამა „ჯელალ ად-დინ ხორეზმშაჰი". ავტორია მხატვრულ-დოკუმენტური სერიალის — „თემურნომი" („თემურიადა"), რომელიც მოგვითხრობს ცნობილ სახელმწიფო მოღვაწესა და მხედართმთავარ თემურ ლენგზე (1996) და სხვ.

ეროვნული პარლამენტის წევრი (2000-2004 წ.წ.)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავტორის პერსონალური საიტი
* ხურშიდ დავრონის ვიდეო-პიესები "ბაბური"
* ავტორის შრომები საიტზე amazon.co.uk
* ავტორის ნაწარმოებები ელექტრონულ ფორმატში
* ავტორის პოეტური ნაწარმოებები
* ხურშიდ დავრონი Facebook-ზე
**ხუნძეხუ** (ჩინ. 洪泽湖) — ტბა აღმოსავლეთ ჩინეთში, ძიანსუს პროვინციაში. გაწოლილია ჩინეთის დიდი ვაკის ფარგლებში, ზღვის დონიდან 15 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1960 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 4,5 მ. სიგრძე 65 კმ. შეიქმნა 1403-24 წლებში ჩინეთის დიდ არხზე ჯებირის აღმართვის შედეგად, რომელმაც გზა გადაუღობა მდინარე ხუაიხეს წყლებს.

ზამთარში დონე იკლებს, სარკის ფართობი და წყლის მოცულობა მკვეთრად მცირდება. მდინარე სანხეს მეოხებით დაკავშირებულია გაობაოხუს ტბასთან. ჩამონადენის დიდი ნაწილი ჩინეთის დიდი არხის მეშვეობით მდინარე იანძიში ჩადის. სარწყავი არხით დაკავშირებულია ყვითელ ზღვასთან. ხუნძეხუს ჩამონადენი კაშხლებითაა რეგულირებული.

ტბამ თავისი სახელწოდება მიიღო სუის დინასტიის იმპერატორის — იან-დის დროს. ტანისა და ადრინდელი სუნის დინასტიის დროს ხუნძეხუ უფრო პატარა იყო ვიდრე იგი დღეს არის, სავარაუდოდ, მესამედზე ნაკლები ამჟამინდელ ზომებთან შედარებით. იგი აგრეთვე გამოეყო მდინარე ხუაიხეს მთავარ ნაკადს, რომელიც მიედინებოდა ტბიდან სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ხუაიხე იყო თავთხელი და სანავიგაციოდ რთული მდინარე; XI საუკუნეში სუნის დინასტიის დროს (960-1279) მასზე აშენდა სხვადასხვა არხი.

როდესაც 1194 წელს, მდინარე ხუანხემ შეიცვალა თავისი მიმართულება სამხრეთისაკენ მან მიიტაცა მდინარე ხუაიხეს ქვემო დინება, რომელსაც აღარ ჰქონდა პირდაპირი გასასვლელი ზღვაზე. ხუაიხეს წყლები ჩადიოდა ხუნძეხუს ტბაში, რომელიც შემდეგ გაფართოვდა დღევანდელ საზღვრებამდე და ტბორავდა ნოყიერი სარწყავი მიწების ვრცელ ტერიტორიას. ტბის ჭარბი წყლები მიედინებოდა სამხრეთ-აღმოსავლეთით გაობაოსა და ბაოინის ტბების გავლით და ჩინეთის დიდი არხით მდინარე იანძიში მიემართებოდა. ხუნძეხუ წყალმარჩხია და საუკუნეების განმავლობაში მისი ფსკერი ამოილამა. XIX საუკუნეში ტბის რაიონში თავი იჩინა ხშირმა და ძლიერმა წყალდიდობებმა. ნაპირებზე ჭაობები და ბრინჯის მინდვრებია.

1930-იან წლებში ტბის აღმოსავლეთი ნაპირიდან პირდაპირ ზღვისკენ გაიყვანეს ახალი არხი, რომელიც სუბეის არხის სახელწოდებით აღადგინეს და გააუმჯობესეს 1951-52 წლებში და მდინარე ხუაიხეს ხეობაში წყლის შენარჩუნების კომპლექსურ პროექტთან ერთად შეამცირეს დატბორვა. ტბის პრობლემად რჩება დრენაჟი. ხუნძეხუს დიდი ნაწილი წყალმარჩხია, რის გამოც იგი სანაოსნოა მხოლოდ მცირე გემებისათვის. განვითარებულია თევზჭერა.

სქოლიო
------

1. ↑  ხუნძეხუ // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი[*მკვდარი ბმული*] (ქართული ენა)
2. 1 2 3 4  ხუნძეხუ // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
3. 1 2 3   ხუნძეხუ // ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
**ჯულიანო დე’ მედიჩი** (იტალ. Giuliano de' Medici; დ. 25 მარტი, 1453 — გ. 26 აპრილი, 1478) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩისა და ლუკრეცია ტორნაბუონის ვაჟი. ფლორენციის ჰერცოგ ლორენცო მედიჩის ძმა. რომის პაპ კლემენტ VII-ის მამა. მოკლეს პაცის შეთქმულების დროს, რომელიც მისი რძლისა და სიძის თაოსნობით მოეწყო მისი და მისი ძმის მოსაკლავად, თუმცა მისი ძმა სიკვდილს გადაურჩა.

ბიოგრაფია
---------

ჯულიანო დაიბადა 1453 წლის 25 მარტს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩისა და მისი ცოლის, ლუკრეცია ტორნაბუონის უმცროსი ვაჟი. მისი უფროსი ძმა, ლორენცო ყოველთვის განსაკუთრებული გონიერებით, ერუდირებულობითა და წინდახედულობით ხასიათდებოდა, თუმცა ჯულიანო მასზე გაცილებით უფრო სპორტული და სიმპატიური იყო, რის გამოც მას „ოქროს ბიჭუნას" ეძახდნენ. 

თავდაპირველად იგეგმებოდა ჯულიანოსა და პოიმპინოს სენიორ იაკოპო IV-ის ასულ სემირამიდა არაგონას ქორწინება. ჯულიანომ მისი ცოლად შერთვის პირობაც კი დადო, თუმცა შემდგომში ნიშნობა ჩაშალა. 

სემირამიდასთან ჩაშლილი ნიშნობის შემდეგ, ცნობილი გახდა მისი საიდუმლო რომანის შესახებ გენუელ დიდგვაროვან სიმონეტა ვესპუჩისთან, რომელიც მთელს იტალიაში იყო ცნობილი თავისი სილამაზით, მაგრამ ამერიგო ვესპუჩის ბიძაშვილზე იყო დაქორწინებული. ჯულიანო მას განქორწინებასაც კი სთხოვდა, თუმცა 1476 წელს სიმონეტა სრულიად მოულოდნელად დაიღუპა ტუბერკულოზით. 

ამის შემდეგ მან რომანი გააჩაღა თავის საყვარელ ფიორეტა გორინთან, რომელთანაც შეეძინა თავისი პირველი და უკანასკნელი ვაჟი, სახელად ჯულიო მედიჩი, რომელიც შემდგომში მსოფლიოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რომის პაპი გახდა კლემენტ VII-ის სახელით. 

მისი ვაჟის გაჩენიდან მალევე, 1478 წლის 26 აპრილს, კვირა დღეს, ფლორენციის სანტა მარია დელა ფიორეს ბაღებში მისმა რძალმა კლარისა ორსინმა და სიძემ მოაწყვეს შეთქმულება, რომელიც ისტორიაში პაცის შეთქმულების სახელითაა ცნობილი. იგი მიზნად ისახავდა ჯულიანოსა და მისი ძმის, ლორენცოს დახოცვასა და შეთქმულთა სახელმწიფო სათავეში მოსვლას. მათ მოახერხეს ჯულიანოს მოკვლა, რომელიც ბაღში სისხლისგან დაიცალა, იგი ამ დროს სულ 25 წლის იყო, ლორენცომ კი თავის გადარჩენა მოახერხა. იგი მისმა სიძემ, ფრანჩესკო პაციმ და ბერნარო ბარონსელმა მოკლეს მახვილით, რომელიც ცხრამეტჯერ გაუყარეს.

ლიტერატურა
----------

* AA. VV. Medici, Associazioni alberghi del libro d'oro, Nike edizioni 2001
* M. Vannucci, I Medici. Una famiglia al potere, Roma, Newton Compton Editori, 1994
* P. Ventrone (cur.), Le temps revient, 'l tempo si rinuova: feste e spettacoli nella Firenze di Lorenzo il Magnifico, Silvana, Milano 1992
* J. R. Hale, Firenze e i Medici, Mursia, Milano 1980
* A. Poliziano, Pactianae coniurationis commentarium, cura di A. Perosa, Padova 1958

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb14496523r (data)
* GND: 119151197
* ISNI: 0000 0000 6137 9078
* LCCN: n93016524
* NTA: 421518650
* SUDOC: 129579335
* ULAN: 500356779
* VIAF: 57418691
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 57418691

 |
**ლუციუს ანეუს სენეკა** (ლათ. Lucius Annaeus Seneca; დ. დაახლოებით ძველი წელთაღრიცხვის 4, კორდუბა (კორდობა) — გ. ახალი წელთაღრიცხვის 65, რომი) — რომაელი ფილოსოფოსი და დრამატურგი, პოეტი, პოლიტიკური მოღვაწე. ნერონის აღმზრდელი და სტოიციზმის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წარმომადგენელი. მიეკუთვნებოდა მხედრის წოდებას. დაახლოებით 33 წელს ტიბერიუსის დროს გახდა კვესტორი. მისი პანთეიზმი ეწინააღმდეგება რელიგიური მოძღვრების მონოთეისტურ იდეებს. სენეკას მიხედვით, უზენაესი ღმერთია შემოქმედი გონი. სულის ჭეშმარიტი არსებობა შესაძლებელია მხოლოდ სხეულის გარეშე, რომელიც ბოროტების სათავედაა მიჩნეული. სენეკას მოძღვრებაში ადამიანის მიზნად დასახულია აფექტებისაგან განთავისუფლება. მისი აზრით, ღვთაებრივი შეწყალების გარეშე შეუძლებელია განწმენდა და ღმერთამდე ამაღლება. სენეკა იზიარებს ძველ სტოელთა თვალსაზრისს იმის შესახებ, რომ სამყარო პერიოდულად ინთქმება ხანძარში, აგრეთვე პროვიდენციულ-ფატალისტურ მოძღვრებას ღმერთის, განგების, ბედისწერისა და ბუნების კანონების შესახებ, რომლებიც სენეკასთვის ერთმანეთის სინონიმებია. იგი იცავს ზოგადსტოურ კოსმოპოლიტიზმს, ამქვეყნიურ სახელმწიფოს კოსმიურის ნაწილად მიიჩნევს და ამტკიცებს მის ბუნებრივ აუცილებლობას. სენეკა ქადაგებდა ადამიანთა საყოველთაო თანასწორობას (მონათა ჩათვლით). სენეკას ლიტერატურული შემოქმედებიდან აღსანიშნავია სატირა იმპერატორ კლავდიუსის გარდაცვალების გამო „გაკვახება".

მისი სახელით ჩვენამდე მოღწეული ტრაგედიებიდან მნიშვნელოვანია „მედეა", „ოიდიპოსი", „თიესტე", „ფედრა", „გაშმაგებული ჰერკულესი", „აგამემნონი", „ტროელი ქალები", „ფინიკიელი დიაცები", „ეტელი ჰერკულესი", „ოქტავია". ამ ტრაგედიებმა დიდი გავლენა მოახდინა შექსპირსა და ფრანგ კლასიცისტებზე (პიერ კორნელი, ჟან რასინი), ხოლო ფილოსოფიურმა ტრაქტატებმა „ნუგეშისცემანი მარციუსისადმი", „რიცხვისათვის" და სხვა — მემუარულ-ეთიკური ჟანრის მწერლებზე (მიშელ დე მონტენი). სენეკას მიეწერება აგრეთვე რიგი მცირე ლექსი („ეპიგრამები").

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუციუს ანეუს სენეკა***

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***ლუციუს ანეუს სენეკა***

* *ურუშაძე ა. მაჭავარიანი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 286.
* Pernice G. Seneca morale, Tortona, 1964;
* Bourgery A. Sénéque-prosateur, P. 1922;
* Hermann L. Le théátre de Sénéque, P. 1924;
* Lana I. L. Anneo Seneca... Torino, 1963;
* Seneca. Ed. by C. D. N. Costa, L. — Boston, 1974.
**ლამა** (ლათ. Lama) —  წყვილჩლიქოსანი ცხოველების გვარი აქლემისებრთა ოჯახისა. კუზი არ გააჩნიათ, აქვთ გრძელი კისერი, გრძელი და წვრილი ფეხები, დიდი თვალები და ყურები, გრძელი და სქელი ბეწვით დაფარული სხეული. ფეხის კორძები სუსტად აქვთ განვითარებული. სხეულის სიგრძე 120-175 სმ, მასა 48-96 კგ აღწევს.

გავრცელებული არიან სამხრეთ ამერიკის უტყეო ზეგანზე (პერუ, ბოლივია, ჩილე, ეკვადორი, არგენტინა). 

ლამას გვარს განეკუთვნება ველური სახეობა ჰუანაკო (Lama guanicoe) და შინაური ფორმა ჩვეულებრივი ლამა (Lama glama). ტყვეობაში ლამას ველური და შინაური სახეობები ერთმანეთს ეჯვარებიან და წარმოქმნიან ნაყოფიერ შთამომავლობას. ჩვეულებრივი ლამა დიდი (მასა 80-110 კგ), ძლიერი ცხოველია. მისი ბეწვისაგან ამზადებენ უხეშ ქსოვილებს. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 2,5-3 წლისა. შობს 1, იშვიათად 2 ნაშიერს. პერუსა და ბოლივიაში იყენებენ საზიდარ ცხოველად. მთებში ზიდავს 60 კგ-მდე საპალნეს. ევროპისა და ავსტრალიის მთებში ლამას მოშენების არაერთი ცდა უშედეგოდ დამთავრდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 114.
კონკორდის მოედანზე აღმართული ობელისკი
**ლუქსირის ობელისკი** (ფრანგ. obélisque de Louxor) — პარიზის ღირსშესანიშნაობა. აღმართულია კონკორდის მოედანზე.

ლუქსორის ეგვიპტური ობელისკი ძველი წელთაღრიცხვის XIII საუკუნით თარიღდება. იგი საფრანგეთში 1833 წელს ჩამოიტანეს წელს და კონკორდის მოედანზე 1836 წლის 25 ოქტომბერს დადგეს. მეფე ლუი-ფილიპეს განკარგულებით იგი დაიდგა მოედნის ცენტრში იმ პერიოდში, როდესაც ამ ადგილის მოწყობა მიმდინარეობდა. ობელისკი სიმაღლით დაახლოებით 22,5 მეტრია, მონოლითური, ვარდისფერი სიენიტის ნაგებობა, იწონის დაახლოებით 227 ტონას. იგი აღმართულია 9 მეტრიან კვარცხლბეკზე და ზემოთ მთავრდება მოოქროვილი 3,5 მეტრიანი პირამიდონით. ობელისკზე ამოტვიფრულია იეროგლიფები ფარაონ რამზეს II-ს სადიდებლად.

1998 წელს პიერ ბერჟესა და ივ სენ-ლორანის მეცენატობით განხოციელდა პირამიდიონის რესტავრაცია. ობელისკს აქვს მზის საათის დანიშნულებაც.

ლიტერატურა
----------

* Todd Porterfield: *The Obelisk on the Place de la Concorde. Post-Revolutionary Politics and Egyptian Culture*. In: Wilfried Seipel (Hrsg.): *Ägyptomanie. Europäische Ägyptenimagination von der Antike bis heute*. Kunsthistorischen Museum, Wien 2000, ISBN 3-85497-016-1 (*Schriften des Kunsthistorischen Museum* 3), S. 62–82.
* Labīb Ḥabašī: *Die unsterblichen Obelisken Ägyptens.* Überarbeitete und erweiterte Neuauflage von Carola Vogel. Zabern, Mainz 2000, ISBN 3-8053-2658-0, 89ff.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუქსორის ობელისკი***

* History of the Egyptian Obelisks: Paris დაარქივებული 2011-01-22 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ლულუ სევერიანის ასული დადიანი** (დ. 14 ივნისი, 1942, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი (1964) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტი (1973). ამავე წლიდან მონაწილეობს სამხატვრო გამოფენებში. პერსონალური გამოფენები: თბილისი (1988), შტუტგარტი (გერმანია, 1989, 1991), ოიპენი (ბელგია, 1992), მაინცი (გერმანია, 1995) და სხვ. მნიშვნელოვანი ნამუშევრები: „კითხვის ნიშანი" (1988, მხატვრის კუთვნილება), „ნიღბები" (1990, კერძო კუთვნილება), „შემოდგომის ყვავილი" (1994, კერძო კუთვნილება), „რილკეს X ელეგია" (1994, მხატვრის კუთვნილება), „ხის დაბადება", „კარიატიდა" (1990, კერძო კუთვნილება) და სხვ. თარგმნა რაინერ მარია რილკეს „დუინური ელეგიები" (ვენა, 1998; ავსტრიის სახელმწიფო კანცელარიის პრემია, 2000). დადიანის ნამუშევრები ინახება საქართველოს ეროვნულ გალერეაში, ქ. ჰალეს მხატვართა კავშირის მუზეუმში, ბოსენის ხელოვნ. ცენტრში (გერმანია) და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 253.
**ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსი** (ლათ. Lucius Aemilius Lepidus Paullus) ასევე ცნობილია, როგორც **პაულუს ემილიუს ლეპიდუსი** (ლათ. Paullus Aemilius Lepidus; დ. დაახლ. ძვ. წ. 77 — გ. ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ) — ძველი რომის პოლიტიკური მოღვაწე, კონსული (სუფექტი) ძვ. წ. 34 წელს და ცენზორი ძვ. წ. 22 წელს.

პაულუსი ემილიუსების გვარის წევრი იყო. იგი იყო მარკუს ემილიუს ლეპიდუსისა და აპულეიას შვილიშვილი იყო — მათი ვაჟის, ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსისა და ამ უკანასკნელის ცოლის შვილი, რომლის სახელიც ცნობილი არაა. მამამისის ძმა, მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი მეორე ტრიუმვირატის წევრი იყო.

პაულუსი პირველად კორნელიაზე (დაახლ. ძვ. წ. 54-16 წწ.) დაქორწინდა, რომლისგანაც ეყოლა ორი ვაჟი (ლუციუს ემილიუს პაულუსი (დაახლ. ძვ. წ. 37-ახ. წ. 14 წწ.), იულია უმცროსის ქმარი და კონსული ახ. წ. 1 წელს და მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი (დაახლ. ძვ. წ. 30-ახ. წ. 33 წწ.), რომელიც კონსული ახ. წ. 6 წელს გახდა) და ერთი ქალიშვილი (ემილია პაულა). პაულუსი ძვ. წ. 16 წელს დაქვრივდა.

ძვ. წ. 12 წელს პაულუსი კლავდია მარცელა უმცროსზე დაქორწინდა, რომელიც კონსულ გაიუს კლავდიუს მარცელუს უმცროსისა და ოქტავია უმცროსის ქალიშვილი იყო და ამდენად, იმპერატორ ავგუსტუსის დისწული. მარცელასა და პაულუსის ქორწინებამ ერთმანეთთან დააკავშირა ორი წარჩინებული რესპუბლიკური სახლი და ისინი საიმპერატორო კარსაც დაუახლოვა. პაულუსის სიკვდილამდე, თუმცა არა ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ, მარცელამ მას ვაჟი, პაულუს ემილიუს რეგულუსი გაუჩინა, რომელიც იმპერატორ ტიბერიუსის ზეობისას (ახ. წ. 14-37 წწ.) კვესტორის თანამდებობას იკავებდა.

ლიტერატურა
----------

* R. Syme, The Augustan Aristocracy, Oxford University Press, 1989
* M. Lightman & B. Lightman, A to Z of Ancient Greek and Roman Women, Infobase Publishing, 2008
* article of Octavia Minor at Livius.org დაარქივებული 2013-09-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  article of Octavia Minor at Livius.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-28. ციტირების თარიღი: 2016-09-05.
2. ↑  Lightman, *A to Z of Ancient Greek and Roman Women*, გვ.205
3. ↑  Lightman, *A to Z of Ancient Greek and Roman Women*, გვ. 205
4. ↑  Syme, *The Augustan Aristocracy*, გვ. 150-1
5. ↑  Syme, *The Augustan Aristocracy* გვ. 151
6. ↑  article of Octavia Minor at Livius.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-28. ციტირების თარიღი: 2016-09-05.
7. ↑  Lightman, *A to Z of Ancient Greek and Roman Women*, გვ. 205
8. ↑  Syme, *The Augustan Aristocracy* გვ. 111
9. ↑  Lightman, *A to Z of Ancient Greek and Roman Women*, გვ. 205
10. ↑  ILS 949
ლუციუს ანტონიუსი
**ლუციუს ანტონიუსი** (ძვ. წ. I ს.) — ძველრომაელი პოლიტიკოსი, კონსული ძვ. წ. 41 წელს; მარკუს ანტონიუსის უმცროსი ძმა და მხარდამჭერი.

ლუციუსი იყო ძვ. წ. 86 წელს გაიუს მარიუსის მომხრეთა მიერ მოკლული ორატორის, მარკუს ანტონიუსის ვაჟის, მარკუს ანტონიუს კრეტიკუსისა და იულიუს კეისრის ბიძაშვილის, იულია ანტონიას შვილი. თავის უფროს ძმებთან, მარკუსსა და გაიუსთან ერთად, მან თავისი ცხოვრების ადრეული წლები რომში ხეტიალსა და ცუდ გარემოცვაში გაატარა. პლუტარქე, რომელიც ამ ახალგაზრდების მოუთვინიერებელ ცხოვრებას ეხება, აღნიშნავს, რომ ისინი ხშირად სტუმრობდნენ სათამაშო სახლებს და ძალიან ბევრს სვამდნენ.

ლუციუსი ყოველთვის იყო ძმის, მარკუს ანტონიუსის ძლიერი მხარდამჭერი. ძვ. წ. 44 წელს, ანტონიუსის კონსულობისა და კეისრის მკვლელობის წელს, ლუციუსმა, როგორც სახალხო ტრიბუნმა, მიიღო კანონი, რომელიც კეისარს უფლებას აძლევდა რომში არყოფნის დროსაც წარედგინა მთავარი მაგისტრატები. კეისრის მკვლელობის შემდეგ, იგი მხარს უჭერდა თავის ძმას, მარკუსს. იგი გამოვიდა ხალხისა და კეისრის ვეტერანების სასარგებლო აგრარული კანონის შეთავაზებით და მონაწილეობა მიიღო ძვ. წ. 43 წლის მუტინის მოვლენებში. ძვ. წ. 41 წელს, ლუციუსი იყო კონსული პუბლიუს სერვილიუს ვატიასთან, თავის უფროს პარტნიორთან ერთად. ამავე წელს იგი დაეხმარა მარკუსის ცოლს, ფულვიას, რომელიც დაინტერესებული იყო კლეოპატრას სამეფო კარიდან ქმრის გამოხმობით, ოქტავიანეს არაპოპულარული პოლიტიკის წინააღმდეგ რვა ლეგიონის ამხედრებაში. მოგვიანებით, იმ მწარე განცდების ყურებისას, რაც მიწის კეისრის ვეტერანებს შორის განაწილებამ გამოიწვია, ლუციუსმა და ფულვიამ თავიანთი დამოკიდებულება შეცვალეს და მათი მხარდაჭერა დაიწყეს, რომლებიც ამ ოპერაციებით დაზარალდნენ. ანტონიუსი რომისაკენ გაემართა, ლეპიდუსი განდევნა და ხალხს პირობა მისცა, რომ ტრიუმვირატი დაიშლებოდა. ოქტავიანესთან დაპირისპირებისას, ლუციუსმა პერუზიაში დაიხია, სადაც მას სამმა არმიამ შემოარტყა ალყა და დანებება აიძულა (ძვ. წ. 41 წლის ზამთარი). ქალაქი განადგურდა, თუმცა ლუციუსი შეიწყალეს და ოქტავიანემ ის ესპანეთის გუბერნატორად გაგზავნა. მისი გარდაცვალების გარემოებების ან თარიღის შესახებ არაფერია ცნობილი. ციცერონი თავის *ფილიპიკებში*, დიდი პირადი შუღლის ფონზე, ლუციუსის პიროვნებას უაღრესად უარყოფითად წარმოაჩენს.

ლიტერატურა
----------

* Appian, *Bellum Civile*, v. 14 ff.
* Dio Cassius xlviii. 5-14.
* Suetonius, *De Vita Caesarum*, II, 14-5.
* This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "article name needed". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.


| პოლიტიკური თანამდებობები |
| --- |
|
| წინამორბედი:მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი და ლუციუს მუნაციუს პლანკუსი | **რომის რესპუბლიკის კონსული***პუბლიუს სერვილიუს ვატია ისავრიკუსთან ერთად*ძვ. წ. 41 | შემდეგი:გაიუს ასინიუს პოლიონი და გნეუს დომიციუს კალვინუსი |
**ლალი დოლიძე** (დ. 25 სექტემბერი, 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (მხატვრული ტანვარჯიში). მსოფლიოს ჩემპიონი ჯგუფურ ვარჯიშში და გუნდურ შეჯიბრებაში (1979). სსრკ ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი თავისუფალ ვარჯიშში (1976). საერთაშორისო ტურნირებში არაერთგზის გამარჯვებული. 1992 წლიდან ავარჯიშებს იტალიელ სპორტსმენებს. მისი აღზრდილია იტალიის მრავალგზის ჩემპიონი ლაურა ძაკილი. იტალიის ტანვარჯიშის ფედერაციამ აღიარა წლის საუკეთესო მწვრთნელად (1997). ტანვარჯიშის საერთაშორისო ფედერაციამ კი წლის ათ საუკეთესო მწვრთნელს შორის დაასახელა (1998). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1979).

ძირითადი შედეგები
-----------------

| წელი | ტურნირი | მასპინძელი | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1979 | მსოფლიო ჩემპიონატი | ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი | 01 ﻿1st |
| 1979 | მსოფლიო ჩემპიონატი | ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი | 01 ﻿1st |

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 427, თბ. 2002.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლალი დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლალი დოლიძე — ქართული სპორტის სტატისტიკა.
**ლულოვანი ძვლები**, *გრძელი ძვლები* — ცილინდრული ან სამკუთხა ფორმის ძვლები, რომელთა სიგრძე აღემატება სიგანეს. ლულოვანი ძვლები ფორმირდებიან უპირატესად სხეულის (დაიფიზი) დაგრძელების ხარჯზე, ხოლო ბოლოში გააჩნიათ ეპიფიზები, დაფარული სახსრის ხრტილოვანი გარსით. ეპიფიზსა და დიაფიზს შორის განლაგებულია მეტაფიზები, ზრდასრულ ასაკამდე წარმოდგენილი როგორც ხრტილოვანი ეპიფაზური ფირფიტები.

გრძელ ლულოვან ძვლებს მიეკუთვნებიან: ბარძაყის, დიდი წვივის და მცირე წვივის ძვლები, ასევე მხრის, იდაყვის და სხივის ძვლები; მოკლე ლულოვანი ძვლებს კი — ტერფისა და მტევნის ძვლები. ადამიანის ქვედა კიდეურების გრძელი ძვლები შეადგენს ადამიანის სიმაღლის დაახლოებით ნახევარს.

* ლულოვანი ძვლები (წითლად)ლულოვანი ძვლები (წითლად)
* ლულოვანი ძვლის სტრუქტურალულოვანი ძვლის სტრუქტურა
* ძვლების კლასიფიკაციაძვლების კლასიფიკაცია
*

ლიტერატურა
----------

* Сапин М. Р. Брыксина З. Г. — «Анатомия человека». Просвещение, 1995 ISBN 5-09-004385-X

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Stedman’s Online Medical Dictionary, 27th Edition[*მკვდარი ბმული*]
* Anatomy of long bone დაარქივებული 2020-08-13 საიტზე Wayback Machine.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლულოვანი ძვლები***


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ანატომიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ლუციუს იულიუს კეისარი** (ლათ. Lucius Iulius Caesar; დ. ძვ. წ. 17 — გ. 20 აგვისტო, 2), უმეტესად, ცნობილია, როგორც **ლუციუს კეისარი** — მარკუს ვიფსანიუს აგრიპასა და იულია უფროსის მეორე ვაჟი. დაიბადა ძვ. წ. 17 წელს, 14 ივნისსა და 15 ივლისს შორის სახელით **ლუციუს ვიფსანიუს აგრიპა**, თუმცა იგი მისმა პაპამ, დედის მხრიდან, რომის იმპერატორმა, ავგუსტუსმა იშვილა და მისი სახელიც ლუციუს იულიუს კეისრით შეიცვალა. მისი დაბადების წელს, ავგუსტუსმა ლუციუსის გარდა მისი ძმაც, გაიუს კეისარიც იშვილა. ის და მისი ძმა აღზარდა და განათლება მისცა პაპამ.

რამდენადაც ის და გაიუსი ავგუსტუსის მემკვიდრეები იყვნენ, მათ იმედის მომცემი სამოქალაქო და სამხედრო კარიერა ჰქონდათ. ლუციუსი ახ. წ. 2 წლის 20 აგვისტოს უეცარი დაავადებით გარდაიცვალა მასილიაში (გალია, დღევანდელი მარსელი, საფრანგეთი), როდესაც ესპანეთში არმიებთან შესახვედრად მიემართებოდა. 18 თვის შემდეგ, 4 წლის 21 თებერვალს გარდაიცვალა მისი ძმა, გაიუსიც. ამის გამო, მისი უმცროსი ძმა, აგრიპა პოსტუმუსი, 4 წლის 27 ივნისს ავგუსტუსმა ტიბერიუსთან ერთად იშვილა.

არსებობდა ვარაუდი, რომ ლუციუსის გარდაცვალებასთან ბინძური თამაში იყო დაკავშირებული და რომ მის სიკვდილში ავგუსტუსის ცოლის, ლივიას ხელი ერია. ამ უკანასკნელის შესაძლო მოტივი შეიძლება ყოფილიყო თავისი შვილის, ტიბერიუსისათვის ავგუსტუსის მემკვიდრედ გახდომაში ხელის შეწყობა.

1976 წლის სატელევიზიო სერიალში, *მე, კლავდიუსი*, ლუციუსის როლი საიმონ მაკკორკინდეილმა შეასრულა.

წინაპრები
---------


| წინაპრები - ლუციუს კეისარი |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 4. ლუციუს ვიფსანიუს აგრიპა |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 2. მარკუს ვიფსანიუს აგრიპა |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **ლუციუს კეისარი** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. გაიუს ოქტავიუსი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. გაიუს ოქტავიუსი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. ავგუსტუსი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. მარკუს ატიუსი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. ატია ბალბა ცეზონია |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. იულია კესარისი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. იულია უფროსი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 14. ლუციუს სკრიბონიუს ლიბო |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 7. სკრიბონია |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 15. სენტია |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუციუს კეისარი***

1. ↑  *CIL* 10 6638; Dessau 139 (= *CIL* 11 1420)
2. ↑  Cass. Dio 55.10a.9; Vell. Pat. 2.102.3; Suet. *Aug*. 65.1; Tac. *Ann*. 1.3
3. ↑  Suet. *Aug*. 65.1
4. ↑  Dessau 140 (= *CIL* 11 1421)
5. ↑  Vell Pat. 2.103-4
6. ↑  Tac. *Ann*. 1.3; Cass. Dio 55.10a.10