recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კილაძე**. |

**გრიგოლ ბართლომეს ძე კილაძე** (დ. 25 ოქტომბერი, 1902, ბათუმი — გ. 3 აპრილი, 1962, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პროფესორი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1941).

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება მიიღო თბილისის ქართულ გიმნაზიაში, სადაც ანდრია ყარაშვილის ხელმძღვანელობით დაეუფლა ვიოლინოზე დაკვრის ხელოვნებას. მისი შემოქმედებითი გზა დაიწყო 1922 წელს, როცა დაარსდა „ახალგაზრდა ქართველ მუსიკოსთა საზოგადოება", რომლის ერთ-ერთი ორგანიზატორი თვითონ იყო. ამავე პერიოდში (1925 წ.) ახალგაზრდა კომპოზიტორმა შექმნა თავისი პირველი სიმფონია „ქართული სუიტა".

1931 წელს გრიგოლ კილაძემ დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია და შეუდგა პედაგოგობას, 1941 წლიდან პროფესორია. პარალელურად მუშაობს რუსთაველის თეატრში — განაგებს მუსიკალურ ნაწილს. სხვადასხვა დროს იყო კონსერვატორიის დირექტორი, აგრეთვე ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირექტორი, საქართველოს სსრ კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე და სხვა.

კომპოზიტორის კალამს ეკუთვნის სიმფონიური პოემა „განდეგილი" (1941 წელს მიენიჭა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია), ორი სიმფონია, ოპერები: „ბახტრიონი", „ლადო კეცხოველი", ბალეტი „სინათლე", რომლისთვისაც მისი ავტორი მეორედ გახდა სსრ კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. გრ. კილაძე ცნობილია, აგრეთვე, როგორც შესანიშნავი დირიჟორი. წლების მანძილზე იყო საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრისა და კონსერვატორიის საოპერო სტუდიის მთავარი დირიჟორი. მას ეკუთვნის მუსიკა კინოფილმისათვის: „არსენა", „ფრთოსანი მღებავი", „უკანასკნელი მასკარადი" და სხვა.

დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 219, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიგოლ კილაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თეთრი ქვების გორასამარხები** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ სათაფლეში, სოფლის სამხრეთით, 1,5 კილომეტრზე, გარეჯის უდაბნოში, თეთრ ქვებად წოდებულ ადგილში. 

აღმოაჩინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. არქეოლოგიური სამუშაოები ტარდებოდა სხვადასხვა დროს. 1989 წელს გაითხარა ადრეული ბრინჯაოსხანის, მიწაყრილიანი გორასამარხი. მას ნატეხი ქვებისგან შედგენილი წრე შემოუყვებოდა. ყრილის ცენტრის ქვეშ აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელის მრავალი ფრაგმენტი. გორასამახის დასაკრძალავ დარბაზში ჩაშვებული იყო მძარცველების მიერ დაზიანებული ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის სამარხში.

1990 წელს, მთებით გარშემორტყმულ, თეთრ ქვებად წოდებულ ვაკეზე, გაითხრაა მიწაყრილიანი სამარხების სამი ჯგუფი. თითოეულ ჯგუფში გამოვლინდა 15-20 გორასამარხი. მათი და ყრილის ზომები სხვადასხვაა. სამარხები ძლიერ დაზიანებულია, მიწის ინტენსიური დამუშავების გამო. ამავე სწელს კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ გათხარა ყველაზე დასავლეთით მდებარე გორასამარხი, რომელიც ძვ. წ. XVII საუკუნეს გამეკუთნება. სამარხი სამხრეთ ორმოსთან არ იყო დაკავშირებული. იგი გადახურული იყო თიხით გადალესილი ხის, წვრილი ძელებით, რომელებსაც ჭილოფი ეფარა. მიცვალებული კაკლის ხისგან დამზადებულ ოთხთვალა ურემზე ესვენა კიდურებმოხრილი. სამარხში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს რაპირა, მოზრდილყუნწიანი სატევარი და ორყურა ქვაბი, კაჭის ქუსლამოღარული ისრისპირები, ოქროს და პასტის მძივები და დანაწევრებული მსხვილფეხა საქონლის ძლები.

2001 წელს გაითხარა კიდევ ერთი გორასამარხი, იგი განეკუთვნება თრიალეთური კულტურის მეორე ეტაპს. გორასამარხი ორმოიანია, მიწაყრილიანი. მიწაყრილს ფუძეზე შემოსდევდა ქვის წრე. სამარხი გადახურული ყოფილა ხის მორებით. მიცვალებული ხის ოთხთვალა ურემზე ესვენა მარჯვენა გვერდზე. სამარხში აღმოჩნდა: თიხის ცხრა ჭურჭლის ფრაგმენტი, გადახურვის ჩაქცევის გამო, ოთხად გატეხილი ბრინჯაოს რაპირა, ბრინჯაოს სატევრაი,ტუფის სარქველი, ობსიდიანისა და კაჟის ისრისპირები, ოქროს ფირფიტის მძივი და ქვის მრგვალი დისკო, ოქროს თხელი ფირფიტოვანი გარსაკრავით.

ამავე სამარხის მახლობლად, 2005 წელს, მცირე ყორღანული ყრილის ქვეშ, ერთმანეთის გვერდით დაფიქსირდა ძვ. წ. XIV-XIII საუკუნეების ორი სამარხი ორმო. ერთ სამარხში მიცვალებული ეწვენა მოხრილი კიდურებით, ასევე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და სამკაულები. მეორე სამარხში თიხის ექვსი ჭურჭელი და ცხოველის ძვლების ფრაგმენტები. გორასამარხებში გამოვლენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება გურჯანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

ლიტერატურა
----------

* *ვარაზაშვილი ვ. კინწურაშვილი შ. რუსიშვილი რ. ჭაბაშვილი ლ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 201-203.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მგალობლიშვილი**. |

**გრიგოლ (გეგა) მგალობლიშვილი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკური მოღვაწე. 2008 წ. 1 ნოემბრიდან 2009 წლის იანვრამდე იმსახურა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე.

1995 წ. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი აღმოსავლეთმცოდნეობის სპეციალობით. 2002-2003 წლებში სწავლობდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის დიპლომატიურ სწავლებათა ფაკულტეტზე. 1996 წლიდან მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა დიპლომატიურ თანამდებობებზე; იყო თურქეთის რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს I მდივანი, შემდეგ მრჩეველი (1998-2002 წწ.), საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი ევროპული დეპარტამენტის მრჩეველი, ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და ლათინური ამერიკის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე, ევროპულ საქმეთა და ევროინტეგრაციის დეპარტამენტის დირექტორი (2002-2004 წწ.). 2004 წლიდან იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი თურქეთში, ალბანეთსა და ბოსნია-ჰერცეგოვინაში. მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი (2006 წ.).

2008 წ. 27 ოქტომბერს მგალობლიშვილი დასახელდა საქართველოს პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად და ამ პოსტზე ლადო გურგენიძის შემცვლელად. 2008 წ. 1 ნოემბერს საქართველოს პარლამენტმა ახალ პრემიერსა და მთავრობის განახლებულ შემადგენლობას ნდობა გამოუცხადა. მგალობლიშვილის განცხადებით, „რეკონსტრუქცია, დასაქმება და ხალხზე ზრუნვა", „რადიკალური დემოკრატიული და ეკონომიკური რეფორმები" იქნება მისი მთავრობის მთავარი მიზნები. 2009 წლის 30 იანვარს გრიგოლ მგალობლიშვილმა თანამდებობა დატოვა. თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, გერმანულ, თურქულ და რუსულ ენებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გრიგოლ მგალობლიშვილი***

* (ინგლისური) ინტერვიუ საქართველოს ელჩთან თურქეთში გრიგოლ მგალობლიშვილთან დაარქივებული 2008-06-17 საიტზე Wayback Machine.. *Today's Zaman*, 2007 წ. 13 ნოემბერი

სქოლიო
------

1. ↑  ახალი პრემიერ-მინისტრის კანდიდატურა დასახელდა დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 27 ოქტ.'08 / 18:23
2. ↑  ახალმა მთავრობამ პარლამენტის ნდობა მოიპოვა დაარქივებული 2012-02-01 საიტზე Wayback Machine.. სივილ ჯორჯია, თბილისი / 1 ნოე.'08 / 18:30
3. ↑  საქართველოს მთავრობა

|
|  |
|
| წინამორბედი:ლადო გურგენიძე | **პრემიერ-მინისტრი**ნოემბერი 2008 – იანვარი 2009 | შემდეგი:ნიკა გილაური |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს მთავრობის მეთაურები |
| --- |
|  |
| საქართველოსდემოკრატიული რესპუბლიკა | 
* ნოე რამიშვილი
* ნოე ჟორდანია
 | საქართველოს ძველი გერბისაქართველოს გერბი |
|  |
| საქართველო | 
* თენგიზ სიგუა
* ბესარიონ გუგუშვილი
* თენგიზ სიგუა
* ოთარ ფაცაცია
* ზურაბ ჟვანია
* ზურაბ ნოღაიდელი
* ვლადიმერ გურგენიძე
* გრიგოლ მგალობლიშვილი
* ნიკოლოზ გილაური
* ვანო მერაბიშვილი
* ბიძინა ივანიშვილი
* ირაკლი ღარიბაშვილი (I)
* გიორგი კვირიკაშვილი
* მამუკა ბახტაძე
* გიორგი გახარია
* ირაკლი ღარიბაშვილი (II)
 |

 |
**ეკატერინე სოხაძე** (დ. 16 მარტი, 1907, ქუთაისი — გ. 22 მაისი, 1984) — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი.

ბიოგრაფია
---------

1925–1928 წლებში სიმღერას ეუფლებოდა ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებელში. 1930 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. ამავე წელს შედგა მისი დებიუტი ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე (მარგარიტა – გუნოს „ფაუსტში"), ამ დროიდან 1953 წლამდე ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო; 1930–1936 წლებში ორჯერ მიიწვიეს სოლისტად სსრკ მოსკოვის დიდ თეატრში. მას ჰქონდა ხავერდოვანი ტემბრის ხმა და დახვეწილი ვოკალური ტექნიკა (ლირიული სოპრანო). მისი შესრულებული პარტიებია: ეთერი, მარო (ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი", „დაისი"), მარგარიტა (გუნოს „ფაუსტი"), მიქაელა (ბიზეს „კარმენი"), დეზდემონა (ვერდის „ოტელო"), ტატიანა (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი"), ნედა (ლეონკავალოს „ჯამბაზები"), ნესტანი (შ. მშველიძის „ამბავი ტარიელისა"), ყივჩაღი ქალიშვილი (ბოროდინის „თავადი იგორი"), ბატერფლაი (პუჩინის „ჩიო–ჩიო–სანი"), ნატალია (ი. ძერჟინსკის „წყნარი დონი").

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1937 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1945 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1946 — ლენინის ორდენი
* 1947 — სტალინური პრემია

ლიტერატურა
----------

* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ. 2007. გვ. 259

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეკატერინე სოხაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑
**იამაზაკი** — ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული იაპონური ვისკი.

აღნიშნული ვისკი ერთ სახდელ ქარხანაში გამოხდილი ქერისა და ალაოს ვისკთა კატეგორიას მიეკუთვნება, რომელიც ცნობილი როგორც - Single Malt Whisky. იამაზაკის ვისკს საკმაოდ რბილი, ძირითადად ხილის ტონებით მდიდარი და ტკბილ-მწარე არომატი ახასიათებს. იამაზაკის სახდელ ქარხანაში ვისკისთვის იაპონური მუხის კასრებს (მიძუნარა) იყენებენ, რომელიც შოტლანდიური ვისკისგან განსხვავებით ოდნავ ვანილისა და ქოქოსის არომატსაც მატებს სასმელს. უნდა აღინშნოს, რომ იამაზაკი ყველაზე იდეალური "პირველი იაპონური ვისკია". ასეთი დაბალსებული ვისკი ძალიან ბევრ, ბევრად უფრო გამოცდილ შოტლანდიურ სახდელ ქარხანასც კი არ გააჩნია. ნებისმიერი დაძველების იამაზაკი ძალიან სასიამოვნო დასალევია — 12 და 25 წლის დაძველებით საზღვარგარეთ იყიდება. მათ გარდა არსებობს უთარიღო (6-8 წელი), 18, 35 და 50 წლის დაძველებული ვერსიებიც, თუმცა მათი შოვნა იაპონიის საზღვრებს გარეთ ძალზედ ძნელია და ძირითადად ლიმიტირებული სპირტებია.

იაპონური ვისკის უმრავლესობა შოტლანდიური ინგრედიენტებით და მეთოდებით მზადდება, ამის გამო მას განიჯვისას და პრესაში სკოჩს (Scotch) ადარებენ ხოლმე.

იაპონიაში უთარიღო ვისკი საშუალოდ 8 წლისაა, გამონაკლისებში უფრო ძველიცა თუმცა იამაზაკის უთარიღო ვისკი შუალოდ 8 წლისა სპირტების ნარევია. თანამედროვე შოტლანდიური უთარიღო ვისკი კი, როგორც წესი 3 წლისა. იამაზაკი ძირითადად არის 43-45 პროცენტიანი ვისკი, ხოლო ერთ-კასრიანი 45-60 პროცენტიანი ჩამოსხმაც კი ხშირია.

სადისტილაციო ქარხანა
--------------------

იამაზაკი ერთ-ერთი პირველი სადისტილაციო ქარხანაა. იაპონური ვისკის ქარხანა, მდებარეობს იაპონიაში, შიმამოტოში, ოსაკას პრეფექტურაში. ვისკის ქარხანა გაიხსნა 1923 წელს. დაახლოებით შვიდი ათასი ბოთლი ალაოს ვისკი გამოფენილია მის "ვისკის ბიბლიოთეკაში".

სახეობები
---------

აღნიშნული ვისკის ოთხი ძირითადი ვარიანტი არსებობს, რომელიც ყველაზე პოპულარულია:

* იამაზაკი ერთ ალაოიანი უთარიღო 8 წლის ვისკი
* იამაზაკი ერთ ალაოიანი 12 წლის ვისკი
* იამაზაკი ერთ ალაოიანი 18 წლის ვისკი
* იამაზაკი ერთ ალაოიანი 25 წლის ვისკი

იამაზაკის ერთ ალაოიანი ვისკი სხვა დაძველებითაც გვხვდება, როგორიცაა 10, 25, 35 და 50 წლის ვისკი. ზოგიერთი შეთავაზება დათარიღებულია წლებით, მაგალითად, 1980, 1984, 1993 წლებით.

ჯილდოები
--------

იამაზაკი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და ტიტულოვანი ვისკია, მთელ იაპონიაში. იამაზაკის 25 წლის ვისკს მოპოვებული აქვს "საუკეთესო იაპონური სინგლი" 2013 წლის მსოფლიო ვისკის კონკურსზე. ჯიმ მურის ვისკის ბიბლიაში 2015 წელს იამაზაკის ერთ ალაოიანი ხერესის კასრში დაძველებულ ვისკს მიენიჭა წლის მსოფლიო ვისკის წოდება.

ლიტერატურა
----------

* Buxton, Ian (2012). 101 World Whiskies to Try Before You Die. Edinburgh: Hachette Scotland. pp. 78–79. ISBN 9780755363193.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website (იაპონური)
* Suntory Yamazaki Distillery Guide (ინგლისური)
| სისტემა,პერიოდი | სექცია,ეპოქა | სართული,საუკუნე | საუკუნე (Ma) |
| --- | --- | --- | --- |
| **მომდევნო** | **მომდევნო** | **მომდევნო** | **უფრო ახალგაზრდა** |
| დევონური სისტემა | ზედა დევონური | ფამენური | 359,2–374,5 |
| ფრანული | 374,5–385,3 |
| შუა დევონური | ჟივეტური | 385,3–391,8 |
| ეიფელური | 391,8–397,5 |
| ქვედა დევონური | ემსური | 397,5–407 |
| პრაღული | 407–411,2 |
| ლოხკოვური | 411,2–416 |
| **წინა** | **წინა** | **წინა** | **უფრო ძველი** |
| პალეოგენური სისტემის სტრატიგრაფიული დანაწილების სქემა,სტრატიგრაფიის საერთაშორისო კომისიის მიხედვით |

**დევონური სისტემა (პერიოდი)** — პალეოზოური ჯგუფის რიგით მეოთხე სისტემა (გეოლოგიური წელთაღრიცხვის პალეოზოური ერის მეოთხე პერიოდი). მოსდევს სილურულ სისტემას და წინ უსწრებს კარბონულ სისტემას. იზოტოპური მეთოდით განსაზღვრული დევონური სისტემის ქანების წარმოქმნის დროის მონაკვეთი თავსდება 410-იდან 350-მდე მლნ. წლებს შორის.

დევონური სისტემა იყოფა სამ სექციად (ეპოქად) და შვიდ სართულად (საუკუნედ). ქვედა სამი სართულის არსებობა და დევონური სისტემის ქვედა სექციების საზღვრები დღესაც საკამათოა. დევონური პერიოდის დასაწყისისთვის დედამიწის ზედაპირზე მნიშვნელოვანი პალეოგრაფიული ცვლილებები მოხდა. გეოსინკლების ადგილზე ჩამოყალიბდა მთათა სისტემები (კალედონური დანაოჭება), ამიტომ ადრინდელი დევონურს გეოკრიტიულ პერიოდად მიიჩნევენ. შუა და გვიანდელ დევონურში მიმდინარეობდა დაძირვა, დაიწყო ზღვის ტრანსგრესიები (თალასოკრატიული პერიოდები). დევონური პერიოდის განმავლობაში აღინიშნებოდა ძლიერი მაგმური (განსაკუთრებით ეფუზიური) აქტივობა. ზღვისა და ხმელეთის პალეოგეოგრაფიული შეცვლის შედეგად შეიცვალა ჰავა და ორგანული სამყარო: დაიწყო გრაფტოლითებისა და ცისტოიდების გადაშენება, მომრავლდა ბრაქიოპოდები, ჯავშნიანი თევზები და გიგანტური კიბოსნაირები; გაჩნდნენ და განვითარედნენ გონიატიტები და კლიმენიები. გახშირდა მცენარეული სამყარო, გაჩნდა პირველი გვიმრები და შიშველთესლოვნები. დევონური პერიოდში გამოიყოფა ორი მკვეთრად გამოხატული პალეოზოოგეოგრაფიული ოლქი - ატლანტიკური და წყნაროკეანური.

ლიტერატურა
----------

* ჯანელიძე ა. ისტორიული გეოლოგიის მოკლე კურსი, თბ. 1963;
* Жинью М. Стратиграфическая геология, пер. с франц. М. 1952;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 436.

1. ↑  ICS Timescale Chart.
იამანტაკა ვაჯრაბჰაირავ, ბრიტანეთის მუზეუმი.
იაპონური ექვივალეტი დაიიტოკუ (大威德明王)
**იამანტაკა** (სანს. यमान्तक Yamāntaka; (ტიბეტური)[1]; იაპონ. 大威徳明王, Daïitokumyouou (abbr. Daïitoku); (ჩინური); მონღ. Эрлэгийн Жаргагчи Erlig-jin Jarghagchi) არის მაჰაიანა ბუდიზმის ვაჯრაიანას უმაღლესი ტანტრის კლასის იშტადევატა (ტიბ: იიდამი), პოპულარული ტიბეტური ბუდიზმის გელუკის სკოლაში. იამანტაკა ითვლება მანჯუშრის, სიბრძნის ბუდდჰის, მრისხანე მანიფესტაციად, და სხვა კონტექსტში ფუნქციონირებს როგორც დჰარმაპალა.

*ჲამანტაკა* არის სანსკრიტული სახელი, რომელიც შეიძლება ორ ელემენტად დაიყოს: *ჲამა*, სიკვდილის ღმერთის სახელი და *ანტაკა* — *ბოლოს მომღები*. ამგვარად, იამანტაკას სახელი ნიშნავს „სიკვდილის ბოლოს მომღებს".

ბუდიზმში, „სიკვდილის ბოლოს მომღები" ყველა ბუდათა თვისებაა, რადგან მათ შეწყვიტეს ინკარნაციის ციკლი, სამსარა. ამ კონტექსტში, იამანტაკა არის მაჰაიანას პრაქტიკოსების მიზანი ბოდჰის, გასხივოსნების მიღწევისთვის.

„ჲამანტაკა" ან „შრი ბჰაგავან ჲამანტაკა" (სანსკ: श्री भगवान् यमान्तक; ბრწყინვალე ღვთაება ბოლოს უღებს ჲამას) არის [შრი] ვაჯრა[მაჰა]ბჰაირავას სხვა სახელი, რომელიც ბოდჰისატვა მანჯუშრის უმაღლესი ემანაციაა. ბოდჰისატტვა მანჯუშრი, შრი ვაჯრაბჰაირავა და შრი ბჰაგავან ჲამანტაკა ერთად წარმოადგენენ [ბუდა]დჰარმაკაჲას ([გასხივოსნებული] დოქტრინის სხეული), რომელსაც ასევე ჰქვია ვაჯრადჰარა (ელვის მპყრობელი).

როგორ უღებს ბოლოს იამანტაკა სიკვდილს?
-------------------------------------

ეს შეკითხვა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რას მივაწერთ სიტყვა „სიკვდილის" მნიშვნელობას — მაგრამ ერთადერთი გზა, რომლითაც ამ შესაძლებლობას შეიძლება მიაღწიონ არის სიბრძნის გასხივოსნების აქტივაცია. ბრძენ გონებას შეუძლია აღიქვას, რომ სიკვდილს არ აქვს შინაგანი, კონკრეტული არსებობა. აგრეთვე, როდესაც მივაღწევთ იამანტაკას — რომელიც ბუდაა — იგივე რეალიზაციას, მაშინ გვექნება ტრანსცენდენტული სიკვდილი.

იამანტაკა იაპონურ ბუდიზმში
--------------------------

იაპონურ ეზოთერულ სწავლებაში, ცნობილია როგორც *დაი'ითოკუ მჲოო* (大威德明王) და არის ამიდა ნჲორაის მრისხანე ემანაცია. გამოსახულია ძროხაზე მჯდომარე, სხვადასხვა იარაღის ჭერით, ექვსი სახით, ფეხითა და ხელით — წმინდა გასხივოსნების სიმბოლიზაცია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ამიტაბჰა
* მანჯუშრი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იამანტაკა***

* 
* Vajrabhairava (Yamantaka) practice support
* Wrathful Guardians of Buddhism - Aesthetics and Mythology
* Daïitoku

სქოლიო
------

1. ↑
**გუდარეხის ქვაჯვარი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ გუდარეხში. განეკუთვნება XIII საუკუნეს.

ქვაჯვარი, რომლის ფასადი მიმართულია დასავლეთით, სოფელ გუდარეხისკენ, წარმოადგენს მოყვითალო ქვიშაქვის ფილას ჯვრის ბარელიეფური გამოსახულებით. ფილა ჩადგმულია მასიურ ბუნში და ოდნავ განიერდება ქვემოდან ზევით. მისი სიგანე ზედა ნაწილში 104 სმ-ია, სიმაღლე ბუნიდან 185 სმ, საერთო სიმაღლე 250 სმ, სიგანე 40 სმ. ბუნის ზომებია 158 X 109 X 65 სმ. კვარცხლბეკზე დასმული, წაგრძელებული ჯვრის გამოსახულება მჭიდროდაა ჩასმული დეკორატიულ თაღში, რომელიც მომრგვალებულ პილასტრებზეა გადადებული. პილასტრების ბაზები და კაპიტელები სფერული ფორმისაა. თვით ჯვრის კონტური ხაზგასმულია ორმაგი ლილვით, მკლავების ღერძების გადაკვეთა აქცენტირებულია გირჩით. ლილვებს შორის მოქცეული არე მთლიანად შევსებულია ერთმანეთში გადახლართული რგოლების გეომეტრიული ორნამენტით. ქვაჯვარის სხვა მხარეები სრულიად სადაა. ქვაჯვარის გვერდზე მიწაში ჩაფლულია ბუნის ქვა გვერდების ზომებით — 50 X 45 სმ.

გუდარეხის ქვაჯვარს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8712

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ვეიბისლეთი** (შვედ. Vejbyslätt) — დაბა ბარკოკრას სამრევლოში, ენგელჰოლმის მუნიციპალიტეტში, სკონეს საგრაფოში.

ისტორია
-------

ადგილის სახელი "ვეიბისლეთი" მომდინარეობს სიტყვა "Væghby-დან" - შვედურიდან ითარგმნება, როგორც სოფელი, სადაც გზა გადიოდა. იგულისხმება გზა სოფელ ბარკოკრას, ვესტრა კარუპს და თურექუავს შორის. ისტორიულ წყაროებში სახელი პირველად ნახსენებია 1390 წელს. თავდაპირველად მიმდებარე ტერიტორიის ცენტრს სოფელი ვეიბი წარმოადგენდა, ხოლო ის მიწა კი, სადაც დღეს ვეიბისლეთია გაშენებული, დაუმუშავებელი იყო და ადგილობრივი გლეხების მიერ საძოვრებად და კირქვიანი თიხის მოსაპოვებლად გამოიყენებოდა.

1830-იან წლებში პატარა ფერმების გაერთიანების შედეგად, ვეიბისლეთის ადგილას ვეიბიგორდენის მამული ჩამოყალიბდა, ხოლო პირველი საცხოვრებელი სახლები მე-19 საუკუნის მიწურულს, რკინიგზის გაყვანის შემდეგ აშენდა. რკინიგზის სადგური ვეიბისლეთში 1885 წელს გაიხსნა, როცა სკუონე-ჰალანდის რკინიგზა დასრულდა. აღსანიშნავია, რომ დასახლების ოფიციალური სახელი თავდაპირველად ბარკოკრა (სადგური) იყო და ვეიბისლეთი მხოლოდ 1921 წელს დაერქვა.

1969 წელს დაბაში რეჟისორმა იარლ ქულემ გადაიღო შვედი მწერლის ფრიტიოფ ნილსონ პირატენის წიგნის "წიგნების გამყიდველი, რომელმაც ბანაობა შეწყვიტა" ეკრანიზაცია.

1970-იან წლებში მგზავრთა ნაკადის შემცირების გამო რკინიგზის სადგური დაიხურა, რასაც დაბის დეპოპულაცია მოჰყვა.

საზოგადოება
-----------

დაბაში ფუნქციონირებს სამშენებლო მასალების მაღაზია.

ვეიბისლეთში მოქმედებს ასოციაცია "ვეიბისლეთის სოფლისა და კულტურის საზოგადოება," რომელიც დაბის მაცხოვრებლების კეთილდღეობაზე ზრუნავს.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-17. ციტირების თარიღი: 2022-10-17.
4. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-13. ციტირების თარიღი: 2022-10-13.
5. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-17. ციტირების თარიღი: 2022-10-17.
**პრინცი იოახიმ ფრანც ჰუმბერტი** (გერმ. *Joachim Prinz von Preußen*; დ. 17 დეკემბერი, 1890 — გ. 18 ივლისი, 1920) — გერმანიის იმპერატორ ვილჰელმ II-ის და ჰერცოგინია ავგუსტა ვიქტორიას უმცროსი ვაჟი.

ტახტის კანდიდატი
----------------

1916 წლის აღდგომის აჯანყების დროს დუბლინში, ზოგერთ ირალნდიელ რესპუბლიკელს დამოუკიდებელი ირლანდიის ტახტზე პრინცი იოახიმის ხილვა სურდათ.

მას შემდეგ, რაც 1917 წლის რუსეთის რევოლუციას საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება მოჰყვა, იოახიმი მცირე ხნით განიხილებოდა საქართველოს მეფის კანდიდატად გერმანიელი დელეგატ ფრედერიხ ვერნერის და ქართველი როიალისტების მიერ.

ქორწინება
---------

1916 წლის 11 მარტს პრინცი იოახიმი დაქორწინდა პრინცესა მარია ავგუსტზე, რომელიც ანჰალტის ჰერცოგ ედუარდის და პრინცესა ლუისის ქალიშვილი იყო. წყვილს შეეძინათ ერთი ვაჟი პრინცი კარლ ფრანც იოსეფ ვილჰელმ ფრედერიხ ედუარდ პაული.

ბოლო წლები
----------

მამამისი გადადგომის შემდეგ, იოახიმი უსიტყოვდ დათანხმდა მის სტატუსს, როგორც მდაბიო წარმოშობის ადამიანი და ჩავარდა დეპრესიაში, საბოლოოდ კი 1920 წლის 18 ივლისს თავი თვითმკვლელობით დაასრულა. ამის მიზეზად ფინანსურ კრიზისს და ცოლთან გაშორებას ასახელებენ..

სქოლიო
------

1. ↑  Referred to on page 324 in 'Daisy, Princess of Pless' ed. Desmond Chapman-Huston, Murray, London 1928, ASIN: B00086RUJU
2. ↑  "*Desmond's Rising; Memoirs 1913 to Easter 1916*" by Desmond FitzGerald; Liberties Press, Dublin 1968 and 2006; p.143.
3. ↑  (ფრანგული) Georges Mamoulia (2006), "Le Caucase dans les plans stratégiques de l’Allemagne (1941-1945)". *Centre d'études d'histoire de la defense* 29: 53
4. ↑  "Prince Joachim Married", *The New York Times* (Amsterdam), 12 March 1916,
5. 1 2  "Kaiser's Youngest Son, Joachim Shoots Himself", *The New York Times* (Berlin), 18 July 1920,
6. ↑  "Two of ex-Kaiser's Sons Bring Suits For Divorce", *The New York Times* (Paris), 8 January 1920,
„**დიდი სიყვარული**" (ინგლ. Big Love) — სატელევიზიო დრამა, დადგმული HBO-ს მიერ შტატ იუტაში მცხოვრები პოლიგამიური ოჯახის შესახებ. მთავარ როლებს ასრულებენ ბილ პაქსტონი, კლოე სევინი, ჯინ ტრიპლჰორნი, ჯენიფერ გუდუინი და ჰარი დინ სტანტონი. ტელესერიალის პერმიერა აშშ-ში გაიმართა 2006 წლის 12 მარტს სოპრანოს კლანის მეექვსე სეზონის გახსნასთან ერთად. მეორე სეზონი 2007 წელს გავიდა ეთერში, ხოლო მესამე სეზონი 2009 წლის 18 იანვარს დაიწყო აშშ-სა და კანადაში.

სერიალს თემად ჯგუფის Beach Boys სიმღერა „God Only Knows" (მხოლოდ ღმერთმა უწყის) მიჰყვება. შოუს თანაშემქმნელები იყვნენ მარკ ოლსენი და უილ შეფერი, რომლებიც ასევე აღმასრულებელი პროდიუსერები არიან. ოლსენი და შეფერი ორწელიწადნახევარი იკვლევდნენ მასალას შოუსთვის, რომლის მიზანი ამერიკაში პოლიგამიის მიუკერძოებელი აღწერა უნდა ყოფილიყო, ყოველგვარი განსჯის გარეშე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* „დიდი სიყვარული" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია კინოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სიონი**. |

დმანისის სიონი

**დმანისის სიონი** — VI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სამეკლესიიანი ბაზილიკის ტიპისა, სოფ. პატარა დმანისის მახლობლად, ნაქალაქარ დმანისში. საშენი მასალისა და მორთულობის ხასიათით უახლოვდება ბოლნისის სიონსა და ქვემო ბოლნისის სამეკლესიიან ბაზილიკას. თავდაპირველი სახით მხოლოდ შუა ნავმა მოაღწია, გვერდითი ნაწილები მნიშვნელოვნად არის გადაკეთებული. დმანისის სიონი ნაგებია მცირე ზომის რუხი ფერის მქისედ დამუშვებული ქვით, გამოუყენებიათ აგური და რიყის ქვაც, კონსტრუქციულად მნიშვნელოვანი ნაწილები ამოყვანილია სუფთად გათლილი კვადრებით. გადახურულია ბრტყელი ქვის ფილებით, სამხრეთიდან ტაძარს მიშენებული აქვს კარიბჭე და სანათლავი, ჩრდილოეთიდან — სამკვეთლო. ტაძარი შიგნიდან მოხატული ყოფილა — საკურთხეველში შემორჩენილის წმინდანთა გამოსახულებანი და წარწერები. მოგვიანებით, 1213–1222 წლებს შორის, ლაშა-გიორგის მეფობაში დასავლეთიდან ტაძრისათვის მდიდრულად მოჩუქურთმებული კარიბჭე მიუშენებიათ. იგი ძირითადი ნაგებობისაგან განსხვავდება სტილითა და მორთულობის ხასიათით. კარიბჭეს სამივე ფასადი, ყველა სვეტი და თაღი მოპირკეთებულია ღია მწვანე თლილი ქვის ფილებით; გადახურულია ოთხ ბოძზე ამოყვანილი, თაღბზე დაყრდნობილი კამარით. კარიბჭეს ერთ-ერთ წარწერაში მოხსენიებულია ლაშა-გიორგი. 

დმანისის სიონის აღმოსავლეთ მხარეს აღმართულია გეგმით ოთხკუთხა სამრეკლო, რომელიც მრავალჯერ არის გადაკეთებული. ჩრდილო-აღმოსავლეთით წმ. მარინეს მცირე ზომის ერთნავიანი ეკლესიაა, რომელიც წარწერის თანახმად, განახლებულია 1702 წელს.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დმანისის სიონი***

* *ბერიძე ვ.*, ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ. 1974;
* *მუსხელიშვილი ლ.*, დმანისი (ქალაქის ისტორის და ნაქალაქარის აღწერა), კრ.: შოთა რუსთაველის ეპოქის მატერიალური კულტურა, თბ. 1938
* *საღარაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 595.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**გუდაბერტყა**, *ციხიაგორა* — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი ქ. გორის აღმოსავლეთით 7 კმ-ზე, სვენეთთან. გათხრა დაიწყო 1956 წლიდან (ხელმძღვანელი შალვა ამირანაშვილი, სერგო ნადიმაშვილი). განსაკუთრებით საყურადღებოა გუდაბერტყის უძველესი ფენები, რომლებშიც მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი მასალა აღმოჩნდა. დადგინდა, რომ ძვ. წ. III ათასწლეულში გუდაბერტყა შიდა ქართლის დიდი სამოსახლო იყო, რომელსაც გარს ალიზის გალავანი ერტყა. გაითხარა კარკასული ტიპის მოხატული შენობები, რომლებშიც თიხის ფიგურული კერები იყო. ნამოსახლარის ცენტრში აღმოჩნდა საზოგადოებრივი დანიშნულების შენობა და მარცვლეულის შესანახი ხაროები.

მოპოვებული მასალიდან აღსანიშნავია თიხის უძველესი საბეჭდავები, რომლებზეც ირმისა და ფრინველის სტილიზებული გამოსახულებებია ამოკვეთილი. ნამოსახლარის მახლობლად ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის სამაროვანია, რომლის ცენტრში აღმართულია გორასამარხი. გუდაბერტყის ზედა ფენები ადრინდელი რკინის ხანით თარიღდება.

ლიტერატურა
----------

* *ნადიმაშვილი ს.* გუდაბერტყა-ციხიაგორა. „ლიახვი", 1963, № 3;
* *Чубинишвили Т. Н.* К древней истории Южного Кавказа, т. 1, Тб. 1971;

* *გაგოშიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978.

* *გაგოშიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977.
**ზემფირა იუსიფ ყიზი საფაროვა** (აზერ. Zemfira Yusif qızı Səfərova; დ. 10 ივნისი 1937, კისლოვოდსკი) — აზერბაიჯანელი მუსიკათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი (1998), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილი წევრი (2017), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პრემია „ჰუმაი" ლაურეატი.

ბიოგრაფია
---------

ზემფირა საფაროვა 1937 წლის 10 ივნისს კისლოვოდსკში, ინჟინერ-მენავთობის იუსიფ საფაროვის ოჯახში დაიბადა. 1960 წელს აზერბაიჯანის კონსერვატორიის თეორიულ-საკომპოზიტორო ფაკულტეტი დაამთავრა, 1966 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტის ასპირანტურა (ხელმძღვანელი ი. რიჟინი).

1959–1962 წლებში აზერბაიჯანის კონსერვატორისთან არსებულ მუსიკალურ ათწლედში ასწავლიდა. 1966 წლიდან არის აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტის თანამშრომელი (1975 წლიდან უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი), ხოლო 1980 წლიდან აზერბაიჯანული მუსიკალური ხელოვნების განყოფილების ხელმძღვანელი. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „უზეირ ჰაჯიბეკოვის მუსიკალურ-ესთეტიკური კონცეფცია".

ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორია 1998 წლიდან. 2007 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 2017 წლის 2 მაისიდან ამავე აკადემიის აკადემიკოსად.

სქოლიო
------

1. ↑  Czech National Authority Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
2. ↑  Zemfira Yusif qızı Səfərova დაარქივებული 2014-08-20 საიტზე Wayback Machine.  // Официальный сайт Национальной академии наук Азербайджана.
3. ↑  Аббасова Р..  (2014)Юсиф Сафаров. Страницы биографии. Yol.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-10.
4. ↑  Сафарова, Земфира Юсуф-кызы // Большая биографическая энциклопедия. — 2009.
5. ↑  Сафарова Земфира Юсиф кызы. ციტირების თარიღი: 2022-01-31
**დიდი სახლის პატარა დიასახლისი** (ინგლ. The Little Lady of the Big House) — ამერიკელი მწერლის, ჯეკ ლონდონის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები. გამოიცა 1915 წელს, მწერლის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე.

რომანი ნათარგმნია ქართულადაც.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მოქმედება იწყება რიჩარდ (დიკ) და პაოლა ფორესტების ოჯახში. თითქოს მათი ცხოვრება ჩვეულებრივად მიდის, მაგრამ ერთ დღეს მათ სახლში ეწვევათ დიკის ძალიან კარგი მეგობარი ივენ გრეჰემი.

ივენი თავიდანვე მოიხიბლება პაოლათი, მაგრამ მისთვის ამის თქმას ვერ ბედავს. ცოტა ხანში მიხვდება, რომ პაოლასაც უყვარს იგი. აღსანიშნავია, რომ მათი სიყვარულის შესახებ ყველაფერს ხვდება დიკი, მაგრამ არც ერთს არაფერს ეუბნება და დარდს გულში იკლავს. მართალია, ხედავს, თუ როგორ გახდა პაოლა მის მიმართ გულგრილი, მაგრამ არაფერს ამბობს.

პაოლას ივენი უყვარს, მაგრამ უყვარს დიკიც. ერთი შეხედვით შეუძლებელია ასე, რომ იყოს, მაგრამ პაოლა მათ შორის არჩევანს ვერაფრით აკეთებს, რადგან ორივე ერთნაირად უყვარს.

საბოლოოდ, დიკი ყველაფერს ეტყვის პაოლას, ეტყვის, რომ ყველაფერს ხვდებოდა. პაოლა არჩევანის წინაშე აღმოჩნდება, ორივე მამაკაცი მისგან პასუხს ითხოვს, მაგრამ ის არჩევანს ვერ აკეთებს.

პაოლას არჩევანს ვერ გააკეთებს და მისი აზრით საუკეთესო გამოსავალს იპოვის — ის სიცოცხლეს თვითმკვლელობით დაასრულებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „დიდი სახლის პატარა დიასახლისი" — Project Gutenberg-ზე
* დიდი სახლის პატარა დიასახლისი
* დიდი სახლის პატარა დიასახლისი დაარქივებული 2017-08-02 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონული კატალოგი
**დმანისის ნაქალაქარის ზემოუბნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება XIII საუკუნით.

ძეგლის აღწერა
-------------

ნაგებია ქვიშაქვის ნაწილობრივ დამუშავებული და ბაზალტის ქვებით. მეტ-ნაკლებადაა დაცული წყობის ჰორიზონტალობა. ეკლესია დარბაზულია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი არქიტრავულია. სარკმელი სამია: სამხრეთის, დასავლეთის და აღმოსავლეთის, სამივე თაღოვანი და შიგნითკენ წირთხლებგაგანიერებული. კედლები თაროსებრი ლავგარდნით იყო დასრულებული, რომლის კვალი სამხრეთის და ჩრდ. კედლებზეა შერჩენილი. 
აფსიდა ნახევარწრიულია მხრით გამოყოფილი. კონქი წვრილი ქვით იყო ნაწყობი. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო ღრმა და ოთხკუთხა ნიშაა. დარბაზის კედლები დაუნაწევრებელია. წვრილი ქვით გადაყვანილი კამარა პირდაპირ კედლებს ებჯინებოდა. ეკლესია დაზიანებულია, კონქი და კამარა ჩამოშლილია. ეკლესიის ფასადებში ჩართულია ადრეშუა საუკუნეების სტელის სხვადასხვა ნაწილები რელიეფებით და ასევე უფრო გვიანი პერიოდის წითელი ტუფის ორნამენტული ქვები. 1986 წ. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ეკლესიის გვერდით რამდენიმე მეტრში მეორე უფრო მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია გაითხარა, რომლის აღმოსავლეთის ნაწილია შემორჩენილი. ეკლესია ისეთივე წყობითა და ქვით ყოფილა ნაგები, როგორითაც მის გვერდით მდგარი ეკლესია, თუმცა აფსიდა შეღუნული ნახევარწრეა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმელი შიგნითკენ წირთხლებგაგანიერებული ყოფილა. ზედა ნაწილი შემორჩენილი არაა. სარკმლის ორივე მხარეს სწორკუთხა ნიშებია. საკურთხეველი სტელის ქვებითაა ამაღლებული. ეკლესიის ფასადები მოკლებულია მორთულობას. ეკლესიაზე სამხრეთიდან მიშენებული ყოფილა სათავსები. ორივე ეკლესია საკუთარ გალავანშია ჩართული და ორივე დმანისის ქალაქობის დროინდელი უნდა იყოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 29857
ფინეთი თანამედროვე საზღვრებში ღია ცისფრით არის აღნიშნული; **დიდი ფინეთი** მოიცავს აღმოსავლეთ კარელიას (მოლურჯო-მონაცრისფრო), ესტონეთსა და ინგრიას (მუქლურჯი), მთელ ფინმარკს (მწვანე) და ტურნე-ელვას ველის ნაწილს (იისფერი). რუკა ტარტუს 1920 წლის სამშვიდობო შეთანხმებისა და პარიზის 1947 წლის სამშვიდობო შეთანხმებების მიხედვით დაწესებულ საზღვრებშია ნაჩვენები. 
ფინეთის ტერიტორია სანამ რუსეთი დაიკავებდა ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილს
**დიდი ფინეთი** (ფინ Suur-Suomi)— ამ ტერმინს ფინელი ირედენტისტები XIX საუკუნიდან გამოიყენებენ, რითიც ევროპული ნაციონალიზმის ფინურ ვერსიას — პან-ფინლანიზმს — წარმოადგენენ. ტერმინი იმ დროს გაჩნდა, როდესაც ფინეთი ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიაში შედიოდა. 

დიდი ფინეთის შექმნის ვარიანტი შემდეგნაირად გამოიყურება: მოიცავს მთელ ფინეთს, გარდა ამისა, ყველა იმ ტერიტორიას სადაც ეთნიკურად ფინო-უგრული წარმოშობის ხალხი ცხოვრობს: ფინელები, კარელები, ესტონელები, ვეპსები, და ა.შ. დიდი ფინეთის შექმნის იდეა ფინურ საზოგადოებაში გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა და სარგებლობს დღემდე; ამან ერთგვარი ასახვა ჰპოვა 1917 წელს, ასევე პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდში. 

დიდი ფინეთის ყველაზე თავმდაბალი ვერსია ფინელებითა და კარელებით დასახლებული ტერიტორიების გაერთიანებაა: თეთრი ზღვიდან ონეგის ტბამდე, მდინარე სვირის გასწვრივ და მდინარე სესტრადან ფინეთის ყურემდე (ანუ რუსეთის იმპერიაში შემავალი ფინეთის დიდი საჰერცოგოს საზღვრებში); იდეის ზოგიერთ მომხრეს დიდი ფინეთის საზღვრებში ესტონეთის, ინგრიის, ჩრდილოეთ ფინმარკისა და ტურნე-ელვას ველის ჩართვაც სურს. 

უფრო თამამი იდეით დიდი ფინეთის საზღვრებში მოქცეულია არა მხოლოდ ზემოთ ხსენებული მიწები, არამედ ბოტნიის ყურიდან ურალის მთებამდე, ზოგჯერ კი დასავლეთ ციმბირის ნაწილიც, სადაც დღემდე ცხოვრობენ ფინო-უგორებთან მონათესავე ხალხები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The World’s work: a history of our time, ტომი 38 By Walter Hines Page, Arthur Wilson Page, ნიუ-იორკი, 1919. ფ.277
* New York Times current history: the European war, ტომი 15, ნიუ-იორკი, 1918, ფ. 444
**გრანიტი** (იტალ. graniti > ლათ. granum — „მარცვალი") — ინტრუზიული, სრულკრისტალური, SiO2-ით მდიდარი ქანი. ფართოდაა გავრცელებული დედამიწის ქერქში, ქმნის ბათოლითებს, შტოკებს, ძარღვებს და სხვა სხეულებს. სიმკვრივე 2600 კგ/მ³.

გრანიტი შედგება ორთოკლაზის ან მიკროკლინისაგან, მჟავე პლაგიოკლაზისაგან, კვარცისაგან, ქარსისაგან, ამფიბოლისაგან, იშვიათად პიროქსენისაგან.

გრანიტი თანაბარმარცვლოვანია ან პორფირისებრი, ზოგჯერ გნაისისებრ-ზოლებრივი. წარმოშობის მიხედვით განარჩევენ - მაგმურ, მეტასომატურ, პალინგენეტურ, ანატექტიკურსა და სხვა გრანიტს. გრანიტთან ხშირად არის დაკავშირებული Sn, W, Mo-სა და სხვა გრაიზენული და ჰიდროთერმული საბადოები, აგრეთვე იშვიათლითონური პეგმატიტები.

თავისი ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების წყალობით გრანიტი საუკეთესო სამშენებლო მასალაა. მასიურობისა და სიმკვრივის, აგრეთვე ფართო ფაქტურული შესაძლებლობების გამო მონუმენტური ქანდაკებისთვისაც იყენებენ. გრანიტისგან ამზადებენ ნაგებობათა სვეტებს ობელისკებსა და მოსაპირკეთებელ ფილებს.

საქართველოში გრანიტი გავრცელებულია კავკასიონის ქედის ღეძულ ნაწილში, აგრეთვე ძირულის, ხრამისა და ლოქის
მასივებზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრანიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 253.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაგმური ქანების შედგენილობა |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **ტიპი** | **ულტრაფუძე<45% SiO2** | **მელანოკრატული45–52% SiO2** | **შუალედური52–63% SiO2** | **შუალედურ-ფელზიტური63–69% SiO2** | **ფელზიტი>69% SiO2** |
|  |
| 
**ვულკანური ქანები:****ჰიპაბისალური ქანები:****სიღრმული ქანები:**
 | 
კომატიტი, პიკრიტიკიმბერლიტი, ლამპროიტიპერიდოტიტი
 | 
ბაზალტიდიაბაზი (დოლერიტი)გაბრო
 | 
ანდეზიტიდიორიტი
 | 
დაციტიგრანოდიორიტი
 | 
ლიპარიტიაპლიტი-პეგმატიტიგრანიტი
 |

 |

 |
**დები** (ინგლ. The Sisters) — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში „დუბლინელები".

მთავარი გმირები
---------------

* ბიჭი (მთხრობელი)
* ჯეიმზ ფლინი, ყოფილი მღვდელი
* ელიზა ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
* ნანე ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
* მოხუცი კოტერი
* ბიჭის დეიდა
* ბიჭის ბიძა

ნოველა
------

ნოველა დებში ასახულია ბიჭის, რომლის სახელიც უცნობია და ყოფილი, დაუძლურებული მღვდლის ურთიერთობა. მღვდლის ვალდებულებებისგან გათავისუფლებული ფლინი ბიჭის მენტორობას შეუდგა და ესაუბრელობდა მას სასულიერო პირების მოვალეობებზე და ვალდებულებებზე, კათოლიკურ ეკლესიაში. ნოველის დასაწყისში ბიჭი აცნობიერებს მამა ფლინის ავადმყოფობას და მოსალოდნელ სიკვდილს. ბიჭი მოხიბლულია სიმღერების, სიმბოლოების და მათი მნიშვნელობების თარგმნით და განმარტებით. მოგვიანებით, მაშინ როდესაც ბიჭი ვახშმობს ბიძას, დეიდასა და მოხუც კოპერს შორის გამართული საუბრიდან იგებს მღვდლის გარდაცვალების ამბავს. საუბრის თემა კი ბიჭის და მღვდლის ურთიერთობას შეეხებოდა. მთელი ღამე ბიჭი მღვდელზე ფიქრობდა და ოცნებონდა სადმე მისტიკურ მიწაზე გაქცეულიყო. მეორე დილით განცხადებით შეიტყო მღვდლის გარდაცვალების ამბავი. იმ ღამით ის და დეიდამისი მგლოვიარეებთან წავიდნენ. დეიდამ და გარდაცვლილი მღვდლის დამ ელიზამ საუბარი დაიწყეს, ელიზა უამბობდა დეიდას რომ მამა ფლინი თასის გატეხვის შემდეგ თავს სულიერად ცუდად გრძნობდა.

თემა
----

ბიჭი,როგორც ნოველიდან ჩანს, მოხიბლულია მამა ფლინით, ეთაყვანება მას და ძალიან განიცდის რომ ვერ შეძლო მოენახულებინა ის, სიცოცხლის ბოლო დღეს. საინტერესო და დამაბნეველია თავად ნოველის სათაური. ნოველა მთლიანად აგებულია ყმაწვილის და გარდაცვლილი მღვდლის ურთიერთობაზე. მღვდლის დები, ელიზა და ნანე, კი მეორეხარისხოვანი გმირები არიან. ჯოისის განზრახვა ნოველის დასათაურებასთან დაკავშირებით უცნობია, თუმცა გავრცელებული მოსაზრების მიხედვით სათაური მომდინარეობს იმ ფაქტიდან რომ ბიჭის შემდეგ მამა ფლინის დები, ერთადერთნი არიან, რომლებიც ნამდვილად იცნობენ მამა ფლინს და ესმით მისი, დუბლინში მთელი მისი მოღვაწეობის მანძილზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სრული ტექსტი
გურგენი და სმბატ II სანაინის ეკლესიის ფასადზე.
**გურგენი**, *კორიკე, კვირიკე I* — ტაშირ-ძორაგეტის პირველი მეფე (972-991/996 წწ.). ანისის სომხური სამეფოს მეფის, აშოტ III მწყალობელის (953-977) უმცროსი ძე. სამფლობელოდ მიიღო ტაშირი, ძორაგეტი, კაენი, კაეწონი და სხვა ტერიტორიები ისტორიულ ქვემო ქართლში. ანისის სამეფოს აქტიური დახმარებით აფართოებდა სამეფოს ტერიტორიას, დაიკავა მთელი ქვემო ქართლი თბილისიდან შამქორამდე და თრიალეთის მთებიდან ბამბაკის ქედამდე. ტაშირ-ძორაგეტის სამეფო საქართველოში სომხური გავლენის ფორპოსტათ იქცა. ახლად წარმოქმნილი სამეფოს ცენტრი სამშვილდე გახდა. გურგენი წყაროებში უკანასკნელად 991 წელს იხსენიება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მმართველები

ლიტერატურა
----------

* დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, თბ. 1973
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ. 1982

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტაშირ-ძორაგეტის მეფეები |
| --- |
|  |
| 
გურგენი (კორიკე, კვირიკე I) • დავით I უმიწაწყლო • კვირიკე II • დავით II და აბასი |

 |
**დრეზდენის ხელშეკრულება** — პოლონეთის მეფის და საქსონიის კურფიურისტ ავგუსტ II-ის შეთანხმება დანიელ-ნორვეგიელ მეფე ფრედერიკ IV-სთან, შვედეთის მეფის კარლ XII-ის წინააღმდეგ. ხელშეკრულება დადეს დრეზდენში 1699 წლის 14 სექტემბერს და ითვლება ჩრდილოეთის ომის მოსამზადებლ ხელშეკრულებად.

დანიის მეფის ქრისტიან V-ის სიკვდილის შემდეგ 1699 წლის 25 აგვისტოს, ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ვაჟი ფრედერიკ IV. მან გაგზავნა თავისი მომავალი ცოლისძმა გრაფი რევენტლოვი საიდუმლო მისიით დრეზდენში. ელჩმა მეფის სახელით დადო საიდუმლო კავშირი ავგუსტთან შვედეთის წინააღმდეგ. ახალგაზრდა გრაფი მოქმედებდა იმდენად ოსტატურად, რომ შვედი დიპლომატი მაურიც ველინგი, რომელიც იმყოფებოდა პოლონეთის კარზე, ვერაფერს ვერ ეჭვობდა. ამავე წლის ნოემბერში ამ კავშირს შემოუერთდა რუსეთის მეფე პეტრე I დიდი, რომელმაც დადო ავგუსტთან პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულება. ამით იყო შექმნილი ჩრდილოეთის სამთა კავშირი, რომელმაც შექმნა წინაპირობა ჩრდილოეთ ომის დასაწყებად.

ხელშეკრულება მოქმედებდა წელიწადზე ცოტახანს. 1700 წლის აგვისტოში დანია გამოვიდა ომიდან და დადო შვედეთთან სეპარატული ტრავენდალის ზავი.

ლიტერატურა
----------

* Анисимов Е. В. Реформы Петра Великого. Прогресс через принуждение. 1993 ISBN 1-56324-047-5.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩრდილოეთის ომის  ხელშეკრულებები  |
| --- |
|  |
| 
* რავა (1698)
* დრეზდენი (1699)
* პრეობრაჟენსკი (1699)
* ტრავენდალი (1700)
* ბირჟაი (1701)
* ნარვა (1704)
* ვარშავა (1705)
* ალტრანშტედტი (1706)
* ალტრანშტედტი (1707)
* შვედური შეთანხმება (1709)
* დრეზდენი (1709)
* კოპენჰაგენი (1709)
* ტორუნი (1709)
* ჰანოვერი (1710)
* ესტონეთისა და ლივონიის კაპიტულაცია (1710)
* ლუცკი (1711)
* პრუტი (1711)
* ადრიანოპოლი (1713)
* შვედტი (1713)
* შტეტინი (1715)
* ბერლინი (1715)
* გრეიფსვალდი (1715)
* ამსტერდამი (1717)
* სტოკჰოლმი (1719-1720)
* საუკუნო ზავი (1720)
* ფრედერიკსბორგი (1720)
* ნიშტადტი (1721)
 |

 |
ზვავი ჰიმალაიზე
მშრალი თოვლის ზვავი
**ზვავი** — მთის ფერდობზე სწრაფად მოძრავი თოვლის მასა.

ზვავი სტიქიური, ხშირად კატასტროფული მოვლენაა. იგი უპირველეს ყოვლისა, მთებთანაა დაკავშირებული. ზვავის ჩამოსვლისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობა იქმნება თუ: თოვლის საფარი აღემატება 20 სმ-ს, მთის ფერდობის დახრილობა მერყეობს 15-დან 50 გრადუსამდე და ტერიტორიაზე არ არის ტყე. ყველაზე ხელსაყრელი ვითარება ზვავის ჩამოწოლისათვის იქმნება 300-400-ით დახრილ ფერდობებზე და მაშინ, როდესაც ერთი დღის განმავლობაში 10 სმ-ზე მეტი თოვლი მოდის. ზვავი გარკვეული სისქის თოვლის საფარის ჩამოყალიბებასთანაცაა დაკავშირებული, ამიტომ მათი მოქმედება ძირითადად ზამთრის თვეებშია მოსალოდნელი. პერიოდს, როდესაც მოსალოდნელია ზვავის გააქტიურება, **ზვავსაშიში** ეწოდება.

ზვავსაშიში პერიოდების გეოგრაფია დიდი მრავალფეროვნებით არ გამოირჩევა. ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს სუბტროპიკული და ზომიერი სარტყლის მთებში ეს პერიოდი იანვრიდან მაისამდე გრძელდება. მარტამდე ჩამოსული ზვავები ძირითადად მცირე და ნაკლებად სახიფათოა.

მთები ზვავსაშიშობის მიხედვით, ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით, პირობითად იყოფა რამდენიმე საფეხურად:

**1. დიდი ზვავსაშიშროების** ზონა - ზღ. დონიდან 3000-4000 მ. აქ ზვავები წელიწადში რამდენიმეჯერ ჩამოდის.

**2. მაღალი ზვავსაშიშროების** ზონა - ზღ. დონიდან 2000-3000 მ. ზვავები ყოველწლიურად ჩამოდის.

**3. საშუალო ზვავსაშიშროების** ზონა - ზღ. დონიდან 1500-2000 მ. ზვავები თითქმის ყოველწლიურად ჩამოდის.

**4. უმნიშვნელო ზვავსაშიშროების** ზონა - ზღ. დონიდან 1000-1500 მ. ზვავები იშვიათად ჩამოდის.

ლიტერატურა
----------

* *მარუაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 517.
* McClung, David. *Snow Avalanches as a Non-critical, Punctuated Equilibrium System*: Chapter 24 in Nonlinear Dynamics in Geosciences, A.A. Tsonsis and J.B Elsner (Eds.), Springer, 2007
* *Avalanche!*: a children's book about an avalanche that includes definitions & explanations of the phenomenon.
* Daffern, Tony: *Avalanche Safety for Skiers, Climbers and Snowboarders*, Rocky Mountain Books, 1999, ISBN 0-921102-72-0
* Billman, John. "Mike Elggren on Surviving an Avalanche". *Skiing* magazine Feb 2007: 26.
* McClung, David and Shaerer, Peter: *The Avalanche Handbook*, The Mountaineers: 2006. 978-0-89886-809-8
* Tremper, Bruce: *Staying Alive in Avalanche Terrain*, The Mountaineers: 2001. ISBN 0-89886-834-3
* Munter, Werner: *Drei mal drei (3x3) Lawinen. Risikomanagement im Wintersport*, Bergverlag Rother, 2002. ISBN 3-7633-2060-1 (გერმანული) (partial English translation included in *PowderGuide: Managing Avalanche Risk* ISBN 0-9724827-3-3)
* Shiva P. Pudasaini and Kolumban Hutter: *Avalanche Dynamics: Dynamics of Rapid Flows of Dense Granular Avalanches*, Springer, Berlin, New York, 2007. ISBN 3-540-32686-3
* Michael Falser: *Historische Lawinenschutzlandschaften: eine Aufgabe für die Kulturlandschafts- und Denkmalpflege* In: kunsttexte 3/2010, unter:
**გურდი** — ჰაიტის ფულის ერთეული. ISO 4217 კოდია HTG და იყოფა 100 სანტიმად.

პირველი გურდი ბრუნვაში შემოტანილ იქნა 1813 წელს. მან შეცვალა ლივრი კურსით 1 გურდი = 8 ლივრი და 5 სუ. 1870 და 1872 წლებში გურდის კურსის გადახედვა მოხდა, პირველად 10/1-თან, შემდეგ კი 300/1-თან. ამ პერიოდში, როდესაც მხოლოდ ბანკნოტები იბეჭდებოდა ვალუტას ხშირად გურდის ნაცვლად *პიასტრს* უწოდებდნენ, განსაკუთრებით 1875 წელს გამოცემული ბანკნოტებისთვის. 1881 წელს გურდის კურსი მიბმულ იქნა ფრანგულ ფრანკთან 5 ფრანკ = 1 გურდი და ლითონის მონეტების გამოშვება განახლდა.

ფრანკთან პეგი დიდგანს არ გაგრძელებულა, და 1912 წელს გურდის კურსი აშშ-ის დოლარს მიება წონით 5 გურდი = 1 აშშ-ის დოლარი. 1989 წელს ეს პეგიც გაუქმებულ იქნა და მას შემდეგ ჰაიტის ვალუტა მცოცავი კურსითაა. თუმცა ძველი ტრადიციით ხუთ გურდიანს ჰაიტის დოლარს უწოდებენ, 5 სანტიმს კი ჰაიტის პენის. ამჟამად სავაჭრო ობიექტებში ფასები გურდის ნაცვლად მოცემულია *ჰაიტიურ დოლარში*, რომელიც ხუთზე უნდა გამრავლდეს გურდის ექვივალენტის მისაღებად. 2005 წლის ივლისში გურდის კურსი იყო 40 გურდი 1 დოლართან, ან 49 გურდი 1 ევროსთან.

მიმოქცევაში შემდეგი წონის სანტიმებია:

* 5 სანტიმი
* 10 სანტიმი
* 20 სანტიმი
* 50 სანტიმი
* 1 გურდი
* 5 გურდი

(შენიშვნა: მიმოქცევაში მყოფ მონეტათა უმრავლესობა 2005 წლის ბოლოსთვის იყო 50 სანტიმი, 1 და 5 გურდიანები)

მიმოქცევაში არსებული ბანკნოტები:

* 1 გურდი
* 2 გურდი
* 5 გურდი
* 10 გურდი
* 25 გურდი
* 50 გურდი
* 100 გურდი
* 250 გურდი
* 500 გურდი
* 1000 გურდი (ჯერ არ გამოსულა)

1, 2 და 5-გურდიან ბანკნოტებს აღარ ბეჭდავენ, და ცირკულაციაშიც თითქმის აღარაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურდის ბანკნოტების გამოსახულების ასლები დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **დრეიფუსის საქმე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ალფრედ დრეიფუსი
**დრეიფუსის საქმე** — XIX საუკუნის ბოლოს საფრანგეთის არმიის ოფიცრის, წარმოშობით ებრაელი ალფრედ დრეიფუსის წინააღმდეგ აღძრული სასამართლო პროცესი.

ბრალდების საბაბი გახდა საფრანგეთის გენერალური შტაბიდან საიდუმლო დოკუმენტის გაქრობა. ამ დოკუმენტის დაკარგვასთან დრეიფუსის კავშირის შესახებ პირდაპირი მტკიცებულება არ არსებობდა, მაგრამ ბრალდების მხარემ დრეიფუსის გაყალბებული წერილი წარმოადგინა, რომელიც ადასტურებდა მის კავშირს გერმანიის დაზვერვასთან. სასამართლომ ეს მტკიცებულება საკმარისად მიიჩნია. დრეიფუსი დააკავეს და სამშობლოს ღალატის ბრალდებით გაასამართლეს. იგი საფრანგეთის კოლონია გვიანაში გადაასახლეს. 

დრეიფუსის საქმესთან დაკავშირებით საფრანგეთში წარმოიშვა სოციალური კონფლიქტი. სამხედროები, ნაციონალისტები და სამღვდელოების ნაწილი დრეიფუსს საფრანგეთის მოღალატედ თვლიდა, ხოლო სოციალისტები, რადიკალები და სხვები მას უდანაშაულოდ მიიჩნევდნენ, რომელიც ებრაული წარმოშობის გამო დაისაჯა.

1895 წელს დაიწყო საქმის ხელმეორედ განხილვა. დრეიფუსს საჯაროდ დაუჭირა მხარი ცნობილმა მწერალმა ემილ ზოლამ, რომელმაც 1898 წელს ღია წერილი გაუგზავნა საფრანგეთის პრეზიდენტ ფელიქს ფორს სახელწოდებით „მე ბრალს ვდებ" („J’accuse"), სადაც მან დრეიფუსი დაიცვა, ხოლო სასამართლო მიკერძოებულობაში დაადანაშაულა. 23 თებერვალს წერილი გაზეთ „ლ'ორორის" პირველ გვერდზე გამოქვეყნდა. ამ წერილის გამო მწერალი აიძულეს ქვეყანა დაეტოვებინა და ინგლისში გადასახლებულიყო. ზოლას საქციელმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა დრეიფუსის საქმის გავითარებაზე და ზეგავლენა მოახდინა საზოგადოებრივ შეხედულებაზე.

დრეიფუსის საქმე დიდხანს გაიწელა, საბოლოოდ მან საკუთარი უდანაშაულობა 1906 წელს დაამტკიცა.

ლიტერატურა
----------

* Hannah Arendt: *Die Dreyfus-Affäre und folgende Kapitel.* In: *Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft.* (Englisch 1951, deutsch 1955), Piper, München 2005, ISBN 3-492-21032-5, S. 212–272.
* Maurice Barrès: *Scènes et doctrines du nationalisme.* Éditions du Trident, Paris 1987, ISBN 2-87690-040-8.
* Louis Begley: *Der Fall Dreyfus: Teufelsinsel, Guantánamo, Alptraum der Geschichte.* Suhrkamp, Frankfurt 2009, ISBN 978-3-518-42062-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„დრეიფუსის საქმე"** ვიკისაწყობში.
**თერაზილერის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, დეღრიმენდერეს ხეობაში, ზღვის სანაპირო ზოლიდან დაახლოებით 8 კილომეტრში.

ეს ხიდი უძველესია ყველა იმხიდს შორის, რომელიც ექსპედიციამ მოიხილა და შეისწავლა. შეიძლება ითქვას, რომ იგი რომაელთა ბატონობის ხანას განეკუთვნება. ხიდის ბურჯები პირდაპირ კლდეს ეფუძნება. ისინი უზადოდ დამუშავებულ ქვიშაქვის კვადრებითაა ნაგები, რომელსაც კარნიზი აბოლოებს. კარნიზი სამ ფასციადაა დაყოფილი და იონურ ტრადიციას მოგვაგონებს. იგი იმდენადაა წინ გამოზიდული, რომ სამშენებლო ბაქანის კოჭებისათვის კრონშტეინის ფუნქცია შეუსრულებია. უკანასკნელ ხანს ხიდი აღუდგენიათ ბეტონის ხსნარით. ხიდის თაღის რკალს არ ახლავს თავსართი სარტყელის სახით. სარტყელი, როგორც ჩანს, შედარებით გვიანდელი დანამატია. რომაულ ხიდებს ისინი არ აქვთ.

ხიდი მიუდგომელია იმისათვის, რომ ზუსტი ანაზომი შექმნილიყო. მისი ძირითადი სტატისტიკური მონაცემებია: მალის სიგრძე — 11 მეტრი, სასიარულო არეს სიგრძე — 32 მეტრი, სავალი ნაწილის სიფართე — 2,5 მეტრი. ბურჯების სიმაღლე კარნიზის ჩათვლით — 1,30 მეტრი.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 81 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**გუდაფშუტოვანი სოკოები** (ლათ. Ustilaginales) — ბაზიდიუმიანი სოკოების რიგი. შეიცავს 900-მდე სახეობას. უმაღლესი მცენარეების პარაზიტებია. ავადებენ როგორც ველურ, ისე კულტურულ მცენარეებს, განსაკუთრებით მარცვლოვან კულტურებს. იწვევენ დაავადება გუდაფშუტას, რის შედეგადაც მცენარის ზოგიერთი ორგანო მთლიანად იშლება მტვრისებრ ქლამიდოსპორებად. სხვადასხვა ორგანოზე — ყვავილზე, ღეროსა და ფოთოლზე, იშვიათად ფესვზე უვითარდება. ქლამიდოსპორის გაღივების შედეგად წარმოიქმნება ბაზიდიუმი. 

უსტილაგოსებრთა ოჯახის წარმომადგენლებს ოთხუჯრედიანი ბაზიდიუმი (ფრაგმობაზიდიუმი) უვითარდებად, რომელთა გვერდებზე გამონაზარდების სახით წარმოიქმნება ბაზიდიოსპორები. ტილეციასებრთა ოჯახის წარმომადგენლებს ერთუჯრედიანი ბაზიდიუმი, რომლის ძაფისებრი ბაზიდიოსპორები ვითარდება. ბაზიდიოსპორების კოპულაციის შედეგად წარმოიქმნება ორბირთვიანი უჯრედები, რომელთაგანაც მიცელიუმი ვითარდება. მხოლოდ აქედან განვითარებული მიცელიუმი აავადებს მცენარეს. დაავადება უმეტესად დიფუზიურია — სოკოს მიცელიუმი მოედება მთელ მცენარეს, სპორები კი მხოლოდ გარკვეულ ორგანოებში წარმოიქმნება.

ლიტერატურა
----------

* *ნაცვლიშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 293.