**აფიფე ნურბანუ სულთანი** (დაბადებით. *სესილია ვენერ-ბაფო*; თურქ. Afife Nûr-Banû Sultan, ოსმ. نور بانو سلطان; დაახლ. 1525 — 7 დეკემბერი, 1583) — ოსმალეთის სულთან სელიმ II-ის ცოლი და მურად III-ის დედა, ჰასეკი, პირველი ვალიდე-სულთანი „ქალთა სულთანატის" პერიოდში.

წარმოშობა
---------

წარმოშობით ვენეციის რესპუბლიკის ორი გავლენიანი საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო. მისი სახელი იყო სესილია, ან ოლივია. მამამისი, როგორც ითვლება, იყო ნიკოლო ვენერი, ვენეციის კუთვნილი ბერძნული კუნძულის, პაროსის გუბერნატორი, ხოლო დედა ვიოლანტა ბაფო.

სხვა ვერსიის თანახმად, ძირითდად თურქულ წყაროებზე დაყრდნობით, ნურბანუს ნამდვილი სახელი იყო რაქელი და იგი ვიოლანტა ბაფოს და უცნობი ესპანელი ებრაელის შვილი იყო. თუმცა თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში ეს ვერსია სერიოზულად არ განიხილება.

ხარჭა
-----

1537 წელს კაპუდან-ფაშა ხაირ ალ-დინ ბარბაროსამ დაიპყრო კუნძული პაროსი. სწორედ ამ დროს 12 წლის სესილია ტყვედ ჩავარდა. შემდეგ გაყიდეს სულთნის ჰარამხანაში და გახდა შეჰზადე სელიმის ფავორიტი. კონიის სანჯაქ-ბეიდ დანიშვნის დროს სელიმმა საკუთარ ჰარამხანაში გაიყოლა სესილია, სადაც მან ჯერ გოგონა, ხოლო 1546 წელს შეჰზადე მურადი გააჩინა. სავარაუდოდ მისი და სელიმის შვილები არიან: შაჰი, ესმეჰანი და ფატმა.

ჰასეკი
------

სელიმის მიერ ტახტის დაკავების შემდეგ ნურბანუს მდგომარეობა გართულდა. მას მოუწია სულთნის ჰარამხანის ხელმძღვანელობა გავლენიანი მფარველებისა და დამკვიდრებული კავშირების გარეშე. მალე სელიმმა მამას მიბაძა და ნურბანუ კანონიერ ცოლად შეირთო, მაგრამ ისევე როგორც სულეიმანისა და ჰიურემის კანონიერ ქორწინებაზე, სელიმისა და ნურბანუს ქორწინებაზეც ოსმალური წყაროები არაფერს ამბობენ, ალბათ იმიტომ, რომ ეს ეწინააღმდეგებოდა მათ ტრადიციებს.

ვალიდე
------

1574 წელს, სელიმის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ადის ნურბანუსა და სელიმის 28 წლის შვილი მურადი. ნურბანუ გახდა ვალიდე-სულთანი. ისევე როგორც მამამისმა, სულთან მურადმაც ურთიერთობა დაიჭირა მხოლოდ ერთ ხარჭასთან – საფიესთან.

ნურბანუს შვილი ესმეჰანი ცოლად გააყოლეს დიდ ვეზირს მეჰმედ სოკოლუს, ქვეყანაში მეორე პირს, რამაც გაზარდა ვალიდეს გავლენა. პოლიტიკური საქმეების გადაწყვეტისას მურად III ეყრდნობოდა დედის გადაწყვეტილებებს, რომელიც გარდაცვალებამდე დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა. ითვლება, რომ ნურბანუს პოლიტიკა იყო პროვენეციური და აქედან გამომდინარე გენუის საწინააღმდეგო. საუბრობდნენ იმაზეც, რომ მან მოწამლა გენუის ელჩი. დაკრძალულია აია-სოფიაში მეუღლის გვერდით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* WOMEN IN POWER 1570-1600
* Consort Profile: Nurbanu Sultan, Valide Sultan of Turkey
* Nurbanu Sultan (1525-1587) დაარქივებული 2013-09-30 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  *Peirce L. P.* The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. — New York: Oxford University Press, 1993. — P. 92.
2. ↑  Фрили Дж. Тайны османского двора. Частная жизнь султанов. — Смоленск: Русич, 2004. — С. 62.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოსმალეთის სულთნების დედები |
| --- |
|  |
| 
* ჰაიმე ხათუნი
* მალჰუნ ხათუნი
* ნილიუფერ ხათუნი
* გიულჩიჩექ ხათუნი
* დევლეთ ხათუნი
* ემინე ხათუნი
* ჰიუმა ხათუნი
* ემინე გიულბაჰარ ხათუნი
* გიულბაჰარ ხათუნი
* აიშე ჰაფსა სულთანი
* ჰიურემ სულთანი
* ნურბანუ სულთანი
* საფიე სულთანი
* ჰანდან სულთანი
* ჰალიმე სულთანი
* მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთანი
* ქიოსემ სულთანი
* თურჰან ჰატიჯე სულთანი
* სალიჰა დილაშუბ სულთანი
* ჰატიჯე მუაზეზ სულთანი
* ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ სულთანი
* სალიჰა სულთანი
* შეჰსუვარ სულთანი
* ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი
* რაბია შერმი სულთანი
* მიჰრიშაჰ სულთანი
* აიშე სენიეფერვერ სულთანი
* ნაქშიდილ სულთანი
* ბეზმიალემ სულთანი
* ფერთევნიალ სულთანი
* შევქეფზა სულთანი
* თირიმიუჟგან სულთანი
* გიულჯემალ ქადინ ეფენდი
* გიულიუსთიუ ქადინ ეფენდი
 |

 |