recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბლეიკ კრისტინა მისტერი** (ინგლ. Blake Christina Lively; დ. 25 აგვისტო, 1987, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. გოგონას ყველაზე დიდი პოპულარობა მოუტანა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლმა სერიალ „ჭორიკანაში". მან ასევე ითამაშა ფილმებში: „ჩაჭრილები", „მოგზაური შარვლების კავშირი", „პიპა ლის პირადი ცხოვრება", „ქურდების ქალაქი" და „მწვანე ლამპარი".

ცხოვრების ადრეული წლები
-----------------------

ბლეიკ ლაივლი დაიბადა 1987 წლის 25 აგვისტოს ტარზანაში, კალიფორნიაში. მამა — მსახიობი ერნი ლაივლი, დედა — ნიჭიერების მოძიების მენეჯერი ელეინ ლაივლი. ბლეიკის ორი ძმა (ერიკი და ჯეისონი) და ორი და (ლორი და რობინი) ჰყავს, ყველანი მშობლების კვალს გაყვნენ და გასართობ ბიზნესში მოღვაწეობენ. ბლეიკი გაიზარდა, როგორც სამხრეთელი ბაპტისტი. ის ყველაზე პატარაა 5 და-ძმიდან..

კარიერა
-------

ბლეიკმა სამსახიობო კარიერა დაიწყო 11 წლის ასაკში,1998 წელს,როდესაც ითამაშა ფილმში „Sandman", რომელიც მისმა მამამ დააპროდიუსერა. ამის შემდეგ, ბლეიკი დაბრუნდა სასწავლად სკოლაში, მაგრამ 2004 წელს ისევ შეწყვიტა სწავლა ფილმის „მოგზაურ შარვლების კავშირში" გადასაღებად. ბრიჯიტის როლის კასტინგისთვის ბლეიკიმ გაუგზავნა თავისი სურათი ნებისმიერი მონაცემის გარეშე, პროდიუსერებმა იფიქრეს, რომ ეს ხუმრობა იყო, მაგრამ როდესაც იგი მოვიდა მოსმენებზე, განაჩენი კარგად ჩანდა - იგი იმდენად შესაფერისი იყო ამ როლისთვის რომ დიდი შემოწმებები არც გაუვლია. ფილმში ბრიჯიტ ვრილენდის – მისი გმირის მამას თამაშობს მისი ნამდვილი მამა.

ამ ფილმის შემდეგ,მან ასევე ითამაშა ფილმებში „სიმონი ამბობს", ჩაჭრილები", „ელვისი და ანაბელი", და ა.შ. ბლეიკისთვის ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლი სატელევიზიო სერიალში „ჭორიკანა".

ფილმოგრაფია
-----------

### ფილმები

| წელი | ფილმი | როლი | შენიშვნები |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | მოგზაური შარვლების კავშირი | ბრიჯიტ ვრილენდი |  |
| 2006 | ჩაჭრილები | მონიკა მოურლენდი |  |
| 2006 | სიმონი ამბობს | ჯენი |  |
| 2007 | ელვისი და ანაბელი | ანაბელ ლეიჰი |  |
| 2008 | მოგზაური შარვლების კავშირი 2 | ბრიჯიტ ვრილენდი |  |
| 2009 | ნიუ-იორკო მიყვარხარ | გაბრიელ დიმარკო |  |
| 2009 | პიპა ლის პირადი ცხოვრება | ახალგაზრდა პიპა ლი |  |
| 2010 | ქურდების ქალაქი | კრისტა კაუგლინი |  |
| 2011 | მწვანე ლამპარი | კეროლ ფერისი |  |

### სერიალები

| წელი | სათაური | როლი | შენიშვნები |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007–დღემდე | ჭორიკანა | სერენა ვან დერ ვუდსენი | მთავარი როლი |
|

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბლეიკ ლაივლი***

* 

* ბლეიკ ლაივლი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Blake Lively cast bio დაარქივებული 2008-12-02 საიტზე Wayback Machine.  at The CW
* Blake Lively at TV Guide
* Blake Lively At Her Hottest დაარქივებული 2011-06-21 საიტზე Wayback Machine.  — slideshow by Life (ჟურნალი)

სქოლიო
------

1. ↑  Wood, Dana.  (2008-12) Blake Lively's After School Activities (p. 1). *W*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-28. ციტირების თარიღი: 2009-11-15.
2. ↑  "The Talk of The Town" *Nylon* (მაისი 2008) magazine
3. ↑  Miller, Rebecca.  (2009-12) Blake Lively Grows Up. *Marie Claire*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-16. ციტირების თარიღი: 2009-11-13.
**გარსევან რევაზის ძე ჭავჭავაძე** (დ. 20 ივლისი, 1757 — გ. 7 აპრილი, 1811) — ქართველი დიპლომატი, ქართლ-კახეთის სამეფოს ელჩი რუსეთის იმპერიაში, გეორგიევსკის ტრაქტატის დადების მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

ჭავჭავაძე იყო ქართლ-კახეთის მეფის ეშიკაღასბაში და ყაზახის მოურავი. იყო ერთ-ერთი ხელმძღვანელი 24-კაციანი დელეგაციისა, რომელიც მონაწილეობდა 1783 წელს გეორგიევსკის ტრაქტატის დადებაში. 1784-1801 წლებში იყო ქართლ-კახეთის სამეფოს ელჩი რუსეთის იმპერიაში, მიუხედავად იმისა, რომ რუსულ ენას 1790-იან წლებამდე არ ფლობდა. იბრძოდა ქართლ-კახეთის საშინაო დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად. გარსევან ჭავჭავაძის მეუღლე იყო გიორგი ავალიშვილის და მარიამ ავალიშვილი. მათ პეტერბურგში შეეძინათ ერთადერთი ვაჟი ალექსანდრე ჭავჭავაძე, რომელიც მნიშვნელოვან ფიგურას წარმოადგენდა მეცხრამეტე საუკუნის საქართველოში. 1788 წელს გარსევან ჭავჭავაძე დაბრუნდა სამშობლოში. 1795 წელს ის კვლავ რუსეთში იყო. 1796 წელს მონაწილეობდა რუსეთის ლაშქრობაში სპარსეთის წინააღმდეგ. 1797 წლის გაზაფხულზე მესამედ გაემგზავრა რუსეთში და 31 დეკემბერს პავლე I-ს წარუდგინა ნოტა, რომლითაც ითხოვდა რუსეთის მთავრობისგან გეორგიევსკის ტრაქტატით ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულებას. ერეკლე II-ის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში ოჯახითა და ამალით, მხარს უჭერდა ქართლ-კახეთის სამეფოს რეფორმირებას იოანე ბატონიშვილის სჯულდების მიხედვით. 1800 წლის დასაწყისში კვლავ გაემგზავრა რუსეთში და პალვე I-ს წარუდგინა გიორგი XII-ის საიდუმლო თხოვა ქვეშევრდომობაში მიღების შესახებ. 

1801 წელს ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ რუსეთის მთავრობამ ჭავჭავაძეს ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის სტატუსი მიანიჭა და სანქტ-პეტერბურგში გადაასახლა. რუსეთთან შეერთების შემდეგ ჭავჭავაძე ითხოვდა ავტონომიას ქართლ-კახეთის სამეფოსთვის იმპერიის შემადგენლობაში. 1802 წლის ბოლოს ჭავჭავაძე საქართველოში ჩავიდა. ნოემბრიდან ის პოლიციის ფარული ზედამხედველობის ქვეშ იყო. 1803 წლის 14 ივნისს ის არჩეულ იქნა საქართველოს თავადაზნაურთა საკრებულოს წინამძღოლად. 1805 წელს მისი ვაჟი, ალექსანდრე ჭავჭავაძე მთიულეთის აჯანყებაში მონაწილეობის გამო გადაასახლეს ტამბოვში. მასთან ერთად გადაასახლეს გარსევან ჭავჭავაძეც. 1806 წლის ნოემბერში ის უკვე თავისუფალი იყო გადასახლებიდან და ცხოვრობდა პეტერბურგში. გარდაიცვალა იქვე 1811 წელს. დასაფლავებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში.

ლიტერატურა
----------

* *ცქიტიშვილი ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 377.
* *ჩიქოვანი, ი.*, თავადი ჭავჭავაძეები. თბილისი, არტანუჯი, 2002
* *ცქიტიშვილი ზ.* გარსევან ჭავჭავაძის სახელმწიფოებრივი მოღვაწეობა, თბილისი, 1982;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გარსევან ჭავჭავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტფილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლები |
| --- |
|  |
| 
გარსევან ჭავჭავაძე (1803–1811) • კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელი (1812–1838) • დიმიტრი ჯამბაკურ-ორბელიანი (1839–1855) • ივანე ჯამბაკურ ორბელიანი (1855–1856) • ალექსანდრე ჯამბაკურ-ორბელიანი (1856–1864) • დიმიტრი ყიფიანი (1864–1870) • რევაზ ანდრონიკაშვილი (1870–1878) • დავით სუმბათაშვილი (1879–1885) • ივანე ბაგრატიონ-მუხრანელი (1885–1891) • ლუარსაბ მაღალაშვილი (1891–1894) • კონსტანტინე ბაგრატიონ-მუხრანელი (1894–1900) • დავით მელიქიშვილი (1900–1906) • გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი (1906–1913) • კონსტანტინე აფხაზი (1913–1917) |  |

 |
**Vampire Weekend** — ამერიკული როკ-ჯგუფი ნიუ-იორკიდან, რომელიც ჩამოყალიბდა 2006 წელს. ჯგუფის შემადგენლობაში შედიან ვოკალისტი და გიტარისტი ეზრა კენიგი, დრამერი კრის ტომსონი და ბას გიტარისტი და ვოკალისტი კრის ბაიო. ჯგუფის პირველი ალბომი *Vampire Weekend* გამოვიდა 2008 წელს რამდენიმე სინგლთან ერთად: „Mansard Roof", „A-Punk", „Oxford Comma", „Cape Cod Kwassa Kwassa" და „The Kids Don't Stand a Chance". მეორე ალბომი *Contra* კი, 2 წლის შემდეგ, 2010 წელს გამოვიდა, რომელმაც წინა ალბომის მსგავსად მიაღწია დიდ კომერციულ წარმატებას. ჯგუფის მესამე ალბომმა *Modern Vampires of the City*, რომელიც 2013 წელს გამოვიდა, მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ალტერნატიული მუსიკალური ალბომის ნომინაციაში.

### *Vampire Weekend* (2007-2008)

ჯგუფის პირველი ალბომი *Vampire Weekend* გამოვიდა 2008 წლის 29 იანვარს. მან მალევე მიაღწია წარმატებას აშშ-ში და გაერთიანებულ სამეფოში. ალბომი UK Albums Chart-ში იკავებდა მე-15 პოზიციას, ხოლო მე-17 პოზიციას „ბილბორდ 200-ში".

### *Contra* (2009-2011)

ჯგუფის მეორე ალბომი *Contra* დიდ ბრიტანეთში გამოვიდა 2010 წლის 11 იანვარს, ხოლო მომდევნო დღეს აშშ-ში. ალბომის პირველი სინგლი „Horchata" გამოვიდა 2009 წლის ოქტომბერს. მეორე სინგლი „Cousins" კი — 2009 წლის 17 ნოემბერს. *Contra* იყო ჯგუფის პირველი ალბომი, რომლის დებიუტი № 1 პოზიციაზე შედგა „ბილბორდ 200-ში".

### *Modern Vampires of the City* და როსტამ ბატმანგლიჯის ჯგუფიდან წასვლა (2011–დღემდე)

ალბომი *Modern Vampires of the City* გამოვიდა 2013 წლის მაისში. იგი დაიწერა და ჩაიწერა სხვადასხვა ადგილებში.

2016 წლის 26 იანვარს ბატმანგლიჯმა საკუთარ Twitter-ზე გამოაქვეყნა ინფორმაცია მისი ჯგუფიდან წასვლის შესახებ. მან ასევე აღნიშნა, რომ ის გააგრძელებდა მუშაობას ჯგუფის მთავრ ვოკალისტთან და გიტარისტთან ეზრა კენიგთან ერთად. იმავე დღეს ეზრა კენიგმა გაავრცელა ინფორმაცია Vampire Weekend-ის მეოთხე ალბომის გამოსვლასთან დაკავშირებით. ამ განცხადების მიხედვით, ალბომი სტუდიაში უკვე იწერებოდა ბატმანგლიჯთან ერთად.

Members
-------

Current members
* კრის ბაიო – ბას გიტარა, ბექ-ვოკალი (2006–დღემდე)
* ეზრა კენიგი – ვოკალი, გიტარა, პიანინო, ლირიკა (2006–დღემდე)
* Chris Tomson – დრამი, ბექ-ვოკალი, პერკუსია (2006–დღემდე)

ყოფილი წევრები
* როსტამ ბატმანგლიჯი – გიტარა, ბექ-ვოკალი, ვოკალი, კლავიშებიანი, ლირიკა (2006–2016)

### ქრონოლოგია

დისკოგრაფია
-----------

### სტუდიური ალბომები

* *Vampire Weekend* (2008 წელი)
* *Contra* (2010 წელი)
* *Modern Vampires of the City* (2013 წელი)
* *Father of the Bride* (2019 წელი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Vampire Weekend"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  „The 2014 Grammy Awards". *Electronic Musician*.
2. ↑  Caulfield, Keith (2010-01-20). „Vampire Weekend Lands First No. 1 Album". Billboard. ციტირების თარიღი: 2010-01-20.
3. ↑  „Nothing As It Seems". *Electronic Musician*. June 2013.
4. ↑  Blistein, Jon.  (26 იანვარი, 2016) Ezra Koenig Talks New Vampire Weekend LP, Rostam Batmanglij's Exit. *Rolling Stone*. ციტირების თარიღი: 27 იანვარი, 2016.
5. ↑  „Onward and Upward with the Arts: School of Rock". *The New Yorker*.
6. ↑  Rostam Batmanglij Quits Vampire Weekend. Pitchfork Media (26 იანვარი, 2016).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-18. ციტირების თარიღი: 26 იანვარი, 2016.
**ჰიპოდერმატოზები** — მცოხნელი ცხოველების ინვაზიური დაავადებები, რომლებსაც იწვევს *Hypoderma*-ს გვარის სხვადასხვა სახეობის ბორა. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში. უფრო ხშირად ავადდება მოზარდეული. დედალი ბორა კვერცხს დებს ცხოველის თმის საფარზე. 3–5 დღის შემდეგ იჩეკება მატლი, რომელიც ხვრეტს კანს და ასრულებს რთულ მიგრაციას, რომლის დროსაც იწვევს ქსოვილთა მექანიკურ დაზიანებას ანთებითი მოვლენების განვითარებასთან ერთად, მ.შ. აზიანებს ზურგის ტვინისა (*H. bovis*) და საყლაპავი მილის (*H. lineatum*) ქსოვილებს. კანქვეშა უჯრედისის მიღწევის შემდეგ მატლი კანს იცვლის და ლოკალიზაციის ადგილებში, კუნთოვან და შემაერთებელ ქსოვილებში, ყალიბდება მატლის კაფსულა, ე.წ. ბორას ბურცი, სადაც მატლი ვითარდება 3–5 თვის განმავლობაში. შემდეგ ბურცის ადგილას წარმოიქმნება ნახვრეტი, საიდანაც მატლი გამოდის გარეთ და ჭუპრდება ნიადაგსა და მულჩში. ჭუპრიდან 3–8 კვირის შემდეგ გამოდის ზრდასრული ბორა. ჰიპოდერმატოზების მიერ მიყენებული ეკონომიკური ზარალი გამოიხატება მონაწველის შემცირებაში, ცხოველის სხეულის მასის კლებაში, ტყავის დაზიანებაში. ბორების მასობრივად ფრენის პერიოდში დაავადებებისაგან დასაცავად ცხოველებს აძოვებენ ღამით ან გადაჰყავთ ბაგურ შენახვაზე; 1–2 თვის შემდეგ (ოქრომბერ-დეკემბერში) მათ პროფილაქტიკური მიზნებით ამუშავებენ ავერმექტინული კომპლექსის ინსექტიციდებით, ინვაზირებულებს — ხელმეორედ აპრილ-მაისში. ადამიანებში რეგისტრირებულია *Hypoderma*-ს გვარის მატლების მიერ გამოწვეული მიაზები.

სქოლიო
------

1. ↑  *Василевич Ф. И. Горохов В. В.* Гиподерматоз // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М. 2007. — стр. 163.
**სავონა** (იტალ. Savona) — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილოეთ იტალიაში. მდებარეობს ლიგურიის ზღვის გენუის ყურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 4 მ სიმაღლეზე. 2008 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 62,104 ადამიანი. სავოს სახელწოდებით არსებული დასახლება არსებობდა ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. 639 წელს ქალაქი დაანგრიეს ლანგობარდებმა. XIII საუკუნეში გენუასთან კავშირში მყოფი დამოუკიდებელი კომუნა. 1528 წელს გენუელებმა დაანგრიეს სავონის საზღვაო პორტი და 1543 წლისათვის განაახლეს საქალაქო გამაგრება. ახალმა ციხე-სიმაგრემ დაიკავა ძველი ტაძრის ადგილი; მისი ყველაზე ცნობილი ტუსაღი იყო ჯუზეპე მაძინი. 1809-1812 წლებში ნაპოლეონს სავონაში დატყვევებული ჰყავდა პაპი პიუს VII. სავონა ძლიერ დაიბომბა მეორე მსოფლიო ომის დროს. 

ქალაქის დიდ ნაწილს შენარჩუნებული აქვს თანამედროვე იერი, მხოლოდ ძველ კვარტალებს გააჩნიათ შუა საუკუნეების, რენესანსისა და ბაროკოს სტილის არქიტექტურის ნიშნები. არის ღირსშესანიშნაობები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-10-20 საიტზე Wayback Machine.  (იტალიური)
* სავონა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ზაქარია (ზაქრო) ლავრენტის ძე გუდავაძე** (დ. 27 მარტი, 1908, სოფ. ზენობანი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 აგვისტო, 1974, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი; საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 

სწავლობდა საქართველოს სახკინმრეწვის კინომსახიობთა სკოლაში 1929-1930 წლებში. 1930 წლიდან მუშაობდა სახკინმრეწვში რეჟისორის ასისტენტად, შემდეგ კი მეორე რეჟისორად იმუშავა ფილმებზე: „გაზაფხული საკენში" (1950), „მწვერვალთა დამპყრობნი" (1951), „ბაში-აჩუკი" (1956), „ხევისბერი გოჩა" (1964), „კაპიტნები" (1974) და სხვ. გადაიღო საბავშვო ფილმები: „მანანა" (1958, შალვა მარტაშვილთან ერთად) და „პაპა გიგია" (1960). გადაღებული აქვს აგრეთვე დოკუმენტური ფილმი „პამირის მწვერვალთა დამპყრობნი" (1955; დიპლომი მონტევიდეოს დოკუმენტური და ექსპერიმენტული ფილმების II საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1956).

ლიტერატურა
----------

* *გვენცაძე ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 177.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზაქარია გუდავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბატკნის ანაერობული დიზენტერია** — ცხვრის მოზარდეულის ინფექციური დაავადება. გავრცელებულია და დიდი ზიანი მოაქვს განვითარებული მეცხვარეობის ქვეყნებში. გამომწვევია კლოსტრიდიუმის გვარის ბაქტერია — *Clostridium perfringens*. გამომწვევის წყაროა დაავადებული ცხოველები, რომლებიც კლოსტრიდიუმებს გამოყოფენ ფეკალიებთან ერთად. ბაქტერია დიდი ხნის განმავლობაში შეიძლება შენარჩუნდეს ნიადაგში. საინკუბაციო პერიოდი რამდენიმე საათია. ავადდებიან 5–7 დღის ბატკნები. მწვავე მიმდინარეობისას დაავადებული ცხოველი გამოხატული სიმპტომების გარეშე იღუპება პირველ დღეებში. ქვემწვავე მიმდინარეობისას ბატკნებს აღენიშნება ფაღარათი (ფეკალიები გაზებთან და ლორწოსთან ერთად), საერთო სისუსტე, დაუძლურება. სიკვდილიანობა 50–100%-ია. სამკურნალოდ იყენებენ ანტიტოქსიკურ შრატებს ანტიბიოტიკებით და სიმპტომატიკურ საშუალებებს. პროფილაქტიკა: ცხოველის შენახვის ვეტერინარულ-სანიტარული წესების დაცვა, სრულყოფილი კვება, მაკე ნერბებისა და ბატკნების ვაქცინაცია, ახალდაბადებულ ბატკნებში ანტიტოქსიკური შრატის შეყვანა.

სქოლიო
------

1. ↑  *Шахов А. Г.* Дизентерия в ветеринарии // Большая российская энциклопедия. т. 8. — М. 2007. — стр. 741.
**ნარინჯი** (ლათ. Citrus aurantium) — მცენარე ტეგანისებრთა ოჯახის ციტრუსის გვარისა. მარადმწვანე ხეა (სიმაღლეში 2–10 მ), აქვს ბურთისებრი ვარჯი და ბასრეკლებიანი ტოტები. ფოთლები მბზინავი მწვანეა, შიდა მხრიდან უფრო ღია ფერის. ყვავილები დიდი ზომის, თეთრი ფერისა და არომატულია; შეკრებილია ფოთლის უბეებში მდებარე მცირე ყვავილედებში. ნაყოფი (ამავე სახელწოდების) მრგვალია, ზოგჯერ ოდნავ შებრტყელებული, დიამეტრში 6–7 სმ; კანი სქელი, გარედან უსწორმასწორო და ნარინჯისფერ-მოწითალოა, ადვილად სცილდება რბილობს, რომელიც დაყოფილია 10–12 წილაკად (ნასკვების ბუდეების რაოდენობასთან შესაბამისად); გემოთი მჟავეა, ოდნავ მომწარო, ნედლი სახით საჭმელად უვარგისია. ნარინჯის სამშობლოა ინდოეთი, ნაყოფში (განსაკუთრებით კანში), ყვავილებსა და ფოთლებში ეთერზეთების შემცველობის გამო ფართოდაა კულტივირებული ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში, საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე (გაგრიდან ბათუმამდე), აზერბაიჯანში, ახლო აღმოსავლეთში; ეთერზეთებს იყენებენ პარფიუმერიასა (მაგ. ნეროლის ზეთი მოიპოვება ყვავილებიდან) და მედიცინაში. ნარინჯის ნაყოფისაგან იღებენ წვენს, ამზადებენ მურაბას, ლიქიორსა და მარმელადს. ჩაისა და საკონდიტრო ნაწარმის არომატიზაციისათვის განსაკუთრებით ფასეულია ადრე ნარინჯის ქვესახეობად მიჩნეული — ბერგამოტი (დღეს ცალკე სახეობაა). იყენებენ ლიმონისა და სხვა ციტრუსების საძირედ.

ჭანურად ეწოდება **არანძი**, **არარანცი**, მეგრულად — **ჭვახე ფორთოხალი**.

სქოლიო
------

1. 1 2  *მაყაშვილი ა.*, ნარინჯი // ბოტანიკური ლექსიკონი, თბ.: „საბჭოთა საქართველო", 1961.
2. ↑  *Шванова В. В.* ПОМЕРАНЕЦ // Большая российская энциклопедия. т. 27. — М. 2015. — стр. 96.
თეოდორ ჰერცლი - სიონისტური მოძრაობის დამფუძნებელი
ჯოზეფ ჩემბერლენი - ბრიტანელი პოლიტიკური მოღვაწე, გეგმის ინიციატორი
**უგანდის გეგმა** – პროგრამა, რომელიც ბრიტანეთის მთავრობამ შესთავაზა სიონისტურ მოძრაობას 1903 წელს, რომლის მიხედვითაც ებრაული სახელმწიფო უნდა ჩამოყალიბებულიყო თანამედროვე კენიის ტერიტორიაზე და მისთვის უნდა ეწოდებინათ უგანდა.

შეთავაზება
----------

1903 წლის 14 აგვისტოს ბრიტანეთის კოლონიების მინისტრმა ჯოზეფ ჩემბერლენმა სიონისტური მოძრაობის პრეზიდენტს თეოდორ ჰერცლს შესთავაზა ებრაელების განსახლება აღმოსავლეთ აფრიკაში. 

მკვლევრების აზრით, ბრიტანეთის ეს შეთავაზება ემსახურებოდა რამდენიმე მიზანს. ძირითადი მიზანი იყო აღმოსავლეთი აფრიკის, როგორც ბრიტანეთის კოლონიის განვითარება და აქ რკინიგზის მშენებლობა. გარდა ამისა, ბრიტანეთს ბრიტანეთის აფრიკაში თეთრკანიანი მოსახლეობის მოზიდვა სურდა, რათა თავისი კოლონიზაცია გაეძლიერებინა.

სიონისტების დამოკიდებულება
--------------------------

პროგრამა შეხვდა მტკიცე წინააღმდეგობას მეექვსე სიონისტურ კონგრესზე. იდეას მხარი დაუჭირა თ. ჰერცლმა, იგი აპირებდა მჭიდრო ურთიერთობების დამყარებას ბრიტანეთის მთავრობასთან და იმედოვნებდა შემდეგ მის მხარდაჭერას, რათა შეექმნა ებრაული დასახლებები ელ-არიშსა და პალესტინაში. რუსეთის სიონისტთა უმრავლესობა, რომელთაც იეხიელ ჩლენოვი და მენახემ უსიშკინი მეთაურობდნენ, გეგმის წინააღმდეგ გამოვიდა. საერთო ჯამში 295 დელეგატიდან 172 წინააღმდეგი იყო, ხოლო 123 მომხრე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სტატია „*უგანდის გეგმა*" ებრაულ ელექტრონულ ენციკლოპედიაში (რუსული)
* Александр Валентинович Амфитеатров. «Уганейда»
* Jewish Virtual Library on Uganda Proposal
**ჭანეთის ქედი**, **ლაზეთის ქედი** (თურქ. Kaçkar Dağları) — ნაოჭა ქედი თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილსა და ნაწილობრივ საქართველოში. მოქცეულია ლაზისტანის ბუნებრივ მხარეში. წარმოადგენს აღმოსავლეთ პონტოს მთების უკიდურეს აღმოსავლურ დაბოლოებასა და მის უმაღლეს ნაწილს. ვრცელდება შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ და მიმართულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. 

საქართველოში, კერძოდ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში შემოდის ჭანეთის ქედის მხოლოდ უკიდურესი ჩრდილო-აღმოსავლეთი ბოლო, რომელზეც აღმართულია მთა ბოლოკო (1531 მ).

ჭანეთის ქედის უმაღლესი წერტილია მთა ქაჩქარი (3937 მ). დამახასიათებელია ალპური ტიპის რელიეფი, მყინვარული მთებითა და ციცაბო კლდოვანი მწვერვალებით. გვხვდება მრავალრიცხოვანი მთის ტბები. ქედზე არის პლეისტოცენური გამყინვარების კვლები და პატარა თანადროული მყინვარები. კალთები ღრმად არის დანაწევრებული მდინარეთა განივი ხეობებით. ჰავა ნოტიო სუბტროპიკულია. ტერიტორია უხვნალექიანია. ნალექების წლიური რაოდენობა 3000 მმ.

ქედის ჩრდილო-დასავლეთი კალთა შემოსილია კოლხური ტიპის უხვი ფოთლოვანი და წიწვიანი ტყითა და ალპური მცენარეულობით. ქვედა კალთებზე წითელმიწა ნიადაგია. სამხრეთ-აღმოსალვეთი კალთა უფრო მშრალია და მწირი. 1994 წელს ჭანეთის ქედის ტერიტორია ეროვნულ პარკად გამოცხადდა. განვითარებულია ტურიზმი, რომელთა შორის პოპულარულია საფეხმავლო ტურიზმი, კემპინგი, ალპინიზმი და ჰელისკი.

ჭანეთის ქედი ცნობილია აგრეთვე ლაზისტანის ქედისა და ქაჩქარის მთების სახელწოდებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* kackarder.org დაარქივებული 2011-10-17 საიტზე Wayback Machine.
* kackar.net დაარქივებული 2010-12-29 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  *მარუაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 382.
2. ↑  Лазистанский хребет // Малоазиатское нагорье.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-11-08. ციტირების თარიღი: 2018-12-08.
3. ↑  Hadik, Jancsi (1 November 2005). "First Tracks". Skiing. Winter Park, Florida: Bonnier Corporation.   
58 (3): 28. ISSN 0037-6264. Retrieved 11 October 2009.
აკრონიმი „ლგბტ" დაამკვიდებული იქნა ლგბტ გამომცემლობების, პრაიდ აღლუმების, და მსგავსი ღონისძიებების მიერ, მაგალითად ისეთი, როგორიცაა ბოლონიის პრაიდი 2008 წელს.
**ლგბტ** (ინგლ. LGBT) — აკრონიმი, რომელიც ინგლისურ ენაში **ლ**ესბოსელი, **გ**ეი, **ბ**ისექსუალი და **ტ**რანსგენდერი ადამიანების აღსანიშნავად შეიქმნა. ტერმინი 1990-იანი წლებიდან გამოიყენება და „ლგბ" აბრევიატურის ადაპტაციაა, რომელმაც 1980-იანი წლების მეორე ნახევრიდან სიტყვა „გეი" ჩაანაცვლა; ეს უკანასკნელი იმ დროს სრულიად ლგბტ საზოგადოების აღმნიშვნელ ტერმინად გამოიყენებოდა. ეს ცვლილება გამოწვეულ იქნა გავრცელებული აზრით, რომლის მიხედვითაც „გეი საზოგადოება" არ მოიცავდა ყველა არსებულ სექსუალურ იდენტობას. აშშ-ში და სხვა ინგლისურენოვან ქვეყნებში ეს აბრევიატურა შემდგომში ფართოდ გავრცელდა სხვადასხვა სექსუალური იდენტობის მქონე ადამიანთა თვითაღნიშვნისთვის და მიღებულ იქნა სექსუალობაზე და გენდერულ იდენტობაზე დაფუძნებული საზოგადოებრივი ცენტრის უმრავლესობის და მედიის მიერ. ლგბტ აგრეთვე გამოიყენება ისეთ ქვეყნებშიც, რომელთა ენებში ეს აბრივიატურა მრავალმნიშვნელოვანია, მაგალითად საფრანგეთში.

ზოგიერთ ვარიაციაში ტერმინს ასობგერა *ქ* ემატება მათ აღსანიშნავად, ვინც საკუთარ თავს ქვიარად თვლის. ტერმინები ლგბტქ და „ქვიარი" ხშირად ურთიერთშენაცვლებადია და გამოიყენება სექსუალური ორიენტაციის, გენდერული იდენტობისა და გენდერული თვითგამოხატვის მქონე ადამიანთა მრავალფეროვნების ხაზგასასმელად. ქვიარი არის ე.წ. ქოლგა ტერმინი. ის ლგბტქ+ საზოგადოების ნებისმიერ წარმომადგენელს შეიძლება ესადაგებოდეს. ტერმინი უფრო ზოგადი და მრავლის მომცველია, ანუ გამოიყენება არა მხოლოდ ექსკლუზიურად ლესბოსელ, გეი, ბისექსუალ ან ტრანსგენდერ ადამიანთა აღსანიშნავად, არამედ არაჰეტეროსექსუალ ან არასისგენდერი ადამიანთა აღსანიშნავადაც. ტერმინი ლგბტქ 1996 წლიდანაა დარეგისტრირებული.

რიგ შემთქვებში ასობგერა *ქ* ასევე შეიძლება გამოიყენებოდეს ტერმინ „Questioning"-ის აღსანიშნავადაც და გულისხმობს იმ პირებს, ვინც საკუთარ სექსუალურ ორიენტაციასა და/ან გენდერულ იდენტობას ეჭვის ქვეშ აყენებს.

ის თუ რამდენად ღიად აღიარებენ ან არ აღიარებენ საკუთარ იდენტობას ლგბტ პირები დამოკიდებულია მათ სახცოვრებელ გარემოში არსებული ლგბტ უფლებების მდრომარეობაზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Acronyms, initialisms & abbreviations dictionary, Volume 1, Part 1uu Gale Research Co. 1985, ISBN 978-0-8103-0683-7. Factsheet five, Issues 32–36, Mike Gunderloy, 1989
2. ↑  Swain, Keith W..  (21 June 2007) Gay Pride Needs New Direction. Denver Post. ციტირების თარიღი: 2008-07-05.
3. ↑  National Lesbian & Gay Journalists Association: Stylebook Supplement on LGBT Terminology, NLGJA 2008. Stylebook Supplement
4. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-15. ციტირების თარიღი: 2020-06-02.
5. ↑  Shankle, Michael D. (2006). *The Handbook of Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Public Health: A Practitioner's Guide To Service*.  Haworth Press. ISBN 1-56023-496-2.
6. ↑   (2008-11-01) *The Santa Cruz County in-queery, Volume 9, Santa Cruz Lesbian, Gay, Bisexual & Transgendered Community Center, 1996*.  Books.google.com. ციტირების თარიღი: 2011-10-23.
7. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-03-11. ციტირების თარიღი: 2014-05-16.
**ანაერობული ენტეროტოქსემია**, *ანაერობული დიზენტერია* — ძუძუმწოვრებისა და ფრინველების მწვავე ინფექციური დაავადება. ყველაზე მეტად მგრძნობიარეა ადრეული ასაკის მოზარდეული (ბატკნების სიკვდილიანობა 100%-მდეა, იხ. ბატკნის ანაერობული დიზენტერია). გამომწვევია ჩხირისებრი ანაერობული ბაქტერია — *Clostridium perfringens* (A, B, C და D ტიპი), რომელიც წარმოქმნის მაღალტოქსიკურ სპორებსა და კაფსულებს, რაც იწვევს დაავადებულის სიკვდილს. გავრცელებულია მრავალ ქვეყანაში. გამომწვევი გადაეცემა დაავადებული ან დაავადებაგადატანილი ცხოველიდან საკვებისა და ინვენტარის საშუალებით. დაავადების გაჩენას ხელს უწყობს ცხოველის შენახვისა და კვების არახელსაყრელი პირობები. საინკუბაციო პერიოდი 1–5 დღეა. მთავარი კლინიკური ნიშანია ფაღარათი, ხშირად სისხლნარევი. დიაგნოზი ისმება ლაბორატორიულად. სამკურნალოდ იყენებენ ანტიბიოტიკებსა და შრატებს. პროფილაქტიკა: დეზინფექცია, საკვების კონტროლი, ვაქცინაცია.

ლიტერატურა
----------

* Анаэробная дизентерия // Сельско-хозяйственный энциклопедический словарь / Главный редактор: В. К. Месяц. — М.: «Советская энциклопедия», 1989. — стр. 29.
* *Есепёнок В. А.* Анаэробная энтеротоксемия // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М. 2005. — стр. 676.
**მთავარეპისკოპოსი ანასტასი** (ბერძ. Αναστάσιος, ერისკაცობაში — **ანასტასიოს იანულატოსი**, ბერძ. Αναστάσιος Γιαννουλάτος, ალბ. Anastas Janullatos; დ. 4 ნოემბერი, 1929, პირეოსი, საბერძნეთი) — ალბანეთის მართლმადედებელი ეკლესიის ავტოკეფალური მთავარეპისკოპოსი, მიტროპოლიტი ტირანის და მთავარეპისკოპოსი სრულიად ალბანეთის 1992 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1929 წლის 4 ნოემბერს, საბერძნეთში. 1947-1951 წ.წ. დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტი. 1964 წლის 24 მაისს ხელდასხმულ იქნა მღვდლად. 1972 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად. 1991 წლის იანვარში კონსტანტინოპოლის პატრიარქის მიერ გაგზავნილ იქნა ალბანეთში ეგზარქოსად ალბანეთის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის აღსადგენად. 1992 წლის 24 ივნისს ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მიერ არჩეულ იქნა მთავარეპისკოპოსად ტირანისა და სრულიად ალბანეთისა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანასტასი (ალბანეთის მთავარეპისკოპოსი)***

* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
* ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიების მოქმედი მეთაურები |
| --- |
|  |
| 
* ბართლომე I
	+ კონსტანტინოპოლი
* თეოდორე II
	+ ალექსანდრია
* იოანე X
	+ ანტიოქია
* თეოფილოს III
	+ იერუსალიმი
* კირილე I
	+ რუსეთი
* ილია II
	+ საქართველო
* პორფირიე
	+ სერბეთი
* დანიელი
	+ რუმინეთი
* ნეოფიტე
	+ ბულგარეთი
* ქრიზოსტომოს II
	+ კვიპროსი
* იერონიმე II
	+ საბერძნეთი
* ანასტასი
	+ ალბანეთი
* საბა
	+ პოლონეთი
* ქრისტეფორე
	+ ჩეხეთი და სლოვაკეთი
* იონა
	+ ამერიკა
* ეპიფანე
	+ უკრაინა
 |
|  |
| 
ამჟამად უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიას აღიარებენ: კონსტანტინოპოლის, ელადის, ალექსანდრიის და კვიპროსის ეკლესიები. |

 |
**გიორგი მაკარიძე** (დ. 31 მარტი, 1990) — ქართველი ფეხბურთელი, ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის „ალმერიას" და საქართველოს ეროვნული ნაკრების მეკარე.

კარიერა
-------

### საკლუბო

მაკარიძის საფეხბურთო კარიერა თბილისის „დინამოში" დაიწყო. 2009 წლის 10 იანვარს 17 წლის ასაკში გააფორმა 800 000 ევროდ შეფასებული კონტრაქტი ფრანგულ კლუბ „ლე-მანთან". წლების განმავლობაში „ლე-მანი" პირველ დივიზიონში ასპარეზობდა, თუმცა 2013 წელს მესამე ლიგაში გადავიდა, რასაც გუნდის დაშლა მოყვა. 2014 წლის აპრილში მაკარიძე კვიპროსულ „დოქსაში" გადავიდა. სადაც არცერთი თამაში არ ჩაუტარებია. იმავე წლის აგვისტოში გადავიდა პორტუგალიურ კლუბ „ფეირენსეში", სადაც ასპარეზობდა 2016 წლამდე. ამის შემდეგ მაკარიძე შეუერთდა კლუბ „მორეირენსეს" და 2017 წელს გახდა პორტუგალიის ჩემპიონატის თასის მფლობელი. 2018 წელს მისი ტრანსფერი პორტუგალიურ „ბენფიკაში" უნდა განხორციელებულიყო, თუმცა საბოლოოდ მოთამაშე ამავე ლიგაში მოასპარე „რიუ-ავეს" შეუერთდა და თითქმის 1 სეზონი გაატარა. 2018 წელს მაკარიძემ წელის ტრავმა მიიღო და რამდენიმე თვე სანაკრებო და საკლუბო მატჩების გამოტოვება მოუხდა. 2019 წლის იანვარში „რიუ-ავესთან" ურთიერთშეთანხმების შედეგად გაწყვიტა კონტრაქტი და პორტუგალიურ „ვიტორია სეტუბალში" გადავიდა, სადაც კონტრაქტი მას 2021 წლის ზაფხულამდე გააფორმა. 2020 წლის 12 სექტემბერს გააფორმა 2 წლიანი კონტრაქტი ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის კლუბ „ალმერიასთან".

### სანაკრებო

გიორგი მაკარიძეს ნათამაშები აქვს საქართველოს სხვადასხვა ასკობრივ ნაკრებებში. 10 თამაში აქვს ჩატარებული 17-წლამდელთა ნაკრების რიგებში, 8 მატჩი — 19-წლამდელთა ნაკრებში, 9 მატჩი 21-წლამდელთა ნაკრებში, ხოლო საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში — 14 თამაში. 17 წლის ასაკში საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში, ლევან ყენიასთან და ლევან მჭედლიძესთან ერთად დიდი პოტენციალის გამო მოხვდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური)
* პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  მაკარიძე სეზონის ბოლომდე კვიპროსზე ითამაშებს, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი", 19 აპრილი, 2014.
2. ↑
3. ↑  „Makaridze assina até final da época". *Record* (Portuguese). 16 იანვარი, 2018. ციტირების თარიღი: 16 იანვარი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
4. ↑  „Makaridze e Diego Lopes contratados". *A Bola* (Portuguese). 16 იანვარი, 2018. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-22. ციტირების თარიღი: 16 იანვარი, 2018. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑  Georgia hails new generation. FIFA (25 ოქტომბერი, 2007).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 ივნისი, 2008. ციტირების თარიღი: 24 დეკემბერი, 2008.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბრამიშვილი**. |

მერაბ აბრამიშვილი
**მერაბ აბრამიშვილი** (დ. 16 მარტი, 1957 — გ. 22 ივნისი, 2006) — ქართველი მხატვარი, რომლის შემოქმედებაც მძაფრად გამოკვეთილი ინდივიდუალური სტილითა და ნარატივით ხასიათდება.

1974 წელს დაამთავრა ქალაქ თბილისის 47-ე საშუალო სკოლა. 1972–1976 წლებში სწავლობდა ალექსანდრე ბანძელაძის სამხატვრო სტუდიაში. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია დაზგური გრაფიკის განხრით. სადიპლომო ნამუშევარი „ამირანის ეპოსი", ილუსტრაციები (ხელმძღვანელი თ.ყუბანეიშვილი). 

მხატვრის შემუშავებული ტექნიკა მის ნამუშევრებს განსაკუთრებულ გამომსახველობას სძენს. ნამუშევრებში ნებისმიერი გამოსახულება იძენს სიმბოლოს ღირებულებას, რომელიც ერთდროულად წარმოადგენს სხვადასხვა კულტურის წარმომადგენლობასა და აბსტრაქციას.მერაბ აბრამიშვილი ხელოვანების ოჯახში იზრდებოდა - მამა ხელოვნებათმცოდნე იყო და ხშირად ატენის სიონის ფრესკების სანახავად დაჰყავდა, რაც მომავალში ხელოვანის შთაგონების წყაროდ და მისი სტილის განმსაზღვრელად იქცა.

მუშაობდა სოფელ მსხალდიდის სკოლაში ხატვის მასწავლებლად, იყო საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1988–2006). 2006 წლის 22 ივნისს მხატვარი მერაბ აბრამიშვილი მოულოდნელად გარდაიცვალა.

2020 წლის დეკემბერში მერაბ აბრამიშვილის ნამუშევრები, 1998 წელს შექმნილი „ედემის ბაღი" და „კუმაონის კაციჭამიას" Sotheby’s-ის აუქციონზე გაიყიდა. 

ნახატების გარკვეული ნაწილი საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია. ნამუშევრების უმეტესობა კი საქართველოს საზღვრებს გარეთ, კერძო კოლექციონერების მფლობელობაშია.

გამოფენები
----------

* 1988–90 — თბილისი, მხატვრების სახლი
* 1989 — ვარშავა
* 1990 — პარიზი
* 1993 — Artforum Gallery, Hanover
* 1994 — „Orient Gallery", თბილისი, პერსონალური გამოფენა
* 1995 — „TMS" Gallery, თბილისი
* 1996 — Zeidel Gallery, Cologne
* 1995–99 — თანამედროვე მხატვრობის გალერეა, თბილისი
* 2004 — პერსონალური გამოფენა „Baia" Gallery, თბილისი
* 2005 — პერსონალური გამოფენა „TMS" Gallery, თბილისი
* 2012 — 55 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი გამოფენა „ახალ გალერეაში"
* 2016 — გამოფენა ზურაბ წერეთლის მუზეუმში.

გალერეა
-------

* ფარშევანგიფარშევანგი
* შავი პანტერაშავი პანტერა
* სამასი არაგველისამასი არაგველი
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მერაბ აბრამიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* მერაბ აბრამიშვილი
* მერაბ აბრამიშვილის შემოქმედება - სამოთხე დედამიწაზე დაარქივებული 2022-07-10 საიტზე Wayback Machine. , hammock.magazine
* მერაბ აბრამიშვილის მიერ ნაპოვნი სამოთხე

სქოლიო
------

1. 1 2  მერაბ აბრამიშვილის შემოქმედება - სამოთხე დედამიწაზე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-07-10. ციტირების თარიღი: 2022-07-10.
2. 1 2 3  მერაბ აბრამიშვილის ნამუშევრები Sotheby’s-ის აუქციონზე გაიყიდა
**თარხნიშვილები**, *თარხან-მოურავები* — სათავადო სახლი ქართლის სამეფოში. დამაარსებელია გ. სააკაძის შვილიშვილი იორამი, რომელსაც როსტომ მეფემ XVII საუკუნის 30-იანი წლების ბოლოს სააკაძეთა საგვარეულო სამფლობელო აღუდგინა, სხვა მამულებიც უბოძა და თარხნობა დაუმკვიდრა. ამის შემდეგ იორამის შთამომავლებს თარხნიშვილები ეწოდათ. ისინი ისტორიულ საბუთებში მოურავიშვილებადაც იხსენიებიან. აზნაურ სააკაძეთა გვარის ასეთი შეცვლა მათ გათავადებას ნიშნავდა. თარხნიშვილებს სათავადო მოიცავდა თეძმის ახალქალაქსა და მის მიდამოებს. 

სათარხნო ქართლის უდიდესი სათავადოების რიცხვში შედიოდა. თავადი თარხან-მოურავების მფლობელობაში იყო დაახლოებით 100 დასახლებული პუნქტი, დღემდე შემორჩა 11 საგვარეულო ტაძარი. ცნობები შემორჩა ათამდე საგვარეულოს შესახებ რომლებიც იყვნენ თარხნიშვილების ვასალები. XVIII საუკუნეში, ქართლში სარდლები იყვნენ გივი ამილახვარი,თარხანი ლუარსაბი და ზაზა თარხნიშვილი. ერეკლე II-ის დროს ქართული არტილერიის შემქმნელი და თოფჩიბაშია გიორგი თარხანი. ამავე დროს სამეფო სადროშოს მეთაურია ლუარსაბ თარხანი. მორიგე ჯარების 8 მინბაშიდან 3 თარხან-მოურავი იყო. თარხან-მოურავთა საგვარეულო მონასტერი იყო ქვათახევის სამონასტრო კომპლექსი.

რუსეთის კავკასიური ომის დროს გენერლები რამაზ და კონსტანტინე თარხან-მოურავები იყვნენ სამხედრო ოლქების მმართველები. იოსებ თარხან-მოურავი იყო დაღესტნის მმართველი.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თარხნიშვილები***

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 589-590.
1961 წლის ქარტიის წევრები - ღია მწვანე ფერით აღნიშნული; შესწორებული ქარტიის წევრები - მუქი მწვანე; ქვეყნები, რომლებიც არ არიან ევროპის საბჭოს წევრები - ნაცრისფერი.
**ევროპის სოციალური ქარტია** წარმოადგენს ევროპის საბჭოს ხელშეკრულებას, რომელიც გაიხსნა ხელმოწერისთვის 1961 წლის 18 ოქტომბერს და თავდაპირველად ძალაში შევიდა 1965 წლის 26 თებერვალს. 1991 წლისთვის 20 ერმა მოახდინა მისი რატიფიცირება.

ქარტია შეიქმნა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მხარდასაჭერად, რომელიც ძირითადად ეხება სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებებს. ქარტიით  გათვალისწინებული უფლებები თითოეულ ადამიანს, მის ყოველდღიურ ცხოვრებას ეხება. ქარტია განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს მოწყვლადი ადამიანებისა და ჯგუფების უფლებებს.

ქარტიაში ჩამოყალიბებული ძირითადი უფლებები შემდეგია: 

* საცხოვრებლით უზრუნველყოფა;
* ჯანმრთელობის დაცვა;
* განათლება;
* დასაქმება;
* სოციალური დაცვა;
* ინტეგრაცია და ჩართულობა;
* დისკრიმინაციის აღმოფხვრა.

ქარტია გადაიხედა 1996 წელს. შესწორებული ქარტია ძალაში შევიდა 1999 წელს და თანდათან ცვლის 1961 წლის თავდაპირველ ხელშეკრულებას. ქარტია ადგენს ადამიანის უფლებებსა და თავისუფლებებს და ადგენს ზედამხედველობის მექანიზმს, რომელიც უზრუნველყოფს მათ პატივისცემას მონაწილე სახელმწიფოების მიერ.

სოციალური უფლებების ევროპული კომიტეტი (ECSR) არის ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია ქარტიის მონაწილე სახელმწიფოებში მონიტორინგზე.

ECSR შედგება 15 დამოუკიდებელი წევრისაგან, რომლებსაც ირჩევს ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტი ექვსი წლის ვადით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The European Social Charter

სქოლიო
------

1. ↑  ევროპის სოციალური ქარტია - ეროვნული ბიბლიოთეკა
2. ↑  CETS 163 - European Social Charter (Revised)
**რაიმუნდუ პერეირა** (დ. 9 თებერვალი, 1955) — გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2009 წლის 2 მარტიდან ამავე წლის 8 სექტემბრამდე.

განათლებით იურისტი. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს პარლამენტის - ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარედ. ქვეყნის პრეზიდენტის ჟოან ბერნარდო ვიეირას მკვლელობის შემდეგ ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. 60 დღის შემდეგ ჩაატარა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომლის შედეგადაც ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა მალამ ბაკაი სანამ. 

2012 წლის 9 იანვარს მალამ ბაკაი სანას გარდაცვალების შემდეგ ასევე დაიკავა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა.

სქოლიო
------

1. ↑  PAIGC chooses president of Guinea Bissau’s parliament დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine.  A Semana, 11 დეკემბერი 2008
2. ↑  Guinea-Bissau president shot dead BBC News, 2 მარტი 2009
3. ↑  Guinea-Bissau leader Malam Bacai Sanha dies in Paris

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ლუის კაბრალი
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* კარმენ პერეირა
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* ანსუმანე მანე
* მალამ ბაკაი სანა
* კუმბა იალა
* ვერისიმო კორეია სეაბრა
* ენრიკე როსა
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* რაიმუნდუ პერეირა
* მალამ ბაკაი სანა
* რაიმუნდუ პერეირა
* მამადუ ტურე კურუმა
* მანუელ სერიფო ნამაჯო
* ჟუზე მარიუ ვაზი
 |

 |
ოდესის ფერისცვალების ტაძარი რუსულ დაბომბვამდე.
ტაძარი 2023 წლის 23 ივლისს რუსული დარტყმის შემდეგ.
**ოდესის ფერისცვალების ტაძარი** (უკრ. Спасо-Преображенський кафедральний собор в Одесі) — მართლმადიდებლური ტაძარი უკრაინის ქალაქ ოდესაში. ტაძარი უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (მოსკოვის საპატრიარქო) დაქვემდებარებაში იყო. 2023 წლის 23 ივლისს ოდესაზე რუსული სარაკეტო თავდასხმის შედეგად ტაძარი მნიშვნელოვნად დაზიანდა.

ისტორია
-------

ოდესის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ეკლესია ქალაქ ოდესაში 1794 წელს არქიტექტორმა გავრილ ბანულესკუ-ბოდონიმ ააშენა. მშენებლობა გეგმას რამდენიმე წლით ჩამორჩა, რის გამოც ახალი რუსეთის ახლად დანიშნულმა გუბერნატორმა, არმან-ემანუელ დე ვინიერო დუ პლესისმა, ჰერცოგი დე რიშელიემ, შენობის დასასრულებლად იტალიელი არქიტექტორი ფრანჩესკო ფრაპოლი დაიქირავა.

შენობა კომუნისტებმა 1936 წელს დაანგრიეს. მისი აღდგენა 1999 წელს დაიწყო. ახალი შენობა 2003 წელს აკურთხეს. უფლისწულ ვორონცოვისა და მისი მეუღლის ნეშტი საკათედრო ტაძარში ხელახა გადაასვენეს. ვორონცოვის ძეგლი ტაძრის წინ, მოედანზე დაიდგა. ფერისცვალების ეკლესიის ზარები ირეკებოდა ელექტრონული მოწყობილობით, რომელსაც შეეძლო 99 მელოდიის დაკვრა.

2023 წლის 23 ივლისს საკათედრო ტაძარი მნიშვნელოვნად დაზიანდა რუსეთის მიერ სარაკეტო დაბომბვის შემდეგ.

სქოლიო
------

1. ↑  *Fakty*. აკლია ან იგნორირებულია `|title=` (დახმარება)
2. ↑   (2001) *Commerce in Russian urban culture : 1861–1914*. Washington, DC:  Woodrow Wilson Center Press [u.a.]. ISBN 0801867509.
3. ↑  *Fakty*. აკლია ან იგნორირებულია `|title=` (დახმარება)
**ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენცია ან სან ხოსეს პაქტი** — რეგიონალური კონვენცია ადამიანის უფლებების (ძირითადად სამოქალაქო და პოლიტიკური) დაცვის შესახებ. მიღებულ იქნა 1969 წელს. ძალაში შევიდა 1978 წელს.

ორგანიზაციის მონაწილეები შეიძლება იყვნენ ამერიკის სახემწიფოთა ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები.

კონვენცია შედგება 3 ნაწილისგან — „სახელმწიფო ვალდებულებები და დაცული უფლებები", „სამართლებრივი დაცვის საშუალებები" და „ზოგადი და გარდამავალი დებულებები" — რომლებიც იყოფა 11 თავად.

1988 წელს მიღებულ იქნა სან-სალვადორის ოქმი ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების სფეროში ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენციის შესახებ, რომელიც ძალაში შევიდა 1999 წელს. 2010 წლის დასაწყისში მასში 14 ქვეყანა მონაწილეობს.

კონვენციის დარღვევის შესახებ ბრალდებები შეიძლება წარმოადგინონ კერძო პირებმა ან მოპასუხის კონკრეტული თანხმობით, კონვენციის მონაწილე სხვა ქვეყანამ. ფიზიკური პირებისგან განცხადებები ჯერ წარედგინება ადამიანის უფლებათა ინტერამერიკულ კომისიას, რომელიც წყვეტს, წარედგინება თუ არა ისინი კონვენციით შექმნილ ადამიანის უფლებათა ინტერ-ამერიკულ სასამართლოს, თუ მოპასუხე სახელმწიფო მიიღებს სასამართლოს იურისდიქციას.

კონვენცია რატიფიცირებულია 24 ქვეყნის მიერ, რომლებიც არიან ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციის წევრები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **AMERICAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS "PACT OF SAN JOSE, COSTA RICA" (B-32)**
* **Signatories and Ratifications**
**ვერა ალექსანდრეს ასული დავიდოვა** (რუს. Ве́ра Алекса́ндровна Давы́дова; 17 სექტემბერი, 1906, ნიჟნი-ნოვგოროდი, რუსეთი, — გ. 20 თებერვალი, 1993, თბილისი) — რუსი მომღერალი (მეცო-სოპრანო) და პედაგოგი. რუსეთისა (1951) და საქართველოს (1981) სახალხო არტისტი, პროფესორი (1964), საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1946, 1950, 1951). მომღერალ დიმიტრი მჭედლიძის მეუღლე.

დაამთავრა ლენინგრადის კონსერვატორია 1930 წელს. 1929-1932 წლებში იყო ლენინგრადის ოპერისა და ბალეტის თეატრის, ხოლო 1932-1956 წლებში — სსრკ დიდი თეატრის სოლისტი; 1941-1943 წლებში მღეროდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში; 1959 წლიდან იყო თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი; შექმნა ღრმა დრამატიზითა და მასშტაბურობით გამორჩეული სახეები რუსულ კლასიკურ და საზღვარგარეთულ ოპერებში, მ.შ. ლიუბაშა (ნ. რიმსკი–კორსაკოვის „მეფის საცოლე"), მარფა (მ. მუსორგსკის „ხოვანშჩინა"), კარმენი (ჟ. ბიზეს „კარმენი"), ამნერისი (ჯ. ვერდის „აიდა"); პირველად თბილისის ოპერის სცენაზე შეასრულა კონჩაკოვნას (ა. ბოროდინის „თავადი იგორი"), დალილას (კ. სენ-სანსის „სამსონი და დალილა"), შარლოტას (ჟ. მასნეს „ვერთერი") პარტიები. ავტორია წიგნისა „მომღერლის სუნთქვა და ზოგიერთი რჩევა ხმის დაყენებისათვის" (1966). დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 261.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვერა დავიდოვა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იაკობ მოციქული
**ეპისტოლე წმ. მოციქულისა იაკობისი** — ჩვენამდე მოღწეულ ეპისტოლეთა შორის პირველი ეპისტოლე, რომელიც შეიქმნა დაახ. 50 წელს.

ეპისტოლეს მისი ავტორი იაკობი იესო ქრისტეს ხორციელ ძმად მოიხსენიება, რომელიც სულიწმიდის მოფენის შემდეგ იერუსალიმის ეკლესიის ეპისკოპოსი გახდა (გალატ. 2,9). მისი ეპისტოლე მიმართულია ქრისტიანული ეკლესიისადმი, რომელიც დაიწერა ისრაელის 12 ტომის გაბნეულობის დროს. ეპისტოლე ებრაელთაგან ქრისტიანობაზე მოქცეულ ადამიანებს მოუწოდებს რწმენის ცოცხალი გამოვლინებისაკენ, ზნეობრივი სრულყოფილებისაკენ სწრაფვის აუცილებლობისკენ და ამბობს, რომ მკვდარი რწმენა არ უნდა მოელოდეს „ზეგარდმო" შველას. ჭეშმარიტ მორწმუნეს მისი საქციელი გამოაჩენს. მაცხოვნებელი რწმენა სიყვარულში გამოიხატება, სხვაგვარად რწმენას ფასი არ აქვს ღვთის თვალში. რწმენა გამოიხატება აგრეთვე მორჩილებაში: იაკობს აბრაამის მიერ ისაკის მსხვერპლშეწირვის მზადყოფნა მოაქვს მაგალითად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იაკობი ძმა უფლისა

ლიტერატურა
----------

* ქ. ლორთქიფანიძე, კათოლიკე ეპისტოლეთა ქართული ვერსიები X-XIV სს. ხელნაწერების მიხედვით, თბილისი, 1956, გვ. 39-50.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიწყაროვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:
***ეპისტოლე წმ. მოციქულისა იაკობისი***
* იაკობ მოციქულის ეპისტოლე
* ახალი აღთქმა
* იაკობ მოციქულის კათოლიკე ეპისტოლე[*მკვდარი ბმული*]
* აუდიო–ვერსია
* წმინდა იაკობ მოციქულის აღსასრული.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ახალი აღთქმა |
| --- |
|  |
| ოთხი სახარება | 
* მათეს
* მარკოზის
* ლუკას
* იოანეს
 |
|  |
| მოციქულები | 
მოციქულთა საქმე |
|  |
| ეპისტოლეები | 
* გალატელთა
* ებრაელთა
* ეფესელთა
* 1 თესალონიკელთა
* 2 თესალონიკელთა
* კოლასელთა
* 1 კორინთელთა
* 2 კორინთელთა
* რომაელთა
* 1 ტიმოთეს
* 2 ტიმოთეს
* ტიტეს
* ფილიმონის
* ფილიპელთა
* წმ. მოციქულისა იაკობისი
* წმ. მოციქულისა იოანესი (პირველი)
* წმ. მოციქულისა იოანესი (მეორე)
* წმ. მოციქულისა იოანესი (მესამე)
* წმ. მოციქულისა იუდასი
* წმ. მოციქულისა პეტრესი (პირველი)
* წმ. მოციქულისა პეტრესი (მეორე)
 |
|  |
| გამოცხადება | 
გამოცხადება იოანესი |

 |
დიმეტროდონის ჩონჩხი
**თერომორფები** (ლათ. Theromorpha, Sypsida) — ამომწყდარი ქვეწარმავლების ქვეკლასი. ცხოვრობდნენ გვიან კარბონულსა და შუა იურულ პერიოდში. პალეოზოური ერის დასასრულის ყველაზე გავრცელებული და მაღალორგანიზებული ხმელეთის ხერხემლიანები იყვნენ. თერომორფების უმრავლესობა მტაცებელი იყო, ზოგი — მცენარისმჭამელი. შესაძლოა უმაღლესი თერომორფები თბილსისხლიანებიც იყვნენ. თერომორფების მრავალრიცხოვანი ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე, გარდა ავსტრალიისა, ყოფილ სსრკ-ში ევროპის ნაწილის ჩრდილოეთ ნახევარში. ქვეკლასში 2 ინფრაკლასია — პელიკოზავრები და თერაფსიდები. თერომორფებს დიდი მნიშვნელობა აქვთ ძუძუმწოვრების ევოლუციის შესწავლისათვის.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 4, გვ. 665, თბ. 1979
* Lambert, David (2001). *Dinosaur Encyclopedia*. ISBN 0-7894-7935-4.
* Laurin, Michel, and Robert R. Reisz (2007). Synapsida: Mammals and their extinct relatives დაარქივებული 2008.12.11, საიტზე Wayback Machine.. Version 6 April 2007. *The Tree of Life Web Project*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Synapsids - Macroevolution.net
* Synapsida - Pelycosauria დაარქივებული 2006-03-13 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* Transitional Vertebrate Fossils
მურანუვის მდებარეობა შრუდმიეშციეს რაიონში
**მურანუვი** (პოლ. Muranów) — საცხოვრებელი უბანი ვარშავაში, შრუდმიეშციეს რაიონში.

ეტიმოლოგია
----------

მურანუვი, როგორც დასახლებული ადგილი, გაჩნდა XVII საუკუნეში. ამ ადგილას სასახლე ედგა ვენეციელ არქიტექტორს, იოზეფ ბელოტის, რომელმაც საკუთარ სასახლეს მურანუვი უწოდა ვენეციის ახლოს მდებარე კუნძულის, მურანოს, გამო. აქედან მოდის უბნის სახელწოდება.

ისტორია
-------

მეორე მსოფლიო ომამდე მურანუვი ებრაელებით დასახლებული უბანი იყო. ამან განაპირობა გეტოს სწორედ ამ უბანში შექმნა. ვარშავის გეტოს ტერიტორია ძირითადად ამ უბანს ემთხვეოდა. 1943 წელს, მორდეხაი ალენევიჩის ხელმძღვანელობით დაიწყო ვარშავის გეტოს აჯანყება. აჯანყება სასტიკად ჩაახშვეს, და უბანი მთლიანად დაანგრიეს. გადარჩა მხოლოდ რამდენიმე შენობა. 50-იან წლებში მოხდა მურანუვის ხელახალი განაშენიანება ერთიანი ურბანული გეგმით. ვარშავის გეტოს ნანგრევებზე გაშენდა საცხოვრებელი უბანი სოციალისტური რეალიზმის არქიტექტურით.

გეტოს გმირების მემორიალი

თანამედროვეობა
--------------

დღესდღეობით მურანუვი საცხოვრებელი უბანია, თუმცა აქ არის ვარშაველ ებრაელთა სამახსოვრო დაფები, ვარშავის გეტოს გმირების მონუმენტი, უმშლაგპლაცის მემორიალი. დაგეგმილია დაგეგმილია მეტრო სადგურ მურანუვის (ანილევიჩის და გენერალ ანდერსის ქუჩების გადაკვეთაზე) და პოლონელ ებრაელთა ისტორიის მუზეუმის აშენება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***მურანუვი***
* ვეგ-გვერდი მურანუვის შესახებ დაარქივებული 2013-01-13 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
**თემურლენგის მეშვიდე ლაშქრობა** შუააზიელი მხედართმთავრის თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობების ერთ–ერთი ეტაპი. ლაშქრობა მოეწყო 1401 წელს.

მიმდინარეობა
------------

თორთუმის ციხის ნანგრევები. თეოფილე დეიროლის ნახატი, 1870-იანი წლები.
საქართველოდან თემურლენგის წასვლის შემდეგ გიორგი მეფე აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოვიდა და შინაური საქმეების მოწესრიგებას შეუდგა. გიორგი მეფემ და ვირშელ ქსნის ერისთავმა დალაშქრეს და დასაჯეს დვალები, რომლებმაც ისარგებლეს თემურლენგის შემოსევით და ქსნის ხეობა დაარბიეს და გაძარცვეს. 

1401 წელს თემურლენგის ჯარებმა, როგორც იქნა ათი წლის ალყის შემდეგ აიღეს ნახჭევანში ალინჯას ციხე. იმავე წელს თემურლენგი საქართველოს საზღვრებს მოადგა აღმოსავლეთიდან და შამქორში დაბანაკდა. 

შამქორში თემურლენგს გიორგი მეფის ელჩი კონსტანტინე ბატონიშვილი ეახლა დიდი საჩუქრებით და მეფის სახელით ზავი შესთავაზა. თემურლენგი ოსმალეთის წინააღმდეგ ომისათვის ემზადებოდა და ამიტომ ზავი მისთვის სასურველი იყო. ზავის პირობის მიხედვით საქართველო კისრულობდა ხარკს, ჯარის გარკვეული რაოდენობის გამოყვანას, ქართველებს არ უნდა შეევიწროვებინათ მუსლიმანები და სხვა. სამაგიეროდ, თემურლენგი უსაფრთხოებას აღუთქვამდა საქართველოს. ზავი დაიდო 1401 წლის სექტემბერში. თემურლენგი გამოსაზამთრებლად ყარაბაღში დადგა. გაზაფხულზე თემურლენგის დიდი ლაშქარი ოსმალეთისაკენ გაემგზავრა. გზად თორთუმის ციხეს მიადგა, რომელშიც 200-მდე ქართველი მეციხოვნე იყო გამაგრებული, ხუთი დღის ბრძოლის შემდეგ აიღო და დაანგრია, მეციხოვნეები კი გაწყვიტა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თემურლენგის ლაშქრობები საქართველოში
* თემურლენგის პირველი ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მეორე ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მესამე ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მეოთხე ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მეხუთე ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მეექვსე ლაშქრობა საქართველოში
* თემურლენგის მერვე ლაშქრობა საქართველოში

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორია, ტ. II, თბ. 2008 წ. გვ. 94-95

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თემურლენგის ლაშქრობები საქართველოში |
| --- |
|  |
| 
* პირველი ლაშქრობა
	+ 1386
* მეორე ლაშქრობა
	+ 1387
* მესამე ლაშქრობა
	+ 1394
* მეოთხე ლაშქრობა
	+ 1394; შემოდგომა
* მეხუთე ლაშქრობა
	+ 1399
* მეექვსე ლაშქრობა
	+ 1400
* მეშვიდე ლაშქრობა
	+ 1401
* მერვე ლაშქრობა
	+ 1403
 |

 |
**ბონდო გოგინავა** (დ. 3 აპრილი, 1930 — გ. 17 აპრილი, 1994) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა სოფელ ბერთემში, ცხაკაიას რაიონი (სენაკი). 1949 წელს დაამთავრა ცხაკაიას რკინიგზის 26-ე საშუალო სკოლა. 

1953-1957 წლებში სწავლობდა თბილისის კულტსაგანმანათლებლო სასწავლებელში (თეატრალური განყოფილება). 

1957 წლიდან იყო მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ნუბიელი (ბერნარდ შოუს „იულიუს კეისარი და კლეოპატრა"), ქარიყლაპია (ვალერიან კანდელაკის „მაია წყნეთელი"), ბაბილო (ნოდარ დუმბაძის, გიგა ლორთქიფანიძის „მე ვხედავ მზეს"), იესე (მ. ჯაფარიძის „ბუღარა"), სავლე (აკაკი გეწაძის „წმინდანები ჯოჯოხეთში"), ბონდო მილიციელი (კონსტანტინე გამსახურდიას „მთვარის მოტაცება"), შერმაზან ჩოლოყაშვილი (ლევან გოთუას „გმირთა ვარამი"), სერგო (ი. გარუჩავას და პეტრე ხოტიანოვსკის „შენი მიწა"), ჯო (ჩარლზ დიკენსის „დიდი იმედები"), ფილე, აქილევსი (ფრიდრიხ დიურენმატის „ავარია", „რომულუს დიდი"), სერაფიონი (დავით კლდიაშვილის „უბედურება"), ვახუშტი (ალექსანდრე ჩხაიძის „ჩემი ეიფელის კოშკი"), ჰალენი (ჯ. სმიტისა და ნ. დუგლასის „გადაჯაჭულნი"), ბონდო დოლაბერიძე (გ. ჩარკვიანის, რ. ებრალიძის „ფეოლა") და სხვა.

იგი წარმატებით მოღვაწეობდა კინემატოგრაფიაშიც. მას შესრულებული აქვს როლები: საულია („განძი"), გიორგი („ჯილდო"), გიორგი („წარსულის ფურცლები"), ართილაყვა („პალიასტომი"), ფრონტელი („ჯარისკაცის მამა"), თიყვა ძაძუა („დათა თუთაშხია"), ბონდოია („ნერგები"), მეეტლე („სინემა") და სხვა. 1963 წლიდან ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობას, მონაწილეობას იღებდა ტელეგადაცემებშიც.

ფილმოგრაფია
-----------


|  |  |
| --- | --- |
| 
* 1961 — განძი — საულია
* 1963 — პალიასტომი — ართილაყვა
* 1964 — ჯარისკაცის მამა — ფრონტელი
* 1965 — ჯილდო — გიორგი
* 1966 — მაცი ხვიტია
* 1967 — ხევსურული ბალადა
* 1972 — ნერგები — ბონდოია
* 1973 — ვერის უბნის მელოდიები — პოლიციელი
* 1975 — მოხეტიალე რაინდები
* 1976 — გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)
* 1977 — სინემა — მეეტლე
* 1978 — დათა თუთაშხია — თიყვა ძაძუა
* 1978 — ყვარყვარე
* 1982 — ლომა, დავიწყებული მეგობარი
* 1982 — სევდიანი საყვირი

 | 
* 1982 — სიბრძნის კარავი
* 1982 — კუკარაჩა — გაბო
* 1984 — სანამ წვიმა გადივლიდეს
* 1984 — უკვდავების თეთრი ვარდი
* 1984 — ზოგი ჭირი მარგებელია
* 1985 — ლალე
* 1987 — ფესვები
* 1987 — პლიაჟის ავაზაკი
* 1988 — დანაშაული მოხდა
* 1991 — სიბრძნე სიცრუისა — ქილაერბოიანი გლეხი, უფროსი ძმა, ყრუ
* 1991 — ლოლიტა — გოგი
* 1992 — ოქროს ობობა — პროფ. აფციაური
* 1992 — მეხუთე მოქმედება — გოგი
* 2003 — 6 და 7 (მისტიკური დრამა, ადამი და ევას სულიერ ისტორიაზე)

 |

ლიტერატურა
----------

* საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო. თბ. 1990. — გვ. 23.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ბონდო გოგინავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ეროვნული ფილმოგრაფია — ბონდო გოგინავა
* 

* ბონდო გოგინავა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  ეროვნული ფილმოგრაფია