recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბათუმის საზღვაო ნავსადგური** — საქართველოს უდიდესი საზღვაო ნავსადგური. მდებარეობს ქალაქ ბათუმში, შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მის ტვირთბრუნვაში წამყვანი ადგილი უჭირავს ნავთობს.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის 80-იან წლებამდე ბათუმში შედიოდა მხოლოდ მცირე წყალწყვის გემები და მისი ტვირთბუნვა უმნიშვნელო იყო. 1878 წელს ბათუმის რუსეთის იმპერიის მიერ დაპყრობის შემდეგ ქალაქი განვითარდა. 1883 წელს ბათუმის ნავსადგურიდან გავიდა 3,3 მილიონი ფუთი ნავთობი. ახალი ნავსადგური აშენდა 1884-89 წლებში. ადმირალ გრევეს პროექტით ნავსადგური მდინარე ყოროლისწყალზე უნდა აშენებულიყო, მაგრამ თანხების ნაკლებობის გამო ის პროექტი არ მიიღეს. ამას ხელი შეუწყო 1883 წელს ბათუმში რკინიგზის გაყვანამ, 1893 წელს ტანკერების და მშრალი ტვირთის გემების ნავმისადგომის აშენებამ, 1907 წელს ბაქო-ბათუმის ნავთობსადენის გაყვანამ. 1913 წელს ბათუმის ნავსადგურიდან გატანილ იქნა 93 მილიონ ფუთ ნავთობზე მეტი.

საბჭოთა პერიოდში დაიდგა მაღალმწარმოებლური გადამტვირთავი მოწყობილობა, გაფართოვდა ნავმისადგომი, გაიზრდა მისადგომის სიღრმე, აშენდა საზღვაო ვაგზალი. საბჭოთა პერიოდში ნავსადგური დაკავშირებული იყო 90-მდე ქვეყანასთან.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 151.

სქოლიო
------

1. ↑  *გოგოლაშვილი ო*. „ნიკოლოზ ლენდერი" „ახალი და უახლესი ისტორიის საკითხები" N15 — თბილისი, „უნივერსალი" 2014 ISSN 1512-3154
**კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი** (დ. 1789 — გ. 3 მაისი, 1844) ქართველი სამეფო ოჯახის წევრი, სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
---------

კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი იმერეთის სამეფო ტახტიდან 1789 წელს ჩამოგდებული მეფის დავით გიორგის ძისა და ანა მამუკას ასულ ორბელიანის ვაჟი იყო. მამის ტახტიდან ჩამოგდებისა და გარდაცვალების შემდეგ მცირეწლოვანი კონსტანტინე ცხრა წლის მანძილზე მუხურის ციხეში იყო გამომწყვდეული. მხოლოდ 1803 წელს, მთავარმართლების ზეწოლის შემდეგ, გაანთავისუფლა იგი სოლომონ II.

1804 წლის 12 დეკემბერს დაწერილი წერილით რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე I დედოფალ ანას და კონსტანტინეს მოსკოვში გადასახლკებას, ბატონიშვილისთვის სათანადო განათლების მიღებას და პენსიის გაორმაგებას სთავაზობდა. თავად კონსტანტინე გადასახლების სასტიკი წინააღმდეგი იყო. მაგრამ 1809 წელს, შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, იგი თბილისში გამოცხადდა მთავარმართებელთან და რუსეთისადმი ერთგულების ფიცი მიიღო.

1810 წლის ნოემბერში რუსეთში ჩასული ანა და კონსტანტინე მოსკოვში დიდი პატივით მიიღეს და ჩასვლისთანავე 10000 მანეთი პენსია დაუნიშნეს. მოსკოვში დედოფალი ანა საკმაოდ მდიდრულად ცხოვრობდა. თავად კონსტანტინეს იმპერატორის მონაწილეობით გამართულ ზეიმებსა და ცერემონიალებზე ხელმწიფე იმპერატორის კორტეჟში ჰქონდა ადგილი, ოლდენბურგის პრინცების გვერდით. იგი თითქმის სახელმწიფოს სრულ კმაყოფაზე იმყოფებოდა. მისი სამხედრო სამსახურიც განსაკუთრებული პრივილეგიებით დაიწყო: კაზაკთა ლეიბგვარდიულ პოლკში ჩაირიცხა პირდაპირ როტმისტრად, დაინიშნა ფლიგელ-ადიუდანტად და როგორც ყველა ქართველმა ბატონიშვილმა, მანაც ანას პირველი ხარისხის ორდენი მიიღო.

კონსტანტინე აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ წარმოებულ სამამაულო ომში. მან თავი გამოიჩინა ვიტებსკისთან ბრძოლაში. ბოროდინოსთან გამართულ სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლაში გმირული მოქმედებისთვის კონსტანტინე დავითის ძეს ვლადიმერის ორდები ებოძა ბაფთით. ნაპოლეონის ჯარების დამარცხების შემდეგ , იგი კვლავ არმიაში მსახურობდა. ოციანი წლების ბოლოს კი, გენერალ-მაიორის ჩინით დატოვა სამხედრო სამსახური და ლიტერატურუოლ მოღვაწეობას მიჰყო ხელი, უყვარდა ლექსების წერა. 

კონსტანტინე ბაგრატიონი, სოლომონ II მითითებით, პირველად 12 წლის ასაკში დაქორწინდა ანასტასია აბაშიძეზე. წყვილს შვილები არ ჰყოლია. მეორედ მოსკოვში იქორწინა პორტუგალიის გენერალური კონსულის შვილზე ანა დენისის ასეულ ლოპეს-დე-სილვაზე. ამ ქორწინებიდან ჰყავდა ორი ვაჟი: კონსტანტინე და ნიკოლოზი. მესამედ ეკატერინე სერგის ასულ სტრახოვაზე იქორწინა, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი, შემდეგში ცნობილი გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე - ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი. კონსტანტინე დავითის ძის შვილები იყვნენ რუსეთში პირველი თავადები - იმერეტინსკები. კონსტანტინე დავითის ძე 1844 წლის 3 მაისს მოსკოვში გარდაიცვალა. დასაფლავებულია დონის მონასტერში.

ლიტერატურა
----------

* კონსტანტინე დავითის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი // ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში / გონიკაშვილი მ. თბ. 1986 გვ. 129-140.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონსტანტინე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ახჩიის ყორღანი** — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახჩიაში. 
ყორღანი თარიღდება ძვ.წ. XII-XIII საუკუნეებით. 
ყორღანს დაბალი ქვამიწაყრილი ქონდა. წრის შიგნით აღმოჩნდა ჭურჭლის ფრაგმენტები. ყორღანის სიმაღლე მიწის ზედაპირიდან იყო 0.4 მ. წრის დიამეტრი ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 8.2 მ. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით 9.36 მ. იყო. ყორღანის ცენტრალურ ნაწილში ამოღებული იყო 4.9 მ. დიამეტრის ორმო. ორმოში ჩადგმული იყო კამერა და დრომოსი. მშრალი წყობით, დიდი ქვებით ნაგები დრომოსი და კამერა ერთ მთლიან ტალანს წარმოადგენს და დამხრობილი არის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან-სამხრეთ დასავლეთით. დრომოსის ზომებია: სიგანე შესასვლელთან - 1.91 მ. კამერასთან - 1.36 მ. სიგრძე ზედა რიგისა - 2.37მ, ქვედა რიგის სიგრძე - 1.4 მ. სიმაღლე - 2.9 მ. კამერის ზომებია: სიგრძე - 3.17 მ. სიმაღლე 2.32 მ. სიგანე თავთან - 0.94 მ. ძირთან - 1.85 მ. კამერის დასავლეთ ნაწილში ნიშა იყო. დრომოსში აღმოჩნდა ჭურჭლის ფრაგმენტები, წვრილფეხა და მსხვილფეხა საქონლის ძვლები. კამერაში რამდენიმე ადგილას აღმოჩნდა ადამიანის ძვლები, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ აქ რამდენიმე ადამიანი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 18362
**კრალიცკი-სნეჟნიკი** (ჩეხ. Králický Sněžník) — მთა ცენტრალურ ევროპაში, აღმოსავლეთ სუდეტებში, ჩეხეთისა და პოლონეთის საზღვარზე. სახელი *სნეჟნიკი* სიტყვა „თოვლიდან" მომდინარეობს, რადგან მთა წლის მანძილზე რვა თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში თოვლითაა დაფარული. ჩეხურში, ზედსართავი სახელი „კრალიცკი" დამატებულია იმის გამო, რომ ეს მთა სხვა მთისგან — დეჩინსკი-სნეჟნიკისგან გაარჩიონ. 

კრალიცკი-სნეჟნიკი სნიზნიკის მთების უმაღლესი წერტილია. მასივი მესამეულ სისტემაში ჩამოყალიბდა და ის წყალგამყოფს წარმოადგენს შავ, ბალტიისა და ჩრდილოეთის ზღვებისთვის. 

1990 წელს, ჩეხეთის მხარეს სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ მყოფი ბუნების ნაკრძალი შეიქმნა. ასევე დაცულია პოლონეთის მხარე, სადაც შექმნილია სნეჟნიკის ლანდშაფტის პარკი.

გალერეა
-------

* მდინარე მორავის სათავე კრალიცკი-სნეჟნიკის მთაზემდინარე მორავის სათავე კრალიცკი-სნეჟნიკის მთაზე
* მთის წვერზე აღმართული პატარა სპილოს ქანდაკებამთის წვერზე აღმართული პატარა სპილოს ქანდაკება
* კრალიცკი-სნეჟნიკის ხედი სამხრეთიდან, 2008 წლის მაისიკრალიცკი-სნეჟნიკის ხედი სამხრეთიდან, 2008 წლის მაისი
* მთის ხედი სამხრეთიდანმთის ხედი სამხრეთიდან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Natural Reservation Králický Sněžník (in Czech and German)
* Photo gallery

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Králický Sněžník - Śnieżnik***
**ბაქოს ტრასა** (azerb. Bakı əhər Halqası) — საქალაქო ბილიკი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც აშენდა ბაქოს სანაპირო ბულვარში. ფორმულა 1-ის ევროპული გრან-პრი 2016 წლის, სწორედ ამ მარშრუტზე ჩატარდა. 2017 წლიდან კი, აქ ტარდება აზერბაიჯანის ყოველწლიური გრან-პრი.

ისტორია
-------

**2016**

2013 წლის დეკემბერში, ფორმულა 1-ის ხელმძღვანელმა, ბერნი ეკლესტონმა განაცხადა, რომ 2016 წელს ფორმულა 1 გრან-პრი პირველად გაიმართება აზერბაიჯანში. 2016 წელს გაიმართა ევროპის გრან-პრი. შეჯიბრება გრძელდებოდა 3 დღე 17-19 ივნისს. 17-ში ჩატარდა ორი ვარჯიში, რომელთაგან თითოეული გრძელდებოდა საათნახევრის განმავლობაში, 18-ში იყო 1 სავარჯიშო და საკვალიფიკაციო რბოლა, ხოლო ბოლო დღეს გაიმართა თავად რბოლა. 2016 წლის რბოლაზე, პირველი ადგილი ნიკო როსბერგმა, მერსედესის გუნდის წევრმა დაიკავა, რომელმაც რბოლა მეექვსე პოზიციიდან დაიწყო.

ბაქოს ბილიკი შეიმუშავა გერმანელმა ტილკემ. წრის სიგრძე ექვსი კილომეტრზე ოდნავ მეტია, მის გასწვრივ მოძრაობა ხდება საწინააღმდეგო ისრის მიმართულებით.

ტრასაზე საბოლოო შემოწმება განხორციელდა 2016 წლის მაისში, FIA-ს დირექტორმა ჩარლი უაიტინგმა კმაყოფილება გამოთქვა, აღნიშნული ტრასის მიმართ. 

2016 წლის გრანპრიში ვალტერ ბოტასმა დააწესა ახალი არაოფიციალური ფორმულა ყველაზე მაღალი სიჩქარის რეკორდი. მან აჩვენა 378 კმ/სთ და გაუსწრო წინა რეკორდს 372 კმ/სთ, რომელი 2005 წელს ხუან პაბლო მონტოიამ, მაკლარენის პილოტმა ტესტირების დროს დააფიქსირა მონცას ავტოდრომზე.

**2017**

2017 წელი პირველი წელია, როდესაც აზერბაიჯანში გრანპრის რბოლები გაიმართა. რბოლა მიმდინარეობდა 23-25 ​​ივნისს. პირველი ადგილი დაიკავა დანიელ რიკარდომ, რედბულის პილოტმა. მეორე ადგილი ვალტერ ბოტასმა, მერსედესის გუნდის წარმომადგენელმა, ხოლო მესამე ადგილი ლანს სტროპლმა, უილიამს მერსედესის გუნდის წევრმა. 23 ივნისს, გახსნით ღონისძიებაზე ცნობილმა თურქმა მომღერალმა ტარკანმა აუდიტორიის წინაშე შეასრულა თავისი სიმღერები; Black Eyed Peas–მა 24 ივნისს იმღერა მაყურებლის წინაშე; 25-ში კი დასკვნით ცერმონიალზე მაყურებლის წინაშე ნიკოლა შერზინგერი და მერაია კერი წარსდგნენ.

**2018**

2018 წელს აზერბაიჯანში გრანპრის რბოლა მეორედ გაიმართა. ჩატარდა 27-29 აპრილს. პირველი ადგილი მოიპოვა ლუის ჰამილტონმა, გუნდი მერსედესის წარმოამდგენელმა, მეორე ადგილი კიმი რაიკონენმა, ფერარის პილოტმა, მესამე ადგილი დაიკავა სერჯიო პერესმა, გუნდი ფორცა ინდიას წევრმა. ტრადიციულად ყოველი დღის ბოლოს შემაჯამებელი კონცერტებიც გაიმართა: პირველ დღეს მაყურებლის წინაშე Jamiroquai და Afrojack წარსდგა, მეორე დღეს კრისტინა აგილერა, ხოლო მესამე დღეს დუა ლიპა და მარტინ სოლვეგი.

აღნიშნულ სარბოლო მონაკვეთზე სარეკორდო წრის დრო ეკუთვნის ჩარლზ ლეკლერკს - 1:43.009 (2019), თუმცა არაოფიციალური მონაცემებით ამ ტრასის რეკორდი ეკუთვნის არა ჩარლზ ლეკლერკს არამედ ფინელ ვალტერ ბოტასს - 1:40.495 (2019).

რესურსები ინტენეტში
-------------------

* ოფიციალური საიტი
**ბათუმის წმინდა თეოდორე აჭარელის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქალაქ ბათუმში. ეკლესია აიგო 1880 წელს. შენობა დარბაზული ტიპისაა.

ისტორია
-------

ბათუმის მაცხოვრის ყოფილი სომხურ-კათოლიკური ეკლესია 1880-იან წლებში აშენდა. მას საფუძველი ჩაუყარა, 1882 წელს, ვ. ონიკევიჩის პოლონელი ინჟინრის მიერ შედგენილმა პროექტმა. შენობა სამლოცველოს ფუნქციას გასული საუკუნის 20-იან წლებამდე ინარჩუნებდა. ეკლესია საბჭოთა პერიოდში სპორტულ დარბაზად გადააკეთეს. დღეისათვის კი ის საქართველოს საპატრიარქოს ეკუთვნის. რეაბილიტირებული ეკლესიისთვის პირველი წმ. თეოდორე აჭარელის ხატი უკვე დაწერილია.

აღწერა
------

ეკლესია წაგრძელებული დარბაზული ნაგებობაა, რომელიც აღმოსავლეთით დიდი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. აღმოსავლეთ ბოლოში, გრძივ კედლებზე, მიდგმულია თითო მცირე დამატებითი სათავსი, მათ ასევე გააჩნიათ მხრები, რომლებიც ასევე გამოვლენილია გარე მასაში. ეკლესიის ნაგებობას სადა, მხატვრულ-სტილისტურად ნეიტრალური არქიტექტურული სახე აქვს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 7554
* ტაძრის რეაბილიტაცია.

სქოლიო
------

1. ↑  წმ. თეოდორე აჭარელის სახელობის ეკლესიას რეაბილიტაცია ჩაუტარდება
**ბაქოს საერთაშორისო ჯაზის ფესტივალი** (აზერ. Bakı Beynəlxalq caz festivalı) — ყოველწლიური მუსიკალური ფესტივალი ბაქოში. 2005 წლიდან ატარებს აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი რაინ სულთანოვი აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროსა და აზერბაიჯანის კულტურის ფონდის მხარდაჭერით. ბაქოს ჯაზის ფესტივალი ყოველწლიურად მოიცავს კონცერტებს, მასტერკლასებს, სემინარებს, ახალგაზრდა შემსრულებლების კონკურსებს, საბავშვო ჯაზის დღეებს, ჯაზ კინოს დღეებს, ხელოვნებისა და ფოტოგამოფენებს ჯაზის თემაზე. 2016 წელს ბაქოს ჯაზის ფესტივალი შევიდა ევროპულ ჯაზ ასოციაციაში (European Jazz Network EJN).

ისტორია
-------

2005 წელს ფესტივალს დაესწრნენ 12 ქვეყნის მუსიკოსი, ისეთი მუსიკოსების ჯგუფები, როგორებიც არიან ჯო ზავინული ავსტრიიდან, ბობო სტენსონი, მარია ჯოაო, იაკოვ  ოკუნის რუსული კვარტეტი, საქსოფონალისტი გრეგ ოსბი, ცნობილი ჯაზის მუსიკოსები. შემსრულებლები აზერბაიჯანიდან და მრავალი სხვა ქვეყნიდან. 2005 წლიდან, აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მხარდაჭერით, ჟურნალმა Jazz Dunyasi– მ ჩაატარა მასშტაბური ფესტივალები, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს მსოფლიო ჯაზის თითქმის ყველა ვარსკვლავმა (ალ ჯეროუ, ჰერბი ჰანკოკმა, მარკუს მილერმა, კენი გარეტმა, ჯოშუა რედმანმა და მრავალი სხვა).

ასევე, 2005 წელს, ბაქოს ჯაზის ფესტივალის ფარგლებში, ჟურნალმა Jazz Dunyasi წამოიწყო საერთაშორისო პროექტი „მე ვარ ჯაზმენი!" - ახალგაზრდა ჯაზ შემსრულებლების შეჯიბრი, რომელთა გამარჯვებულები იყვნენ ისეთი ნიჭიერი მუსიკოსები, როგორებიცაა ისფარ სარაბსკი, რიად მამედოვი, ალინა როსტოსკაია და სხვები.

2017 წელს ფესტივალი 20-დან 28 ოქტომბრამდე გაგრძელდა და ფესტივალის შემადგენლობაში ჩატარდა გვინეელი მუსიკოსის სექუ კუიატის კონცერტი. მის გარდა იყვნენ, მუსიკოსები გერმანიიდან, შვედეთიდან, შვეიცარიიდან, ნიდერლანდებიდან, ისრაელიდან, საფრანგეთიდან და სხვები.

2018 წელს ფესტივალი გახსნა ბრიტანელმა ნეო-სოულის ოსტატმა ომარ ლი-ფუკიმ. ფესტივალში მონაწილეობდნენ მუსიკოსები და მუსიკალური ჯგუფები მსოფლიოს 14-ზე მეტი ქვეყანიდან: ლორა პოლდვერი (ესტონეთი), ჟან-კრისტოფ სქოლეტა (საფრანგეთი), ჯგუფი „მუსიკა, მუსიკა, მუსიკა" (შვედეთი), უვ შტაინმეტცი (გერმანია), ჯან ჯანქაია და კაგან ილდიზი (თურქეთი), მარტინ სალემის ტრიო (ბელგია), ჰელგ ლეინის ტრიო (ნორვეგია), Kodaly Spicy Jazz band (უნგრეთი), მიშელ პიპოკუინო (ბრაზილია), რუბენ ჰაინის ტრიო (ჰოლანდია), გრიგორი მადას ჯგუფი კრისტის დეშელთან ( აშშ). ფესტივალი 15-დან 28 ოქტომბრამდე გაგრძელდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანული ჯაზი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  В Баку прошел конкурс джазовых исполнителей I am jazzman
3. ↑  Бакинский международный джазовый фестиваль открылся в азербайджанской столице
4. ↑  ვაშლთა და კულინარიის სახელმძღვანელო
5. ↑  Джазовый фестиваль в Баку: африканские традиции и современность
**ბაქოს უნივერსიტეტი გოგონებისთვის** — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება.

ისტორია
-------

1876 ​​წელს დაარსებულმა გორის სემინარიამ დიდი გავლენა მოახდინა კავკასიაში, მათ შორის აზერბაიჯანში, განათლების, მეცნიერების და კულტურის განვითარებაზე.

1980-იან წლებში ქვეყნის განათლების სისტემა მძიმე კრიზისის წინაშე აღმოჩნდა. ასეთ დროს შეიქმნა ბაქოს უმაღლესი პედაგოგიური ქალთა სემინარია. ეს იყო დრო, როდესაც არსებული განათლების სისტემა არ აკმაყოფილებდა დროის მოთხოვნებს. სერიოზულად იყო საჭირო ახალი, ალტერნატიული, უფრო პროგრესული და წარმატებული სისტემა. გოგონათა სემინარია ასეთი სისტემის ერთ-ერთი პირველი საგანმანათლებლო დაწესებულება იყო.

1992 წელს, დაარსდა ბაქოს უმაღლესი პედაგოგიური სემინარია გოგონებისთვის. რესპუბლიკისთვის ქალი პედაგოგიური კადრების მომზადების, მათი ინტელექტუალური დონის ამაღლების, გოგონების ოჯახური ცხოვრებისათვის მომზადების მიზნით.

პროფესორ აგარაჰიმ ნუსრატ ოღლო რახიმოვის თავმჯდომარეობით შეიქმნა სტუდენტთა მიღების კომისია და იმავე წლის 27 ივლისს აზერბაიჯანის ტელევიზიამ გამოაცხადა ბაქოს უმაღლესი პედაგოგიური გოგონების სემინარიაში სტუდენტების მიღება.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1996 წლის 21 თებერვლის №21 ბრძანებულებით, სემინარიამ მიიღო სახელმწიფო რეგისტრაცია. თავდაპირველად, პერსონალი მომზადდა შემდეგ სპეციალობებში: „პედაგოგიკა და ფსიქოლოგია", „პედაგოგიკა და დაწყებითი განათლების მეთოდები", „ფსიქოლოგია", „სოციალური პედაგოგიკა".

1997 წელს, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გათვალისწინებით, სემინარიის პედაგოგებს საშუალება მიეცათ მოამზადონ სპეციალისტები აგრეთვე სპეციალობებში: „აზერბაიჯანული ენა და ლიტერატურა", „ისტორია და სოციალური კვლევები", „ეკონომიკური ცოდნა" და ასევე „ჟურნალისტიკა".

2005 წელს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროს 2005 წლის 8 ივლისის №19 სერთიფიკატის საფუძველზე, სემინარიას ეწოდა ბაქოს გოგონების უნივერსიტეტი.

ბაქოს უნივერსიტეტი, რომელიც განკუთვნილია გოგონებისთვის განათლება ტარდება საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამების შესაბამისად. სრულ განაკვეთზე საბაკალავრო პროგრამების ათვისების პირობები 4 წელია, ხოლო კორესპოდენტით - 4,5 წელი. მაგისტრატურაში სწავლება სრულ განაკვეთზე ხდება. სწავლის ვადაა კი სწავლების ამ საფეხურზე აღნიშნულ უნივერისტეტში 2 წელია.

სტრუქტურა
---------

ნაზიმ აბასოვი პირველად დაინიშნა სწავლების ხელმძღვანელად 1992 წელს.

აღსანიშნავია, რომ ბაქოს გოგონათა უნივერსიტეტში განათლება ორგანიზებულია უნიკალური სისტემის შესაბამისად. უნივერსიტეტში მოქმედებს სამეცნიერო საბჭო, სასწავლო, სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საკითხების პრორექტორი, „სოციალურ-პედაგოგიური" და „ფილოლოგია-ისტორიის" ფაკულტეტების დეკანები. ასევე ბაქოს უნივერისტეტში 6 განყოფილება, სტუდენტური საბჭო, სტუდენტური სამეცნიერო საზოგადოება, სამხატვრო სტუდია, კომპიუტერული ცენტრი, სტუდენტური ახალგაზრდული ორგანიზაცია, ეკოლოგიური ცენტრი და ბიბლიოთეკა მუშაობს.

დღეისათვის ბაქოს გოგონათა უნივერსიტეტის რექტორი არის პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი აგარაჰიმ ნუსრატ ოღლო რახიმოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт университета
* Бакинская высшая педагогическая семинария для девушек დაარქივებული 2020-02-12 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------
**ბაქოს ხანების სასახლე** (აზერბ.Bakı xanlarının evi) — არქიტექტურული კომპლექსი აზერბაიჯანის დედაქალაქ, ბაქოს ისტორიულ ცენტრში იჩერი-შეჰერი, შამახის კარიბჭიდან მარცხნივ. აღნიშნული სასახლის კომპლექსი მოიცავს ხუთ დახურულ ეზოს.

ისტორია
-------

1806 წელს, ბაქოს სახანოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ, კომპლექსის შენობებში განთავსდა რუსეთის სამხედრო გარნიზონი. ბოლო დრომდე აქ სამხედრო კომენდანტის კაბინეტი იყო განთავსებული. ერთ დროს კომპლექსის ერთ–ერთ ეზოს ბაღში საცურაო აუზიც იყო. ეს ბაღი შუა საუკუნეების ბაქოში დიდი მწვანე ფართობის ერთადერთი მაგალითია. ეს ცნობილია შემორჩენილი დოკუმენტებიდან. პორტალი და რესტავრირებული პატარა მეჩეთი დღემდე შემორჩა. მიწისქვეშა აბანო მდებარეობს ქალაქის ციხის კედლებთან ახლოს მდებარე კომპლექსის ტერიტორიაზე.

სასახლის შესასვლელი
გასული საუკუნის 80-იან წლებში დაისვა საკითხი კომპლექსის აღდგენის შესახებ. 1985-1986 წლებში ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები ბაქოს ხანების სახლის ტერიტორიის ნაწილში, რომლის დროსაც შესაძლებელი გახდა წყალმომარაგების სისტემის და მიწისქვეშა არქიტექტურული ნაგებობების, აგრეთვე დიდი რაოდენობით მატერიალური კულტურის ნიმუშების პოვნა. „ბარპაჩის" ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული რესტავრაციის დროს, კომპლექსის მარჯვენა მხარე მთლიანად განადგურდა.

პრუსიისა და რუსეთის სახელმწიფო მოხელემ ავგუსტ ფონ ჰაკტაუზენმა დაადასტურა, რომ ბაქოს ხანის სასახლე კარგად იყო დაცული 1850-იან წლებამდე.

2008 წელს, აზერბაიჯანის ისტორიული და კულტურული ძეგლების დაცვის საზოგადოების მოადგილის ვაგიფ ასადოვის თქმით, უკვე მომზადებულ იქნა პროექტი ბაქო ხანების სახლის აღდგენისთვის, რომელიც ორგანიზაცია „აზერბარპალაჰიჯაში" იყო.

კუთხის ქვების გამოყენებით აშენებული აბანოების კომპლექსი ძველი ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. თიხის ცაცხვის ნაღმტყორცნები გამოიყენებოდა სახურავის ზედაპირზე საიზოლაციო მასალად, ხოლო ცაცხვის მასალა გამოიყენებოდა თაბაშირის ტიპად შიდა კედლებზე.

2015 წელს ჩატარებული გათხრების შედეგად, აბანოს კომპლექსის ძირითადი ნაწილი გაიწმინდა ნიადაგისგან და განისაზღვრა არქიტექტურული სტრუქტურა. იმ წელს, ზოგიერთი ოთახი არა მხოლოდ უსაფრთხოების მიზნით გაიწმინდა, არამედ მხოლოდ გამაგრდა.

2016 წელს, ძეგლის აღმოსავლეთ ნაწილში საშიში ოთახების დადგმის შემდეგ, არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო. კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში გათხრების შედეგად ნაპოვნია შენობა და კედელი 3 მეტრის სიღრმეზე.

2018-2020 წლებში. კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. 2020 წლის ბოლოსთვის აქ დაგეგმილია მუზეუმის გახსნაც .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Bakı xanlarının evi დაარქივებული 2017-01-19 საიტზე Wayback Machine.
* Bakı xanlarının sarayı — cari layihə დაარქივებული 2018-09-11 საიტზე Wayback Machine.
* İlham Əliyev İçərişəhərin bir hissəsində aparılan bərpa-konservasiya işləri ilə tanış olub
* Bakı xanları parkı — cari layihə დაარქივებული 2018-09-10 საიტზე Wayback Machine.
* "İçərişəhər"də unikal memarlıq abidəsi aşkarlandı

სქოლიო
------

1. ↑  Памятники Национального значения. Официальный сайт Управления государственного историко-архитектурного заповедника Ичери-Шехер..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-01. ციტირების თარიღი: 2015-09-15.
2. ↑  Официальный сайт президента Азербайджанской Республики - НОВОСТИ » Мероприятия. ციტირების თარიღი: 2020-08-26.
ბათუმის პიაცა
ბათუმის პიაცა
ბათუმის პიაცა
**ბათუმის პიაცა** — მოზაიკა ქალაქ ბათუმში, პიაცას მოედანზე. დიამეტრი 106 მ². ეს მოზაიკა ითვლება ევროპაში ყველაზე დიდ ფიგურატულ მარმარილოს მოზაიკად. მოზაიკის ავტორია ქართველ-შვეიცარიელი დიზაინერი ნატალი (ნატალია) დე პიტა-ამირეჯიბი

ისტორია
-------

მოზაიკა შეიქმნა 2010 წელს ნატალი დე პიტა-ამირეჯიბის ორიგინალური ესკიზის მიხედვით. მოზაიკა დამზადდა აბუ-დაბიში, კომპანია „ფანტინი მოზაიჩის" სახელოსნოში, და შემდეგ გადმოტანილი იქნა ბათუმში. მოზაიკის ცალკეული ნაწილები ერთ მთლიანობად აიწყო უკვე ადგილზე ათ დღეში 2010 წლის აგვისტოში. პროექტს ხელმძღვანელობდა უშუალოდ ნატალი დე პიტა-ამირეჯიბი. ბათუმში მოსამზადებელ სამუშაოებს უზრუნველყოფდა ქართული სამშენებლო კომპანია „მონოლიტი".

მოზაიკა შეიქმნა 1 კვ. სმ ზომის 88244735 დაჭრილი და დამუშავებული ფილებისაგან, რომლებიც გაერთიანდა 1764895 სეგმენტში. მოზაიკის მასალაა მარმარილო, რომელიც შეგროვდა მსოფლიოს თხუთმეტ ქვეყანაში. ზღვის ქალღმერთის იისფერი კაბა და მეორე ქალღმერთის წითელი კაბის მუქი ნაწილი დამზადებულია კერამიკული მასალისგან.

კონცეფცია
---------

მოზაიკის კონცეფციაა ზღვის სტიქიის მარადიული მოძრაობის და თანამედროვე საქალაქო სივრცის განუწყვეტელი განვითარების შერწყმა. მოზაიკის კომპოზიცია წარმოადგენს სხვადასხვა დიამეტრის რვა წრეს, რომლებიც უშუალოდ ერთმანეთშია მოთავსებული, რაც მოგვაგონებს წყლის ძაბრს ზღვის წყნარ ზედაპირზე. ყველა წრე მორთულია სხვადასხვა ორნამენტული და ფიგურატული ელემენტებით. 

ცენტრალური შიდა წრე წარმოადგენს ფიგურატულ კომპოზიციას, რომელიც შედგება ქალის ხუთი ფიგურისგან. ეს ფიგურები ანსახიერებენ ზღვის ღვთაებების ქალურ სახებას, რომლებსაც აცვიათ სხვადასხვა ფერის სამოსი: წითელი, ცისფერი, იისფერი, ვარდისფერი და მწვანე. ყოველი ფერი შეესაბამება პერსონაჟის ხასიათს. 

ცნობილია, რომ კომპოზიციის ცენტრალური ფიგურის — პატარა ქალთევზას პროტოტიპია დიზაინერის ქალიშვილი ხუთი წლის რომინა. მოზაიკა პიაცაზე არის ამ ზღვისპირა ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობა, რომელსაც უამრავი მნახველი ჰყავს.

სქოლიო
------

1. ↑  ევროპის უდიდესი ფიგურატული მარმარილოს მოზაიკა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-11. ციტირების თარიღი: 2018-06-03.
2. ↑  ნატალი დე პიტა-ამირეჯიბი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-25. ციტირების თარიღი: 2018-06-03.
3. ↑  Maestri del mosaico e del marmo | mosaici artistici - Fantini Mosaici | Marmi. Fantini Mosaici | Marmi. ციტირების თარიღი: 2018-06-03.
**ახალსოფლის თუშის ციხე** — კოშკი, არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფლის ჩრდილოეთით, მდინარე ავანისხევის მარჯვენა ნაპირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სავარაუდოდ, სახელი შეერქვა თუში მეცხვარეების გამო, რომლებიც ციხეს ახლაც იყენებენ ცხვრის საძოვრად.

თავდაპირველად ამ ადგილას მდგარა პატარა დარბაზული ეკლესია, რომლისთვისაც მოგვიანებით, გარედან, სქელი კედლები მიუშენებიათ და სათავდაცვო კოშკად გადაუკეთებიათ. კოშკი ორსართულიანია, შემორჩენილია 5 მეტრის სიმაღლეზე. ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი, კედლები დაბზარულია, დაზიანებულია გარეთა კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი. 

ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა. გარედან კუთხეებმომრგვალებულია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლებში თითო ნიშაა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე — თითო პილასტრი, რომლებსაც ეყრდნობა ყალიბით გამოყვანილი შეისრული თაღი. სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლებში სათოფურებია გაჭრილი. დასავლეთ კედლის გასწვრივ, ჭერში — ბანზე გასასავლელი, ხოლო ჩრდილოეთი კედლის თავზე ორი ხვრელია.

ციხეს ქვის კედლით შემოღობილი პატარა ეზო აქვს, ეზოში და ციხის ირგვლივ 1969 წელს არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, რომელსაც დ. ჭილაშვილი ხელმძღვანელობდა. ეზოში აღმოჩნდა სქელკედლიანი, მომწვანო-მოყავისფროდ მოჭიქული, ხაზოვანი ორნამენტით შემკული, დიდი ზომის ჯამის ძირის ნატეხები.

თუშის ციხის ირგვლივ, მიწის ზედაპირზე, მიმობნეულია დანგრეული ნაგებობების ქვები, მათ შორის, თლილიც. სადაზვერვო შურფის გათხრით გამოვლინდა კულტურული ფენა, აღმოჩნდა რამდენიმე ქვევრის ნაშთი, მარნის ნაწილი სამი ქვევრით და ნასახლარი ქვის ყორეებით.

ლიტერატურა
----------

* *მოწონელიძე ლ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 358.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბარდა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ბარდა** (ლათ. Pisum) — ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. გვარში გაერთიანებულია 6-7 სახეობა. კულტურაში ფართოდ არის გავრცელებული ჩვეულებრივი ბარდა (ლათ. Pisum sativum), რომელიც ერთწლოვანი საგაზაფხულო ან საშემოდგომო მცენარეა. აქვს 30-180 სმ-მდე სიმაღლის ღერო, ფოთოლი წყვილფრთისებრია, ყვავილი თეთრი, თვითდამმტვერავი. 

ნასკვიდან განაყოფიერების შემდეგ ვითარდება პარკი, ყოველ პარკში 3-11 გლუვი ან ნაოჭიანი სხვადასხვა ფერის თესლია. კარგად ხარობს საკმაო აერაციისა და სუსტი მჟავე ან ნეიტრალური რეაქციის თიხნარ ნიადაგებზე. 

იყენებენ კულინარიაში, ამზადებენ ბურღულს, ფქვილს, კონსერვსა და სხვა. მისი საკვები ჯიშები ცხოველებისათვისაც მოჰყავთ. ბარდის სამშობლოდ აღმოსავლეთი ავღანეთი და ჩრდილო-დასავლეთი ინდოეთი ითვლება. საქართველოში მოჰყავთ უმეტესად მაღალმთიან რეგიონებში (ჯავახეთი, მესხეთი, თრიალეთი, ქვემო იმერეთის ზოგ ადგილას და სხვა). დარაიონებული ჯიშია ახალქალაქური ბარდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 206.
ყინულის კრისტალები
**კრისტალოგრაფია** (კრისტალი და ბერძნ. γράφω – ვწერ) — მეცნიერება კრისტალებისა და ნივთიერების კრისტალური მდგომარეობის შესახებ. შეისწავლის კრისტალთა სიმეტრიას, აგებულებას, თვისებებსა და წარმოქმნას. კრისტალოგრაფია დამოუკიდებელი მეცნიერების სახით გამოიყო XVIII საუკუნის შუა წლებში. ბუნებრივ კრისტალთა დაწახნაგების გეომეტრიული კანონზომიერებების შემსწავლელ დარგად ჩამოყალიბდა *გეომეტრიული კრისტალოგრაფია*, რომელსაც საფუძვლად უდევს რამდენიმე ძირითადი ემპირიული კანონი. 

XIX საუკუნის ბოლოს შემუშავდა მოძღვრება კრისტალურ მესერზე; გაღრმავდა კრისტალთა ოპტიკურ თვისებების შესწავლა; ჩაისახა კრისტალთა ქიმიური თვისებების შემსწავლელი დარგი — კრისტალთქიმია. 
სტრუქტურული კრისტალოგრაფია შეისწავლის კრისტალთა აგებულებას რენტგენო-სტრუქტურული ანალიზის, ელექტრონოგრაფიისა და ნეიტრონოგრაფიის საშუალებით. გამოიყენება აგრეთვე ინფრაწითელი სპექტროსკოპიის, ბირთვული მაგნიტური რეზონანსის, ელექტრონული პარამაგნიტური რეზონანსისა და სხვა მეთოდები. 
თანამედროვე კრისტალოგრაფიაში მნიშვნელოვან მიმართლებას წარმოადგენს კრისტალთა ჩასახვისა და ზრდის პროცესების თეორია და ექსპერიმენტული შესწავლა. ამ მიმართულებით კვლევისას კრისტალოგრაფია ემყარება თერმოდინამიკას და იყენებს ფაზურ გარდაქმნათა და ზედაპირულ მოვლენათა ზოგად კანონზომიერებებს.

ინტენსიურად განვითარდა რეალური კრისტალის კრისტალოგრაფია, რომელიც შეისწავლის კრისტალის რეალურ სტრუქტურას, კრისტალის ზრდის ან მასზე სხვადასხვა ზემოქმედების შედეგად წარმოქმნილ დეფექტებსა და დისლოკაციებს. 
კრისტალთა მექანიკური, ოპტიკური, ელექტრულ და მაგნიტურ თვისებებს შეისწავლის კრისტალთფიზიკა. 

კრისტალოგრაფია შეისწავლის აგრეთვე სხვადასხვა მიკროსკოპული აგებულების მასალათა თვისებებს და ისეთ ნივთიერებებს, რომელთაც კრისტალური ნივთიერების მსგავსად ატომური მოწესრიგებულობა ახასიათებს (თხევადი კრისტალები, პოლიმერები). 
კრისტალოგრაფია აქტიურად შეიჭრა მოლეკულურ ბიოლოგიაში. 

საქართველოში კრისტალოგრაფიის კურსის კითხვა თსუ-ში დაიწყო 1919 წელს ალექსანდრე თვალჭრელიძემ; მასვე ეკუთვნის ქართულ ენაზე პირველი (1920 წ.) სახელმძღვანელო გეომეტრიულ კრისტალოგრაფიაში.

ლიტერატურა
----------

* *ავალიანი თ. ჯავრიშვილი ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 36-37.
* თვალჭრელიძე ა. გეომეტრიული კრისტალოგრაფია, თფ. 1920;
* პოპოვი გ.მ. შაფრანოვსკი ი.ი. კრისტალოგრაფია, თბ. 1951;
* ყიფშიძე ი. გეომეტრიული კრისტალოგრაფია, ტფ. 1935;
* ხარაშვილი გ. კრისტალოგრაფია, ნაწ. 1 - ლექციები გეომეტრიულ კრისტალოგრაფიაში, თბ. 1975;
* Шубников А. В. Флинт Е. Е. Бокий Г. Б. Основы кристаллографии, М.— Л. 1940;
* Вайнштейн Б. Кристаллография, Кристаллография и научно-технический прогресс, там же, 1971, т. 16, в. 2, с. 261.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* American Crystallographic Association
* Learning Crystallography
* Crystal Lattice Structures დაარქივებული 2008-03-24 საიტზე Wayback Machine.
* Vega Science Trust Interviews on Crystallography Freeview video interviews with Max Pertuz, Rober Huber and Aaron Klug.
* Commission on Crystallographic Teaching, Pamphlets
* Ames Laboratory, US DOE Crystallography Research Resources დაარქივებული 2008-09-16 საიტზე Wayback Machine.
* International Union of Crystallography
კოლეჯის მთავარი შენობა.
**კუპერის კავშირი მეცნიერებისა და ხელოვნების განვითარებისთვის** (The Cooper Union for the Advancement of Science and Art) — კერძო დაფინანსების კოლეჯი ქვემო მანჯეტენზე, ნიუ-იორკი. მდებარეობს ისტ-ვილიჯში, კუპერის მეოდანსა და ასტორ პლეისის კუთხეში (მესამე ავენიუ და მე-6-9 ქუჩები). ეს ერთ-ერთი იმ მცირეთაგანია ამერიკულ უმაღლეს სასწავლებელთა შორის რომელიც ყველა მიღებულ სტუდენტს სრული სტიპენდიით აფინანსებს. კუპერის კავშირი ხელვოვნებისა და დიზაინის დამოუკიდებელ კოლეჯთა ასოციაციის წევრია, კონსორციუმის, რომელშიც ერთიანდება აშშ-ის წამყვანი 36 ხელოვნების სკოლა. სასწავლებლის მთავარი აკადემიური მიმართულებაა არქიტექტურა, სახვითი ხელოვნება და ინჟინერინგი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 50320-4
* ISNI: 0000 0001 2170 2034
* LCCN: n80051138
* MusicBrainz: 3e23b3a0-95ba-4d0b-8499-53850d2dedd9
* SUDOC: 110481291
* VIAF: 146438017
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 146438017

 |


|  |  |
| --- | --- |
| განათლება | *ეს სტატია განათლების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კრისტი ბრაუნი** (დ. 15 ივნისი, 1932 — გ. 7 სექტემბერი, 1981) — ირლანდიელი მწერალი, მხატვარი და პოეტი, მძიმე ცერებრალური დამბლით დაავადებული. ცნობილი გახდა ავტობიოგრაფიული წიგნით „ჩემი მარცხენა ფეხი". შემდგომში შექმნილი ამავე სახელწოდების ფილმი კინოაკადემიის ჯილდოს მფლობელი გახდა.

ბიოგრაფია
---------

ბრაუნი 1972 წლის 5 ოქტომბერს დაქორწინდა თავის ექთანზე სახელად მერი კერიზე. იგი დასახლდა ბოლიჰიგში, ირლანდიის ერთ-ერთი სოფელი, მოგვიანებით გადავიდა ინგლისში, სამერსეტი, პარბრუკი.

კრისტი ბრაუნი 49 წლის ასაკში, 1981 წლის 7 სექტემბერს, გარდაიცვალა ჰაერის უკმარისობით, როდესაც მიირთმევდა ღორის ხორცს. დაკრძალულია დუბლინში გლასნევინის სასაფლაოზე.

ლიტერატურული შემოქმედება
------------------------

ავტობიოგრაფია „ჩემი მარცხენა ფეხი" მოგვიანებით გაფართოვდა, შევიდა რომანში *Down All the Days* და გახდა საერთაშორისო ბესტსელერი, თარგმნილია 14 ენაზე. The Times-ის რეცენზიის ავტორი ბერნარდ შეარი ამბობდა: „წიგნი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ირლანდიური ნოველა ჯეიმზ ჯოისის ულისეს შემდეგ". *Down All the Days* არის რომანი, სადაც ყურადღება უფრო მეტად გამახვილებულია ირლანდიისა და მისი საზოგადოების შესახებ, ვიდრე ბრაუნის ავადმყოფობაზე. ამ ნოველას მოჰყვა რომანების მთელი რიგი: *A Shadow on Summer* (1972); *Wild Grow the Lilies* (1976) და *A Promising Career* (გამოქვეყნდა სიკვდილის შემდეგ 1982 წელს). ბრაუნმა ასევე გამოსცა სამი პოეტური კრებული: *Come Softly to My Wake*, *Background Music* და *Of Snails And Skylarks*.

კულტურული შემოქმედება
---------------------

ფილმი „ჩემი მარცხენა ფეხი" გადაიღო რეჟისორმა ჯიმ შერიდანმა 1989 წელს. სცენარის ავტორი შეინ კონატონი. კრისტი ბრაუნის როლს ასრულებს ვარსკვლავი დენილ დეი-ლუისი, ხოლო ბრაუნის დედის როლს თამაშობს ბრენდა ფრიკერი. ორივე მსახიობმა მოიგო ოსკარი ფილმში შესრულებული როლისთვის (საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი და საუკეთესო მსახიობი ქალი). ფილმი ოსკარზე ნომინირებული იყო ხუთჯერ, როგორც საუკეთესო მხატვრული ნამუშევარი, საუკეთესო რეჟისურა, საუკეთესო სცენარი.

ირლანდიურმა როკ-ჯგუფმა The Pogues-მა პატივი მიაგო კრისტი ბრაუნს სიმღერით "Down All the Days", რომელიც შევიდა 1989 წლის ალბომში, *Peace and Love*, რიგით მეშვიდე სიმღერად.

ბიბლიოგრაფია
------------

* 1954 *My Left Foot* – *ჩემი მარცხენა ფეხი*
* 1970 *Down All The Days*
* 1971 *Come Softly to My Wake* (პოემა) – *ნაზად მოდი ჩემს გასაღვიძებლად*
* 1973  *Background Music: Poems*
* 1974 *A Shadow on Summer*
* 1976 *Wild Grow the Lilies*
* 1978 *Of Snails And Skylarks*
* 1982 *A Promising Career* (გამოქვეყნდა მისი სიკვდილის შემდეგ)
* 1991 *The Collected Poems of Christy Brown* (posthumous compilation of his three books of poetry)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კრისტი ბრაუნის ბიოგრაფია
* 

* Christy Brown — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
კრისტალური ფიქალი
**კრისტალური ფიქლები** — მეტამორფული ქანების დიდი ჯგუფის საერთო სახელწოდება. ახასიათებს შემადგენელი მინერალების ორიენტირებული განლაგება. კრისტალური ფიქლები ერთი (ქლორიტი ან მუსკოვიტი), უფრო ხშირად კი რამდენიმე მინერალისაგან (ქლორიტი, მუსკოვიტი, ალბიტი და სხვ.) შედგება. ფიქლების მეტამორფიზმის ხარისხი საშუალო ან მაღალია. განარჩევენ *ორთოფიქლებს*, რომლებიც წარმოიქმნება მაგმური ქანების მეტამორფიზმის შედეგად, და *პარაფიქლებს* (მეტაფიქლებს), რომლებიც წარმოიქმნება დანალექი ქანების მეტამორფიზმის შედეგად. 

კრისტალური ფიქლების კლასიფიკაცია ეფუძნება მათ მინერალოგიურ და ქიმიურ შედგენილობას. გამოიყოფა შემდეგი კრისტალური ფიქლები: გნაისები (აგრეთვე გარანულიტები), ფილიტები, კვარციტები და სხვ. მსოფლიოს მრავალი გეოლოგიური ერთეული აგებულია კრისტალური ფიქლებით, რომელიც ხშირად გრანიტთან ან გნაისთან ერთად არის წარმოდგენილი. მაგ. ცენტრალური კავკასიონი (კავკასიონის მთავარი ქედის მონაკვეთი) წარმოადგენს მასიური კრისტალური ქანების ერთობლიობას, რომელშიც ჭარბობს გრანიტი, გნაისი და სხვადასხვა კრისტალური ფიქლები. ფართოდ არის გავრცელებული ციმბირში, ურალში, კავკასიაში და სხვ. 

კრისტალური ფიქლები იგივეა რაც *ასპიდური ფიქლები*.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფიქალი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კრისტალური ფიქლები – ინფორმაცია (რუსული)
* კრისტალური ფიქლები – ინფორმაცია დაარქივებული 2011-10-22 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
კარლ ფერდინანდ ბრაუნი
**კარლ ფერდინანდ ბრაუნი (**დ: 6 ივნისი 1850 წელი \_ გ: 20 აპრილი 1918 წელი) გერმანელი ინჟინერ-ელექტრიკოსი, გამომგონებელი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. ბრაუნს უდიდესი წვლილი მიუძღვის რადიო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების განვითარებაში. 1909 წელს მან გულიელმო მარკონთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია „უსადენო ტელეგრაფიის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის".

### ბიოგრაფია

კარლ ფერდინანდ ბრაუნი დაიბადა ფულდაში (გერმანია) და განათლება მიიღო მარბურგის უნივერსიტეტში, ხოლო ბერლინის უნივერსიტეტში 1872 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი დაიმსახურა. მან აღმოაჩინა, რომ წერტილოვანი კონტაქტის ნახევარგამტარი ცვლადი დენის რექტიფიცირებას ახდენს, ანუ ცვლადი დენი გადაყავს მუდმივ დენში. იგი გახდა სტრასბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკის პროფესორი და ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი.

1897 წელს, მან ააწყო პირველი კათოდური სხივის მილი და კათოდური სხივის მილის ოსცილოსკოპი. კათოდური სხივის მილაკი გახდა მთავარი ქვაკუთხედი სრული ელექტრონული ტელევიზორის გამოგონებაში. XXI საუკუნეში ბრტყელი მონიტორის ტექნოლოგიებმა(როგორიცაა თხევად-კრისტალური მონიტორი, მანათობელი დიოდები, პლაზმური ეკრანი) დაიწყო კათოდური სხივის მილაკის ტექნოლოგიის ჩანაცვლება, როგორც ტელევიზორში ასევე კომპიუტერის მონიტორებში. კათოდური სხივის მილაკს, კვლავ უწოდებენ "ბრაუნის მილს" გერმანულენოვან ქვეყნებში ((*Braunsche Röhre)* და სხვა ქვეყნებში, როგორიცაა კორეა და იაპონია.

ბრაუნი პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში (სანამ ა.შ.შ ჩაერთვებოდა ომში), რათა დაეცვა გერმანიის რადიოსადგური ნიუ-იორკში, ბრიტანელების მიერ მართული მარკონის კორპორაციისგან. როდესაც ამერიკა ჩაერთო ომში, ბრაუნი ოფიციალურად დატოვეს ამერიკაში საგამოძიებო მიზნებისთვის, თუმცა თავისუფლად შეეძლო გადაადგილება ბრუკლინში.

### გარდაცვალება

კარლ ფერდინანდ ბრაუნი, გარდაიცვალა ომის დასრულებამდე 1918 წელს ბრუკლინში, საკუთარ სახლში.

### კარლ ფერდინანდ ბრაუნის სახელობის პრიზი

1987 წელს ინფორმაციული დისპლეის საზოგადოებამ შექმნა კარლ ფერდინანდ ბრაუნის სახელობის პრიზი, რომელიც გაიცემა გამოჩენილი ტექნიკური მიღწევებისთვის დისპლეის ტექნოლოგიაში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 509.
**კარლ თეოდორ დრეიერი** (დან. Carl Theodor Dreyer; დ. 3 თებერვალი, 1889 — 20 მარტი, 1968) — დანიელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მიჩნეულია მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს კინორეჟისორად, მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა თუ ისტორიკოსთა წრეებს მიღმა არც თუ ფართოდაა ცნობილი. დრეიერის 1928 წლის ფილმი „ჟანა დ’არკის ვნებანი" მუნჯი კინოს ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად მიიჩნევა, ხოლო 1932 წელს გადაღებული „ვამპირი" 1930-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად მიიჩნევა.

დრეიერის ფილმებში ხშირადაა წარმოდგენილი რელიგიური, სპირიტუალური მოვლენებით: ჟანა დ'არკი კოცონზე დაწვისას წმინდანად იქცევა, ხოლო „სიტყვაში" (1955) ადგილი აქვს სასწაულებრივ მკვდრეთით აღდგომას, „ვამპირში" კი პერსონაჟის სული სხეულისგან განცალკევებულ მდგომარეობაში მოქმედებს.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1920 - მღვდლის ქვრივი (*Prästänkan*)
* 1921 - ფურცლები სატანის წიგნიდან (*Blade af Satans bog*)
* 1928 - ჟანა დ’არკის ვნებანი (*La Passion de Jeanne d'Arc*)
* 1932 - ვამპირი *(Vampyr)*
* 1955 - სიტყვა (*Ordet*)
* 1964 - გერტრუდა (*Gertrud*)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კარლ თეოდორ დრეიერი***

* The Carl Th. Dreyer website
* 

* Carl Theodor Dreyer — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* In-depth article from 1951 on 'The Tyrannical Dane'
* Bibliography

სქოლიო
------

1. ↑  უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი
**კისტანის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, პირიქითა ხევსურეთში, მდინარე არღუნის ხეობაში ნასოფლარ ლებაისკართან, სამანქანო გზიდან 300 მეტრზე. 

განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი გეგმით კვადრატულია (4,2 x 4,2 მეტრი), ხუთსართულიანი (სიმაღლე 15,5 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, II სართულზე, მიწიდან 2,2 მეტრ სიმაღლეზე. კარი გადახურულია ნახევარწრიული თაღით. წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. I სართული სამალავია, II, III და IV — საცხოვრებელი. მათ კედლებში ერთმაგი, ორმაგი და სამმაგი სათოფურებია (აღმოსავლეთის ფასადზე სათოფურების ხვრელები სამკუთხაა). III და IV სართულებზე თითო სარკმელია აღმოსავლეთით. IV სართული სათავდაცვოა და ოთხივე მხარეს თითო სალოდე აქვს. სალოდეებს კედლებში სათოფე ხვრელებია დატანებული. II სართული გუმბათოვანი კამარითაა გადახურული, რომელსაც ზედა ნაწილი წაკვეთილი აქვს. სხვა სართულების გადახურვა გამართულია ხის კოჭებზე. კოშკს საფეხურებიანი, პირამიდისებრი სახურავი ხურავს. ფასადებზე ქვის წყობა თანაბარია. ზოგან შელესილობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აღმოსავლეთით, შესასვლელის ზღურბლის ქვაზე, ამოკვეთილია წრეში ჩასმული ტოლმკლავა ჯვარი, რომლის მკლავებს შორის წერტილებია. ჯვრის გვერდზე გამოსახულია მამაკაცი, მას ხელში ფარ-ხმალი უჭირავს. მამაკაცის მარცხნივაც ტოლმკლავა ჯვარია. სახურავის ქვეშ, შელესილ ზოლზე, მოწითალო საღებავით დახატულია ადამიანისა და ცხოველების გამოსახულებები.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 265-266.
**კარლ ერნსტ რიტერ ფონ ბერი** (რუს. Бэр, Карл Эрнст фон; გერმ. Karl Ernst von Baer დ. 28 თებერვალი [ძვ. სტ. 17 თებერვალი] 1792, პიიბის მამული, ახლანდელი პაიდეს რაიონი, ესტონეთი — გ. 28 ნოემბერი [ძვ. სტ. 16 ნოემბერი], 1876, ტარტუ) — პრუსიელ-ესტონელი ბუნებისმეტყველი. ემბრიოლოგიის ფუძემდებელი. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი. მოღვაწეობდა ბიოლოგიის, გეოლოგიის, მეტეოროლოგიისა და გეოგრაფიის დარგში. დაამთავრა ტარტუს უნივერსიტეტი 1814 წელს. 1817 წლიდან მუშაობდა კენიგსბერგის უნივერსიტეტში. 1826 წლიდან პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, 1828 წლიდან ორდინარული აკადემიკოსი, 1862 წლიდან საპატიო წევრი. 

აღმოაჩინა კვერცხუჯრედი, ძუძუმწოვრებსა და ადამიანში (1827), შეისწავლა წიწილის ემბრიოგენეზი (1829, 1837), თევზების, ამფიბიების, ქვეწარმავლებისა და ძუძუმწოვრების ემბრიონული განვითარება. აღმოაჩინა ბლასტულის სტადია. გამოიკვლია ჩანასახის ფურცლებისა და ნაყოფის გარსის განვითარება. დაადგინა, რომ ცხოველთა ადრეული ჩანასახები ჰგვანან ერთმანეთს (ჩანასახოვანი მსგავსება) და რომ შემდეგ თანდათანობით ჩნდება ტიპის, კლასის, რიგის, ოჯახის, გვარისა და სახეობის ნიშნები (ბერის კანონები). დაწვრილებით შეისწავლა ხერხემლიან ცხოველთა თითქმის ყველა ორგანოს განვითარება. მუშაობდა ანთროპოლოგიაში. შექმნა ქალას გაზომვის სისტემა. ბერი მონაწილეობდა ახალ მიწაზე (1837) და კასპიის ზღვაზე (1853-1856) ჩატარებულ ექსპედიციებში. 1857 წელს წამოაყენა დებულება მდინარეთა მიერ ნაპირების გამორეცხვის კანონზომიერების შესახებ. მისი სახელი ჰქვია კონცხს ახალ მიწაზე, კუნძულს ტაიმირის ყურეში და ბორცვებს კასპიისპირა დაბლობზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბერის კანონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარლ ბერი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* კარლ ბერი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* Вернадский В. И. Памяти акад. К. М. фон Бэра, Л. 1927;
* Райков Б. Е. Карл Бэр, его жизнь и труды, М.- Л. 1961.
**ბერნა გოზბაში** (დ. 30 ივნისი, 1974 ) - თურქი ბიზნესმენი და სპორტსმენი. ის იყო პირველი ქალი პრეზიდენტი საფეხბურთო კლუბ კაისერისპორში, რომელიც თამაშობს თურქეთის მამაკაცთა უმაღლეს ლიგაში.

ბიოგრაფია
---------

1974 - ბერნა გოზბაში დაიბადა გელიბოლუში, ჩანაქკალეს პროვინცია. მამა იყო წვრილმანი მოხელე და დედა სკოლის მასწავლებელი. მან მიიღო განათლება ბიზნესის ადმინისტრირებაში ინგლისურ ენაზე იზმირის დოკუზ ეილიულის უნივერსიტეტში და დაამთავრა 1996 წელს 

ჰყავს ორი ქალიშვილი.

ბიზნეს კარიერა
--------------

გოზბაშმა დაიწყო თავისი პროფესიული კარიერა, როგორც ექსპორტის მენეჯერმა თუთიის ლითონის მრეწველობაში „Çinkır", კაისერი. 2001 წელს მან დააარსა თავისი პირველი ბიზნესი, BRN Consulting and Foreign Trade Ltd. მას შემდეგ რაც შეისწავლა საერთაშორისო ფინანსები, მეტა ტრეიდი, ფიუჩერსები და ოფციები ლონდონის ლითონის ბირჟაზე. 2001-დან 2006 წლამდე იგი დაეხმარა ბევრ მცირე და საშუალო საწარმოს საექსპორტო ბიზნესში ახლო აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ აფრიკასა და დასავლეთ აფრიკაში. 2006 წელს მან დააარსა კომპანია BRN Bed, რომელიც აწარმოებდა ლეიბებსა და საწოლებს. მან თავისი პროდუქცია გაიტანა 60-ზე მეტ ქვეყანაში ხუთ კონტინენტზე და იხსენიებდნენ, მას როგორც მისაბაძ მაგალითს ახალგაზრდა მეწარმეებისთვის. 

2011 წელს გოზბაში დასახელდა ათეულში „ყველაზე წარმატებულ მეწარმეთაგან" ევროპული ბიზნეს ჯილდოს მიერ და მიიღო *Ruban d'Honneur*. მისი კომპანია 2012 წელს შევიდა სიაში, როგორც 25 „ყველაზე სწრაფად მზარდი კომპანია". სია შეადგინა თურქეთის პალატებისა და სასაქონლო ბირჟების კავშირმა (TOBB) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის „მთელი მსოფლიოს ქსელმა - თურქეთში". 

ის არის კაისერის სამრეწველო პალატის პირველი ქალი წევრი.

სპორტული კარიერა
----------------

ახალგაზრდობაში გოზბაში აქტიური კალათბურთელი იყო. იგი მიიღეს კაისერისპორის დირექტორთა საბჭოში, შემდეგ კი გახდა ვიცე-თავმჯდომარე. 

ეროლ ბედირი, კაისერისპორის კლუბის პრეზიდენტი , რომელიც თამაშობს თურქეთის უმაღლესი დონის მამაკაცთა ლიგის სუპერლიგაში, თანამდებობიდან გადადგა 2019 წლის 6 ოქტომბერს, საპატიო კლუბის პრეზიდენტის მეჰმედ ოჟასეკის მოთხოვნის შემდეგ. კლუბის საბჭოში სამი წლის მუშაობის შემდეგ, გოზბაში აირჩიეს საფეხბურთო კლუბის პრეზიდენტად ადგილობრივი პოლიტიკური ლიდერების, მთავრობის ყოფილი მინისტრების, არასამთავრობო ორგანიზაციების ლიდერებისა და თურქეთის პალატებისა და სასაქონლო ბირჟების კავშირის პრეზიდენტის მ. რიფათ ჰისარჯიკლიოღლუს მხარდაჭერით. გოზბაშიმ მის პრეზიდენტობაზე კომენტარი გააკეთა და თქვა, რომ „სკამს არ შესთავაზებდნენ, გუნდი რომ არ ყოფილიყო ლიგის ცხრილის ბოლოში". მან გამოთქვა სურვილი, გააუმჯობესებდა კლუბის მდგომარეობას 2019-2020 წლების სუპერ ლიგის სეზონში გადაწყვეტილებების ადრიანად მიღების გზით. 2019 წელს პრეზიდენტ ეროლ ბედირის გადადგომის შემდეგ, იგი აირჩიეს პრეზიდენტად საგანგებო გენერალურ ასამბლეაზე  და გახდა საფეხბურთო კლუბის პირველი ქალი პრეზიდენტი სუპერ ლიგის ისტორიაში. იგი ხელახლა აირჩიეს ამ პოსტზე 2021 წელს. 

გოზბაში არის თურქეთის მამაკაცთა საფეხბურთო კლუბის პირველი ქალი პრეზიდენტი, რომელიც თამაშობს ქვეყნის უმაღლესი დონის ლიგაში.

სქოლიო
------


1. ↑  Berna Gözbaşı başkan seçildi!.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-29. ციტირების თარიღი: 2023-05-05.
2. ↑  Kayserispor'da Berna Gözbaşı, yeniden başkanlığa seçildi.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-29. ციტირების თარიღი: 2023-05-05.
**ბაქსელი** — არის აზერბაიჯანში GSM, UMTS და LTE სტანდარტის მობილური ოპერატორი. ის არის პირველი მობილური ოპერატორი, რომელმაც ოპერაციები დაიწყო ამ ქვეყანაში.

ისტორია
-------

Bakcell დაარსდა 1994 წელს და გახდა პირველი კომპანია, რომელმაც უზრუნველყო მობილური მომსახურებები ქვეყანაში. თავდაპირველი სახელი იყო „Bakcell Motorola". კომპანია მოიცავს მოსახლეობის 95%-ზე მეტს და ქვეყნის 82%-ს. მთლიანი ქსელი ოპტიმიზებულია EDGE ტექნოლოგიით, მაღალი სიჩქარის ინტერნეტით მომსახურების უზრუნველსაყოფად. 

დღეს 2000-ზე მეტი სადგური უზრუნველყოფს კომუნიკაციის ხარისხს მთელს ქვეყანაში, მათ შორის მიუწვდომელ რეგიონებშიც კი. სწორედ ამ მუშაობის წყალობით, აქტიური აბონენტების რიცხვი 2.5 მილიონს აღემატება და ეს რიცხვი კვლავ იზრდება.

2009 წელს კომპანიას კასპიის ინტეგრაციის ბიზნეს კლუბის მიერ დასახელდა წლის სატელეკომუნიკაციო კომპანიად. 2010 წლის მარტში, ბაკსელს მიენიჭა აზერბაიჯანის ეროვნული ჯილდო, როგორც აზერბაიჯანის „ყველაზე სწრაფი მზარდი კომპანია". 2010 წელს, ბაკსელს მიენიჭა პრიზები ნომინაციაში „წლის ტექნოლოგიის ლიდერი" და „წლის CSR ლიდერი" აზერბაიჯანული ბიზნეს ასოციაცის მიერ. Bakcell არის აზერბაიჯანის ეკონომიკის ერთ–ერთი უდიდესი ინვესტორი და ახორციელებს აქტიურ სოციალური პასუხისმგებლობის პროგრამას გაჭირვებული ბავშვების დასახმარებლად.

ბალანსის შევსება შესაძლებელია ფულადი ბარათების ხარჯზე, სპეციალურ საგადახდო პუნქტებში ან ბანკებში და მათ ბანკომატებში. კლასისა და ოქროს ტარიფებში კომპანიის აბონენტებს შეუძლიათ დარეკონ და მიიღონ ზარები და შეტყობინებები, ისარგებლონ ინტერნეტით, როუმინგული და კომპანიის მიერ შემოთავაზებული სხვა სერვისებით. Bakcell-ს როუმინგული სერვისები აქვს 211 ოპერატორის დახმარებით მსოფლიოს 120 ქვეყანაში.

ბაქსელი და მანჩესტერ იუნაიტედი
------------------------------

2012-2018 წლების პარტნიორობის ხელშეკრულების ფარგლებში, Bakcell იყო როგორც მანჩესტერ იუნაიტედის პირველი ოფიციალური სატელეკომუნიკაციო და სამაუწყებლო პარტნიორი დსთ-ს ქვეყნებში. 

ის თავაზობდა ექსკლუზიური შინაარსის ფართო სპექტრს ამ გუნდის გულშემატკივრებსა და ქვეყანაში 3 მილიონზე მეტ Bakcell აბონენტს. Bakcell პირველი აზერბაიჯანული კომპანიაა, რომელიც პარტნიორობდა ცნობილ საფეხბურთო კლუბთან. 

ბაქსელი აქტიურადაა ჩართული სპორტის ამ სახეობაში, სწორედ ამ კომპანიის სახელს ატარებს ნეფთჩი ბაქოს სტადიონი, რომელიც დაახლოებით 15000 ადამიანს იტევს. სტადიონი აშენდა 2013 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**კოლეგიუმ ორიენტალე** (Collegium Orientale) — სასულიერო სემინარია მომავალი სამღვდელო კადრების საღვთისმეტყველო განათლების მისაღებად. იგი მდებარეობს გერმანიის ქალაქ აიხშტეტში. სასულიერო სემინარიაში ერთმანეთის გვერდიგვერდ თანაცხოვრობენ და სწავლობენ აღმოსავლეთის სხვადასხვა უძველესი ქრისტიანული ეკლესიებიდან წარმოგზავნილი სტუდენტები. 

სემინარია დაარსებულ იქნა 1998 წელს აიხშტეტის მაშინდელი ეპისკოპოსის ვალტერ მიქსას უშუალო ხელმღვანელობით. სემინარია, როგორც ადმინისტრაციული ერთეული ექვემდებარება გერმანიის ქალაქ აიხშტეტის კათოლიკურ ეპარქიას და მის ეპისკოპოსს.

სემინარიაში ცხოვრობენ სტუდენტები აღმოსავლეთის სხვადასხვა ეკლესიებიდან. ესენია: საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქო). ასევე უკრაინის, სლოვაკეთის, რუმინეთის, უნგრეთის და პოლონეთის ბიზანტიური წესის კათოლიკეები, რომლებიც რომის პაპის დაქვემდებარების ქვეშ იმყოფებიან და წარმოადგენენ რომის კათოლიკე ეკლესიის განუყოფელ შტოებს. სტუდენტების ნაწილი წარმოგზავნილია, რომის კათოლიკე ეკლესიასთან შეერთებული (უნირებული) ძველი აღმოსავლური ეკლესიებიდან როგორებიცაა: ინდოეთის სირო-მალანკარული, სირო-მალაბარული და მარონიტული ეკლესიები.სასულიერო სემინარიის ყველა სტუდენტი სწავლობს აიხშტეტ-ინგოლშტატის უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე. 

2008 წლამდე სასულიერო სემინარიას ხელმძღვანელობდა, მისი დამფუძნებელი, აიხშტეტის კათოლიკური ეპარქიის მღვდელი, თეოლოგიის დოქტორი, არქიმანდრიტი ანდრია აბრაჰამ ტიერმაიერი. 2008-14 წლებში სემინარიის რექტორი იყო აიხშტეტის საკათედრო ტაძრის მოწესე მღვდელი, მონსენიორ პაულ შმიტი. 2014 წლიდან სემინარიას ხელმძღვანელობენ: რექტორი — თეოლოგიის დოქტორი, დეკანოზი ოლექსანდრე პეტრინკო და ვიცერექტორი — თეოლოგიის დოქტორი, არქიმანდრიტი თომას კრემერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Collegium Orientale (გერმანული)