**10 - 31 აგვისტო 1952 ჰელსინკი, ფინეთი**

ჰელსინკის ოლიმპიადა ბევრად აღემატებოდა თავის წინამორბედს. ჯერ ერთი ტურნირს დაუბრუნდნენ უნგრელები, ჩეხები და პოლონელები. მეორე და მთავარი: ჰელსინკიში დებიუტი ჰქონდა საბჭოთა მოჭდრაკეებს. ყოველივე ამან დამატებითი ინტრიგა შესძინა ტურნირს. პირველ ეტაპზე განსაკუთრებული არაფერი მომხდარა, თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ მესამე ქვეჯგუფში ფინელებმა შესძლეს ნიდერლანდელების და პოლონელების მთავარი ფინალის მიღმა დატოვება. ამავე ქვეჯგუფის ბოლო ტურში დიდი ინტერესი გამოიწვია სსრ კავშირისა და აშშ-ის მატჩმა. გუნდებმა თავისი ლიდერები დაასვენეს (სამუელ რეშევსკი და პაულ კერესი) და ისე შეებნენ ერთმანეთს. სმისლოვმა და ბოლესლავსკიმ გამარჯვება მოუტანეს თავის გუნდს.

ფინალურ ტურნირში თავიდან ოლიმპიური ჩემპიონები, იუგოსლავიელი მოჭადრაკეები დაწინაურდნენ. ოთხი ტურის შემდეგ მათ 10,5 ქულა ჰქონდათ. საბჭოელებს ამ დროისათვის კი მხოლოდ 7 (და ერთი მატჩით ნაკლები). მეხუთე ტურში ფრედ დამთვრდა იუგოსლავია დამარცხდა არგენტინასთან. საბჭოელებმა კი ვერ შეძლეს ჩეხების დამარცხება. მეექვსე ტურის წინ იუგოსლავიის გუნდს 12 ქულა ჰქონდა, ამერიკელებს და უნგრელებს - 10,5, ჩეხებს - 10 და საბჭოელებს - 9. მეექვსე ტურში გაიმართა ტურნირის ერთ-ერთი ცენტრალური მატჩი: იუგოსლავია - სსრკ. სმისლოვის მოგებას მეორე დაფაზე, ტრიფუნოვიჩმა ასევე მოგებით უპასუხა მესამეზე და გუნდები მშვიდობიანად დასცილდნენ ერთმანეთს. საბჭოთა მოჭადრაკეებს მართლია ერთი მატჩი ჰქონდა თადარიგში, მაგრამ სამი ქულით ჩამორჩენა არც ისე იოლი აღმოსაფხვრელი იყო. მეშვიდე ტურში სხვაობა ლიდერთან ერთი ქულით შემცირდა და ორ ქულამდე დავიდა. ამის აღმოფხვრა უკვე მერვე ტურში შეიძლებოდა გერმანიის ნაკრებთან. ასეც მოხდა. საბჭოელებმა მხოლოდ ნახევარი ქულა დაუთმეს გერმანელებს და ქულანახევრით გაასწრეს იუგოსლავიელებს, რომლებიც ამ ტურში ისვენებდნენ. მეცხრე ტურის წინ სსრ კავშვრის გუნდს 18 ქულა ჰქონდა, აშშ-ს - 17 (და ტურნირი დასრულებული) იუგოსლავიელებს და არგენტინელებს 16,5 ქულა თითოეულს. ბოლო ტურში საბჭოთა ნაკრებმა შვედები დაამარცხა, 3-1, და დამსახურებულად მოიგო ოლიმპიადა. ასევე სამი ქულა აართვეს სიჩქარეაკრეფილმა არგენტინელებმა (მათ ბოლო ოთხ ტურში 16-დან 12,5 ქულა აიღეს) უნგრელებს, რამაც მათ მეორე ადგილი მოუტანა. იუგოსლავიელებმა მხოლოდ 2,5 ქულა მოაგროვეს ფინელებთნ შეხვედრაში და მესამე ადგილს დასჯერდნენ. ჩეხებმაც მეტად საჭირო სამი ქულა მოიპოვეს გერმანელებთნ შეხვედრაში და ამერიკელები მეხუთე ადგილამდე ჩამოაქვეითეს.

საბჭოთა ნაკრების გამარჯვება კანონზომიერი იყო. მართლია კერესის შედეგი პირველ დაფაზე, სრულად არ შეესაბამებოდა მის კლასს, მაგრამ სამაგიეროდ ბრწყინვალედ გაისარჯნენ ვასილი სმისლოვი, დავით ბრონშტეინი, ეფიმ გელერი და ისააკ ბოლესლავსკი. სხვა მოჭადრაკეებიდან აღნიშვნის ღირსია მიგელ ნაიდორფი, რომელმაც დამაჯერებლად მოიგო პირველი დაფა.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 24 ქვეყნის 25 ნაკრები გუნდი (დასავლეთ გერმანია ორი გუნდით იყო წარმოდგენილი, გერმანია და საარი). ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები სამ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-IX ადგილები). დანარჩენები B და C ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ X-XVIII და XIX-XXV ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 25,5 2.დროშა: გერმანიაგერმანია - 23 3.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 22,5 4.დროშა: ინგლისიინგლისი - 18 5.დროშა: დანიადანია - 15,5 6.დროშა: კუბაკუბა - 14 7.ისლანდიის დროშაისლანდია - 12,5 8.დროშა: გერმანიაგერმანია (საარი) - 10,5 9.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 1
* II ჯგუფი: 1. დროშა: შვედეთიშვედეთი - 21 2.უნგრეთის დროშაუნგრეთი - 20,5 3.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 18,5 4.გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშაგერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა - 13,5 5.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 11,5 6.იტალიის დროშაიტალია - 11 7.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 10,5 8.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 5,5
* III ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 23,5 2.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 18 3.დროშა: ფინეთიფინეთი - 17 4.ისრაელის დროშაისრაელი - 16 5.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები- 13,5 6.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 12,5 7.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 7,5 8.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 4

მეორე ეტაპი

* XIX-XXV ადგილები

19.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 18,5 20.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 13,5 21.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 13 22.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 13 23.ისლანდიის დროშაისლანდია - 12,5 24.დროშა: გერმანიაგერმანია (საარი) - 12,5 25. ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 1

* X-XVIII ადგილები

10.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 21 11.ისრაელის დროშაისრაელი - 19,5 12.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 16,5 13.გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშაგერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა - 16,5 14.დროშა: დანიადანია - 16 15.დროშა: კუბაკუბა - 15 16.დროშა: ინგლისიინგლისი - 14 17.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 13 18.იტალიის დროშაიტალია - 12,5

I-XVI ადგილები

* 1 დროშა: სსრკსსრკ - 21
* 2 დროშა: არგენტინაარგენტინა - 19,5
* 3 დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 19
* 4 დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 18
* 5 დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 17
* 6 უნგრეთის დროშაუნგრეთი - 16
* 7 დროშა: შვედეთიშვედეთი - 13
* 8 დროშა: გერმანიაგერმანია - 10,5
* 9 დროშა: ფინეთიფინეთი - 10

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

პაულ კერესი 6,5 (+3=7-2), ვასილი სმისლოვი 10,5 (+8=5-0), დავიდ ბრონშტეინი 8 (+7=2-1), ეფიმ გელერი 10,5 (+8=5-1), ისააკ ბოლესლავსკი 7 (+6=2-0), ალექსანდრე კოტოვი 2 (+1=2-0)

* დროშა: არგენტინაარგენტინა

მიგელ ნაიდორფი 12,5 (+11=3-2), ხულიო ბოლბოჩანი 9 (+4=10-0), ერიკ ელისკაზესი 6 (+4=4-2), ჰერმან პილნიკი 9,5 (+6=7-1), ნესტორ დეკიუ როსეტო 8 (+8=0-2)

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 9,5 (+6=7-2), ბრასლავ რაბარი 8 (+5=6-1), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 7 (+3=8-2), ვასია პირცი 5,5 (+2=7-1), ანდრია ფუდერერი 3,5 (+2=3-0), ბორისლავ მილიჩი 4 (+3=2-0)

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

შენიშვნა: საუკეთესოები ვლინდებოდა მხოლოდ ფინალური (I-XVI ადგილები) ტურნირის მიხედვით

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| მიგელ ნაიდორფი | დროშა: არგენტინა არგენტინა | 12,5 | 16 | 78,1 |
| გედეონ შტალბერგი | დროშა: შვედეთი შვედეთი | 10 | 13 | 76,9 |
| ლასლო საბო | უნგრეთის დროშა უნგრეთი | 10,5 | 14 | 75,0 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 13 | 70,8 |
| ლოთარ შმიდტი | დროშა: გერმანია გერმანია | 9 | 12 | 75,0 |
| ბრასლავ რაბარი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 8 | 12 | 66,7 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| დავიდ ბრონშტეინი | დროშა: სსრკ სსრკ | 8 | 10 | 80,0 |
| იან დონერი | დროშა: ნიდერლანდები ნიდერლანდები | 10 | 13 | 76,9 |
| რობერტ ბირნი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 10,5 | 15 | 70,0 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ჟენეკ კოტნაუერი | დროშა: ჩეხოსლოვაკია ჩეხოსლოვაკია | 12,5 | 15 | 83,3,9 |
| ეფიმ გელერი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 14 | 75,0 |
| ბოგდან სლივა | დროშა: პოლონეთი პოლონეთი | 9 | 12 | 75,0 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ნესტორ დეკიუ როსეტო | დროშა: არგენტინა არგენტინა | 8 | 10 | 80,0 |
| დენის მორტონ ჰორნი | დროშა: ინგლისი ინგლისი | 5,5 | 9 | 61,1 |
| ვილფრიდ ლანგე | დროშა: გერმანია გერმანია | 5 | 9 | 50,0 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ლუდვიგ რელშტაბი | დროშა: არგენტინა არგენტინა | 6,5 | 9 | 72,2 |
| ისააკ გრუნფელდი | დროშა: ინგლისი ინგლისი | 7 | 10 | 70,0 |

შენიშვნა: მესამე ადგილი მეორე სათადარიგო დაფაზე არ გათამაშებულა, ვინაიდან დანარჩენ მოჭადრაკეებს არ ჰქონდა ნათამაშები პარტიების 50 %-ზე მეტი რაოდენობა.

### ლიტერატურა

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976

 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969

 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)

 |

 |