**Page თარგი:მთავარი გვერდი/styles.css has no content.**



|  |  |
| --- | --- |
| მოგესალმებით ვიკიპედიაშიეს არის თავისუფალი ენციკლოპედიის ქართულენოვანი პროექტი | ამჟამად ქართულ ენაზე ხელმისაწვდომია **171 870** სტატია. |

|  |
| --- |
| გეოგრაფია  **·**  ისტორია  **·**  მეცნიერება  **·**  რელიგია  **·**  საზოგადოება  **·**  სამართალი  **·**  სპორტი  **·**  ხელოვნება  **·**  **საქართველო**მეგზური **·** ხშირი შეკითხვები **·** ფორუმი **·** მოთხოვნილი სტატიები |



რჩეული სტატია
-------------

**დიდი აფეთქება** დაკვირვებადი სამყაროს ყველაზე მიღებული კოსმოლოგიური მოდელი მისი არსებობის უადრესი პერიოდებიდან შემდგომი ევოლუციის ჩათვლით.მოდელი აღწერს, თუ როგორ გაფართოვდა სამყარო მაღალი სიმკვირივისა და ტემპერატურის საწყისი მდგომარეობიდან და გვთავაზობს დაკვირვებადი ფენომენების ფართო სპექტრის, მათ შორის, მსუბუქი ელემენტების გავრცელების, კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) და სამყაროს ფართომასშტაბიანი სტრუქტურის ახსნას. მნიშვნელოვანია, რომ დიდი აფეთქების თეორია თანხვედრაშია ჰაბლი–ლემეტრის კანონთან — რაც უფრო შორს არიან გალაქტიკები დედამიწიდან, მით უფრო სწრაფად შორდებიან ისინი პლანეტას. თეორია, ფიზიკის დადგენილი კანონების გამოყენებით, ახდენს ამ დაკვირვების ექსტრაპოლაციას უკან დროში. ეს შედეგად იძლევა კოსმოსის ზრდად კონცენტრაციას, რასაც წინ უძღოდა გრავიტაციული სინგულარობა, რომელშიც დროისა და სივრცის ცნებები მნიშვნელობას კარგავს (ე.წ. „დიდი აფეთქების" სინგულარობა). სამყაროს გაფართოების სიჩქარის დეტალური გამოთვლების თანახმად, აღნიშნულ სინგულარობას ადგილი ჰქონდა დაახლოებით 13.8 მილიარდი წლის წინ, რაც, შესაბამისად, სამყაროს ასაკს წარმოადგენს. საწყისი გაფართოების (იგივე „დიდი აფეთქების") შემდეგ სამყარო საკმარისად გაგრილდა, რათა შესაძლებელი გამხდარიყო სუბატომური ნაწილაკების, მოგვიანებით კი, ატომების წარმოქმნა. ამ პირველადი ელემენტების (წყალბადის, შედარებით მცირე რაოდენობით კი ჰელიუმის და ლითიუმის) გიგანტური ღრუბლები, მოგვიანებით, გრავიტაციის ძალით, შეიკუმშა ადრეულ ვარსკვლავებად და გალაქტიკებად, რომელთა შთამომავლებზე დაკვირვება დღესაც შესაძლებელია.სრულად...კანდიდატებისხვა რჩეული სტატიები  



დღის სტატია
-----------

ოლიმპიური ალამიოლიმპიური ალამი
**ოლიმპიური თამაშები** — უძველესი და ყველაზე პოპულარული სპორტული შეჯიბრი, რომელსაც საფუძველი ჩაეყარა ძველ საბერძნეთში. პირველი ოლიმპიური თამაშები მოეწყო ძვ. წ. 776 წელს ქალაქ ოლიმპიაში. თამაშებს შორის ინტერვალი შეადგენდა 1417 დღეს. ოლიმპიური თამაშები ითვლება თანამედროვეობის უმნიშვნელოვანეს საერთაშორისო კომპლექსურ სპორტულ შეჯიბრებად, რომელიც ხელს უწყობს მსოფლიოს ახალაზრდობის მეგობრობისა და ურთიერთთანამშრომლობის განმტკიცებას, მშვიდობასა და პროგრესს.

1894 წელს პარიზში საერთაშორისო კონგრესზე იქნა მიღებული და დამტკიცებული ოლიმპიური თამაშების ძირითადი წესები და დებულებები (ოლიმპიური ქარტია).სტატიები  



დღის სურათი
-----------

ზურმუხტისფერი ბუდას ტაძრის სამრეკლოზურმუხტისფერი ბუდას ტაძრის სამრეკლო
ზურმუხტისფერი ბუდას ტაძრის სამრეკლორჩეული სურათები  


სიახლეები
---------

საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
* საქართველოს საფეხბურთო ნაკრებმა საბერძნეთი დაამარცხა და ევროპის ჩემპიონატის საგზური ისტორიაში პირველად მოიპოვა
* **შვედეთი** ნატოს წევრი გახდა.
* **ალექსანდრ სტუბი** ფინეთის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* **ირაკლი კობახიძე** საქართველოს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ირაკლი ღარიბაშვილს ანაცვლებს.
* ჩილეს ყოფილი პრეზიდენტი **სებასტიან პინიერა** 74 წლის ასაკში ვერტმფრენის ჩამოვარდნისას დაიღუპა.
* დანიის დედოფალი მარგრეტე II გადადგა და მისი შემცვლელი **ფრედერიკ X** გახდა.

**მიმდინარე:** რუსეთის შეჭრა უკრაინაში; ისრაელ-ჰამასის ომი.

  



6 აპრილი — ამ დღეს...
---------------------

ათენის ოლიმპიადის პლაკატიათენის ოლიმპიადის პლაკატი
- 648 : ძველი ბერძნების მიერ ყველაზე ადრეული აღრიცხული **მზის დაბნელება**.

- 1561 : **ციხედიდის ბრძოლაში** ყიზილბაშებმა ქართველები დაამარცხეს.

- 1652 : ჰოლანდიელი მეზღვაური **იან ვან რიბეეკი** პირველ მუდმივ ევროპულ დასახლებას აფუძნებს აფრიკის კონტინენტზე საჰარის სამხრეთით, რომელიც შემდგომში ცნობილი გახდა, როგორც **კეიპტაუნი**.

- 1886 : ბრიტანეთის კოლუმბიის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა ქალაქი **ვანკუვერი** დაარსდა.

- 1896 : თანამედროვეობის პირველი **ოლიმპიური თამაშები** *(ილუსტრაცია სურათზე)* გაიხსნა ათენში.

- 1994 : **კიგალის** აეროპორტში დაშვებისას თვითმფრინავის ჩამოგდებით, რომელშიც იმყოფებოდნენ რუანდისა და ბურუნდის პრეზიდენტები, **რუანდის გენოციდი** დაიწყო.სხვა მოვლენები



იცით თუ არა, რომ?
-----------------

*ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:*
უილიამ პიტიუილიამ პიტი
* **რალფ ნორმან ენჯელი** არის ერთადერთი ნობელის პრემიის ლაურეატი, რომელმაც ჯილდო წიგნის გამოცემისთვის მოიპოვა.
* **იოანე II** პირველი პაპი იყო, რომელმაც სახელი შეიცვალა პაპად არჩევის შემდეგ.
* **უილიამ პიტი** *(სურათზე)* დიდი ბრიტანეთის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრია, 1783 წელს თანამდებობის დაკავების მომენტში იგი 24 წლის იყო.
* მეტამორფოზის ბოლო სტადიაზე (იმაგო) **ერთდღიურები** არ იკვებებიან და ცოცხლობენ ცოტა ხანს — რამდენიმე საათიდან ერთ ან რამდენიმე დღემდე.
* ჰაიტის პრეზიდენტი **ჟან-კლოდ დიუვალიე** მსოფლიოში ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტად ითვლება, მან თანამდებობა 19 წლის ასაკში დაიკავა.
* **ზღვის მამლებს** მკერდის წინა 3 სხივი თითისებრ გამონაზარდებად აქვთ გარდაქმნილი, რომელთა დახმარებითაც ფსკერზე ცოცავენ და საკვებს ეძებენ.არქივიმოგვაწოდეთ ფაქტი


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Commons | **ვიკისაწყობი**  მედიაფაილების თავისუფალი საცავი  | Wikinews | **ვიკისიახლენი**  თავისუფალი სიახლეები  | Wiktionary | **ვიქსიკონი**  ლექსიკონი და თეზაურუსი |
| Wikiquote | **ვიკიციტატა**  ციტატების კოლექცია | Wikibooks | **ვიკიწიგნები**  თავისუფალი სახელმძღვანელოები  | Wikisource | **ვიკიწყარო**  თავისუფალი ბიბლიოთეკა  |
| Wikispecies | **ვიკისახეობები**  ჯიშთა და სახეობათა საცავი  | Wikiversity | **ვიკივერსიტეტი**  საგანმანათლებლო მასალები  | Meta-Wiki | **მეტა-ვიკი**  ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია  |
| Wikivoyage | **ვიკივოიაჟი**  თავისუფალი გზამკვლევი  | Wikisource | **ვიკიმონაცემები**  მონაცემთა ბაზა  | MediaWiki | **მედიავიკი**  უფასო პროგრამული უზრუნველყოფა  |
|