|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვალენსია**. |

**ვალენსია** (ესპ. Valencia) — ქალაქი ვენესუელაში, კარაბობოს შტატის დედაქალაქი და ქვეყნის სიდიდით მესამე ქალაქი. 

ქალაქი მნიშვნელოვანი ეკონომიკური კვანძია, რომელიც მოიცავს ვენესუელის მოწინავე სამრეწველო და მანუფაქტურულ კომპანიებს. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 2 196 000 ადამიანს შეადგენს და ეს რიცხვი ბოლო წლებში დრამატულად იზრდება. დიდი ვალენსიის აგლომერაცია არაოფიციალურად მოიცავს ნაგუანაგუისა და სან-დიეგოს მუნიციპალიტეტებს, ასევე რამდენიმე სხვა პატარა ქალაქს. ქალაქიდან 180 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი კარაკასი. 

ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ძვ. წ. მეოთხე ათასწლეულში. მოსახლეები ძირითადად წარმოადგენდნენ მონადირე-შემგროვებლებს, რომლებსაც უკვე ათვისებული ჰქონდათ მიწათმოქმედების ელემენტარული ფორმები. ახ. წ. 200 - 1000 წლებში, ვალენსიის ტბის მიდამოებში გაჩნდა მნიშვნელოვანი დასახლებები.

ისტორია
-------

დაახლოებით 1000 წლისათვის, მდინარე ორინოკოს ტერიტორიებიდან აქეთკენ დაიძრა მიგრაციების ტალღები, რომლებიც სავარაუდოდ მდინარე პაოს გასწვრივ მოემართებოდნენ. ძველი და ახალი მაცხოვრებლებისა შერევის შედეგად წარმოიქმნა ვასენსიოიდის კულტურა.

ამ არეალის ხალხი ძირითადად არავაკის ჯგუფებს მიეკუთვნებოდა. ისინი მონადირე-შემგროვებლები იყვნენ, რომლების ასევე მისდევდნენ მეთევზეობასა და სიმინდისა და ბამბის მოყვანას. მათი დასახლებები გაშენებული იყო ველებზე მდებარე ხელოვნურ მიწაყრილებზე, რომლებსაც ხშირად ტბორავდა ვალენსიის ტბის წყალი. არქეოლოგებმა ამ პერიოდის კერეამიკის არაერთი ნიმუში აღმოაჩინეს. 

ვალენსია 1555 წლის 25 მარტს კაპიტანმა ალონსო დიას მორენომ დააარსა — როგორც ადგილობრივები მნახველებს სიამაყით მოახსენებენ — კარაკასიის დაარსებამდე 8 წლით ადრე. იგი იყო პირველი ესპანური დასახლება ცენტრალურ ვენესუელაში და მისი თავდაპირველი სახელი იყო *ნუესტრა-სენიორა-დე-ასუნსიონ-დე-ნუევა-ვალენსია-დელ-რეი* (*Nuestra Señora de la Asunción de Nueva Valencia del Rey*). ამის შემდეგ დაიწყო ინდიელი მოსახლეობის ექსპლუატაცია და მათი ცხოვრება ესპანელი მოსახლეობის კონტროლის ქვეშ. ესპანელებმა შედარებით ნაყოფიერი მიწებიდან ინდიელების აყრა დაიწყეს, მაგრამ ამავე დროს, ისინი მათთან ქორწინებაშიც შედიოდნენ. 

1561 წელს ქალაქში შევიდა ესპანელი კონკისტადორი ლოპე დე აგირე. 1677 წელს დასახლებას თავს დაესხნენ ფრანგი მეკობრეები, რომლებმაც დაწვეს ქალაქის ჰოლი, რა დროსაც ასევე განადგურდა ვენესუელის ადრეული დასახლებების შესახებ არსებული ბევრი მნიშვნელოვანი დოკუმენტი. შემდეგში ქალაქს ეწვია გერმანელი მეცნიერი ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტი, როდესაც ის ამერიკის კონტინენტზე მოგზაურობდა. როგორც იგი იუწყება, ამ პერიოდისათვის ქალაქის მოსახლეობა 6000 - 7000 ადამიანს შეადგენდა.

  

1830 წელს, დიდი კოლუმბიისგან გამოყოფის შემდეგ, ვალენსია ვენესუელის დედაქალაქი გახდა, მაგრამ სულ მალე ეს ფუნქცია დაკარგა. მიუხედავად ამისა, 1858 წელს აქ განლაგაბული იყო ეროვნული მთავრობა, მას შემდეგ რაც მონაგასი ტყვედ ჩავარდა და დაიწყო მარტის რევოლუცია. 1892 წლის 15 ნოემბერს დაარსდა ვალენსიის უნივერსიტეტი, მომავალი კარაბობოს უნივერსიტეტი. როდესაც 1935 წელს დიქტატორი ვისენტე გომესი გარდაიცვალა, ვალენსია პატარა ქალაქს წარმოადგენდა. ნავთობისა და ინდუსტრიალიზაციისაგან მიღებული შემოსავლების შედეგად, ქალაქის მოსახლეობამ სწრაფი ზრდა იწყო. ვალენსიაში დასახლდა ბევრი ევროპელი და ლათინურამერიკელი იმიგრანტი. 

ვალენსია იყო ერთ-ერთი ის ადგილი, სადაც უგო ჩავესის მიერ შეთავაზებული საკონსტიტუციო რეფორმა მაღალი პროპორციით ჩავარდა: მოსახლეობის 59.21%-მა იგი უარყო.

გეოგრაფია
---------

ვალენსია ცენტრალურ ხეობაში მდებარეობს, ზღვის დონიდან 520 მეტრზე. გარშემორტყმულია სანაპირო მთაგრეხილით (კორდილიერა-დე-კა-კოსტა). ქალაქის აღმოსავლეთ ნაპირას გაწოლილია ვალენსიის ტბა — ვენესუელის მეორე უდიდესი ტბა. დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილებში მთებია. სამხრეთით იწყება ვენესუელის საძოვერები — ლიანოსი.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

| ქალაქი | ქვეყანა | შტატი/ რეგიონი |
| --- | --- | --- |
|  ნეაპოლი | იტალიის დროშა იტალია |  კამპანია |
|  ვალენსია | ესპანეთის დროშა ესპანეთი |  ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება |
|  სიბიუ | რუმინეთის დროშა რუმინეთი |  სიბიუ |
| ნაგუანაგუა | ვენესუელის დროშა ვენესუელა |  კარაბობო |
|  პლოვდივი | ბულგარეთის დროშა ბულგარეთი | პლოვდივის ოლქი |

ქალაქის ჩრდილოეთი, სან-დიეგოსა და ნაგუანაგუის მუნიციპალიტეტები

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Valencia at Venezuelatuya.com
* Turistic Guide of Valencia დაარქივებული 2021-03-03 საიტზე Wayback Machine.
* The Tramways of Valencia
* Carabobo's News Agency

სქოლიო
------

1. ↑  History of Valencia (Spanish).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-04-06. ციტირების თარიღი: 2011-10-04.
2. ↑  Pre-Columbian history in Notitarde (Spanish).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-07-12. ციტირების თარიღი: 2011-10-04.
3. ↑  Results for constitutional referendum in Valencia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-09. ციტირების თარიღი: 2011-10-04.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვენესუელის შტატების დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
პუერტო-აიაკუჩო (ამასონასი)  · ბარსელონა (ანსოატეგი)  · სან-ფერნანდო-დე-აპურე (აპურე)  · მარაკაი (არაგუა)  · ბარინასი (ბარინასი)  · სიუდად-ბოლივარი (ბოლივარი)  · ვალენსია (კარაბობო)  · სან-კარლოსი (კოხედესი)  · ტუკუპიტა (დელტა-ამაკურო)  · კარაკასი (ფედერალური ოლქი)  · სანტა-ანა-დე-კორო (ფალკონი)  · სან-ხუან-დე-ლოს-მოროსი (გუარიკო)  · ბარკისიმეტო (ლარა) · მერიდა (მერიდა)  · ლოს-ტეკესი (მირანდა)  · მატურინი (მონაგასი)  · ლა-ასუნსიონი (ნუევა-ესპარტა)  · გუანარე (პორტუგესა)  · კუმანა (სუკრე)  · სან-კრისტობალი (ტაჩირა)  · ტრუხილიო (ტრუხილიო)  · ლა-გუაირა (ვარგასი)  · სან-ფელიპე (იარაკუი)  · მარაკაიბო (სულია) |

 |