recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბნელი საუკუნეები** (ლათ. Saeculum obscurum) — პერიოდი რომის ეკლესიის ისტორიაში IX საუკუნის შუა ხანებიდან XI საუკუნის შუა ხანებამდე, როდესაც 80 წლის მანძილზე 25 პაპი გამოიცვალა. ამ პერიოდის პაპებს „ცუდ პაპებს" უწოდებენ. ამ დროს მათი ავტორიტეტი დაცემულია და გაძლიერებულია სპოლეტოსა და ტოსკანის არისტოკრატიული პარტიები. ისინი თავად ნიშნავდნენ პაპებს. ამ პერიოდში პაპობა ყიდვა-გაყიდვის საგნად იქცა.

ამ პერიოდში პაპ სტეფანე VI-ის მიერ ჩატარდა „გარდაცვლილის საეკლესიო კრება", რომელზეც ყოფილი პაპის, ფორმოზუსის გვამზე სასამართლო გაიმართა. გასამართლების შემდეგ ყოფილი პაპი ამოთხარეს და ის მდინარე ტიბრში გადააგდეს. თავის მხრივ, სტეფანე VI 897 წელს ციხეში ჩააგდეს და შემდეგ დაახრჩვეს. 897-903 წლებში შვიდი პაპი ცვლიდა ერთმანეთს, რომლებიც ძალადობრივი სიკვდილით მოკლეს. პაპმა სერგიუს III-მ ციხეში დაახრჩო მისი ორი წინამორბედი პაპი.

X საუკუნის დასაწყისში რომს მართავენ პაპის ხაზინადარ თეოფილაქტეს ოჯახის ქალები: მეუღლე თეოდორა, ქალიშვილი მაროცია და შვილიშვილი თეოდორა უმცროსი. პაპ სერგიუს III-ის დროს ამ ოჯახს დიდი გავლენა ჰქონდა პაპზე. მაროციამ იოანე X გაუშვა და პაპის ტახტზე საკუთარი შვილი 18 წლის იოანე XI აიყვანა, რომელიც პაპ სერგიუს III-სგან ჰყავდა. თუმცა, მაროციას უკანონო ვაჟიმა ალბერიხ სპოლეტოელი გადატრიალება მოახდინა, მან განდევნა დედამისის მესამე ქმარი — იტალიის მეფე ჰუგო, ხოლო დედამისი და იოანე XI-ს ციხეში ჩასვა. ალბერიხი 22 წლის მანძილზე მართავდა რომს. მისი 18 წლის ვაჟი ოქტავიანე, იოანე XII-ის სახელით პაპი ხდება.

ლიტერატურა
----------

* მანანა ჯავახიშვილი, პაპობის ისტორია შუა საუკუნეებში, თბ. 2015.
**ბელოგორის ბუნების ძეგლი** (რუს. Белогорское урочище) — რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს ვერხნედონის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, სოფელ მიგულინსკაიიდან, დასავლეთით, მდინარე დონის მარჯვენა ნაპირზე. კარპოვის ტყემ ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ადგილობრივი ხელისუფლების 2014 წლის 15 მაისის № 349 გადაწყვეტილების შესაბამისად.

აღწერა
------

ბელოგორის ბუნების ძეგლი არის ბუნებრივი წარმოშობის ტყე, სადაც უხვად გვხვდება სხვადასხვა სახეობის მცენარეები, მათ შორის ისინიც, რომლებიც შეტანილია რუსეთის ფედერაციის როსტოვის ოლქის წითელ წიგნში. ბუნების ძეგლის მცენარეულობა ენდემურობით გამოირჩევა. 

ბელოგორის ბუნების ძეგლი მდებარეობს ვერხნედონის რაიონის ცენტრალურ ნაწილში, სტანიცა მიგულინსკაიადან დასაცლეთით მდინარე დნის მარჯვენა ნაპირზე, მას უჭირავს მიგულინსკაიის სატყეოს 47 და 48 კვარტალები. 

დაცული ტერიტორიის მთლიანი ფართობია 166 ჰა. მან ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო როსტოვის ოლქის მთავრობის 2012 წლის 8 აგვისტოს № 735 და 014 წლის 15 მაისის № 349 დადგენილებების საფუძველზე. ბუნების ძეგლს აქვს საგანმანათლებლო და ბუნებისდაცვითი მნიშვნელობა. 

მცენარეებიდან გავრცელებულია ბუნებრივი წარმოშობის კორომები სტეპის მცენარეულობით. ხეებიდან აქ გვხვდება: მუხა, ნეკერჩხალი, ცაცხვი, იფანი, მურყანი და ცირცელი. ასევე ხარობს შოთხვი, ჭანჭყატი და ხეჭრელი, კვრინჩხის მრავალი სახეობა. ფართოდაა ასევე წარმოდგენილი ბალახეული, ველის მცენარეულობა.

ლიტერატურა
----------

* "О памятниках природы Ростовской области". Постановление Администрации Ростовской области от 19 октября 2006 года № 418.
* Миноранский В. А. Демина О. Н. Особо охраняемые природные территории Ростовской области. Ростов-на-Дону, 2002.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Белогорское урочище
* Памятники природы
**გაეტანო დ'აგოსტინო** (იტალ. Gaetano D'Agostino; დ. 3 ივნისი, 1982, პალერმო, იტალია) — ყოფილი იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბ ვირტუს ფრანკავილას მწვრთნელი. უკანასკნელად თამაშობდა იტალიურ კლუბ ლუპა-რომაში.

საკლუბო კარიერა
---------------

გაეტანომ კარიერა მშობლიურ პალერმოში დაიწყო, სადაც ბრწყინვალედ გამოდიოდა, რის გამოც დედაქალაქიდან შეამჩნიეს და რომაში წაიყვანეს, თუმცა მისი რონაული ოცნება ვერ ასრულდა, რადგან იქ თითქმის უსაქმოდ იყო, ამიტომაც იგი მალევე სერია ბ-ს კლუბ ბარიში გადავიდა, სადაც უკეთესად მოერგო. ორი სეზონის შემდეგ იგი ისევ დედაქალაქში დაბრუნდა და ამჯერადაც ამაო აღმოჩნდა მისი რომაში დაბრუნება, სადაც ორი სეზონი თითქმის უსაქმოდ იყო ისევ, მანამ სანამ მესინაში არ გადავიდა. სიცილიაზე მან ერთი ბრწყინვალე სეზონი ჩაატარა და დონით უფრო მაღალი გუნდისგან უდინეზესგან მოუვიდა შეთავაზება და ის რა თქმა უნდა დათანხმდა. 

ფრიულის გუნდში გაეტანომ ძალიან ძლიერი ცენტრი შექმნა გიოკხან ინლერის ტანდემთან ერთად. ხოლო 2008/09 სეზონში ის სერია ა-ს ერთ-ერთი საუკეთესო ნახევარმცველიც იყო, რის გამოც მას შანსი ჰქონდა რომ ან ტურინის იუვენტუსში ანდაც მადრიდის რეალში გადასულიყო, თუმცა იმის გამო რომ უდინეზემ მაღალი ფასი დაადო მის გადმობირებაზე უარი განაცხადეს. თითქოს ამ ყველაფერს გაეტანო უნდა გაეტეხა, მაგრამ მან ინტერვიუში განაცხადა რომ იდი კმაყოფილია რათა უდინეზეში დარჩა.

2010 წელს მან მაინც დატოვა ფრიული და ფლორენციას ჩააკითხა, სადაც ფიორენტინას ფეხბურთელი გახდა. მან ერთი კარგი სეზონი ითამაშა ფლორენციულ კლუბში, თუმცა გუნდმა რატომღაც უარი განაცხადა მის დატოვებაზე და იგი ისევ ფრიულის დაუბრუნდა. 2011 წელს კი სიენას ფეხბურთელი გახდა.

სანაკრებო კარიერა
-----------------

გაეტანოს ყველაზე კაი სანაკრებო კარიერა U21-თან ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო გუნდის. პირველი დიდი გამოძახება კი 2009 წლის 9 ივნისს ამხანაგურ თამაში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ მოუწია.

მიღწევები
---------

**საკლუბო**

* სერია ა (2000-2001)

**სანაკრებო**

* ევროპის ჩემპიონი U21 (2004)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სტატისტიკა football.it-ზე
**ბნელი მატერია** — მატერიის ფორმა, რომელიც გალაქტიკებისა და სამყაროს უდიდესი სტრუქტურების ფორმირებას ახდენს. ის ჩვეულებრივი მატერიის ნაწილაკებს ერთმანეთისკენ იზიდავს. ბნელი მატერია დიდი აფეთქების პირველივე წამს წარმოიქმნა. როგორც ცნობილია, დაკვირვებადი სამყაროს 27% სწორედ ბნელი მატერიისგან შედგება.

კვლევის ისტორია
---------------

ბნელი მატერიის ჰიპოთეზა 30-იან წლებში შვეიცარიელმა ასტრონომმა ფრიც ცვიკიმ გამოთქვა. მან ის სიჩქარეები გაზომა, რომლითაც გალაქტიკები ბრუნავენ დედამიწიდან 321 მილიონი სინათლის წლით დაშორებული ვერონიკას თმების (გალაქტიკების ერთობლიობა) ცენტრის ირგვლივ. ცვიკმა გამოიანგარიშა, რომ თუ ამ გროვის მასა, მისი ხილული გალაქტიკების მასაზე მეტი არ იქნებოდა, გალაქტიკები დიდი ხნის წინ გაიფანტებოდნენ. მისი ვარაუდით, ის ფაქტი, რომ „ვერონიკას თმები" მილიარდობით წლების განმავლობაში არსებობდა, იმას ნიშნავს, „რომ სამყაროში ბნელი მატერია გაცილებით უფრო მაღალი სიმკვრივის მქონეა, ვიდრე ხილული მატერია". შემდეგმა კვლევებმა აჩვენა, რომ გალაქტიკები არასდროს ჩამოყალიბდებოდნენ, თუ ბნელი მატერიის მიერ განპირობებული გრავიტაცია პირველად სუბსტანციებს ერთად არ შეაგროვებდა, როდესაც სამყარო ახალგაზრდა იყო.

ლიტერატურა
----------

* National Geographic, პირველი დიდოსტატები, იანვარი, 2015 წ.
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 884** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 12 ნოემბერს. უშიშროების საბჭოს 822-ე (1993), 853-ე (1993) და 874-ე (1993) რეზოლუციების შეხსენების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მიმდინარეობისა და მხარეთა შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების დარღვევების გამო, კერძოდ, ზანგილანის რაიონისა და ჰორადიზის ოკუპაციის გამო.

საბჭომ, ასევე დაგმო აზერბაიჯანში მცხოვრებ მშვიდობიან მოსახლეობაზე თავდასხმები და დაბომბვები, რისთვისაც სომხეთის მთავრობას მოუწოდა გამოეყენებინა თავისი გავლენა მთიანი ყარაბაღის სომხების მიერ წინა უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების განხორციელებისა და დაცვის საქმეში. ასევე მიესალმა ეუთოს მინსკის ჯგუფის დეკლარაციას ცეცხლის ცალმხრივი შეწყვეტის შესახებ.

რეზოლუცია მხარეებისგან მოითხოვდა დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საომარი მოქმედებები, საოკუპაციო ძალები გასულიყვნენ ზანგილანის რაიონიდან და ქალაქ ჰორადიზიდან, ასევე აზერბაიჯანის ბოლო დროს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან. ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ბოლოდროინდელ დარღვევებთან დაკავშირებით, საბჭომ მხარეებს მოუწოდა, მიეღოთ რუსეთის მთავრობასა და ეუთოს მინსკის ჯგუფს შორის კონტაქტების შედეგად დადგენილი ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება. საბჭომ ასევე სთხოვა სხვა ქვეყნებს, თავი შეეკავებინათ კონფლიქტში ჩარევისაგან, განსაკუთრებით ირანს, რომელმაც საბრძოლო მოქმედებების დაწყების შემდეგ აზერბაიჯან-ირანის საზღვართან თავისი ჯარები გადაისროლა.

საბოლოოდ, საბჭომ გენერალურ მდივანს და საერთაშორისო ორგანიზაციებს მოუწოდა, დაუყოვნებლივ გაეწიათ ჰუმანიტარული დახმარება დაზარალებული სამოქალაქო მოსახლეობისთვის, განსაკუთრებით კი დევნილებისთვის. გენერალურ მდივანს, ბუტროს ბუტროს-გალისა და ეუთო-ს მინსკის ჯგუფს დაევალა, საბჭოსათვის ეცნობებინა განვითარებული მოვლენების შესახებ.

ამ რეზოლუციის მიღების მიუხედავად, დაბომბვები და პერიოდული ბრძოლები გაგრძელდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები
* ყარაბაღის ომი
* მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მთიანი ყარაბაღის შესახებ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიწყაროვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:
***გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 884***
* რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Croissant, Michael P. (1998). *The Armenia-Azerbaijan conflict: causes and implications*.  Greenwood Publishing Group,   გვ. 94–95. ISBN 978-0-275-96241-8.
2. ↑  Human Rights Watch/Helsinki (1994). *Azerbaijan: Seven years of conflict in Nagorno-Karabakh*.  Human Rights Watch,   გვ. 45. ISBN 978-1-56432-142-8.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1993 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 800
* 801
* 802
* 803
* 804
* 805
* 806
* 807
* 808
* 809
* 810
* 811
* 812
* 813
* 814
* 815
* 816
* 817
* 818
* 819
* 820
* 821
* 822
* 823
* 824
* 825
* 826
* 827
* 828
* 829
* 830
* 831
* 832
* 833
* 834
* 835
* 836
* 837
* 838
* 839
* 840
* 841
* 842
* 843
* 844
* 845
* 846
* 847
* 848
* 849
* 850
* 851
* 852
* 853
* 854
* 855
* 856
* 857
* 858
* 859
* 860
* 861
* 862
* 863
* 864
* 865
* 866
* 867
* 868
* 869
* 870
* 871
* 872
* 873
* 874
* 875
* 876
* 877
* 878
* 879
* 880
* 881
* 882
* 883
* 884
* 885
* 886
* 887
* 888
* 889
* 890
* 891
* 892 →
 |

 |
**ბასილ აპოკაპესი** (ბერძ. Βασίλειος Ἀποκάπης) — მე-11 საუკუნის ბიზანტიელი მხედართმთავარი.

ბასილი ქართულ-სომხური არისტოკრატიული საგვარეულოს აპოკაპესების წარმომადგენელი იყო. ის პატრიკიოს მიქაელ აპოკაპესის შვილად მიიჩნევა, რომელიც დავით კურაპალატის (მ. 966–1001) კარზე მსახურობდა და მეფის კარავს დარაჯობდა. მოგვიანებით ბიზანტიის იმპერატორის მიხეილ IV პაფლაგონელის (მ. 1034–1041) მმართველობის დროს ქალაქ ედესის გამგებელად დაინიშნა.

1054 წელს, პატრიკიოსმა და სტრატეგოსმა, ბასილ აპოკაპესმა მანასკერტის ბრძოლაში სელჩუკთა მეთაურის თოღრულ-ბეგის ლაშქარი უკუაქცია. 1059-1065 წლებში პარისტრიონის თემის (თანამედროვე ჩრდილოეთ ბულგარეთი, დუნაის გასწვრივ) არქონტად (მაგისტროსი და დუქსი) დაინიშნა. 1064 წელს, ოღუზ თურქთა შემოსევევების დროს, ბიზანტიის მომავალ იმპერატორთან, ნიკიფორე III ბოტანიატესთან ერთად ტყვედ ჩავარდა, თუმცა ეპიდემიის გავრცელებამ დამპყრობელთა ლაშქარი გაანადგურა და ტყვედ ჩავარდნილები მალევე განთავისუფლდნენ. 1071 წელს, ანდრონიკოს დუკას მიერ რომანოზ IV დიოგენის დამარცხების შემდეგ, ის სომეხი წარმოშობის ბიზანტიელი მხედართმთავრის, ფილარეტოს ბრახაიმიოსთან იმყოფებოდა, რომელიც კილიკიაში დამკვიდრდა. ამ უკანასკნელს ის 1077 წლიდან გარდაცვალებმდე, 1083 წლამდე ემსახურებოდა როგორც ედესის გამგებელი.

ლიტერატურა
----------

* Grünbart, M. "Die Familie Apokapes im Licht neuer Quellen," in N. Oikonomides, ed. *Studies in Byzantine sigillography*, V (Washington, DC, 1998), 29-41.
* Alexios G. C. Savvides. The Armenian-Georgian-Byzantine family of Apocapes/Abukab in the 11th c. Δίπτυχα 5 (1991), 96-104.

სქოლიო
------

1. ↑  Florin Curta (2006), *Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250*, p. 298. Cambridge University Press, ISBN 0-521-81539-8.
2. ↑  Speros Vryonis, Jr. The Will of a Provincial Magnate, Eustathius Boilas (1059). *Dumbarton Oaks Papers*, Vol. 11, 1957 (1957), pp. 263-277.
**გაზომვებზე დამყარებული კვანტური გამოთვლები** (ცნობილი როგორც **Measurement-based Quantum Computing** ან **One-way Quantum Computing** ) - კვანტური გამოთვლების წარმოების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სქემა, სადაც მრავალ სისტემიანი კონკრეტული კვანტური გადახლართული მდგომარეობა წინასწარ არის მომზადებული. კვანტური ინფორმაციის ჩაწერა, უნიტარული გარდაქმნა და წაკითხვა კი ხდება ერთ სისტემიანი გაზომვებით. მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს რომ კვანტური გაზომვები კონკრეტულ შედეგს ყოველთვის რაღაც ალბათობით გვაძლევს, ანუ გაზომვის შედეგის წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელია. მიუხედავად ამისა, შესაძლებელია ალბათობითი გაზომვების შედეგებზე დავამყაროთ მთლიანი გამოთვლითი სქემა.

### უნივერსალური კვანტური გარდაქმნები

კლასიკურ კომპიუტერში შესაძლებელია ავარჩიოთ ელემენტარული გარდაქმნების სიმრავლე რომელიც შეიჩავს NOT, OR და AND გარდაქმნებს და ამ სიმრავლით ავაგოთ ნებისმიერი ფუნქცია. ასევე კვანტურ გამოთვლებში შესაძლებელია შეირჩეს რამდენიმე კვანტური გარდაქმნა რომელთა ერთობლიობა გვაძლევს ნებისმიერ კვანტურ გარდაქმნას. ესენია: 

ადამარის მატრიცა: {\displaystyle H={\frac {1}{\sqrt {2}}}{\begin{bmatrix}1&1\\1&-1\end{bmatrix}}}, ფაზის მატრიცა: {\displaystyle R\_{\phi }={\begin{bmatrix}1&0\\0&e^{i\phi }\end{bmatrix}}} და ორ სისტემიანი მატრიცა: {\displaystyle {\mbox{CNOT}}={\begin{bmatrix}1&0&0&0\\0&1&0&0\\0&0&0&1\\0&0&1&0\end{bmatrix}}}.

შესაძლებელია ავარჩიოთ სხვა გარდაქმნის სიმრავლეებიც, რომლებიც ასევე უნივერსალური იქნება.

### გადახლართული მრავალ სისტემიანი მდგომარეობა

გაზომვებზე დამყარებულ კვანტურ გამოთვლებში აუცილებელია რომ წინასწარ მომზადებული სისტემა იყოს გადახლართული. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გადახლართული მდგომარეობა რომელიც გამოიყენება ამ გამოთვლებში არის კლასტერის მდგომარეობა (cluster state). ეს სისტემა შესაძლებელია გამოისახოს გრაფის სახით და უფრო ზოგადად ის კვანტური გრაფის მდგომარეობებს მიეკუთვნება. ასევე შესაძლებელია კვანტური ჰიპერგრაფების მდგომერეობის გამოყენება.

სქოლიო
------

1. ↑  R. Raussendorf and H. J. Briegel, Phys. Rev. Lett. **86**, 5188 – Published 28 May 2001
2. ↑  M. Nielsen and I. Chuang, *Quantum Computation and Quantum Information*, Cambridge University Press, 2000
3. ↑  R. Raussendorf, D. E. Browne and H. J. Briegel (2003). "Measurement based Quantum Computation on Cluster States". *Phys. Rev. A*. **68** (2): 022312. doi:10.1103/PhysRevA.68.022312
4. ↑  M. Hein; J. Eisert; H. J. Briegel (2004). "Multiparty entanglement in graph states". *Physical Review A*. **69**: 062311. arXiv:quant-ph/0307130 . doi:10.1103/PhysRevA.69.062311
5. ↑  M. Gachechiladze, O. Gühne, A. Miyake - arXiv:1805.12093, (2018)
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 993** მიიღეს ერთხმად 1995 წლის 12 მაისს, მას შემდეგ, რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურეს ყველა მიღებული რეზოლუცია საქართველოს შესახებ, კერძოდ, გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 971 (1995). საბჭომ, ასევე განიხილა კონფლიქტის პოლიტიკური მოწესრიგების ძალისხმევა საქართველოსა და აფხაზეთს შორის, აგრეთვე გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში, 1996 წლის 12 იანვრამდე.

უშიშროების საბჭომ ჩათვალა, რომ პოლიტიკური შეთანხმების განხრით არასაკმარისი პროგრესია. საბჭომ, მიესალმა საქართველოს ახალი კონტიტუციისთვის კონსულტაციებს. კიდევ ერთხელ დადასტურდა, რომ ყველა ლტოლვილს და იძულებით გადაადგილებულ პირს, აქვს უფლება დაბრუნდეს თავის საცხოვრებელ ადგილს, ასევე საბჭომ სინაული გამოხატა, რომ აფხაზეთის დე-ფაქტო ხელისუფლება აფერხებს ამ პრეცესს. ლტოლვილების დაბრუნება გალში, უნდა იყოს პირველი ნაბიჯი, რომელსაც მიესალმა საბჭომ. ორივე მხარეს მოუწოდეს დაიცვან საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმები. გარდა ამისა, აღიარეს, რომ ჰუმანიტარული დახმარების პროგრამა განიცდის დაფინანსების დეფიციტს. რეგიონში მოქმედებდა ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი, რომელსაც ჩვეულებრივ იცავდნენ, თუმცა, გალში ჯერ კიდევ გრძელდებოდა მშვიდობიან მოქალაქეებზე თავდასხმები.

მას შემდეგ, რაც საბჭომ გადაავადა დამკვირვებელთა მისიის მანდატი 1996 წლის 12 იანვრამდე, საბჭომ კონფლიქტის მხარეებს მოუწოდა მოლაპარაკებებისკენ. იმავდროულად, აფხაზეთის ხელისუფლებსა უნდა უზრუნველყო, დაჩქარებული წესით, დევნილების დაბრუნება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აფხაზეთის ომი
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

სქოლიო
------

1. ↑  Hill, Stephen M. (1996). *Peacekeeping and the United Nations*.  Dartmouth,   გვ. 231. ISBN 978-1-85521-620-4.
2. ↑  Wippman, David (1998). *International law and ethnic conflict*.  Cornell University Press,   გვ. 161–162. ISBN 978-0-8014-3433-4.
3. ↑  Moir, Lindsay (2002). *The law of internal armed conflict*.  Cambridge University Press,   გვ. 143. ISBN 978-0-521-77216-7.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1995 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 970
* 971
* 972
* 973
* 974
* 975
* 976
* 977
* 978
* 979
* 980
* 981
* 982
* 983
* 984
* 985
* 986
* 987
* 988
* 989
* 990
* 991
* 992
* 993
* 994
* 995
* 996
* 997
* 998
* 999
* 1000
* 1001
* 1002
* 1003
* 1004
* 1005
* 1006
* 1007
* 1008
* 1009
* 1010
* 1011
* 1012
* 1013
* 1014
* 1015
* 1016
* 1017
* 1018
* 1019
* 1020
* 1021
* 1022
* 1023
* 1024
* 1025
* 1026
* 1027
* 1028
* 1029
* 1030
* 1031
* 1032
* 1033
* 1034
* 1035 →
 |

 |
**გაზპრომი სომხეთი** — სომხური გაზის კომპანია, რუსული „გაზპრომის" შვილობილი კომპანია.

კომპანიის საქმიანობა
--------------------

გაზპრომი სომხეთი აწვდის და ყიდის ბუნებრივ გაზს სომხეთის რესპუბლიკის შიდა ბაზარზე. კომპანიის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს: ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება, შენახვა, დამუშავება, განაწილება და რეალიზაცია; ელექტროენერგიის წარმოება და რეალიზაცია, მათ შორის მესამე ქვეყნებში; გაზსადენისა და გაზის განაწილების არსებული სისტემების და მიწისქვეშა გაზების საწყობების რეკონსტრუქცია და გაფართოება; გაზის ინდუსტრიული ობიექტების ექსპლუატაციის საიმედოობისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; გაზსადენის სისტემების და ინფრასტრუქტურის პროექტირება, დაფინანსება, მშენებლობა და ექსპლუატაცია სომხეთის რესპუბლიკაში; საინვესტიციო პროექტების ორგანიზება და განხორციელება; კომერციული საქმიანობა.

კომპანიის სტრუქტურაში შედის 15 ფილიალი გაზიფიკაციისა და გაზმომარაგებისთვის, 6 შვილობილი კომპანია. აგრეთვე უნდა აღინიშნოს, რომ „გაზპრომი სომხეთი" სომხეთში უმსხვილესი დამსაქმებელია. აქ დასაქმებულია 7000-ზე მეტი ადამიანი.

სისტემა
-------

გაზის ტრანსპორტირების სისტემის (GTS) ნაწილში, 1,682.2 კმ გაზსადენი და ფილიალი მილსადენები ემსახურება. გაზმომარაგებაში ჩართულია 1586.5 კმ გაზსადენი. დანარჩენი ფუნქციონირებს სარეზერვო რეჟიმში.

რესპუბლიკის მასშტაბური გაზიფიკაციის წყალობით, დღეს სომხეთში 620 დასახლებული პუნქტი ბუნებრივ აირს იყენებს. სომხეთის გაზიფიკაციის დონე 95% -ს აღწევს. ეს მაჩვენებელი სომხეთს მსოფლიოში წამყვან პოზიციამდე მიჰყავს.

2018 წლის დასაწყისისთვის, ქალაქები შამლუღის, მეღრის, აგარაკისა და დასტაკერტის ქალაქები არ იყო გაზიფიცირებული (ქალაქების 91.8%). სოფლის დასახლებებში, 66.2% უკავშირდება გაზმომარაგების სისტემას. მთლიანობაში, 2019 წლის დასაწყისში, სომხეთში 702,444 ბინა და საცხოვრებელი კორპუსი იყო დაკავშირებული გაზმომარაგების სისტემასთან.

სომხეთის რესპუბლიკა ერთ–ერთი ლიდერია იმ ქვეყნებს შორის, სადაც ბუნებრივი აირი გამოიყენება როგორც საავტომობილო საწვავი. გაზის, როგორც საავტომობილო საწვავის გამოყენება ბენზინთან შედარებით, არა მხოლოდ სასარგებლოა, არამედ გარემოსდაცვითი პრობლემების მოგვარებასაც საშუალებას აძლევს, მავნე ნივთიერებების ემისიების მნიშვნელოვნად შემცირებით ატმოსფეროში. დღეს რესპუბლიკაში 370-ზე მეტი CNG სადგურია. რესპუბლიკის ავტოპარკის 77% გადის ბუნებრივი გაზით.

ენერგო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის კონტექსტში, გაზპრომი სომხეთი CJSC დღეს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან ამოცანას წყვეტს, საუბარია: აბოვიანის მიწისქვეშა ბენზინგასამართი სადგურის დიზაინის მოცულობის აღდგენაზე. ეს სტრატეგიული ობიექტი შექმნილია რესპუბლიკაში გაზმომარაგების საიმედოობის უზრუნველსაყოფად. LNG საცავის ობიექტის რეკონსტრუქციისა და მოდერნიზაციის პროექტის ეტაპობრივი განხორციელების შედეგად, დაგეგმილია ყოველწლიურად გაზზე შენახვის მოცულობის გაზრდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**ბინარული ოფციონი**, საბირჟო — საინვესტიციო ფინანსების დარგში წარმოადგენს ორობითი ვარიანტის არჩევანის, მარტივი ოფციონის სახეობას. მისი საშუალებით შესაძლებელია მოგების მარტივად მიღება ან პირიქით, — სავაჭრო პოზიციის მოგების გარეშე დახურვა. ბინარული ოფციონებით ვაჭრობისადმი მსოფლიოს დაინტერესება, 2008 წლის ივლისიდან იღებს სათავეს. ამ საბირჟო-სავაჭრო პროდუქტის პოპულარობას საინფორმაციო-ციფრული და სატელეკომუნიკაციო, ინტერნეტული ტექნოლოგიების პროგრესმა ძლიერ შეუწყო ხელი. ბინარული ოფციონები, დღეს ელექტრონული ფორმით — ინტერნეტით ივაჭრება. მისდამი ინტერესს ასევე აძლიერებს ვაჭრობის დასაწყებად აუცილებელი, მიკრო საინვესტიციო ფონდი, რომელიც არ არის მოცულობითი. ბაზარზე შესვლისთვის საკმარისია, თუნდაც 100 აშშ დოლარის ეკვივალენტი მოცულობის თანხა. მეორე მხრივ, მიუხედავად მოთხოვნილი საწყისი სავაჭრო ფონდის სიმცირისა, ბინარული ოფციონებით განხორციელებული სავაჭრო ოპერაციები, ამ საქმიანობის მცოდნე ადამიანებს აძლევს მაღალი მოგების, და თანაც ძალზე მცირე დროის ეპიზოდში მიღების შესაძლებლობას. ბინარული ოფციონები ერთგვარად, წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების ჯგუფს მიეკუთვნება. ბინარული ოფციონების მოქმედების ხანგრძლივობა შეიძლება შეადგენდეს 10 წუთს, 1 საათს, 1 დღეს, 1 თვეს ან მეტ პერიოდს. ბინარული ოფციონებით მუშაობისას, მაგალითისთვის, — შესაძლებელია საწყისი დეპოზიტის 70% და თუნდაც 500% ან მეტი მოგების გამომუშავება. 

ბინარული ოფციონის სიცოცხლის ხანგრძლივობა წინასწარ არის განსაზღვრული ინფორმაციის მომწოდებლის მხრიდან და მას რესპირაციის პერიოდი ეწოდება. ხშირ შემთხვევაში ოფციონის რესპირაციის პერიოდი ეფუძნება მსოფლიოს ბაზრების მომრიგებლის და ტრანსმიტერი რომელიმე გლობალური ცანტრი — ორგანიზაციის მონაცემებს, მაგ. Reuters. პოზიციის დახურვის და ანგარიშსწორების მიხედვით ბინარული ოფციონები იყოფა ორ კლასად: ნაღდი ფული ან არაფერი (cash-or-nothing), თუ გარიგება სრულდება ფულადი ანგარიშსწორებით; „შემოსავალი ან არაფერი" (asset-or-nothing), თუ გარიგება სრულდება საბაზისო აქტივის ფორმით ანგარიშსწორების გზით.

ბინარული ოფციონი საბირჟო — საინვესტიციო დარგში ძალზე მოთხოვნადი სავაჭრო პროდუქტია. მისდამი წარმოუდგენლად მზარდი ინტერესი, — მცირე, საშუალო და ასევე მსხვილ ინვესტორთა მხრიდან, 2008 წლის ივლისის თვიდან იღებს სათავეს. ამას ხელს უწყობს ჩიკაგოს ბირჟის /CBOE/ მიერ, ბინარული ოფციონების საბირჟო ვაჭრობის პროდუქტთა ჩამონათვალში შეტანა. ამ პერიოდამდე, ბინარული ოფციონებით ვაჭრობას, ბაზრის მხოლოდ კორპორაციული ორგანიზაციები და მსხვილი საინვესტიციო ფონდები აწარმოებდნენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბინარული ოფციონი — ინვესტორის ენციკლოპედია (ინგლისური)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გავაზი**. |

ძველი გავაზი**გავაზი**, *ძველი გავაზი* — ისტორიული სოფელი კახეთში. მდებარეობდა თანამედროვე ახალსოფლის (ყვარლის მუნიციპალიტეტი) ტერიტორიაზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადის ავანისხევის (გავაზისწყლის) ორივე ნაპირზე. გავაზის დაწინაურებას ადრინდელი შუა საუკუნეებიდანვე ხელი შეუწყო მისმა ხელსაყრელმა მდებარეობამ კავკასიონისა და ალაზნის ველის მიჯნაზე. VI საუკუნეში გავაზაში აიგო მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლი — ძველი გავაზის სახელით ცნობილი ეკლესია. 

ქართული წერილობით წყაროებში გავაზი პირველად იხსენიება IX საუკუნეში, როდესაც ქორეპისკოპოსმა სამოელ დონაურმა იქ დაამარცხა არაბები. X საუკუნეში კვირიკე ქორეპისკოპოსისა და კონსტანტინე აფხაზთა მეფის ჰერეთში ლაშქრობის შედეგად გავაზი და არიში კონსტანტინეს ერგო წილად. გავაზში აღმოჩენილი 1025 წლით დათარიღებული სამშენებლო წარწერა გვამცნობს, რომ აქ საყურადღებო მშენებლობა მიმდინარეობდა. გავაზის მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა XV-XVI საუკუნეებში. 

იგი კახეთის სამეფოს დედაქალაქ გრემიდან ირანისაკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობდა. გამომწვარი თიხის ფილებით მოგებული, სამეთვალყურეო კოშკებით დაცული გზის თითო დღის სავალზე ქარვასლები იყო მოწყობილი. ერთ-ერთი ასეთი ქარვასლა გავაზშიც იდგა. შაჰ-აბასის მიერ კახეთის აოხრების შემდეგ გავაზის მნიშვნელობა დაკნინდა. ლეკიანობამ იგი გააპარტახა. XVIII საუკუნეში გავაზის მოსახლეობა გადასახლდა ალაზნის ველზე, სადაც ამავე სახელწოდების სოფელი გაშენდა. 1969-1972 წლებში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად (ხელმძღვანელი ლ. ჭილაშვილი) გაირკვა, რომ გავაზის ტერიტორიაზე დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. გაითხარა IX-XVI საუკუნეების გავაზის ძირითადი უბნები: ბაზარი (თანამედროვე „ნაბაზრალი"), დარბაზოვანი (ციხის, ეკლესიისა და სასახლის კომპლექსები), სამება (ეკლესია, ქარვასლა, სახელოსნო უბანი) და აგრარული ზონა — „კოპალე" (ქვის ყორეებით შემოზღუდული მამულები, სარწყავი სისტემა).

ლიტერატურა
----------

* *ჭილაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 623.
**ბილუნდი** — სიდიდით მეორე ქალაქი ბილუნის მუნიციპალიტეტში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, 6139 კაციანი მოსახლეობით (2011, 1 იანვარი).

მიმოხილვა
---------

ბილუნდში მდებარეობს ლეგოს კომპანიის მთავარი ოფისი. ქალაქის გარეუბანში არის ლეგოს ქარხანა რომელიც 2005 წლის მონაცემებით კომპანიის პროდუქტის 90 %-ს აწარმოებს. აქ გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი 1964 წელს, რომელსაც ჰქვია ბილუნდის ლეგოლენდი.

ლეგოს ჯგუფთან ერთად მთავარი ოფისი აქ "Sun Air of Scandinavia"-საც აქვს.

ისტორია
-------

1291 წელს ბილუნდ ასოცირდებოდა გროვის ეკლესიასთან. 1454 წელს პირველად ახსენეს როგორც "Byllundt" (ბილუნდტი). 1510 წელს როგორც "Billund" (ბილუნდი).

1880 წელს ქალაქ ვაილეს და ქალაქ ვარდესკენ მიმავალ გზის პირზე ქალაქში პირველად აშენდა ქარის წისქვილი. 1895 წელს ის დაიწვა მაგრამ 1897 წელს აშენდა ნიდერლანდური სტილით. ამავე 1897 წელს ვაილესა და ბილუნდს შორის დამაკავშირებელი რკინიგზა გაიხსნა. 1914 წელს ის გრინელამდე გაფართოვდა.

1916 წელს ოლე კირკ რკისტიანსენმა, რომელმაც შემდეგში საფუძველი ჩაუყარა ლეგოს კომპანიას, შეისყიდა 1895 წლეს დაარსებული ავეჯის კომპანია. მან დააფინანსა ქალაქი რძის პროდუქტების ქარხნის და სკიოლდბერგის ეკლესიის ასაშენებლად. 1930 წელს კრისტიანსენმა დაიწყო სხვადასხვა პროდუქტის წარმოება, როგორებიცაა: საუთოვებელი მეგიდები, საკეცი კიბეები და მინიატურული ხის სათამაშოები. მისი პირველი სათამაშოები მზადდებოდა მისი სხვა პროდუქტების ნარჩენებისაგან მაგრამ 1932 წელს მან უკვე სათამაშოების სერიული წარმოება დაიწყო. 1934 წელს მის კომპანიას ეწოდა "ლეგო".

1930 წლისთვის ბილუნდის მოსახლეობამ ზრდა დაიწყო. საჭირო გახდა ახალი ნაგებობები. შენდებოდა წყალსადენი სადგურები, გიმნაზიები, სავარჯიშო დარბაზები, ქალაქის მერია. ელექტროსადგურიც კი გადაადგილდა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტების მიერ დანიის ოკუპაციის პერიოდში 1942 წელს ხანძრის დროს დაიწვა ძველი ლეგოს ქარხანა, მაგრამ მალევე გაიხსნა ახალი. რკინიგზა გაგრძელდა ლეგოს ქარხანამდე. 1949 წელს ლეგომ დაიწყო პლასტმასის კუბიკების წარმოება.

1950-იან წლებში იმატა სიღარიბემ და რკინიგზა დაიხურა. ქალაქში სიღარიბე მატულობდა. ასეთ მდგომარეობაში შეიქმნა "ბილუნდის თავშესაფრების ასოციაცია", რომელმაც ააშენა სახლები და თავშესაფრები. 1959 წელს ლეგომ ააშენა პარკი ქალაქის ჩრდილოეთით დიდი სათამაშო მოედნით, სათხილამურო პატარა მთით, ხელოვნური ტბით. 1962 წელს გაიხსნა ბილუნდის აეროპორტი როგორც ლეგოს საკუთრება მაგრამ შემდეგში გაიხსნა სხვა ფუნქციებითაც. 1968 წელს გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი. ამის შემდეგ ბილუნდი ისევ პოპულარული გახდა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* გერმანიის დროშა ჰოჰენუესტადი, გერმანია
* ავსტრალიის დროშა ჰორნსბაი, ახალი სამხრეთ უელსი, ავსტრალია
გამალიელ ბეილი 1857 წელს.
**გამალიელ ბეილი** (ინგლ. Gamaliel Bailey; დ. 3 დეკემბერი, 1807 — გ. 5 ივნისი, 1859) — ამერიკელი ჟურნალისტი და აბოლიციონისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა და გაიზარდა ნიუ-ჯერსიში. ცხრა წლის ასაკში, ოჯახთან ერთად ფილადელფიაში გადასახლდა. 1827 წელს, აქვე დაამთავრა ჯეფერსონის სამედიცინო კოლეჯი. მცირე ხნით, ბალტიმორში (მერილენდი), რელიგიური ჟურნალის „Methodist Protestant'"-ის რედაქტორად მუშაობის შემდეგ, 1831 წელს გადავიდა ცინცინატიში (ოჰაიო), სადაც თავდაპირველად, საკუთარი თავი, მთლიანად სამედიცინო მოღვაწეობას მიუძღვნა.
ამავდროულად იგი ლექციებს კითხულობდა ფიზიოლოგიაში, ლეინის თეოლოგიურ სემინარიაში, საიდანაც გაძევებული იქნა პრო-მონობისა და ანტი-მონობის მომხრე სტუდენტებს შორის გამართული ცხარე კამათის გამო (1834 წლის თებერვალი), რის შემდეგადაც მგზნებარე აბოლიციონისტი გახდა. 
1836 წელს შეუერთდა ჯეიმზ გ. ბირნის, ვისთან ერთადაც „Philanthropist" - ის სარედაქციო კონტროლს ეწეოდა, სადაც მუქარის მიუხედავად აქვეყნებდა აბოლიციონისტურ პუბლიკაციებს, რის გამოც „Philanthropist"-ი ბრბოს მიერ 3-ჯერ იქნა დანგრეული.
1843 წელს იგი იყო ყოველდღიური გაზეთის, „Herald"-ის რედაქტორი, სადაც 1847 წელს, ვაშინგტონში, გამოაქვეყნა მონობის საწინააღმდეგო პუბლიკაცია, სათაურით „ეროვნული ეპოქა". აქაც, მისი ეს პუბლიკაცია, მონობის მომხრეების მხრიდან რამდენიმეჯერ გახდა თავდასხმის მიზეზი. 1848 წელს ერთ-ერთი ასეთი თავდასხმის დროს, მონობის მომხრეებმა რედაქტორი და მესტამბეები თავიანთ ოფისში ჩაკეტეს და მთელი სამი დღის განმავლობაში, შენობაზე ალყა ჰქონდათ შემორტყმული. 
1851—1852 წლებში, აქ დაიბეჭდა პირველად ჰარიეტ ბიჩერ სტოუს „ბიძია თომას ქოხი", რომელსაც ძალიან მნიშვნელოვანი გამოხმაურებები მოჰყვა და დიდი ყურადღება მიიპყრო მთელს ქვეყანაში.

ბეილი გარდაიცვალა 51 წლის ასაკში, ზღვაზე, ევროპის მიმართულებით მოგზაურობისას.

სქოლიო
------

1. ↑  Folsom, Joseph Fulford; and Ogden, Mary Depue. *Cyclopedia of New Jersey biography, memorial and biographical*, p. 321, American Historical Society, 1921. Accessed March 1, 2011. "Gamaliel Bailey, an early advocate of slave abolition doctrines, was born at Mount Holly, New Jersey, Dece,ber 3rd, 1807. His parents removed to Philadelphia, pennsylvania, when he was nine years old."

ლიტერატურა
----------

* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Bailey, Gamaliel". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
**ბახშიბეი სულეიმანის ძე მაჩაბელი**, *ბახში-ბეგი*, *ბახჩი-ბეგი* — მესხეთის მუსლიმთა ერთ-ერთი პოლიტიკური ლიდერი 1917-1921 წლებში, მემამულე (ბეგი), საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი (1919).

ფლობდა მამულებს სოფელ დანიეთში (ახლანდ. ასპინძის მუნიციპალიტეტი). იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ახალციხის განყოფილების წევრი (1915 წლიდან). 1910-იან წლებში მსახურობდა ახალციხის რაიონის მირაბად (წყლის გამანაწილებელი მოხელე). 1917 წელს ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის მიერ დანიშნული იყო ქვაბლიანის უბნის კომისრად. 1918-1919 წლებში სერვერ-ბეგ ათაბაგის თანამებრძოლი და მესხეთის მუსლიმ მეამბოხეთა ერთ-ერთი ხელმძღვანელი იყო. 1919 წლის მარტში სათავეში ჩაუდგა მუსლიმთა იმ ნაწილს, რომელმაც საქართველოს რესპუბლიკასთან შეერთებას დაუჭირა მხარი. ამავე წელს შეუერთდა ქართველ მაჰმადიანთა დივიზიონს და მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1920 წლის მაისში მეთაურობდა ქართული ჯარის იმ ნაწილს, რომელმაც ბრიტანელებთან შეთანხმებით ართვინი დაიკავა. 1920 წლის ოქტომბერში იყო მთავრობის წარმომადგენელი არტაანის ოლქში. 1921 წელს საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში.

სქოლიო
------

1. 1 2  მესხია ე. ბრძოლა საქართველოსთვის ერთიანობისთვის 1918-1920. ბათუმი, 2004 — გვ. 32, 113.
2. ↑  Умарова-Гозалишвили Х. Трагедия месхов. — Тбилиси, 2004. — გვ. 58.
3. ↑  1920 წლის 3 მაისი: ქართული ჯარი ართვინში შევიდა, პროექტი „რესპუბლიკა — 100". «სივილ ჯორჯია».
4. ↑  ქშწკ გამავრცელებელი საზოგადოების პროსოპოგრაფიულ მონაცემთა ბაზა (თბილისი, 2017). ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი. პირი 4232; წვდომის თარიღი: 2020-05-06.
**გალკაიო** (სომალ. Gaalkacyo, არაბ. جالكعيو, იტალ. Gallacaio, ასევე იტალ. Rocca Littorio) — ქალაქი სომალის ცენტრალურ ნაწილში. მუდუგის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ფაქტობრივად ქალაქი გაყოფილია ორ ზონად — ჩრდილოეთი ნაწილი ეკუთვნის პუნტლენდის სახელმწიფოს, ხოლო სამხრეთი — გალმუდუგის სახელმწიფოს.

ისტორია
-------

XX საუკუნის დასაწყისამდე იყო ჰობიოს სასულთნოს ნაწილი, ხოლო შემდეგ — იტალიის სომალის ნაწილი. სომალის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა მუდუგის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

გეოგრაფია
---------

გალკაიო მდებარეობს სომალის ცენტრალური ნაწილის ჩრდილოეთში, 217 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით ქალაქ ჰობიოდან, 219 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით გაროუედან და 358 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით კარდოდან.

ქალაქის კლიმატი ხასიათდება, როგორც ცხელი და მშრალი. ყველაზე უფრო გრილი თვეებია — ნოემბრიდან თებერვლის ჩათვლით, ამ პერიოდის საშუალო მინიმალური ტემპერატურა მერყეობს 23 °C-დან 25 °C-მდე. გაზაფხულობით საშუალო ტემპერატურა იწევს მაღლა; აპრილში იწყება წვიმების სეზონი. ყველაზე ცხელი თვეა — ივლისი, რომლის საშუალო მაქსიმუმი აღწევს 41 °C-ს. სექტემბრისთვის სიცხე ცოტათი იკლებს. ნალექების საშუალო წლიური ნორმაა — დაახლოებით 133 მმ.

მოსახლეობა
----------

2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 137 667 ადამიანს.. ის უპირველეს ყოვლისა წარმოდგენილია სომალური კლანებით — მაჯირტინით და დაროდით (ჩრდილოეთში) და ჰაბარ-გიდირის და ჰავიეს კლანებით (სამხრეთში). გალკაიო ისტორიულად სხვადასხვა კლანების დაპირისპირების ადგილია.

ინფრასტრუქტურა
--------------

ქალაქს ემსახურება აბდულაჰი იუსუფის სახელობის აეროპორტი. ავტოგზით შეერთებულია სომალის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქებთან — გაროუე და ბოსასო. ქალაქში არსებობს რამდენიმე სკოლა, ასევე პუნტლენდის უნივერსიტეტის ფილიალი. გალკაიო ვაჭრობის მთავარი ცენტრია რეგიონში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Dr Badal Kariye Ba Bsit Ma Mba & Phd, *The Kaleidoscopic Lover: The Civil War in the Horn of Africa & My Itinerary for a Peaceful Lover*, (AuthorHouse: 2010), p.116.
2. ↑  Kurian, George Thomas (1983). *Geo-data: the world almanac gazetteer*.  Gale Research Co.. ISBN 0-8103-1605-6.
3. ↑  Abdul Latif Dahir, Suleiman Abdullahi (3 April 2011). „Galkayo: A peaceful island in Somalia". *Africa Review*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ნოემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 9 June 2013.
4. ↑  „Somalia: Puntland businessman elected new Galkayo mayor". *Garowe Online*. 27 August 2009. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 დეკემბერი 2013. ციტირების თარიღი: 9 June 2013.
5. ↑  Issa-Salwe, Abdisalam M.. The Majeerteen Sultanates. Mudug Online.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 თებერვალი 2012. ციტირების თარიღი: 9 June 2013.
6. ↑  Gaalkacyo, Somalia. Weather-Forecast.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-16. ციტირების თარიღი: 2013-06-09.
7. ↑  Gaalkacyo, Somalia - Weather. AccuWeather.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-16. ციტირების თარიღი: 2013-04-03.
8. ↑  "Regions, districts, and their populations: Somalia 2005. UNDP.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 ივლისი 2017. ციტირების თარიღი: 7 July 2015.
**„გალობანი სინანულისანი"** — ორიგინალური პოეტური ნაწარმოებია, რომელიც ეკუთვნის XI-XII საუკუნეებში მოღვაწე საქართველოს მეფე დავით IV აღმაშენებელს. ეს ნაწარმოები შუა საუკუნეების ქართული კულტურის იდეოლოგიური და ესთეტიკური მრწამსის გამოხატულებაა. იგი ეძღვნება სასულიერო ლირიკაში ღრმად დამუშავებულ (ეფრემ ასურის, იოსებ და თეოდორე სტუდიტეების, ანდრია კრეტელის, იოანე დამასკელის და სხვათა საგალობლები) სინანულის მოტივს. საგალობელში გადმოცემულია ზოგადსაკაცობრიო სევდა. დავით IV თავს ადარებს უმძიმესი ცოდვის ჩამდენთ და გამოთქვამს აზრს, რომ არ არსებობს დანაშაული, რომელიც მის სულს არ ამძიმებდეს. თავის ასეთ დამდაბლებაში ვლინდება ზნესრული ადამიანის მაღალი ეთიკური მრწამსი. დავით IV-ის საგალობელში შეცოდებათა შეგნებით უკვე დაძლეულია ცოდვა და ადამიანის დაცემით გამოწვეულ სევდას ახლავს ნათელი ტონები ადამიანის სრულქმნის ღრმა რწმენისა. ის განსაკუთრებულ მსგავსებას ამჟღავნებს ანდრია კრეტელის „დიდ კანონთან". მსგავსება ამ ორ ძეგლს შორის დიდი ხანია შენიშნულია და აღიარებული ქართველი მეცნიერების მიერ. ორივე ნაწარმოები შექმნილია 50-ე ფსალმუნის მოტივზე. ორივეს ანათესავებს ერთი თემა, ეთიკური იდეების ერთი წრე. ორივე საგალობელში ლირიკული გმირი წარმოთქვამს აღსარებას უზენაესის წინაშე, ინანიებს ჩადენილ ცოდვებს და იმედოვნებს ღმერთის მოწყალეობასა და სახიერებაზე. ორივე საგალობელს საფუძვლად უდევს ახალი აღთქმისეული მოძღვრება ადამიანზე და ლირიკული გმირი ეფუძნება პიროვნების ფართო გაგებას. დავითის სინანულის საგალობელში ლირიკული გმირის ღაღადისი მარადიულია მაცხოვრისადმი, ღმრთისმშობლისადმი. ამით დავით IV-მ თავისი წვლილი შეიტანა ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარებაშიც. 

პირველად გამოსცა გ. ხელაძემ 1865 წელს. თარგმნილია რუსულ (ლ. გრიგოლაშვილი, ა. გოგეშვილი), გერმანულ (ვ. ოფერმანი, 1989 წ.), ინგლისურ (ლ. ჯოხაძე, 1996 წ.) და პოლონურ (დ. ყოლბაია, 2011 წ.) ენებზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „გალობანი სინანულისანი"
**ბორის ნემცოვი** (რუს. Бори́с Ефи́мович Немцо́в; დ. 9 ოქტომბერი, 1959 — გ. 27 თებერვალი, 2015) — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე.

ბორის ნემცოვი იყო ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის პირველი გუბერნატორი (1991-97). მოგვიანებით მუშაობდა რუსეთის მთავრობაში, სადაც იყო საწვავისა და ენერგეტიკის მინისტრი (1997), რუსეთის ვიცე-პრემიერი და უშიშროების საბჭოს წევრი (1997-98). გუბერნატორად და ვიცე-პრემიერად მუშაობის მომენტში იყო ამ თანამდებობებზე მყოფი ყველაზე ახალგაზრდა რუსი პოლიტიკოსი. რამდენიმეჯერ იყო არჩეული ქვეყნის პარლამენტში, 1990 წელს აირჩიეს რსფსრ-ის სახალხო დეპუტატად, ხოლო 1993 წელს — რუსეთის ფედერალური კრების ფედერაციის საბჭოში, 1995-1997 წლებში იყო ფედერაციის საბჭოს წევრი გუბერნატორის თანამდებობაზე.

1998 წელს ჩამოაყალიბა მოძრაობა „ახალგაზრდა რუსეთი". 1998 წელსვე იყო თანადამფუძნებელი ჯგუფისა „მარჯვენა საქმე", ხოლო 1999 წელს — ჯგუფისა „მემარჯვენე ძალების კავშირი". ამ ჯგუფის დაშლის შემდეგ, 2008 წელს, დააფუძნა ლიბერალური პოლიტიკური მოძრაობა „სოლიდარობა" (Солидарность). 1999-2003 წლებში იყო რუსეთის ფედერაციის ფედერალური კრების სახელმწიფო დუმის დეპუტატი, სადაც ეკავა სახელმწიფო დუმის თავმჯდომარის მოადგილისა და ფრაქცია მემარჯვენე ძალების კავშირის ხელმძღვანელის თანამდებობები. 2003 წლის შემდეგ მუშაობდა ბიზნესის სფეროსა და უკრაინის პრეზიდენტის შტატგარეშე მრჩევლად.

ბორის ნემცოვი მოკლეს 2015 წლის 27 თებერვალს, მოსკოვის ცენტრში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბორის ნემცოვი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი.
* ბორის ნემცოვი დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine. , სტატია „სოლიდარობის" საიტზე.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსკოვში მოკლეს ბორის ნემცოვი. „რადიო თავისუფლება", 28.02.2015.
2. ↑  В Москве застрелен политик Борис Немцов. „RT", 28.02.2015. (რუსული)
ბაღის ცენტრალური ხეივანი
**ბანაკის ბაღი** (რუს. Лагерный сад) — ბაღი ტომსკის კიროვის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ტომის შემაღლებულ სანაპიროზე, მეწყერულ ზონაში. ბაღის ფართობია დაახლოებით 40 ჰა, ზომები 1 300 X 300 მეტრზე.

ისტორია
-------

ბანაკის ბაღში ადამიანის პირველი დასახლების კვალი ჩნდება პალეოლითის ეპოქაში, 20 ათასი წლის წინ, რაზეც მიუთითებს 1896 წელს აღმოჩენილი ქვის იარაღი და მამონტის ჩონჩხი. ეს აღმოჩენები ამჟამად ინახება ტომსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მუზეუმში. ბაღის ტერიტორიაზე ასევე განთავსებული იყო ძვ. წ. I ათასწლეულის ნაქალაქარი, XV-XVI საუკუნეების ყორღანული ტიპისა და ძვ. წ. VII-V საუკუნეების მომთაბარეების საფლავები (აღმოჩენები მეცნიერებს ბოლომდე არ გამოუკვლევიათ, რადგან ხალხის სამეურნეო საქმიანობის შედეგად, ჩამოთვლილი ყველა არქეოლოგიური ძეგლი განადგურდა).

ბაღმა სახელწოდება მიიღო XVIII-XIX საუკუნეებში აქ განთავსებული ტომსკის 39-ე ქვეითი პოლკის საზაფხულო ბანაკის გამო. ამ პერიოდისათვის აქ იმართებოდა სამხედრო სწავლებები, მათ შორის ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით. მაგრამ მოგვიანებით, 1883 წელს ტომსკს განვითარების გეგმის შედგენის შემდეგ, ქალაქი გაიზარდა სამხრეთის მიამრთულებით და ბაღთან ახლოს ააგეს საცხოვრებელი სახლები, ხოლო XIX საუკუნის დასასრულისათვის ბაღი პოპულარული ადგილი გახდა სასეირნოდ და დასვენებისათვის. 

თანამედროვე ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, 1950-იან წლების შუა პერიოდამდე შემორჩენილი იყო სამხედრო საწყობი, მისი ლიკვიდაციის შემდეგ მის ადგილზე ხეები დარგეს. 

2010 წლის ზაფხულში, ბაღის ქვემო ტერასაზე მოაწყეს საკონცერტო მოედანი.

ლიტერატურა
----------

* Сад // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 302-303. — 440 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-89503-211-7.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Лагерный сад დაარქივებული 2019-01-27 საიტზე Wayback Machine.
* А. Г. Караваева. Лагерный сад — место памяти, место любви. Архив Томской области.
* Лагерный сад. Фото-ретроспектива

სქოლიო
------

1. ↑  *Славнин В. Д.* Томск сокровенный. — Томское книжное издательство, 1991. 328 с.+32 с. вкл. ил. С. 25—32. ISBN 5-7515-0177-2
2. ↑  ТВ-2: В Лагерном саду появилась концертная площадка.
**გალანჩეჟი** — ტბა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის გალანჩოჟის რაიონში, რომელიც მცირერიცხოვან რაიონს წარმოადგენს ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში. მოსახლეობა 1939 წელს შეადგენდა 9,499 ადამიანს, ჩეჩნების ჩათვლით 95,7%, რუსები 2.8%, ინგუშები 0,5%, უკრაინელები 0.4%.

გეოგრაფია
---------

გალანჩეს ტბა წარმოადგენს ერთ-ერთ უნიკალურ ტბას კავკასიაში. გალანჩეჟი მდებარეობს მთიან ჩეჩნეთში, მდინარე გეხის აუზის ზედა მონაკვეთში. იგი მდებარეობს მდინარე ოსუკას ხეობის მარჯვენა მხარეს, მდინარიდან 100 მეტრის და ზღვის დონიდან 1494.1 მეტრის სიმაღლეზე. 

აღნიშნულ ტბას აქვს თითქმის რეგულარულად ოვალური ფორმა, რომლის ღერძი 450 და 380 მეტრია. აუზის ფორმა არის ძაბრისებური ფორმის. ტბის ცენტრში არსებული უდიდესი სიღრმეა. ანიშნული ტბის მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს, დაახლოებით 35 მეტრს. წყლის სარკის ფართობია დაახლოებით 12 ჰექტარი.

გალანჩეჟის ტბაში წყალი ნათელი და კამკამაა. მზიან ამინდში იგი დაახლოებით ღია ცისფერია, უდნავ მომწვანო ელფერით. 

ზაფხულში, დაახლოებით წყლის საშუალო ზედაპირული ტემპერატურა 20 გრადუსს აღწევს. ზამთარში კი ტბა იყინება. აღნიშნულ რეგიონში საკმაოდ ცივი ზამთარია, ამიტომ ყინვის დროს ტბის ზედაპირი საკმაოდ მასიური ყინულით იფარება. 

ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე არის არაერთი გამორჩეული უძველესი კოშკი და სხვა ისტორიული ძეგლი, რომლებიც წარმოადგენს ჩეჩენეთის რესპუბლიკის ეროვნული მნიშვნელობის ხუროთმოძღვრულ ძეგლებს. გალანჩოჟის რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს ადრეული და გვიანი შუა საუკუნეების ძეგლები, ეს არის უძველესი სამხედრო და საცხოვრებელი კოშკები, ციხესიმაგრეები. 

აღნიშნული ტბა იკვებება ჩამონადენი წყლებით. აღმოსავლეთის ფერდობზე მასში სამი წყარო ჩაედინება. ტბის ბოლოში არის ძირითადი გასასვლელი. ტბას მიწისქვეშა ჩამონადენი აქვს პატარა წყაროს სახით, რომელიც ჩრდილოეთ ფერდობზე ტექტონიკური მოტეხილობის ზოლში იშლება. გალანჩეჟის ტბაში ბრუკის კალმახი ბინადრობს. ტბაში ბინადარი თევზებიდამ გამორჩეულია: ჩვეულებრივი პიკე, როუჩი, რუდი და ჩრდილოეთ კავკასიური მჭრელა, საზანი და წვერა.

ჩეჩნურ თარგმანში აღნიშნული ტბის "გალეან-ამ" სახელი ითარგმნება როგორც "გალე-ტბა". 

ადგილობრივებს შორის, გალანჩის ტბა წმინდა ადგილად ითვლებოდა. ტბის სული ხართან ასოცირდება. 

გალანჩეჟის ტბასთანა არის უნიკალური ტყეები.

ლიტერატურა
----------

* Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006
* Военно-топографическая пятиверстная карта Кавказского края
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბამი**. |

**ბამი** (ლათ. Abelmoschus esculentus, ადრე ლათ. Hibiscus esculentus) — ერთწლოვანი მცენარე ბალბისებრთა ოჯახისა. ღერო დატოტვილია, სიმაღლეში 2 მეტრამდე აღწევს. ფოთლები 5–7-ნაკვთიანი ან დაყოფილია, გრძელი ყუნწებით. ყვავილები ყვითელი ან ნარინჯისფერი, შუაში იისფერი ლაქით, მარტოული, იღლიური. ნაყოფი მოგრძო, ზოგჯერ კვერცხისებრი კოლოფია. მისი სამშობლოა ტროპიკული აფრიკა.

კულტივირებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და სამხრეთ ევროპაში, როგორც ბოსტნეული განსაკუთრებით ფართოდაა გავრცელებული სამხრეთ აზიაში. მოჰყავთ საქართველოშიც. უმწიფარ ჭოტისებრ ნაყოფს იყენებენ საჭმელად. ღეროსაგან ამზადებენ უხეშ ბოჭკოს, თესლისაგან — ყავის სუროგატს. ფოთლებით ცხოველებს კვებავენ. ნაყოფს გომბო ეწოდება და ხშირად სწორედ ასე მოიხსენიებენ მთლიან მცენარესაც.

გალერეა
-------

* საერთო ხედისაერთო ხედი
* ყვავილიყვავილი
* ნაყოფინაყოფი
* ტომატის საწებელშიტომატის საწებელში

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Головкин Б. Н.* Бамия // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М. 2005. — стр. 737–738.
2. 1 2   ბამი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 184–185.
აშშ-ის ფლოტის წევრები ნიკარაგუაში, აუგუსტო სესარ სანდინოს ჩამოგდებული დროშით, 1932 წ.
**ბანანის ომები** — ოკუპაციათა, პოლიციურ ქმედებათა და ინტერვენციათა სერია, რომელშიც ჩართულნი იყვნენ აშშ, ცენტრალური ამერიკა და კარიბის ზღვის რეგიონი. ეს პერიოდი დაიწყო 1898 წლის ესპანეთ-ამერიკის ომით და შემდეგ გაგრძელდა პარიზის ხელშეკრულებით, რომელმაც აშშ-ს კუბასა და პუერტო-რიკოზე კონტროლი გადასცა. ესპანეთთან ომის დროს და შემდეგ 1934 წელს, აშშ სამხედრო ოპერაციებსა და ოკუპაციურ ქმედებებს ახორციელებდა პანამაში, ჰონდურასში, ნიკარაგუაში, მექსიკაში, ჰაიტისა და დომინიკელთა რესპუბლიკაში. კონფილქტების ეს სერია 1934 წელს, ჰაიტიდან ჯარების გაყვანითა და პრეზიდენტ რუზველტის კარგი სამეზობლო პოლიტიკის შედეგად დამთავრდა.

დასაწყისი
---------

ამ კონფლიქტების მიზეზები მრავალგვარი იყო, მაგრამ მათ შორის ძირითადი იყო ბუნების ეკონომიკა. ტერმინი „ბანანის ომი" წარმოიშვა ამ ინტერვენციებისა და რეგიონში აშშ-ის კომერციული ინტერესების კავშირის შედეგად. ძირითადად, კომპანია *იუნაიტედ ფრუტ კომპანის* (United Fruit Company) მნიშვნელოვანი ფინანსები ჰქონდა ჩადებული ბანანის, თამბაქოს, შაქრის ლერწმისა და სხვა პროდუქტების წარმოებაში მთელი კარიბის რეგიონის, ცენტრალური ამერიკისა და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილის მასშტაბით. აშშ-ს ასევე ამოძრავებდა თავის პოლიტიკური ინტერესები, გავლენის სფეროს ჩამოყალიბება და პანამის არხის კონტროლი, რომელიც მის მიერ იყო აშენებული და რომელიც კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო მსოფლიო ვაჭრობასა და საზღვაო ძალაუფლებაში.

ლიტერატურა
----------

* Langley, Lester D. (1983), *The Banana Wars: An Inner History of American Empire, 1900-1934*, Lexington: University Press of Kentucky, ISBN 0813114969
მხედრული დამწერლობის ერთ–ერთი ადრეული ნიმუში, ბაგრატ IV–ის სიგელი ოპიზარ და მიჯნაძორელ მამათა მიმართ, XI საუკუნე
**გარდამავალი მხედრული** X-XI საუკუნეებში გავრცელებული ქართული მხედრული დამწერლობის ქვესახეობაა; ასოთა მოხაზულობები ნუსხურიდან მხედრულისაკენ გარდამავალ საფეხურს წარმოადგენენ; აქედან მომდინარეობს ქართული დამწერლობის ამ სახეობის დასახელებაც. ხშირად მოიხსენიება **მდივანმწიგნობრულის** სახელწოდებითაც. 

გარდამავალი მხედრულითაა შესრულებული X-XI საუკუნეების ისტორიული საბუთები, მათ შორის ბაგრატ IV-ის ცნობილი ორი სიგელი; აგრეთვე ხელნაწერთა ზოგიერთი მინაწერი და ეპიგრაფიკული წარწერები. ხელნაწერ საბუთებში, განსაკუთრებით კი ბაგრატის სიგელში ოპიზარი და მიჯნაძორელი მამების მიმართ (1054—1072 წლები), გარდამავალ მხედრულს ახასიათებს ნუსხურისათვის დამახასიათებელი კუთხოვანი ფორმების მომრგვალება. ამგვარი მომრგვალება, ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, შესაძლოა ინდივიდუალური ხელწერის ნიშანი იყოს. სხვა შემთხვევებში, განსაკუთრებით ეპიგრაფიკულ ძეგლებში, გარდამავალი მხედრულის ასოთა ფორმები ინარჩუნებენ კუთხოვან ფორმებს. გარდამავალ მხედრულს ახასიათებს აგრეთვე ასოთა გადაბმები; მხედრულის შემდგომი განვითარების შედეგად გადაბმები კიდევ უფრო დაიხვეწა და მხედრული კალიგრაფიის აუცილებელ ელემენტად იქცა.

  

გარდამავალი მხედრულის მაგალითი, ფრაგმენტი ბაგრატ IV-ის სიგელიდან, XI საუკუნე.  

„გურგენ : მეფეთა : მეფისაი : პაპისა : ჩემისა : ბ~გტ კურაპალა ..."
აღსანიშნავია, რომ ივანე ჯავახიშვილი გარდამავალ მხედრულს ორ ნაწილად ყოფდა; წიგნური ვარიანტის აღსანიშნავად მან შემოიღო ტერმინი *ნუსხახუცური მრგლოვანი*, ხოლო საბუთების ხელის აღსანიშნავად — *ნუსხახუცური მწიგნობრული დამწერლობა*. მკვლევართა უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ ამგვარი დაყოფა ზედმეტია; ტერმინი *გარდამავალი მხედრული* ამ ორივეს მოიცავს, ტერმინოლოგიურ დაქუცმაცებას კი საფუძვლად უდევს არა დამწერლობათა განვითარების სხვადასხვა საფეხური, არამედ წერილობითი ძეგლების შინაარსობრივი მხარე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მხედრული
* ნუსხური

ლიტერატურა
----------

* „ენციკლოპედია „ქართული ენა", თბილისი, 2008, გვ. 104
* *ელენე მაჭავარიანი*, მხედრული დამწერლობის ადრეული ნიმუშები. — კრ.: „მრავალთავი" (ფილოლოგიურ-ისტორიული ძიებანი), III, თბილისი, 1973
* *ივანე ჯავახიშვილი*, ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია. — თხზ. ტ. 9, ნაკვ. 1, თბილისი, 1996
ბურგთეატრის მთავარი ფასადი.
გვერდითი ფასადი.
**ბურგთეატრი** (გერმ. Burgtheater, საიმპერიო კარის თეატრი), თავდაპირველად ცნობილი, როგორც „der Burg", ხოლო 1920 წლამდე კი „Hofburgtheater" — ავსტრიის ფედერალური თეატრი ვენაში და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გერმანულენოვანი თეატრი მსოფლიოში.

თეატრი დაარსდა 1741 წლის 13 მარტს ჰაბსბურგი დედოფალი მარია ტერეზა ავსტრიელის მიერ საკუთარი სასახლის გვერდით; მისმა ვაჟმა იმპერატორმა იოზეფ II-მ მას გერმანიის ნაციონალური თეატრი დაარქვა 1776 წელს. 1794 წლიდან თეატრს ერქვა „K.K. Hoftheater nächst der Burg". თეატრი ახალ შენობაში გადავიდა რინგშტრასეზე 1888 წლის 14 ოქტომბერს; ახალი შენობის პროექტი ეკუთვნის გოტფრიდ სემპერსა და კარლ ფრეჰერ ფონ ჰაზენაუერს. 1944 წელს ხანძრის შედეგად განადგურებული სასახლის თეატრი 1955 წელს აღადგინეს. ისტორიულად კლასიკური ბურგთეატრის სტილი და ბურგთეატრის გერმანული ენა ყველა გერმანულენოვანი თეატრისთვის მაგალითის მიმცემი იყო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რაიმუნდ თეატრი
* ვენის ფოლკთეატრი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი.
ბანატის მდებარეობა ევროპაში (აღნიშნულია მუქ მწვანედ)
**ბანატი** (რუმ. Banat, სერბ. Банат) — ისტორიული ოლქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში. მოქცეულია აღმოსავლეთიდან ტრანსილვანიას, დასავლეთიდან მდინარე ტისას, ჩრდილოეთიდან მდინარე მურეშს და სამხრეთიდან მდინარე დუნაის შორის. XII საუკუნიდან შედიოდა უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში, XVI საუკუნისთვის დაიპყრო ოსმალეთის იმპერიამ. 1718 წლის პოჟარევაცის საზავო ხელშეკრულებით გადავიდა ჰაბსბურგების ხელში. XVIII–XIX საუკუნეების კოლონიზაციის პროცესების შედეგად ჩამოყალიბდა მოსახლეობის მრავალეროვნული შემადგენლობა: რუმინელები, სერბები, ხორვატები, უნგრელები, სლოვაკები, გერმანელები და სხვ. 1920 წლის ტრიანონის საზავო ხელშეკრულებით გაიყო რუმინეთს (აღმოსავლეთი ნაწილი) და სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოს (1929 წლიდან — იუგოსლავია; დასავლეთი ნაწილი) შორის; დღეს ბანატის ტერიტორია სერბეთისა და რუმინეთის შემადგენლობაშია.

სქოლიო
------

1. ↑   Банат // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М. 2005. — стр. 739.