recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ქალაქ ნიუ-იორკში დღემდე ორი მსოფლიო ექსპოზიცია ჩატარდა:

ნიუ-იორკის მსოფლიო ექსპოზიციის დღემდე შემორჩენილი სიმბოლო.
* **ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენა 1939** (1939-1940) ფლაშინგ მიდოუს პარკში, კუინზი — ამ ექსპოზიციაზე გამოჩნდა ფუტურამა, ტრილონი და პერისფერო.

ჩაფიქრებული მისი ორგანიზატორების მიერ როგორც დიდი დეპრესიის გაჭირვების ანტიდოტი მომავლის იმედის ასახვით, გამოფენაზე ხაზგასმული იყო საერთაშორისო თანამშრომლობა და ტექნოლოგიის გაველნა მსოფლიოს მომავალზე.

ამ პერიოდში მსოფლიო ექსპოზიცია კულტურული ფენომენი იყო და მან 45 მილიონი მნახველი მოიზიდა ორი წლის ფუნქციონირების განმავლობაში. პირველი ზაფხულის შემდეგ მნახველების რაოდენობა წინასწარ გათვლილზე საგრძნობლად ნაკლები აღმოჩნდა და ორგანიზატორები იძულებული გახდნენ ბილეთის ფასი შეემცირებინათ გამოფენის თემების გადახალისებასთან ერთად. თუმცა მეორე წლის ბოლოს საერთო მნახველთა რაოდენობა პროგნოზზე 5 მილიონით ნაკლები იყო და გამოფენამ თავი ბანკროტად გამოაცხადა.

* **ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენა 1964** (1964–1965), ასევე ფლაშინ მიდოუს პარკში, კუინზი. ამ გამოფენის ყველაზე შთამბეჭდავი ნაგებობა უნისფერო იყო.

ეს ადგილი შემდეგ პარკად გადაკეთდა, სადაც ბინა ნიუ-იორკის შის სტადიონმა დაიდო. აქ თამაშობს ნიუ-იორკ მეტსის გუნდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* nywf64.com (1964/1965 წლების ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენის საიტი
**ნიკოლოზ (კოლია) ჭუმბურიძე** (დ. 1886 — გ. 20 ნოემბერი, 1933, ქვედა სიმონეთი, იმერეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ქართველ სოციალ-დემოკრატთა ერთ-ერთი ლიდერი.

ბიოგრაფია
---------

ნიკოლოზ ჭუმბურიძე დაიბადა 1886 წელს, სოფელ ქვედა სიმონეთში. ის იურიდიულ ფაკულტეტზე სასწავლებლად პეტერბურგში გაემგზავრა, საბოლოოდ კი პრაღის უნივერსიტეტი დაამთავრა. სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებთან იგი „აჟის" ფსევდონიმით თანამშრომლობდა. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, დაახლოებით ექვსი თვე, ნიკოლოზ ჭუმბურიძე სამშობლოში დარჩა და გარკვეულ ხანს გრიგოლ ლორთქიფანიძესა და შალვა მაღლაკელიძესთან ერთად „ჩეკას" სარდაფში ატარებდა. 1921 წლის 21 მაისს ნიკოლოზი დააპატიმრეს. 1921 წლის 20 სექტემბერს, სტამბოლში მყოფ საქართველოდან განდევნილი მთავრობის წევრებს მან წარუდგინა მოხსენება: „საბჭოთა  საქართველოს ცხოვრებიდან – ბოლშევიკების ექვსი თვის ბატონობის სურათი". ეს დოკუმენტი ინახება საქართველოს საისტორიო ცენტრალურ არქივში და დღესაც დიდ ინტერესს იწვევს. 2013 წელს ეროვნულმა არქივმა ეს ნაშრომი გამოსცა დიმიტრი სილაგაძის წინასიტყვაობითა და კომენტარებით. 

1921 წელს, ციხიდან გამოსვლის შემდეგ, ნიკოლოზ ჭუმბურიძე ემიგრაციაში ცხოვრობდა. იგი კვლავ აქტიურად აგრძელებდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებთან თანამშრომლობას, მაგრამ ამჯერად უკვე „ალფას" ფსევდონიმით. ეს გაზეთები იყო „კავკასიონი", „დამოუკიდებელი საქართველო", „მხედარი", „ბრძოლა", „სამშობლოსთვის" და ასე შემდეგ. რაც შეეხება ჭუმბურიძის პირად ცხოვრებას — ემიგრაციაში ყოფნისას მას საქართველოში დარჩა ახალგაზრდა მეუღლე მარიამი და შვიდი თვის ვაჟი ჯუმბერი. მარიამი (1884-1950) ასწავლიდა გეოგრაფიას, ისტორიას, რუსულ ენასა და ლიტერატურას. მარიამმა ჭიათურაში ქალთა პირველი სასწავლებელი დააარსა და მისი პირველი დირექტორიც თავად იყო. ემიგრაციაში, ნიკოლოზს ტუბერკულოზი შეეყარა. იგი ამ საშინელი დაავადებით 8 წელი იტანჯებოდა. 1933 წლის 20 ნოემბერს, 47 წლის ასაკში ქართველი პოლიტიკოსი გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* ნიკოლოზ ჭუმბურიძე (2013). *საბჭოთა საქართველოს ცხოვრებიდან : /ბოლშევიკების ექვსი თვის ბატონობის სურათი*. თბილისი:  „პეტიტი".
* შარაძე გურამ. „ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია." ტ. 6. – თბ. 2005. – გვ. 234–236.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ჭუმბურიძე — ქართველები უცხოეთში
**ნიუ-ჯორჯიის კუნძულები** (*ახალი გეორგია*) (ინგლ. New Georgia) — ვულკანური კუნძულების ჯგუფი წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, სოლომონის არქიპელაგში, კუნძულ გუადალკანალიდან ჩრდილო-დასავლეთით. ადმინისტრაციულად შედის მელანეზიური სახელმწიფო სოლომონის კუნძულების დასავლეთი პროვინცის შემადგენლობაში. მოსახლეობა დაახლოებით 70 000 ადამიანი (2009 წელი). ეთნოკულტურული თვალსაზრისით ეკუთვნის მელანეზიას.

გეოგრაფია
---------

სოლომონის არქიპელაგი
კუნძულების საერთო ფართობია 5200 კმ², ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილი მდებარეობს 813 მეტრზე. ყველაზე დიდი კუნძულია — ახალი გეორგია, სხა კუნძულებია: ველა-ლაველა, კოლომბანგარა, გიზო, ვანგუნუ, რენდოვა და ტეტეპარე. ჩამოთვლილი კუნძულები გარშემორტყმულია მარჯნის რიფებით. აქ მდებარეობს დედამიწაზე ყველაზე დიდი მლაშე წყლიანი ლაგუნა — მაროვო (ინგლ. Marovo Lagoon).

ნიუ-ჯორჯიის კუნძულების კლიმატი ეკვატორულია (ცხელი და ნოტიო). კუნძულები დაფარულია ნოტიო ტროპიკული ტყეებით.

დასახლებული პუნქტები
--------------------

კუნძულების ძირითადი ქალაქებია გიზო, მუნდა და ნორო.

ეკონომიკა
---------

მოჰყავთ ქოქოსის პალმა. განვითარებულია თევზჭერა.

ლიტერატურა
----------

ახალი გეორგიის კუნძულზე მიმდინარეობს მოქმედებები უილ რენდალი რომანისა «უსაქმურების კუნძული» (Solomon Time, by Will Randall).
**ნიუ-იორკის სამზარეულო** - ნიუ-იორკში გავრცელებული კერძების და მათი მომზადების ტრადიციების ერთობლიობა. ქალაქის ეთნიკური მრავალფეროვნება მის სამზარეულოზე ძლიერად აისახება როგორც ცალკეულ ეთნიკულ რაიონებში, ასევე მთელ ტერიტორიაზეც. მათ შორისაა ლათინური ამერიკის, ევროული, ჩინური, ებრაული და ამერიკელი აბორიგენების სამზარეულო. ნიუ-იორკში წარმოიშვა ნიუ-იორკის რესტორანტთა კვირეული - მთელ მსოფლიოში გავრცელებული მოვლენა, როდესაც ერთი ან ორი კვირით ქალაქის ან ქვეყნის მასშტაბით რესტორნებში დიდი ფასდაკლებები მოქმედებს .

ნიუ-იორკის კერძები
------------------

ნიუ-იორკში პოპულარული კერძები ხშირად რაიმე მთელ მსოფლიოში პოპულარული კერძების სპეციფიური ნიუ-იორკული ვერსიებია, მაგ. ნიუ-იორკული პიცა (მზადდება თხელი ცომისგან სქელი კიდეებით, ტომატის სოუზით და დაჭრილი მოცარელათი), ნიუ-იორკული ჩიზქეიკი (განსხვავდება კრემის დიდი რაოდენობით, უმატებენ არაჟანს და ვანილის ექსტრაქტს), ნიუ-იორკული ჰოთ-დოგი , ნიუ-იოეკული პასტრამი (სუნელებში შებოლილი ზორცი). ნიუ-იორკთან ასოცირებულია ასევე კვერცხები ბენედიქტი, დონატი, ლობსტერი ნიუბერგი, ვალდორფის სალათა, სტეიკი დელმონიკო, შავ-თეთრი ორცხობილა, ბეკონის, კვერცხის და ყველის სენდვიჩი, დაჭრილი ყველი, კნიში, გამომცხვარი ბრეცელები, ჩაუდერი და სხვა კერძები.

### ებრაული სამზარეულო

ნიუ-იორკში ებრაელთა დიდი რაოდენობა ცხოვრობს და ებრაული სამზარეულო ქალაქის სამზარეულოს ნაწილი გახდა, რის შემდეგაც ზოგმა კერძმა პოპულარობა მთელ მსოფლიოში მოიპოვა. არსებობს ბოსაზრება, რომ ნიუ-იორკში გავრცელებული "დელიკატესენები" (შემოკლებით "დელი") - უჩვეულო, დელიკატესული საკვების და სუნელების მაღაზიები თავდაპირველად ებრაელობის გამოგონება იყო. ნიუ-იორკში ებრაელები ასევე ჩინურ სამზარეულოს ითვისებენ, ებრაელების ნაწილი მას უკვე საკუთარი ეთნიკური სამზარეულოს ნაწილად მიიჩნევს. ნიუ იორკში გავრცელებული ებრაული კერძებია ბიგლი (მათ შორის ნიუ-იორკული ბიგლი), ხბოს ნეკნები, ხბოს ენა, კნიში, ლოქსი, სხვადასხვა სახეობის თევზის ფარში, კარტოფილის ღვეზელი, მაცა, მაცას წვნიანი, ჩალა და სხვა.

### იტალიური სამზარეულო

ასევე, როგორც ებრაელების შემთხვევაში, ნიუ-იორკთან ასოცირებული კერძების ნაწილი მოდის ქალაქში მცხოვრები დიდი რაოდენობის იტალიელი იმიგრანტებისგან. ამ კერძებში შედის ნიუ-იორკული პიცა, სიცილიური პიცა, პასტა პრიმავერა, კაპუჩინო, სპაგეტი ფრიკადელით, შემწვარი კალმარი, კანოლი, ყველიანი ქათამი, იტალიური პური, სიცილიური პური, ცისარტყელას ორცხობილები, არანჩინი, პენნე ალა ვოდკა, სფოგლატელა და სხვა.

### ჩინური და ლათინური სამზარეულო

ლათინური ამერიკელი და ჩინელი, მათ შორის ჩინური კუბელი იმიგრანტების დიდი რაოდენობა მთელ შეერთებულ შტატებში აღინიშნება და მათი სამზარეულო პოპულარობით მთელ ქვეყანაში სარგებლობს. მათ შორის ასეთი კერძები, როგორც შემწვარი ფლავი, ქათამი სეზამი, ლუმპანგ შანხაი, ქათამი ბროკოლით, კვერცხის წვნიანი, კუბური ჩიჩარონე დე პოლო, ფლავი ლობიოთი და სხვა.

წყაროები
--------

* 
* 
*
**ნიკოლოზ მიხეილის ძე ხომიზურაშვილი** (დ. 19 სექტემბერი, 1900, თელავი — გ. 1 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, სოციალისტური შრომის გმირი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1919 წელს დაამთავრა თელავის ვაჟთა გიმნაზია, ხოლო 1925 წელს პირველი ხარისხის დიპლომით თბილისისსახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. გამორჩეული ახალგაზრდა კათედრაზე დაიტოვეს ასისტენტად და როგორც პერსპექტიული სპეციალისტი მიავლინეს გერმანიაში ცოდნის გაღრმავების მიზნით, სადაც მან 3 წელი დაჰყო და მუშაობდა საუკეთესო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებსა და სასელექციო სადგურებში. მისი პირველი მეცნიერული ნაშრომები, გამოქვეყნებული გერმანულ ენაზე შეეხებოდა გენეტიკისა და სელექციის საკითხებს. მის კალამს ეკუთვნის 80-მდე მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოს ხილის ატლასები, მეხილეობის სახელმძღვანელოები და „მეხილეობის" 2 ტომი. დიდი ღვაწლი მიუძღვის „საქართველოს მეხილეობის" ოთხტომეულის გამოცემაში. მისი ხელმძღვანელობით საქართველოში დაინერგა ნაგალა ხეხილი. იგი საქართველოში სამრეწვეო მეხილეობის ერთ-ერთი ფუძემდებელია.

ბოლო ათი წელი განაგებდა საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. მან დაამუშავა საყვავილე კვირტების ჩასახვა-განვითარების თეორია, შეისწავლა და იკვვლია ხეხილის ზოგიერთი ჯიშის ციტოემბრიონოლოგიისა და ციტოგენეტიკის საკითხები და სხვა. ინსტიტუტის ბაზაზე მანვე შექმნა უნიკალური სამეცნიერო მუზეუმი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე",გვ. 417, თბ. 1994
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ნიკოლოზ ჭავჭავაძე**. |

**ნიკოლოზ (ნიკო) მელქისედეკის (მიხეილის) ძე ჭავჭავაძე** (დ. 5 იანვარი, 1867 — გ. 23 მაისი, 1920) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1914). კავალერიის გენერალ ნიკოლოზ ჭავჭავაძისგან („დიდი ნიკო") განსასხვავებლად „პატარა ნიკოს" უწოდებდნენ.

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი და ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. მსახურობდა ტვერის დრაგუნთა 43-ე პოლკში, რომელსაც მოგვიანებით მეთაურობდა პოლკოვნიკის წოდებით. ცნობილი იყო, როგორც ჩინებული მხედარი. მოპოვებული ჰქონდა არაერთი პრიზი ოფიცერთა საცხენოსნო შეჯიბრებებში. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904–1905). შემდეგ ცხოვრობდა თბილისში. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე. მონაწილეობდა ყარსის ბრძოლაში (1914). მიღებული ჰქონდა არაერთი საბრძოლო ჯილდო. გარდაიცვალა ომში მიღებული ჭრილობებისგან. დაკრძალულია ყვარელში. ცოლად ჰყავდა ეკატერინე მიხეილის ასული ციციშვილი.

ლიტერატურა
----------

* ჩიქოვანი, იური. თავადი ჭავჭავაძეები. თბ.: არტანუჯი, 2002

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ჭავჭავაძე (გენერალ-მაიორი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნგუენ სუან ფუკი** (დ. 20 ივლისი, 1954) — ვიეტნამელი პოლიტიკოსი. 2021 წლის 5 აპრილიდან 2023 წლის 17 იანვრამდე ვიეტნამის პრეზიდენტი. 2016 წლის 7 აპრილიდან 2021 წლის 5 აპრილამდე ვიეტნამის პრემიერ-მინისტრი. 

ფუკი 1982 წლიდან არის ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის წევრი. 2007-2011 წლებში იყო მთავრობის აპარატის ხელმძღვანელი. 2011-2016 წლებში – პრემიერ-მინისტრის მოადგილე (მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე). ფუკი იყო რიგით მეორე ნომერი წევრი მე-13 პოლიტბიუროზე და მესამე — მე-12 პოლიტბიუროზე. ფუკი არის ეროვნული ასამბლეის წევრი. მუშაობდა მე-11, მე-12, მე-13 და მე-14 მოწვევის ეროვნულ ასამბლეაში. 1973-1978 წლებში ფუკი სწავლობდა ბიზნეს მენეჯმენტს ჰანოის უნივერსიტეტში, რის შემდეგაც სწავლობდა ადმინისტრაციულ მენეჯმენტს ვიეტნამის ეროვნულ ადმინისტრაციულ აკადემიაში. გარდა ამისა დამთავრებული აქვს სინგაპურის ეროვნული უნივერსიტეტი. ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.

2023 წლის 17 იანვარს გადადგა ვიეტნამის პრეზიდენტის თანამდებობიდან და წავიდა პოლიტიკიდან, მიზეზად დაასახელა პასუხისმგებლობა მთავრობაში მომხდარ რამდენიმე ბოლო სკანდალზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Thanh nien News
2. ↑  BST áo dài Lan Hương ra mắt phu nhân nguyên thủ các nước tới Hà Nội (2017-06-09). ციტირების თარიღი: 2018-04-02
3. ↑  Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến Phi-líp-pin dự hội nghị cấp cao ASEAN 30 (2017-06-09). ციტირების თარიღი: 2018-04-02
4. ↑  Nguyễn Xuân Phúc chính thức thay Nguyễn Tấn Dũng làm thủ tướng - Nguoi Viet Daily News (2017-06-09). ციტირების თარიღი: 2018-04-02
5. ↑  Trung ương đồng ý ông Nguyễn Xuân Phúc thôi chức Chủ tịch nước
**სათიხარის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სათიხარში. აგებულია IX-X საუკუნეებში.

ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით დუღაბზე. ალაგ-ალაგ წყობა შევსებულია წვრილი ქვით. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებული ნახევარწრიული აბსიდით. მისი შუა ნაწილი დანგრეულია. შემორჩენილია სატრიუმფო თაღის სამხრეთი ქუსლი, რომელიც აბსიდის მხარს ეყრდნობა. აბსიდის გვერდითი ნიშები მიწის დონეზეა. კედლები შემორჩენილია 6-7 მეტრის სიმაღლეზე. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. სამხრეთი შესასვლელი მიწის დონიდან 50 სმ-ზე მოჩანს. ინტერიერი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით. ჩრდილოეთი ფასადი პერანგშემოცლილია. ეკლესიას ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან გარშემოსავლელი აქვს, რომლის კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 1-2 მეტრზე. კედლები ნაგებია ფლეთილი ქვით დუღაბზე. ეკლესიის კედლების მიჯრით დიდი ზომის ხეებია ამოსული.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 158-159
**ოიკოფობია** — ტერმინი ფსიქიატრიაში, რომელიც აღნიშნავს ყველაფერი მშობლიურის მიმართ ანტიპათიურ განწყობას. ის ასევე შეიძლება გამოყენებული იქნეს საკუთარი სახლის მიმართ არანორმალური შიშის (ფობიის) განმარტებისთვის. სიტყვა ნაწარმებია ბერძნული სიტყვიდან ოიკოსი, რაც ნიშნავს კომლს, სახლს ან ოჯახს და ფობიისგან რაც შიშს აღნიშნავს.

1808 წელს, ეს სიტყვა პოეტმა და ესეისტმა რობერტ საუტმა გამოიყენა სახლის მიტოვების და სამოგზაუროს წასვლის სურვილის აღწერისთვის. რობერტის მიერ ამ სიტყვის მოგზაურობით გატაცების მნიშვნელობით გამოყენება XIX საუკუნის სხვა მწერლებმაც აიტაცეს. 

2004 წლის წიგნში, ბრიტანელმა კონსერვატორმა ფილოსოფოსმა როჯერ სკრუტონმა ამ სიტყვას შემდეგი მნიშვნელობა მოარგო: "მშობლიური მემკვიდრეობის უარყოფა" ის განმარტავდა, რომ ეს არის: "ეტაპი რომელსაც ახალგაზრდა ბონება ბუნებრივად გადის", მაგრამ ეს არის იმპულსი ზოგიერთი პოლიტიკური (ძირითადად მემარცხენე) იდეოლოგიისთვის, რომლებიც გამოირჩევიან ქსენოფილიით (უცხო კულტურისთვის უპირატესობის მინიჭება).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფობიების სია

სქოლიო
------

1. ↑  Ronald Manual Doctor, Ada P. Kahn, Christine A. Adamec. *The encyclopedia of phobias, fears, and anxieties.* Third edition. Infobase Publishing, 2008. Page 281; p. 286.
2. ↑  საუტი, რობერტ (1808). *Letters from England, Volume 1*.  David Longworth,   გვ. 311.
3. ↑  Roger Scruton, *England and the Need for Nations*, (London: Civitas, 2004), pp.33-38 and for the excerpt of Scruton's definition
4. ↑  Scruton, Roger. Continuum - Political Philosophy > Roger Scruton. Continuumbooks.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-15. ციტირების თარიღი: 2010-08-30.
5. ↑  Roger Scruton, "Oikophobia and Xenophilia", in *Stereotypes and Nations*, Teresa Walas (ed), Cracow International Cultural Center, 287-292.
**ოქროპილაურის ციხე**, *ოქროპილაურის ყალაბოინი* — ციხესიმაგრე შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოქროპილაურში. მდებარეობს ჩირუხის და უჩამბისწყლის შესართავში, მდ. აჭარისწყლიდან 1 კმ-­ში. ციხესიმაგრე კარგად აკონტროლებდა სხვადასხვა მიმართულებით აქ გამავალ გზებს. იგი დაშენებულია მდინარეების შესართავის მარცხენა მხარეს არსებულ კლდოვან ბორცვზე. სამი მხრიდან მიუვალია. აქვს ერთადერთი მისადგომი სამხრეთის მხრიდან. 

ნაგებობა მცირე მოცულობისაა. გალავნის კედლებს შორის მოქცეული შიდა სივრცე ორადაა გაყოფილი. შედარებით კარგადაა შემორჩენილი აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლები. სამხრეთის მხარეს ციხეს აქვს დამატებითი დამცავი კედელი. მისი დიდი ნაწილი დანგრეულია. ნაშენია დაუმუშავებელი ფილა ქვებით. მათ შემაკავშირებლად კირდუღაბია გამოყენებული. 

ციხესიმაგრე შესანიშნავად აკონტროლებს აქ გამავალ ცენტრალურ გზას, რომელიც იმერხევის სოფლების ივეთისა და ფაფართის უღელტეხილით
გადმოდიოდა გოგაძეებში, უჩამბისწყლის ხეობით ეშვება ოქროპილაურის ციხემდე, ხოლო შემდეგ უერთდება აჭარისწყლის ხეობაზე გამავალ ცენტრალურ გზას. ამ გზას აკონტროლებდა საკუთრივ იმერხევის ხეობაში არსებული ჩაქველთის, ხევწრულისა და ცინარეთის ციხესიმაგრები. იგი ერთ-­ერთი უმოკლესი გზა იყო აჭარისწყლის ხეობის შუა წელის მოსახლეობის შავშეთ­-იმერხევთან და შემდეგ არტანუჯთან დაკავშირებისა. 

მეორე მხრივ მარეთის ხეობის სათავეებიდან ერთ­-ერთი მნიშვნელოვანი გზა გადავიდოდა ჩირუხში და იქედან ხიხანის ციხის ძირში, ან კიდევ კალოთისწყლის დაყოლებით ციხისყელის ციხის მიდამოებში უერთდებოდა ბათუმ­-ახალციხე-­არტაანის ცენტრალურ გზას. ჩირუხიდან მარეთისწყლის ხეობით დარჩიძეების (გოგოლაურის) ციხის ძირში გავლით ასევე შეიძლება შუახევში, აჭარისწყლის ხეობაში გამავალ ცენტრალურ არტერიასთან დაკავშირება. 

ოქროპილაურის ციხე დარჩიძეების, მახალაკიძეების და ცინარეთის საფორტიფიკაციო ნაგებობებთან ერთად, არა მარტო ახორციელებდა კონტროლს აქ გამავალ მაგისტრალებზე, არამედ ამ გზით დაკავშირებულ მხარეებზეც.

ლიტერატურა
----------

* მამულაძე შ. კახიძე ა. აჭარის არქეოლოგიური ძეგლები, თბ. 2016, გვ. 89-90

სქოლიო
------

1. ↑  სიხარულიძე ი. აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები, ბათუმი, 1962, გვ. 50-51
**სან-პაულუს ზოოპარკი** (პორტ. Parque Zoológico de São Paulo) — ყველაზე დიდი ზოოპარკი ბრაზილიაში. იგი ქალაქ სან-პაულუს სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს.
ზოოპარკში წარმოდგენილია 3 200 ცხოველი, ძუძუმწოვრების — 102, ფრინველების — 216, ქვეწარმავლების — 95, ამფიბიების — 15 და უხერხემლოების 16 სახეობა. მისი ფართობი 824,529 მ²-ს შეადგენს.

ისტორია
-------

სან-პაულუს ზოოპარკი დაარსდა 1957 წელს, მაშინდელი გუბერნატორის — ჟანიო კუადროსის მიერ. ეგზოტიკური ცხოველების პირველი სახეობები, როგორიცაა ლომები, აქლემები, დათვები და სპილოები, შეიძინეს კერძო ცირკებში, ხოლო ბრაზილიის ფაუნის გარეული ცხოველები — იაგუარები და ტყის ქათმები — მანაუსში. ზოოპარკის გახსნის ცერემონიალი 1958 წლის იანვარში იყო დაგეგმილი, მაგრამ აღნიშნულ წელს არსებული ძლიერი წვიმების გამო იგი გადაიდო და 16 მარტს გაიმართა. ამ დროს ზოოპარკში 482 ცხოველი იყო წარმოდგენილი, მათ შორის:

* 9 ირემი
* 2 ლაქებიანი იაგუარი და 1 შავი იაგუარი
* 3 ოცელოტი
* 2 ტყის კატა
* 1 დათვი
* 23 თუთიყუში
* 3 ცისფერი არა

დღევანდელობა
------------

სან-პაულუს ზოოპარკი გახდა პირველი ბრაზილიული დაწესებულება, რომელმაც ხალხს მოუწოდა, რომ ჩაერთონ გადაშენების პირას მყოფი ისეთი ცხოველების აღდგენით პროგრამებში, როგორიცაა მაიმუნისებრი ლომი თამარინი, ევროპული ბიზონი, ირბისი.

1994 წლიდან, სან-პაულუს ზოოპარკი აღიარებულია გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც ბრაზილიის უდიდესი ზოოპარკი. 
2001 წლის მაისში, ზოოპარკის გვერდით არსებული ტერიტორია, რომელიც ოკუპირებული იყო კომპანია „Simba Safari"-ს მიერ, სან-პაულუს ზოოპარკის შემადგენლობაში შევიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official site (პორტუგალიური)

სქოლიო
------

1. ↑  Sao Paulo Zoo. Aboutsaopaulo.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-03-20. ციტირების თარიღი: 2015-03-14.
2. ↑  See the Animals Up Close at Zoo Safari Sao Paulo!. Sao-paulo.info.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-01-06. ციტირების თარიღი: 2015-03-14.
ოფლის წვეთები ადამიანის სახეზე
**ოფლი** — უფერული მლაშე სითხე, კანში არსებული საოფლე ჯირკვლების სეკრეტი. ოფლის ძირითადი ფუნქციაა ძუძუმწოვრების ორგანიზმის თერმორეგულაცია, ასევე მასთან ერთად გამოიყოფა ჭარბი სითხე და მავნე ნივთიერებები. მნიშვნელოვანია ოფლის როლი ძუძუმწოვართა შორის ინფორმაციის გადაცემის სოციალურ-ბიოლოგიურ პროცესებში.

ზრდასრული ადამიანი დღე-ღამეში საშუალოდ 700-900 გრამ ოფლს გამოყოფს, გაძლიერებული ოფლის გამოყოფის შემთხვევაში (მაგალითად, ოფლმდენი საშუალების მიღებისას) კი 1500-2000 გრამს. საოფლე ჯირკვლების არაპროპორციული განლაგების გამო ადამიანის კანის სხვადასხვა უბანი სხვადასხვანაირად ოფლიანდება. ყველაზე ხშირად — ხელისგულები, ტერფები, იღლიის ქვეშა მიდამო, შუბლი, ლოყები, მკერდი. ადამიანების უმრავლესობას სხეულის მარჯვენა ნახევარი უფრო ძლიერად ეოფლება, ვიდრე მარცხენა. ადამიანს ყველაზე მეტი საოფლე ჯირკვალი აქვს ხელისგულზე — 600-მდე კვადრატულ სანტიმეტრზე.

ოფლის გამოყოფის ფუნქციის რეფლექსი გამოიწვევა გარემოს მაღალ ტემპერატურაზე, კანის სითბოს აღმქმელი რეცეპტორების გაღიზიანებით. საოფლე ჯირკვლები მონაწილეობს სხეულის ტემპერატურის რეგულაციაში. ერთი ლიტრი ოფლის გამოყოფაზე იხარჯება 2436 კჯ ენერგია, რაც იწვევს ორგანიზმის გაგრილებას. გარემოს დაბალი ტემპერატურისას ოფლის გამოყოფა მკვეთრად მცირდება. ჰაერის წყლის ორთქლით გაჯერებისას, კანის ზედაპირიდან წყლის აორთქლება წყდება, ამიტომ, ცხელ და ნესტიან სათავსოში ყოფნა ძნელად გადასატანია.

ოფლის სუნი შეიძლება იყოს როგორც აუტანელი ისე მიმზიდველი, რაც დამოკიდებულია სუბიექტის სქესსა და დაწყვილებისადმი მზადყოფნაზე. ჯანმრთელი ადამიანის ახალგამოყოფილი ოფლის სუნი პრაქტიკულად არ იგრძნობა. ოფლის მკვეთრი, დამახასიათებელი სუნი იგრძნობა გარკვეული დროის შემდეგ,როცა ადამიანის სხეულზე (ტანსაცმელზე) მცხოვრები ბაქტერიები იწყებენ გამრავლებას.
ადამიანის ოფლი შეიცავს 98-99% წყალს, მარილებს (უმეტესად NaCl, დაახლოებით 0,3%), შარდოვანას, შარდმჟავას, კრეატინს, ცხიმებს, სერინებს, აქროლად ცხიმოვან მჟავებს, წყვილ ეთერ-გოგირდოვან და არომატულ ოქსიმჟავებს, ქოლესტერინს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 607.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფლი — MedGeo.Net
**სან-პედრო** (ფრანგ. San-Pédro) — ქალაქი კოტ-დ’ივუარის სამხრეთ-დასავლეთში. იგი ასევე ქვემო სასანდრის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია.

გეოგრაფიული მდებარეობა
----------------------

ქალაქი მდებარეობს ოლქის სამხრეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურის სანაპიროზე, მასში მდინარე სან-პედროს ჩადინების ადგილიდან დასავლეთით, დაახლოებით 270 კმ-ის მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ იამუსუკროდან. აბსოლუტური სიმაღლე — ზღვის დონიდან 0 მეტრი.

მოსახლეობა
----------

1998 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 131 800 ადამიანს, ხოლო 2014 წლის აღწერის მონაცემებით 164 944 ადამიანს.
ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:

| 1975 | 1988 | 1998 | 2014 |
| --- | --- | --- | --- |
| 31 606 | 70 601 | 131 800 | 164 944 |

ეკონომიკა
---------

ქალაქის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა და თევზჭერა. სან-პედროს შემოგარენში მოჰყავთ ჰევეა (ლათ. Hēvea brasiliēnsis), ზეთოვანი პალმა (ლათ. Elaeis guineensis), კაკაო და სხვა კულტურები. ქალაქის ეკონომიკაში დიდ როლს თამაშობს ტურიზმი.

ტრანსპორტი
----------

სან-პედროში მდებარეობს კოტ-დ’ივუარის მეორე დიდი პორტი, რისი საშუალებითაც ძირითადად ხორციელდება ქვეყანაში ნაწარმოები კაკაოს მარცვლების დიდი ნაწილის ექსპორტი.

ქალაქიდან 2 კმ-ში დასავლეთით მდებარეობს სან-პედროს აეროპორტი (ICAO: DISP, IATA: SPY).

სქოლიო
------

1. 1 2  San-Pedro, Cote D'Ivoire (Ivory Coast) Page. Fallingrain Global Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-19. ციტირების თარიღი: 2012-12-19.
2. ↑  San-Pédro. World Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-19. ციტირების თარიღი: 2012-12-19.
3. ↑  მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (citypopulation)
4. ↑  მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა (Recensement Général de la Population et de l’Habitat)

|  |  |
| --- | --- |
| აფრიკის რუკა | *ეს სტატია აფრიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ოფშკვითის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ოფშკვითში.

დარბაზული ეკლესია გეგმაში სწორკუთხაა, აღმოსავლეთიდან გაშლილი, ნახევარწრიული აფსიდით. მასში თაღოვანი სარკმლის ორსავე მხარეს თითო ნიშია მოთავსებული. საკურთხეველი დარბაზიდან გამოიყოფა განიერი მხრებით. მათზე გადაყვანილი სატრიუმფო თაღი, რომელიც სადა პროფილის იმპოსტებს ეყრდნობოდა. ამათგან განსაკუთრებულია ჩრდილოეთ მხარეს სატრიუმფო თაღის ქვედა ქვა და იმპოსტი. შიდა ტერიტორიის გადამხურავი კამარა შემაგრებული იყო ერთი საბრჯენი თაღით. გრძივ კედლებზე შემორჩენილია საბრჯენი თაღის ქვედა ქვები და კრონშტეინები. დასავლეთ კედლის თაღიც კრონშტეინებს ეყრდნობა. ეკლესია განათებულია აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში დატანებული თითო თაღოვანი ფორმის სარკმლით და გრძივ კედლებში მოთავსებული ორი წყვილი ფართო, თაღოვანი სარკმლებით. შესასვლელი სამივე კედელშია ჩაყოლებული. შიგნიდან მათ სარკმლების მაგივრად თაღოვანი, გარედან კი ფორმა აქვს. ნაგებობის ასაშენებლად გამოყენებულია შერეული მასალა. გვხვდება ფლეთილი ქვა და უხეშად დამუშავებული კვადრები. ძირითადად კედლებისთვის, ხოლო კვადრები კონსტრუქციული ნაწილებისა და კუთხეებისთვის. ეკლესიის კედლები გარედან და შიგნიდანაც დაფარული ყოფილა სქელი ნალესობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9432
**ოფიცერთა სახლი** (რუს. Дом офицеров) — დასავლეთის სამხედრო ოლქის ოფიცერთა სახლი სანქტ-პეტერბურგში, აშენდა 1895-1898 წლებში არქიტექტორების ვ. კ. გუგერის და ა. დ. დონჩენკოს მიერ. თავდაპირველი პროექტი შესრულდა არქიტექტორების ალექსანდრ გოგენის და მოდესტ ივანოვის მიერ. არსებული შენობა აშენდა ფსევდო-რუსულ სტილში. 1898 წლის გაზაფხულზე ნიკოლოზ II-ის ბრძანებით აშენდა შენობა ოფიცერთა ასამბლეისთვის. სამუშაოებში ჩართული იყო სამხედრო ინჟინერი ნ. სმირნოვი. აღნიშნულ შენობაში განთავსებული იყო სამხედრო ცოდნის მიმდევართა საზოგადოება. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ოფიცერთა კლუბს ეწოდა წითელი არმიის სახლი. 1950 წელს ოფიცერთა სახლში ჩატარდა რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი სასამართლო პროცესი. ამჟამად, შენობაში განთავსებულია დასავლეთის სამხედრო ოლქის, სამხედრო ძალების ისტორიის მუზეუმი, ბიბლიოთეკა და ვეტერანთა საბჭო. დღეს, დასავლეთის სამხედრო ოლქის ოფიცერთა სახლი რუსეთის არმიის წამყვანი კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულებაა. აქ იმართება სამხედრო და მასობრივი, საგანმანათლებლო, შემოქმედებითი და კულტურული დასვენების ღონისძიებები. ასევე შენობაში არის 157 კაცზე გათვლილი კინოთეატრი და რესტორანი, რომელიც განთავსებულია ოფიცერთა ყოფილ სასადილოში. საკონცერტო დარბაზის გვერდით არის მუხა დარბაზი, სადაც პატარა კამერული კონცერტები და გასართობი ღონისძიებები ტარდება. აქვე განთავსებულია სხვა საზეიმო დარბაზები: „ვარდისფერი" და „ლურჯი" საცხოვრებელი ოთახები, „კუთხის ოთახი" და „კრემლის ოთახი".

ლიტერატურა
----------

* Тарасов М. Я. Офицерское собрание в Санкт-Петербурге (1898–2006) // История Петербурга. — 2006. — № 4(32). — С. 86–91.
* Тарасов М. Я. Памятнику военной архитектуры 110 лет (1898–2008) // История Петербурга. — 2008. — № 5(45). — С. 81–89.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт
**ნიჟნი-ტაგილის სერგი რადონეჟელის ტაძარი** (რუს. Храм Сергия Радонежского) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ნიჟნი-ტაგილში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 2001-2003 წლებში. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 2000 წლის 25 სექტემბერს ნიჟნი-ტაგილის მეტალურგიული კომბინატის ხელმძღვანელობის თხოვნით. პირველი ქვა ტაძრის საფუძველში ჩადეს ქალაქის მერმა ნიკოლაი დიდენკომ, სვერდლოვსკის ოლქის გუბერნატორმა ედუარდ როსელმა, ნიჟნი-ტაგილის მეტალურგიული კმბინატის გენერალურმა დირექტორმა სერგეი ნოსოვმა და მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ. ტაძრის მშენებლობისათვის შეარჩიეს ეკატერინბურგელი არქიტექტორის ვ. სიმინენკოს პროექტი. 

ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2001 წელს და მისი მშენებლობა მიმდინარეობდა ნიჟნი-ტაგილის მეტალურგიული კომბინატის, „ევრაზჰოლდინგისა" და ეკატერინბურგის ეპარქიის ფინანსებით, რის შესახებაც მოგვითხრობს ეკლესიის კედელში ჩატანებული დაფა. 2003 წლის 25 სექტემბერს აკურთხეს ჯვარი და ტაძრის გუმბათი. თავად ეკლესიის კურთხევა კი შედგა 2004 წლის 22 ოქტომბერს. კურთხევის ცერემონიალს უძღვებოდა სამი სამღვდელო პირი: ეკატერინბურისა და ვერხოტურის მთავარეპისკოპოსი ვიკენტი, სერგიევო-პოსადის ეპისკოპოსი ფეოგნოსტი და ბრიანსკისა და სევის მთავარეპისკოპოსი თეოფილაქტე.

არქიტექტურა
-----------

ტაძარი აგებულია რუსულ-ბიზანტიურ სტილში, მაგრამ ასევე გამოყენებულია კლასიციზმისა და XIX-XX საუკუნეების მიჯნის ტრადიციული საეკლესიო არქიტექტურის მოტივები. მრავალი დეტალი აიღეს 1963 წელს დანგრეული ვიისკო-ნიკოლსკის ეკლესიისაგან. 

ტაძრის შენობას აქვს ჯვარგუმბათოვანი ფორმა, რომელიც აგებულია მაღალ ცოკოლზე და იტევს 800 ადამიანს. იგი შედგება კვადრატული ცენტრალური სივრცისაგან, ნახევარწრიული აფისიდისაგან და სატრაპეზოსაგან. დომინანტი სამრეკლოს სიმაღლე შეადგენს 40 მეტრს. სამრეკლოს აქვს ცილინდრული სახე. მასზე ჩამოკიდებულია 11 ზარი, რომელთა წონა მეყეობს 6 კგ-დან 1,5 ტონამდე. ტაძარს სულ აქვს შვიდი გუმბათი. ტაძრის მოხატულობა შეასრულეს მოსკოველმა მხატვარებმა რუსეთის დამსახურებული მხატვრის ვ. პავლოვის ესკიზების მიხედვით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* История храма. Храм во имя святого преподобного Сергия Радонежского. ციტირების თარიღი: 2014-03-19.
* Храм во имя св. прп. Сергия Радонежского. Нижнетагильская епархия Русской Православной Церкви. ციტირების თარიღი: 2014-03-19.[*მკვდარი ბმული*]
* В НИЖНЕМ ТАГИЛЕ ТРИ АРХИЕРЕЯ СОВЕРШАТ ОСВЯЩЕНИЕ ХРАМА ПРЕПОДОБНОГО СЕРГИЯ РАДОНЕЖСКОГО. Православие.Ru (2004-10-21). ციტირების თარიღი: 2014-03-19.
* Храм во имя Сергия Радонежского в г. Нижний Тагил. ПРОЕКТНО-РЕСТАВРАЦИОННАЯ МАСТЕРСКАЯ при Уральской государственной архитектурно-художественной академии.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-14. ციტირების თარიღი: 2014-03-19.
**ნიჟნი-ტაგილის სამების ტაძარი** (რუს. Свято-Троицкий собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ნიჟნი-ტაგილში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1877-1887 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიას და არის ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიის საკათედრო ტაძარი.

ისტორია
-------

1745 წელს სტარობრიადცელების დიაკვანმა ანდრე რიაბინინმა ააგო ამ ადგილზე ხის სამლოცველო, რომელიც ოთხი წლის შემდეგ დაიწვა. ამის შემდეგ ძალიან მალევე, 1781 წელს რიაბინინმა მის ადგილზე ააგო დიდი ქვის სამლოცველო კელიებით, რომელიც განკუთვნილი იყო ქალი მორჩილებისათვის.

1837 წლის მაისში ურალს ესტუმრა სამეფო ტახტის მემკვიდრე ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე, რომელსაც მიუხედავად აკრძალვისა სტრაობირიადცებმა გადასცეს თხოვნა. მათ არ უთხოვიათ სამლოცველოს აშენება, მათი თხოვნა იყო მართლმადიდებლური მისიის შესუსტება. პეტიცია განიხილა ვ. სკრიპიცინმა, რომელიც იყო ტახტის მემკვიდრის სპეციალური წარგზავნილი ურალის ტერიტორიაზე. იგი 1837 წელს კიდევ ერთხელ ეწვია ნიჟნი-ტაგილს და განაცხადა, რომ მათი თხოვნა იყო არაკანონიერი და ტახტის მემკვიდრემ უარყო. 

მართლმადიდებელი მისიონერების მოღვაწეობა გაძლიერდა და ბევრი სტაროობრიადელი ერთიან საწმუნოებას დაუბრუნდა. განსაკუთრებული აქტიური ამ საქმეში იყო ნიჟნი-ტაგილელი გლეხი ფიოდორ უტკინი. 1837 წლის 25 მაისს უტკინის მომხრეებმა მოითხოვეს სამლოცველოს დაბრუნება. 1840 წლის 20 თებერვალს ნიკოლოზ I-მა გასცა ბრძანება წმინდა სამების სახელობის სამლოცველოს ერთმორწმუნეებისათის გადაცემის შესახებ.

1841 წლის 27 დეკემბერს წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით სამების სამლოცველო ეკლესიად გადაკეთდა და 1842 წლის 4 ივნისს აკურთხეს კიდეც. სამლოცველოს ადგილზე დაიწყეს ქვის ეკლესიის მშენებლობა. მთავარი სამების საკურთხეველი აკურთხეს 1885 წელს. მოგვიანებით ასევე აკურთხეს ეგვტერები: სამხრეთისა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა 1886 წელს და ჩრდილოეთისა ღვთისმშობლის შობის სახელე 1887 წელს. 1894 წელს სამივე საკურთხეველი სიძველის გამო შეცვალეს.

1930-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა ხელისუფლებამ სამების ეკლესია დახურა. ეკლესიიდან მოხსნეს ჯვარი. სამრეკლოდან ჩამოხსნეს ზარები. ასევე დაანგრიეს კანკელი და კარიბჭეც. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ტაძრის შენობას საწყობად გამოიყენებდნენ, ხოლო მოგვიანებით ავტოგარაჟად. 

1991 წელს ეკლესია გადაეცა ეკატერინბურგის ეპარქიას. 1993 წლიდან ტაძრის აღდგენაზე მუშაობდნენ ეკატერინბურგელი მხატვრები მიხეილ ობორინი და ვიტალი იგნატევი. მათ შეიმუშავეს სამი კანკელის პროექტი. 1993 წლის გაზაფხულზე პირველი ზარები დაკიდეს სამრეკლოზე, ხოლო ზაფხულში ყველაზე დიდი ზარი დაკიდეს, რომლის წონაც 6 ტონა იყო. ზარი იყო სვერდლოვსკისა და კურგანის მთავარეპისკოპოს მელქისედეკის საჩუქარი. პირველი საღვთო ლიტურგია აღავლინეს 1992 წლის აღდგომას. 2000 წლის 22-26 სექტემბერს შედგა ურალში მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის ალექსი II-ის პირველი ვიზიტი. ნიჟნი-ტაგილში იგი ესტუმრა წმინდა სამების მეტოქს. 2012 წლის 19 მარტს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიის დაარსების გამო ტაძარს საკათედროს სსტატუსი მიანიჭეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* 
*
**ოფრა ჰაზა** (ებრ. בת-שבע עפרה חזה; დ. 19 ნოემბერი, 1957, თელ-ავივი — გ. 23 თებერვალი, 2000, რამათ-განი) — ისრაელელი მომღერალი და მსახიობი, სიმღერების ავტორი, დასავლეთში ცნობილი, როგორც „ისრაელელი მადონა", „ნაზი" მეცო-სოპრანო.

ისრაელში ოფრა ჰაზა საკმაოდ გავლენიანი კულტურის მოღვაწე იყო, რომელმაც პოპულარიზაცია გაუკეთა აღმოსავლეთის ებრაელების კულტურას.

ბიოგრაფია
---------

ოფრა დაიბადა თელ-ავივში, მრავალშვილიან ოჯახში იემენიდან, რომელიც ისრაელში ჩამოვიდა 1949 წელს 8 შვილით. ის მეცხრე შვილი, ყველაზე უმცროსი იყო და-ძმებს შორის. 

ყველაზე ადრეული მუსიკალური გავლენა ოფრაზე მშობლების ტრადიციულმა იემენურმა სიმღერამ მოახდინა. დედა იემენში პროფესიონალი მომღერალი იყო და ხშირად გამოდიოდა ოჯახურ წვეულებებზე. ჰაზა იხსენებდა, როგორ უმღეროდა დედა თავის შვილებს ადრეული ასაკიდან. გარდა ამისა, ოფრაზე გავლენა იქონია ისრაელის ხალხურ სიმღერებს, ბითლზს და ელვის პრესლის.

საერთაშორისო ასპარეზი
---------------------

ოფრა ჰაზამ წარმოადგინა ისრაელი ევროვიზია-1983-ზე სიმღერით „Hi" და 136 ქულით მეორე ადგილი დაიკავა. 1984 წელს ჩაწერილმა ალბომმა „Shirei Teiman" („იემენური სიმღერები") კი მას საერთაშორისო პოპულარობა მოუტანა. ალბომში ოფრამ შეიტანა იყო სიმღერები, რომელსაც ბავშვობიდან უსმენდა და გამოიყენა ორანჟირება აღმოსავლური ინსტრუმენტების შერწყმით კლასიკურთან. შემდეგი აღიარება მოვიდა სინგლით „Im Nin'alu" 1988 წლის ალბომიდან, რომელიც გახდა „ახალი მუსიკის" წლის საუკეთესო საერთაშორისო ალბომის პრემიის ლაურეატი. სიმღერა იმავე წლის ივსნისში ორი კვირის განმავლობაში ევროჩარტების სათავეში იდგა.

1992 წელს ოფრა გახდა პირველი შემსრულებელი ისრაელიდან, რომელიც „გრემის" ნომინაციაზე გავიდა თავისი ალბომით „Kirya".

ჰაზა თანამშრომლობდა სხვადასხვა ქვეყნის მომღერლებთან. მან თავისი ტალანტის დემონსტრირება მოახდინა რამდენიმე ფილმში, ყველაზე უკეთ კი 1998 წელს ფილმში „ეგვიპტის პრინცი". მისი ხმა ისმოდა ასევე ფილმების „ველური ოქიდეას" (1990) და „დედოფალი მარგოს" (1994) საუნდტრეკებში.

1994 წელს ოფრა ჰაზამ გამოუშვა თავისი პირველი ებრაული ალბომი „Kol Haneshama" („მთელი სული"). ალბომმა პროდიუსირება გაუკეთა დღეისათვის მის ერთ ყველაზე დიდ ჰიტს „Le'orech Hayam" („ზღვის გასწვრივ"). 

1997 წელს ოფრა ჰაზა ცოლად გაჰყვა ბიზნესმენს ისრაელიდან დორონ აშკენაზის. იმავე წლის დეკემბერში მან გამოუშვა თავისი ბოლო სტუდიური ალბომი „ოფრა ჰაზა". ის აგრძელებდა მუსიკის ჩაწერას 1999 წლამდე, ძირითადად საუნდტრეკებს ფილმებისთვის და სხვა მომღერლებთან თანამშრომლობით. მან დაიწყო ახალ ალბომზე მუშაობა, მაგრამ სამწუხაროდ, ვეღარ დაასრულა.

2000 წლის 23 თებერვალს ჰაზა 42 წლის ასაკში შიდსით გარდაიცვალა. ერთი წლის შემდეგ მისი მეუღლე დორონ აშკენაზი გარდაიცვალა ნარკოტიკების ზედოზირებით.

გალერეა
-------

* 1994 წელს 1994 წელს
* ძეგლი თელ-ავივში ძეგლი თელ-ავივში
* ოფრა ჰაზას საფლავი ოფრა ჰაზას საფლავი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოფრა ჰაზა***

* 

* ოფრა ჰაზა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ოფრა ჰაზა allmusic-ზე
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #103411828 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. ↑  Ofra Haza
3. ↑  Music / Ofra Haza
4. ↑  Ofra Haza: From Hatikva to Hollywood
|  |
| --- |
| **საფრანგეთი** |
| 
ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა:
**საფრანგეთისპოლიტიკა და მთავრობა** |
| 

---

 |
| * კონსტიტუცია
* პრეზიდენტი (სია)
	+ ემანუელ მაკრონი
* პრემიერ-მინისტრი (სია)
	+ ფრანსუა ფიიონი
* კონგრესი
	+ ეროვნული ასამბლეა
	+ სენატი
* პოლიტიკური პარტიები
* არჩევნები
	+ 2017
	+ 2017
* რეგიონები
* დეპარტამენტები
* საგარეო ურთიერთობები
 |
| 

---

სხვა ქვეყნები · ატლასი **პოლიტიკის პორტალი*** ხილვა
* განხილვა
* რედაქტირება
 |

ეროვნული ასამბლეის სიმბოლოეროვნული ასამბლეის სიმბოლო
**საფრანგეთის ეროვნული კრება** ან **ეროვნული ასამბლეა** (ფრანგ. Assemblée nationale) — საფრანგეთის პარლამენტის ქვედა პალატა. პალატის სხდომები იმართება პარიზის ბურბონთა სასახლეში, მდინარე სენის მარცხენა სანაპიროზე. შენობა აშენდა 1728 წელს, ხოლო დეპუტატები დასხდნენ 1798 წელს.

ასამბლეა შედგება 577 დეპუტატისგან, რომელთა არჩევა ხდება ხალხის მიერ 5 წლის ვადით მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის მეშვეობით. დეპუტატებს აკისრიათ ორმაგი როლი — ისინი თვალყურს ადევნებენ მთავრობის ქმედებებსა და ქმნიან ახალ კანონებს.

ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი როგორც ყოვეთვის, არის წამყვანი პარტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის ასამბლეის მუშაობის ვადა 5 წლით განისაზღვრება, თუმცა პრეზიდენტს შეუძლია პარლამენტის დროზე ადრე დათხოვა.

ეროვნული ასამბლეის შენობა - ბურბონთა სასახლე

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საფრანგეთის სენატი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური მისამართი
**ნუგზარ ტუღუში** (დ. 4 აგვისტო, 1966, ფოთი) — ქართველი არქიტექტორი.

ბიოგრაფია
---------

1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, არქიტექტურის ფაკულტეტი.

1985-1987 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1989-1992 წლებში მუშაობდა ქალაქი თბილისის საპროექტო კოოპერატივ „კერაში". 1993 წელს მუშაობა დაიწყო ქალაქი ფოთის მერიის არქიტექტურის სამსახურში ინჟინრად. 1999-2001 წლებში იყო ქალაქი ფოთის მერიის ურბანიზაციისა და არქიტექტურის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე. 2002-2005 წლებში იყო ქალაქი ფოთის მერიის არქიტექტურისა და დაგეგმარების სამსახურის უფროსი, ქალაქის მთავარი არქიტექტორი. 2005-2008 წლებში მუშაობდა კერძო სექტორში, საპროექტო კომპანია შპს „არქტაიმის" ხელმძღვანელად. 2008-2014 წლებში კვლავ საჯარო სამსახურშია და მუშაობს ჯერ ფოთის მერიის სივრცითი მოწყობის, არქიტექტურისა და მშენებლობის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ. 2012 წლიდან სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლად. მის მიერ დაპროექტებული და განხორციელებული ობიექტებია: ქალაქი ფოთის საიალქნო კლუბის რეკონსტრუქცია, ფოთის საკათედრო ტაძრის აღდგენა-რეკონსტრუქცია, შპს „სილკვეის" მრავალფუნქციური ობიექტი, მრავალფუნქციური ობიექტი დავით აღმაშენებლის ქუჩაზე — ბანკი „კონსტანტა", „ბანკი რესპუბლიკას" ბიზნესცენტრი დავით აღმაშენებლის ქუჩაზე, სპორტის სასახლე მალთაყვაში, მალთაყვის უბნის ზღვის სანაპიროს კეთილმოწყობა, მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროს კეთილმოწყობა, ფარნავაზ მეფის ქუჩა N1-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის რეკონსტრუქცია, დავით აღმაშენებლის ქუჩაზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების რეკონსტრუქცია, ფოთის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 530

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუგზარ ტუღუში — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სანდატის წმინდა გიორგის ეკლესია** (რუს. Церковь Георгия Победоносца) — მართლმადიდებლური ეკლესია სალსკის რაიონის სოფელ სანდატაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. აგებულია 1912 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, სალსკის რაიონი, სოფელი სანდატა.

ისტორია
-------

სოფელი სანდატა დაარსდა 1805 წელს, ხოლო პირველი ეკელსია სოფელში ააგეს თითქმის ნახევარი საუკუნის შემდეგ. ეს იყო ღვთისმშობლის საფარველის ეკლესია, რომელიც ააგეს 1851 წელს. ეკლესიასთან ფუნქციონირებდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

წმინდა გიორგის ეკლესია, ასაკოვანი ადამიანების გადმოცემების მიხედვით ააგეს 1912 წელს (ზუსტი მონაცემები, რომელიც დაადასტურებს ამ თარიღს ცნობილი არაა).

1960-იან წლებში, ნიკიტა ხრუშჩოვის ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში, ეკლესია დახურეს (ამ დროისათვის ეს იყო ერთადერთი ეკლესია სოფელში). ეს მოხდა წინამძღვრის გარდაცვალების შემდეგ პარტიის რაიონული კომიტეტის გადაწყვეტილების საფუძველზე. ადგილობრივი მოსახლეობა ცდილობდა არ დაეთმო ტაძარი პარტიის წარმომადგენლებისათვის. რის შემდეგაც ხელიუფლების წარმომადგენლებმა იხმარეს ეშმაკობა და მოსახლეობას დაპირდნენ, რომ ეკლესია და მისი ჭურჭელი უნდა აღედგინათ. თუმცა ტრაქტორით დაანგრიეს სამრეკლო.

1970-იან წლებში ეკლესიაში განათავსეს ხორბლის საწყობი, რომელიც მოგვიანებით დაიწვა. 1989 წელს დაიწყო ეკლესიის აღდგენითი სამუშაოები. ძირითადი სამუშაოები დასრულდა დაახლოებით ორი წლის შემდეგ.

ამჟამად მსხვილ საეკლესიო დღესასწაულებზე ეკლესიაში იკრიბებიან სოფლის მორწმუნეები, ასევე გარშემო მდებარე დასახლებებისა და თავად სალსკის მოსახლეობა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Сандата село (Медвеженский уезд). www.okorneva.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-25.
2. ↑  donvrem.  (2013-01-17) Храм в Сальских степях. ДОН. ციტირების თარიღი: 2017-02-25.
**ნირ ბარკატი** (ებრ. ניר ברקת; დ. 19 ოქტომბერი, 1959) — ებრაელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, 2008 წლიდან იერუსალიმის მერი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა იერუსალიმში, ებრაული უნივერსიტეტის ფიზიკოს-პროფესორის ოჯახში. სწავლობდა ამავე უნივერსიტეტში, კომპიუტერული მეცნიერების ფაკულტეტზე, სადაც აიღო ბაკალავრის დიპლომი. ასევე სწავლობდა ბიზნეს-ადმინისტრირების კურსზე, რომელიც არ დაუსრულებია. ნირი მსახურობდა ისრაელის მედესანტეების ბრიგადაში, 6 წლის განმავლობაში და მოიპოვა მაიორის წოდება (1977-1983 წწ.). იგი ქორწინებაშია და ჰყავს 3 ქალიშვილი.

მან თავისი კარიერა მაღალტექნოლოგიური ინდუსტრიით დაიწყო. 1988 წელს დააარსა ფირმა, რომელიც ეფუძნება ანტივირუსული კომპიუტერის პროგრამების წარმოებას. 2003 წლის იანვარში, ბარკატი ჩაერთო პოლიტიკაში.

2008 წლის 11 ნოემბერს, იერუსალიმის მერის არჩევნებზე გაიმარჯვა და მოიპოვა ხმათა 52 %. მისმა კონკურენტმა, მეირ პორუშმა მოიპოვა ხმათა 43 %. 2013 წელს ნირ ბარკატი გავიდა 43-ე ადგილზე ყველაზე გავლენიან ებრაელებს შორის.

2013 წელს, პარტია ავოდის მხარდაჭერით, მან ხელახლა იყარა კენჭი იერუსალიმის მერის პოსტზე. ასევე მიიღო მხარდაჭერა პარტია მერეცისაგან, რომლის კანდიდატმაც, პეპე ალალუმ, მოხსნა თავისი კანდიდატურა, რათა ბარკატისათვის ხმები არ წაერთმია. ხმათა 52 %-ის მოპოვების შედეგად, ბარკატი მერის პოსტზე ხელახლა აირჩიეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Nir Barkat official campaign page - Hebrew დაარქივებული 2008-12-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „Новый хозяин Иерусалима Нир Баркат - биография". ციტირების თარიღი: 2011-04-26. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: `|coauthors=` (დახმარება)[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  An unexpectedly bitter battle for Jerusalem enters its final stage | The Times of Israel
3. ↑  Elad Benari.  (October 23, 2013) Barkat Re-elected in Jerusalem. *Israel National News*.
სანგრია
**სანგრია** (ესპ. sangría ესპ.-დან sangre — სისხლი) — ესპანური სუსტი ალკოჰოლური სასმელი წითელ ღვინის საფუძველზე ხილის ნაჭრების, შაქრის და ასევე ბრენდისა და მშრალი ლიქიორის დამატებით.

ისტორია
-------

სანგრია გაჩნდა XIX საუკუნეში, სამხრეთ ესპანეთსა და პორტუგალიაში. ხილის შემგროვებლებს თან დაჰქონდათ ტიკები წყალში გაზავებული წითელი ღვინით. ამავე ტიკში ისინი წურავდნენ ახალ მოკრეფილი ციტრუსის წვენს. ეს ნაზავი მზეში მუშაობას უადვილებდა და აგრილებდა მათ და ამავდროულად საშუალებას არ აძლევა ძლიერ დამთვრალიყვნენ.

ერთი აზრი იმის შესახებ, თუ რატომ დაერქვა ამ სასმელს „სანგრია" არ არსებობს.

ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად ამ სასმლის ავტორი თითქოს და არის იტალიელი ჯარისკაცი ჰელიო გაბალი, რომელიც დიდი ხანი ოცნებობდა, რომ შეექმნა ციტრუსული ღვინო. მან ამ ცდებში რამდენიმე წელი დახარჯა ჯერ სამშობლოში შემდეგ კი ესპანეთში, მაგრამ უშედეგოდ. ერთ ღამეს იმედგაცრუებულმა გაბალმა, მიხვდა რა რომ მას არაფერი გამოუვიდა, გაბრაზებულმა ღვინით სავსე დოქში მსხვილად დაჭრილი ფორთოხლის ნაჭრები ჩაყარა და განაცხადა, რომ წარუმატებლობის და მიუხედავად მაინც მხოლოდ ციტრუსულ ღვინოს დალევდა. განცვიფრებული ესპანელები გაოცებულნი უყურებდნენ, თუ როგორ ურევდა იტალიელი მეწამული ფერის სასმელს. როდესაც ესპანელებმა სასმელი გასინჯეს წამოიყვირეს „*Es Sangre del Diablo!*" (ესპ.–დან „ეს ეშმაკის სისხლია!"). გაბალი ერეტიკოსად და სატანის თანამონაწილედ შერაცხეს, ის დააკავეს და შემდგომში ცეცხლზე დაწვეს. სასმელს კი, რომელიც მან მოიგონა „სანგრია" დაერქვა. რამდენიმე წლის შემდეგ ინკვიზიციამ მოხსნა აკრძალვდა და ნება დართო ამ სასმლის მომზადებისთვის. იმ დროიდან სანგრია ყველაზე პოპულარული ალკოჰოლური კოქტეილია ესპანეთში.

ლიტერატურა
----------

* Mittie Hellmich, *Sangria: Fun and Festive Recipes* (Chronicle Books, 2004).
* Andrew F. Smith, "Sangria" in *The Oxford Companion to American Food and Drink* (ed. Andrew F. Smith: Oxford University Press, 2007), p. 522.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ალკოჰოლური სასმელები |
| --- |
|  |
| მაღალალკოჰოლურები (66—96 %) | 
* აბსენტი
* პერვაჩი
* სპირტი
* შტრო
 |
|  |
| ძლიერალკოჰოლურები (31—65 %) | 
* ავამორი
* აკვავიტი
* არაკი
* არაყი
* არმანიაკი
* ბალზამი
* ბიტტერი
* ბოროვიჩკა
* ბრენდი
* ბუმბო
* ბუჰა
* გრაპპა
* ვისკი
* ჯინი
* დივინი
* ზუბროვკა
* კალვადოსი
* კაშასა
* კირშვასერი
* კლეკოვაჩა
* კონიაკი
* კრამბამბულა
* კრუპნიკი
* ლიქიორი
* მაოტაი
* მესკალი
* მარასკინი
* მეტაკსა
* ნალევკა
* ორუხო
* პალინკა
* პისკო
* რახია
* რახი
* რომი
* სამბუკა
* სამაგონი
* სლივოვიცა
* სტარკა
* ტეკილა
* უზო
* ფერნეტი
* ჭაჭა
* შნაპსი
 |
|  |
| საშუალოალკოჰოლურები (9—30 %) | 
* გლინტვეინი
* გლიოგი
* გროგი
* კრიუშონი
* ლიქიორი
* მედოვუხა
* თაფლი
* ნალივკა
* პაჩარანი
* პუნში
* საკე
* სანგრია
* სიოტიუ
* სოჯუ
* ტუაკი (ბრინჯის)
 |
|  |
| დაბალალკოჰოლურები (1.5—8 %) | 
* ალკოპოპი
* ბოზა
* ბრაგა
* კუმისი
* ლუდი
* პერრი
* პულკე
* სიდრი
* ტესღუინო
* პალმის ღვინო
* კომბუჩა
* იაგუარი
 |

 |
**საქართველოს სსრ კანონი სასამართლო წყობილების შესახებ** — სამართლებრივი აქტი, რომელიც მიიღო საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ 1981 წლის 25 ნოემბერს. მასში სრულადაა ასახული მართლმსაჯულების კონსტიტუციური ნორმები და სსრკ და მოკავშირე რესპუბლიკების კენონმდებლობის 1958 საფუძვლები სასამართლო წყობილების შესახებ სსრკ-ში (1980 რედაქციით). კანონი შედგება 4 კარისა და 79 მუხლისაგან. პირველ კარში გადმოცემულია ზოგადი დებულებები მართლმსაჯულების მხოლოდ სასამართლოს მიერ განხორციელების, სასამართლოს ამოცანების, კანონისა და სასამართლოს წინაშე მოქალაქეთა თანასწორობის, კანონის ზუსტი შესაბამისობით მართლმსაჯულების განხორციელების, მოსამართლეთა დამოუკიდებლობისა და მათი მხოლოდ კანონისადმი დამორჩილების შესახებ და სხვა. II-IV კარებში გათვალისწინებულია საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს, აფხაზეთის ასსრ და აჭარის ასსრ უმაღლესი სასამართლოების, თბილისის საქალაქო სასამართლოს, სამხრეთ ოსეთის აო საოლქო სასამართლოს, რაიონული (საქალაქო) სახალხო სასამართლოების არჩევის წესის, შემადგენლობის, უფლებამოსილების შესახებ და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 186.
**ნუგზარ ნოზაძე** (დ. 10 აპრილი 1949, რუსთავი, საქართველო) — ქართველი კინოოპერატორი. დაამთავრა თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის მათემატიკის ფაკულტეტი. მუშაობდა მათემატიკის მასწავლებლად საშუალო სკოლაში. ვგიკ-ის საოპერატორო ფაკულტეტის (ლევან პაატაშვილის სახელოსნო) დამთავრების შემდეგ ქართულ ფილმის დამდგმელი ოპერატორია. გადაიღო ფილმები: „ექსკურსია" (ირინა კვირიკაძე, 1981 ობერჰაუზენის სკფ პრიზი ოპერატორის საუკეთესო ნამუშევრისთვის. სტუდენტური ფილმების კონკურსში, 1982), „ბილიკი" (მ. მინდიაშვილი 1987), „სპირალი" (გ. ჭოხონელიძე 1990), მერცხლები და ბეღურები (დ. ურუშაძე 1991), „უძინართა მზე" (თ. ბაბლუანი 1992), „თბილისი ჩემი სახლია" (ე. ბადურაშვილი 1994), „უნამუსო" (გ. ხარებავა 1997) „ანთიმოზ ივერიელი" (ა. მაისურაძესთან ერთად, გ. ჭოხონელიძე 2001), „ორმო" (მ. ქაცარავა 2002), „კიდევ ერთი ქართული ისტორია" (ე. ბადურაშვილი 2003), „მიდიოდა მატარებელი" (გ. შენგელაია 2006), „იდიოტოკრატია" (ა. ვარსიმაშვილი 2009), „გარიგება 20 წლის შემდეგ" (ზ. კოლელიშვილი 2011). დოკუმენტური ფილმები: „სამკუთხა წრე" (ა. რეხვიაშვილი 2001), „საქართველო ჩემს გულში" (რ. ბატატუნაშვილთან და ლ. პატარაიასთან ერთად. ზ. კოლელიშვილი 2001).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუგზარ ნოზაძე *[დაარქივებული]* — ეროვნული ფილმოგრაფია
**ნუშაბა ასად მამადლი** (აზერ. Nüşabə Əsəd Məmmədli, დ. 8 დეკემბერი, 1946, კიროვაბადი (დღევანდელი განჯა)) — თანამედროვე აზერბაიჯანელი მწერალი, ჟურნალისტი, დრამატურგი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

ნუშაბა ასად მამადლი დაიბადა ქალაქ განჯაში 1946 წლის 8 დეკემბერს. 

1966-1972 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 1972 წელს მუშაობდა გაზეთ „კიროვობადსკი რაბოჩი" კორესპონდენტად, განყოფილების უფროსად და რედაქტორის მოადგილედ. 1990-1995 წლებში იყო ამავე გაზეთის მთავარი რედაქტორი.

1987 წელს, 13 თებერვალს, აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა კავშირის მე-7 ყრილობაზე ნუშაბა მამადლიმ წამოაყენა საკითხი ქალაქ განჯას სახელწოდების დაბრუნების შესახებ, რის გამოც საბჭოთა ხელისუფლება აკრიტიკებდა მას.

1991 წელს მან გამოაქვეყნა პირველი სოციალურ-ლიტერატურული ჟურნალი განჯაში „სამშობლო".

1992 წლის თებერვალში (ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტის დროს) მან დააარსა განჯაში ქალთა მცირერიცხოვანი ორგანიზაცია „თომრისი".

2003 წლიდან 2013 წლამდე ნუშაბა ასად მამმადლი დამოუკიდებელი და ყოველკვირეული გაზეთ „განჯაბასარის" მთავარი რედაქტორის თანამდებობას იკავებდა.

ასად მამმადლის ნაწარმოებები ითარგმნა ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, პოლონურ, უკრაინულ, სპარსულ, თურქულ და სხვა ენებზე. ის არის იმპრესიონიზმის ფუძემდებელი აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში.

ნაწარმოებები
------------

* „ფოთოლცვენა" (1984)
* „მინდა დავივიწყო" (1983)
* „მირაჟი" (1987)
* „უკანასკნელი სიმღერა" (1991)
* „ჯავად ხანი" - პიესა (1991) და რომანი (1982-1992 წწ)
* „კივილი"
* „ყაყაჩოს ველი" (2004)
* „თეთრი ყვავილების ცეკვა"
* „მზის ჩასვლა" (2014)
* „გამოსამშვიდობებელი სიმღერა" (2012)

ჯილდოები და ტიტულები
--------------------

* „ოქროს კალამი" (1983)
* წლის პუბლიცისტი (1989)
* „საუკეთესო უცხოური ნამუშევარი" (ირანი)
* „დამსახურებული ჟურნალისტი" (1991)
* დილარა ალიევას პრემია (1997)
* ჯილდო „აეროპორტი" (1997)
* პრემია „ზარდაბი" (2004)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Книга азербайджанской писательницы издана в Анкаре
* В Тбилиси состоялась встреча азербайджанских и грузинских писателей
* Nüşabə Əsəd Məmmədlinin yaradıcılıq gecəsi (01.07.2022)
* Nüşabə Əsəd Məmmədli: "Məni "xalq düşməni" elan edib, sürgünlə hədələdilər…"
* Нушоба Асад Маммадли. Имтиҳон (ҳикоя)