recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მარია ესტევეს დე მედეიროს ვიქტორინო დე ალმეიდა** (პორტ. Maria Esteves de Medeiros Victorino de Almeida; დ. 19 აგვისტო, 1965, ლისაბონი, პორტუგალია) — ცნობილი, როგორც **მარია დე მედეიროსი** — პორტუგალიელი მსახიობი, რეჟისორი და მომღერალი. მონაწილეობს ევროპულ და ამერიკულ ფილმებში.

ადრეული ცხოვრება
----------------

მარია დე მედეიროსი ლისაბონში, პორტუგალიაში დაიბადა. მამამისი, ანტონიო ვიქტორინო დე ალმეიდა პიანისტი და კომპოზიტორი იყო. მედეიროსმა თავისი პირველი როლი 15 წლის ასაკში შეასრულა. 18 წლისა საფრანგეთში გადავიდა და სწავლა დრამატული ხელოვნების სახელმწიფო აკადემიაში დაიწყო.

მედეიროსს შეუძლია ლაპარაკი ფრანგულ ენაზე და მონაწილეობა მიუღია სხვადასხვა ფრანგულ პროდუქციებში. ასევე მუშაობს გერმანულენოვან, ესპანურენოვან და იტალიურენოვან ნამუშევრებში. მედეიროსი პირველი პორტუგალიელი ქალია, ვინც იუნესკოს პროექტის, „ხელოვანები მშვიდობისთვის" ბენეფიციარი გახდა.

კინო-კარიერა
------------

მედეიროსი 2012 წელს
1981 შედგა მისი სასცენო დებიუტი, ფილმში „Silvestre". 15 წლის ასაკიდან მან ათეულობით ფილმში მიიღო მონაწილეობა. მათ შორის არის მის კარიერაში ყველაზე მნიშვნელოვანი ფილმები: ამერიკული ბიოგრაფიული ფილმი „ჰენრი და ჯუნი" (1990), რეჟ. ფილიპ კაუფმანი, სადაც იგი ანაის ნინს, ცნობილ მწერალს თამაშობს. 1990 წელს შეასრულა მარიას როლი კენ მაკმალენის ფილმში, რომელიც 1871 წელს საფრანგეთში მიმდინარე მოვლენებს, პარიზის კომუნის შექმნას ეხება. 1994 წელს მედეიროსი გამოჩნდა კვენტინ ტარანტინოს ფილმში, „მაკულატურა", სადაც ის ფაბიენის, ბაჩ კულიჯის (ბრიუს უილისი) შეყვარებულის როლს ასრულებს.

2000 წელს მედეიროსმა გადაიღო ფილმი, სახელწოდებით „აპრილის კაპიტნები", რომელიც 1974 წლის მიხაკების რევოლუციას ეხება. მედეიროსი ფილმში თავადაც თამაშობს მცირე როლს. ფილმის პრემიერა 2000 წელს კანის კინოფესტივალზე შედგა.

მუსიკალური კარიერა
------------------

2007 წელს მედეიროსმა გამოუშვა ალბომი, სახელწოდებით *„A Little More Blue"*, სადაც იგი ბრაზილიელი მუსიკოსების, მათ შორის, ჩიკო ბარქუს, კაეტანო ველიოსოს, ივან ლინსის და დოლორეს დურანის სიმღერებს ასრულებს. მღერის პორტუგალიურად, ფრანგულად (ჩიკო ბარქუ - „Joana Francesa") და ინგლისურად (კაეტანო ველიოსო - „A Little More Blue").

მისი მეორე ალბომი, *„Penínsulas & Continentes"* 2010 წლის 23 თებერვალს გამოვიდა.

ფილმოგრაფია
-----------

**როგორც რეჟისორი**

* *Sévérine C.* (1987)
* *Fragmento II* (1988)
* *A Morte do Príncipe* (1991)
* *April Captains* (2000)
* *Mathilde au matin* (2004)
* *Je t'aime moi non plus* (2004)
* *Repare Bem* (2012)

დისკოგრაფია
-----------

* *A Little More Blue* (2007)
* *Penínsulas & Continentes* (2010)
* *Pássaros Eternos* (2013)
* *The Piano's Playing the Devil's Tune* (2016) — ფიბი კილდირთან და The Shift-თან ერთად

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მედეიროსი IMDB-ზე
* მედეიროსი Rotten Tomatoes-ზე
* მედეიროსის დისკოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
მასტურბაცია, ნახატი. გუსტავ კლიმტი 1913
**მასტურბაცია**, **ონანიზმი**, **ჩუკენობა** (ლათ. manus — ხელი + stupro — მრუდობა) — სქესობრივი ლტოლვის დაკმაყოფილების ფორმა, საკუთარი ეროგენული ზონების აღგზნების გზით; იგულისხმება ძირითადად, ე. წ. უდავო ეროგენული ზონები, რომელთა რიცხვს განეკუთვნება გენიტალიები. მამაკაცთა მასტურბაციას ზოგჯერ „ონანიზმსაც" უწოდებენ, რაც ძველი აღთქმის პერსონაჟის, ონანის, სახელიდან მომდინარეობს. არსებობს მასტურბაციის სხვა სინონიმებიც — ხელმრუდობა, ჩუკენობა. მასტურბაცია, რელიგიათა მთელი რიგის თვალსაზრისით, ცოდვად მიიჩნევა.

მასტურბაცია ავტოეროტიციზმის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა, და ეს ორი სიტყვა ხშირად სინონიმური მნიშვნელობით გამოიყენება, თუმცა მასტურბაცია პარტნიორთან ერთად ასევე ხშირია. ცხოველთა მასტურბაცია გავრცელებულია მრავალ სახეობაში, როგორც ველურ გარემოში, ისე ტყვეობაში.

რელიგიური აკრძალვების გარდა, არსებობს ფართოდ გავრცელებული ცრურწმენა, რომ მასტურბაცია ორგანიზმში ღრმა პათოლოგიურ ცვლილებებს (მათ შორის ხელის გულებზე თმის ზრდას) იწვევს.

ტექნიკები
---------

### ქალები

ქალებისთვის მასტურბაცია ძირითადად გულისხმობს ვულვის, განსაკუთრებით კი კლიტორის, დაზელასა და სტიმულაციას საჩვენებელი ან შუა თითით ან ორივეთი ერთად. ზოგჯერ ასევე ერთი ან რამდენიმე თითით ხდება ვაგინის პენეტრაცია მისი წინა კედლის სტიმულაციისთვის, სადაც G-წერტილი მდებარეობს. ვაგინისა და კლიტორის სტიმულაციისთვის ზოგჯერ იყენებენ სექს-სათამაშოებსაც, მაგალითად, ვიბრატორსა და დილდოს. ზოგი ქალი ამავდროულად თავისუფალი ხელით ძუძუსთავების ან ანუსის სტიმულაციითაც კავდება. მასტურბაციისას ზოგჯერ იყენებენ ინტიმურ ლუბრიკანტს, განსაკუთრებით პენეტრაციის შემთხვევაში, თუმცა ეს უნივერსალური წესი არ არის და ზოგი ქალისთვის ბუნებრივი ვაგინალური ლუბრიკაციაც საკმარისი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თითაობა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მასტურბაცია და მისი ფორმები ქალებისთვის
* მითები მასტურბაციაზე

სქოლიო
------

1. 1 2  Orthodox.Ge, *ცოდვებისათვის*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-04-24. ციტირების თარიღი: 2010-11-21.
2. ↑  «Catechism of the Catholic Church».. Retrieved on 2007-10-08. «Both the Magisterium of the Church, in the course of a constant tradition, and the moral sense of the faithful have been in no doubt and have firmly maintained that masturbation is an intrinsically and gravely disordered action.»
3. ↑  Keesling, Barbara (November 1999). „Beyond Orgasmatron". *Psychology Today*. ციტირების თარიღი: 29 July 2006.
**მასტინო ნაპოლეტანო** (იტალ. Mastino napoletano) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იტალიაში ანტიკურ ხანაში.

ნეაპოლიტანური მასტიფები უძველესი დროიდან გვხვდება კამპანიაში (იტალიის ცენტრალური ნაწილი), თუმცა გამოფენაზე 1947 წლამდე არ გამოჩენილა. ჯიში სათავეს იღებს რომაელი მებრძოლი ძაღლებისგან და ცირკის მასტიფებისგან, რომლებიც რომში საბერძნეთის გავლით მოხვდნენ, სადაც ალექსანდრე მაკედონელმა ჩაიყვანა. სახლისთვის საუკეთესო მოდარაჯე ძაღლის აღწერისას რომაელ მწერალს - კოლუმელს - როგორც ჩანს ეს მძიმეწონიანი ძაღლი ჰყავდა მხედველობაში. მასტინო ნაპოლეტანო 50 წლის წინ განადგურებას გადაარჩინა ენთუზიასტმა პიერო სკანციანიმ. 

მასტინო ნაპოლეტანოს პატარაობიდანვე სჭირდება გაწვრთნა და სხვა ცხოველებთან კონტაქტი. ამ ძაღლს არ სჭირდება ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვა, თუმცა ჭამის დროს არააკურატულობა და დიდი ზომები სახლში საცხოვრებლად მიუღებელს ხდის. საერთოდ ამ ჯიშის ძაღლი მხოლოდ გამოცდილმა ადამიანმა უნდა იყოლიოს. მასტინონაპოლეტანო კარგად უძლებს სიცივეს და სიცხეს. აქვს სქელი, მაგარი, მძიმე ზედა ტუჩები, გრძელი და განიერი თეძოების კუნთები. სხეული დაფარულია ხშირი, მოკლე, გლუვი ბალნით, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, ცისფერი, წითელი ხისფერი, ვეფხვისებრი, ყავისფერი, შავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მასტინო ნაპოლეტანო***

* მასტინო ნაპოლეტანო დაარქივებული 2014-12-19 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**მარინე ფარცვანია** (დ. 14 ივნისი, 1963, მარტვილი) — ქართველი იურისტი.

ბიოგრაფია
---------

1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალიზაციით.

1988-1991 წლებში მუშაობდა თბილისის სახალხო დეპუტატთა აღმასკომის სოცუზრუნველყოფის განყოფილების იურისტად. 1992-1998 წლებში საქართველოს ადვოკატთა კოლეგიის ადვოკატი. 1998-1999 წლებში თბილისის სააპელაციო სასამართლო, მოსამართლე; 1999-2005 წლებში თბილისის საოლქო სასამართლოს მოსამართლე; 2000-2005 წლებში იუსტიციის სასწავლო ცენტრში კითხულობდა ლექციათა კურსს სამოქალაქო სამართლის პროცესში; 2005-2009 წლებში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე; 2009-2010 წლებში ადვოკატთა სკოლა „გაბუნია და პარტნიორები", პროექტის დირექტორი; 2009-2010 წლებში „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია"-ში კითხულობდა ლექციათა კურსს სამოქალაქო სამართლის პროცესსა და სამოქალაქო სამართალში; 2011-2012 წლებში შპს „ვაგონმშენებელი კომპანია", წამყვანი იურისტი; 2011-2014 წლებში სსიპ „საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია", ადვოკატი; 2009-2014 წლებში „დავების განმხილველი ცენტრი", არბიტრი; 2014 წლის მაისიდან დაინიშნა აღსრულების ეროვნული ბიუროს იურიდიული სამსახურის უფროსად.

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* სსიპ „საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია", წევრი (2011-2014)

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ. 1998-1999, გვ. 315

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინე ფარცვანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ეროვნული ბიუროს იურიდიულ სამსახურს ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს
**მარინე აბესაძე** (დ. 20 მარტი, 1948, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1973–1975 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1975–1978 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში. 1978–1985 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1988–1992 წლებში ამავე კათედრის დოცენტი. 1992 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორია. გამოქვეყნებული აქვს 42 სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებშიც გაშუქებულია საკითხები სიმსივნური და მისი მომიჯნავე ქსოვილების სისხლძარღვოვანი კალაპოტის, ქალის სასქესო ორგანოების მიკროცირკულაციური კალაპოტის შესახებ ნორმასა და ზოგიერთ ექსტრემალურ პირობებში.

1984 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პერიფერიული სისხლძარღვოვანი კალაპოტის რეაქტიულობა სიმსივნემატარებელ ცხოველებში ონტოგენეზის სხვადასხვა პერიოდში".

1990 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საშვილოსნოს ინტრაორგანული სისხლძარღვოვანი კალაპოტის ფუნქციური მორფოლოგია ასაკობრივი ინვოლუციის პირობებში".

ბიბლიოგრაფია
------------

* Микроциркуляторное русло матки в норме и при беременности - Тбилиси, Медеа, 2005 с.189
* Лимфатическое русло женских половых органов - Тбилиси, Мецниереба, 1990 с. 232

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 8

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინე აბესაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარინე მაჩაბელი** (დ. 1899, თბილისი — გ. 1986, რომი) — ქართველი ჰუმანიტარი, გაიზარდა მიხეილ მაჩაბლისა და ანა (ანეტა) გიორგის ასული ქსნის ერისთავის (1864-1934) ოჯახში. 

მიშო მაჩაბელი გახლდათ ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი. რედაქტორობდა გაზეთს „ზაკავკაზიე"; იყო 1917 წელს გამართული საქართველოს ეროვნული ყრილობის დელეგატი, ხოლო შემდგომში ეროვნული საბჭოს წევრი ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიიდან; სათავეში ედგა საბჭოს სარწმუნოებათა კომისიას; მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატული პარტიისგან გამოყოფილი დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული საპარლამენტო ფრაქციის ჩამოყალიბებაში, რომლის ბაზაზეც წარმოიშვა საქართველოს ეროვნული (იგივე მიწის მესაკუთრეთა ეროვნული) პარტია.

მიხეილ მაჩაბელსა და ანა ერისთავს სამი შვილი შეეძინათ: მარინე, ელისაბედი, იგივე ლიზა და ვახტანგი. საქართველოს 1921 წლის ოკუპაციის შემდეგ სამივე ემიგრაციაში გაემგზავრა. 1910-იან წლებში ევროპაში მცხოვრები ქართველების ერთი ნაწილი საქართველოში მონარქიის აღდგენის მომხრე იყო. ამ იდეის განხორციელების მიზნით პროგერმანული ორიენტაციის ქართველმა მოღვაწეებმა - გიორგი მაჩაბელმა, მიხეილ წერეთელმა, ლეო და გიორგი კერესელიძეებმა და სხვებმა, რომლების შედიოდნენ ბერლინში მოქმედ საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტში, მოლაპარაკება გამართეს გერმანიის ხელისუფლებასთან. მათი მიზანი იყო გერმანელი პრინცის იოახიმის, კაიზერ ვილჰელმ II-ის უმცროსი ვაჟისა და რომელიმე ქართველი პრინცესას დაქორწინებით ქართული მონარქიული წყობის დაბრუნება. ამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მისიისთვის კი, თავისი გამორჩეული მშვენიერების გამო, მარინე მაჩაბლის კანდიდატურა შეარჩიეს. 

ეს გეგმა კარგად ასახავს იმას, თუ როგორი ახლო ურთიერთობა იყო საქართველოს არისტოკრატიასა და გერმანიას შორის და როგორი მოლოდინი იყო იმისა, რომ პირველ მსოფლიო ომში გერმანია გაიმარჯვებდა. თუმცა ამ პროექტს განხორციელება არ ეწერა. 1918 წლის 26 მაისს საქართველოს სახელმწიფო აღდგა, როგორც დემოკრატიული რესპუბლიკა, ხოლო, 11 ნოემბერს გერმანული მონარქია დაემხო. პრინცმა იოახიმმა ჰოლანდიაში დაიდო ბინა, მარინა მაჩაბელი კი ცოლად გაჰყვა ფრანჩესკო ფრანზონის, იტალიის კონსულს საქართველოში და რომში დასახლდა. 

შალვა მაღლაკელიძის მოგონებებიდან: „მარინეს დარჩა ორი ვაჟიშვილი... ამ ომის დროს დიპლომატიურ სამსახურში იყვნენ, ერთი შვეიცარიაში იტალიის წარმომადგენლად და მეორე - ავღანისტანში. რადგანაც მარინეს ხელში იყვნენ გაზრდილნი, ქართველობდნენ კიდეც".

მართალია გერმანულ-ქართული სამეფო ოჯახის იდეამ ხორცი ვერ შეისხა, მაგრამ მარინა მაჩაბლის სახელი ემიგრაციაში მყოფმა გამომგონებელმა და ქიმიკოსმა გიორგი მაჩაბელმა თავის მიერ შექმნილი სუნამოთი უკვდავყო.

საქართველოს არშემდგარი დედოფლის, მარინა მაჩაბლისადმი მიძღვნილი სუნამო „საქართველოს დედოფალი" ჩასხმული იყო ჯვრიანი ოქროს გვირგვინის ფორმის ფლაკონში. ეს გახლდათ პირველი სუნამო, რომელიც გიორგი მაჩაბელმა დაამზადა და მის სუნამოებს შორის ყველაზე პოპულარული აღმოჩნდა. ამერიკული საზოგადოება სუნამოთი აღფრთოვანებული იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინე მაჩაბელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარინე ჯიბლაძე** (დ. 11 მაისი, 1975) — ქართველი ენათმეცნიერი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, მთარგმნელი, მკვლევარი, ფილოლოგი, პროფესორი, სინოლოგი.

ბიოგრაფია
=========

1997 წელს დაამთავრა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის მაგისტრატურა ისტორიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალობაზე ჩინეთის მიმართულებით, ხოლო შემდგომ მოიპოვა ჩინეთის სახელისუფლებო სტიპენდია და სწავლა განაგრძო დოქტორანტურაზე ჩინეთში, ქალაქ ნანკინში. ნანკინის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში სპეციალობაზე ჩინური ფილოლოგია და ლინგვისტიკა, დაიცვა ხარისხი უშუალოდ ჩინური ენის გრამატიკაში 2005 წელს. მისი დისერტაციის ნაწილი გამოქვეყნდა ჩინეთის ძალიან პრესტიჟულ რეფერირებად ჟურნალში „ლინგვისტიკა" 2005 წელს. 

საქართველოში დაბრუნებისთანავე დაინიშნა ჩინური მიმართულების ხელმძღვანელად. შემდეგ იყო თავისუფალი უნივერსიტეტის ჩინური მიმართულების პროფესორი 2009 წელს, სადაც ჩამოაყალიბა ჩინური ენისა და კულტურის ცენტრი — კონფუცის ინსტიტუტი, რომლის დირექტორადაც დაინიშნა 2010 წელს. 2017 წელს მისი და საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორის ინიციატივით ჩინური კუთხე და სინოლოგ მარინე ჯიბლაძის ფონდი გაიხსნა. 2018 წელს მუშაობს საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროში ჩინური ენის ექსპერტად, სადაც შეიმუშავა დაწყებითი და საბაზო საფეხურების ეროვნული სასწავლო გეგმა. 2019 წელს სახელმწიფო ენის დეპარტამენტთან ერთად იწყებს მუშაობას ჩინური ენის ქართულ ენაზე ტრანსკრიფციისა და ტრანსლიტერაციის ნორმებზე. წლების განმავლობაში იწვევდნენ ჩინეთში უნივერსიტეტის სტუდენტების ჩინური ენისა და კულტურის საერთაშორისო კონკურსის „ჩინური ენის ხიდი" ფინალურ ტურზე ჟიურის წევრად. 2016 წლიდან დაინიშნა პეკინის ენების უნივერსიტეტის მიწვეულ პროფესორად, სადაც კითხულობს ლექციებს ჩინური ენისა და ჩინური ენის სწავლების სპეციფიკის შესახებ ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქოტორანტურის ჩინელი და უცხოელი სტუდენტებისთვის. მონაწილეობს საერთაშორისო კონფერენციებში და სხვადასხვა ღონისძიებაში სინოლოგიის მიმართულებით. 2018 წელს მარინე ჯიბლაძე მიიწვიეს ჟენევაში გაეროს ჩინური ენის დღის ღონისძიებაზე, სადაც მან ჩაატარა ლექცია-პრეზენტაცია. 2016 წელს განსაკუთრებული წვლილისთვის მიღებული აქვს ჩინეთის ხელისუფლების ჯილდო. 

არის ევროპის ჩინური ენის სწავლების ასოციაციის წევრი 2019 წლიდან, ასევე მსოფლიოში ჩინური ენის სწავლების ასოციაციის წევრი 2010 წლიდან. არის პეკინში ჩინური თარგმანების, ჩინეთის პოპულარიზაციისა და კვლევის ცენტრის სპეციალისტთა კომისიის წევრი 2016 წლიდან. საქართველოს სინოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი და დამფუძნებელი 2016 წლიდან, აქვს მიღებული ჯილდოები, პრემიები და პრიზები: 2013 წლის ღირსების ორდენი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინე ჯიბლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარინა ნადირაძე** (დ. 30 სექტემბერი, 1978 , თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

მარინა დავითის ასული ნადირაძე დაიბადა თბილისში, 1978 წლის, 30 სექტემბერს. დაამთავრა „ნიჭიერთა ათწლედი". ფორტეპიანოს პედაგოგი ვ. სვანიძე. 9 წლის ასაკში, 1987 წელს, მოიგო თავისი პირველი ჯილდო, პირველი პრემია დაიმსახურა დვარიონასის სახელობის ვილნიუსის საერთაშორისო კონკურსში. თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში იყო პროფესორ თენგიზ ამირეჯიბის მოსწავლე. 1995 წელს მიიღო დიპლომი გიოტინგენის შოპენის სახელობის კონკურსში; 1997 წელს მეორე პრემია და სპეციალური პრიზი არტისტიზმისათვის პიანისტთა თბილისის პირველ საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსზე.

კონსერვატორიის მესამე კურსიდან შოტლანდიაში გაემგზავრა და 1999–2001 წლებში გლაზგოში, მუსიკისა და დრამის სამეფო აკადემიაში გაიარა სტაჟირება. პედაგოგი: ფ. ჯენკინსი. მიენიჭა მასტერის წოდება. სწავლის პერიოდში მოიპოვა არაერთი პრიზი და სტიპენდია. მათ შორის: პირველი პრემია, უაღრესად პრესტიჟული Lasmo Staffa Award შოტლანდიაში, 2000 წელს; მეორე პრემია, ვერცხლის მედალი და პრიზი ჯ. მაკ–კეიბის ნაწარმოების საუკეთესო შესრულებისთვის Lawrence Glover–ის შოტლანდიის საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსზე 2001 წელს.

მუსიკალური კარიერა პიანისტმა დიდ ბრიტანეთში გააგრძელა. ცხოვრობს ინგლისში, ზრდის ორ შვილს და ამავე დროს, აქტიურად მონაწილეობს საკონცერტო ტურნეებში. Myra Hess–ის ფონდისა და Craxton–ის მემორიალური ფონდის სტიპენდიების დახმარებით წარმატებით მართავს კონცერტებს მსოფლიო მრავალ ქვეყანაში: ავსტრია, გერმანია, არგენტინა, ისლანდია, კორეა, რუსეთი, შვეიცარია, საფრანგეთი; 2001–2007 წლებში იყო YAMAHA-ს სოლისტი.

როგორც პედაგოგი მარინა ნადირაძე 2002–2006 წლებში მოღვაწეობდა სამეფო აკადემიაში, 2009 წ–დან ბედფორდის სკოლაში.

პიანისტის რეპერტუერშია: რ. ლაღიძე – რონდო ტოკატა; ა. ბალანჩივაძე – კონცერტი №3; ი.ს.ბახი, სკარლატი, ბეთჰოვენი, შოპენი, შუმანი, ლისტი, პროკოფიევი, რაველი, დებიუსი და სხვ.; კონცერტები: ბეთჰოვენის №2, 3, 5; ლისტის №1; რახმანინოვის №2; მოცარტის; სენ–სანსის №2; ბრამსის №2; გრიგის; შოპენის №1, 2 და სხვ.

დღესდღეობით მარინა ნადირაძის საერთაშორისო კარიერა აღმავლობის გზაზეა. იგი, როგორც გამორჩეული ხელოვანი, იპყრობს მუსიკის მოყვარულთა ყურადღებას მთელს მსოფლიოში. შემთხვევითი არაა, რომ 2007 წელს „Independent"-ში კრიტიკოსმა მაიკლ ჩერჩმა მარინას დაკვრა დიდ მიცუკო უჩიდას შეადარა. გამოშვებული აქვს 5 CD; ხშირად დადის ფესტივალებზე. მნიშვნელოვანი იყო მისი გამოსვლა Musique-Cordiale Festival in Seillans, საფრანგეთში. შეძლებისდაგვარად ყოველთვის მონაწილეობს მისი მასწავლებლის თენგიზ ამირეჯიბის სახელობის თბილისის საერთაშორისო ფესტივალში, რომელიც 2013 წლიდან ყოველწლიურად იმართება და ფესტივალ „შემოდგომის თბილისში".

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015, გვ. 358

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა ნადირაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მესროპ ივანეს ძე დანდუროვი** [დ. 29 მაისი (ახ. სტ. 11 ივნისი), 1900, სოფ. ახალქალაქი, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 მაისი, 1964, თბილისი] — ქართველი სპეციალისტი მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობის დარგში, ეთნიკურად სომეხი. სსრკ მშენებლობისა და არქიტექტურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1957), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1948), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურების მოღვაწე (1955).

დაამთავრა კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1928). 1944–1959 წელს ხელმძღვანელობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტს, 1959–1964 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გვირაბების კათედრას. მეორე მსოფლიო ომისა და მის შემდგომ პერიოდში მონაწილეობდა გვირაბების აღდგენით სამუშაოებში. მისი სახელმძღვანელო „გვირაბები" თარგმნილია რამდენიმე უცხო ენაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მეტროპოლიტენები, ტ. 1–2, თბ. 1954–60;
* Тоннели на путях сообщения, 2-ე изд. М. 1947;
* Тоннели, М. 1952.

ლიტერატურა
----------

* *წილოსანი ზ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 308.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მესროპ დანდუროვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნაწლავღრუიანები** (ლათ. Coelenterata) — უხერხემლო ცხოველების ტიპი. უმეტესობა ზღვის ბინადარია, ზოგი მტკნარ წყალში ცხოვრობს. გვხვდება ნაწლავღრუიანების მარტოული და კოლონიური ფორმები. ზოგი ნაწლავღრუიანები მჯდომარეა (მტკნარი წყლის ჰიდრები, ჰიდროიდული ფა მარჯნის პოლიპები), ზოგი — თავისუფლადმცურევი (მედუზები). ნაწლავღრუიანების მრავალ სახეობას ახასიათებს მეტაგენეზი. ნაწლავღრუიანების მარტივ ან საკნებად დაყოფილ ერთადერთ ნაწლავის ღრუში ხდება საკვების მონელება. ნაწლავის ღრუ გარემოს უკავშირდება პირის ხვრელით, რომელიც გარშემორტყმულია საცეცებით. ნაწლავღრუიანების სხეული შედგება ექტოდერმისა და ენტოდერმისაგან, რომელთა შორის განვითარებულია მეზოგლეა. ექტოდერმა ძირითადად შედგება ეპითელიუმურ-კუნთოვანი, მსუსხავი და არადიფერენცირებული უჯრედებისაგან. ენტოდერმაში მოთავსებულია ეპითელიუმურ-კუნთოვანი და ჯირკვლოვანი საჭმლის მომნელები უჯრედები, რომლებიც ამების ცრუფეხების მსგავსი გამონაზარდებით ნაწლავის ღრუდან უჯრედში შეიტაცებენ ნაწილობრივ მონელებულ საჭმლის ნაწილაკებს და იწყება უჯრედშიგა მონელება. გადამუშავებელი ნარჩენები პირის ხსვრელით გარეთ გამოიდესვნება. ნაწლავღრუიანებს ნერვული სისტემა წარმოდგენილია სუბპითელიუმური ნერვული ბადით. გრძნობის ორგანოებიდან აღსანიშნავია შუქშემგრძნობი თვალები და სტატოცისტები (წონასწორობის ორგანო), რომლებიც მხოლოდ მედუზებს აქვთ. ნაწლავღრუიანები, როგორც წესი, ჰაყოფილსქესიანებია. განაყოფიერება გარეგანია. ზიგოტიდან ვითარდება ლარვა-პლანულა, რომლისაგანაც მეტამორფოზის შედეგად მიიღება პოლიპი (იშვიათად მედუზა). მრავლდებიან ვეგეტატიურადაც (დაკვირტვა ანუ სტრობილაცია), რომლის შედეგადაც უფრო ხშირად კოლონია წარმოიქმნება. ზოგი ნაწლავღრუიანები თევზების საკვებია. ნაწლავღრუიანები ივითარებენ კიროვან ჩონჩხს, რომელიც წარმოქმნის წყალქვეშა და წყალზედა კლდეებს (რიფები, ატოლები). ნაწლავღრუიანებთაგან აღსანიშნავია კეთილშობილი (წითელი) მარჯანი, რომლის ვარდისფერი კიროვანი ღერძი საიუველირო ნაკეთობების დასამზადებლად გამოიყენება. ზოდ მედუზას ადამიანი საკვებად იყენებს, ზოგიერთის მსუსხავი უჯრედები მობანავეთა მძიმე ტოქსიკოზს და სიკვდილსაც კი იწვევენ. ნაწლავღრუიანების ტიპი 3 კლასს შეიცავს: ჰიდროიდულები, სციფოიდურები და მარჯნის პოლიპები. ზოგჯერ ნაწლავღრუიანებს მიაკუთვნებენ სავარცხლურებსაც. ცნობილია ნაწლავღრუიანების 9000-მდე თანამედროვე სახეობა. ცნობილია აგრეთვე ნაწლავღრუიანების 20000-მდე გადაშენებულისახეობა, რომელთა უმეტესობამ მონაწილეობა მიიღო მძლავრი კირქვიანი შრეების წარმოქმნაში.

ლიტერატურა
----------

* *ელიაშვილი ტ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 345.
მენიპოსი (მხატვარი დიეგო ველასკესი)
**მენიპოს გადარელი** (ბერძ. Μένιππος; ლათ. Menippus; ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მესამე საუკუნის მეორე ნახევარი) — ბერძენი ფილოსოფოს–კინიკოსი და სატირიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

მენიპოსი წარმოშობით იყო სირიის ქალაქ გადარადან, საიდანაც მომდინარეობს მისი სახელი.

დიოგენე ლაერტელის მონათხრობის მიხედვით, მენიპოსი იყო მონა, შემდეგ ვაჭრობით გამდიდრდა და თებეში (ბეოტია) თავისუფალი მოქალაქის ხარისხიც მოიპოვა. მერე კი გაკოტრდა და თავი მოიკლა. 

მენიპოს გადარელმა თებეში დაიწყო სატირების წერა. სულ შეუთხზავს ცამეტი წიგნი, რომლებიც დაკარგულია. ცნობილია მხოლოდ ზოგიერთი სატირული თხზულების სათაური და შინაარსი.

ლიტერატურული ჟანრი
------------------

ლიტერატურულ ჟანრის — „მენიპოსის სატირა" სახელწოდება მომდინარეობს მენიპოს გადარელის სახელიდან.

ლიტერატურა
----------

* «Антология кинизма», Москва, «Наука», 1984.
* Диоген Лаэртский, «О жизни, учениях и изречениях знаменитых философов», Москва, «Мысль»,1986.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Diogenes Laërtius, *Life of Menippus*, translated by Robert Drew Hicks (1925)
* *Menippus* - Lucian's dialogue in which Menippus visits Hades
**ლუსი მილებუ ობიუსონი**, ასევე ცნობილია როგორც **ლუსი მბუსუ** (დ. 25 თებერვალი, 1957) — გაბონელი ოფთალმოლოგი და პოლიტიკოსი. გაბონის სენატის პრეზიდენტი 2015 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

ლუსი მილებუ ობიუსონი დაიბადა 1957 წლის 25 თებერვალს ქალაქ ფუგამუში. იგი არის ფილოსოფიის დოქტორი მედიცინაში. ოფთალმოლოგიას სწავლობდა ექს-მარსელის უნივერსიტეტში, საფრანგეთში.

ლუსი მილებუ ობიუსონი იყო გაბონში პირველი ოფთალმოლოგი. 1988 წლიდან 2002 წლამდე იყო ლიბრევილში ჟანა ებორის ფონდის მთავარი სამედიცინო ოფიცერი და ომარ ბონგოს უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის ასისტანტ-პროფესორი. იგი ასევე იყო სამედიცინო კლინიკის დირექტორი და არასამთავრობო ორგანიზაცია „გაბონის სამედიცინო დახმარების" დამფუძნებელი. 

ობიუსონი არის გაბონის დემოკრატიული პარტიის წევრი და სენატში აირჩიეს ფუგამუს კომუნიდან 2002 წელს. იგი არის სენატის საგარეო საქმეთა, ფინანსებისა და რეგიონალური დაგეგმარების მუდმივმოქმედი კომისიის წევრი.

ობიუსონი ასევე მუშაობდა გაბონის სენატორ ქალთა ეროვნული ქსელის პრეზიდენტად. იგი იყო მესამე მოწვევის სენატის ვიცე-პრეზიდენტი და მეოთხე მოწვევის სენატის თავმჯდომარედ აირჩიეს 2015 წელს როზა როგომბეს შემდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Senate Gabon profile დაარქივებული 2018-09-30 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  GSW Speaker Bios.[*მკვდარი ბმული*]
2. 1 2 3  Lucie MBOUSSOU , née MILEBOU AUBUSSON , remplace Rose Francine ROGOMBE à la tête du Sénat ! French. *Amba Maroc* (28 February 2015). ციტირების თარიღი: 24 April 2017.
3. 1 2 3 4  Lucie Milebou Aubusson, élue sans surprise président du Sénat French. Agence Gabonaise de Presse (27 February 2015).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 24 April 2017.
4. 1 2 3  Infos, Ogooue.  (3 March 2015) Gabon : Lucie Milebou-Aubusson élue à la tête du sénat French. *Libreville.com*. ციტირების თარიღი: 24 April 2017.
5. ↑  Gabon: Lucie Milebou Aubusson nouveau président du Sénat French. *Atlas Info* (28 February 2015). ციტირების თარიღი: 24 April 2017.
**მრავალწყლის ნამოსახლარი** (ასევე ცნობილი როგორც **ჯანგირის ნამოსახლარი**) — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოში. მრავალწყლისხევის მარცხენა მხარეს, აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით ქედის თხემზე, ხევიდან 150-200 მეტრის სიმაღლეზე. განეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულს და ძვ. წ. I ათასწლეულს.

1960-იან წლებში ძეგლი გამოიკვლია კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის და თ. ბუგიაშვილის ხელმძღვანელობით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია, სამხრეთ და დასავლეთ კედლები ეროზიულია სადაც, ჩამორეცხილია კულტურული ფენა.

ნამოსახლარი გამართულია სამხრეთ-დასავლეთით ოდნავ წაგრძელებულ ფერდობზე. ძეგლის დასავლეთით და სამხრეთით შემოსდევს ფლატე. ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ მხარეები საკმაოდ დამრეცი ფერდობებია. თხემის გაგრძელებაზე, აღმოსავლეთ და და დასავლეთ ნაწილში, ყველაზე ვიწრო ადგილას, ყელი ხელოვნურადაა გაჭრილი, რომელიც ნამოსახლარს მიუვალს ხდის.

ნამოსახლარზე ზედაპირულად აკრეფილი თხის ჭურჭლის უმეტესობა მონაცრისფროდაა გამომწვარი. გვხვდება ლეგა და ოდნად მოყავისფროდ გამომწვარი ჭურჭლის ფრაგმენტებიც. თხელკეციანი ჭურჭლის დასამზადებლად თიხაში შეურევიათ ქვიშა. ყვოველი მათგანი ჩარხზეა გამოყვანილი და კარგადაა გამომწვარი. უმეტესობას გადმოკეცილი ან ლილვისებრი პირი აქვს. ასევე გვხვდება ბრტყელი ან გადაშლილპირიანი ჭურჭელიც. კარგად ჩანს ჭურჭლის შესამკობი რელიეფური ხაზები, რომლებშიც, თავის მხრივ დატანილია ირიბი ბეჭდები. კოლექციაში ყურდღებას იქცევს ქვიშანარევი თიხისაგან დამზადებული, ლეგად გამომწვარი სამი ქვევრის პირი.

ლიტერატურა
----------

* *ვარაზაშვილი ვ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 312.
**მრავალმოთმაშიანი ვიდეო თამაში** (ინგლ. Multiplayer video game) — ვიდეო თამაში, სადაც ერთი და იმავე დროს, ერთი და იმავე თამაშის გარემოში ერთზე მეტ მოთამაშეს შეუძლია თამაში. დღესდღეობით, უფრო ხშირად იქმნება ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები ვიდრე მრავალმოთმაშიანი, სადაც მოთამაშეს უწევს დაპროგრამებულ გამოწვევებთან ან არა-მოთამაშე პერსონაჟებთან გამკვლავება, მაშინ როდესაც მრავალმოთამაშიანი თამაშები საშუალებას იძლევა ურთიერთობის დამყარებას სხვა ინდივიდებთან - ეს შეიძლება მოხდეს მათთან პარტნიორობით ან სულაც მათთან მეტოქეობით. 

დღესდღეობით ყველაზე დიდი მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაში არის სამხრეთ კორეული თამაში „Lineage", 19 მილიონი რეგისტრირებული მოთამაშით (ძირითადად აზიაში).

მრავალმოთამაშიან თამაშებში მოთამაშეს შეუძლია კონკურენცია გაუწიოს ორ ან მეტ მოთამაშეს, ითამაშოს კოოპერატივში, რათა მიაღწიოს საერთო მიზანს, ზედამხედველობა გაუწიოს სხვა მოთამაშის ქმედებებს და ა.შ. მრავალმოთამაშიანი თამაშები, როგორც წესი მოითხოვენ მოთმაშეებისაგან თამაშის ერთიანი სისტემის რესურსებისა და კომპიუტერული ქსელის გამოეყენებას, რათა ითამაშონ თამაშები ერთმანეთისგან დიდი მანძილის დაშორებით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში

სქოლიო
------

1. ↑  NCsoft's Lineage II Expansion Dramatically Speeds Up Character Progression - IGN. Ca.ign.com. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები |
| --- |
|  |
| სათამაშო პროცესი | 
* კორპორატიული თამაში
* მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაში
	+ MMORPG
* MUD
 |
|  |
| ჟანრები | 
* მოქმედებითი
* არკადა
* როლური
* სიმულატორი
* სტრატეგია
 |
|  |
| ისტორია | 
* ონლაინ-თამაშების ისტორია
* მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ-თამაშების ისტორია
 |
|  |
| კონცეფცია | 
* ვირტუალური ეკონომიკა
* ვირტუალური სამყარო
* არამოთამაშე პერსონაჟი
 |

 |
**ნეო-პროგრესული როკი** (ან **ნეო-პროგრესივი**) — პროგრესული როკის ქვეჟანრი, რომელიც ჩამოყალიბდა ინგლისში, გასული საუკუნის 1980-იან წლებში. იგი დღესაც საკმაოდ პოპულარულია.

წიგნში "მასალები პროგრესული როკის შესახებ" ავტორი ჯერი ლაკი აღწერს ამ განხრას, როგორც 1980-იანი წლების ჟღერადობის მქონე მუსიკას. მისივე ვარაუდით, ჟანრის ნათელი მაგალითებია: Fugazi (Marillion), The Sentinel (Pallas), Fly High Fall Far (პენდრეგონი), Art and Illusion (Twelfth Night).

ნეო-პროგრესივს ახასიათებს ემოციური შინაარსის მქონე სიმღერები, თემატურად საკმაოდ დრამატული და სასცენო დადგმის ელემენტების მქონე კონცერტები. მუსიკალური მხარე იქმნება იმპროვიზებული შესრულებით, უფრო მეტად გიტარის მელოდიური და ემოციური სოლოებისგან შედგება, რასაც ერწყმის სინთეზატორის გამოკვეთილი ჟღერადობა. ჟანრზე ყველაზე დიდი გავლენა იქონიეს ჯგუფებმა Yes, ჯენესისი, Camel და პინკ ფლოიდი.

თავდაპირველად ნეო-პროგრესივი შეიცავდა საკმაოდ ბნელი თემატიკის მქონე ტექსტებს. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ჟანრში შექმნილი მასალა რადიოეთერისათვის განკუთვნილი არ ყოფილა, სიმღერების შემოკლებისა და უფრო სახალისო თემების შემოტანით ნეო-პროგრესივმა გაარღვია არსებული ბარიერი მუსიკოსსა და რადიოსადგურს შორის. მიუხედავად ამისა, ერთადერთი ჯგუფი, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება ჰპოვა და მეინსტრიმს შეუერთდა, იყო Marillion.

ჟანრის პირველ ალბომებად შეიძლება ჩაითვალოს:

* *Fact and Fiction* (1982), Twelfth Night
* *Script for a Jester's Tear* (1983), Marillion
* *The Wake* (1985), IQ
* *The Sentinel* (1984), Pallas

მიუხედავად იმისა, რომ ჟანრის პიონერები კვლავაც მოღვაწეობენ, მათი დიდი ნაწილი თავის შემოქმედებაში გასცდა ნეო-პროგრესივის საწყისებს. ასევე, კრიტიკის მიუხედავად, ჟანრს კვლავ ჰყავს მსმენელთა შთამბეჭდავი რაოდენობა.

მთავარი შემსრულებლები
---------------------

* Arena
* Enchant
* Final Conflict/FC
* ფიში
* Frost\*
* IQ
* Jadis
* Janysium
* Landmarq
* Mach One
* Marillion
* Clive Nolan
* Pallas
* Pendragon
* Quasar
* Shadowland
* Sylvan
* Twelfth Night
**ნენს უეიკი** (დ. 30 აგვისტო, 1912 — გ. 7 აგვისტო, 2011) — ბრიტანელი აგენტი ფრანგულ წინააღმდეგობის მოძრაობაში მეორე მსოფლიო ომის დროს. მუშაობდა ანტიჰიტლერული კოალიციისთვის საფრანგეთის სპეციალური ოპერაციების სამმართველოში.

უეიკი ცხოვრობდა მარსელში, მეუღლე ანრი ფიოკასთან, როდესაც ომი დაიწყო. 1940 წელს ნაცისტური გერმანიის მიერ საფრანგეთის დაპყრობის შემდეგ უეიკი გახდა კურიერი Pat O'Leary-ის ქსელისთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა იან გაროუ და, მოგვიანებით, ალბერტ გერისი. როგორც ამ ქსელის წევრი, იგი ანტიჰიტლერული კოალიციის დატყვევებულ მფრინავებს დაეხმარა ნეიტრალურ ესპანეთში გაქცევაში. 1943 წელს, როდესაც გერმანელებმა შეიტყვეს მის შესახებ, ნენსიც ესპანეთში გაიქცა. მისი ქმარი ტყვედ აიყვანეს და სიკვდილით დასაჯეს, ნენსიმ კი ცხოვრება დიდ ბრიტანეთში განაგრძო.

ბრიტანეთში ჩასვლის შემდეგ, უეიკი, კოდური სახელწოდებით „Helene", გახდა სპეციალური ოპერაციების სამმართვრლოს (SOE) წევრი. 1944 წლის ივნისში მონაწილეობა მიიღო გერმანელებსა და მაკებს შორის გამართულ ბრძოლაში.

უეიკი დიდმა ბრიტანეთმა დააჯილდოვა გეორგის მედლით, აშშ-მა — თავისუფლების მედლით, საფრანგეთმა — ღირსების ორდენით და ავსრალიამ და ახალმა ზელანდიამ — მედლებით. 1985 წელს მან გამოაქვეყნა მისი ავტობიოგრაფია „თეთრი თაგვი".

ადრეული ცხოვრება
----------------

ნენს უეიკი დაიბადა 1912 წლის 30 აგვისტოს, როსენათში, უელინგტონში, ახალ ზელანდიაში .1914 წელს, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ავსტრალიაში გადავიდა და ჩრდილოეთ სიდნეში დასახლდა. ამის შემდეგ მალევე, მამამისი, ჩარლზ ავგუსტუს უეიკი, დაბრუნდა ახალ ზელანდიაში. ახალ ზელანდიაში დაბრუნების შემდეგ უეიკის დედამ ელა უეიკმა ნენსის დედმამიშვილები გააჩინა.

სიდნეიში უეიკმა დაამთავრა ჩრდილოეთ სიდნეის მეცნიერების სკოლა. 16 წლის ასაკში ის სახლიდან გაიქცა და მედდად მუშაობდა. 200 ფუნტით, რომელიც მას დეიდამ მისცა, იგი გაემგზავრა ნიუ-იორკში, შემდეგ ლონდონში, სადაც მან შეისწავლა ჟურნალისტიკა.

1930-იან წლებში მუშაობდა პარიზში, შემდეგ კი *Hearst*-ის გამომცემლობაში, როგორც ევროპელი კორესპონდენტი. იგი შეესწრო ადოლფ ჰიტლერის და ნაცისტური მოძრაობის აღზევებას და "დაინახა რომის ნაცისტური ბანდები, რომლებიც შემთხვევით სცემდნენ ებრაელ ქალებს ქუჩებში".

1937 წელს უეიკი შეხვდა მდიდარ ფრანგ მამაკაცს, ჰენრი ედმონდ ფიიოკას (1898–1943), რომელთანაც იგი დაქორწინდა 1939 წლის 30 ნოემბერს. იგი ცხოვრობდა საფრანგეთში, მარსელში, როდესაც გერმანია შემოიჭრა. საფრანგეთში ომის დროს უეიკი სასწრაფოს მძღოლად მუშაობდა. 1940 წელს საფრანგეთის დაცემის შემდეგ, იგი შეუერთდა კაპიტანი იან გარროვის გაქცევის ქსელს, რომელიც გახდა პატ ო'ლიარის ხაზი. ნენსი უეიკის - ს დაჭერის თავიდან აცილების უნარის გათვალისწინებით, გესტაპომ მას "თეთრი თაგვი" უწოდა. მის სიცოცხლეს მუდმივი საფრთხე ემუქრებოდა, რის გამოც გესტაპო მის ტელეფონს და ფოსტას აკონტროლებდა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ნენს უეიკი***
* 98 წლის ნენსი
* თეთრი თაგვი

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2  "Nancy Wake, Proud Spy and Nazi Foe, Dies at 98" (*New York Times*, 13 August 2011)
3. ↑  "Nancy Wake" (*Telegraph*, 8 August 2011)
4. ↑  "The white mouse who roared" (*Sydney Morning Herald*, 9 August 2011)
5. ↑  Kedward, H. R. (1993), *In Search of the Maquis*, Oxford: Clarendon Press, pp. 162-169
6. ↑  "Nancy Grace Augusta Wake," *Australian War Memorial,* , accessed 21 Oct 2019
7. ↑
პარიზის ოპერის ფოიე, აგებულია შარლ გარნიეს მიერ.
**ნეობაროკო** — ხელოვნების ქმნილებები, რომელშიც გამოყენებულია ბაროკოს სტილის მნიშვნელოვანი ასპექტები, თუმცა ბაროკოს პერიოდს არ განეკუთვნება. ეს ეხება მუსიკას, არქიტექტურას, მხატვრობასა და დეკორატიულ ხელოვნებას, თუმცა ყველაზე ხშირად მუსიკასა და არქიტექტურაში გამოიყენება.

ნეობაროკოს არქიტექტურა
----------------------

ნეო-ბაროკოს არქიტექტურის რამდენიმე თვალსაჩინო ნიმუშია:

* **აშტონის მემორიალი**, ლანკასტერი, ინგლისი
* **ბელოსელსკი-ბელოზერსკის სასახლე**, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი
* **კრისტიანსბორგის სასახლე**, კოპენჰაგენი, დანია
* **ორთაქის მეჩეთი**, სტამბოლი, თურქეთი
* **გარნიეს სასახლე** (პარიზის ოპერა), პარიზი, საფრანგეთი
* **ზემპერის ოპერა**, დრეზდენი, გერმანია
* **სცეჩენის სამკურნალო აბანო**, ბუდაპეშტი, უნგრეთი

არსებობს ასევე რამდენიმე პოსტ-მოდერნისტული შენობა, რომელიც ბაროკოს სტილშია ნაგები, მაგ. მოცეკვავე სახლი (პრაღა) ვალდო მილუნიჩისა და ფრენკ გერის მიერ.

ნეობაროკოს მუსიკა
-----------------

სცეჩენის სამკურნალო აბანო ბუდაპეშტში
*იხ. აგრეთვე ნეოკლასიციზმი მუსიკაში*
ქვემოთ მოყვანილია ზოგიერთი კომპოზიტორი, რომელიც საკუთარ ნაწარმოებებში ბაროკოს იდიომებსა და ფორმებს იყებდა ბაროკოს პერიოდის შემდეგ:

* **ბეთჰოვენი, ლუდვიგ ვან** (1770–1827), გერმანელი
* **ბურმანი, ჰენდრიკ** (1951–), ნიდერლანდელი
* **ჰინდერმიტი, პოლ** (1895–1963), გერმანელი
* **ლუტენი, ელოდი** (1950–), დაბ. ფრანგი, შემდეგ აშშ-ის მოქალაქე
* **ლუტოსლავსკი, ვიტოლდ** (1913–1994), პოლონელი
* **მოია, მარკ** (1980–), ამერიკელი
* **მოცარტი, ვოლფგანგ ამადეუს** (1756–1791), ავსტრიელი
* **სტრავინსკი, იგორ** (1882–1971), რუსი
ნენელი ბავშვი
**ნენები**[1] — სამოედური ხალხი, მცხოვრები ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის ნაპირებიდან ტაიმირის ნახევარკუნძულამდე. ჩვ. წ. პირველ ათასწლეულში მოახდინეს მიგრაცია ციმბირის ტერიტორიიდან თანამედროვე განსახლების არეალში. 

რუსეთის ჩრდილოეთის მკვიდრი მოსახლეობიდან ნენელები ყველაზე მრავალრიცხოვანნი არიან. 2002 წლის აღწერით რუსეთში ცხოვრობდა 41 302 ნენთა, რომელთაგან 27 000 ცხოვრობდა იამალ-ნენთა ავტონომიურ ოკრუგში.

ტრადიციულად ნენელები ავრცელებენ ირმებს. იამალის ნახევარკუნძულზე ათასობით ნენელი ირმის მაშენებელია, რომლებსაც ჰყავთ 500 000 ირემი. მათი უმრავლესობა მომთაბარე ცხოვრებას ეწევა.

რუსეთის ორი ავტონომიური რეგიონების სახელი ახსენებს ნენელებს როგორც ძირითად მოსახლეობას (ნენთა და იამალ-ნენთა).

არსებობს ნენელთა ორი ტომი — ტუნდრული და ტყისა. ნენთა უმრავლესობა ტუნდრელია. ისინი ცხოვრობენ ორ ავტონომიურ რეგიონში. ტყის ნენლთა რიცხვია 1500 ადამიანი.

სქოლიო
------

1. ↑  ქსე (ტ. VII, გვ. 378) „ნენები"

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია რუსეთისა და რუსების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
პირველი ჩანაწერები წარმოადგენდა წიგნის მსგავს კორპუსში მოთავსებულ დისკებს
**ალბომი** ან **მუსიკალური ალბომი** — მუსიკალური ჩანაწერების კრებული, რომელიც ატარებს კომპაქტ-დისკის, გრამრფირფიტის, აუდიო კასეტის ან სხვა ხმოვანი მატარებლის სახეს. მუსიკალური ალბომები კომერციულად ან უფასოდ ვრცელდება მუსიკოსების მიერ, მაღაზიების, კონცერტების ან ვებ-გვერდების მეშვეობით.

ხშირად სიმღერები ან ინსტრუმენტული კომპოზიციები მუსიკალურ ალბომზე ერთმანეთს უკავშირდება ტექსტების თემებით, განწყობით ან ჟღერადობით. კონცეპტუალური ალბომები, მაგალითად, იცავენ სიუჟეტურ ხაზს ან ერთ საკითხთან დაკავშირებულ სიმღერებს შეიცავენ. სიმღერების მთელი რიგი ითვლება ალბომად იმ შემთხვევაში, თუ ეს დისკი სიმღერების ვრცელ სიას მოიცავს. სხვა შემთხვევაში ეს შეიძლება იყოს სიმღერების მცირე რაოდენობა, ხოლმე - ორი სიმღერაც. ამ შემთხვევაში, შესაძლებელია თითო სიმღერის ხანგრძლივობა შეადგენდეს 20-30 წუთს (მაგალითია მაიკ ოლდფილდის ალბომი *Tubular Bells*).

ალბომს, როგორც წესი, ახლავს ბუკლეტი სიმღერების ტექსტებით, ანოტაციებით, ისტორიებით, ფოტოსურათებით და სხვა ინფორმაციით.

ხშირად ალბომი მეორედ გამოიცემა, გარკვეული პერიოდის შემდეგ. მაგალითად, ეს შეიძლება იყოს 1960-იან წლებში გამოსული მუსიკალური ალბომი, რომელზეც ათწლეულების შემდეგ კვლავ იმუშავეს ხმის ინჟინრებმა, გააუმჯობესეს მისი ჟღერადობა და გამოსცეს ასეთი სახით. ხშირად ახალ გამოცემებს ემატება დამატებითი კომპოზიციები, რომლებიც ჩაიწერა იმავე პერიოდში, რაც კონკრეტული ალბომი, მაგრამ არ იქნა შეტანილი ორიგინალურ გამოცემაში.

დღესდღეობით, კომპაქტ დისკებისა და ციფრული მუსიკის პოპულარობის გამო, აუდიო კასეტების პოპულარობამ საგრძნობლად იკლო, მაგრამ ბევრი მუსიკოსი კვლავ უშვებს საკუთარ ალბომებს გრამფირფიტის ფორმატში. ხშირად ეს აიხსნება ასეთი ჩანაწერის უბადლო ჟღერადობით, რასაც მუსიკის ბევრი მოყვარული ადასტურებს. ამასთან, ციფრული მუსიკის გაბატონების ეპოქაში მუსიკის მოყვარულებს ახალი გატაცება გაუჩნდა - გრამფირფიტებიდან მაქსიმალურად მაღალი ხარისხით ამა თუ იმ მუსიკალური მასალის ციფრულ ფორმატში გადაყვანა.

სტუდიური ალბომი
---------------

**სტუდიური ალბომი** არის მუსიკალური ალბომი, რომელიც შედგება ხმისჩამწერ სტუდიაში ჩაწერილი კომპოზიციებისგან. როგორც წესი, სტუდიური ალბომის შექმნა იგეგმება წინასწარ. ჩაწერა ხოლმე გრძელდება რამდენიმე დღიდან - ერთ წლამდე, თუმცა არსებობს გამონაკლისები, როგორიც არის Guns N' Roses-ის ალბომი *Chinese Democracy*, რომელიც იწერებოდა 10 წლის განმავლობაში.

თანამედროვე ხმისჩამწერი ტექნოლოგიებით მუსიკოსებს შეუძლიათ მუშაობა სტუდიის სხვადასხვა ოთახებში და საკუთარი პარტიების ცალკე ჩაწერა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალბომის გარეკანი
* CD
* EP
* ალბომის ანოტაცია
* კატეგორია:ალბომები
* გრამფირფიტა
* სინგლი

სქოლიო
------

1. ↑  Album Cover Art Series. Rock Art Picture Show.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 30 May 2012.
2. ↑  The history of the CD - The 'Jewel Case'. Philips Research. ციტირების თარიღი: 30 May 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გონაშვილი**. |

**მაყვალა კარლოს ასული გონაშვილი** (დ. 1 მარტი, 1959, სოფ. არბოშიკი, ახლანდ. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

1981 წელს დაამთავრა თსუ-ის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი, მუშაობდა ტელევიზიის საბავშვო გადაცემათა რედაქციაში. 1990 წელს დააფუძნა ახალგაზრდა მწერალთა ასოციაცია „გულანი". რედაქტორობდა 1995 წელს დაარსებულ ინგლისურენოვან შემეცნებით-გასართობ საყმაწვილო გაზეთს „ჰელოუ, ბეიბი". იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის მდივანი. 2004 წელს აირჩიეს საქართველოს მწერალთა კავშირის თავმჯდომარედ. გონაშვილის პირველი ლექსები და მინიატიურები 1968 წლიდან იბეჭდებოდა საყმაწვილო ჟურნალგაზეთებში („ნორჩი ლენინელი", „პიონერი"), გამოქვეყნებული აქვს კრებულები: „ყაყაჩოების კოცონი" (1985), "მზის ცრემლი" (1987), „მე თქვენ მიყვარხართ" (1990), „სალოცავი ჩემი, საფიცარი ჩემი" (1994), „სახეები და სახელები" (1999), „ძახილი" (2001), „გუმბათებიდან მზის მადლი ჟონავს" (2003), „მართალს ვიტყვი" (2006), „აქედანა და თქვენამდე" (2009), „მზე შინა" (2010) და სხვ. გამოცემული აქვს საბავშვო წიგნები: „კიჭას საოცარი თავგადასავალი" (1987), „კუდიანი ვარსკვლავის სამეფოში" (1991), „მე პატარა ქართველი ვარ" (1992), „გოჭი კიკის საოცარი თავგადასავალი" (2006). გონაშვილის ლექსები თარგმნილია უცხო ენებზე. 

2008 წელს გონაშვილს მიენიჭა ანა კალანდაძის, 2010 წელს – ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო პრემიები.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 95.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაყვალა გონაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მასჯიდ ალ-ჰარამი
**ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამი** (არაბ.: المسجد الحرام‎‎, აკრძალული მეჩეთი) — მთავარი მეჩეთი, რომლის შიდა ეზოში ქააბა მდებარეობს. მდებარეობს მექაში, საუდის არაბეთი.

პირველი მეჩეთის მშენებლობა ქააბას სიახლოვეს დაახ. 638 წელს უნდა დაწყებულიყო. ამჟამად არსებული მეჩეთი 1570 წლიდან არის ცნობილი. არსებობის მანძილზე მეჩეთი მრავალჯერ გადაუკეთებიათ, შედეგად პირველი ნაგებობისგან მცირე რამ არის დარჩენილი. თავდაპირველად აკრძალულ მეჩეთს ექვსი მინარეთი ჰქონდა, მაგრამ როდესაც სტამბოლის ცისფერ მეჩეთსაც ექვსი მინარეთი აუგეს, მექის იმამმა ეს მკრეხელობად გამოაცხადა, ვინაიდან მსოფლიოს არც ერთი მეჩეთი არ უნდა შედარებოდა ქააბას. ამის გამო სულთანმა აჰმედმა მეჩეთში მეშვიდე მინარეთის აგება ბრძანა.

ამჟამად მეჩეთს 9 მინარეთი აქვს, რომელთა სიმაღლეც 89 მეტრია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ისლამური არქიტექტურა
* მასჯიდ ალ-ნაბავი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მასჯიდ ალ-ჰარამი***

* Gallery of images of Mecca at 3dmekanlar.com
* Direction of the Kaaba at QiblaLocator.com
* Recordings from Masjid al-Haram at Haramain.info
* Architectural discussion of Masjid al-Haram at Archnet.org დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ისლამის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მეგრული კუპატი** — კუპატის მეგრული ვარიანტი. კარგად არის ცნობილი საქართველოში, მისი სფეციფიკური საგემოვნო თვისებების გამო, რაც განპირობებულია იმით, რომ ტრადიციულად ცხოველები თავისუფლად ყავთ გაშვებული და კვებავენ ბუნებრივი საკვებით ტყეებში, თხილის ბაღებში, ასევე აძლევენ ხილს, განსაკუთრებით — მსხალს.

მეგრული კუპატის დასამზადებლად იყენებენ მხოლოდ ღორის ნაწლავებს, ფილტვებს, ნეკნებს, მუცლის და კისრის ხორცს. დანარჩენი საჭირო ინგრედიენტები საქართველოს სხადასხვა რეგიონებიდან შემოაქვთ: ნიორი — კახეთიდან ან ქართლიდან, პილპილი — აღმოსავლეთ საქართველოდან, ქონდარი — სვანეთიდან, აგრეთვე, მარილი, წიწაკა და ძმარი — შესაკაზმავად. მეგრული კუპატის დამზადების წესი მსგავსია მთელს რეგიონში, მას, ჩვეულებრივ, ნოემბერ-დეკემბერში ამზადებენ.

კუპატის ტრადიციული მეთოდით მომზადება იწყება საშუალო სისქის ნაწლავის შერჩევით. ნაწლავს კარგად გარეცხავენ. ხორცის ყველა ნაჭერს მოხარშავენ და წვრილ ნაწილებად დაჭრიან. ჯერ შეურევენ საკაზმს, შემდეგ სხვა ინგრედიენტებს. ნარევს ათავსებენ სიგრილეში 3-4 საათი. შემდეგ მზა მასას ნაწლავებში კარგად ტენიან და ორივე მხრიდან ბაწრით შეკრავენ. გარედან უსვამენ წითელ წიწაკას, ქონდარს და ძმრის ნარევს და კიდებენ შესაბოლად, დაახლოებით 3-10 დღე. შესაბოლად უმჯობესია თხემლა, რომლის ბოლიც უკეთეს ფერს სძენს საბოლოო პროდუქტს. ტრადიციულად, პროდუქტს ინახავენ გრილ ადგილას და მოიხმარენ მთელი წლის განმავლობაში. მირთმევენ შემწვარს. სამეგრელოში კუპატი ნათლისღების სადღესასწაულო სუფრის ნაწილია. როდესაც კუპატს გასაყიდად აწარმოებენ, იყენებენ ხორცის სხვა ნაწილებსაც (მაგალითად, ხბოს ნაწლავებს, ან ღორის მჭლე ხორცს). ზოგჯერ პროდუქტს ბოლავენ საბოლავ კამერებში, რაც პროდუქტის დამზადების პროცესს აჩქარებს, თუმცა თავდაპირველ გემოს უცვლის.

სქოლიო
------

1. 1 2  საქართველოს ადგილწარმოშობასთან დაკავშირებული სასურსათო პროდუქტების ატლასი, რომი, 2019, გვ. 105
**მარია ანტონიეტა ალვა** (ესპ. María Antonieta Alva; დ. 7 მარტი, 1985, ლიმა, პერუ) — პერუელი საზოგადო მოღვაწე, ეკონომისტი. ქვეყნის ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრი 2019-2020 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

მარია ალვა დაიბადა 1985 წლის 7 მარტს ლიმაში, სამშენებლო ინჟIნერის ხოსე ელიასა ალვა ურტადოსა და მარია ანტონიეტა ლუპერდი ბრიტოს ოჯახში. სწავლობდა ვილა-მარიას კათოლიკურ კოლეჯში, რომლის დასრულების შემდეგ სწავლა გააგრძელა ლიმაში მდებარე წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტში. 2008 წელს მიენიჭა ეკონომიკის ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო მოგვიანებით მიიღო მაგისტრის ხარისხი ჯონ კენედის სახელობის სახელმწიფო მართვის სკოლაში, სადაც სწავლა გააგრძელა ფულბრაიტის სტიპენდიის მიღების შემდეგ.

კარიერა
-------

იგი ასევე მუშაობდა ადმინისტრაციულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის მასწავლებლად სან-მარკოსის უნივერსიტეტში.

პრეზიდენტ მარტინ ვისკარას მიერ რესპუბლიკური კონგრესის დაშლის შემდეგ, 2019 წლის 3 ოქტომბერს გახდა ვისენტე სებალიოსის მთავრობის ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრი. თანამდებობიდან დატოვა ვალტერ მარტოსის კაბინეტისა და პრეზიდენტ მარტინ ვისკარას გადადგომის შედეგად 2020 წლის 9 ნოემბერს.

სქოლიო
------

1. ↑  María Antonieta Alva - Líderes Responsables - Universidad del Pacífico.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-16. ციტირების თარიღი: 2020-05-05.
2. ↑  Maria Antonieta Alva, Peru's Harvard-trained Covid-19 'hero' with an India connect. *Fiza Jha*. ThePrint (5 May 2020). ციტირების თარიღი: 6 May 2020.
3. ↑  Docente de posgrado de la FCA es designada ministra del Ministerio de Economía y Finanzas.[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑
5. ↑
6. ↑
**მარია (მაშო) ლავრენტის ასული ბერიანიძე** (დ. 1875 — გ. 1922) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და პარტიის ქალთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. მიიღო შინაური განათლება. 1900-იან წლებში იყო ეფიანჯიანცის თამბაქოს ფაბრიკის მუშა, ქალთა რევოლუციური უჯრედის ორგანიზატორი. რევოლუციური მოღვაწეობისთვის რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო თბილისის მუშათა საბჭოს და მისი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1919 წელს კენჭს იყრიდა დამფუძნებელი კრების დეპუტატად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით (საკანონმდებლო ორგანოში ადგილი ვერ მიიღო). საქართველოს საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის (1921) შემდეგ დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში მოათავსეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში ტიფით 1922 წლის თებერვალში. დამფუძნებელი კრების დეპუტატ ლეო ნათაძესთან ერთად მისი დაკრძალვა ანტისაბჭოთა მანიფესტაციად იქცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბერიანიძე მარია ლავრენტის ასული. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის საზოგადოებრივი არქივი.
**მარია ესტელა (ისაბელ) მარტინეს დე პერონი** (დ. 4 თებერვალი, 1931, ქ. ლა-რიოხა, არგენტინა) — პირველი ქალი პრეზიდენტი არგენტინასა და დასავლეთ ნახევარსფეროში.

პანამის ღამის კლუბის მოცეკვავე, სადაც გაიცნო თავისი მომავალი მეუღლე, არგენტინის ყოფილი დიქტატორი, ხუან პერონი, რომელსაც ცოლად გაჰყვა 1960 წელს. 1972 წელს მეუღლესთან ერთად დაბრუნდა სამშობლოში და ფაქტობრივად დაიწყეს საპრეზიდენტო კამპანია. 1973 წლის 23 სექტემბრის ვადამდელ არჩევნებში გაიმარჯვა მისმა მეუღლემ, რომელმაც 12 ოქტომბერს მარია ესტელა დანიშნა ვიცე-პრეზიდენტად. 1974 წლის 1 ივლისს პრეზიდენტის გარდაცვალების გამო, კონსტიტუციის საფუძველზე პრეზიდენტის პოსტი მისმა ქვრივმა მარია ესტელა მარტინესმა დაიკავა. ქვეყანას კი ფაქტობრივად მართავდა მარტინესის მთავრობის საზოგადოებრივი კეთილდღეობის მინისტრი, ცნობილი ასტრონომი, ხოსე ლოპეს რეგა. 1976 წლის 24 მარტს გენერლების ჯგუფმა მოახდინა სამხედრო გადატრიალება. ქალბატონი პრეზიდენტი დააპატიმრეს, თუმცა მალევე პატიმრობა შინაპატიმრობით შეუცვალეს, ხოლო სულ მალე სამშობლოს დატოვების ნებართვაც მისცეს და საცხოვრებლად ესპანეთში გადავიდა. იგი არგენტინაში დაბრუნდა 1983 წელს და დღეს ბუენოს-აირესის გარეუბანში ცხოვრობს. პოლიტიკური აქტივობა მთლიანად შეწყვიტა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალი პრეზიდენტების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არგენტინის პირველი პრეზიდენტი ქალი
* A photo of Mrs. Isabel Perón, making the Roman salute when she took oath to Office (following to Perón's death)

|
|  |
|
| წინამორბედი:ხუან პერონი | **არგენტინის პრეზიდენტი**1974 – 1976 | შემდეგი:ხორხე რაფაელ ვიდელა |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
არგენტინის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* რივადავია
* ლოპეს ი პლანესი
* დე ურკისა
* დერკი
* პედერნერა
* მიტრე
* სარმიენტო
* აველიანედა
* როკა
* სელმანი
* პელეგრინი
* ლუის საენს პენია
* ურიბურუ
* როკა
* კინტანა
* ფიგეროა ალკორტა
* როკე საენს პენია
* დე ლა პლასა
* ირიგოიენი
* ალვეარი
* ირიგოიენი
* ურიბურუ
* ხუსტო
* ორტისი
* კასტილიო
* როუსონი
* რამირესი
* ფარელი
* პერონი
* ლონარდი
* არამბურუ
* ფრონდისი
* გიდო
* ილია
* ონგანია
* ლევინგსტონი
* ლანუსე
* კამპორა
* ლასტირი
* პერონი
* მარტინეს დე პერონი
* ვიდელა
* ვიოლა
* გალტიერი
* ბინიონე
* ალფონსინი
* მენემი
* დე ლა რუა
* როდრიგეს საა
* დუალდე
* კირხნერი
* ფერნანდესი
* მაურისიო მაკრი
* ალბერტო ფერნანდესი
 |

 |
**მასტორავა** — მორდვული ეპოსი დაფუძნებული მორდვულ მითოლოგიასა და ფოლკლორზე, შეკრებილი ფოლკლორისტ ალეკსანდრ შარონოვის მიერ. გამოქვეყნდა 1994 წელს ერზიას ენაზე, დაანონსებულია გამოცემა მოკშას ენაზეც.

პოემა შედგება ხუთი ნაწილისაგან, რომელთაც სახელებიც ითარგმნება როგორც: „სამყარო", „ძველი დრო", „მეფე ტიუშტიას ხანა", „გმირული ხანა", „ახალი ხანა". მასტორავა მიწის ღვთაებაა მორდვულ მითოლოგიაში. სახელი „მასტორ-ავა" სიტყვასიტყვით ნიშნავს მიწის ქალს.

მასტორავას ეპოსში ტიუშტია არის გლეხი, რომელსაც ირჩევენ მოკშას და ერზიული კლანების მეფედ და მათი გაერთიანებული ჯარების მთავარსარდლად. მისი მმართველობისას მორდვეთი გადაჭიმული იყო ვოლგადან დნეპრამდე და ოკადან შავ ზღვამდე.

მითების მიხედვით ტიუშტია არის მთვარის ღმერთი, ჭექა-ქუხილის ღმერთისა და მოკვდავი გოგოს, ლიტოვას, ვაჟი. მისი ასაკი იცვლება მთვარის ფაზების ცვლასთან ერთად.

ლიტერატურა
----------

* А.М. Шаронов, *Масторава* (1994).
* Tatiana Deviatkina, *Some Aspects of Mordvin Mythology*, Folklore 17 (2001).PDF

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Literary News in mordovia of 1994