recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ხაგანის ბაღი** (აზერბ. Xaqani bağı), უკეთ ცნობილი როგორც მოლოკანის ბაღი (აზერბ. Malakan bağı) — ერთ-ერთი უძველესი პარკია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. მცირე ფართობით (0,8 ჰექტარი) მდებარეობს ქალაქის საბაილის რაიონში. იგი ატარებს შემახის მკვიდრის, შუა საუკუნეების სპარსელი პოეტის ხაკანი შირვანის სახელს. სამხრეთიდან ბაღს ესაზღვრება უზეიირ ჰაჯიბეოვის ქუჩა, ჩრდილოეთიდან ხაგანის ქუჩა, აღმოსავლეთიდან გოგოლის ქუჩა და დასავლეთიდან რასულ რიზის ქუჩა.

აღწერა
------

ბაღის არქიტექტურული და ლანდშაფტური კომპოზიციის საფუძველია მრუდხაზოვანი აუზი სკულპტურული ჯგუფით „სამი მადლი", რომელიც შედგებოდა მოხდენილი გოგონების სამი სკულპტურისგან. ბუნებრივი ქვის დიდი ბლოკები მათთვის საყრდენია .

ბაღის პავილიონის სვეტები წყლის აუზიდან იწყება. ბაღის ბილიკები ისეა გადაადგილებული, რომ ისინი დიაგონალზე ჭრიან მის სივრცეს და გადიან ცენტრალურ მდებარე აუზთან. მიუხედავად იმისა, რომ ბაღი ძალიან მცირე ზომისაა (დაახლოებით 0,8 ჰექტარი), ის საკმაოდ მყუდროა და მრავალი ბაქოელისთვის საყვარელი დასასვენებელი ადგილია. ბაღის რეკრეაციული ზონა მოწყობილია ისე, რომ ის ქმნის დიდ მოჩრდილებულ ადგილებს, სადაც სკამები განლაგებულია დასასვენებლად. ხეებს შორის არის ასევე პატარა ბუჩქები და ყვავილები.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, როდესაც ნავთობპროდუქტებმა და მასთან დაკავშირებულმა ინდუსტრიებმა ინტენსიური განვითარება დაიწყეს, საცხოვრებელმა რაიონებმა უკვე შეადგინეს ქალაქის განვითარების მნიშვნელოვანი პროცენტი იჩერი-შეჰერის ციხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (ბაქოს ისტორიული უბანი). 

1860-იან წლებში მოლოკანის დასახლება წარმოიშვა ფორაშტის გავლენის სფეროში. ცენტრალური კვარტლების განვითარებასთან დაკავშირებით, მოლოკანის დასახლება თავისი კაბინის ეზოებითა და თავლებით დაანგრიეს და მოლოკანები გადასახლდნენ ზავოკზალიეს აბსოლუტურად ახალ უბანში, სადაც შეიქმნა მოლოკანის ახალი დასახლება. დასახლების ადგილზე მარინსკის მოედანი აშენდა. მოედანი შეიქმნა 70-იანი წლების დასაწყისში მდიდარი საცხოვრებელი ადგილების უშუალო სიახლოვეს. მოედანი ქალაქის ერთ–ერთ ცენტრალურ უბანში - პრიმორსკში მდებარეობდა. პარკის მიმდებარე უბნებმა მას დახურული ხასიათი მისცა .
მოედნის შექმნასა და დიზაინს თან სდევდა მრავალი სირთულე, რაც, პირველ რიგში, ცუდი წყალმომარაგების გამო წარმოიშვა.

1890-იანი წლების ბოლოს აქ ახალი ხეები დარგეს. განაშენიანება ჩატარდა სკვერის არსებული გეგმარებითი სტრუქტურის შესაბამისად. მოედნის გეგმა იყო კვადრატული მონახაზი. გეგმის შედგენა აგებულია დიაგონალზე განლაგებული ხეივნების საფუძველზე. ხეივნების გადაკვეთის ცენტრში იყო აუზი შადრევნით. მოედნის პერიმეტრის გასწვრივ განთავსდა მრავალი ხე, რამაც შესაძლებელი გახადა მოედნის დამატებითი შემოვლითი ხეივნის შექმნა და ამით გამწვანებული ტერიტორიის ვიზუალური და ფუნქციონალური თვისებების გაზრდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხაგანის ბაღი

სქოლიო
------

1. 1 2  თარგი:Книга დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-09. ციტირების თარიღი: 2020-10-25.
2. ↑  თარგი:Книга
**თურქან საილანი** (თურქ. Türkan Saylan დ. 13 დეკემბერი, 1935 - გ. 18 მაისი, 2009 წ.) იყო თურქი ექიმი დერმატოლოგი, აკადემიკოსი, მწერალი, პედაგოგი და სოციალური აქტივისტი. იგი ცნობილი იყო დაავადება კეთრთან ბრძოლით და საქველმოქმედო ფონდის დაფუძნებით, სახელწოდებით "თანამედროვე ცხოვრების მხარდაჭერის ასოციაცია" (Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, ÇYDD).

ცხოვრება და კარიერა
-------------------

თურქან საილანი დაიბადა 1935 წლის 13 დეკემბერს. იგი იყო პირველი შვილი და დაიბადა ერთ-ერთი პირველი კონტრაქტორის და შვეიცარელი ლილი მინა რაიმანის ოჯახში. ამ უკანასკნელმა ქორწინების შემდეგ მიიღო ისლამი და შეიცვალა სახელი. შემდეგში ის იხსენიებოდა, როგორც ლეილა.

ის დადიოდა კანდილის დაწყებით სკოლაში 1944–1946 წლებში. ხოლო 1946–1953 წლებში ის განათლებას იღებდა კანდილის ქალთა საშუალო სკოლაში. მოგვიანებით კი მან დაამთავრა სტამბულის სამედიცინო სკოლა 1963 წელს. შემდეგში, იგი მუშაობდა ექიმად SSK ნისანტასის საავადმყოფოს დერმატოლოგიური და ვენერიული დაავადებების განყოფილებაში.

1976 წელს მან დაიწყო სწავლა კეთრთან საბრძოლველად და დააარსა ასოციაცია და ფონდი ბრძოლა მის წინააღმდეგ. 1986 წელს, ინდოეთში, მიენიჭა "განდის საერთაშორისო პრემია". იგი მუშაობდა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციაში კეთრთან დაკავშირებულ საკიტხებზე კონსულტანტად 2006 წლამდე. მან მონაწილეობა მიიღო დერმა პათოლოგიის ლაბორატორიის, Behcet- ის დაავადებათა და სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებების პოლიკლინიკის ფონდში. იგი 1981 წლიდან 2002 წლამდე მუშაობდა ნებაყოფლობით მთავარ ექიმად სტამბოლის კეთრის საავადმყოფოში.

პირადი ცხოვრება
---------------

იგი დაქორწინდა 1957 წელს და ორი შვილი ჰყავდა. ასევე მას ოთხი შვილიშვილი ჰყავს. 17 წლის განმავლობაში მას ჰქონდა ძუძუს კიბო და იგი გარდაიცვალა 2009 წლის 18 მაისს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Investigation: Central Features of Politics in Turkey", *Middle East Critique*, Vol. 21, Iss. 2, 2012
* We remember: the extraordinary life and work of Türkan Saylan - t-vine.com
* Türkan Saylan Biyografisi - www.haberler.com
* http://suomenkuvalehti.fi/kuvat/2009/05/18/turkan-saylan
* türkan saylan - eksisozluk.com
* Türkan Saylan - sozcu.com.tr

სქოლიო
------



1. 1 2  "Bir Türkan Saylan portresi" დაარქივებული 2013-10-31 საიტზე Wayback Machine.  *ntvmsnbc.com*. 13 April 2009. Retrieved 11 October 2010.
2. ↑  21'inci yüzyılın 2009 yılındaki cadı kazanı
3. ↑  "Seeking Equal Opportunities for All-For Prof. Dr. Turkan Saylan, leprosy is one piece of a bigger picture"[*მკვდარი ბმული*]
**დიუნკერკის ბრძოლა** — მეორე მსოფლიო ომის ბრძოლა მოკავშირეებისა და გერმანიის ძალებს შორის. მიმდინარეობდა 1940 წლის 26 მაისიდან 4 ივნისამდე, ვერმახტის ფრანგული კამპანიის დროს.

უცნაური ომის შემდეგ ეს იყო საფრანგეთისათვის პირველი რეალური ბრძოლა მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში. გერმანიის ძალებმა ნიდერლანდების დაპყრობის შემდეგ გეზი ბელგიისკენ აიღეს. ფრანგი მხედართმთავრის, მორის გამელენის აზრით, გერმანელები შეჩერდებოდნენ მაჟინოს ხაზის მახლობლად. გერმანიის ძალებმა გადალახეს საფრანგეთის საზღვრები სედანთან, ხოლო შემდეგ გაემართნენ ჩრდილო-დასავლეთით ლა-მანშისაკენ. მოკავშირეების ძალები ფაშისტთა რაზმებს 20 მაისს მდინარე სომის ოკეანესთან შეერთების ადგილზე დახვდნენ. მათ შეძლეს ბრიტანელების დამარცხება, თუმცა ჰიტლერის ბრძანების მიხედვით შეჩერდნენ. 4 ივნისს მოკავშირეებმა მოახდინეს ძალების ევაკუაცია ბრიტანეთის კუნძულებზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* „დიუნკერკი", რეჟისორ კრისტოფერ ნოლანის 2017 წლის ისტორიული ფილმი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დიუნკერკის ბრძოლა***

* dynamo-dunkerque.com (ინგლისური)
* dynamodk.site.voila.fr დაარქივებული 2009-07-04 საიტზე Wayback Machine.  (ფრანგული)
**1804 წლის მთიანეთის აჯანყება** - მთიანეთის აჯანყება რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ. აჯანყება რუსული მმართველობის გამკაცრების ფონზე, 1802 წლის ამბოხიდან ორი წლის შემდეგ დაიწყო. აჯანყება 1804 წლის მაისში ანანურის მაზრაში დაიწყო და მთელი მთიანეთი მოიცვა. აჯანყება ხელისუფლებისათვის კრიტიკულ ვითარებაში დაიწყო. რუსის ჯარი ირანთან ომით იყო დაკავებული. მთავარმართებელი პავლე ციციანოვი
დიდი ძალებით ერევნის ციხეს უტევდა. 

ივნის-ივლისში არაგველებმა აიღეს სტეფანწმინდა, ლარსი. აჯანყებულებმა ჩაკეტეს დარიალის სტრატეგიული სამხედრო გზა ანანურამდე, რუსებს დამხმარე ძალა რომ არ მიეღოთ. ქართველებს გვერდში ამოუდგნენ ჯავის მხარეში მცხოვრები ოსები. მათ მთლიანად გაანადგურეს როკის
უღელტეხილით ლიახვის ხეობაში (სოფელ ჯავასა და კოშკთან) გადმოსული რუსების მთელი პოლკი. აგვისტოს პირველ რიცხვებში აჯანყებულებმა ლომისას უბანზე დაამარცხეს ციციანოვის მოადგილის ვოლკონსკის სამხედრო ნაწილები და გზა გაიკაფეს თუშეთისაკენ. 

აჯანყება გავრცელდა ქსნისა და არაგვის ხეობაში. ლომისის საგუშაგოს ხელში ჩაგდებით აჯანყებულებმა "ხელთ იგდეს ქსნის სამფლობელოები და გზა ქართლისკენ. დაარბიეს თავად ერისთავის სოფლები რუსეთის ერთგულებისთვის და საშიშროება დაემუქრა გორს". იმერეთიდან დაიძრნენ მთიელების მიერ აჯანყების ხელმძღვანელებად მოწვეული იულონ და ფარნაოზ ბატონიშვილები, მაგრამ ქართლში გადმოსული იულონი რუსებმა
დაატყვევეს, ხოლო ფარნაოზმა მოახერხა კახეთში გადასვლა, საიდანაც კახელ თავადებთან ერთად სექტემბერში სტეფანწმინდაში ავიდა და აჯანყებულებს ჩადგა სათავეში.

მან შიკრიკები დაგზავნა ქართლსა და კახეთში, უნდოდა აჯანყების არეალი გაფართოებინა, სცადა დაკავშირება ალექსანდრე ბატონიშვილთანაც. საქართველოში რუსეთის ბატონობას საფრთხე შეექმნა. ციციანოვი იძულებული გახდა ერევნისათვის ალყა მოეხსნა და სამხედრო ნაწილები მთიანეთისაკენ დაეძრა. რუსთა რაზმები სასტიკად უსწორდებოდნენ აჯანყებულებს, ანადგურებდნენ და წვავდნენ მათ სოფლებს. ალექსანდრე
I-ის ბრძანებით ჩრდილოეთიდანაც შემოვიდა რუსული სამხედრო ნაწილები ნესვეტოვის მეთაურობით (3000 ჯარისკაცი, 30 ქვემეხი). აჯანყებულები ორ ცეცხლსშუა მოექცნენ.

ვითარების შეცვლასთან დაკავშირებით ფარნაოზ ბატონიშვილთან მყოფ კახელ თავადობასაც წარმატების იმედი გადაეწურათ და მათგან დიდმა ნაწილმა ბრძოლის ველი მიატოვა. 1804 წლის 13 ოქტომბერს სიონთან ფარნაოზის ლაშქარი უთანასწორო ბრძოლაში დამარცხდა.

19 ოქტომბერს ჩრდილოეთიდან დაძრული გენერალ ნესვეტაევისა და ციციანოვის რუსული სამხედრო ძალები ანანურში გაერთიანდა, რამაც აჯანყებულთა ბედი გადაწყვიტა.
აჯანყებულთა მცირე ჯგუფებად გაფანტული რაზმების ლიკვიდაცია ნოემბრამდე დამთავრდა და დაიწყო რეპრესიები. როგორც ალ. ფრონელი თავის ცნობილ ნაშრომში "მთიულეთი, 1804 წ." მოგვითხრობს: "ციხენი და საპყრობილენი საქართველოში 1904 წლის დამლევს სავსებით აივსო შეთქმულთა და მეამბოხეთაგან... თელავს, სიღნაღს, გორსა და თვით სატახტო ქალაქ თფილისსა, ალაგი აღარ იყო, სად წაეყვანათ შეპყრობილნი და გაბაწრულნი".

შეიპყრეს და დასაჯეს აჯანყების 73 მოთავე. შეიპყრეს ფარნაოზ ბატონიშვილიც, რომელიც იულონ ბატონიშვილთან ერთად 1805 წლის აპრილში რუსეთში გადაასახლეს.

მიუხედავად ამისა, დამპყრობლებისადმი შეურიგებლობის სულისკვეთება მთაში მაინც არ ჩამქრალა და გამოსვლები XIX ს-ის მთელი პირველი ნახევრის განმავლობაში გრძელდებოდა.
მეცნიერთა სახლი
**მეცნიერთა სახლი** — კულტურული ცენტრი ქალაქ კრასნოდარში. სახელმწიფო საქალაქო ორგანიზაცია (არასამთავრობო ორგანიზაცია).

ისტორია
-------

მეცნიერთა სახლი მის ძველ შენობაში 1924 წლიდან არსებობს. ის ერთ-ერთი უძველესია ქვეყანაში, აშენდა ცოტა მოგვიანებით ვიდრე მოსკოვის, ლენინგრადის, ყაზანისა და ოდესის მეცნიერთა სახლები. მისი კედლები ინახავს კრასნოდარის მუსიკალური ცხოვრების მდიდარ ისტორიას. სწორედ აქ დაიბადა ყუბანის ოპერა.

1924 წელს, შენობის კედლებში, ფუნქციონირებს მეცნიერთა და ინჟინერთა სახლი - შემოქმედებითი, კულტურული და საგანმანათლებლო კლუბი ინტელიგენციისა და სამეცნიერო საზოგადოებისთვის.

ომის დაწყებამდე კრასნოდარის ინტელიგენციას, რომელსაც ჰქონდა მუსიკალური და ლიტერატურული შესაძლებლობები, უყვარდა ამ სახლში ვოკალური სტუდიის ღონისძიებებზე შეკრება. აქ გაისმა სიმფონიური ორკესტრის მელოდიები, პირველად დაიდგა ნაწყვეტები ოპერებიდან, დაიდგა ლიტერატურული და მუსიკალური წარმოდგენები. ომმა გარკვეული დროით შეწყვიტა სტუდიურის ცხოვრება, მაგრამ მისი დასრულების შემდეგ მეცნიერთა სახლის კულტურული ცხოვრება და ტრადიციები აღორძინდა და დღემდე გრძელდება. 

მეცნიერთა და ინჟინერთა სახლი დარეგისტრირდა 1997 წლის 7 ოქტომბერს. ევგენი ვინოგრადოვი არის სახლის დირექტორი.

აქ არის ადგილობრივი ისტორიის განყოფილება, განყოფილების თავმჯდომარეა ნინა კონოვალოვა.

ვოკალურმა სტუდიამ ნახევარი საუკუნის იუბილე აღნიშნა, ის 1960 წლიდან არსებობს. 

კრასნოდარის ახალგაზრდული კლუბი მუშაობს აღნშნულ სახლში. მეცნიერთა სახლში არის რამდენიმე სასწავლო კურსი, მათ შორის: ინგლისური ენის და სამხატვრო სცენის შემოქმედებითი ასოციაციის სამსახიობო კურსები.

მეცნიერთა და ინჟინერთა სახლი მნიშვნელოვანი კულტურული და ისტორიული ღირსშესანიშნაობაა, რომელიც 90 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ფუნქციონირებს. დღეს ის ყველანაირ საგანმანათლებლო და გასართობ ღონისძიებებს მასპინძლობს.

ფუნქციები
---------

სახლმა შეასრულა შემდეგი ფუნქციები:

* მეცნიერების დასვენების ორგანიზება, მათ შორის კონცერტები, ექსკურსიები, ლიტერატურული და მუსიკალური საღამოები, შეხვედრები საინტერესო ადამიანებთან, ლექციები, სპორტული ღონისძიებები, გასვლა დასასვენებელ სახლებში;

* ინფორმაციის გაცვლა მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის მიღწევების, ქვეყნის საზოგადოების მოვლენების, მეცნიერების პოპულარიზაციის შესახებ;

* მონაწილეთა ორგანიზაცია წრეებში, ჰობის განყოფილებებში და სამოყვარულო ჯგუფებში.

არქიტექტურა
-----------

ოთახები გაფორმებულია მდიდრული როზეტებით, სტიკოს დეკორაციით, ფილებით. ჭერი ძალიან მაღალია და ფართო დარბაზებს აქვს შესანიშნავი აკუსტიკური მახასიათებლები. 

შენობის მოპირდაპირედ და მის მარცხნივ მსგავსი ძველი, სავაჭრო სახლებია, მაგრამ ქუჩის მეორე მხარეს განთავსებულია თანამედროვე მაღალტექნოლოგიური სავაჭრო ცენტრები.

თანამედროვე ვითარება
--------------------

მეცნიერებისა და ინჟინრების სახლში კულტურული ცხოვრება ჯერ კიდევ ძალიან მდიდარია: აქ სპექტაკლები ტარდება, კონცერტები ეწყობა და დღესასწაულებისადმი მიძღვნილი მომხიბლავი ღონისძიებები ტარდება. დაწესებულება რეგულარულად მონაწილეობს სხვადასხვა მსოფლიო ღონისძიებებშიც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Культура. Искусство. Краснодар[*მკვდარი ბმული*]
* Дом ученых на карте Краснодара დაარქივებული 2018-02-02 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  После концерта в Доме учёных и инженеров
**მირ ჯალალი** (აზერ. Mir Cəlal Əli oğlu Paşayev; დ. 13 აპრილი, 1908, არდებილი — გ. 28 სექტემბერი, 1978, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მწერალი და ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947). ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1928 წელს. აღწერდა აზერბაიჯანული სოფლის პატრიარქალურ ყოფას, რევოლუციის შემდგომი პერიოდის გარდაქმნებს. მირ ჯალალის შვილიშვილია მეჰრიბან ალიევა.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1908 წელს არდებილთან ახლოს გლეხის ოჯახში. მოგვიანებით ოჯახი განჯაში გადავიდა. 1918 წელს მამა გარდაეცვალა და მირ ჯალალი უფროსი ძმის მეურვეობით ცხოვრობდა. 1918–1919 წლებში საქველმოქმედო საზოგადოების დახმარებით მან დაწყებითი განათლება მიიღო. 1923 წელს განჯის პედაგოგიურ ტექნიკუმში შევიდა, რომელიც 1928 წელს დაამთავრა. რამდენიმე ხანს განჯისა და გადაბეის სკოლებში ასწავლიდა.
1930 წელს ქ. ყაზანის აღმოსავლურ - პედაგოგიურ ინსტიტუტში ჩააბარა (თათრეთის ავტონომიური სსრ, რსფსრ). აზერბაიჯანში დაბრუნების შემდეგ ბაქოში აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამეცნიერო - კვლევითი ინსტიტუტში ასპირანტურაში ჩააბარა.
1930 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე, როგორც პროფესორი პედაგოგიური საქმიანობით იყო დაკავებული, ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიის კათედრას აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1940 წელს მან დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ფიზულის პოემების პოეტური თავისებურებები". 1947 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „აზერბაიჯანის ლიტერატურული სკოლები".

შემოქმედება
-----------

მ.ფაშაევს საპატიო ადგილი უკავია თანამედროვე აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში. არის 50-მდე მხატვრული, სამეცნიერო და ჟურნალისტური ნაშრომის, 500-ზე მეტი სტატია - რეცენზიისა და სხვა სამეცნიერო თეორიული ნაშრომის და სახელმძღვანელოს ავტორი.

მწერლის რომანებია: „მკვდრეთით აღმდგარი", „ახალგაზრდის მანიფესტი", „ღია წიგნი", „თანატოლები", „ახალი ქალაქი", „საით მივდივართ?". თითოეულ მათგანში ავტორი ასახავს რამდენიმე გმირის ბედს, ავლენს მათ ინდივიდუალურ ფსიქოლოგიას, დამაჯერებელი, დასამახსოვრებელი შტრიხებით ხატავს მათ შინაგან ფსიქოლოგიურ სამყაროს.

ნაწარმოებები
------------

* მკვდრეთით აღმდგარი, 1935
* ახალგაზრდა კაცის მანიფესტი, 1937-1937
* გადაშლილი წიგნი, 1944
* ახალი ქალაქი, 1951

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 15.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  The Fine Art Archive — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
**HeForShe** — გაეროს ქალთა ორგანიზაციის სოლიდარობის მოძრაობა გენდერული თანასწორობისთვის. 

მოძრაობის მიზანი არის ბიჭებისა და კაცების ჩართულობა გენდერული თანასწორობის მიღწევაში და ბრძოლა ნეგატიური გენდერული ნორმების წინააღმდეგ. მოძრაობა ემყარება აზრს, რომ გენდერული თანასწორობა არის სოციალური, ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხი, რომელიც გავლენას ახდენს ყველა ადამიანზე. HeforShe-ს ლოგო წარმოადგენს ქალებისა და კაცების ერთობას გენდერული თანასწორობისთვის ბრძოლაში, ვინაიდან მასში გაერთიანებულია ქალისა და კაცის გენდერული სიმბოლოები. „რაც უფრო ბევრს ვსაუბრობდი ფემინიზმზე, მით უფრო მეტად ვაანალიზებდი, რომ ქალების უფლებებისთვის ბრძოლა ძალიან ხშირად ასოცირდებოდა კაცთა სიძულვილზე. თუ რამე ვიცი დარწმუნებით, ისაა, რომ ეს უნდა შეწყდეს. ფემინიზმი არის რწმენა, რომ კაცებსა და ქალებს უნდა ჰქონდეთ თანაბარი უფლებები და შესაძლებლობები. ესაა თეორია სქესთა შორის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური თანასწორობისა" — ემა უოტსონი, გაეროს ქალთა ორგანიზაციის გლობალური კეთილი ნების ელჩი. 

კვლევების მიხედვით საჭიტოა კიდევ 257 წელი გენდერული სხვაობის აღმოსაფხვრელად, რაც საჭიროებს კაცების ჩართულობას. HeforShe არის გლობალური მცდელობა იმისა, რომ ჩართონ კაცები და ბიჭები სოციალური და კულტურული ბარიერებისგან გათავისუფლებაში, რომლებიც ხელს უშლის ქალებსა და გოგოებს თავიანთი პოტენციალის ასრულებისკენ და შესაბამისად, დადებითი გავლენა მოახნინონ მთელ საზოგადებაზე. გენდერული თანასწორობის მიღწევისთვის საჭიროა ინკლუზიური მიდგომა, რომელიც აღიარებს კაცებისა და ბიჭების მნიშვნელოვან როლს ქალების უფლებებში. HeforShe იწვევს კაცებსა და ბიჭებს ჩაერთონ თანაბარ პარტნიორებად გენდერული თანასწორობის მიღწევასთან ბრძოლაში, რომელიც სარგებლიანია მთელი კაცობრიობისთვის.

ისტორია
-------

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ბან კი მუნმა და გაეროს ქალთა ორგანიზაციის გლობალური კეთილი ნების ელჩმა ემა უოტსონმა წარუდგინეს ეს კამპანია მსოფლიოს 2014 წელს, შედეგად მსოფლიოს გარშემო ასობით ათასმა ადამიანმა, მათ შორის მეტ დეიმონმა და ბარაკ ობამამ, მხარი დაუჭირა ამ კამპანიას. კამპანიის დაწყებისთანავე გაეროს ქალთა ორგანიზაციამ გააკეთა მოწოდება, რომ მობილიზებულიყო პირველი 10000 კაცი კამპანიაში. ამ მიზანს მიაღწიეს სამ დღეში. ახლა ოთხი წლის შემდეგ, HeforShe-ს ჰყავს 1,3 მილიარდი ერთგული წევრი, რომელთა რიცხვი კვლავ იზრდება. მხოლოდ შეერთებული შტატებიდან 141000+ კაცია ჩართული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* UN Women
* Emma Watson HeForShe Speech at the United Nations | UN Women 2014
* *TEDWoman 2015: Elizabeth Nyamayaro: An Invitation To Men Who Want A Better World For Women*
**კონდრატ ლუკას ძე ბარდიჟი** (რუს. Кондрат Лукич Бардиж; დ. 9 მარტი, 1868 — გ. 9 მარტი, 1918) — კაზაკი პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის I-IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს წევრი ყუბანის ოლქიდან, ყუბანის მთავრობაში შინაგან საქმეთა მინისტრი.

ბიოგრაფია
---------

კონდრატ ბარდიჟი დაიბადა სოფელ ბრაუხოვეცკაიაში. სწავლობდა ყუბანის სამხედრო გიმნაზიაში, მაგრამ 1885 წელს იძულებული გახდა დაეტოვებინა იგი, საშუალო სკოლის სხვა თორმეტ მოსწავლესთან ერთად, რომლებიც გარიცხეს „უკანონო წრისადმი" კუთვნილების გამო. მომდევნო წელს ბარდიჟი შევიდა სტავროპოლის იუნკერთა სასწავლებელში. ორწლიანი სასკოლო კურსი პრემიით დაამთავრა, კორნეტის წოდება მიენიჭა და თავისი ნებით ჩაირიცხა სპარსეთის საზღვარზე განლაგებულ პოლტავას კაზაკთა I პოლკში. საზღვარზე 12 წლიანი მსახურების შემდეგ ბარდიჟი პენსიაზე გავიდა, მშობლიურ სოფელში დასახლდა და სოფლის მეურნეობას შეუდგა.

1903 წელს სოფლის მაცხოვრებლებმა აირჩიეს იგი თავიანთ ატამანად და იპოვეს მასში კარგი მმართველი. 1906 წელს კაზაკებმა გაგზავნეს იგი, როგორც მათი წარმომადგენელი პირველ სახელმწიფო სათათბიროში.

სათათბიროში ბარდიჟი გახდა სახალხო თავისუფლების პარტიის წევრი, რომლის წევრი გარდაცვალებამდე დარჩა. ის სამჯერ იქნა არჩეული სათათბიროს წევრად და დარჩა მისი მუდმივი წევრი მომდევნო სამი მოწვევის განმავლობაში. სათათბიროში მუშაობდა კაზაკთა ჯგუფში, თვითმმართველობის კომისიაში და საზღვაო კომისიაში. მუშაობდა კაზაკთა რეგიონებში ზემსტვო თვითმმართველობის შემოღებისა და კაზაკებისთვის სამხედრო სამსახურის ხელშეწყობის საკითხებზე.

ამავე დროს იყო შავი ზღვა-ყუბანის რკინიგზის ერთ-ერთი არჩეული დირექტორი.

თებერვლის რევოლუციის პირველივე დღეებში ბარდიჟი დაბრუნდა ყუბანში, როგორც დროებითი მთავრობის კომისარი, მაგრამ შემდეგ გადადგა და ყუბანის რადამ აირჩია ყუბანის წარმომადგენლად დროებითი მთავრობის ქვეშ, მაგრამ არ ჰქონდა დრო. 1917 წლის ნოემბრის დასაწყისში ყუბანის საკანონმდებლო რადამ დაამტკიცა ბარდიჟის დანიშვნა ყუბანის მთავრობის წევრის პოსტზე, შინაგან საქმეთა ხელმძღვანელად. მისი ინიციატივით „პარიტეტით" შეიქმნა ყუბანის პარლამენტი — საკანონმდებლო რადა.

ეკატერინოდარის დაცემამდე ცოტა ხნით ადრე, 1918 წლის 27 თებერვალს, ბარდიჟმა ორ ვაჟთან, პრაპორშჩიკ დისტერლოსთან და კაზაკ ალექსეი შევჩენკოსთან ერთად დატოვა ქალაქი მანქანით გორიაჩი კლიუჩისკენ. გზად წითელარმიელებს ჩუვარდნენ ტყვედ და ტუაფსეში გადაიყვანეს.

ტუაფსეში ბარდიჯი და მისი თანამგზავრები დააპატიმრეს. მეორე დღეს ისინი პორტში მდებარე ბარჟაში გადაიყვანეს. 1918 წლის 9 მარტს ისინი გაასამართლეს „რევოლუციურმა" სასამართლომ ბარჟაზე ტუაფსეს ბურჯთან და დახვრიტეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 3-й созыв Государственной Думы: портреты, биографии, автографы. — თარგი:СПб.: издание Н. Н. Ольшанскаго, 1910.
* В. А. Харламов. Кондрат Лукич Бардиж // Памяти погибших. — Париж. 1929.
* Государственная дума Российской империи: 1906—1917 დაარქივებული 2016-03-08 საიტზე Wayback Machine. . — თარგი:М.: РОССПЭН, 2008.
* Казачий словарь-справочник (Калифорния, 1950-е): БАРДИЖ Кондрат Лукич
* *Коваль Р.* Нариси з історії Кубані. Кіндрат Бардіж. Повернення(უკრ.)
* *Кирюшин С. Ю. Сень Д. В.* «Свой среди чужих, чужой среди своих»: судьба белого комиссара К. Л. Бардижа. // Гуманитарная мысль Юга России. 2005. № 1. С. 143—162.
ციხის ხედი
**წაღვერის ციხე უზნარიანი** — ციხესიმაგრე ბორჯომის მუნიციპალიტეტის დაბა წაღვერის მიდამოებში.

ციხე მდინარე გუჯარულას მარცხენა მაღალ ქარაფზეა აღმართული. ციხის სახელწოდება უნდა მოდიოდეს მცენარის სახელიდან - უზანი, უზნი. ციხე კლდესთან არის შეზრდილი და გზიდან ერთ მთლიან მასივად წარმოგვიდგება. იგი სამი მხრიდან თითქმის მიუვალია. მის მთავარ ნაწილს წარმოადგენს მძლავრი ზურგიანი კოშკი და მასზე მიშენებული გალავანი. შედარებით ადვილად მისადგომი მხარეები სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან გალავნის მეორე რიგით არის გამაგრებული. 

საკმაოდ დაზიანებული, რვა მეტრი სიმაღლეზე შემორჩენილი ზურგიანი კოშკი ნაგებია საგანგებოდ შერჩეული, ერთმანეთთან კარგად მორგებული ფლეთილი ქვით, სქელ კირ-დუღაბზე. ასევე ძლიერ დაზიანებულ და ფრაგმენტულად შემორჩენილ გალავნის წყობაში უფრო მცირე ზომის ქვებია გამოყენებული. ხსნარი გამომშრალია. გალავნით შემოზღუდულია დაახლოებით 16X10 მ-ის ფართობის ტერიტორია. ციხეში შემორჩენილია ნაგებობათა კვალი. ციხეს ადრეფეოდალური ხანის ნაგებობებისათვის დამახასიათებელი ნიშნები გააჩნია. იგი სტრატეგიულად მოხერხებულ ადგილზეა აგებული და ბუნებრივადაც საკმაოდ დაცულია. ციხის ტერასაზე 1911 წელს ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა სპილენძ-ბრინჯაოს სამაროვანი დაადასტურა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11093
ნიშნის დამახასიათებელი შუქი
ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი
**ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი** (ინგლ. Emergency Wreck Buoy) ― გამოიყენება ახლად წარმოქმნილი და გამოუკვლევი წყალქვეშა ნავიგაციური საფრთხის მდებარეობის აღსანიშნად, რომლებიც საზღვაო დოკუმენტებში არ არის შეტანილი. ნიშანი თავსდება გემის ჩაძირვიდან 24-72 საათის განმავლობაში, რის შემდეგაც მის ადგილას მუდმივი ნიშანი (როგორიცაა განცალკევებული საშიშროების ნიშანი ან კარდინალური ნიშანი) უნდა განთავსდეს და სანავიგაციო რუკები განახლდეს.

ჩაძირუგლი გემის აღმნიშვნელ საგანგებო ბუის ზოგჯერ ახალი საშიშროების აღმნიშვნელ ნიშანსაც უწოდებენ. აქვს 4, 6 ან 8 ვერტიკალური ყვითელი და ლურჯი ზოლი. დამატებით მასზე შეიძლება გამოსახული იყოს "WRECK" წარწერა. აქვს ნიშანსვეტის ან ბურჯისებური ფორმა. შეიძლება დამაგრებული ჰქონდეს ყვითელი ვერტიკალური ჯვარი (წმინდა გიორგის ჯვარი). ანათებს მონაცვლე/ალტერნატიულ ყვითელ და ლურჯ შუქს 1.5 წამიანი ციკლით, რომელშიც ნახევარი წამით ყვითელ შუქს ანათებს, ნახევარი წამით ― ლურჯ შუქს, ხოლო ნახევარი წამით ბნელი ინტერვალი აქვს. სხვა არცერთი სანავიგაციო ნიშანი არ იყენებს ლურჯ შუქს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლატერალური ნიშანი
* კარდინალური ნიშანი
* უსაფრთხო წყლების ნიშანი
* სპეციალური ნიშანი
* განცალკევებული საშიშროების ნიშანი

ლიტერატურა
----------

* ციცქიშვილი, გ. (2021). *ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები* (წიგნში *საზღვაო საქმე*). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა".
* IALA. (2023). *Navguide 2023: Marine Aids to Navigation Manual (9th ed.)*. International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities.

სქოლიო
------

1. ↑   *Emergency Wreck Buoys*, Trinity House,. წაკითხვის თარიღი: 24 December 2017 დაარქივებული 2 July 2014[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
2. ↑   *Maritime buoyage system and other aids to navigation*, IALA (International Association of Maritime Aids to Navigation and Lighthouse Authorities), 2010, p. 18
**არტაშეს ქალანთარიანი** (სომხ. Արտաշես Փիրաղայի Քալանթարյան, დ. 16 სექტემბერი, 1931, ერევანი — გ. 23 თებერვალი, 1991 , ერევანი) — სომეხი მწერალი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი და დრამატურგი.

ბიოგრაფია
---------

არტაშეს ქალანთარიანი დაიბადა 1931 წლის 16 სექტემბერს, ერევანში. მან დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1970-1982 წლებში, იგი მუშაობდა სომხეთის ტელევიზიაში.

იგი ავტორია 15 წიგნის , მრავალი სატირული სტატიისა და ფელეტონების, რომ;ლებიც ნათარგმნია ქართულ, ბულგარულ და რუსულ ენებზე. 1969 წელს, მისი ნოველა „მარათონი" რამდენიმე საათში გაიყიდა.

პირადი ცხოვრება
---------------

იგი ქორწინებაში იყო ჯულიეტა ქალანთარიანთან და ჰყავდა ოთხი შვილი.

გარდაცვალება
------------

არტაშეს ქალანთარიანი გარდაიცვალა 1991 წლის 23 თებერვალს. დაკრძალულია ერევნის პანთეონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Artashes Kalantarian

სქოლიო
------

1. ↑  Kalantarian.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-10. ციტირების თარიღი: 2016-01-07.
2. ↑  Biography of Kalantarian.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-10. ციტირების თარიღი: 2016-01-07.
**აგვას-ბუენასი** (ცნობილი როგორც „La Ciudad de las Aguas Claras" ― „სუფთა წყლის ქალაქი") ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს ცენტრალურ ქედზე, ბაიამონის, გვაინაბოსა და სან-ხუანის სამხრეთით, კომერიოს აღმოსავლეთით, კაგვასის ჩრდილო-დასავლეთით. აგვას-ბუენასი 9 ბარიოსა და აგვას-ბუენას-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.

ეტიმოლოგია
----------

სახელწოდება *აგვას-ბუენასი* ითარგმნება როგორც „კარგი წყლები". ქალაქისა და მუნიციპალიტეტის თავდაპირველი სახელწოდებები იყო **აგვაბუენა** („კარგი წყალი"), თავდაპირველად **კაგვასის** ბარიო, და **აგვას-კლარასი** (სუფთა წყლები). მუნიციპალიტეტის მეტსახელებს შორისაა *Ciudad de las Aguas Claras* („სუფთა წყლის ქალაქი") და *Oasis de Puerto Rico* („პუერტო-რიკოს ოაზისი"), რომლებიც მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარებ ბუნებრივ წყაროებზე მიუთითებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Aguas Buenas Municipality on Facebook

სქოლიო
------

1. ↑  2020 United States Census / აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566'></a>
**ნემესისი** (ძვ. ბერძნ. Νέμεσις) — ბედის განმასახიერებელი ღვთაება. ნიქსის ასული. ერთ-ერთი უძველესი და აღმატებულად პატივდებული ქალღმერთი ძველ საბერძნეთში.

თავდაპირველად „ნემესისი" ბედის იდეიდან გამომდინარე მორალურ-ეთიკური გაგების შემცველი მცნება იყო. მოგვიანებით იგი დადგენილი ჰარმონიულობის დამრღვევთა დამსჯელ ქალღმერთად წარმოსახა ბერძენთა ცნობიერებამ. ნემესისისგან ისჯებოდა გარდამეტებული ბედნიერება, ზღვარს გადასული სიამაყე, ამპარტავნობა და ა.შ. ბოლოს ნემესისი შურისგების ღვთაებად იქცა.

ერთ-ერთი მითის თანახმად, ნემესისი დაინახა ზევსმა და მისი დამორჩილება მოიწადინა. უზენაესი ღმერთის მზერას რომ განრიდებოდა, ნემესისმა სხვადასხვა ცხოველად თუ ფრინველად იწყო გარდასახვა. ზევსმა გედის სახე მიიღო და ბატად ქცეულ ნემესისს შეერთო. მოგვიანებით ქალღმერთმა კვერცხი დადო და ლედას შეუგორა კალთაში. ამ კვერცხიდან კი მშვენიერი ელენე გამოიჩეკა.

ნემესისის კულტი ფართოდ იყო გავრცელებული საბერძნეთში. მას თაყვანს სცემდნენ რომშიც, უპირატესად მებრძოლები და გლადიატორები. ნემესისს წარმოსახავდნენ ჩაფიქრებულ, ტანმაღალ ქალად ისეთი ატრიბუტებით, რომლებიც მეთვალყურეობაზე, სასჯელზე ან სისწრაფეზე მიანიშნებდნენ (სასწორი, აღვირი, მახვილი, ფრთები, ეტლი, რომელშიც ლომ-არწივები იყვნენ შებმულნი).

გადატანითი მნიშვნელობით ნემესისი ბედს ან შურისგებას აღნიშნავს. ხელოვნების მოყვარულთა ყურადღება მიიპყრო დიურერის გრავიურებმა სახელწოდებით „ნემესისი" ან „დიადი ბედნიერება".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------
**ამო ბეკნაზარიანის სახელობის კინოსტუდია „არმენფილმი"** (სომხ. Հայֆիլմ) — მხატვრული და ანიმაციური ფილმების კინოსტუდია ერევანში.

ისტორია
-------

1923 წელს, სომხეთის სახალხო საბჭოს, რესპუბლიკის სახალხო კომიტეტის მთავარ პოლიტიკური განათლების სისტემაში დაარსდა სომხეთის სახელმწიფო კინო. სომხური კინოს პიონერი იყო 1924 წელს გადაღებული სომხური დოკუმენტური ფილმი საბჭოთა სომხეთი, რომელიც წარმოადგენდა სომხეთის კულტურას და ეკონომიკის სწრაფ განვითარებას.

1925 წელს კინორეჟისორმა ამო ბეკნაზარიანმა შექმნა პირველი სომხური მხატვრული ფილმი „ნამუსი", რომელიც მოითხოვდა ახალი ეროვნული კინოსკოლის შექმნას. სომხურ კინოში ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო 1931 წელს გადაღებული პოლიტიკური და სატირული კომედია „მექსიკელი დიპლომატები". 1935 წელს გადაიღეს პირველი ხმოვანი ფილმი „პეპო", რომელიც დიდი და მნიშვნელოვანი აღმოჩენა იყო კულტურულ ცხოვრებაში. 1930-იანი წლების ბოლოს სომხურმა კინემატოგრაფმა წარმატებით გაიარა ექსპერტიზა ისტორიულ-რევოლუციური კინემატოგრაფიის სფეროში. ამგვარად, ფილმებში „კარო", „ზანგეზური", „სჯანის მეთევზეები", „მთის მარში" ასახეს სომხეთში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვებისთვის ბრძოლა და მოიპოვეს აუდიტორიის სიმპათიები.

დიდი სამამულო ომის დროს ბევრი სომეხი კინორეჟისორი გაემგზავრა ფრონტზე და სპეციალურ ჯგუფებში ქმნიდა საბრძოლო ხელოვნების ნიმუშებს. იმ წლებში კინოსტუდია „არმენფილმში" გადაიღეს ისტორიული ფილმი „დავიდ ბეკი". 1950-იანი წლების შუა პერიოდიდან სომხურ კინოს შეექმნა ახალი იმპერატივები იდეოლოგიური და მხატვრული პრობლემების გადასაჭრელად. აქტიური რევოლუციონერი კამოს იმიჯით შთაგონებულმა რეჟისორებმა სტეფანე კევორკოვმა და ერაზმუს მელიქ-კარამიანმა გადაწყვიტეს შეექმნათ ისტორიულ-რევოლუციური ეპიკური ფილმები. პირველი ფილმი, „მე მას პირადად ვიცნობ", გადაიღეს 1956 წელს, ხოლო მეორე, „საგანგებო დავალება" გადაიღეს 1965 წელს.

  

მაღალ შეფასებას აძლევდა მიღწეულ შედეგებს ანტონ კოჩინიანი. ბეკ-ნაზარიანს ერევნის მხატვრული ფილმების სტუდიამ გადასცა ჯილდო — შრომის წითელი დროშის ორდენი.

ქრონოლოგია
----------

* 1923 — სომხეთის სახალხო განათლების კომისარიატის ზოგადსაგანმანათლებლო ქსელში დაარსდა ორგანიზაცია „სახელმწიფო კინო" და იმავე წელს დაარსდა სს „სახფოტოკინო".
* 1926 — ამო ბეკნაზარიანმა გადაიღო პირველი სომხური მხატვრული ფილმი „ნამუსი".
* 1928 — ეწოდა სს „არმენკინო" სტუდია.
* 1935 — ამო ბეკნაზარიანმა გადაიღო პირველი სომხური ხმოვანი ფილმი „პეპო".
* 1938 — ეწოდა „ფილმ-სტუდია".
* 1938 — ატამანოვმა გადაიღო პირველი სომხური ანიმაციური ფილმი „ძაღლი და კატა".
* 1957 — ეწოდა „არმენფილმი".
* 1966 — კინოსტუდია გახდა ამო ბეკნაზარიანის სახელობის.
* 2005 — კინოკომპანია შეიძინა შპს „Armenia Studios" (რომელიც „CS MEDIA CITY" ჰოლდინგის ნაწილია).
* 2006 — სომხეთის რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით შეიქმნა სომხეთის ეროვნული კინოცენტრი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სომხური კინო
* ამო ბეკ-ნაზაროვი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Armenfilm Studios imdb ვებგვერდზე
* „სომხური კინოს" ვებგვერდი - დაარქივებული
* ARMENIAN CINEMA

სქოლიო
------

1. ↑  უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
2. ↑  Շահնազարովն առաջարկել է վերադարձնել Պետկինոն
3. ↑  «Պեպո»
4. ↑  Հայկական հանրագիտարան։ ՀՍՍՀ Կինո.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-12-06. ციტირების თარიღი: 2022-06-12.
5. ↑  Վ. Պետրոսյան «Անտոն Քոչինյանի ժամանակը» Էդիթ Պրինտ, Եր.-2013: Էջ 527-528
6. ↑  ՀՀԱԱ, ֆ 1, ց. 53, գ. 73, թ. 52-53
**ნარზანის გალერეა** — XIX საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ კისლოვოდსკის საკურორტო პარკში.

ისტორია
-------

პირველი აღება (მიასნიკოვსკის ბლოკჰაუსი), რომელიც შეიქმნა ნარზანის წყაროს გარშემო, იყო ხის ჭა, რომლის გარშემოც გალავანი იყო. იგი აშენდა 1823 წელს და არსებობდა დაახლოებით 30 წლის განმავლობაში. მის გვერდით დაიდგა დაფარული ტილოს გალერეა, რომელიც შექმნილია ისე, რომ სტუმრებს შეეძლოთ სიარული ცუდ ამინდშიც.

მოგვიანებით, ნარზანის გალერეის ასაშენებლად, მიხეილ ვორონცოვმა მოიწვია ერთ-ერთი ინგლისელი არქიტექტორი სამუელ უპტონი და მისი გეგმის თანახმად, შენობა ერთი სახურავის ქვეშ უნდა გაერთიანებულიყო სადაც შევიდოდა წყარო, გალერეა და აბანოები. 1851 წელს არქიტექტორმა შექმნა ახალი ქვის აუზი ძველი ხის აღების ადგილზე. გალერეა აშენდა გოთური რომანტიზმის სტილში და მისი ფორმით ჰგავდა საკვანძო ხვრელს, რომლის ცენტრში იყო გასაღები - ნარზანის წყარო. 

შენობის ფასადები შემკულია თაღებითა და პირამიდული ბორბლებით. მშენებლობა დასრულდა 1853 წელს. გალერეამ ორიგინალური სახით დღემდე შემორჩა, რადგან შინაგან საქმეთა გაფორმებაში მხოლოდ მცირედი ცვლილებები განიცადა.

1893 წლის 11 აგვისტოს სამხრეთ აღმოსავლეთ მხარეს გალერეის მიწა და იატაკი ჩამოიშალა, წყაროს თავდაპირველი გასასვლელის ადგილთან ახლოს. ამასთან დაკავშირებით, 1893 წლის შემოდგომაზე დაიწყო რეკონსტრუქცია უფროსი სამთო ინჟინრის რუგევიჩის ხელმძღვანელობით. ჭის სიღრმე 6,5 მეტრამდე გაიზარდა. 

1894 წლის 1-4 მაისს დასრულდა ახალი ქვის აღების მშენებლობა, რომელმაც მიიღო ოქტაგონის ფორმა თეთრი მარმარილოს ექსტერიერით. ჭის გარშემო გაკეთდა მარმარილოს თხრილი, ხოლო ჭის კედლებში არის ონკანები ლომის თავების გამოსახულებით, რომლებიც განლაგებულია მისი დონის ქვემოთ წყლის მისაღებად. 

სასმელად წყალს მუშა ქალები აგროვებდნენ, რომლებსაც ხუმრობით ნიმფებს უწოდებდნენ. 1895 წელს ნახშირბადის დიოქსიდის შეგროვებისა და წყაროს დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად ჭაბურღილზე შუშის გუმბათი დამონტაჟდა. რამდენიმე წლის შემდეგ აშკარა გახდა შეცდომები, 1900 წელს ნარზანის მინერალურმა წყალმა ჭაბურღილის კედლებში გაჟონვა დაიწყო. 

1903 წლის მაისში ძლიერი წყალდიდობის შედეგად, ნარზანი ძლიერ დაზიანდა, რისთვისაც საჭიროა კაპიტალური რემონტი, რომელიც დაიწყო 1908 წლის მარტში. ხელმძღვანელად დაინიშნა უმცროსი ინჟინერი პუგინოვი. გაჟონვის ადგილზე ჭა გარშემორტყმული იყო თიხისა და ბეტონის ბეჭდით. 1908 წლის მაისში შეიცვალა შუშის საფარი წყაროსთან. სწორედ ამ ფორმით არის შემორჩენილი დღემდე.

ფედერალური სახელმწიფო საბიუჯეტო ინსტიტუტი ეროვნული პარკი კისლოვოდსკი იკავებს ნარზანის გალერეის შენობის ნაწილს ref>„Акция общественного протеста против размещения ФГБУ «Национальный парк «Кисловодский» в здании Нарзанной галереи" (რუსული). 2016-10-07. ციტირების თარიღი: 2018-09-16.</ref>.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Narzan Gallery

სქოლიო
------

1. ↑  Краткая история Кисловодска. www.kmvline.ru. ციტირების თარიღი: 2018-09-16.
ვენესუელის კინოს საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნის ბოლოს. ეროვნული კინოწარმოება ვენესუელაში გაჩნდა XX საუკუნის 30-იანი წლების დასაწყისში. უმთავრესად უშვებდნენ დოკუმენტურსა და ქრონიკულ ფილმებს. მეორე მსოფლიო ომის დროს კინოგაქირავების 80-90% ამერიკული ფილმები შეადგენდა. 1948-1954 წწ. კარაკასში მუშაობდა კინოსტუდია „ბოლივარ ფილმი", რომელსაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ეროვნული კინემატოგრაფიის ჩამოყალიბებაში.

ზოგი ფილმის სიუჟეტი დაკავშირებულია მარკოს პერეს ხიმენესის (ქვეყნის პრეზიდენტი 1952-1958 წწ.) რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლასთან და XIX საუკუნის ეროვნული გმირის სიმონ ბოლივარის ცხოვრების ამბებთან. საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა დოკუმენტურმა ფილმმა „არაია" (1959, რეჟისორი მარგო ბენასერაფი). ფილმი წარდგენილი იყო 1959 წლის კანის კინოფესტივალზე.

1977 წელს გამოვიდა ცნობილი ფილმი „თევზი, რომელიც ეწევა". 1985 წელს გამოვიდა ფილმი „ორიანა", რომელსაც 1985 წლის კანის კინოფესტივალზე გამარჯვება ხვდა წილად.

2005 წელს გამოვიდა ფილმი „ღამის ექსპრესი" (რეჟისორი ჯონათან იაკუბოვიჩი), რომლის პრემიერა გაიმართა აშშ-ში. 2006 წელს გაიხსნა კინოსტუდია „*Villa del Cine*". წელიწადში უშვებენ 10-იდან 15-მდე სრულმეტრაჟიან კინოფილმს.

გასულ საუკუნეში ფილმების უმეტესობა გასართობი, კომერციული ხასიათისა იყო. უმთავრესად იღებენ ტელესერიელებს, ქრონიკებსა და კინოფილმებს. იღებენ ასევე სარეკლამო ფილმებსაც.

კინოს ცნობილი წარმომადგენლები არიან: ს. ენრიკესი, უ. პეტერსენი, მ. ლარა, რ. ჩალბაუდი, ა. როხასი, ე. ფერნანი, ე. მონტეხო. ტელენოველების ვარსკვლავები არიან: გაბრიელა სპანიკი, გაბი ესპინო, ჯული გილბერტი, ხუან ალფონსო ბაბტისტა, ხუან პაბლო რაბა და სხვ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბოლივარ ფილმი

სქოლიო
------

1. ↑  Festival de Cannes: Araya. *festival-cannes.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-15. ციტირების თარიღი: 2009-02-14.
2. ↑  Festival de Cannes: Oriana. *festival-cannes.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-02. ციტირების თარიღი: 2009-07-06.
3. ↑  The films inspired by Venezuela's 1999 disaster. *BBC News*. ციტირების თარიღი: 2010-02-09.
**ბენიან-ბეგონის 300 არაგველის ნიში** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენიან-ბეგონში.

ნიში მდებარეობს ნაციხარ „ცისკარა"-სთან, სამხრეთით, მთავარმოწამის სახელობის ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 125 მეტრში. ნიში მიმართულია სამხრეთისაკენ, მთავარმოწამის ეკლესიისაკენ. ძირითადი კორპუსი საფეხუროვანია. სამხრეთ ნაწილში, სანთლის დასანთებად დატანებულია სწორკუთხა ნიშა. კოსპუსის ზემოდან დადგმულია ერთიან ქვაში გამოკვეთილი ჯვარი, რომლის ზედა და განივი მკლავები ,,სამყურასებრი" სამმაგი რკალებითაა დასრულებული. ჯვრის როგორც წინა, ისე უკანა ზედაპირზე მხედრული წარწერაა. წინა პირზე წერია: „დიდება სამას არაგველს". ზურგის მზარეს წარწერა დაზიანებულია და ძნელია ზუსტად ტექსტის გარჩევა. თუმცა ასო-ნიშანთა მიმსგავსებით აქაც ანალოგიური ტექსტი უნდა იყოს ამოკვეთილი. 300 არაგველის ნიშთან ავდივართ ნატეხი ქვით გაკეთებული პატარა კიბით, რომელსაც ორივე მხრიდან ასევე ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ამოყვანილი მოაჯირი აქვს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 36124
**Ferrari California** — სპორტული ავტომანქანა-როდსტერი, რომელიც კომპანიამ ფერარი 2008 წლის პარიზის აუტოშოუზე წარმოადგინა. ეს არის ორკარიანი „2+2" გაშლადი მყარსახურავიანი მანქანა. ამ მანქანით ააღორძინეს გვიანი 1950-იანი წლების ფერარი 250 GT „კალიფრონია".

ტრადიციისამებრ, „ფერარის" იმ მოდელებს, რომელთა ძრავი წინ არის განთავსებული ჩრდილოეთამერიკულ სახელებს არქმევენ. მაგალითად: ამერიკა, **კალიფორნია**, დეიტონა, სუპერამერიკა.

ახალ მოდელს აქვს სამკუთხედი ფორმის ფარები, პლასტიკური ხაზები, ტრადიციულად მრგვალი და ოდნავ „კუდიანი" უკანა მაშუქები, მათ ქვეშ კი ვერტიკალუტად განლაგებული გამოსაბოლქვი მილები. ავტომობილის დიზაინი იტალიურმა სტუდია პინინფარინა-მ შექმნა. „ფერარის" ცნობილი 8-ცილინდრიანი ძრავი პირველად ავტომობილს წინა ნაწილშია განლაგებული. 4,3 ლიტრიანი ძრავი 460 ცხენის ძალას ავითარებს, მაგრამ F430 მოდელთან შედარებით, ეს განსხვავებული ძრავია. ძარა ალუმინისგანაა დამზადებული. გადაცემათა კოლოფო ასევე ახალია და შვიდსიჩქარიანია. სწორედ ამ სიჩქარეთა კოლოფის დამსახურებით ავტომობილი 100 კმ/სტ-ს 4 წამში ავითარებს. ზუსტად იგივე დრო სჭირდება 490 ც. ძ.-იან F430-ს 100 კმ/სთ-ის განსავითარებლად.

კიდევ ერთი სიახლე ახალი უკანა საკიდარია, რომელიც ბევრად უფრო კომფორტულია ვიდრე „ფერარის" ტრადიციული სარბოლო საკიდარი. კერამიკული მუხრუჭები ბრემბოს ფირმამ დაამზადა. სიჩქარეების გადამრთველი, საკიდრის და სტაბილიზაციის სისტემის მუშაობის მართვა საჭეზე არსებულ კონტროლიორზე არის გადატანილი. კალიფორნია პირველი „ფერარია", რომელსაც ალუმინის ორსექციანი დასაკეცი სახურავი აქვს, რომლის შექმნაში ასევე სტუდია პინინფარინამ მიიღო მონაწილეობა. ღილაკზე თითის დაჭერით სახურავი სავარძლების უკან სპეციალურ სათავსოში „უჩინარდება".

„კალიფორნია" F340 მოდელზე ოდნავ გრძელია. კომპანიის თქმით, ეს მოდელი მათთვის არის განკუთვნილი, ვისთვისაც დახურულ ტრასებზე რბოლაზე და 12-ცილინდრიან ძრავაზე მეტად, მოძრაობისგან სიამოვნების მიღება იტაცებს.

წყარო
-----

* AUTO მოტივი – 2008 წელი N5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფერარი კალიფორნია – ოფიციალური საიტი

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Ferrari California***

  


| * ხ
* გ
* რ
 « წინა — ფერარის საგზაო მანქანების ქრონოლოგია, 1960-იანებიდან დღემდე |
| --- |
| **ტიპი** | 1960-ები | 1970-ები | 1980-ები | 1990-ები | 2000-ები | 2010-ები |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 |
| FR/FMR | GT | 250 | 275 | 365 GTB/4 Daytona |  |  |  | 550 | 575M | 599 |
| America | 330 | 365 |
| 2+2 | 250GT | 330GT | 365GT | GTC/4 | GT4 | 400 | 400i | 412 |  | 456 | 456 M | 612 |
| V8 |  |  |  |  |  | California |
| RMR | V6/V8 |  | Dino 206 | Dino 246 GT | 308GTB | 308i | 308 QV | 328 | 348 |  | 360 |  | 458 |
|  |  | 246 GTS |  | 308 GTS | 208 | 208 Turbo | GTB/GTS Turbo |  | F355 |  | F430 |  |
| 2+2 |  |  | Dino GT4 | Mondial 8 | Mondial QV | 3.2 Mondial | Mondial t |  |  |
| flat-12 |  |  | 365BB | 512 BB | 512i BB | Testarossa | 512TR | F512M |  |  |
| Halo model |  | 250 GTO | 250 LM |  |  |  | 288 GTO |  | F40 |  | F50 |  |  | Enzo Ferrari | P4/5 | FXX Evolution |
|  | F50 GT |  | FXX

 |
**ერა ისტრეფი** (ალბ. Era Istrefi; დ. 4 ივლისი, 1994, პრიშტინა, იუგოსლავიის ფრ) — კოსოვოელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. პირველად პოპულარობა ევროპის ალბანურენოვან აუდიტორიას შორის 2013 წელს, 19 წლის ასაკში მოიპოვა, როდესაც გამოუშვა თავისი სადებიუტო სიმღერა *„Mani për money"*.

2016 წელს, თავისი სიმღერის „BonBon"-ის გამოშვების შემდეგ, ისტრეფიმ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა, რომლის ნამუშევარი შეადარეს ისეთი მომღერლების ნამუშევართან, როგორიცაა ბარბადოსელი მომღერალი რიანა და ავსტრალიელი მომღერალი სია. სიმღერის წარმატებიდან ერთი თვის შემდეგ, მან კონტრაქტი გააფორმა ამერიკულ ჩამწერ კომპანია Sony Music-სა და „Ultra Music"-თან. 2017 წელს, მოიგო *European Border Breakers Award*-ის ჯილდო.

ბიოგრაფია
---------

ერა ისტრეფი დაიბადა 1994 წლის 4 ივლისს, პრიშტინაში. მისი მშობლებია სუზანა ტაჰირსილაჰი, 1980-იან და 1990-იანი წლების კოსოვოელი მომღერალი და ჟურნალისტი ნეზირ ისტრეფი. მამის სიკვდილის შემდეგ, 2004 წელს დედამისმა მუსიკალური კარიერა დატოვა. მისი და, ნორა ისტრეფი ასევე მომღერალია.

ისტრეფმა თავისი სადებიუტო სიმღერა „Mani për money", თავის მშობლიურ ქვეყანაში 2013 წელს გამოუშვა, რომელიც საბოლოოდ ალბანურის გეგური დიალექტითა და ინგლისურის ფრაზებით არის დაკომპლექტებული. რამდენიმე თვის შემდეგ, გამოუშვა შემდგომი სიმღერა „A Po Don?", რომლის ვიდეოკლიპი პოპულარობა მოიპოვა. მისი მესამე სინგლი „E Dehun", რომელიც იყენებს ნეჯმიე პაგარუშას ჩანაწერებს, ასევე იყენებს ლირიკულ და ინსტრუმენტულ მხარეს. „E Dehun"-ის გამოსვლის შემდეგ, ისტრეფმა სამი ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის ერთი „საუკეთესო ახალი შემსრულებლის" ჯილდო. 2014 წლის დეკემბერში, მომღერალმა გამოუშვა პოპ-ბალადა სახელწოდებით „13", რომელიც გამოიცა შეერთებულ შტატებში. მის თანმხლებ მუსიკალურ ვიდეოს YouTube-ზე, 24 საათის განმავლობაში თითქმის 200,000 ნახვა ჰქონდა. იმავე წელს, მომღერალმა თავისი მხარდაჭერა გამოხატა ლგბტ თემის მიმართ. 2016 წელს ალბანეთის მოქალაქეობა მიიღო.

სქოლიო
------

1. ↑  Rishty, David.  (March 22, 2016) Ultra Music's Patrick Moxey on New Signee Era Istrefi, Rihanna & Sia Parallels: Exclusive. ციტირების თარიღი: 2016-09-20
2. ↑  Rosenzweig, Mathias. Introducing Era Istrefi, the Eastern European Singer With Pipes Like Rihanna en-US.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-18. ციტირების თარიღი: 2016-09-20
3. ↑  WATCH - IF YOU MERGED RIHANNA AND SIA YOU'D GET ERA ISTREFI - BONBON. IX Daily. ციტირების თარიღი: 26 Feb 2016.[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑  Era Istrefi firmos me Sony Music - Lajme rozë.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-14. ციტირების თარიღი: 2016-08-27.
5. ↑  Kosovo's Istrefi Tastes Sweet Success With 'Bonbon' :: Balkan Insight. ციტირების თარიღი: 2016-09-20
6. ↑  Yjet shqiptarë mbështesin legalizimin e martesave gej dhe lezbike (Foto) - Privé - Faqja Zyrtare. ციტირების თარიღი: 2016-08-27.
7. ↑  "A Po Don" thotë Era Istrefi!. Telegrafi.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-24. ციტირების თარიღი: 2018-05-22.
8. ↑  Era Istrefi lanson baladën "13" (Video). Telegrafi.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 დეკემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 13 December 2014.
9. ↑  "13" drejt rekordeve të para (Video) - Lajme rozë.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-16. ციტირების თარიღი: 2016-08-27.
10. ↑  Era Istrefi requires Albanian citizenship, meets with President Nishani. ციტირების თარიღი: 12 November 2016.
**ფიჭვი** (ლათ. Pínus) — მარადმწვანე წიწვოვანი ხეების, იშვიათად გართხმული ბუჩქების გვარი ფიჭვისებრთა ოჯახისა. მათი სიმაღლე 1,5—50 მ, იშვიათად 75 მ (Pinus lambertiana, ჩრდილოეთ ამერიკაში) აღწევს. ახალგაზრდა ხის ვარჯი კონუსურია, ხნიერისა — მომრგვალო, ქოლგისმაგვარი. ქერქი ღეროზე სქელი და ღრმად დაშაშრული აქვს, ახალგაზრდა ტოტებზე კი თხელ ფირფიტებად იქერცლება. დამოკლებულ ყლორტებზე ორ-ორი, სამ-სამი ან ხუთ-ხუთი წიწვია ერთად (გამონაკლისია კალიფორნიული ერთწიწოვანი ფიჭვი Pinus monophylla). წიწვს იცვლის 2—3 წელიწადში ერთხელ. მდედრობითი გირჩა მწიფდება მეორე ან მესამე წელს, მომწიფებისას არ იშლება, ხევდება და ცვივა.

ფიჭვი ივითარებს მძლავრ ფესვთა სისტემას. იგი გვალვაგამძლე და სინათლის მოყვარული მცენარეა, დაჩრდილვას ვერ იტანს. ტყეებს (ფიჭვნარებს) ქმნის, როგორც მდიდარ, ისე მწირ და ქვიან ნიადაგზე, კირქვებსა და ტორფიან ჭაობებზე, ცოცხლობს 300-350 წელს. გვარი აერთიანებს 100-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში გავრცელებულია 4 სახეობა: კავკასიური ფიჭვი ანუ სოსნოვსკის ფიჭვი (Pinus sosnowskyi), ბიჭვინთის ფიჭვი, ელდარის ფიჭვი (Pinus eldarica), კოხის ფიჭვი (Pinus Kochiana). ყველა სახეობა ორწიწვიანია.

ფიჭვის წიწვები შეიცავს ეთეროვან ზეთებს, C-ვიტამინს, განსაკუთრებით ზამთარში, არის მასში კაროტინი და ფიტონციდები.

ფიჭვის პრეპარატებს ფართოდ იყენებენ მედიცინაში. ფიჭვის წიწვებს ხმარობენ როგორც ამოსახველებელ საშუალებას, იყენებენ ვიტამინურ ნედლეულად, ინფექციური დაავადებების და ჭრილობების მკურნალობისათვის, წიწვების ექსტრაქტს უნიშნავენ გამამაგრებელ აბაზანებში. ფიჭვის ეთერზეთი გამოიყენება რევმატული ტკივილებისას შესაზელად და სასუნთქი გზების დაზიანების დროს ჩასასუნთქად, სკიპიდარს იყენებენ რევმატიზმების დროს და აგრეთვე ანტიპარაზიტულ საშუალებად.

ლიტერატურა
----------

* *ვაჩნაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 339.
**ანატოლი სმირანინი** (რუს. Анатолий Дмитриевич Смиранин; დ. 23 დეკემბერი, 1892, ოდესა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 თებერვალი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — რუსი და საბჭოთა მსახიობი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1946).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ოდესაში 1971 წლის 15 თებერვალს. დაამთავრა ოდესის მე-5 გიმნაზია. მამის სურვილის მიუხედავად, მიატოვა უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და 1910 წელს თეატრალურ სცენაზე შედგა ფეხი. მოღვაწეობდა ტაგანროგის, უფის, პენზის, დონის როსტოვის, ურალისა და სხვა თეატრებში. გადაიტანა 3 რევოლუცია და 2 მსოფლიო ომი. პირველ მსოფლიო ომში მოხალისედ წავიდა.

1917-1919 წლებში მოღვაწეობდა ოდესაში, ამხანაგობა „რუსულ დრამაში", 1920-1922 წლებში — საზღვაო ძალების პოლიტსამმართველოს თეატრში, 1922-1936 წლებში — სოხუმის, ბათუმის, კრასნოდარის და სხვა თეატრებში. 1936 წლიდან თბილისის ა. გრიბოედოვის სახელობის სახელმწიფო თეატრის წამყვანი მსახიობი იყო. გამორჩეული როლები: სირანო (ე. როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი"), ზაბელინი (ნ. პოგოდინის „კრემლის კურანტები"), ტარტიუფი (მოლიერის „ტარტიუფი"), პოლკოვნიკი ტალბერგი (მ. ბულგაკოვის „ტურბინთა დღეები"), დუდუკინი (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი") და სხვა.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1943 „უჩინარი იანი" — სტუდენტი
* 1944 „მალახოვის ყორღანი" — მთხრობელი
* 1946 „დავით გურამიშვილი" — ფრიდრიხ მეორე–პრუსიის მეფე
* 1947 „რობინზონ კრუზო" — რობინზონის მამა
* 1961 „ადამიანი ამფიბია — ბალთაზარი
* 1966 „უყაიმო თამაში" — პროფ. ბერნარი
*

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1940 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
* 1941 — საპატიო ნიშნის ორდენი
* 1946 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანატოლი სმირანინი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ანატოლი სმირანინი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  ანატოლი სმირანინი — ეროვნული ფილმოგრაფია
**კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირი** — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); გმირთა მოედნიდან გიორგი სააკაძის მოედნამდე. მერაბ კოსტავას ქუჩის მონაკვეთს კონსტანტინე გამსახურდიას სახელი ეწოდა 2006 წელს.

ქუჩაზე განლაგებულია საცხოვრებელი სახლები, სასწავლო და ადმინისტრაციულ-საზოგადოებრივი დანიშნულების მრავალი შენობა: ასბინიანი საცხოვრებელი სახლი (1939; არქიტექტორი მიხეილ კალაშნიკოვი); საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სასწავლო კორპუსები (I კორპუსი აშენდა 1940–1956 წლებში. არქიტექტორი მიხეილ ნეპრინცევი; მთავარი ადმინისტრაციის კორპუსი — 1954. არქიტექტორი მიხეილ შავიშვილი); ენერგეტიკის ინსტიტუტი; საზოგადოებრივი მაუწყებლის, ყოფილი საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის ადმინისტრაციის კორპუსი (1966; არქიტექტორი  არჩილ ქურდიანი); სპორტის სასახლე (1961; არქიტექტორები: ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი, იური კასრაძე. კონსტრუქტორი დ. ქაჯაია), რომლის წინ დგას სკულპტურული კომპოზიცია „მზეჭაბუკი" (მოქანდაკე დიმიტრი მიქატაძე. არქიტ. ვ. ალექსი-მესხიშვილი); ზოოლოგიური პარკი (დაარსდა 1927 წელს). ქუჩაზე გამოდის მეტროს სადგური „ტექნიკური უნივერსიტეტი".

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 42, ISBN 978-99928-20-35-3.
**ჰენრიეტ სეთი** (Henriett Seth F. ნამდვილი სახელი **ჰენრიეტა ფაიჩაკი** (უნგრ. Fajcsák Henrietta); დ. 27 ოქტომბერი, 1980, ეგერი, უნგრეთი) — უნგრელი აუტიზმის მქონე მწერალი, მხატვარი და პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

ფაიჩაკ ჰენრიეტა დაიბადა 1980 წლის 27 ოქტომბერს უნგრეთის ქალაქ ეგერში. ბავშვობაში უჭირდა კომუნიკაცია და თვალით კონტაქტიც კი. როცა მისმა მშობლებმა შეიტანეს განაცხადი მის სკოლაში მიღებაზე 1987 წელს, მის ქალაქში არსებულმა ყველა სკოლამ უარი თქვა მის მიღებაზე, ჰენრიეტის მწირი კომუნიკაციური უნარების გამო. მიუხედავად ამისა, ჰენრიეტმა ისწავლა საკუთარი თავის გამოხატვა ხელოვნების მეშვეობით. 

მან 7 წლის ასაკში დაიწყო ფლეიტაზე დაკვრა, ხოლო 11 წლის ასაკში დაინტერესდა კონტრბასით. 13 წლის ჰენრიეტი უკვე მსოფლიოში სახელგანთქმული იყო, თავისი აბსტრაქტული და სიურრეალისტური ნახატებითა და პოეზიით. 18 წლის ჰენრიეტმა აიღო გეზა გარდონის პრიზი მისი ხელოვნებისა და პოეზიისათვის. მას შემდეგ მან შეისწავლა ფსიქოლოგია და დაწერა თავისი სახელგანთქმული წიგნი „ჩაკეტილი ჩემს თავში აუტიზმთან ერთად".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჰენრიეტ სეთი"** ვიკისაწყობში.
* აუტიზმის მქონე 14 არაჩვეულებრივი ქალბატონი