recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ფიტინგოფის სახლი** (რუს. Дом Фитингофа) — სახლი, აშენებულია 1788-1790 წლებში, ჯაკომო კვარენგის პროექტით რუსული კლასიციზმის სტილში. შენობა მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში საადმირალოს გამზირსა და გოროხოვაიას ქუჩის კუთხეში.

ისტორია
-------

1786 წელს მიწის ნაკვეთი, სადაც სახლი მდებარეობს, იყიდა გენერალ-მაიორმა ემოლოვმა. 1788 წელს კი იგი შეიძინა ფიტინგოფმა, სამედიცინო კოლეგიის პრეზიდენტმა. მისი ბრძანებით ჯაკომო კვარენგის პროექტით დაიწყო სახლის მშენებლობა, ბაღის გარეშე, თუმცა ეზოთი. 1792 წელს ფიტინგოფის გარდაცვალების შემდგომ სახლის მფლობელი გახდა მისი დისშვილი ნიკოლოზ სომოლიოვი. 1804-1805 წლებში სახლი ეკუთვნოდა პეტრბურგის ადმინისტრაციას. 1821 წლის იანვრიდან 1824 წლის მარტის ჩათვლით სახლში ფუნქციონირებდა პეტრებურგის სისხლის სამართლის სასამართლო პალატა. 1855-1856 წლებში კარლ ანდერსენმა სახლი იტალიურ რენესანსის სტილში გადააკეთა. ეს გამოხატულია პირველ რიგში ფანჯრის თაღოვანი ფორმით. პატარა მრგვალ ნიშაში დამონტაჟდა ცნობილი პეტერბურგელი მოქანდაკის დ. ი. იენსენის ნამუშევარი. 1994 წლიდან დღემდე შენობაში ფუნქციონირებს პოლიტიკური პოლიციის ისტორიული მუზეუმი, აქ დაცულია მემორიალური ექსპოზიცია.

არქიტექტურა
-----------

ოთხსართულიანი შენობის ფასადები კლასიკურ სტილშია დამზადებული. სახლის მთავარი ფასადის ცენტრალური ნაწილი აღინიშნება კორინთული ორდერის 10 სვეტისაგან, მესამე-მეოთხე სართულების დონეზე. შესასვლელთან, მესამე სართულზე არის აივანი. პირველი სართული მოპირკეთებულია პუტილოვის ფილებით.

თანამედროვე ვითარება
--------------------

ამჟამად აღნიშნულ შენობაში განთავსებულია ჩრდილოეთ-დასავლეთის ფედერალური ოლქის პენიტენციალური სისტემის აპარატი. გარდა ამისა, აქ ფუნქციონირებს უზენაესი სასამართლოს იუსტიციის დეპარტამენტი, ქონების ურთიერთობების სამინისტროს რეგიონული ტერიტორიული დეპარტამენტი. შენობაში დღეს განთავსებულია ასევე, პოლიტიკური პოლიციის ისტორიული მუზეუმი, თავისი არაერთი განსაკუთრებული დარბაზით, სადაც დამთვალიერებელს შეუძლია გაეცნოს რუსეთის პოლიტიკური პოლიციის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდს.

ლიტერატურა
----------

* Яковченко Р. Н. Улица Дзержинского. — Л. 1974.
* Пилявский В. И. Джакомо Кваренги. — Л. 1981.
* Фитингофа дом — статья из энциклопедии Санкт-Петербурга. А. Д. Марголис
* Фитингофа дом // Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н. Булдаков Г. Н. Дегтярев А. Я. и др.. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1992.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Особняк Фитингофа.
* Дом И. Ф. Фитингофа.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-04. ციტირების თარიღი: 2019-02-04.
**რიტმი** (ბერძნ. rhythmos - თანაზომადობა, სიმწყობრე), თანაზომიერი, პერიოდული მონაცვლეობა რაიმე ელემენტებისა (ბგერების, მოძრაობების და სხვ.) რიტმს დინამიკური ხელოვნების დარგებში (მუსიკა, ცეკვა, ლექსი, პროზა) ერთიანი შინაგანი კანონები აქვს (თანაზომადობა დროში), განსხვავებულია რიტმის შემქმნელი მატერია. მხატვრული დროს თვალსაზრისით რიტმი ერთ-ერთი ესთეტიკური მახასიათებელია ხელოვნების ნაწარმოებისა.

რიტმი მხატვრულ ლიტერატურაში
---------------------------

პოეზიაში რიტმი იქმნება თანაზომადი ენობრივი ერთეულების პერიოდული და კანონიზირებული მონაცვლეობით. თანაზომიერა, ჩვეულებრივ მარცვლები, სიტყვები ან სინტაგმები. ლექსში რიტმის ძირითადი კომპონენტია მეტრი. მნიშვნელოვანია აგრეთვე ტემპი, ინტონაცია, რითმა და ა.შ. 

პროზაში რიტმს ესთეტიკური როლი აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ პროზა არ ხასიათდება პოეზიის მსგავსად ლექსის საზომით ორგანიზებული რიტმულ-ინტონაციური განმეორებით, რიტმული ქარგა მხატვრული პროზაული ნაწარმოებისა მისი მხატვრულობის ერთ-ერთი მაჩვენებელია და ხასიათდება ცვლადი რიტმით ყველა დონეზე. პროზაული ნაწარმოების მხატვრული ენა თავისი რიტმითაც განსხვავდება სამეცნიერო ნაშრომებისა თუ საყოფაცხოვრებო-საქმიანი ტექსტებისგან. პროზაული და ლექსითი რიტმების ურთიერთმოქმედებით შეიქმნა საშუალო ფორმები, როგორიცაა რიტმული პროზა, ლექსი პროზად და ვერლიბრი.

ლიტერატურა
----------

* *ბერიძე რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 396.
* *გაწერელია ა.* ქართული კლასიკური ლექსი, თბილისი, 1953
**სამკერდე ჯვარი** — ყოველი მართლმადიდებელი ქრისტიანი უნდა ატარებდეს კისერზე დაკიდებულ სამკერდე ჯვარს, რომელსაც არასდროს არ უნდა იხსნიდეს (არც ძილის წინ, არც სააბაზანო ოთახში). ეს არის ნიშანი ქრისტიანობისა. ჯვარი უნდა იყოს ნაკურთხი მფლობელის სახელზე; ნაკურთხი ჯვარი მის მფლობელს ხილული და უხილავი მტრებისაგან იცავს. იგი შეიძლება დამზადებული იყოს ხისაგან (ბზა, კვიპაროზი, მუხა, ვაზი და სხვა); ლითონისაგან (ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი, თითბერი, რკინა, ალუმინი და სხვა), აგრეთვე პლასტმასისაგან.

ჯვარი შეიძლება იყოს მაცხოვრის ჯვარცმის გამოსახულებით, შეიძლება იყოს სადა, მაგრამ თუ ჯვარი გამოსახულებიანია, იგი შესრულებული უნდა იყოს კანონიკურად, ხატწერის წესების დაცვით. (მაგალითად ფეხები გადაჯვარედინებული არ უნდა ჰქონდეს და სხვა). ამრიგად, კუსტარული წესით დამზადებული ჯვრის შეძენა გაუმართლებელია. დასაშვებია ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი, აგრეთვე, ორნამენტებით გამშვენიერებული ჯვრის ტარებაც.

ნათლობის ჯვარი ქრისტიანისათვის განსაკუთრებულ სიწმინდეს წარმოადგენს, რომელსაც დიდი გაფრთხილება სჭირდება. ამიტომ მისი ყოველდღიური ტარება საფრთხილოა, გირჩევთ, რომ იგი შეინახოთ ოჯახში სიწმინდეებთან ერთად და გაიკეთოთ განსაკუთრებულ დღეებში: დიდ დღესასწაულებზე — საზეიმო განწყობილების გამოსახატავად, ან მწუხარებაში — ნუგეშისათვის. ჩვეულებრივ კი, ქრისტიანმა მის სახელზე ნაკურთხი სხვა ჯვარი უნდა ატაროს.

ჯვრის შეძენა შეიძლება ეკლესიაში; შეიძლება მისი ინდივიდუალური დამზადებაც მღვდლის ლოცვა-კურთხევით. სამკერდე ჯვარი უნდა ვატაროთ დაფარულად, ტანსაცმლის შიგნით, რაც სიმბოლოა იმისა, რომ ჩვენ ქრისტიანული სარწმუნოება გულში გვაქვს დამარხული. ჯვართან ერთად ქრისტიანმა შეიძლება ატაროს ნაკურთხი მედალიონიც მაცხოვრის, ღმრთისმშობლის ან სხვა წმიდანის გამოსახულებით. ჯვრის და მედალიონის სამკაულად ტარება გაუმართლებელია.
მოსკოვის სპარტაკის ხულიგნები

**საფეხბურთო ხულიგნობა** — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს ფეხბურთის ფანების მიერ ძალადობრივ, უწესო ქმედებას.
საფეხბურთო ხულიგანიზმის დროს შეტაკებები მიმდინარეობს, როგორც წესი ფირმებს შორის (სიტყვა ფირმა მომდინარეობს ბრიტანული სლენგიდან, რაც კრიმინალურ დაჯგუფებას ნიშნავს). შეტაკებების მთავარი მიზანი არის მეტოქე გუნდის ფანებში შიშის დანერგვა. ფირმებთან მიმართებაში ასევე გამოიყენება სიტყვები „army", „boys", „casuals", და „crew". კლუბების უმეტესობას ჰყავს პრინციპული მეტოქე, ხშირად გეოგრაფიულად საკმაოდ ახლოს (ლოკალური დერბი), დერბის დროს შეტაკებები ხშირდება და დიდ მასშტაბებს იძენს.

კონფლიქტი ხულიგნებს შორის შეიძლება წარმოიშვას მატჩამდე, მატჩის მიმდინარეობისას და მატჩის შემდეგ. ჩხუბის მონაწილეები ხშირად შეტაკებისთვის ირჩევენ სტადიონისგან მოშორებულ ადგილს, რადგან თავიდან აიცილონ პოლიციის მხრიდან მათი დაპატიმრება, თუმცა კონფლიქტი შეიძლება წარმოიშვას სპონტანურად სტადიონზე ან მის მიმდებარე ქუჩებზე. ზოგიერთ შემთხვევაში მაღაზიების ვიტრინები იმსხვრევა, ნაგვის ურნებს ცეცხლი ეკიდებათ და პოლიციის მანქანები იმტვრევა. რთული შემთხვევების დროს შეიძლება ხულიგნების ან პოლიციელების მკვლელობამდე მივიდეს საქმე. ამ დროს პოლიცია ცრემლმდენი აირით, სასამსახურო ძაღლებით, ჯავშნიანი მანქანებით და წყლის ჭავლით შლის მათ.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-30. ციტირების თარიღი: 2021-01-17.
3. ↑
ჟაკ ლაკანი
**ჟაკ ლაკანი**, სრული სახელი — ჟაკ-მარი-ემილ ლაკანი (ფრანგ. Jacques-Marie-Émile Lacan; დ. 13 აპრილი, 1901 — გ. 9 სექტემბერი, 1981) — ფრანგი ფსიქოანალიტიკოსი, ფსიქიატრი და ექიმი. მისი ნაშრომები ინტერდისციპლინური კვლევის მეთოდით გამოირჩევა, სადაც ავტორი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ენათმეცნიერებას, ფილოსოფიას და მათემატიკას. ლაკანზე დიდი გავლენა მოახდინეს ფროიდის, სოსიურის და ლევი-სტროსის ნაშრომებმა. ლაკანმა ფროიდის ნააზრევის ინტერპრეტაცია შემოგვთავაზა სტრუქტურალისტური და პოსტსტრუქტურალისტური თეორიების ჭრილში, რითაც ფსიქოანალიზი პოსტსტრუქტურალისტურ თეორიად აქცია.

ლაკანის თანახმად „მე" ვერასდროს დაიკავებს არაცნობიერის ადგილს და ვერც ვერასდროს შეძლებს მის მართვას, ვინაიდან „მე" მხოლოდ და მხოლოდ ილუზიაა, თვით არაცნობიერის წარმოსახვის ნაყოფია. ლაკანისეული ფსიქოანალიზის მიხედვით, არაცნობიერი ყველაფრის საფუძველია.

ლაკანი ცდილობს გაარკვიოს, თუ როგორ უყალიბდება ჩვილს ილუზია საკუთარი თავის, როგორც ერთიანი ცნობიერი არსების შესახებ, რომელიც სიტყვა „მე"-თი გამოიხატება. ლაკანისთვის ცენტრალური კონცეფციაა არაცნობიერი, რომელიც ადამიანის არსებობის ყველა ფაქტორს მართავს და ენას ჰგავს.

რესურსები ინტერნებში
--------------------

* ჟაკ ლაკანი, ცხოვრება და მოღვაწეობა, შრომები
**სამკურნალო ძაღლის ენა** (სინ. ოსერო) (ლათ. Cynoglossum officinale) — ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე მერყეობს 30-80 სმ-მდე. ფოთლები ღეროზე მორიგეობით განლაგებული, ნაცრისფრად შებუსვილი, გრძელი, ლანცეტური; ქვედა ტოტები ფუძესთან ვიწრო და წაგრძელებული. ყვავილის გვირგვინი ძაბრისებრი. ყვავილობას იწყებს მაისში და გრძელდება ივლისის ჩათვლით. ყვავილი ჯერ მუქი იისფერია, შემდეგ მოყავისფრო-წითელ შეფერილობას იღებს.

სამკურნალო ძაღლის ენა ცნობილია საქართველოს თითქმის ყველა რეგიონში. გავრცელებულია კავკასიაში, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე, შუა და აღმოსავლეთ აზიაში, ირანში. იზრდება ზომიერ სარტყელში და ტროპიკულ მთიანეთში, იზრდება მზიან ადგილებში, სარეველა ბალახებში, გზისპირებსა და ნაგავსაყრელებთან. მცენარის თესლი შეიცავს პიროლიციდინის რიგის ალკოლოიდებს.

ხალხურ მედიცინაში იყენებდნენ როგორც ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებას ძლიერი ხველების დასაწყნარებლად და ა.შ. ცივსისხლიან ცხოველებში მცენარის შხამის მცირე დოზაც კი იწვევს დამბლას, რის გამოც მას იყენებდნენ მღრღნელების წინააღმდეგ საბრძოლველად.

ლიტერატურა
----------

* Herbert Weymar, Lehrnt Planzen kennen, Leipzig-Radebeul, 1972, გვ. 441

სქოლიო
------

1. ↑  *სუხიტაშვილი კახაბერ*, საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ.: კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი, 2018. — გვ. 98.
ტახტის დახმარების ასოციაციის ემბლემა.
**ტახტის დახმარების ასოციაცია** (*ტაისეი იოკუსანკაი*, იაპონ. 大政翼賛会) — იაპონური პოლიტიკური გაერთიანება 1940—1945 წლებში. [1]

შეიქმნა 1940 წელს, სხვა პარტიების გაუქმების შემდეგ. ტახტის დახმარების ასოციაციასმართავდა მდივანი, რომელიც ხდებოდა პრემიერ-მინისტრი. პრეფექტურებში, ქალაქებში და სხვა ადმინისტრაციულ ერთეულებში არსებობდა ადგილობრივი დანაყოფები. ადმინისტრაციულ აპარატს ნიშნავდა მდივანი ერთი წლის ვადით. როგორც წესი, პრეფექტურების, სოფლებისა და ქალაქების მმართველები იყვნენ ასევე ასოციაციის შესაბამისი დანაყოფების ხელმძღვანელები.[1]

ტახტის დახმარების ასოციაციას ემორჩილებოდა რამდენიმე სხვა მასობრივი ორგანიზაცია (დიდი იაპონიის ახალგაზრდული პარტია, სამშობლოს მსახურების ასოციაცია და სხვ.) 1945 წლის 13 ივნისიდან, იაპონიის კაპიტულაციამდე რამდენიმე დღით ადრე, ასოციაცია გაუქმდა. [1]

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ტახტის დახმარების ასოციაცია- iaponeli.wordpress.com-ზე

|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს არის სტატია იაპონიის შესახებ. თქვენ დაეხმარებით თავისუფალი ენციკლოპედიის(?) ქართულ პროექტს, თუ **შეავსებთ მას**.იხ. ასევე იაპონიის პორტალი. |
კუნძული 2007 წელს
**„რუსული სამხედრო ხომალდი, იდი ნახუი"** (რუს. Русский военный корабль, иди на хуй) — უკრაინელი სამხედროების პასუხი რუსული სამხედრო ხომალდის მოთხოვნაზე, რომელმაც დანებება მოსთხოვა მათ, კუნძულ ზმეინიზე შეტევისას, რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს.

24 თებერვალს, რუსული სამხედრო ხომალდი მიუახლოვდა შავ ზღვაში მდებარე უკრაინულ კუნძულ ზმეინის და უკრაინელ სამხედროებს იდენტიფიცირების გარეშე ორჯერ შესთავაზა დანებება: „მე რუსეთის სამხედრო გემი ვარ. გთავაზობთ, დაყაროთ იარაღი და სისხლისღვრისა და გაუმართლებელი მსხვერპლის თავიდან ასაცილებლად დაგვნებდეთ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაიბომბებით".

პასუხად უკრაინელმა სამხედროებმა უთხრეს: „რუსული სამხედრო ხომალდი, იდი ნახუი".

საღამოს გამოსვლაში, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ყველა მესაზღვრე, ვინც კუნძულს იცავდა, დაიღუპა: „ჩვენს კუნძულზე, რომელსაც ბოლომდე იცავდნენ, ყველა ჩვენი მესაზღვრე გმირულად დაიღუპა. თუმცა, არ დანებდნენ. ყველა მათგანს სიკვდილის შემდეგ უკრაინის გმირის წოდება მიენიჭება. მარადიული ხსოვნა მათ, ვინც სიცოცხლე უკრაინისთვის გაწირა".

უკრაინელი სამხედროების პასუხი რუს სამხედრო გემს
უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრის მრჩევლის, ანტონ გერაშჩენკოს განცხადებით, სარაკეტო თავდასხმის შედეგად 13 მესაზღვრისგან შემდგარი გარნიზონი მთლიანად განადგურდა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლის, იგორ კონაშენკოვის განცხადებით კი 82 უკრაინელი სამხედრო მოსამსახურე ტყვედ ჩაბარდა.

შემდგომში ცნობილი გახდა, რომ კუნძულზე იერიში სამხედრო კრეისერმა „მოსკოვმა" და საპატრულო ხომალდმა „ვასილი ბიკოვმა" მიიტანა.

რეაქცია
-------

ფრაზა გახდა სიმბოლო უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბრძოლისა რუსი ოკუპანტების წინააღმდეგ. ამერიკულმა გაზეთმა „Navy Times" დაწერა, რომ ფრაზა სოციალურ ქსელებში უკრაინელების გამაერთიანებელ ლოზუნგად იქცა, ასევე უკრაინის მომხრეების ლოზუნგად მთელს მსოფლიოში. ასევე, ჟურნალმა „The Week" ეს ფრაზა „გახსოვდეთ ალამო"-ს შეადარა, რომელსაც ტეხასის დამცველები იყენებდნენ XIX საუკუნეში.

რუსმა პოეტმა, დიმიტრი ბიკოვმა ლექსი მიუძღვნა ზმეინის კუნძულისთვის ბრძოლებს და უკრაინელი მესაზღვრეების პასუხს რუსული ხომალდის მიმართ. მან ეს ფრაზა ვატერლოოს ბრძოლის დროს წარმოთქმულ „კემბრონის რეპლიკას" გაუტოლა.

სქოლიო
------

1. ↑  კუნძულ ზმეინის უკრაინელები აკონტროლებენ - აცხადებს უკრაინის შსს. რადიო თავისუფლება (თებერვალი 25, 2022). ციტირების თარიღი: 2022-02-26.
2. ↑  За даними МВС, на острові Зміїний загинули 13 українських прикордонників. (2022-02-24). ციტირების თარიღი: 2022-02-25
3. ↑  „В Минобороны сообщили о сдавшихся украинских военных на острове Змеиный". Lenta.ru. 25 февраля 2022. ციტირების თარიღი: 2022-02-25. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
4. ↑  Russian Navy Captures Ukraine's Outpost on Snake Island. ციტირების თარიღი: 2022-02-26
5. ↑  Geoff Ziezulewicz.  (2022-02-25) Ukrainians trapped on Snake Island to the Russians demanding their surrender: ‘go f\*ck yourself.’. ციტირების თარიღი: 2022-02-25
6. ↑  Weber, Peter.  (2022-02-25) How 'Russian warship, go f--k yourself' became Ukraine's 'Remember the Alamo!'. ციტირების თარიღი: 2022-02-25
7. ↑  Дмитрий Быков.  (2022-02-26) Остров Змеиный. novayagazeta.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-02-26. ციტირების თარიღი: 2022-02-26
**კონდრატე დავითის ძე თათარიშვილი** (ფსევდონიმი — *უიარაღო*) (დ. 21 სექტემბერი, 1872, აბასთუმანი, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 მაისი, 1929, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

1887 წლიდან სწავლობდა თბილისის, 1893 წლიდან კიევის სასულიერო სემინარიაში (დაამთავრა 1894). პირველი მოთხრობა „მშვიდობით" 1895 გამოაქვეყნა ჟურნალ „მოამბეში". 1896 მღვდლად ეკურთხა. სიკვდილმისჯილი რევოლუციონერი ჯარისკაცების გამოსარჩლებისათვის 1906 წელს ეკლესიიდან განდევნეს.

უიარაღომ განაგრძო ინტენსიური ლიტერატურული მოღვაწეობა. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში („მოამბე", „ჯეჯილი", „კვალი", „მეგობარი", „დროება" და სხვა). მოთხრობებში „მე და ბიძაჩემი", „ჩაიზე", „უსიამოვნო შეხვედრა", „რეაქცია", „პირუთვნელი დაფასება", „წესდება" (1900-1913) მწერალი ამხელდა ბურჟუაზიული საზოგადოების მანკიერებას. მისი პუბლიცისტური წერილები მიმართული იყო ცარიზმის წინააღმდეგ. პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი უიარაღო იძულებული გახდა 1912 წელს გასცლოდა საქართველოს.

1912-1919 წლებში იგი სწავლობდა ბრიუსელის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის გეოლოგიურ განყოფილებაზე. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ (1921) მუშაობდა თსუ-ის გეოლოგიის კათედრის ასისტენტად, 1923 წლიდან აგრეთვე საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის გეოლოგიურ განყოფილებაში. უიარაღოს სამეცნიერო შრომები ძირითადად შეეხება კოლხეთის დაბლობის, ალაზნის ველისა და თრიალეთის აღმოსავლეთ ნაწილის ჰიდროგეოლოგიურ საკითხებს. იკვლევდა აგრეთვე საშენი მასალებისა და ბენტონიტური თიხების საბადოთა გეოლოგიურ საკითხებს.

უიარაღოს უმნიშვნელოვანესი თხზულება, რომელმაც საყოველთაო აღიარება მოუპოვა ავტორს, არის ისტორიული მოთხრობა „მამელუკი" (გამოქვეყნდა 1912, კრებული „გრდემლი", წიგნი II, ფილმი („მამლუქი"), 1958). მოთხრობა ძველი საქართველოს ერთ-ერთ უმწვავეს სატკივარს - ყმების უცხოეთში გაყიდვას ეხება. მკვეთრმა პატრიოტულმა სულისკვეთებამ, მძაფრ სიუჟეტთან შერწყმულმა ნათელმა და შთამბეჭდავმა სტილმა განაპირობა რევოლუციამდელი პროზის ამ „პატარა შედევრის" (ტიციან ტაბიძე) ფართო პოპულარობა.

უიარაღოს ეკუთვნის აგრეთვე რომანი „მაძიებელნი" (დაიწერა 1902, პირველად შემოკლებულად დაისტამბა 1940 წელს ჟურნალ „მნათობში"). 1957-1958 წლებში გამოქვეყნდა მწერლის თხზულებათა სრული კრებული ორ ტომად (შემდგენელი, მონოგრაფიული ნარკვევისა და ბიბლიოგრაფიული შენიშვნებისა ავტორი სოლომონ ცაიშვილი).

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 331, თბ. 1994
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 116.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* უიარაღოს შემოქმედებანი ner.ge-ზე დაარქივებული 2014-01-01 საიტზე Wayback Machine.  — „ქართული ლიტერატურის დიდი ბიბლიოთეკა"
* ელექტრონული წიგნები lit.ge-ზე
სოხუმის შუქურა
**სოხუმის შუქურა** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ სოხუმის სანაპიროზე, მდინარე გუმისთას მიერ წარმოქმნილ კონცხზე. აგებულია 1861 წელს, ფრანგი კონსტრუქტორის ერნესტ გუენის პროექტით. ექსპლუატაციაშია 1864 წლის 14 აპრილიდან. ამჟამად ნაგებობა საჭიროებს სარემონტო-გამაგრებით სამუშაოებს.

დახასიათება
-----------

სოხუმის შუქურა გადაჭრილი კონუსის ფორმის რკინის კოშკია, რომლის სიმაღლე 37 მეტრს აღწევს, ნაგებობის ზედა ნაწილში განთავსებულია სანათი მოწყობილობა, რომელსაც წრიულად ესაზღვრება ღია აივანი. ნაგებობა შიგნიდან აღჭურვილია 137 საფეხურისაგან შემდგარი თუჯის სპირალური კიბით.

კოშკი ეყრდნობა 17 მეტრ სიღრმეზე მიწაში ჩასმული ლითონის, 8 ხიმინჯისგან შექმნილ, ფუნდამენტს, რომლებიც სპეციალური ხრახნებით დამაგრებულია კონსტრუქციის მომრგვალო ფორმის საფუძველთან, რაზედაც სპეციალური სამაგრებით ლითონის ფილებისაგან აწყობილია შუქურას კონსტრუქცია. შუქურა 1861 წელს საფრანგეთში დაამზადეს. ცნობილი ფრანგი კონსტრუქტორის ერნესტ გუენის პროექტით. რასაც მოწმობს ნაგებობის შესასვლელი კარების ზედა ლითონის აბრაზე ამოტვიფრული წარწერა *1861 ERNEST GOUIN & C CONSTRUCTEURS PARIS.*

ნაგებობას გააჩნია ორი გარე კარი. ერთი ქვედა შესასვლელი და მეორე შუქურას ზედა ნაწილში წრიულ აივანზე გასასვლელი. კონსტრუქცია ასევე აღჭურვილია ერთმანეთის საპირისპირო მხარეს (დასავლეთით 5 და აღმოსავლეთით 5), ვერტიკალურად განლაგებული სარკმელებით. ნაგებობის თავდაპირველი შეფერილობა იყო თეთრი, როგორც შიგნით ასევე გარეთ.

კონსტრუქციის სანათი მოწყობილობა მოთავსებულია გუმბათის ქვედა ნაწილში, რომელიც ლითონისაა. ხოლო ზედა ნაწილი შემინულია (ოპტიკური აპარატის გასწვრივ) სანათი მოწყობილობა დამონტაჟებულია ლითონის სადგამ პლატფორმაზე და მოქცეულია ფრენელის ლინზაში.

თავდაპირველად სინათლის წყაროს ნავთზე მომუშავე ჭრაქი წარმოადგენდა, ლინზა კი მის გამოკრთომილი სხივის ნათებას აძლიერებდა, მოგვიანებით ძლიერი ქარების შედეგად გამოწვეული რხევების გამო, აუცილებელი შეიქნა შუქურას გამაგრება და სანათი მოწყობლობის შეცვლა, რადგან ნაგებობის რხევები სანათის აპარატიდან საწვავს ღვრიდა. აქედან გამომდინარე შუქურას ზედა ნაწილთან, იქ სადაც სანათი აპარატურაა განთავსებული, გარედან შემოავლეს ლითონის რგოლისებური სამაგრი, რომლსაც მსხვილი ქანჩებით ლითონის ბაგირები ჩაუმაგრეს, რომლებიც შუქურას საფუძველიდან 3 მეტრის რადიუსში მიწაში განთავსებულ ღუზებზე დამაგრდა. გამაგრებითი სამუშაოების შემდეგ შუქურას სანათი მოწყობილობა ჩანაცვლეს გაზზე მომუშავე ჭრაქით, ხოლო 1910 წლიდან შუქურას ოპტიკურ აპარატის სინათლის წყაროდ ელექტრო ნათურის გამოყენება დაიწყო.

შუქურას მთავარი დანიშნულება სოხუმის სანაპირო ზოლზე (შავი ზღვა) მცურავი გემების უსაფრთხო ნავიგაციის უზრნველყოფაა.

ლიტერატურა
----------

* შავი და აზოვის ძღვებში საბჭოთა პორტებში შემსვლელი გემების სახელმძღვანელო, გვ. 201 (სოხუმის შუქურა) გამოცემა N1240 საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტრო ჰიდროგრაფიული სამმართველო 1970 წ.
* შავი ზღვის პილოტი, Black Sea Pilot (შავი და აზოვის ზღვების ქვეყნების თურქეთის, რუმინეთის, ბულგარეთის და საბჭოთა კავშირის სახელმძღვანელო) გამოცემულია დიდი ბრიტანეთის ჰიდროგრაფისა და თავდაცვის მინისტრის მიერ 1990 წლის 6 იანვარს, ტაუნტონში.
* სსრკ თავდაცვის სამინისტრო ნავიგაციისა და ოკეანოგრაფიის სამმართველო 1976 წ.
**ტახტის მემკვიდრეობა** — სამეფო ხელისუფლების მემკვიდრეობის წესები: მეფის არჩევა, მეფის მიერ თავისი მემკვიდრის წინასწარ შერჩევა, გარდაცვლილი მეფის უახლოესი მემკვიდრის მეფედ კურთხევა.

საქართველოში კლასობრივი საზოგადოების ადრინდელ ეტაპზე მეფედ ჩვეულებრივ იმას დასვამდნენ ხოლმე, ვინც სამეფო საგვარეულოში წინამორბედი მეფის ყველაზე მახლობელი ნათესავი და წლოვანებით უხუცესი იყო. გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში კი, როგორც წესი, ტახტის მემკვიდრეობა პირმშოობას ემყარებოდა. თუ მეფეს მხოლოდ ასული ჰყავდა, იგი „ძედ" და მემკვიდრედ ითვლებოდა. ქართველ მეფეებს მემკვიდრე ხშირად თავიანთ სიცოცხლეშივე აჰყავდათ ტახტზე „თანამოსაყდრედ". მეფე ქალი ტახტზე მამაკაცის უფლებით სარგებლობდა, ტახტის მემკვიდრეს თავის გვარს აძლევდა, ხოლო მის ქმარს საკუთარი გვარის, ე. ი. ახალი დინასტიის დამკვიდრების უფლება აღკვეთილი ჰქონდა.

ლიტერატურა
----------

* *ცინცაძე ი.* ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X—XVI სს.), გვ. 140,თბ. 1956
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ. 1929;

* *ნადარეიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 671—672.
**ტაცინსკაიის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი** (რუს. Историко-краеведческий музей) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სტანიცა ტაცინსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1968 წელს. მისი სრული და ოფიციალური სახელწოდებაა „მუნიციპალური საბიუჯეტო განყოფილება ტაცინსკაიის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი"

მუზეუმის მისამართი: 347060, როსტოვის ოლქი, ტაცინის რაიონი, სტანიცა ტაცინსკაია, სორევროვანიის შესახვევი № 9.

ისტორია
-------

ტაცინსკაიის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი დაარსდა 1968 წელს. მისი გახსნა მიეძღვნა ტაცინსკაიის სატანკო რეიდის 25-ე წლისთავს. მუზეუმის ექსპოზიცია განთავსებულია ოთხ დარბაზში: № 1 — „კაზაკები" № 2 — „სამოქალაქო ომი და ომამდელი წლები", № 3 — „საბრძოლო დიდების დარბაზი", № 4 — „საგამოფენო დარბაზი".

ექსპოზიციაში ცენტრალური ადგილი უჭირავს ტაცინსკაიის სატანკო რეიდს, რომელიც შეასრულა 24-ე სატანკო კორპუსმა 1942 წლის 16 დეკემბრიდან 24 დეკემბრამდე გენერალ-მაიორ ვასილი მიხეილის ძე ბადანოვის მეთაურობით და მის როლს სტალინგრადის ბრძოლაში. ამ ამბებს ეძღვნება დიორამა „ბრძოლა ტაცინსკაიის აეროდრომზე" (ავტორი ვიტალი ივანეს ძე რომახოვი), სტალინგრადის ბრძოლის სქემატური რუკა, სტალინგრადის ბრძოლის მონაწილეთა ფოტოები და ბრძოლაში გამოყენებული იარაღის ნიმუშები.

მუზეუმის საექსპოზიციო საგამოფენოო ფართობია 226 მ², ფონდსაცავებისა — 14 მ². წლის განმავლობაში დამთვალიერებელთა საშუალო მაჩვენებელია — 4 000 კაცი. მუზეუმში დაცული ექსპონატების რაოდენობაა — 2 147 ერთეული.

2014 წლის 13 მარტს მუზეუმიდან მოიპარეს დონელი მხედართმთავრის, ავიაციის გენერალ-მაიორ სემიონ დიმიტრის ძე ტერენჩენკოს ორი იშვიათი ორდენი და ერთი მედალი.

მუზეუმთან ახლოს მოედანზე დგას ომის შემდეგი გამოშვების ტანკი Т-34-85.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ТИКМ на сайте museum.ru
* МУ «Тацинский историко-краеведческий музей» დაარქივებული 2017-05-11 საიტზე Wayback Machine.  на сайте Правительства Ростовской области

სქოლიო
------

1. ↑  Тацинский историко-краеведческий музей.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-12. ციტირების თარიღი: 2017-04-17.
2. ↑  მუზეუმის ოფიციალური საიტი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-24. ციტირების თარიღი: 2017-04-17.
3. ↑  Тацинский историко-краеведческий музей.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-02-16. ციტირების თარიღი: 2022-02-16.
4. ↑  Тацинский музей пополнился еще одним ценным экспонатом[*მკვდარი ბმული*]
5. ↑  Выделены средства на обновление оборудования Тацинского историко-краеведческого музея[*მკვდარი ბმული*]
6. ↑  Министр внутренних дел России приказал расследовать кражу редких наград из тацинского музея
**სამხრეთის ეროვნული პარკი** — ეროვნული პარკი სამხრეთ სუდანში. პარკი დაარსებულია 1939 წელს და მისი ფართობი შეადგენს 23,000 კმ²–ს.

1950 წლის აღწერით პარკი მოიცავდა 20,000 კმ²–ს და მის ტერიტორიას რწყავდა სამი მდინარე. დასავლეთით მდინარე ჯური, აღმოსავლეთით მდინარე გელი და პარკის ცენტრში მდინარე იბა. მდინარეები პარკში ქმნიან ჭაობიან გარემოს. პარკი ძირითადად დაფარული იყო: ბუჩქნარით, წვიმის ტყეებით და გალერიული ტყეებით. მუსონების სეზონში პარკი 4 მეტრზე მაღალი მცენარეული საფარით იფარებოდა. ნიადაგი ძირითადად იყო მოთეთრო თიხის და ქვიშის ველებით დაფარული. პარკის ტერიტორიაზე გამავალ მდინარეებში სახლობდა თევზის ბევრი სახეობა. მათ შორის: Gymnarchus, გველთევზასნაირნი, ტილაპია, Polypterus bichir, ორგვარადმსუნთქავნი, ლოქოსებრნი და ასევე ნიანგები. ცხოველთა სამყაროდან წარმოდგენილი იყვნენ: ანტილოპა კანა, კორიგუმი, თეთრტუჩ მარტორქა, რედუკა, კოლუბუსი, გალაგო, სენეგალური გალაგო, ტყის დიდი ღორი, აფრიკული მარაბუ და ვარხვისებრნი.

სქოლიო
------

1. ↑  World Database on Protected Areas[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  The Sudan's Southern National Park (pdf). rhinoresourcecenter.com (1950). ციტირების თარიღი: 31 July 2011.
**საიდუმლო ისტორია** (ძვ. ბერძნ. Ἀνέκδοτα, ლათ. Historia Arcana) — VI საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსის პროკოპი კესარიელის ნაშრომი. წიგნში სრული სიმძაფრით მიმოხილულია იუსტინიანე I-ის (527-565 წწ.) მეფობის პერიოდი. წარმოადგენს ბიზანტიის ისტორიისათვის უმნიშვნელოანეს წყაროს. წიგნი დაწერილია ძველ ბერძნულ ენაზე. 

„საიდუმლო ისტორიის" არსებობის შესახებ ცნობები მოიპოვებოდა ლექსიკოგრაფ სვიდას ნაშრომში, რომელსაც იგი *Anekdota*-ს უწოდებს (ძვ. ბერძნ. Ἀνέκδοτα, „გამოუქვეყნებელი"). ბუნებრივია ეს სახელწოდება არ ეკუთვნის პროკოპი კსარიელს იგი საიდუმო ისტორიას 1623 წელს ნაშრომი აღმოაჩინა და პირველად გამოსცა ვატიკანის ბიბლიოთეკის მცველმა ნიკოლო ალამანიმ. თავისი ორიგინალური შინაარსის გამო ნაწარმოებმა საკმაოდ პოპულარობა მოიპოვა და უფრო მეტი ყურადღება მიიპყრო ვიდრე პროკოპი კესარიელის სხვა ნაწარმოებებმა. 

ავტორი ფიქრობდა საიდუმლო ისტორიის გამოქვეყნებას მოგვიანებით და თხზულებაც ძირითადად მომავალ თაობას ეკუთვნოდა. მაგრამ ნაშრომის დასასრულს აშკარაა, რომ იუსტინიანე I ისევ ცოცხალია და პროკოპის ნაშრომის გამოქვეყნება არ დასცალდა. 

ნაწარმოების დასათარიღებლად ისტორიკოსები თავად ნაშრომს იყენებენ, ავტორი რამდენიმე ადგილას აღნიშნავს, რომ იუსტინიანეს მეფობიდან გასულია 32 წელი. თუ გავითვალისწინებთ, რომ იუსტინიანე I ერთპიროვნულად გამეფდა 527 წელს, გამოდის, რომ „საიდუმლო ისტორია" დაწერილია 558-559 წლებში. 

ქართული ისტორიოგრაფისათვის „საიდუმლო ისტორია" მეტად მნიშვნელოვანი წყაროა, რადგან აქ მოთხრობილია სპარსელ-ბიზანტიელთა მიერ ლაზიკის ტერიტორიაზე ომების ზოგიერთი ეპიზოდი.

ლიტერატურა
----------

* პროკოპი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, თბ. 1989, ძველი ბერძნულიდან თარგმნა, შესავალი და კომენტარები დაურთო ნინო ეფრემიძემ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საიდუმლო ისტორია I ნაწილი (რუსული)
* საიდუმლო ისტორია II ნაწილი (რუსული)
* საიდუმლო ისტორია III ნაწილი (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  პროკოპი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, თბ. 1989, ძველი ბერძნულიდან თარგმნა, შესვალი და კომენტარები დაურთო ნინო ეფრემიძემ
2. ↑  Krumbacher K. Geschichte der byzantinischen Literatur von Justinian bis zum Ende des Oströmischen Reiches. — München, 1891. — С. 42-46.
3. ↑  პროკოპი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, თბ. 1989, გვ. 6
4. ↑  პროკოპი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, თბ. 1989, გვ. 16
5. ↑  პროკოპი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, თბ. 1989, გვ. 17
**ტაშკენტის ოლქი** (ვილაეთი) (უზბეკ. Toshkent viloyati) — უზბეკეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტაშკენტი.

ზოგადი მიმოხილვა
----------------

შეიქმნა 1938 წლის 15 იანვარს. მდებარეობს რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ფართობი 15,3 ათასი კმ². ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთი და აღმოსავლეთი ნაწილი მთიანია. ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი სამხრეთით და სამხრეთ-დასავლეთით წარმოადგენს მთისწინა ვაკეს, რომელიც დახრილია მდინარე სირდარიისაკენ. ოლქი მდებარეობს მაღალი სეისმურობის ზონაში. მთავარი მდინარეებია სირდარია და მისი შენეკადები ჩირჩიქი და აჰანგარანი. ენერგეტიკის ბაზაა ბუნებრივი აირი, მურა ნახშირი (ანგრენის საბადო) და ჰიდროენერგორესურსები. არის დიდი თეცები. ტაშკენტის სრესი, ანგრენის სრესი, ჩირჩიქ-ბოზსრუს ჰესების კასკადი. აგებულია სარწყავი არხები, წყალსაცავები. სოფლის მეურნეობაში მისდევენ მებამბეობას, მებაღეობას, მებაღჩეობას, მევენახეობას და სხვა. მოჰყავთ ბამბა, კენაფი, ქერი, ხორბალი, ბრინჯი, კარტოფილი, ბოსტნეული კულტურები, ვაშლი, ალუბალი, ყურძენი და სხვა. მეცხოველეობა სახორცე-სარძეო მიმართულებისაა. აშენებენ ღორს, ცხვარს, თხას, ცხენს, ფრინველს. სარწყავ ზონაში განვითარებულია მეაბრეშუმეობა. ტაშკენტში მდებარეობს აეროპორტი, რომლითაც უკავშირდება აზიის მრავალ ქვეყანას.

ჯილდოები და მედლები
-------------------

ოლქი დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით (1959, 1970).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 670.

სქოლიო
------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 უზბეკეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა |
| --- |
|  |
| დედაქალაქი | 
ტაშკენტი |
|  |
| რესპუბლიკა | 
ყარაყალპაკეთი |
|  |
| ოლქები | 
ანდიჯანი **·** ბუხარა **·**  კაშკადარია  **·**  ნავოი **·**  ნამანგანი  **·**  სამარყანდი **·**  სურხანდარია **·**  სირდარია  **·**  ტაშკენტი **·** ფერღანა **·** ხორეზმი  **·** ჯიზახი |

 |
**სსრკ საბჭოების V ყრილობა** (რუს. V Всесоюзный съезд Советов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1929 წლის 20-28 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1675 დელეგატი გადამწყვეტი და 884 სათათბირო ხმით. მათ შორის მუშა 56,4%, გლეხი 24,8%, მოსამსახურე 18,8%.

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (ა. რიკოვი); სახალხო მეურნეობის განვითარების I ხუთწლიანი გეგმა (გ. კრიჟანოვსკი), მრეწველობის განვითარების გეგმის შესახებ (ვ. კუიბიშევი). სოფლის მეურნეობის აღმავლობისა და სოფლად კოოპერატიული მშენებლობის შესახებ (მ. კალინინი); სსრკ ცაკის არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა საბჭოტა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, ღონისძიებები, მიმართული ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციისა და სოფლის მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის სწრაფი ტემპების უზრუნველყოფისაკენ; დაავალა მთავრობას მაქსიმალური ყურადღება მიეპყრო კულტურული საკითხებისადმი და მიეღწია სავალდებულო დაწყებითი სწავლების განხორციელებისათვის, წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციისათვის, საერთო და პროფესიულ-ტექნიკური განათლების დონის ააღლებისათვის, მშრომელთა რიგებიდან გამოსული სპეციალისტებისა და სამეცნიერო კადრების მომზადებისათვის. ყრილობამ მიღებული ხუთწლიანი გეგმა დაახასიათა, როგორც „სახალხო მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის გაშლილი პროგრამა". აღინინშნა, რომ სოფლის მეურნეობის აღდგენა ძირითადად დამთავრდა, მაგრამ სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგის ზრდის ტემპი (განსაკუთრებით მარცვლეულის) შენელებულია. სოფლის მეურნეობის განვითარებაში არის შეუსაბამობა მრეწველობასთან, რაც სოციალისტური გარდაქმნების გზაზე სერიოზულ დაბრკოლებებს ქმნის. საბჭოთა ორგანოებს და მთავრობას დაევალათ მხარი დაეჭირათ სოფლების კოლექტიურ მეურნეობაზე გადასვლისათვის, დაეძლიათ კულაკების წინააღმდეგობა. ამასთან ერთად, უნდა გატარებულიყო ღონისძიებანი ინდივიდუალურ, ღარიბ და საშუალო მეურნეობათა აღმავლობისათვის. მოიწონეს ცაკის დადგენილებები ერთიანი სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის შესახებ, მოსავლიანობის ზრდის თაობაზე, ღონისძიებანი საბჭოთა მეურნეობის დაკოლმეურნეობების განმტკიცებისათვის; დაისახა ღონისძიებანი საკოლმეურნეო მოძრაობის გაშლისათვის.

ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი 889 კაცის შემადგენლობით (587 წევრი და 302 კანდიდატი). კავშირების საბჭში შევიდა 451 კაცი და 239 კანდიდატი, ეროვნებათა საბჭოში — 136 წევრი და 63 კანდიდატი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 538.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1924 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სიმონ ივანეს ძე ხეჩინაშვილი**, *ხეჩინოვი*, (დ. 1859, ახალციხე, — გ. 1926, ბერლინი) — ქართველი ექიმი, საზოგადო მოღვაწე.

სიმონ ხეჩინაშვილი წარმოშობით იყო ახალციხელ კათოლიკეთა ოჯახიდან. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია, შემდეგ — მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1884). დახელოვნდა საფრანგეთში, გერმანიაში, შვედეთში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ძირითადად ქუთაისშიმოღვაწეობა. სხვადასხვა დროს იყო ქუთაისის ქალაქის ამბულატორიის, გიმნაზიის ექიმი, ქუთაისის სამედიცინო საზოგადოების თავმჯდომარე. მისი ინიციატივით (დ. ნაზარიშვილთან და გ. გოკიელთან ერთად) ქუთაისში აშენდა 250 საწოლიანი საავადმყოფო. უსასყიდლოდ მკურნალობდა ქუთაისის თეატრის დასს, დასავლეთ საქართველოს ღარიბ მოსახლეობას, კითხულობდა საგანმანათლებლო ლექციებს სამედიცინო თემებზე. მისი პუბლიკაციები ხშირად იბეჭდებოდა საქართველოს იმდროინდელ პრესაში. 

სამედიცინო პრაქტიკის პარალელურად ეწეოდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. იყო ქუთაისის გუბერნიის ღარიბ სტუდენტთა დამხმარე საზოგადოების თავმჯდომარე. 1892 წელს ქუთაისის სათათბიროს მესამე თანრიგის ხმოსნად აირჩიეს. 1912 წლიდან იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" ქუთაისის განყოფილების გამგეობის წევრი. 1925 წელს სამკურნალოდ ჩავიდა ბერლინში, სადაც მისი ქალიშვილი მარიამი (მარუსა) და სიძე ტიტე მარგველაშვილი ცხოვრობდნენ. გარდაიცვალა იქვე. დაკრძალულია ქუთაისში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* სიმონ ხეჩინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* სიმონ ივანეს ძე ხეჩინაშვილი — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
* ხეჩინაშვილი-მარგველაშვილი მარიამ სიმონის ასული. „საზოგადოებრივი არქივი", საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია.
როდენის მუზეუმის შესასვლელი, ფილადელფია
**როდენის მუზეუმი** (ფილადელფია, აშშ) - გაიხსნა 1929 წლის 29 ნოემბერს. 
მასში დაცულია ოგიუსტ როდენის განთქმული ნამუშევრები: ***მოაზროვნე***, (1880-1882) განთავსებულია მუზეუმის ეზოში. მუზეუმის შესასველშია ***ჯოჯოხეთის კარიბჭე***. ეს არის 5.5მ სიმაღლის ბრინჯაოს კარი, რომელიც თავდაპირველად შექმნილი იყო დეკორატიული ხელოვნების მუზეუმის შესავლელისათვის, რომელიც უნდა ყოფილიყო პარიზში, მაგრამ იდეა არ განხორციელა. როდენმა 1880 წლიდან თითქმის გარდაცვალებამდე (1917) ამ კარიბჭისათვის 100-ზე მეტი სკულპტურა შექმნა. ერთ-ერთი ასეთი ფიგურა იყო ***მოაზროვნე***, მაგრამ მოგვიანებით იგი დამოუკიდებელ სკულპტურად შეიქმნა. ფილადელფიის მუზეუმში წარმოდგენილი ***ჯოჯოხეთის კარიბჭე*** არის ერთ-ერთი იმ სამი კარიბჭიდან, რომელიც ჩამოისხა.

მუზეუმის დარბაზებში წარმოდგენილია როდენის მრავალი ნამუშევარი, მათ შორისაა ***კოცნა*** (1886), ***მარადიული გაზაფხული*** (1884), ***კალეს მოქალაქეები*** (1884).

### მუზეუმის ისტორია

მუზეუმი წარმოადგენს თეატრისა და კინოს მაგნატის, ი. მასტმაუმის (1872-1926) საჩუქარს ქალაქ ფილადელფიისათვის. მასტმაუმი 1923 წლიდან აგროვებდა როდენის ნამუშევრებს, იმ მიზნით რომ მუზეუმი შეექმნა და გაემდიდრებინა თანამოქალაქეები. სამი წლის განმავლობაში მან თავი მოუყარა როდენის ნამუშევრების უმდიდრეს კოლექციას , რომელიც მოიცავდა: ბრინჯაოს ქანდაკებებს, თაბაშირის ესკიზებს, ჩანახატებს, გამოცემებს, წერილებს და წიგნებს. 1926 წელს მასტმაუმმა ფრანგ არქიტექტორებს პაულ კრეტსა და ჟაკ გრებერს დაუკვეთა მუზეუმის შენობისა და ბაღის დიზაინი. ქველმოქმედი კოლექციონერი ვერ მოესწრო თავისი ოცნების ახდენას და მუზეუმის ხილვას. მისი ოცნება მისმა ცოლმა შეასრულა და 1929 წლის 29 ნოემბერს მუზეუმი გაიხსნა.

* *მოაზროვნე*
* *ჯოჯოხეთის კარიბჭე*
* *კალეს მოქალაქეები*

### იხილეთ აგრეთვე

* როდენის მუზეუმი (პარიზი)

### რესურსები ინტერნეტში

* როდენის მუზეუმის (ფილადელფია) საიტი:
**სერ როდნი უოკერი** (ინგლ. Sir Rodney Walker) — გამოჩენილი ბრიტანელი ბიზნეს-მაგნატი, სპორტული ფუნქციონერი და მეცენატი. 2003—2009 წლებში — WPBSA-ის ხელმძღვანელი.

მოკლე ბიოგრაფია
---------------

დაიბადა 1943 წელს ინგლისში. 16 წლისამ მიატოვა სკოლა, რათა მშენებლობის სფეროში ემუშავა. მოგვიანებით მიიღო საინჟინრო განათლება და დაკავდა ბიზნესით. 1976 წელს მან დააარსა კომპანია „Myerscough Holdings". ბიზნესის წარმატებული მართვის წყალობით დააარსა კიდევ რამდენიმე კომპანია სამოქალაქო მშენებლობისა და ინფრასტრუქტურის სფეროში, რომელთა ხელმძღვანელობაში ის დღემდე იღებს მონაწილეობას. ამჟამად როდნი უოკერი არის „Myerscough Holdings"-ის აქციების საკონტროლო პაკეტის მფლობელი, „SMC Group"-ის დირექტორთა საბჭოს წევრი, ფირმა „Empire interactive Plc"-ის ხელმძღვანელი, „Healthcare Communications Group"-ის დირექტორთა საბჭოს წევრი და სხვა. გარდა ამისა, უოკერი მონაწილეობას იორკშირში რამდენიმე საზოგადო და საქველმოქმედო ორგანიზაციის მოღვაწეობაში.

წოდებები და ჯილდოები
--------------------

* ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის (DBE) რაინდი (1996) — სპორტის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის.
* ბრედფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1996).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* სერ როდნი უოკერი WorldSnooker.com-ზე
**სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის მთავარი კორპუსი** (რუს. Главный корпус Южного федерального университета) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1914-1917 წწ. გრიგორ ვასილევის პროექტის მიხედვით. ამჟამად წარმოადგენს სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის მთავარ კორპუსს. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

ამჟამინდელი სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის მთავარი კორპუსი შენდებოდა 1914-1917 წლებში დონელი ვაჭრისა და ხე-ტყის მწარმოებლის გ. კისტოვისათვის. პირველი მსოფლიო ომის დროს იგი იჯარით აიღო საარტილერიო ბრიგადამ. ოქტომბრის რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის შემდეგ იგი დაიკავა „Донсовгорхоз"-მა, ხოლო 1924 წლიდან — დონის აღმასკომმა. 1930-იანი წლების დასაწყისში შენობაში განთავსდა: „Донвнуторг", დონის მუშათა და გლეხთა ინსპექცია, მიწის სამხარეო სამმართველო, ჯანმრთელობის დაცვის სამხარეო განყოფილება, სახალხო განათლების სამხარეო განყოფილება. 

1935 წელს როსტოვის ქალაქის საბჭოსა და ქალაქკომის გადაწყვეტილებით შენობა გადაეცა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტს. ამასთანავე შენობაში განთავსებული იყო სამხარეო არქივი. 1940-იან წლებში შენობა დროებით დაიკავა სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატმა, ხოლო შემდეგ განთავსდა უნივერსიტეტის ადმინისტრაციულ-სამეურნეო აპარატი, რამდენიმე ფაკულტეტი და ლაბორატორია.

არქიტექტურა
-----------

სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის მთავარი კორპუსი ხუთსართულიანია. მას უჭირავს დიდი სადოვაიის ქუჩისა და უნივერსიტეტის შესახვევის კუთხე. მთავარი შესასვლელი თავდაპირველად კუთხიდან ჰქონდა. ნაგებობა შეიცავს მოდერნისა და ნეოკლასიციზმის ელემენტებს. შენობას გააჩნია დაგეგმარების კორიდორული სისტემა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Доходный дом Г. Я. Кистова
* Дом купца Кистова დაარქივებული 2017-01-18 საიტზე Wayback Machine.
* Ростовские университеты

სქოლიო
------

1. 1 2  Шулепова Э. А. Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 25.
2. ↑  Любовь Феоктистовна Волошинова Городской архитектор начала XX века — Григорий Николаевич Васильев // Донской временник. Год 2003-й. Ростов н/Д, 2002
3. ↑  г. Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). donland.ru. ციტირების თარიღი: 2013-09-07.
4. ↑  Здание городского доходного дома (Доходный дом Г.Я. Кистова) – Ростов-на-Дону
სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულების თავფურცელი
**სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულება** — დოკუმენტი, რომლითაც იურიდიულად გაფორმდა 1917 წლის 25 ოქტომბრის (7 ნოემბრის) ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ რუსეთის ყოფილი იმპერიის ნანგრევებზე წარმოქმნილი გასაბჭოებული რესპუბლიკების გაერთიანება და ახალი იმპერიის — საბჭოთა კავშირის — დაარსება. საქართველო ამ გაერთიანებაში შევიდა არა როგორც ცალკე სუბიექტი, არამედ როგორც ამიერკავკასიის ფედერაციის წევრი სახელმწიფო (მოკავშირე რესპუბლიკის სტატუსი საქართველომ მიიღო 1936 წელს, ამიერკავკასიის ფედერაციის დაშლის შემდეგ). დეკლარაციით გამოცხადა და ხელშეკრულებით განმტკიცდა, რომ ერთ საკავშირო სახელმწიფოდ — საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირად — გაერთიანდა 4 მოკავშირე რესპუბლიკა: რსფსრ, უკრაინის სსრ, ბელორუსიის სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ (საქართველო, სომხეთი, აზერბაიჯანი). ხელშეკრულების პროექტი 1922 წლის 29 დეკემბერს განიხილა და მიიღო ოთხივე რესპუბლიკის „სრულუფლებიანი დელეგაციების" კონფერენციამ, 30 დეკემბერს კი დაამტკიცა სსრკ საბჭოების I-მა ყრილობამ. დეკლარაციამ და ხელშეკრულებამ შეადგინა სსრკ პირველი კონსტიტუცია.

ხელშეკრულების მოქმედება შეწყდა 1991 წლის დეკემბერში, როდესაც სსრ კავშირში შემავალი რესპუბლიკების ძალისხმევით მოხდა ხელშეკრულების დენონსაცია და სსრკ-ის ლიკვიდაცია. ბელორუსიის, უკრაინისა და რუსეთის ხელმძღვანელებმა 1991 წლის 8 დეკემბერს ხელი მოაწერეს ბელოვეჟის შეთანხმებას, რითაც დაადასტურეს სსრკ-ის დაშლა და განაცხადეს დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის შექმნის შესახებ. შეთანხმებას დსთ-ს შექმნის შესახებ 1991 წლის 21 დეკემბერს შეუერთდნენ აზერბაიჯანი, თურქმენეთი, მოლდოვა, სომხეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი, ყაზახეთი და ყირგიზეთი (მოგვიანებით დსთ-ს საქართველოც შეუერთდა). 1991 წლის 25 დეკემბერს სსრ კავშირმა, როგორც საერთაშორისო სამართლის სუბიექტმა, შეწყვიტა თავისი არსებობა.

საბჭოთა იმპერიის დაშლის შედეგად საქართველომ, ისევე როგორც სხვა ყოფილმა მოკავშირე რესპუბლიკებმა, მიიღო დამოუკიდებელი სახელმწიფოს სტატუსი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

ლიტერატურა
----------

* *ფუტკარაძე ი.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 363-364.
**რევაზ ჩახვაშვილი** (დ. 18 ივლისი, 1952, კარდენახი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1976 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი სამიმოსვლო გზების მშენებლობის სპეციალობით.

1976-1979 წლებში მუშაობდა საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს საპროექტო-საგამოკვლევო კანტორაში ინჟინრად 1979-1987 წლებში. № 11 საგზაო სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოში — უსაფრთხოების ინჟინრად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად 1987-1995 წლებში. № 4 საგზაო სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოში მთავარ ინჟინრად 1995-1997 წლებში. ამავე სამმართველოში უფროსად. 1997 წელს გახდა შპს „გზამშენი-4-ის" გენერალური დირექტორი 1999 წელს გაიარა კვალიფიკაციის ამაღლების საერთაშორისო პროგრამა „საგზაო ადმინისტრაციისა მისი ქსელის ორგანიზაცია და მენეჯმენტი" (შვედეთი). მონაწილეობდა რამდენიმე ასეული კილომეტრი საგზაო მონაკვეთის სახიდე გადასასვლელების (მდინარეებზე ლოჭინი და იორი, თბილისის შემოსასვლელი და კახეთის გზების გადაკვეთაზე) მშენებლობასა და რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაციაში ასევე, საავტომობილო გზების თბილისის ასაქცევი, „ფოთი-თბილისი-წითელი ხიდის", „თბილისი-მარნეული-გეგუთი-სომხეთის საზღვრის", „თბილისი-კოჯორი-მანგლისი-ნინოწმინდის" და „ალგეთი-ნატახტარის" მონაკვეთების მშენებლობაში. მიღებული აქვს გზებისა და მშენებლობის მსოფლიო ასოციაციის ტექნოლოგიების საერთაშორისო სერტიფიკატი.

ჯილდოები
--------

* 1999 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 631
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 4, თბ. 2002, გვ. 136

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევაზ ჩახვაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სიმონ ანდრეის ძე ფადეევი** (რუს. Семен Андреевич Фаддеев; დ. 21 ივლისი, 1835 — გ. 14 თებერვალი, 1909) — რუსეთის იმპერიის არმიის ინფანტერიის გენერალი (1906). 

სამხედრო სამსახურში იყო 1854 წლიდან. მონაწილეობდა ლაშქრობებში კავკასიელი მთიელების წინააღმდეგ და რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878) (თავი გამოიჩინა ყარსის ალყის დროს). 1877-1887 წლებში იყო ქუთაისის 158-ე ქვეითი პოლკის მეთაური, 1890-1898 წლებში — ყარსის ციხესიმაგრის კომენდანტი. შემდგომ წლებში თანმიმდევრობით მეთაურობდა მე-14 ქვეით დივიზიას (1898-1901), მე-6 საარმიო კორპუსს (1901-1902) და მე-2 კავკასიურ საარმიო კორპუსს (1902-1905). მინიჭებული ჰქონდა გენერალ-მაიორის (1887), შემდეგ გენერალ-ლეიტენანტის (1896) და ინფანტერიის გენერლის (1906) წოდებები. 1905 წლიდან იყო ბაქოს დროებითი გენერალ-გუბერნატორი. დაჯილდოებული იყო ალექსანდრე ნეველის, წმ. ვლადიმერის, წმ. სტანისლავის, წმ. ანასა სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით, წმ. გიორგის III ხარისხის ორდენით და ოქროს იარაღით „მამაცობისათვის".

გაზეთ „ივერიაში" გამოქვეყნებული ნეკროლოგის თანახმად: „ფადეევს არა ერთი გამოკვლევა დაუბეჭდია საქართველოს და კავკასიის შესახებ... ყოველთვის თანაგრძნობით ეკიდებოდა ქართველებს და ეროვნებათა თანასწორობის მომხრე იყო".[1]

ლიტერატურა
----------

* Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. М. 2009.

სქოლიო
------

1. ↑  „ივერია", №5. - 2 თებერვალი.
**სანატრუკი** (სომხ. Սանատրուկ) — დიდი სომხეთის მეფე არშაკუნიანების საგვარეულო დინასტიიდან. სანატრუკი სამეფო ტახტზე თრდატ I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 88 წელს და დასრულდა 110 წელს, მის შემდეგ კი ტახტზე აშხადარი ავიდა. სანატრუკი 91 წლიდან 109 წლამდე იყო შუამდინარეთში მდებარე ისტორიული სახელმწიფოს ოსროჰენის სამეფოს მეფე. სხვადასხვა სომხური და კლასიკური წყაროების მიხედვით, სანატრუკის მმართველობა დაახლოებით მეორე საუკუნის დასაწყისში დაიწყო. თუმცა ზოგიერთი მეცნიერის მოსაზრებით სანატრუკი ტახტზე თრდატ I-ის შემდეგ დაახლოებით 75 წელს ავიდა და იმეფა 110 წლამდე, თუმცა ამ ჰიპოთეზის ავთენტურობა ეჭქვეშაა, კონკრეტული მტკიცებულებების არარსებობის გამო. 110 წლისთვის სომხეთის სამეფო ტახტი აშხადარს ეკავა, ატროპატენას პართიელი მონარქის პაკორ II-ის ვაჟს, რომელიც 113 წელს, რომის იმპერატორმა ტრაიანემ ტახტიდან ჩამოაგდო. სხვადასხვა წყაროების მიხედვით სანატრუკი 117 წელს ტრაიანეს ოკუპაციის წინააღმდეგ მოწყობილი აჯანყების ერთ-ერთი ლიდერი იყო.

მოვსეს ხორენაცი წერს, რომ სანატრუკი ბავშვობის ასაკში აბგარ V-ის დამ ავდემ ედესიდან სომხეთში წაიყვანა, კორდვაწის მთების გავლით, სადაც ისინი მოულენელად თოვლის ქარიშხალში მოყვნენ. ისინი სამი დღე ებრძოდნენ ქარიშხალს, ბავშვი კი ქარიშხალს თეთრტყავიანი ცხოველის დახმარებით გადაურჩა, სწორედ ეს ცხოველი ათბობა სანატრუკს ქარიშხლის დროს. სახელის ეთიმოლოგიაზე დაყრდნობით არსებობს მოსაზრება, რომ ეს ცხოველი თეთრი ძაღლი იყო, გადარჩენის შემდეგ, მალევე ბავშვს სახელად სანატრუკი დაერქვა. ქართული თარგმანით სანატრუკის სახელი ითარგმნება, როგორც "ძაღლის საჩუქარი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არშაკუნიანები სამეფო დინასტია დაარქივებული 2005-12-14 საიტზე Wayback Machine.
* სომხეთის არშაკუნიანების დინასტია

სქოლიო
------

1. ↑  ii. The Pre-Islamic Period. *ARMENIA AND IRAN*. Iranica.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-29. ციტირების თარიღი: 2008-01-12.
2. 1 2  ჰოვანისიანი, რიჩარდ (1997). *The Armenian people from ancient to modern times: from antiquity to the fourteenth century*.  Palgrave Macmillan,   გვ. 69–70. ISBN 0-312-10168-6.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომხეთის მეფეები |
| --- |
|  |
| შუა პერიოდის მეფეები | 
ვონონ I • არტაშეს III • არშაკ I • ოროდე I • მითრიდატე • რადამისტი |  |
|  |
| არშაკიდები | 
თრდატ I • ტიგრან VI • სანატრუკი • აშხადარი • პართამასირი • ვალარშ I  • ბაკური • სოჰემოსი • სანატრუკ II • ვალარშ II • ხოსროვ I • თრდატ II • არტავაზდ IV • ნარსე • ხოსროვ II • თრდატ III • თრდატ IV • ხოსროვ III • ტიგრან VII • არშაკ II • პაპი • ვარაზდატი • ზარმანდუხტი • არშაკ III • ვალარშაკი • ხოსროვ IV • ვრამშაპუჰი • შაპუჰი • არტაშეს IV |
|  |
| დედაქალაქები | 
არტაშატი • ვაღარშაპატი • დვინი |
|  |
| მიმდევრობა | 
წინამორბედი დინასტია : არტაშესიანები • მომდევნო დინასტია : ბაგრატუნები |
|  |
| 
 *სომხეთის პორტალი* |

 |
**სსრკ საბჭოების VII ყრილობა** (რუს. VII Всесоюзный съезд Советов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1935 წლის 28 იანვარი - 6 თებერვალს მოსკოვში. ესწრებოდა 2022 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის: 940 მუშა, 473 გლეხი, 609 მოსამსახურე) და 540 სათათბირო ხმით. პარტიული შემადგენლობა: 1498 კომუნისტი, 99 კომკავშირელი, 425 უპარტიო.

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის ანგარიში (ვ. მოლოტოვი); მძიმე მრეწველობის სახალხო კომისარიატის ანგარიში (გ. ორჯონიკიძე); მეცხოველეობის განმტკიცებისა და განვითარების ღონისძიებათა შესახებ (მ. ჩერნოვი და მ. კალმანოვიჩი); მოხსენება საკონსტიტუციო საკითხებზე (ა. ენუქიძე); სსრკ კონსტიტუციაში ზოგიერთი ცვლილებების შეტანის შესახებ (ვ. მოლოტოვი); სსრკ ცაკის არჩევნები.

საანგარიშო მოხსენებაში შეჯამებული იყო სოციალისტური მშენებლობის შედეგები, განისაზღვრა მისი შემდგომი პერსპექტივები. ერთხმად აღიარეს, რომ სსრკ სახალხო მეურნეობაში სოციალისტური წყობა გაბატონდა. ყრილობამ მოიწონა საბჭოთა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. მძიმე მრეწველობის სახალხო კომისარიატის მოხსენებაში აღნიშნული იყო, რომ I ხუთწლედის გეგმების წარმატებით შესრულებამ განსაზღვრა სსრკ ინდუსტრიული სიმძლავრის შემდგომი ზრდა. შეიქმნა მრეწველობის ახალი დარგები. ყრილობამ მიიღო ვრცელი დადგენილება მეცხოველეობის განმტკიცებისა და განვითარების შესახებ. მოხსენებაში საკონსტიტუციო საკითხებზე მითითებული იყო 1924 წლის კონსტიტუციაში ზოგიერთი ცვლილების შეტანის აუცილებლობა. 1935 წლის 1 თებერვალს გამართულმა საკავშირო კპ(ბ) ცკ-ის პლენუმმა გამოთქვა მოსაზრება საარჩევნო სისტემის შემდგომი დემოკრატიზაციის, სსრკ-ში კლასობრივი ძალების მდგომარეობასთან კონსტისტუციის შესაბამისობაში მოყვანის შესახებ. დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა ყრილობის გადაწყვეტილებას საარჩევნო სისტემის შემდგომი დემოკრატიზაციის შესახებ. ყრილობამ დაავალა სსრკ ცაკს აერჩიათ საკონსტიტუციო კომისია.

ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი. კავშირების საბჭოში შევიდა 607 წევრი, ეროვნებათა საბჭოში — 150 წევრი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 538.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1924 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |