**ანჯელა მარგარეტ თირკელი** ( დ. 30 იანვარი, 1890 – გ. 29 იანვარი, 1961) - ინგლისელი და ავსტრალიელი რომანისტი. მან ასევე გამოაქვეყნა ერთი რომანი, *ჯარისკაცი სამხრეთის ჯვრისკენ*, ფსევდონიმით **ლესლი პარკერი** .

ბიოგრაფია
---------

ანჯელა მარგარეტ მაკეილი იყო ჯონ უილიამ მაკკეილის (1859–1945) უფროსი ქალიშვილი, შოტლანდიელი კლასიკოსი და საჯარო მოხელე კუნძულ ბუტიდან, რომელიც იყო ოქსფორდის პოეზიის პროფესორი 1906 წლიდან 1911 წლამდე.  მისი დედა, მარგარეტ ბერნ-ჯოუნზი, იყო პრერაფაელიტი მხატვრის ედვარდ ბერნ-ჯოუნზის ქალიშვილი.  მისი ძმა, დენის მაკეილი (1892–1971), ასევე იყო რომანისტი  და ჰყავდათ უმცროსი და, კლერი.  ანჯელა მაღალი იყო, „სვეტებივით დიდი, მამაკაცური ფეხებით". 

ანჯელა მაკეილმა განათლება მიიღო ლონდონში კლოდ მონტეფიორის ფრობელის ინსტიტუტში, შემდეგ სენტ-პოლის გოგონების სკოლაში, ჰამერსმიტი და პარიზში ახალგაზრდა ქალბატონების დამამთავრებელ სკოლაში.

ქორწინებები და ბავშვები
-----------------------

 1915 ანჯელა მაკეილის პორტრეტი, ჯონ სინგერ სარჯენტის მიერ.
პარიზიდან დაბრუნებისთანავე ანჯელა მაკეილი შეხვდა ჯეიმს კემპბელ მაკინისს (1874–1945), პროფესიონალ მომღერალს და იქორწინა მასზე 1911 წელს.  მათი პირველი ვაჟი დაიბადა 1912 წლის იანვარში და დაარქვა გრეჰემი მაკინის ყოფილი საყვარლის, გრეჰემ პილის საპატივცემულოდ.  მათი მეორე ვაჟი იყო რომანისტი კოლინ მაკინესი.  მესამე შვილი, მერი, დაიბადა და გარდაიცვალა 1917 წელს, შემდეგ კი ანჯელა ქმარს გაშორდა საჯაროდ მრუშობის გამო.   1918 წლის დეკემბერში ანჯელა დაქორწინდა ჯორჯ ლანსელოტ ალნუტ თირკელზე (1890– დაახლ. 1940 ),  მწერლის თანატოლი ინჟინერი წარმოშობით ტასმანიიდან და 1920 წელს ავსტრალიაში გაემგზავრნენ შვილებთან ერთად.  იქ დაიბადა მათი ვაჟი ლანსელოტ ჯორჯ თირკელი.  თირკელებს ჰქონდათ „საშუალო-საშუალო კლასის ცხოვრება"  მელბურნში, რომელიც ანჯელასთვის სრულიად უცხო და საზიზღარი იყო. ასე რომ, 1929 წლის ნოემბერში ანჯელამ მიატოვა ქმარი გაფრთხილების გარეშე, დაბრუნდა ინგლისში ლანსელოტ ჯორჯთან ერთად, დღესასწაულის საბაბით, მაგრამ სინამდვილეში სამუდამოდ დატოვა ავსტრალია. 

ფულის ნაკლებობის გამო, მან ნათლიას, ჯ.მ. ბარის, ლონდონში მგზავრობის საფასური სთხოვა და უკან დასაბრუნებელი ბილეთისთვის განკუთვნილი თანხა გამოიყენა თავისთვის და უმცროსი ვაჟისთვის.  იგი ამტკიცებდა, რომ მისი მშობლები დაბერდნენ და სჭირდებოდათ იგი, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამჯობინებდა მათთან უფრო კომფორტულ ცხოვრებას ლონდონში. მისი მეორე ვაჟი, კოლინი, მალევე გაჰყვა მას ინგლისში, მაგრამ გრეჰემი დარჩა მელბურნში. 

ამის შემდეგ, მისი „დამოკიდებულება ნებისმიერი მამაკაცის მიმართ, რომელსაც იზიდავდა, შეჯამდა შენიშვნაში: „ძალიან სიმშვიდეა ქმრების გარეშე", რომელსაც ციტირებდა გაზეთ *Observer-* ის რუბრიკაში „კვირის გამონათქვამები".

მწერლობის კარიერა
-----------------

თირკელმა წერა ადრეულ ასაკში დაიწყო ავსტრალიაში, ძირითადად ფულის საჭიროების გამო. მან გამოაქვეყნა სტატია *Cornhill Magazine-* ში 1921 წელს, პირველი მრავალი სტატიიდან და მოთხრობიდან, მათ შორის ავსტრალიური რადიოსთვის.  1929 წელს ინგლისში დაბრუნების შემდეგ მისი კარიერა გაგრძელდა ჟურნალისტიკით, ბავშვებისთვის მოთხრობებით და შემდეგ რომანებით.  მისი, როგორც რომანისტის წარმატება დაიწყო მისი მეორე რომანით, *მაღლა აღზევება* (1933).  რომანების უმეტესობის სიუჟეტი ვითარდება ენტონი ტროლოპის ბარსეტშირში, მის მიერ გამოგონილი ინგლისური ქვეყანა, რომელიც განვითარდა ექვს რომანში. რომანები ცნობილია როგორც *ბარსეტშირის ქრონიკები*. თანამედროვე მხატვრული ლიტერატურის ფრთხილმა მკითხველმა, თირკელმა, წიგნის სათაური ისესხა ნაკლებად ცნობილი სათაურებიდან, როგორიცაა ჯონ გოლზუორთის *„აგარეთის სახლი"*, საიდანაც, მაგალითად, მან ამოიღო სახელი „Worsted", რომელიც გამოიყენა მისი რომანის *„ავგუსტუს სისულელე"* სოფლის გარემოში. 1936. იგი ასევე ხშირად ციტირებდა ჩარლზ დიკენსის, უილიამ თეკერეისა და ელიზაბეტ გასკელის რომანებიდან. თირკელი ყოველწლიურად აქვეყნებდა ახალ რომანს, რომელსაც იგი თავის რედაქტორთან, ჯეიმი ჰამილტონთან მიმოწერით მოიხსენიებდა, როგორც *ახალ ღვინოს ძველ ბოთლში*. მას აწუხებდა, მისი კარგად განათლებული და საშუალო კლასის მეგობრების წრის აზრი,რომლებიც ფიქრობდნენ, რომ ანჯელას რომანები „ზედმეტად პოპულარული"  იყო, რადგან იცოდა, რომ ისინი უპირატესობას ანიჭებდნენ ისეთ მწერლებს, როგორიცაა გიბონი, ოსტინი, დიკენსი და პრუსტი. 

განსაკუთრებით 1930-იანი წლების მის წიგნებს ჰქონდათ სატირული ელფერი, როგორც *Pomfret Towers-* ში, რომელიც აღწერს სოფლის გზებს, არისტოკრატულ სისულელეს და საშუალო კლასის მისწრაფებებს. *სამი სახლი* (1931, ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა; არაერთხელ გადაბეჭდილი) არის ბავშვობის მოკლე მოგონებები, რომელიც ერთდროულად ასახავს თირკელის ნაადრევად დასრულებულ სტილს, მის უწყვეტ სევდას და ბაბუას, ედვარდ ბერნ-ჯოუნზის კერპიზაციას. *ჯარისკაცი სამხრეთის ჯვრისკენ* (1934; ხელახლა გამოქვეყნდა 1939 წელს, როგორც *„რა მოხდა ნავზე* )" აღწერს რამდენიმე ინგლისელი და ავსტრალიელი მგზავრის გამოცდილებას სამხედრო გემზე, *რუდოლშტადტზე*, რომლებიც დაბრუნდნენ ავსტრალიაში, პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. განსაკუთრებით საინტერესოა ავსტრალიელის გამოსახულებით, მისი ანტიავტორიტარიზმით, ლარიკინიზმით და, ამავე დროს, მისი ერთგულებით მათ მიმართ, ვისაც პატივს სცემს".  თირკელის 1936 წლის პუბლიკაცია *August Folly* არჩეულ იქნა წიგნის საზოგადოების თვის წიგნად. ამან დააბნია იგი, რადგან თითქოსდა წიგნს არასაკმარისად მხატვრულად განსაზღვრავდა. 

1940-იან წლებში მისი ნამუშევრები ომმა გააფერადა. სახლის ფრონტი განსაკუთრებით ფიგურირებდა *Cheerfulness Breaks In-* ში (1940), სადაც ნაჩვენებია, თუ როგორ ხედავდნენ ქალები თავიანთ საყვარელ ადამიანებს ფრონტზე და *Northbridge Rectory-ში*, რომელმაც აჩვენა, თუ როგორ უმკლავდებოდნენ დიასახლისები ომის დროს არსებულ დაძაბულ ცხოვრებას. ეს წიგნები მოიცავს *Marling Hall-ს*, *Growing Up-ს* და *The Headmistress-ს* და იძლევა ნათელ სურათს ომის დროს ბრიტანელი ქალების დამოკიდებულების, ბრძოლისა და კეთილგანწყობის შესახებ. წიგნიც კი, რომელიც არ ეხებოდა ექსკლუზიურად ომის მცდელობებს, *მისის ბანტინგი*, ეხებოდა ომში მომხდარ ცვლილებებს საზოგადოებაში. წიგნის პერსონაჟი, იზრდება საშუალო ასაკამდე და აინტერესებს, როგორ შეიძლება, გააგრძელოს თავისი ცხოვრება და სად შეიძლება წავიდეს ამბიციები. ეს წიგნები იძლევა დროის კაფსულას, რომელიც, სამწუხაროდ, შეიცავს ანტისემიტიზმის ბრალდებას. ვარბურგის ოჯახი *Cheerfulness Breaks-ში* აღიქმება, როგორც ებრაელების ტრადიციული კარიკატურა.  თირკელი სულ უფრო კონსერვატიული ხდებოდა ომის შედეგად განხორციელებული ცვლილებებით. 

მოგვიანებით 1950-იან წლებში წიგნები უფრო რომანტიკული და ნაკლებად თანამედროვე გახდა. მათ შორის, *ძველი ბანკის სახლი* განსაკუთრებით გვიჩვენებს თირკელს, რომელიც შეშფოთებულია ვაჭრების კლასის აღზევებით. მისი ცრურწმენები აშკარაა, მაგრამ გზას უთმობს შრომისმოყვარეობისა და გულკეთილი კეთილშობილებისადმი მწარე პატივისცემას. მოგვიანებით დაწერილი წიგნები უფრო მარტივი რომანებია. რომანი *ჰერცოგის ქალიშვილი* უშუალოდ ეხება ტროლოპის ბარსეტშირის პერსონაჟების შთამომავლებს. მისი ბოლო წიგნი, *სამი ქულა და ათი*, დაუმთავრებელი დარჩა მისი გარდაცვალების შემდეგ, მაგრამ მოგვიანებით დაასრულა CA Lejeune-მ. თირკელმა გამოავლინა მკვეთრი სოციალური მგრძნობელობა და ცოცხალი თვალი ყოველდღიური ცხოვრების მეტყველი დეტალების მიმართ.

თირკელის ნამუშევრები განიხილება, როგორც კომედია მანერების ჟანრში, ჯეინ ოსტინთან ერთად.  რეიჩელ მეთერი თვლის თირკელს, ე.ფ ბენსონთან და ე.მ. დელაფილდთან ერთად, როგორც ჯეინ ოსტინის ტრადიციის პირდაპირი მემკვიდრეები.  სხვა კრიტიკოსები ეთანხმებიან.  კომედია თირკელის ნაწარმოებში ზოგჯერ შეუმჩნეველია დღეს, თუმცა იგი აღიარებულია თანამედროვეთა მიერ. *საზაფხულო ნახევრის* მიმოხილვისას იუმორისტულმა ჟურნალმა Punch-მა (ჟურნალმა) მას უწოდა „ჩვენი დროის ერთ-ერთი დიდი იუმორისტული მწერალი"  და ნორმან კოლინზი *Wild Strawberries-* ის შესახებ წერდა, რომ „ამკითხველი ასმაგად დაჯილდოვდება მისი ბრწყინვალებით. ეს შინაგანი ღიმილი, რომელიც გამოწვეულია სოციალური დაკვირვების რაღაც სრულიად მავნე ნაწილის გაზიარებით, რომელსაც ნებისმიერი მამაკაის და ქალთა უმეტესობა სრულიად გამოტოვებდა.  PG Wodehouse, თავისი ეპოქის გამოჩენილი ინგლისელი იუმორისტი ადიდებდა *Wild Strawberries* და *Pomfret Towers-ს.*

სქოლიო
------

1. ↑  Margot Strickland, *Angela Thirkell: Portrait of a Lady Novelist*, pp.3-7 (Gerald Duckworth & Co. Ltd, 1977).
2. ↑  Strickland, pp.3, 5. See also Anne Hall, *Angela Thirkell: A Writer's Life* p.5 (Unicorn, 2021).
3. ↑  Strickland, p.99.
4. ↑  Strickland, pp.16-17
5. ↑  Strickland, p.10
6. ↑  Strickland, pp.20, 27.
7. ↑  Strickland, p.31
8. ↑  Strickland, p.32
9. ↑  pp.35-38.
10. ↑  Strickland, p.45
11. ↑  49
12. ↑  Strickland, p.57
13. ↑  Graham McInnes, 'The Road to Gundagai', Hamish Hamilton, 1965
14. ↑  Strickland, p.71.
15. ↑  Tony Gould, "Inside Outsider: The Life and Times of Colin MacInnes" (Penguin, 1983). See also Strickland, p.71 and Hall, pp.71-72.
16. ↑  Strickland, p.72
17. ↑  St. Margaret's Churchyard, "13-b" .
18. ↑  Strickland, pp.57-58, Hall, p.54, and *Encyclopedia of British Women's Writing 1910-1950*, p.248(Springer (2006).
19. ↑  Strickland, pp.72-73).
20. ↑  Strickland, pp.76-79.
21. ↑  Strickland, p.87,
22. ↑  Claire Buck (ed.) *Bloomsbury Guide to Women's Literature*
23. ↑  Strickland, p.108.
24. ↑  See Strickland, pp.130-131 and Hall, pp.103-106.
25. ↑  Orville Prescott in "Books of the Times," p.23 (Feb.3, 1948).
26. ↑  A comedy of manners concerns "relations and intrigues of men and women living in a polished and sophisticated society, relying for comic effect in great part on the wit and sparkle of the dialogue."Rachel R. Mather, *The Heirs of Jane Austen,* p.iii (Peter Lang, 1996), quoting M. Abrams, *A Glossary of Literary Terms,* p.26 (Holt, 1981).
27. ↑  Mather, p.7.
28. ↑  See Mather, p. 66.
29. ↑  Strickland, p.116,
30. ↑  Strickland, p.86.
31. ↑  In a letter to Denis Macail, his friend and Angela's brother, Wodehouse wrote: "Ought I be ashamed of confessing to you a furtive fondness for A.T.? You told me once that she bullied you when you were a child, and for years I refused austerely to read her. But recently Wild Strawberries and Pomfret Towers have weakened me. I do think she's good. . ." Francis Donaldson, *P.G. Wodehouse: The Authorized Biography,* p.275 (Allison & Busby, 1982).

ლიტერატურა
----------

* დინა ბირჩი, "ოქროს დაუჩქარებელი დღეები", ანჯელა ტირკელის მიმოხილვა: მწერლების ცხოვრება *Wall Street Journal-* ში (14 მაისი, 2021 წ.).
* მარგარეტ ბერდი, *ძვირფასო მისს ჩიტი ძველი ქალბატონი T-დან: ანჯელა ტირკელის წერილები მარგარეტ ბერდს 1950–1960* (The Angela Thirkell Society, 2002).
* სარა ბოუენი, "ანჯელა ტირკელი და "მის ოსტინი" in *Persuasions,* (Jane Austen Society Journal) გვ. 112 (No39, 2017 წ.).
* ბარბარა ბურელი, *ანჯელა ტირკელის სამყარო: სრული გზამკვლევი ბარსეტშირის ხალხისა და ადგილების შესახებ* (Moyer Bell, 2001)  .
* ლორა რობერტსი კოლინზი, *ინგლისური სოფლის ცხოვრება ანჯელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანებში* (პრაიგერი, 1994).
* მერი ფარაჩი, *ანჯელა ტირკელის მრავალი სახე და ხმა: ბროტერტონის კოლექციის ლიტერატურული გამოკვლევა* (ჩრდილოეთ ამერიკის ანგელა ტირკელის საზოგადოება, 2013).
* პენელოპა ფრიცერი, *ესთეტიკა და ნოსტალგია ანჯელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანებში* (ჩრდილოეთ ამერიკის ანგელა ტირკელის საზოგადოება, 2009).
* პენელოპა ფრიცერი, რედაქტორი, *პერსონაჟი და კონცეფცია ანგელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანებში* (ჩრდილოეთ ამერიკის ანგელა ტირკელის საზოგადოება, 2005 წ.).
* პენელოპა ფრიცერი, *ეთნიკურობა და სქესი ანგელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანებში* (გრინვუდის პრესა, 1999).
* ენ ჰოლი, *ანჯელა ტირკელი: მწერლის ცხოვრება* (Unicorn, 2021).ISBN 978-1-913491-24-6ISBN 978-1-913491-24-6
* ტონი გულდი, *Inside Outsider: The Life and Times of Colin MacInnes* (Penguin, 1983). ტირკელის მეორე ვაჟის, რომანისტ კოლინ მაკინსის კარგად დაწერილი და ძალიან ინფორმაციული ბიოგრაფია.
* ჰერმიონ ლი, "კარგი შოუ: რატომ ეძებს ამდენი მკითხველი თავშესაფარს ანგელა ტირკელის პატარა ინგლისში?", *ნიუ-იორკერი*, 7 ოქტომბერი 1996, ტ. 72 ნომერი 30.
* ფრენსის კინგი, "ამბივალენტური" - *ანჯელა ტირკელის მიმოხილვა: ლედი ნოველისტის პორტრეტი* ( *მაყურებელი,* 26 ნოემბერი, 1977).
* ჯილ ლევინი, *დაკარგული შინაარსის ქვეყანა* (მაგისტრატურა, ვაშინგტონის უნივერსიტეტი, 1986): ტირკელის რომანების და მისი ფსიქოლოგიის სიმპათიური ინტერპრეტაცია.
* იაროსლავ კუსმირი, "ანგელა მაკაილ ტირკელი" *მეოცე საუკუნის ბრიტანულ იუმორისტებში* (Gale, 2009).
* DM McFarlan, *გემრიელი პროზა: ანჯელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანების შესწავლა* (The Angela Thirkell Society, 2008).
* ალექსანდრია მულენი, "მწერლის კომიკური, კონსერვატიული ხედვა", *ანჯელა ტირკელის მიმოხილვა: ლედი ნოველისტის პორტრეტი* *Wall Street Journal-* ში (2022 წლის 11 მარტი).
* სინტია სნოუდენი, *ბარსეტშირში წასვლა: ანგელა ტირკელის ბარსეტშირის რომანების თანამგზავრი* (გამომცემლობა მორისი, 2000 წ.).
* მარგო სტრიკლენდი, *ანგელა ტირკელი: ლედი ნოველისტის პორტრეტი* (შპს ჯერალდ დაკვორთი და კომპანია, 1977 წ.). ანგელა ტირკელის პირველი გამოქვეყნებული ცხოვრება, ის ხელმისაწვდომია ავტორისგან დიდი ბრიტანეთის ანგელა ტირკელის საზოგადოების მეშვეობით. ავტორმა სრული თანამშრომლობა მიიღო ტირკელის უმცროსი ვაჟისგან, ლენსისგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Works by or about Angela Thirkell at Internet Archive
* Works by Angela Margaret Thirkell at Faded Page (Canada)
* The Angela Thirkell Society in the UK
* The Angela Thirkell Society in North America

თარგი:Edward Burne-Jones