recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ძველი დიკლო** — ნასოფლარი საქართველოში, მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, კახეთის მხარეში, ისტორიულ მხარე თუშეთში. ციხე-სოფელი ძველი დიკლო, რომელიც ამჟამად მიტოვებულია სოფელ დიკლოს აღმოსავლეთითაა, სოფლიდან ორიოდე კმ-ის მანძილზე. სამანქანო გზა სოფელ დილკოსთან წყდება და ძველი დიკლოსკენ საცალფეხო ბილიკი მიუყვება. საკუთრივ ნასოფლარი მაღალი, კლდოვანი მთის ერთ-ერთ განშტოებაზეა განლაგებული. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ მხრიდან მას დიდი, ფრიალო კლდეები ესაზღვრება და სრულიად მიუდგომელია. დასავლეთით და ნაწილობრივ სამხრეთითაც რელიეფი შედარებით მისადგომია. ერთადერთი ბილიკი ნასოფლარს სწორედ ამ მხრიდან, დასავლეთიდან აუყვება. 

გეგმარებითი თვალსაზრისით, ნაგებობები მაღალი კლდეების თავზე საკმაოდ მოხერხებულადაა განლაგებული და ერთ მთლიან, საფორტიფიკაციო, სათავდაცვო სისტემას ქმნის. იგი ამ ისტორიული მხარის ჩრდილოეთი საზღვრის დამცველ ავან-პოსტს წარმოადგენდა. ციხე-სოფელი გაშენებულია საკმაოდ რთული რელიეფის მქონე სამ ტერასაზე. რომელთაგანაც ქვედა, ძირითადად სამეურნეო დანიშნულებისათვის გამოიყენებოდა. ზედა ორ ტერასაზე კი, რომლებიც ერთმანეთს ვიწრო ქუჩით უკავშირდებიან, მთლიანად საცხოვრებელი ნაგებობით იყო განაშენიანებული. 

შენობები ერთმანეთის მიჯრით დგას, მათი გარეთა კედლები საბრძოლო ზღუდეს ქმნის. ტერასის შუა, ყველაზე მაღალ ადგილას, კლდის წვერზე, ოთხკუთხა კოშკია აღმართული, რომელიც ამჟამად შემორჩენილია ორი სართულის სიმაღლეზე და მთელი კომპლექსის დომინანტს წარმოადგენს.

დანარჩენი ნაგებობების კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი, ზოგი საერთოდ გამქრალია და მხოლოდ კვალი დატოვა. ნაგებობები ძირითადად სამსართულიანია. ციხე-სოფლის ეს მონაკვეთი, დანარჩენი ნაწილისგან იზოლირებულია და მასში მოხვედრა მხოლოდ შუა ტერასაზე მდებარე კოშკის პირველ სართულზე მოწყობილი ვიწრო შესასვლელითაა შესაძლებელი. ნასოფლარის ყველა შენობა ფიქლისაა, წყობა მშრალი. ქვედა ტერასის ყველაზე მაღალ ადგილას აგებულია ოთხკუთხა კოშკი, რომლის გვერდით იყო ყორით შემოფარგლული ეზო, როგორც ჩანს იგი მსხვილფეხა რქოსანი საქონლის სადგომს წარმოადგენდა. ციხე-სოფლის მეოთხე, ქვედა ტერასაზე, დაბლა, ჯგუფად, რამდენიმე ნაგებობაა განლაგებული.

ნასოფლარ ძველ დიკლოს 2018 წელს, თუშეთის კიდევ ცხრა პუნქტთან ერთად, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დიკლო-ეროვნული კატეგორიის ძეგლი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს მთავრობის დადგენილება №364, 2018 წლის 10 ივლისი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ
**როსტომ მეფის აბანო** ან **ზარაფხანა** — 1795 წელს აღა მაჰმად ხანის შემოსევისას დანგრეული სასახლის კომპლექსის ერთადერთი შემორჩენილი ნაწილი. აგურის ნაგებობა გუმბათით არის გადახურული და ზემოდან ნათდება. ინტერიერს ოთხკუთხა ნიშებში ჩასმული შეისრული თაღები ამშვენებს. XIX ს-ში შენობაში ზარაფხანა იყო მოთავსებული. XX ს-ის 50-იან წლებში აქ მცირე გათხრების შედეგად ლითონის სადნობი ტიგელები და სამონეტო სიქები აღმოჩნდა.

თბილისში ზარაფხანა, როგორც ჩანს, VI საუკუნის 80-იანი წლებიდან მოქმედებდა. სწორედ აქ უნდა მოეჭრათ ქართლის ერისთმავრებს- გურგენს, ჯუანშერს და სტეფანოზს პირველი ქართულწარწერიანი მონეტები. პირველად თბილისის ზარაფხანა მოხსენიებულია 704 წელს აქ მოჭრილ არაბულ დირჰემზე. IX-X სს-ში ზარაფხანა რეგულარულად ჭრიდა ვერცხლის ფულს, ჯერ არაბთა ხალიფის, მოგვიანებით კი თბილისის ჯაფარიან ამირთა სახელით. ერთიანი საქართველოს მეფეებიც XII-XIII სს-ში ფულს უთუოდ დედაქალაქში ჭრიდნენ, მაგრამ მათ მონეტებზე თბილისის სახელი არ არის აღბეჭდილი. 

თბილისის ზარაფხანის აღნიშვნა მონეტებზე განახლდა XIII ს-ის 40-იან წლებში. დოკუმენტურად ცნობილია, რომ ზარაფხანა მდებარეობდა სიონის ტაძრის მახლობლად. ვახტანგ VI-ის "დასტურლამაში" ამ ზარაფხანის წესდებაც არის შეტანილი. რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის დაპყრობისთანავე ზარაფხანა დაიხურა. 

1804 წელს თბილისში ზარაფხანა აღდგა. იგი მოთავსებული იყო როსტომ მეფის აბანოს შენობაში და 1834 წლამდე უშვებდა სამი ნომინალის ვერცხლისა და სპილენძის ფულს, რომლებზეც ქართული წარწერებია ამოტვიფრული. თანამედროვე ზარაფხანა მდებარეობს დიღმის მასივში, ყოფილი საიუველირო ფაბრიკის შენობაში.

ლიტერატურა
----------

* "საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წ. მეორე გამოცემა. ISBN 99940-0-923-0

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თბილისის ღირსშესანიშნაობები |
| --- |
|  |
| 
თბილისის დროშა | 
* 9 აპრილის ბაღი
* აბანოთუბანი
* აგარანი
* ათეშგა
* ანჩისხატი
* აღმაშენებლის გამზირი
* აპოლო
* ბოტანიკური ბაღი
* გუდიაშვილის მოედანი
* დიდი სინაგოგა
* დიდუბის ეკლესია
* ეროვნული მუზეუმი
* ეჩმიაძინი
* ვაკის პარკი
* თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორია
* თბილისის მეჩეთი
* იმელი
* კათოლიკური ეკლესია
* კინოთეატრი რუსთაველი
* ლურჯი მონასტერი
* მამადავითი
* მეტეხი
* მოღნისი
* ნარიყალა
* ნორაშენი
* მარჯანიშვილის თეატრი
* მეიდანი
* მთაწმინდის პანთეონი
* მუშთაიდის ბაღი
* მშვიდობის ხიდი
* მშრალი ხიდი
* ოპერის თეატრი
* პიონერთა სასახლე
* რუსთაველის გამზირი
* რუსთაველის თეატრი
* რიყე
* როსტომ მეფის აბანო
* სამება
* სამეფო უბნის თეატრი
* სამხატვრო გალერეა
* სიონის ტაძარი
* სურფნიშანი
* ფუნიკულიორი
* ქაშვეთის ეკლესია
* ქართვლის დედა
* ქარვასლები
* ძველი თბილისი
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | **ამავე სახელწოდების პროვინციის შესახებ**, იხილეთ **ჰამადანი (ოსტანი)**. |

**ჰამადანი** (სპარს. همدان – *Hamadân*, ქურთ. Ekbatan) — ქალაქი ირანის დასავლეთ ნაწილში, ზაგროსის მთების სიახლოვეს. წარმოადგენს ამავე სახელწოდების ოსტანის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2005 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 550.284 კაცი.

ჰამადანი ითვლება მსოფლიოში დღემდე შემორჩენილ ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად. აქ არის მრავალი ისტორიული ძეგლი, რაც განაპირობებს ტურისტების განსაკუთრებულ დაინტერესებას ამ მხარით. ჰამადანიდან 360 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი თეირანი. ჰამადანს ეკონომიკურად ხელსაყრელი ტერიტორიული მდებარეობა უკავია.

ისტორია
-------

ისტორიკოსები ვარაუდობენ რომ ჰამადანის ტერიტორიაზე პირველი დასახლება ჯერ კიდევ ჩვენს ერამდე 3000 წლის წინ არსებობდა. თუმცა უძველესი ასურული წყაროების მიხედვით, ამ ტერიტორიაზე დასახლება ჩვენს ერამდე 1100 წლის წინ იყო.

ჰამადანი დაარსდა მიდიის იმპერიაში. ამჟამინდელი ჰამადანის ტერიტორიაზე იყო მიდიის იმპერიის დედაქალაქი ეკბატანა.

პართიაში ეს დასახლება ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო ქტეზიფონის შემდეგ. აქ იყო პართიის მეფეების საზაფხულო რეზიდენცია. 633 წლიდან ჰამადანი ექცევა არაბთა გავლენის ქვეშ. ბუიდების პერიოდში ეს ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზიანდა. უკვე მოგვიანებით ეს ტერიტორია მოექცა სელჩუკების გავლენის ქვეშ.

ჰამადანი უკვე შემდგომ წლებში განსაკუთრებით დაზიანდა. ეს პროცესი გაგრძელდა სეფიანთა მმართველობის დროსაც. XVIII საუკუნეში ქალაქი აიღო ოსმალებმა, თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ ნადირ-შაჰმა შეძლო ქალაქის გათავისუფლება, ირანსა და ოსმალეთს შორის დადებული საზავო ხელშეკრულებით ეს ტერიტორია კვლავ ირანს დარჩა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* კულიაბი, ტაჯიკეთი
* ისპარტა , თურქეთი

გალერეა
-------

* ოქროს რიტონი, ირანის აქამენიდური ეპოქიდან.ოქროს რიტონი, ირანის აქამენიდური ეპოქიდან.
* ესთერის და მორდეხეის ტრადიციული საფლავი.ესთერის და მორდეხეის ტრადიციული საფლავი.
* ალი სადრის საფლავი.ალი სადრის საფლავი.
* ბაბა ტაჰერის საფლავი.ბაბა ტაჰერის საფლავი.
* განჯნამეჰი.განჯნამეჰი.

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰამადანი***

1. ↑  ირანის ქალაქები: 2005 წლის მოსახლეობის აღწერა

|  |  |
| --- | --- |
| ირანის დროშა | *ეს სტატია ირანისა და ირანელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გამოცდა ძველ ბერძნულ ენაში** (**examen Graecum**) — ძველი ბერძნულის ცოდნის დამდგენი გამოცდის სახელწოდება ევროპის მრავალ ქვეყანაში, მსგავსად ლათინური ენისათვის არსებული ლატინუმის გამოცდისა, ანდა ასევე გამოცდისა ძველ ებრაულ ენაში, რომელსაც ჰებრაიკუმი ჰქვია. **ექსამენ გრეკუმი**ს ნაცვლად ამ სახელწოდებას უმეტესწილად მხოლოდ შემოკლებით - **Graecum**, იტყვიან, ან წარმოთქვამენ .

გამოცდაზე ძველ ბერძნულ ენაში უნდა დადგინდეს, იცის თუ არა გამოსაცდელმა პირმა ეს ენა დამაკმაყოფილებლად მაინც.

აუცილებლობა
-----------

ევროპის მრავალ ქვეყანაში 1900 წლამდე ბერძნული და ლათინური ენების ცოდნას ყოველი სტუდენტისაგან მოელოდნენ. დღესდღეობით კი გრეკუმს აბარებენ იმ შემთხვევებში, თუ ამა თუ იმ შესასწავლი საუნივერსიტეტო დარგისთვის ძველი ბერძნულის ცოდნა აუცილებლობას წარმოადგენს. მაგ. გრეკუმის ჩაბარების ცნობა მოეთხოვებათ სტუდენტებს, რომელნიც ევანგელური, ან კათოლიკური თეოლოგიის, ფილოსოფიის, ძველი ისტორიის, კლასიკური არქეოლოგიის, ან ლათინისტიკის ფაკულტეტებზე სწავლობენ.

გარდა ამისა, ცალკეულ დარგებში არის სამაგისტრო და სადოქტორო მიმართულებები, სადაც ასევე აუცილებელია „*ცნობა ექსამენ გრეკუმის ჩაბარების შესახებ*".

გრეკუმის ცნობა
--------------

გრეკუმი ადასტურებს ძველი ბერძნული ენის სულ მცირე ოთხწლიან კურსში წარმატებულ მონაწილეობას. ჩაბარების ცნობის მისაღებად საკმარისია დამაკმაყოფილებელი ნიშნის, 5 ქულის მიღება.

თუ ძველ ბერძნულს სკოლაში ოთხ სასწავლო წელზე ნაკლებ გადიოდით, მაშინ საჭიროა დამატებითი გამოდის ჩაბარება.

იმის გამო, რომ ძველი ბერძნული სკოლაში ნაკლებადაა წარმოდგენილი როგორც საგანი, ძალიან ხშირად უნივერსიტეტები სთავაზობენ სტუდენტებს ამ ენის კურსების გავლას სწავლის დასაწყისში. გრეკუმის გამოცდის მოსამზადებლად არსებობს უნივერსიტეტის ძირითად საგნების თანმხლები კურსები, სადაც სწავლების კურსი მეტად ინტენსიური ორი, ან სამი სემესტრისაგან შედგება. თითოეული სემესტრის საშუალო ინტენსივობა ძველ ბერძნულში ხშირად საშუალოდ ოთხ აკადემიურ საათს შეადგენს დღეში და მოიცავს ფონეტიკას, მორფოლოგიას და სინტაქსს, სავარჯიშო მეცადინეობებს პრაქტიკული და თეორიული საკითხების ათვისების მიზნით.

გარდა ამისა, არსებობს კერძო ინსტიტუტები, რომლებიც მსგავს ენობრივ კურსებს სთავაზობენ დაინტერესებულთ, მათ შორის არდადეგების დროსაც.

გრეკუმის კლაუზური
-----------------

კლაუზურში ხშირად მოითხოვენ პლატონის, ან ქსენოფონის საშუალო სირთულის ტექსტის რომელიმე პასუსის თარგმნას, ხოლო განსაკუთრებულ შემთხვევებში, თუ ჩამბარებელი უკმაყოფილოა მიღებული ნიშნით, ან წერითი გამოცდის ჩასაბარებლად ძალიან ცოტა ქულა დააკლდა, დაინიშნება ზეპირი გამოცდა დამატებითი შანსის მისაცემად. გამოცდებს გრეკუმში უმაღლესი სასწავლებლების სახელმწიფო სამსახურები მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ მართავენ-ხოლმე.

ეს წარმოიქმნა დიდი ისტორიის ნაწილზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* უცხოური ენების ფლობის საერთო ევროპული კომპეტენციები
**როსტოვის კინოქრონიკის სტუდიის შენობა** (რუს. Здание Ростовской студии кинохроники) — სამსართულიანი აგურის შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1952 წელს როსტოვის კინოქრონიკის სტუდიისათვის, არქიტექტორ ლევ ებერგის პროექტის მიხედვით. მდებარეობს წითელარმიელთა ქუჩაზე (სახლი 94/92).

ისტორია
-------

როსტოვის კინოქრონიკის სტუდიის შენობა მდებარეობს დონის როსტოვის ცენტრში და უჭირავს წითელარმიელთა ქუჩისა და ოსტროვსკის ქუჩის კუთხე. აგებულია 1952 წელს ცნობილი არქიტექტორის ლევ ებერგის პროექტის მიხედვით.

არქიტექტურა
-----------

როსტოვის კინოქრონიკის სტუდიის შენობა სამსართულიანია, ნაგებია აგურით. პირველი სართული გაფორმებულია ბუნებრივი ქვით, მეორე - რუსტირებულია, მესამე სართულს კი ამშვენებს წყვილი პილასტრი. წითელარმიელთა ქუჩაზე გამავალი მთავარი ფასადი გაფორმებულია თაბაშირის პრფილირებული თამასებით.

შენობას გააჩნია ასო Г-ს ფორმის დაგეგმარება. შენობას აქვს დაგეგმარების კორიდორული სისტემა ორმხრივად განთავსებული სამუშაო ოთახებით. შენობის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს მაყურებელთა დარბაზი.

შენობის სტატუსი
---------------

შენობა 2014 წლისათვის არ იყო სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ. დონის როსტოვის რიგი საზოგადოებრივი ორგანიზაციების მიერ იგეგმება მიმართონ როსტოვის ოლქის კულტურის სამინისტროს თხოვნით რათა შენობა შეიტანონ განსაზღვრული კატეგორიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

გაყიდვა და შენობის დაშლა
------------------------

2013 წელს როსტოვის კინოქრონიკის სტუდიის შენობა გაიყიდა. საზოგადოების პროტესტის მიუხედავად, 2015 წლის 21 თებერვალს დაიწყო შენობის დემონტაჟი. დონის როსტოვის სამშენებლო დეპარტამენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის ანდრეი დიკუნის სიტყვებით დანგრეული კინოქრონიკის სტუდიის შენობის ადგილზე იგეგმება 7-სართულიანი არასაცხოვრებელი სახლის მშენებლობა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  *Собств. корр.* Ростовская киностудия приватизирована незаконно // voopiik-don.ru. — 2014. — 17 ноября.
2. ↑  *Дементьева Ю.* Конфликт недели: ОНФ намерен оспорить стоимость Ростовской киностудии // ФедералПресс. — 2014. — 14 ноября.
3. 1 2  На месте Ростовской киностудии построят 7-этажное нежилое здание // Аргументы и Факты. — 2015. — 25 февр.
ლუდოვიკო XIV როგორც მეფე-მზე
**ძველი რეჟიმი** (ფრანგ. Ancien Régime [ɑ̃sjɛ̃ ʁeʒim]) — მიუთითებს მეტწილად არისტოკრატიულ, სოციალურ და პოლიტიკურ წყობაზე, რომელიც საფრანგეთში ვალუასა და ბურბონების დინასტიების მმართველობის პერიოდში დამყარდა (XIV-XVIII საუკუნეები).

ამ ტერმინის შემქმნელთა განსაზღვრებით ძველი რეჟიმი ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეების ფრანგული მონარქიისგან და რამდენიმე საუკუნის შემდეგ 1789 წლის ფრანგულმა რევოლუციამ მოუღო ბოლო. ევროპის სხვა ძველ რეჟიმებსაც მსგავსი წინაპირობები ჰქონდა, თუმცა განსხვავებული დასასრული: ზოგიერთი შემდეგ კონსტიტუციურ მონარქიაში გადაიზარდა, ზოგიერთი კი ომებმა და რევოლუციებმა გაანადგურა.

ძალაუფლება ძველ რეჟიმში ემყარებოდა სამ პილასტრს: მონარქიას, სამღვდელოებასა და არისტოკრატიას. საზოგადოება დაყოფილი იყო სამ ფენად: პირველი ფენა, კათოლუკური სამღვდელოება; მეორე ფენა, არისტოკრატია; და მესამე ფენა, დანარჩენი მოსახლეობა. ძველმა რეჟიმმა შეინარჩუნა მანამდე არსებული ფეოდალური სისტემის მრავალი ასპექტი, მათ შორის წარჩინებულთა და არისტოკრატიის პრივილეგიები, რასაც მხარს უჭერდა მეფეთა ღვთაებრივი უფლებების დოქტრინაც. წინა ფეოდალური წყობისგან ის განსხვადებოდა იმით, რომ ძალაუფლება სულ უფრო კონცენტრირებული ხდებოდა აბსოლუტურ მონარქიაში.

ლიტერატურა
----------

* Baker, Keith, ed. *The Political Culture of the Old Regime* (1987), articles by leading scholars
* Behrens, C.B.A. *Ancien Regime* (1989)
* Black, Jeremy. *From Louis XIV to Napoleon: The Fate of a Great Power* (1999)
* Doyle, William, ed. *Old Regime France: 1648-1788* (2001) excerpt and text search
* Goubert, Pierre. *Louis XIV and Twenty Million Frenchmen* (1972), social history from Annales School
* Goubert, Pierre. *The French Peasantry in the Seventeenth Century* (1986) excerpt and text search
* Holt, Mack P. *Renaissance and Reformation France: 1500-1648* (2002) excerpt and text search
* Jones, Colin. *The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon, 1715-99* (2002). excerpt and text search
	+ Scholarly bibliography by Colin Jones (2002)
**როსტოვის ოლქის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი** (რუს. Ростовский областной музей изобразительных искусств) — სამხატვრო მუზეუმი ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. დაარსდა 1938 წელს. კოლექცია მოითვლის 6 ათასზე მეტ ექსპონატს.

მუზეუმის შესახებ
----------------

როსტოვის ოლქის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი არსებობს 1938 წლიდან. მუზეუმის ექსპოზიცია მოიცავს 6 000 ერთეულს, მათ შორის: ფერწერა, გრაფიკა, ქანდაკება და დეკორაციული ხელოვნება. მუდმივ ექსპოზიციას წარმოადგენს ძველი რუსული ხელოვნება, XVIII - XX საუკუნის დასაწყისის ხელოვნება რუსეთში, დასავლეთევროპელი ოსტატების ხელოვნება და აღმოსავლეთის ქვეყნები. XX საუკუნის ხელოვნების კოლექციაში წარმოდგენილია ავტორებბი: ბორის ლავრენკო, ალექსანდრ ლაქტიონოვი, მარტიროს სარიანი, ნიკოლაი ტიმკოვი და სხვა წამყვანი რუსი მხატვრები. ასევე წარმოდგენილია დონელი მხატვრების ნამუშევრები. 

ორგანიზაციის ფართობი: საგამოფენო — 3938 მ², დროებითი გამოფენების — 859 მ², ფონდსაცავები — 2245 მ². თანამშრომელთა რაოვენობა — 57, მათ შორის 19 მეცნიერი. ორგანიზაციის სტრუქტურაში შედის ბიბლიოთეკა, სარესტავრაციო სახელოსნო.

ისტორია
-------

მუზეუმის გახსნა გაიმართა 1938 წელს, თუმცა მუზეუმის ფორმირების ისტორია უფრო ადრე იწყება. ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში დონის როსტოვში შეიქმნა როსტოვ-ნახიჩევანის სახვითი ხელოვნების საზოგადოება, რომლის ფონდშიც წარმოდგენილი იყო რუსეთის სხვადასხვა ქალაქის მხატვართა ნამუშევრები. ასევე ადგილობრივი კერძო კოლექციონერების კოლექციები, რომლებიც რევოლუციის შემდეგ გადაეცათ მუზეუმებს. 

1920 წლის 1 მაისიდან მუშაობდა როგორც დონის ხელოვნებისა და სიძველეთა მუზეუმი, 1927 წლიდან ჩრდილოეთ კავკასიის ხალხთა მუზეუმის შემადგენლობაშია, 1934-1936 წლებში არ ფუნქციონირებდა, 1937 წლიდან როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის განყოფილებაა. 

მუზეუმის შექმნის სათავეებთან იდგნენ მხატვრები: მარტიროს სარიანი და ანდრეი სილინი, მწერალი მარიეტა შაგინიანი. არსებობის პირველ წლებში მუზეუმის ექსპოზიცია ივსებოდა ქვეყნის ისეთი ცენტრალური მუზეუმებიდან, როგორიცაა ტრეტიაკოვის გალერეა, ერმიტაჟი, რუსული მუზეუმი. 

1942 წლის იანვარში მოახდინეს მუზეუმის ევაკუაცია პიატიგორსკში, სადაც გერმანელმა ჯარისკაცებმა გაძარცვეს. ომის შემდგომ წლებში ნელ-ნელა მოხდა კოლექციის აღდგენა, თუმცა ბოლომდე ეს შეუძლებელი იყო. მუზეუმი მეორედ გაიხსნა 1946 წელს.

1958 წელს მუზეუმი ასევე განთავსდა პეტოვის სახლში, რომელიც ააგეს 1898 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით (სახლის ნაციონალიზაცია მოხდა 1920 წელს).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт музея
* Страница музея на **www.museum.ru**
* Страница музея на сайте Министерства культуры Ростовской области დაარქივებული 2017-09-19 საიტზე Wayback Machine.
* В Ростовском областном музее изобразительных искусств представили картину Рубенса с уникальной судьбой დაარქივებული 2007-01-03 საიტზე Wayback Machine.
* Музей внутри, фотоотчет посетителя

სქოლიო
------

1. ↑  Силин Андрей Дмитриевич
2. ↑  *Еваулов Г.В. Черницына В.А.* Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону, 2002.
**გასიმ ბეი ზაქირის საფლავის ძეგლი** (აზერ. Qasım bəy Zakirin qəbirüstü abidəsi) — ძეგლი, რომელიც აღმართულია 1984 წელს მოაზროვნე გასიმ ბეი ზაქირის საფლავზე, შუშაში, მირზა ჰასანის სასაფლაოზე. ძეგლი სომხური ვანდალიზმის მსხვერპლი გახდა, როდესაც ქალაქი შუშა იყო ოკუპირებული.

ისტორია
-------

ცნობილი პოეტის გასიმ ბეი ზაქირის დაბადებიდან 200 წლისთავთან დაკავშირებით, აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სპეციალური გადაწყვეტილებით, 1984 წელს მის საფლავზე შუშაში, მირზა ჰასანის სასაფლაოზე ძეგლი დაიდგა. ადრე პოეტის საფლავზე სამარხი იყო, მოგვიანებით კი საფლავის ქვის ძეგლი დაუდგეს.

გასიმ ბეი ზაქირის საფლავის ძეგლის ავტორია ნამიგ დადაშოვი, დამსახურებული მხატვარი, მოქანდაკე, აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრი.

გასიმ ბეი ზაქირის საფლავის ქვის ძეგლი არის პატარა გორაზე - ჯავანშირის დინასტიის მინდორში. ასევე აღადგინეს გასიმ ბეი ზაქირის საფლავის ირგვლივ დამარხული მე-19 საუკუნეში მცხოვრები ცნობილი ადამიანების საფლავები, პატარა ბორცვზე ყვავილები და ხეები დაირგო, აგრეთვე დაიგო გაზონიც დაიგო.

საფლავის ძეგლი სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა ქალაქ შუშას ოკუპაციის შემდეგ გაანადგურეს. ძეგლი რეგისტრირებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მიერ, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიულ-კულტურული ძეგლი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Şuşa qalasında qəbirüstü abidələr
2. ↑  Tanınmış heykəltəraş Namiq Dadaşov dünyasını dəyişib
3. ↑  „Dünya və ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı" (PDF). *mct.gov.az*. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2 avqust 2001. ციტირების თარიღი: 29 yanvar 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
ჰალშტატის და ლათინური კულტურის გავრცელების არეები, ყვითლად - ჰალშტატის კულტურის ძირითადი კერა ძვ. წ. 800 წელს. ღია ყვითლად - ძვ. წ. 500 წელს. მწვანეთ ლათინური კულტურის გავრცელების არეალი ძვ. წ. 450 წელს. ღია მწვანეთ ლათინური კულტურის გავრცელების სავარაუდო არეალი ძვ. წ. 50 წელს.
**ჰალშტატის კულტურა** — ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეებში (ადრეული რკინის ხანა), ცენტრალურ ევროპაში გაბატონებული კულტურა, რომელიც ძვ. წ. XII საუკუნეში (გვიანი ბრინჯაოს ხანა) არსებული სამარხი ურნების კულტურიდან წარმოიშვა და ცენტრალური ევროპის უმეტეს სამეფოში ჩაანაცვლა ლათინურმა კულტურამ.

ძვ. წ. VI საუკუნით, ჰალშტატის კულტურა გავრცელებული იყო დაახლოებით 1000 კილომეტრზე: დასავლეთით შამპან-არდენიდან, დუნაისა და ზემო რაინის გასწვრივ, ვენის აუზს და დუნაის დაბლობამდე აღმოსავლეთით, ხოლო ჩრდილოეთით მაინიდან, ბოჰემიადან და მცირე კარპატებიდან შვეიცარიის ზეგანამდე ზალცკამერგუტამდე და ქვემო შტირიამდე. 

ამ კულტურას სახელი ეწოდება მისი არქეოლოგიური აღმოჩენის ადგილის მიხედვით. *ჰალშტატი* არის ტბის პირას მდებარე სოფელი ავსტრიაში, ზალცკამერგუტში, რომელიც მდებარეობს ზალცბურგიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კელტები
* ილირიელები

ლიტერატურა
----------

* Hermann Parzinger, *Chronologie der Späthallstatt- und Frühlatene-Zeit. Studien zu Fundgruppen zwischen Mosel und Save,* Quellen und Forschungen zur prähistorischen und provinzialrömischen Archäologie 4, Weinheim 1988.
* Potrebica, H. "Some Remarks on the Contacts Between the Greek and the Hallstatt Culture Considering the Area of Northern Croatia in the Early Iron Age." Oxford: Archaeopress; 1998. ISBN 0-86054-894-5
* Pydyn, A. *Exchange and cultural interactions: a study of long-distance trade and cross-cultural contacts in the Late Bronze Age and Early Iron Age in Central and Eastern Europe.* Oxford: Archaeopress; 1999. ISBN 1-84171-026-1
* Rom, W. "AMS 14C Dating of Equipment from the Iceman and of Spruce Logs from the Prehistoric Salt Mines of Hallstatt," from Radiocarbon 41, #2; 1999: 183 (16 pp.) ISSN 0033-8222
* John Haywood's Atlas of the Celtic World დაარქივებული 2008-12-08 საიტზე Wayback Machine. ; London Thames & Hudson Ltd. 2001; Pgs.30-37.

Semler, Alfons. *Überlingen: Bilder aus der Geschichte einer kleinen Reichsstadt,*Oberbadische Verlag, Singen, 1949.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2020-10-27 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  *Atlas of the Celtic World*, by John Haywood (2001: 30-37).
**ხერესი** (ესპ: *Jerez)* გამაგრებული ღვინოა, რომელიც ანდალუსიის (ესპანეთი) ქალაქ ხერეს დე ლა ფრონტერას სიახლოვეს მოყვანილი თეთრი ყურძნით მზადდება. ხერესის უამრავი სახესხვაობა არსებობს, რომლებიც ძირითადად პალომინოს ჯიშის ყურძნისგან მზადდება. შეხვდებით როგორც მანსანიასა და ფინოს, ანუ მსუბუქსა და თეთრ სუფრის ღვინოებს, ასევე ამონტიადოსა და ოლოროსოს, რომლებიც კასრში დაძველებასთან ერთად, უფრო მუქი და ძლიერია გამხდარი. პედრო ხიმენესისა და მოსკატელის ჯიშის ყურძნებისგან დამზადებულ სადესერტო ღვინოებს, ზოგჯერ პალომინოსგან დამზადებულ ხერესს ურევენ. ევროპაში ხერესს დაცული წარმოშობის სტატუსი (PDO) აქვს და ესპანეთის კანონმდებლობის მიხედვით, ღვინო რომელიც დახარისხებულია როგორც ხერესი, უნდა მოდიოდეს ე.წ ხერესის სამკუთხედიდან. ეს არის არეალი კადისის პროვინციაში, ხერეს დე ლა ფრონტერას, სანლუკარ დე ბარამედასა და ელ პუერტო დე სანტა მარიას შორის.

ფერმენტაციის პროცესის დასრულების შემდეგ, ღვინოს ყურძნის სპირტი ემატება რათა ალკოჰოლის შემცველობა მოემატოს. ღვინოები კლასიფიცირებული, როგორც შესაფერისი ფინოსა და მანსანიასთვის "მაგრდება" იქამდე სანამ 15.5% ალკოჰოლს არ მიაღწევს. კასრში დაძველების გამო, ისინი საფუარის მაგვარ ფლორას იკეთებენ რაც ღვინოს ზედმეტი ჟანგვითი რეაქციებისგან იცავს. ღვინოები, რომლებიც როგორც ოლოროსო ისე უნდა დაძველდნენ, 17%-მდე მაგრდებიან. ისინი ფლორას არ იკეთებენ, შესაბამისად დროსთან ერთად ჟანგვითი რეაქციები მიმდინარეობს და ღვინო შედარებით მუქ შეფერილობას იღებს. ვინაიდან ღვინოთა გამაგრება ფერმენტაციის შემდეგ ხდება, ხერესის ღვინოთა უმეტესობა თავდაპირველად მშრალია და მხოლოდ შემდეგ ხდება მათში სიტკბოს დამატება. შედარებისთვის პორტვაინს, ფერმენტაციის პროცესის შუაში ამაგრებენ, რაც აღნიშნულ პროცესს აჩერებს და შესაბამისად მთელი შაქრის ალკოჰოლად გარდაქმნა ვეღარ ხდება.

სქოლიო
------

1. ↑  Quality Control - Vintage Direct დაარქივებული 2020-09-29 საიტზე Wayback Machine.  Retrieved 10 January 2015.
2. ↑  Jerez, Manzanilla y Vinagre de Jerez Archived from the original on 10 January 2015. Retrieved 10 January 2015.
ტერიტორიები, რომლებზეც გერმანული ავსტრიის მთავრობას ჰქონდა პრეტენზიები
**გერმანული ავსტრია** (გერმ. Deutschösterreich) არაოფიციალურად ეწოდებოდა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფ იმ ავსტრიულ მიწებს, რომლებიც ძირითადად გერმანელებით იყო დასახლებული.

ავსტრიის სახელმწიფო საბჭოსა და 1918 წლის 30 ოქტომბერს პირველი მთავრობის არჩევისას, ასევე ამავე წლის 18 ნოემბერს ავსტრიის რესპუბლიკის გამოცხადების დროს იმპერიის უკანასკნელი საბჭოს გერმანულენოვანმა წევრებმა, რომლებიც 1918 წლის 21 ოქტომბერს *გერმანელ დეპუტატთა ეროვნულ კრებაზე* ვენაში შეიკრიბნენ, მათ მიერ წარმოდგენილ ტერიტორიებს ოფიციალურად უწოდეს *გერმანული ავსტრია*. 1918 წლის 12 ნოემბერს მათ გამოაცხადეს ახალი რესპუბლიკის შექმნა ვაიმარის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

1919 წლის 10 სექტემბრის სენ-ჟერმენის ხელშეკრულების საფუძველზე ეს ტერიტორიები ავსტრიის რესპუბლიკას დაექვემდებარა.

ლიტერატურა
----------

* Karl Glaubauf: Die Volkswehr 1918–20 und die Gründung der Republik. Stöhr-Verlag, Wien 1993, ISBN 3-901208-08-9.
* Norbert Leser: Eine Revolution, die keine war, Wiener Zeitung, 8. November 2008.
* Wilhelm Brauneder: Deutsch-Österreich 1918. Die Republik entsteht. Amalthea Verlag, Wien/München 2000, ISBN 3-85002-433-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერმანული ავსტრიის დამფუძნებელი დოკუმენტი, 15 ნოემბერი, 1918 - 23 ოქტომბერი, 1919
* როლფ შტაინინგერი: ავსტრიისა და ავსტრიის მხარეების გეგმები 1918 წლის შემდეგ
* სტატია გერმანული ავსტრიის შესახებ, აუსტრია-ფორუმი
**როსტოვი** (რუს. Ростов) — სამვარსკვლავიანი სასტუმრო დონის როსტოვში. მდებარეობს ოქტომბრის რაიონში. სასტუმროს შენობა აგებულია 1934 წელს ი. ჩერქესიანის, ხაჩატურ ჩალხუშიანისა და ლევ ებერგის პროექტის მიხედვით საბჭოთა კონსტრუქტივიზმის სტილში. სასტუმრო როსტოვი ქალაქში მოქმედი ერთ-ერთი უძველესი სასტუმროა. ამჟამად შენობაში განთავსებულია Marins Park Hotel Rostov. სასტუმროში 300 სხვადასხვა სახის ნომერია. სასტუმროს შეუძლია ერთდროულად მიიღოს 805 ადამიანი.

აღწერა
------

კონსტრუქტივიზმის სტილს, რომელშიც აგებულია ნაგებობა, ახასიათებს გეომეტრიული ფორმები, ფასადის ასკეტური სიმშრალე. ფასადი რკინა-ბეტონისაა. დიდი მოედანი მინაშია ჩასმული; სახურავი ბრტყელია; შენობის სტრუქტურა თვალნათლივ იკითხება. 

მთავარი ფასადის ძირითადი ცენტრალური ნაწილი შვიდსართულიანია. წითელარმიელთა ქუჩაზე გასასვლელი გაფომებულია დიდი ნახევარწრიული ერკერებით. მთავარი შესასვლელი გაფორმებულია ორი პილონით.

ისტორია
-------

ოკუპაციის პერიოდში შენობაში გახსნილი იყო გერმანელ ჯარისკაცთა კლუბი. ქალაქის ოკუპანტთაგან გათავისუფლების პერიოდში სასტუმრო დაზარალდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სასტუმროს ყოფილ ნომრებში განათავსეს კომუნალური ბინები. ფანჯრებიდან ღუმელის მილები გამოაყოფინეს. მოსახლეობის სიხშირის გამო დონის როსტოვის მმართველობა ვერ აერხებდა შენობის რესტავრაციას. რეკონსტრუქცია დასრულდა მხოლოდ 1965 წლისათვის არქიტექტორ ლევ ებერგის ხელმძღვანელობით. სასტუმრო „როსტოვი" გახდა უკანასკნელი, მეორე მსოფლიო ომის დროს დაზიანებული შენობა ქალაქში, რომელიც აღადგინეს. მისი თავდაპირველი სახე ამის გამო ცოტა დაიკარგა: მოახდინეს კოლონების დემონტაჟი, ფანჯრების მუქი ფერი შეიცვალა თეთრით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებ-გვერდი
* სასტუმრო როსტოვი

სქოლიო
------

1. 1 2  Гостиница «Ростов». Ростовское отделение ВООПИК. ციტირების თარიღი: 2017-02-14.
2. ↑  Советский конструктивизм. Rostov-Region. ციტირების თარიღი: 2017-02-14.
**ადრეული და განვითარებული შუა საუკუნეების გერმანული ლიტერატურა** არის ნაწილი ძველი ზემოგერმანული ლიტერატურისა და ქრონოლოგიურად დაახლ. 750-900 წწ. ანუ **კაროლინგურ ხანას** მოიცავს. ამ ხანაში მთავარი ენა იყო ლათინური და შესაბამისად პოლიტიკის, ადმინისტრირების, ისტორიოგრაფიის, თეოლოგიის და სხვა მეცნიერებათა თითქმის ყველა წყარო და ძეგლი ლათინურ ენაზეა შესრულებული.

ხალხის ენა: თეოდისკა ლინგვა
---------------------------

გერმანულ ენაზე წერილობითი წყაროების შედგენას VIII საუკუნეში მიჰყვეს ხელი. ამ დროის გერმანული ენა წარმოადგენს სხვადასხვა ძველი ზემოგერმანული დიალექტების ნაკრებს, რომლისგანაც მოგვიანებით საშუალო ზემოგერმანული თავისი ვარიანტებითურთ იწყებს განვითარებას. ლათინურ ტექსტებთან შედარებით VIII-XI საუკუნეებში ხალხის ენაზე გაცილებით ნაკლებად წერდნენ. („ხალხის ენა", როგორც მაშინ უწოდებდნენ *theodisca lingua*. სავარაუდოდ, სწორედ სიტყვა „თეოდისკასგან" უნდა ჩამოყალიბებულიყო გერმანელთა დღეს ეთნონიმად არსებული „დოიჩ"-ი .) გერმანულ დიალექტებზე შემონახული წერილობითი წყაროების სიმწირის გამო ამ ხანის ყველა ტექსტს გერმანულ ლიტერატურას მიაკუთვნებენ. მათ შორისაა პოლიტიკური და რელიგიური (ლოცვები, მონანიების ფორმულები, ნათლობის მოწმობები, ფსალმუნები, ქადაგებებები) დანიშნულების ტექსტები, ან ცალკეულ სიტყვათა თარგმანები გლოსებში. ეს ლიტერატურა ძირითადად რელიგიის, სამართლის, საომარი ხელოვნებისა და მისთ. სფეროებს მოიცავდა და ამდენად უშუალო კავშირში იყო ზოგად ისტორიასთან.

სიმღერა ჰილდებრანდზე
--------------------

ალიტერაციული ლექსი
------------------

კარლ დიდი
---------

ძველი ზემოგერმანული მთარგმნელობითი ლიტერატურა
---------------------------------------------

აბროგანსი
---------

გლოსები
-------

ლიტერატურა
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**როკფელერის მუზეუმი** — ყოფილი პალესტინის არქეოლოგიური მუზეუმი. არქეოლოგიური მუზეუმი აღმოსავლეთ იერუსალიმში. მუზეუმი მოიცავს განსაკუთრებულ საარქივო შრომების დიდ კრებულს, რომელიც აღმოჩენილია პალესტინაში ჩატარებული გათხრების დროს, 1920-იან და 1930-იან წლებში. მუზეუმი ისრაელის მუზეუმის დაქვემდებარებაშია და ისრაელის სიძველეთა სამმართველოს სათავო ოფისია. 

მუზეუმის შენობა XVII საუკუნეში აშენდა და სხვადასხვა დროს, მონაცვლეობით, ხან ზეითუნის ზეთის სახდელი იყო, ხანაც საცხოვრებელი სახლი. არქეოლოგიური მუზეუმის ექსპოზიცია მოიცავს 1000-ზე მეტ არტეფაქტს ქრონოლოგიის მიხედვით, წინარე ისტორიული ეპოქიდან ოსმალეთის იმპერიის პერიოდის ჩათვლით; მუზეუმში დაცულია 9000 წლის წინანდელი ქანდაკება იერიქონიდან, ბრინჯაოს ხანის ოქროს სამკაულები და ა. შ. მუზეუმი აღმოსავლეთ და დასავლეთ იერუსალიმის საზღვარზე მდებარეობს, ძველი ქალაქის კედლების პირდაპირ.

ისტორია
-------

როკფელერის მუზეუმის არქიტექტურა სრულად შეიმუშავა ოსტინ ჰარისონმა, საზოგადოებრივი სამუშაოების დეპარტამენტის მთავარმა არქიტექტორმა, რომელმაც შეადგინა გეგმები თეთრი კირქვის შენობისთვის, რომელშიც ინტეგრირებულია აღმოსავლეთ და დასავლეთის არქიტექტურული ელემენტები. როკფელერის ახალი მუზეუმის აშენება დაიწყეს 1930 წლის 19 ივნისს, მაგრამ მშენებლობა შეფერხდა დროებით, შენობის ადგილას მეხუთე საუკუნით დათარიღებული სამარხების აღმოჩენის გამო. 

არქეოლოგიური მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1938 წლის 13 იანვარს. ოფიციალურად, მას პალესტინის არქეოლოგიური მუზეუმი ეწოდებოდა, მაგრამ ასევე ცნობილი იყო, როგორც როკფელერის მუზეუმი. მანდატის პერიოდის ბოლო დღეებამდე მუზეუმს მართავდა პალესტინის ბრიტანული მთავრობა. 

1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომის შემდეგ, მუზეუმი ასევე გახდა იორდანიის სიძველეთა განყოფილების ფილიალი, რომელსაც 1956 წლამდე ხელმძღვანელობდა ჯერალდ ლანკასტერ ჰარდინგი. 1966 წელს იორდანიის მეფე ჰუსეინმა მოახდინა მუზეუმის ნაციონალიზაცია. 

1967 წლის ექვსდღიანი ომის დაწყებიდან შვიდ თვეში, მუზეუმი დაისაკუთრა ისრაელის მედესანტე ბრიგადამ. მისი ექვსკუთხა კოშკი გამოიყენებოდა როგორც სათვალთვალო ნაგებობა. სასტიკი ორთაბრძოლები გაიმართა ისრაელისა და იორდანიის ძალებს შორის, რაც დასრულდა ისრაელის გამარჯვებით, სწორედ ამ დროიდან მუზეუმს ოფიციალურად უწოდეს როკფელერის მუზეუმი. 

1967 წლიდან მუზეუმს ერთობლივად მართავდნენ ისრაელის მუზეუმი და ისრაელის სიძველეთა და მუზეუმების განყოფილება (მოგვიანებით ეწოდა ისრაელის სიძველეთა განყოფილება).

მუზეუმის კოლექცია
-----------------

აღნიშნული მუზეუმის არქივის პირველი მცველი იყო ჯონ აილიფი, რომელმაც ნამუშევრები მოაწესრიგა ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით, ორი მილიონი წლის არტეფაქტებით დაწყებული 1700 წლამდე. მუზეუმის ფასეულ ნივთებს შორისაა VIII საუკუნის ხის პანელები ალ-აქსის მეჩეთიდან და XII საუკუნის მარმარილოს რელიეფი ქრისტეს საფლავის ტაძრიდან. 

როკფელერის მუზეუმში ასევე განთავსებულია 1947-1956 წლებში ქუმრანში აღმოჩენილი ხელნაწერები, რომელიც ებრაული ტექსტებისა და კომენტარებისგან შედგება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როკფელერის მუზეუმის ვებგვერდი
* როკფელერის მუზეუმი
* Representing Mandatory Palestine, Austen St. Barbe Harrison and the Representational Buildings of the British Mandate in Palestine 1922-37", *Architectural History, Journal of the Society of Architectural Historians of Great Britain*
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოდერძიშვილი**. |

**გუგული ილიას ძე გოდერძიშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1927, საგარეჯო — გ. 7 სექტემბერი, 2008, თბილისი) — ქართველი ვეტერინარი ექიმი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1970), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1981). საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1995; წევრ-კორრესპოდენტი – 1992).

ბიოგრაფია
---------

1950 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1968 წლიდან იყო საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის პარაზიტოლოგიის კათედრის გამგე, 1992-1999 წლებში — ინსტიტუტის პრორექტორი სასწავლო დარგში. 1997-1998 წლებში იყო რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი. 2003 წლიდან ინსტიტუტის პარაზიტოლოგიისა და ვეტერინარულ-სანიტარულ ექსპერტიზის კათედრას გოდერძიშვილის სახელი ეწოდა. გოდერძიშვილის სამეცნიერო შრომები ეხება სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა ფასციოლოზის, დიკროცელიოზის, ცხვრის მონიეზიოზის, თიზანიეზიოზის, ავიტელინოზის, სტრონგილიატოზების ბიოლოგიისა და ეპიზოოტოლოგიის შესწავლას, მათ ქიმიოთერაპიასა და ქიმიოპროფილაქტიკას. მანვე შეიმუშავა ზოგიერთი ჰელმინთოზის საწინააღმდეგო ღონისძიებანი, რომლებიც დანერგილია სავეტერინარო პრაქტიკაში. გოდერძიშვილის ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით საწარმოო პირობებში მომზადდა პრეპარატი დარიშხანმჟავა კალა (კალას არსენატი), გამოინახა ამ ჯგუფის ახალი ანტიჰელმინთური საშუალებები (თუთიის, მანგანუმისა და კალციუმის არსენატი), რომლებიც გამოიყენეს საბჭოთა კავშირში და მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ცესტოდოზების, ე. ი. ლენტისებრი ჭიებით გამოწვეული დაავადებების წინააღმდეგ საბრძოლველად. გოდერძიშვილი ავტორია მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა, აქვს 4 საავტორო მოწმობა გამოგონებაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი (2000).

ლიტერატურა
----------

* კაპანაძე კ. გამოჩენილი მეცნიერი და პედაგოგი (გუგული გოდერძიშვილი), თბ. 1999.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 74.
**სააფთიაქო ხიდი** (რუს. Аптекарский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე კარპოვკაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და სააფთიაქოს კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 22,1 მეტრი, ხოლო სიგანე — 96 მეტრი. სიგანით მეორე ხიდია სანქტ-პეტერბურგში ლურჯი ხიდის შემდეგ.

მდებარეობა
----------

მდებარეობს მდინარის სათავესთან, გრენადერების ხიდთან ერთად ქმნის ხიდის წინა მოედანს. აკავშირებს სააფთიქოსა და პეტროგრადის სანაპიროებს, ჩაპაევის ქუჩასა და კარპოვკის სანაპიროს. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბოტანიკური ბაღი.

დინების ქვემოთში მდებარეობს პეტროპავლოვსკის ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურია „ვიბორგსკაია".

სახელწოდება
-----------

ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1798 წლიდან და მომდინარეობს სააფთიაქოს ბოსტნის მიხედვით, რომელიც ბოტანიკური ბაღის ადგილზე მდებარეობდა XVIII საუკუნეში.

ისტორია
-------

ხის ხიდი, რომელიც სააფთიაქოს ბოსტანს აკავშირებდა ქალაქთან, ამ ადგილზე არსებობდა 1737 წლიდან. იგი იყო სამმალიანი, ძელებზე აგებული და არაერთხელ მოხდა მისი გარემონტება. 1889 წელს გაამაგრეს ბურჯები და ხიდთან ახლოს მდებარე დამბა, გამოცვალეს ზეწრები. 1914 წელს მიმდინარეობდა კიდევ ერთი სარემონტო სამუშაოები. 1946 წელს შუა მალა გადახურეს მეტალის მალთაშორისი ნაგებობით. ხიდის ბურჯები კვლავ ხის დარჩა. ხიდის სიგრძემ შეადგინა 26,6 მეტრი, ხოლო სიგანე — 12,7 მეტრი. 1974-1975 წლებში გრენადერების ხიდის გადაკეთებასთან დაკავშირებით, ააგეს ერთმალიანი რკინა-ბეტონის ხიდი კომბინირებული სისტემით (ამის გამო ძველი სააფთიაქო ხიდის მოედანი გაფართოვდა თითქმის ორჯერ). პროექტის ავტორი იყო ინჟინერი ბ. ბ. ლევინი და არქიტექტორები ლ. ა. ნოსკოვი და პ. ა. არეშევი.

კონსტრუქცია
-----------

ხიდი ერთმალიანია, აგებულია კომბინირებული სისტემით. მისი ბურჯები მასიური რკინა-ბეტონის ბლოკებისაა, მოპირკეთებულია გრანიტით. 

ხიდი განკუთვნილია ავტოტრანსპორტისთვის, ტრამვაისთვისა და ფეცხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილიც და ტროტუარებიც ასფალტ-ბეტონისაა. ტროტუარები სავალი ნაწილისაგან გამოყოფილია გრანიტის ფილებით.

ლიტერატურა
----------

* Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
* Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
* Азбелев П. П. На углу Аптекарского острова, или Что бродит в голове, когда стоишь на Аптекарском мосту: (историко-краеведческие заметки). — СПб.: Лема, 2011. — 48 с. — ISBN 978-5-98709-437-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Аптекарский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კარპოვკის ხიდები |
| --- |
|  |
| 
* სააფთიაქო ხიდი
* პეტროპავლოვსკის ხიდი
* სილინის ხიდი
* გესლეროვსკის ხიდი
* კარპოვსკის ხიდი
* ოჩხომელის ხიდი
* ახალგაზრდობის ხიდი
 |

 |
**გუგულისნაირნი** (ლათ. Cuculiformes) — მეხეური, იშვიათად მიწაზე მცხოვრები ფრინველების რიგი. მათი სხეულის სიგრძეა 15-70 სმ. გავრცელებული არიან ყველგან, გარდა არქტიკისა. სქესობრივი დიმორფიზმი არ აქვთ გამოხატული ან ნაკლებშესამჩნევია. გვხვდება როგორც მონოგამიური, ისე პოლიგამიური ფორმები. იკვებებიან კენკრით, მწერებით და მათი მატლებით, მოლუსკებით. სასარგებლო ფრინველებია. გუგულისნაირთა რიგი შეიცავს ერთადერთ ოჯახს: გუგულისებრნი. ამ უკანასკნელთაგან აღსანიშნავია ჩვეულებრივი გუგული (ლათ. Cuculus canorus), რომელსაც ახასიათებს მკვეთრად გამოხატული ბუდობრივი პარაზიტიზმი, რაც ბუდის შენებისა და კრუხობის რეფლექსის დაკარგვასთან ერთად სქესთა არათანაბარი რიცხობრივი თანაფარდობით არის გაპირობებული. კვერცხს დებს ბეღურასნაირთა ბუდეში (წინასწარ იტაცებს და ჭამს მასპინძლის 1-2 კვერცხს). 11-13 დღის შემდეგ იჩეკება ბარტყი, რომელიც ბუდიდან ყრის მასპინძლის კვერცხებსა და ბარტყებს. დიდი რაოდენობით ანადგურებს მავნე მწერებს და მათ მუხლუხებს, მ. შ. ისეთებსაც, რომლებსაც სხვა მწერიჭამია ფრინველები არ ეკარებიან შხამიანობისა თუ სხვა მიზეზების გამო. საქართველოში ყველგან გვხვდება (2500 მ-მდე ზღვის დონიდან) როგორც მობუდარი ფრინველი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 289.
**ხუან დე ბურბონი** (ესპ. Juan de Bourbón; დ. 15 მაისი, 1822 — გ. 18 ნოემბერი, 1887) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის ვაჟის, მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის შუათანა ვაჟი. ესპანეთის დე ფაქტო მეფე **ხუან III**-ის სახელით, როგორც კარლისტთა პარტიის ლიდერი და საფრანგეთის მეფობის ლეგიტიმური კანდიდატი **ჟან III**-ის სახელით, როგორც ლუი XIV-ის პირდაპირი შთამომავალი.

ბიოგრაფია
---------

ხუანი დაიბადა 1822 წლის 15 მაისს არანხუესის სასახლეში, მადრიდში. იგი იყო მონილას გრაფ დონ კარლოსისა და მისი პირველი ცოლის, მარია ფრანსისკა პორტუგალიელის შუათანა ვაჟი. მამის მხრიდან მისი ბაბუა ესპანეთის მეფე კარლ IV, ხოლო დედის მხრიდან პორტუგალიის მეფე ჟუან VI იყო. 1833 წელს ოჯახთან ერთად პორტუგალიაში, 1834 წელს კი ინგლისში გაიქცა. 1847 წლის 6 თებერვალს იგი დაქორწინდა მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ის ასულ მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტეზე. 

ხუანი და მარია ბეატრიქსი 1848 წლის რევოლუციამდე მოდენაში ცხოვრობდნენ, ამის შემდეგ კი ისინი ჯერ ავსტრიაში, შემდეგ კი ინგლისში გაიქცნენ და ლონდონში დასახლდნენ. 1853-55 წლებში იგი ცოლთან ერთად ესპანეთში დაბრუნდა. 1860 წლის 13 იანვარს, მას შემდეგ რაც მისი უფროსი ძმა გარდაიცვალა, ხუანი ესპანეთის კარლისტურმა მოძრაობამ ესპანეთის დე ფაქტო მეფედ სცნო. ამან ცხადია ესპანეთის მთავრობის შეშფოთება და ხუანის დაპატიმრების მცდელობა გამოიწვია. 

თავისი ლიბერალური შეხედულებების გამო, ძმისა და მამისაგან განსხვავებით, იგი კარლისტებისაგან ნაკლებ მხარდაჭერას იღებდა. ამ ყოველივეს გამო, კარლისტები მას მალევე განუდგნენ და მის ნაცვლად ესპანეთის დე ფაქტო მეფე კარლ VII-დ მისივე ვაჟი კარლოსი აირჩიეს. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი კარლისტი, როგორებიცაა რამონ კარბრერა და ჰერცოგი დე შამბორი ესპანეთის მეფედ კვლავ ხუანს მიიჩნევდნენ, მანამ, სანამ 1868 წელს იგი თავისი ნებით არ გადადგა. იგი პენსიაზე გავიდა და მესამე კარლისტურ ომში თავის ძმას უჭერდა მხარს. 

1883 წლის 24 აგვისტოს, საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმური მემკვიდრის, შამბორის ჰერცოგ ანრი დე ბურბონის უშვილოდ გარდაცვალების გამო საფრანგეთის ტახტის ახალ ლეგიტიმურ მემკვიდრედ მისი უახლოესი ნათესავი აირჩიეს, რომელიც ხუანი იყო, როგორც ლუი XIV-ის პირდაპირი შთამომავალი. ამრიგად იგი საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე გახდა, თუმცა ტახტისათვის ბრძოლა არ დაუწყია. 

ხუანი გარდაიცვალა 1887 წლის 18 ნოემბერს ინგლისში, 65 წლის ასაკში.

შვილები
-------

1. კარლოს მარია (1848-1909), ესპანეთისა და საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარგერიტა დე ბურბონ-პარმა, რომელთანაც შეეძინა შვილები, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბერტა დე როანზე;
2. ალფონსო კარლოსი (1849-1936), საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე, ცოლად შეირთო მარია დას ნევეს პორტუგალიელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია.

ლიტერატურა
----------

* Carlos Collado Seidel: Der Spanische Bürgerkrieg. Geschichte eines europäischen Konflikts. C. H. Beck, München 2006, ISBN 3-406-54095-3.
* Ramon del Valle-Inclán: Der Karlisten Krieg. Klett-Cotta, Stuttgart 1981, ISBN 3-12-901981-2.
**სალდო** (იტალ. saldo — ანგარიშსწორება, ნაშთი) — საბუღალტრო აღრიცხვაში გულისხმობს საბუღალტრო ანგარიშის ნაშთს და წარმოადგენს დებეტისა და კრედიტის ანგარიშების ჩანაწერების სხვაობას. მაგალითად: *დებეტური სალდო* (დებეტი აღემატება კრედიტს) გვიჩვენებს მოცემული საწარმოო საშუალებების მდგომარებას გარკვეული დროის მომენტში და ნაჩვენებია ბალანსის აქტივში. *საკრედიტო სალდო* (კრედიტი აღემატება დებეტს) გვიჩვენებს საწარმოო საშუალებების წარმომშობ (შეძენა და სხვა) წყაროებს და ასახულია ბალანსის პასივში. თუ საბუღალტრო ანგარიშს არ გააჩნია ნაშთი (სალდო უტოლდება ნულს), მაშინ ასეთ ანგარიშზე ითქმება *დახურული*.

საგარეო-სავაჭრო ურთიერთობებში სალდო გამოიყენება ექსპორტსა და იმპორტს შორის სხვაობის მნიშვნელობით, ან მოთხოვნათა და ვალდებულებების დამაჯამებელი მნიშვნელობის აზრით. *სავაჭრო ბალანსის დადებითი სალდო* აღნიშნავს, რომ ექსპორიტი აღემატება იმპორტს, *უარყოფითი*-ს შემთხვევაში იმპორტი აღემატება ექსპორტს. დადებითი სალდო, ქვეყნის გადახდების ბალანსში ნიშნავს ამ ქვეყნის შემოსავლების სიჭარბეს — სხვა ქვეყნების მისამართით განხორციელებულ გადახდებთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სალდო — თანამედროვე ენციკლოპედია (რუსული)
ხიდრი
**ალ-ხიდრი** (არაბ. ٱلْخَضِر; **ალ-ხადირი, ხადერი, ხიდრი, ჰიდრი, ხიზრი, ქათირი, ხაზერი, ხადრი, ხედერი, ხიზირი, ხიზარი, ხილრი**) — ფიგურა, რომელიც ყურანში აღწერილია, მაგრამ არ იხსენიებია სახელით. დახასიათებულია როგორც ღმერთის მართალი მსახური, დიდი სიბრძნითა და მისტიური ცოდნით. სხვადასხვა ისლამურ და არაისლამურ ტრადიციებში ხიდრი აღწერილია, როგორც ანგელოზი, წინასწარმეტყველი ან ვალი, რომელიც იცავს ზღვას, ასწავლის საიდუმლო ცოდნას და ეხმარება გაჭირვებულებს.

მიუხედავად იმისა რომ ის ყურანში სახელით არ იხსენიება, სწავლულთა აზრით სწორედ ეს ფიგურაა აღწერილი (სურა 18:65-82) როგორც ღმერთის მსახური, რომელსაც ბოძებული აქვს „ცოდნა" და პასუხობს წინასწარმეტყველი მუსას (მოსეს) კითხვებს მის მიერ ჩადენილ იმ საქციელებზე, რომლებიც წინასწარმეტყველმა უსამართლოდ და არასწორად მიიჩნია (გემის ჩაძირვა, ბავშვის მოკვლა, არასტუმართმასპინძლობის საპასუხოდ ქალაქის კედლის უფასოდ გამაგრება). ამბის დასასრულს ხიდრი უხსნის მოსეს ყველა ჩადენილი საქციელის მართებულობას.

სქოლიო
------

1. ↑  Brannon Wheeler *Prophets in the Quran: An Introduction to the Quran and Muslim Exegesis* A&C Black 2002 ISBN 978-0-826-44956-6 page 225
2. ↑  Bruce Privratsky *Muslim Turkistan: Kazak Religion and Collective Memory* Routledge, 19 Nov 2013 ISBN 9781136838170 p. 121
3. ↑  John P. Brown *The Darvishes: Or Oriental Spiritualism* Routledge 2013 ISBN 978-1-135-02990-6 page 100
4. ↑  M. C. Lyons *The Arabian Epic: Volume 1, Introduction: Heroic and Oral Story-telling* Cambridge University Press 2005 ISBN 9780521017381 p. 46
**ხუან ხერარდო გუაიდო მარკესი** (ესპ. Juan Gerardo Guaidó Márquez; დ. 28 ივლისი, 1983, ლა-გუაირა, ვენესუელა) — ვენესუელელი ინჟინერი და პოლიტიკოსი, ვენესუელის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2019 წლის 5 იანვრიდან. პარტია „ხალხის ნების" წევრი. ვარგასის შტატის ფედერალური დეპუტატი 2016 წლიდან.

2019 წლის 11 იანვარს ეროვნული ასამბლეის მიერ დაინიშნა ვენესუელის დროებით პრეზიდენტად.

ბიოგრაფია
---------

2000 წელს მიიღო დიპლომი საშუალო განათლების დასრულების შესახებ. 2007 წელს მიიღო სამრეწველო ინჟინრის დიპლომი ანდერს ბელიოს კათოლიკურ უნივერსიტეტში. სწავლა განაგრძო ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში.

მონაწილეობას იღებდა სტუდენტურ პოლიტიკურ მოძრაობებში. სხვა პოლიტიკურ მოღვაწეებთან ერთად, 2009 წელს გუაიდომ დააფუძნა პოლიტიკური პარტია „ხალხის სურვილი".

2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე აირჩიეს ალტერნატიულ ფედერალურ დეპუტატად, 2015 წლის არჩევნებზე მიღებული შედეგით კი ეროვნულ ასამბლეაში შევიდა.

2019 წლის 13 იანვარს SEBIN-ის სპეცსამსახურებმა დააკავეს, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს.

ჰყავს ცოლი და 1 ქალიშვილი.

საქართველოს პოზიცია
-------------------

2019 წლის 24 იანვარს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ვენესუელას დროებით პრეზიდენტად ხუან გუაიდო აღიარა. მოგვიანებით, ამერიკის შეერთებულ შტატებში ვენესუელის ახალმა წარმომადგენელმა, გუსტავო ტარემ, ტელეკომპანია რუსთავი 2-თან ექსკლუზიურ ინტერვიუში დააფიქსირა გუაიდოს მთავრობის პოზიცია აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ოკუპაციის აღიარებასთან დაკავშირებით. წარმომადგენლის განცხადებით, ხუან გუაიდო მზად არის, აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დამოუკიდებლობის აღიარება გააუქმოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Asamblea Nacional დაარქივებული 2019-07-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Глава парламента Венесуэлы заявил, что конституция позволяет ему исполнять полномочия главы государства. *NEWSru.com* (11 января 2019). ციტირების თარიღი: 13 января 2019.
2. ↑  ვენესუელაში პარლამენტის თავმჯდომარე დააკავეს და ერთ საათში გაათავისუფლეს. *Imedinews* (13 იანვარი, 2019).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-12. ციტირების თარიღი: 14 იანვარი, 2019.
3. ↑  საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადება[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑  ხუან გუაიდო მზად არის, აფხაზეთისა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობის აღიარება გააუქმოს

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 1176088920
* LCCN: no2019151776
* VIAF: 4639154867605660100007
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 4639154867605660100007

 |
ხიდირბეგიშვილების გერბი. 
**ხიდირბეგიშვილები** — ქართული თავადური საგვარეულო, ამილახვრების განშტოება. ერთ-ერთმა წინაპარმა, თურქების მიერ ახალაციხის აღების დროს, გამუსლიმდა და მიიღო სახელი ხიდირბეგი, ხოლო მისი შთამომავლობა ატარებდა ხიდირბეგიშვილის გვარს. დაახლოებით 1630 წელს მათი ნაწილ ჩავიდა ქართლის სამეფოში და დასახლდა ხაშურის მახლობლად. ისინი დაუბრუნდნენ ქრისტიანულ სარწმუნეობას და აიყვანეს თავადის ხარისხში. მოიხსენიებიან ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც მიმაგრებულია გეორგიევსკის ტრაქტატს (1783 წ.). 1850 წლის 6 დეკემბერს მათ კვლავ დაუმტკიცდათ თავადობის სტატუსი (ამჯერად რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ). გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც ხიდირებეგოვი (რუს. Хидирбеговы).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Думин С. В. Чиковани Ю. К. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского / Под ред. С. В. Думина. – М.: Линкоминвест, 1998. – გვ. 224-226.

შენიშვნა
--------

1. ↑  ამ გერბს აგრეთვე იყენებს გურამიშვილების საგვარეულოც.
**სამხრეთ სინის მუჰაფაზა** (არაბ. جنوب سيناء) — ეგვიპტის 29 მუჰაფაზიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სამხრეთ სინის მუჰაფაზას სამხრეთიდან გასასვლელი აქვს წითელ ზღვაზე, დასავლეთიდან ესაზღვრება სინის ყურე, აღმოსავლეთიდან კი აკაბის ყურე. მოქცეულია სინის ნახევარკუნძულზე. ესაზღვრება 2 მუჰაფაზა: სუეცი და ჩრდილოეთი სინა. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ისრაელი.

სამხრეთ სინის მუჰაფაზის ტერიტორიაზე მდებარეობს წმინდა სინის წმინდა ეკატერინეს მონასტერი.

სამხრეთ სინის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-ტური. ფართობი 28,438 კმ². ფართობით ეგვიპტის მუჰაფაზებს შორის მე-4 ადგილი უკავია. ფართობის სიდიდის მიუხედავად, მუჰაფაზაში საკმაოდ ცოტა ადამიანი ცხოვრობს, 2014 წლის მონაცემებით მუჰაფაზის მოსახლეობა 164,574 ადამიანიას შეადგენდა. ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. სამხრეთ სინის მუჰაფაზის მმართველია ქალედ ფუდა სედიქ მოჰამედი.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

სამხრეთ სინის მუჰაფაზა იყოფა 5 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად), 7 ქალაქად ესენია:

* ტაბა
* ნუვეიბა
* დაჰაბი
* რას-სიდრი
* შარმ-ელ-შეიხი
* სანტ-კეტრინი
* ელ-ტური

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეგვიპტის მუჰაფაზები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამხრეთ სინის მუჰაფაზა დაარქივებული 2016-01-10 საიტზე Wayback Machine.  ოფიციალური საიტი

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეგვიპტის მუჰაფაზები |
| --- |
|  |
| 
6 ოქტომბერი · ახალი ველი · ალექსანდრია · ასუანი · ასიუტი · ბეჰეირა · ბანი-სუაფი · კაირო · დაკაჰლია · დუმიატი · ელ-ფაიუმი · გარბია · გიზა · ჰელუანი · ისმაილია · ქაფრ-ელ-შაიხი · ლუქსორი · მატრუჰი · ელ-მინია · მონუფია · ჩრდილოეთი სინა · პორტ-საიდი · კალიუბია · კენა · წითელი ზღვა · შარკია  · სუჰაგი  · სამხრეთი სინა · სუეცი | ეგვიპტის დროშა |

 |
ბიორნ კეიპერსი 2013 წლის კონფედერაციის თასის ფინალის მსაჯობისას
**ბიორნ კეიპერსი** (ნიდერლ. Björn Kuipers; 28 მარტი, 1973 წ. ოლდენზალი) — ნიდერლანდელი ფეხბურთის მსაჯი. ძირითადად მოღვაწეობს ნიდერლანდების უმაღლეს საფეხბურთო დივიზიონში. 

კეიპერსი ამავე დროს მსაჯობს ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე. მათ შორისაა 2006 წლის ევროპის 17 წლამდელთა ჩემპიონატის ფინალი, უეფა-ს თასის, უეფა-ს ევროპის ლიგისა და ჩემპიონთა ლიგის მატჩები. KNVB-ის (ნიდერლანდების სამეფო ფეხბურთის ასოციაცია) მიერ კეიპერსი A კლასის (ტოპ-სია) არბიტრთა სიაშია შეტანილი. მამამისი ასევე მსაჯი იყო. 

2009 წლის 14 ივლისს, KNVB-ის მსაჯთა ტექნიკური სამსახურის უფროსმა დაადასტურა, რომ კეიპერსი ევროპული ფეხბურთის უმაღლეს კლასში იქნა აყვანილი. პიეტერ ვინკთან და ერიკ ბრაამჰაართან ერთად, იგი ერთადერთი ჰოლანდიელია უმაღლეს ევროპულ დონეზე. 2006 წლიდან ირიცხება ფიფა-ს მსაჯთა სიაში.

ბიორნი ნეიმეგენის რადბუდის უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირებას სწავლობდა, პარალელურად ოლდენზალში სამი C1000 სუპერმარკეტისა და თმის სალონის თანამფლობელი იყო.

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-13. ციტირების თარიღი: 2012-04-03.
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-13. ციტირების თარიღი: 2012-04-03.
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-18. ციტირების თარიღი: 2012-04-03.
4. ↑
5. ↑  "Scheidsrechter Kuipers promoveert naar hoogste klasse" op 14 januari 2009 op sportweek.nl
6. ↑

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ევრო 2016-ის არბიტრები |
| --- |
|  |
| მსაჯები | 
მარტინ ატკინსონი  • ფელიქს ბრიხი  • ჯუნეით ჩაკირი • კარლოს ველასკო კარვალიო • ნიკოლა რიცოლი • ბიორნ კეიპერსი • მარკ კლატენბურგი • დამირ სკომინა • ვილი კოლამი • ოვიდიუ ჰაცეგანი • იუნას ერიქსონი • სერგეი კარასიოვი • ვიქტორ კაშაი • პაველ კრალოვეცი • შიმონ მარცინიაკი • მილორად მაჟიჩი • სტეინ ოდვარ მოენი • კლემან ტიურპენი |

 |