**გერმანიის ჰიგიენის მუზეუმი** (გერმ. German Hygiene Museum) - სამედიცინო მუზეუმი დრეზდენში, გერმანია. ის დღეს წარმოადგენს "მეცნიერების, კულტურისა და საზოგადოების ფორუმს". ეს არის პოპულარული ადგილი ღონისძიებებისა და გამოფენებისთვის და ერთ - ერთი ყველაზე ხშირად მონახულებადი მუზეუმია დრეზდენში, წელიწადში დაახლოებით 280,000 ვიზიტორით.

ისტორია
-------

გერმანიის ჰიგიენის მუზეუმი დაარსდა 1912 წელს კარლ ავგუს ლინგნერმა, დრეზდენელმა ბიზნესმენმა და ჰიგიენის პროდუქტების მწარმოებელმა 1911 წლის პირველი საერთაშორისო ჰიგიენური გამოფენის შემდეგ, როგორც მუდმივი "საზოგადოებრივი ადგილი ჯანდაცვის განათლებისათვის". 

მეორე საერთაშორისო ჰიგიენური გამოფენა ჩატარდა 1930-31 წლებში, Großer Garten-ის პარკის დასავლეთით მდებარე შენობაში, ვილჰელმ კრეისის მიერ შემუშავებული გეგმების მიხედვით, რომელიც მუზეუმის მუდმივი ადგილსამყოფელი გახდა. მუზეუმი ერთ -ერთი ყველაზე დიდი სანახაობა იყო და რჩება ადამიანის გამჭვირვალე მოდელი, Gläserner Mensch, რომლის მრავალი ასლი შემდგომში გაკეთდა სხვა მუზეუმებისთვის.

მესამე რაიხის დროს მუზეუმი ნაცისტების გავლენის ქვეშ მოექცა, რომლებმაც ის გამოიყენეს თავიანთი რასობრივი იდეოლოგიის პროპაგანდისტული მასალის შესაქმნელად და ევგენიკის პოპულარიზაციისათვის. სხვადასხვა ნაცისტური სამთავრობო ოფისები გადავიდა მუზეუმში 1933 და 1941 წლებში, ასევე, გერმანიის შრომის ფრონტის ეროვნული პროფესიული კონკურსი ჩატარდა იქ 1944 წელს. შენობის დიდი ნაწილი და კოლექცია განადგურდა დრეზდენის დაბომბვით 1945 წელს.

1911 წლის დრესდენის საერთაშორისო ჰიგიენის გამოფენის პოსტერი. ფრანც სტაკის მიერ
აღმოსავლეთ გერმანიის პერიოდში მუზეუმმა განაახლა თავისი როლი, როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციის მიმწოდებელმა. შექმნა ფართო სპექტრის საგანმანათლებლო მასალა, მათ შორის მოკლემეტრაჟიანი ფილმები ისეთ თემებზე, როგორიცაა მოწევა, ძუძუთი კვება, სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები და თინეიჯერული ორსულობა. 1988 წელს მუზეუმმა, რომელიც მუშაობდა აღმოსავლეთ გერმანიის გეი და ლესბოსელ აქტივისტებთან, დაავალა DEFA- ს კინოსტუდიებს გადაეღოთ დოკუმენტური ფილმი Die andere Liebe (სხვა სიყვარული) - პირველი აღმოსავლეთ გერმანული ფილმი, რომელიც ჰომოსექსუალობის თემას ეხებოდა. მუზეუმმა ასევე შეუკვეთა აივ/შიდსის პრევენციის ერთადერთი დოკუმენტური ფილმი GDR– ში, Liebe ohne Angst (სიყვარული შიშის გარეშე) 1989 წელს.

გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, მუზეუმი ხელახლა შეიქმნა და მოდერნიზდა 1991 წლიდან. 2001 წელს იგი შედიოდა გერმანიის მთავრობის ცისფერ წიგნში, სიაში დაახლოებით 20. 2001-2005 წლებში მუზეუმი განახლდა და ნაწილობრივ რესტავრირდა არქიტექტორ პიტერ კულკას ხელმძღვანელობით.

გამოფენა
--------

მუზეუმის მუდმივი გამოფენა მოიცავს ექსპოზიციას "ადამიანის თავგადასავალი" (Abenteuer Mensch), რომელშიც შედის ადამიანის რასა, სხეული და ჯანმრთელობა მის კულტურულ და სოციალურ კონტექსტში და ასევე ბავშვთა გრძნობის მუზეუმი.

მუზეუმი ფლობს დაახლოებით 45,000 ერთეულის ფართო კოლექციას, რომელიც ასახავს საზოგადოების პოპულარიზაციას სხეულის ცნობიერებისა და ჯანსაღი ყოველდღიური ქცევის შესახებ, ძირითადად მე -20 საუკუნის დასაწყისიდან მოყოლებული. 

რეგულარულად ტარდება დროებითი გამოფენების პროგრამა სოციალურ ან სამეცნიერო საკითხებზე. ბოლო დროს ჩატარებულ დროებით გამოფენებს მიეკუთვნება "რელიგიური ენერგია", "რა არის სილამაზე?" და "ომი და მედიცინა". მუზეუმი ასევე აწყობს სამეცნიერო და კულტურულ ღონისძიებებს, მათ შორის საუბრებს, შეხვედრებს, დებატებს, კითხვას-პასუხს და კონცერტებს. მუზეუმის საკონფერენციო დარბაზები შეიძლება გამოყენებული იქნას გარე ღონისძიებებისთვის. საკონფერენციო დარბაზი იტევს რამდენიმე ასეულ მონაწილეს.

სპეციალური გამოფენების შეცვლა ეხება მეცნიერების და საზოგადოების, ხელოვნებისა და კულტურის მიმდინარე ან ისტორიულ საკითხებს. ეს პროექტები, როგორც წესი, შემუშავებულია კურატორთა, მხატვრების, სცენოგრაფებისა და დიზაინერების ინტერდისციპლინარული გუნდების მიერ. მუზეუმი თანამშრომლობს სამეცნიერო დაწესებულებებთან და საერთაშორისო თუ ეროვნულ დონეზე პარტნიორებთან და კრედიტორებთან.

### სპეციალური გამოფენაბ ბავშვებისთვის

ბავშვთა პროექტებს გერმანიის ჰიგიენის მუზეუმში დიდი ტრადიცია აქვს. ბავშვთა მუზეუმი იძლევა თამაშის მეშვეობით ინფორმაციას ადამიანის გრძნობებისა და მათი შესაძლებლობების შესახებ. გერმანიის ჰიგიენის მუზეუმს აქვს ფართო კოლექცია. იგი მოიცავს სხეულის ცოდნას და სხეულის პრაქტიკას ყოველდღიურ ცხოვრებაში. Kundi-Männchen ჯერ კიდევ გდრ-ს ეპოქაში დაინერგა, რათა ბავშვებისთვის მეგობრულ გარემოში მიეწოდებინათ განათლება ჯანდაცვის შესახებ. სულ ახლახან, სპეციალური ტურები ბავშვებისთვის, ექსპონატები და ბავშვთა მუზეუმი შეთავაზებული იქნა სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფისათვის ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა გრძნობები, სხეული და დაბადება. ამ ინდივიდუალური შეთავაზებების გარდა, არის ასევე თემატური შეთავაზებები, როგორიცაა სკოლის ლაბორატორია.

ლიტერატურა
----------

* Susanne König: *Bilder vom Menschen – Geschichte und Gegenwart. Die Dauerausstellung des Deutschen Hygiene-Museums in Dresden.* In: *Zeithistorische Forschungen/Studies in Contemporary History*, 4 (2007), Heft 1 und 2 (zeithistorische-forschungen.de).
* Sybilla Nikolow (Hrsg.): *Erkenne dich selbst – Strategien der Sichtbarmachung des Körpers in der Arbeit des Deutschen Hygiene-Museums im 20. Jahrhundert*. Böhlau, 2015, ISBN 978-3-412-22380-9.
* Sybilla Nikolow, Thomas Steller: *Das lange Echo der I. Internationalen Hygiene-Ausstellung in der Dresdner Gesundheitsaufklärung*. In: *Dresdner Hefte*, 29, 2011, S. 16–27.
* Eckart Roloff, Karin Henke-Wendt: *Irritierender Name, aber weltweit gefragt* (Das Deutsche Hygiene-Museum Dresden). In: *Besuchen Sie Ihren Arzt oder Apotheker. Eine Tour durch Deutschlands Museen für Medizin und Pharmazie.* Band 1, Norddeutschland. S. Hirzel, Stuttgart 2015, S. 191–194, ISBN 978-3-7776-2510-2.
* Christian Sammer: *„Das Ziel ist das gesunde Leben!". Die Verflechtungen zwischen dem Deutschen Gesundheits-Museum in Köln (DGM) und dem Deutschen Hygiene-Museum in Dresden (DHM) in den 1950er Jahren*. In: Detlev Brunner, Udo Grashoff, Andreas Kötzing (Hrsg.): *Asymmetrisch verflochten? Neue Forschungen zur gesamtdeutschen Nachkriegsgeschichte*. Christoph Links, Berlin 2013, ISBN 978-3-86153-748-9, S. 131–145.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Website des Deutschen Hygiene-Museums
* Website der 4. Sächsischen Landesausstellung დაარქივებული 2021-07-17 საიტზე Wayback Machine.
* Lingner-Archiv über K. A. Lingner, den Gründer des Deutschen Hygiene-Museums
* Deutsches Hygiene Museum – Monumentale Mischung aus Neoklassik und triumphierender Moderne bei das-neue-dresden.de
* Thomas Steller: *Volksbildungsinstitut und Museumskonzern. Das Deutsche Hygiene-Museum 1912–1930*.

სქოლიო
------


1. ↑  archINFORM — 1994.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  A forum for science, culture and society.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-04-04. ციტირების თარიღი: 2021-09-30.
3. ↑  Kulturberichte 1/01: Stiftung Deutsches Hygiene-Museum Arbeitskreis selbständiger Kultur-Institute e.V. (in German)
4. ↑  Hygiene Ausstellungen Lingner-Archiv. (in German)
5. 1 2 3  Kulturberichte 1/01: Stiftung Deutsches Hygiene-Museum Arbeitskreis selbständiger Kultur-Institute e.V. (in German)
6. ↑  Deutsches Hygienemuseum Dresden fertig saniert Archived 2012-03-19 at the Wayback Machine City of Dresden. დაარქივებული 2012-03-19 საიტზე Wayback Machine.  12 November 2010. (in German) დაარქივებული 19 March 2012[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
7. ↑   The Other Love in the Other Germany: East German Film, Media, and Social Change for Gay Rights, p. 5 Presented at the Canadian Association of University Teachers of German annual conference on 30 May 2016 in Calgary, Alberta. Retrieved 7 July 2018
8. ↑  The Other Love (Die andere Liebe) on DEFA Library website. Retrieved 6 July 2018
9. ↑  Love Without Fear (Liebe ohne Angst) on DEFA Library website. Retrieved 21 January 2019
10. ↑  German Hygiene Museum.[*მკვდარი ბმული*] Retrieved 6 July 2018 (in English)