recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბოსელთას (შატბერდის) ციხე** — მდებარეობს ართვინის ვილაიეთის ართვინის ილჩეს განაპირა სოფელ ოქუმუშლარის სამხრეთ-დასავლეთით, არსიანის მაღალი მთებით გარშმორტყმულ ნაყოფიერ და ტყიან ხეობაში, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს შაბერთას.

შესწავლის ისტორია
-----------------

1879 წელს სამხრეთ საქართველოში ექსპედიციის დროს დიმიტრი ბაქრაძემ გამოთქვა მოსაზრება, რომ „შატბერდად უნდა იგულისხმებოდეს თვით ლოდის-ყანა, თუმცა ახლა, როგორც მე ადგილობრივ დავრწმუნდი, ეს სახელი დაკარგულია". 
ვახტანგ ჯობაძე შატბერდის მდებარეობის დადგენას რთულ საკითხად მიიჩნევდა. ბოსელთას ციხის შედარებით სრული აღწერილობა ეკუთვნის ბათუმის უნივერსიტეტის საექსპედიციო ჯგუფის წევრს შოთა მამულაძეს. 
ბოსელთას ციხის შესახებ წერილობითი თუ ნივთიერი წყაროები მწირად არის შემორჩენილი. შატბერდის შესახებ პირველი ცნობა გვხვდება გიორგი მერჩულეს თხზულებაში.

ისტორიული გეოგრაფია
-------------------

ციხემდე მისასვლელ მარშრუტებს დაწვრილებით აღწერს შოთა მამულაძე. იგი აღნიშნავს, რომ შარბიეთის ციხეც საიმედოდ კეტავდა და იცავდა არტანუჯისაკენ სამხრეთ დასავლეთიდან მომავალ გზებს. ივანე ჯავახიშვილი ვახუშტიზე დაყრდნობით ახასიათებდა კლარჯეთს ბუნებას, როგორც უაღრესად მთიანი, ტყიანი და მცირე ველოვანი.
შატბერდში არსებული ტიპიური კლარჯული ბუნებისგან განსხვავებული გარემო არის ერთ-ერთი არგუმენტი ბოსელთას იდენტიფიცირებისთვის შატბერდის მონასტერთან.

ტოპონიმი
--------

ტოპონიმი ბოსელთა უნდა მიანიშნებდეს ხეობის ნაყოფიერებას, სასოფლო-სამეურნეო ფუნქციას. ნიკო მარი კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურში ორგზის იხსენიებს ტოპონიმ ბოსელთას. ბოსელთას ძველი სახელწოდება „აგარა" იყო. ხეობის ტოპონიმიკა (შაბერთა, ბოსელთა, აგარა) ადასტურებს აქ შატბერდის მონასტრის და მისი „მცველი ციხის" არსებობას.

ციხის აღწერა
------------

ბოსელთას (შატბერდის) ციხე გაშნებულია N-E/S-W წაგრძელების მაღალი კლდოვანი ქედის დასასრულ, ნახევარ პერიმეტრზე. ციხე მონასტრის ნანგრევებს დაჰყურებს ზემოდან. ბოსელთას ციხე გამორჩეულად დაცული და ძნელად მისადგომია, ვინაიდან სამი მხრიდან მიუვალია. აქვს ერთადერთი ძალზე ვიწრო, რთული რელიეფის მქონე მისადგომი კლდოვანი ქედის თხემზე გამავალი ბილიკის სახით. ციხის მთავარი კარიბჭიდან 10 მეტრში, ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით არის დიდი ზომის ლოდი, რომელზეც ამოკვეთილია ორნაწილიანი წყალშმკრები თავისი რეზერვუარით. შოთა მამულაძე მას საწნახელად მიჩნევს. შატბერდის ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფრიგელში შემორჩენილია დიდი რეზერვუარი. სავარაუდოდ განკუთვნილი მარცვლეულის და სურსათის შესანახად. შოთა მამულაძე მას მარნად მიიჩნევს, რის საფუძველს ოქროსმაძიებელთა მიერ ნათხარ ფენაში აღმოჩენილი კერამიკის ნაშთები აძლევს. წყალშმკრებიდან 6 მ.-ის მანძილზეა ციხესიმაგრის მთავარი კოშკი.

ლიტერატურა
----------

* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

1. ↑  შოთა მამულაძე. შარბეთის ციხე. კრებ.: თბ. 2009. გვ. 56-57.
**უილიამ ჰენრი მარგეტსონი** (ინგლ. William Henry Margetson; დ. დეკემბერი, 1861, ლონდონი — 2 იანვარი, 1940) — ბრიტანელი მხატვარი და ილუსტრატორი, რომელიც ძირითადად ცნობილია ქალების ესთეტიკური პორტრეტებით.

ბიოგრაფია
---------

 ოქროს შემოდგომა
მარგეტსონი დაიბადა ლონდონის სამხრეთში, კემბერველის რაიონში. სწავლობდა დულვიჩის კოლეჯში, მოგვიანებით კი ხელოვნების სამეფო კოლეჯში და სამეფო აკადემიის სკოლაში. 1885 წელს მისი ნამუშევრები პირველად გამოიფინა სამეფო აკადემიაში, შემდეგ კი ბრიტანელ მხატვართა სამეფო საზოგადოებაში, ნავთობის მხატვართა სამეფო ინსტიტუტში და გროსვენორის გალერეაში. 1885 წლის ბოლოს მან სამეფო აკადემიაში სწავლისთვის მოიპოვა მედალი, რომელიც ამჟამად ბრიტანეთის მუზეუმშია.

მარგეტსონი ზეთებსა და აკვარელებში ხატავდა. მან სახელი გაითქვა ლამაზი ქალების პორტრეტებით, ხშირად თანამედროვე ვარცხნილობებითა და ქუდებით. მან ასევე შექმნა რელიგიური და ალეგორიული ნამუშევრები. დასაწყისისთვის იგი მუშაობდა აკადემიურ, ვიქტორიანულ სტილში. მოგვიანებით იყენებდა ფუნჯის სტილს, რომელიც შთაგონებულია პოსტიმპრესიონისტებისა და პრერაფაელიტების, განსაკუთრებით ლოურენს ალმა-ტადემას მიერ. მისი ყველაზე წარმატებული ნამუშევარი იყო კლასიკური დეკორატიული „*The Sea Hath its Pearls"*, რომელიც მან გამოფინა 1897 წელს სამეფო აკადემიაში, ამჟამად კი ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთ უელსის სამხატვრო გალერეის მფლობელობაშია.

მარგეტსონის „ალფრედ ტენისონის პორტრეტი" არის ლონდონის პორტრეტების ეროვნულ გალერეაში.

მარგეტსონი ასევე მუშაობდა წიგნების ილუსტრაციებზე. ის დაქორწინებული იყო მხატვარ ჰელენ ჰეტონზე, რომელიც გაიცნო, როდესაც ერთად მუშაობდნენ ილუსტრაციულ პროექტზე. ის ცხოვრობდა და მუშაობდა ჯერ ლონდონში, შემდეგ კი ბლუბერიში და უოლინგფორდში. მხატვარი 1940 წელს უოლინგფორდში გარდაიცვალა.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარგეტსონი მხატვრებისა და ხელოვნების შესახებ
* 2 artworks by or after William Henry Margetson Art
* მოკლე ბიოგრაფია დაარქივებული 2012-10-24 საიტზე Wayback Machine.
* W. H. Margetson

სქოლიო
------

1. ↑  medal | British Museum.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb164523570 (data)
* ISNI: 0000 0000 6703 4898
* LCCN: nb99035584
* NLA: 36048786
* RKD: 52579
* ULAN: 500009677
* VIAF: 6888467
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 6888467

 |
**სამხედრო დიქტატურა** — დიქტატურის ფორმა, რომელშიც ძალაუფლებას აკონტროლებს ერთი ან მეტი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც მოქმედებს სამხედროების სახელით. ამ სახის მმართველობა ყველაზე ხშირად ყალიბდება სამხედრო გადატრიალებით ან სამხედროების გაძლიერებით სახალხო აჯანყების გზით, საშინაო არეულობის ან არასტაბილური ვითარების დროს. სამხედროები ძალაუფლებას ესწრაფვიან „წესრიგის აღსადგენად" ან „კორუფციასთან საბრძოლველად", მაგრამ მათ შეიძლება ჰქონდეთ პირადი მოტივები, როგორიც იქნება დაფინანსების ზრდა ან სამხედროებზე სამოქალაქო კონტროლის შემცირება.

ლიტერატურა
----------

* Assensoh, A. B.; Alex-Assensoh, Yvette M. (2002) *African Military History and Politics: Coups and Ideological Incursions, 1900-Present*.  Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-23893-2.
* (1988) *The Decline Of Military Regimes: The Civilian Influence*.  Westview Press. ISBN 9781000315790.
* Ezrow, Natasha M.; Frantz, Erica (2011) *Dictators and Dictatorships: Understanding Authoritarian Regimes and Their Leaders*.  Bloomsbury Publishing. ISBN 9781441116024.
**მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ვერხნედონის რაიონის სტანიცა მეშკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებული იყო 1857 წელს.

ისტორია
-------

დონის სასულიერო კონსისტერიის ფონდებში ინახება დოკუმენტები, რომელიც დაკავშირებულია მეშკოვსკაიის ეკლესიის მშენებლობასთან. მათში ახსნილია ეკლესიის აშენების აუცილებლობა კონკრეტულად ამ ხუტორში. ხუტორის ეკლესიაში კიდევ ივლიდა ცამეტი დასახლების მრევლი, ეს დასახლებებია: მოზნიაკოვი, პავლოვი, ვერხნიაკოვსკი, ნაზაროვი, პოპოვი, მელოვატსკი, კალმიკოვი, სკილნოვი, ეჟოვი, კოლოდეზნოი, სეტრაკოვი, ალიხოვსკი და ვეჟინსკი. 

მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია ააგეს 1857 წელს, იგი ხისგან იყო აშენებული, ჰქონდა სამრეკლოცდა ქვის ღობე. ეკლესიას ჰქონდა ორი საკურთხეველი მთავარი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე და ეგვტერისა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1890 წლის 1 ოქტომბერს ეკლესიასთან გაიხსნა წერა-კითხვის სკოლა, რომელსაც 1897 წლის 15 სექტემბერს ეწოდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესია დაიწვა და მის ადგილზე 1903 წელს ააშენეს სამლოცველო სახლი. 1904წელს სტანიცა მეშკოვსკაიაში ააშენეს და აკურთხეს ქვის სამსაკურთხევლიანი ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია. 

სსრკ-ში კოლექტივიზაციის დაწყებამდე მასში აღევლინებოდა საეკლესიო მსახურება ახლომდებარე სტანიცებისა და ხუტორებისათვის. მოგვიანებით, ეკლესია გაძარცვეს და გადააქციეს საწყობად. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიაში კვლავ მიმდინარეობდა მსახურება, მაგრამ 1955 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების ბრძანებით დაანგრიეს.

1981 წელს სტანიცის მცხოვრებლების სურვილით მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესიის ადგილზე აღემართათ ჯვარი და მემორიალური დაფა, რომელზეც გამოსახული იქნებოდა ძველი ეკლესია. ჯვარი დაამზადეს 2001 წელს და დადგეს იმ ადგილზე სადაც იდგა ტაძარი. 

ამჟამად სტანიცაში მოქმედებს ღვთისმშობლის კვართის სამწყსო, რომელთა წინამძღვარიცაა მღვდელმონაზონი ვლადიმირ ლავლინსკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Станица Мешковская - история დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine.
* Церковь (Мешковская)
* Станица Мешковская — место взорванного и стертого с лица земли Свято-Покровского Храма დაარქივებული 2016-11-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Мешковская. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы.
2. ↑  Хутора Мешкова Покровская церковь
3. ↑  Тайны Тихого Дона
4. ↑  СОСТОЯЛАСЬ ПОЕЗДКА ПО ХРАМАМ ВЕШЕНСКОГО БЛАГОЧИНИЯ
5. ↑  Духовенство Верхнедонского благочиния.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-22. ციტირების თარიღი: 2017-04-08.
**სსრკ-ის სახალხო ექიმი** — საპატიო წოდება, რომელიც ენიჭებოდა სამედიცინო დაწესებულებების (ამბულატორიების, სამშობიარო სახლების, საავადმყოფოების) და სხვა სანიტარული, სამკურნალო-პროფილაქტიკური ჯანდაცვის ორგანიზაციების ექიმებს თავისი დიდი წვლილისთვის სახალხო ჯანდაცვის განვითარებაში, პროფესიული ოსტატობის, მაღალი მორალური თვისებებისა და პროფესიულ საქმიანობაში თავდადებისათვის. დაწესდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1977 წლის 25 ოქტომბრის ბრძანებით. სსრკ-ის დაშლისთანავე ჯილდომ შეწყვიტა არსებობა. 

ჯილდოს ანიჭებდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი სსრკ-ის ჯანდაცვის სამინისტროს წარდგინებით. „სსრკ-ის სახალხო ექიმის" საპატიო წოდებასთან ერთად დაჯილდოებულებს გადაეცემოდათ სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელი და დადგენილი სახის სამკერდე ნიშანი. სამკერდე ნიშნის ტარება შეიძლებოდა მკერდის მარჯვენა მხარეს, სსრკ-ის სხვა ორდენების ზემოთ.

საქართველოდან საპატიო წოდების მფლობელები გახდნენ

* 1979 — კორნელი წეროძე
* 1984 — ოთარ ჩხობაძე

სქოლიო
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР от 25 октября 1977 г. // Ведомости Верховного Совета СССР : бюллетень. — 1977. — № 44. — С. 662.
ივანე დონაური
**ივანე მიხეილის ძე დონაური** (რუს. Иван Михайлович Донауров; დ. 3 აპრილი, 1806, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 20 ივლისი, 1849, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, იაროსლავლის გუბერნიის ვიცე-გუბერნატორი, სახელმწიფო მრჩეველი.

ბიოგრაფია
---------

ივანე დონაური დაიბადა 1806 წლის 3 აპრილს, სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო, მეფე ვახტანგ VI-თან ერთად გადასახლებულ ქართველ აზნაურთა შთამომავალი, სენატორ მიხეილ დონაურის ვაჟი.

1824 წლის დეკემბერში დაამთავრა ცარსკოე-სელოს კეთილშობილთა პანსიონი, მიანიჭეს XII კლასის ჩინი და გაანაწილეს საგარეო საქმეთა სახელმწიფო კოლეგიაში. 1827 წლის 13 სექტემბერს მუშაობა დაიწყო პარიზში მდებარე რუსეთის იმპერიის საელჩოში შტატგარეშე თანამშრომლად. შემდეგ წელს დაიმსახურა კოლეგიის მდივნის წოდება და გააგზავნეს ბრიუსელში მისიის მეორე მდივნად. 1831 წლის 18 დეკემბერს მიანიჭეს ტიტულარული მრჩევლის ჩინი და კამერ-იუნკერის წოდება. 1832 წელს ივანე დონაური ასრულებდა კურიერის ფუნქციას, თავდაპირველად, ჰააგიდან სანქტ-პეტერბურგში, შემდეგ სანქტ-პეტერბურგიდან ლონდონში. 1833 წელს მსახურობდა საელჩოს მეორე მდივნად ჰააგაში, ნიდერლანდების სამეფოში.

1837 წლის ივნისში საგანგებო დავალებათა მოხელის სტატუსით მიავლინეს კალუგის გუბერნიაში. 1838 წელს მსახურობდა კანცელარიის პირველ მდივნად საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგარეო ურთიერთობების დეპარტამენტში. 1838 წლის 8 იანვარს გადავიდა სახელმწიფო ქონების სამინისტროში, სადაც 1842 წელს ეკავა საგანგებო დავალებათა მოხელის თანამდებობა. 

1843 წელს დანიშნეს იაროსლავლის გუბერნიის ვიცე-გუბერნატორად, ხოლო 1846 წელს მიენიჭა სახელმწიფო მრჩევლისა და კამერგერის წოდება.

ივანე დონაური დაქორწინებული იყო პენზის გუბერნატორის ქალიშვილზე, ნატალია გოლიცინაზე. მათ სამი ვაჟი და ოთხი ასული შეეძინათ. ერთ-ერთი ვაჟი, სერგეი დონაური, იყო კომპოზიტორი და პოეტი.

ივანე დონაური გარდაიცვალა 1849 წლის 20 ივლისს, სანქტ-პეტერბურგში. დაკრძალულია ვოლკოვოს მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.2. – თბ. 2012. – გვ.480.
* Кульбака Н. История дворянского рода Донауровых. – М. 2013. сс. 48-53.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ივანე დონაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* ივანე დონაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილება** (რუს. Кавка́зский отде́л Импера́торского ру́сского географи́ческого о́бщества) — ერთ-ერთი უძველესი გეოგრაფიული სამეცნიერო ორგანიზაცია. დაარსდა 1850 წლის 27 ივლისს, პირველი საზეიმო დამაარსებელი სხდომა შედგა 1851 წლის 10 მარტს თბილისში. იარსება 1917 წლამდე. განყოფილების დანიშნულება იყო კავკასიის მხარის სისტემატური გეოგრაფიული, გეოლოგიური, ეთნოგრაფიული კვლევა, მისი ფლორისა და ფაუნის შესწავლა, რითაც საფუძველი ჩაეყარა კავკასიაში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებას. განყოფილებას ხელმძღვანელობდა განმკარგულებელი კომიტეტი. განყოფილება სცემდა „ზაპისკი კავკაზსკოგო ოტდელა იმპერატორსკოგო რუსსკოგო გეოგრაფიჩესკოგო ობშჩესტვას" და „იზვესტია კავკაზსკოგო ოტდელა იმპერატორსკოგო რუსსკოგო გეოგრაფიჩესკოგო ობშჩესტვას". განყოფილების საქმიანობაში აქტიურად მონაწილეობდნენ ქართველი მკვლევრები: პლატონ იოსელიანი, დიმიტრი ბაქრაძე, ვ. სარაჯიშვილი, რაფიელ ერისთავი, მოსე ჯანაშვილი, გრიგოლ წულუკიძე, მ. გარსევანიშვილი, გიორგი ყაზბეგი, ალექსანდრე ხახანაშვილი და სხვა. განყოფილების ბაზაზე შეიქმნა გეოგრაფიული საზოგადოება გეოგრაფიული საზოგადოება საქართველოსი.

ლიტერატურა
----------

* *კაპანაძე დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 306.
**შიომღვიმის წყალსადენი** — იგივე სხალტბა-შიომღვიმის წყალსადენი, შუა საუკუნეების საქართველოს მნიშვნელოვანი ჰიდროტექნიკური ნაგებობა, რომელიც წყაროს წყალს აწვდიდა შიომღვიმის მონასტერს. გაყვანილია თამარ მეფის მწიგნობართუხუცესის ანტონ ჭყონდიდელის თაოსნობით 1199-1202 წლებში. წყალშემკრები ნაგებობა, რომელიც გვირაბების რთულ სისტემას წარმოადგენს, მდებარეობს სხალტბის სერის ჩრდილოეთ ფერდობზე, სოფელ სხალტბის (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად. წყალსადენის 2 კმ სიგრძის ტრასა რთულ ტოპოგრაფიულ პირობებშია გაყვანილი. მისი ბოლო მონაკვეთი 170 მ სიმაღლის ფრიალო კლდეზე ეშვება. შიომღვიმის წყალსადენი დღე-ღამეში 243.000 ლიტრ წყალს აწვდიდა მონასტერს. ამავე სათავე ნაგებობიდან წყალსადენის მეორე, 1 კმ სიგრძის შტო გაუყვანიათ სოფელ სხალტბამდეც. 

ანტონ ჭყონდიდელის განჩინება, რომელიც თამარ მეფის სიგელზეა დართული და 1202 წლით თარიღდება, გვაუწყებს, რომ მშენებლობა 3 წელს გაგრძელებულა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 6.
* „საქართველოს არქეოლოგია" / რედ: აფაქიძე ა. თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 387-388.
შიდა ქალაქის გერბი
შიდა ქალაქის მდებარეობა ვენაში
ვენის სახელმწიფო ოპერა
**შიდა ქალაქი** (გერმ. Innere Stadt) — ვენის I მუნიციპალური უბანი (*1. Bezirk*). ის არის ქალაქის ისტორიული ცენტრი. 1850 წლამდე, სანამ ვენა გაფართოვდებოდა, მისი საზღვრები ემთხვეოდა დღევანდელი შიდა ქალაქის საზღვრებს. ტრადიციულად ის იყოფა ოთხ ნაწილად, რომლებიც ქალაქის ძირითად გასასვლელებს ემთხვეოდა. ესენია: *Stubenviertel* (ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი), *Kärntner Viertel* (სამხრეთ-აღმოსავლეთი), *Widmerviertel* (სამხრეთ-დასავლეთი) და *Schottenviertel* (ჩრდილოეთ-დასავლეთი). 

შიდა ქალაქს ყოფილი გალავნის ადგილას დღეს რინგშტრასე უვლის გარს. აქ დასაქმებულთა რიცხვი შეადგენს 100,745-ს, რაც ვენის სხვა უბნების მაჩვენებელზე მაღალია. ამის მიზეზი ტურიზმი და იქ განთავსებული ფირმების სათავო ოფისებია.

გეოგრაფია
---------

შიდა ქალაქი ვენის ცენტრალური უბანია. მას ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთიდდან ესაზღვრება ლეოპოლდშტადტი, აღმოსავლეთიდან ლანდშტრასე, ვიდენი და მარიახილფი სამხრეთიდან, ნოიბაუ და იოზეფშტადტი დასავლეთიდან ხოლო ალზერგრუნდი ჩრდილოეთიდან.

საინტერესო ადგილები
-------------------

* გალერეა ალბერტინა
* ბურგთეატრი
* გრაბენი
* ჰოფბურგი
* იმპერატორთა სამარხი
* კერტენშტრასე
* მარია-ამ-გეშტადე
* რუპრეხტსკირხე
* შოტლანდიური მონასტერი
* შტეფანსდომი
* ვენის სახელმწიფო ოპერა

წყაროები
--------

*[Parts of this article were translated from German Wikipedia.]*
* "Wien - 1. Bezirk - Innere Stadt", Wien.gv.at, 2008, webpage (15 subpages): Wien.gv.at-innerestadt (in German).
* Grabovszki, Ernst: *Innere Stadt, Wien, 1. Bezirk*. Verlag Sutton, Erfurt 2002, ISBN 3-89702-467-5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***Innere Stadt***

* (გერმანული) ვენის ისტორია
* (ინგლისური) (ფრანგული) UNESCO rationale
* (გერმანული) ძირითადი ინფორმაცია შიდა ქალაქის შესახებ
* (გერმანული) ვენის ცენტრის ისტორია
**ვიკიპედიის მონუმენტი** (პოლ. Pomnik Wikipedii) — ვიკიპედიისადმი მიძღვნილი პირველი მონუმენტი (ძეგლი), რომელიც პოლონეთის ქალაქ სლუბიცეში დგას. აღიმართა 2014 წლის 22 ოქტომბერს. ეს არის მსოფლიოში პირველი მონუმენტი, რომელიც აღიმართა ინტერნეტ-ენციკლოპედია ვიკიპედიის პატივსაცემად. ძეგლის ავტორია 30 წლის სომეხი სტუდენტი მიჰრან აკობიანი. მონუმენტის ღირებულება შეადგენს 11 ათას ევროს, რომელიც გაიღო ადგილობრივმა მუნიციპალიტეტმა. ქალაქ სლუბიცეს მერმა ტომაშ ჩიშევიჩმა მონუმენტის აღმართვას მხარი დაუჭირა, იმ მოტივით, რომ ქალაქის ახალი ღირსშესანიშნაობა გაზრდიდა ტურისტების რაოდენობას. 

გახსნის ცერემონიას ესწრებოდა ფონდ ვიკიმედიის გერმანელი, პოლონელი და ამერიკელი წარმომადგენლები. გახსნას ასევე ესწრებოდა დარიუშ ემელნიაკი, ვიკიპედიაზე დაწერილი წიგნის ავტორი.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვიკიპედიის მონუმენტი***

* ვიკიპედიის მონუმენტური დღე პოლონეთში
* მსოფლიოში ვიკიპედიის პირველი მონუმენტი დაარქივებული 2014-10-23 საიტზე Wayback Machine.
* ვიკიპედიის მონუმენტი პოლონეთში, როგორც იმედის ნიშანი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* ვიკიპედიის პირველი მონუმენტი პოლონეთში საზეიმოდ გაიხსნა დაარქივებული 2014-10-25 საიტზე Wayback Machine.
*ეროსი და ფსიქე*, ანტონიო კანოვას ნამუშევარი. 1808.
**ფსიქე**, **ფსიქეა** (ძველბერძ. Ψυχή — სული, სუნთქვა) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ადამიანის სულის განსახიერება. წარმოდგენილი ჰყავდათ როგორც პეპელა, ან მშვენიერი, ნაზი (პეპლისფრთიანი) ქალწული. ეროსის სატრფო. მითის სხვადასხვა ვერსიით, ეროსი ხან მისი მიჯნურია, ხან მისი მტანჯველი (ჩირაღდნის ალზე წვავს, ფრთებს აძრობს და სხვა). ლუციუს აპულეიუსმა თავის „მეტამორფოზებში" შეაერთა ამ მითის სხვადასხვა ელემენტი და შექმნა მშვენიერი ზღაპარი (პლატონის ალეგორიების მსგავსად) ადამიანის სულის ბედზე, რომელიც მრავალ განსაცდელს უძლებს და განწმენდილი უკვდავებას აღწევს. ნოველის მიხედვით, ფსიქე მეფის ასულია, რომელსაც ეროსი გაუმიჯნურდა ისე, რომ ფსიქემ არ იცოდა ვინ იყო მისი სატრფო. შურიანი დების შთაგონებით ფსიქე გადაწყვეტს, იხილოს სატრფოს სახე, რის გამოც მას ეროსი დასჯის და მიატოვებს. ფსიქე მრავალ ტანჯვას და განსაცდელს უძლებს ეროსის ძებნაში, საბოლოოდ კი ცოდვებისგან განწმენდილი, თავისი სიმტკიცითა და ერთგულებით მარადიულად უერთდება ეროსს. მათი სიყვარულის ნაყოფს — ასულს — ბედნიერება ჰქვია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 410.
**მოლა ნასრედინი** (აზერ. Molla Nəsrəddin) — ყოველკვირეული აზერბაიჯანული ილუსტრირებული სატირისტული ჟურნალი, გამოიცემოდა ტფილისში (1906—1914, 1917), თავრიზში (1921) და ბაქოში (1922—1931).

ისტორია
-------

25 წლის განმავლობაში გამოიცა 748 ჟურნალი (340 — ტიფლისში, 8 — თავრიზში და 400 — ბაქოში). ჟურნალი დაფუძნდა ჯალილ მამედყულიზადეს მიერ ტფილისში 1906 წელს. ჟურნალი გამოდიოდა 1912 წლის მარტამდე. 1913 წლის იანვარს ჟურნალის გამოცემა აღდგა, ხოლო 1914 წლის ოქტომბერში ჟურნალი დაიხურა. ჟურნალი მოლა ნასრედინის სახელით გამოთქვამდა მუშათა მოძრაობის იდეებს და 1905-1907 წლის რევოლუციურ აზრებს. ფართოდ იყო გავრცელებული მთელს ახლო აღმოსავლეთში და დიდ გავლენას ახდენდა დემოკრატიული ბეჭდვის ჩამოყალიბებაში. ჟურნალი მოუწოდებდა მუშა კლასს ბრძოლისაკენ და თავიანთი კანონიერი უფლებების დაცვისაკენ, გამოდიოდა ფეოდალურ-პატრიარქალური წესწყობილების წინააღმდეგ. 1917 წელს ჟურნალის გამოცემა აღდგა, ხოლო იმავე წელს დახურულ იქნა ცენზურის მიერ.

სქოლიო
------

1. ↑  Famous Personalities of Nakhchivan: Jalil Mammadguluzadeh დაარქივებული 2017-11-27 საიტზე Wayback Machine.. *Shexsiyyeter.nakhchivan.az*
**უსტარიც ალდეკოაოტალორა ასტარლოა** (ბასკ. Ustaritz Aldekoaotalora Astarloa; დ. 16 თებერვალი, 1983) — ესპანელი, წარმოშობით ბასკი ფეხბურთელი, თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც **უსტარიცი**. კარიერის უმეტესი ნაწილი იცავდა „ატლეტიკ ბილბაოს" ღირსებას.

კარიერა
-------

2013 წლიდან ირიცხებოდა თბილისის „დინამოში", ხშირად აწუხებდა ტრავმები, რამაც არ მისცა ბოლომდე გახსნის საშუალება. შედეგად, „დინამო" 2014 წლის იანვარში ურთირთშეთანხმების საფუძველზე დატოვა.

2014 წლიდან პორტუგალიური „აროკას" შემადგენლობაში ირიცხებოდა, სადაც ეროვნული პირველობის მხოლოდ ორი მატჩი ჩაატარა.

საფეხბურთო კარიერა 2015 წელს, ასევე პორტუგალიურ საფეხბურთო კლუბ „პენაფიელის" რიგებში დაასრულა, რომლის მაისურით მხოლოდ შვიდ საჩემპიონატო შეხვედრაში ითამაშა.

მიღწევები
---------

უმაღლესი ლიგა: 2012-13

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური)
* პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  უსტარიცი დინამოს დაემშვიდობა, „დინამოს" ოფიციალური საიტი, 31 იანვარი, 2014.
**მალანჟე** (პორტ. Malanje) — ქალაქი ანგოლაში, მალანჟეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი მალანჟე მდებარეობს ანგოლის ჩრდილოეთ ნაწილში, დაახლოებით 380 კმ-ში აღმოსავლეთით ქვეყნის დედაქალაქიდან — ლუანდიდან, ზღვის დონიდან 1155 მეტრ სიმაღლეზე. მალანჟედან 85 კმ-ში მდებარეობს ჩანჩქერი კალანდულა (წყლის ვარდნის სიმაღლე — 105 მეტრი), რომელიც რეგიონის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა. კლიმატი ქალაქის შემოგარენში რბილია; წლის განმავლობაში ჰაერის ტემპერატურა მერყეობს 20 °C-სა და 24 °C-ს შორის, ყოველწლიურად აქ მოდის დაახლოებით 900 მმ ნალექი. ქალაქ მალანჟეს შემოგარენი იდეალურია ისეთი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის მოსაყვანად, როგორებიცაა: ბამბა, ყავა, ხილი, სიმინდი.

ისტორია
-------

ქალაქი მალანჟე დააარსეს პორტუგალიელმა გადმოსახლებულებმა XIX საუკუნეში. 1885 წელს აშენდა რკინიგზა, რომელმაც ქალაქი დააკავშირა ანგოლის მთავარ ქალაქთან და საოკეანო პორტთან — ლუანდასთან. 1970 წელს პორტუგალიელმა მალანჟესთან ახლოს გახსნეს კანგანდალას ეროვნული პარკი. კოლონიზატორებმა ქალაქში ასევე ააშენეს აეროპორტი, საავადმყოფოები, კინოთეატრები და სხვა. 1975 წელს ანგოლისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭების შემდეგ ათეულწლობით მიმდინარე სამოქალაქო ომმა მალანჟეში და მის შემოგარენში გამოიწვია სამეურნეო საქმიანობის დაცემა.

მოსახლეობა
----------

მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 161 059 ადამიანს.

ტრანსპორტი
----------

ქალაქში არსებობს აეროპორტი, რომელიც იღებს რეგულარულ რეისებს ლუანდიდან. მალანჟე-ლუანდის რკინიგზას მრავალი დივერსიების გამო ესაჭიროება მთლიანი რეკონსტრუქცია.

სქოლიო
------

1. ↑  Malanje, Angola Page. Falling Rain Genomics
2. ↑  World Gazetteer (ინგლისური)

|  |  |
| --- | --- |
| ანგოლის დროშა | *ეს სტატია ანგოლისა და ანგოლელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
შიდსთან ბრძოლის მსოფლიო დღის ემბლემა
67 მ სიმაღლის „პრეზერვატივი" ობელისკზე ბუენოს-აირესში შიდსთან ბრძოლის მსოფლიო დღის აღსანიშნავად.
**შიდსთან ბრძოლის მსოფლიო დღე** (ინგლ. World AIDS Day) ყოველწლიურად 1 დეკემბერს აღინიშნება და შიდსის პანდემის მიმართ საზოგადოებაში ცნობიერების ამაღლებას ემსახურება. შიდსმა მსოფლიოში 2007 წლისთვის 25 მილიონი იმსხვერპლა, ხოლო დაახლოებით 38,6 მილიონი ვირუსმატარებელია, რაც მას ყველაზე დესტრუქციულ ეპიდემიად აქცევს ისტორიაში. მიუხედავად ბოლო დროს ანტირეტროვირუსული მკურნალობის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებისა მსოფლიოს მრავალ რეგიონში, 2005 წელს შიდსის ეპიდემიამ 3,1 მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა; მათ შორის 570.000 ბავშვი იყო.

მსოფლიო შიდსის დღის აღნიშვნის იდეა 1988 წელის შიდსის პრევენციის პროგრამით ჯანდაცვის მინისტრების სამიტზე გაჩნდა. მას შემდეგ ეს იდეა მრავალმა მთავრობამ, საერთაშორისო და საქველმოქმედო ორგანიზაციამ მიიღო მთელ მსოფლიოში.

სქოლიო
------

1. ↑  About World Aids Day. National Aids Trust. ციტირების თარიღი: 4 December 2014

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**მონტენეგროს ენები** — მონტენეგროს 2007 წლის კონსტიტუციის მიხედვით აქვს მხოლოდ ერთი სახელმწიფო ენა – ჩერნოგორიული. 2011 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმეტესობამ მშობლიურ ენად გამოაცხადა სერბული და მხოლოდ მოსახლეობის 37 %–მა ჩერნოგორიული. ლინგვისტური თვალსაზრისით ისინი ორივე სერბულ-ხორვატული ენის დიალექტებს წარმოადგენენ. ჩერნოგორული ენის სტანდარტების დამუშავების პროცესი ჯერ არ დასრულებულა.

უმცირესობის ენებად აღიარებულია: ბოსნიური, ალბანური და ხორვატული. ალბანური არის ასევე ულცინის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ენა. ქვეყნის მასშტაბით ასევე არიან სლოვაკურ ენაზე მოსაუბრეებიც. კოტორის ყურესა და სანაპირო ზოლში ასევე ცხოვრობს რამდენიმე ასეული იტალიურ ენოვანი მონტენეგროელი. ისინი არიან ვენეციის რესპუბლიკის დროს ჩამოსახლებული იტალიელების შთამომავლები.

მონტენეგრულის დამწერლობისთვის გამოიყენება როგორც ლათინური დამწერლობა ასევე კირილიცაც. ქვეყანაში არის მზარდი პოლიტიკური მოძრაობა, რომლის მიზანია ევროკავშირში შესვლის შემდეგ ხმარებაში დარჩეს მხოლოდ ლათინური დამწერლობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* CIA World Factbook დაარქივებული 2012-12-05 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
**კუკუ მორეი**, უბრალოდ კუკუ ან ინგლ. Cukoo, (დ. 1928 — გ. 30 სექტემბერი, 1981) — ინდურ-ინგლისური წარმოშობის ინდური კინოს  მოცეკვავე და მსახიობი. 1940-50-იან წლებში იყო ბოლივუდის ფილმების ცეკვის დედოფალი. აგრეთვე ცნობილი იყო „რეზინის გოგონას" სახელითაც. ბოლო მონაცემებით დასტურდება, რომ კუკუს ნამდვილი სახელი იყო კუკუ მორეი (Cuckoo Moray).

ადრეული კარიერა
---------------

კუკუ მორეის დებიუტი ეკრანზე შედგა ფილმში „Arab Ka Sitara" 1946 წელს. შემდეგ იყო ფილმი „Stum Chandi", ფართო აუდიტორიამ, კინო-კრიტიკოსებმა და რეჟისორებმა სწრაფად მიაქციეს ყურადღება ნიჭიერ მოცეკვავეს. ამ პერიოდში კუკუს კარიერაში გარდამტეხი იყო მეჰბუბ ხანის ფილმები. მისმა საცეკვაო ნომერმა ფილმიდან „Anokhi Ada" (1948) დააფუძვნა ეპოქის წამყვან მოცეკვავედ. რეჟისორ მეჰბუბ ხანის 1952 წლის ფილმი „Aan" ერთადერთი ფერადი ფილმია კუკუ მორეის მონაწილეობით. მხოლოდ ერთი საცეკვაო ნომრის შესრულებისათვის კუკუს უხდიდნენ 6000 რუპიას. რაც შესაშური ხელფასი იყო 50-იან წლებში.

გვიანდელი ხანა
--------------

კუკუ მორეი დარჩა ეპოქის საუკეთესო მოცეკვავედ, სანამ კინოინდუსტრიაში არ გამოჩნდნენ შემდეგი თაობის მოცევავეები ჰელენი,  პადმინი და ვიჯაიანთიმალა. კუკუ იყო ინგლისურ-ბირმული წარმოშობის მოცეკვავის ჰელენის ოჯახის მეგობარი. კუკუ მორეი ცნობილი იყო თავისი უანგარო დახმარებით და ხელშეწყობით უცნობი მსახიობების მიმართ. მან წაიყვანა პირველად 13 წლის ჰელენი ფილმებში „Shabistan" და „Awaara" (ორივე 1951) გადასაღებად. მოგვიანებით კუკუ მორეი და ჰელენი კვლავ ერთად გამოჩნდნენ ფილმებში „Chalti Ka Naam Gaadi" (1958) და „Yahudi" (1958). მისი ბოლო ფილმი იყო „Mujhe Jeene Do" (1963), რის შემდეგაც იგი საბოლოოდ გაუჩინარდა კინო ინდუსტრიიდან.

კუკუ მორეი გარდაიცვალა 53 წლის ასაკში 1981 წლის 30 სექტემბერს კიბოს სიმსივნით. მისი ავადმყოფობის პერიოდში იგი მთლიანად იყო მივიწყებული კინოინდუსტრიის მიერ.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | ფილმი | როლი |
| --- | --- | --- |
| 1948 | *Anokhi Ada* | მოცეკვავე |
| 1949 | *Andaz* | შეილა |
| *Barsaat* | რუბი |
| 1950 | *Arzoo* | მოცეკვავე |
| 1951 | *Hulchul* |  |
| *Awaara* | ბარის მოცეკვავე |
| 1952 | *Aan* |  |
| 1955 | *Mr. & Mrs. '55* | მომღერალი |
| 1958 | *Chalti Ka Naam Gaadi* |  |
| *Yahudi* |  |
| 1959 | *Bus Conductor* |  |
| 1963 | *Mujhe Jeene Do* |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კუკუ მორეი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* სრული ფილმოგრაფია და ბიოგრაფია, Cuckoo (ფრანგული) დაარქივებული 2016-09-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Down Melody Lane 1981-1985.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-07. ციტირების თარიღი: 2017-07-10.
2. ↑  Rishi, Tilak (2012). *Bless You Bollywood!: A tribute to Hindi Cinema on completing 100 years*.  Trafford Publishing,   გვ. 240. ISBN 1-466-93962-1.
3. ↑  Cuckoo's cineplot profile
4. ↑   *Early Icons Of Item Numbers*, Sulekha,. წაკითხვის თარიღი: 14 January 2016
5. ↑   *The Tragic ending of Cuckoo Moore – Helen remembers Cuckoo*, CinePlot,. წაკითხვის თარიღი: 14 January 2016
6. ↑  Sandip Pal.  (20 August 2015) Forgotten gems of Bollywood - The Times of India. *The Times of India*. ციტირების თარიღი: 2016-09-03.
აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
**აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია** ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია ჩრდილო-დასავლეთ პუერტო-რიკოში. 2009 წლის აღწერის მიხედვით, მეტროპოლიტენური ტერიტორიის მოსახელობა 342 495 ადამიანს შეადგენს, რაც 9.56%-ით მეტია 2000 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით.

პუერტო-რიკოს მეტროპოლიტენურ ტერიტორიებს შორის აგვადილია-ისაბელა-სან-ხუანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია მეორე ადგილზეა მოსახლეობის მიხედვით (სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემდეგ).

მუნიციპალიტეტები
----------------

მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში 8 მუნიციპალიტეტი შედის:

* აგვადილია: 55 101 ადამიანი
* ისაბელა: 42 943 ადამიანი
* სან-სებატიანი: 39 345 ადამიანი
* აგვადა: 38 136 ადამიანი
* მოკა: 37 460 ადამიანი
* ლარესი: 28 015 ადამიანი
* ანიასკო: 25 596 ადამიანი
* რინკონი: 15 187 ადამიანი

სქოლიო
------

1. ↑  Table 3. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-03) (CSV). *2009 Population Estimates*. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31
2. ↑  Update of Statistical Area Definitions and Guidance on Their Uses (OMB Bulletin 08 - 01) (PDF). *Office of Management and Budget* (2007-11-20). ციტირების თარიღი: 2008-11-10
**ნათია მეზვრიშვილი** (დ. 19 აპრილი, 1985, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსი 2019 წლის 2 ოქტომბრიდან 2020 წლის 23 ნოემბრამდე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1985 წლის 19 აპრილს, ქალაქ თბილისში. 2002-2006 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე (ბაკალავრის ხარისხი). 2006-2008 წლებში იყო სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზის მაგისტრატურაზე.

2006-2007 წლებში იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სტაჟიორი. 2007-2009 წლებში იყო ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორი. 2009 წელს იყო საქართველოს მთავარი პროკურატურის საპროკურორო საქმიანობაზე ზედამხედველობის დეპარტამენტის პროკურორი. 2009-2010 წლებში იყო საქართველოს მთავარი პროკურატურის ფინანსთა სამინისტროში გამოძიების საპროცესო ხელმძღვანელობის დეპარტამენტის პროკურორი. 2010-2012 წლებში მეზვრიშვილი იყო საქართველოს მთავარი პროკურატურის შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეგიონულ ტერიტორიულ ორგანოებში საპროკურორო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სამმართველოს უფროსი. 2012-2013 წლებში იყო საქართველოს მთავარი პროკურატურის სტრატეგიული განვითარების სამმართველოს უფროსი. 2013 წელს იყო საქართველოს მთავარი პროკურატურის იურიდიული სამმართველოს უფროსი. 2010-2015 წლებში — მიწვეული ლექტორი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2012 წლიდან არის მიწვეული ლექტორი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2014 წლიდან არის ასისტენტ-პროფესორი აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტში. 2013 წლიდან არის საქართველოს მთავარი პროკურატურა, საპროკურორო საქმიანობაზე ზედამხედველობისა და სტრატეგიული განვითარების დეპარტამენტის უფროსი. 2016-2017 წლებში სწავლობდა ცინცინატის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში მაგისტრატურაზე. 2017-2019 წლებში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე.

2019 წლის 2 ოქტომბერს დაინიშნა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსად. 2020 წლის 23 ნოემბერს მეზვრიშვილი გადადგა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნათია მეზვრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ბიოგრაფია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საიტზე დაარქივებული 2019-08-05 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „ნათია მეზვრიშვილი თანამდებობას ტოვებს". *kvirispalitra.ge*. 2020-11-23. ციტირების თარიღი: 23 ნოემბერი, 2020. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=`-ში (დახმარება)
**ავილოვის გამოქვაბული** (რუს. Авилова пещера) — გამოქვაბული ავილოვის მთებში, მდებარეობს ქალაქ ბელაია-კალიტვასთან, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

გეოგრაფია
---------

ავილოვის მთები დონეცის ჭიუხის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს. მთები მდებარეობს მდინარე კალიტვის ნაპირებზე. მდინარის მხარეს მთები მთავრდება ციცაბო კლდეებით, სწორედ ამ კლდეებში მდებარეობს ავილოვის მღვიმე.

ისტორია
-------

ავილოვის გამოქვაბულმა თავისი სახელწოდება მიიღო განდეგილ ავილასაგან, რომელიც ადრე ცხოვრობდა რიგინის გამოქვაბულში, შემდეგ კი დასახლდა ავილოვის გამოქვაბულში და იქ ცხოვრობდა 20 წელი. ეს პიროვნება, გადმოცემების თანახმად, იმითაა ცნობილი, რომ მომავალს განსჭვრეტდა, ბევრი ადამიანი მას რჩევის მისაცემადაც აკითხავდა. პეტრე I დიდის პერიოდში აქ მომხდარა წყალდიდობა, რის შემდეგაც ავილას მიუტოვებია გაოქვაბული. განდეგილის შემდეგ ბედზე მცირე რამაა ცნობილი. 

ამ გამოქვაბულს ჰქონია საიდუმლო მიწისქვეშა შესასვლელი, რომელიც მიწით ამოვსებულა. გამოქვაბული გადიოდა მღვიმიდან იმ ეკლესიამდე, რომელიც მდებარეობდა კალიტვაში. შესასვლელის შესახებ მეტი ცნობები არ არის. 

ავილოვის მთებს მოიხსენიებს საკმაოდ ძველი ისტორიული წყაროები. მასში მოიხსენიებენ მას როგორც მთას, რომელიც მდებარეობს მდინარე დონის მარცხენა ნაპირზე და არის საკმაოდ მაღალი მთები. ამ პერიოდში მას უკვე ეწოდება ავილოვი. მთებში, წყაროების მიხედვით, უკვე არსებობდა გამოქვაბულები, რომელიც შეიიძლება მივიჩნიოთ როგორც ცხოვრების კვალი. გამოქვაბულის მახლობლად აღმოჩენილია სხვადასხვა მონეტები და თიხის ჭურჭელი. გამოქვაბულის უდიდესი ნაწილი დანგრეულია ქვათაცვენის გამო. 

იმისათვის, რომ გამოქვაბულში მოხვდე აუცილებელია ციცაბო კლდეზე გამავალი ვიწრო ბილიკის გავლა. გამოქვაბულის შესასვლელი დაფარულია ბუჩქნარით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 10 мест для туристического кластера в Ростовской области დაარქივებული 2017-04-14 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Древние пещеры Сарматских гор
პერვეზ მუშარაფი
**პერვეზ მუშარაფი** (*ურდუ*: پرويز مشرف , *ინგლ.:* Pervez Musharraf; დ. 11 აგვისტო 1943, ნიუ-დელი, ინდოეთი — გ. 5 თებერვალი, 2023) — პაკისტანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალი, პაკისტანის პრეზიდენტი 2001-2008 წწ.

ბიოგრაფია
---------

პერვეზ მუშარაფი დაიბადა 1943 წლის 11 აგვისტოს ნიუ-დელიში, ინდოეთში. 1947 წელს მან მშობლებთან ერთად დატოვა ინდოეთი და პაკისტანში გადავიდა საცხოვრებლად. იქ მუშარაფმა სამხედრო განათლება მიიღო და არმიაში დაიწყო სამსახური. მან ინდოეთის წინააღმდეგ ორივე ომში მიიღო მიიღო მონაწილეობა.

ომის შემდეგ იგი პაკისტანის არმიის პირველი გენერალი გახდა. 1999 წლის 12 ოქტომბერს მუშარაფის მეთაურობით (*იგი ამ დროს გენშტაბის უფროსი იყო*) არმიამ პუტჩი მოაწყო და პრემიერ-მინისტრი ნავაზ შარიფი შინაპატიმრობაში აიყვანა. პოლიტიკური ძალაუფლების ხელში აღების შემდეგ 1999 წლის 22 დეკემბერს მუშარაფის 30.000-მდე მებრძოლმა ქვეყნის ყველა ელექტროსადგური დაიკავა, რითაც კონტროლი დაამყარა პაკისტანის ეკონომიკაზეც. 2001 წლის 20 ივნისს მუშარაფი ოფიციალურად გახდა პაკისტანის პრეზიდენტი. 

ჯორჯ ბუში და პერვეზ მუშარაფი
დასავლეთის ქვეყნებში მუშარაფი მოიაზრებოდა, როგორც გაწონასწორებული პოლიტიკოსი. ის დასავლეთთან თანამშრომლობდა კიდეც. მისი პრეზიდენტობის დროს პაკისტანში ეკონოკური რეფორმები გატარდა და ქვეყანა მოდერნიზაციის გზაზე დადგა. რელიგიურ საკითხში პერვეზ მუშარაფი შემწყნარებელი და გაწონასწორებულია. პუტჩის შემდეგ პაკისტანის არმია და უშიშროების სამსახური გაიწმინდა ისლამისტური ელემენტებისაგან.

2001 წლის 11 სექტემბერის ტერაქტების შემდეგ მუშარაფი აშშის პრეზიდენტის ჯორჯ ბუშის მოკავშირე იყო ტერორიზმის წინააღმდეგ ომში. 2003 წლის 14 დეკემბერს იგი აფეთქებას გადაურჩა რავალპინდიში, როცა ტერორისტებმა ააფეთქეს ის ხიდი, რომელზეც პრეზიდენტის ესკორტმა გაიარა. ეს მუშარაფზე მოწყობილი მესამე ტერაქტი იყო. 

პტეზიდენტობის უკანასკნელ წლებში მუშარაფი ინდოეთთან შერიგების გზას ადგა. ეს მოლაპარაკებები ცნობილია „კრიკეტ-დიპლომატიის" სახელწოდებით. 

2008 წლის 18 აგვისტოს პრეზიდენტი მუშარაფი გადადგა სამთავრობო კოალიციის მხრიდან იმპიჩმენტის საშიშროების გამო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პერვეზ მუშარაფი***

* Official profile at Pakistan Army website დაარქივებული 2010-08-24 საიტზე Wayback Machine.
* Pervez Musharraf on Facebook
* Musharraf Foundation დაარქივებული 2020-11-02 საიტზე Wayback Machine.
* bbc.co.uk, Timeline: Pakistan, a chronology of key events

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პაკისტანის დროშა პაკისტანის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ისკანდერ მირზა
* მუჰამად აიუბ-ხანი
* აღა მუჰამედ იაჰია ხანი
* ზულფიკარ ალი ბჰუტო
* ფაზალ ილახი ჩოუდხური
* მუჰამედ ზია-ულ ჰაკი
* გულამ ისხაკ ხანი
* ვასიმ საჯადი (მ/შ)
* ფარუხ ლეგარი
* ვასიმ საჯადი (მ/შ)
* მუჰამედ რაფიკ ტარარი
* პერვეზ მუშარაფი
* მუჰამედ მიან სუმრო (მ/შ)
* ასიფ ალი ზარდარი
* მამნუნ ჰუსეინი
* არიფ ალვი
 |

 |
**მტირალას ეროვნული პარკი** — ეროვნული პარკი საქართველოში, ქობულეთის, ხელვაჩაურისა და ქედის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. განფენილია ქობულეთ-ჩაქვის ქედზე. ადმინისტრაციული შენობა დაბა ჩაქვში მდებარეობს.

მტირალას მთა შავ ზღვასა და აჭარის მთათა სისტემას შორის, მდინარეეების, ჩაქვისწყლისა და ყოროლისწყლის, წყალგასაყარზე მდებარეობს. მტირალას ტერიტორია აგებულია შუა ეოცენის ასაკის, ეგრეთ წოდებული, „ნაღვარევის წყების" ვულკანურ-დანალექი ქანებით. ის ზღვის ტენიან ჰაერს აკავებს და აჭარის უაღრესად ტენიან ჰავას განსაზღვრავს. მთელი წლის მანძილზე აქ 4520 მმ ნალექი მოდის, რაც მტირალას ქვეყნის ყველაზე სველ ადგილად აქცევს. ტოპონიმი „მტირალაც" ამ მთას, სწორედ, უხვნალექიანობის გამო შეერქვა.

ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე გავრცელებულია როგორც ტყის მცენარეულობა, რომელიც წაბლნარებით, წიფლნარებითა და კოლხური ტიპის შერეული ტყით არის წარმოდგენილი, ასევე კოლხეთისთვის დამახასიათებელი მარადმწვანე შქერის ბუჩქებით. კოლხური ტიპის ტყეში გვხვდება წიფელი, ცაცხვი, წაბლი, ჩვეულებრივი მურყანი, რცხილა. ქვეტყე დაფარულია შქერიანით, რომელსაც წყავი, კოლხური ჭყორი, კოლხური ბზა და რამდენიმე ტიპის ლიანები ქმნიან.

მტირალას ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე გავრცელებულია აჭარა-ლაზეთის იშვიათი, ენდემური სახეობები და საქართველოს „წითელი ნუსხის" სახეობები, როგორებიცაა: გაულთერიასმაგვარი ეპიგეა, ფურისულა, მედვედევის არყი და სხვა.

ეროვნული პარკის მკვიდრები არიან: მურა დათვი, ფოცხვერი, მგელი, თხუნელა, სინდიოფალა, კავკასიური (სპარსული) ციყვი, კურდღელი, მელა, მაჩვი, ტყის კატა. ჩლიქოსნებიდან ნაკრძალის ტყეებში გვხვდება შველი, უფრო იშვიათად - გარეული ღორი. ამფიბიებიდან პარკში კავკასიური სალამანდრა, მცირეაზიური ტრიტონი, ჩვეულებრივი გომბეშო, ვასაკა, მცირეაზიური და ტბის ბაყაყები გვხვდება. აქ სამი სახის ხვლიკი და გველის რამდენიმე სახეობა: ჩვეულებრივი და წყლის ანკარები, სპილენძა გველი და კავკასიური გველგესლა ბინადრობს.

მტაცებელი ფრინველებიდან პარკში ბინადრობენ ჩია არწივი, კაკაჩა, ქორი, მიმინო, მარჯანი, ჩვეულებრივი კირკიტა, აგრეთვე ღამის მტაცებლები: ზარნაშო, წყრომი. სხვა ფრინველებიდან ბუდობს ოფოფი, კოდალა, ყორანი, შაშვი, მოლაღური.

გალერეა
-------

* მტირალას ეროვნული პარკის მთავარი ბილიკის დასაწყისიმტირალას ეროვნული პარკის მთავარი ბილიკის დასაწყისი
* ერთ-ერთი ბილიკიერთ-ერთი ბილიკი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს დაცული ტერიტორიები

ლიტერატურა
----------

* მტირალას ეროვნული პარკი და მისი დამხმარე ზონა, თბ.: ჯეოპრინტი, 2008.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მტირალას ეროვნული პარკი***

* მტირალას ეროვნული პარკი

სქოლიო
------

1. ↑  მტირალას ეროვნული პარკი

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ეროვნული პარკები |
| --- |
|  |
| 

ალგეთის ეროვნული პარკი · ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი · ვაშლოვანის ეროვნული პარკი · თბილისის ეროვნული პარკი · თუშეთის ეროვნული პარკი · კოლხეთის ეროვნული პარკი · მაჭახელას ეროვნული პარკი · მტირალას ეროვნული პარკი · ფშავ-ხევსურეთის ეროვნული პარკი · ყაზბეგის ეროვნული პარკი · ჯავახეთის ეროვნული პარკი
 | საქართველოს დროშასაქართველოს დროშა |

 |
**საქართველოს მეგობრები** — საქაველმოქმედო ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 2018 წლის 24 დეკემბერს და საქმიანობს საქართველოს ტერიტორიაზე.

ცნობები
-------

ფონდი მიზანია თავშესაფრების და მიუსაფარი ცხოველების პრობლემის გადაწყვეტაში მოსახლეობის შეზიდვა; მიუსაფარი ცხოველების ოდენობის შემცირება ჰუმანური ხერხებით (გამოჭრა, სტერილიზაცია, ოჯახებში მოწყობა ან ჰაბიტატის ადგილზე დაბრუნება); თავშესაფრების, რომლებსაც ფონდი მხარს უჭერს, ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალურ სტრუქტურებთან ერთად პროექტებში მონაწილეობა.

ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს საქველმოქმედო ორგანიზაციებთან, სახელმწიფო სტრუქტურებთან და მოხალისეებთან საქართველოში.

„საქართველოს მეგობრები" ახორციელებს მუშაობას საქართველოს ცხოველების და ზოოდამცველების მიმართულებით რამდენიმე სახით. ეხმარება ზოოდამცველებს და კატების და ძაღლების კერძო თავშესაფრებს. მუშაობის ფარგლებში ფონდი აფინანსებს ცხოველების სტერილიზაციას და ვაქცინაციას და ასევე არიგებს სამედიცინო პრეპარატებს ცხოველებისთვის. ასევე შეგროვებული საშუალებებით ფონდი ახორციელებს ცხოველებისთვის საკვების დარიგებას, ტრანსფერს და სამედიცინო დახმარების დაფინანსებას. ფონდი აქტიურად თანამშრომლობს თბილისის ცხოველების მონიტორინგის სააგენტოსთან და ახორციელებს საერთო პროექტებს.

ამ პროექტების შედეგად იყო დადგმული რამდენიმე ათეული კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. ასევე ხორციელდება დაყენებული კერების ადგილებზე საკვების რეგულარული დარიგება.

2020 წლის 5 აპრილს მუშაობა დაიწყო ფონდის საიტმა, სადაც ნებისმიერ მსურველს შეუძლია განთავსოს საკუთარი პროექტი ცხოველების დასახმარებლად და შეაგროვოს საშუალებები მის განსახორციელებლად. აღნიშნული პროექტი არის მიმართული ადამიანებისთვის ცხოველების მოვლის გასამარტივებლად და მათ შესახებ ინფორმაციის გასავრცელებლად. 

2020 წლის გაზაფხულისთვის ფონდი „საქართველოს მეგობრები"-ს ღონისძიებების ჩატარების შედეგად გამოვიდა: 70 კატა და ძაღლის ოპერაციების დაფინანსება.

განხორციელებულია 2000 კგ. საკვების დარიგება მცირეშემოსავლიანი ზოოდამცვენებისთვის. დადგმულია 41 კერა მიუსაფარი ძაღლებისთვის. განხორციელებულია ცხოველების 50 ტრანფერზე მეტი. დარიგებულია 35 Bravecto-ს პრეპარატი ცხოველების პატრონებისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქველმოქმედო ფონდი „საქართველოს მეგობრები"-ს გვერდი და მათი აქციები[*მკვდარი ბმული*]
* თბილისში და საქართველოს მიდამოებში ცხოველების გადაყვანა გამარტივდა
* საქართველოს დედაქალაქში 20-ზე მეტი კერა დაიდგა
* თბილისში მიუსაფარი ცხოველებისთვბის კერები დაიდგმევა
კიკლადის კუნძულები
**კიკლადი** ან ციკლადის კუნძულები (ბერძ. Κυκλάδες- „წრიული", „წრეზე მდებარე") — არქიპელაგი ეგეოსის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, საბერძნეთის ტერიტორიის შემადგენლობაში. 200–ზე მეტი კუნძული, რომელიც ქმნის ჩრდილო–დასავლეთიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთით წაგრძელებული გირლანდის ფორმას. საერთო ფართობი 2,6 ათასი კმ²­.

ეტიმოლოგია
----------

ბერძნული სიტყვა Κυκλάδες სიტყვასიტყვით ნიშნავს „წრიულს", „წრეზე მდებარეს". ასე უწოდებენ არქიპელაგის კუნძულებს იმიტომ, რომ ისინი გარს ეკვრიან კ. დელოსს, რომელიც ძველ ბერძენთა კულტურულ და პოლიტიკურ ყოფა–ცხოვრებაში უზარმაზარ როლს ასრულებდა.

გეოგრაფია
---------

ეგეოსის ზღვა კუნძულების ჯგუფებთან ერთად
შედარებით დიდი კუნძულებია ნაქსოსი (428 კმ²­), ანდროსი (380 კმ²), ტინოსი, პაროსი, მილოსი, კეა, ამორგოსი, იოსი, კიფსოსი, მიკონოსი, სიროსი, ტირა, სერიფოსი, სიფნოსი, სიკინოსი, ანაფი, კიმოლოსი, ანდიპაროსი, ფოლეოგანდროსი. კუნძულები მატერიკული წარმოშობისაა. ისინი ამოზრდილია წყალის ზედაპირზე წყალქვეშა ფუნდამენტიდან, რომელიც ერთმანეთთან აერთებს ბალკანეთის და მცირე აზიის ნახევარკუნძულებს. შედგება ძირითადად კირქვითა და კრისტალური ქანებით. სიმაღლე 1008 მ.–მდეა (კ. ნაკსოსზე), კუნძულები მილოსი და ტირა არის ვულკანური წარმოშობის. ხშირია მიწისძვრები. ჰავა წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვისპირულს ცხელი მშრალი ზაფხულითა და თბილი, ტენიანი ზამთრით (დაახლოებით 500 მმ. ნალექების რაოდენობით წელიწადში). კლდეებზე გავრცელებულია ბუჩქოვანი მცენარეები, ხეობებში გაშენებულია ვენახები, ციტრუსების პლანტაციები, ზეთისხილის ბაღები, ხორბლისა და სიმინდის ყანები. მოსახლეობა მისდევს მესაქონლეობასა და თევზჭერას. კუნძულები წარმოადგენს რკინის მადნის, ბოქსიტების და სხვა ლითონების მდიდარ საცავს.

ისტორია
-------

ძვ. წ. მე–2 ათასწლეულში კუნძულებზე გავრცელებული იყო მინოსური კულტურის მონათესავე კიკლადური კულტურა.

გალერეა
-------

* ანტიკური ხანის თეატრი კ. დელოსზეანტიკური ხანის თეატრი კ. დელოსზე
* ჰერმოპულოსი  კ. სიროსზეჰერმოპულოსი კ. სიროსზე
* კ. სანტორინიკ. სანტორინი
* კ. მუკონოსიკ. მუკონოსი
* კ. ამორგოსიკ. ამორგოსი
* კ. ფოლეოგანდროსიკ. ფოლეოგანდროსი
* კ. მილოსიკ. მილოსი
* კ. მუკონოსის ხედიკ. მუკონოსის ხედი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიკლადის კუნძულები დაარქივებული 2008-04-20 საიტზე Wayback Machine.
* კიკლადი. საბერძნეთის ტურიზმის ეროვნული ორგანიზაცია დაარქივებული 2008-04-20 საიტზე Wayback Machine.
* პრეისტორიული არქეოლოგია დაარქივებული 2012-07-18 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* კიკლადები. ტურიზმი
Map of Puerto Rico. Red fill shows the three municipios that form part of the Guayama Metropolitan Statistical Area.გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია
**გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია** (ინგლ. Guayama Metropolitan Statistical Area) ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია პუერტო-რიკოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მეტროპოლიტენური ტერიტორიის მოსახლეობა 68 442 ადამიანს შეადგენს, რაც 18.83%-ით მეტია 2010 წლის აღწერის მონაცემებთან შედარებით.

მუნიციპალიტეტები
----------------

გვაიამის მეტოპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში სამი მუნიციპალიტეტი (ესპ. municipios) შედის:

* გვაიამა: 36 614 ადამიანი
* პატილიასი: 15 985 ადამიანი
* აროიო: 15 843 ადამიანი

სქოლიო
------

1. ↑  Table 3. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas in Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 (CBSA-EST2009-03) (CSV). *2009 Population Estimates*. United States Census Bureau, Population Division (2010-03-23). ციტირების თარიღი: 2010-03-31
2. ↑  Update of Statistical Area Definitions and Guidance on Their Uses (OMB Bulletin 08 - 01) (CSV) (2007-11-20). ციტირების თარიღი: 2008-11-10
**არტემ ჰაიკის ძე ლუსინიანი** (სომხ. Արտեմ Լուսինյան; დ. 18 ივლისი [ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1910, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 26 ივლისი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ) — სომეხი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1950). სკკპ წევრი 1954 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სომხური ხელოვნების სახლთან არსებული დრამატული სტუდია (1928). იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სომხური თეატრის დასში. ასრულებდა დრამატულ, კომედიურ და სახასიათო როლებს. ჰქონდა კარგი სცენური გარეგნობა, დიქცია. როლები: პეპო, ოსეპი (სუნდუკიანის „პეპო", „დანგრეული კერა"), სუმბატი, სეირანი (შირვანზადეს „ქაოსი", „ნამუსი"), ალექსანდრე (ფაფაზიანის „ციცაბო კლდე"), არსენა (სანდრო შანშიაშვილის „არსენა"), ხევისბერი გოჩა (ალექსანდრე ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა"), ოტელო (უილიამ შექსპირის „ოტელო"), ურიელ აკოსტა (გუცკოვის „ურიელ აკოსტა"), თედორე (ლეონოვის „შემოსევა") და სხვა. 1943 წელს ითამაშა მიხეილ ჭიაურელის ფილმში „გიორგი სააკაძე", სადაც შეასრულა ვერდიბეგი-ყორჩი-ხანის შვილის როლი. არტემ ლუსინიანი გარდაიცვალა 1963 წლის 26 ივლისს ქალაქ თბილისში. დაკრძალულია თბილისის სომხურ პანთეონში.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1943 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1950 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* არტემ ლუსინიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* არტემ ლუსინიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* არტემ ლუსინიანი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. 1 2   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 315.
2. ↑  არტემ ლუსინიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-03. ციტირების თარიღი: 2016-06-13.
3. ↑  არტემ ლუსინიანის ბიოგრაფია
**ჩინური სასახლე** (რუს. Китайский дворец) — სასახლე, მდებარეობს სასახლეებისა და პარკების ანსამბლ „ორაიენბაუმის" (ქ. ლომონოსოვი) დასავლეთ ნაწილში. 

1743 წელს იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი გადასცა თავის ნათესავს და ტახტის მემკვიდრეს პეტრე თეოდორეს ძეს, მომავალ იმპერატორ პეტრე III-ს. აქ მისთვის ააშენეს ციხესიმაგრე პეტერშტადტი, ხოლო ციხესიმაგრეში სასახლე. 

სასახლე ააგეს არქიტექტორ ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით 1762-1768 წლებში იმპერატორ ეკატერინე II-სათვის. წარმოადგენს ორანიენბაუმის პირადი აგარაკის ნაწილს. სახელწოდება მიიღო იმის გამო, რომ მისი ინტერიერის გარკვეული ნაწილი ჩინურ სტილშია გაფორმებული, რაც იმ პერიოდისათვის საკმაოდ მოდური ტენდენცია იყო. 

1852-1853 წლებში სამხრეთი ფასადი გადააკეთეს ანდრეი შტაკენშნეიდერისა და ლუდვიგ ბონშტედტის პროექტის მიხედვით. 1922 წლიდან სასახლე ფუნქციონირებს როგორც მუზეუმი.

XVIII საუკუნის ორანიენბაუმის ნაგებობებიდან როკოკოს სტილი მხოლოდ ჩინურ სასახლეშია წარმოდგენილი და მან გარდა ამ ქალაქისა სხვაგან ვერ ჰპოვა გავრცელება. ამან განაპირობა სასახლის არქიტექტურის უნიკალურობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ფაშისტებს ორანიენბაუმი არ დაუპყრიათ განსხვავებით სანქტ-პეტერბურგის სხვა გარეუბნებისაგან. 

2011 წლის სექტემბერში რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა ოთხი დარბაზი: დიდი ანტიკამერა, მუზების დარბაზი, ცისფერი სასტუმრო და შემინული კაბინეტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт ГМЗ «Петергоф» დაარქივებული 2007-05-24 საიტზე Wayback Machine.
* ГМЗ «Ораниенбаум» на портале «Музеи России»
* Музей-заповедник «Ораниенбаум»: фотографии, информация для туристов
* ГМЗ «Ораниенбаум» (неофициальный сайт)
* «Сокровища Ораниенбаума» (Судьба пригорода С.-Петербурга начиная с XVIII в.)
* Т. С. Сясина Штофная опочивальня Китайского дворца в Ораниенбауме. Проблемы реставрации и музеефикации интерьера.[*მკვდარი ბმული*] // музей-усадьба «Останкино»