**არწივები** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ფრინველები, რომლებიც მანუეს მაცნეები იყვნენ. დიდ არწივებს შორის იყვნენ არწივები, რომლებიც ადამიანებს, ელფებსა და ჯადოსნებს ეხმარებოდნენ ბოროტებასთან ბრძოლისას. სწორედ მათ უწოდებდნენ **მანუეს არწივებს**.

ეს არსებები შუახმელეთში ვალინორიდან გამოაგზავნეს, რათა თავდაპირველად გადასახლებული ნოლდორებისთვის ეყარაულათ, ისევე, როგორც მორგოთისთვის. ყველა მნიშვნელოვანი ამბავი მანუესთან მიდიოდა.

პირველი ეპოქა
-------------

მანუეს ბრძანებით თორონდორი, არწივთა მბრძანებელი, თვალს ადევნებდა თანგოროდრიმს, ვულკანურ მთას ანგბანდის თავზე. თორონდორი დაეხმარა ფინგონს მაედროსის გადარჩენაში. მოგვიანებით არწივები კრისაეგრიმს ადევნებდნენ თვალს, რომელიც ექორიადის ნაწილი იყო, გონდოლინში. ისინი მეფე ტურგონის მეგობრები იყვნენ და ახლომდებარე მთებიდან მორგოთის მზვერავებს აძევებდნენ. მათი ძალისხმევით ორკები ვერც კი უახლოვდებოდნენ ახლო მთებსა  თუ ბრითიაქის ფონს, რომელიც სამხრეთით მდებარეობდა. ტუორის მოსვლის შემდგომ დაზვერვა გაორმაგდა და მტერი კვლავ ვერ პოულობდა გონდოლინს. ამგვარად გონდოლინმა ელფთა დამალულ სამეფოთა შორის ყველა დიდ ხანს იარსება. როდესაც გონდოლინი საბოლოოდ დამარცხდა, არწივები იცავდნენ გამოძევებულებს და აძევებდნენ ორკებს, რომლებიც ხალხს თავს დაესხნენ კირით თორონათზე.

თორონდორი იყო სწორედ ის არწივი, რომელმაც მორგოთის სახეს ფინგოლფინთან ბრძოლის შემდეგ ეცა და სამუდამო ნაიარევები დაუტოვა. მანუემ ფინგოლფინის გვამი ექორიათში ჩააბრძანა, სადაც გმირი ფინგონმა დაკრძალა.

პირველი ეპოქის ბოლოს მომხდარი რისხვის ომისას არწივები იბრძოდნენ ვალარებთან, ელფებთან და ედანებთან ერთად. დრაკონების გამოჩენის შემდეგ ყველა დიდი ფრინველი თორონდორის მეთაურობით ეარენდილს შეუერთდა და ასე განადგურდა დრაკონთა დიდი ნაწილი.

მნიშვნელოვანი არწივები
----------------------

* გვაიჰირი
* ლანდროვალი
* მენელდორი
* თორონდორი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* არწივი (შუახმელეთი) — საიტზე Tolkien Gateway

სქოლიო
------

1. ↑  ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1954), *ბეჭდის საძმო*, *ბეჭდების მბრძანებელი*, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), "ელრონდის საბჭო", გვ. 275, ISBN 0-395-08254-4
2. ↑  *სილმარილიონი*, "ამბავი დორიათის დაქცევისა", გვ. 228

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ლეგენდარიუმი |
| --- |
|  |
| 
* ბიბლიოგრაფია
 |
|  |
| ნაწარმოებები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ძირითადი | 
* *სილმარილიონი*
* *ჰობიტი*
* *ბეჭდების მბრძანებელი*
	+ *ბეჭდის საძმო*
	+ *ორი ციხე-კოშკი*
	+ *მეფის დაბრუნება*
 |
|  |
| დამატებითი | 
* *ტომ ბომბადილის თავგადასავლები*
* *გზა წინ და წინ მიდის*
 |
|  |
| სიკვდილის შემდგომი | 
* *დაუსრულებელი მოთხრობები*
* *ჯ. რ. რ. ტოლკინის წერილები*
* *შუახმელეთის ისტორია* (12 ტომი)
* *ბილბოს უკანასკნელი სიმღერა*
* *ჰურინის შვილები*
* *ჰობიტის ისტორია*
* *ამბავი ბერენის და ლუთიენისა*
 |

 |
|  |
| სამყარო | 

|  |  |
| --- | --- |
| პერსონაჟები | 
* ხალხები
	+ სია
* ჯუჯები
* ელფები
* ჰობიტები
	+ ოჯახები
* ნუმენორელები
* ორკები
* არნორის მეფეები
	+ ისილდურის საგვარეულო
	+ ჩრდილოელი მზვერავები
	+ არვედუი
	+ არაგორნი
	+ ელდარიონი
* ველის მეფეები
* გონდორის მეფეები
	+ ანარიონის საგვარეულო
	+ ეარნილ II
* როჰანის მეფეები
	+ ეომერი
	+ თეოდენი
* ნუმენორის მმართველები
* სამეფოები
 |
|  |
| ობიექტები | 
* ძალაუფლების ბეჭდები
	+ ერთი ბეჭედი
	+ სამი ბეჭედი
* პალანტირები
* სილმარილები
* მითრილი
* იარაღები და ჯავშნები
	+ ნესტარი
 |
|  |
| კონცეფციები | 
* კოსმოლოგია
* არდის ისტორია
* ქრონოლოგია
* ცხოველები
* მცენარეები
* საკვები და სასმელი
* ომები და ბრძოლები
* მდინარეები
	+ ანდუინი
* გზები
* ენები
* მაგია
* ჰობიტების დღე
 |

 |
|  |
| სხვა ნაწარმოებები | 
* *შუახმელეთის ატლასი*
* *შუახმელეთის სრული მეგზური*
* *შუახმელეთის მეგზური*
* *ფროდოს მოგზაურობები*
* *ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი*
 |

 |