ოლიმპიადის ერთ-ერთი ცენტრალუტი პარტია: რობერტ ფიშერი - მიხეილ ტალი
**16 ოქტომბერი - 9 დეკემბერი 1960 ლაიფციგი, გერმანია**

ლაიფციგის ოლიმპიადაზე მონაწილეთა სარეკორდო რაოდენობა შეიკრიბა. აღმოსავლეთ გერმანიის ამ ქალაქში 40 ქვეყნის ნაკრები გუნდი ჩამოვიდა. საბჭოთა ნაკრებს მსოფლიოს ახალი ჩემპიონი, მიხეილ ტალი თავკაცობდა. მეოთხე დაფაზე დებიუტი ჰქონდა ვიქტორ კორჩნოის. ამერიკელთა გუნდის პირველ დაფაზე რობერტ ფიშერი თამაშობდა, სამაგიეროდ არ იყო სამუელ რეშევსკი. ჩეხოსლოვაკიის გუნდში დებიუტი ჰქონდა ვლასტიმილ ჰორტს. ოლიმპიადაზე იყო ერთი ქალბატონიც. მონაკოს გუნდში თამაშობდა ანა-მარია რენუა-შევრიე. ტურნირს მიეძღვნა დიდი გამოფენა სახელით ,,ჭადრაკი საუკუნეების გავლით’’, რომელშიც მსოფლიოს 140-ზე მეტი ბიბლიოთეკა და მუზეუმი მონაწილეობდა სხვადასხვა ქვეყნებიდან. თავად შეჯიბრება ჩატარდა ,,რინგმესჰაუზის’’ ვეებერთელა დარბაზში, სადაც ჩვეულებრივად ტარდებოდა ხოლმე ლაიფციგის ცნობილი ბაზრობები.

პირველ ეტაპზე დიდი ბრძოლები არ გამართულა. ფავორიტებმა უპრობლემოდ მოიპოვეს მთავარი ფინალის საგზურები. ფინალი საბჭოელებმა ბულგარელთა განადგურებით დაიწყეს (4-0). უკვე მეორე ტურში კი ძველ მეტოქეებს, იუგოსლავიელებს შეხვდნენ. პერტოსიანმა მეოთხე დაფაზე გამატჯვება მოუტანა გუნდს. მეხუთე ტურში დიდ ინტერესს იწვევდა სსრ კავშირის და აშშ-ს ნაკრები გუნდების მატჩი, ამ დროისათვის ამერიკელები მხოლოდ ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდნენ ლიდერს და გამარჯვების შემთხვევაში თავად ჩუდგებოდნენ სატურნირო ცხრილს სათვეში. მატჩის ბედი აქაც მეოთხე დაფაზე გადაწყდა. სმისლოვმა გაიმარჯვა და საბჭოთა გუნდმაც მატჩი მოიგო. ამის შემდეგ საბჭოელები სულ უფრო და უფრო ზრდიდნენ თავის უპირატესობას და უკვე ბოლოსწინა ტურში გაინაღდეს ჩემპიონობა. ბოლო ტურში ამერიკელებმა 3,5-0,5 მოუგეს გდრ-ს გუნდს და მეორე ადგილი გაინაღდეს. მესამე იყო იუგოსლავიის გუნდი. ბოლო ტურში საბჭოთა ნაკრები ინგლისელებს ხვდებოდა. მატჩს პრაქტიკული მნიშვნელობა აღარ ჰქონდა მაგრამ იყო ერთი გარემოება, რომელიც გარკვეულ ინტრიგას მატებდა მატჩს. თუ საბჭოელები მატჩს მოიგებდნენ ისე რომ არცერთ პარტიას არ წააგებდნენ, მაშინ ისინი ყველა მატჩის მოგებით და პარტია წაუგებელი დაამთავრებდნენ ტურნირს. კერესმა, კორჩნოიმ და პეტროსიანმა მოიგეს, მაგრამ მარცხი მოუვიდა ტალს, რომელმაც დამარცხება განიცადა პერსონთან. ასე რომ რეკორდი არ შედგა, თუმცა საბჭოელების გამარჯვებისათვის ამას რაღა თქმა უნდა ჩრდილი არ მიუყენებია.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 40 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები ოთხ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-IX ადგილები). დანარჩენები B და C ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XIII-XIV და XXVI-XL ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით, მხოლოდ მესამე ფინალური ტურნირი, რათა არ დარღვეულიყო შეჯიბრების საერთო ვადები, ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 27 2.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 26 3.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 25 4.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 20,5 5.დროშა: ფინეთიფინეთი - 19,5 6.ისრაელის დროშაისრაელი - 19 7.ინდონეზიის დროშაინდონეზია - 18,5 8.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 11 9.დროშა: ალბანეთიალბანეთი - 10,5 10.მალტის დროშამალტა - 3

* II ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 32 2.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 25 3.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 23,5 4.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 21,5 5.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 19 6.ინდოეთის დროშაინდოეთი - 15,5 7.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 14,5 8.ფილიპინების დროშაფილიპინები - 13,5 9.იტალიის დროშაიტალია - 12 10.მონაკოს დროშამონაკო - 3,5

* III ჯგუფი: 1.დროშა: ინგლისიინგლისი - 28 2.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 28 3.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 27 4.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 23 5.დროშა: დანიადანია - 16,5 6.ისლანდიის დროშაისლანდია - 16 7.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 15,5 8.ტუნისის დროშატუნისი - 14 9.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 7 10.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 5

* IV ჯგუფი: 1.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 29 2.დროშა: გერმანიაგერმანია - 25,5 3.დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 24 4.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 23,5 5.დროშა: ჩილეჩილე - 22 6.დროშა: კუბაკუბა - 19 7.დროშა: ბელგიაბელგია - 17 8.ეკვადორის დროშაეკვადორი - 12 9.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 6 10.ლიბანის დროშალიბანი - 2

მეორე ეტაპი

* XXV-XL ადგილები (შვეიცარიული სისტემით)

25.ფილიპინების დროშაფილიპინები - 28,5 26.ინდონეზიის დროშაინდონეზია - 27,5 27.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 27,5 28.დროშა: ალბანეთიალბანეთი - 26,5 29.ეკვადორის დროშაეკვადორი - 26 30.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 25 31.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 25 32.იტალიის დროშაიტალია - 24 33.დროშა: ბელგიაბელგია - 23,5 34.ტუნისის დროშატუნისი - 21,5 35.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 20,5 36.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 19,5 37.მონაკოს დროშამონაკო - 17,5 38.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 17 39.მალტის დროშამალტა - 14 40.ლიბანის დროშალიბანი - 8,5

* XIII-XXIV ადგილები

13.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 27,5 14.ისრაელის დროშაისრაელი - 26,5 15.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 24,5 16.დროშა: დანიადანია - 23,5 17.დროშა: ფინეთიფინეთი - 23,5 18.დროშა: კუბაკუბა - 23 19.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 23 20.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 22,5 21.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 22 22.დროშა: ჩილეჩილე- 19,5 23.ისლანდიის დროშაისლანდია - 16,5 24.ინდოეთის დროშაინდოეთი- 12

I-XII ადგილები

* 1. დროშა: სსრკსსრკ - 34
* 2. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 29
* 3. დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 27
* 4. დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 22,5
* 5. დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 21,5
* 6. დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 21
* 7. დროშა: არგენტინაარგენტინა - 20,5
* 8. დროშა: გერმანიაგერმანია - 19,5
* 9. დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 19
* 10. დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 17
* 11. დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 16,5
* 12. დროშა: ინგლისიინგლისი - 16,5

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

მიხეილ ტალი 11 (+8=6-1), მიხეილ ბოტვინიკი 10,5 (+8=5-0), პაულ კერესი 10,5 (+8=5-0), ვიქტორ კორჩნოი 10,5 (+8=5-0), ვასილი სმისლოვი 11,5 (+10+3-0), ტიგრან პეტროსიანი 12 (+11=2-0)

* დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ

რობერტ ჯეიმზ ფიშერი 13 (+10=6-2), უილიამ ჯეიმზ ლომბარდი 11,5 (+8=7-2), რობერტ ბირნი 12 (+9=6-0), არტურ ბერნარდ ბისჰაიერი 11,5 (+9=5-2), ნიკოლას როსოლიმო 3,5 (+2=3-1), რაიმონდ ვაინშტეინი 6,5(+6=1-1)

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 12 (+7=10-0), ალექსანდრ მატანოვიჩი 10,5 (+6=9-2), ბორისლავ ივკოვი 12 (+9=6-1), მარიო ბერტოკი 7,5 (+5=5-3), მატო დამიანოვიჩი 7 (+6=2-2), მილან ვუკჩევიჩი 4 (+2=4-1).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| კარლ რაბაჩი | დროშა: ავსტრია ავსტრია | 13,5 | 16 | 84,4 |
| მიხეილ ტალი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11 | 15 | 73,3 |
| რობერტ ჯეიმზ ფიშერი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 13 | 18 | 72,2 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| მიხეილ ბოტვინიკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 13 | 80,8 |
| არნბიორნ გუდმუნდსონი | ისლანდიის დროშა ისლანდია | 11,5 | 16 | 71,9 |
| არტურო სალამანკა პომარი | დროშა: ესპანეთი ესპანეთი | 8,5 | 12 | 70,8 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| პაულ კერესი | დროშა: სსრკ სსრკ | 10,5 | 13 | 80,8 |
| რობერტ ბირნი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 12 | 15 | 80,0 |
| ბორისლავ ივკოვი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 12 | 16 | 75,0 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ლამსურენ მიაგმარსურენი | დროშა: მონღოლეთი მონღოლეთი | 16,5 | 20 | 82,5 |
| ტანგ ლინგ ანი | ინდონეზიის დროშა ინდონეზია | 16,5 | 20 | 82,5 |
| ვიქტორ კორჩნოი | დროშა: შვედეთი შვედეთი | 10,5 | 13 | 80,8 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11,5 | 13 | 88,5 |
| მატო დამიანოვიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 7 | 10 | 70,0 |
| სამუელ შვებერი | დროშა: არგენტინა არგენტინა | 7 | 10 | 70,0 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ტიგრან პეტროსიანი | დროშა: სსრკ სსრკ | 12 | 13 | 92,3 |
| ემანუელ გიუტი | ისრაელის დროშა ისრაელი | 9 | 13 | 69,2 |
| დიულა კლიუგერი | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 6,5 | 10 | 65,0 |

### ლიტერატურა

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

### ბმულები

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |