recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ვარგუნინის სახლი** (რუს. Особняк Варгунина) — XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ეკლექტიკის არქიტეტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. მისამართი ფურშტატის ქუჩა, სახლი № 52. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.

ისტორია
-------

სახლის შენობა ააგეს კ. ა. ვარგუნინისათვის, რომელიც ვარგუნინების ცნობილი ოჯახის წარმომადგენელი იყო, რომლებიც ფლობდნენ ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკას სანქტ-პეტერბურგის მახლობლად. სახლი ააშენეს მართკუთხა მიწის ნაკვეთში, მარჯვენა მხარე ესაზღვრებოდა მეზობელ შენობას. პროექტის ავტორი იყო რუსი არქიტექტორი ალექსანდრე ფონ გოგენი, მაგრამ თავად კ. ა. ვარგუნინმა მიიღო აქტიური მონაწილეობა შენობის დაპროექტებაში.

სახლი ააგეს ეკლექტიკის სტილში, თუმცა გამოყენებულია სხვა სტილის მოტივებიც. კერძოდ, კლასიციზმი (რუსტიკები), ბაროკო (თასები ნიშებში), რენესანსი (მეორე სართულის ფანჯრები), მოდერნი (არასიმეტრიული ფასადი).

სასახლის ფასადის ცენტრი მდებარეობს სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ორ რიზალიტს შორის. მისი ნათელი არქიტექტურის გამო, ვარგუნინის სახლი ფურშტატის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი სახლების საერთო ხაზიდან გამოირჩევა.

თავად კ. ა. ვარგუნინს ამ სახლში არ უცხოვრია. აქ მისი ცოლი და შვილები ცხოვრობდნენ. 1912-1916 წლებში სახლი იჯარით გასცეს. 1916 წელს შენობაში განათავსეს ესპანეთის საელჩო. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სახლი გარკვეული წლები მიტოვებული აღმოჩნდა. 1930-1950 წლებში ყოფილ საკუთრებაში ლენინგრადის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, ხოლო ლენინგრადის ბლოკადის დროს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ადგილობრივი ორგანიზაცია იყო განთავსებული. 1963 წლიდან მოყოლებული დღემდე შენობაში ქორწინების № 2 სასახლე ფუნქციონირებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Особняк К. А. Варгунина. *Citywalls. Архитектурный сайт Санкт-Петербурга*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2015-06-15.
* Дворец бракосочетания на Фурштатской. *Едем в Санкт-Петербург*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-06-06. ციტირების თარიღი: 2015-06-15.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გომელაური**. |

**ვალერიან ბაგრატის ძე გომელაური** (დ. 1 იანვარი, 1933, თელავი) — ქართველი საბჭოთა არმიის გენერალ-მაიორი (1982).

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა ნოვოჩერკასკის ა. სუვოროვის სამხედრო სასწავლებელი, ხოლო 1954 წელს მოსკოვის რსფსრ უმაღლესი საბჭოს სახელმწიფო უმაღლესი საჯარისოსამეთაურო სასწავლებელი, 1967 წელს კი — ლენინგრადის ზურგისა და ტრანსპორტის სამხედრო აკადემია. 1979–1985 წლებში იყო შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქის სარდლის მოადგილე; 1985-1988 წლებში სამხედრო მრჩეველი ეთიოპიაში; 1988–1991 წლებში ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლის მოადგილე, 1992–2005 წლებში საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენშტაბის მრჩეველი-კონსულტანტი. ამჟამად თადარიგშია. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (2001).

ლიტერატურა
----------

* *დოლიძე ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 90.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 108, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან გომელაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვალერიან ირაკლის ძე შალიკაშვილი** (დ. 23 მაისი [ ძვ. სტ. 10 მაისი], 1874, სოფ. აკეთი, ოზურგეთის მაზრა ― გ. 30 იანვარი[ ძვ. სტ. 17 იანვარი], 1919, იქვე) ― ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება მიიღო კავკავის რეალურ სასწავლებელში, სადაც ოთხი კლასის კურსი დაამთავრა. პანსიონში რუსულად სწავლის გამო დაავიწყდა ქართული ენა. 17 წლისამ დაიწყო მშობლიური ენის შესწავლა. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1902 წელს ალექსი-მესხიშვილის დასში. ისი პირველი როლი იყო დე-სილა სპექტაკლში „ურიელ აკოსტა". 1905 წელს პირველი წერილი გამოაქვეყნა გაზეთ „ივერიაში". 1907 წლიდან დაიწყო რეჟისორობა. 1909 წელს ქართულმა დრამატულმა საზოგადოებამ მიავლინა მოსკოვში სამხატვრო თეატრის სარეჟისორო კურსებზე. გაზეთ „დროებაში" აქვეყნებდა ლექციების ჩანაწერებს. მალე დაავადდა ტუბერკულოზით. 1910 წელს დაბრუნდა თბილისში. იყო სარეჟისორო საბჭოს წევრი ლ. მესხიშვილთან და ვ. გუნიასთან ერთად. 1910-1912 წლებში მიიწვიეს ხონის თეატრში. რამდენიმე თვე მოსკოვში გაატარა. ამ დროიდან დაიწყო მინიატურების, ფელეტონების და სცენების წერა. აქვეყნებდა წერილებს სასცენო ხელოვნების შესახებ. თავდაპირველად წერდა ვაკლიკო გურულის ფსევდონიმით. 1917 წელს იყო მსახიობთა კავშირის აქტიური წევრი. 1918 წელს მსახიობის ოსტატობას ასწავლიდა ჯაბადარის სტუდიაში. ქართულ სცენაზე ამკვიდრებდა სამხატვრო თეატრის შემოქმედებით პრინციპებს. მუშაობდა თბილისის, ქუთაისის, ჭიათურის, ბაქოს ქართულ და სხვა თეატრებში. ზაფხულობით დადიდა სოფლებსა და დაბებში სამუშაოდ.

შემოქმედება
-----------

შეასრულა დარისპანის (კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი"), სოლეიმანის (სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი"), იაგოს (შექსპირის „ოტელო"), დე სილვას (გუცკოვის „ურიელ აკოსტა") და სხვა როლები. დადგა 50-მდე სპექტაკლი (გედევანიშვილის „მსხვერპლი" და „სინათლე", დ. ერისთავის „სამშობლო", კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი", იბსენის „დოქტორი შტოკმანი" და სხვა). დაწერა 7 („გადაჭრილი მუხა", „უნიადაგონი", „ოჯახი" და სხვა) და თარგმნა 18-მდე პიესა. 

### ნათამაშები როლები

* დავით კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი" (დარისპანი)
* ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი" (სოლეიმანი)
* უილიამ შექსპირის „ოტელო" (იაგო)
* კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა" (დე სილვა)

### დადგმული სპექტაკლები

* იოსებ გედევანიშვილის „მსხვერპლი"
* იოსებ გედევანიშვილის „სინათლე"
* დავით ერისთავის „სამშობლო"
* დავით კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი"
* ჰენრიკ იბსენის „დოქტორი შტოკმანი"

ლიტერატურა
----------

* *ჭანტურიძე ს.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 476.
* *ცაგარეიშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 678.
* *მებუკე დ.* ვალერიან შალიკაშვილი, თბ. 1956;
* *თევზაძე დ.*, „ვალერიან შალიკაშვილი და ჩვენი დღევანდელობა", ჟურნალი „ლიტერატურული ძიებანი", 2002

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან შალიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვალერიან ირაკლის ძე ქანთარია** (დ. 23 ივნისი, 1900, სოფ. აკეთი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 16 ივნისი, 1973, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა მეცნიერი, აგრონომი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1947), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1957), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961). 

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სკოლაში პედაგოგად, თელავის მევენახეობისა და მეღვინეობის კავაშირო ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად (1931–1937), საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის კათედრის გამგედ (1937–1973). იკვლევდა ვაზის ქირურგიის თეორიასა და პრაქტიკას, ვაზის აგროტექნიკასა და სელექციას. გამოიყვანა სუფრის ყურძნის ახალი ჯიში — „თბილისური". არის 170 სამეცნიერო შრომის ავტორი, დაჯილდოებულია 2 შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* *გეგეშიძე ქ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 454.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან ქანთარია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**„ვარადო"** — აფხაზური (ქართული) ხალხური სიმღერა, რომელსაც ზოგჯერ „კლდის სიმღერის" სახელწოდებითაც მოიხსენიებენ. სიმღერას საფუძვლად უდევს ლეგენდა ორი ძმის შესახებ: მაღლა, კლდის ორწოხებში გახლართული უფროსი ძმა შველას სთხოვს უმცროსს. ეს უკანასკნელი ქვემოდან შესძახებს, რომ მისი დაღუპვის შემთხვევაში იგი მის ცოლს ხასად დაისვამს, შვილებს მონებად გაიხდის და მის სახლ-კარს მიითვისებს. უფროსი ძმა უკანასკნელ ძალ-ღონეს მოიკრებს, გამოვა ხლართებიდან, ძირს დაეშვება და სატევარს ჩასცემს გულში მოღალატეს. სახლში დაბრუნებულს დედა აუხსნის, რომ უმცროსმა ძმამ ეს სიტყვები მის გადასარჩენად მოიგონა. გაუბედურებული კაცი კლდის პირას უმცროსი ძმის გვერდით იკლავს თავს. სიმღერა სამხმიანია. მისი ხასიათი გამოხატულია ნელი ტემპით და სევდიანი განწყობით. სიტყვიერი ტექსტი მთლიანად სამღერისებს ემყარება.

ტექსტი
------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | ვა-რა-დო ო-რი-რა-ვო, ვა-რა-და-რი – ო

ო-ვრა-იდა-ო, 
ვა-რა-იდა სი-ვა-რა-იდა-ო, 
ვა-რა-დო რა-იდა-ო. 
ვა-რა-დო ო-რი-რა-ვო, ვა-რა-და-რი – ო 
ო-ვრა-იდა-ო, 
ვა-რა-იდა სი-ვა-რა-იდა-ო, 
ვა-რა-დო რა-იდა-ო. | "|

სქოლიო
------

1. ↑  *კალანდაძე ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 164.
2. ↑  *კოკელაძე გრ.*, ქართული ხალხური სიმღერები თქმულებებითა და კომენტარებით, თბ. 1985.
დედისიმედის წარწერა ვალეს ეკლესიაში
**ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესიის წარწერა** — 1561-1564 წლებში შესრულებული ქტიტორული წარწერა ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესიაზე.

არა მარტო სამცხის, არამედ მთელი ქართული ეპიგრაფიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი ლაპიდარული წარწერაა ათაბაგ ქაიხოსრო II-ის (1545-1573) თანამეცხედრის, იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ის (1410-1565) ასულის დედისიმიდის წარწერა, ამოკვეთილი სამ კოლონად, შესაბამისად 12, 16 და 17 (სულ 45) სტრიქონად ვალის ტაძრის სამხრეთი ბოძის სამხრეთ და აღმოსავლეთ გვერდებზე. იგი ქართულ ეპიგრაფიკაში საკმაოდ ცნობილი ძეგლია, გამოქვეყნებულია რამდენიმეჯერ ქართულ, რუსულ და ფრანგულ ენებზე. მართალია, უთარიღოა, მაგრამ ტექსტში დასახელებული მრავალი ისტორიული პირის მოღვაწეობის დროის ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ დათარიღებულია 1561-1564 წლებით, რაც ყველას მიერ გაზიარებულია.

წარწერა შინაარსით მრავალრიცხოვან პირთა მოსახსენებელია, განსაკუთრებით მისი მეორე ნაწილი, თუმცა, მასში დედისიმედის მიერ ეკლესიის მეორედ აშენებაზეცაა აღნიშნული.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | წმიდა ნებითა ღმრთისაჲთა მე, ღმრთივგვირგვინოსნის იესეიან-დავითიან-სოლომონიან-ბაგრატოანისა, ქართველთ მეფეთ-მეფის კონსტანტინეს შვილის-შვილმან, მეფის ბაგრატის ასულმან, ათაბაგ-ამირსპასალარის სახლის რძალმან, დედისიმედმან, მეორედ აღვაშენე წმინდაჲ ესე ეკლესია შენ, ცათა მობაძვისა ვალისა ღმრთისმშობელისა, რაჲთა მცველ, მფარველ გუექმნა აქა და მერმესა მას საუკუნესა მე და თანამეცხედრესა ჩემსა ათაბაგსა ქაიხოსროს.

და ძენი ჩუანნი — ყუარყუარე, მზეჭაბუკ, მანუჩარ, თუალშუენიერი, ივანე და თამარი დღეგრძელობით დაიცვენ, ამინ. დასა მათსა ელენეს სასუფეველი დაუმკჳდრე.
მამასა ჩემსა, მეფესა ბაგრატს, თანამეცხედრესა მისსა, დედოფალს ელენეს, შეუნდოს ღმერთმან.
ძმასა ჩემსა ჰერაკლეს და აშოთანს შეუნდოს ღმერთმან.
დასა ჩემსა თეოდორას შეუნდოს ღმერთმან, ამენ.
ვახტანგ და ჰერაკლე დღეგრძელობით დაიცვენ, ამენ.
და ძმა ჩემი არჩილ, აგარიანთა მიერ წარტყვენილი და ცთუნებული, გამოიჴსენი და კუალად აგე პირველსავე პატივსა, ამენ. | "|

წარწერის შესრულების დროს, ერთიანი საქართველო ახალი დაშლილია ცალკეულ სამეფო-სამთავროებად. ეს დაშლა იურიდიულად გაფორმდა დედისიმედის პაპის კონსტანტინე II-ის დროს. წარწერაში დედისიმედი მასაც იხსენიებს და თავის მამა ბაგრატს, რომელიც იმ დროს საქართველოს ერთი ნაწილის — იმერეთის მეფე იყო. დედისიმედი კონსტანტინეს მოიხსენიებს ქართველთა მეფეთ-მეფობით, ხოლო ბაგრატს არ ასახელებს თუ რისი მეფეა.

ლიტერატურა
----------

* ვალერი სილოგავა, „ვალეს ლაპიდარული ეპიგრაფიკა", // „ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია", (რედ. ვალერი ასათიანი), თბ. 2013, გვ. 136-137
**ვალერიან გუგუნავა** (დ. 1910, სოფ. ხორში, სენაკის მაზრა — გ. 2002) — ქართველი ეკონომისტი. სოციალისტური შრომის გმირი, თბილისის საპატიო მოქალაქე (1995).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი მგეგმავ-ეკონომისტის სპეციალობით. 1933 წლიდან იყო პარტიულ სამუშაოზე. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების პირველი დღიდანვე მსახურობდა წითელ არმიაში. 1954 წლიდან მუშაობდა თბილისის მერიის, ყოფილ საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სისტემაში. 1954-1977 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სისტემაში. ამავე წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საგეგმო კომისიის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, შემდეგ თავმჯდომარე. 1977 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სსრ სოცუზრუნველყოფის სამინისტროს საგეგმო-საფინანსო განყოფილების უფროსად. 1979-1991 წლებში ასრულებდა საქართველოს ეკონომიკისა და დაგეგმარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის, თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის მთავარი სპეციალისტის მოვალეობებს. 1992-1994წლებში იყო თბილისის მერიის მთავარი მრჩეველი. დაჯილდოებული იყო ლენინის ორდენით, ღირსების ორდენით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან გუგუნავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვალერიან გუგუნავას ბიოგრაფია (III მოწვევა)
|  |
| --- |
| **რომაული გვარები** |
| ანტონიუსების გვარი |
| ემილიუსების გვარი |
| კლავდიუსების გვარი |
| კორნელიუსების გვარი |
| იულიუსების გვარი |
| ცეცილიუსების გვარი |
| ვალერიუსების გვარი |
| ფაბიუსების გვარი |
| იუნიუსების გვარი |
| მანლიუსების გვარი |

**ვალერიუსი** (ლათ. Valerius) — ერთ-ერთი უძველესი რომაული პატრიციული გვარი.

ისტორია
-------

ვალერიუსთა გვარი რომში ერთ-ერთი უძველესია. ამ გვარის პირველი ცნობილი წარმომადგენელია პუბლიუს ვალერიუს ვოლუსი პუბლიკოლა რომელიც ძვ. წ. 509 წელს აირჩიეს პირველად კონსულად. ცნობილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი იყო მისი ძმა მარკუსიც. პუბლიკოლა კონსულს მისი უბრალო ხალხისადმი ლოიალობის გამო შეარქვეს. ეს მეტსახელი მის ჩამომავლებსაც გამოყვათ.

ძვ. წ. IV საუკუნეში მარკუს ვალერიუს კორვუსმა გაითქვა სახელი როგორც კარგმა მეომარმა და პოლიტიკოსმა. მას მეტსახელი კორვუსი ერგო გალ მეომართან ბრძოლის შედეგად.

ცნობილი წარმომადგენლები
-----------------------

* პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლა
* მარკუს ვალერიუს კორვუსი
* ლუციუს ვალერიუს ფლაკუსი
* პუბლიუს ვალერიუს ლევინუსი
* მანიუს ვალერიუს მაქსიმუს კორვინუს მესალა
* ლუციუს ვალერიუს პოტიტუსი
* მარკუს ვალერიუს მესალა ბარბატუსი
* მარკუს ვალერიუს მესალა კორვინუსი
* მარკუს ვალერიუს მესალა ნიგერი
* მარკუს ვალერიუს მესალა (ძვ. წ. 53)
* მარკუს ვალერიუს მესალა (ძვ. წ. 188)
* მესალინა ვალერია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რომაული გვარების მონაცემთა ბაზა
**ვაჟა შუბითიძე** (დ. 28 დეკემბერი, 1959, ხაშური, საქართველოს სსრ) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტოლოგი.

ბიოგრაფია
---------

ვაჟა შუბითიძე დაიბადა 1959 წლის 28 დეკემბერს ხაშურში. 1976 წელს დაამთავრა ქალაქის მე-3 საშუალო სკოლა.
1977-1982 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, 1982-1985 წლებში, სწავლა გააგრძელა თსუ ასპირანტურაში და იყო ილია ჭავჭავაძის სახელობის სტიპენდიანტი.

არის ისტორიის დოქტორი (1987 წ.), პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2004 წ.); 2006 წლიდან დღემდე არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის და საერთაშორისო ურთიერთობათა მიმართულების სრული პროფესორი. ლექციებს კითხულობს ასევე თბილისის ღია და სასწავლო უნივერსიტეტებში.

არის მრავალი ნაშრომის, წიგნის, სტატიის, მონოგრაფიის ავტორი.

გამოქვეყნებული აქვს 90-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი (მათ შორის, 15 წიგნი, აქედან 6 მონოგრაფია, 4 სახელმძღვანელო - პოლიტოლოგია, იმიჯოლოგია, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, ევროპეიზაცია და ქართული პოლიტიკური აზრი). წიგნისათვის „ყველა დროის 100 უდიდესი ქართველი" (2008 წ.). მიენიჭა დავით აღმაშენებლის პრემია ნომინაციაში „სამაგიდო წიგნი". არის პოლიტიკის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი, საქართველოს „პროფესორთა ლიგის" და შუბითიძეების გვარის თავმჯდომარე.
2014 წლიდან 2017 წლამდე იყო ხაშურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე.
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ნოე ჟორდანიას პოლიტიკური შეხედულებები (ავტორი). - თბილისი, ტექნ. უნივერსიტეტი, 2003. - 195გვ.
* რა შეუძლია პოლიტიკაში კარგ იმიჯს : იმიჯმეიკერი და პოლიტიკოსის იმიჯი (ავტორი). - თბილისი, ელფი, 2000. - 120გვ.
* ნოე ჟორდანია-პოლიტოლოგი და სოვეტოლოგი : Noe Zhordania-Politologist and Sovietologist (ავტორი). - თბილისი, კირბი, 1998. - 60გვ.
* საქართველოს დიდი მეფეები (ავტორი). - თბილისი, გულანი, 1991. - 115გვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვაჟა შუბითიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ინტერვიუ ვაჟა შუბითიძესთან
* "აქ და ახლა" - სტუმარი ვაჟა შუბითიძე დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ვაჟა შუბითიძე, საქართველოს ტექნიკური უნუივერსიტეტი
2. ↑  ვაჟა შუბითიძე, "ყველა დროის 100 უდიდესი ქართველი"[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  ვაჟა შუბითიძე-ხაშურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-02-05. ციტირების თარიღი: 2015-02-24.
4. ↑  დიდი ქართველი მეფეები, ვაჟა შუბითიძე
5. ↑  ვაჟა შუბითიძე-საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**ვალერიან ნიკოლოზის ძე ჯიქია** (დ. 1920, სოფ. საბერიო — გ. აპრილი, 1988) — საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის პრორექტორი, სკკპ წევრი, სოციალისტური შრომის გმირი.

ბიოგრაფია
---------

ვალერიან ჯიქია დაიბადა 1920 წელს სოფელ საბერიოში ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1938 წელს დაამთავრა გალის საშუალო სკოლა. 1939 წელს მას ნიშნავენ საბერიოს საშუალო სკოლის მასწავლებლად, 1940 წელს ირჩევენ საქართველოს ალკკ გალის რაიკომის მეორე, ხოლო შემდეგ პირველ მდივნად, 1942 წელს დააწინაურეს საქართველოს ალკკ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მდივნად. 1944-1946 წლებში მუშაობდა საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტში ჯერ სასოფლო-სამეურნეო განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, შემდეგ პარტიულ-კომკავშირული ორგანიზაციების განყოფილების ინსტრუქტორად, უფრო გვიან კი კადრების განყოფილების გამგედ.

1946 წელს ვ. ჯიქია აირჩიეს საქართველოს კპ გულრიფშის რაიონის რაიკომის მეორე მდივნად. იმავე წელს იგი წარჩინებებით ამთავრებს სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტს. 1950 წლიდან ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გალის რაიკომის პირველი მდივანია. 1952 წელს კი საქართელოს კპ სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი. 1952-1953 წლებში ვ. ჯიქია საქართველოს კპ გუდაუთის რაიკომის პირველი მდივანია. 1953 წლიდან იგი სამეურნეო სამუშაოზე გადაყავთ და 23 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ახალი ათონის სუბტროპიკულ საბჭოთა მეურნეობა „ფარცხას".

1977 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ვ. ჯიქია ხელმძღვანელობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის სამეურნეო-ადმინისტრაციული მუშაობის დარგს.

ვ. ჯიქია სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის წევრად, პარტიის გულრიფშის, გუდაუთის, გალის რაიონული და სოხუმის საქალაქო კომიტეტების ბიუროების წევრად. დაჯილდოვებული იყო მედლებით, საქართველოს სსრ და აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების პრეზიდიუმის საპატიო სიგელებით, საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ოქროსა და ვერცხლის მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №74 (12690), 15 აპრილი, 1988
**ვაჟა მარგველაშვილი** (დ. 3 ოქტომბერი, 1993, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი. მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, გუნდური; ჩელიაბინსკი, რუსეთი; 2017, 66კგ; ბუდაპეშტი, უნგრეთი), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (2016, 66 კგ და გუნდური; ყაზანი, რუსეთი; 2017, გუნდური; ვარშავა, პოლონეთი), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2019), ევროპის თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი (2019), მსოფლიო მასტერსის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017), გრან-სლემის გამარჯვებული (2018), გრან-სლემის ვიცე-ჩემპიონი (2019), გრან-სლემის ბრინჯაოს პრიზიორი (2017), გრან-პრის გამარჯვებული (2016), გრან-პრის ბრინჯაოს პრიზიორი და მრავალი საერთაშორისო ტურნირის ბრინჯაოს პრიზიორი. ის არის აგრეთვე ძიუდოში საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (2012, 2014, 2016), საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2010, 2011), საქართველოს ჩემპიონი ახალგაზრდებში (2011, თბილისი), ევროპის ვიცე-ჩემპიონი ახალგაზრდებში ( 2012, პორეჩი, ხორვატია). იყო 2016 წლის რიო დე ჟანეიროს ოლიმპიადის მონაწილე და დამარცხდა მეორე წრეში.

რესურსებში ინტერნეტში
---------------------

* Vazha Margvelashvili. judoinside
**ივანე (ვაჟა) ილარიონის ძე ზარანდია** (დ. 1 ნოემბერი, 1932, სოფელი ოქუმი, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — აფხაზეთის რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე, აფხაზეთის რესპუბლიკის მისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (1992-1993).

ბიოგრაფია
---------

ივანე ზარანდია დაიბადა 1932 წლის 1 ნოემბერს გალის რაიონის სოფელ ოქუმში. დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური და საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტები. ოქუმის სკოლაში ასწავლიდა ქართულ ენას და ლიტერატურას. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის კომკავშირის კომიტეტის მდივნად, ამავე ინსტიტუტის პროფკომის თავმჯდომარედ, პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტში ჯერ ინსტრუქტორად, შემდეგ კი სოფლის მეურნეობის განყოფილების გამგედ. 1973 წელს აირჩიეს სოხუმის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. 1974 წლიდან იყო აფხაზეთის ასსრ-ის სოფლის მეურნეობის პროდუქტების შესყიდვისა და ხარისხის სახელმწიფო ინსპექციის უფროსი. 1991 წლის 29 ნოემბერს კენჭს იყრიდა სოხუმის №2 საარჩევნო ოლქში აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატად.

1992 წლის 5 მაისს დაინიშნა აფხაზეთის რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარედ. 1993 წლის დეკემბრიდან 1994 წლის აპრილამდე მუშაობდა გალის რაიონის ადმინისტრაციის უფროსად. 1996 წელს კენჭს იყრიდა აფხაზეთის პარლამენტში დეპუტატად.

არის აფხაზეთის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკი.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „აფხაზეთის ხმა", 25 სექტემბერი, 1991
* Лакоба С. «Абхазия после двух империй XIX-XXI вв.» // 21st Century COE Program Slavic Eurasian Studies. — Sapporo, 2004. — № 5.
**ვაზ-2103** — კომპაქტური სედანი, რომელსაც აწარმოებდა ავტოვაზი. მომხმარებელს მანქანა პირველად 1972 წელს წარუდგინეს. რუსეთის საზღვრებს გარეთ ავტომობილი ცნობილი იყო როგორც ლადა (LADA). ავტომობილს 1972-დან 1984 წლამდე აწარმოებდნენ, იგი ქსპორტზეც გადიოდა მაგრამ განსხვავებული სახელით ლადა 1500-ით (Lada 1500). ვაზ-2103 იყო 1968 წლის მოდელის ფიატი 124-ის ლოკალიზებური და მობილური მოდელი რომელიც საბჭოთა კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპის ბაზარზე იყო მორგებული. ვაზ-2103 ვაზ-2101-ისაგან გარე ინტერიერით განსხვავდებოდა, ახალ მოდელს ოთხი წინა პროჟექტორი ჰქონდა, უკანა განათების ფარებიც უფრო დიდი იყო და რაც ყველაზე მთავარია ახალ მოდელ გააჩნდა უფრო ძლიერი 1.5 ლიტრის 75 ცხენის ძალიანი ძრავა.

დამატებითი ინფორმაცია
---------------------

* **მქს. სიჩქარე:** 152 კმ/სთ
* **აჩქ. 100კმ/სთ:** 17 წმ
* **საწვავის მოხ.:** (6.9-9.4ლ 100კმ-ზე)

მოდიფიკაციები
-------------

* ვაზ-2103 (1972-1984)
* ვაზ-21033 (1977-1983)
* ვაზ-21035 (1973-1981)
* ვაზ-21023 (1977-1985)

მსგავსი მოდელები
----------------

* Fiat 124 Special

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

საინტერესო ფაქტი
----------------

ვაზ-2103-ის ზოგიერთი მძღოლი საკუთარი მანქანის კაპიტალური რემონტის დროს ვაზ-2103-ზე ვაზ-2106-ის ფარებსა და ოპტიკას ამონტაჟებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვაზ-2103-ის მოყვარულთა და მფლობელთა კლუბი დაარქივებული 2013-09-17 საიტზე Wayback Machine.

|
|  |
|
| წინამორბედი:ვაზ-2101 | **წარმოების წლები****1972 - 1984** | შემდეგი:ვაზ-2106 |
***Amanita jacksonii*** — სოკოს სახეობა ამანიტასებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი. იზრდება შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად. მიკორიზას წარმოქმნის ფიჭვთან და მუხასთან. ჰგავს მისივე გვარის სახეობას, ნიყვს.

სოკო პირველად აღწერა კანადელმა მიკოლოგმა რენე პომერლომ 1984 წელს როგორც *Amanita jacksonii*.

აღწერა
------

ქუდის დიამეტრი — 5—15 სმ, ნორჩობაში კვერცხისებრია, შემდეგ ამოზნექილი ან თითქმის ბრტყელი. როგორც წესი ბორცვაკით ცენტრში. ხასხასა წითელი ან წითელ-ნარინჯისფერი, შემდეგ მოყვითალო კიდეებით, გლუვი, იშვიათად ზედაპირზე მცირე რაოდენობით ახასიათებს საერთო საბურველის თეთრი ფერის ფიფქისმაგვარი ნარჩენები.

რბილობი — თეთრი ფერის, ზოგჯერ მოყვითალო ელფერით, გაჭრისას ფერს არ იცვლის. განსაკუთრებული სუნისა და გემოს გარეშე.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი ან სუსტად შეზრდილი ფეხთან, ღია-ყვითელი ან ღია-ნარინჯისფერი.

ფეხის სიგრძე — 7,5-15 სმ, სისქე — 0,9-1,6, თხელი, მთლიანი ან ზევითკენ შევიწროებული, კრემისფერი ან მოყვითალო, დაფარულია მოყვითალო-ნარინჯისფერი ძარღვებით. ახასიათებს 4-7 სმ სიგრძის და 4 მმ სისქის ტომრისებრი, თეთრი ფერის ვოლვა, რომლის უმეტესი ნაწილი მიწაშია ჩაფლული.

სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — 7-12,1×5,2—8,7 მკმ, ამილოიდური, ელიფსისებრი ან ფართო ელიფსისებრი, იშვიათად სფეროსებრი ან წაგრძელებული.

მსგავსი სახეობები
-----------------

* Amanita hemibapha*Amanita hemibapha*
* Amanita caesarea*Amanita caesarea*
* Amanita caesareoides*Amanita caesareoides*
* Amanita flavoconia*Amanita flavoconia*
* Amanita parcivolvata*Amanita parcivolvata*
* Amanita muscaria*Amanita muscaria*

ეკოლოგია და გავრცელება
----------------------

გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას — აშშ, კანადა და მექსიკა

იზრდება შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად. მიკორიზას წარმოქმნის ფიჭვთან და მუხასთან. ზოგჯერ ქმნის „ქაჯის წრეს".

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* *William C. Roody*, Mushrooms of West Virginia and the Central Appalachians, The University Press of Kentucky. — P. 52—53, 520 p. ISBN 0-8131-9039-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Amanita jacksonii"** ვიკისაწყობში.
* Amanita jacksonii MycoBank-ზე (ინგლისური)
* Amanita jacksonii Index Fungorum-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Pomerleau R. (1984). "A propos du nom scientifique de l'oronge américaine". Naturaliste Canadien (in French). 111 (3): 329–30.
2. ↑  Amanita jacksonii. Mushroom Expert. ციტირების თარიღი: 31 ოქტომბერი, 2022.
**ვირის ჯიმლა** (ლათ. Hygrocybe conica) — სოკო ლათ. Hygrophoraceae-ის ოჯახისა. ქუდი 15-60 მმ დიამეტრისაა, წვეტიანი კონუსისებური, კონუსისებური, შემდეგ ფართო კონუსისებური წაწვეტებული ბორცვით. რბილობი ცვილისებრია, განსაკუთრებული გემოსა და სუნის გარეშე. ფირფიტები თავისუფალია ან მიმაგრებული, რომელიც ფართოვდება ქუდის კიდესთან, მოყვითალო და ღია-მოყვითალოა, ასაკთან ერთად იშლება და დაჭერის ადგილებში ხდება მონაცისფრო-გოგირდისფერ-მოყვითალო. ფეხის ზომებია 50—100 × 4—10 მმ, ცენტრალური, ცილინდრული, სწორი. 

სპორული ფხვნილი თეთრია. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით მიწასა და მდელოებზე განმარტოებულად ან მცირე ჯგუფებად ფართოფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებში. დამახასიათებელი და ადვილად შესამჩნევი სოკოა. სუსტად შხამიანია. საკვებში არ იყენებენ. სახეობა მეცნიერულად პირველად აღწერა გერმანელმა მეცნიერმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს, რომელმაც სახეობას უწოდა ლათ. Agaricus conicus. პაულ კუმერმა სახეობა მიაკუთვნა ლათ. Hygrocybe-ს 1871 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ვირის ჯიმლა"** ვიკისაწყობში.
* ვირის ჯიმლა Index Fungorum-ზე (ინგლისური)
* Hygrocybe conica (რუსული)
**ვლადიმერ ჯემალის ძე ავიძბა** (დ. 25 ივნისი, 1937, ზემო ეშერა, სოხუმის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 20 ივლისი, 2020, სოხუმი) — აფხაზი საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. სკკპ წევრი (1962). ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
---------

ვლადიმერ ავიძბა დაიბადა 1937 წელს სოხუმის რაიონის სოფელ ეშერაში. 1961 წელს დაამთავრა სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ იმყოფებოდა კომკავშირულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართველოს ალკკ სოხუმის რაიკომის ინსტრუქტორის, შემდეგ მეორე მდივნის, საქართველოს ალკკ ოჩამჩირის სამრეწველო კომიტეტის მდივნის მოადგილის თანამდებობა.

1963-1966 წლებში სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კათედრის ასპირანტია.

1967-1975 წლებში მუშაობდა გაზეთ „აფსნი ყაფშის" რედაქციის იდეოლოგიური განყოფილების გამგედ, შემდგ — რედაქტორის მოადგილედ.

1975 წლიდან იმყოფებოდა პარტიულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართვეოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების განყოფილების გამგის, პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგის თანამდებობა. 1977 წელს აირჩიეს საქართველოს კომპარტიის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტის პირველ მდივნად. 1982 წლიდან იყო საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების, ხოლო პარტიული კომიტეტების სტრუქტურის რეორგანიზაციების შემდეგ — იდეოლოგიური განყოფილების გამგე.

1989-1991 წლებში მუშობდა საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის რესკომის მდივნად.

1994-2014 წლებში იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი თურქეთის რეპუბლიკაში.

ვლადიმერ ავიძბა გარდაიცვალა 2020 წლის 20 ივლისს.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №137 (13003), 25 ივლისი, 1989

სქოლიო
------

1. ↑  Президент Александр Анкваб принял полномочного представителя Абхазии в Турецкой Республике Владимира Авидзба დაარქივებული 2014-07-14 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Распоряжение о Полномочном Представителе Республики Абхазия в Турецкой Республике.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-14. ციტირების თარიღი: 2022-02-04.
3. ↑  Инар Гицба назначен полномочным представителем Республики Абхазия в Турции.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-07-14. ციტირების თარიღი: 2022-02-04.
4. ↑   Умер дипломат и заслуженный журналист Абхазии Владимир Авидзба
ვიბორგის ბიბლიოთეკა რესტავრაციის შემდეგ
ვიიპურის საქალაქო ბიბლიოთეკის აუდიტორია 1930-იან წლებში.
**ვიბორგის საქალაქო ბიბლიოთეკა** — ბიბლიოთეკა ვიბორგში (ფინეთის მმართველობის პერიოდში ქალაქს ერქვა ვიიპური), რუსეთში. ბიბლიოთეკა აშენდა ცნობილი ფინელი არქიტექტორის ალვარ აალტოს მიერ 1933-1935 წლებში და „რეგიონალური მოდერნიზმის პირველ მანიფესტად" იქნა შერაცხილი დიდი აუდიტორიის დაკიდული ტალღოვანი ჭერის გამო.

ისტორია
-------

აალტოს პროექტი ძირფესვიანად შეიცვალა თავდაპირველი 1927 წლის არქიტექტურული კონკურსის დიზაინიდან, რომელიც კლასიკურ სტილში იყო, ჯერ მკაცრ ფუნქციონალისტურ შენობად, რვა წლის შემდეგ კი წმინდა მოდერნისტულ სტილში გადაიზარდა. ისეთი არქიტექტურული გადაწყვეტა, როგორიცაა თავისუფალი ფორმის ჭერი მასში ჩაშენებული ცილინდრული ფანჯრებით, რომელიც პირველად ვიიპურიში გამოსცადა, მომავალში ხშირად გამეორდა აალტოს ნამუშევრებში. აალტო განსხვავდებოდა მოდერნისტ არქიტექტორთა პირველი თაობისგან (როგორებიცაა ვალტერ გროპიუსი და ლე კორბუზიე) მისი ბუნებრივი მასალის მიმართ კეთილგანწყობით: მის პროექტებში ხე პირველად იყო შემოღებული ცივი რკინა-ბეტონის, თეთრი ბათქაშისა და მინის მოდერნისტულ გარემოში.

მეორე მსოფლიო ომი გარდატეხის პერიოდი იყო არა მხოლოდ ბიბლიოთეკის, არამედ თავად ვიბორგისთვისას — ამ პერიოდში ის საბჭოთა მმართველობაში გადავიდა. ომის დროს შენობა მძიმედ დაზიანდა, ხოლო შენობის აღდგენის საბჭოთა ხელმძღვანელობის მიერ შემოთავაზებული გეგმა არასდროს განხორციელებულა. შენობა უკაცრიელი იდგა ათწლეულის განმავლობაში, რამაც კიდევ უფრო დააზიანა იგი — ტალღოვანი აუდიტორიის ჭერი მთლიანად განადგურდა. 1950-იან წლებში შენობის აღდგენის ახალი პროექტები დაისახა, მათ შორის სტალინისტურ კლასიკურ სტილში, რაც ტიპური იყო იმ დროის საბჭოთა არქიტექტურისთვის, არქიტექტორ ალექსანდრე შვერის მიერ.

მთავრობაში მიხეილ გორბაჩოვი მოსვლამდე ვიბორგში დასავლეთიდან თითქმის არავინ ჩასულა და ბიბლიოთეკის შენობის მდგომარეობაზე ზუსტი ინფორმაცია არ არსებობდა. შენობა ამჟამად რუსეთის ფედერაციის ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი. 

1994 წელს დაიწყო შენობის აღდგენითი სამუშაოები. 2013 წელს ბიბლიოთეკა ოფიციალურად გაიხსნა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ალვარ აალტოს ფონდის საიტი
* ვიბორგის ბიბლიოთეკა — Architectuul

სქოლიო
------

1. ↑  Christian Norberg-Schulz. *Nightlands: Nordic Building*. MIT Press, 1997. ISBN 0262640368. გვ. 164.
2. ↑  Michael Trencher. *Alvar Aalto Guide*. Princeton Architectural Press, 1996. ISBN 091041355X. გვ. 28.
3. ↑  Michael Spens, *Viipuri Library. Alvar Aalto*. Academy editions, London, 1994, page 72. ISBN 1-85490-366-7.
4. ↑  „Viipurin Aalto-kirjaston remontti on vihdoin valmis". *Helsingin Sanomat* (ფინური). October 10, 2013. ციტირების თარიღი: March 11, 2014.
**ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე კოტელნიკოვი** (რუს. Владимир Александрович Котельников; დ. 24 აგვისტო, 1908, ყაზანი — გ. 11 თებერვალი, 2005, მოსკოვი) — საბჭოთა მეცნიერი რადიოტექნიკის დარგში. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953). ორგზის სოციალური შრომის გმირი (1969 და 1978). სკკპ წევრი 1948 წლიდან. 

დაამთავრა მოსკოვის ენერგეტიკის ინსტიტუტი 1931 წელს. 1954 წლიდან სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის რადიოტექნიკის და ელექტრონიკის ინსტიტუტის დირექტორი, 1970 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. მისი მთავარი შრომები ეხება რადიომიღების მეთოდების სრულყოფის პრობლემებს, აგრეთვე პოტენციური დაბრკოლებამდგრადობის თეორიას. კოტელნიკოვის ხელმძღვანელობით, სსრკ-ში მიმდინარეობდა მუშაობა მარსის, ვენერასა და მერკურის რადიოლოკაციის დარგში. ამერიკის ინჟინერთა ინსტიტუტის საპატიო წევრი (1964), ჩეხოსკოვაკიის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1965), პრაღის უმაღლესი ტექნილოგიური სასწავლებლის საპატიო დოქტორი (1967). სსრკ-ს სახელმწიფო პრემია (1943 და 1946), ლენინური პრემია (1964). დაჯილდოებულია 5 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 699.
**ველურ გარემოში** (ინგლ. Into the wild) — ამერიკელი მწერლის, ჯონ კრაკაუერის, ნამდვილ ამბავზე დაფუძნებული სათავგადასავლო რომანი, რომელიც 1996 წელს გამოიცა აშშ-ში. მასში ასახულია კრისტოფერ მაკ-კენდლესის მოგზაურობა ალასკაზე. ავტორი მიჰყვა კრისის ნაკვალევს და წერილებზე, ფაქტობრივ მონაცემებსა და მოგონებებზე დაყრდნობით აღადგინა მისი რეალური ისტორია.

სიუჟეტი
-------

კრისტოფერ მაკ-კენდლესის ცხოვრება ახდენილ ამერიკულ ცხოვრებას ჰგავდა. ღირებულებების გადაფასებისა და ყოველივე მატერიალურის უარყოფის შემდეგ ემორის უნივერსიტეტის წარჩინებულმა კურსდამთავრებულმა მთელი დანაზოგი საქველმოქმედო ფონდში გადარიცხა, მიატოვა მანქანა, დაწვა ფული, დაჭრა ყველა საბუთი და უბრალოდ წავიდა. გზას ველური გარემოსკენ ვირჯინიელი კრისის ნაცვლად ალეგზანდერ სუპერმაწანწალა დაადგა.

კინოეკრანიზაცია
---------------

 მთავარი სტატია: ველურ პირობებში (ფილმი).
2007 წელს შონ პენმა საზოგადოებას წიგნის ეკრანიზაცია შესთავაზა, რომლის წარმატებამ კრისის ამბით კიდევ უფრო მეტი მკითხველი დააინტერესა მსოფლიოში. ფილმში მთავარ როლს ემილ ჰირში თამაშობს. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარის დაჯილდოებაზე ორ კატეგორიაში. ასევე ფილმს მოგებული აქვს 1 ოქროს გლობუსი.

ლიტერატურა
----------

* ველურ გარემოში, ჯონ კრაკაუერი; ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა; 2015 წ.
**ველის ჭრიჭინა** (ლათ. Melanogryllus desertus) — მწერი ჭრიჭინასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 12–19 მმ. ზრდასრული ჭრიჭინას სხეული და თავი მოშავო მკრთალი ფერისაა, თვალებს შორის მკრთალი გარდიგარდმო ზოლებით გააჩნია. მუცლის ქვედა მხარე, უკანა ბარძაყები და წვივები ხშირი, დაწვენილი ბეწვითაა დაფარული. ქვედა ნაწილში უკანა ბარძაყები შავია. ველის ჭრიჭინა ამიერკავკასიაში ჩვეულებრივ ყველგანაა გავრცელებული და საკმაოდ დიდ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობას. განსაკუთრებით ზიანდება ახლად აღმოცენებული მცენარეების ნათესი, რომელსაც ჭრიჭინა სრულად ანადგურებს, წამოზრდილ მცენარეებს აზიანებს ფესვის ყელთან.

ებრძვიან სხვადასხვა მეთოდით: კვერცხისდების დამთავრებისთანავე ამუშავებენ ნიადაგს, ნათესებს რწყავენ ზომიერად, იყენებენ პესტიციდებს.

სქოლიო
------

1. ↑  Малыш, Ю.М.; Фролов, А.Н.. *Melanogryllus desertus* Pall. — Сверчок степной.. ციტირების თარიღი: 26 იანვარი, 2021
2. 1 2  *ლობჟანიძე მზაღო*, *ტყებუჩავა ზაირა*, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ძირითადი მავნებლები და მათთან ბრძოლის ღონისძიებები, თბ.: საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, 2009. — გვ. 9.
ზაინის ციხესიმაგრე
**ზაინის ციხესიმაგრე** (გერმ. Burg Sayn) — ციხესიმაგრე გერმანიაში. მდებარეობს კერბერგის მთის კალთაზე, მდინარეების ბრექსბახსა და ზაინბახს შორის. ტერიტორიულად იგი ეკუთვნის ქალაქ ბენდორმ-ამ-რაინის უბანს — ზაინს. 

ზაინის ციხესიმაგრის კომპლექსში შედის რაიფენბერგების ციხეკოშკი და შტაინების მამული. ყველაზე ძველი შენობა — ძველი ციხესიმაგრე X–XI საუკუნეებში უნდა იყოს აშენებული. იგი დანგრეულ იქნა 1152 წელს. ზაინის ციხე აუშენებიათ XII საუკუნეში.

კომპლექსის მთავარი და დომინირებული ნაწილია ზაინის ციტადელი. 1987 წელს მის სარდაფში სანქტ-ჰუბერტუსის სახელობის მარანი გაიხსნა. ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე ყოველწლიურად ეწყობა ზაინის ციხესიმაგრის შევარდენთა საწვრთნელ-სანადირო შოუ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ზაინის ციხესიმაგრე***

* Sayn Castle
* Other information on the castle's history დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* Photographs of Sayn Castle
* Artist's impression of the castle in medieval times დაარქივებული 2014-10-27 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ველისციხის წმინდა მარიამის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველისციხეში, ღვთისმშობლის ეკლესიის გვერდით. აგებულია XIX საუკუნეში. 1989-90 წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ დეკანოზ იოანე მიტიჩაშვილის თაოსნობით ეკლესია შეაკეთა და თუნუქით გადახუა; შიგნით მთლიანად შელესეს, მოაწყეს კანკელი და პატრონიკე. ხოლო დასავლეთიდან, ადრე არსებული სამრეკელოს ბოძების შემორჩენილი ნაშთების მიხედვით, ააგეს აგურის ორსართულიანი სამრეკელო, რომლის ორივე სართული კვადრატულ ბოძებზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღებითაა გახსნილი. სამრეკელოს I სართულის ერთ-ერთ ბურჯში ჩასმულია შავი მარმარილოს პატარა ფილა წარწერით: „ამ ტაძრის აღმდგენელ-გამამშვენებელი არის დეკანოზი მამა იოანე მატიჩაშვილი". 1990 წლიდან ეკლესია მოქმედია.

აღწერილობა
----------

ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია ე.წ. კახური წყობით წვრილი რიყის ქვისა და აგურის ჰორიზონტალური რიგების მონაცვლეობით. კამარა და საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებული ყოფილა. შესასვლელი ორია, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. გარედან ორივე ღიობი სწორკუთხაა. გამოყვანილია საფლავის ქვებით, შიგნით კი ისრული თაღი ხურავს. ისრული ფორმისაა კამარაც. იგი დაყრდნობილია ანალოგიუი ფორმის ექვს საბჯენ თაღზე. თაღები პილასტრებზე. მათგან აღმოსავლეთ წყვილი დაგვირგვინებულია თაროსებრი კაპიტლებით. ინტერიერი განათებულია ექვსი განიერი და მაღალი თაღოვანი სარკმლით. ერთი მათგანი აღმოსავლეთითაა, სამი ჩრდილოეთით, ხოლო ორი სამხრეთით, შესასვლელის ორსავე მხარეს. დასავლეთ კედელში შესასვლელის ზემოთ თაღოვანი ღიობია, რომელიც პატრონიკედან სამრეკელოს II სართულზე გასასვლელად გამოიყენება. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთი თაღოვანი ნიშაა, სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშა, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ორი თაღოვანი ნიშაა. ფასადებიდან მორთულობით გამოირჩევა აღმოსავლეთ ფასადი. იგი დანაწევრებულია სამი თაღით. შუა თაღი ერთიმეორეზე დადგმული ორი თაღისგან შედგება და გვერდითებზე გაცილებით მაღალია. ქვედა თაღში საკურთხევლის სარკმელია მოთავსებული. განაპიებში კი კედლის სიბტყებში საფეხურით შეღრმავებული თითო თაღოვანი არეა, რომლებიც შევსებულია საფეხურებისგან შედგენილი და თევზიფხურად განლაგებული, რელიეფური ზოლებით. ფასადის ზედა ნაწილში, ფრონტონის ძირის დონეზე. ორმაგი ლილვით მოჩარჩოებული სამი წრიული მოხაზულობის ყრუ სარკმელია. შუა თაღის წვერზე კი წითლად შეღებილი რელიეფური ჯვარია დადგმული. მსგავსი ჯვარია დაგმული სამხრეთ ფასადის ერთ-ერთ თაღზე, რომელშიც შესასვლელია მოქცეული. დასავლეთ ფასადზე სამი თაღია. შუა თაღში, რომელიც სიდიდით დანარჩენ ორს ბევრად აღემატება, ეკლესიის შესასვლელია გაჭრილი. ჩრდილოეთ ფასადზე ხუთი თაღია. მაქთგან სამში სარკმლებია მოქცეული, დანარჩენი ორი კი ყრუა. ფასადები დასრულებულია ლეკალური აგურით ნაწყობი, მაღალი ლავგარდნით, რომლის პროფილს შეადგენს: თარო, შეზნექილი მრუდე ზედაპირი და ლილვი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 113-114.
**ზაიცერის ფაბრიკის მუშათა გაფიცვა** — თბილისში მომხდარი მუშათა პირველი საპროტესტო გაფიცვების სერია 1877-1878 წლებში. გაიფიცნენ ზაიცერის ავეჯის ფაბრიკის მუშები. გაფიცვის მიზეზი იყო მუშათა მძიმე პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობა. პირველი გაფიცვა მოხდა 1877 წლის სექტემბერში, ის სამ კვირას გაგრძელდა და მუშათა გამარჯვებით დასრულდა. 1878 წლის თებერვალში იფეთქა მეორე, უფრო დიდმა გაფიცვამ. გაფიცვის მიზეზი გახდა ფაბრიკის მეპატრონის მიერ სამუშაო დროის გახანგრძლივება. გაიფიცა ქარხნის ყველა მუშა, მუშები ითხოვნდნენ სამუშაო დროის ძველი რეჟიმის აღდგენას, რაც გულსხმობდა დილის ხუთი საათიდან საღამოს რვამდე სამუშაო დროს, ასევე ითხოვნდნენ დღიური ხელფასის გადიდებას მანეთნახევრამდე, სამუშაო დროის აღრიცხვას წიგნაკებით, ნარდობით მომუშავეთათვის ანაზღაურების 20%-იან მატებას. პოლიციამ ოთხი გაფიცული დააპატიმრა, მაგრამ გაფიცვის მასშტაბის და მუშათა მტკიცე წინააღმდეგობის გამო ზაიცერი იძულებული გახდა თითქმის ყველა მოთხოვნა დაეკმაყოფილებინა.

ლიტერატურა
----------

* *ნარსია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 475.
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ 5, თბილისი, 1970
* *ჩორდიშვილი მ.*, „ჩემი თავგადასავალი", ტფილისი, 1927
**ზაიმო-ობრივის ფერისცვალების ეკლესია** (რუს. Церковь Спаса Преображения) — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვის რაიონის სოფელ ზაიმო-ობრივში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1910 წელს. ეკლესია არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი ზაიმო-ობრივი.

ისტორია
-------

ფერისცვალების ეკლესია როსტოვის ოლქის აზოვის რაიონის სოფელ ზაიმო-ობრივში ააგეს 1910 წელს (სხვა მონაცემებით 1909 წელს) დონელი არქიტექტორის პ. სტუდენიკინის პროექტის მიხედვით. ეკლესია აგებული იყო ნეობიზანტიურ სტილში. მისი სიმაღლე იყო 35,5 მეტრი და 21 მეტრი სიგანე. ეკლესია თავისი მოქმედების პირველ წლებში მოითვლიდა 3 000-მდე მრევლს.

საბჭოთა ხელისუფლების წლებში შენობა ნახევრად დაზარალდა, დაანგრიეს სამრეკლო, ხოლო ეკლესიის გადარჩენილ ნაწილში განათავსეს ხორბლის საცავი.

1989 წლიდან დაიწყო ეკლესიის აღდგენა. სამრეკლო ააშენეს თავიდან. ეკლესიის გარშემო დააგეს ტროტუარის ფილები. ეკლესიის კედლები თავიდან შელესეს, ააგეს სატრაპეზო. ეკლესიასთან გაიხსნა საკვირაო სკოლა.

1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების მიხედვით ეკლესია აღიარეს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად. 

2014 წლიდან მიმდინარეობს სარემონტო სამუშაოები ინტერიერის აღსადგენად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт Свято-преображенского храма в селе Займо-Обрыв დაარქივებული 2017-02-18 საიტზე Wayback Machine.
* В храме Преображения Господня с. Займо-Обрыв состоялось собрание духовенства Азовского районного благочиния დაარქივებული 2017-02-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Займо-Обрыв|Церковь Спаса Преображения. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-17.
2. 1 2  Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации. old.kulturnoe-nasledie.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-18. ციტირების თარიღი: 2017-02-17.
3. 1 2 3 4 5  О храме | Свято-преображенский храм | Свято-преображенский храм. svphram.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-17.
**ვერა ვარდენის ასული ბარდაველიძე** (დ. 17 სექტემბერი, 1899, თბილისი — გ. 23 ოქტომბერი, 1970, იქვე) — ქართველი ეთნოგრაფი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1957), პროფესორი (1966), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1963). ეთნოგრაფ გიორგი ჩიტაიას მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

თბილისის ქალთა გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა თსუ-ს სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე, რომლის 1923 წელს დამთავრების შემდეგ, სწავლობდა ლენინგრადში, მატერიალური კულტურის აკადემიის ასპირანტურაში (1926-1929). 1931 წლიდან საქართველოში დაბრუნების შემდეგ სამეცნიერო-პედაგიოგიურ მუშაობას ეწეოდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში (ენიმკი), თსუ-ის ეთნოგრაფიის კათედრაზე და შემდგომ ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1965 წლიდან იყო ამ ინსტიტუტის საქართველოს ეთნოგრაფიის განყოფილების გამგე. დიდი ამაგი დასდო ხალხური საკულტო ძეგლების მეცნიერულ შესწავლას. ბარდაველიძის შრომები მიძღვნილია ქართული ხალხური ადრინდელი სოციალურ-ეკონომიკური განვითარებისა და სულიერი კულტურის პრობლემებისადმი (ასტრალური რწმენა-წარმოდგენები, ღვთაებათა პანთეონი, ნაყოფიერება-გამრავლებასთან დაკავშირებული კულტები და რიტუალები, ქართული ხალხური დღეობათა კალენდარი, ხალხური ორნამენტი, საწესო გრაფიკული ხელოვნება და მრავალი სხვა). 

ბარდაველიძემ განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო ქართულ საწესო გრაფიკულ ხელოვნებას, რომელსაც უდიდესი მნიშვნელობა აქვს მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიის გრაფიკული მასალის გაშიფვრისა და გააზრებისათვის. საგანგებოდ აღსანიშნავია ბარდაველიძის მიერ აღმოსავლეთ საქართველოში მთიელთა თემის ადრეკლასობრივი საფეხურის სოციალურ-ეკონომიკური ორგანიზაციის (თეოკრატია) ბუნების დადგენა, რითაც საფუძველი გამოაცალა მთაში გვაროვნული წყობის მარადიულობის თეორიას. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

სქოლიო
------

1. ↑  Фрагмент надгробия Веры Бардавелидзе (1899 - 1970)

ლიტერატურა
----------

* *გეგეშიძე მ.* ვ. ბარდაველიძის ცხოვრება და სამეცნიერო მოღვაწეობა «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისთვის», 1972, ტ. 16-17;
* *თოდუა რ.* ვ. ბარდაველიძის შრომების ბიბლიოგრაფია, იქვე;
* *გეგეშიძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 206.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 72, თბ. 1994
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვაზა**. |

ვაზათა დინასტიის გერბი.
**ვაზას დინასტია** — ევროპის სამეფო დინასტია, დაარსებული გუსტავ ერიქსონის მიერ 1523 წელს. ვაზას დინასტიის წარმომადგენლები სხვადასხვა ქვეყნებში მეფობდნენ: შვედეთში 1523-1654 წლებში, პოლონეთსა და ლიტვაში 1587–1668 წლებში და რუსეთში 1610–1613 წლებში.

შვედეთის მეფეები და დედოფლები
-----------------------------

პოლონეთ-ლიტვის გერბი ვაზათა დინასტიის მმართველობის პერიოდში .
პოლონეთ-ლიტვის დროშა ვაზათა დინასტიის მმართველობის პერიოდში (1587–1668).
* გუსტავ I (1523–1560)
* ერიკ XIV (1560–1568)
* იოჰან III (1568–1592)
* სიგიზმუდ (1592–1599)
* კარლ IX (1604–1611; რეგენტი 1599)
* გუსტავ II (გუსტავ ადოლფ დიდი) (1611–1632)
* კრისტინა (1632–1654)

პოლონეთის მეფეები და ლიტვის დიდი ჰერცოგები
------------------------------------------

* სიგიზმუნდ III ვაზა (1587–1632) *(იოანე III-ის ვაჟი)*
* ვლადისლავ IV (1632–1648)
* იოანე II (1648–1668)

ვაზათა მმართველობა რუსეთში
--------------------------

1609 წელს პოლონეთის მეფე სიგიზმუდ III შეიჭრა რუსეთში. ხელისუფლების სათავეში მყოფმა ბოიარებმა რუსეთის სამეფო ტახტზე მიიწვიეს პოლონეთის მეფის ვაჟი ვლადისლავ IV. პოლონელები მოსკოვში შევიდნენ. მაშინ როდესაც ბოიარები პოლონელებთან გარიგებებს აწარმოებდნენ. რუსი ხალხი აჯანყებისთვის ემზადებოდა. მალე მოსკოვის ქუჩებში ბრძოლები გაჩაღდა ნიჟნი ნოვგოროდში ერობის მამასახლისის კუზმა მინინის და თავად დიმიტრი პოჟარსკის მეთაურობით შეიქმნა სახალხო ლაშქარი. რომლებმაც რუსეთიდან გააძევეს პოლონელები. ამის შემდეგ რუსეთში დაემხო ვაზათა მმართველობა. 

რუსეთში ვაზათა მმართველობამ სამ წელსაც ვერ მიაღწია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვაზა (ხომალდი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვაზას დინასტია (*გერმანულად*)[*მკვდარი ბმული*]

|  |
| --- |
| **ვაზა (დინასტია)**  |
| წინამორბედი:ოლდენბურგების სახლი | **შვედეთის სამეფო სახლი**1523—1654 | შემდეგი:ფალც-ცვეინბრიუკენის დინასტია |
| წინამორბედი:იაგელონების სახლი | **პოლონეთის სამეფო სახლი**1587—1668 | შემდეგი:ვიშნევეცკის დინასტია |
| **ლიტვის დიდი საჰერცოგო**1587—1668 |
**ზაირა ნარა** (დ. 15 აგვისტო, 1988, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი მოდელი, ტელე-წამყვანი და მსახიობი. მისი და ვანდა ნარა, ასევე არის მოდელი და მსახიობი.

კარიერა
-------

იგი იყო „Herbal Essences"-ის, „McDonald's"-ის, „La Serenísima"-ს, „Gillette"-ის, „Pantene"-ისა და „Falabella"-ს მოდელი.

პირადი ცხოვრება
---------------

2011 წლის 9 მარტს, ორწლიანი სასიყვარულო ურთიერთობის შემდეგ დიეგო ფორლანმა Twitter-ზე დაწერა, რომ ის და ზაირა გეგმავდნენ დაქორწინებას, მაგრამ მოულოდნელად ივნისში ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ. 2011-2014 წლებში ზაირას რომანი ჰქონდა ჩოგბურთელ ხუან მონაკოსთან. 2015 წლიდან იგი არის იაკობ ვან პლესენთან ერთად, 2015 წლის ოქტომბერში იგი დაორსულდა, ხოლო 2016 წლის 6 აპრილს შეეძინა შვილი მალაიკა ვან პლესენი. იაკობთან ჰყავს 2 შვილი. მისი და არის მოდელი ვანდა ნარა.

ფილმოგრაფია
-----------

### ტელევიზია

* 2006 — *Música total*
* 2008 — *El último vuelo del día*
* 2009 — *Animérica*
* 2009-2010 — *Justo a tiempo*
* 2010 — *Justo a tiempo España*
* 2010 — *Bailando 2010*
* 2010 — *La Cocina del Show*
* 2011 — *Bailando 2011*
* 2012 — *Tendencia*
* 2013 — *Todos Contentos y bastante locos*
* 2014-2015 — *Tu Mejor Sábado*
* 2015 — *Tu Mejor Domingo*
* 2016-2017 — *Morfi Cafe*
* 2017-2018 — *Morfi, todos a la mesa*

### თეატრი

* 2008 — *El Libro de la Selva*
* 2013-2014 — *Los locos Grimaldi*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ზაირა ნარა***

* 

* ზაირა ნარა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**Hardstyle** (ინგლ. მძიმე სტილი) — ელექტრონული მუსიკის მიმართულება, რომელიც შეიქმნა ტექნოს, მძიმე ტრანსსა და გებერის შერწყმით.

ეს სტილი შეიქმნა 90-იან წლებში, როგორც techno-ს ქვესტილი. შემდგომ მძიმე ტექნოს დაემატა ბასი და სინთეზატორი, რის შედეგადაც წარმოიშვა უფრო უხეში ხმა, რომელიც ჰგავს უფრო ჰარდკორ ტექნოს. ეს სტილი უფრო პოპულარული გახდა მას მერე, რაც შეიქმნა მრავალი რემიქსი სხვადასხვა მუსიკოსების პოპულარულ მელოდიებზე. ამ სტილის შემქმნელად შეგვიძლია მივიჩნიოთ ქალი DJ Dana van Dreven (ამჟამად ცნობილია სახელით Lady Dana).

Lady Dana-მ მუსიკის წერა და მიქსვა დაიწყო 2000 წელს. სწორედ 2000 წლიდან Hardstyle-მა დაიწყო წინსვლა, როგორც ცალკეული სტილი ელექტრონულ მუსიკაში. დღესდღეობით ამ სტილში დამძიმებულია ბიტი და იგრძნობა ტენდენცია გებერთან მიახლოების.

დღეს Hardstyle არის ცალკეული ელექტრონული მუსიკის სტილი, რომლის BPM მერყეობს 140—150-მდე.

ძირითადი მახასიათებლები:

* მელოდიური და მძიმე მოტივი;
* უჩვეულო ექსპერიმენტული და მოდიფიცირებული მელოდია;
* აბსტრაქტულობა, რომელიც შექმნილია მცირე რაოდენობით სემპლებისგან. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ სემპლების მცირე რაოდენობის მიუხედავად ისინი ხშირად იცვლიან სიჩქარესა და ტონალობას;
* ქაოსური მოტივი, ანუ ორი სხვადასხვა მოტივის ერთმანეთზე დადების საშუალება
* Hardstyle-ს ძირითადი ხმოვანი არქიტექტურა წააგავს ტრქნოსი (ბასი და სხვა დასარტყმელი საკრავები). მაგრამ აქ ტომის ხმა ისეთია, თითქოს ის ირეკლება დარბაზის კედლებიდან, ანუ დადებული აქვს არეკლვის ეფექტი. ამ სტილისთვის დამახასიათებელია რიტმის უეცარი შეწყვეტა, ისევე, როგორც მისი უეცარი გაგრძელება. რიტმი და მოტივი აგრეთვე შეიძლება არ მიჰყვებოდეს სიმღერის ტემპშს — მელოდია შეიძლება რიტმზე უფრო სწრაფი ან ნელი იყოს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ყველა ქვეყანაში Hardstyle-ს გარკვეული თავისებურებები ახასიათებს.

ჟანრთან აგრეთვე დაკავშირებულია სპეციალური მუსიკალური ღონისძიებები, როგორიც იყო Qlubtempo ჟანრის ერთ-ერთი ვარიაციაა დაბსტაილი.

სქოლიო
------

1. ↑  Q-dance | Qlubtempo. Q-dance.nl. ციტირების თარიღი: 2013-09-02.
2. ↑  dubstyle.nl დაარქივებული 2017-04-20 საიტზე Wayback Machine. , Dutch website on dubstyle