recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ტრაიან ბესესკუ** (რუმ. Traian Băsescu; დ. 4 ნოემბერი, 1951, მურფატლარი, რუმინეთი) — რუმინელი პოლიტიკოსი. რუმინეთის პრეზიდენტი 2004 წლის 20 დეკემბრიდან 2014 წლის 21 დეკემბრამდე. პრეზიდენტობამდე იყო ბუქარესტის მერი (2000-2004 წწ.).

2007 წლის 19 აპრილს რუმინეთის პარლამენტმა კენჭი უყარა ბესესკუს იმპიჩმენტს. მომდევნო დღეს შედეგი დაადასტურა რუმინთის საკონსტიტუციო სასამართლომ. ბესესკუს პრეზიდენტობის ბედი საბოლოოდ გადაწყვიტა 2007 წლის 20 მაისს დანიშნულმა საყოველთაო რეფერენდუმმა. მონაწილეთა უმრავლესობამ გადაწყვიტა ბესესკუს გაეგრძელებინა პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება. 

2012 წლის 6 ივლისს რუმინეთის პარლამენტი მიემხრო პრეზიდენტ ტრაიან ბასესკუს იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებას. მმართველი მემარცხენე პარტიის, ლიბერალურ-სოციალური კავშირის კანონმდებლები და მათი მოკავშირეები ბასესკუს ბრალად სდებდნენ უფლებამოსილების გადაჭარბებას 2010 წელს მომჭირნეობის მკაცრი ზომების გამოცხადებით. რეფერენდუმი დაინიშნა 29 ივლისისათვის, რომელზეც პრეზიდენტის საწინააღმდეგოდ ხმა მისცა 88.7 %-მა, თუმცა ელექტორატის არასაკმარისი რაოდენობის მონაწილეობის გამო რეფერენდუმის შედეგები ბათილად იქნა ცნობილი და ბესესკუ გადაუჩა იმპიჩმენტს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტრაიან ბესესკუ***

* Basescu.ro: Official candidacy site დაარქივებული 2021-10-21 საიტზე Wayback Machine.
* Official web site of the President of Romania
* Official Twitter account of the President of Romania

სქოლიო
------

1. ↑  რუმინეთის პარლამენტი მხარს უჭერს პრეზიდენტის იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებას
2. ↑  რუმინეთის პრეზიდენტი გადაურჩა იმპიჩმენტს

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რუმინეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ნიკოლაე ჩაუშესკუ
* იონ ილიესკუ
* ემილ კონსტანტინესკუ
* იონ ილიესკუ
* ტრაიან ბესესკუ
* ნიკოლაე ვეკეროუ (მ/შ)
* ტრაიან ბესესკუ
* კრინ ანტონესკუ (მ/შ)
* ტრაიან ბესესკუ
* კლაუს იოჰანისი
 |

 |
**შოდის მონასტერი** – ნამონასტრალი რაჭაში, ონის მუნიციპალიტეტში. შემორჩენილია წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის ნაშთები. სავანე უნდა დაარსებულიყო X საუკუნეში. თუმცა, XVI საუკუნისათვის მონასტერი აღარ არსებობს, რასაც ადასტურებს 1503 წელს შედგენილი ალექსანდრე მეფის სიგელი: „შოდას წმიდის გიორგის ეკლესია და სოფელი, ოცდახუთი კუამლი კაცი და ციხე". შემორჩენილია ქუთაისის მუზეუმში დაცული ჭედური ჯვარ–ხატები. ისინი თარიღდება XI-XII საუკუნეებით. 

1910 წლამდე ღების მაცხოვრის ეკლესიაში ინახებოდა პლატინის მასიური, 35 სმ სიმაღლის, უნიკალური ჯვარი, რომელიც შოდის მონასტერში უნდა ყოფილიყო დამზადებული. მოგვიანებით, ჯვარი ავაზაკებმა გაიტაცეს და მისი კვალი დაკარგულია.

ლიტერატურა
----------

* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ. 2006, გვ. 41–44

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რაჭის ეკლესია-მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბარაკონის ეკლესია
* ბეთლევის ეკლესია
* ბუბის მონასტერი
* გლოლის ბერის საყდარი
* დვალთის დედათა მონასტერი
* ველტყევის მონასტერი
* თამარ დედოფლის საყდარი
* ლაბეჭინის მონასტერი
* ლეკნარის მონასტერი
* მეჭვრეთის მონასტერი
* მიქარწმინდის მონასტერი
* მოტყიარის ბერის წყარო
* მრავალძალი
* ნიკორწმინდის ტაძარი
* საკაოს სამზიარის უდაბნო
* სორის მონასტერი
* სხიერის მონასტერი
* ფუტიეთის მონასტერი
* ღადიშის მონასტერი
* ღვიარის მონასტერი
* შეუბნის მონასტერი
* შოდის მონასტერი
* ცხომის დედათა მონასტერი
* ჭელიში
* ჭოლევის მონასტერი
 |  |

 |
ქერჩის სრუტის მდებარეობა
**ქერჩის სრუტე** (რუს. Ке́рченский проли́в, უკრ. Керченська протока, ყირიმ. Keriç boğazı), ძველი ბერძნების მიერ კიმერიის ბოსფორად წოდებული — სრუტე ქერჩის ნახევარკუნძულსა და ტამანის ნახევარკუნძულს შორის, რომელიც შავ და აზოვის ზღვებს აკავშირებს. სრუტის დასავლეთ სანაპირო ყირიმს ეკუთვნის, აღმოსავლეთი კი — ტამანის ნახევარკუნძულს. სრუტის სიგანე მერყეობს 4,5 - 15 კმ. სიღრმე 18 მეტრს არ აღემატება. ნაპირები ადგილ-ადგილ დაბალია, ზოგან ფლატოვანი. ზამთრობით დაფარულია მცურავი ყინულით. სრუტის დასავლეთ ნაპირზე არის მნიშვნელოვანი ნავსადგური ქალაქი ქერჩი. სრუტის რეგიონი თევზის მრავალი სახეობის რეწვის მნიშვნელოვანი ზონაა. ქერჩის სრუტეზე ზოგიერთი მონაცემით ევროპისა და აზიის საზღვარი გადის, რომლის მიხედვით აზოვის ზღვა ევროპის ნაწილში რჩება. სრუტეში დადის სარკინიგზო ბორანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქერჩის სრუტე, ენციკლოპედია უკრაინა
* ქერჩის სრუტე, ენციკლოპედია ბრიტანიკა


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია გეოგრაფიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
„სოდომის და გომორის განადგურება", ჯონ მარტინის ნახატი, 1852 წელი
**სოდომი** (ებრ. סְדוֹם, *Sədom* — „ცეცხლმოკიდებული"; ბერძ. Σόδομα) **და გომორი** (ებრ. עֲמוֹרָה, *ʿAmora* — „დატბორილი"; ბერძ. Γόμορρα) — ორი ბიბლიური ქალაქი, რომლებიც ძველი აღთქმის მიხედვით ღმერთმა დასაჯა ქალაქში მაცხოვრებელთა ცოდვებისათვის.

ვარაუდობენ, რომ ეს დაღუპული ქალაქები მკვდარი ზღვის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობდა. დღესაც გამოიყენება გამოთქმა „სოდომური ცოდვა" და აღნიშნავს „გარყვნილებას", რომელიც ჰომოსექსუალიზმს მოიაზრებს და იმ ცოდვასაც შეიცავს, რის გამოც ასე სასტიკად განრისხდა ღმერთი (დაბადება თავი 19; 2 რჯული 29,23).

ლიტერატურა
----------

* საბავშვო ბიბლია, გვ. 42, ბიბლიის თარგმნის ინსტიტუტი, 1998 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სოდომი და გომორი"** ვიკისაწყობში.

 
ვიკიწყაროში**?** არის ტექსტი 1911 *Encyclopædia Britannica*-ს სტატიებიდან თემაზე:
***სოდომი და გომორი***

* სოდომი და გომორი — ბროკჰაუზის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ჰადსონის ქუჩა ტრაიბეკაში.
**ტრაიბეკა** (ინგლ. TriBeCa — **Tri**angle **Be**low **Ca**nal Street — სამკუთხედი არხის ქუჩის ქვემოთ) — უბანი ქვემო მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. იწყება კანალის ქუჩიდან და გრძელდება სამხრეთით პარკ-პლეისამდე, ხოლო მდ. ჰუდზონიდან აღმოსავლეთით ბროდვეიმდე.

თავდაპირველად განვითარდა როგორც ინდუსტრიული უბანი, ძირითადად სასაწყობე შენობებით, ბოლო ათწლეულში კი მნიშვნელოვანი გადახალისება განიცადა. მრავალი საწყობი საცხოვრებელ ლოფტად გადაკეთდა, უბანში გაჩენილმა ახალმა სავაჭრო და შემოქმედებითმა დაწესებულებებმა კი მას რადიკალურად შეუცვალა იერი. უბნის მცხოვრებლებს ეს არემარე მოსწონთ შერეული ზონირებით მიღებული სიმშვიდისა და ჰარმონიულობის გამო, რასაც მრავალრიცხოვან კაფეთა და რესტორანთა ცოცხალი ატმოსფერო ერწყმის.

ტრაიბეკა ამჟამად მოდური საცხოვრებელი უბანია, სადაც ძირითადად შეძლებული ნიუ-იორკელები ცხოვრობენ. ქუჩების უმრავლესობა ბუტიკებითა და ძვირფასი რესტორნებით (მათ შორის: ნობუ, შანტრელი და ბული) არის ჩამწკრივებული. ტრაიბეკა ყოველწლიურად მასპინძლობს ტრაიბეკას კინოფესტივალს. აქ ხშირად იღებენ კინოფილმებს, მათ შორის იყო 1984 წლის ჰიტი „მოჩვენებებზე მონადირეები", რომელიც ამ უბნის სახანძროში გადაიღეს.

ტრაიბეკაში მრავალი ცნობილი პიროვნება ცხოვრობს, მათ შორის მერაია კერი, ჰარვი კეიტელი, ჯეიმზ განდოლფინი, მაიკლ იმპერიოლი და რობერტ დენირო (რომელიც ტრაიბეკას კინოფესტივალის ერთ-ერთი დამფუძნეველი იყო 2002 წელს). ჯონ კენედი უმცროსიც აქ ცხოვრობდა.

2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ ტრაიბეკამ მწვავე ფინანსური კრიზისი განიცადა. მიუხედავად ამისა, სამთავრობო გრანტების წყალობით უბანმა სული მალე მოითქვა. 2000-იანი წლების უძრავი ქონების ბუმის პერიოდში ტრაიბეკას ბინების ფასებმა მანჰეტენის ყველა სხვა უბანს გაუსწრო. 2006 წელს ჟურნალი ფორბსი საფოსტო კოდ 10013-ს ტრაიბეკაში აშშ-ის მე-12 ყველაზე ძვირ უბნად ასახელებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტრაიბეკას კინოფესტივალი დაარქივებული 2006-05-04 საიტზე Wayback Machine.
* ტრაიბეკას საცალფეხო ტური დაარქივებული 2006-02-10 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მანჰეტენის უბნები (ნიუ-იორკი) |
| --- |
|  |
| 
* ალფაბეტ სიტი
* ანსონია
* ბატერი პარკ სიტი
* ბოვერი
* ჩელსი
* ჩაინატაუნი
* დაიმონდ დისტრიქტი
* ისტ ვილიჯი
* ფაინენშალ დისტრიქტი
* ფლატირონ დისტრიქტი
* გარმენტ დისტრიქტი
* გრამერსი
* გრინვიჩ ვილიჯი
* ჰამილტონ ჰაიტსი
* ჰარლემი
* ჰელზ-კიჩენი
* ჰადსონ ჰაიტსი
* ინვუდი
* კიპს ბეი
* კორიათაუნი
* ლიტლ იტალი
* ქვემო ისტ-საიდი
* ქვემო მანჰეტენი
* მანჰეტენვილი
* მარბლ ჰილი
* მიდთაუნი
* მიტპაკინგ დისტრიქტი
* მორნინგსაიდ ჰაიტსი
* მიურეი ჰილი
* ნომადი
* ნოჰო
* ნოლიტა
* რუზველტ აილენდი
* სოჰო
* ესპანური ჰარლემი
* სტაივესან ტაუნი
* ტენდერლოინი
* ტაიმს-სქვერი
* ტრაიბეკა
* ტარტლ ბეი
* ზემო ისტ-საიდი
* ზემო ვესტ-საიდი
* ვაშინგტონ ჰაიტსი
* ვესტ ვილიჯი
* იორკვილი
 |

 |
**შოტლანდიის პარლამენტი** (ინგლ. Scottish Parliament, შოტ.-გელ. Pàrlamaid na h-Alba, შოტლ. Scots Pairlament) — შოტლანდიის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო. შოტლანდიის პარლამენტის დაარსება მოხდა შოტლანდიის სამეფოს პერიოდში. XIII საუკუნეში 1707 წელს  ინგლისის და შოტლანდიის გაერთიანების შემდეგ პარლამენტმა არსებობა შეწყვიტა და აღდგა მხოლოდ 1999 წელს. აღნიშნულს წინ უძღვოდა გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის მიერ მიღებული შოტლანდიის 1998 წლის აქტი, რომლის მიხედვითაც გადანაწილდა უფლებამოსილებები დიდი ბრიტანეთის ცენტრალურ ხელისუფლებასა და შოტლანდიის რეგიონულ პარლამენტს შორის.

შემადგენლობა
------------

ბოლო არჩევნები ჩატარდა 2016 წლის გაზაფხულზე, პარლამენტში წარმოდგენილი 129 დეპუტატი პარტიების მიხედვით განაწილებულია შემდეგნაირად:

* შოტლანდიის ნაციონალური პარტია —  62 ადგილი
* შოტლანდიის ლეიბორისტული პარტია — 23 ადგილი;
* შოტლანდიის კონსერვატიული პარტია — 31 ადგილი;
* შოტლანდიის ლიბარალ-დემოკრატიული პარტია — 5 ადგილი;
* შოტლანდიის მწვანეთა პარტია — 6 ადგილი;
* დამოუკიდებელი — 2 ადგილი;

სქოლიო
------

1. ↑  Scotland Act 1998: Scottish Parliament Reserved Issues. Office of Public Sector Information (OPSI).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 May 2007. ციტირების თარიღი: 14 November 2006.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შოტლანდიის პარლამენტი დაარქივებული 2010-07-05 საიტზე Wayback Machine.
**სომხეთის საფონდო ბირჟა** — ერთადერთი საფონდო ბირჟა, რომელიც მოქმედებს სომხეთში. იგი დაარსდა 2001 წლის თებერვალში.

ისტორია
-------

1997 წელს დაარსდა „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის მონაწილეთა კავშირი", რომელსაც 2000 წლის ნოემბერში ეწოდა „სომხეთის საფონდო ბირჟა". 2001 წლიდან ის ფუნქციონირებს, როგორც თვითრეგულირებადი ორგანიზაცია.

ამჟამად სომხეთის საფონდო ბირჟა ერთადერთი საფონდო ბირჟაა, რომელიც სომხეთში მოქმედებს. ამ ორგანიზაციის ძირითადი საქმიანობაა ფასიანი ქაღალდების ჩამონათვალი, ფასიანი ქაღალდებით და უცხოურ ვალუტაში სავალუტო ვაჭრობის ორგანიზება, ჩამოთვლილი კომპანიების შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნება და ასევე გაცვლითი ვაჭრობის შედეგების მომზადება.

2002 წლიდან ორგანიზაცია არის ევრო-აზიის საფონდო ბირჟების ფედერაციის და დსთ-ს ქვეყნების ბირჟების საერთაშორისო ასოციაციის სრული წევრი.

აღსანიშნავია, რომ „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის რეგულირების შესახებ" სომხეთის კანონის შესაბამისად, ბირჟას ასევე აქვს უფლება განახორციელოს ფასიანი ქაღალდების რეგისტრაციის პროცედურა. 

2014 წლის 1 იანვრიდან სომხეთის მთავრობამ წამოიწყო ახალი სახელმწიფო საპენსიო პროგრამა, რომელიც 1974 წლის შემდეგ დაბადებულ ყველა თანამშრომელს აიძულებს, გამოყონ თავიანთი წლიური ხელფასის 5 პროცენტი კერძო საპენსიო ფონდებში. 

ახალი კანონმდებლობის თანახმად, სომხეთის მთავრობამ დადო შეთანხმება სომხეთის ცენტრალურ დეპოზიტართან და სომხეთის ფასიანი ქაღალდების ბირჟასთან, რომლის თანახმადაც, ამ ორგანიზაციებს დაეკისრებათ ამ ახალი საპენსიო სისტემის სავალდებულო მონაწილეთა რეესტრის პასუხისმგებლობა. სწორედ ისინი არიან პასუხისმგებლები ამ საპენსიო პროგრამებისთვის გათვალისწინებული აქტივების შეგროვებასა და სწორად განაწილებაზე. 

ახალი საპენსიო სისტემის დანერგვის შემდეგ, AMX–მა აქტივობების დიდი შემოდინება განიცადა იმ პირობით, რომ საპენსიო ფონდის ფულის შემოდინების შემდეგ მეტი ფული შემოვა ბაზარზე. 

საფონდო ბირჟისა და სომხეთის ფასიანი ქაღალდების ბაზრის სახელმწიფო მარეგულირებელი ორგანოა სომხეთის ცენტრალური ბანკი. ამჟამად AMX–ით ვაჭრობით გათვალისწინებულ ინსტრუმენტებად შედის აქციები, კორპორატიული ობლიგაციები, სახელმწიფო ობლიგაციები, ვალუტა, ნასყიდობის ხელშეკრულებები, კორპორაციულ ფასიან ქაღალდებზე. 

ვაჭრობის საათები ყველა ბაზრისთვის არის 11:00–15:00 (ადგილობრივი სომხეთის დრო, UTC + 4). სომხეთის ფასიანი ქაღალდების ბირჟა ასევე არის ISO სერთიფიცირებული, რაც უზრუნველყოფს მისი მომსახურების ხარისხს და უსაფრთხოებას. 

სომხეთის ფასიანი ქაღალდების ბირჟას მართავს სამეთვალყურეო საბჭო, აგრეთვე ადგილობრივი მენეჯმენტი. მმართველ გუნდში შედიან ჰაიკ ეგანიანი, აღმასრულებელი დირექტორი და მიქაელ ჰაირაპეტიანი, მთავარი ფინანსური დირექტორი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт биржи

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Archived copy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-05. ციტირების თარიღი: 2020-10-13.
4. ↑  Newsroom - Armenia Securities Exchange. ციტირების თარიღი: 2019-08-02
სათევზაო ნიჩბებიანი ტრაინერას ილუსტრაცია.
ტრაინერებით შეჯიბრი, 2007 წ.
იალქნიანი ტრაინერა.
სპორტული ტრაინერა XX საუკუნის დასაწყისში.
**ტრაინერა** (ესპ. Trainera) — კანტაბრიის ზღვის სანაპიროებთან გავრცელებული ტრადიციული ნავი. ნავი მოძრაობაში ნიჩბებით მოდის, ადრეულ ხანაში აფრებსაც უმაგრებდნენ. ნავს აქვს ვიწრო ფორმა, ამობურცული ცხვირი და მომრგვალებული ბოლო. ნავის ფორმა მორგებულია კანტაბრიის ზღვის ტალღების წინააღმდეგ საცურაოდ. ნავი გამოიყენებოდა ანჩოუსის და სარდინების ხმელეთზე გადასაზიდად და ჰქონდა გარკვეული შეჯიბრის ფორმა ვინ უფრო მალე მიიტანდა თევზს ბაზარში. ამ ისტორიულ ტრადიციას დღეს სპორტული შეჯიბრის ფორმა აქვს.

სქვა ენებში
-----------

ნავის დასახელება სხვა და სხვა ენებზე: ესპანურად - **trainera**, ბასუკრად - **traineru** (ასევე **treineru, treñero** ან **triñero**), ფრანგულად - **traînière** და **traiñeira**, გალისიური - **traíña** მომდინარეობს სიტყვა - *traína*-დან რაც სარდინებზე და ანჩოუსებზე სათევზაო ნაქსოვ ბადეს ნიშნავს, რომელიც თავის მხრივ მომდინაეობს ლათინური *trahĕre*-დან (ტვირთის ამოწევა, ამოთრევა).

გავრცელება
----------

ტრაინერებით შეჯიბრი პოპულარული სპორტია მთელი ბისკაიის ყურის სანაპიროზე. შეჯიბრებები ბასკების ქვეყანაში, კანტაბრიაში, ასტურიასა და გალისიაში ივლის-ოქტომბრის შუალედში ტარდება. მათში ყველაზე ცნობილია - კონტხაკო ბანდერა.

ლიტერატურა
----------

* Etxegoien, J. *Orhipean*, Xamar 1996
* Kurlansky, M. *The Basque History of the World*, Vintage 2000

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Website of the *Kontxako Bandera*
* Liga ACT de Traineras დაარქივებული 2017-02-25 საიტზე Wayback Machine.  (in English, Basque, Spanish, Galician and French)
* Estropadak.com News, calendar and game about estropadak (Basque and Spanish)

სქოლიო
------

1. ↑  traineru. *Orotariko Euskal Hiztegia*. Euskaltzaindia. ციტირების თარიღი: 27 August 2012.
2. ↑  Liga Galega de Traiñeiras Spanish, Galician (2012). ციტირების თარიღი: 2012-08-25.
3. 1 2  Diccionario de la lengua española. Real Academia Española. ციტირების თარიღი: 27 August 2012.
4. ↑  treina. *Orotariko Euskal Hiztegia*. Euskaltzaindia. ციტირების თარიღი: 27 August 2012.
5. ↑
**სამო** (გ. 658) — სლავი მთავარი (მეფე) 623 წლიდან. ე.წ. ფრედეგარის ქრონიკის (VII საუკუნე) მიხედვით იყო ფრანკი, წარმოშობით სენონაგოს შემოგარენიდან (ლოკალიზებულია ან თაანამედროვე საფრანგეთის ქალაქ სანსის მიდამოებში, ან თანამედროვე ბელგიის ქალაქ სუანის რაიონში); სხვა ცნობების მიხედვით („Conversio Bagoariorum et Carantanorum", 870-იანები) — სლავი, რომელიც ხორუტანებთან (სლავური ტომი შუა დუნაის აუზში) ცხოვრობდა. 623 წელს მეთაურობდა აჯანყებას ავარების წინააღმდეგ. მისი წარმატებით დასრულების შემდეგ აირჩიეს მეფედ (ლათ. rex), დააარსა დასავლეთ და ნაწილობრივ სამხრეთ სლავების პირველი ცნობილი პოლიტიკური წარმონაქმნი (იხ. სამოს სახელმწიფო). 631 წელს შეიარაღებულ კონფლიქტში ჩაება დაგობერტ I-თან, დაამარცხა მისი მეომრები ციხესიმაგრე ვოგაცტიბურგთან (ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია). სამოს მიერ კონტროლირებული ტერიტორია, როგორც რიგი ისტორიკოსები გვთავაზობენ, მოიცავდა ბოჰემიას, მორავიას, ქვემო ავსტრიას, დასავლეთ სლოვაკეთის ნაწილს. მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორიცაა სამოს მიერ შექმნილი გაერთიანების ხასიათი (ტომთა კავშირი თუ სახელმწიფო), მისი ცენტრის ადგილმდებარეობა (ჰიპოთეზათა შორისაა: ჩეხეთი, სამხრეთი მორავია, კარინტია და სხვ.), გაერთიანების ისტორია მისი სიკვდილის შემდეგ (როგორც თვლიან, დაიშალა), დისკუსიის საგანია.

სქოლიო
------

1. ↑   Само // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М. 2015. — стр. 283.
**სოვეტსკაიას ტბა** (ინგლ. Sovetskaya lake) — ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. 2006 წლის იანვარში აღმოაჩინეს კოლუმბიის უნივერსიტეტის ლამონ-დოერტის სახმელეთო ობსერვატორიის გეოფიზიკოსებმა: რობინ ბელმა (ინგლ. Robin Bell) და მაიკლ სტადინჯერმა (ინგლ. Michael Studinger) და დღეისთვის დაკონსერვებული საბჭოთა პოლარული სადგურის — სოვეტსკაიას პატივსაცემად დაარქვეს ეს სახელი, რადგანაც ტბა მდებარეობს დაახლოებით 2,5 კმ-ში მის ქვეშ. საორიენტაციო ფართობია — 1600 კმ², საორიენტაციო ასაკი — 35 მილიონი წელი, სავარაუდო სიღრმე — დაახლოებით 900 მეტრი, წყლის ტემპერატურა მუდმივია და შეადგენს −2 °C-ს.

ტბის აღმოჩენას წინ უსწრებდა ღრმა სამეცნიერო კვლევები: გამოყენებული იქნა თანამგზავრიდან გადაღებული სურათები, გრავიტაციული გაზომვები, ლაზერული ალტიმეტრები და 1958—1959 წლებში სადგურის საბჭოთა თანამშრომლების მიერ შეგროვებული ინფორმაციებიც კი.

არ არის გამორიცხული ტბაში სიცოცხლის არსებობის შესაძლებლობა, თანაც, რადგანაც ტბა იზოლირებული იყო გარე სამყაროსგან რამდენიმე მილიონი წლის განმავლობაში, შესაძლებელია მასში «ისტორიამდელი» ეკოსისტემის აღმოჩენაც, რომელიც განიცდიდა ალტერნატიულ ევოლუციას. ტბის გაბურღვის საკითხი განიხილება საერთაშორისო მასშტაბით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
* მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანტარქტიკის უდიდესი ტბები *agiweb.org*-ის საიტზე

სქოლიო
------

1. ↑  Two New Lakes Found Beneath Antarctic Ice Sheet. Lamont-Doherty Earth Observatory (25 იანვარი 2006).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-01. ციტირების თარიღი: 2010-02-26.
**შოტე გალიცა** (დ. 1895 — გ. 1927), დაბადებული როგორც ქერიმე ჰალილ რაშიდევა — ალბანეთის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის წევრი, რომლის მიზანიც ალბანეთის ტერიტორიების გაერთიანება და დემოკრატიული ეროვნული მთავრობის მხარდაჭერა იყო. ის ალბანეთის სახალხო გმირად გამოაცხადეს

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა დრენიცის რეგიონის სოფელში, რომელიც დღეს კოსოვოში მდებარეობს. მას ჰყავდა 6 ძმა. მამას ექვსი ვაჟის შემდეგ ძალიან გაუხარდა ქალიშვილის შეძენა და მას განსაკუთრებულად ექცეოდა - ყოველთვის დაჰყავდა შეკრებებზე, პოლიტიკურ განხილვებზე, სადაც ახალგაზრდა შოტე სწავლობდა ომების, კოსოვოს ოკუპაციის შესახებ. 

შოტე აზემ გალიცაზე 1915 წელს დაქორწინდა. აზემი მთის ყაჩაღი იყო, რომელიც ციხიდან გამოიქცა, რათა გაეგრძელებინა გათავისუფლებისთვის ბრძოლა. სერბებმა არ დაივიწყეს ციხიდან გაქცევა და ქორწილიდან 2 კვირაში მათ სახლს ალყა შემოარტყეს. არათანაბარ ბრძოლაში აზემის ორი ძმა დაიღუპა. ამ შემთხვევის შემდეგ შოტემ გადაწყვიტა მთის ყაჩაღებს შეერთებოდა და მათ გვერდით ებრძოლა.

შიტე 12 წელი იბრძოდა დემოკრატიული ალბანეთისათვის და კოსოვოსთვის. 1919 მონაწილეობა მიიღო დასავლეთ კოსოვოს აჯანყებაში წელს და 1921-23 წლებში სერბთა ჩაგვრის წინააღმდეგ,იუნიკში. 1924 წელს დრენიცის გასათავისუფლებლად იბრძოდა. 1925 წელს მეუღლის, აზემ გალიცას გარდაცვალების შემდეგ, სათავეში ჩაუდგა პარტიზანთა ჯგუფს და ბაირამ ცურის მხარდამხარ განაგრძო ბრძოლა.ყოფილი კოსოვოს ვილაიეთიდან ასობით ჯარისკაცი იბრძოდა იუგოსლავიური ძალების წინააღმდეგ. შოტე განსაკუთრებულად ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც მან შეიპყრო სერბი გენერალი და ჯარისკაცები ჩიტაკოვოში. 

გალიცას 22 ოჯახის წევრი დაეღუპა ბალკანურ ომებში. 

1927 წლის ზაფხულში შოტე ალბანეთში დაბრუნდა და ფუშა-კრუიაში გაატარა ბოლო თვეები. გარდაიცვალა 32 წლის ასაკში

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
**შოტლანდიური ტერიერი** (ინგლ. Scottish Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შოტლანდიაში XIX საუკუნეში.

როგორც ჩანს, თანამედროვე შოტლანდიური ტერიერი დასავლეთ შოტლანდიის სანაპიროსთან მდებარე კუნძულების მკვიდრი ძაღლების შთამომავალია. ჩრდილოეთ ამერიკაში ამ დაკუნთული, მშვიდი ხასიათის მონე ტერიერის პოპულარობა უფრო დიდი იყო, ვიდრე დიდ ბრიტანეთში. თავისი შოტლანდიური ტერიერის, სახელად ფეილის თანხლებით ხშირად მოგზაურობდა ამერიკის პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი, ხოლო უოლტ დისნეიმ, ეს "ჯენტლმენური" გარეგნობის ძაღლის სახე უკვდავყო ფილმში "ლედი და მაწანწალა". მიუხედავად იმისა, რომ შოტლანდიური ტერიერი გამოიყვანეს წვრილ, მიწისქვეშა ხვრელებში პატარა ცხოველებზე სანადიროდ, დღესდღეობით ის ოჯახის უსაყვარლესი წევრია. 

თავდაჭერილი და ოდნავ ამაყი, შოტლანდიური ტერიერი შესანიშნავი მოდარაჯეა. კარგად ეგუება სიცივეს, ძნელად იწვრთნება. აქვს ძალიან ძლიერი უკანა ფეხები, გრძელი ბანჯგვლიანი წარბები. ბოლოსკენ შევიწროებული კუდი მუდამ ვერტიკალურად დგას. ბალანი უხეშია, შეიძლება იყოს ხორბლისფერი, ჟღალი თეთრით, ჟღალი შავით, შავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შოტლანდიური ტერიერი***

* შოტლანდიური ტერიერი (ინგლისური)
**ქსოვრისის ციხე-დარბაზი** — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსოვრისის ცენტრში. ძეგლი თარიღდება XVIII საუკუნით.

ციხე-დარბაზის გალავანი, კოშკი, ეკლესია და სასახლე ნაგებია რიყის ქვით, ასევე კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგური.

გალავანი გეგმით ოთხკუთხაა (30×38 მ). მისი კედლები სამიარუსიანია, მათი საშუალო სისქე 1 მეტრია. პირველი იარუსი ყრუა, ხოლო მეორე და მესამე იარუსებზე სათოფურებია. გალავანი ძლიერაა დაზიანებულია

გალავანზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მიდგმული კოშკი ოთხსართულიანია, ცილინდრული (დიამეტრი 5 მეტრი; სიმაღლე 14 მეტრამდე). კოშკის პირველი და მეორე სართული შიგნითაც ცილინდრულია, ხოლო მესამე — კვადრატული. პირველ სართულში შესასვლელი ეზოდანაა. ამ სართულის კედლებში სამეურნეო დანიშნულების 4 ნიშია. იქვეა ჭა. მეორე და მესამე სართულზე თითო ბუხარი და რამდენიმე ცალმაგი და ორმაგი სათოფურია. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (არ შემორჩენილა).

ციხე-დარბაზის ეკლესია დარბაზულია (9,8×6,2 მეტრი), დგას გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში. ეკლესიას დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით თითო შესასვლელი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთის კედელში ერთი სარკმელია (სამხრეთ სარკმელი გვიანდელია). დარბაზი გადახურულია საბჯენ თაღზე დამყარებული შეისრული კამარით.

ფასადებზე (გარდა დასავლეთისა), სწორკუთხედებში ჩასმულია შეისრული დეკორატიული თაღები. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფასადზე აგურის წყობით გამოყვანილია თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. ამავე ფასადებზე შემორჩენილი სამშენებლო მხედრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აუგიათ 1712 წელს, რატიშვილ ზურაბს და მის მეუღლეს სოლოღაშვილის ასულს ანას.

ციხე-დარბაზის თავდაპირველი სასახლიდან აღარაფერია შემორჩენილი. ნანგრევებზე, სამხრეთით, მიდგმული სასახლე XIX საუკუნისაა და მრავალჯერაა გადაკეთებული.

ლიტერატურა
----------

* *ზაქარია პ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 318.
**სომხეთის საზოგადოებრივი რადიო** (სომხ. Հայաստանի հանրային ռադիո) — საზოგადოებრივი რადიოსადგური სომხეთში, რომელიც მაუწყებლობს ულტრამოკლე და საშუალო ტალღების დიაპაზონში, საკაბელო რადიოქსელით, ინტერნეტითა და თანამგზავრული კავშირით Eutelsat და HotBird (ევროპა), Eutelsat 36B (ევრაზია), Galaxy 19 (ჩრდილოეთი ამერიკა). რადიოსადგურის საეთერო ბადე შედგება საზოგადოებრივ-პოლიტიკური, საინფორმაციო, კულტურულ-გასართობი, სპორტული და მუსიკალური გადაცემებისაგან.

რადიოსადგურის შექმნა
--------------------

1925 წლის 23 თებერვალს სომხეთის სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა ქალაქ ერევანში რესპუბლიკური მნიშვნელობის რადიოსადგურის შექმნა გადაწყვიტა. საცდელი რადიომაუწყებლობა 1926 წლის 1 სექტემბერს დაიწყო, ხოლო რეგულარული მაუწყებლობა კი 1926-1927 წლებში. 1933 წელს შეიქმნა სომხეთის სსრ-ის სახალხო კომისარების საბჭოსთან არსებული რადიოფიკაციისა და რადიომაუწყებლობის კომიტეტი (სომხეთის სსრ-ის რადიოკომიტეტი), 1957-წლიდან სომხეთის სსრ-ის ტევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტი (სომხეთის სსრ-ის სახტელერადიო).

1990-იანი წლების დასაწყისში სომხეთის სახტელერადიო გარდაიქმნა სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ტელერადიოკომპანიად (სომხეთის რესპუბლიკის სტრკ). 1990-იან წლებში სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ტელერადიოკომპანიამ რადიოს მეორე პროგრამა გაუშვა, თუმცა რამდენიმე წელიწადში ის დაიხურა.

სომხეთის საზოგადოებრივი რადიო - ევროპის მაუწყებელთა კავშირის აქტიური წევრი
--------------------------------------------------------------------------

2005 წლის 7-8 ივლისს ხორვატიის ქალაქ დუბროვნიკში გამართულ ევროპის მაუწყებელთა კავშირის (EBU) 56-ე გენერალურ ასამბლეაზე, სომხეთის საზოგადოებრივი ტელე და რადიო კომპანია ამ ეროვნული მაუწყებლების პროფესიული ასოციაციის სრულუფლებიანი წევრი გახდა. 2004 წლამდე სომხეთის საზოგადოებრივი ტელე და რადიო კომპანია ევროპის მაუწყებელთა კავშირის ასოცირებული წევრი იყო. ამგვარად, სომხეთის საზოგადოებრივმა რადიომ პროგრამების რეტრანსლირებისა და ევროპის მაუწყებელთა კავშირის პროექტებში მონაწილეობის უფლება მიიღო.

საერთაშორისო მაუწყებლობა
------------------------

სომხურის გარდა, საზოგადოებრივი რადიოს მაუწყებლობა საერთაშორისო და სომხეთის ეროვნული უმცირესობების ენებზეც მიმდინარეობს. მაუწყებლობა ხორციელდება შემდეგ ენებზე: სომხურ, აზერბაიჯანულ, არაბულ, გერმანულ, ესპანურ, თურქულ, ინგლისურ, რუსულ, სპარსულ, ფრანგულ და ქართულ ენებზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სომხეთის საზოგადოებრივი ტელევიზია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სომხეთის საზოგადოებრივი რადიოს ოფიციალური საიტი
* სომხეთის საზოგადოებრივი რადიოს საერთაშორისო მაუწყებლობა
* სომხეთის საერთაშორისო საზოგადოებრივი რადიო დაარქივებული 2012-06-26 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ერევნის რადიოსადგურები
2. ↑  Овсепян М. М. Основание общественного радио Армении. Вестник общественных наук, № 2, 2006. Стр. 117-126. ISSN 0320-8117 (სომხურ ენაზე).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2016-09-07.
**ტიტოვკის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია** (რუს. Церковь Иоанна Богослова) — დანგრეული მართლმადიდებლური ეკლესია მილეროვსკის რაიონის სლობოდა ტიტოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. ეკლესია აგებულია 1878 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მილეროვსკის რაიონი, სლობოდა ტიტოვკა, საბჭოთა ქუჩა.

ისტორია
-------

ეკლესია ააგეს 1878 წელს. პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტორი, აკადემიკოსი კონსტანტინ ტონი. ეკლესია აგებულია რუსულ-ბიზანტიურ სტილში და წარმოადგენს ამ სტილის ერთ-ერთ იმ მცირე ეკლესიათაგანს, რომელიც შემონახულია დღემდე. 

ეკლესია იყო ერთსაკურთხევლიანი, მის მრევლს მიეკუთვნებოდა ახლომდებარე ხუტორების ფლოროვის, ნაზდროვსკისა და ალექსანდროვსკის მოსახლეობა. 1877 წლიდან ეკლესიასთან მოქმედებს სოფლის სამრევლო სასწავლებელი.

თავისი არსებობის პერიოდში ეკლესია არასოდეს არ გადაუკეთებიათ. რუსეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში ეკლესიაში განათავსეს ხორბლის საცავი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია არ დაზიანებულა. ეკლესიაში შემორჩენილია კედლის მხატვრობის ცალკეული დეტალები. 1966 წელს მილეროვსკის რაიონული აღმასკომის გადაწყვეტილებით ეკლესია დახურეს. მასში გახსნეს სასოფლო კლუბი, ხოლო შემდეგ ხორბლის საწყობი. მოგვიანებით ტაძარი მიატოვეს და აღარ გამოიყენებოდა. 1990-იან წლებში ადგილობრივი მოსახლეობა შეეცადა თანხების შეგროვებას ეკლესიის რეკონსტრუქციისათვის, მაგრამ ეს მათთვის საკმაოდ რთული საქმე აღმოჩნდა. 

2015 წლის ივლისში ტიტოვკაში მამა სერგეი სოშკინის სტუმრობისას განიხილეს საკითხი სოფელში სამლოცველო სახლის შექმნის შესახებ. დანგრეული ტაძრის მონახულების შემდეგ კი გადაწყდა დაეწყოთ თანხების შეგროვება ეკლესიის აღსადგენად.

ტიტოვკის საშუალო სკოლის მუზეუმში ინახება ეკლესიის ერთ-ერთი ზარი, რომელიც ჩამოხსნეს 1960-იან წლებში.

ლიტერატურა
----------

* *Кириллов А.* Донская епархия в ее настоящем положении. Новочеркасск, 1896.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм «Иоанна Богослова» село Титовка (видео)
* В слободе Титовка прошел массовый субботник по уборке территории у храма Иоанна Богослова[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  Церковь пророка Иоанна Богослова (Титовка)
2. ↑  В 200 километрах от Ростова-на-Дону разрушается храм XIX века.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-19. ციტირების თარიღი: 2017-04-21.
3. ↑  Благочинный Миллеровского округа с рабочим визитом посетил Титовское сельское поселение
4. ↑  Жители хутора Титовка просят оказать помощь в реконструкции памятника архитектуры
**სამკურნალო ბარისპირა** (Stachys officinalis) — მისი ძველი სამეცნიერო სახელწოდებაა Betonica officinalis. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიას, კავკასიასა და დასავლეთ ციმბირში.

სამკურნალო ბარისპირა მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, 70 სმ-მდე სიმაღლისა, ტუჩოსანთა ოჯახიდან, კვერცხისებრ-ლანცეტური, ღეროსთან გულისებრი ფოთლებით; ღერო სწორი, დაღარული, ნაკლებად დაფოთლილი, მუქი მეწამული ფერის ყვავილებით. საქართველოში გავრცელებულია სუბალპურ და ალპურ მდელოებსა და ტყის პირებზე, ზღვის დონიდან 3000 მ-მდე, ყვავილობს ივლის-აგვისტოში.

სამკურნალო ბარისპირას გამხმარ ფოთლებს ადრე იყენებდნენ ხალხურ მედიცინაში სასუნთქი გზების კატარის სამკურნალოდ, ნორჩ ფოთოლს და ფესვებს — პირღებინების გამომწვევ და საფაღარათო საშუალებად.

ლიტერატურა
----------

* *დარეჯან მცხვეთაძე*, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის თაიგული, თბ. 2001 წ.
* Die große Pflanzenezklopädie, Herausg. von Christopher Brickell, Bd.2, გვ. 1001
* Dr. Wilfried Weustenfeld, Heilpflanzenkartei, Melsungen, 1979

სქოლიო
------

1. ↑  სამკრნალო ბარისპირა - ბოტანიკური ლექსიკონი
**ღვიარის მონასტერი** – მონასტერი სოფელ ღვიარაში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. მონასტრის ეკლესია X საუკუნეს განეკუთვნება და ჯვარცმის სახელზეა აგებული. უცნობია ღვიარაში მონასტრული ცხოვრების შეწყვეტის დრო. XIX საუკუნის ბოლოს ღვიარის ჯვარცმის ეკლესია ჯერ კიდევ მოქმედი იყო და იქ მღვდელმსახურებას ეწეოდნენ მღვდლები შარაბიძეები. იმავე საუკუნის ბოლოს ღვიარაში აშენდა წმინდა თევდორეს ეკლესია. აკურთხა გაბრიელ ეპისკოპოსმა. ტაძარი ააშენა ჭრებალოელმა ოსტატმა ნიკო ჭიღვარიამ, რასაც ეკლესიაზე შემორჩენილი წარწერა გვამცნობს. ძველი ჯვარცმის ტაძრის კუთვნილი საეკლესიო ნივთებიც წმინდა თევდორეს ეკლესიაში უნდა გადაეტანათ. დღეს ეს ეკლესია სახურავის გარეშეა დარჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ. 2006, გვ. 64–65

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რაჭის ეკლესია-მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბარაკონის ეკლესია
* ბეთლევის ეკლესია
* ბუბის მონასტერი
* გლოლის ბერის საყდარი
* დვალთის დედათა მონასტერი
* ველტყევის მონასტერი
* თამარ დედოფლის საყდარი
* ლაბეჭინის მონასტერი
* ლეკნარის მონასტერი
* მეჭვრეთის მონასტერი
* მიქარწმინდის მონასტერი
* მოტყიარის ბერის წყარო
* მრავალძალი
* ნიკორწმინდის ტაძარი
* საკაოს სამზიარის უდაბნო
* სორის მონასტერი
* სხიერის მონასტერი
* ფუტიეთის მონასტერი
* ღადიშის მონასტერი
* ღვიარის მონასტერი
* შეუბნის მონასტერი
* შოდის მონასტერი
* ცხომის დედათა მონასტერი
* ჭელიში
* ჭოლევის მონასტერი
 |  |

 |
ფიგაროს ქორწინების პრემიერის აფიშა
**ფიგაროს ქორწინება** (იტალ. Le nozze di Figaro; გერმ. Die Hochzeit des Figaro ან Figaros Hochzeit) — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის მიერ დაწერილი ოპერა (KV 492). იტალიურენოვანი ლიბრეტო ეკუთვნის ლორენცო და პონტეს. ლიბრეტო დაფუძნებულია 1778 წელს პიერ ბომარშეს მიერ დაწერილ კომედიურ პიესაზე „შეშლილი დღე ანუ ფიგაროს ქორწინება". ფიგაროს ქორწინების პირველი წარმოდგენა გაიმართა 1786 წლის 1 მაისს ვენის ბურგთეატრში.

ფიგაროს ქორწინებას ეფუძნება რამდენიმე მხატვრული ფილმი; ასევე ოპერის აუდიო და ვიდეო ჩანაწერები სხვადასხვა დროს გამოცემულია CD და DVD დისკებზეც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ფიგაროს ქორწინება"** ვიკისაწყობში.
* ფიგაროს ქორწინების პარტიტურა და კრიტიკული მოხსენება
* ფიგაროს ქორწინების ნოტები, International Music Score Library Project
* სიუჟეტი და ლიბრეტო, გერმანული თარგმანი და იტალიური ორიგინალი
* მნიშვნელოვანი ინსცენირებები[*მკვდარი ბმული*]
* ფიგაროს ქორწინების დისკოგრაფია დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine.
**ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია** (რუს. Церковь иконы Божией Матери «Всех скорбящих Радость») — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის იაკამინკის რაიონში. 

მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ფერისცვალების სახელზე. ეგვტერები კი ვარლაამ ხუტინელისა და ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ეკლესიის ადგილზე XVI საუკუნეში არსებობდა ხის ეკლესია ვარლაამ ხუტინელის სახელზე ნაკურთხი, რომელიც მოიხსენიება 1571 წლის წყაროებში. მისი მშენებლობა დაკავშირებული იყო ვასილი III-ის ყაზანში ლაშქრობასთან. 1683-1685 წლებში ააგეს ქვის ეკლესია, რომელიც ფერისცვალების სახელზე აკურთხეს. 1688 წელს ტაძარში განათავსეს ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი ყოველთა მწუხარეთა სიხარული, რომელმაც განკუურნა პატრიარქ ნიკონის მძიმედ ავადმყოფი და. ტაძარმა ამის შემდეგ სასწაულმოქმედი ხატის სახელი მიიღო. ეკლესიის საკურთხეველი აკურთხეს ხატის სახელზე, რასაც გვიდასტურებს ეკლესიის 1713 წელს შექმნილი ოდიკი. 1770 წელს ღვთისმშობლის ხატის საკურთხეველი განაახლეს გ. ლიუბოვნიკოვის ფინანსებით. 

თანამედროვე ეკლესია ააგეს 1783-1791 წლებში. 1812 წელს ეკლესია სერიოზულად დაზარალდა ხანძრის შედეგად. 1823-1836 წლებში XVII საუკუნის ძველი ეკლესია შეცვალა არქიტექტორ ოსიპ ბოვეს პროექტით აშენებულმა ნაგებობამ. ახალი ეკლესია ამპირის სტილში ააგო. გადაკეთებული ტაძარი აკურთხა მიტროპოლიტმა ფილარეტმა 1836 წლის 20 სექტემბერს. 

1922 წელს საეკლესიო ფასეულობების დატაცების სახელმწიფო კამპანიის პერიოდში საბჭოთა ხელისუფლების წარმომადგენლებმა ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესიიდან გაიტანეს 65 კგ ოქროსა და ვერცხლის ჭურჭელი. ეკლესია დახურეს 1933 წელს, მას მოხსნეს სამრეკლო, თუმცა ინტერიერი შეინარჩუნეს. 1941-1945 წლებში მასში განთავსებული იყო ტრეტიაკოვის გალერეის საწყობები. 

1948 წელს ეკლესია გაიხსნა ღვთისმსახურებისათვის. ეკლესიის წინამძღვრად დანიშნეს დიაკვანი კიპრიან (ზიორნოვი), რომელიც აქ გარდაცვალებამდე, 1987 წლის 5 აპრილამდე მსახურობდა (გარდაიცვალა ეკლესიაში). 1950-იან წლებში ეკლესიაში შეიქმნა მუსიკალური გუნდი. 

ამჟამად ეკლესიასთან მოქმედებს სასულიერო-საგანმანათლებლო ცენტრი.

ლიტერატურა
----------

* Церковь Богоматери «Всех Скорбящих Радости» // Москва: Энциклопедия / Глав. ред. С. О. Шмидт; Сост.: М. И. Андреев, В. М. Карев. — М. : Большая российская энциклопедия, 1997. — 976 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-277-3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «Всех Скорбящих Радость» иконы Божией Матери церковь. Официальный сайт Московского Патриархата.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-10. ციტირების თარიღი: 2009-11-04.
* Москва. Церковь иконы Божией Матери «Всех скорбящих Радость» на Большой Ордынке.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-10. ციტირების თარიღი: 2009-11-02.
**ტარონიტები** (ბერძ. Ταρωνίτης) — სომხური წარმომავლობის მქონე არისტოკრატიული საგვარეულო ბიზანტიის იმპერიაში. ბაგრატუნების დინასტიის ტარონის განშტოება. საგვარეულოს საფუძველი ტარონის მთავრება, ძმებმა გრიგორი და ბაგრატმა (პანკრატიოსი) დაუდეს, რომლებაც 968 წელს საიმპერატორო კარზე მაღალი თანამდებობების და მამულების სანაცვლოდ საკუთარი სამთავრო იმპერატორს გადასცეს. X საუკუნის ბოლოს და XI საუკუნის დასაწყისში დაწინაურდნენ როგორც სამხედრო არისტოკრატია. ამავე პერიოდში საგვარეულო მიხეილ ტარონიტის მეშვეობით დაუნათესავდა კომნენოსების დინასტიას. მიხეილმა ალექსი I კომნენოსის (1056  1118) და, მარიამი შეირთო ცოლად. XII საუკუნიდან ტარონიტები გახდნენ სამოქალაქო ბიუროკრატები, უმრავლესობა მათგანი დაწინაურდა კონსტანტინოპოლის კარზეც. 1204 წელს, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის დაპყრობის შედეგად საგვარეულომ დაკარგა სტატუსი.

ლიტერატურა
----------

* Cheynet, Jean-Claude (1990). *Pouvoir et Contestations à Byzance (963–1210)* (French). Paris:  Publications de la Sorbonne. ISBN 978-2-85944-168-5.
* Kazhdan, Alexander (1991). „Taronites". In Kazhdan, Alexander (ed.). *Oxford Dictionary of Byzantium*. Oxford and New York: Oxford University Press. pp. 2012–2013. ISBN 0-19-504652-8.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)
* Mommaerts-Brown, Stanford, *Foundations* 2:2 (Foundation for Medieval Genealogy FMG.ac/, 2008), pp. 158-62, ISSN = 1479-5078 1479-5086, citing Psellos.
**სონდოკი** (ასევე **დიდი დედოფალი სონდოკი** და **სონდოკი, სილას დედოფალი**; კორ. 선덕여왕; 647) — კორეული სამეფო სილას ნახევრადლეგენდარული მმართველი, კორეის ისტორიაში პირველი მმართველი დედოფალი. სონდოკი სილას დედოფალ-რეგენტის სტატუსით 632-დან 647 წლამდე მართავდე.

სონდოკი ითვლება კორეის XXVII მეფედ და პირველ მმარველ დედოფლად. იგი ასევე იყო მეორე ქალი მმართველი აღმოსავლეთ აზიის ისტორიაში. დედოფალ სონდოკის სახელს უკავშირდება სილას ლიტერატურის, აზროვნებისა და ხელოვნების რენესანსი. მისმა გადაწყვეტილებამ ჩინეთის თანის დინასტიასთან სამხედრო-პოლიტიკური ალიანსის შექმნის შესახებ განაპირობა კორეის გაერთიანება სილას სამეფოს მმართველობის ქვეშ. 

თანამედროვე კორეასა და კორეულ ფოლკლორში სონდოკი რჩება პოპულარულ ფიგურად: ლეგენდებში იგი მოხსენიებულია როგორც კეთილი მმართველი, რომელიც ღარიბებს ეხმარებოდა და ბუდიზმს მფარველობდა. მისი მმართველობა ხშირად „კეთილდღეობის მეფობად"-აც მოიხსენიება. ქრონიკაში სამგუკ საგი, სონდოკი აღწერილია, როგორც „სულგრძელი, კეთილმოსურნე, ბრძენი და ჭკვიანი". 646 წელს დედოფლის ხელშეწყობით დაარსდა ბუდისტური მონასტერი თონდოსა.

ლიტერატურა
----------

* *Djun Kil Kim*, The History of Korea, 2nd Edition, ABC-CLIO, 2014, ISBN 1610695828.
* *Ким Бусик.*, Самгук саги, მოსკოვი: Восточная литература, 2001.
* *Lee, Bae-yong*, Women in Korean History, Ewha Womans University Press, 2008.
* *Wollock, Jennifer G.*, Rethinking Chivalry and Courtly Love, Praeger, 2011.

სქოლიო
------

1. ↑  Il-yeon: *Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea*, translated by Tae-Hung Ha and Grafton K. Mintz. Book One, page 57. Silk Pagoda (2006). ISBN 1-59654-348-5
2. ↑  *Silla: Korea and the Silk Road*, by Koreasociety
3. ↑  Hwang, Kyung Moon (2016). *A history of Korea : an episodic narrative*, 2nd. London,   გვ. 20. ISBN 9781137573568. OCLC 963173954.
**ტაბაწყურის წითელი ეკლესია**, აგრეთვე ცნობილია, როგორც **წითელი საყდარი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ტაბაწყურში. ეკლესია აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში. სხვა წყაროებით ტაბაწყურის წითელი საყდარი X საუკუნის ქართული ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნიმუშია. 

ეკლესია დარბაზულია. გეგმით წარმოადგენს მართკუთხედს. ეკლესია ნაგებია ჟანგისფერი-წითელი ფერის თლილი ქვის კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. ტაძარი ნათდებოდა დასავლეთის და აღმოსავლეთის თითო თაღოვანი სარკმელით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის კონქი მხრებზე გადასულ თაღს ეყრდნობოდა. გრძივი კედლების შუაში ორსაფეხურიანი პილასტრია, რომელსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. ქვედა საფეხურიდან დეკორატიული თაღები გადადის. ეკლესიის დასავლეთის ფასადზე რელიეფური გამოსახულებებია. სარკმლის თავზე წმინდა მხედრების ნადირობის სცენაა მოცემული, მის გვერდით - დანიელი ლომების ხაროში და ასევე ორფიგურიანი კომპოზიცია მოჩარჩოებული ყურძნის მტევნებით. საკურთხეველში დასვენებულია აღმოსავლეთი სარკმლის თავსართი ყურძნის ხვეულით ფლანკირებული ჯვრის გამოსახულებით. 

ტაბაწყურის წითელ ეკლესიას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 96.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11089

სქოლიო
------

1. ↑  ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, გვ. 96, თბ. 1975 წელი.
2. ↑  ტაბაწყური, წითელი ეკლესია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-24. ციტირების თარიღი: 2019-07-24.
3. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**უდაბნოს მეორე სადგომ-სახელოსნო** — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს სამხრეთ-დასავლეთით 8-10 კილომეტრზე, მრავალწლისხევის ერთ-ერთი მარჯვენა შენაკადის - ვიწრო არაღრმა და მშრალი ხევის მარჯვენა მხარეს, შესართავიდან 100 მეტრზე. სადგომ-სახელოსნო გამართულია ფერდობზე, რომელიც მძლავრ ეროზიას განიცდის. დაშლილი ფენები და მათთან ერთად, არქეოლოგიური მასალა წვიმების დროს ხევში ირეცხება. ძეგლი განეკუთვნება მუსტიეს ხანის I ნახევარს. 

სადგომი (20X20 მეტრზე) ღია ტიპისაა. 1971 და 1980 წლებში ძეგლზე საძიებო არქეოლოგიური სამუშაოები ჩაატარა კაე-მ ( ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). აიკრიფა ოთხი ნუკლეუსი, ოცდაშვიდი ანატკეცი და რვა დასრულებული იარაღი. ყველა ნივთი ანდეზიტისაა. მათი ზედაპირი ოდნავაა მონაცისფროდ პატინირებული, წიბოები გადაულახავია. 

ნუკლეუსები არალევალუალური, ამორფული, დისკოსებრი, ცალმხრივი და განიერი, ორფუძიანი, ორმხრივი ტიპისაა. ისინი, უპირატესად საშუალო ზომისაა, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ გვერდები სპეციალურად აქვთ შესწორებული, მაინც ტლანქისა და დაუხვეწავის შთაბეჭდილებას ტოვებენ. მათ სამუშაო ზედაპირზე შემორჩენილი არაწესიერი და ღრმა ნეგატივები შეესატყვისება ანატკეცების და არა ლამელებს. დარტყმის მოედანი გაფორმებულია ერთი ფირფიტის ატკეცით, დაქანებულია ზურგისკენ და სამუშაო ზედაპირთან 80°-იან მახვილ კუთხეს ქმნის. 

ანატკეცებისთბის დამახასითებელია შემთხვევით მოყვანილობა. რელიეფირი ბურცული და 110°-იანი კუთხით განლაგებული ფართო და გლუვი დარტყმის მოედანი. დარტყმის მოედნებისა და ზურგის ხასიათი მოწმობს, რომ ეს ანატკეცები მიღებულია სათანადოდ დამუშავებული ნუკლეუსებიდან. ჯგუფში შედის: სახოკები, წვეტანები, სხვრეტი, გვერდამოღარული და ნისკარტისებრი იარაღი. იარაღები დანიშნულების მიხედვით არამრავალფეროვანია. მათ დასამზადებლად უპირატესობა ენიჭება მოგრძო ანატკეცებს. წამყვანი იარაღი სახოკი ცალპირა სწორ, ამოზნექილ და ამოზნექილ-ჩაზნექილ სამუშაოპირიანი, კონვერგენტული და ორპირაა.

ლიტერატურა
----------

* *ბუგიანიშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 315.
ჩეთემ ჰაუსი
**ჩეთემ ჰაუსის წესი** (ინგლ. Chatham House Rule) — წესი, რომლის მიხედვით შეხვედრაზე მისულ ნებისმიერ პირს (პირებს) შეუძლია შეხვედრაზე მიღებული ინფორმაციის გამოყენება (გაჟღერება), თუმცა აკრძალული აქვთ იმის თქმა, თუ ვისგან მიიღეს აღნიშნული ინფორმაცია. წესი შეიქმნა პრობლემურ და საკამათო საკითხებზე კამათისა და დისკუსიის მხარდასაჭერად. 

თავდაპირველად წესი შეიქმნა გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო საქმეთა სამეფო ინსტიტუტში გამართული შეხვედრებისთვის. ინსტიტუტის შენობისა და ზედმეტსახელის - ჩეთემ ჰაუსის - პატივსაცემად, წესს **ჩეთემ ჰაუსის წესი** ეწოდა.

წესი შეიქმნა 1927 წელს და განახლდა 1992 წელს. 2002 წლის განახლების შემდეგ, წესი შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | როდესაც შეხვედრა, ან მისი ნაწილი, ტარდება ჩეთემ ჰაუსის წესით, **მონაწილეებს თავისუფლად შეუძლია მიღებული ინფორმაციის გამოყენება, მაგრამ არც სპიკერის (სპიკერების) იდენტობა და არც მათი აფილაცია**, ისევე, როგორც სხვა მონაწილეებისა, შეიძლება იყოს გაჟღერებული. | "|

ხშირად, წესზე საუბრისას, მცდარად გამოიყენება ფრაზა *ჩეთემ ჰაუსის წესები*, თუმცა არსებობს მხოლოდ ერთი ჩეთემ ჰაუსის წესი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჩეთემ ჰაუსი

სქოლიო
------

1. ↑  Chatham House Rule. *About*. Chatham House. ციტირების თარიღი: 2014-07-14.
2. ↑  Fletcher, Laurence.  (May 25, 2015) ECB error spurs questions about policy disclosures. ციტირების თარიღი: 2015-05-26
3. ↑  Chatham House. Chatham House. ციტირების თარიღი: 3 August 2016.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ყიფშიძე**. |

**სიმონ ნიკიფორეს ძე ყიფშიძე** (დ. 1887, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 1953) — ქართველი ნევროპათოლოგი, ექიმი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1924), პროფესორი (1927), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1944).

1912 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის (ოდესის) უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. სტუდენტობის პერიოდში ეწეოდა კვლევით მუშაობას. მან ვ. მ. ბეხტერევის ნაშრომების მიხედვით შეადგინა თავის ტვინის გამტარი გზების სქემატური მოდელი.

1912-1919 წლებში მუშაობდა ოდესის ნერვულ დაავადებათა კლინიკაში პროფესორ ნ. მ. პოპოვთან. 1919 წლის სექტემბერში იგი დაბრუნდა საქართველოში და 1920 წლის მაისამდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის ლაბორატორიის ასისტენტი იყო ივანე ბერიტაშვილთან ერთად. 1919 წელს აირჩიეს თბილისის რკინიგზის საავადმყოფოს ნერვულ დაავადებათა განყოფილების გამგედ, სადაც დაჰყო 1923 წლამდე. 

1920 წელს ყიფშიძე აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის ნერვულ დაავადებათა კათედრის ასისტენტად, შემდგომ კი — უფროს ასისტენტად (1925 წლამდე) იაკობ ანფიმოვთან.

1924 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „მასალები პატარა ტვინის პათოლოგიისათვის" და მიიღო მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. დისერტაცია ეხებოდა ნათხემის პათოლოგიას. მასში აღწერილი იყო მტევნის წვრილი კუნთების დისტონია, რასაც შემდგომში „ყიფშიძის სიმპტომი" ეწოდა. 1925 წელს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო წოდება, 1927 წელს — პროფესორის წოდება, ხოლო 1944 წელს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის საპატიო წოდება.

1941-1945 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხარეო ოლქის მთავარი ნევროპათოლოგი.

სიმონმა სათანადოდ აღჭურვა ნერვულ დაავადებათა კლინიკა, ფართოდ გაშალა სამეცნიერო-კვლევითი, პედაგოგიური და სამკურნალო მუშაობა, აღზარდა ნევროპათოლოგთა კადრები, შეადგინა და პირველად გამოსცა ქართულ ენაზე ნერვულ დაავადებათა სახელმძღვანელო. 1947 წელს რუსულ ენაზე დაიბეჭდა მისი ლექცები ნერვულ დაავადებებზე. არის 47 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. ეს ნაშრომები მოიცავს კლინიკური ნევროპათოლოგიის მრავალ ასპექტს. იგი შეისწავლიდა ნათხემის პათოლოგიას; ნერვული სისტემის ინფექციებს, პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებებს; ნერვულ-კუნთოვანი აპარატის ელექტროფიზიოლოგიას, ნევროზებს და სხვ.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ნერვული სნეულებანი: მოკლე სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის, თბ. ცოდნა, 1961

ლიტერატურა
----------

* თბილისი: ენციკლოპედია, თბ. 2002, გვ. 913
* *მინდაძე ა.*, ნერვული დაავადებანი, თბ. განათლება, 1984, გვ. 25

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმონ ყიფშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის კატალოგი
**ჩეკალოვის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** (რუს. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოროზოვსკის რაიონის სოფელ ჩეკალოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. ეკლესია ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1859 წელს.

ისტორია
-------

ეკლესია ისტორიულ დოკუმენტებში პირველად მოიხსენიება 1859 წელს, როდესაც იგი ააშენეს მრევლის დამსახურებით. 1881 წელს ეკლესია გააფართოეს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ნავების ხარჯზე. 1885 წელს დაამტკიცეს ეკლესიის მსახურთა მუდმივი შტატი, რომელშიც შედიოდა ორი მღვდელი, ორი მეფსალმუნე და დიაკვანი. ხუტორ ჩეკალოვში ახალი ეკლესიის მშენებლობის აზრმა სამღვდელოებასა და მრევლს შორის პირველად გაიჟღერა 1897 წელს. ამავე წლის მარტში, დეკანოზ იოანე პოპოვის სახელზე დაიწერა წერილი, რათა მათ დონის სასულიერო კონსისტერიისაგან მიეღოთ თანხმობა ახალი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. ეკლესიის ასაშენებელი თანხების შეგროვების პროცესი გაგრძელდა 1897 წლიდან 1913 წლამდე.

ეკლესიის მშენებლობის დასრულება და გახსნა გაიმართა 1913 წლის თებერვალში, ხოლო კურთხევა მოხდა 1913 წლის 5 მაისს. ახალი ქვის ეკლესიის აგების შემდეგ, ძველი ხის ეკლესია გადაეცათ ხუტორების პოკროვსკისა და სერებრიანოეს მრევლს. მრევლის გაზრდისა და ეკლესიის განვითარების შემდეგ საჭირო გახდა ტაძრის გაფართოებაც, მიიღეს გაწყვეტილება ახალი საკურთხევლების მიშენების შესახებ, რომელიც აკურთხეს ნიკოლოზ სასწაულთმოქმედისა და სერაფიმ საროველის სახელზე. მარცხენა ნავი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე აკურთხეს 1914 წლის 11 იანვარს, ხოლო მარჯვენა სერაფიმ საროველის სახელზე 1916 წელს. 

ეკლესიას გარს შემოავლეს ღობე, რომელიც ახსნეს მხოლოდ 1948 წელს. დიდი სამამულო ომის შემდეგომ წლებში აქ გახსნეს ზეთოვანი და ხორბლეული კულტურების საწყობი. საწყობად გამოიყენებოდა 1990-იანი წლების დასაწყისამდე, როდესაც დაიწყო ტაძრის რეკონსტრუქცია, რომელიც გრძელდება დღევანდელ დღემდე.

სქოლიო
------

1. ↑  Чекалов|Церковь Рождества Пресвятой Богородицы. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-02-12.
**უდაბნოს მრავალთავი** — IX საუკუნის ქართული ხელნაწერი, გადაწერილია შატბერდში. ხელნაწერი აკაკი შანიძემ 1920 წელს ჩამოიტანა უდაბნოს იოანე ნათლისმცემლის მონასტრიდან თბილისში. მანვე იპოვა ამ ხელნაწერის რამდენიმე ფრაგმენტი, ერთი ფურცელი ცალკე ფურცლად დაცული იყო საეკლესიო მუზეუმის ფონდში (№ 713), რვა ფურცელი კი ინახებოდა ა. გრენის პირად კოლექციაში (H-2097). ხელნაწერი ნაკლულია და შემორჩენილია მხოლოდ თავდაპირველი წიგნის ერთ მეოთხედზე ცოტა მეტი. დღეს ხელნაწერი საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში ინახება (A-1109).

ამჟამად ხელნაწერი 178 ფურცელს შეიცავს. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი, გადაწერილია ასომთავრულით. მოღწეული ნაწილიდან ზოგიერთი ფრაგმენტი ძნელად ან საერთოდ არ იკითხება. უდაბნოს მრავალთავი უძველესია იმ ხელნაწერთა შორის, რომელიც აბოს წამების ტექსტს შეიცავს, თუმცა, ეს მონაკვეთიც დაზიანებულია. 

ხელნაწერი აღმოაჩინა დიმიტრი ბაქრაძემ 1873 წლის 20 სექტემბერს, მასვე ეკუთვნის პირველი ცნობა ხელნაწერის შესახებ 1878 წელს[1], თუმცა მან ძეგლის რაობა ვერ გაარკვია. შემდგომში ხელნაწერს იკვლევდნენ აკაკი შანიძე, კორნელი კეკელიძე, მ. ჯანაშვილი, ილია აბულაძე, მიშელ ვან ესბროკი, ზ. ჭუმბურიძე.

ლიტერატურა
----------

* კ. დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, 1990, გვ. 144–145
* ა. შანიძე, უდაბნოს მრავალთავი, 1994, გვ. 7

სქოლიო
------

1. ↑  Д. Бакрадзе, Археологические путешествие по Гурии и Адчаре, გვ. 239–241