recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
* 

**მიასნიკოვის რაიონის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი** (რუს. Историко-этнографический музей Мясниковского района) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი მიასნიკოვის რაიონის ხუტორ ჩალტირში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1976 წელს.

მუზეუმის მისამართი: 346660, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, ხუტორი ჩალტირი, ლენინის ქუჩა № 34.

ისტორია
-------

სოფელ ჩალტირში მდებარე მიასნიკოვის რაიონის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი გაიხსნა 1992 წლის 24 აპრილს, სომეხთა გენოციდის ხსოვნის დღეს. 

მუზეუმში შექმნილია მუდმივი ექსპოზიცია, რომელიც ეძღვნება ყირიმის ნახევარკუნძულიდან დონში სომხების გადმოსახლებას, სომხების ცხოვრებას დონის მიწაზე. სამუზეუმო ექსპონატებში წარმოდგენილია ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მასალები, საოჯახო ჭურჭელი, შრომის იარაღები, XVIII-XX საუკუნეების დეკორატიული ხელოვნების ნიმუშები. აქვე წარმოდგენილია საყოფაცხოვრებო საგნები, რომლებიც მოიტანეს სომხებმა ყირიმიდან გადმოსახლების დროს. მუზეუმის ღია მოედანზე დადგეს სომხური ეზოს ღუმელი. 

მუზეუმში თავმოყრილია მრავალი ისტორიული ფოტო, აქვე დაცულია ძვირფასი ისტორიული დოკუმენტები და ხელნაწერები. მუზეუმში დაცულია ადგილობრივი მხატვრების ნახატები. მუზეუმის დარბაზებში იმართება დროებითი თემატური გამოფენები: გერმანელებისაგან მიასნიკოვის რაიონის გათავისუფლების აღსანიშნავად, სომეხთა გენოციდის აღსანიშნავად, გამარჯვების დღის აღსანიშნავად.

მუზეუმი ყურადღებას ამახვილებს ხალხური ტრადიციების გამოყენებაზე და ფოლკლორზე. სკოლის მოსწავლეებისათვის იმართება ფოლკლორული საღამოები, თამაშები და კონკურსები. 

მუზეუმის თანამშრომლები კითხულობენ ლექციებს, რომელიც ეძღვნება სომხეთის კულტურასა და ისტორიას: „სომხური მწერლობა", „სომხური ანბანის შექმნა", „გენოციდი - ადამიანის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაული" და სხვ. 

2011 წელს მუზეუმს სტუმრობდა სომხეთის პრემიერ-მინისტრი ტიგრან სარქისიანი. ახალი, რუსულ-სომხური მეგობრობის აღსანიშნავი, გამოფენის გასაფორმებლად მუზეუმში გაიგზავნა ეროვნული ტანსაცმელი, საყოფაცხოვრებო ნივთები, სასოფლო-სამეურნეო შრომის იარაღები. 

ამჟამად ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმთან ფუნქციონირებს რ. პატკანიანის სახელობის ლიტერატურული სტუდია და ფოლკლორული ჯგუფი „წაღკეპუნჩი". ლიტერატურული სტუდია დააარსა პოეტმა და მხარეთმცოდნემ ხევონდ კრისტოსტურიანმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Историко-этнографический музей Мясниковского района დაარქივებული 2016-05-05 საიტზე Wayback Machine.
* Историко-этнографический музей Мясниковского района
* Историко-этнографический музей Мясниковского района[*მკვდარი ბმული*]
**მუჰამედ ალი-ბექ მეხფი** (აზერ. Məhəmmədəli bəy Məxfi; 1832, შუშა, რუსეთის იმპერია - 1892, შუშა, რუსეთის იმპერია) — აზერბაიჯანელი პოეტი. წერდა მეხფის ფსევდონიმით.

სიცოცხლე
--------

პოეტი, მწერალი-ისტორიკოსი მუჰამედ ალი-ბექ მეხფი ყარაბაღში ცნობილი ბახარლის გვარის წარმომადგენელია. ის არის პოეტი მირზა ვალი ბახარლის, ყარაბაღის მმართველი ერთ-ერთი ვეზირი იბრაგიმხალილ ხანას შვილიშვილი. მუჰამედ ალი-ბექ მეშადი ასადულა ბექი ოღლუ ვალიევი (ბახარლი) 1832 წელს (სხვა წყაროს მიხედვით 1821 წ.) შუშაში დაიბადა. მისი მამა მთელს ქალაქში ცნობილი ვაჭარი იყო.

მან ჯერ მედრესი დაამთავრა, შემდეგ საოლქო სკოლა შუშაში. კარგად ფლობდა რუსულ ენას. მუშაობდა საოლქო სამმართველო პოსტებზე შუშაში, შამახში, ირევანში. მიაღწია ტიტულოვანი მრჩევლის წოდებას.

წერდა ლექსებს «მეხფის» ფსევდონიმით. მის შესახებ გვაუწყებენ თეზკირეს (ანთოლოგიის) შემდგენელები: მირ მოხსუნ ნავაბი, მუჰამედ აღა მუჯტეხიდზადე და სხვ. მუჰამედ ალიბექ მეხფი 1892 წელს გარდაიცვალა.

კრეატიულობა
-----------

მუჰამედალი ბექი ბახარლი ასევე ითვლება ისტორიული ნაწარმოების «ეხვალატი-გარაბაგი»-ს ავტორად. თავის ნაწარმოებში ავტორი დიდ ყურადღებასა და ადგილს უთმობს არქიტექტურულ ძეგლებს, ისტორიულ პიროვნებებს, ტრადიციებსა და ჩვეულებებს, ყარაბაღის ეთნოგრაფიას. ეს ნაწარმოები შეიძლება ჩაითვალოს

აზერბაიჯანის კულტურის, განსაკუთრებით შუასაუკუნეების ისტორიის კულტურის ძვირფას წყაროდ.

იმ დროს შუშა კულტურული და სავაჭრო ცენტრი იყო. ამას გარდა ქალაქში იყო მესჩიდი (ტაძრები), ქარავან-სარაი და მაღაზიები. წიგნში აღწერილია ნიჭიერი მასწავლებლები, ადამიანები, რომლებიც დაკავებულნი იყვნენ მეცნიერებით, ღვთითმომადლებული მადლით სავსე ყოველმხრივ განვითარებული ბავშვების სწავლებით. ბავშვები მშობლიური ენის გარდა ბრწყინვალედ ფლობდნენ სპარსულს, არაბულს, რუსულ ენებს. ისინი თავისუფლად ლაპარაკობდნენ და წერდნენ ამ ენებზე. ავტორი მიუთითებს, რომ მშობლიური ენის გარდა უცხო ენებიც უნდა ისწავლოს ადამიანმა.

სქოლიო
------

1. ↑  Источник «Карабахнамелер». II книга. Баку. 1991. стр. 271 - 306.
**კეცალტენანგო** (ესპ. Quetzaltenango) — დეპარტამენტი დასავლეთ გვატემალის მაღლობზზე. დედაქალაქია კეცალტენანგო — გვატემალის მეორე უდიდესი ქალაქი. დეპარტამენტი დაყოფილია 24 მუნიციპალიტეტად. ძირითადი მოსახლეობაა ესპანურენოვანი ლადინები და მაიას ჯგუფის კიჩესა და მამის ხალხები. რელიეფი მთიანია, ძირითადი მდინარეა სამალა. მოქცეულია სეისმურად საკმაოდ აქტიურ ზონაში, რაც განაპირობებს როგორც მიწისძვრებს, ისე ვულკანურ აქტივობებს. 

ესპანელთა მიერ დაყრობამდე, დღევანდელი კეცალტენანგოს დეპარტამენტის ტერიტორია შედიოდა კუმარკახის კიჩეს სამეფოს შემადგენლობაში, რომელიცც ესპანელებმა პედრო დე ალვარადოს მეთაურობით დაამხეს. დეპარტამენტის სტატუსი 1845 წლის დეკრეტით მიენიჭა. 

კეცალტენანგოს დეპარტამენტში დაიბადა გვატემალის რამდენიმე პრეზიდენტი, ასევე რამდენიმე ცნობილი მუსიკოსი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გვატემალის დეპარტამენტები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Interactive department map

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გვატემალის დეპარტამენტები |
| --- |
|  |
| 
ალტა-ვერაპასი · ბახა-ვერაპასი · გვატემალა · ელ-პროგერსო · ესკუინტლა · ისაბალი · კეცალტენანგო · კიჩე · პეტენი · რეტალულეუ · საკაპა · საკატეპეკესი  · სან-მარკოსი · სანტა-როსა  · სოლოლა  · სუჩიტეპეკესი · ტოტონიკაპანი · უეუეტენანგო · ჩიმალტენანგო · ჩიკიმულა · ხალაპა · ხუტიაპა | გვატემალის გერბი |

 |
**კვირეღვთიშვილი** *კვირაცხოველი, კვირაძალი, ქალთა ხატი* — საკულტო ძეგლი დგას ფხელშედან სამხრეთით, კლდეზე. ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. 

ხატი შედგება სხვადასხვა დონეზემდგარი ერთმანეთზე მიდგმული ორი ნაგებობისგან. ორივე შენობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ზედა ნაგებობის კედლებიდან მხოლოდ ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კედელი მომრგვალებული ჰქონია. ქვედა ნაგებობა (ეკლესია) ზედას სამხრეთიდან აკრავს. შენობა გარედან ოთხკუთხა ფორმისაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ზღურბლი გათლილი, მასიური ქვისაა. შესასვლელს გარედან კიბე ჰქონია. შიგნით აღმოსავლეთ კედელი მომრგვალებულია, რომლის ძირში, მთელ სიგრძეზე, ქვის სკამებია მოწყობილი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი თახჩაა. ინტერიერში დევს ორი ოთხკუთხა ქვა. მათგან ერთს შუაში ოთხკუთხა ღრმული აქვს. მეორეზე კი რკალია ამოკვეთილი. ხატს შემოვლებული აქვს ბაზალტის ქვით ნაგები გალავანი, რომელიც მჭიდროდ ეკვრის ლდეს. გალავნის შიგნით ხატის სათიბია. კვირეღვთიშვილში ამაღლებას გადიოდნენ მხოლოდ ქალები და ხატს შესთხოვდნენ ჯანმრთელობას, ვაჟიანობას, ოჯახის სიკეთესა და ბედნიერებას.

ლიტერატურა
----------

* *რუსიშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 482.
ალიმ ხანის ფერადი ფოტოსურათი გადაღებული სერგეი პროკუდინ-გორსკის მიერ 1911 წელს.
**სეიიდ მირ მუჰამედ ალიმ ხანი** (3 იანვარი, 1880 - 1944) — ბუხარას ბოლო ამირი, მმართველობდა ბოლშევიკების მიერ ბუხარას აღებამდე - 1920 წლის 30 აგვისტომდე; მანღიტთა დინასტიის წარმომადგენელი, ჩინგიზ ყაენის პირდაპირი შთამომავალი. გარდაიცვალა ქაბულში, ავღანეთი.

მიუხედავად იმისა, რომ ბუხარის საამიროს რუსეთის იმპერიისადმი ვასალური დაქვემდებარება აკავშირებდა, ალიმ-ხანი საერთაშორისო ურთიერთობებში აბსოლუტური მონარქის სახით მონაწილეობდა. ცამეტი წლის ასაკში მამამ პეტერბურგში გააგზავნა სახელმწიფო და სამხედრო საქმის შესასწავლად სამი წლით. 1896 წელს იგი რუსეთის იმპერატორისგან ბუხარას საამიროს ტახტის მემკვიდრის სტატუსით უკან ბრუნდება.

ორ წელიწადში ნასეფის გუბერნატორი ხდება, სადაც 12 წელი დაჰყო. მომდევნო ორი წელი, მამის გარდაცვალებამდე საამიროს ჩრდილოეთ პროვინციის - კარმინის მმართველი იყო. ბოლშევიკების მიერ ბუხარას აღებისთანავე ავღანეთში გადაიხვეწა.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მუჰამედ ალიმ ხანი***


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
მერი ჰენრიეტა კინგზლი
**მერი კინგზლი** (ინგლ. Mary Kingsley; დ. 13 ოქტომბერი, 1862, ლონდონი — გ. 3 ივნისი, 1900, საიმონსტაუნი) — ინგლისელი მოგზაური, რომელიც მოგზაურობდა მთელ დასავლეთ აფრიკაში.

30 წლამდე, მერი ძირითადად ლონდონში ცხოვრობდა და დედას უვლიდა. თუმცა, მშობლების სიკვდილიდან მალევე, 1892 წელს, დასავლეთ აფრიკისაკენ მიმავალ სატვირთო გემზე აღმოჩნდა.
კინგზლიმ მამის ბიბლიოთეკაში შეისწავლა აფრიკის ბუნება და წეს-ჩვეულებები, მან დაარწმუნა ბრიტანეთის მუზეუმი, მისი ექსპედიცია დაეფინანსებინათ, რათა აფრიკის ბუნება შეესწავლა. 1893 წელს იგი გადავიდა იმ ადგილას, რომელსაც ახლა ნიგერიის სანაპირო ჰქვია და კონტინენტისაკენ გაემართა.

ტროპიკულ ტყეებში იგი მწერებსა და თევზებს დაეძებდა. მეორე მოგზაურობისას კინგზლი კიდევ უფრო შორს წავიდა სამხრეთით და მდინარე ოგოვეს აჰყვა ჯერ თბომავლით, შემდეგ კი — კანოეთი.

კინგზლიმ ორჯერ იმოგზაურა დასავლეთ აფრიკაში იმ დროს, როდესაც იქაურობას „თეთრკანიანთა სამარეს" ეძახდნენ. ადგილობრივი ბუნებითა და ხალხით დაინტერესებული კინგზლი პირველი უცხოელი იყო, ვინც ფენგის ტომი ნახა და პირველი ქალი, ვინც კამერუნის ვულკანზე ავიდა. 1897 წელს კინგზლიმ დაწერა წიგნი „მოგზაურობა დასავლეთ აფრიკაში", რომელიც მაშინვე ბესტსელერად იქცა. მომდევნო წელს იგი ტყვეთა მოსავლელად გაემგზავრა სამხრეთ აფრიკაში, სადაც ციებ-ცხელება შეეყარა და გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* დიდი მოგზაურები, მსოფლიო აღმოჩენა. ქარჩხაძის გამომც. გვ 26, თბ. 2009
ნამდვილი ამონახსნიანი კვადრატული ფუნქციის f(x) = ax2 + bx + c, გრაფიკი, ნამდვილი ცვლადით x, პარაბოლაა.
**კვადრატული განტოლება** — მათემატიკაში არის {\displaystyle ax^{2}+bx+c=0\,\!} სახის ისეთი მრავალწევრი, სადაც {\displaystyle x\,\!} ცვლადია, ხოლო {\displaystyle a\,\!}, {\displaystyle b\,\!} და {\displaystyle c\,\!} — რიცხვები, ამასთან {\displaystyle a\neq 0}.

{\displaystyle a\,\!}-ს ეწოდება კვადრატული განტოლების პირველი კოეფიციენტი, {\displaystyle b\,\!}-ს მეორე კოეფიციენტი, ხოლო {\displaystyle c\,\!}-ს თავისუფალი წევრი. თუ {\displaystyle a=1\,\!}, განტოლებას დაყვანილი სახის განტოლება ეწოდება.

ზოგადად ამოიხსნება ამგვარად:

{\displaystyle x\_{1,2}={\frac {-b\pm {\sqrt {b^{2}-4ac}}}{2a}}}.

რიცხვს {\displaystyle D=b^{2}-4ac\,\!} ეწოდება მრავალწევრის დისკრიმინანტი {\displaystyle ax^{2}+bx+c=0\,\!}.

* თუ {\displaystyle D>0\,\!}, მაშინ განტოლებას ორი სხვადასხვა ამონახსნი აქვს, ე.ი. პარაბოლა x ღერძს ორ წერტილში კვეთს.
* თუ {\displaystyle D=0\,\!}, მაშინ ორივე ფესვი არსებითია და ერთმანეთის ტოლია.
* თუ {\displaystyle D<0\,\!}, მაშინ განტოლებას ამონახსნი არა აქვს, ე.ი. პარაბოლა აბსცისათა ღერძს არ კვეთს და Y ნიშანმუდმივია.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კეხაციხე** — კოშკი, არქიტექტრული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა თიანეთში, ბაღიანების უბნის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე, ნამოსახლარის ტერიტორიაზე. განეკუთვნება განვით შუა საუკუნეებს. კოშკი ზურგიანია (6,6 x 5,1 მეტრი; სიმაღლე 7 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია ორი სართული და III სართულის კედლების მცირე ნაწილი (დაახლოებით 0,2 მეტრ სიმაღლეზე). I სართულზე სამი მცირე ზომის სარკმელია: თითო-თითო გრძივ კედლებშია (აღმოსავლეთით და დასავლეთით), ხოლო ერთი — ზურგის (სამხრეთით) კედელში. სართულის ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნახევარი თითქმის მთელ სიგრძეზე განგრეულია. სართული გადახურულია სხმული კამარით, რომელსაც განივკვეთში ბრტყელი თაღის ფორმა აქვს. კოშკის II სართულის მნიშვნელოვამი ნაწილი მოგვიანებითაა განახლებული. სართულის გრძივ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელი და მათ ქვემოთ, ერთ დონეზე, განლაგებული პატარა კვადრატული ფორმის ნიშებია (აღმოსავლეთით — ექვსი, დასავლეთით — ხუთი). თითო მსგავსი ნიშაა მოწყობილი ორივე სარკმელთან ახლოს, გადახურვის დონეზე. ექვსი ანალოგიური, მაგრამ სხვადასხვა სიმაღლეზე განლაგებული ნიშაა სართულის ზურგის კედელშიც, შესასვლელი, როგორც ჩანს, ჩრდილოეთ კედელში იყო მოწყობილი. ამჟამად კედლის უმეტესი ნაწილი დანგრეულია. სართულის ხის ბრტყელი გადახურვა ჰქონია. შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის ძელების ბუდეები.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 364-365.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **დროის მონაკვეთს** ეხება. *კვირის დღის შესახებ* იხილეთ **კვირა**. |

**კვირა** — შვიდდღიანი დროის შუალედი, რომელშიც თითოეულ დღეს საკუთარი სახელწოდება აქვს; აგრეთვე მეშვიდე დღე — კვირის სახელწოდება.

ისტორია
-------

შვიდდღიანი კვირა პირველად ძველ აღმოსავლეთში შემოიღეს; ახალი წელთაღრიცხვის I საუკუნეში რომშიც დაკანონდა, იქიდან კი მთელ დასავლეთ ევროპაში გავრცელდა. კვირის დღეებს ციურ სხეულთა სახელწოდებანი შეარქვეს, მაგ: შაბათს უწოდეს სატურნის დღეს, კვირას და დანარჩენ დღეებს შესაბამისად — მზის, მთვარის, მარსის, მერკურის, იუპიტერისა და ვენერას დღეები. ძველ ქართულში ამ ციურ სხეულთა შესაბამისად კვირის დღეებს ერქვა: კრონოსისა, მზისა ან საუფლო, მთოვარისა, არიასი, ერმისა, აფროდიტესა და დიოსისა. ზოგ ხალხში გავრცელებული იყო ხუთ- და ათდღიანი კვირებიც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 499.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კვირის დღეები |
| --- |
|  |
| 

ორშაბათი **·** 
სამშაბათი **·** 
ოთხშაბათი **·** 
ხუთშაბათი **·** 
პარასკევი **·** 
შაბათი **·** 
კვირა
 |

 |
* 

**კუიბიშევოს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** (რუს. Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ეკლესია კუიბიშევოს რაიონის სოფელ კუიბიშევოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1843-1860 წლებში. 

ეკლესიის მისამართი: 344048, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კუიბიშევოს რაიონი, სოფელი კუიბიშევო, როსტოვის ქუჩა № 24-ა.

ისტორია
-------

1785 წლის თებერვალში სოფელ გოლოდაევკაში (ამჟამად კუიბიშევო) დაიწყეს ხის ეკლესიის მშენებლობა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ეკლესია ააშენეს გენერალ-მაიორ დ. მარტინოვის ფინანსებით. ორი წლის შემდეგ ეკლესიის მშენებლობა დაასრულეს და აკურთხეს. დროთა განმავლობაში ხის ეკლესია დაძველდა. საჭირო გახდა სოფელში ახალი ეკლესიის აგება. 1838 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების ბრძანებით ხის ეკლესია დაანგრიეს. 

მრევლის თხოვნით 1836 წელს სოფელში ააშენეს სამლოცველო სახლი. ახალი ხის სამლოცველო სახლი აკურთხეს 1836 წლის დეკემბერში. 

1843 წელს სოფელში დაიწყო ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესიას აშენებდნენ მემამულე მარტინოვების ფინანსებით. მოუსავლიანობის გამო მემამულეებს შორის დაპირისპირებამ ეკლესიის მშენებლობა 1860 წლამდე გააჭიანურა. ბოლოს და ბოლოს ეკლესია ააშენეს თუმცა გეგმისაგან საკმაოდ განსხვავებით. ამ ეკლესიამ იარსება 1938 წლამდე, როდესაც იგი მთლიანად დაანგრიეს. 

1991 წლამდე სოფელში ეკლესია არ იყო. 1991 წელს აქ ააგეს ახალი სამლოცველო სახლი. სოფელში განახლდა სამრევლო ცხოვრება და კვლავ დაიწყეს ფიქრი ახალი ეკლესიის აგებაზე. ეკლესიის მშენებლობა მრევლის სახსრებით დაიწყო 2003 წელს, როდესაც საფუძველი ჩაუყარეს ეკლესიის მშენებლობას. მშენებლობა გაგრძელდა 2007 წლამდე. 2009 წელს გადახურეს ეკლესია და სამრეკლო. ეკლესიისთვის შეიძინეს 420 კილოგრამიანი ზარი. 2012 წელს ეკლესიაზე დააყენეს შვიდი მოოქროვილი გუმბათი. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე ეკლესია აკურთხეს 2014 წლის დეკემბერში. 

ამჟამად ეკლესია მოქმედია. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა. ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი ანდრეი (ბესპალოვი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Никольский храм с. Куйбышево Куйбышевского района
* Куйбышево. Церковь Николая Чудотворца
* Свято-Никольский приход
**ლადო გუდიაშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (გარეთუბანი). მდებარეობს თავისუფლების მოედნიდან არჩილ ჯორჯაძის ქუჩამდე. XIX საუკუნის დასაწყისში ქუჩის მიმდებარე ტერიტორია დაუსახლებელი იყო, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ აქა-იქ გაფანტულ რამდენიმე შენობას, რომელთა შორის გამოირჩეოდა ახლანდელი ანტონ ფურცელაძისა და ნატო ვაჩნაძის ქუჩების მონაკვეთზე მდგარი ლორის-მელიქოვების სახლი, რომელიც გადაურჩა აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევას (1795).

1841 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ატამანის ქუჩა — მიხეილ ლორის-მელიქოვის თერგის ოლქის ატამანად ყოფნის აღსანიშნავად. 1877 წელს ქუჩას დაერქვა ლორის-მელიქოვის სახელი. ასევეა დატანილი თბილისის 1900 წლის გეგმაზეც. 1922 წელს ვლადიმერ (ლადო) კეცხოველის სახელი დაარქვეს. ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა ლადო გუდიაშვილი და 1992 წელს ქუჩას მისი სახელი ეწოდა. 

ქუჩაზე არის შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი (ყოფილი სასულიერო სემინარია. XIX საუკუნის 30-იანი წლები, არქიტექტორი ჯ. ბერნარდაცი), საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის კორპუსები [ყოფილი სათავადაზნაურო საადგილმამულო ბანკი (1916, არქიტექტურა ა. კალგინი, მხატვარი ჰ. ჰრინევსკი) და ყოფილი ვოლგა-კამის საზოგადოების ბანკი (19185)], ლადო გუდიაშვილის სახლ-მუზეუმი (№11). შემონახულის XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები, მათ შორის მუხრანბატონის ყოფილი სახლი (№9, არქიტექტორი კ. ტატიშჩევი). ქუჩაზე გამოდის სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ადმინისტრაციული კორპუსი. ქუჩის ბოლოს, ცხრა აპრილის სახელობის ბაღში, დგას ლადო გუდიაშვილის ძეგლი (მოქანდაკე დიმიტრი მიქატაძე, არქიტექტორი რ. ბერიძე). აქვს I შესახვევი (ყოფილი ლ. კეცხოველის შესახვევი). 

გათვალისწინებულია ლადო გუდიაშვილის ქუჩის რეკონსტრუქცია. პროექტის თანახმად იგი უნდა გახდეს ხიდი თბილისის ისტორიული ნაწილსა და ქალაქის თანამედროვე ცენტრს შორის, გადაიქცეს კულტურის ცენტრად და სამუზეუმო, ფეხით მოსიარულეთა ქუჩად.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 49, 53, ISBN 978-99928-20-35-3.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**კვირიკე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **კვირიკე**. |

**კვირიკე II** — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) 929-976 წწ. მას განუდგნენ გარდაბნელი აზნაურები და მხარი დაუჭირეს გიორგი II აფხაზთა მეფეს, რომელიც იბრძოდა კახეთის შესაერთებლად. კვირიკე II-ს უღალატა მისმა ძმამ შურტამ და აფხაზთა მეფეს გადასცა უჯარმის ციხე. გიორგი II-მ დაიპყრო ბოჭორმის, ლოწობნის და ნახჭევნის ციხეებიც. კვირიკე II-მ თავი დამარცხებულად ცნო. მაგრამ მას დაეხმარნენ ქართლის აზნაურები და კახეთი დაიბრუნა. 957 წელს აფხაზთა მეფემ თავისი შვილი, ქართლის ერისთავი ლეონი, გაგზავნა კახეთის დასამორჩილებლად, მაგრამ გიორგი II-ის გარდაცვალებამ აიძულა ლეონი დაზავებოდა კვირიკე II-ს, რომელმაც თავი აფხაზთა მეფის ვასალად ცნო. რამდენიმე ხნის შემდეგ ლეონ III-მ განაახლა ბრძოლა კახეთის წინააღმდეგ, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია. კვირიკე II-მ მთლიანად, აღადგინა თავისი სამფლობელო და საზღვრები არაგვის დასავლეთითაც კი გადაიტანა. 70-იან წლებში შინაფეოდალურმა ომებმა აფხაზთა სამეფო დაასუსტა. ამით ისარგებლა კვირიკე II-მ და დაიწყო ბრძოლა ქართლისათვის, მაგრამ უშედეგოდ.

ლიტერატურა
----------

* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართველი ერის ისტორია, წ. 2, თბ. 1965;
* *პაპუაშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 499.

|
|  |
|
| წინამორბედი:ფადლა II | **კახეთის ქორეპისკოპოსი**939 - 976 | შემდეგი:დავითი |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კახეთის ქორეპისკოპოსები და მეფეები |
| --- |
|  |
| 
გრიგოლი **·** ვაჩე **·** სამოელი **·** გაბრიელი **·** ფადლა I **·** კვირიკე I **·** ფადლა II **·** კვირიკე II **·** დავითი **·** კვირიკე III  **·** გაგიკი  **·** აღსართან I  **·**  კვირიკე IV  **·**  აღსართან II |

 |
კუთხესახეხი მანქანა
კუთხესახეხი მანქანა
**კუთხესახეხი მანქანა** ან **კუთხესახეხი** (ქართულ ენაში გავრცელებული ბარბარიზმებია: **ბალგარკა**, **ბოლგარკა**, **ბარგალკა**, რომელიც მომდინარეობს რუსული სიტყვისგან „болгарка") — რკინის, ქვის და სხვა ნაკეთობათა სახეხ-საჭრელი ხელის ელექტრომოწყობილობა; წარმოადგენს სახეხი მანქანების სახესხვაობას, რომელიც გამოიყენება აბრაზიული დამუშავებისათვის: ჭრისთვის, ხეხვისთვის, ქვის, ლითონის და სხვა ნაკეთობათა გაწმენდისათვის. გამოიყენება მშენებლობაში, ლითონდამუშავებასა და მერქნის დამუშავებაში. კუთხესახეხი მანქანა იკვებება ელექტროძრავათი, ბენზინის ძრავათი ან შეკუმშული ჰაერით. 

კუთხესახეხი მანქანა გამოიგონეს 1954 წელს გერმანულ კომპანია Ackermann + Schmitt (FLEX-Elektrowerkzeuge GmbH)-ში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შტაინჰაიმ-ან-დერ-მურში. ამ ინსტრუმენტის სასაუბრო სახელწოდება — „болгарка" წარმოიშვა სსრკ-ში 1970-იან წლებში, როდესაც აქ გამოჩნდა მისი პირველი ნიმუშები, რომელიც გამოშვებული იყო სწორედ რომ ბულგარეთში, „სპარკი ელტოსის" საწარმოზე, სავაჭრო ნიშნით „Eltos" ქალაქ ლოვეჩში.

ამ ინსტრუმენტის ეს სახელწოდება — „болгарка" მხოლოდ პოსტსაბჭოთა სივრცეში გვხვდება.

სქოლიო
------

1. ↑  კუთხესახეხი მანქანა — ბარბარიზმების ლექსიკონი
2. ↑  Henke, Michael (January 2009), "Nachgefragt: Warum heißen Winkelschleifer "Flex"", *Fliesen und Platten* (Köln: Verlagsgesellschaft Rudolf Müller): 45,. წაკითხვის თარიღი: 2014-01-16 დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
3. ↑  Защо ъглошлайфът в Русия се нарича «българка»?
4. ↑  «Болгарка» - история названия и секреты правильного выбора инструмента : Правда Гомель. gp.by. ციტირების თარიღი: 2017-05-07.
**ლეღვი** (ლათ. Ficus carica) — სუბტროპიკული მცენარე თუთისებრთა ოჯახის ფიკუსის გვარისა. ლეღვი მეჩხერად დატოტვილი ხეა. სიმაღლე 4-12 მ აღწევს. ნორჩი ყლორტები მომწვანო-ნაცრისფერია, შებუსვილი ან შიშველი, შეიცავს რძეწვენს. ლეღვი ერთ- ან ორსახლიანი მცენარეა. ერთსქესიანი ყვავილები მოთავსებულია ძალზე გამსცვილებულ ყვავილსაჯდომის ღრუში. ყვავილსაჯდომის კედლები გამოფენილია. მრავალი წვრილი ბუტკოიანი (მდედრობითი) ყვავილით, მტვრიანიანი (მამრობითი) ყვავილები კი მის ზედა ნაწილშია მოქცეული. ყვევილები იმტვერება პატარა კრაზანის — პლასტოფაგას მეშვეობით. ნამდვილი ნაყოფი პაწაწინა კაკლუჭაა. ნაყოფედი (ცრუ ნაყოფი), რომელიც საჭმელად იხმარება, ზოგჯერ პართენოკარპულად (გაუნაყოფიერებლად) ვითარდება. ლეღვი ნიადაგისადმი დიდ მომთხოვნელობას არ იჩენს — კარგად ეგუება მშრალ, ქვაღორდიან, კირნარ ადგილებს, ხარობს ხრიოკებზე, ჩამონაზვავებზე, ზოგჯერ შენობების ნანგრევებზე და კლდეებზეც კი. ღრმა ნიადაგზე და ზომიერად ტენიან პირობებში საკმაოდ მაღალ ტემპერატურას უძლებს, დაბალი ტემპერატურისადმი კი უფრო მგრძნობიარეა და 12-14 °C-ზე უკვე ნაწილობრივ ზიანდება. ცოცხლობს 100-200 წელს.

ლეღვი ბუნებრივად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მცირე აზიაში, ირანსა და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ინდოეთში, კულტივირებულია მრავალ ქვეყნებში, განსაკუთრებით თურქეთში, ალჟირსა და აშშ-ში. საქართველოში გვხვდება ყველგან მთის ქვედა სარტყელსა და დაბლობებზე. ხშირად გაველურებულია. ლეღვის ნაყოფი ნაზია, დიდხანს არინახება, ჯიშისა და სიმწიფის კვალობაზე იგი შეიცავს (%-ობით): 12-23 შაქარს, 0,5-4,2 პექტინოვან ნივთიერებებს, 3,4-7,4 უჯრედისს: 1-მდე მჟავებს, მდიდარია C, B1, B2 ვიტამინებით, კაროტინით, კალციუმით, რკინით, ფოსფორით.

ლეღვს იყენებენ ნედლად და გადამუშავებულს (ჩირი, მურაბა, ჯემი, კომპოტი). მშრალი ლეღვის კალორიულობა მაღალია და 50-77% შაქარს შეიცავს. 

საქართველოში ლეღვი ძველთაგანვე ცნობილია და ფართოდაა კულტივირებული კახეთში, ქვემო ქართლში, იმერეთში, გურია-სამეგრელოში, აფხაზეთსა და აჭარაში. უცხოური ჯიშებიდან სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს თათრულს ლეღვს, ჩაფლას, შაქარა ლეღვს ჩიტა ლეღვს, დიდ ლეღვს, ოქრო ლეღვს, ღვინა ლეღვს, ტაბაკა ლეღვს, შავ ლეღვს და სხვა. ლეღვს ამრავლებენ თესლით, კალმით, გადაწვენითა და ფესვის ამონაყარით. ლეღვის მავნებლებია ფქვილისებრი ცრუფარიანა, ლეღვის ფარიანა, ფსილა, ალურა, ცილაჭამია და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *სხიერელი ვ. გიორგბერიძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 207.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ლიმონი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ლიმონი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ლიმონი** (Citrus limon), მრავალწლოვანი მარადმწვანე სუბტროპიკული მცენარე ციტრუსოვანთა გვარის ტეგანისებრთა ოჯახისა. ლიმონის ხის სიმაღლე 3—7 მ აღწევს. აქვს ეკლებიანი ტოტები, ღია მწვანე მოგრძო ლანცეტისებრი ან მოგრძო კვერცხისებრი, კიდედაკბილული, ტყავისებრი ფოთლები. ყვავილი ორსქესიანია, თეთრი, არომატული. ნაყოფი მრავალბუდიანი კენჯრაა, სიგრძე 6—7 სმ, დიამეტრი 5—6 სმ (120გ-მდე), ნაყოფის ქერქი 2—5 მმ სისქისაა, ყვითელი, გლუვი ან ამობურცულია. ზეთოვანი ჯირკვლებითაა მოფენილი, მწარე, დამახასიათებელი არომატი აქვს. რბილობი მომწვანო-მოყვითალოი, წვრილმარცვლოვანი, წვნიანი, ძალიან მჯავეა. თესლი ღია ფერისაა, გლუვი, ნაყოფში დაახლოებით 20 ცალი ან მეტია.

ლიმონი სითბოს და სინათლის მოყვარე მცენარეა, ციტრუსოვან მცენარეთა შორის ყველაზე უფრო უყვარს ტენი. მისი სამშობლოა სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია. ველურად არ არის შენიშნული. მოშენებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აშშ-ის, მექსიკის, არგენტინისა და სხვა სუბტროპიკულ რაიონებში. ყოფილ სსრკ-ში 200 წელზე მეტია რაც მოჰყავთ. ღია გრუნტში ლიმონის მოშენების უმთავრესი რაიონებია კავკასიის შავი ზღვის სანაპირო, აზერბაიჯანი, შუა აზია. ლიმონი მოჰყავთ ტრანშეებში, აგრეთვე ოთახის პირობებში. ლიმონის ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): მჟავებს (უმთავრესად ლიმონის) — 3,5—8,1, შაქრებს — 1,9—3, C ვიტამინს — 45—140 მგ 100 გ-ში, აგრეთვე P და B ვიტამინებს, პექტინოვან ნივთიერებებს, კრინის მარილებს, ფოსფორს, კალიუმს, კალციუმსა და მაგნიუმს. იყენებენ ნედლად, წვენების წარმოებაში, ლიმონის მჟავად და სხვა. ლიმონს ამრავლებენ მყნობითა და კალმით. ნამყენი ლიმონი მსხმოიარობს მე-3 მე-4 წელს. მოსავალი ერთი ხიდან 150-300 ნაყოფია.

საქართველოში ლიმონის ნარგაობას დაახლოებით 1000 ჰა უკავია. ყინვით დაზიანების შემთხვევაში მისი მოსავლიანობა კლებულობს. საქართველოში ლიმონის მაქსიმალური წარმოება 4 ათას ტონამდე აღწევს.

* ლიმნის ყვავილილიმნის ყვავილი
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ციტრუსოვანი კულტურები

ლიტერატურა
----------

* *ლეკვეიშვილი ი.*, ციტრუსოვანთა წარმოების მეცნიერული საფუძვლები, ნაწ. 1-2, თბ. 1978-1979;
* *ლეკვეიშვილი ი. ბერაია ი.* სუბტროპიკული კულტურები, თბ. 1965;
* *მჭედლიძე მ.* ლიმონი, თბ. 1948;
* *ლეკვეიშვილი ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 240.
**კლეოპატრა IV** (ძვ. ბერძნ. Κλεοπάτρα; დ. დაახლ. ძვ. წ. 138-135 — გ. ძვ. წ. 112) — ეგვიპტის დედოფალი ძვ. წ. 116-115 წლებში. პტოლემე IX-ის მეუღლე. მეორე ქორწინების დროს მისი ქმარი იყო ანტიოქე IX.

ბიოგრაფია
---------

კლეოპატრა იყო პტოლემე VII-ისა და კლეოპატრა III-ის შვილი. პტოლემე IX-ის, პტოლემე X-ის, კლეოპატრა სელენა I-ისა და ტრიფენის და. დაახლოებით ძვ. წ. 119-118 წლებში ცოლად გაჰყვა სკუთარ ძმას პტოლემე IX-ს. ძვ. წ. 115 წელს კლეოპატრა III-მ ქორწინება გააუქმა და მასზე დააქორწინა თავისი მეორე შვილი, კლეოპატრა IV-ის და კლეოპატრა სელენა I. 

კლეოპატრა გაიქცა ეგვიპტეში ხოლო შემდეგ კვიპროსში სადაც ცოლად გაყვა ანტიოქე IX-ს. მან დაარწმუნა ანტიოქე IX, რომ დაეწყო ომი თავის ბიძაშვილთან ანტიოქე VIII-სტან სამეფო ტიტულისათვის, თუმცა იგი ტყვედ ჩაიგდეს. გაიცა ბრძანება რომ მოეკლათ კლეოპატრა დაფნის ტაძარში, რომელიც მდებარეობს არც ისე შორს ანტიოქიიდან. კლეოპატრას მოაჭრეს ხელები, რომლითაც ის ეჭიდებოდა საკურთხეველს და გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კლეოპატრა IV დაარქივებული 2011-05-23 საიტზე Wayback Machine.
| კვიპროსის ეროვნული გვარდია |
| --- |
|  |
|  |
| კვიპროსის ეროვნული გვარდია**Εθνική Φρουρά, Ethnikí Frourá** |
| დაარსდა 1964 წელს |
| შტაბი | ნიქოზია, კვიპროსი |
| ხელმძღვანელობა |
| სარდალი | გენერალ-ლეიტენანტი სტილიანოს ნასი |
| გენერალური შტაბის მეთაური | ბრიგადის გენერალი გეორგიოს კარაგიანისი |
| შემადგენლობა |
| მოქმედი | 12 000 + 750 გასამხ. |
| სარეზერვო | 75 000 |
| ინდუსტრია და დანახარჯები |
| საგარეო მომწოდებლები | ისრაელის დროშაისრაელიდროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშდროშა: გაერთიანებული სამეფოგაერთიანებული სამეფოდროშა: გერმანიაგერმანიადროშა: რუსეთირუსეთისაბერძნეთის დროშასაბერძნეთიდროშა: საფრანგეთისაფრანგეთიდროშა: ბრაზილიაბრაზილია |
|

**კვიპროსის ეროვნული გვარდია** (ბერძნ: Εθνική Φρουρά, Ethnikí Frourá; თურქ: Kıbrıs Ulusal Muhafızları), ასევე ცნობილია, როგორც ბერძნული „კვიპროსის ეროვნული გვარდია" ან მოკლედ „ეროვნული გვარდია" — კვიპროსის გაერთიანებული კომბინირებული შეიარაღებული ძალები. ეროვნული გვარდიის მისიაა შეინარჩუნოს კვიპროსის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო და საზღვაო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა.
მის შემადგენლობაშია: არმია, სამხედრო-საჰაერო ძალები და სამხედრო-საზღვაო ძალები, ასევე სპეციალურ რაზმი, სამოქალაქო უწყებები და გასამხედროებული ძალები.

საბერძნეთი კვიპროსზე ინარჩუნებს სამხედრო გარნიზონს სახელწოდებით: ELDYK ან „ბერძნული ძალები კვიპროსზე" (ბერძნ: Ελληνική Δύναμη Κύπρου, აბრევიატურა: ΕΛΔΥΚ ან ΕΛ.ΔΥ.Κ.), მაგრამ ეს არ არის კვიპროსის რესპუბლიკის სახელმწიფო ძალები და უპირველეს ყოვლისა ემსახურება ნატო-ის ძალების მიერ კვიპროსის ეროვნულ გვარდიის წვრთნასა და მომზადებას.

* Aerospatiale SA-342L1 GazelleAerospatiale SA-342L1 Gazelle
* Bell 206L-3 LongRanger III 111Bell 206L-3 LongRanger III 111
* Mil Mi-35PMil Mi-35P
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კვიპროსის ეროვნული გვარდია***

* ეროვნული გვარდიის საიტი
* კვიპროსის კვლევა
* როგორ გავხდეთ კვიპროსის კადეტთა ოფიცერი - Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός დაარქივებული 2013-07-15 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **კვირის ბოლო დღეს** ეხება. *დროის მონაკვეთის შესახებ* იხილეთ **კვირა (ერთეული)**. |

**კვირა (კვირადღე)** — კვირის დღე შაბათსა და ორშაბათს შორის. ძველ გერმანულ ტომებში ეს დღე ეძღვნებოდა მზეს, აქედანაა ინგლისური (Sunday). ბევრ სლავურ ენაში კვირადღეს ჰქვია „неделя", ე.ი. დღე, როდესაც არ მუშაობენ („не делают"). კვირადღე ხშირად კვირის უკანასკნელი დღეა (განსაკუთრებით ევროპასა და სამხრეთ ამერიკაში), სხვაგან — კვირის პირველი დღე. ეს ტრადიცია მომდინარეობს ძველი ებრაელებისა და ძველი ეგვიპტელებისაგან. სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის გადაწყვეტილებით 1976 წლის 1 იანვრიდან კვირადღე დადგინდა კვირის ბოლო დღედ.

კვირადღე ქრისტიანთა უმრავლესობისათვის დასვენების დღეა. მართლმადიდებელ ქრისტიანებში ამ დღეს არ შეიძლება საოჯახო, სასოფლო-სამეურნეო და საზოგადოებრივი საქმიანობა, რაიმეს კეთება, რაც სხვისგან მოითხოვს შრომის გაწევას (მაგ. ყიდვა, მომსახურების მიღება, საზოგადოებრივი ტრანსპორტით სარგებლობა და ა.შ.). გამონაკლისს წარმოადგენს გადაუდებელი სამედიცინო და სხვა სახის მომსახურება.

კვირა ქართველურ ენებზე
----------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კვირა***

* მეგრული: ჟაშხა
* ლაზური: ბჟაშხა
* სვანური: მიშლადეღ
* ძველქართული: მზისა

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კვირის დღეები |
| --- |
|  |
| 

ორშაბათი **·** 
სამშაბათი **·** 
ოთხშაბათი **·** 
ხუთშაბათი **·** 
პარასკევი **·** 
შაბათი **·** 
კვირა
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**კვირიკე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **კვირიკე**. |

**კვირიკე I** (გ. 918) — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) 892-918 წლებში. მისი მმართველობის დროს ადგილი ჰქონდა მთელ რიგ ახალ მოვლენებს. ეს ის დროა, როცა აზერბაიჯანში იქმნება საჯიდების ძლიერი სახელმწიფო. 907-914 წლებში საჯმა აბულ კასიმმა დალაშქრა და ააოხრა საქართველოს მთელი რიგი პროვინციები. კახეთმა შეძლო ამ შემოსევის თავიდან აცილება: არაბთა მიერ უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეების დაკავების შემდეგ კვირიკე I-მა აბულ კასიმს მორჩილება აღუთქვა და სამთავრო აოხრებას გადაარჩინა. 

საჯთა ახალმა შემოსევამ დიდად დააზარალა და დაასუსტა კახეთის მეზობელი პოლიტიკური ერთეულები. კახეთი სარგებლობს ამ მდგომარეობით და თავისი ტერიტორიების გაფართოებაზე ზრუნვას იწყებს. დაახლოებით 915 წელს კვირიკე I-მა აფხაზთა მეფე კონსტანტინე III-თან ერთად გაილაშქრა ჰერეთის წინააღმდეგ. მოკავშირეებმა დაიპყრეს და გაინაწილეს ჰერეთის პუნქტები არიში (ახლანდელი მთისძირი), გავაზი (ახლანდელი ახალსოფელი), ორჭობი. კვირიკე I-ს ერგო ორჭობი. რამდენიმე ხნის შემდეგ ჰერეთის მეფემ ადარნასე პატრიკმა ისარგებლა კახეთის სამთავროს საგარეო-პოლიტიკური ვითარების გართულებით და დაკარგული ტერიტორიები დაიბრუნა.

ლიტერატურა
----------

* *პაპუაშვილი თ.* ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ. 1970
* *პაპუაშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 499.
* მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი - „საქართველოს მეფეები", 2007 წ.

|
|  |
|
| წინამორბედი:ფადლა I | **კახეთის ქორეპისკოპოსი**893 - 918 | შემდეგი:ფადლა II |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კახეთის ქორეპისკოპოსები და მეფეები |
| --- |
|  |
| 
გრიგოლი **·** ვაჩე **·** სამოელი **·** გაბრიელი **·** ფადლა I **·** კვირიკე I **·** ფადლა II **·** კვირიკე II **·** დავითი **·** კვირიკე III  **·** გაგიკი  **·** აღსართან I  **·**  კვირიკე IV  **·**  აღსართან II |

 |
**კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესია** (ბერძ. Εκκλησία της Κύπρου) — ერთ–ერთი უძველესი ავტოკეფალური მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია აღმოსავლეთში, უკავია მე–10 ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიების დიფტიქში.

ისტორია
-------

გადმოცემით დააარსა მოციქულმა ბარნაბამ 47 წელს. თავდაპირველად იყო ანტიოქიის ეკლესიის ეპარქია. 431 წლიდან კი ავტოკეფალური საარქიეპისკოპოსოა. VI საუკუნეში მოექცა არაბთა უღლის ქვეშ, რომლისგანაც მხოლოდ 965 წელს გათავისუფლდა. 1191 წელს კუნძული კვიპროსი დაიპყრეს ჯვაროსნებმა, 1489–1571 წწ. ეკუთვნოდა ვენეციას, 1571 წლიდან – თურქებს, ხოლო 1878 წლიდან – ინგლისელებს. 1960 წელს კვიპროსმა გახდა დამოუკიდებელი და გამოცხადდა რესპუბლიკური მმართველობა. პირველი პრეზიდენტი გახდა არქიეპისკოპოსი მაკარიოსი (1960–1977).
1974 წელს თურქეთის მიერ ოკუპირებულ იქნა კუნძულის ტერიტორიის 35%. სადაც მიმდინარეობს ქრისტიანული ტაძრებისა და სიწმინდეების განადგურება. სულ ოკუპირებულ ნაწილში მდებარეობს 514 ეკლესია, სამლოცველო და მონასტერი.

თანამედროვეობა
--------------

ამჟამად კვიპროსის ეკლესია შედგება ერთი საარქიეპისკოპოსოსა და 5 ეპარქიისაგან, აქვს 500 მეტი ეკლესია და 9 მონასტერი.
2006 წლის 5 ნოემბრიდან ეკლესიის სათავეშია არქიეპისკოპოსი ქრიზოსტომოს II, იგი აირჩიეს მას შემდეგ, რაც სპეციალურმა „უხუცესთა საბჭომ" კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ბართლომეს ხელმძღვანელობით 2006 წლის მაისში „საპატიო დათხოვნაში" გაუშვა მისი წინამორბედი ქრიზოსტომოს I. მმართველობის უმაღლესი ორგანოა – წმინდა სინოდი, რომელიც შედგება არქიეპისკოპოსისგან, პაფოსის, ლარნაკის, კირენიის, ლიმასოლის და მორფუს ეპისკოპოსებისაგან. კირენიისა და მორფუს ეპისკოპოსები კუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილის ოკუპაციის გამო დროებით იმყოფებიან ნიქოზიაში. ეკლესია აქტიურადაა ჩართული ტურისტულ ბიზნესში და ხელს უწყობს ქვეყანაში მის განვითარებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
* კვიპროსის არქიეპისკოპოსები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაჭარაშვილი გ. ისტორიული მასალები კვიპროსისა და საქართველოს ეკლესიების ურთიერთობების შესახებ, თბ. 2006

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მართლმადიდებელი ეკლესიები |
| --- |
|  |
| ავტოკეფალური | 
ალბანეთის • ალექსანდრიის • ამერიკის • ანტიოქიის • ბულგარეთის • ელადის • იერუსალიმის • კვიპროსის • კონსტანტინოპოლის • პოლონეთის • რუმინეთის • რუსეთის• საქართველოს • სერბეთის • უკრაინის • ჩეხეთისა და სლოვაკეთის |  |
|  |
| ავტონომიური | 
ესტონეთის • იაპონიის • სინაის • ფინეთის |
|  |
| თვითმართველიეკლესიები კს-ში | 
დასავლეთ ევროპის • უკრაინული ეკლესია კანადაში • **სხვა**: • ბესარაბიის • მაკედონიის |

 |
ვიქტორ მაკნეის კომიქსი „პატარა ნემო".
**კომიქსი** (ინგლ. Comics) — ვიზუალური ხელოვნების ფორმა, რომელიც შედგება გამოსახულებებისა და ტექსტის (დიალოგური ბუშტების ან ტიტრების სახით) კომბინაციისაგან.

თავდაპირველად გამოიყენებოდა კარიკატურების ილუსტრაციისთვის და გასართობად სასაცილო და ტრივიალური ისტორიებით, თუმცა დროთა განმავლობაში ის განვითარდა და ლიტერატურულ ფორმად იქცა მრავალი ქვეჟანრებით.

კომიქსების მწარმოებელი ორი წამყვანი კომპანიაა — Marvel Comics და DC Comics, რომლებიც ერთმანეთს სერიოზულ კონკურენციას უწევენ. 2016 წლის მონაცემებით, DC Comics და მისი მთავარი მეტოქე Marvel, ამერიკული კომიქსების ბაზრის 70%-ს ფლობდნენ.

Marvel Comics კომიქსების გამომცემელი კომპანია, რომელიც Marvel Entertainment-ს ეკუთვნის. (The Walt Disney Company-ის შვილობილი).

Marvel-ის გმირებს შორისაა კაპიტანი ამერიკა, ფანტასტიკური ოთხეული, ჰალკი, რკინის კაცი, ადამიანი-ობობა, იქს-ადამიანები და სხვანი. უმრავლესობა ამ გმირებისა ერთ რეალობაში არსებობს, რომელსაც Marvel Universe-ს (მარველის მსოფლიო) უწოდებენ. ამ კომიქსების წიგნის გამოცემა 1939 წელს დაიწყო და მისი სახელი Timely Comics იყო, ხოლო 1950 წლისთვის Atlas Comics ერქვა.

Marvel-ის შექმნიდან, 1961 წლიდან მოყოლებული, ფანტასტიკური ოთხეულის და მრავალი სხვა სუპერგმირის შემქმნელები არიან: სტენ ლი, ჯეკ კირბი, სტივ დიტკო და სხვები. Marvel-ი სწორედ მაშინ გახდა ამერიკაში ერთ–ერთი მსხვილი კომიქსების კომპანია, DC Comics-ერთად.

DC Comics (დაარსდა 1934 წელს, როგორც National Allied Publications) — არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და ცნობილი კომიქსების გამომცემლობა მარველ კომიქსების შემდეგ. გამომცემლობა 1969 წელს შეიძინა კომპანიამ Warner Bros. Entertainment Inc.

DC კომიქსების ყველაზე ცნობილი გმირებია: სუპერმენი, ბეტმენი, ქალი საოცრება, ფლეში, მწვანე ფარანი და სამართლიანობის ლიგა.
ინიციალი „DC" შეიქმნა ამ კომპანიის პოპულარული სერიის დეტექტიური კომიქსების მიხედვით (Detective Comics) და მალე კომპანიის ოფიციალური დასახელება გახდა.

ლიტერატურა
----------

* Ahrens, Jörn; Meteling, Arno (2010) *Comics and the City: Urban Space in Print, Picture, and Sequence*.  Continuum International Publishing Group. ISBN 978-0-8264-4019-8.
* Alaniz, José (2010). *Komiks: Comic Art in Russia*.  University Press of Mississippi. ISBN 978-1-60473-366-2.
* Barker, Martin (1989). *Comics: Ideology, Power, and the Critics*.  Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-2589-1.
* Beaty, Bart (2007). *Unpopular Culture: Transforming the European Comic Book in The 1990s*.  University of Toronto Press. ISBN 978-0-8020-9412-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კომიქსი"** ვიკისაწყობში.
* კომიქსი საიტზე DMOZ
* კომიქსების მონაცემთა ბაზა

სქოლიო
------

1. ↑  Johnston, Rich. DC Comics Humiliates Marvel With August 2016 Marketshare, As Diamond Sets A Record Month Of Sales. ციტირების თარიღი: 18 სექტემბერი, 2016.
2. ↑  „Disney to acquire Marvel Entertainment for $4B". MarketWatch.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 ივნისი, 2011. ციტირების თარიღი: 31 აგვისტო, 2009. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|archivedate=`-ში (დახმარება)
3. ↑  Donley, Michelle.  (31 დეკემბერი, 2009) Marvel Shareholders OK Disney Acquisition. MarketWatch.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 ნოემბერი, 2014.
**კომონდორი** (უნგრ. Komondor) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უნგრეთში ანტიკურ ხანაში.

ფიქრობენ, ეს ყველაზე მსხვილი უნგრული მეცხვარე ძაღლები ახლდნენ მადიარების ტომებს, რომლებიც 1000 წლის წინათ აღმოსავლეთიდან უნგრეთში მოვიდნენ. პირველად დასახელება "კომონდორი" 1544 წელსაა ნახსენები, თუმცა ოფიციალურად თანამედროვე ჯიშმა აღიარება მხოლოდ 1910 წელს მიიღო. კომონდორი მრავალი საუკუნეა უნგრეთში იცავს ცხვრებს და მსხვილ რქოსან საქონელს. კომონდორის დახვეული ბალანი მას უამინდობისა და მგლებისგან იცავს. 

ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. კომონდორი კარგი მოდარაჯეა, მის ამ თვისებას დღემდე იყენებენ ჩრდილოეთ ამერიკაში ნახირის კოიოტებისგან დასაცავად. კომონდორები პატარაობიდანვე ცხვრებთან ერთად იზრდებიან და მათ ცხვრებთან ერთად კრეჭენ. კომონდორი კარგი კომპანიონია, მაგრამ ბალანს მუდმივი ყურადღება სჭირდება. კომონდორი კარგად იტანს სიცივეს და ვერ ეგუება სიცხეს. ვერ ეგუება, ასევე, ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგი მოდარაჯეა. აქვს ძლიერი ყბები და დიდი კბილები, კისერი დაკუნთულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კომონდორი***

* კომონდორი (ინგლისური)
**კონსტანტინე ჩლაიძე** (დ. 31 იანვარი, 1973, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი.

ბიოგრაფია
---------

კონსტანტინე გიორგის ძე ჩლაიძე დაიბადა 1973 წლის 31 იანვარს, თბილისში, კომპოზიტორ გოგი ჩლაიძის ოჯახში.

1979—1987 წ.წ. სწავლობდა თბილისის პირველ ექსპერიმენტულ სკოლაში, 1990 წელს დაამთავრა თბილისის მე-6 სკოლა.

1990—1995 წლებში სწავლობდა საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კინოსამენეჯერო ფაკულტეტზე.

1997-1999 წლებში გაიარა უმაღლესი სარეჟისორო კურსები ტელე-რადიო ინსტიტუტში (ალექსანდრე რეხვიაშვილისა და ოთარ შამათავას სახელოსნო)

1999—2004 წლებში მუშაობდა სატელევიზიო სტუდია ტიბისი ტივი, ტელეკოპანია მე-9 არხსა და პირველ არხზე გადაცემების რეჟისორად.

2004 წელს კონსტანტინე ჩლაიძე დაინიშნა კულტურის სამინისტროში მინისტრის თანაშემწედ კინოს დარგში.

კინემატოგრაფიის ეროვნულ ცენტრში მუშაობს 2005 წლიდან დირექტირის მოადგილის, 2008-10 წლებში დირექტორის, 2010 წლიდან კი კინოკომისიის პროექტის მენეჯერის თანამდებობზე.

ჰყავს მეუღლე და ერთი ქალიშვილი.

ფილმოგრაფია
-----------

### რეჟისორი

* *მირზას დაბადების დღე*, 2011
* *ნიძლავი*, 2003

### სცენარის ავტორი

* *მირზას დაბადების დღე*, 2011
* *ნიძლავი*, 2003

### პროდიუსერი

* *ნიძლავი*, 2003

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კოტე ჩლაიძე, კინოკომისიის პროექტის მენეჯერი[*მკვდარი ბმული*]
* კინოს მონაცემთა IMDb ბაზაში (ინგლ.)
* ეროვნული ფილმოგრაფია დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* სოციალურ ქსელში
* გადაღებული ფილმები
* Kote Chlaidze[*მკვდარი ბმული*]
* Mirza’s Birthday (2011)[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  გიორგი (გოგი) ჩლაიძე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-11-29. ციტირების თარიღი: 2014-03-25.
2. ↑  მირზას დაბადების დღე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-02. ციტირების თარიღი: 2014-03-25.
3. ↑  ნიძლავი[*მკვდარი ბმული*]

თარგი:კონსტანტინე ჩლაიძე
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჩაჩანიძე**. |

**კონსტანტინე (კოწია) გრიგოლის ძე ჩაჩანიძე** (დ. 1880 — გ. უცნობია) — ქართველი სამხედრო პირი, 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე.

დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი (1896). იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ჭიათურის განყოფილების გამგეობის წევრი. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ქვეითთა რეზერვიდან მობილიზებული იყო მოქმედ არმიაში. მსახურობდა კავკასიის მე-10 მსროლელი პოლკის პრაპორშჩიკად, შემდეგ პორუჩიკად. საბრძოლო მოქმედებებში თავის გამოჩენისთვის მიიღო წმ. სტანისლავის III ხარისხის ორდენი (1915). 1916 წლიდან იყო შტაბს-კაპიტანი. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს ჯარში. ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება. 1921 თებერვალში სათავეში ჩაუდგა ჭიათურელ მოხალისეთა რაზმს. 1924 წლის 28 აგვისტოს ჭიათურის აჯანყების ერთ-ერთი სამხედრო ხელმძღვანელი. გიორგი წერეთლის დროებითმა მთავრობამ ეკო წერეთელთან ერთად ჭიათურის სამხედრო კომენდანტად დანიშნა. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ტყვედ ჩავარდა კაკისწყლის ტყეში. მიუსაჯეს 5-წლიანი პატიმრობა მკაცრი იზოლაციით.

ლიტერატურა
----------

* კაენ, სად არის ძმა შენი?! : ქართველთა ისტორიის სისხლიანი ფურცლები (1921-1930წწ) / ნესტან (ელისაბედ) კირთაძე ; [რედ.: ფარნაოზ ლომაშვილი, ილია ტაბაღუა]. - თბ. : მერანი, 1998. წ. 1;
* 1924 წლის ანტისაბჭოთა ეროვნული აჯანყება შორაპნის მაზრაში / ლევან ჯიქია // არქივის კვალდაკვალ - ზესტაფონი. სპეციალური საარქივო გამოცემა. - თბ. : შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი, 2014. - გვ. 17-48.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Чачанидзе Константин. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
* 

* კონსტანტინე ჩაჩანიძე — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)
ჩვეულებრივი ერთმანეთზე დაწებებული ხის/ფიცრის ფირფიტები არის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კომპოზიტური მასალა
**კომპოზიტური მასალა** (კომპოზიტი) — ხელოვნურად შექმნილი მყარი მასალა, რომელიც შედგება ორი ან მეტი კომპონენტისაგან რომლებიც ზუსტი საზღვრებითაა ერთმანეთზე დაკავშირებული. კონსტრუქციული დანიშნულების კომპოზიტის ელემენტები ერთმანეთს უზრუნველყოფენ ტექნიკურ ხასიათს (სიმტკიცე, გამძლეობა).

კომპოზიტური მასალის უპირატესობები
---------------------------------

კომპოზიტური მასალის მთავარი უპირატესობა არის იმაში, რომ მასალა და კონსტრქცია იქმნება ერთდროულად, თუმცა გამონაკლისია „პრე-პრეგები" (ინგლ. pre-preg, რომელიც არის ნახევრად მზა, კონსტრუქციის დამზადებისათვის. ცალკეული კომპოზიტი მზადდება ცალკეული მიზნისათვის, ამიტომ შეუძლებელია ერთ სახის კომპოზიტში ყველა უპირატესობის ჩადება. თუმცა, კომპოზიტის უპირატესობებია: მაღალი გამძლეობა, მაღალი სიმტკიცე, სიმარტივე, და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საიტი კომპოზიტების შესახებ (ინგლისური)
* ინფორმაცია კომპოზიტების შესახებ დაარქივებული 2010-02-06 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ტელესიუჟეტი კომპოზიტებზე (რუსული)
კლასიკური იაფფასიანი კოსმოსური ოპერა - *პლანეტის ისტორიები*, იანვარი, 1954
**კოსმოსური ოპერა** — სამეცნიერო ფანტასტიკის ქვეჟანრი, რომელშიც ყურადღება მეტწილად გამახვილებულია კოსმოსურ საბრძოლო მოქმედებებზე და მელოდრამატულ თავგადასავლებზე. მოქმედების ადგილი ასეთ ნამუშევარში, როგორც წესი, არის ღია კოსმოსი. ორიგინალური ტერმინი Space opera არ უკავშირდება მუსიკას - იგი მომდინარეობს „ცხენის ოპერიდან", ტერმინიდან, რომელიც მუნჯი კინოს ეპოქაში ჩამოყალიბდა და აღნიშნავდა კლიშეებით სავსე ფილმს. კოსმოსური ოპერები 1930-იან წლებში გაჩნდა და გავრცელდა ლიტერატურაში, კინემატოგრაფიაში, კომიქსებსა და ვიდეო თამაშებში.

ჟანრის აღსანიშნავი წიგნებია: სერია „დაარსება" (1942–1999, აიზეკ აზიმოვი) და „ენდერის თამაში" (1985-დღემდე, ორსონ სკოტ კარდი). კინემატოგრაფიაში ადრეული პერიოდის აღსანიშნავი კოსმოსური ოპერაა „ფლეშ გორდონი" (1936-დღემდე, ალექს რეიმონდი). 1970-იანების ბოლოს ჟანრისადმი დიდი ინტერესი გამოიწვია „ვარსკვლავური ომების" ფრენჩაიზის (1977-დღემდე, ჯორჯ ლუკასი) გამოჩენამ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Locus*, ინფორმაცია „ახალ კოსმოსურ ოპერებზე"
**მასვინგოს პროვინცია** (ინგლ. Masvingo Province) — პროვინცია ზიმბაბვეში. 1980 წლამდე მისი სახელი იყო *ვიქტორია*. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მასვინგო.

გეოგრაფია
---------

მასვინგოს პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 56 566 კმ²-ს.

პროვინციის ბუნებრივი ლანდშაფტი უპირატესად წარმოადგენს ბალახოვან სტეპების დაბლობს, ტყეებით და გრანიტული ბორცვების წყებით. კლიმატი მშრალია, ნალექი მოდის მხოლოდ წვიმებიან პერიოდში. მასვინგოს პროვინციის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთში და აღმოსავლეთში გადის ზიმბაბვეს სახელმწიფო საზღვარი მოზამბიკთან და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასთან.

მოსახლეობა
----------

2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 485 090 ადამიანს; ისინი უმეტესად შონას ხალხს წარმოადგენენ.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

| 1982 | 2002 | 2012 |
| --- | --- | --- |
| 1 031 697 | 1 318 705 | 1 485 090 |

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

მასვინგოს პროვინციის რაიონები.
პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:

* ბიკიტა
* ჩივი
* ზაკა
* მასვინგო
* გუტუ
* მვენეზი
* ჩირედზი

ეკონომიკა
---------

პროვინციაში მსხვილი რქოსანი საქონლის მოსავლელად კარგი პირობებია. მესაქონლეობის გარდა, პროვინციაში ვითარდება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება და შაქრის ლერწმის მოყვანა იმ პლანტაციებში, რომლის მიწებიც ირწყვება მდინარე მუკურიკვის წყლის საშუალებით.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

მასვინგოს პროვინციის აღმოსავლეთით, მოზამბიკის საზღვრის გასწვრივ, მდებარეობს გონარეზუს ეროვნული პარკი. დასავლეთით მდებარეობს შუა საუკუნეების ქალაქის — დიდი ზიმბაბვეს ნანგრევები, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Geohive
2. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Citypopulation
3. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Statoids
4. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Zimstat

|  |  |
| --- | --- |
| ზიმბაბვე | *ეს სტატია ზიმბაბვესა და ზიმბაბველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზიმბაბვეს პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთი მაშონალენდი **·**  დასავლეთი მაშონალენდი **·**  მანიკალენდი **·**  მასვინგოს პროვინცია **·**  მიდლენდსი **·**  სამხრეთი მატაბელელენდი **·**  ჩრდილოეთი მატაბელელენდი **·**  ცენტრალური მაშონალენდი |  |

 |
**კომერციული კლუბის საზაფხულო კომპლექსის შენობა** (რუს. Комплекс построек Летнего Коммерческого клуба) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე. კომერციული კლუბის საზაფხულო შენობა ააგეს 1912-1913 წლებში გ. გელატის პროექტის მიხედვით, მოდერნის სტილში. ომერციული კლუბის კომპლექსში შედიოდა საზაფხულო ბაღი (ამჟამად 1 მაისის პარკი). ამჟამად კომერციული კლუბის საზაფხულო კომპლექსის შენობის ადგილზე განთავსებულია ფიზიკური კულტურის სახლი. კომერციული კლუბის საზაფხულო შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

1855 წელს კომერციულმა კლუბმა შეიძინა ადგილი დონის როსტოვში დიდი სადოვაიის ქუჩის, ციხესიმაგრის შესახვევის, მცირე სადოვაიის ქუჩისა და ნახიჩევანს შორის. XIX საუკუნის დასასრულს კომერციულმა კლუბმა ამ ადგილზე ააგო პირველი ნაგებობა. 1901 წელს პარკის სამხრთ-აღმოსავლეთ ნაწილში არქიტექტორ ნ. დოროშენკოს პროექტის მიხედვით ააგეს როტონდა ნეოკლასიკურ სტილში. 

1912-1913 წლებში არქიტექტორმა გ. გელატომ პარკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ააგო კომერციული კლუბის სამსართულიანი საზაფხულო შენობა. ნაგებობა გაფორმებული იყო კლასიკურ სტილში.

შენობის აღმოსავლეთ ნაწილში ააგეს დახურული ესტრადა, რომელიც ორიენტირებული იყო სამხრეთით. მის პირდაპირ ღია მოედანზე განათავსეს მაყურებელტა ადგილები. ესტრადა გააფორმეს დეკორატიული ფორმებით. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ დიდი სადოვაიის ქუჩის მხარეს მდებარე კომპლექსის ნაგებობა დაანგრიეს. მის მაგივრად ააგეს უბრალო მეტალის ღობე, რომელიც დაანგრიეს 1960-იან წლებში. 

ოქტომბრის რვოლუციის შემდეგ კომერციული კლუბის ბაღს უწოდეს პირველი მაისის პარკი. ყოფილი კლუბის შენობაში განთავსდა: ტრამვაის მუშათა კლუბი, კომუნალური მუშების კლუბი და სხვა ორგანიზაციები.

  

* კომერციული კლუბის საზაფხულო კომპლექსის შენობები რევოლუციამდელ ფოტოებზე
* ბაღიბაღი
* როტონდაროტონდა
* ყვავილების პავილიონიყვავილების პავილიონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Галина Тимофеева.  (2010-04-10) Тайна старинной ротонды (легенды и были городского парка). relga.ru. ციტირების თარიღი: 2013-11-03.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Есаулов Г. В. Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 140—143. — ISBN 5-8456-0489-3.
2. ↑  История ОДФК. odfkr.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-29. ციტირების თარიღი: 2013-10-28.
3. ↑  г.Ростов-на-Дону. Объекты культурного наследия (памятники истории и культуры) государственного (федерального) значения. Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-10-27.