recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ანრი მუო
**ანრი მუო** (ფრანგ. Henri Mouhot, დ. 15 მაისი, 1826, მონბელიარი, საფრანგეთი — გ. 10 ნოემბერი, 1861, ნაფანი, ლაოსი) — ფრანგი ბუნებისმეტყველი და მოგზაური. ყველაზე მეტად ცნობილია იმით, რომ ევროპისთვის „აღმოაჩინა" და დასავლეთი პოპულარიზაცია გაუწია კხმერულ სატაძრო კომპლექს ანგკორ ვატს.

არსებობს გავრცელებული ვერსია იმის შესახებ, რომ ანრი მუომ ჯუნგლებში მიტოვებული ძველი ქალაქი იპოვა, მაგრამ ეს მხოლოდ ლამაზი ლეგენდაა. ანგკორ-ვატი არასდროს ყოფილა ბოლომდე მიტოვებული, მასში ყოველთვის ცხოვრობდნენ და ცხოვრობენ ბერები. თვითონ მუო საკუთარ ჩანაწერებში ამბობდა, რომ მის მოსვლამდე ხუთი წლით ადრე ანგკორ-ვატში სხვა ევროპელი მკვლევრები იყვნენ, მათ შორის ფრანგი მისიონერი შარლ-ემილ ბუიევო, რომელმაც თავისი ნაშრომი 1857 წელს გამოაქვეყნა: „მოგზაურობა ინდოჩინეთში 1848–1856", „ანამი და კამბოჯა".

1858 წელს ანრი მუომ ბანგკოკიდან ოთხჯერ იმოგზაურა სიამში, კამბოჯასა და ლაოსში.1860 წლის იანვარში მან მიაღწია სატაძრო კომპლექს ანგკორ-ვატს. მან ეს ვიზიტი აღწერა, დატოვა დაწვრილებითი ჩანაწერები სამკვირიანი მოღვაწეობის შესახებ და ჩანახატები, რომლებიც მისი სიკვდილის შემდეგ გამოცემულ წიგნში შევიდა.

ანრი მუო 1861 წელს გარდაიცვალა მალარიისგან, ლაოსში თავისი მეოთხე ექსპედიციის დროს. დაკრძალეს იქვე, დედაქალაქ ლუანგპრაბანგის მახლობლად. მისი საფლავის ადგილმდებარეობა ახლაც ცნობილია.

თხზულებები
----------

* *Voyage dans les royaumes de Siam, de Cambodge, de Laos et autres parties centrales de l'Indochine (1858-1861)* par feu Henri Mouhot, naturaliste francais // Le Tour du Monde, Париж, 8, 2° semestre 1863:  219-352 + 2 cartes. დაარქივებული 2011-05-25 საიტზე Wayback Machine.

ლიტერატურა
----------

* Henri Mouhot's diary; travels in the central parts of Siam, Cambodia and Laos during the years 1858-61.
* Bryson, 2003, A Short History of Nearly Everything, chap. 6, ISBN 0-552-15174-2
* Petrotchenko, Michel (2011), Focusing on the Angkor Temples: The Guidebook, 383 pages, Amarin Printing and Publishing, 2nd edition, ISBN 978 616 305 096 0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოკლე ბიოგრაფია
* ანრი მუო

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb121674897 (data)
* GND: 101384866
* ISNI: 0000 0001 0864 6330
* LCCN: n87144050
* NDL: 00450681
* NLI: 000095866
* NTA: 120629526
* RKD: 464878
* SUDOC: 030210984
* Trove: 1100020
* VIAF: 4971275
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 4971275

 |
ატამანი ალ. ნათიევი (შუაში, ცხენზე) გერმანელ სამხედროებთან ერთობლივ აღლუმზე ხარკივში 1918 წელს.
**ალექსანდრე ვ. ნათიშვილი**, *ნათიევი* (დ. 1873 — გ. 18 ივნისი, 1919, ბათუმი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), I მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.

სამხედრო კარიერა
----------------

ალექსანდრე ნათიშვილი დაიბადა ბათუმის ოლქში, ქართულ აზნაურულ ოჯახში 1873 წელს. დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1894) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია. ნათიშვილის და მისი თანამოგვარე სხვა სამხედრო პირების ბიოგრაფიის დეტალები ხშირად აღრეულია. ოფიცერთა 1910 წლის სიით მსახურობდა თურქესტანის 1-ლ საარტილერიო ბრიგადაში (ტაშკენტი), 1917 წლის ბოლოს კი მეთაურობდა მე-4 საარტილერიო ბრიგადას ან მე-6 მძიმე სამორტირო დივიზიონს. იმავე პერიოდში მე-6 საარმიო კორპუსი, რომლის შემადგენლობაშიც ნათიევის ქვედანაყოფი შედიოდა, გარდაიქმნა უკრაინულ ეროვნულ შენაერთად — ზაპოროჟიის სეჩის მე-2 კორპუსად. ნათიევი ერთხანს ამ კორპუსის არტილერიის ინსპექტორი იყო, შემდეგ იგივე პოზიცია ეჭირა უკრაინის ცენტრალური რადის შეიარაღებული ძალების ცალკე ზაპოროჟიულ დაჯგუფებაში. 1918 წელს მეთაურობდა უკრაინის ცალკე ზაპოროჟიულ ბრიგადას. იმავე წლის ოქტომბერში თადარიგში გავიდა გენერალ-ხორუნჟის წოდებით. 1918 წლის დეკემბერში ჰეტმან სკოროპადსკის ხელისუფლების დაცემის შემდეგ ერთხანს პატიმრობაში იყო. გათავისუფლების შემდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში წავიდა და შეუერთდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებს, რომელსაც გენერალი ანტონ დენიკინი ედგა სათავეში.

ბათუმში
-------

1919 წლის მარტში დენიკინმა ნათიევი იმხანად დიდი ბრიტანეთის მიერ ოკუპირებულ ბათუმის ოლქში მიავლინა „ამიერკავკასიის მკვიდრთა კორპუსის" შესადგენად. ამავდროულად, დენიკინის წარმომადგენლების საქმიანობა ბათუმში ქართული გავლენის გავრცელების წინააღმდეგ ქმედებასაც გულისხმობდა, რის შესახებაც საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ მოიპოვა სადაზვერვო ინფორმაცია და ის პრესაშიც გამოაქვეყნა. ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში ნათიევს და მასთან ერთად ბათუმში დენიკის არმიაში მომსახურე სხვა ქართველ ოფიცრებს „საქართველოს უღირს შვილებს", „იუდებს", „მოღალატეებს" უწოდებდნენ.

1919 წლის 18 ივნისის საღამოს ბათუმის ბულვარში მოსეირნე გენერალი ნათიევი და მისი ადიუტანტი ფილიპოვი რამდენიმე გასროლით მოკლეს. ბრიტანეთის სარდლობამ მკვლელობის ბრალდებით ქართველი სოციალ-დემოკრატი, 22 წლის ილია ალფესის ძე მიქელაიშვილი დააკავა. სამხედრო სასამართლომ მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. მიქელაიშვილი მოკლეს ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა წინააღმდეგობის გაწევის მცდელობისას 1920 წლის 15 ივლისს, ბათუმის ოლქის საქართველოსთვის ოფიციალური გადმოცემიდან რამდენიმე დღის შემდეგ.

ნათიევის უკრაინაში მოღვაწეობის აღსანიშნავად მის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ქუჩა ხარკივში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Натієв Олександр / А. О. Буравченков // Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] / Редкол.: І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2020.
2. 1 2  ხვადაგიანი, დავით. თეთრი ემისრის ბოლო გასეირნება ბათომში. „საზოგადოებრივი არქივი", 2018.
**"ალგემაინე მილიტერცაიტუნგი"** (Allgemeine Militärzeitung, ქართულად – „საზოგადო სამხედრო გაზეთი") — სპეციალური სამხედრო ჟურნალი, რომელიც გამოდიოდა 1826-დან 1902 წლებში. „ალგემაინე მილიტერცაიტუნგი" დაარსდა 1826 წელს „ალგემაინე ცაიტუნგის" ბაზაზე და გამოდიოდა როგორც ზერეგიონული გამოცემა გერმანულენოვან სივრცეში. ეს გაზეთი ვრცელდებოდა 39 სახელმწიფოში და „ესტერრაიხიშე მილიტერიშე ცაიტშრიფტთან" და „მილიტერ-ვოხენბლატთან" ერთად მაშინდელი ევროპის ერთ-ერთ გავლენიან გამოცემად ითვლებოდა.

„ვოხენბლატი" გამოიცემოდა ვენასა და ბერლინში. თუ „ვოხენბლატი" ავსტრიისა და პრუსიის ინტერესებს ემსახურებოდა, **„ალგემაინე მილიტერცაიტუნგი"** დარმშტადტში გამოდიოდა და დამოუკიდებელი გამოცემა იყო. 

ამ გაზეთის დამფუძნებლად მისი პირველი მთავარი რედაქტორი ითვლება ფრიდრიხ ვილჰელმ ციმერმანი (1789-1859), რომელიც რედაქციის დატოვებამდე ანონიმად რჩებოდა.

ლიტერატურა
----------

* Flöring, Karl: „*Zur Geschichte der Allgemeinen Militärzeitung, 1826-1902*". წიგნში: *Militärgeschichtliche Mitteilungen*. ტომი 18, № 2, 1975, გვ. 11–31.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ოუკვუდი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ოუკვუდი**. |

ოუკვუდის სადგურის შენობა
**ოუკვუდი** (ინგლ. Oakwood) — ლონდონის მეტროს მიწისზედა სადგური, ენფილდის რაიონში (ლონდონი), პიკადილის ხაზში. 2017 წელს ოუკვუდის სადგური 2.89 ადამიანს მოემსახურა

სადგური *Enfield West*-ის სახელით 1933 წლის 13 მარტს გაიხსნა. სადგურის მომავალი სახელი შესაძლო სამი ალტერნატივა არსებობდა: *Oakwood, Merryhills* და *East Barnet*. დაახლოებით ოთხი თვის განმავლობაში იგი ჩრდილოეთის ბოლო სადგური იყო, სანამ 1933 წლის 31 ივლისს პიკადილის ხაზმა უკანასკნელ გაჩერებას — *Cockfosters*-ს მიაღწია. 1934 წლის 3 მაისს სადგურს სახელი გადაერქვა — *Enfield (Oakwood)*, ხოლო 1946 წლის 1 სექტემბარს მას დღევანდელი სახელი ეწოდა.

რესურსები ინტერენტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ოუკვუდი"** ვიკისაწყობში.
* London Transport Museum Photographic Archive

სქოლიო
------

1. ↑  Rose, Douglas (1999). *The London Underground, A Diagrammatic History*.  Douglas Rose/Capital Transport. ISBN 1-85414-219-4.
ანტიკლინის დიაგრამა
**ანტიკლინი** (ძვ. ბერძნ. ἀντι- — წინააღმდეგ და  κλίνω — ვხრი) — ქანების ფენათა ნაოჭი, რომელიც ზევით არის ამობურცული. მისი თაღოვანი ნაწილი ზევითაა მიმართული, ხოლო ფრთები ერთმანეთის საწინააღმდეგოდაა დაქანებული. ანტიკლინის გულში უფრო ძველი ქანებია, ვიდრე ფრთებში. ღერძული სიბრტყის მდებარეობისა და დახრის მიხედვით ანტიკლინი შეიძლება იყოს: ა) სწორი. ბ) დახრილი. გ) გადაბრუნებული. დ) დაწოლილი. ე) დაყვინთული. ინტენსიური დისლოკაციის დროს ფრთების დაქანება ძალიან მრავალფეროვანია. მოხაზულობის მიხედვით განასხვავებენ *ხაზობრივ ანტიკლინს* — თუკი სიგრძე საგრძნობლად ჭარბობს სიგანეს; *ბრაქიანტიკლინს* — თუკი სიგრძე რამდენადმე მეტია სიგანეზე; *გუმბათს* — როდესაც სიგრძე და სიგანე დაახლოებით თანაბარია. ანტიკლინის საპირისპიროა სინკლინი — ქანების ნაოჭი, რომელიც ზევიდან ქვევით არის გამობურცული.

აღსანიშნავია, აშშ-ში კალიფორნიის შტატში მდებარე ანტიკლინის ქედი, რომელიც წარმოადგენს ანტიკლინური სტრუქტურის ზედაპირულ იერს.

სქოლიო
------

1. ↑  ანტიკლინი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
2. ↑  ანტიკლინი — დიდი რუსული ენციკლოპედია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-24. ციტირების თარიღი: 2021-04-24.
3. ↑  სინკლინი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
**ოულაფსვიკი** (ისლ. Ólafsvík) — სნაიფეთლსნესის (ისლ: Snæfellsnes) ნახევარკუნძულის დასავლეთით მდებარე სათევზაო ქალაქი, ისლანდია. 2004 წლისთვის მოსახლეობა შეადგენდა 1 008 კაცს. მდებარეობს სნაიფეთლსნესისლას (ისლ: Snæfellsnessýsla) რაიონში, ვესტურლანდის (ისლ: Vesturland) რეგიონში.

პრეიზაფიორზურის (ისლ: Breiðafjörður) შესასვლელთან ყოფნის გამო, ისლანდიაში პირველი ქალაქი იყო, რომელმაც დანიის მეფისგან ვაჭრობის ლიცენზია მიიღო. ეს მოხდა XVII ს-ში. ეკონომიკა დამყარებულია მეთევზეობასა და ვაჭრობაზე, ასევე ამ მხარეში ფერმერთა მომსახურებაზე.

ოულაფსვიკის გარშემო ბუნება გართობის უამრავ საშუალებას იძლევა. ოულაფსვიკთან არის ქალაქი ჰეთლისანტური (Hellissandur), სადაც დასავლეთ ევროპაში უმაღლესი ნაგებობა - გუფუსკაულარის რადიო ანძაა (ისლ: Langbylgjustöðin á Gufuskálum) (412 მ სიმაღლის).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოულაფსვიკის საიტი დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
* ოულაფსვიკის ფოტოები

1. ↑  Iceland in figures 2018 — Reykjavík: Statistics Iceland, 2018. — ISBN 978-9979-770-58-9<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q64562971'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3782407'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1764'></a>
**ალექსანდრე მიქაბერიძე** (დ. 1866, ყუმისთავი, წყალტუბოს რაიონი, გ. 1943) — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე.

1893 წელს დაამთავრა ვარშავის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

მასწავლებლად მუშაობდა თბილისის და ქუთაისის გიმნაზიებში; 1898 წლიდან იყო ქართულ გიმნაზიაში გამგის თანაშემწედ, ხოლო შემდეგ გამგედ; 1918 წელს მიწვეული იყო განათლების უწყების ცენტრალურ სამმართველოში დირექტორის მოადგილედ; XIX საუკუნის 90–იანი წლებიდან აქტიურად თანამშრომლობდა იმდროინდელ ქართულ პრესაში; მონაწილეობა აქვს მიღებული „საქართველოს განთავისუფლების ლიგის" წესდების შემუშავებაში, რისთვისაც იგი დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში მოათავსეს; ავტორია საბავშვო მოთხრობებისა: „უდანაშაულო მსხვერპლი" (1895), „სამშობლოსათვის თავდადებული" (1899), „სამშობლოს სიყვარული" (1902); მას ეკუთვნის თარგმანები, ქართველი მწერლებისადმი და საზოგადო მოღვაწეებისადმი მიძღვნილი ნაშრომები — „მოგონებები იაკობ გოგებაშვილზე" (1937), „სილოვან ხუნდაძე", „შიო ჩიტიძე"; შეადგინა „ელინური მითები" (1938–1949) ჰომეროსის პოემების მიხედვით – „ტროადის ომი" და „ოდისეა"; წერდა „პელაგიაშვილისა" და „უმისთაველის" ფსევდონიმებით.

იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მდივანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფიული ლექსიკონი — ალექსანდრე მიქაბერიძე — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*
**ნინა ბაირონი** (ინგლ. Nina Byron; დ. 1900, 27 ივლისი, კრაისტჩერჩი , ახალი ზელანდია გ. 1987 21 იანვარი ლინჩბურგი, ვირჯინია) — ამერიკელი მუნჯი კინოს მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

1916 წელს ბაირონი დედასთან ერთად ამერიკაში ჩავიდა, მამა კი ახალ ზელანდიაში დარჩა და თავი მოიკლა. სწავლობდა ცეკვას, გაემგზავრა გასტროლებზე და შეუერთდა Hitchykoo-ს კომპანიას. ნიუ-იორკში ჩასვლიდან მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ, ბაირონი ჩავიდა ლოს-ანჯელესში, რათა გადაეღო Truthful Tulliver (1917) უილიამ სურე ჰარტთან ერთად. როგორც ები ჰოუპი „ საუკუნეების მემკვიდრეში" (1917), ბაირონი კრიტიკოსმა აღწერა, მან თქვა რომ მნიშვნელოვანი იყო მისი სამსახიობო უნარები. ის იყო House Peters-ის საფონდო პერსონაჟი. მასალა, რომლიც მას სამუშაოდ მიეცა, რეცენზენტის აზრით, არ გამოსცადა მისი შესაძლებლობები. ის ბაირონის სიცილს ფილმში მერი პიკფორდს ადარებს. და ამბობს რომ მის პერსონაჟს უბრალოდ უხდებოდა სიცილი. მისი სხვა ფილმებია: The Cruise of the Make-Believes (1918), The Source (1918), The Dub (1919), Johnny Get Your Gun (1919), The Boomerang (1919) და The Broken Butterfly (1919). 

ბაირონი იყო Ziegfeld Follies-ის წევრი 1925 წელს, მას შემდეგ, რაც მან დატოვა ფილმები. მისი მოცეკვავეები იყვნენ რუთ ფელოუსი, ჰელენ მაკდონალდი და დორის ლოიდი. 1925 წლის თებერვალში ისინი გამოვიდნენ მულენ რუჟში. ბაირონი იყო მუსიკალური კომედიის თეატრის შემსრულებელი ბროდვეიზე და დაკავშირებული იყო ედი კანტორთან. ბაირონი იყო წარმოდგენილი ფლორენც ზიგფელდის შოუში, Woopee 1929 წელს. კრუიზი, საიდანაც იგი დაბრუნდა, იყო მოგზაურობდა ტროპიკებში და დასავლეთ სანაპიროზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

1922 წლის ივნისში ნიკოლას დუნეუმ, მსახიობმა პოლინ ფრედერიკთან ერთად, უჩივლა ბაირონს განქორწინებისთვის. დუნეუ ასევე იყო კინორეჟისორი, რომელსაც სურდა გადაეღო ანტიბოლშევიტური ფილმების სერია. ის იმ დროს ნიუ-იორკში, Green Room Club-ში ცხოვრობდა. განქორწინების შუამდგომლობაში მან განაცხადა, რომ 
„ცდილობდა ცოლის სიღარიბიდან საკუთარ დონემდე აეყვანა, მაგრამ ვერ მოხერხდა". მან დაასკვნა იმით, რომ ,,არ შეიძლება ღორის ყურიდან აბრეშუმის ჩანთის გაკეთება". დუნეუმ გაიცნო ბაირონი ნიუ-იორკში, როდესაც ის ოგიუსტ და ლუი ლუმიერის სტუდიაში იმყოფებოდა სურათების გადაღებაზე. სწრაფად შეუყვარდა იგი და დედასთან ერთად წაიყვანა ლოს-ანჯელესში. ბაირონი და დუნეუ დაქორწინდნენ 1918 წლის სექტემბერში და ცხოვრობდნენ. ისინი დაშორდნენ 1920 წლის 4 იანვარს. დუნეუმ ამტკიცებდა, რომ ბაირონმა მიატოვა იგი.

მისი მეორე ქორწინება იყო კინემატოგრაფისტ ჰაროლდ როსონთან 1924 წელს. ისინი განქორწინდნენ 1926 წელს და იგი დაქორწინდა დეკორაციის დიზაინერ ფრენკ ჰოტალინგზე 1939 წელს, რომელთანაც ნინა სიკვდილამდე დარჩა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნინა ბაირონი***

* 

* ნინა ბაირონი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ნინა ბაირონი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
* ნინა ბაირონის პორტრეტი, 1917
**ნინა ალოვერტი** (ინგლ. Nina Alovert; დ. 1932, ლენინგრადი) — ბალეტის ფოტოგრაფი და მწერალი.  ცხოვრობს შეერთებულ შტატებში, საბჭოთა კავშირიდან ემიგრაციის შემდეგ 1977 წელს.

ალოვერტი იყო 1986 წლის ემის ჯილდოს მფლობელი, პროგრამის ფოტოგრაფი Wolf Trapp Presents the Kirov Swan Lake. 2003 წელს მან მოიგო საერთაშორისო საბალეტო პრიზი, ბენუა დე ლა დანსის "დიპლომი ორი დიდი კულტურის ერთმანეთთან დაახლოებისთვის".

ბიოგრაფია
---------

ალოვერტი დაიბადა ლენინგრადში 1935 წელს. დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ხელოვნების მაგისტრის ხარისხით ისტორიაში. ისტორიისა და ბალეტის ცეკვისადმი ინტერესით მან დაიწყო კარიერა კომედიის თეატრის მუზეუმის კურატორად. მუშაობდა ფოტოგრაფად კომისარევსკაიას და ლენსოვეთის თეატრში. 1950-იანი წლების დასაწყისში იგი მუშაობდა ფოტოგრაფად კიროვის ბალეტში (ახლანდელი მარიინსკი).

1977 წელს ალოვერტი გადავიდა შეერთებულ შტატებში. იგი იღებდა მიხაილ ბარიშნიკოვს კარიერის დასაწყისიდან, საბჭოთა კავშირიდან კანადაში გაქცევამდე. ბარიშნიკოვთან მუშაობა აშშ-ში გადასვლის შემდეგ განაახლა. აშშ-ში ყოფნისას იგი მუშაობდა Dance Magazine-სა და Ballet Review-ში, როგორც თავისუფალი ფოტოგრაფი. რუსულმა გაზეთებმა შეერთებულ შტატებში, როგორიცაა New Russian Word და New American, გამოაქვეყნეს ალოვერტის მიერ გადაღებული ბალეტის ფოტოები. მან გამოაქვეყნა თავისი ფოტოები მრავალ რუსულ ჟურნალსა და წიგნში, ასევე სხვა ქვეყნებში და გამართა სოლო გამოფენები ნიუ-იორკში, ლონდონში, პეტერბურგში და სხვა დიდ ქალაქებში.

მუშაობდა ბევრ რუს ბალეტის მოცეკვავესთან, მათ შორის დიანა ვიშნევასთან, ჟანა აიუპოვასთან, ალტინაი ასილმურატოვასთან, იულია მახალინასთან, ფარუხ რუზიმატოვთან, ანდრის ლიეპასთან, ნატალია მაკაროვასთან, ნიკოლოზ ცისკარიძესთან, ალა ოსიპენკოსთან და ულიანა ლოპატისთან. აშშ-ში გადასვლამდე მან გადაიღო ბარიშნიკოვი, საბჭოთა პრიმა ბალერინა ნატალია ბესმერტნოვას პარტნიორთან ჟიზელში. 

ალოვერტმა ასევე გადაიღო მე-20 და 21-ე საუკუნეების რუსულ კულტურასთან დაკავშირებული მრავალი პიროვნება, მათ შორის სერგეი დოვლატოვი, ჯოზეფ ბროდსკი, ვლადიმერ ვისოცკი, მარინა ვლადი, მიხაილ კოზაკოვი, სოლომონ ვოლკოვი და ვლადიმერ ვოინოვიჩი. 

2015 წელს ალოვერტმა, მოაწყო ფოტოგამოფენა სახელწოდებით - "ჩემი ძვირფასი მეგობრების მშვენიერი თვისებები", ARKA სამხატვრო გალერეაში ვლადივოსტოკში, 2016 წლის მარტში თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში ბირობიჟანში, ებრაულ ავტონომიური რეგიონში. 2015 წლის 6 ნოემბერს მან მოხსენება წარუდგინა, შორეული აღმოსავლეთის სამხატვრო აკადემიის თეატრალური განყოფილების სტუდენტებსა და პროფესორებს, რომელსაც დაემატა ცნობილი რუსი ბალეტის მოცეკვავეების და მწერლების ფოტოები. მან ეს პრეზენტაცია ქალაქის საჯარო ბიბლიოთეკაში ფართო აუდიტორიის წინაშე წარადგინა.

სქოლიო
------

1. ↑   "მოცეკვავეები: ნინა ალოვერტის ფოტო გამოფენა". ჰარიმანის ინსტიტუტი კოლუმბიის უნივერსიტეტში. წაკითხვის თარიღი2016 წლის 16 მაისი
2. ↑   Korbut, საშა. "ნინა ალოვერტი: ისტორია ობიექტივიდან". Sashakorbut.com. წაკითხვის თარიღი2016 წლის 16 მაისი .
3. ↑   "ნინა ალოვერტი". Benois de la danse: Начало. წაკითხვის თარიღი2016 წლის 16 მაისი .
4. ↑   Degen, Arsen (1994-11-01). "ფოტოგრაფის სალამი: რუსეთს სიყვარულით". ცეკვის ჟურნალი. დაარქივებულიაორიგინალიდან2018-04-29. წაკითხულია 2018-04-29 –HighBeamResearch-.
**ათანაანთ ციხე**, *ათანაანთ კოშკი* — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახის სამხრეთ-დასავლეთ განაპირას, შინმოუსვლელთა პარკის ტერიტორიაზე. ათანაანთ მიწებად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

კოშკი ოთხ სართულიანია. გეგმით კვადრატს მიახლოვებული სწორკუთხედია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. კუთხეები შედარებით მოზრდილი ქვებითაა ნაწყობი. ძლიერ დაზიანებულია: გარეთა კუთხეების ქვედა ნაწილი დაახლოებით 1,5 მეტრ სიმაღლეზე მონგრეულია. ჩამოშლილია სართულშუა გადახურვები, კედლები პირველ სართულზე ალაგ-ალაგ განგრეულია. შესასვლელი პირველ სართულზე ჩრდილოეთ მხრიდანაა. კარი გარედა კვადრატული აგურით ნაწყობი თაღითაა გადახურული, შიგნით კი ხის ბრტყელი გადახურვა ჰქონია (შემორჩენილი კვალი). კარის წირთხლუბში საურდულე ხვრელებია. შესასვლელის ჩრდილოეთით ერთი ცალმაგი სათოფურია. მსგავსი სათოფურები დანარჩენ კედლებშიცაა. აღმოსავლეთით ორი ცალმაგი სათოფურია, დანარჩენ ორში თითო-თითო. მეორე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ბრტყლად გადახურული ორ-ორი ნიშაა, რეებშიც თითო ცალმაგი სათოფურია მოწყობილი. მსგავსი ერთი ნიშა ჩრდილოეთ კედელშიცაა. მესამე სართულის თითოეულ კედელში ორ-ორი სწორკუთხა ნიშაა თითო ცალმაგი სათოფურით. დასავლეთ კედელში ნიშებს შორის, ერთი უსათოფურო ნიშაა. სამხრეთ კედელში კი ბუხარი. მეოთხე სართულის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ოთხ-ოთხი ცალმაგი სათოფურია. დასავლეთ კედელში სამი, აღმოსავლეთ კედელში კი ორი სათოფური. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები).

ლიტერატურა
----------

* *მარკოზაშვილი ო.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 163.
**აზოტის ჩაკეტილი ციკლით** ხდება სიცოცხლისათვის აუცილებელი აზოტის ნაერთების წრებრუნვა ორგანიზმში. ამ წრებრუნვაში გადამწყვეტ როლს ბაქტერიები ასრულებს. **აზოტის ციკლი** არის გზა რომლის საშუალებითაც ხდება აზოტის გარდასახვა რამდენიმე ფორმაში, რა ფორმებითაც აზოტს ცოცხალი ორგანიზმები იყენებენ. ჰაერი აზოტის ყველაზე დიდ მარაგს წარმოადგენს (78%). აზოტი აუცილებელია ცოცხალისთვის, რადგან ინფორმაციული მოლეკულების, დნმ-ს და რნმ-ს შემადგენლობაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს .აზოტი შედის ცილების შემადგენლობაშიც. მცენარეებში, აზოტი საჭიროა ფოტოსინთეზის განსახორციელებლად და ზრდისათვის. აზოტის ფიქსაცია არის პროცესი, რომლის დროსაც აზოტი აირის ფორმიდან N2 გადადის სხვადასხვა ფორმებში მაგალითად, ნიტრატებსა და აზოტის დიოქსიდში. ნიტროგენის ფიქსაცია უმეტესად ხორციელდება ბაქტერიების მიერ. ბაქტერიებს აქვთ ენზიმი, რომელიც აკომბინირებს N2-ს H2თან რომ წარმოქმნას ამიაკი NH3. ზოგი ასეთი ბაქტერია არსებობს მცენარეების ფესვებში. ასეთ მცენარეებს ბაქტერიები ამარაგებენ ამიაკით, ხოლო სანაცვლოდ იღებენ კარბოჰიდრატებს.

აზოტი ცხოველებში მცენარეების ჭამის გზით ხვდება. ამონიუმი NH4 ნიადაგში ხვდება ბაქტერიისა და სოკოების დახმარებით. ამ პროცესს ამონიფიკაცია ჰქვია. თუ NH4-ის დონე მაღალია, ნიტრიფიკაცია უნდა მოხდეს. ნიტრიფიკაცია ეწოდება პროცეესს, რომლის დროსაც ამიაკი და ამონიუმი იშლებიან ნიტრიტებად და შემდეგ ნიტრატებად ისევ ბაქტერიის მიერ. იმის გამო რომ NO2 და NO3 უარყოფითად არიან დამუხტულები, არ უერთდებიან ადვილად ნიადაგს და წვიმისა და მორწყვის დროს ირეცხებიან ნიადაგიდან. ნიტრატების დიდი რაოდენობა სასმელ წყალში საშიშია, განსაკუთრებით ბავშვებისათვის და იწვევს მეთემოგლობინემიას. (ნიტრატი მომნელებელ სისტემაში გადაიქცევა ნიტრიტად, ნიტრირტი რეაქციაში შევა ჟანგბადის მატარებელ ცილასთან, ოქსიჰემოგლობინთან და წარმოქმნის მეტეგლობინს , რომელიც ჟანგბადს ვეღარ ატარებს. თუ მეტეგლობინის დიდი რაოდენობა აღმოჩნდება სისხლში, ვითარდება ჟანგბადის ნაკლებობა.) ნიტრატების დიდი რაოდენობა წყალში ხელს უწყობს წყალქვეშა მცენარეების გაზრდას, რაც წყალქვეშა მცხოვრებლებისთვის შესაძლოა საშიში აღმოჩნდეს, რადგან მცენარეები იმ ანგბადს იყენებენ, რაც მათ სჭირდებათ, მათი რაოდენობის გაზრდის შემთხვევაში კი ართმევენ ცოცხალ ორგანიზმებს ჟანგბადს. (სასუქის შემადგენლობაში აზოტი დიდი რაოდენობით შედის.) სადაც ჟანგბადი არ არსებობს, ბაქეტრია ნიტრატს გადააქცევს N2-ად , რაც მთელი ამ ციკლის თავიდან დაწყებას განაპირობებს, ამ პროცესს დენიტრიფიკაცია ჰქვია.
**ნესლიჰან იითი** ( თურქ. Neslihan Yiğit დ. 26 თებერვალი, 1994, ბურსა, თურქეთი) - 178 სმ (5.84 ფუტი) სიმაღლის სპორტსმენი, თურქი ბადმინტონის მოთამაშე. , რომელიც თამაშობს მარჯვენა ხელით და ამჟამად მწვრთნელობს ჩაგატაი ტაშდემირი ანკას მიტროპოლიტის მუნიციპალიტეტის კლუბში Egospor. [1] [2] მან მოიგო ქალთა სინგლის ტიტული 2013 წლის ისლამური სოლიდარობის თამაშები 2013-შ, 2018 წლების ხმელთაშუაზღვის თამაშებში და ქალთა წყვილთა ტიტული 2013 წლის ხმელთაშუაზღვის თამაშებზე. იითმა ასევე მოიგო ბრინჯაოს მედლები 2015 წლის ევროპის თამაშებსა და 2021 წლის ევროპის ჩემპიონატებზე.

კარიერა
-------

ნესლიჰან იითი გახდა ვერცხლის მედალოსანი, როგორც სინგლებში, ისე დუბლებში 17 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე მედვედეში, სლოვენიაში, რომელიც ჩატარდა 2009 წლის. 2011 წლის ესპანეთის Spanish Junior International-ში მან ნახევარფინალს მიაღწია სინგლებში, მოიგო გოგონების დუბლის ტიტული და გახდა შერეული დუბლების მეორე ადგილის ტიტულის მფლობელი.

იგი მონაწილეობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირზე როგორც მარტო, ისე დუბლებში თავის პარტნიორ ოზგე ბაირაკთან ერთად და მოიგო სხვადასხვა ტიტულები 2011–2012 წლებში. უკანასკნელმა წარმატებამ საშუალება მისცა 2015 წლის 20 აგვისტოს ქალთა დუბლებში მსოფლიო რეიტინგის სიაში 28-ე ადგილი დაეკავებინა ოზგე ბაირაკთან ერთად. ხოლო სიგლებშიმან 2019 წლის 1 ოქტომბერს მიაღწია მსოფლიოს 34-ე ნომერს თავის მსოფლიო კარიერაში. ხოლო მსოფლიოს ახალგაზრდა ბადმინტონელთა შორის მე -7 ადგილი დაიკავა.

ის იყო პირველი თურქი ბადმინტონის მოთამაშე, რომელმაც ოლიმპიადებში მიიღო მონაწილეობა.

მან მოიგო ოქროს მედალი სინგლებში და ბრინჯაოს მედალი ეროვნულ გუნდთან 2013 წელს ისლამური სოლიდარობის თამაშებში, რომელიც გაიმართა პალემბანგში, ინდონეზია. 2013 წლის ივნისში მან მოიგო ორჯერ ოქროს მედალი ქალთა სინგლებში და წყვილებში მერსინის ხმელთაშუაზღვის თამაშებში.

2021 წელს მან ასევე მოიგო ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც დამარცხდა მოქმედ ჩემპიონ კაროლინა მარინთან ნახევარფინალში პირდაპირ თამაშებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნესლიჰან იითი - BWF.tournamentsoftware.com
* ნესლიჰან იითი - BWFbadminton.com
* ნესლიჰან იითი - International Olympic Committee
* ნესლიჰან იითი - Olympics at Sports-Reference.com

სქოლიო
------


1. ↑  "BEC 2011 European Junior Championships 15-24.4.2011 Vantaa, Finland - Media" დაარქივებული 24.09.2015, საიტზე Wayback Machine.  Badminton Finland. Retrieved 2012-04-23.
2. ↑  "Player profiles-Neslihan Yigit" დაარქივებული 2012-04-22 საიტზე Wayback Machine.  Badminton World Federation. Retrieved 2012-04-22.
3. ↑  "Milli badmintoncu Neslihan Yiğit, Londra Olimpiyat Oyunları vizesini aldı" დაარქივებული 2013-04-18 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links *Zaman* (in Turkish). 2012-03-10. Retrieved 2012-04-22.
4. ↑  "Badminton-Results" The 3rd Islamic Solidarity Games. Archived from the original on 2013-10-02. Retrieved 2013-10-03.
5. ↑  "Akdeniz Oyunlarında 2 ALTIN, 2 GÜMÜŞ Madalya" დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.  (in Turkish). Türkiye Badminton Federasyonu. Retrieved 2015-01-18.
6. ↑  "EBC21 Summary" *www.badmintoneurope.com*. Archived from the original on 5 May 2021. Retrieved 5 May 2021.
**ალექსანდრე ლორია** (დ. 23 აგვისტო,1934, ბათუმი) — ქართველი მწერალი და ბიბლიოგრაფი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ბათუმში 1934 წელს, ცნობილი მწერლის პარმენ ლორიას ოჯახში. 1958 წელს დაამთავრა თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი, ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და ბიბლოგრაფიის სპეციალობით. ამავე წლიდან მუშაობას იწყებს ბიბლიოთეკათმცოდნეობის კათედრაზე მასწავლებლად. 1962-1972 წლებში პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკის დირექტორი. ამ პერიოდში გაეცნო უცხოეთის მრავალ ბიბლიოთეკას, დაესწრო IFLA-ს კონგრესს კანადაში, აშშ და გერმანიაში. 1972 წელს იცავს დისერტაციას თემაზე: „კითხვის ხელმძღვანელობის ფსიქოლოგიური საფუძვლები". 1972-1974 წლებში აღნიშნული ინსტიტუტის პრორექტორი ადმინისტრაციის დარგში. 1974-1977 წლებში ბიბლიოთეკათმცოდნეობისა და ბიბლიოგრაფიის ფაკულტეტის დეკანი. კითხულობდა ლექციებს ბიბლიოთეკათმცოდნეობის დარგში. ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას, გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო კრებული და სტატია.

1993-2002 წლებში პარალელურად მუშაობს ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის კულტურის უნივერსიტეტში, კითხულბს ლექციებს. 1988-2000 წლებში ბიბლიოთეკათმცოდნეობის კათედრის გამგე. 1999 წლიდან საბიბლიოთეკო ასოციაციის გამგეობის წევრი. 2000 წლიდან დღემდე არის ჟურნალ „საქართველოს ბიბლიოთეკის" მთავარი რედაქტორი. 2006 წლიდან ილიას ინივერსიტეტის საპატიო პროფესორი.

მეცნიერული მუშაობასთან ერთად ეწეოდა ლიტერატურულ შემოქნედებით მოღვაწეობას. მისი პირველი მოთხრობა „თხუთმეტი წლის შემდეგ" დაიბეჭდა 1974 წელს ძირითადად მოთხრობები იბეჭდებოდა ჟურნალ პიონერში, 1984 და 1986 წლებში მის მოთხრობებს „კვამლი მთაში" და „ეს დაუდეგარი არდადეგები", მიენიჭა ჟურნალ პიონერის პრემიები.

ბიბლიოგრაფია
------------

### სამეცნიერო

* საბიბლიოთეკო საქმე საქართველოში: (1921 წლამდე ). (თბილისი, 1974)
* კითხვის ფსიფოლოგი კვლევის შესახებ: (ბიბლოფსიქოლოგია ). (თბილისი, 1974)
* საბიბლიოთეკო საქნის ორგანიზაცია : ნაწ. 1.-თბილისი. (თბილისი, 1983)
* საბიბლიოთეკო საქნის ორგანიზაცია : ნაწ. 2,-თბილისი. (თბილისი, 1996)
* კითხვის კულტურა და მისი განმსაზღვრელი ფაქტორები. (თბილისი, 1986)
* მკითხველებთან მუშაობის მეთოდები და მომსახურეობის ორგანიზაცია. (თბილისი, 1985)
* კითხვა როგორც კვლევის საგანი: (ლექტოლოგიური პრობლემატიკა). (თბილისი, 1993)
* საბიბლიოთეკო საქმის ისტორია: ნაკ. 1. (თბილისი, 2006)
* საბიბლიოთეკო საქმის ისტორია: ნაკვ.2. (თბილისი, 2007)
* სკოლის ბიბლიოთეკის შრომითი პროცესების ორგანიზაცია. (თბილისი, 2009)

### მხატვრული

* ეს დაუდეგარი არდადეგები. (თბილისი, 1988)
* ჟამი სიყვარულისა: მოთხრობები. (თბილისი, 2004)
* ასე მგონია: პოეტური რჩეული. (თბილისი, 2005)
* დრო და მონატრება:ლექსები. (თბილისი, 2010)
* სიზნარეული ხილვები: (მოთხრობები ). (თბილისი, 2011)
* სულში ჩაღვრილი მზე: მოთხრობა-ლეგენდა. (თბილისი, 2011)
* ფიქრი და ოცნება: ლექსები. (თბილისი, 2012)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე ლორია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსანდრე მილჩაკოვი** (რუს. Мильчаков, Александр Иванович; დ. 11 ოქტომბერი, 1903 — გ. 17 ივლისი, 1973) — სსრკ-ში ახალგაზრდათა კომუნისტური მოძრაობის მოღვაწე. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1919 წლიდან. 

დაიბადა რკინიგზელთა ოჯახში. 1918 წელს შევიდა მუშა ახალგაზრდების სოციალისტურ კავშირში. რუსეთის ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის ციმბირის ბიუროს მდივანი. 1921–1925 წლებში რუსეთის ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, ცენტრალური კომიტეტის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ბიუროს მდივანი, ბიუროს წევრი და რუსეთის ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, 1925 წლიდან რუსეთის ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი, ახალგაზრდობის კომუნისტური ინტერნაციონალის აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი. 

1927–1928 წლებში უკრაინის ახალგაზრდობის კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი, ხოლო 1928–1929 წლებში — სრულიად საკავშირო ახალგაზრდათა ლენინური კომუნისტური კავშირის მდივანი. 1956 წლიდან იყო პერსონალური პენსიონერი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. დაკრძალულია ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე ქალაქ მოსკოვში.

თხზულებები
----------

* Первое десятилетие. Записки ветерана комсомола, 2 изд. [М.], 1965;
* На "золотом" фронте, в кн.: Были индустриальные, 2 изд. М. 1973.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე მილჩაკოვი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კომკავშირის ცკ-ის მთავარი მდივნები |
| --- |
|  |
| 
ეფიმ ცეტლინი (1918–1919) · ოსკარ რივკინი (1918–1921) · ლაზარე შაცკინი (1921–1922) · პეტრე სმოროდინი (1922–1924) · ნიკოლოზ ჩაპლინი (1924–1928) · ალექსანდრე მილჩაკოვი (1928–1929) · ალექსანდრე კოსარევი (1929–1938) · ნიკოლოზ მიხაილოვი (1938–1952)  · ალექსანდრე შელეპინი (1952–1958) · ვლადიმერ სემიჩასტნი (1958–1959)  · სერგეი პავლოვი (1959–1968)  · ევგენი ტიაჟელნიკოვი (1968–1977)  · ბორის პასტუხოვი (1977–1982) · ვიქტორ მაქსიმოვიჩი (1982–1986) · ვიქტორ მირონენკო (1986–1990) · ვლადიმერ ზაიკინი (1990–1991) |

 |
**ნესვეტაის სურბ-კარაპეტის ეკლესია** (რუს. Церковь Сурб Карапет; სომხ. Սուրբ Կարապետ եկեղեցի) — ეკლესია მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ნესვეტაიში , როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. ეკლესიის შენობა როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 17 დეკემბრის № 325 გადაწყვეტილების მიხედვით აღიარებულია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლად. აგებულია 1870 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ნესვეტაი, ვოროშილოვის ქუჩა.

ისტორია
-------

დონის მიწაზე სომხების დასახლება დაიწყო ორი საუკუნის წინ. XVIII საუკუნეში ეკატერინე II-მ გამოსცა ბრძანებულება ყირიმიდან სომხების გადასახლების შესახებ აზოვისპირეთში. 1779 წელს ათასი სომეხი გადაასახლეს დონის მიწაზე, ძირითადად სოფლებში: ჩალტირი, ყირიმი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. სოფელი ნესვეტაი დაარსდა 1780 წელს, ხოლო სურბ-კარაპეტის ეკლესია 1790 წელს. 

1837 წელს დონის ნახიჭევანის პირველი გილდიის ვაჭარმა კარაპეტ ტონიკიანმა თხოვნით მიმართა ქალაქის სასულიერო საზოგადოებას, მიეცათ უფლება და აეშენებინათ ქალაქში ახალი ეკლესია, რადგან ძველი ეკლესიის შენობა უკვე ავარიულ მდგომარეობაში იყო. თანხმობა მიიღეს და 1858 წლის გაზაფხულზე დაიწყო ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია აშენდა ისე, რომ ერთდროულად შეეძლო 250 მორწმუნის დატევა. 1866 წელს ვაჭარი ტონიკიანი გარდაიცვალა და ეკლესია დაუსრულებელი დარჩა. ტონიკიანმა დატოვა ანდერძი და დაიბარა ეკლესიის დასრულება. 1866 წელს ანდერძის შესაბამისად ეკლესიის მშენებლობა მივიდა კარნიზებამდე. 

1867 წელს მრევლმა გადაწყვიტა აეშენებინათ ახალი ეკლესია დარჩენილი სამშენებლო მასალების გამოყენებით. მათ დონის სასულიერო კონსისტორიას მიმართეს თხოვნით, მაგრამ კონსისტორიამ ნება დართო მხოლოდ იმ პირობით, რომ დაასრულებდნენ ტონიკიანის მიერ დაწყებულ ეკლესიას. 1870 წელს ტონიკიანის დაწყებული ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა. 

ეკლესიასთან ჯერ კიდევ 1868 წელს გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 

მომდევნო წლებში ეკლესიას მრავალი სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარდა. 1886 წელს გამოუცვალეს სახურავი. 1923 წელს ჩაუტარდა კიბის რესტავრაცია, შემდეგ კვალვ სახურავი გამოუცვალეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ღვთისმსახურებას აღავლენდა ორი მღვდელი. 

1930-იან წლებში ეკლესიაში ღვთისმსახურება შეწყდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ეკლესია დაზიანდა დაბომბვის შედეგად. დაინგრა მისი სახურავი და კედლები, სამრეკლოს გუმბათი.

ამჟამად ეკლესიის შენობა საჭიროებს რემონტს. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოებისათვის მზადება.

ლიტერატურა
----------

* Вартанян В. Г. Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д. 2001.
* Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер. 1988.
* Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы / Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
* Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М. 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Церковь Сурб Карапет (Несвитай, Ростовская область)
* Церковь Сурб Карапет в селе Несветай
**ქსნის პირველი ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსანში, ნასტაკისის ველის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ქსნის მარცხენა ნაპირზე, ქსნის რკინიგზის სადგურის ჩრდილოეთით მდებარე გორაზე. თარიღდება ძვ. წ. IV ახალი წელთაღრიცხვით III საუკუნით.

1952 წელს ნამოსახლრი დაზვერა და ზედაპირული მასალა შეკრიბა ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ნ. ბერძენიშვილი), 60-იანი წლების დასაწყისში საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქსნის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ი. გაგოშიძე). 1971 წელს ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მცხეთის სადაზვერვო არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. ბოხოჩაძე) საკონტროლო თხრილი გაავლო გორის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. კულტურული ფენები შემონახულია მეტნაკლებად კარგად გორის თხემის ნაწილი გადარეცხილია. მოპოვებული მასალა ინახება მცხეთის მუზეუმში.

გორა წაგრძელებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. თხემზე საკმაო რაოდენობით ყრია კრამიტისა და ჭურჭლის ნატეხები. სადაზვერვო თხრილის გავლების შემდეგ გორის თხემის სამხრეთ ნაწილში გამოვლინდა ალიზის აგურით ნაგები კედლის ნანგრევებში არეული კრამიტის ნატეხები. კრამიტი ორნაირია ბრტყელი გვერდებაკეცილი და ღარისებრი, დამზადებულია სუფთა, გაცრილი ან განლექილი თიხისაგან და გამომწვარია. ბრტყელი გვერდებაკეცილი კრამიტი დამზადებულია ყალიბში; აკეცილი გვერდების სიმაღლე 5-იდან 7 სანტიმეტრამდე. გარედან წითლადაა შეფერილი, შიგნით მოვარდისფრო მოყვითალოა. მუხლი მოკლეა და ზევით კარგად გამოყვანილი მუხლს ზემოთ აკეცილი გვერდი მომრგვალებულია. ღარისებრი კრამიტი ხელითაა გაკეთებული. ზემოდან მიძერწილი აქვს ცალკე დამზადებული ქიმისმაგვარი გამონაშვერი. ამავე გორაზე შემორჩენილი უფრო გვიანდელი ხანის მასალაც.

ლიტერატურა
----------

* *ბოხოჩაძე ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 313.
**არგიოპა** (ლათ. Argiope bruennichi) მიეკუთვნება სფეროსებრი-ქსელის მრთველ ობობებს და გავრცელებულია ცენტრალურ და ჩრდილო ევროპაში, ჩრდილო აფრიკაში და მიმდებარე აზიის ნაწილებში. როგორც გვარი *Argiope*-ის სხვა წარმომადგენლებს, არგიოპას მუცელიც მკვეთრი შეფერილობისაა - ყვითელი და შავი გარდამავალი ზოლების მონაცვლეობით.

ქსელს ჭიმავენ ბალახებს შორის, მიწის დონიდან ახლოს. ქსელის გაბმას ობობა მიახლოებით ერთ საათს უნდება. სფეროს-ფორმის ქსელს ზოგჯერ დაგონალზე (ძირითადად ცენტრთან)კვეთს არგიოპასათვის დამახასიათებელი თეთრი ზიგზაგი. მისი ფუნქცია გაუგებარია, შესაძლოა მწერების მოსაზიდად გამოიყენება. როდესაც ნადავლი ქსელში ეხლართება, არგიოპა სწრაფი მოძრაობით ახვევს მას აბრეშუმში და მის სხეულში შეჰყავს დამადამბლავებელი შხამი. ამ სახეობის მამრი მდედრზე გაცილებით მომცრო ზომისაა, მისი დანახვა ხშირად შესაძლებელია მდედრის ქსელთან ახლოს. ამ დროს მამრი უცდის როდის გამოიცვლის მდედრი კანს და მზად იქნება განაყოფიერებისათვის. ვინაიდან კანის გამოცვლის სემდგომ მდედრის ქელიცერები გარკვეული დროის მანძილზე რბილია და მამარს დიდი შანსი აქვს სექსუალური კავშირის დამყარების შემდგომ ცოცხალი გადარჩეს. 2006 წელს ობობის ეს სახეობა გაერთიანებულ სამეფოში აღმოაჩინეს, თუმცაღა ნახსენები ობობას ზოლები, არგიოპას ყვითელ ზოლებთან შედარებით უფრო ღია - კრემისფერი იყო.

ცნობილია ერთი ქვესახეობა:

* Argiope bruennichi nigrofasciata ფრანგალინო, 1910 (პორტუგალია)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მდედრი არგიოპას ფოტო
* მდედრი არგიოპა დაარქივებული 2009-08-13 საიტზე Wayback Machine.
არგოსის თეატრი
**არგოსის არქეოლოგიური მუზეუმი** (ბერძ. Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους) — მუზეუმი არგოსში, პელოპონესის არგოლისის პრეფექტურაში, საბერძნეთი. მუზეუმის ისტორია იწყება 1932 წლიდან, როდესაც ჯ. კალერგისის მემკვიდრეებმა შენობა არგოსის ქალაქის საბჭოს უსახსოვრეს. საბჭომ თავის მხრივ შენობა საბერძნეთის მთავრობას გადასცა ახლომახლო არემარესთან ერთად 1955 წლის 25 ოქტომბერს.

მუზეუმი ორი ნაწილისგან შედგება: კალერგიოს მუზეუმი, რომელიც 1957 წელს გაიხსნა, და 1961 წელს გახსნილი ახალი ნაწილი. საფრანგეთის არქეოლოგიური სკოლის დამსახურებაა მრავალი ექსპონატის აღმოჩენა არგოსში, რომლებიც ამჟამად მუზეუმშია გამოფენილი. მათი უმეტესობა შუა ელენისტური პერიოდიდან (დაახ. ძვ. წ. 2000) გვიანდელ ანტიკურობამდე (ახ. წ. 600) თარიღდება. ექსპონატების დიდი ნაწილი აღმოჩენილ იქნა უძველეს აგორაში, ძველი რომაული თეატრის არემარეს და ასევე მიკენის პერიოდის საფლავში დერასში.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია საბერძნეთისა და ბერძნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**არგიშთი I** — ურარტუს მეფე (ძვ. წ. 786 - ძვ. წ. 764). მენუას ძე. მის დროს ურარტუ წინა აზიის უძლიერეს სახელმწიფოდ გადაიქცა. დიდი წარმატებები მოიპოვა არგიშთი I-მა ასურეთთან ბრძოლაში, აგრეთვე ჩრდილოეთ სირიის, ურმიისპირა რაიონისა და სამხრეთ ამიერკავკასიის დასაუფლებლად გამართულ ომებში. არგიშთი I-ის დროს ამიერკავკასიაში, არარატის ველზე, ააგეს დიდი ურარტული ციხე-ქალაქები ერებუნი (ახლანდელი არინ-ბერდი) და არგიშთიხინილი. არგიშთი I-ის დროს დაიწყო სევანისპირა რაიონების დაპყრობა. საქართველოს ტერიტორიამდე მოაღწია არგიშთი I-ის სახელით შედგენილმა მრავალმა ურარტულმა წერილობითმა ძეგლმა, მ. შ. ვანის კლდეზე ამოკვეთილმა მატიანის ხასიათის წარწერამ. 1985 წელს თურქეთში ჰანაკთან აღმოაჩინეს ფუჩღულეთის ურარტული წარწერა, რომელშიც აღწერილია მეფე არგიშითის ბრძოლები.

ლიტერატურა
----------

* *მელიქიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 556.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ურარტუს მეფეები |
| --- |
|  |
| 
არამე **·**  ლუთიფრი **·**  სარდური I **·**  იშფუინი **·**  მენუა **·**  არგიშთი I **·**  სარდური II **·**  რუსა I **·**  არგიშთი II **·**  რუსა II **·**  სარდური III **·**  ერიმენა **·**  რუსა III **·**  სარდური IV **·**  რუსა IV |

 |
**ასიმილაცია**, *დამსგავსება* — სიტყვაში ბგერის ისე შეცვლა, რომ იგი ემსგავსება იმავე სიტყვის სხვა ბგერას. მაგალითად:

1. შიში (← სიში);
2. შიმშილი (← სიმშილი);
3. შეშა (← სეშა);
4. ცეცხლი (← სეცხლი).

არსებობს ასიმილაციის რამდენიმე სახე: მანძილის მიხედვით არსებობს კონტაქტური (უშუალო მეზობლობაში) და დისტანციური (დაშორებული მანძილით) ბგერათასიმილაცია. ხოლო მიმართულებების მიხედვით ასიმილაცია ორგვარია, პროგრესიული და რეგრესიული. პირველის დამსგავსებას მეორესთან რეგრესიული ასიმილაცია ეწოდება, რეგრესიული ასიმილაცია შესაძლოა იყოს სრული ან ნაწილობრივი. ასიმილაცია პროგრესიულია, იმ შემთხვევაში როდესაც იგი მიმართულია სიტყვის დასაწყისისკენ. 

არსებობს ასიმილაციის საწინააღმდეგო ფონეტიკური მოვლენა – დისიმილაცია, ანუ განმსგავსება. ასიმილაციის მსგავსად, დისიმილაციაც შეიძლება იყოს პროგრესული და რეგრესული, კონტაქტურიც და დისტანციურიც.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დისიმილაცია

ლიტერატურა
----------

* აკაკში შანიძე, ლეო კვაჭაძე, „ქართული ენა 5", საქართველოს მაცნე, გვ. 44, თბ. 2014 წელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები
* ფონეტიკური პროცესები
ხედი ხიდზე ბელოსელსკი-ბელოზერსკის სასახლის ფონზე.
**ანიჩკოვის ხიდი** (რუს. Аничков мост) — პირველი და ყველაზე განთქმული ხიდია მდ. ფონტანკაზე სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი. ხიდი, რომელიც აიგო 1841-1842 წლებში და რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1906-1908 წლებში, გამოირჩევა მარტივი ფორმითა და რამდენიმე თვალისმომჭრელი დეკორაციით. განთქმული ოთხი ცხენის სკულპტურასთან (1848-1850) ერთად ხიდს ერთ-ერთი ყველაზე საუცხოო ორნამენტებიანი ჭედური რკინის სახელურები აქვს მთელს პეტერბურგში. ამ სტრუქტურას საკუთარ ნაწარმოებებში ხოტბა შეასხეს პუშკინმა, გოგოლმა და დოსტოევსკიმ.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანიჩკოვის ხიდი***

* Yu. B. Novikov, *Mosty i naberezhnye Leningrada*, Lenizdat: Saint Petersburg (Russia), ISBN 5-289-00690-7

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მდინარე ფონტანკის ხიდები |
| --- |
|  |
| 
* სამრეცხაო ხიდი
* პანტელეიმონის ხიდი
* ბელინსკის ხიდი
* ანიჩკოვის ხიდი
* ლომონოსოვის ხიდი
* ლეშტუკოვის ხიდი
* სემიონოვის ხიდი
* გორსტკინის ხიდი
* ობუხოვის ხიდი
* იზმაილოვის ხიდი
* იზმაილოვის ტრამვაის ხიდი
* წითელარმიელების ხიდი
* ეგვიპტის ხიდი
* ინგლისის ხიდი
* სტარო-კალინკინის ხიდი
* გალერის ხიდი
 |

 |
**ანკარის ხელოვნებისა და ქანდაკების სახელმწიფო მუზეუმი** (თურქ. Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi) — მუზეუმი, მიძღვნილი სახვით ხელოვნებისა და ქანდაკებებს ანკარაში, თურქეთი. შეიქმნა 1927 წელს არქიტექტორ არიფ ჰიქმეთ ქოიუნოღლუს მიერ და აიგო 1927-1930 წლებს შორის, როგორც *Türkocağı* შენობა, ხოლო მუზეუმის იდეა ეკუთვნის თურქეთის რესპუბლიკის დამაარსებელსა პირველ პრეზიდენტს მუსტაფა ქემალ ათათურქს. იგი მდებარეობს ეთნოგრაფიულ მუზეუმთან და ანკარის მდიდარ სახლებთან ახლოს, სადაც დღემდე დაცულია თურქეთის მე-19 საუკუნის ბოლოს ხელოვნების მდიდარი კოლექცია. ასევე არსებობს საგამოფენო დარბაზები სტუმრებისთვის.

1980 წელს მუზეუმი გაიხსნა სარესტავრაციო სამუშაოებების შემდეგ. დღეს, მუზეუმი ხელოვნების ცენტრია, სადაც გამოფენილია ყველაზე გამორჩეული მხატვრების ნამუშევრები, ვინც ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი თურქული მხატვრობის და ქანდაკების განვითარებაში. გარდა ამისა, აქ არის პლასტიკური ხელოვნების ნამუშევრების კოლექციები, რომელიც ასახავს, თუ როგორ ჩამოყალიბდა და განვითარდა თურქული პლასტიკური ხელოვნება, ასევე მისი კლასიფიკაცია. მდიდარია მუზეუმის პლასტიკური ხელოვნების ბიბლიოთეკა, რომელიც ივსება ამ სფეროში მომუშავე თურქი და უცხოელი მხატვრების ანგარიშზე.

ათათურქი მუზეუმის გახსნისას.
სახვითი ხელოვნების დაცვა, რომელიც არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობა მუზეუმის სასწავლო პროცესთან ერთად, არის უპირატესი და იმართება სპეციალური ღონისძიებები, რათა უზრუნველყოს ნიმუშის დაცვა ტემპერატურისგან, ტენიანობისგან და სხვა სირთულეებისგან. ნებისმიერი დაზიანება ან სიძველე, რომელიც შეიძლება მოხდეს მიუხედავად დაცვის ღონისძიებებისა, შეიძლება აღდგეს ექსპერტების მიერ სპეციალურ ლაბორატორიაში, რომელიც შეიქმნა, როგორც ცალკე განყოფილება მუზეუმში.

1980 წელს და მომდევნო წლებში შენობის რესტავრაციის პროცესში, კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტი, რომელსაც ყურადღება დაეთმო იყო: ფერწერა, ქანდაკება და კერამიკა, რომელიც ემსახურება მხატვრებს, როგორც მოყვარულებს ისე პროფესიონალებს. მუზეუმს კვლავ ჩაუტარდა რესტავრაცია 2011 წელს, როდესაც გაიზარდა საგამოფენო სივრცეები, აღდგა სახურავი და მიიღეს უსაფრთხოების ზომები.

რაც შეეხება უსაფრთხოების ზომებს, შენობა აღჭურვილია კამერებით, ულტრაბგერითი და სახანძრო სიგნალიზაციის სისტემებით.

მუზეუმში ტარდება სპეციალური სემინარები თურქული დეკორატიული ხელოვნების, კერამიკის და მოქანდაკეობის.

სქოლიო
------

1. ↑  Turkish Architecture Museum Database: Arif Hikmet Koyunoğlu.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-27. ციტირების თარიღი: 2016-08-30.
**ყიზილაღაჯის ყურე** (აზერ. Qızılağac körfəzi) — ყურე აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან. ფართობი 460 კმ², ხოლო სიღრმე 2 კმ-ს შეადგენს. წყლის ფრინველებს ემსახურება გამოსაზამთრებლად. ყურის აკვატორია შედის ყიზილაღაჯის ნაკრძალის შემადგენლობაში.

სახელწოდება
-----------

ყურე პირველად რუკაზე 1720 წელს დაიტანეს და უწოდეს ყიზილ-აღაჯი, მასში ჩამდინარე მდინარე *ყიზილაღაჯჩაის* (რაც თარგმანში „ოქროს ხის მდინარე" ნიშნავს) მიხედვით. 1935 წელს საბჭოთა პარტიის ლიდერის, სერგეი კიროვის სახელის მიხედვით ყურეს შეუცვალეს სახელი და *კიროვის ყურე* უწოდეს. 

1991 წელს, ყურეს ძველი სახელი დაუბრუნეს.

აღწერა
------

ყიზილაღაჯი მდებარეობს აღმოსავლეთით, მტკვრის კუნძულსა და დასავლეთით, სარის ნახევარკუნძულს შორის. ყურის სიგრძეა 28 კმ, ფართობი — 460 კმ². მაქსიმალური სიღრმე — 2 მეტრი. სანაპირო დაბალი და ჭაობიანია. შედის ყიზილაღაჯის ნაკრძალის შემადგენლობაში და ემსახურება წყლის ფრინველებს გამოსაზამთრებლად (გედები, იხვები, ვარხვისებრნი, ფლამინგო).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სტატია გეოგრაფიული ენციკლოპედიიდან.
* სტატია გეოგრაფიული ენციკლოპედიიდან.

სქოლიო
------

1. ↑  Азербайджан: Общегеографическая карта / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2005 г.; гл. ред. Г.В. Поздняк; ред. Г.Ф. Кравченко, Н.Р. Монахова. — 1:750 000, 7,5 км в 1 см. — М. 2005 (М.: ПКО «Картография»). — ISBN 5-85120-235-1
2. ↑  КЫЗЫЛАГАЧ. Большой Энциклопедический словарь. 2000.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გამყრელიძე**. |

**ოთარ გამყრელიძე** (დ. 14 მარტი, 1932, სოფ. ზოდი, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი) — იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, პუბლიცისტი. გამოქვეყნებული აქვს სამასამდე ნაშრომი. 2007 წლიდან მისის რედაქტორიბით გამოდის სამართლებრივი ჟურნალი „ცხოვრება და კანონი".

ბიოგრაფია
---------

1951 წელს დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მე-20 საშუალო სკოლა. 1954-1957 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში.

1958-1963 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1990-1997 წლებში საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ მიწვეული მეცნიერ-კონსულტანტი.

1991-2006 წლებში სამეცნიერო მუშაობის პარალელურად საქართველოს ადვოკატთა კოლეგის წევრია და გამოდის სასამართლო პროცესებზე. პარალელურად აქტიურად თანამშრომლობს საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ კომიტეტთან.

1993 წლის დეკემბრიდან საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის სამთავრობო კომისიის წევრი და შემდეგ თავჯდომარეა. პარალელურად არჩეული იყო საქართველოს 1995 წლის 24 აგვისტოს კონსტიტუციის პროექტის შემმუშავებელ კომისიის წევრად.

მონაწილეობა აქვს მიღებული საერთაშორისო-სამეცნიერო კონფერენციებში სისხლის სამართლის საკითხებზე, რომელთაგან აღსანიშნავია საბჭოთა კავშირისა და დასავლეთ გერმანიის მეცნიერთა შეხვედრა (თბილისი, 1983 წელი) და გერმანიის ქალაქ ფრაიბურგის მაქს პლანკი საზღვარგარეთისა და საერთაშორისო სისხლის სამართლის ინსტიტუტის მიერ 1999 წელს ორგანიზებული სამეცნიერო შეხვედრა თემაზე: „სისხლის სამართლებრივი წარსულის გადასინჯვა". კონფერენციის მასალები ასახულია გერმანულ და რუსულ ენებზე გამოცემულ კრებულებში.

1995 წლის დეკემბერსა და 1996 წლის იანვარში მიწვეული იყო გერმანიის ქალაქ ფრაიბურგის მაქს-პლანკის საზღვარგარეთისა და საერთაშორისო სისხლის სამართლის ინსტიტუტში ორთვიანი სამეცნიერო მივლინებით. სამეცნიერო მივლინებაში ყოფნის პერიოდში მის მიერ მომზადდა „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის ალტერნატიული პროექტი", რომელიც გამოქვეყნდა 1996 წელს ჟურნალ „საქართველოს პარლამენტის უწყებანი" დეკემბრის ნომერში. აღნიშნული პროექტთან ერთად 1997 წლის 4-14 თებერვალს საქართველოს სამთავრობო დელეგაციამ განსახილველად ნიდერლანდებში ექსპერტიზისათვის წარადგინა. პროექტი გამოქვეყნებულია ო. გამყრელიძის წიგნში „ბრძოლა სამართლებრივი სახელმწიფოსათვის", 1998 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ გამყრელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ოთარ გამყრელიძე[*მკვდარი ბმული*] — ქართული პრესის ელექტრონული არქივი
* ოთარ გამყრელიძის 85 წლის იუბილე — უზენაესი სასამართლო

სქოლიო
------

1. ↑  უზენაეს სასამართლოში ოთარ გამყრელიძის 85 წლის იუბილე აღინიშნა. საქართველოს უზენაესი სასამართლო (24 მარტი, 2017). ციტირების თარიღი: 23 ივლისი, 2018.
2. 1 2  მადლი უანგარო ღვაწლისა. ქართული პრესის ელექტრონული არქივი (14 მარტი, 2012). ციტირების თარიღი: 23 ივლისი, 2018.[*მკვდარი ბმული*]
**ოთარ დავითის ძე გოცაძე** (დ. 7 თებერვალი, 1929, სოფ. ბიღა, ახლანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 12 მარტი, 1993, თბილისი) — ქართველი გეოფიზიკოსი, სეისმოლოგი; ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1985). 

1951 წელს დაამთარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. იმავე წელს დაიწყო მუშაობა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტში. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტის რეგიონალური სეისმოლოგიის განყოფილებას. მისი შრომები ეხება კავკასიის რეგიონის სეისმურობასა და სეისმურ რეჟიმს. დიდი წვლილი მიუძღვის კავკასიაში სეისმოლოგიური კვლევის განვითარებაში, საქართველოს სეისმური სადგურების ქსელის ეფექტიანობის დადგენასა და სეისმური ობსერვატორიის „თბილისის" დაარსებაში (1976), კავკასიის მიწისძვრათა საინფორმაციო-საძიებო კომპიუტერული სისტემისა და საქართველოს ტერიტორიის სეისმური დარაიონების ნორმატიული რუკის შედგენაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Построение сейсмических линеаментов и оценка основных эффектов сейсмичности Кавказа, Тб. 1982;
* Карта сейсмического районирования территории Грузии, Тб. 1989 (თანაავტ.).
* რა უნდა ვიცოდეთ მიწისძვრის შესახებ (რედაქტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1992. - 62გვ.

ლიტერატურა
----------

* *ვარაზანაშვილი, ო.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 128.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ გოცაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ქიმიური ფორმულა** — ინდივიდუალურ ნივთიერებათა შედგენილობის გამოსახულება ქიმიური ნიშნებისა და რიცხვების საშუალებით. ზოგად შემთხვევაში გამოისახება როგორც AmBnCp... სადაც A, B, C... არის ქიმიურ ელემენტთა ატომების სიმბოლოები, რომელთაგანაც შედგება მოცემული ნივთიერება; m, n, p... მთელი რიცხვებია და გვიჩვენებენ ცალკეული ატომების რიცხვს მოცემულ ნივთიერებაში.

ნივთიერებათა ქიმიური ფორმულის დასადგენად აუცილებელია ვიპოვოთ მათი რაოდენობრივი შედგენილობა (მასის მიხედვით %-ში) : პროცენტული შედგენილობა შევცვალოთ ატომთა რიცხვთაშორის თანაფარდობით და ეს თანაფარდობა გამოვსახოთ მთელი რიცხვებით.

ვიკიფიცირება
------------

 მთავარი სტატია: ვიკიპედია:ფორმულები.
ვიკიპედიაში ფორმულების დასაწერად გამოიყენება ვიკისინტაქსისი `<chem></chem>`. 

მაგალითად, ეთანოლის დუღილის პროცესი ქიმიური ფორმულებით შემდეგნაირად გამოისახება `<chem>C6H12O6 -> 2 C2H5OH + 2 CO2</chem>`, შედეგს ვღებულობთ ასეთს {\displaystyle {\ce {C6H12O6 -> 2 C2H5OH + 2 CO2}}}.

ხოლო ეთანოლის სტრუქტურული ფორმულა შემდეგნაირად გამოისახება:

```
            Н     Н      Н
            │   │     /
      Н—C—C—O
            │   │
            Н     Н
```

რაც შეეხება იზოტოპების ქიმიური კოდებით გამოსახვას, ამისთვის გამოიყენება შემდეგი ვიკისინტაქსისი `<chem>^3\_1H</chem>`, შედეგს ვღებულობთ ასეთს {\displaystyle {\ce {^3\_1H}}}.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 534.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქიმია |
| --- |
|  |
| 
**ქიმიურ მეცნიერებათა სისტემა** |
|  |
| დარგები | 
* ანალიზური ქიმია
* არაორგანული ქიმია
* ორგანული ქიმია
* პოლიმერების ქიმია
* ფიზიკური ქიმია
* ორგანომეტალური ქიმია
 |  |
|  |
| მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები | 
* აგროქიმია
* ატმოსფერული ქიმია
* ბიოქიმია
* გეოქიმია
* ელექტროქიმია
* მეტალურგია
* ქიმიური ტექნოლოგია
* ქიმიური ფიზიკა
* ქიმიური კინეტიკა
 |
|  |
| საერთო ცნებები და ტერმინები | 
* აირები
* არაორგანული ნივთიერებები
* ატომი
* ბირთვი
* ვალენტობა
* იონი
* კოლოიდები
* ლითონები
* მარილები
* მოლეკულა
* მჟავები
* ნეიტრონი
* ორგანული ნივთიერებები
* პოლიმერი
* პროტონი
* ჟანგბადი
* რეაქცია
* სითხე
* ფუძეები
* ქიმიური ელემენტი
* ქიმიური ნაერთი
* ქიმიური ფორმულა
* წყალი
* ხსნარები
 |

 |