recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**დიდფეხა ქათმები**, *ნაგვის ქათმები*, *ნაგვის ქათმისებრნი* (ლათ. Megapodiidae) — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძე 70 სმ-მდეა, აგებულება მკვრივია. შეფერილობა დიდწილად ერთგვაროვანია — მუქი რუხი, ყავისფერი ელფერით, იშვიათად შავი, თეთრი ელფერით. ფრთები ფართო და ბლაგვია. ფეხები დიდი (აქედან სახელწოდება), ძლიერი; თითები გრძელი, სწორბრჭყალებიანი, გრუნტსა ან მცენარეულ საფარზე სირბილისათვის მოსახერხებელი. სქესობრივი დიმორფიზმი არ არის გამოხატული. ცნობილია 7 გვარი და დაახლოებით 22 სახეობა. გავრცელებული არიან ინდონეზიაში, პოლინეზიაში, ავსტრალიაში, ახალ გვინეაზე, ფილიპინებზე. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებსა და ბუჩქნარებში. ცხოვრობენ მიწაზე; ფრენენ ცუდად და უხალისოდ, სწრაფად დარბიან. რაციონში ჭარბობს მცენარეული საკვები. ცნობილი არიან ფრინველებს შორის უნიკალური გამრავლების ფორმის წყალობით. კვერცხებზე არ სხედან. ტყის სახეობების მამლები მიწისა და მცენარეული ჩამონაცვენისგან აკეთებენ ხორებს (დიამეტრით 11 მეტრამდე და სიმაღლით 5 მეტრამდე), სადაც დედალი 4–8 დღის ინტერვალით დებს კვერცხებს (30-მდე ცალს). სუბსტრატის ზედა ფენის სისქის ცვლილებით, მამალი ხორის შიგნით იცავს ტემპერატურას (30–38°C), რომელსაც ნისკარტის საშუალებით განსაზღვრავს. ზოგიერთი სახეობა კვერცხს ფლავს სანაპიროების მზით კარგად გამთბარ ქვიშებში, სხვები იყენებენ ვულკანურ სითბოს. ინკუბაციის ხანგრძლივობა დაახლოებით 2 თვეა. წიწილები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის სრულად მომზადებულები იჩეკებიან; პირველი დღის ბოლოს უკვე მცირე მანძილებზე გადაფრენა შეუძლიათ. მშობლები შთამომავლობაზე მზრუნველობას არ იჩენენ. ბევრი სახეობა გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაშია შესული.

სქოლიო
------

1. 1 2  Megapodiidae — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
2. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 50, 158.
3. ↑  *Иваницкий В. В.* Большеноги // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М. 2005. — стр. 749.
**ზაქარია (შაქრო) ასლანის ძე მდივანი** (დ. 5 სექტემბერი, 1867 – გ. 18 აპრილი, 1933) — ქართველი გენერალი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ჯერ თბილისის კადეტთა კორპუსი, შემდეგ — კონსტანტინეს სამხედრო სასწავლებელი. პოდპორუჩიკი (1886). მსახურობდა ჯერ ვარშავის ციხესიმაგრის არტილერიაში, შემდეგ — კავკასიის გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადაში. პორუჩიკი (1889). დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია. კაპიტანი (1889), პოდპოლკოვნიკი (1902), პოლკოვნიკი (1906). 1910-1912 წლებში იყო სევასტოპოლის ციხესიმაგრის შტაბის უფროსი. 1912-1915 წლებში ლაიბგვარდიის მე-13 პოლკის უფროსია. პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 

გენერალი (1915). იყო იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ამალის წევრი. კავკასიის მე-4 საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი (1915). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის, წმინდა სტანისლავის მე-2 ხარისხის, წმინდა სტანისლავის 1-ლი ხარისხის ხმლებით, წმინდა ანას მე-3 ხარისხის,
წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-2 ხარისხის. 1917-1918 წლებში ბათუმის ციხესიმაგრის და ქალაქ ბათუმის კომენდანტია. 1918 წლის დეკემბერში სომხეთთან ომის დროს იყო საქართველოს სამხედრო მინისტრის მოადგილე. შემდგომში აგრძელებდა სამსახურს საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში. 1920 წელს იყო ბათუმსა და მის ოლქში საქართველოს მთავრობის განსაკუთრებული რწმუნებულის მოვალეობის შემსრულებელი. 1921 წელს წავიდა ემიგრაციაში თურქეთში. 1924 წელს აპირებდა საქართველოში არალეგალურად შემოსვლას, რაც ვერ მოახერხა. შემდეგ წავიდა საფრანგეთში და ცხოვრობდა პარიზში.

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაძე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 267.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 77-78, ISBN 978-9941-0-7386-1.
**„ეტალონი"** — სატელევიზიო პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს ქვეყნის მოსწავლე ახალგაზრდობის მასობრივ დაინტერესებას სწავლა-განათლების თანამედროვე მეთოდების გამოყენებით (მათ შორის მედია საშუალებებით).

ეტალონი ტელეკომპანია იმედისა და ჟურნალ „რეიტინგის" ერთობლივი, მოსწავლე ახალგაზრდობაზე გათვლილი ინტელექტუალურ-შემეცნებითი გადაცემაა, რომლის მიზანია, ხელი შეუწყოს საქართველოში ცოდნის პოპულარიზაციას, გამოავლინოს და წაახალისოს ყველაზე ნიჭიერი ახალგაზრდები.

„ეტალონის" იდეის ავტორი და წამყვანია გოჩა ტყეშელაშვილი. ეთერში გასვლის შემდეგ, პროექტმა პოპულარობა მოიპოვა, როგორც მოსწავლე-ახალგაზრდობაში, ისე უფროსი ასაკის ტელემაყურებლებში.

პროექტს, ეთერში გასვლამდე უკვე მხარს უჭერდნენ ცნობილი პოლიტიკოსები და საზოგადო მოღვაწეები. „ეტალონი" სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის, ილია მეორეს ლოცვა-კურთხევით მიმდინარეობს. იდეა, თამაშის მიმდინარეობა და წესები მთლიანად ქართულია და დაპატენტებულია.

„ევროპის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიამ" ქალაქ ჰანოვერში (გერმანია) 2006 წლის 26-28 მაისს ფართომასშტაბიან კონფერენციაზე პროექტი „ეტალონი" პედაგოგიკის სიახლედ აღიარა, დიპლომი და ოქროს მედალი მიანიჭა და სპეციალური ტერმინი — „მედიაპედაგოგიკა" შეურჩია.

ისტორია
-------

პროექტი 2004 წლის შემოდგომის სატელევიზიო სეზონიდან ტელეკომპანია მზის ეთერში დაიწყო, თუმცა გაზაფხულის სეზონიდან მან ტელეკომპანია იმედზე გადაინაცვლა; აქვე, მას დაემატა მეორე პროექტი სტუდენტებისათვის — ეტალონის პრინციპებზე აგებული გადაცემა „დიდი პერსპექტივა". 2007 წლის შემოდგომიდან, ეტალონი საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში გაგრძელდა. 2008 წლის შემოდგომიდან, გადაცემა კვლავ ტელეკომპანია მზეს უბრუნდება. 2010 წლის შემოდგომიდან ყოველ კვირას, დილის 10:00-ზე ეტალონი იმედის ეთერში გადიოდა. 2012 წლის შემოდგომიდან ეტალონი საზოგადოებრივი მაუწყებლის „პირველი არხის" ეთერში გადის ყოველ შაბათს 18:00 საათზე, ხოლო განმეორებით კვირას,დილის 10:00 საათზე. გადაცემას მართვას საპროდიუსერო კომპანია „ეტალონი მედია".

გადაცემაში მონაწილეობენ საქართველოს სხვადასხვა სოფლებისა თუ ქალაქების სკოლების წარმატებულ მოსწავლეთა გუნდები. თუმცა, არაგეგმიურ გადაცემებში პოლიტიკოსები, მომღერლები, მსახიობები, სპორტსმენები თუ მასწავლებლებიც იღებენ მონაწილეობას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „ეტალონის" ოფიციალური საიტი
**ევგენიკა** წარმოიშვა ბერძნული სიტყვისგან **eugenes** და ნიშნავს, (eu-საწყისი. genes-დაბადება.) რწმენას, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია გაუმჯობესებული გენეტიკური მასალის მქონე მოსახლეობის მიღება. ეს არის სოციალური თეორია, რომლის მიხედვითაც შეგვიძლია დავიცვათ სუფთა ხაზის მქონე რასა, გავაუმჯობესოთ მათი გენეტიკური ინფორმაცია, იმის მიხედვით, სასურველია თუ არა ის და ასევე შეიძლება არასასურველი გენეტიკური მასალის მოშორება. 

მსოფლიო ისტორიაში ევგენიკის პრაქტიკული გამოყენება ძველთაგან იყო მიღებული, როგორც ძველ საბერძნეთში. თანამედროვე მსოფლიოში მე-20 საუკუნიდან გახდა პოპულარული. სათავე დაედო დიდ ბრიტანეთში და შემდეგ გავრცელდა სხვადასხვა ქვეყნებში, მათ შორის ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებში. ამ იდეებს იზიარებდნენ პოლიტიკური სპექტრის წარმომადგენლები. აქედან გამომდინარე ბევრ ქვეყანაში მიმდინარეობდა ევგენიკასთან დაკავშირებული პოლიტიკის გატარება, „პოზიტიური" ღონისძიებები, რომელიც ხელს უწყობს რეპროდუქციას და „უარყოფითი" ღონისძიებები, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია იძულებითი ქორწინება, ან ქორწინების აკრძალვა, ასევე შესაძლებელია სტერილიზაციაც, თუკი ადამიანი მიჩნეული იქნებოდა რეპროდუქციისათვის არასასურველად. ინდივიდების განსაზღვრა ხდებოდა იმის მიხედვით რამდენად კარგი ჯანმრთელობა ჰქონდათ მათ, კერძოდ, თუ იყვნენ ინკლუზივები, არ გააჩნდათ საკმარისი IQ მონაცემები და ა.შ. მათ ეკრძალებოდათ ქორწინება, რადგან ითვლებოდა, რომ ისინი ვერ მოგვცემდნენ კარგ შთამომავლობას.

ლიტერატურა
----------

* Currell, Susan; Christina Cogdell (2006). Popular Eugenics: National Efficiency and American Mass Culture in The 1930s. Athens, OH: Ohio University Press. p. 203. ISBN 0-8214-1691-X.
* CNN, Peru will not prosecute former President over sterilization campaign, Retrieved August 30, 2014.
* From the Afterward, by Richard Dawkins, The Herald, (2006).  Retrieved on Oct 17, 2013
**ევგენი ვიაჩესლავის ძე კოვტუნი** (რუს. Евге́ний Вячесла́вович Ковтун; დ. 14 აპრილი 1977, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი სამართალმცოდნე.

არის ექსპერტი სათამაშო და სალატარეო საქმიანობათა სახელმწიფოებრივი რეგულირების დარგში, სათამაშო ბიზნესის სამართლებრივი რეგულირებისადმი მიძღვნილი მრავალი წიგნის ავტორი. ევგენი კოვტუნის ნამუშევრები გამოქვეყნებულია მასმედიის სხვადასხვა საშუალებებში, როგორც რუსეთში, ასევე საზღვარგარეთ, და ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე (კერძოდ: ინგლისურ, ფრანგულ, ესპანურ, პოლონურ, ბულგარულ, რუმინულ, ესტონურ, ლატვიურ, ლიტვურ, უკრაინულ, სომხურ, ქართულ და სხვა ენებზე). მისი ნაშრომები ეძღვნება სათამაშო საქმიანობის სამართლებრივი რეგულირების საკითხებს, რომელთაგან აღსანიშნავია: „აზარტული თამაშების დაბეგვრა" (2004), „აზარტული თამაშები და სანაძლეობები რუსეთში" (2005) და სხვა. ევგენი კოვტუნი არის აგრეთვე რუსეთისა და საზღვარგარეთის პრესაში აზარტული თამაშების ისტორიის, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნების სათამაშო საქმიანობის სამართლებრივი რეგულირებისადმი მიძღვნილი სტატიების ავტორი.

სქოლიო
------

1. ↑  ევგენი კოვტუნის ბიოგრაფია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-06-01. ციტირების თარიღი: 2017-02-22.
2. ↑  ევგენი კოვტუნის შესახებ
**ევდოკია ვასილის ასული ატროშინა** (დ. 1913) — კომკავშირელი სტახანოველი, აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი (1938-1948).

ბიოგრაფია
---------

1928 წლიდან მუშაობდა კომუნა „კრასნი პარტიზანის" თამბაქოს პლანტაციებში. 2 წლის შემდეგ ის გადადის მაიკოპში, სადაც სანიტარის ქალის მოვალეობას ასრულებდა ქალაქის საავადმყოფოში. 1931 წელს ატროშინა ჩამოდის სოხუმში, სადაც ჯერ 4 მარტის სახელობის სანატორიუმის, ხოლო დეკემბრიდან კი სოიუზტრანსის კანტორის დამლაგებლად მუშაობდა. რამდენიმე ხნის შემდეგ ის გადაყვანილ იქნა ბუფეტში მომუშავედ, რომლის დროსაც ის შევიდა ლენინურ კომკავშირში. ის დაწინაურებულ იქნა კონდუქტორის თანამდებობაზე. შემდეგ მოწაფედ შევიდა საქავტოტრანსის მექანიკურ სახელოსნოში, სადაც 3 თვის შემდეგ მიიღო პირველი თანრიგის მღარველის კვალიფიკაცია. ითვლებოდა მოწინავე სტახანოველად. იყო სოხუმის ქალაქის საბჭოს და შოფერთა კავშირის რაიონული კომიტეტის წევრი. 

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №6 ცხაკაიას საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1938 წლის 13 ივლისიდან 1948 წლამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №116 (214), 23 მაისი, 1938
**სერგეი ივანეს ძე ხაჩიროვი** (ოს. Сергей Иваны фырт Хацырты; დ. 1 მარტი, 1918, ქვემო წუბენი (ახლანდ. ახალგორის მუნიციპალიტეტი) — გ. 15 ოქტომბერი, 2007, ვლადიკავკაზი) — ოსი პოეტი, პროზაიკოსი და დრამატურგი.

დაიბადა ახალგორის რაიონის სოფელ ქვემო წუბენში. ადრეულ ბავშვობაში დაობლდა და ბებიამ გაზარდა. საშუალო განათლება ქვემო ზახორის სკოლაში მიიღო. 1933 წელს ჩრდილოეთ ოსეთში გადავიდა და სწავლა ალაგირის შვიდწლედში განაგრძო. 1934 წელს ჩააბარა ჩრდილოეთ ოსეთის პიდაგოგიურ ტექნიკუმში, რომლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის" კულტურისა და ხელოვნების განყოფილების გამგედ. 1937 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსები. 1942 წელს უმაღლესი განათლება მიიღო ჩრდილოეთ ოსეთის პედაგოგიურ ინსტიტუტში და მუშაობა დაიწყო სოფელ ცრაუს საშუალო სკოლის დირექტორად. 1943–1945 წლებში იყო ქალაქ ორჯონიკიძის გაზეთ „რასთძინადის" კომკავშირული ცხოვრების განყოფილების გამგე; 1945–1948 წლებში მუშაობდა ჩრდილოეთ ოსეთის გლავლიტში; 1948–1951 წლებში სწავლობდა ჩრდილოეთ ოსეთის პედაგოგიური ინსტიტუტის ასპირანტურაში.

1955 წელს დაბრუნდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში, საქართველოში. მუშაობა დაიწყო გამომცემლობა „ირისთონში", ქალაქ ცხინვალში. მოგვიანებით მუშაობდა სამხრეთ ოსეთის რადიოს ლიტერატურულ-მუსიკალური მაუწყებლობის რედაქტორად, ლიტერატურულ ჟურნალ „ფიდივაგის" პროზის გამგედ.

ავტორია მრავალი მოთხრობის, ლექსის, პიესის, რომანისა და კრიტიკული სტატიისა. 1988 წელს გამოაქვეყნა ლექსთა კრებული. გარდაიცვალა ვლადიკავკაზში.

ლიტერატურა
----------

* *Бибоева И. Г.*, *Казиты М. Р.*, Писатели Осетии, библиографический справочник, Владикавказ, Ир, 2015, стр. 260—261, ISBN 978-5-7534-1499-01

სქოლიო
------

1. 1 2  Рада Дзагоева, Сергей Хачиров — подзабытое национальное достояние
**ვალი იუსიფ ოღლუ ახუნდოვი** (აზერ. Vəli Yusif oğlu Axundov; დ. 14 მაისი, 1916 – გ. 22 აგვისტო, 1986), ცნობილი როგორც **ვალი ახუნდოვი** — აზერბაიჯანელი საბჭოთა პოლიტიკოსი და მეცნიერი. აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის მე-10 პირველი მდივანი 1959-1969 წლებში.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ახუნდოვი დაიბადა ბაქოში, რუსეთის იმპერიის ბაქოს გუბერნიაში 1916 წელს. 1941 წელს მან დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი და დაასრულა კვლევა 1964 წელს, მიიღო მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორისა და აკადემიკოსის წოდება 1964 და 1966 წლებში. 1946 წლიდან 1949 წლამდე ახუნდოვი მუშაობდა სამედიცინო მუშაკთა პროფკავშირის კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1949 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის სსრ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილედ და დატოვა პოსტი აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე. 1953 წელს და 1954 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის სსრ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მინისტრად. თანამდებობაზე მუშაობდა 1958 წლამდე. ახუნდოვი მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო ერთი წლის განმავლობაში და საბოლოოდ დაინიშნა აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად, თანამდებობა ეკავა 1969 წლამდე, როდესაც იგი შეიცვალა ჰეიდარ ალიევის მიერ.

### აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი

ველი ახუნდოვმა პირველი მდივნის თანამდებობაზე შეცვალა იმამ მუსტაფაევი, რომელიც პირველი მდივანი იყო 1954 წლის თებერვლიდან 1959 წლამდე. მისი კარიერის განმავლობაში ახუნდოვს ეკონომიკურ კრიზისში და კორუფციაში ადანაშაულებდნენ..1960 -იანი წლების შუა ხანებში აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის რიგებში ეთნიკური აზერბაიჯანელების რიცხვი გაიზარდა 61%-ით, თუმცა, ბევრ ძირითად თანამდებობაზე კვლავ ეთნიკური რუსები და სომხები იყვნენ დანიშნულები.ახუნდოვს მიეწერება, რომ მან უარყო სომხური პრეტენზიები მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის მიმართ 1965 წელს, როდესაც ის იყო თანამდებობაზე.

პოლიტიკური კარიერის დასრულების შემდეგ, ახუნდოვი მუშაობდა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტად 1972 წლამდე. ის იყო ვირუსოლოგიის, მიკრობიოლოგიისა და ჰიგიენის ინსტიტუტის დირექტორი გარდაცვალებამდე, 1986 წლამდე.

ჯილდოები
--------

ახუნდოვს მიღებული ჰქონდა ლენინის ორდენი, წითელი ვარსკვლავის ორდენი, სამამულო ომის ორდენი და სხვა ორდენები და საპატიო მედლები მთელი თავისი პოლიტიკური და სამეცნიერო კარიერის განმავლობაში..

სქოლიო
------

1. 1 2  Directory of Biographies. Vali Akhundov.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: 2021-10-09.
2. 1 2  Presidential Library. Vali Akundov. ციტირების თარიღი: 2010-05-03[*მუდმივი მკვდარი ბმული*]
3. ↑  Lewis Siegelbaum. Seventeen Moments in Soviet History. 1973: Shakeup in the Republics. ციტირების თარიღი: 2010-05-03
4. ↑  Cook, Bernard A. (2001). *Europe since 1945: an encyclopedia, Volume 1*. New York:  Garland Publishing, Inc,   გვ. 70. ISBN 0-8153-4057-5.
5. ↑  Swietochowski, Tadeusz; Collins, Brian C. (1999) *Historical dictionary of Azerbaijan*. Lanham, Maryland:  Scarecrow Press, Inc,   გვ. 70. ISBN 0-8108-3550-9.
6. ↑  Nazim Mamedov (2009-05-30). „Профессия служения людям" [Profession of serving people]. Trend News Agency. ციტირების თარიღი: 2010-05-03.
**ევგენი სიმონის ძე იმნაძე** (დ. 4 დეკემბერი, 1875, — გ. 1 აპრილი, 1945, ნიუ-იორკი, აშშ; დაკრძალულია მაუნთ-ოლივეტის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1916). 

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი (1893), კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1895) და ნიკოლოზის გენერალური შტაბის აკადემია (I თანრიგით, 1903). 1893 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. 1904-1907 წლებში მსახურობდა ვილნოს სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსის ადიუტანტის თანაშემწედ. 1911 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. I მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა კავკასიის მე-12 მსროლელ პოლკს (1915-1916), შემდეგ იყო ციმბირის მე-14 მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსი (1916 წლიდან). რუსეთის სამოქალაქო ომში თეთრი მოძრაობის მხარეს იყო, 1919 წლიდან ირიცხებოდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის შტაბის რეზერვში. 1919-1920 წლებში დანიშნული იყო ოდესის სამხედრო სასწავლებლის უფროსად. 1920 წელს ემიგრაციაში წავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ცხოვრობდა დეტროიტსა და ნიუ-იორკში. ხელმძღვანელობდა დეტროიტის რუსეთის შეარაღებული ძალების ვეტერანთა საზოგადოებას, ნიუ-იორკში მუშაობდა ჟურნალ „ჯარი და ფლოტის" («Армия и Флот») წარმომადგენელად. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1906), II (1913) და I (1917) ხარისხის, წმ. ანას III (1909) და II (1916), წმ. ვლადიმირის IV (მახვილებითა და ბაბთით, 1915) და III (მახვილებით, 1915) ხარისხის ორდენებით, ასევე „გიორგის იარაღით" (1915).

ლიტერატურა
----------

* Гогитидзе М. Грузинский генерაлитет, К. 2001.
* Гогитидзе М. Военная элита Кавказа (Генералы и адмиралы из Грузии), кн. 1, თб. 2007.
* ბეჟიტაშვილი, გიორგი. ევგენი სიმონის– ძე იმნაძე // ქართული ემიგრაცია ევროპაში (1921-1953) / გ. ბეჟიტაშვილი. - თბ. 2012. - გვ.51–52.
* 

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. გოგიტიძე მ. თბ.. — გვ. 260.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Имнадзе Евгений Семенович, Офицеры русской императорской армии.
ევგენი პატონი
**ევგენი ოსკარის ძე პატონი** (რუს. Евге́ний Оскарович Пато́н; დ. 4 მარტი [ძვ. სტ. 20 თებერვალი], 1870, ნიცა, საფრანგეთი — გ. 12 აგვისტო, 1953, კიევი) — საბჭოთა მეცნიერი შედუღებისა და ხიდების მშენებლობის დარგში, უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929), ვიცე-პრეზიდენტი (1945–1952), სოციალისტური შრომის გმირი (1943). სკკპ წევრი 1944 წლიდან.

1894 წელს დაამთავრა დრეზდენის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და 1896 წელს პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა საინჟინრო ინსტიტუტი. 1905 წლიდან კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი. 1921–1931 წლებში ხელმძღვანელობდა კიევის ხიდების საცდელ სადგურს. მისი ინიციატივით უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიასთან შეიქმნა შედუღების ლაბორატორია (1934 წლიდან ელექტროშედუღების ინსტიტუტი. 1943 წლიდან ამ ინსტიტუტს მისი სახელი მიენიჭა).

პატონის შრომები ეძღვნება საშემდუღებლო პროცესების ავტომატიზაციას, შენადუღ შეერთებათა სიმტკიცეს, სპეციალური ფოლადების შედუღების ხერხების ძიებას და სხვას. მისი მონაწილეობით დაპროექტდა და შეიქმნა ნაკადური ხაზები საშემდუღებლო წარმოებაში, მილების შედუღების ინდუსტრიული მეთოდები და სხვა. პატონის ხელმძღვანელობით 1953 წელს კიევში მდინარე დნეპრზე ააგეს მთლიანშენადუღი ხიდი, რომელსაც მისი სახელი უწოდეს. მსოფლიო ლიტერატურაში პატონმა პირველმა დაწერა მონოგრაფია ფლუსის ქვეშ შედუღების შესახებ. პატონი იყო სსრკ II და III მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1941). დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით და სხვა ორდენებითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 712.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Указ Президиума Верховного Совета СССР „О присвоении звания Героя Социалистического Труда действительному члену Украинской Академии наук Патону Евгению Оскаровичу" от 1 марта 1943 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1943. — 6 марта (№ 10 (216)). — С. 1.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ერისთავი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |



|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სიდამონ-ერისთავი**. |

**დიმიტრი იოსების ძე სიდამონ-ერისთავი** (დ. 20 მარტი, 1903, თბილისი — გ. 18 აგვისტო, 1971, იქვე) — ქართველი ქიმიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

თბილისის მესამე ტექნიკუმში მიიღო საშუალო სპეციალური განათლება და სწავლა განაგრძო თბილისის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1928 წელს ქიმიკოსის კვალიფიკაციით. მალე მუშაობა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც განვლო ღირსეული გზა კათედრის ასისტენტიდან პრორექტორობამდე. პარალელურად 1930 წლიდან ოცი წლის მანძილზე განაგებდა განყოფილებას ახლადდაარსებულ ქიმიის ინსტიტუტში.

იყო 120-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი ანალიზურ ქიმიაში, მათ შორის 9 მონოგრაფიაა და 4 სახელმძღვანელო. მისი ფუნდამენტური გამოკვლევები აღიარებულია როგორც ჩვენში ასევე უცხოეთშიც. დიდი დამსახურება მიუძღვის მეცნიერს საქართველოში ანალიზური ქიმიის განვითარების საქმეში. მან შექმნა იშვიათი და გაბნეული ელემენტების განსაზღვრის მთელი რიგი ახალი მეთოდები; დაამუშავა იშვიათ და გარდამავალ ელემენტთა დაყოფის ქრომატოგრაფიული საკითხები, გამოიკვლია ჩვენი მინერალური წყლების ქიმიური შემადგენლობა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 136, თბ. 1994
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 193.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დიმიტრი ერისთავი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ევგენი ივანეს ძე ჩაზოვი** (რუს. Евге́ний Ива́нович Ча́зов; დ. 10 ივნისი, 1929, ნიჟნი-ნოვგოროდი, რსფსრ, სსრკ — გ. 12 ნოემბერი, 2021) — საბჭოთა თერაპევტი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი 1979, სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1971) და პრეზიდიუმის წევრი (1972). სოციალისტური შრომის გმირი (1978). 1953 წელს დაამთავრა კიევის სამედიცინო ისნტიტუტი. 1965 წლიდან სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის თერაპიის ინსტიტუტის დირექტორი, 1968 წლიდან სსრკჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე. 1987-1990 წლებში სსრკ ჯანდაცვის მინისტრი. ამავდროულად ა. მიასნიკოვის სახელობის კარდიოლოგიის ინსტიტუტის გადაუდებელი კარდიოლოგიის განყოფილების გამგე. სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის კარდიოლოგიური ცენტრის ორგანიზატორი (1976) და გენერალური დირექტორი. ევგენი ჩაზოვის ძირითადი შრომები ეძღვნება თრომბოზს, მიოკარდიუმის ინფარქტს, მიოკარდიუმის მეტაბოლიზმს და სხვ. კარდიოლოგთა საკავშირო საზოგადოების თავმჯდომარე (1975). უცხოეთის მრავალი სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრი, საერთაშორისო მოძრაობის „მსოფლიოს ექიმები ატომური ომის წინააღმდეგ" თანათავმჯდომარე. მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1969, 1976), ლენინური პრემია (1982). სსრკ ცკ წევრი 1982-1990 წლებში (1981 წლიდან კანდიდატი. სსკპ IX-XI მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, სხვა ორდენებითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 70.

სქოლიო
------

1. ↑  Постановление Верховного Совета СССР от 23 мая 1990 г. № 1507-I «Об освобождении тов. Чазова Е. И. от обязанностей Министра здравоохранения СССР»

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb12453264p (data)
* CiNii: DA04340973
* GND: 123556236
* ISNI: 0000 0001 0885 1692
* LCCN: n82018196
* LNB: 000064567
* NDL: 00435824
* NKC: nlk20000082202
* NTA: 07327464X
* RERO: 02-A021765086
* SUDOC: 155742132
* VIAF: 32093035
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 32093035

 |
**ენდრიუ კრეიგანი** (ინგლ. Andrew Craighan; დ. 18 ივლისი, 1970) — ინგლისელი მუსიკოსი, ბრიტანულ ჯგუფ My Dying Bride-ის გიტარისტი და კომპოზიტორი.

ბიოგრაფია
---------

ენდრიუ კრეიგანი დაიბადა ინგლისში 1970 წელს. 1989 წელს სწორედ მისი იდეა იყო ჯგუფის დაარსება, რომელსაც მოგვიანებით „My Dying Bride" ეწოდა. დაარსების დღიდან არის ჯგუფის უცვლელი წევრი.

მუსიკალური სტილი
----------------

ენდრიუ არის მულტიინსტრუმენტალისტი, 1999 წლიდან კი ჯგუფის წამყვანი კომპოზიტორი და რამდენიმე სიმღერის ტექსტების ავტორიც. მისი თქმით მას სახლში მოწყობილი აქვს მინი-სტუდია, სადაც კომპოზიციების უმეტეს ნაწილს თითქმის ყოველდღიურად ქმნის.

მისი საყვარელი ალბომი არის 1999 წელს გამოსული The Light at the End of the World, რომელიც ჯგუფიდან კელვინ რობერტშოუს წასვლის შემდეგ გამოვიდა. აღნიშნულ ალბომში სწორედ ის არის ყველა სიმღერის კომპოზიტორი და დღემდე ჯგუფის დისკოგრაფიაში გიტარის რიფებით ყველაზე მეტად დატვირთულ ალბომად ითვლება.

ის უკრავს Mayones-ის წარმოების გიტარებზე და კონცერტებზე, როგორც წესი, სამ გიტარას ატარებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* My Dying Bride-ის ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  15 კითხვა ენდრიუ კრეიგანთან
2. ↑  ინტერვიუ ენდრიუ კრეიგანთან
**დიმიტრი თომას ძე ახვლედიანი** (დ. 2 აგვისტო, 1866, სოფ. ნასპერი, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1951, თბილისი) — ქართველი სამხედრო ექიმი, პუბლიცისტი. მხატვარ ელენე ახვლედიანის მამა.

დაიბადა ქუთაისის გუბერნიის ხელმოკლე აზნაურულ ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია. 1884 წელს ჩააბარა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, საიდანაც გარიცხეს 1887 წლის დეკემბერშ სტუდენტურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო. პოლიციის საიდუმლო ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა ქუთაისის გუბერნიაში მანამ, სანამ 1890 წელს არ ჩაირიცხა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში. 1892 წელს სწავლა განაგრძო სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში, რომელიც 1896 წელს დაამთავრა. 1900-იანი წლების დასაწყისში სამხედრო ექიმად მოღვაწეობდა თელავში. უპოვართათვის ჰქონდა უფასო ამბულატორია სოფ. კურდღელაურში. 1904 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. 1907 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა თბილისის ჰოსპიტალში, რკინიგზის პოლიკლინიკაში, იყო თბილისის მიხეილის საავადმყოფოს ერთ-ერთი ორგანიზატორი. ახვლედიანი ასევე თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებთან. წერდა სამეცნიერო წერილებს, გამოკვლევებს, პუბლიცისტურ სტატიებს (იყენებდა ასევე ფსევდონიმებს — А. А-ни, Д – , დ. ახ.). 1918 წლის ნოემბერში თავმჯდომარეობდა ქართველ სამხედრო ექიმთა პირველ ყრილობას. დიმიტრი ახვლედიანის მეუღლე იყო ელისაბედ ერისთავი. მათ ჰყავდათ ოთხი შვილი: ელენე (ცნობილი მხატვარი), ნინო, გიორგი და მარიამი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* საქართველოს მალარიული გეოგრაფია, მალარიული რუკით (ავტორი). - ტფილისი, ს.მ.უ.ს. პოლიგრაფტრესტის მე-4 სტამბა, 1925. - 92გვ.

ლიტერატურა
----------

* იმედაშვილი, ი. ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი. ტ. 1 : (1801-1952). - თბ. 2018. – გვ. 246-247.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* დიმიტრი ახვლედიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დურანი** (სპარს. درانی) იგივე **აბდალი** (სპარს. ابدالی) — პუშტუნთა ტომების მსხვილი გაერთიანება, ასევე მისგან წარმოქმნილი დურანის სახელმწიფოს მმართველების დინასტიის დასახელება.

ძველად ამ ხალხს ერქვა *აბდალი*, მაგრამ დურანის სახელმწიფოს დამაარსებლის აჰმად-შაჰ დურანის მმართველობის დროიდან (1747 წლიდან) ასევე ეწოდებათ *დურანი*. მიახლოებითი შეფასებით, *დურანის* ხალხის რაოდენობა შეადგენს ავღანეთის მოსახლეობის დაახლოებით 16 %-ს, ანუ 5 მილიონ ადამიანს. ასევე დაახლოებით 2 მილიონამდე ცხოვრობს დასავლეთ პაკისტანში. *დურანის* ხალხი ორენოვანია. ისინი ლაპარაკობენ როგორც სპარსულ ენაზე (დარი), ასევე პუშტუს ენაზე. *დურანის* ხალხის წარმომადგენლებს შორის ქალაქის მოსახლეობის ყველაზე უფრო მეტი პროცენტული რაოდენობაა. ისინი ასევე ავღანეთში ყველაზე უფრო მეტად განათლებული ხალხია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 21.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დურანი (ტომი) — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

სქოლიო
------

1. ↑  The Hephthalites: Archaeological and Historical Analysis, Aydogdu Kurbanov, Berlin, 2010, page 242.
2. ↑  Runion, Meredith L. (2017-04-24). *The History of Afghanistan, 2nd Edition* (en).  ABC-CLIO. ISBN 9781610697781.
**დურასნოს დეპარტამენტი** (ესპ. *Departamento de Durazno*) — დეპარტამენტი ურუგვაიში. დედაქალაქია დურასნო. მისი სახელი ესპანურად *ატამს* ნიშნავს, რაც ხაზს უსვამს მის ატმის ბაღებსა და სასოფლო-სამეურნეო მნიშვნელობას. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ჩამოუდის მდინარე რიო-ნეგრო, სამხრეთიდან კი მდინარე იი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება რიო-ნეგროსა და ტაკუარემბოს დეპარტამენტები, სამხრეთით — ფლორესისა და ფლორიდის დეპარტამენტები, აღმოსავლეთით კი სერო-ლარგოს დეპარტამენტი. 

დურასნო შეიქმნა 1830 წელს და ერთ-ერთი იყო ურუგვაის თავდაპირველ 9 დეპარტამენდს შორის. 

2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 57 088 ადამიანს შეადგენს.

ეკონომიკა
---------

დურასნოს დეპარტამენტის ეკონომიკა დიდადაა დამოკიდებული სოფლის მეურნეობასა და აგროტურიზმზე. მისდევენ მეცხვარეობას, მოშენებული ჰყავთ მსხივლფეხა რქოსანი საქონელი.

დეპარტამენტის რუკა
------------------

დურასნოს დეპარტამენტის ტოპოგრაფიული რუკა. ნაჩვენებია ძირითადი დასახლებული პუნქტები და გზები

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ურუგვაის დეპარტამენტები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* INE map of Durazno Department დაარქივებული 2012-10-10 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ურუგვაის დეპარტამენტები |
| --- |
|  |
| 
არტიგასი · კანელონესი · სერო-ლარგო · კოლონია · დურასნო · ფლორესი · ფლორიდა · ლავალიეხა · მალდონადო · მონტევიდეო · პაისანდუ · რიო-ნეგრო  · რივერა · როჩა  · სალტო  · სან-ხოსე · სორიანო · ტაკუარემბო · ტრეინტა-ი-ტრესი | ურუგვაის გერბი |

 |
**ფადლა II** — კახეთის მთავარი (ქორეპისკოპოსი) 918-929 წწ. ეკუთვნოდა არევმანელთა საგვარეულოს. ფადლა II-მ კახეთის სამთავროს დასავლეთ საზღვარზე ააგო ციხე ლოწობანი. მის დროს კახეთის სამთავროს შემოესია „საჯთა" სახლიდან გამოსული ერთ-ერთი არაბი ამირა. კახეთის სამთავროს გარეპოლიტიკური ვითარების გართულებით ისარგებლა ჰერეთის მთავარმა ადარნასე პატრიკმა და უკნა დაიბრუნა კახთა ქორეპისკოპოსის კვირიკე I-ისა და აფხაზთა მეფის კონსტანტინე III-ის მიერ მიტაცებული ჰერეთის ტერიტორიები (არიში, გავაზანი და ორჭობი). 922 წელს ფადლა II დაეხმარა სომხეთის მეფეს აშოტ II ერკათს მეამბოხე უტის მოსეს წინააღმდეგ ბრძოლაში, თავისი მმართველობის ბოლო წლებში კი — აფხაზეთის მეფე გიორგი II-ს კონსტანტინე ბატონიშვილის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

წყარო
-----

* *ვახუშტი*, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.:ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც. ტ. 4, თბ. 1973;
* მატიანე ქართლისა, იქვე, ტ. 1, თბ. 1955

ლიტერატურა
----------

* *პაპუაშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 207.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2

|
|  |
|
| წინამორბედი:კვირიკე I | **კახეთის ქორეპისკოპოსი**918 - 929 | შემდეგი:კვირიკე II |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კახეთის ქორეპისკოპოსები და მეფეები |
| --- |
|  |
| 
გრიგოლი **·** ვაჩე **·** სამოელი **·** გაბრიელი **·** ფადლა I **·** კვირიკე I **·** ფადლა II **·** კვირიკე II **·** დავითი **·** კვირიკე III  **·** გაგიკი  **·** აღსართან I  **·**  კვირიკე IV  **·**  აღსართან II |

 |
**ტუშურების ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტუშურებში, სასაფლაოზე, განეკუთვნება XVlll საუკუნეს. დარბაზულია (12,3x6,9 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და აგურით. ძლიერ დაზიანებულია: კამარა, კონქი და საბჯენი თაღები ჩამოშლილია. შესასვლელი ორია - სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი, რომლის მარჯვნივ ორი შეისრულთაღოვანი ნიშია. თითო თაღოვანი სარკმელია სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილო კედლებში. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული ფორმის კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. პილასტრები დასრულებულია რთულპროფილიანი კაპიტელებით. შეისრული ფორმისა იყო კონქის თაღიც. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ქვემოთ, აგურის წყობის შეღრმავებით საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარია გამოსახული. სამი ასეთივე ჯვარია დასავლეთ ფასადზე: ერთი სარკმლის ზემოთ და თითო-თითო - შესასვლელის ორივე მხარეს. კედლები დასრულებულია ჩვეულებრივად დაწყობილი აგურის ორსაფეხუროვანი ლავგარდნით, რომლის უმეტესი ნაწილი ჩამოცვენილია. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმულია მთლიანად აგურით ნაგები ოთხწახნაგოვანი სამრეკლო. სამრეკლოს დაბალი კვადრატული საფუძვლის ოთხივე კუთხეში კვადრატული ბურჯებია, რომლებსაც ნახევარწრიული ფორმის თაღები ეყრდნობა. თაღებს ზემოთ სიბრტყის ოდნავ შეღრმავებულ ნაწილს აგვირგვინებს კუთხით გამოშვერილი აგურებისგან შედგენილი ვიწრო ფრიზი. მსგავსი ფორმისაა ლავგარდანიც. სამრეკლო დასრულებულია თუნუქით შემოსილი პირამიდული ფორმის სახურავით, რომელსაც წვერზე ლითონის ჯვარი ადგას.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 417-417.
**ფაეტონისნაირნი** (ლათ. Phaethontiformes) — ფრინველთა რიგი. აერთიანებს არსებული 1 ოჯახის (ფაეტონისებრნი) 1 გვარის (ფაეტონი) 3 სახეობას და აგრეთვე ამომწყდარ ოჯახს Prophaethontidae. ზოგიერთი ავტორის ცნობით ეს ოჯახები ვარხვისნაირთა რიგშია გაერთიანებული. გავრცელებულნი არიან წყნარი, ატლანტისა და ინდოეთის ოკეანეების სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყლებში. მათი სხეულის სიგრძე 30—45 სმ, საჭის ბუმბულისა — 16 სმ აღწევს. აქვთ გრძელი, ვიწრო ფრთები, მოკლე ფეხები (მიწაზე ცუდად დადიან). ფერად თეთრ-მოვარდისფრო-მონარინჯისფროა, შავი ლაქები აყრია ან გარდიგარდმო ზოლები დასდევს; ბუდობენ კოლონიებად კუნძულებზე. დებენ 1 თეთრ კვერცხს, ინკუბაცია გრძელდება 41—45 დღე-ღამე. იკვებებიან სხვადასხვა ზღვის ცხოველებით, მათ შორის თევზები, კალმარები და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* Mikhailov, Konstantin E. (1995). "Eggshell structure in the shoebill and pelecaniform birds: comparison with hamerkop, herons, ibises and storks". Canadian Journal of Zoology. 73 (9): 1754–70.
* Mayr, G (2003). "The phylogenetic affinities of the Shoebill (Balaeniceps rex)". Journal für Ornithologie. 144 (2): 157–175.

სქოლიო
------

1. ↑  *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 207.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვინი პუჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ერნესტ შეპარდის ილუსტრაცია
ვინი პუჰი — უაიტ-რივერი, ონტარიო
**ვინი პუჰი** (ინგლ. Winnie-the-Pooh, აგრეთვე ცნობილი როგორც **დათუნია ვინი**, Winnie-the-Pooh) — მწერალ ალან მილნის წიგნების პერსონაჟი წიგნებიდან „ვინი პუჰი" (1926) და „სახლი პუჰის კუთხეში" (1928). პუჰის შესახებ ლექსი მილნმა აგრეთვე გამოაქვეყნა საბავშვო წიგნში „როდესაც ძალიან პატარები ვიყავით" (1924) და უფრო მეტი — წიგნში „ახლა ექვსი წლის ვართ". ოთხივე წიგნის ილუსტრატორია ერნესტ შეპარდი.

პუჰის შესახებ ისტორიები ნათარგმნია მრავალ ენაზე. არსებობს მისი თავგადასავლების ეკრანიზაციები. ძირითადად ცნობილია უოლტ დისნეის სტუდიების ფილმები და სატელევიზიო სერიალები და თედორე ხიტრუკის მიერ გადაღებული სამი მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.

დათუნია ვინიმ თავისი სახელი, ისევე როგორც პერსონაჟების უმეტესობამ, ალან მილნის ვაჟიშვილის — კრისტოფერ რობინ მილნის სათამაშოებისაგან მიიღო (გამონაკლისები არიან ბუ და კურდღელი). თავად ალანის ვაჟიშვილი კი, კრისტოფერ რობინის პერსონაჟის პროტოტიპი იყო. ამჟამად კრისტოფერ რობინის სათამაშო დათვი გამოფენილი არის ნიუ იორკის საჯარო ბიბლიოთეკის მთავარ ფილიალში.

შენიშვნები
----------

1. ↑  2014 წელს წიგნი ვინი პუჰის შესახებ ქართულად გამოიცა. ძველი თარგმანისაგან განსხვავებით, რომელიც წიგნის არასრული რუსული ვარიანტიდან იყო შესრულებული, ახალი გამოცემა ორიგინალის ენიდან ითარგმნა და ორივე ორიგინალური წიგნის სრულ ტექსტს შეიცავს. ამ გამოცემებში დათუნიას სახელია „ვინი ფუუჰი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვინი პუჰი***

* ორიგინალური დათვი
* ნამდვილი ადგილები წიგნიდან, ეშდაუნის ტყიდან დაარქივებული 2015-05-23 საიტზე Wayback Machine.
* ვინი პუჰი ნიუ-იორკის საჯარო ბიბლიოთეკაში

სქოლიო
------

1. ↑  ვინი ფუუჰი, „დიოგენე".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-26. ციტირების თარიღი: 2014-06-15.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**"სტივენის სამყარო"** - (ინგლ. Steven Universe) ამერიკული ანიმაციური სერიალია, რომელიც შექმნა რებეკა შუგარმა "Cartoon Network"-ისთვის. ის მოგვითხრობს პატარა ბიჭუნას, სტივენ იუნივერსის, შესახებ, რომელიც ცხოვრობს ფერად კრისტალებთან სახელად გარნეტი, ამეთვისტო და მარგალიტი - მაგიურ, ადამიანისმაგვარ უცხოპლანეტელებთან გამოგონილ ქალაქში - „ზღვისპირეთი" (ინგლ. Beach City). სტივენს, ნახევრად ადამიანსა და ნახევრად ფერად კრისტალს, თავის მეგობრებთან ერთად ბევრი თავგადასავალი გადახდება თავს მაშინ, როდესაც მსოფლიოს გადარჩენაში კრისტალებს დაეხმარება. საპილოტე სერია პირველად 2013 წლის მაისში აჩვენეს, რის შემდეგაც 5 სეზონი გამოვიდა (2013 წლის ნოემბრიდან 2019 წლის იანვრამდე). გარდა ამისა, 2019 წლის სექტემბერში გამოუშვეს სტივენის სამყარო: ფილმი (ინგლ. Steven Universe: The Movie) და მცირე ეპილოგი (ინგლ. Steven Universe Future), რომლის პრემიერაც 2019 წლის დეკემბერში შედგა. ჩვენება დამთავრდა 2020 წლის მარტში. 

სერიალმა შეიძინა ფართო ფანბაზა და მოიპოვა საყოველთაო აღიარება თავისი დიზაინის, მუსიკის, გამხმოვანებლების ოსტატობის, მრავალფეროვანი, საინტერესო პერსონაჟებისა და LGBTQ თემატიკის განვითარების გამო. სერიალი 5-ჯერ იყო ნომინირებული „ემი"-ს და 5-ჯერვე „ენნი"-ის ჯილდოებზე.
**ვიტალი მეჯიდის ძე რაჰიმოვი** (აზერ. Vitali Məcidoviç Rəhimov დ. 27 აგვისტო, 1984, მეღრი) — აზერბაიჯანელი მოჭიდავე, აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების წევრი. აზერბაიჯანის სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

ბიოგრაფია
---------

ვიტალი რაჰიმოვი დაიბადა სომხეთის სსრ-ის სოფელ მეგრში, 1984 წლის 26 აგვისტოს. 1990 წელს რაჰიმოვების ოჯახი საცხოვრებლად აზერბაიჯანში გადავიდა. 1994 წელს ვიტალი ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობის წრეზე შევიდა. „ჩემმა ძმამ კლასიკურ ჭიდაობაზე მიმიყვანა", - იხსენებს ვიტალი. - „სიმართლე გითხრათ, მაშინ არ ვიცოდი რა განსხვავება იყო ბერძნულ-რომაულ და თავისუფალ ჭიდაობას შორის. მაგრამ არ ვნანობ ჩემს არჩევანს". 

2004 წლის საბერძნეთში, ათენში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე რაჰიმოვმა დაამარცხა ამერიკელი ჯიმ გრეუნვოლდი, ანგარიშით 7-0. შემდეგ შეხვედრაში დამარცხდა სერბ დავორ სტეფანეკთან.

2005 წელს მოიგო ვარნაში, ბულგარეთში გამართული ევროპის ჩემპიონატი. ფინალში დაამარცხა რუმინელი ეუსებიუ დიაკონუ. 2008 წელს მონაწილეობა მიიღო ჩინეთში გამართულ, პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც ვერცხლის მედლის მოპოვება მოახერხა. თავდაპირველად დაამარცხა ჩინელი შენგ ჯიანგი. მისი შემდეგი მეტოქე იყო რუმინელი ეუსებიუ დიაკონუ, ამას მოჰყვა ბულგარეთის სახელით მოასპარეზე არმენ ნაზარიანისა და თურქმენი ნურბაკიტ ტენგიზბაიევის დამარცხება. ფინალში დამარცხდა რუსეთის წარმომადგენელ ისლამბეკ ალბიევთან. 2016 წელს საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ვიტალი რაჰიმოვი გაასამართლა ანტიდოპინგური წესების დარღვევისათვის და ჩამოართვა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოპოვებული ვერცხლის მედალი. 2009 წელს ჰერნინგში, დანიაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 1/32 ფინალში დაამარცხა იტალიელი პაოლო ფუჩილე (1:0, 6:0). 1/16 ფინალში დაამარცხა ყირგიზი რუსლან ტიუმენბაიევი (1:0, 1:0). მეოთხედფინალში დაამარცხა ქართველი მოჭიდავე რევაზ ლაშხი (1:0, 1:0). ნახევარფინალში დამარცხდა უზბეკ დილშოდ არიპოვთან. ბრინჯაოს მედლისთვის შეხვედრაში დაამარცხა თურქი სონერ სენჯუ.  2010 წელს, ერთი წლის შემდეგ მოსკოვში, რუსეთში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ზედიზედ მეორედ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 1/32 ფინალში დაამარცხა ინდოელი სუმილ კუნარ რანა, ანგარიშით 5:1. 1/16 ფინალში დაამარცხა სომეხი არმან ადიკიანი. მეოთხედფინალში დამარცხდა რუსეთის სახელით მოასპარეზე ამბაკო ვაჩაძე. რეპეშაჟში დაამარცხა შვეიცარიელი პასკალ სტრებელი. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დაამარცხა უნგრელი ტამაშ ლიორინცი.  2011 წელს გერმანიის ქალაქ დორტმუნდში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

რაჰიმოვს მიღებული აქვს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჯილდო, მედალი „პროგრესი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Olympedia

სქოლიო
------

1. 1 2  Министерство молодежи и спорта Азербайджанской Республики დაარქივებული 2015-09-26 საიტზე Wayback Machine.  (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Виталий РАГИМОВ: "Очень хочется вернуться домой призером Олимпиады" დაარქივებული 2011-04-30 საიტზე Wayback Machine.
3. ↑  Olympic notes: Injury drops wrestler დაარქივებული 2008-05-13 საიტზე Wayback Machine.  by Charles F. Gardner. *Journal Sentinel*. 12 May 2008. Retrieved 12 August 2008
4. ↑   Database
5. ↑  Doping: 2008 Beijing Olympics medal winners among 16 athletes banned for doping. BBC (2016-11-17).
6. ↑   Results Book, Pages 117–118
7. ↑   Resulsts
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვინი პუჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ვინი პუჰი**  (რუს. Винни-Пух) — პირველი საბჭოთა ანიმაციური ფილმი ალან მილნის მიერ გამოგონილი ვინი პუჰის შესახებ.

ასევე მოჰყვა ორი ფილმი — „ვინი პუჰი სტუმრად მიდის" და „ვინი პუჰი და საზრუნავის დღე".

შექმნა
------

თედორე ხიტრუკი, ფილმის რეჟისორი, იხსენებდა, რომ მთავარი პერსონაჟების გასახმოვანებლად მსახიობთა შერჩევისას პრობლემები შეიქმნა.

მრავალი მცდელობის შემდეგ სცადეს მსახიობ ევგენი ლეონოვის ხმის ჩაწერა, მაგრამ მისი ხმა ზედმეტად ბოხი იყო. ხმის ოპერატორის ინიციატივით ფირის სწრაფი გადახვევით მოხდა ხმის აჩქარება. შედეგი იდეალურად მოერგო პერსონაჟს. ამიტომ იგივე ხერხი გამოიყენეს სხვა პერსონაჟების შემთხვევაშიც.

მსახიობ ია სავინას (გოჭუნა) აღიარებით, პერსონაჟის გახმოვანებისას იგი ცდილობდა ბელა ახმადულინას პაროდირებას - კერძოდ, მისი პერსონაჟის განსახიერებას ერთ-ერთი ფილმიდან.

ვიზუალური მხარე
---------------

ფილმის მხატვრული გადაწყვეტა აერთიანებს ’ბავშვური’ ტიპის ფონების ნახატებს და თავისი დროისათვის ფერთა ნოვატორულ ცვლილებას პერსონაჟთა ნახატებში (რაც მეორე სერიაში უკვე აღარ გამოიყენებოდა). მოქმედება მიმდინარეობს სიბრტყეზე, როგორც ხშირად ხდება ხიტრუკის ფილმებში.

ჯილდოები
--------

* 1976 — თედორე ხიტრუკს გადაეცა სსრკ სახელმწიფო პრემია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვინი პუჰი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კადრები ფილმიდან
**ვინ მაუნგი** (ბირმ. မန်းဝင်းမောင်; ინგლ. Win Maung; დ. 17 აპრილი, 1916, ჰლეზეიტი, ბრიტანეთის ბირმა — გ. 4 ივლისი, 1989, იანგონი, მიანმარი) — ბირმელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ბირმის პრეზიდენტი 1957 წლის 13 მარტიდან 1962 წლის 2 მარტამდე.

ბიოგრაფია
---------

ვინ მაუნგი დაიბადა 1916 წლის 17 აპრილს იანგონის მახლობლად მდებარე სოფელ ჰლეზეიტში, ეროვნებით კარენი უ შვე იინისა დაუ ტარის ოჯახში. 1937 წელს დაამთავრა რანგუნის უნივერსიტეტის ჯადსონის კოლეჯი და მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის წოდება. მსახურობდა ბრიტანულ ნავთობკომპანიაში „ბირმა ოილ კომპანიში" და კოლონიალური ადმინისტრაციის ორგანოებში. იაპონიასთან წყნარი ოკეანის აუზში ომის დაწყების შემდეგ ვინ მაუნგი მსახურობდა ბრიტანეთის არმიაში ლეიტენანტის წოდებით. მონაწილეობდა იაპონიის არმიის წინააღმდეგ საბრძოლო მოქმედებებში, გაწევრიანდა ბირმის ეროვნულ პოლიტიკურ ორგანიზაციაში სახალხო თავისუფლების ანტიფაშისტური ლიგა. 1944 წელს გააგზავნეს სამხედრო მომზადებისთვის ინდოეთისა და ცეილონის ბრიტანულ სასწავლო ცენტრებში. 1945 წელ, როდესაც სახალხო თავისუფლების ანტიფაშისტურმა ლიგამ დაიწყო ანტიიაპონური აჯანყება, ვინ მაუნგი პარაშუტით დაეშვა ტაუნგუს რაიონში ანტიიაპონური წინააღმდეგობის მოძრაობის ორგანიზებისათვის. დაკავებული იყო კარენების პარტიზანული ჯგუფების ჩამოყალიბებით. 

საომარი მოქმედებების დასრულების შემდეგ აირჩიეს კარენი ახალგაზრდობის ლიგის თავჯდომარის მოადგილედ, ხოლო რამდენიმე წლის შემდეგ — გაერთიანებული კარენების ლიგის თავმჯდომარედ. როგორც სახალხო თავისუფლების ანტიფაშისტური ლიგის აღმასკომის წევრი, 1947 წელს აირჩიეს დამფუძნებელი კრების დეპუტატად. ქვეყნის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ დაიკავა ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის თანამდებობა. 1951-1952 და 1956 წლებში აირჩიეს პარლამენტის დეპუტატად. სხვადასხვა დროს ასევე ეკავა შახტების, სამთო მრეწველობისა და მთის სამუშაოების, წყლის საჰაერო და სავაჭრო ტრანსპორტის მინისტრის თანამდებობები. 

1957 წლის 11 მარტს ვინ მაუნგი ბირმის კავშირის პრემიერ-მინისტრ უ ნუს წინადადებით ერთხმად აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. ქვეყნის პოლიტიკური ელიტა იმედს გამოთქვამდა, რომ მისი მოღვაწეობა ხელს შეუწყობდა ქვეყანაში დამყარებულიყო მშვიდობა და წესრიგი. ორი დღის შემდეგ, 1957 წლის 13 მარტს ვინ მაუნგმა ოფიციალურად დაიკავა ბირმის კავშირის პრეზიდენტის თანამდებობა.

ვინ მაუნგის პრეზიდენტობის პერიოდი დაემთხვა მორიგ პოლიტიკურ ძვრებს ქვეყნის ისტორიაში. 1958 წლის პოლიტიკურმა კრიზისმა ხელისუფლებაში მოიყვანა დროებითი სამხედრო მტავრობა გენერალ ნე ვინის ხელმძღვანელობით, რომელმაც გარკვეულწილად მოახერხა სიტუაციის სტაბილიზაცია და 1960 წელს ჩაატარა საპარლამენტო არჩევნები.მაგრამ ხელისუფლებაში დაბრუნებულმა უ ნუმ ვერ მოახერხა ბირმის პრობლემების გადაჭრა და 1962 წლის 2 მარტს ხელსუფლებაში მოვიდა ბირმის რევოლუციური საბჭო გენერალ ნე ვინის მეთაურობით. ვინ მაუნგი გადააყენეს პრეზიდენტის თანამდებობიდან, დააპატიმრეს და ციხეში გაუშვეს ხუთი წლის ვადით. 

1967 წელს, ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ ყოფილი პრეზიდენტი მთლიანად ჩამოშორდა დიდ პოლიტიკას და ცხოვრობდა როგორც ჩვეულებრივი მოქალაქე. 

ვინ მაუნგი გარდაიცვალა 1989 წლის 4 ივლისს იანგონში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Mahn Win Maung, Ex-Burmese President, 73. The New York Times (July 05, 1989).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-17. ციტირების თარიღი: 2012-12-05.
**სოლი** (სომალ. *Sool*, არაბ. سول) — რეგიონი სომალის ჩრდილოეთში. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ლასანოდი. ისტორიულად ეს რეგიონი ცნობილია, როგორც ანტიკოლონიალური მოძრაობის ბაზა საიდ მოჰამედ აბდილე ჰასანის ხელმძღვანელობით, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც დერვიშების მოძრაობა. დღეისათვის ამ რეგიონის დასაპყრობად მიმდინარეობს ბრძოლა თვითგამოცხადებულ სახელმწიფო სომალილენდსა და ავტონომიურ სახელმწიფო პუნტლენდსა და მის მოკავშირე — ადგილობრივ დაჯგუფება HBM-SSC-ს შორის, რომელთა მიზანია სომალის შემადგენლობაში ერთიანი ავტონომიის — სოლ-სანაგ-აინის შექმნა, რომელშიც შევა სომალის სამი ადმინისტრაციული რეგიონი: სოლი, სანაგი და აინი.

ტერიტორიული ბრძოლა
------------------

მოჰამედ სიად ბარეს მმართველობის დროს სოლი არ იყო ცალკე რეგიონი, იგი წარმოადგენდა უფრო დიდი რეგიონის — ნუგალის ნაწილს, ადმინისტრაციული ცენტრით გაროუე. დღეისათვის ნუგალი პუნტლენდის ცენტრალური რეგიონია, რის გამოც პუნტლენდი წინააღმდეგია სულის ავტონომიისა (თუმცა მხარს უჭერს სოლ-სანაგ-აინს და მის ბრძოლას სომალილენდის წინააღმდეგ). უფრო მეტიც, სოლის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ იგივე კლანის ტომები, რაც თვითონ პუნტლენდში.

პუნტლენდი აკონტროლებდა ამ რეგიონს 2003 წლიდან 2007 წლის ოქტომბრამდე, მაგრამ 2007 წელს სომალილენდის შეიარაღებული ძალები შევიდნენ და დაიკავეს სოლის რეგიონი და დღეისათვის აგრძელებენ მისი დასავლეთი ნაწილის კონტროლს. რეგიონში მოქმედებენ წინააღმდეგობის ძალები, რომლებიც იბრძვიან იქ სომალილენდის შეიარაღებული ძალების ყოფნის წინააღმდეგ.

კლიმატი
-------

სოლის რეგიონი იმყოფება საკმაოდ გვალვიან და უდაბნოს კლიმატურ ზონაში, ცხელი ზაფხულით და მშრალი ზამთრით. რეგიონში ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა შეადგენს 100-200 მმ-ს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

სოლის რეგიონი დაყოფილია ოთხ რაიონად:

* აინაბო
* ლას ანოდი
* ტალეჰი
* ჰუდუნი

ეკონომიკა
---------

სოლის რეგიონის ეკონომიკა დაფუძნებულია მესაქონლეობაზე და კომუნიკაციებზე. რეგიონი საკმაოდ მდიდარია პატარა ზომის რქოსანი საქონლით, მაშინ როდესაც მობილური სატელეფონო კავშირით მომსახურებას მოაქვს საგადასახადო შემოსავლების დაახლოებით 40 %.

სქოლიო
------

1. ↑  Sool Region. ციტირების თარიღი: 30 December 2013.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომალის რეგიონები |
| --- |
|  |
| 
* ავდალი
* ბაკული
* ბენადირი
* ბარი
* ბეი
* გალგუდუდი
* გედო
* ვოკუი-გალბიდი
* მუდუგი
* ნუგალი
* სანაგი
* სოლი
* ტოგდერი
* ქვემო შაბელე
* ქვემო ჯუბა
* შუა შაბელე
* შუა ჯუბა
* ჰირანი
 |

 |
**ვინ მოკლა ჩაიკა** — ანა კორძაია-სამადაშვილის 2013 წლის მაგიური რომანი.

რომანის შესახებ
---------------

ნაწარმოებში მოთხრობილია მარტოხელა ქალის ისტორია, რომელსაც ერთ დღეს მოკლულს იპოვიან. საკვირველია, მაგრამ ამ მკვლელობის შესახებ ყველამ ყველაფერი იცის, გარდა ერთი ადამიანისა - მხოლოდ გამომძიებლისთვის არის საიდუმლო, თუ ვინ მოკლა ჩაიკა. 

ვინ მოკლა ჩაიკა მწერლის მეორე რომანია. ის ბაკურ სულაკაურმა გამოსცა. იგი პირველზე უფრო დიდია მოცულობით და ანა პირველზე უფრო მაგრად ხლართავს აქ ამბებს. იმ რომანს, რომელსაც „შუშანიკის შვილები" ერქვა აქვს მინაწერი: „ერთი რომანის სცენარი". კრიტიკოსების თქმით, ეს უკვე რომანია, რომელსაც ზოგი დეტექტივს უწოდებს.

თანამედროვე ქართველი მწერლის, ჯაბა ზარქუას თქმით, თხრობა არითმიულია, ტექსტი კი ტაქიკარდიული, რასაც ბევრი ამოვარდნები აქვს. მისი აზრით, მწერლის გაფანტული თხრობა შეიძლება ტექსტის ერთგვარ ნაკლადაც ჩათვლილიყო, თუმცა რომანში ეს ზედმეტად არ ჩანს. ამ ტექსტისთვის არითმია ორგანული და ბუნებრივი რამაა, ეს ასეც უნდა ყოფილიყო.

მწერლის რომანის ჟანრზე წერს:*"როგორც თვითონ ავტორს აქვს ნათქვამი, ეს წიგნი გადის დეტექტივში, მაგრამ ასე მიდგომა ამ წიგნისადმი, როგორც რაღაცა უბრალო დეტექტივისადმი, ჩემი აზრით, არაა მართებული, იმიტომ რომ დეტექტივის გარდა, პრინციპში, უფრო სხვა რამეა, იმიტომ რომ დეტექტივისთვის დამახასიათებელი ბოლოს ასეთი კვანძის მკაფიო გახსნა და ყველაფრის დახურვა და ლოგიკური წერტილის დასმა აქ არ არის. აქ ცოტა სხვა აქცენტებია დასმული"*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რომანი - Goodreads.com-ზე
* რადიოთავისუფლება – ვინ მოკლა ჩაიკა. ჯაბა ზარქუა
* ჩაიკა, სახელად ელისაბედი – მოლი ბლუმის ბლოგი დაარქივებული 2013-05-30 საიტზე Wayback Machine.
* კეჟერაძის ბლოგი – ანა, ჯემალი და აკა

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ენდი უორჰოლი** (ინგლ. Andy Warhol; დ. 6 აგვისტო, 1928 — გ. 22 თებერვალი, 1987) — ამერიკელი მხატვარი, ავანგარდისტი კინოხელოვანი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. ასევე მოღვაწეობდა როგორც გამომცემელი, მუსიკის პროდიუსერი და მსახიობი. პოპ-არტის მიმდინარეობის ერთ-ერთი დამფუძნებელი აშშ-ში 1950-იან წლებში.

ენდი უორჰოლი იყო პირველი მხატვარი, რომელმაც აღიარა ტრაფარეტული ბეჭდვის შემოქმედებითი პოტენციალი, რომელიც ადრე მხოლოდ სამრეწველო შეფუთვებზე გამოიყენებოდა.

უორჰოლი ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი სავაჭრო პროდუქტების შეფუთვების გაფორმებით, ყოველდღიური ობიექტების, როგორიცაა კემპბელის სუპის ქილების, ყაყაჩოს ყვავილების გამოსახულებებით და ბანანით ჯგუფ ველვეტ ანდეგრაუნდის როკ-ალბომზე, ასევე XX საუკუნის პოპულარული ვარსკვლავების მერილინ მონროს, ელვის პრესლის, ჟაკლინ კენედის, ჯუდი გარლანდისა და ელისაბედ ტეილორი მისი სტილიზებული პორტრეტებით. უორჰოლის ეკუთვნის აგრეთვე ცნობილი სასმელის Coca-Cola-ს ეტიკეტის დიზაინი.

ხელოვნების სამყაროს გარეთ უორჰოლი ცნობილია ციტატით „მომავალში ყველა გახდება მსოფლიოში ცნობილი 15 წუთით". მოგვიანებით რეპორტიორებს მან განუცხადა: „ჩემი ახალი ფრაზაა: თხუთმეტ წუთში ყველა ცნობილი გახდება".

ენდი უორჰოლი არა მარტო თავისი ნახატებით და ფილმებით არის ცნობილი, არამედ თავისი სტუდიით „Factory", რომელიც ნიუ-იორკის ბომონდის თავშეყრის ადგილი და 70-იანი წლების ცხოვრების სტილის განსახიერება გახდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თვითმარქვია&გენიოსი დაარქივებული 2012-02-19 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2
2. 1 2 3

|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |