**ვანისა და ბაღდათის ეპარქია** — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ეპარქია იმერეთში.

მდებარეობა
----------

ეპარქია მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, იმერეთის დაბლობზე, მდინარეების სულორისა და ხანისწყლის აუზებში. იგი ქალაქებს — ვანს, ბაღდათს და მათ მუნიციპალიტეტებს მოიცავს. ეპარქიას დასავლეთიდან შემოქმედის ეპარქია ესაზღვრება, ჩრდილო-დასავლეთიდან — ხონისა და სამტრედიის, ჩრდილოეთიდან — ქუთაის-გაენათის, აღმოსავლეთიდან — მარგვეთისა და უბისის, სამხრეთიდან კი — ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის.

ისტორია
-------

ეპარქიის ტერიტორიაზე ქრისტიანობის ქადაგება მოციქულების დროს დაიწყო, როდესაც მათ მოაიარეს ზღვისპირეთი და მდინარე ფაზისს აჰყვნენ. ეგრის-აფხაზეთის სამეფოს და შესაბამისად, დასავლეთ საქართველოში ამავე სახელწოდების საკათალიკოსოს ჩამოყალიბების შემდეგ, ვაკე იმერეთი მის შემადგენლობაში აღმოჩნდა, თუმცა აღნიშნული ეპარქია ცალკე სამღვდელმთავროდ არ გამოყოფილა, თანამედროვე ეპარქიის ტერიტორია ქუთაისის საეპისკოპოსოში შედიოდა. XIV ს. 30-იან წლებში ჩამოყალიბებული ხონის, შემდეგ აფხაზეთის საკათალიკოსის რეზიდენციის გელათში გადმოტანისას, დასავლეთ საქართველოს საეპარქიო საზღვრები შეიცვალა და ვაკე იმერეთიც მათ შორის გადანაწილდა. XVIII-XIX სს-თა მიჯნაზე ეს მხარე ქუთათელისა და ხონელის სამწყო ტერიტორიას შეადგენდა.

საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, ვაკე იმერეთი გაერთიანებული დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო შემადგენლობაში - იმერეთის ეპარქიაში შედიოდა. ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ თანამედროვე ვანისა და ბაღდათის ეპარქიის სამწყსო ქუთაის-გაენათის ეპარქიას მიეკუთვნებოდა.

1995 წ. 5 აპრილის საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით ვანისა და ბაღდათის ეპარქია დაარსდა. 1996 წ. ნოემბრიდან ვანისა და ბაღდათის ეპარქიის მმართველად დადგენილი იქნა ეპისკოპოსი ანტონ ბულუხია.

ადმინისტრაციულად ვანისა და ბაღდათის ეპარქია ორ ოლქად იყოფა: ვანისა (მთავარხუცესი - დეკანოზი პეტრე გიორგაძე) და ბაღდათისა (მთავარხუცესი - არქიმანდრიტი მაკარი აბესაძე).

მოქმედი ეკლესიები
-----------------

ეპარქიის ტერიტორიაზე 22 ეკლესია მოქმედებს, მათ შორის 9 ვანის და 13 ბაღდათის რაიონის ტერიტორიაზე.  
**ვანის ოლქი**  
1.ვანის ყოველთა ქართველთა წმიდათა საკათედრო ტაძარი. წინამძღვრის მოადგილე - დეკანოზი პეტრე გიორგაძე;  
2. გორას წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ანდრია პაიკიძე;  
3. ზეინდრის წმ. ნიკოლოზის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი იასონ შარიქაძე  
4. სოფ. ამაღლების ქრისტეს ამაღლების ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ლუკა ჭულუხიძე;  
5. ბზვანის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ზურაბ ბიბიჩაძე;  
6. ისრითის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ლონგინოზ მანაგაძე;  
7. ქედის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - დეკანოზი ზაქარია დვალიშვილი;  
8. ტობანიერის იოანე ნათლისმცემლის სამლოცველო. წინამძღვარი - მღვდელი ნიკოლოზ კაცაძე;  
9. ყუმურის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი კონსტანტინე გაბუნია.

**ბაღდათის ოლქი**  
10. ბაღდათის წმ. გიორგის საკათედრო ტაძარი (არქიმანდრიტი მაკარი, აბესაძე);  
11. ზემო დიმის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი იოანე ყურაშვილი;  
12. საკრაულას ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი მიქაელ გიორგობიანი;  
13. ხანის 12 მოციქულის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ბესარიონ მშვილდაძე;  
14. წითელხევის ტაძრად მიყვანების ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი ბასილ ბასილაძე;  
15. როკითის ფერისცვალების ეკლესია. წინამძღვარი - დეკანოზი იოაკიმე ისაკაძე;  
16. ვარციხის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია. წინამძღვარი - დეკანოზი მარკოზ დარჯანია;  
17. ქვედა დიმის მთავარანგელოზთა ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელი გაბრიელ დარჯანია  
18. ქვედა დიმის წმ. ნინოს სახელობის სამლოცველო. წინამძღვარი - მღვდელი დოსითეოზ შემაზაშვილი;  
19. ობჩის წმ. გიორგის ეკლესია. წინამძღვარი - დეკანოზი დავით ბურჯანაძე;  
20. ობჩის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ეკლესია. წინამძღვარი - იღუმენი ისააკი (ფირცხალავა);  
21. ბაღდათის წმ. თამარ მეფის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელმონაზონი ზაბულონი (ნოდია);  
22. გოთიეთის ივერიის ღვთისმშობლის ეკლესია. წინამძღვარი - მღვდელმონაზონი ილია (გამყრელიძე);

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს ეპარქიები

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 საქართველოს ეპარქიები |
| --- |
|  |
| საქართველოს ტერიტორიაზე | 
* მცხეთა-თბილისის ეპარქია
* ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია
* ქუთაის-გაენათის ეპარქია
* ჭიათურისა და საჩხერის ეპარქია
* მანგლისისა და თეთრიწყაროს ეპარქია
* წილკნისა და დუშეთის ეპარქია
* ტყიბულისა და თერჯოლის ეპარქია
* რუისისა და ურბნისის ეპარქია
* ალავერდის ეპარქია
* ნეკრესის ეპარქია
* შემოქმედის ეპარქია
* ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქია
* ბორჯომისა და ბაკურიანის ეპარქია
* ფოთისა და ხობის ეპარქია
* ახალქალაქის, კუმურდოსა და კარის ეპარქია
* ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია
* ხონისა და სამტრედიის ეპარქია
* ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქია
* ვანისა და ბაღდათის ეპარქია
* ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქია
* გორისა და ატენის ეპარქია
* ჭყონდიდის ეპარქია
* ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია
* მესტიისა და ზემო სვანეთის ეპარქია
* სენაკისა და ჩხოროწყუს ეპარქია
* რუსთავის ეპარქია
* გურჯაანისა და ველისციხის ეპარქია
* საგარეჯოსა და ნინოწმიდის ეპარქია
* დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქია
* სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია
* სხალთის ეპარქია
* ბოლნისის ეპარქია
* მარგვეთისა და უბისის ეპარქია
* ბოდბის ეპარქია
* თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია
* ხორნაბუჯის ეპარქია
* სამთავისისა და კასპის ეპარქია
* სურამისა და ხაშურის ეპარქია
* მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპარქია
* მარტყოფისა და გარდაბნის ეპარქია
* წალკის ეპარქია
* ნიკორწმინდის ეპარქია
* კახისა და ქურმუხის ეპარქია
 |
|  |
| საზღვარგარეთ | 
* ავსტრალიის ეპარქია
* ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქია
* გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქია
* დასავლეთ ევროპის ეპარქია
* დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის ეპარქია
* სამხრეთ ამერიკის ეპარქია
* ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქია
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულებები  |
| --- |
|  |
| 
* საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1917)
* საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1920)
* საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1927)
* საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1945)
* საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება (1995)
 |

 |