**შურისმაძიებლები** (ინგლ. The Avengers) — 2012 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, რომელიც Marvel Studios-მა გადაიღო. მას დისტრიბუციას უწევს Walt Disney Pictures. ფილმი ეფუძნება კომპანიის Marvel Comics მიერ გამოცემული სუპერგმირების გუნდ „შურისმაძიებლების" თავგადასავლებს. ფილმის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ჯოს უიდონი. მთავარ როლებს მასში ასრულებენ რობერტ დაუნი უმცროსი, კრის ევანსი, მარკ რუფალო, კრის ჰემსუორთი, სკარლეტ იოჰანსონი, ჯერემი რენერი, ტომ ჰილდსტონი და სემუელ ლ. ჯექსონი.

ფილმის სიუჟეტის მიხედვით, ორგანიზაციის S.H.I.E.L.D. ლიდერი ნიკ ფიური (სემუელ ლ. ჯექსონი) რკინის კაცს, ჰალკსა, თორს და კაპიტან ამერიკას აერთიანებს ერთ გუნდში, რომელსაც „შურისმაძიებლები" ეწოდება. ჯგუფმა უნდა შეაჩეროს ლოკის, თორის ძმის ქმედებები, რომლებიც მიმართულია დედამიწის განასადგურებლად.

ფილმზე მუშაობა დაიწყო, როდესაც მერილ ლინჩი 2005 წლის აპრილში Marvel Comics-ის ერთ-ერთი მეწილე გახდა. ფილმის „რკინის კაცი" 2008 წლის წარმატების შემდეგ Marvel Studios-ისგან ცნობილი გახდა, რომ „შურისმაძიებლები" 2011 წლის ივლისში გამოვიდოდა. 2009 წლის მარტში გუნდს შეუერთდა სკარლეტ იოჰანსონი. ფილმის დასრულება 2012 წლისათვის გადაიდო. უიდონი კოლექტივს 2010 წლის აპრილში შეუერთდა და შეცვალა სცენარი, რომლის ავტორი სინამდვილეში ზეკ პენი იყო. ფილმის წარმოება დაიწყო 2011 წლის აპრილში, ნიუ-მექსიკოში გადაღებებით და 2011 წლის აგვისტოში გადაინაცვლა კლივლენდის ტერიტორიაზე. 2011 წლის სექტემბერში გადაღებები ნიუ-იორკში მიმდინარეობდა. პოსტ-წარმოების პერიოდში ფილმი 2D ფორმატიდან 3D-ში იქნა გადაყვანილი.

„შურისმაძიებლების" პრემიერა გაიმართა ჰოლივუდში (კალიფორნია, აშშ), თეატრში El Capitan, 2012 წლის 11 აპრილს. დღეისათვის იგი 1 მილიარდი დოლარის შემოსავლის ზღვარის გადალახვის მხრივ რეკორდსმენია და ყველა დროის შემოსავლიანი ფილმების სიაში რიგით მესამე ადგილი უკავია.

ფილმის შემდგომი ნაწილის წარმოება 2012 წლის მაისში დაიწყო.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ასგარდელი ლოკი ხვდება ჩიტაურების სახელით ცნობილი უცხო რასის მეთაურს. ტესერაქტის სანაცვლოდ უცხოპლანეტელი ლოკის სთავაზობს ჩიტაურელთა დიდ არმიას, რომელიც დედამიწის დაპყრობაში დაეხმარება. ნიკ ფიური, სააგენტო S.H.I.E.L.D.-ის უფროსი და აგენტი მარია ჰილი ეწვევიან კვლევით ცენტრს, სადაც ერიკ სელვიგი მართავს ტესერაქტის კვლევის პროცესს. ფილ კოულსონი განმარტავს, რომ ტესერაქტი გამოჰყოფს ენერგიის დიდ რაოდენობას. მოულოდნელად ტესერაქტი აქტიური ხდება და ხსნის პორტალს, საიდანაც ჩნდება ლოკი. იგი ტესერაქტს იპარავს და თავისი კვერთხით სელვიგსა და სხვა აგენტებს (მათ შორის, ქორისთვალსაც (კლინტ ბერტონი) იმორჩილებს.

პასუხად ამაზე ფიური თავს უყრის სუპერგმირებს: რკინის კაცი (ტონი სტარკი), კაპიტანი ამერიკა (სტივ როჯერსი), ჰალკი (ბრიუს ბანერი) და შავი ქვრივი (ნატალია რომანოვა). ქორისთვალი იპარავს ირიდიუმს, რომელიც ხელს უწყობს ტესერაქტის ძალის სტაბილიზებას, ხოლო ლოკი შტუტგარტშია, სადაც უპირისპირდება როჯერსს, სტარკსა და რომანოვას. ლოკის იჭერენ და S.H.I.E.L.D.-ის შტაბ-ბინაში გადაჰყავთ, მაგრამ ამ დროს ჩნდება მისი ძმა, თორი და მის გათავისუფლებას ცდილობს - იმ იმედით, რომ ლოკი საკუთარ გეგმებს შეცვლის და ასგარდში დაბრუნდება. სტარკი და როჯერსი ერთმანეთს უპირისპირდებიან. თორი თანხმდება ლოკის S.H.I.E.L.D.-ს საფრენ ბაზაზე, *ჰელიკარიერზე* გადაყვანაზე. იქ ლოკი გამოკეტილია და ბანერისა და სტარკის ზედამხედველობის ქვეშ იმყოფება. S.H.I.E.L.D. ცდილობს ტესერაქტის ადგილსამყოფელის დადგენას.

შურისმაძიებელთა გუნდი იშლება, ვინაიდან ერთსულოვნებას ლოკის საკითხის შესახებ ადგილი არ აქვს. გარდა ამისა ცნობილი ხდება, რომ S.H.I.E.L.D.-ს სურს ტესერაქტის უცხო რასების წინააღმდეგ გამოყენება. მათი კამათისას ხომალდს თავს ესხმიან ბერტონი და სხვა აგენტები. მათი მხრიდან საფრენი მექანიზმების შეფერხების შემდეგ ბანერი, მიღებული ტკივილების გამო, ჰალკად გარდაიქმნება. სტარკი და როჯერსი ცდილობენ მექანიზმების ამუშავებას, ხოლო თორი - ჰალკის აგრესიის შეჩერებას. რომანოვა ბერტონს ებრძვის და უკანასკნელი უგონოდ ეცემა. ლოკი გამოდის დამცავი კაბინიდან, კლავს კოულსონს და თორს, რომელსაც თავისივე კაბინაში ჩაკეტავს, ბაზიდან აგდებს. ჰალკი ეცემა მიწაზე. ფიური კოულსონის სიკვდილს იყენებს შურისმაძიებელთა გაერთიანების მორიგ საბაბად. სტარკისა და როჯერსის აზრით, ლოკის გეგმებში მხოლოდ მათი დამარცხება არ შედის, მას სურს დედამიწაზე ბატონობა. ლოკი იყენებს ტესერაქტს და სტარკის კოშკიდან პორტალს აღებს. ჩიტაურები ამ პორტალით ნიუ-იორკში უზარმაზარი ფლოტით შემოდიან.

შურისმაძიებლები ერთიანდებიან ქალაქის დასაცავად. მაგრამ ერთი-მეორეს შემდეგ, ჩნდება ჩიტაურთა ახალ-ახალი რაზმები. როჯერსი, სტარკი და თორი მოსახლეობას გონს მოსული ბერტონის დახმარებით ევაკუციას უტარებენ. ბანერი იქცევა ჰალკად და ლოკის ეძებს, რომელსაც საბოლოოდ უგონოდ ძირს დასცემს. რომანოვა პორტალის კონტროლს უახლოვდება. სელვიგი, რომელსაც ლოკი აღარ აკონტროლებს, მას უამბობს, რომ ლოკის კვერთხი შეიძლება გამოყენებული იქნას, როგორც პორტალის საკეტი. ამასობაში ფიურიზე მაღლა მდგომი პირები გადაწყვეტენ უცხო რასასთან ბირთვული იარაღით გამკლავებას და მანჰეტენზე ბირთვული რაკეტების გაშვებას. სტარკი იჭერს რაკეტას და მას პორტალში აგდებს. იგი ანადგურებს დამპყრობელთა მთავარ ხომალდსაც და მათ მიერ დედამიწაზე კონტროლი აღიკვეთება. სტარკის კოსტუმში ილევა ენერგია და იგი ეცემა პორტალიდან. მას ჰალკი გადაარჩენს. რომანოვა კეტავს პორტალს. თორი შემდგომში ლოკისა და ტესერაქტს ასგარდში აბრუნებს. ფიური აღნიშნავს, რომ შურისმაძიებლები დაბრუნდებიან მაშინ, როდესაც ეს საჭირო იქნება.

ფილმის დასასრულს, პერსონაჟების ტიტრების შემდეგ ნაჩვენებია ორი დამატებითი სცენა: ჩიტაურთა მეთაური ესაუბრება თავის მბრძანებელს, თანოსს. ისინი საუბრობენ დედამიწაზე თავდასხმის შესახებ. მეორე სცენაში შურისმაძიებლები სხედან რესტორანში და შაურმას მიირთმევენ.

როლები
------

ფილმის პერსონაჟების როლების შემსრულებელი მსახიობები სან-დიეგოში გამართული ფესტივალის Comic-Con ფარგლებში, ჯოს უიდონთან და კევინ ფაიგთან ერთად.
* რობერტ დაუნი უმცროსი - ტონი სტარკი / რკინის კაცი
* კრის ევანსი - სტივ როჯერსი / კაპიტანი ამერიკა
* მარკ რუფალო - ბრიუს ბანერი / ჰალკი
* კრის ჰემსუორთი - თორი
* სკარლეტ იოჰანსონი - ნატალია რომანოვა / შავი ქვრივი
* ჯერემი რენერი - კლინტ ბერტონი / ქორისთვალი
* ტომ ჰილდსტონი - ლოკი
* კლარკ გრეგი - ფილ კოულსონი
* კობი სმელდერსი - მარია ჰილი
* სტელან სკარსგერდი - ექიმი ერიკ სელვიგი
* სემუელ ლ. ჯექსონი - ნიკ ფიური
* გვინეთ პელტროუ - პეპერ პოტსი
* მაქსიმილიანო ჰერნანდესი - ჯასპერ სიტუელი
* პოლ ბეტენი - ჯარვისი
* ალექსის დენისოვი - სხვა
* დემიონ პუატიე - თანოსი
* სტენ ლი - ეპიზოდური როლი ახალი ამბების ბლოკის დროს

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შურისმაძიებლები***

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* „შურისმაძიებლები" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „შურისმაძიებლები" — Rotten Tomatoes
* „შურისმაძიებლები" — Box Office Mojo-ზე
* *შურისმაძიებლები* საიტზე The Numbers

სქოლიო
------

1. ↑  Breznican, Anthony (September 30, 2011). „'The Avengers': Your First Look at the Dream Team!". *Entertainment Weekly*. Time (1175): 37. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 12, 2012. ციტირების თარიღი: ივნისი 24, 2012. *ციტატა*: „At risk is not only the movie's estimated $220 million budget, but also one of the most promising tent pole franchises in Hollywood."
2. ↑  The Avengers (2012). Box Office Mojo.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 2, 2012. ციტირების თარიღი: May 19, 2012.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
Marvel-ის კინოსამყარო |
| --- |
|  |
| ფილმები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ფაზა 1 (2008–2012) | 
* *რკინის კაცი*
	+ საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *წარმოუდგენელი ჰალკი*
	+ საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *რკინის კაცი 2*
	+ საუნდტრეკი
	+ ორკესტრული საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *თორი*
	+ საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი*
	+ საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *შურისმაძიებლები*
	+ საუნდტრეკი
 |
|  |
| ფაზა 2 (2013-2015) | 
* *რკინის კაცი 3*
	+ საუნდტრეკი
	+ ვიდეო თამაში
* *თორი: ბნელი სამყარო*
	+ საუნდტრეკი
* *კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი*
	+ საუნდტრეკი
* *გალაქტიკის მცველები*
	+ საუნდტრეკი
	+ საუნდტრეკი
* *შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა*
	+ საუნდტრეკი
* *ადამიანი-ჭიანჭველა*
	+ საუნდტრეკი
 |
|  |
| ფაზა 3 (2016-2019) | 
* *კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი*
* *დოქტორი სტრეინჯი*
* *გალაქტიკის მცველები: ნაწილი 2*
* *ადამიანი ობობა: დაბრუნება*
* *თორი: რაგნაროკი*
* *შავი ავაზა*
* *შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი*
* *ადამიანი-ჭიანჭველა და ბზიკი*
* *შურისმაძიებლები: დასასრული*
* *ადამიანი ობობა: სახლიდან შორს*
 |

 |
|  |
| ტელესერიალები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ABC (2013–) | 
* *S.H.I.E.L.D.-ის აგენტები*
* *აგენტი კარტერი*
* *ზეადამიანები*
 |
|  |
| Netflix (2015–) | 
* *თავზეხელაღებული*
* *ჯესიკა ჯოუნსი*
* *ლუკ კეიჯი*
* *რკინის მუშტი*
* *მცველები*
* *დამსჯელი*
 |
|  |
| HULU (2018–) | 
* *გაქცეულები*
 |
|  |
| Freeform (2018–) | 
* *მოსასხამი და სატევარი*
 |
|  |
| სხვა სერიალები | 
* *ახალი მებრძოლები*
 |

 |
|  |
| ვებ-სერიალები (2015–) | 
* *WHIH Newsfront*
* *S.H.I.E.L.D.-ის აგენტები: იო-იო*
 |
|  |
| სხვა სტატიები | 
* თანმხლები კომიქსები (2008–)
* Marvel One-Shots (2011–14)
* მსახიობები
	+ ფილ კოლსონი
	+ ერიკ სელვიგი
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სატურნის ჯილდო საუკეთესო სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმისთვის |
| --- |
|  |
| 
* „სასაკლაო ნომერი ხუთი" (1972)
* „მწვანე სოილენტი" (1973)
* „როლერბოლი" (1974/1975)
* „ლოგანის გაქცევა" (1976)
* „ვარსკვლავური ომები" (1977)
* „სუპერმენი" (1978)
* „უცხო" (1979)
* „იმპერიის საპასუხო დარტყმა" (1980)
* „სუპერმენი II" (1981)
* „უცხოპლანეტელი" (1982)
* „ჯედაის დაბრუნება" (1983)
* „ტერმინატორი" (1984)
* „უკან მომავალში" (1985)
* „უცხოები "(1986)
* „რობოკოპი" (1987)
* „უცხო ნაცია" (1988)
* „ყველაფრის გახსენება" (1989/1990)
* „ტერმინატორი 2: განკითხვის დღე" (1991)
* „ვარსკვლავური გზა VI: აღმოუჩენელი ქვეყანა" (1992)
* „იურული პარკი" (1993)
* „ვარსკვლავთკარიბჭე" (1994)
* „12 მაიმუნი" (1995)
* „დამოუკიდებლობის დღე" (1996)
* „ადამიანები შავებში" (1997)
* „არმაგედონი"/„ბნელი ქალაქი" (1998)
* „მატრიცა"(1999)
* „იქს-ადამიანები" (2000)
* „ხელოვნური ინტელექტი" (2001)
* „განსხვავებული აზრი" (2002)
* „იქს-ადამიანები 2" (2003)
* „ბრწყინვალე გონების მუდმივი ნათება" (2004)
* „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება" (2005)
* „კაცობრიობის შვილი" (2006)
* „კლოვერფილდი" (2007)
* „რკინის კაცი"(2008)
* „ავატარი" (2009)
* „დასაწყისი'" (2010)
* „აჯანყება მაიმუნების პლანეტაზე" (2011)
* „შურისმაძიებლები" (2012)
* „გრავიტაცია" (2013)
* „ინტერსტელარი" (2014)
* „ძალის გამოღვიძება" (2015)
* „ვარსკვლავური ომების ამბავი„ (2016)
* „სამართებელზე მორბენალი 2049" (2017)
 |

 |