მერი ტაილერ მური (ინგლ. Mary Tyler Moore დაიბადა 29 დეკემბერი, 1936. ნიუ-იორკ სიტი, აშშ - გარდაიცვალა 25 იანვარი, 2017) - ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და სოციალური ადვოკატი. იგი ფართოდ იყო ცნობილი გამოჩენილი სატელევიზიო სიტკომის როლებით დიკ ვან დეიკის შოუში (1961–1966) და მერი ტაილერ მურის შოუში (1970–1977).

მის კინემატოგრაფიაში შედიოდა 1967 წლის *Thoroughly Modern Millie* და 1980 წლის *Ordinary People*, ამ უკანასკნელებმა მორის მოუტანა ნომინაცია ოსკარის პრემიაზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. მური იყო ცხოველთა უფლებების, ვეგეტარიანელობის და დიაბეტის პრევენციის დამცველი.

მისი ორი ყველაზე გამორჩეული როლით, რომლებიც იწვევს გენდერულ სტერეოტიპებსა და ნორმებს, ნიუ იორკ თაიმსმა თქვა, რომ მურის "გამოსვლები [მერი ტაილერ მურის შოუში და დიკ ვან დეიკის შოუში] დაეხმარა ამერიკული ქალის ახალი ხედვის განსაზღვრაში".

ადრეული წლები
-------------

მერი ტაილერ მური ტაილერი ნიუ-იორკში დაიბადა ჯორჯ ტილერ მურის (1913–2006), კლერკისა და მარჯორი ჰეკეტის (1916–1992) ოჯახში. მისი ირლანდიელ-კათოლიკური ოჯახი ბრუკლინის ფლეტბუშის უბანში ცხოვრობდა. მოგვიანებით მურსი ცხოვრობდა ნაქირავებ ბინაში, ფალიშინგის შტატში, ქვინსში, 35-ე ავენიუს 144-16 ნომერში. მური სამი შვილიდან ყველაზე უფროსი იყო; ის უმცროს ძმასთან, სახელად ჯონთან და უმცროს დასთან, სახელად ელიზაბეტთან ერთად გაიზარდა.

როდესაც ის რვა წლის იყო, მურის ოჯახმა დატოვა ნიუ-იორკი და გადავიდა ლოს-ანჯელესში, მურის ბიძის, MCA- ს თანამშრომლის რეკომენდაციით. იგი გაიზარდა კათოლიკე და მესამე კლასამდე დადიოდა ბრუკლინის წმინდა ვარდის ლიმას სახელობის საეკლესიო სკოლაში. შემდეგ ის ლოს-ანჯელესის სენტ ამბროსის სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ მოჰყვა Immaculate Heart-ის საშუალო სკოლა ლოს ფელიზის სამეზობლოში. მურის და, ელისაბედი, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა "ტკივილგამაყუჩებლებისა და ალკოჰოლის კომბინაციისგან", ხოლო მისი ძმა გარდაიცვალა 47 წლის ასაკში თირკმლის კიბოთი.

მერი ტაილერ მური (1960)
მურის მამის დიდი ბაბუა, პოდპოლკოვნიკი ლუის ტილღმან მური ფლობდა სახლს, სადაც ახლა სტოუნუოლ ჯექსონის შტაბის მუზეუმია ვინჩესტერში, ვირჯინია.

კარიერა
-------

მურის სატელევიზიო კარიერა დაიწყო "Happy Hotpoint" -ზე მუშაობით. ხუთი დღის განმავლობაში 39 Hotpoint სარეკლამო რგოლებში გამოჩენის შემდეგ მან მიიღო დაახლოებით $ 6000. იგი ფეხმძიმედ დარჩა, ჯერ კიდევ "ბედნიერი"-ში მუშაობის დროს და ჰოთპოინტმა დაასრულა თავისი სამუშაო, როდესაც ძალიან გაუჭირდა მისი ორსულობის დამალვა ელფის კოსტუმით. მურმა ანონიმურად შექმნა მრავალი ჩანაწერის ალბომის გარეკანი და დენი ტომასის უფროსი ქალიშვილის როლისთვის მან ხანგრძლივი სამუშაო ჩაატარა სატელევიზიო შოუსთვის, მაგრამ იგი უარყვეს.

მურის პირველი რეგულარული სატელევიზიო როლი იყო იდუმალი და გლამურული სატელეფონო მიმღები *Richard Diamond, Private Detective-ში*. შეცდომით იტყობინებიან, რომ შოუში მისი ხმაც ჩანს, მაგრამ მხოლოდ მისი ფეხები გამოჩნდა კამერაში, რამაც დაამატა პერსონაჟის მისტიკა. [23] მისი ფეხები მე -3 სეზონის მე -3 ეპიზოდში გამოჩნდა, მაგრამ ის სხვა ეპიზოდებში წელის ზევითაც გამოჩნდა, როდესაც წელში ესროლეს, სახეზე ნაწილობრივ მაინც დამალული. ამ დროს, მან მიიღო მონაწილეობა ჯონ კასავეტესის NBC დეტექტიურ სერიალში ჯონი სტაკატოში და ასევე სერიალების პრემიერაში The Tab Hunter Show 1960 წლის სექტემბერში და *Bachelor Father* ეპიზოდში "Bentley and the Big Board" 1960 წლის დეკემბერში. მური გამოჩნდა ფილმებსა და ტელევიზიაში, მათ შორის იყო ბურბონის ქუჩის ბიტი, *77 Sunset Strip*, Surfside 6, ძებნილი: მკვდარი ან ცოცხალი, *Steve Canyon*, *Hawaiian Eye*, *Thriller* და *Lock-Up*. ის ასევე გამოჩნდა 1962 წლის თებერვლის ეპიზოდში Straightaway.

ჯანმრთელობის პრობლემებიდ ა გარდაცვალება
---------------------------------------

მური გამოჯანმრთელებული ალკოჰოლიკი იყო და მას I ტიპის დიაბეტის დიაგნოზი დაუსვეს 1969 წელს, აბორტის გაკეთების შემდეგ. [84] 2011 წელს მას ოპერაცია ჩაუტარდა მენინგიომის, თავის ტვინის კეთილთვისებიანი სიმსივნის მოსაცილებლად. [85] 2014 წელს მეგობრებმა განაცხადეს, რომ მურს გულის და თირკმელების პრობლემები ჰქონდა, გარდა ამისა, ის თითქმის ბრმა იყო.

მური გარდაიცვალა 80 წლის ასაკში, 2017 წლის 25 იანვარს, გრინვიჩის საავადმყოფოში, გრინვიჩში, კონექტიკუტის შტატში, ფილტვების ანთებით გართულებული გულ-ფილტვის დაზიანების შედეგად, აოარატზე მოთავსების შემდეგ. იგი დაკრძალეს Oak Lawn სასაფლაოზე Fairfield, კონექტიკუტი.

ლიტერატურა
----------

* After All  - by Mary Tyler Moore - amazon.com / წიგნების კოლექცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მერი ტაილერ მური — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  "But Seriously: 18 Comedians Who Went Dramatic for Oscar" დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine.  *Rolling Stone*. Retrieved October 20, 2015.
2. ↑  Mary Jo Murphy (January 25, 2017). "Sex and That '70s Single Woman, Mary Tyler Moore" *The New York Times*.
3. ↑  "Mary Tyler Moore Fast Facts" CNN. December 20, 2014. Retrieved May 21, 2015.
4. ↑   Actress Mary Tyler Moore dies at 80 Associated Press on CTV New Channel (Canadian News Channel), January 25, 2017
5. ↑  "Ancestry of Mary Tyler Moore" Genealogy.com. September 27, 2001. Archived from the original on June 11, 2008. Retrieved August 14, 2010.
6. ↑  Moore, Mary Tyler (1995). *After All* Putnam. ISBN 0-399-14091-3.
7. ↑  "The Mural of Album Cover Art: Narrative Guide" დაარქივებული 2006-10-16 საიტზე Wayback Machine.  (PDF). Vinyl Record Day. p. 4. Retrieved January 26, 2017.
8. ↑  Classic TV Archive Straightaway (1961-62)
9. ↑  McDonald, Soraya Nadia (May 22, 2014). "Mary Tyler Moore's friends say diabetes has rendered her nearly blind" *The Washington Post*. Retrieved May 19, 2015.