**ლა-როშელი** (ფრანგ. La Rochelle) — ქალაქი და ნავსადგური დასავლეთ საფრანგეთში, ბისკაის ყურის სანაპიროზე. ზღვისპირა შარანტის დეპარტამენის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი კუნძულ რეს 2.9 კმ-ის (1.8 მილი) სიგრძის ხიდით უკავშირდება, რომლის მშენებლობაც 1988 წლის 19 მაისს დასრულდა.

ისტორია
-------

### ანტიკური ხანა

ანტიკურ ხანაში ლა-როშელის ტერიტორია გალებით იყო დასახლებული. რომაულ ეპოქაში ტერიტორია რომაელებმა დაიკავეს, რომლებმაც სანაპიროს გასწვრივ მარილისა და ღვინის წარმოება დაიწყეს და მთელი იმპერიის მასშტაბით ექსპორტი დაიწყეს. სანტ-ელუასა და ლე მინიმეს მახლობლად ამ პერიოდის რომაული ვილები და მარილის საწარმოებელი მლაშობი ნიადაგებია აღმოჩენილი.

### დაფუძნება

ლა-როშელი X საუკუნეში დაარსდა და XII საუკუნეში მნიშვნელოვანი ნავსადგური გახდა. ქალაქის პირველი სახელწოდება შემოკლებული ლათინური ფორმით *Rupella* („პატარა კლდე") 961 წელსაა დაფიქსირებული. სანამ ქალაქს ამჟამინდელი სახელი ეწოდებოდა, *Rocella-დ* და *Roscella-დ* იხსენიებოდა. ლა-როშელის, როგორც ნავსადგურის დაარსება დაკავშირებულია აკვიტანიის ჰერცოგ გილიომ X-ის გამარჯვებასთან შატელატიონ-პლაჟის მმართველ ისამბერტზე 1130 წელს, რის შემდეგაც აკვიტანიის ჰერცოგმა შატელატიონ-პლაჟი გაანადგურა. 1137 წელს გილიომ X-მ ლა-როშელი თავისუფალ პორტად გამოაცხადა და ქალაქს კომუნის ჩამოყალიბების უფლება მისცა. ელეონორ აკვიტანიელმა მამამისის მიერ გამოქვეყნებულ კომუნალურ ქარტიას მხარი დაუჭირა და 1199 წელს ქალაქის მერად გილიომ დე მონმიღაილი დაინიშნა. ქალაქის მერი უფლებამოსილებებს 24 მუნიციპალურ მაგისტრატთან და 75 პირთან ერთად ახორციელებდა, რომელთა იურისდიქციაც ქალაქის მთელ მოსახლეობაზე ვრცელდებოდა. კომუნალური ქარტიის მეშვეობით ქალაქს რამდენიმე პრივილეგია მიენიჭა, მათ შორის მონეტების მოჭრის, სამეფო გადასახადებისგან თავისუფალი ბიზნესის წარმოებისა და სხვ. 

### პლანტაგენეტთა ხანა (1154-1224)

1152 წელს ელეონორი ჰენრი პლანტაგენეტზე დაქორწინდა, რომელიც 1154 წელს ინგლისის მეფე ჰენრი II გახდა, რის შემდეგაც ლა-როშელი 1224 წლამდე პლანტაგენეტთა მმართველობის ქვეშ მოექცა. 1224 წლის ზაფხულში ქალაქი ოცდღიანი ალყის შემდეგ ლუი VIII-მ აიღო. 1185 წელს ჰენრი II-მ ციხე-კოშკი ააგო, რომლის ნანგრევებიც დღემდე შემორჩენილია.

პლანტაგენეტთა მმართველობის დროს ლა-როშელი ინგლისთან, ესპანეთთა და ნიდერლანდებთან საზღვაო და სახმელეთო ვაჭრობით იყო დაკავებული. 1196 წელს მდიდარმა ბურჟუამ, ალექსანდრე აფრედმა სიმდიდრის საძიებლა შვიდგემიანი ფლოტი აფრიკის სანაპიროებისკენ გაგზავნა. გემების დაბრუნების ლოდინში აფრედი გაკოტრდა, თუმცა შვიდი წლის შემდეგ გემები სიმდიდრით დაბრუნდნენ.

მოსახლეობა
----------

2017 წლის აღწერით, ლა-როშელის მოსახლეობა 75 735 ადამიანს შეადგენს.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* მაროკოს დროშა ეს-სუვეირა, მაროკო
* გერმანიის დროშა ლიუბეკი, გერმანია
* აშშ-ის დროშა ნიუ-როშელი, აშშ
* რუსეთის დროშა პეტროზავოდსკი, რუსეთი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 131.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.larochelle.fr (ფრანგული)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საფრანგეთის დროშა საფრანგეთის რეგიონების ადმინისტრაციული ცენტრები |
| --- |
|  |
| კონტინენტური ნაწილი | 
ბორდო (აკვიტანია) • რენი (ბრეტანი) • დიჟონი (ბურგუნდია) • სტრასბური (ელზასი) • რუანი (ზემო ნორმანდია) • აიაჩო (კორსიკა) • მონპელიე (ლანგედოკი-რუსილონი) • ლიმოჟი (ლიმუზენი) • მეცი (ლოთარინგია) • ნანტი (ლუარის რეგიონი) • ლილი (ნორდ-პა-დე-კალე) • კლერმონ-ფერანი (ოვერნი) • პარიზი (პარიზის რეგიონი) • ამიენი (პიკარდია) • მარსელი (პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირი) • პუატიე (პუატუ-შარანტი) • ლა-როშელი (პუატუ-შარანტი) • ლიონი (რონა-ალპები) • ტულუზა (სამხრეთი პირენეები) • ბეზანსონი (ფრანშ-კონტე) • კანი (ქვემო ნორმანდია) • შალონ-ან-შამპანი (შამპან-არდენი) • ორლეანი (ცენტრი) |
|  |
| ზღვისიქითა დეპარტამენტები | 
ბას-ტერი (გვადელუპა) • მამუცუ (მაიოტა) • ფორ-დე-ფრანსი (მარტინიკა) • სენ-დენი (რეიუნიონი) • კაიენა (საფრანგეთის გვიანა) |

 |

სქოლიო
------

1. ↑  *Reformation in La Rochelle: tradition and change in early modern Europe* by Judith Chandler Pugh Meyer p.19 Google Books
2. ↑  *Bradshaw's illustrated travellers' hand book in [afterw.] to France* by George Bradshaw Google Books
3. ↑  INSEE