recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბუდაგ ბუდაგოვი** (აზერ. Budaq Budaqov; დ. 23 თებერვალი 1928 — გ. 1 ნოემბერი, 2012) — აზერბაიჯანელი გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1976). აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1989). აზერბაიჯანის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორი.

ბიოგრაფია
---------

ბუდაგ ბუდაგოვი დაიბადა 1928 წლის 23 თებერვალს, სომხეთის სოფელ ჩობანკერეში. 1947 წელს ჩააბარა აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტზე. 1951-1955 წლებში სწავლობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1955 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1967 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 1976 წლიდან პროფესორია. 

იკვლევდა გეომორფოლოგიურ საკითხებსა და უახლოეს ტექტონიკურ მოძრაობას, კავკასიონის აზერბაიჯანული ნაწილის ძველ გამყინვარებას, რის ხარჯზე შედგენილია რუკები 1:200000 მასშტაბით. 1956 წელს ბუდაგოვმა აღმოაჩინა ზედასარმატული ზღვიური ფაუნა 3600 მ სიმაღლეზე, საფუძვლიანად გამოიკვლია აზერბაიჯანის ბუნებრივი და ანთროპოგენური ლანდშაფტები და სხვა. 

1981 წელს მუსეიბ მუსეიბოვთან და დავით უკლებასთან ერთად შეადგინა ამიერკავკასიის ლანდშაფტური რუკა. ბუდაგ ბუდაგოვი ავტორია 700-მდე გამოქვეყნებული ნაშრომისა, მათ შორის 48 მონოგრაფიისა. თავისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ფარგლებში სულ მოამზადა 50 მეცნიერებათა კანდიდატი და 4 მეცნიერებათა დოქტორი.

შრომები
-------

* Геоморфология и новейшая тектоника Юго-Восточного Кавказа. Баку, 1973;
* Современные естественные ландшафты Азербайджана. Баку, „Элм", 1988.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბუდაგ ბუდაგოვის შესახებ დაარქივებული 2010-09-19 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**ბორნეოს ორანგუტანი**, *კალიმანტანური ორანგუტანი* (ლათ. Pongo pygmaeus) — ადამიანის მსგავსი მაიმუნი. გავრცელებულია კუნძულ კალიმანტანსა და კუნძულ სუმატრაზე. მამლის სხეულის სიგრძე 130-150 სმ, მასა — 100 (იშვიათად 250) კგ აღწევს. დედალი ტანად გაცილებით პატარაა. ხელების შლილი 3 მ-მდეა. აქვს გრძელი და განიერი მტევნები. ცერი რუდიმენტულია, ფეხები — შედარებით მოკლე. კუდი და საჯდომი კორძები არ აქვს. სახე ტიტველია. ცხოვრობს ტყეში. ხიდან მიწაზე იშვიათად ჩამოდის. მაკეობა 275 დღე გრძელდება. შობს ერთ ნაშიერს, რომელსაც ძუძუს აწოვებს 3-4 წლამდე, სქესობრივად მწიფდება 10-12 წლისა. ცოცხლობს 30 წლამდე. ღამის გასათევად ორანგუტანი ხეზე მიწის ზედაპირიდან 10-20 მ სიმაღლეზე იკეთებს ბუდეს. იკვებება მცენარეებით, ფრინველების კვერცხებით. ორანგუტანის დაჭერა აკრძალულია.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 552.

სქოლიო
------

1. ↑  როსნერი, ჰილარი. პალმის ზეთის კრიზისი. *National Geographic Magazine* - საქართველო (2018). ციტირების თარიღი: 15 იანვარი, 2022
**გერგეტის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გერგეტის დასავლეთით, 1 კილომეტრზე. სავარაუდოდ, თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (4,5x2,3 მ). ნაგებია დამუშავებული ქვის დიდი კვადრებით, რომელთა წყობა მშრალია. ინტერიერში ჩანს შელესილობის კვალი. ეკლესიას შესასვლელი თავდაპირველად სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ჰქონდა, შემდეგ იგი ამოქოლეს და ამჟამად შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გადახურულია ქვით, რომელზეც ამოკვეთლია ბოლოებ დატოტვილი ჯვარი. უაფსიდო საკურთხეველი დარბაზისაგან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. აღმოსავლეთ კედელს გასდევს ფიქლის თარო, რომლის სიმაღლე 90 სანტიმეტრია, ხოლო სიგანე 20 სანტიმეტრი. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლის კუთხეებში მოწყობილია ნიში. ეკლესიას სამხრეთიდან ეკვროდა ქვის მშრალი წყობით ნაგები მინაშენი, რომელიც ახლა დანგრეულია.

1972 წელს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხევის რაზმმა (ხელმძღვანელი გ. ღამბაშიძე), მინაშენთან მიაკვლია თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტებსა და სამ სამარხს. ფრაგმენტებიცა და სამარხებიც შუა საუკუნეებისაა. სამარხები ქვისაა, კოლექტიური, უინვენტარო, დამხრობილია სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილოეთ-დასავლეთისკენ. სამარხში აღმოჩენილი მიცვალებულთა ძვლები არეულია.

ეკლესიის დასავლეთით 0,1 კილომეტრზე გათხრილია ამავე პერიოდის აკლდამა. იგი გეგმით ოთხკუთხაა. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. ნაგებია ქვიშაქვის დიდი ქვებით, რომელთა წყობა მშრალია. აკლდამა გადახურულია ფიქლის ფილებით. აკლდამაში ჩასასვლელი სახურავიდანაა. არქეოლოგებმა გათხრებისას აღმოაჩინეს თოთხმეტი თავის ქალა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 449-450.
გაზპრომის შტაბ-ბინა მოსკოვში.
**გაზპრომი** (LSE: OGZD; რუს.: ОАО Газпром) — უდიდესი რუსული კომპანია და ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებელი (მრეწავი) მსოფლიოში.

2004 წლისთვის გაზპრომი ბუნებრივი აირის ერთადერთი მიმწოდებელი იყო როგორც მინიმუმ ბოსნია-ჰერცეგოვინას, ესტონეთის, ფინეთის, ლატვიის, ლიტვის, მოლდოვისა და სლოვაკეთისთვის, ასევე, 97% ბულგარეთის, 89% უნგრეთის, 86% პოლონეთის, 75% ჩეხეთის, 67% თურქეთის, 65% ავსტრიის, ~40% რუმინეთის, 36% გერმანიის, 27% იტალიის, 25% საფრანგეთის. ევროპის კავშირი საკუთარი გაზის მარაგის 25%-ს გაზპრომისგან იღებს.

$31 მილიარდის ოდენობის გაყიდვით 2004 წელს გაზპრომს რუსეთის ბუნებრივი აირის წარმოების 93% წილი აქვს, ხოლო 28.800 კმ³ რეზერვებით ის განკარგავს მსოფლიო გაზის რეზერვების 16%-ს (2004 წლის მონაცემებით). ნავთობის კამპანია სიბნეფტის შესყიდვის შემდეგ გაზპრომი 119 მილიარდი ბარელი ნავთობის რეზერვით მხოლოდ საუდის არაბეთსა და ირანს ჩამორჩება, როგორც ნავთობისა და ნავთობის ექვივალენტური ბუნებრივი გაზის მსოფლიოს უდიდესი მფლობელი.

გაზის რეზერვებისა და მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გაზსადენის ქსელის (150.000 კმ) გარდა კომპანია ფლობს აქტივებს საბანკო, სადაზღვევო, მედიის, სამშენებლო და სასოფლო-სამეურნეო სფეროებში.

$270 მილიარდის ოდენობის საბაზრო კაპიტალიზაციით (2006 წლის მაისის მონაცემებით), გაზპრომი მსოფლიოს სიდიდით მესამე კორპორაციაა ამ პარამეტრით.


|  |  |
| --- | --- |
| რუსეთის დროშა | *ეს სტატია რუსეთისა და რუსების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
გინძა, ვაკოს უნივერსალური მაღაზია
**გინძა** (銀座) — უბანი ჩუოში, ტოკიო, იაესუსა და კიობაშის სამხრეთით და შინბაშის ჩრდილოეთით. ცნობილია, როგორც ძვირფასი მაღაზიების უბანი უნივერსამებით, სალონებით, რესტორნებითა და ყავახანებით. ფუფუნებით ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული საყიდლების უბანი მსოფლიოში.

ისტორია
-------

უბანს 1612 წელს, ედოს პერიოდში, აქ გახსნილი ვერცხლის მონეტების ზარაფხანის სახელი ეწოდა. თანამედროვე გინძა 1872 წელს გაშენდა, დიდი ხანძრის შემდეგ. ამ პერიოდში ეს უბანი წარმოშობით ირლანდიელი არქიტექტორი ტომას უოტერსის დაპროექტებული ორ- ან სამსართულიანი ჯორჯის ეპოქის სტილის აგურის სახლებით გაშენდა, სავაჭრო დუქნებით გარდიგარდმო ქუჩაზე შინბაშის ხიდიდან კიობაშის ხიდამდე ჩუოს სამხრეთდასავლეთ ნაწილში. ამ ევროპული სტილის შენობათა უმრავლესობა ამჟამად აღარ არსებობს, თუმცა ზოგიერთი ძველი შენობა დღესაც დგას, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია ვაკოს შენობა მისი საათის კოშკით.

გინძა პოპულარული ადგილი ხდება შაბათ-კვირას, როდესაც ჩრდილოეთ-სამხრეთის მთავარი არტერია მანქანებისთვის დაკეტილია. მოძრაობის შეზღუდვა 1960-იან წლებში დაიწყეს რიოკიჩი მინობეს მმართველობის პერიოდში.


|  |  |
| --- | --- |
| იაპონია | *ეს სტატია იაპონიისა და იაპონელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ბურბონული ბრაკი** (ფრანგ. Braque du Bourbonnais) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია საფრანგეთში XVI საუკუნეში.

ლიტერატურულ წყაროებში ნახსენები ყველაზე ძველი ფრანგული მეძებარი ბურბონული ბრაკი პირველად აღწერა 1598 წელს ერთ-ერთმა იტალიელმა მოგზაურმა, რომელიც ცენტრალურ საფრანგეთში, ბურბონში მოხვდა. 

XX საუკუნეში არეულმა შეჯვარებამ გამოიწვია ამ ძაღლის მუშა თვისებების გაუარესება, თუმცა ბოლო დროს შესაძლებელი გახდა მათი თანდათან აღდგენა. კომპაქტური, ძლიერი ბურბონული ბრაკი ხშირად უკუდოდ, ან ძალიან მოკლე კუდით იბადებბა. უნივერსალურ მონადირე ბურბონს მრავალმხრივი თვისებები გააჩნია — მას შეუძლია კვალში ჩადგომა, ნანადირევის მოტანა ხშირი ბუჩქნარიდან, ჭაობიდან და წყლიდან. ფრანგულ მეძებრებს შორის ბურბონული ბრაკი ყველაზე გაწონასწორებული და მშვიდი ძაღლია.

XIX საუკუნეში მისი პოპულარობა შემცირდა, მაგრამ XX საუკუნის დასაწყისში ბურბონი კვლავ „მოდურ" ძაღლად იქცა მონადირეებისათვის. მსოფლიო ომებმა ეს ჯიში გადაშენების პირას მიიყვანეს, მაგრამ ცოტა ხნის წინ მოხერხდა როგორც მისი რაოდენობის, ასევე, გამორჩეული უნივერსალური მონადირე ძაღლის თვისებების აღდგენა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბურბონული ბრაკი***

* ბურბონული ბრაკი (ინგლისური)
* Full genealogy, standards, photos, drawings, and genetics of the breed
**გალაპაგოსის კუ**, **გალაპაგოსური გიგანტური კუ** ან **სპილოსებრი კუ** (ლათ. Chelonoidis nigra) — კუების უმსხვილესი სახეობა და მე-10 უდიდესი რეპტილია, რომლის წონაც 400 კგ-მდე, სიგრძე კი 1,8 მეტრამდე აღწევს. ამ სახეობის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 100 წელს აღემატება და ერთ-ერთ ყველაზე დღეგრძელ ხერხემლიანს წარმოადგენს. ერთ-ერთმა დატყვევებულმა ინდივიდმა 170 წელი იცოცხლა.

კუები გალაპაგოსის შვიდ კუნძულზე ბინადრობენ. ეს ვულკანური კუნძულები წყნარ ოკეანეში, კონტინენტური ეკვადორის სანაპიროდან 1 000 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. კუნძულები XVI საუკუნეში ესპანელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს და სახელი სწორედ ესპანური სიტყვა კუს (*galápago*) მიხევდვით უწოდეს.

ბაკნის ზომა და მოყვანილობა სახეობებს შორის იცვლება. კუნძულების ტენიან მთიანეთში, კუები უფრო დიდები არიან, გუმბათისებრი ბაკნითა და მოკლე კისრით, მშრალ დაბლობებში კი შედარებით პატარები, უნაგირის მსგავსი ბაკნითა და გრძელი კისრით. 1835 წელს, ამ განსხვავებებს თავის მეორე მოგზაურობისას იკვლევდა ჩარლზ დარვინი, რაც მას ასევე დაეხმარა თავისი ევოლუციის თეორიის ჩამოყალიბებაში.

XVI საუკუნეში კუების რაოდენობა 250 000-ზე მეტი იყო, თუმცა ეს რიცხვი კატასტროფულად შემცირდა და 1970-იანი წლებისთვის დაახლოებით 3 000 შეადგინა. ასეთი შედეგის მიზეზი იყო კუების საკვებად გამოყენება, მათი საცხოვრებელი გარემოს განადგურება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის, კუნძულებზე უცხო სახეობების ცხოველების შემოყვანა, მათ შორის ვირთხის, თხისა და ღორის. თავდაპირველი 15 ქვეახეობიდან შემორჩენილია ათი. ტყვეობაში ჰყავდათ შემორჩენილი მეთერთმეტე ქვესახეობის ერთადერთი, უკანასკნელი წარმომადგენელი, ზედმეტსახელად „ეული ჯორჯი", რომელიც 2012 წლის 24 ივნისს მოკვდა. კონსერვაციის მცდელობები XX საუკუნეში დაიწყო, რაც ათასობით პატარა კუს ხელოვნურად გამოყვანა-გამოკვებასა და შემდეგ კუნძულზე გაშვებას მოიცავს; შედეგმაც არ დააყოვნა და XXI საუკუნის დასაწყისში კუს ამ სახეობის ინდივიდების რაოდენობამ 19 000-ს მიაღწია. მიუხედავად ასეთი შედეგისა, ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) კუს ამ სახეობას „მოწყვლადის" კლასიფიკაცია მისცა.

გალერეა
-------

* „ეული ჯორჯი" 2006 წელს„ეული ჯორჯი" 2006 წელს
* 
* 
* 
* 
* ტურისტეები კუებთანტურისტეები კუებთან
* 
* 
* 
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გალაპაგოსის კუნძულები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„*Geochelone nigra*"** ვიკისაწყობში.
* ARKive – images and movies of the Galápagos giant tortoise *(Geochelone spp.)* დაარქივებული 2011-01-13 საიტზე Wayback Machine.
* American Museum of Natural History, Galápagos Giant Tortoise webpage
* 'Extinct' Galapagos tortoise may still exist

სქოლიო
------

1. ↑  Rhodin, A.G.J.; van Dijk, P.P. (2010). *{{{title}}}*, Turtle taxonomy working group.  Chelonian Research Foundation,   გვ. 33–34. DOI:10.3854/crm.5.000.checklist.v3.2010.
2. ↑  *მუსხელიშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 517.
**გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2** — კომბინირებული ციკლის თბოელექტროსადგური საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ გარდაბანთან. სადგურის დადგმული სიმძლავრეა 230 მეგვტ. წელიწადში გამოიმუშავებს 1,3 მილიარდ კვტ·სთ-მდე ელექტროენერგიას. გამოირჩევა მაღალი ეფექტიანობითა და გარემოს დაცვითი ტექნოლოგიით; თითქმის ორჯერ უფრო ნაკლებ გაზს მოიხმარს და უფრო ეკონომიურია, ვიდრე საქართველოში ბუნებრივ აირზე მომუშავე ძველი ენერგობლოკები. აღჭურვილია თანამედროვე ტიპის „General Electric"-ის გაზისა და ორთქლის ტურბინებით და გენერატორებით.

თბოელექტროსადგური პირველია საქართველოში, რომელიც ინოვაციური, ე.წ. „ნულიდან გაშვების" ფუნქციითაა აღჭურვილი, რაც ქვეყნის ელექტროსისტემაში საგანგებო მდგომარეობის შემთხვევაში, დროის მოკლე პერიოდში, სისტემისთვის ელექტროენერგიის მიწოდებას და ნულიდან აღდგენას გულისხმობს.

თბოელექტროსადგურის სამშენებლო ფაზა 2018 წლის თებერვლიდან 2019 წლის დეკემბრამდე გრძელდებოდა. გაიხსნა 2020 წლის 17 იანვარს. ექსპლუატაციაში შევიდა 2020 წლის მარტში, მას შემდეგ, რაც სემეკ-მა გასცა წარმოების ლიცენზია. აშენდა საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის 180 მილიონამდე აშშ დოლარის ინვესტიციით.

შპს „გარდაბნის თბოსადგური 2"
----------------------------

გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2-ის მფლობელია შპს „გარდაბნის თბოსადგური 2", რომელიც საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის შვილობილი კომპანიაა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გარდაბნის თბოელექტროსადგური

სქოლიო
------

1. 1 2  „გიორგი გახარიამ და ნათია თურნავამ „გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2"- ოფიციალურად გახსნეს". *www.economy.ge*. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. 17 იანვარი, 2020. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. 1 2  „გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2-ის მშენებლობისთვის აირტურბინული აგრეგატების იმპორტი განხორციელდა". *gogc.ge*. საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
3. ↑  „გარდაბანში თბოსადგურ 2-ის მშენებლობა დასრულდა". *imedinews.ge*. 24 დეკემბერი, 2019. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-26. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
4. ↑  „გარდაბნის თბოელექტროსადგური 2 გაიხსნა". *imedinews.ge*. 17 იანვარი, 2020. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-26. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
5. 1 2  გარდაბნის თბოსადგური 2. საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაცია. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2021
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გალაკტიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

„**გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი**" — ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1922 წლის დეკემბრიდან 1923 წლის მარტამდე (№ 1-9). ჟურნალი ბეჭდავდა პოეტურ და პროზაულ ნაწარმოებებს, ლიტერატურულ კრიტიკას; წერილებს მხატვრობის, თეატრისა და მუსიკის საინტერესო საკითხებზე და სხვა. რედაქტორ-გამომცემელი — გალაკტიონ ტაბიძე. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ: გ. ქუჩიშვილი, მწერალი შიო მღვიმელი, ბაბილინა ხოსიტაშვილი, დემნა შენგელაია, ია ეკალაძე, ი. ვართაგავა, ს. მელაძე, ი. მოსაშვილი, ტერენტი გრანელი, ვ. გუნია, ა. ღვინიაშვილი, ლ. გუდიაშვილი, ი. ქავჟარაძე და სხვა. ჟურნალი მხატვრულად გააფორმეს ლადო გუდიაშვილმა და კირილ ზდანევიჩმა. „გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალმა" მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა თანამედროვე ქართული ლიტერატურის განვითარების საქმეში.

არსებობს ცნობები ჟურნალის მე-10 ნომრის გამოცემის შესახებ (დედანი მიკვლეული არ არის). 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | გამოდის გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალის მეათე (10) ნომერი. ჟურნალი იქნება [გაცილებით უფრო] დიდი ფორმატისა [ვინემ გამოდიოდა] და [მდიდრულად] დასურათებული; [ფოტოტიპიებითა და ლიტოგრაფიული] [მკითხველი საზოგადოების ჟურნალისადმი განსაკუთრებული] [ჟურნალი იქნება 126 გვერდი] და ეღირება მხოლოდ 500.000 მანეთი. მკითხველებში გამოწვეული განსაკუთრებული ინტერესის გამო ჟურნალის ეს № გამოვა 10.000 ეკზემპლიარად. №№ 1‚ 2‚ 3‚ 4‚ 5‚ 7‚ 8‚ 9 - ყველა გაყიდულია. რედაქციაში დარჩენილია [მხოლოდ 10] რამდენიმე ცალი მხოლოდ მე-9 ნომრისა. | "|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | 1923 წ. გამოდის „გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალი" (10 ნომერი). | "|

ლიტერატურა
----------

* *ლორთქიფანიძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 632.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჟურნალი
* დღიური
* ჟურნალების ელ ვერსიები
**გიმნაზია** (პოლ. gimnazjum, გერმ. Gymnasium — სა­ტანვარჯიშო მოედანი; მომდინარეობს ლათ. gymnasium და ძვ. ბერძნ. γυμνάζω, შემდეგ – სახელმწიფო სასწავლო­აღმზრ­ დელობითი დაწესებულება ძვ. საბერძნეთსა და ელინისტურ აღ­მოსავლეთში) — საშუალო ზოგად­ საგანმანათლებლო სასწავლებე­ლი, ჩვეულებრივ, მკვეთრად გა­მოხატული ჰუმანიტარულ­ფილო­ ლოგიური განხრით. 

პირველი გიმნაზია 1526 წელს ბავარიის ქ. ნიურნბერგში დააარსა ცნობილმა თეოლოგმა და პედაგოგმა ფილიპე მელანხტონმა. 1528 წელს გიმნაზია გაიხსნა საქ­სონიაში, ხოლო 1538 წელს — ქ. სტრას­ ბურგში. XVI–XVIII საუკუნეებში. გიმნაზიები აღმოცენდა გერმანიის მრავალ ქა­ლაქში, ასევე რუსეთშიც (პეტერ­ ბურგში – 1725 წელს, მოსკოვში – 1755 წელს); XIX საკუნე­ში ავსტრია­უნგრეთში, ბულგარეთში, ჰოლანდიაში, სა­ბერძნეთში, დანიაში, სერბეთსა და შვეიცარიის გერმ. კანტონებ­ში. გიმნაზია ეწოდებოდა ვაჟებისათვის განკუთვნილ საშ. სკოლებს. XIX ს. შუა ხანებიდან ევროპის სხვა­ დასხვა ქვეყანაში დაარსდა რეა­ლური სასწავლებლები, სადაც დაინერგა ბუნებისმეტყველებისა და მათემატიკის გაძლიერებული სწავლება. შეიქმნა საშ. სასწავლო დაწესებულებების ახალი, გარ­დამავალი ტიპი – რეალური გ. სადაც ბერძნ. ენა აღარ ისწავლე­ ბოდა. XIX–XX სს. მიჯნაზე კლა­სიკურ გ­ებში ნაკლები ყურადღება ეთმობოდა ძვ. ენების სწავლებას, მაგრამ გ­ის ეს ტიპი მაინც რჩე­ბოდა ძირითად საშ. სასწავლო დაწესებულებად ევროპაში. 

საქართველოში პირველი გიმნაზია — თბილისის პირველი გიმნაზია – გაიხსნა 1830 წელს. 1864­ წლიდან რუსეთის იმპერიაში, შესაბამისად, საქართ­ველოშიც, გატარდა საგანმანათ­ ლებლო რეფორმა. დაარსდა სამი ტიპის გიმნაზია: ბერძნული ენის გაძლიერებუ­ლი სწავლებით, ლათინური ენის გაძ­ლიერებული სწავლებითა და რეა­ლური გიმნაზია – საბუნებისმეტყველო დისციპლინებისა და თანამედროვე ენების გაძლიერებული სწავლებით. გიმნაზიადამთავრებულებს ჰქონ­დათ სწავლის გაგრძელების უფლება. პირველი ორი ტიპის გიმნაზიის დამ­თავრების შემდეგ ახალგაზრდებს უფლება ეძლეოდათ, განეგრძოთ სწავლა უნ­ივერსიტეტებსა და სხვა უმაღლეს სასწავლებლებში, რეალური გიმნაზი­ის დამთავრების შემდეგ კი – მხოლოდ უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებლებში. XIX საუკუნის 60-­იან წლებში გაიხსნა ქალთა გიმნაზი­ებიც. XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში საქართველოში არსებობდა შემდეგი გიმნაზი­ები: თბილისში – თბილისის ქართული გიმნაზია (1879), სათავადაზნაურო გიმნაზია (1918–21 – ვაჟთა VII გ.), ვაჟთა II (1887–1921), ვაჟთა III (1894– 1921), თბილისის ვაჟთა ქართული (1900–21), ვაჟთა IV (1905–21), ვაჟ­ თა V (1908–21), ვაჟთა VI (1912– 20), ქალთა I (1872–1921), ქალთა II (1874–1921), ქალთა III (1884– 1921), ქალთა IV (1903–21), ქალთა V (1906–21), ქალთა VI (1910–21), ქალთა VII (1863–1919), ქალთა VIII (1892–1919) და ქალთა ქართუ­ლი (1906–19) გიმნაზიები. გიმნაზი­ები გაიხსნა საქართველოს სხვა ქალაქებშიც: ქუთაისში – ვაჟთა (1850–1921), ქუთაისის სათავადაზნაურო ვაჟთა ქართული (1880–1921) და ქალთა (1903–21) გიმნაზიები; ფოთში – ვაჟთა (1906–21), ქალთა (1902–21); ბა­თუმში – ქალთა (1900–21); გორში – ქალთა (1915–21); ხონში – ვაჟთა (1916–21); ხაშურში – ვაჟთა (1916– 21) გიმნაზი­ები. სოხუმში გაიხსნა ქალთა პროგიმნაზიაც. გიმნაზი­ების უმრავლე­სობა 1921 წლის შემდეგ გადაკეთდა სახელმწიფო განათლების სისტემის სასწავლო დაწესებულებებად. ამჟამად გიმნაზია არ­სებობს მხოლოდ კერძო სექტორში.

ლიტერატურა
----------

* *მ. ბაქრაძე. დ. გურგენიძე.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 971** მიიღეს ერთხმად 1995 წლის 12 იანვარს, სადაც კიდევ ერთხელ დაადასტურეს წინა რეზოლუციები 849 (1993), 854 (1993), 858 (1993), 876 (1993), 881 (1993), 892 (1993), 896 (1994), 901 (1994), 906 (1994) და 934 (1994), 937 (1994), საბჭომ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისია საქართველოში (UNOMIG), 1995 წლის 15 მაისამდე.

უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა საქართველოს სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა, და დევნილების უფლება სახლში დაბრუნებაზე, რომლის თაობაზეც შეთანხმებას ხელი მოეწერეს. მხარეებს მოუწოდეს, რომ ისინი არ მიიღონ რაიმე ცალმხრივი ქმედება, რომელიც ხელს შეუშლის პოლიტიკურ პროცესს. ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების და დევნილების დაბრუნებისთვის არასაკმარისი პროგრესის გამო, საბჭომ მხარეებს მოუწოდა ითანამშრომლონ ამ მხრივ, განსაკუთრებით აფხაზეთის პოლიტიკური სტატუსზე. საბჭომ, კმაყოფილება გამოთქვა გაეროს მეთვალყურეთა მისიისა და დსთ-ს სამშვიდობო ძალების თანამშრომლობაზე.

მას შემდეგ, რაც საბჭომ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი 1995 წლის 15 მაისამდე, გენერალურ მდივანს, ბუტროს ბუტროს-გალის სთხოვეს მოხსენება გაეკეთა აფხაზეთსა და საქართველოში არსებულ ვითარებაზე, ამ რეზოლუციის მიღებიდან ორი თვის ვადაში. ორივე მხარეს, განსაკუთრებით აფხაზურ მხარეს, მოუწოდეს შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები, დაკავშირებული იძულებით გადაადგილებულ პირების სახლში დაბრუნებაზე. გენერალურ მდივანს სთხოვეს ითანამშრომლოს დსთ-ს სამშვიდობო ძალებთან, რათა უზრუნველყოს იძულებით გადაადგილებული პირების დაბრუნება სახლებში, ხოლო წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს, შეიტანონ წვლილი ნებაყოფლობით ფონდში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აფხაზეთის ომი
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ

სქოლიო
------

1. ↑  United Nations, Dept. of Public Information (1995). *The United Nations and the situation in Georgia*.  United Nations, Dept. of Public Information,   გვ. 12.
2. ↑  Bothe, Michael (2002). *International Peacekeeping: The Yearbook of International Peace Operations*.  Martinus Nijhoff Publishers,   გვ. 222. ISBN 978-90-411-1920-9.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1995 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 970
* 971
* 972
* 973
* 974
* 975
* 976
* 977
* 978
* 979
* 980
* 981
* 982
* 983
* 984
* 985
* 986
* 987
* 988
* 989
* 990
* 991
* 992
* 993
* 994
* 995
* 996
* 997
* 998
* 999
* 1000
* 1001
* 1002
* 1003
* 1004
* 1005
* 1006
* 1007
* 1008
* 1009
* 1010
* 1011
* 1012
* 1013
* 1014
* 1015
* 1016
* 1017
* 1018
* 1019
* 1020
* 1021
* 1022
* 1023
* 1024
* 1025
* 1026
* 1027
* 1028
* 1029
* 1030
* 1031
* 1032
* 1033
* 1034
* 1035 →
 |

 |
რუსული საფოსტო მარკა ბურატინოს გამოსახულებით.
**ბურატინო** (რუს. Бурати́но, იტალ. burattino — თოჯინა) — ალექსეი ტოლსტოის ზღაპრის „ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები" (1936) მთავარი გმირი. პინოქიოს თავისუფალი რუსული ადაპტაცია დასაბამს იტალიური ნიღბების კომედიიდან იღებს. სიტყვა ბურატინო იტალიურად ხის თოჯინას ნიშნავს. წიგნი პირველად გამოიცა 1936 წელს და სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი საბჭოთა კავშირში. ნაწარმოები 1960 წელს რამდენიმე ფილმად გადაიღეს.

კინო და სატელევიზიო ადაპტაციები
-------------------------------

* 1939 — *ოქროს გასაღები*, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ოლგა შაგანოვა-ობრაზცოვა
* 1959 — *ბურატინოს თავგადასავალი*, ანიმაციური — ახმოვანებს ნინა გულიაევა
* 1965 — *სად მინახავს?*, ანიმაციური
* 1968 — *ციცინათელა № 8*, კრებული — ახმოვანებს ტამარა დმიტრიევა
* 1975 — *ბურატინოს თავგადასავალი*, მხატვრული ფილმი — ახმოვანებს ტატიანა კანაევა, თამაშობს დიმა იოსიფოვი


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გიორგი ნიკოლოზის ძე ქუთათელაძე** (დ. 18 დეკემბერი, 1889, ხონი, — გ. 13 ივლისი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.

დამთავრა ყაზანის სამხედრო სასწავლებელი (1911). მსახურობდა კავკასიის მე-6 მსროლელთა პოლკში პოდპორუჩიკის, შემდეგ პორუჩიკის წოდებით. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918). 1915 წელს დაიჭრა. მიაღწია ბატალიონის მეთაურობას, კაპიტნის წოდებით. 1918-1921 წლებში მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში, 1921 წლიდან — წითელ არმიაში. იყო 1-ლი ქართული მსროლელი დივიზიონის შტაბის უფროსის მოადგილე, ცალკეული არმიის შტაბის მეკავშირე საქართველოს სსრ სამხედრო-საზღვაო სქმეთა სახალხო კომისარიატთან (1921-1922 წლებში), კავკასიის ცალკეული არმიის შტაბის ადიუტანტი, 1-ლი ქართული მსროლელი პოლკის უფროსის მოადგილე. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების ჩახშობაში დასავლეთ საქართველოში. იმავე წელს ქუთათელაძემ დაამთავრა წითელი არმიის კომინტერნის სახელობის უმაღლესის ტაქტიკური სკოლა.

1930 წლიდან ქუთათელაძე იყო კავკასიის წითელი არმიის მეთაურის თანაშემწე, 1933 წლიდან — კომდივი, მე-9 მსროლელთა კორპუსის მეთაური ქალაქ კრასნოდარში, 1935 წლიდან — წითელი არმიის ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის მეთაურის თანაშემწე მატერიალური უზრუნველყოფის დარგში, 1936 წლიდან — დივიზიის კომისარი წითელი არმიის ჩრდილოკავკასიის სამხედრო ოლქში. 1928-1936 წლებში იყო საქართველოს სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი, 1930 წლიდან — საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრობის კანდიდატი. 1937 წლის რეპრესიების დროს „ზინოვიევურ-ტროცკისტული, ტერორისტული, მავნებლური ორგანიზაციის წევრობის" ბრალდებით დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.

დაჯილდოებული იყო რუსეთის იმპერიის წმ. ვლადიმირის IV (ხმლებით და ბაფთით, 1915), წმ. სტანისლავის III (ხმლებით და ბაფთით, 1916), წმ. ანას III (ხმლებით და ბაფთით, 1916) ხარისხის ორდენებით, ასევე წითელი დროშის, წითელი ვარსკვლავის და საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენებით.

ლიტერატურა
----------

* *კალაძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 568.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქუთათელაძე გიორგი ნიკოლოზის ძე. „საზოგადოებრივი არქივი" — საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია
გაზომეტრები, ვენა.
**გაზომეტრები** ვენაში ოთხი გაზის ყოფილი რეზერვუარია, თითოეული 90,000 მ³ შენახვის ტევადობით, აგებული ვენის მუნიციპალიტეტის გაზის სამსახურისთვის Gaswerk Simmering 1896–1899 წლებში. მდებარეობს მე-11 უბანში, ზიმერინგში. 1984 წლამდე ისინი საყოფაცხოვრებო გაზის შესანახად გამოიყენებოდა. ქალაქის ენერგო მოწოდების თხევადი გაზიდან ბუნებრივ აირზე გადასვლის შემდეგ (1969–1978), ისინი უკვე საჭირო აღარ იყო და დაიხურა. შემდეგ ისინი დაიშალა და მათგან მხოლოდ აგურის ფასადები დარჩა.

1990-იანი წლებიდან ეს ნაგებობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის ჯეიმზ ბონდის ერთ-ერთი სერიის გადასაღებ მოედნადაც კი. 1995 წელს ვენის ქალაქმმართველობამ ნაგებობებისთვის ახალი გამოყენების იდეებისთვის კონკურსი გამოაცხადა. შერჩეული პროექტები არქიტექტორების ჟან ნუველი (გაზომეტრი ა), კოოპ ჰიმელბლაუ (გაზომეტრი ბ), მანფრედ ვედორნი (გაზომეტრი ც) და უილჰელმ ჰოლცბაუერი (გაზომეტრი დ) 1999-2001 წლებში დასრულდა. ყოველი გაზომეტრი დაიყო საცხოვრებელ (ბინების ზედა ნაწილში), სამუშაო (ოფისები შუა ნაწილში) და გასართობ-სავაჭრო (მიწის სართულებზე) ნაწილებად. სავაჭრო ცენტრების დონეები ყოველ გაზომეტრში ერთმანეთს ხიდებით დაუკავშირდა. ისტორიული ფასადის კედლები ხელუხლებლად შენარჩუნდა.

2001 წლის 20 ოქტომბერს ახალი გაზომეტრების ოფიციალური საზეიმო გახსნა ჩატარდა, თუმცა მობინადრეები მასში რამდენიმე თვით ადრე შესახლდნენ.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გაზომეტრი (ვენა)***
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 876** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 19 ოქტომბერს. ქართულ-აფხაზური ომის შესახებ, უშიშროების საბჭოს წინა 849 (1993), 854 (1993) და 858 (1993) რეზოლუციების დადასტურებით, საბჭომ დაადგინა, რომ სიტუაცია რეგიონში კვლავ საფრთხეს უქმნის საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას.

საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა რეგიონში საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლისა და ეთნიკური წმენდის დარღვევისთვის, ასევე დაადასტურა საქართველოს სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა. საბჭომ ასევე დაგმო აფხაზეთის მიერ 1993 წლის 27 ივლისის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების დარღვევა და შემდგომი ქმედებები საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევით. ასევე დაგმო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარის მკვლელობა.

კონფლიქტის მონაწილე ორივე მხარეს მოეთხოვა თავი შეიკავონ ძალის გამოყენებისგან და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევისგან, ხოლო გენერალური მდივნის ბუტროს ბუტროს-გალის რეკომენდაცია, საქართველოში ეთნიკური წმენდის გამოძიების მიზნით ფაქტების შემსწავლელი მისიის გაგზავნის თაობაზე, მიიღეს. საბჭომ დაადასტურა ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა უფლებები საკუთარ სახლებში დაბრუნების შესახებ.

საბჭო მიესალმა ჰუმანიტარულ დახმარებას საერთაშორისო ჰუმანიტარული სააგენტოებისგან, ასევე მოუწოდა გაეროს წევრ სახელმწიფოებს ამ კუთხით დახმარების გაწევის თაობაზე და აგრეთვე ჰუმანიტარულ მუშაკთა შეუფერხებლად რეგიონში შესვლაზე. საბჭომ ამასთანავე, წევრ სახელმწიფოებს მოუწოდა, არ მიეწოდებინათ აფხაზურ მხარის ნებისმიერი სახის დახმარება, გარდა ჰუმანიტარული დახმარებისა, კერძოდ, იარაღის მიწოდება.

876-ე რეზოლუციამ დადებითად შეაფასა გენერალური მდივნისა და მისი სპეციალური წარმომადგენლის, ეუთოსა და რუსეთის მთავრობის ძალისხმევა. რეზოლუცია მიესალმა გენერალური მდივნის შეთავაზებას, გაიცნოს გაეროს დამკვირვებელთა მისიის საქართველოში მუშაობის და კონფლიქტის მოგვარების შესახებ ანგარიში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სოხუმის დაცემა
* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Fabry, Mikulas (2010). *Recognizing States: International Society and the Establishment of New States Since 1776*.  Oxford University Press,   გვ. 189. ISBN 978-0-19-956444-6.
2. ↑  Cohen, Roberta (1998). *Masses in flight: the global crisis of internal displacement*.  Brookings Institution Press,   გვ. 343. ISBN 978-0-8157-1511-5.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1993 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 800
* 801
* 802
* 803
* 804
* 805
* 806
* 807
* 808
* 809
* 810
* 811
* 812
* 813
* 814
* 815
* 816
* 817
* 818
* 819
* 820
* 821
* 822
* 823
* 824
* 825
* 826
* 827
* 828
* 829
* 830
* 831
* 832
* 833
* 834
* 835
* 836
* 837
* 838
* 839
* 840
* 841
* 842
* 843
* 844
* 845
* 846
* 847
* 848
* 849
* 850
* 851
* 852
* 853
* 854
* 855
* 856
* 857
* 858
* 859
* 860
* 861
* 862
* 863
* 864
* 865
* 866
* 867
* 868
* 869
* 870
* 871
* 872
* 873
* 874
* 875
* 876
* 877
* 878
* 879
* 880
* 881
* 882
* 883
* 884
* 885
* 886
* 887
* 888
* 889
* 890
* 891
* 892 →
 |

 |
**ბორნის უპირატესობა** — 2004 წლის ამერიკულ-გერმანული თრილერი. ფილმი დაფუძნებულია რობერტ ლადლუმის „ჯეისონ ბორნის "რომანების სერიაზე. ფილმმა სახელწოდება მიიღო სერიის მეორე წიგნის მიხედვით, თუმცა, რომანის სიუჟეტისაგან მთლიანად განსხვავებულია. პოლ გრინგრასმა ფილმი ტონი გილროის სცენარის მიხედვით გადაიღო. კინოკომპანიამ - Universal Pictures - ფილმი კინოთეატრებში 2004 წლის 23 ივნისს გამოუშვა. ბორნის ფილმების სერიაში ის რიგით მეორეა: ბორნის იდენთიფიკაცია (2002), ბორნის ულტიმატუმი (2007), ბორნის მემკვიდრეობა (2012) და ჯეისონ ბორნი (2016).

ბორნის უპირატესობა აგრძელებს ჯეისონ ბორნის ისტორიას. ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ყოფილი აგენტი კვლავ ფსიქოლოგიური ამნეზიისაგან იტანჯება. ბორნის როლს მეთ დეიმონი ასრულებს. ფილმი მთლიანად აგებულია მის მცდელობაზე, როგორმე თავისი წარსულის შესახებ უფრო მეტი გაიხსენოს, თანაც კიდევ ერთხელ ექცევა CIA-სა და ოპერაცია „ტრედსტოუნის" შეთქმულებაში. ფილმში ასევე მონაწილეობენ კარლ ურბანი (კირილი), ბრაიან კოქსი (უარდ ებოტი), ჯოან ალენი (პამელა ლენდი) და ჯულია სტაილზი (ნიკი პარსონსი).

ლიტერატურა
----------

* "The Bourne Supremacy". British Film Institute. London. Retrieved September 30, 2012.
* "The Bourne Supremacy (2004)". Box Office Mojo. Amazon.com. Retrieved 2007-08-06.

სქოლიო
------

1. ↑   Bennett, Bruce (2008-05-28). "Jason Bourne Takes His Case to MoMA". NYSun.com. Retrieved 2009-09-10.
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 858** მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 24 აგვისტოს. გაეროს 849 (1993) და 854 (1993) რეზოლუციებზე დაყრდნობით, ასევე აფხაზეთისა და საქართველოს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ხელმოწერისა და ძალების გაყვანის ვალდებულების აღების შემდეგ, საბჭომ ჩამოაყალიბა საქართველოში დამკვირვებელთა მისია 90 დღის ვადით, შემდგომ ვადის გაგრძელებით.

გენერალური მდივნის, ბუტროს ბუტროს-გალის მოხსენების თანახმად, სამშვიდობო ძალები 88 სამხედრო დამკვირვებლისგან დაკომპლექტდება და პლიუს დამკვირვებელთა მისიისთვის საჭირო პერსონალი. მისია დააკვირდება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ რეჟიმს და მოახსენებს არსებულ სიტუაციას გენერალურ მდივანს. განსაკუთრებული ყურადღება მიექცევა ქალაქ სოხუმს, შესაძლო დარღვევების აღმოფხვრის მიზნით.

გაეროს დამკვირვებელთა მისია საწყის ეტაპზე ჩამოყალიბდა 90 დღის ვადით, რომელიც შესაძლებელია ექვს თვემდე გაგრძელდება, იმის მიხედვით, თუ რამდენად მიღწეული იქნება პროგრესი სამშვიდობო ზომების განხორციელებაში. იმავდროულად, გენერალური მდივანს დაევალა რეგიონში მოვლენების მოხსენება სამი თვის განმავლობაში. საბჭომ მიესალმა ქართული/აფხაზური/რუსული შერეული შენაერთების შუალედური მონიტორინგის ჯგუფების შემოთავაზებას და მოუწოდა კონფლიქტის ყველა მხარეს სრულფასოვანი პოლიტიკური მოგვარების მიზნით მოლაპარაკებების გაგრძელებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სოხუმის დაცემა
* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Cheterian, Vicken (2009). *War and peace in the Caucasus: ethnic conflict and the new geopolitics*.  Columbia University Press,   გვ. 334. ISBN 978-0-231-70064-1.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1993 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 800
* 801
* 802
* 803
* 804
* 805
* 806
* 807
* 808
* 809
* 810
* 811
* 812
* 813
* 814
* 815
* 816
* 817
* 818
* 819
* 820
* 821
* 822
* 823
* 824
* 825
* 826
* 827
* 828
* 829
* 830
* 831
* 832
* 833
* 834
* 835
* 836
* 837
* 838
* 839
* 840
* 841
* 842
* 843
* 844
* 845
* 846
* 847
* 848
* 849
* 850
* 851
* 852
* 853
* 854
* 855
* 856
* 857
* 858
* 859
* 860
* 861
* 862
* 863
* 864
* 865
* 866
* 867
* 868
* 869
* 870
* 871
* 872
* 873
* 874
* 875
* 876
* 877
* 878
* 879
* 880
* 881
* 882
* 883
* 884
* 885
* 886
* 887
* 888
* 889
* 890
* 891
* 892 →
 |

 |
**გიზა** (არაბ. الجيزة) არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში , მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციის აღმოსავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 4 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : კაირო, 6 ოქტომბერი, ჰელუანი და ელ-ფაიუმი.

გიზა ეგვიპტის და მსოფლიოს ღირსშესანიშნაობაა, აქ მდებარეობს მსოფლიოს უამრავი ღირსშესანიშნაობა , რომელთაგან აღსანიშნავია მსოფლიოს 7 საოცრებათაგან დღემდე მოღწეული ხეოფსის პირამიდა. გიზას საგუბერნატოროშია აგრეთვე სფინქსის ქანდაკება და გიზას პირამიდები. 

საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გაზა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 85,153 კმ². მოსახლეობის მხრივ გიზას ეგვიპტურ პროვინციებს შორის მეორე ადგილი უკავია. 2006 წლის მონაცემებით გიზას მოსახლეობა 6,272,57 ადამიანიას შეადგენს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია აბდალაზიზ ას-სეიდ შახატა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

საგუბერნატორო იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 11 ქალაქია, 170 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 637 დასახლებული პუმქტიაესენია. საგუბერნატოროს ქალაქები:

* გიზა
* იმბაბა
* ელ-ურაქი
* ატფიხი

ქალაქ გიზას 7 ადმინისტრაციული ერთეული:

* ჩრდილოეთი გიზა
* სამხრეთი გიზა
* ელ-დაკი
* ელ-აგუზა
* ელ-იმრანია
* ელ-ჰარამ
* ბულაქ-ედ-დუქთრი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეგვიპტის მუჰაფაზები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიზას ადმინისტრაციული მოწყობა (არაბულ ენაზე.)[*მკვდარი ბმული*]

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეგვიპტის მუჰაფაზები |
| --- |
|  |
| 
6 ოქტომბერი · ახალი ველი · ალექსანდრია · ასუანი · ასიუტი · ბეჰეირა · ბანი-სუაფი · კაირო · დაკაჰლია · დუმიატი · ელ-ფაიუმი · გარბია · გიზა · ჰელუანი · ისმაილია · ქაფრ-ელ-შაიხი · ლუქსორი · მატრუჰი · ელ-მინია · მონუფია · ჩრდილოეთი სინა · პორტ-საიდი · კალიუბია · კენა · წითელი ზღვა · შარკია  · სუჰაგი  · სამხრეთი სინა · სუეცი | ეგვიპტის დროშა |

 |
**გვარნერები** — ვიოლინოს იტალიელ ოსტატთა ოჯახი კრემონადან.

**ანდრეა გვარნერი** (დ. 1622 ან 1626, კრემონა — 7 დეკემბერი, 1698, იქვე) — ოჯახის უხუცესი წარმომადგენელი. ნ. ამატის მოწაფე. პირველი ვიოლინოები მან ამატების ნახელავთა სტილისა გააკეთა, შემდეგ კი შეცვალა მოდელი. მისი საკრავის დეკა უფრო ბრტელია, გვერდები — დაბალი, ეფები — უსწორო მოხაზულობისა. ანდრეას ვიოლინოებს ნაზი, არც ისე ძლიერი ბგერა აქვს.

**პიეტრო გვარნერი** (დ. 18 თებერვალი, 1655, კრემონა — გ. 26 მარტი, 1720, მანტუა) — ანდრეას უფროსი შვილი. ვიოლინოებს ამზადებდა საკუთარი მოდელის მიხედვით (განიერი მკერდი, მომრგვალებული ფორმის ეფები). მის საკრავს ლამაზი ტემბრი, მაგრამ ბრწყინვალებას მოკლებული ხმოვანება აქვს.

**ჯუზეპე გვარნერი** (დ. 21 აგვისტო, 1698, კრემონა — გ. 17 ოქტომბერი, 1744, იქვე) — ანდრეას შვილიშვილი, დელ-ჯეზუდ წოდებული. ა. სტრადივარიუსთან ერთად მიიჩნევა იტალიელ ვიოლინოს ოსტატთა ერთ-ერთ საუკეთესო წარმომადგენლად. შექმნა ახალი ტიპის ვიოლინო, რომელიც ძლიერი და სავსე ტონით, ნაირფეროვანი და გამომსახველი ტემბრით გამოირჩევა.

ვიოლინოს დიდოსტატებად ითვლებიან ასევე ანდრეას შვილი **ჯუზეპე** (დ. 25 ნოემბერი, 1866, კრემონა — გ. 1739, იქვე) და **პიეტრო** (დ. 14 აპრილი, 1695, კრემონა — გ. 7 აპრილი, 1762, ვენეცია)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 135.
**გარსია I** (ესპ. García I; დ. 1042 — გ. 22 მარტი, 1090) — გალისიის მეფე 1065-1071 წლებში. ფერდინანდ I დიდის მესამე შვილი. 1065 წელს მამამისის გარდაცვალების შემდეგ სამართავად მიიღო გალისია და თანამედროვე პორტუგალიის ნაწილი კოიმბრის ჩათვლით. დედის მხრიდან იყო ალფონსო V-ის შვილიშვილი. გალისიის სამეფოს ხარკს უხდიდნენ სევილიისა და ბადახოსის საემიროები.

ბიოგრაფია
---------

გარსიას აღმზრდელი იყო სანტიაგო-დე-კომპოსტელას ეპისკოპოსი კრესკონიო. თავისი მეფობის დროს მან აღადგინა ბრაგანსკისა და ტუის ეპარქიები და პატრონობდა სან-ანტონიო-ტოკუესის მონასტერს.

გალისიის ფლობისას თავისი ინტერესებისათვის იყენებდა დაძაბულობას, რომელიც გამოწვეული იყო სამოქალაქო ომით მის ძმებს სანჩოსა და ალფონსოს შორის. მან გამოაცხადა დამოუკიდებელი გალისიისა და პორტუგალიის სამეფოს შექმნა. გარსიას პოლიტიკამ ნუნუ II მანდესის უკმაყოფილება გამოიწვია, რომელიც იყო დამოუკიდებელი პორტუგალის ბოლო მმართველი ვიმარა პერეშის დინასტიიდან. ნუნუ II აჯანყდა 1070 წელს. 1071 წელს გარსიამ სძლია ნუნუ II მანდესი პედროსასთან ბრძოლაში. ასე გახდა გარსია პირველი, ვინც გამოიყენა პორტუგალიის მეფის ტიტული.

ფერდინანდის მიერ სამეფოს გაყოფამ შექმნა ნიადაგი მომავალი კონფლიქტებისათვის ძმებს შორის და გარსია გახდა პირველი, ვინც დაკარგა გვირგვინი. დედის სიკვდილის შემდეგ 1067 წელს დაიწყო ბრძოლა ძმებს შორის. მას შემდეგ, რაც 1068 წელს დასრულდა ომი სამ სანჩოს შორის (სანჩო II კასტილიელი სანჩო IV ნავარელისა და სანჩო I არაგონელის წინააღმდეგ).

გარსიას ძმებმა, მეფე სანჩო II კასტილიელი და ალფონსო VI-მ მოილაპარაკეს გაეყოთ მისი მიწები. ამის შემდეგ მათ დაიპყრეს გალისია და გაიყვეს მისი მიწები. გარსია გაიქცა. სანჩოს სიკვდილის შემდეგ 1072 წელს გარსიამ დაიბრუნა გალისია, მაგრამ მოტყუებით დაიჭირეს 1072 წელს, ალფონსო VI-მ, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო სანჩო და კასტილია გადაასახლეს ლუნას ციხესიმაგრეში, სადაც სასჯელს იხდიდა სიკვდილამდე. 1090 წლის 22 მარტს სიკვდილის წინ გარსიამ დაიბარა, რომ მისი ციხის ხელბორკილები გამოკვეთილი ყოფილიყო მისი საფლავის ფილაზე.

მიუხედავად იმისა, რომ გარსიას სამეფომ ცოტა ხანს იარსება, მან მოამზადა ნიადაგი მომავალი პორტუგალიის სამეფოს ჰენრიხ ბურგუნდიელთან ერთად.

შვილები
-------

გარსიას ჰყავდა არაკანონიერი შვილი ფერნანდო, რომელსაც ზოგი მკვლევარი აიგივებეს 1034 წელს დაღუპულ ფერნანდო დე კასტროსთან, იტისა და უსედის ბატონთან , რომელიც იყო კასტილიელი კასტროების გვარის დამაარსებელი, რომელმაც მიაღწია დიდ წარმატებას მეფე ალფონსო VII მართველობის დროს, მაგრამ არ არსებობს ამ ჰიპოთეზის დამადასტურებელი ისტორიული წყაროები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* CASTILE & LEON, counts & kings: don GARCÍA de Castilla y León. *Foundation for Medieval Genealogy*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 2009-05-10.
**გარუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გარუბანში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.

სოფლიდან აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, ტყეში დგას სამეკლესიანი ბაზილიკა, რომელიც სხვადასხვა ზომის რიყისა და ფლეთილი ქვითაა ნაგები. მარკანტულ ნაწილებზე გამოყენებულია შირიმი.

ეკლესიიდან ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ჩრდილოეთი ნავი. აქ აბსიდი ნახევარწრიულია, ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. ცენტრში გაჭრილია სარკმელი. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა.

ოდნავ შეისრული კამარის საბრჯენი თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. პილასტრებს ეყრდნობა აგრეთვე ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლის თაღებიც. დარბაზი მთავარ ეკლესიას არქიტრავული შესასვლელით უკავშირდება. დასავლეთის შესასვლელი ამჟამად ამოშენებულია.

მთავარი ეკლესიიდან შემორჩენილია გრძივი კედლები, დასავლეთი, სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე და აბსიდის მოხაზულობის ჩრდილოეთი ნაწილი. მასში მოთავსებულია სწორკუთხა ნიშა.

სამხრეთი ნავი ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი.

ეკლესია სერიოზულადაა დაზიანებული. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. თითქმის ყველა კედელი დეფორმირებულია. ტერიტორია სავსეა ჩამონაშალი ქვით. მიწის დონე აწეულია.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 33-34
| ბერძნული მითოლოგია |
| --- |
| ნიმფები (სტიქიური ძალების განსახიერებანი) | 
ამარილა,
არეტუსა,
ბრიტომარტიდა,
დაფნია,
დიონა,
იდეა, 
კალიფსო,
კალისტო,
კირენა,
კორონიდა,
არმა,
პანდროსა,
სალმანიდა,
ფილირა,
ეგერია,
ექო

ორეადები:
ექო

დრიადები და გამადრიადები:
ევრიდიკე

ნაიადები:
ნიკეა

ნერეიდები:
ამფიტრიტა,
თეტიდა,
გალათეა 

 |
| ოლიმპიელი ღვთაებები, ტიტანები, მუზები, კენტავრები, გიგანტები, ნიმფები |

ემილ ბენი. გამადრიადა (1870)
**გამადრიადები** (ბერძ. Ἁμαδρυάδες) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ხეების ნიმფები (ქართ. **ფერიები**). ეს ის დრიადებია, რომლებიც კვდებიან ხეებთან ერთად.

სახელი „გამადრიადა" ორი ძველბერძნული სიტყვისგან შედგება: „ერთად" და „მუხა". მუხის სულები, საოცარი საზოგადოება. დრიადებისგან განსხვავებით, გამადრიადები მოკვდავები არიან. ისინი ხესთან ერთად იბადებიან და კვდებიან.

როდესაც ვინმე ერისიქტონმა დემეტრას ტყეში მუხის მოჭრა ბრძანა, ტოტები გაფითრდა და ხიდან სისხლმა დაიწყო ჟონვა. ეს გამადრიადას სისხლი იყო. სიკვდილის წინ მან წმინდა ხის შეურაცხმყოფელი დაწყევლა: ის მარად მშიერი იქნებოდა, ვერასოდეს დანაყრდებოდა. რა დღე დაადგა ერისიქტონს! იმდენს ჭამდა, რომ დედამისს მისი ხალხში გამოჩენისა რცხვენოდა. ერისიქტონმა ყველაფერი ჩასანსლა, რაც კი სახლში მოიპოვებოდა, შეჭამა ჯორები, ძროხა, შეჭამა საბრძოლო ცხენი, კატა, მერე მათხოვრობა დაიწყო, მერე იქამდე მივიდა, რომ საკუთარი ქალიშვილი გაყიდა საჭმლის შესაძენი ფულის საშოვნელად, და საბოლოოდ საკუთარი სხეულიც შეახრამუნა.

ძველი ბერძენი პოეტის ფარენიკეს გმირმა გამადრიადამ თავის ძმისაგან ოქსილასაგან (რეას ვაჟიშვილი) გააჩინა ქალიშვილები: კარია (კაკალი), ბალანა (რკო, მუხა), კრანია (შინდი), მორეა (თუთა), ეგერა (ალვი), პტელეა (вяз) ამპელა (ვენახი), სიკა). ყველა მათგანმა მიიღო გამადრიადას სახელი.

ასევე ცნობილია ისტორია მშიშარა გამადრიდის სირინგასი, რომელიც გახდა ლერწამი, რათა თხის ფეხა პანის ჩახუტებისაგან დაეხსნა თავი.

სქოლიო
------

1. ↑   მსოფლიო ხალხის მითოლოგია, 1991-92. ტ 2. ტ.1. გვ.262; ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა II 1, 5
2. ↑  ათინეი. ბრძენთა ლხინი III 14, 78b
Republic P-47 Thunderbolt, მიმაგრებული ბომბით
**გამანადგურებელ-ბომბდამშენი** (რუსეთში — ტაქტიკური გამანადგურებელი) — საბრძოლო თვითმფრინავი, რომელიც განკუთვნილია სახმელეთო (საზღვაო), მცირე ზომის მოძრავი მიზნების გასანადგურებლად მოწინააღმდეგის ტაქტიკურ და უახლოეს ოპერატიულ სიღრმეში, აგრეთვე საფრენი აპარატების წინააღმდეგ საბრძოლველად ჰაერში, დაზვერვის საწარმოებლად და ნაღმური ღობურების დასაყენებლად. გამანადგურებელს იგი აღემატება თავის საბრძოლო დატვირთვით. გამანადგურებელ-ბომბდამშენი შეიძლება აღჭურვილი იყოს ბირთვული და ჩვეულებრივი ბომბებით, ამნთები ავზებით, მართვადი და უმართავი რაკეტებით, საარტილერიო შეიარაღებით. მას აგრეთვე გააჩნია მრავალფუნქციური რადიოსალოკაციო დასამიზნებელი სისტემა ავტომატიზებული ბომბდაშენის განსახორციელებლად.

* სიჩქარე: 2350 კმ/სთ-მდე
* პრაქტიკული ჭერი 21 კმ-მდე
* ეკიპაჟი: ერთი ადამიანი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მრავალფუნქციური საბრძოლო თვითმფრინავი
* მოიერიშე

სქოლიო
------

1. ↑  „Fighter-bombers are dual-purpose". *Popular Science*. **141**. Dec 1942. ISSN 0161-7370. ციტირების თარიღი: 25 March 2011.
**გალუას თეორია** — უმაღლესი ხარისხის ერთუცნობიანი (\*) სახის ალგებრული განტოლების თეორია, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარა ევარისტ გალუამ. გალუას თეორემა ადგენს (\*) სახის განტოლების ამოხსნის საზოგადოდ უფრო დაბალი ხარისხის სხვა ალგებრულ განტოლებათა ჯაჭვის ამოხსნაზე დაყვანის პირობებს. რადგანაც ორწევრა განტოლების ამონახსნი არის რადიკალი, ამიტომ (\*) ამოიხსნება რადიკალებში, თუკი შესაძლებელია მისი დაყვანა ორწევრა განტოლებათა ჯაჭვამდე. უძველესი დროიდან არის ცნობილი, რომ განტოლება ამოიხსნება ფორმულით; განტოლება რომელზედაც დაიყვანება ნებისმიერი მესამე ხარისხის განტოლება, ამოიხსნება კარდანოს(1545) ფორმულით: მეოთხე ხარისხის განტოლება პირველად მოგვცა ფერარიმ(XVI). მეხუთე ხარისხის განტოლებაზე ბევრი იმუშავეს მაგრამ ის ლიუვილმა შემთხვევით აღმოაჩინა გალუას ნაშრომებში. ამ მიზნით გალუამ შემოიტანა ჯგუფთა თეორია რიგი ფუნდამეტური ცნება და გამოიკვლია ღრმა კავშირი განტოლებას და ჩასმათა ჯგუფის თვისებებს შორის. შემდგომში გალუას თეორემა განავითარეს და განაზოგადეს მრავალი მიმართულებით. თანამედროვე გაგებით, გალუას თეორემა არის თეორია, რომელიც ამა თუ იმ მათემატიკური ობიექტებს შეისწავლის მთი ავტომორფიზმების ჯგუფების საფუძველზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 645.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
გადაჯაჭვული გენდერის სიმბოლოები. წითელი (მარცხენა) არის ქალის ვენერას სიმბოლო. ლურჯი (მარჯვენა) აღნიშნავს კაცის მარსის სიმბოლოს
**გენდერი** (ინგლ. gender; ლათ. genus — გვარი) — სოციალური სქესი, განსხვავება კაცსა და ქალს შორის, რომელიც განპირობებულია არა ბიოლოგიური, არამედ სოციალური მოცემულობით (სპეციფიკური სოციალური ფუნქციები საზოგადოებაში, კულტურული სტერეოტიპები და ა.შ.). ბიოლოგიური სქესისგან განსხვავებით, გენდერი სოციალურ განზომილებას წარმოადგენს — ერთგვარ სოციოკულტურულ ფენომენს, რომელიც ასახავს კაცად და ქალად ყოფნის თავისებურებებს ამა თუ იმ საზოგადოებაში. მაგალითად, ზოგ საზოგადოებაში კაცს შეიძლება ჰქონდეს სოციალური როლი, რომელიც ტრადიციულად ქალის როლად მიიჩნევა (მაგ. ბავშვების მოვლა და დიასახლისობა), მაგრამ ეს ქცევა მას ფიზიკურად ნაკლებად „მამაკაცურს" სულაც არ ხდის. კაცისა და ქალის სოციალურ როლებს თავად საზოგადოება ქმნის, მისთვის დამახასიათებელი კულტურული ნორმებითა და ფასეულობებით.

ეს ტერმინი იხმარება სოციალურ მეცნიერებებში ადამიანის სქესობრივი კუთვნილების სოციო-კულტურული ასპექტის აღსანიშნავად. გენდერი არის სქესობრივი განსხვავების სოციალური ორგანიზაცია; ანუ არის ქცევის კულტუროლოგიური მახასიათებელი, რომელიც დადგენილია საზოგადოებაში და შეესატყვისება მოცემულ სქესს კონკრეტულ კულტურულ დროსა და სივრცეში. ინგლისურ ენაში „Sex" ნიშნავს სქესს, ხოლო „Gender" — შეიძლება განვიხილოთ როგორც „სოციო-სქესი". ორივე ცნება გამოიყენება საზოგადოების ჰორიზონტალური სოციო-სქესობრივი სტრატიფიკაცისათვის და განსხვავდება ვერტიკალური — კლასობრივი, წოდებრივი და სხვ. სტრატიფიკაციისაგან. „Sex" აღნიშნავს ბიოლოგიურ სქესს და აჯამებს ბიოლოგიურ განსხვავებებს ქალსა და კაცს შორის; გენდერი — სოციალური კონსტრუქტია, რომელიც აღნიშნავს ქცევის თავისებურებებს და სოციალურ სტრატეგიას. ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ „Sex" და გენდერი ადამიანის ცხოვრების სხვადასხვა პოლუსზე იმყოფებიან.

სქესი საწყისი პოზიციაა, რომლითაც ადამიანი იბადება; მას ბიოლოგიური ფაქტორები განაპირობებენ. ესენია: ჰორმონალური სისტემა, ბიოქიმიური პროცესების მიმდინარეობის თავისებურება, გინეკოლოგიური და ანატომიური განსხვავება და სხვა. გენდერი სხვაგვარი კონსტრუქციაა — ეს არის ადამიანის სქესობრივი კუთვნილების მიხედვით საზოგადოებაში მისი სოციალიზაციის ერთგვარი დასკვნითი კონსტრუქცია. სწორედ **გენდერი** და არა სქესი განსაზღვრავს ქალის და კაცის ფსიქოლოგიურ ნიშნებს, შესაძლებლობებს, მოღვაწეობის სფეროს, პროფესიას, საქმიანობას და ემყარება აღზრდის სისტემას, ტრადიციას და წეს-ჩვეულებებს, სამართლებრივსა და ესთეტიკურ ნორმებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გენდერული იდენტობა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გენდერი
* სქესი, გენდერი და გენდერული იდენტობა

ლიტერატურა
----------

* ბრანდერი პატრიცია. კომპასი : სახელმძღვ. ადამიანის უფლებათა განათლ. სფეროში ახალგაზრდების მონაწილეობით / ავტ.: პატრიცია ბრანდერი, რუი გომესი, ელლი კინი და სხვ. ; [მთარგმნ.: მაკა წულუკიძე, ტატა პატარაია ; რედ.: პატრიცია ბრანდერი და სხვ. ქართ. გამოც. რედ.: გიორგი კენჭოშვილი] ; მხატვ.: პანჩო - [თბ.], 2004;
* ანთელავა ლიანა, კულტურა და გენდერი [გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში] – ქალთა განათლებისა და ინფორმაციის საერთაშორისო ცენტრი, თბ. 2002;
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 98** მიიღეს 1952 წლის 23 დეკემბერს. რეზოლუციამ ინდოეთისა და პაკისტანის მთავრობებს, გაეროს ამავე ქვეყნების წარმომადგენლების მფარველობის ქვეშ დაუყოვნებლივ მოლაპარაკებების წარმოება აიძულა, წარსულში ჩამოყალიბებული დემილიტარიზაციის პერიოდის დასასრულს, ცეცხლის შეწყვეტის ხაზის თითოეულ მხარეს დარჩენილი ჯარის გარკვეულ რაოდენობაზე შეთანხმების მიღწევის მიზნით. გაეროს წარმომადგენლების მონაცემებით, პაკისტანის მხარეს, ეს რიცხვი 3 000-სა და 6000-ს შორის იყო, ხოლო ინდოეთის მხარეს — 12 000-სა და 18 000-ს შორის. შემდეგ, რეზოლუციამ მადლობა გადაუხადა გაეროს წარმომადგენელს მისი ძალისხმევისთვის და ინდოეთისა და პაკისტანის მთავრობებს სთხოვა, რომ საბჭოსთვის არა უგვიანეს 30 დღეში ჩაებარებინათ ანგარიში. ამასთანავე, გაეროს წარმომადგენელს, ნებისმიერი პროგრესის შემთხვევაში, საბჭოს ინფორმირებისკენ მოუწოდა.

რეზოლუცია მიიღეს 9 ხმით. საბჭოთა კავშირმა ხმის მიცემისგან თავი შეიკავა, ხოლო პაკისტანმა — მონაწილეობა არ მიიღო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1952 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 97
* 98 →
 |

 |