recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სომხები** — ქართველთა ტერიტორიული, ლოკალური, ეთნოგრაფიული ჯგუფი. ცხოვრობენ დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარეში — იმერეთში. უწინ აღმოსავლეთ საქართველოს მოსახლეობა ლიხის ქედის მეორე, ანუ იმიერ მხარეს მცხოვრებ ქართველებს „იმერლებს" უწოდებდა. თვითონ „იმერეთი" და „იმერელი" შედარებით გვიანდელი სახელებია. ადრე შუა საუკუნეებში საქართველოს ამ მხარეს არგვეთი ეწოდებოდა, მის მოსახლეობას კი — არგვეთელები. იმერეთი დიდი მხარეა და იყოფა ორ ნაწილად — ზემო და ქვემო იმერეთად, ასევე იყოფა მისი მოსახლეობაც — ზემო და ქვემო იმერლებად. ცალკეა გამოყოფილი ოკრიბა და მისი მკვიდრნი — ოკრიბელები. იმერლები მეტყველებენ ქართული ენის იმერულ დიალექტზე.

კოლხეთის დაბლობზე მცხოვრები ქვემო იმერლების ეთნოგრაფიულ ყოფას მრავალი საერთო ჰქონდა მეგრელების ყოფასთან, ზემო იმერლები კი თავისი ტრადიციებით ქართლელებთან იყვნენ ახლო. ტრადიციებისა და წეს-ჩვეულებების მრავალფეროვნებას განაპირობებს განსახლების რელიეფი (ქვემო იმერლები ვაკეზე ცხოვრობენ, ზემო იმერლები კი გორაკ-ბორცვებზე). განსხვავებულია დასახლების ფორმაც.

იმერეთს თავისი გეოგრაფიული მდებარეობა საგარეო მტრებისგან იცავდა. მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ ქართლ-კახეთის შემცირებული მოსახლეობის შევსების საქმეში. უცხოელი მოგზაურები იმერელთა გარეგნობას აღტაცებით აღწერდნენ.

აქტიურად მისდევენ მეურნეობას, განსაკუთრებული ადგილი უკავია მევენახეობა-მეღვინეობას. გამოყვანილია ადგილობრივ ბუნებრივ პირობებთან შეგუებული ვაზისა და ხეხილის ჯიშები. იმერლები გამოირჩევიან სტუმართმოყვარეობით. საქართველოს სხვა მხარეებს აწვდიან თიხის ნაწარმს. განთქმულია იმერული ყველი. მაღალ დონეზე დგას კარ-მიდამოს მოვლის კულტურა.

ფოტოგალერეა
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* იმერული სამოსიიმერული სამოსი

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იმერლები***

ლიტერატურა
----------

* *თოფჩიშვილი რ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 249–250.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველები |
| --- |
|  |
| 
* აჭარლები
* გურულები
* თუშები
* იმერლები
* იმერხეველები
* ინგილოები
* კახელები
* ლაზები
* ლეჩხუმელები
* მეგრელები
* მესხები
* მთიულები
* მოხევეები
* რაჭველები
* სვანები
* ფერეიდნელები
* ფშავლები
* ქართლელები
* ხევსურები
* ჯავახები
* ჰერები
 |
|  |
| 
ქვეჯგუფი: კავკასიელი ხალხები |

 |
ვენერა მილოსელი, წინხედი
**მარმარილო** (ლათ. marmor < ძვ. ბერძნ. μάρμαρος [marmaros] — „მბრწყინავი ქვა") — დოლომიტის ან კირქვის გაკრისტალების შედეგად წარმოქმნილ წვრილ, საშუალო ან მსხვილკრისტალური მეტამორფული ქანი და ძირითადად კალციტისგან შედგება (კალციუმის კარბონატის, CaCO3 კრისტალიზებული სახე). აქვს უმეტესად თეთრი ფერი, შედარებით იშვიათად ფერადი ან შავი ფერისაა, დაწინწკლული, ლაქებიანი ან ზოლიანი ტექსტურით. კარგად პრიალდება.

პლასტიკური და დეკორატიული ღირსებების გამო მარმარილოს ანტიკური პერიოდიდან იყენებდნენ, როგორც კონსტრუქციულ და შესამოს მასალას, აგრეთვე მოზაიკური კომპოზიციებისათვის (ინკრუსტაციული სტილი, ფლორენციული მოზაიკა), რელიეფისა და მრგვალი ქანდაკებისათვის. მარმარილოს თავისებური გამჭვირვალობა ქანდაკების ზედაპირზე წარმოქმნის ნაირგვარ შუქრჩრდილებს. ქანდაკებებისთვის საუკეთესოდ ითვლება კარარის (იტალია) და პაროსის (საბერძნეთი) მარმარილო.

საქართველოში იგი მოიპოვება კახეთში (ლოპოტის თეთრი მარმარილო), სვანეთში (დიზის ნაცრისფერ ზოლიანი მარმარილო), იმერეთში (შროშის მარმარილო).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 447.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მარმარილო***

* USGS 2005 Minerals Yearbook: Stone, Crushed
* USGS 2005 Minerals Yearbook: Stone, Dimension
* USGS 2006 Minerals Yearbook: Stone, Crushed
* USGS 2006 Minerals Yearbook: Stone, Dimension
* Marble Institute of America

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**„მეჯნუნი ცხოველებს შორის"** — აღა მირექ მირზა გიასის მიერ შექმნილი მხატვრული ნაწარმოები, რომელიც შევიდა ნიზამი განჯევის „ხამსის" ხელნაწერში. 1539 – 1543 წლებში შაჰ თაჰმასიბ I-ის დაკვეთით დამზადებული ნაწარმოები გაფორმებულია თებრიზის მინიატურის სკოლის ოსტატების ნახატებით. აღნიშნული ხელნაწერი ამჟამად ინახება ბრიტანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში.

ნიზამი განჯევის პოემის მიხედვით ლეილის მამამ უარი თქვა ქალიშვილის ქორწინებაზე და ამის შემდეგ მეჯნუნმა დაშორდა ადამიანებს და მიიღო უდაბნოში ცხოვრების გადაწყვეტილება. თანდათან იგი დამეგობრდა მტაცებელ ცხოველებს და უზიარებდა მათ თავის დარდს.

აღა მირექის მიერ შექმნილი მინიატურა გამოირჩევა მდიდარი კოლორიტით და თვალისთვის სასიამოვნო პეიზაჟით. მაგრამ ნაწარმოების ეს ღირსება შეუსაბამობაშია პოემის ნაღვლიან სუჟეტთან. მინიატურის მთელი ზედაპირი მოფენილია კლდიანი მთებით, ბობოქარი წყაროებით, კვიპაროსებითა და ჭრელი არყის ხეებით, თეთრი ყვავილებითა და ბუჩქებით. ასეთი ლირიკული პეიზაჟი ქმნის დიდ კონტრასტს ხის ჩრდილში მძინარე „უიღბლო სიყვარულის განსახიერებასთან" და მის ტანჯვებთან.

მინიატურის ქვედა ნაწილში მოთავსებულია პოემის შესაბამისი სტრიქონები.

სქოლიო
------

1. ↑  Khamsah of Nizami. Britaniya Milli Kitabxanası.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-29. ციტირების თარიღი: 8 avqust 2017.
2. ↑  Zamanov 1981, p. 46
**მთავარი აფთიაქის შენობა** (რუს. Здание Главной аптеки) — ნაგებობა სანქტ-პეტერბურგში. კლასიციზმის არქიტექტურული ძეგლი. აგებულია 1796 წელს არქიტექტორ ჯაკომო კვარნეგის პროექტითა და ხელმძღვანელობით, 1722 წელს დომენიკო ტრეზინის მიერ ბაროკოს სტილში აგებული სახლის ადგილზე.

ისტორია
-------

სასახლის აფთიაქი შეიქმნა 1704 წელს და თავდაპირველად განთავსებული იყო პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში, რომლის ხელმძღვანელიც 1721 წელს გახდა ი. ლ. ბლიუმენტროსტი.

XVIII საუკუნის დასაწყისში დღევანდელი მთავარი აფთიაქის შენობის ადგილზე იდგა აფთიაქარ ლეკენსის სახლი. 

1722 წელს ამ ადგილზე დომენიკო ტრეზინის პროექტის მიხედვით ააგეს მთავარი აფთიაქის ქვის შენობა, სადაც განათავსეს პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში მდებარე აფთიაქი. 1731 წელს ი. ლ. ბლიუმენტროსტი გაათავისუფლეს ხელმძღვანელის თანამდებობიდან და მთავარი აფთიაქი გააერთიანეს სასახლის აფთიაქთან, ახალ დანაყოფს ეწოდა იმპერატორის მთავარი აფთიაქი.

აფთიაქის პირველი შენობა დაიწვა 1735 წელს, იგი აღადგინეს, თუმცა 1737 წელს კვლავ ხანძარმა გაანადგურა. 

XVIII საუკუნის ბოლოსთვის შენობა ძალიან მოძველდა და 1789 წელს დაიწყო ახალი შენობის მშენებლობა ჯაკომო კვარნეგის პროექტის მიხედვით. 1796 წელს ააგეს ახალი შენობა.

მთავარი ფასადი შემკულია ოთხი კორინთული ნახევარკოლონით და სამკუთხა ფრონტონით, ხოლო კუთხეები პილასტრებითა და ფრონტონით. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ფასადის გარკვეული დეტალები შეცვალეს, თუმცა შენობა დღევანდელ დღემდე კარგადაა შემონახული. 

1839 წლიდან აფთიაქი გადაიტანეს სხვა შენობაში, ხოლო აფთიაქის მთავარ შენობაში განათავსეს პავლოვსკის პოლკის ოფიცერთა ბინები, რომელიც აქ განთავსებული იყო 1917 წლამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Здание главной аптеки
* Здание Главной аптеки (Санкт-Петербург)
* Здание бывшей главной аптеки

სქოლიო
------

1. ↑  Вадим Рогге.. Введение. *Немцы в России*. Дворянский род Рогге.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-21. ციტირების თარიღი: 21 ноября 2008.
2. 1 2  Александр Викторович.. Миллионная ул. 4. ციტირების თარიღი: 19 ноября 2008.
3. ↑  Г. Ю. Никитенко.. Аптекарский пер.. Энциклопедия Санкт-Петербурга.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-06-07. ციტირების თარიღი: 19 ноября 2008.
4. ↑  Главная аптека. Архитектурный сайт Санкт-Петербурга.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-21. ციტირების თარიღი: 19 ноября 2008.
**ნეჯდის საამირო** ან **საუდების მეორე სახელმწიფო** — არსებობდა XIX საუკუნეში. 1818 წელს ეგვიპტელი ოსმალოების შემოჭრის შემდეგ, საუდებმა ისევ შეძლეს ცენტრალურ და აღმოსავლეთ არაბეთის ნახევარკუნძულზე გავლენის აღდგენა. საუდის პირველ სახელმწიფოსთან შედარებით მეორე გამოირჩეოდა ნაკლები რელიგიური ექსტრემიზმითა და ნაკლები ტერიტორიული ექსპანსიით. საუდი ლიდერები ატარებდნენ იმამის წოდებას. პერიოდი ასევე გამორჩეული იყო საუდების დინასტიის შიგნით განვითარებული კონფლიქტებით. 

ნეჯდის საამიროს ისტორია დაიწყო ეგვიპტელებისგან 1824 წელს ერ-რიადის განთავისუფლებით და დასრულდა 1891 წელს მულაიდას ბრძოლაში ქალაქ ჰაილის მმართველ ალ რაშიდების დინასტიასთან დამარცხებით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დირაიას საამირო
* საუდის არაბეთი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Second State of Saudi Arabia
* The first and second Saudi states

სქოლიო
------

1. ↑  Front Cover George Walter Prothero, Great Britain. Foreign Office. Historical Section. Peace Handbooks: Turkey in Asia (II), no. 61-66. H. M. Stationery Office, 1920. Pp. 20
ნორია მდინარე ორონტოსზე, ჰამაში
**ორონტესი** (ბერძ Ορόντης, არაბ نهر العاصي‎‎ ნაჰრ-ალ-ასი, ასი, დრაკო, ტიფონი) — მდინარე ლიბანსა და სირიაში. ორონტესი ჰელიოპოლისთან მდებარე მთებში ანტილიბანის წყაროდან იღებს სათავეს, ბეირუთიდან 30 კილომეტრში. მიედინება ჩრდილოეთისაკენ ხმელთაშუა ზღვის გასწვრივ. თავიდან კლდოვან ხეობას გამოდის, შემდეგ ტბა ჰომსში ჩადის, რომელიც ჯერ კიდევ ანტიკურ სამყაროში იქნა დაგუბებული. ტბიდან ქალაქ ჰამამამდე ველზე მიედინება და ანტიოქიის დაბლობზე ოდნავ დასავლეთით უხვევს; აქ ორონტესში ორი მსხვილი შენაკადი ხვდება — აფრინი და ყარა-სუ. ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში თურქეთის საპორტო ქალაქ სამანდაგიდან სამხრეთით. საერთო სიგრძეა 240 კილომეტრი. ნაოსნობა არ ხდება. ორონტესს უფრო მეტად სარწყავად იყენებენ. 
მდინარის ისტორიული მნიშვნელობა ის იყო, რომ ორონტესის ველი ძველად სავაჭრო გზებს კვეთდა. შუა საუკუნეებში ორონტესი ჯვაროსნებისთვის საზღვრის ფუნქციას ასრულებდა ანტიოქიასა და ალეპოს შორის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Joseph Fitchett and McAdams Deford, *A River Called Rebel*, 1973, Saudi Aramco World

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თურქეთის დროშა თურქეთის მდინარეები |
| --- |
|  |
| შავი ზღვა | 
* საქარია
* ყიზილ-ირმაქი
* თერმე
* იეშილ-ირმაქი
* ჭოროხი
 |
|  |
| მარმარილოს ზღვა | 
* სიმავჩაი
* ბიგაჩაი
 |
|  |
| ეგეოსის ზღვა | 
* მარიცა
* ტუნჯა
* გიოქსუ (კილიკია)
* დიდი მენდერესი
 |
|  |
| ხმელთაშუა ზღვა | 
* აყსუ
* ორონტესი
 |
|  |
| სპარსეთის ყურე | 
* ევფრატი
* ტიგროსი
 |
|  |
| კასპიის ზღვა | 
* არაქსი
* მტკვარი
 |

 |
**მარლენ ხუციევი** (რუს. Хуциев, Марлен Мартынович; დ. 4 ოქტომბერი, 1925, თბილისი — გ. 19 მარტი, 2019, მოსკოვი, რუსეთის ფედერაცია) — ქართული წარმოშობის საბჭოთა და რუსი კინორეჟისორი და სცენარისტი. სსრკ სახალხო არტისტი (1986). პროფესორი. 

1950 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (ი. სავჩენკოს სახელოსნო). ხუციევმა ფელიქს მირონერთან ერთად გადაიღო სადიპლომო ფილმი „ქალაქთმშენებლები", შემდეგ კი — „გაზაფხული ზარეჩნაიას ქუჩაზე", რომელსაც მიენიჭა ბრინჯაოს მედალი მოსკოვის ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა მსოფლიო ფესტივალზე 1967 წელს. სხვა ფილმებიდან აღსანიშნავია: „ორი თედორე" (1958), „მე ოცი წლისა ვარ" (1964), „ივლისის წვიმა" (1966), „ბოლოსიტყვაობა" (1983). 1970 წელს გადაიღო მხატვრული ტელეფილმი „მაისის თვე იყო", რომელსაც მიენიჭა პრემია პრაღის ტელეფილმების VII საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მისმა ფილმმა „მე ოცი წლისა ვარ" მიიღო პრიზები ვენეციისა და რომის საერთაშორისო კინოფესტივალებზე 1965 წელს.

2019 წლის მარტში, ბოტკინის სახელობის საავადმყოფოში ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ, გარდაიცვალა 94 წლის ასაკში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მარლენ ხუციევი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* მარლენ ხუციევი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* მარლენ ხუციევი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* Зоркая Н. Марлен Хуциев, в её кн.: Портреты, М. 1965.

სქოლიო
------

1. 1 2  ბორის შიბანოვი.  (19 მარტი, 2019) გარდაიცვალა მარლენ ხუციევი. Газета.Ru. ციტირების თარიღი: 19 მარტი, 2019
**პეტრე I-ის ძეგლი** (რუს. Памятник Петру I) — რუსეთის იმპერატორ პეტრე I-ის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, დგას პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში.

ისტორია
-------

ბრინჯაოს ქანდაკება, შექმნილია მიხაილ შემიაკინის მიერ. დაიგეგმა და ჩამოასხეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1980 წელს, შემდეგ კი შემიაკინმა შესწირა ქალაქს. დაიდგა 1991 წელის, 6-7 ივნისს.

ძეგლის სიმაღლე არის 1,90 მეტრი და დადგმულია გრანიტის კვარცხლბეკზე. ქანდაკება გამოსახავს პეტრეს რომელიც ზის სამეფო ტახტზე და წააგავდა პეტრეს ცვილის ფიგურას რომელიც გაკეთებული იყო კარლო ბარტოლომეო რასტრელის მიერ (1725 წ.). შემიაკინმა გააკეთა ქანდაკების სახე, პეტრე პირველის სახის ნიღბის დახმარებთ, რომელიც შექმნა რასტრელმა 1719 წელს, ექვსი წლით ადრე სანამ პეტრე გარდაიცვლებოდა. ასევე მან შეაგროვა მისი სხეულის სხვა ნაწილებიც და წარმოადგინა პეტრე გროტესკული წესებით.

სწორედ ამიტომ ეს ქანდაკება თავდაპირველად გააკრიტიკეს ადგილობრივებმა და გახდა დასაცავი ვანდალიზმისგან. მოგვიანებით შემიაკინის ხედვა თანდათან მისაღები გახდა. ავტორი ამ ქანდაკებაზე მუშაობდა რვა წელი და შექმნა მისი სამი ვერსია, ერთი არის ნორმანდიაში, საფრანგეთში და ერთიც კლავერაკში (აშშ), სადაც ამავდროულად შემიაკინი ცხოვრობდა. ავტორის სიტყვებით, ამ ქანდაკების შექმნის იდეა წამოვიდა მისი მეგობრის ვლადიმირ ვისოცკისგან. შემიაკინმა დაიწყო 1:1 პროპორციით რასტრელის ცვილის ფიგურიდან, მაგრამ თანდათან დააგრძელა ტანი და მიამსგავსა რუსეთის ხატწერის სტილს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник Петру I (Петропавловская крепость). Энциклопедия Санкт-Петербурга.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-08. ციტირების თარიღი: 2016-06-04.
* Наталья Черных.  (2010-09-16) Михаил Шемякин: «Я не дал поставить Петра I у гастронома». 812'Online.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-09-18. ციტირების თარიღი: 2016-06-04.
* Памятник Петру Первому в Петропавловской крепости. S-pb.in Дыхание Питера. ციტირების თარიღი: 2016-06-04.
**ობსერვატორია** (ლათ. observo — ვაკვირდები) — შენობა, რომელიც სპეციალურად არის მოწყობილი ასტრონომიული, გეოფიზიკური და სხვა დაკვირვებებისათვის; დაწესებულება, რომელშიც ასეთი დაკვირვებები წარმოებს.

ასტრონომიული ობსერვატორიები
---------------------------

 მთავარი სტატია: ასტრონომიული ობსერვატორია.
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია
ასტრონომიული ობსერვატორია — ტელესკოპებით, ლაბორატორიული იარაღებით და გამომთვლელი მანქანებით აღწურვილი სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება, სადაც სისტემატურად მიმდინარეობს ასტრონომიული დაკვირვებები და მათი კვლევა-ანალიზი.

ასტრონომიულ ობსერვატორიებს, როგორც წესი აგებენ ქალაქგარეთ, ქალაქის ხელოვნური განათების, მტვერისა და სამრეწველო ნაგებობათა ჭვარტლისაგან მოშორებულ ადგილებში. ამის გარდა ობსერვატორიის ადგილი მაქსიმალურად უნდა უზრუნველყოფდეს ცის ბუნებრივ სიწმინდეს წლის დიდი პერიოდის მანძილზე. შესაბამისად ობსერვატორიები იგება მაღლა მთაში და შორს დასახლებული პუნქტისაგან, რათა ერთის შემთხვევაში ღრუბლების ინტესივობამ და მეორეს მხრივ ხელოვნურმა მტვერმა და სინათლის გამოსხივებამ ხელი არ შეუშალოს ზუსტ სამეცნიერო მუშაობას.

ობსერვატორიის მთავარი ხელსაწყოები — ტელესკოპები დამცავ კოშკებშია მოთავსებული. ასეთი დაწესებულებები ტელესკოპის გამოგონებამდეც არსებობდა. ეს იყო მაღალი შენობები, საიდანაც აკვირდებოდნენ მზის, მთვარის, ვარსკვლავების და პლანეტების მოძრაობას და ცის თაღზე მათს გადაადგილებას. ობსერვატორიებს უმეტესად მთაში აგებენ, სადაც ჰაერი უფრო სუფთა, გამჭვირვალეა და ხილვადობაც უკეთესია. დღეს ობსერვატორიები მოწყობილია კოსმოსურ ხომალდებზეც.

ჩვ. წ.-მდე დაახლოებით 3000 წ. გაჩნდა ასტრონომიული დაკვირვებათა პირველი ჩანაწერი ჩინეთში, ეგვიპტეში და ბაბილონში.

ჩვ. წ.-მდე IV ს. ჩინელმა ასტრონომმა ში შენმა შექმნა 800 ვარსკვლავის პირველი კატალოგი (ერთგვაროვანი საგნების გარკვეული წესით შედგენილი სია).

გეოფიზიკური ობსერვატორიები
--------------------------

 მთავარი სტატია: გეოფიზიკური ობსერვატორია.

ლიტერატურა
----------

* „ქართული განმარტებითი ლექსიკონი", ქსე, თბ. 1986, გვ. 361
* ე. ხარაძე, „ასტრონომია" (მე-11 კლასის სახელმძღვანელო), თბ. 1989

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ობსერვატორია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
|  | **ასტრონომიის პორტალი** – დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები ასტრონომიის შესახებ. |
„**Ainsi soit je...**" — ფრანგი მომღერალ მილენ ფარმერის სინგლი, ალბომიდან *Ainsi soit je...*. გამოვიდა 1988 წელს, ლეიბლზე Polydor.
სიმღერა გამოიცა ორჯერ: როგორც რიგით მეორე სინგლი, მეორე სტუდიური ალბომიდან (1988 წელს) და საკონცერტო სინგლი კონცერტიდან Live à Bercy (1997 წელს). სიმღერის ორივე ვერსია მოხვდა საფრანგეთის სინგლების ჩარტში.

გამოშვება
---------

Sans contrefaçon-ის წარმატების შემდეგ, ლორან ბუტონამ და მილენმა გადაწყვიტეს გამოეშვათ ახალი სიმღერა სახელწოდებით *Ainsi soit je...*, რომელიც მომღერლის პირველი ბალადა გახდა.

სინგლის ყდა თითქმის იდენტურია ალბომის ყდასთან. სინგლის ბუკლეტი თოჯინის გარეშეა. ყდაზე იმუშავა ფოტოგრაფმა ელზა ტრილმა. Ainsi soit je... გამოვიდა ვინილისა და CD აუდიო/ვიდეოს სახით საფრანგეთში, ორი წლის შემდეგ კი იაპონიაში.

ტექსტი და მუსიკალური ვიდეო
--------------------------

სიმღერის ტექსტი დაწერა მილენმა. სახელწოდება სინონიმია ქრისტიანული ფრაზისა *ამინ* (*Ainsi Soit-Il* ქართულად- *დაე ეგრე იყოს*) მაგრამ წერია როგორც *Soit Jе* , *Sois Je*-ს ნაცვლად, რომელიც გვიჩვენებს რომ *Je* (მე) გაპიროვნებაა.

ვიდეო გადაიღო ლორან ბუტონამ. მუსიკალური კლიპზე მუშაობდნენ ორი დღის განმავლობაში, *Stains*-ის სტუდიაში, (საფრანგეთი). კლიპი შეიქმნა უოლტ დისნეი-ს ანიმაციური ფილმი ბემბი-ს მიხედვით.

ვიდეო აჩვენეს არხზე *Canal+*, სინგლის გამოშვებიდან ერთი კვირის შემდეგ.

ჟურნალმა *Top 50* დადებითად შეაფასა: *ვიდეო არის შუქ ჩრდილის თამაში. კამერის მოძრაობა, სწორადაა წარმოჩენილი და ხაზს უსვამს მელაქოლიისა და სევდიანობის განცდას.*

ჩარტი
-----


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ჩარტი (1988) | პოზიცია |
| --- | --- |
| საფრანგეთის სინგლების ჩარტი | 12 |
| ჩარტი (1997) | პოზიცია |
| ბელგიის სინგლების ჩარტი | 22 |
| საფრანგეთის სინგლების ჩარტი | 27 |

 | 

| ქვეყანა | სერტიფიკაცია | გაყიდვა |
| --- | --- | --- |
| საფრანგეთი | — | 150,000 (ალბომის ვერსია) |
| 70,000 (ლაივ ვერსია) |

 |

პერსონალი
---------

* მილენ ფარმერი: ვოკალი, ტექტი
* ლორან ბუტონა: მუსიკა
* Polydor: ლეიბლი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Ainsi soit je... (სიმღერა)***

* www.mylene.net

სქოლიო
------

1. ↑  Mylène Farmer - Single "Ainsi soit je..." - Histoire du single French. Mylene.net.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 მარტი 2010. ციტირების თარიღი: 8 March 2010.
2. ↑  Violet, 2004, pp. 94-95.
3. ↑  Mylène Farmer - "Ainsi soit je..." - Clip French. Mylene.net.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 მარტი 2010. ციტირების თარიღი: 8 March 2010.
4. ↑  „Clip au top — Interprète: Mylène Farmer, titre: "Ainsi soit je", réalisateur: Laurent Boutonnat". *Top 50* (French). Mylene.net. 1988. ციტირების თარიღი: 8 March 2010.
5. ↑  Royer, 2008, pp. 350-51.
6. ↑  Royer, 2008, p. 359.
**სანქტ-პეტრბურგის მაცხოვრის ლატვიური ეკლესია** (რუს. Латышская церковь Христа Спасителя) — დაკარგული ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1845-1849 წლებში. მდებარეობდა მისამართზე: საქნტ-პეტერბურგი, ზაგოროდნის პროსპექტი 62/1.

ისტორია
-------

თავდაპირველად ის ლატვიელები, რომლებიც ცხორობდნენ სანქტ-პეტერბურგში, ეკუთვნოდნენ წმინდა მიქაელის ლუთერანული ეკლესიის მრევლს, სადაც 1835 წელს იმპერატორის ბრძანების თანახმად მათთვის დაინიშნა სპეციალური მქადაგებელი. 1845 წელს ლატვიელმა მრევლმა დაიწყო საკუთარი შენობის მშენებლობა, რომელიც აკურთხეს 1849 წლის 3 მარტს. ეკლესიის მშენებლობისათვის რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა გამოყო 12 ათასი რუსული რუბლი, ხოლო ლატვიელმა ვაჭარმა პეტრე იანისმა 10 ათასი რუბლი. მრევლის ორგანიზებაში აქტიური მონაწილეობა მიიღო ბარონმა ივან ანდრიას ძე ფიტინგოფმა, რომელიც იყო საკავალერიო პლკის ლეიბ-გვარდიის მეთაურმა. რადგანაც მრევლის მეოთხედი იყვნენ გერმანელები მათთვის დაინიშნა სპეციალური მქადაგებელი.

ეკლესიასთან ფუნქციონირებდა სკოლა და ბავშვთა თავშესაფარი. დროთა განმავლობაში ეკლესიის მრევლის რიცხვმა 10 000-ს მიაღწია, რამაც დააყენა ახალი ეკლესიის აგების საჭიროება, თუმცა ამის რეალიზება არ მომხდარა. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1938 წელს „ლატვიელი მუშების მოთხოვნით". ეკლესიის შენობა დაანგრიეს. დღესდღეობით მცირე ლატვიური საზოგადოება იკრიბება ვასილევსკის კუნძულზე მდებარე წმინდა ეკატერინეს ლუთერანულ ეკლესიაში.

არქიტექტურა
-----------

თავდაპირველი პროექტის ავტორი იყო ვასილი ეგორის ძე მორგანი (1846 წელი), მშენებელი - ოტონ ვასლის ძე ბრემერი (1847-1849 წლები). მოგვიანებით ეკლესია გააფართოვეს და გადააკეთეს.

ლიტერატურა
----------

* Е. Е. Князева, Г. Ф. Соколова «Лютеранские церкви и приходы России XVIII—XX вв.», Санкт-Петербург, «Литера», 2001, ISBN 5-89319-048-3

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Латышская церковь Христа Спасителя в Энциклопедии Петербурга (здание) დაარქივებული 2017-12-05 საიტზე Wayback Machine.
* Латышская церковь Христа Спасителя в Энциклопедии Петербурга (приход) დაარქივებული 2017-05-08 საიტზე Wayback Machine.
**სასახლის ნავსადგური** (რუს. Дворцовая пристань) — პატარა ნავსადგური მდინარე დიდი ნევის სანაპიროზე სანქტ-პეტერბურგში, რომელიც შეიქმნა არქიტექტორ კარლ როსის პროექტის მიხედვით XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში და გააფორმეს ლომების ქანდაკებებით.

მდებარეობს მთავარი საადმირალოს, სასახლის ხიდისა და ზამთრის სასახლის ახლოს. 2008 წლის მდგომარეობით გამოიყენება სასეირნო კატერების მისაღებად, ხოლო 2004 წელს იყენებდნენ ასევე წყლის ავტობუსების გასაჩერებლად. 

ნავსადგური პრაქტიკულად არის ფართო გრანიტის კიბიანი დაღმართი მდინარე დიდ ნევაზე, რომლის ნაპირებზე, თუჯის კვარცხლბეკებზე განთავსებულია ლომების ქანდაკება, რომლებიც ერთმანეთისკენ არიან თავით შებრუნებულები.

ისტორია
-------

ზამთრის სასახლის მიმდებარედ ნევის სანაპიროს გაფორმების პირველი იდეა გაჩნდა 1817 წელს. პირველი შემონახული გეგმა ეკუთვნოდა არქიტექტორ ლუიჯი რუსკას, რომელიც შექმნილი იყო ჯერ კიდევ საადმირალოს თხრილის აგებამდე.

სხვა პროექტი შემონახულია მ. ე. სალტიკოვ-შჩედრინის სახელობის რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ესტამპების განყოფილებაში. იგი უცნობი მხატვრის ნამუშევარია, რომელზეც გამოსახულია ნავსადგური ორი მწოლიარე ლომის გამოსახულებით. 

სასახლის ნავსადგური ააშენეს 1820-1824 წლებში. იგი მდებარეობდა სასახლის გასასვლელის მხარეს მდინარე ნევაზე. ამჟამად ამ ადგილზე განთავსებულია სასახლის ხიდი.

ნავსადგური ააშენეს არქიტექტორ კარლ როსის ნახაზების მიხედვით ზამთრის სასახლის მიმდებარე ტერიტორიის კეთიმოწყობის პროექტის ფარგლებში. სამშენებლო სამუშაოებს თავად იმპერატორი ნიკოლოზ I კურირებდა, ხოლო აშენებდა ინჟინერი ანდრეი გოტმანი. ამავდროულად ააშენეს პეტრეს დაღმართი მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონთან.

კარლ როსის წინადადებით ლომების ქანდაკებები წარმოადგენენ ფლორენციის სინიორის მოედნის ლომების კოპიოს. კარლ როსიმ ასეთივე ლომები დაამონტაჟა მიხაილოვსკის სასახლესთან.

მას შემდეგ, რაც ნავსადგურის ყველა დეტალი დაამტკიცეს, ნავსადგურის მშენებლობაში 1828-1832 წლებში მშენებლობა შეჩერდა, რომლის მიზეზიც ისტორიკოსებს აქამდე ვერ აუხსნიათ. საბოლოოდ ნავსადგურზე სპილენძის ლომები და პორფირის ვაზები 1832 წელს დაამონტაჟეს. 1873-1874 წლებში ვაზები გადაიტანეს პეტრეს დაღმართის ტერიტორიაზე. 1875 წელს სანაპიროზე მოაწყვეს ბულვარი, რომელსაც 1974 წლიდან ეწოდება საადმირალოს სანაპირო. 1879 წლიდან სანაპიროზე მოძრაობა დაუშვეს.

სქოლიო
------

1. ↑  Нестеров В. В. Львы стерегут город. — Л.: Художник РСФСР, 1971.
2. 1 2 3  Ю. М. Пирютко. Пристани. *Городское хозяйство → Транспорт → Морской транспорт*. Энциклопедия Санкт-Петербурга. ციტირების თარიღი: 2008-11-24.
3. ↑  Александр Викторович. Дворцовая набережная. *Главная → История Санкт-петербурга → Улицы*. walkspb.ru. ციტირების თარიღი: 19 ноября 2008.
4. ↑  Статья «Адмиралтейская набережная» на сайте Информационный портал Санкт-Петербурга
**ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი** (რუს. Памятник Пржевальскому) — რუსი მოგზაურის, გეოგრაფის, ცენტრალური აზიის მკვლევარისა და ბუნებისმცოდნის ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის საადმირალოს რაიონში, ალექსანდრეს ბაღში.

ისტორია
-------

რუსი მოგზაურის, გეოგრაფისა და ცენტრალური აზიის მკვლევარის ნიკოლოზ პრჟევალსკის ძეგლი აღმართეს იმ პროექტის მიხედვით, რომელიც შეიმშავა მისმა მეგობარმა გენერალ-მაიორმა ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე ბილდერლინგმა და რომელიც დაამტკიცეს 1891 წლის 13 ივნისს. ძეგლის მოდელი დაამზადა მოქანდაკე აკადემიკოსმა ივან ნიკოლოზის ძე შრედერმა. ძეგლის აღსამართავად შეარჩიეს ალექსანდრეს ბაღი. ძეგლის აღმართვისათვის ფინანსები გაიღო რუსეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ. ივანე შრედერის მოდელის მიხედვით ბრინჯაოს ქანდაკება ჩამოასხეს კ. ბრეტოს ქარხანაში, ხოლო კვარცხლბეკი, რომელსაც გრანიტის კლდის ფორმა აქვს დაამზადეს რობერტ იოჰანეს ძე რუნებერგის ფირმაში „Бюро Вега". 

ძეგლი წარმოადგენს ნიკოლოზ პრჟევალსკის ბრინჯაოს ბიუსტს, რომელიც დგას გრანიტის კვრაცხლბეკზე. კვარცხლბეკთან მდებარეობს აქლემის ბრინჯაოს ფიგურა, რომელსაც ხურჯინი აქვს გადაკიდებული. კვარცხლბეკზე შემდეგი წარწერაა გაკეთებული:

> ПРЖЕВАЛЬСКОМУ
> 
> 
> первому изслѣдователю  
> 
> природы  
> 
> 
> 
> ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗIИ
> 
> 

ძეგლის სიმაღლე შეადგენს 1,5 მეტრს, კვარცხლბეკის სიმაღლე კი — 3,3 მეტრს. ძეგლი გაიხსნა 1892 წლის 20 ოქტომბერს. 

თანამედროვე ეპოქაში ძეგლი წარმოადგენს სტუმრობისა და ფოტოგრაფირების პოპულარულ ადგილს. ზოგჯერ, გარეგნული მსგავსების გამო პრჟევალსკის ძეგლი მნახველებს იოსებ სტალინის ძეგლი ჰგონიათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник Пржевальскому Н. М.. Энциклопедия Санкт-Петербурга. ციტირების თარიღი: 2015-10-13.
**კარლო მარია ბუონაპარტე** (**შარლ მარი ბუონაპარტი** (იტალ. Carlo Maria Buonaparte; ფრანგ. Charles Marie Bonaparte; დ. 27 მარტი, 1746 — გ. 24 თებერვალი, 1785) — კორსიკელი აზნაური, ადვოკატი და პოლიტიკოსი. ნაპოლეონ ბონაპარტის მამა.

ბიოგრაფია
---------

კარლო ბუონაპარტე დაიბადა 1746 წლის 27 მარტს ქალაქ აიაჩოში იურისტ ჯუზეპე ბონაპარტეს ოჯახში. თავდაპირველად კარლო მამის კვალს გაჰყვა და იურიდიული განათლება მიიღო პიზანსკის უნივერსიტეტში. როდესაც კარლო 17 წლის იყო, ნათესავებმა იგი 14 წლის ლეტიცია რამოლინოზე დააქორწინეს. 

1764 წელს კარლო ბუონაპარტე მსახურობდა რევოლუციონერების ლიდერის, პასკალ პაოლის ასისტენტად, რომელმაც იგი გაგაზავნა დიპლომატიური დავალებით პარიზში (ლუდოვიკო XV-სთან) და რომში (რომის პაპ კლემენტ XIII-სთან მოსალაპარაკებლათ). კარლო ხელგაშლილად ცხოვრობდა და იყო აზარტული მოთამაშე.

კარლო ბუონაპარტე გარდაიცვალა მონპელიეში მოგზაურობის დროს და თავისი ოჯახი შემოსავლის გარეშე დატოვა.

შვილები
-------

* ნაპოლეონ ბუონაპარტე (1764/1765 – 17 აგვისტო 1765)
* მარია ანა ბუონაპარტე (3 იანვარი 1767 – 1 იანვარი 1768)
* ჟოზეფ ბონაპარტი (7 იანვარი 1768 – 28 ივლისი 1844)
* ნაპოლეონ ბონაპარტი (15 აგვისტო 1769 – 5 მაისი 1821)
* მარია ანა ბუონაპარტე (1770),
* მარია ანა ბუონაპარტე (14 ივლისი – 23 ნოემბერი 1771),
* ერთი დაუბადებელი ვაჟი
* ლუსიენ ბონაპარტი (21 მაისი 1775 – 29 ივნისი 1840),
* ელიზა ბონაპარტი (13 იანვარი 1777 – 7 აგვისტო 1820),
* ლუის ბონაპარტი (2 სექტემბერი 1779 – 25 ივლისი 1844),
* პოლინ ბონაპარტი (20 ოქტომბერი 1780 – 9 ივნისი 1825),
* კაროლინ ბონაპარტი (24 მარტი 1782 – 18 მაისი 1839),
* ჟერომ ბონაპარტი (15 ნოემბერი 1784 - 24 ივნისი 1860),

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარლო ბუონაპარტეს გენეალოგია (ინგლისური)
**პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ნევის ჭიშკარი** (რუს. Невские ворота Петропавловской крепости) — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტრიუმფალური თაღი სანქტ-პეტერბურგში, ხელმწიფისა და ნარიშკინის ბასტიონებს შორის. კლასიციზმის არქიტექტურული ძეგლი.

ისტორია
-------

1714-1716 წლებში აქ ააშენეს პირველი ხის ჭიშკარი. 1720-იანი წლების დასაწყისში ქვაში გადააკეთეს დომენიკო ტრეზინის პროექტის მიხედვით. მოგვიანებით 1731-1732 წლებში მიმდინარეობდა კიდევ ერთი სარემონტო სამუშაოები. ეს პროექტი შემონახულია თანამედროვე სახით პეტრე-პავლეს ეკლესიის მხარეს. კარიბჭის ფრონტონი შემკულია რელიეფური კომპოზიციით ფარით, დროშებითა და სამხედრო ნადავლით.

1746 წელს წარიმართა კარიბჭის კიდევ ერთი რესტავრაცია და მოაპირკეთეს სპეციალური ქვით. 

1762-1767 წლებში არქიტექტორმა დ. სმოლიანინოვმა და ინჟინერმა ნ. მურავიოვმა შეიმუშავეს პროექტი, რომ გრანიტის სახე შეეცვალათ ხის მასალით. პროექტის რეალიზაცია მოხდა მხოლოდ 1777 წელს, ციხესიმაგრის კედლის რესტვრაციასთან დაკავშირებით. აღნიშნული პროექტის ავტორი იყო რ. ტ. ტომილოვი.

1780 წელს არქიტექტორმა ნიკოლაი ლვოვმა წამოაყენა წინადადება ნევის ჭიშკრის ახალი პროექტის შექმნის შესახებ. აღნიშნული პროექტის მიხედვით ახალი კარიბჭე ააშენეს 1784-1787 წლებში და ამ სახით მოაღწია ჩვენს ეპოქამდე. ახალი ჭიშკრის სიმაღლეა 12 მეტრი, ხოლო სიგანე 12,2 მეტრი. იგი დგას მაღალ ცოკოლზე, რომლის სიმაღლე თითქმის ერთი მეტრია. კარიბჭის მარჯვნივ და მარცხნივ დამონტაჟებულია ორმაგი ტოსკანური ორდენის სვეტი.

ლიტერატურა
----------

* А. Г. Раскин. Невские ворота Петропавловской крепости // Триумфальные арки Ленинграда. — Л.: Лениздат, 1985. — 160 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Энциклопедия Санкт-Петербурга // Невские ворота დაარქივებული 2019-03-03 საიტზე Wayback Machine. , Ю. М. Пирютко.
**პროზა** (ლათ. prosa < prorsa — პირდაპირი, უბრალო, proversa — წინმიმართული) — მხატვრული ლიტერატურის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმა, რომელიც განსხვავდება მეორე ძირითადი ფორმის — პოეზიისაგან მხატვრული მეტყველების ორგანიზაციით. პროზაში მეტყველების მთლიანი ნაკადი მიისწრაფვის მხოლოდ წინ და მისთვის დამახასიათებელია ისეთივე პაუზები წინადადებებისა და სინტაგმების ბოლოს, როგორც ეს ჩვეულებრივ მეტყველებას ახასიათებს. პოეზიისგან განსხვავებით პროზის რიტმი აგებულია სინტაქსური კონსტრუქციების (წინადადება, პერიოდი, კოლონი) მიახლოებით თანაზომადობაზე, რაც ქმნის მხატვრული პროზის ნაწარმოების ერთ მთლიან ქარგას და რითიც ის განსხვავდება სამეცნიერო ნაშრომებისაგან ან საყოფაცხოვრებო ხასიათის ტექსტებისგან. 

მხავრული ლიტერატურის ერთ-ერთ ძირითად ფორმად პროზა XIX საუკუნეში გაფორმდა. მანამდე პროზაში იგულისხმებოდა ყველა სახისა და ხასიათის არამხატვრული ტექსტი. 

მხატვრული პროზის პირველ ჟანრულ ფორმად ითვლება რენესანსის ეპოქის ნოველა. XVIII საუკუნიდან, განსაკუთრებით კი XIX საუკუნეში ვითარდება ისეთი ჟანრები, როგორიცაა მოთხრობა, რომანი და სხვ. 

პოეზიისაგან განსხვავებით პროზაში სიტყვას, როგორც ენობრივ ერთეულს, ეცვლება სტილისტური ფუნქცია: ნაკლები ყურადღება ექცევა ბგერწერასა და მარცვლობრივ-მახვილობრივ შედგენილობას, ხოლო მეტი — სიტყვის სემანტიკურ მნიშვნელობას, მის გამომსახველობით ფუნქციას. პროზაში კონსტრუქციის რიტმს არეგულირებს მისი სემანტიკური მხარე. 

თუ პოეზიაში, განსაკუთრებით ლირიკაში, ისმის, უპირველეს ყოვლისა, ავტორისეული ხმა, რომელიც მოგვითხრობს ან სიუჟეტურ ამბავს, ან საკუთარ განცდათა შესახებ, პროზაში ბევრი ხმა ისმის: ავტორისეული თხრობა, მოქმედ პირთა ხმები, „შინაგანი ხმაც" კი და მათი ურთიერთმოქმედება ხშირად კომპოზიციის ერთ-ერთი საფუძველია. 

პოეზიისა და პროზის გვერდიგვერდ არსებობის მანძილზე შეიქმნა მათ შორის შუალედური ფორმებიც - ლექსი პროზად, რიტმული პროზა, მაგრამ პროზისგან პოეზიას ყოველთვის გამოყოფს სიტყვის ლექსის საზომით ორგანიზაცია.
**ქალთა უფლებები უკრაინის საზოგადოებაში** — კონსტიტუციურად გათვალისწინებული თანაბარი უფლებები მამაკაცების მსგავსად, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, კულტურულ და სოფიალურ სფეროებში, ასევე ოჯახში. მიუხედავად ამისა, ქალები იღებენ შედარებით დაბალ ხელფასებს და აქვთ შეზღუდული ხელშეწყობა კარიერული წინსვლის საკითხში.

უკრაინის მოსახლეობის 45%, რომლებიც განიცდიან ფიზიკურ, სექსუალურ და ფსიქიკურ ძალადობას - არიან ქალები.

ფემინიზმის ისტორია უკრაინაში
----------------------------

ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში უკრაინის ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული რუსეთის იმპერიის ისტორიისა და შემდეგ საბჭოთა კავშირის ისტორიასთან. უკრაინამ 1991 წელს დამოუკიდებლობა მიიღო და ამჟამად 40 მილიონზე მეტი მოსახლე ჰყავს, რომელთაგან უმრავლესობა მართლმადიდებელია. და 70% მოსახლეობა ქალაქშია დასახლებული.

ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ფემინისტური ორგანიზაცია დაფუძნდა 1920-იან წლებში, თანამედროვე დასავლეთ უკრაინაში ან გალიციაში. ორგანიზაციას ეწოდა უკრაინის ქალთა კავშირი და ხელმძღვანელობდა მილენა რუდნიცკაია. საბჭოთა ეპოქის დროს ფემინიზმი კლასიფიცირებული იყო, როგორც ბურჟუაზიული იდეოლოგია, კონტრრევოლუციური და ანტისაბჭოური. საბჭოთა პერიოდში პრაქტიკულად არ არსებობდა სამოქალაქო საზოგადოება და ფემინიზმი. უკრაინის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, 1991 წელს დაიწყო ფემინისტური მოძრაობის ჩამოყალიბება.

ამჟამად, რამდენიმე ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია მუშაობს უკრაინაში, მათ შორის: ფემინისტური ოფენჯივა და უკრაინის ქალთა კავშირი. 2013 წელს კიევში ყველაზე აქტიური ქალთა უფლებების დამცველი ორგანიზაცია FEMEN დაიხურა. ორგანიზაციამ დატოვა უკრაინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალთა უფლებები დაარქივებული 2018-06-23 საიტზე Wayback Machine.
*
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ოდა**. |

**ოდა** (ბერძ. ode - სიმღერა) — ლირიკული პოეზიისა და მუსიკის ჟანრი; საზეიმო პათეტიკური, მაღალი სტილის რიტორიკული ლექსი. წარმოიშვა ძველ საბერძნეთში. დამოუკიდებელ ლიტერატურულ ჟანრად იქცა ძველ რომაულ ლიტერატურაში. ოდის, როგორც ევროპული ლიტერატურის ჟანრის, ჩამოყალიბებაში განსაკუთრებული როლი ითამაშა ჰორაციუსის ოდებმა და ბერძენი პოეტის პინდარეს ეპინიკებმა.

შუა საუკუნეების ლიტერატურა ოდის, როგორც ჟანრს, არ იცნობს. ოდის აღორძინება დაიწყო რენესანსის ეპოქაში. თვით ტერმინი „ოდაც" ჟანრის აღსანიშნავად ამ დროს დამკვიდრდა (პ. რონსარის „პდები", 1550). ოდამ გაბატონებული მდგომარეობა მოიპოვა ფრანგული კლასიციზმის ლიტერატურაში. მისმა მამამთავარმა ფ. მალერბმა ოდის ახალი კლასიცისტური პოეტიკა შექმნა, რომელიც თეორიული ტრაქტატებით დააკანონა ნ. ბუალომ. საფრანგეთიდან ოდა ევროპის სხვა ქვეყნებში გავრცელდა. რუსული ლიტერატურაში - ლომონოსოვისა და დერჟავინის ოდები.

XVII საუკუნიდან დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში ოდა რომელიმე მნიშვნელოვანი პიროვნების ან მოვლენის პატივსაცემად დაწერილ ვოკალურ-საკრავიერ მუსიკალურ ნაწარმოებსაც ეწოდებოდა. ინგლისში ასეთი ნაწარმოებები უახლოვდებოდა კანტატას (პერსელი, ჰენდელი), გერმანიაში კანტატის მსგავსი ოდის პარალელურად (ბახის „სამგლოვიარო ოდა", ბეთჰოვენის IX სიმფონიის ფინალი) იქმნებოდა ოდის სიმღერა გენერალ-ბანით. მოგვიანებით შეიქმნა საკრავიერი ოდა (კერუბინი, ლისტი, ბიზე, სტრავინსკი, პროკოფიევი).

XIX საუკუნის II ნახევარსა და XX საუკუნის პოეზიაში ოდა ეპიზოდურადღა გვხვდება.

ქართულ მწერლობაში ოდა ანუ ხოტბა ძველთაგანვეა ცნობილი (იოანე საბანისძის „აბო თბილელის წამება", თავი „ქებაჲ წმიდისა მოწამისა ჰაბოისი", არსენ ბერის „მეფესა დავითს"). ქართულმა ოდამ თავისი განვითარების ზენიტს მიაღწია აბსოლუტური მონარქიზმის განმტკიცების პირობებში. ამ მხრივ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია XII საუკუნის ქართული სახოტბო პოეზია, რომლის კლასიკური ნიმუშებია იოანე შავთელის „აბდულმესია" და ჩახრუხაძის „თამარიანი". შემდგომში აღორძინება ოდამ XVII-XVIII საუკუნეებში ქართულ პოეზიაში განიცადა. ამ დროს დაიწერა თეიმურაზ I-ის „გრემის სასახლეზედ", თეიმურაზ II-ის „ქება სრისა", ბესიკის „ქება სოლომონ მეფისა", „ასპინძისათვის". გაჩნდა ე. წ. სამგლოვიარო ოდას ჟანრი (ბესიკის „სამძიმარი"). ოდური სტილის ნიშნებმა იჩინა თავი XIX საუკუნის ქართულ რომანტიზმში (გ. ორბელიანის „სადღერგრძელო"). სახოტბო ლირიკის ნიმუშებია გ. ქუჩიშვილის „დიად სამშობლოს", გ. ტაბიძის „ოქტომბრის სიმფონია", ა. მირცხულავას „ჰიმნი სამშობლოს" და სხვა.
**სანქტ-პეტერბურგის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ეკლესია** (რუს. Введенская церковь) — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში.

ისტორია
-------

XVIII საუკუნი დასაწყისში ამ ადგილიდან შორიახლოს განთავსებული იყო იამბურგისა და კოპორსკის პოლკები. აქვე მდებარეობდა წმინდა ელიას სამლოცველო. 1732 წელს სამლოცველოს ადგილზე გახსნეს პოლკის ხის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელობის ტაძარი, რომელსაც 1740 წლიდან მიაშენეს ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ეგვტერი.

მის სიახლოვეს 1763-1766 წლებში ააგეს ქვის ტაძარი ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

1793-1810 წლებში ამ ორი ტაძრის ადგილზე არქიტექტორ ივან ლეიმის პროექტის მიხედვით ააგეს ქვის ტაძარი ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. ტაძარი ააგეს კლასიციზმის სტილში. მას მიაშენეს ელიას და ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ეგვტერები, ჰქონდა ხის სამრეკლო. 1838 წლიდან ტაძარი სამრევლო გახდა. 

1839-1840 წლებში არქიტექტორმა ვასილი მორგანმა ააგო ქვის სამრეკლო, ორი სამლოცველო, მიტროფანე ვორონეჟელისა და ანდრეა კრეტელის სახელობის ეგვტერები.

ელიას სახელობის ეგვტერში გადაიტანეს კანკელი ელიას სახელობის სამლოცველოდან. კანკელი შექმნეს XVIII საუკუნის დასაწყისში ბაროკოს სტილში. 

1857 წლიადან ტაძარში გათბობის სისტემა დაამონტაჟეს. 1903 წელს იგი მოხატა პავლე ვეჩტომოვმა. 

1920-იან წლებში ეკლესია ობნოვლენცებს ეკუთვნოდათ. ტაძარი დახურეს და დაანგრიეს 1932 წელს, ხოლო მის ადგილზე გააშენეს მეზრბაზნეების ბაღი (არაოფიციალურად ტაძარად მიყვანების სკვერი).

ტაძრის სახელისაგან მიიღო სახელწოდება ტაძრად მიყვანების ქუჩამ.

ტაძარს ეკუთვნოდა საშემოსავლო სახლი, რომელიც აგებული იყო 1912-1913 წლებში ანდრეი აპლაქსინის მიერ. 

ადგილი სადაც იდგა ეკლესია (ფუნდამეტი), სანქტ-პეტერბურგის ძეგლთა დაცვის კომიტეტმა შეიტანა გარკვეული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ლიტერატურა
----------

* Панов И. И. Столетие Введенской на Петербургской стороне церкви, 1806 15/VII 1906. СПб. 1906
* Антонов В. В. Кобак А. В. Святыни Санкт-Петербурга: Ист.-церков. энцикл. СПб. 1994. Т. 1. С. 160—162.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Энциклопедия Санкт-Петербурга
* Энциклопедия Санкт-Петербурга
* Церковь во имя Введения во храм Пресвятой Богородицы.

სქოლიო
------

1. ↑  Церковь Введения во храм Пресвятой Богородицы (фундамент) (приказ председателя КГИОП № 15 от 20 февраля 2001 года).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-31. ციტირების თარიღი: 2018-11-03.
**სანქტ-პეტერბურგის ჯვართამაღლების ტაძარი** (რუს. Крестовоздвиженский собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1748-1749 წლებში, ბაროკოს სტილში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

XVIII საუკუნის დასაწყისში თანამედროვე ლიგოვის პროსპექტის ადგილზე გადიოდა ძველი ნოვგოროდის გზა. ეს იყო ერთადერთი ტრაქტი, რომელიც აკავშირებდა სანქტ-პეტერბურგს დანარჩენ რუსეთთან. ტრაქტთან არსებობდა იამსკის მეეტლეების დასახლება, რომლის მოსახლეობასაც თავდაპირველად არ ჰქონდათ თავისი ეკლესია. 1710-1712 წლებში სასაფლაოზე ააშენეს პატარა სამლოცველო, რომელიც სავარაუდოდ 1714 წელს ხანძრის შედეგად უნდა განადგურებულიყო.

1718 წელს მეეტლეების თხოვნით ააშენეს იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია. ეს იყო პატარა შენობა სამრეკლოს გარეშე. 1723 წელს ააშენეს ხის სამრეკლო. 1730 წელს ეკლესია დაიწვა და მის ადგილზე კვლავ ხის ეკლესია ააგეს. ამ ეკლესიის არქიტექტორის სახელი ცნობილი არაა. მშენებლობას მეთვალყურეობდა არქიტექტორი იოჰან შუმახერი. მრევლი ითხოვდა მოძველებული იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის ადგილზე აეშენებინათ ახალი ქვის ტაძარი ჯვართამაღლების სახელზე. 

ამ ეკლესიის უკან 1764-1768 წლებში ააშენეს ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია ბაროკოს სტილში. იგი გააფართოეს 1842-1844 წლებში ჯვართამაღლების ეკლესიის გადაკეთების წინ. 1848-1852 წლებში ჯვართამაღლების ეკლესია გადააკეთა არქიტექტორმა ეგორ დიმერტმა. 

1932 წელს ტიხვინის ეკლესია დაიხურა და გადააკეთეს სკოლად, შემდეგ მასში განათავსეს რედიოტექნიკური ტექნიკუმი. ჯვართამაღლების ეკლესია დახურეს 1938 წელს.

1991 წელს ჯვართამაღლების ტაძარი გადასცეს კაზაკების მრევლს. წინამძღვრად დაინიშნა მღვდელი ვლადიმირ სერგიენკო. 

2013 წლის 26 მაისს, რომანოვების სამეფო დინასტიის 400 წლისთავთან დაკავშირებით, ტაძრის ახლოს აღმართეს წმინდა უფლისულ ალექსის, მთელი რუსეთის კაზაკების ატამანის, ძეგლი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт
* История Крестовоздвиженского собора
* Энциклопедия Санкт-Петербурга დაარქივებული 2019-02-06 საიტზე Wayback Machine.
**ტრიკონქი** (ტრი... და კონქი) — ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ტიპი. მის ძირითად მახასიათებელს სამაფსიდიანი კომპოზიცია წარმოადგენს. გუმბათქვეშა სივრცის გარშემო ჯვრულად განლაგებულია ოთხი მკლავი, ამათგან ჩრდილოეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებს აფსიდის ფორმა აქვს. საქართველოს გარდა ტრიკონქი ფართოდ არის გავრცელებული ქრისტიანული აღმოსავლეთის ქვეყნებში, განსაკუთრებით კი საბერძნეთში. იგი ასევე გვევლინება სომხეთშიც. 
საქართველოში ტრიკონქის ტიპის უადრესი ძეგლის თარიღად მიჩნეულია VIII-IX საუკუნეები, ხოლო აქტიური მშენებლობის ხანა XI საუკუნემდე გრძელდებოდა.  ამ ტიპის გამორჩეული ტაძრებია ოშკი, ბაგრატი და ალავერდი. ტრიკონქის ტიპისაა ათონის ივერთა მონასტრის ეკლესია.

გალერეა
-------

* ოშკის ტაძრის გეგმაოშკის ტაძრის გეგმა
* ალავერდის ტაძრის გეგმაალავერდის ტაძრის გეგმა

სქოლიო
------

1. ↑  *ნათელა ჯაბუა*, „ქრისტიანული ტაძრის არქიტექტურული ტიპები შუა საუკუნის საქართველოში", გვ. 122-133 თბ. 2012.
2. ↑  ირინე გივიაშვილი, ზეგანის (ზაქის) ეკლესია ტრიკონქის თემის ისტორიისათვის ქართულ ხუროთმოძღვრებაში, თბილისი, 2005
ღანირის წმ. გიორგის ეკლესია
**ღანირის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღანირში. ეკლესიის მშენებლობა დაახლოებით 1780 წელს დაუწყიათ და 1804 წელს საბოლოოდ დასრულებულა.

არქიტექტურა
-----------

ეკლესია ერთნავიანია, ირგვლივ ხის ლამაზი სვეტებით და დერეფნითაა დამშვენებული. წინათ ყავრით ყოფილა გადახურული, ხოლო გასული საუკუნის დასაწყისში თუნუქით გადაუხურავთ. ეკლესია ეყრდნობა წაბლის ხის 6 სვეტს. ეკლესიის შენობა, რომლის სიგრძე 33 მ, სიგანე 10 მ, სიმაღლე - 10 მეტრია ოვალური ფორმისაა, აგებულია თელისა და წაბლის ფიცრებისგან ყოველგვარი ლურსმნის გარეშე. გადმოცემის თანახმად, მშენებლები იყვნენ გვარად — კაკაბაძეები, ეკლესიის საშენი მასალა კი შესწირა ვინმე ელისბარ გოგიბერიძემ. შენობის ირგვლივ ქვის დიდი ფილებით მოპირკეთებული დახურული აივანია. ღანირის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია მისი სიძველით მთელს საქართველოშია ცნობილი. ამჟამად არსებული ტაძრის აშენებამდე აქ ყოფილა ქვითკირის პატარა ეკლესია, რომლის ნაშთებიც ახლაც არის შემორჩენილი.

სიწმინდეები
-----------

ტაძრის უნიკალურობას კიდევ უფრო ზრდის აქ შემონახული ხელოვნების უძველესი ნიმუშები — წარწერები და ხატები, რომლებიც განსაკუთრებით დიდი მხატვრულ-ისტორიული ღირებულებისააა, ვერცხლის უძველესი ჭედული ხატი - წმ. გიორგის გამოსახულებით X-XI საუკუნით თარიღდება. წმინდა გიორგის ხატი 30X25 დაფერილია ოქროს წყალში, (გარდა აშიებისა) და შემკულია 7 თვლით (აკლია ორი თვალი) რომელთაგან ერთს (ზემოთა აშიაზე მჯდომარეს) აქვს წარწერა. ქვედა აშიაზე ხატს აქვს წარწერა 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „წ-ო დიდებულო მთავარ მოწამეო გიორგი, შემწე, მეოხ/ მცველ და მფარველ ეყავ დეკანოზს სვიმონს და მათეს, რომელთა შეამკეს ხატი ესე 1802" |
|  |  |

 ხატი ამჟამად საქართველოს ხელოვნებს მუზეუმში ინახება. ტაძარი შიგნიდან თითქოს ნოეს კიდობანს წააგავს. გარედან კოდობნის ნიშნები არ ეტყობა, ასეთი არქიტექტურის მქონდე ერთადერთი ტაძარია საქართველოში. ტაძარში ინახებოდა ნათლობის ემბაზი, რომელზეც შემდეგ წარწერას ამოიკითხავდით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „წელსა 1872, მაისის 23 დღესა, შევწირე ემბაზი, მე დათიკა სიმონის ძე ცოტაძემ, ჩემი სულის სამეოხოდ წმიდა გიორგის სახელობის ეკლესიას" |
|  |  |

 ემბაზი დაიკარგა 2021 წელს ტაძრის გაძარცვის შემდეგ. ტაძარში ინახება უდიდესი წმინდანის გიორგის მუხლის ნაწილი. 2008 წლის 10 მაისს კანკელს ჩაუტარდა სარემონტო სამუშაოები შეიცვალა მთლიანი კანკელი, გაკეთდა კაკლის ხის ახალი კანკელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამტრედიის სოფელი ღანირი რუბრიკაში „ჩემი სოფელი" დაარქივებული 2023-03-12 საიტზე Wayback Machine.
* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10075

სქოლიო
------

1. 1 2  სამტრედიის სოფელი ღანირი რუბრიკაში „ჩემი სოფელი".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-03-12. ციტირების თარიღი: 2023-03-12.
**ხრაპოვიცკის ხიდი** (რუს. Храповицкий мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში მდინარე მოიკაზე, საადმირალოს რაიონში. აკავშირებს კოლომენისა და საადმირალოს მეორე კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 45,4 მეტრი, სიგანე - 20,5 მ.

მდებარეობა
----------

ხიდი აკავშირებს საადმირალოსა და ნოვო-საადმირალოს არხებს პისარევის ქუჩით. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ახალი ჰოლანდიის კომპლექსი და დიდი თავადის ალექსი ალექსანდრეს ძის სასახლე. 

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს კრასნოფლოტის ხიდი, ხოლო ქვემოთ კი - გემების ხიდი. 

უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია", და „საადმირალო".

სახელწოდება
-----------

1738 წლიდან 1753 წლამდე ხიდს ეწოდებოდა ყვითელი ხიდი, საღებავის მიხედვით. 1753 წლიდან გალერების ან გემების ხიდი, ახლოს მდებარე გალერების ნავსადგურის გამო, რომელიც 1740 წელს გადაიტანეს ვასილევსკის კუნძულზე. 1798 წლის გეგმაზე ხიდს ეწოდება სინიავინის ხიდი. 1770 წლიდან ხიდს ეწოდა ხიდის ახლოს მდებარე სასახლის მფლობელის, ეკატერინე II-ის მდივნის ალექსანდრე ხრაპოვიცკის სახელი.

ისტორია
-------

1737 წლიდან აქ მოქმედებდა მრავალმალიანი ხის ხიდი, შუაში მვებარე გასახსნელი მალით. ხის ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს (1875, 1894, 1907 წლებში). 1935 წელს მორიგი რემონტის დროს გასახსნელი მალა მუდმივი მალით ჩაანაცვლეს. 1965-1967 წლებში ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვისა და არქიტექტორ ლევ ნოსკოვის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი. ააგეს რკინა-ბეტონით. ხიდის სავალი ნაწილი მოასფალტებულია. მოაჯირები თუჯისაა.

ლიტერატურა
----------

* Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храповицкий мост // СПб ГБУ «Мостотрест»
* Храповицкий мост დაარქივებული 2019-01-06 საიტზე Wayback Machine.  // Энциклопедия Санкт-Петербурга

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მოიკის ხიდები |
| --- |
|  |
| 
* საინჟინროს პირველი ხიდი
* ბაღის პირველი ხიდი
* ბაღის მეორე ხიდი
* მალო-კონიუშენის ხიდი
* დიდი კონიუშენის ხიდი
* მომღერლების ხიდი
* მწვანე ხიდი
* წითელი ხიდი
* ლურჯი ხიდი
* ფანრების ხიდი
* ფოსტის ხიდი
* პოცელუევის ხიდი
* კრასნოფლოტის ხიდი
* ხრაპოვიცკის ხიდი
* გემების ხიდი
 |

 |
დეკაბრისტები სენატის მოედანზე
**ხსნის კავშირი** (რუს. Союз спасения), 1817 წლიდან ასევე ცნობილი, როგორც „**სამშობლოს ჭეშმარიტი და ერთგული შვილების საზოგადოება**" (რუს. Общество истинных и верных сынов отечества) — დეკაბრისტების საიდუმლო პოლიტიკური საზოგადოება, ჩამოყალიბდა 1816 წელს. 1817 წელს მიიღეს ქარტია.

ისტორია
-------

1816 წლის 21 თებერვალს, ალექსანდრე მურავიოვის ინიციატივით რუსეთის არმიის ახალგაზრდა ოფიცრები გაერთიანდნენ და ჩამოაყალიბეს „ხსნის კავშირი". პირველმა წევრებმა მონაწილეობა მიიღეს 1812 წლის პატრიოტულ ომში და 1813-1814 წლების უცხოეთის კამპანიებში. თავდაპირველად კავშირი ითვლიდა 30-მდე წევრს, მათ შორის იყო: ნიკიტა მურავიოვი, სერგეი მურავიოვ-აპოსტოლი, ივან იაკუშკინი, პავლე პესტელი, ევგენი ობოლენსკი, ივან პუშჩინი, მიხაილ ლუნინი და სხვა.

1817 წელს მათ მიიღეს კავშირის ქარტია და მას „სამშობლოს ჭეშმარიტი და ერთგული შვილების საზოგადოება" უწოდეს. კავშირი მიზნად ისახავდა საიმპერატორო ტახტის გადაცემის პერიოდში სამხედრო აჯანყების გზით ბატონყმობის გაუქმებას და კონსტუტუციური მონარქიის შემოღებას. ძალაუფლების ხელში აღებამდე, კავშირის წევრები საზოგადოების გავლენის განვრცობას ხელისუფლების სტრუქტურებში, სამხედრო და სამოქალაქო პოსტების უზრუნველყოფის გზით და საზოგადოებრივი აზრის შექმნით ცდილობდნენ.

კავშირის წევრები სამ კატეგორიას განეკუთვნებოდნენ — *ბოიარი* (боляре), *მუჟი* (мужи), და *ბრატია* (братья). შეთქმულების წევრთა მხოლოდ პირველმა ორმა კატეგორიამ იცოდა საზოგადოების საბოლოო მიზნის შესახებ. დაბალი რანგის წევრები კი მაღალი რანგის წევრებს მორჩილებდნენ. ახალი წევრის მიღება, ისევე, როგორც საზოგადოების შიგნით დაწინაურება უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით ხდებოდა. ინიციაციები და დაწინაურებები მასონებისმაგვარი რიტუალებისა და ფიცის რთულ სისტემას ეფუძვნებოდა. 

კავშირში იკვეთებოდა ორი ტიპის დაჯგუფება — რადიკალები და ზომიერები. ისინი განიხილავდნენ საზოგადოების ტაქტიკებსა და სტრუქტურაზე, რომელსაც ზოგიერთი მათგანი უკიდურესად რთულად და განმარტოვებულად აღიქვამდა. კავშირის წევრებმა შეიმუშავეს რამდენიმე რეგიციდული პროექტი, თუმცა დაფინანსების არარსებობისა და საზოგადოების მხრიდან მოუმზადებლობის გამო მათზე უარი ითქვა. ამის შემხედვარე კავშირის წევრებმა გადაწყვიტეს კავშირის დაშლა და ახალი ორგანიზაციის ჩამოყალიბება, რომელიც ეყოლებოდა უფრო მეტი წევრი და უფრო კომპეტენტური იქნებოდა. თავდაპირველად მათ დაარსეს გარდამავალი ორგანიზაცია, რომელსაც „სამხედრო საზოგადოება" ეწოდა, ხოლო 1818 წელს — „კეთილდღეობის კავშირი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დეკაბრისტთა აჯანყება

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Decembrists დაარქივებული 2012-02-05 საიტზე Wayback Machine.
* The Decembrists Online Museum
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ძნელაძე**. |

**დავით (დუდე) ყარამანის ძე ძნელაძე** (დ. 1 ნოემბერი, 1889, ხაშური — გ. 12 დეკემბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1943).

ბიოგრაფია
---------

დაწყებითი განათლება ხაშურში მიიღო. სწავლობდათბილისის რეალურ, ხოლო შემდეგ მოსკოვში, კომერციულ სასწავლებელში. გაიტაცა თეატრალურმა ცხოვრებამ, რამაც განაპირობა მისი მომავალი საქმიანობა. მან მთელი შეგნებული ცხოვრება თეატრს დაუკავშირა.

1913 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და წარმართა ხაშურის სცენისმოყვარეთაა წრის მუშაობა, როგორც მსახიობმა და რეჟისორმა. შემდეგ მისი მოღვაწეობის ასპარეზია ქუტაისი, თბილისი, აჭარა და კვლავ ხაშური. აქ დავიტ ძნელაძემ პირველად დადგა უ. ჰაჯიბეკოვის ოპერეტა „არშინ მალ-ალან".

1927 წელს დ. ძნელაძე მიავლინეს სოხუმში, სადაც დააარსა ქართული თეატრი. მალე იგი კოტე მარჯანიშვილმა ქუთაისის თეატრში ჩამოიყვანა მსახიობად. პარალელურად მონაწილეობდა ქართულ კინოფილმებში: „იბრაგიმ და გოდერძი", „ჯანყი გურიაში", „ღრუბელთა თავშესაფარი" და სხვა.

დ. ძნელაძე თბილისის მუსიკალური კომედიის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელია. იგი 18 წლის მანძილზე იყო ამ თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. შემდეგ მოღვაწეობდა საქართველოს ფილარმონიაში დაშეთავსებით ეკავა თეატრალური საზოგადოების თავჯდომარის მოადგილის თანამდებობა. სცენაზე განასახიერა 100-ზე მეტი როლი და დადგა 50-მდე სპექტაკლი.

დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის" ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 401, თბ. 1994