recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გივი ჯავახიშვილი** (დ. 18 დეკემბერი, 1912, თბილისი — გ. 10 ნოემბერი, 1985, იქვე) — ქართველი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1953—1975 წლებში. საქართველოს სსრ დამსახურებული გეოლოგი. საქართველოს სსრ III-VII მოწვევის და სსრკ V-IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
---------

გივი ჯავახიშვილი დაიბადა 1912 წლის 18 დეკემბერს, თბილისში, ცნობილი ექიმის დიმიტრი ჯავახიშვილისა და ანა მაღალაშვილის ოჯახში. 1934 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი (ამჟამად — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით.

1934 წლიდან 1952 წლამდე მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე ადგილობრივ და პარტიულ ორგანოებში. 1952 წელს დაინიშნა ქალაქ თბილისის ვიცე-მერად, იმავე წელს — ქალაქის მერად, 1953 წლის აპრილიდან სექტემბრამდე საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველ მოადგილეა, ხოლო 1953 წლის სექტემბრიდან 1975 წლის 18 დეკემბრამდე გ. ჯავახიშვილი საქართველოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეა.

როგორც მთავრობის თავმჯდომარე გივი ჯავახიშვილი წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა ქართული ენის დაცვის სახელმწიფო კომისიას, 1968 წელს ის იყო შოთა რუსთაველის დაბადებიდან 800 წლის საუბილეო კომისიის თავმჯდომარე. მრავალი მოწვევის სსრკ და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1958 წელს გივი ჯავახიშვილი ხელმძღვანელობდა საქართველოს დელეგაციას ბრიუსელში (ბელგია) მსოფლიო გამოფენა, ექსპო-ზე, ხოლო 1967 წელს მონრეალის (კანადა) ექსპო-ზე.

1961 წელს გივი ჯავახიშვილი სიტყვით გამოვიდა მოსკოვში სკკპ ყრილობაზე, სადაც საქართველოს დელეგაციის სახელით თანხმობა განაცხადა სტალინის ნეშტის კრემლის მავზოლეუმიდან გამოტანაზე. გივი ჯავახიშვილის ინიციატივითა და ხელშეწყობით აშენდა ქ. თბილისში ფილარმონიის დარბაზი და სპორტის სასახლე. 1966 წელს მან გახსნა თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი სადგური. პრემიერ-მინისტრობის 22 წლის მანძილზე (ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდი საქართველოს ისტორიაში) გივი ჯავახიშვილმა თბილისში უმასპინძლა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრს ჯავაჰარლალ ნერუს, დანიის დედოფალს მარგრეტე II-ს, საფრანგეთის პრეზიდენტს ჟორჟ პომპიდუს, ირანის შაჰს მოჰამედ რეზა ფეჰლევის, კუბის ლიდერს ფიდელ კასტროს და მეოცე საუკუნის ბევრ სხვა ისტორიული მნიშვნელობის პირებს. დაჯილდოებული იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის" ორდენებითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 1000, თბ. 2002 წელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ჯავახიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია ( სსრკ V მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია ( სსრკ VI მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია ( სსრკ VII მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია ( სსრკ VIII მოწვევა)
* გივი ჯავახიშვილის ბიოგრაფია ( სსრკ IX მოწვევა)
**გრანდ-კუიზინი**, ასევე **ოტ-კუიზინი** (ფრანგ. Grand cuisine, ან Haut cuisine, მაღალი კულინარია) იყო ფრანგული სამზარეულოს დამახასიათებელი თვისება, რაც გამოიხატებოდა დეტალურ მომზადების წესსა და სტილიზებულ წარმოდგენაში, მცირე და მრავალრიცხოვან ჯერზე მირთმეულ კერძებში, რომლებიც მომზადებული იყო მრავალრიცხოვანი და იერარქიული მზარეულების გუნდის მიერ ევროპის დიდ რესტორნებსა და სასტუმროებში.

XVII საუკუნის შეფმა და მწერალმა ლა ვარენმა აღნიშნა ცვლილება შუა საუკუნეების მომზადების წესიდან ახალ მსუბუქ კერძებზე და უფრო მოკრძალებულ წარმოდგენაზე. მომდევნო საუკუნეში ანტონენ კარემმა (დ. 1784) ასევე გამოსცა ნაშრომი კერძების მომზადებაზე, და მიუხედავად იმისა, რომ კერძების მისეული მომზადების წესი დღეს შესაძლოა ექსტრავაგანტური ჩანდეს, მან მნიშვნელოვნად გაამარტივა და კოდიფიცირება მოახდინა ადრეული, გაცილებით კომპლექსური სამზარეულოსი.

ჟორჟ-აუგუსტ ესკოფიე ცენტრალური ფიგურა გახდა ოტ-კუიზინის მოდერნიზებაში 1900-იან წლებში, რაც შემდგომში ცნობილი გახდა, როგორც "კუიზინ-კლასიკი" (კლასიკური სამზარეულო). 1960-იან წლები გამორჩეული გახდა "ნუველ კუიზინის" გამოჩენით, როდესაც შეფ-მზარეულებმა "ამბოხი" მოუწყვეს ესკოფიეს "ორთოდოქსულობასა" და კომპლექსურობას.

თუმცა ბოლო 20 წლის განმავლობაში შეფ-მზარეულებმა ნელ-ნელა ოტ-კუიზინის ადრეულ სტილზე დაბრუნება დაიწყეს, მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ახალი ტექნიკა კვლავაც ბატონობს.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გეოფიზიკური ობსერვატორია** ასევე **მაგნიტურ-მეტეოროლოგიური ობსერვატორია** — ლაბორატორიული იარაღებით და გამომთვლელი მანქანებით აღჭურვილი სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება, სადაც სისტემატურად მიმდინარეობს ამინდზე დაკვირვება და ცალკეული ტერიტორიების კლიმატური დახასიათება.

ისტორია
-------

სხვადასხვა ტერიტორიებისა და აკვატორიების მაგნიტური აგეგმვის პროცესში მაგნიტური ობსერვატორიების მიერ მოპოვებული მონაცემების საფუძველზე დგებოდა სხვადასხვა ტერიტორიებისა და ზღვების ზუსტი მაგნიტური რუკები, რომელთა გარეშე შეუძლებელი იყო საზღვაო და საჰაერო ტრანსპორტის მიზნებისათვის კომპასის ჩვენების სწორად გამოყენება.

XIX საუკუნე გეოფიზიკურ მეცნიერებათა ისტორიაში უწყვეტი, სისტემური და სრულფასოვანი მაგნიტური დაკვირვებით აღინიშნა. ეს იყო ხანა, როდესაც დედამიწის მაგნეტიზმს, მეტეოროლოგიას და დედამიწის შემსწავლელ სხვა დარგებს ფართო მასშტაბით ჩაეყარათ საფუძველი. დედამიწის კვლევის ასეთი ერთსულოვანი იმპულსი XIX საუკუნის პირველ ნახევარში მნიშვნელოვანწილად ემადლიერება დიდი გერმანელი მეცნიერის, ბუნებისმეტყველის, გეოლოგისა და გეოგრაფის ალექსანდრ ფონ ჰუმბოლტის შრომებს. აღიარებულია ისიც, რომ ჰუმბოლტის იდეას ეყრდნობოდა ინგლისის, რუსეთის იმპერიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის სახელმწიფოების მიერ მაგნიტური ობსერვატორიების ფართო ქსელის დაარსებაც დედამიწის ზურგზე.

ალექსანდრე ჰუმბოლტის აზრით მაგნიტური დაკვირვებები წინასწარ განსაზღვრულ დროს უნდა ჩატარებულიყო ერთმანეთთან დაშორებულ ობსერვატორიებში, რომელთაც იგი მაგნიტურ სახლებს უწოდებდა.

დედამიწის კვლევის ამ ერთიანი სისტემის ნაწილს თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორიაც წარმოადგენდა, რომელიც XIX საუკუნის დასაწყისში, 1830-იან წლებში ჩაისახა და 1844 წლიდან მსოფლიო ობსერვატორიათა ერთიან სისტემაში გაერთიანდა. ამ წელს მან სისტემური, სრულფასოვანი მაგნიტური და მეტეოროლოგიური დაკვირვებები დაიწყო. ამით საფუძველი ჩაეყარა კლიმატურ გამოკვლევებსაც, რომლებმაც ბოლო დროს განსაკუთრებული აქტივობა შიძინა გლობალური კლიმატის ცვლილების პრობლემასთან დაკავშირებით.

მსოფლიოს მრავალი ობსერვატორიის მსგავსად, თბილისის მაგნიტური ობსერვატორიაც, როგორც ცნობილია, საკმაოდ დიდ სივრცეს ემსახურებოდა, კერძოდ, რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ნაწილს, მთელ კავკასიას და მათ მიმდებარე კასპიის, შავი ზღვისა და აზოვის ზღვის აკვატორიებს.

ლიტერატურა
----------

* მ. მანია, „თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორია", თბ. 2010
**გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო** — ერევნის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ცნობილი სომეხი მხატვრის გევორგ გრიგორიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. მუზეუმი მდებარეობს, ერევანში მესროპ მაშტოცის გამზირზე. მუზეუმი დაარსდა 1977 წელს მხატვრის ქვრივის დიანა უკლევისა და მხატვრების ჯგუფის ინიციატივით, 2 წლის შემდეგ იგი გახდა სომხეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფილიალი. იგი გაიხსნა 1980 წლის 25 ნოემბერს. გევორგ გრიგორიანი (1897-1976), რომელსაც ასევე უწოდებენ ჯოტო- ს, ჩამოყალიბდა მხატვარი თბილისში და ეკუთვნოდა სომხურ სახვითი ხელოვნების ეგრეთ წოდებულ "ტიფლის სკოლას". მისი თემატური კომპოზიციები ხშირად ეძღვნება ტფილისს, ზუსტად ასახავს იმდროინდელი ქალაქის ატმოსფეროს, მის ცხოვრების წესსა და მდინარეებს. მხატვრის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია პორტრეტების სერია. მუზეუმში წარმოდგენილია მხატვრის ნამუშევრები, საარქივო მასალები, ისევე როგორც რამდენიმე პირადი ნივთი. მუზეუმის პირველ სართულზე არის "ტიფლისის სკოლის" სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, რომელთა ერთ-ერთ დარბაზში არის დიანა უკლების რამდენიმე გამორჩეული და პოპულარული ნახატი.

ჯოტო შვიდი წლის ასაკიდან იძულებული გახდა ემუშავა: საწვავის ზეთის საწყობში, საპარიკმახეროში; ის იყო კურიერი, გაზეთების დამტარებელი, ხილის მაღაზიაში გამყიდველად მშაობდა, წიგნების მაღაზიაშიც და ა.შ. 

1916-1920 წლებში დაესწრო მხატვრობის და ქანდაკებების სკოლის ლექციებს კავკასიის საზოგადოებაში სახვითი ხელოვნების პოპულარიზაციისთვის (ტიფლისი), სადაც სწავლობდა ბაჟბეიქ-მელიქიანთან, კოჩართან, ლადო გუდიაშვილთან. 1918 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სკოლის მოსწავლეთა საანგარიშო გამოფენებში და საკმაოდ წარმატებით.

წლების განმავლობაში მან შექმნა მრავალი უაღრესად მხატვრული ნაწარმოები, რომელშიც აშკარად აისახა მისი თავისებური პიროვნება. შემდეგ მოჰყვა ორი ათწლეულის გაუცხოება ხელოვნების სამყაროდან, შემოქმედებითი მარტოობის წლები, რომლის დროსაც მხატვარი არ წყვეტს შექმნას, არჩეული ბილიკის შემდეგ. ამ პერიოდის ნამუშევრები ხასიათდება მკვეთრი დრამატიზმით, რაც ნათლად ჩანს მის ნახატებში, მის თითოეულ დეტალში ამოვიკითხავთ იმას რასაც მხატვარი გრძნობდა იმ პერიოდში.

მუზეუმის დარბაზი არის თავისებური სომხურ-ქართული კულტურული ცენტრი, აქ იმართება ქართველი მხატვრების ნამუშევრების გამოფენები, სომხეთ-საქართველოს კულტურულ კავშირებთან დაკავშირებული ღონისძიებები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუზეუმი
* მუზეუმი ჯოტოს
* მუზეუმი ჯოტოს
**გიორგი ქურხული** (დ. 3 ივნისი 1889, თბილისი, თბილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი საოპერო მომღერალი. ბარიტონი. 1910–1914 წლებში თბილისის მუსიკალურ სასწავლებელში პედაგოგ ე. რიადნოვთან სწავლობდა. გამოდიოდა ზუბალაშვილების სახლში და საოპერო სპექტაკლებში მონაწილეობდა. ასრულებდა სილვიოს რ. ლეონკავალოს „ჯამბაზებში", ჯ. ვერდის „ტრავიატაში" და ასევე საპასუხისმგებლო მეორეხარისხოვან პარტიებს. 1917 წლიდან თბილისი ოპერის თეატრის სოლისტი გახდა. 1919 წლის 5 თებერვალს დ. არაყიშვილის ოპერაში „თქმულება შოთა რუსთაველზე" კარისკაცის პარტიას მღეროდა, 1919 წლის 21 თებერვალს ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერის" პრემიერაში აბიო მეფისროლს ასრულებდა, ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტეს" პირველი წარმოდგენისას საქოს პარტიას მღეროდა. გასაბჭოების შემდეგ ზ. ფალიაშვილის „დაისში" ცანგალას პარტია შეასრულა. ქართულ ოპერებთან ერთად მის რეპერტუარში უცხოელი კომპოზიტორების ნაწარმოებებიც შედიოდა: მონტანო, დანკარიო, კარდიაგა და სხვა. 1933–1936 წლებში თბილისის ოპერის თეატრის რეჟისორი იყო, 1953–1958 წლებში კი ამავე თეატრის სარეჟისორო სამმართველოს უფროსი. მისი დადგმულია: ფ. ჰალევის „ებრაელი ქალი" („რახილი"), ჯ. მეიერბერის „ჰუგენოტები", ა. რუბინშტეინის „დემონი".

ლიტერატურა
----------

* *ლეჟავა. ზ*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 462.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ქურხული — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გედეონ I გენათელი** (ლორთქიფანიძე; გ. 1682) — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1660-1682, დაახლოებით 1660-1664 იყო ნიკორწმინდის ეპისკოპოსიც. გედეონ I-მა შეძლო ოსმალთა ბატონობის შედეგად დაკნინებული გელათის საეპისკოპოსოს მეურნეობის ნაწილობრივ აღდგენა, გელათს შეუძინა თავისუფალი მიწები და იქ გლეხები დაასახლა, 1668 მდინარე ჭიშურაზე ააგო ხიდი. შეუდგა მეორე ხიდის აგებას მდინარე წყალწითელაზე, მაგრამ ვერ დაამთავრა.

1669 გედეონ I ბაგრატ IV-მ ელჩად გაგზავნა რუსეთში მეფე ალექსი მიხეილის ძესთან. მოსკოვში გედეონ I-ს, როგორც ბაგრატ IV-ის პოლიტიკის დამცველს, დაუპირისპირდა ტახტის მოცილე დარეჯან დედოფლის მომხრე ქართველი ბატონიშვილი ნიკოლოზი (შემდგომში ერეკლე I), რომელმაც შეძლო გედეონ I-ის პიროვნების კომპრომეტირება რუსეთის მეფის თვალში.

1672 წლის დეკემბერში გედეონ I კირილეს მონასტერში გადაასახლეს, საიდანაც 1676 სექტემბერს დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა. გედეონ I-ის მწიგნობრული მოღვაწეობიდან შემონახულია მხოლოდ ერთი ხელნაწერი სახარება-სამოციქულო, რომელიც მისი დაკვეთით გადაუწერიათ.

ლიტერატურა
----------

* *ლომინაძე ბ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 575-576.
**გაიბოტენის საცხოვრებელი კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს შუა სოფელში. შედგება კოშკის, საცხოვრებელი სახლისა და სამეურნეო სათავსებისაგან. თარიღდება შუა საუკუნეებით. საცხოვრებელი სახლი და სამეურნეო სათავსეები აგებულია XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე. ყველა ნაგებობა ნაშენია ნატეხი ქვით.

კოშკი (4,8x7,15 მეტრი) ზურგიანია. გადმოცემით იგი ოთხსართულიანი ყოფილა. შემორჩენილია 6 მეტრ სიმაღლეზე და ამოვსებულია მიწითა და ქვებით. კოშკზე დასავლეთიდან მიშენებულია გეგმით სწორკუთხა (5,5x15,5 მეტრის) საცხოვრებელი სახლი, რომლის გადახურვა ჩანგრეულია. სახლის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა შემოსასვლელია. შესასვლელის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად ორ-ორი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. დანარჩენი კედლები ყრუა. შენობის ბოლოში, დასავლეთით ყრუკედლებიანი სამეურნეო სათავსია (4x5,2 მეტრი), რომელსაც შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. კოშკზე სამხრეთიდან მიდგმული, გეგმით სწორკუთხა (4,2x2,5 მეტრი) სამეურნეო ნაგებობისგან კედლების მხოლოდ მცირე ნაწილებია შემორჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 441-442.
**გეორგიოს ვასილიუ** (ბერძ. Γιώργος Βασιλείου; დ. 20 მაისი, 1931, ფამაგუსტა) — კვიპროსელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 1988-1993 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ექიმისა და კვიპროსის კომუნისტური პარტიის წევრის ოჯახში. მისი ოჯახი ცხოვრობდა ბუდაპეშტში, სადაც იმრე ნადისთან ერთად სწავლობდა უნივერსიტეტში. 1956 წელს, უნგრეთის მოვლენებთან დაკავშირებით იძულებული გახდა წასულიყო ლონდონში, სადაც დაასრულა თავისი განათლება. 

1988 წელს საპრეზიდენტო არჩევენებში მონაწილეობდა როგორც დამოუკიდებელი კანდიდატი და დაამარცხა სპიროს კიპრიანუ, ხოლო 1993 წელს დამარცხდა გლაფკოს კლირიდისთან. ამის შემდეგ დააარსა პოლიტიკური პარტია თავისუფალი დემოკრატიული მოძრაობა. 

1998-2003 მონაწილეობდა ევროპის კავშირთან მოლაპარაკებაში კვიპროსის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კვიპროსის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* His own man. (Cypriot President George Vassiliou) // The Economist დაარქივებული 2016-04-09 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კვიპროსის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მაკარიოს III
* ნიკოს სამპსონი
	+ მ/შ
* გლაფკოს კლირიდისი
	+ მ/შ
* მაკარიოს III
* სპიროს კიპრიანუ
* გეორგიოს ვასილიუ
* გლაფკოს კლირიდისი
* ტასოს პაპადოპულოსი
* დიმიტრის ქრისტოფიასი
* ნიკოს ანასტასიადესი
* ნიკოს ქრისტოდულიდისი
 |

 |
გედიმინასი
**გედიმინასი, გედიმინი** (1275-1341) — ლიტვის დიდი მთავარი 1316-1341 წლებში. იგი ებრძოდა გერმანელ რაინდებს. 1322 წელს კავშირი დაამყარა მაზოვიის მთავრთან, ხოლო 1325 წელს პოლონეთის მეფე ვლადისლავ I ლოკეტეკთან. გედიმინასი განაგრძობდა დასავლეთ რუსეთის მიწების დაპყრობას. 1340 წელს ვოლინის მმართველად დანიშნა თავისი შვილი ლუბარტი. იგი ეწინააღმდეგებოდა მოსკოვის სამთავროს მეთაურობით რუსეთის გაერთიანებას. ცდილობდა რუსეთისგან ჩამოეშორებინა ფსკოვი და ნოვგოროდი. ამ ბრძოლაში მას მხარს უმაგრებდა ტვერის მთავარი დიმიტრი მიხეილის ძე, რომელსაც ცოლად ჰყავდა მისი ასული მარია. იგი თავს მიიჩნევდა „ლიტველებისა და რუსების მეფედ." გედიმინასს მიიჩნევენ ქალაქ ვილნიუსის დამაარსებლად, რომელიც პირველად მის წყაროებში იხსენიება (1323). გედიმინასი მოკლეს 1341 წლის ზამთარში, გერმანული ციხესიმაგრის, ბაიერბურგის აღების დროს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 34.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლიეტუვის მონარქები |
| --- |
|  |
| დიდი მთავრები 1214–1569 | 
* რინგოლდი
* დოვსპრუნკი
* მინდაუგასი
* ტროინატი
* ვოიშელკი
* შვარნი
* ტროიდენი
* დოვმონტი
* ბუტიგეიდისი
* ბუტვიდასი
* ვიტენი
* გედიმინასი
* იავნუტისი
* ალგირდასი
* იაგაილო
* კეისტუტისი
* სკირგაილო
* ვიტოვტი
* სვიდრიგაილო
* სიგიზმუნდი
* კაზიმირ იაგელონი
* ალექსანდრე I იაგელონი
* სიგიზმუნდ I
* სიგიზმუნდ II ავგუსტი
 |
|  |
| არჩეული | 
* ანრი III ვალუა
* სტეფანე ბატორი
* ანა იაგელონი
* სიგიზმუნდ III ვაზა
* ვლადისლავ IV ვაზა
* იან II კაზიმირი
* მიხეილ კორიბუტ ვიშნევეცკი
* იან III სობესკი
* ავგუსტ II საქსონიელი
* სტანისლავ ლეშჩინსკი
* ავგუსტ III საქსონიელი
* სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკი
 |

 |
**გივი შავდია** (დ. 10 დეკემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი ასევე 1998 წელს — ღირსების მედალის მფლობელი ხოლო 2014 წელს მიენიჭა არქიტექტურის რაინდის წოდება.

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით.

1959 წლიდან მუშაობდა „თბილქალაქპროექტში" არქიტექტორად (1975 წლიდან განყოფილების უფროსი); „თბილქალაქპროექტში" ქალაქთგეგმარების სამმართველოს უფროსად. 1974 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ნამუშევრები: 1970-2000 წლებში თბილისის რეკონსტრუქცია-განვითარების გენერალური გეგმა. რკინიგზის ვაგზლის შენობა (1988; საქართველოს სახელმწიფო პრემია, 1992); საცხოვრებელი სახლი ხილიანის ქუჩაზე. ქალაქის ახალი რაიონების: დიღმის, ვარკეთილის, ვაზისუბნის, ზღვისუბანის, ავჭალის, ღრმაღელის, ლოჭინისა და სხვა დეტალური დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტები. კურორტების ცხვარიჭამიას და წყნეთის გენერალური გეგმები; საქართველოს ახალგაზრდობის საერთაშორისო ფონდის მრავალსართულიანი კომპლექსი და სხვა. აქვს ნამუშევრები საქართველოს ფარგლებს გარეთ, უცხოეთში. მრავალი კონკურსის, ბიენალეს, დათვალიერების მონაწილე და ლაურეატი, სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა (ბრინჯაოს მედალი, 1979); ავტორია სამეცნიერო ნაშრომისა „თბილისის ტერიტორიების კომპლექსური ქალაქთგეგმარებითი შეფასება და მიწისქვეშა სივრცეში მშენებლობის ეფექტურობის გამსაზღვრა".

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტორთა საერთაშორისო აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი (1993-)
* საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი, გამგეობის წევრი

ჯილდოები
--------

* 1998 — ღირსების მედალი
* 1992 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1985 — საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი

ლიტერატურა
----------

* თბილისი: ენციკლოპედია. თბ. 2002, გვ. 916
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ. 2017, გვ. 601
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3/ შემდგ.: ყიფიანი თ. გაჩეჩილაძე თ. სიმონიშვილი გ. თბ. 2001, გვ. 268

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი შავდია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გვანჯი მანია** (დ. 23 აგვისტო, 1939, ჯვარი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი,ჟურნალისტი, ეკოლოგი, მხარეთმცოდნე და მოგზაური.

ბიოგრაფია
---------

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.

თბილისისა და მოსკოვის სხვადასხვა სამეცნიერო ცენტრებში ეუფლებოდა ეკოლოგიას, პუბლიცისტიკას, სოციოლოგიას, ხელოვნებას. 1965-1968 წლებში იყო გაზეთ „ეგრისის" (წალენჯიხა) განყოფილების გამგე, საქინფორმის შემთავსებელი კორესპონდენტი, ქალაქი ჯვარის მხარეთმცოდნეობის საბჭოს თავმჯდომარე. 1968-1979 წლებში საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის საუნივერსიტეტო ორგანიზაციის თავმჯდომარის მოადგილე, წიგნის მოყვარულთა საზოგადოების საუნივერსიტეტო ორგანიზაციის პასუხისმგებელი მდივანი, გარემოს დაცვის პრობლემური ცენტრის მუდმივმოქმედი ექსპედიციის ხელმძღვანელი და ლექტორი. 1980-1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს ბუნების დაცვის სახელმწიფო კომიტეტის სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციის და პროპაგანდის განყოფილების უფროსად. 1982-1983 წლებში ბუნების დაცვის საზოგადოების ეკოლოგიური განათლების განყოფილების უფროსად. 1985-1987 წლებში გაზეთ „კომუნისტის" გარემოს დაცვისა და ეკოლოგიური განათლების განყოფილების დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. 1988-1991 წლებში გაზეთ „ახალგაზრდა ივერიელის" სოფლის ახალგაზრდობის განყოფილების გამგე, საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის პრესცენტრის ხელმძღვანელი. 1992-1995 წლებში მამულის აღორძინების საზოგადოების პრესცენტრის ხელმძღვანელი. 1993-2002 წლებში ჯუმბერ ლეჟავას მსოფლიო მოგზაურობის სააგენტოს ხელმძღვანელი. მისი ინტერესის სფეროა — ბუნება, ადამიანი, საქართველოს, აგრეთვე კავკასიის ხალხთა ცხოვრება, ისტორია, კულტურა, ტრადიცია. მისი თაოსნობით განხორციელდა მრავალი ჟურნალისტური საკვლევ-საძიებო ლაშქრობა, მოგზაურობა, სამეცნიერო-სპორტული ექსპედიცია. ჯერ კიდევ სკოლის ასაკში დაინტერესდა მშობლიური მხარის შესწავლით. შექმნა ჯგუფი და მოიარა მაგანას და ინწრას ხეობის ბუნების ყველა ღირსშესანიშნაობა. შემდეგში არაერთ ექსპედიციას გაუკეთა ორგანიზაცია, რომელთა ხელმძღვანელი ან მონაწილე თვით იყო. მისი მეცადინეობით საზოგადოებას ემცნო ეროვნული მემკვიდრეობის მოამაგეთა, ბუნების ქომაგთა და სამშობლოდან გასულ მამულიშვილთა ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამბები, გაიხსნა საქართველოში პირველი სამდინარო-საზღვაო ტურისტული მარშრუტი — „ოქროს საწმისი" (ქუთაისი-ფოთი), გაიკვალა უნიკალური სამთო საცხენოსნო მარშრუტი „დიდგორი", დაწესდა საპატიო წოდება „ბუნების ქომაგი" და სხვა. ქართულ და რუსულ პრესაში გამოქვეყნებული აქვს მრავალი პუბლიკაცია. არის საქართველოს მსოფლიო მიღწევათა და მოგზაურობათა ხელშემწყობი კავშირის (კლუბი „გიორგი") თავმჯდომარე, რომლის ინიციატივითა და ხელშეწყობით გამოვლინდა და განხორციელდა მრავალი რეკორდი, რომლებიც გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შევიდა. მიღებული აქვს ჟურნალისტური პრემიები (1979, 1981).

ჯილდოები
--------

* 1998 — ღირსების ორდენი

ბიბლიოგრაფია
------------

* ოქროს საწმისის ქვეყანა : ცნობარი, თბილისი, საქ. კპ ცკ გამ-ბის სტ. 1984, გვ. 8
* საქართველოს ბუნების ქომაგები, თბილისი, საქართველო, 1979, გვ. 92

ლიტერატურა
----------

* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ. 2003, გვ. 181-183
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 3, თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ. 2001, გვ. 45

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გვანჯი მანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გიზბორნის რეგიონი** (ინგლ. Gisborne Region) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი რეგიონი ჩრდილოეთ კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მართავს გიზბორნის რაიონული საბჭო. უდიდესი ქალაქია გიზბორნი, რომელიც აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პოვერტის ყურის ჩრდილოეთ კიდეზე მდებარეობს.

რეგიონს სახელი ეწოდა კოლონიური მდივნის, უილიამ გიზბორნის პატივსაცემად.

გეოგრაფია
---------

გიზბორნი მეჩხერად დასახლებული, იზოლირებული რეგიონია. პატარა დასახლებები ძირითადად თავს იყრის აღმოსავლეთ სანაპიროს უბეების გასწვრივ. 2013 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 43 656 ადამიანს შეადგენს, რომლის სამი მეოთხედიც თავს ქალაქ გიზბორნში იყრის. არცერთ სხვა დასახლებას 1000 მცხოვრებზე მეტი არ ჰყავს.

შიდა ნაწილში რელიეფი უსწორმასწოროა, გორაკ-ბორცვიანი, ტყეებით დაფარული. დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ტე-ურევერის ეროვნული პარკი.

ეკონომიკა
---------

2003 წელს, რეგიონის მთლიანი შიდა პროდუქტი US$1,031 მლრდ-ს შეადგენდა, ახალი ზელანდიის მშპ-ის 1 %-ს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Gisborne District Council
* Tourism Eastland დაარქივებული 2019-12-17 საიტზე Wayback Machine.
**გაიოზ ადამის ძე ბერელაშვილი** (დ. 1892 — გ. 1 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი ტანმოვარჯიშე, საქართველოში სპორტული ტანვარჯიშის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ქიმიურ ფაკულტეტზე. 1912 წელს თბილისის ტანმოვარჯიშეთა ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში მიიღო მონაწილეობა „სოკოლის" (პრაღა) მე-6 საიუბილეო შეკრებაში („მოფრენში"), სადაც პირველი ადგილი დაიკავა. 1917 წელს დათო ჯავრიშვილთან ერთად შექმნა ტანვარჯიშული საზოგადოება „ამირანი", რომლის ბაზაზე („სოკოლის" საზოგადოებასთან ერთად) 1918 წლის 25 აგვისტოს ჩამოყალიბდა ქართული ტანვარჯიშული საზოგადოება „შევარდენი". 1921 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ჯერ მე-11 წითელი არმიის, შემდეგ კი — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ფიზიკური მომზადების ინსპექტორი. 1937 წლის 2 ივლისს დააპატიმრეს და 1 ოქტომბერს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ნაციონალისტური ორგანიზაციის" წევრობის ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს დანაშაულის შემადგენლის არარსებობის გამო.

ლიტერატურა
----------

* *ციბაძე ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 400.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბერელაშვილი გაიოზ ადამის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა].
იერარქია ბიოლოგიური სისტემატიკის რვა ძირითადი ტაქსონომიურ რანგში. შუალედური კატეგორიები არ არის ნაჩვენები.

**გვარი** (ლათ. Genus) — ძირითადი ტაქსონომიური კატეგორია, რომელიც აერთიანებს ფილოგენეზურად ახლომდგომ სახეობებს. მაგალითად ფიჭვის გვარი (ლათ. Pinus) აერთიანებს ფიჭვის ყველა სახეობას; კატის გვარი (ლათ. Felis) — გარეული კატის სხვადასხვა სახეობას. ბოტანიკური და ზოოლოგიური ნომენკლატურით ყოველი გვარი ერთი სიტყვით (არსებითი სახელით) აღინიშნება. მაგალითად, ლათ. Pinus — ფიჭვი, ლათ. Felis — კატა.

ჩვეულებრივ, გვარში გაერთიანებულია მრავალი ან რამდენიმე სახეობა. მაგრამ არის ისეთი გვარებიც, რომლებშიც მხოლოდ თითო სახეობაა (გინკგო — ლათ. Ginkgo biloba, იხვნისკარტა — ლათ. Ornithorhynchus anatinus), მათ მონოტიპური გვარი ეწოდებათ. მახლობელი გვარები ქმნიან ოჯახს. მაგალითად ძახველისა (ლათ. Viburnum) და ანწლის (ლათ. Sambucus) გვარები გაერთიანებულია ადოქსასებრთა (ლათ. Adoxaceae) ოჯახში, ძაღლისა (ლათ. Canis) და მელის (Vulpes) გვარები — ძაღლისებრთა ოჯახში. ზოგჯერ გვარში გამოყოფენ ქვეგვარებს; გვარსა და ოჯახს შორის კი შუალედ კატეგორიას — ქვეოჯახსა და ტრიბას. მაგალითად, ქერისა და ხორბლის გვარები შედის ქერისებრთა ტრიბაში, ხოლო ონდატრისა და წყლის მემინდვრიას გვარები ქმნიან მემინდვრიების ქვეოჯახს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 134.

სქოლიო
------

1. ↑  სუხიტაშვილი, კახაბერ. საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები. კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი (2018). ციტირების თარიღი: 4 მარტი, 2021
**გოდერძი პავლეს ძე ფირალიშვილი** (დ. 1768 ― გ. 1823) — ქართველი მწიგნობარი, პოეტი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
---------

მოღვაწეობდა ერეკლე II-ის კარზე. 1801 წლიდან მსახურობდა პეტერბურგის საგარეო საქმეთა კოლეგიაში როგორც მტარგმნელი და კალიგრაფი. ფირალიშვილს ეკუთვნის „თვითმასწავლებელი ორთა ენათა, ესე იგი რუსთა ქართულისა და ქართველთა რუსულისა" (პეტერბურგი, 1820), „საზოგადო მდივნობა" (პეტერბურგი, 1821), რომელშიც თავმოყრილია ოფიციალური და კერძო მიმოწერის ნიმუშები. 

ფირალიშვილის მიერ ვეფხისტყაოსნის სიუჟეტზე შექმნილი ტრაგედია, რომელიც არ შეესაბამებოდა კლასიცისტური დრამის კანონებს, არ გამოქვეყბებულა. ლექსებში „გლოვა მეფისა ირაკლისა" და „ტირუასა და ნიბლიას გაბაასება" ალეგორიულად არის გამოხატული ავტორის თავგადასავალი, აგრეთვე ერეკლე მეფისა და სოლომონ ლიონიძის კონფლიქტი.

ლიტერატურა
----------

* *კეკელიძე კ.* ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ. 1958;
* *მახათაძე ნ.* გ. ფირალიშვილის ლექსი "გლოვა ირაკლი მეორისა", კრ.: ძველი ქართული ლიტერატურა, თბ. 1977;
* *მისივე,* გ. ფირალიშვილის დრამა „ინდოეთის მემკვიდრე და სამშობლოსადმი სიყვარული", კრ.: ლიტერატურული ძიებანი, თბ. 1983;
* *რუხაძე ტ.* ძველი ქართული თეატრი და დრამატურგია, თბ. 1949;
* *მახათაძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 329.
**გიორგი სარდიონის ძე ამირეჯიბი** (ამირაჯიბი; დ. 25 მაისი, 1880, სოფ. საღოლაშენი, გორის მაზრა — გ. 29 იანვარი, 1919, ქუთაისი, დაკრძალულია სოფ. არადეთში, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1918).

დაიბადა შტაბს-კაპიტან სარდიონ ამირეჯიბისა და ელისაბედ (მაკრინე) ავალიშვილის ოჯახში. მის და-ძმებს შორის იყო შემდგომში ცნობილი ბიოლოგი სიმონ ამირეჯიბი. გიორგი ამირეჯიბმა დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (პეტერბურგი, 1898), საიდანაც ჩაირიცხა ნოვოგეორგიევსკის ციხესიმაგრის არტილერიაში. შემდეგ მსახურობდა ახალციხეში განთავსებულ მე-20 საარტილერიო ბრიგადაში. ამავე ბრიგადის შემადგენლობაში იბრძოდა პირველი მსოფლიო ომში. 1916 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება და დაინიშნა თავისი ბრიგადის მეთაურად. იმავე წელს ერთ-ერთ ბრძოლაში დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV (1915) და II (1917), წმ. ვლადიმერის IV (1915) და წმ. სტანისლავის II (1916) ხარისხის ორდენებით.

1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში პოლკოვნიკის ჩინით. მეთაურობდა 1-ლ საარტილერიო ბრიგადას. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი აფხაზეთში და შავიზღვისპირეთში გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის ხელმძღვანელობით ჩატარებულ სამხედრო ოპრაციებში. ტუაფსეს აღებისთვის მიენიჭა გენერლობა (1918). გარდაიცვალა ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ 1919 წელს. ჰყავდა მეუღლე აგნესა ბეგთაბეგოვი. ერთადერთი ქალიშვილი ყრმობაში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაძე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 25.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, სამხედრო ფიცის ერთგულნი, თბილისი, 2015. — გვ. 13, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გიორგი ამირეჯიბი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ამირეჯიბები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები. შედგენილია იური ჩიქოვანის მიერ. საქართველოს ეროვნული არქივი.
* Амираджибов Георгий. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
**გენადი პეტრეს ძე ქირია** (დ. 1907, სოფელი დიდი ნეძი — გ. 12 მაისი, 1987) — ქართველო საბჭოთა აგრონომი. სოციალისტური შრომის გმირი, საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, სკკპ წევრი (1945).

ბიოგრაფია
---------

გენადი პეტრეს ძე ქირია დაიბადა 1907 წელს სოფელ დიდ ნეძში, გლეხის ოჯახში. უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ 1931 წელს მუშაობდა დაიწყო წალენჯიხის რაიონის მიწგანის მთავარ აგრონომად. 1933 წლიდან დაინიშნა, ჯერ ზესტაფონის, შემდეგ კი ზუგდიდის მანქანა-ტრაქტორთა სადგურში უფროსი აგრონომის თანამდებობაზე, 1940 წლიდან კი თბილისის გარეუბნის რაიონის მიწგანის შრომის ორგანიზატორია. მონაწილეობა მიიღო მეორე მსოფლიო ომში. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობა დაიწყო გულრიფშის რაიონის ილიჩის სახელობის საბჭოთა მეურნეობაში მთავარ აგრონომად. 1948 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო გაგრის ციტრუსების საბჭოთა მეურნეობის დირექტორი.

იყო საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აგრეთვე რადენიმე მოწვევის რაიონული საბჭოს დეპუტატი.

გარდაიცვალა 1987 წლის 12 მაისს.

ჯილდოები და მედლები
-------------------

* ლენინის ორდენი
* ორი შრომის წითელი დროშის ორდენი
* მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №94 (12460), 14 მაისი, 1987.
**გეზევრეთის წმინდა გიორგის მონასტერი** - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გეზევრეთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში. 

მონასტერი სოფლიდან აღმოსავლეთით 800 მეტრში, დაბურულ ტყეში მდებარეობს. კომპლექსს შემოვლებული აქვს ქვის მშრალი წყობით ნაგები გალავანი, რომელიც თავდაცვითი ნაგებობის შთაბეჭდილებას ტოვებს. სამხრეთ-დასავლეთის არქიტრავული შესასვლელი გადახურულია ხის სამი ძელით. მოგვიანებით კარს პრიმიტიული კარიბჭე მიაშენეს, სადაც შირიმის პროფილირებული ტრაპეზის ქვა დადგეს. გალავანი გეგმით ოვალურია. კედლების სიმაღლე შემორჩა 1-3 მ. გალავნის შიგნით ორი ეკლესიაა.

პირველი ეკლესია ყველაზე დიდია მონასტერში, რომელსაც გრძივ კედლებზე მინაშენები აქვს. ეკლესიის ინტერიერი მაღალია. კედლებზე შემორჩა შელესილობის კვალი. სწორკუთხა საკურთხეველში დგას ტრაპეზის მასიური ქვა. დარბაზში რამდენიმე ნიშაა.

გარედან ეკლესია სადაა. სახურავი ახდილია. ჩანს შირიმის ლავგარდნის ერთი არაპროფილირებული ფრაგმენტი. ეკლესიას სამხრეთიდან მიდგმული აქვს ეკვდერი, რომელიც ეკლესიის გადახურვის კალთაშია მოქცეული. კამარის ჩრდილოეთი საბრჯენებიც ეკლესიის კედელს ეყრდნობა. თაღედი შირიმისაა. კამარა ჩამოქცეულია, რომელიც გადახურული ყოფილა დიდი ზომის ფილაქვით. საკურთხეველი ბრტყელია, მიდგმულია ტრაპეზის ქვა. ეკლესიასა და ეკვდერს დასავლეთიდან სტოა ჰქონდა, მოგვიანებით გადაკეთებული, ჩაშენებული, დახშული ერთი გასასვლელით. გასასვლელიც თავისებურია. თაღი გამოყვანილია დიდი ზომის შირიმის სოლისებრი ქვებით.

ეკლესიის სამხრეთით მიშენებულია სატრაპეზო - სწორკუთხა გეგმის, დიდი ზომის ნაგებობა. კამარა ჩამოქცეულია, დეფორმირებული კედლები შემორჩა 3-3,5 მ. სიმაღლეზე.

კომპლექსის ჩრდილოეთ კიდეში ორსართულიანი პალატია. მისი პირველი სართული დახშულია. სამხრეთით შემორჩა თაღოვანი შესასვლელი ლუნეტით. კამარისგან შემორჩა ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი და მეორე სართულის კედლის რამდენიმე ფრაგმენტი. პალატი შიგნიდან და გარედან გალესილი ყოფილა. მთელი კომპლექსი ფლეთილი ქვითაა ნაგები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 37-39
გაუპატიურების შემთხვევების სტატისტიკა (სამართალდამცავების ანგარიშის მიხედვით) 100 000 მოსახლეზე, 2010-2012 წლები
**გაუპატიურების კულტურა** — სოციოლოგიური თეორია იმ გარემოს შესახებ, რომელშიც გაუპატიურება და სექსუალური ძალადობა გავრცელებული და ნორმალიზებულია, რასაც გენდერისა და სექსუალობის მიმართ არსებული საზოგადოებრივი მიმართებები განაპირობებს.

ქცევები, რომლებიც ხშირადაა დაკავშირებული გაუპატიურების კულტურასთან, მოიცავს მსხვერპლის დადანაშაულებას, ე.წ. სლათშეიმინგს, სექსუალურ განივთებას, გაუპატიურების ტრივიალიზებას, გაუპატიურების გავრცელებულობის უარყოფას, სექსუალური ძალადობის მიერ მოყენებული ზიანის აღიარების უარყოფას ან ჩამოთვლილთა გარკვეულ კომბინაციას. გაუპატიურების კულტურის ცნებას იყენებენ სოციალურ ჯგუფებში არსებული ქცევის აღსაწერად და განსამარტად, მათ შორის ციხეში გაუპატიურებისა და კონფლიქტის რეგიონებში არსებული საომარი სექსუალური ძალადობის.

გაუპატიურების კულტურის ცნება მეორე ტალღის ფემინისტებმა შეიმუშავეს, დიდწილად აშშ-ში 1970-იან წლებში. გაუპატიურების კულტურის არსებობასა და პრობლემურობას ბევრი სოციალური მოძრაობა უსვამდა ხაზს, მათ შორის SlutWalk და Me Too.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაუპატიურების კულტურა

სქოლიო
------

1. ↑  Olfman, Sharna (2009). *The Sexualization of Childhood*.  ABC-CLIO,   გვ. 9.
2. ↑  Attenborough, Frederick (2014). „Rape is rape (except when it's not): the media, recontextualisation and violence against women". *Journal of Language Aggression and Conflict*. **2** (2): 183–203. doi:10.1075/jlac.2.2.01att.
**გევჰერჰან სულთანი** (თურქ. Gevherhan Sultan) ასევე ცნობილია როგორც გევჰერ სულთანი ან გიუვჰერჰან სულთანი — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის აჰმედ I-ისა და ქიოსემ სულთანის ქალიშვილი. მურად IV-ისა და იბრაჰიმ I-ის უფროსი და.

ბიოგრაფია
---------

გევჰერჰან სულთანი იყო, სულთან აჰმედისა და ქიოსემ სულთანის ხუთი ქალიშვილიდან ერთ-ერთი (აიშე, ფატმა, ჰანზადე, ათიქე). სიცოცხლის განმავლობაში, გევჰერჰანმა სულ 3-ჯერ იქორწინა. პირველად, 1619 წელს მიათხოვეს ქარა მეჰმედ-ფაშას, რომელიც ამავე წლის დეკემბერში გარდაიცვალა. მეჰმედ-ფაშასგან გევჰერჰანს ეყოლა ვაჟიშვილი. 5 წლის შემდეგ, გევჰერჰანი ქიოსემ სულთანის ბრძანებით მეორედ მიათხოვეს ადმირალ თოფალ რეჯეფ-ფაშას, რომლისგანაც გოგონა ეყოლა. რეჯეფ-ფაშა, სულთან მურადის ბრძანებით 1632 წელს სიკვდილით დასაჯეს. ფაშას სიკვდილიდან მალევე, გევჰერჰანი მესამედ მიათხოვეს სიავუშ ფაშას, რომელიც ქორწილიდან რამდენიმე დღის შემდეგ გარდაიცვალა. გევჰერჰანი გარდაიცვალა სტამბოლში, 1660 წელს და დაასაფლავეს მისი მამის, სულთან აჰმედის მავზოლეუმში, სულთან აჰმედის მეჩეთში.

ლიტერატურა
----------

* Uluçay, Mustafa Çağatay (2011). Padişahların kadınları ve kızları. ISBN ISBN : 9789754378405.
**გიორგი ივანეს ძე ავალიშვილი** (დ. 1769 ― გ. 1850, მოსკოვი) — ქართველი მწერალი, პოლიტიკური მოღვაწე, დრამატურგი, მთარგმნელი, მოგზაური.

ბიოგრაფია
---------

სწავლა-განათლება რუსეთში მიიღო. 1784-1801 წლებში იყო ქართლ-კახეთის სამეფოს წარმომადგენელი რუსეთის იმპერატორის კარზე. აქტიური როლი ითამაშა რუსეთთან საქართველოს შეერთების საქმეში. 1791 იმოგზაურა ირანის აზერბაიჯანში. 1819-1820 დიპლომატიური მისიით იყო ოსმალეთში, ეგვიპტესა და პალესტინაში. ავალიშვილს ქართული დრამატურგიის მამამთავრად მიიჩნევენ (ავალიშვილის თეატრი). მას მიეწერება ორიგინალური დრამა „მეფე თეიმურაზი" (1791), რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. მანვე პირველმა თარგმნა ქართულ ენაზე ა. სუმაროკოვის პიესები. ავტორია ლირიკული ლექსების, რომლებიც სამშობლოს გარეთ მცხოვრები მამულიშვილის განცდებსა და სულისკვეთებას გადმოსცემენ. შეადგინა პოეზიის ანთოლოგია, რომელშიც თავი მოუყარა ძირითადად თავისი დროის პოეტების თხზულებებს. 

მეტად მნიშვნელოვანია ავალიშვილის ღვაწლი მთარგმნელობითს სფეროში. თარგმნა ერაზმ როტერდამელის, ვოლტერის, ჯ. მილტონის, მ. ლომონოსოვის, ა. სუმაროკოვის, გ. დერჟავინის, მ. ხერასკოვის, მ. ჟანლისის და იმ დროს ევროპასა და რუსეთში პოპულარული ფრანგი, გერმანელი და სხვა ავტორების თხზულებები. ავალიშვილის სამოგზაურო დღიურები - „მგზავრობაჲ თბილისით იერუსალიმისადმი საბერძნეთსა ზედა; უკუქცევაჲ იერუსალიმით თბილისისადმივე კიპრის ჭალაკისა, მცირისა აზიისა და ანატოლიის ძალით" მრავალმხრივ საინტერესო ნაშრომია. იგი განსაკუთრებით ძვირფასია ქართული გეოგრაფიული აზროვნების ისტორიისათვის. მოგზაურობის მარშრუტი იყო: თბილისი-დასავლეთ საქართველო-ყირიმი-კონსტანტინოპოლი-ალექსანდრია-კაირო-იერუსალიმი-კ. კვიპროსი-თარსუსი-კაისერი-არზრუმი-ყარსი-შულავერი-თბილისი. ნაშრომში განხილულია საქართველოს და რუსეთის საგარეო პოლიტიკის ზოგი საკითხი, ეგვიპტის და ოსმალეთის სოციალური და პოლიტიკური ცხოვრება. არაბებისა და თურქების ყოფა. მოცემულია საინტერესო ცნობები ეგვიპტეში მცხოვრები ქართველების შესახებ. 

ავალიშვილი იშვიათი კალიგრაფიც იყო. ამას მოწმობს ზემოაღნიშნული ნაშრომი, რომელიც კალიგრაფიული მხედრულით არის დაწერილი. წიგნს ერთვის ნახატები, რომელთა ავტორის ვინაობა დაუდგენელია.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გიორგი ავალიშვილი***

* *კეკელიძე კ.* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ. 1958;
* *ლეონიძე გ.* ქართული თეატრის ქრონიკები, «დროშა», 1925, № 25;
* *რუხაძე ტ.* ძველი ქართული თეატრი და დრამატურგია, თბ. 1949;
* *მეტრეველი ე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 115.
**გმირთა მოედანი** (ყოფ. *საბჭოთა კავშირის გმირთა მოედანი*) — მოედანი თბილისში, მთაწმინდის რაიონსა და საბურთალოს რაიონში (ვერე, საბურთალო). თამარ მეფისა და კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირებს, ვარაზისხევისა და მერაბ კოსტავას ქუჩებს შორის.

1935 წლის 23 დეკემბერს ტფილისის საბჭოს გადაწყვეტილებით, თბილისის ზოოპარკის მიმდებარე ახალ მოედანს, რომელიც წარმოიქმნა სანაპირო ახალი გზის, ჩელიუსკინელების ქუჩისა და ვარაზისხევის ქუჩების შეერთების შედეგად — „საბჭოთა კავშირის გმირების მოედანი" ეწოდა. სახელი დაერქვა საბჭოთა კავშირის პირველი გმირების (წოდება შემოიღეს 1934 წელს), გემ „ჩელიუსკინის" ეკიპაჟის გადამრჩენი მფრინავების პატივსაცემად. მდებარეობს მდინარე ვერის ხეობაში, იქ, სადაც ადრე ცნობილი ვერის ბაღები იყო. ძველი ნაგებობებიდან მოედნის ფარგლებში შემორჩენილი იყო XVII საუკუნის ბრტყელი, ე. წ. ქართული აგურით ნაშენი ხიდის ნაშთი. XIX საუკუნის ბოლოს აქ თავდებოდა ქალაქი და იწყებოდა საქართველოს სამხედრო გზა. XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე გმირთა მოედნის ტერიტორია ითვლებოდა თბილისელ მოქეიფეთა საყვარელ ადგილად, სადაც მრავლად იყო პატარა სამიკიტნოები სახელებით: „ფანტაზია", „ედემი", „რასსვეტი", „ნუ უეზჟაი, გოლუბჩიკ მოი".

გმირთა მოედანი ქალაქის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სატრანსპორტო კვანძია. 1935 წელს, მოედნის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით არსებული კლდოვანი ბორცვის გაჭრის შემდეგ, წარმოიქმნა ჩელიუსკინელების ქუჩა (ახლანდელი თამარ მეფის გამზირი) და მის გაგრძელებაზე აიგო ხიდი (ახლანდელი თამარ მეფის ხიდი). 1957 წელს მოედნის სამხრეთ მონაკვეთში ვარაზისხევის ქვედა ნაწილის ამოვსების შედეგად წარმოიქმნა ვარაზისხევის ქუჩა, კიდევ ერთი მძლავრი განივი სატრანსპორტო მაგისტრალი, რომელიც ჩამოდის გმირთა მოედანზე და თამარ მეფის ხიდითა და გამზირით უკავშირდება მტკვრის მარცხენა სანაპიროს, დავით აღმაშენებლის გამზირსა და ვაგზლის მოედანს.

1927 წელს მოედნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში განთავსდა ზოოლოგიური პარკი. მოედანზე გამოდის ასბინიანი საცხოვრებელი სახლის 11-სართულიანი კოშკურა (1939, არქიტექტორი მ. კალაშნიკოვი), ხოლო ბორცვზე აღმართულია ცირკის შენობა (1942, არქიტექტორები: ნ. ნეპრინცევი, ს. სატუნცი, ვ. ურუშაძე). 70-იან წლებში, განტვირთვის მიზნით, მოხდა მოედნის რეკონსტრუქცია (არქიტექტორი კ. ნახუცრიშვილი), აშენდა საკმაოდ მოზრდილი კომპლექსის ნაწილი — მიწისქვეშა სატრანსპორტო გვირაბი და გადასასვლელი ფეხით მოსიარულეთათვის. 2003 წლის 27 სექტემბერს მოედანზე გაიხსნა საქართველოს ერთიანობისათვის ბრძოლაში დაღუპულ გმირთა მემორიალი. დაღუპულთა ხსოვნას ეძღვნება ქანდაკება „ამაღლება" (მოქანდაკე გ. შხვაცაბაია).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 43, ISBN 978-99928-20-35-3.

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. „კომუნისტი", №296 (4452), 23 დეკემბერი, 1935
**გოგრა** (ლათ. Cucurbita) — ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი მხოხავი მცენარის გვარი გოგრისებრთა ოჯახისა. გოგრა ბაღჩეული კულტურაა, აქვს მთავარღერძა მძლავრი ფესვთა სისტემა, დატოტვილი და მიწაზე გართხმული ან საყრდენზე ასული ღერო, გრძელყუნწიანი და ბუსუსიანი ფართო ფოთოლი, დიდი ყვითელი, ზარისებური ყვავილი. მისი ძირითადი ნაწილი ნიადაგში 40–50 სმ სიღრმეზეა გავრცელებული, ცალკეული ფესვები – 4-5 მ-ზე, ღერო მხოხავი და მხვიარაა, ფოთოლი ფართო (25 სმ ), გრძელყუნწიანი და ბუსუსიანი, ზარისებური ყვავილი ყვითელი ან ნარინჯისფერია. სახეობისა და ჯიშის შესაბამისად, ისხამს სხვადასხვა ფორმისა და შეფერილობის ნაყოფს, რომლის მასა 4-10 კგ. ზოგიერთი სახეობის გოგრა რამდენიმე ათეულ კგ-ს იწონის. თესლი მსხვილი, ოვალური, თეთრი ან მოყვითალოა. გოგრა გაყოფილსქესიანი, ერთსახლიანი, ჯვარედინმტვერია, სითბოსა და სინათლის მოყვარული გვალვაგამძლე მცენარეა.

გოგრის 13 სახეობიდან ფართოდაა კულტივირებული ერთწლოვანი 3 სახეობა: 

* *მსხვილნაყოფა ანუ გიგანტური გოგრა* (ლათ. Cucurbita maxima), რომლისგანაც გამოყვანილია სუფრის, საკვები და დეკორატიული ჯიშები — თეთრი თაფლა 611, მსხვილნაყოფა 1 და სხვა;

* *მაგარკანიანი გოგრა* (ლათ. Cucurbita pepo) (საქართველოში ძველთაგანვეა გავრცელებული). არის სუფრისა და დეკორატიული ჯიშები. ამ სახეობას ეკუთვნის ყაბაყი და პატისონი.

* *ჯავზის გოგრა* (ლათ. Cucurbita moschata) (საქართველოში ცნობილია თაფლა გოგრის, ხურჯინას, ბორჩალური გოგრის სახელით, გავრცელებულია ქვემო ქართლის დაბლობ ზონაში). მისი ჯიშებია: კაშგარის 1644, ლენინაბადისა და სხვა.

გოგრას იმერეთსა და რაჭალეჩხუმში კვახს უწოდებენ; გურიასა და აჭარაში – ხაპს; სამეგრელოსა და სვანეთში – კოპეშიას, კვახნეს; საინგილოში – გუგრას; ჭანეთში – კაიშს, ყოყორეს და სხვ.

მსხვილნაყოფა და მუსკატური გოგრის სამშობლოა ამერიკა, მაგარკანიანის – აზია-აფრიკა. თესლი აღმოცენებას იწყებს 15°C ტემპერატურაზე, მისი ზრდა-განვითარების ოპტიმალური ტემპრაა 25–28°C. კარგად ხარობს ნაყოფიერ, ღრმა, ორგანულ და მინერულ სასუქით უხვად განოყიერებულ მსუბუქი მექანიკური შედგენილობის ნიადაგზე. გოგრის ნაყოფი შეიცავს მინერ. მარილებს, ნახშირწყლებს, პექტინებს, კაროტინს, ვიტამინებს (С, B1, B2, E) და სხვ. გ-ის თესლისაგან ხდიან ზეთს. გ. სამკურნალო მცენარეა, იყენებენ საჭმელად, აგრეთვე ცხოველთა საკვებად. 

გოგრა სითბოს მოყვარული გვალვაგამძლე მცენარეა. კარგად ხარობს ნაყოფიერ, ღრმა, ორგანული და მინერალური სასუქით უხვად განოყიერებულ მსუბუქ ნიადაგზე. გოგრას იყენებენ საჭმელად, ცხოველთა საკვებად. გოგრის თესლისაგან ხდიან საჭმელ ზეთს. მოსავლიანობა 1 ჰა-ზე ზოგჯერ 1000 ც-ს აღემატება.

* მუსკატური გოგრა (Cucurbita moschata)მუსკატური გოგრა (Cucurbita moschata)

ლიტერატურა
----------

* ჯაფარიძე გ. კვაჭაძე გ. მებოსტნეობა, თბ. 1951;
* კვაჭაძე გ. მებოსტნეობა, გამოც. მე-2, თბ. 1965;
* Даскалов Хр. С. Колев Н. Б. Овощеводство, София, 1958;
* *კვაჭაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 201.;
* *ჯაფარიძე ვ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 71-72..
**გაიოზ კანდელაკი**  (დ. 27 ივნისი, 1945, თბილისი) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი. მუსიკალურ ღონისძიებათა დამაარსებელი და ორგანიზატორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2018).

1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (ავტოინჟინერი), ხოლო 1976 წელს მოსკოვის ხელოვნების მუშაკთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტი. 

1968-1971 წლებში დააარსა საქართველოს ახალგაზრდული შემოქმედების კლუბი, იყო მისი პრეზიდენტი. 1974-1977 წლებში თეატრ „მეტეხი"-ს დირექტორი. 1978-1980 წლებში — საკავშირო და საერთაშორისო ჯაზ-როკ ფესტივალის დამაარსებელი და ორგანიზატორი. 1989 წელს სსრკ-ში პირველი ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი (თბილისში, „Госконцерт"-თან ერთად). 1977-1982 წლებში საქართველოს ფილარმონიის დირექტორი. 1977-1982 წლებში — ჯაზ-ფესტივალის ჟიურის წევრი (თბილისი, ვარშავა, ზამოშნი, პოლონეთი). 1982-1987 წლებში თბილისის გრამფირფიტების ჩამწერი სტუდია „მელოდია"-ს დირექტორი. 1987-2006 წლებში თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის გენერალური დირექტორი, პარალელურად მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მთავარი კონსულტანტი, ამავე წლიდან მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალის „საჩუქარი" იდეის ავტორი, დამაარსებელი, პროდიუსერი. თბილისის ჯაზ-ფესტივალის ორგანიზატორი, „ისტერნ-პრომოუშენის" მრჩეველი. 1997 წლიდან თბილისის მუნიციპალური სახელმწიფო ორკესტრის „ბიგ-ბენდი"-ს დამაარსებელი და მთავარი კონსულტანტი. 2006 წლიდან რადიო 104.3 „სინდიკატი"-ს მუსიკალური რეპერტუარის ავტორი. ვარშავის საერთაშორისო ფესტივალის „ჯაზ-ჯამბორეს" ვერცხლის მედალის მფლობელი (1980).

ჯილდოები
--------

* 2000 — ღირსების ორდენი
* საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაიოზ კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი** (სერბ. Савез независних социјалдемократа; СНСД / Savez nezavisnih socijaldemokrata; SNSD) — ბოსნიელ სერბთა პოლიტიკური პარტია. იგი 1996 წელს დაარსდა. პარტიის ლიდერი, მილორად დოდიკი, არის ბოსნია და ჰერცეგოვინის სუბიექტის, სერბთა რესპუბლიკის მოქმედი პრეზიდენტი.

ისტორია
-------

პარტია ჩამოყალიბდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის პარლამენტის იმ სერბი დეპუტატებისგან, რომლებიც სერბთა დემოკრატიულ პარტიაში არ შედიოდნენ, თუმცა შეუერთდნენ ბოიკოტს 1992 წლის დასაწყისში, მას შემდეგ, რაც პარლამენტმა დანიშნა დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი. 

სერბმა დეპუტატებმა ჩამოაყალიბეს სერბთა რესპუბლიკის სკუპშჩინა, სადაც აბსოლუტურ უმრავლესობას სერბთა დემოკრატიული პარტია წარმოადგენდა. 

1999 წლის დეკემბერში დამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა პარტიას სოციალ-ლიბერალური პარტია შეუერთდა, ხოლო 2000 წელს ნიკოლა შპირიჩის კრაინისა და ბანია-ლუკის დემოკრატიული პარტიაც. 2002 წელს მას შეუერთდა დემოკრატიულ-სოციალისტური პარტია, და ახალ ბლოკს დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი ეწოდა. იმავე წლის აგვისტოში სერბთა რესპუბლიკის ახალი ლეიბორისტული პარტიაც შეუერთდა ამ კავშირს.

2011 წელს სოციალისტურმა ინტერნაციონალმა ალიანსს წევრობა შეუჩერა ნაციონალისტური და ექსტრემისტული იდეოლოგიის გამო, ხოლო 2012 წლის 4 სექტემბერს გააძევა თავისი რიგებიდან.

თანამდებობები
-------------

| სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი | წლები |
| --- | --- |
| მილან იელიჩი | 2006–2007 |
| რაიკო კუზმანოვიჩი | 2007–2010 |
| მილორად დოდიკი | 2010- |
| სერბთა რესპუბლიკის სკუპშჩინის თავმჯდომარე | წლები |
| იგორ რადოიჩიჩი | 2006- |
| სერბთა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი | წლები |
| მილორად დოდიკი | 1998–2001 |
| მილორად დოდიკი | 2006-2010 |
| ალექსანდარ ჯომბიჩი | 2010-2013 |
| ჟელკა ცვიანოვიჩი | 2013- |
| ბოსნია და ჰერცეგოვინის პრეზიდიუმის წევრი | წლები |
| ნებოიშა რადმანოვიჩი | 2006–2014 |
| ბოსნია და ჰერცეგოვინის პრემიერ-მინისტრი | წლები |
| ნიკოლა შპირიჩი | 2007–2012 |
|

სქოლიო
------

1. ↑  SNSD SUSPENDOVAN IZ SOCIJALISTIČKE INTERNACIONALE kliker.info
2. ↑  MEMBER PARTIES of the SOCIALIST INTERNATIONAL socialistinternational.org/
**გლოლის ბერის საყდარი** — XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ გლოლაში, ონის მუნიციპალიტეტში. ეკლესია ერთადერთია, რომელმაც გლოლის „ზედქალაქის" შუა საუკუნეთა უამრავ ნაგებობათაგან სრული სახით მოაღწია. ეკლესია მცირე ზომისაა – 3,6 X 2,2 მ. ექვთიმე თაყაიშვილის თქმით, „ეკლესიის აშენებას მიაწერენ დავით აღმაშენებელს და მას „საბეროს" უწოდებდნენ, ვინაიდან აქ მწირს უცხოვრია". ეკლესია XIII საუკუნეში მოუხატავთ. 1910–იან წლებამდე აქ შემორჩენილი იყო თამარ მეფის ფრესკა, რომელიც დაზიანდა და წაიშალა უყურადღებობის გამო. ეკლესიას ადგილობრივი მოსახლეობა „სულტანეთ წმინდა გიორგით" მოიხსენიებს.

ლიტერატურა
----------

* ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ. 2006, გვ. 74.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რაჭის ეკლესია-მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბარაკონის ეკლესია
* ბეთლევის ეკლესია
* ბუბის მონასტერი
* გლოლის ბერის საყდარი
* დვალთის დედათა მონასტერი
* ველტყევის მონასტერი
* თამარ დედოფლის საყდარი
* ლაბეჭინის მონასტერი
* ლეკნარის მონასტერი
* მეჭვრეთის მონასტერი
* მიქარწმინდის მონასტერი
* მოტყიარის ბერის წყარო
* მრავალძალი
* ნიკორწმინდის ტაძარი
* საკაოს სამზიარის უდაბნო
* სორის მონასტერი
* სხიერის მონასტერი
* ფუტიეთის მონასტერი
* ღადიშის მონასტერი
* ღვიარის მონასტერი
* შეუბნის მონასტერი
* შოდის მონასტერი
* ცხომის დედათა მონასტერი
* ჭელიში
* ჭოლევის მონასტერი
 |  |

 |
**გიორგი არაბული** (დ. 7 მარტი, 1991) — ქართველი პოეტი, რეჟისორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ხევსურეთში, დაამთავრა შატილის საშუალო სკოლა. 2009—2013 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, დრამის რეჟისურის ფაკულტეტზე. 2017 წლიდან არის თემურ ჩხეიძის სახელოსნოს წევრი.

პოეზია
------

2012 წელს გამომცემლობა „ინტელექტმა" დაბეჭდა მისი სადებიუტო ლექსების კრებული „გზაზე გასვლა" (რედაქტორი: დიანა ანფიმიადი)

2015 წლიდან არის ხელოვნების ფესტივალ „ჩირდილის" ორგანიზატორი. 

2016 წელს გახდა „წინანდლის პრემიის" ლაურეატი პოეზიაში.

2017 წელს გამომცემლობა „ინტელექტმა" გამოსცა გიორგი არაბულის მეორე კრებული „გვრინი" (რედაქტორი: ზურაბ კიკნაძე ). წიგნი პრემია საბას (2018) ფინალისტია.

გიორგი არაბულის ლექსები თარგნილია ინგლისურ, იტალიურ, შვედურ, ჩეხურ, პოლონურ, უკრაინულ და სომხურ ენებზე.

თეატრი
------

2012 წელს ათონელის თეატრში პირველი სპექტაკლის პრემიერა – უილიამ საროიანის „ჰეი გესმით ჩემი".

2013 წლის დეკემბრიდან გიორგი არაბული არის დუშეთის თეატრის მთავარი რეჟისორი. 

2014 წელს დუშეთის თეატრში დადგა საბავშვო სპექტაკლი „ჩიპოლინოს თავგადასავალი".

2014 წელს დუშეთის თეატრში დადგა ილია ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი არაბული Facebook-ზე
* გიორგი არაბული. გამომცემლობა „ინტელექტის" საიტი
* გიორგი არაბული - საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
* გიორგი არაბულის "გვრინი" საბაზე
* ლიტერატურული ფესტივალი „ჩირდილი", ვიდეო