recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
„**მე ვარ ლეგენდა**" (ინგლ.  *I Am Legend*) — ამერიკელი მწერლის, რიჩარდ მეთისონის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ვამპირების და ზომბების გარეგნული სახის ფორმირებაზე თანამედროვე ლიტერატურაში. გამოიცა 1954 წელს და დიდი წარმატება ჰხვდა წილად. მოგვიანებით გამოვიდა წიგნზე დაფუძნებული რამდენიმე ფილმი, მათ შორის: „უკანასკნელი ადამიანი დედამიწაზე", სადაც მთავარ როლს ასრულებს ვინსენტ პრაისი, ადამიანი ომეგა", „მე ვარ ლეგენდა" და „მე ვარ ომეგა". წიგნი იქცა ჯორჯ რომეროს ფილმის, „ცოცხალი მკვდრების ღამე" შთაგონების წყაროდ. აგრეთვე 1991 წელს Eclipse Comics-ის მიერ გამოიცა რომანზე დაფუძნებული კომიქსების სერია სახელწოდებით „Richard Matheson’s I Am Legend".

წიგნში სიუჟეტი ვითარდება პოსტაპოკალიფტურ სამყაროში. საშინელი პანდემიის გამო დედამიწის მოსახლეობა ვამპირებად იქცა, ხოლო მთავარ გმირი, რობერტ ნევილი, რომელიც ვირუსისადმი იმუნურია, იბრძვის გადარჩენისთვის და ატარებს ცდებს ვაქცინის შესაქმნელად. 

მეთისონს რომანის შექმნის იდეა მოუვიდა ფილმ „დრაკულას" ყურებისას. რომანის დასახელაბა თავადვე მოიგონა. მისი განცხადებით, „მე ვარ ლეგენდა" წარმოადგენს მის ყველაზე წარმატებულ ნაწარმოებს.

1970 წლიდან წიგნზე საავტორო უფლებებს ფლობს კომპანია Warner Bros.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* „მე ვარ ლეგენდა"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მე ვარ ლეგენდა"
* *მე ვარ ლეგენდა* Internet Speculative Fiction Database-ში

სქოლიო
------

1. ↑  Hutchings, Peter.. *Terence Fisher*.  Manchester University Press,   გვ. 224,   გვ. 160. ISBN 0719056373.
2. ↑  Series :: I Am Legend. Grand Comics Database.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2010-02-01.
3. ↑  I Am Legend საიტზე Comic Book DB
4. ↑  *Weaver, Tom.* Science Fiction Stars And Horror Heroes. — С. 307.
5. ↑  *McCarty, Michael.* More Giants of the Genre. — С. 193.
6. ↑  Beale, Lewis..  (14 იანვარი, 2007 года) A variation on vampire lore that won't die. The New York Times.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2007-11-06.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რიჩარდ მეთისონის „მე ვარ ლეგენდა |
| --- |
|  |
| ადაპტაციები | 
* „უკანასკნელი ადამიანი დედამიწაზე" (1964)
* „ადამიანი ომეგა *(1971)*
* „მე ვარ ლეგენდა *(2007)*
* „მე ვარ ომეგა" (2007)
 |

 |
მდინარე ნიგერის ერთ-ერთი შენაკადის კალაპოტი მშრალი სეზონის დროს.
**მშრალი სეზონი** — ანტიციკლონების გადაადგილების შედეგად ატმოსფერული ნალექების რამდენიმე თვის განმავლობაში ყოველწლიურად განმეორებადი შემცირება და შეწყვეტაც კი, რომელიც ხდება ეკვატორის სიბრტყეზე მზის გადაადგილებით.

ტიპური მშრალი სეზონი შეიმჩნევა სუბეკვატორულ და ტროპიკულ გეოგრაფიულ სარტყლებში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ მზის მოძრაობის მიხედვით ტროპიკულ დეპრესიას მოაქვს არაპროპორციულად მაღალი ნალექების რაოდენობა. მზის შესუსტების შემდეგ დგება ანტიციკლონი და ნალექები საერთოდ აღარ მოდის, ან მოდის საკმაოდ იშვიათად და ცოტა.

სუბტროპიკულ სარტყელში ასევე იცის მშრალი სეზონი, მას ადგილი აქვს ხმელთაშუაზღვის ტიპის კლიმატის დროს და გამოწვეულია მსგავსი მიზეზებით — ზაფხულში თითქმის ყოველთვის მზე, მაგრამ მაინც ზენიტში არმყოფი, ქმნის მდგრად ანტიციკლონს, ხოლო ზამთარში ინტენსიურად ქმნის ციკლონებს.

ზომიერ განედებში მშრალი სეზონი დგება მუსონური კლიმატის დროს, როდესაც ქარი დროდადრო იცვლება და ქრის ზოგჯერ მშრალი, ზოგჯერ კი ნოტიო (ხშირად ზამთარი მშრალია, ხოლო ზაფხული ნოტიო).

სუბარქტიკული და არქტიკული სარტყლების კლიმატში ნალექები მუდამ ცოტა მოდის, მაგრამ აორთქლებაც საკმაოდ დაბალია. ამიტომ ამ სარტყლებისთვის დაყოფა მშრალ და ნოტიო სეზონებად არ ხდება. შესაბამისად ცნება მშრალი სეზონი ძირითადად გამოიყენება სუბეკვატორული და ტროპიკული სარტყლების კლიმატისათვის.

ეკვატორის მიერ გაყოფილ დედამიწის ნახევარსფეროებში სეზონები სხვადასხვაა და დროდადრო იცვლება. ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ტროპიკულ სარტყელში მშრალი სეზონი გრძელდება ოქტომბრიდან მარტის ჩათვლით. ამ დროს წვიმები იშვიათობაა, ხოლო ამინდი — უფრო ცხელი და მზიანი. აპრილში მშრალ სეზონს ცვლის წვიმების სეზონი, რომელიც გრძელდება სექტემბრის ჩათვლით. სამხრეთ ტროპიკებში, პირიქით, დგება მშრალი სეზონი.

წყლის და საკვების მოსაძებნად გვალვა იძულებულს ხდის ცხოველებს მოახდინონ მიგრაცია. ესენია ზებრები, ანტილოპა გნუები, სპილოები. დაბალი სინოტივე ასევე ხელს უწყობს ხანძრების გავრცელებას ტყეებში და სავანებში. ამას გარდა, მშრალი სეზონი გავლენას ახდენს დაავადების გავრცელების ზრდაზე, სავარაუდოდ, იმ მიზეზით, რომ სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების დამთავრებას მოსდევს ადამიანების კონცენტრაციის ზრდა დასახლებულ პუნქტებში. 2008 წელს მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ წითელით დაავადების მაჩვენებელს მდინარე ნიგერის ხეობაში აქვს მნიშვნელოვანი სეზონური მერყეობა, რამდენიმეჯერ მეტი, ვიდრე ევროპაში ან ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც აღნიშნული მაჩვენებელი იყო სტაბილური.

მკვლევარების მეორე ჯგუფმა გამოავლინა, რომ ატმოსფეროს მდინარე ამაზონის აუზის თავზე ოზონის დიდი შემცველობა აქვს ზუსტად მშრალი სეზონის დროს და არა წვიმების სეზონის დროს.

* ავსტრალიის ბარონის ჩანჩქერი წვიმების სეზონში (იანვარი)…
* …და მშრალ სეზონში (ივლისი).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გვალვა

სქოლიო
------

1. ↑  Dry Season Brings On Measles In Sub-Saharan Africa — ScienceDaily, 07.02.2008
2. ↑  Ozone measurements in Amazonia: Dry season versus wet season დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine.  — JOURNAL OF GEOPHYSICAL RESEARCH
**ურშკა კლაკოჩარ-ზუპანჩიჩი** (სლოვენ. Urška Klakočar Zupančič; დ. 19 ივნისი, 1977, ტრბოვლე) — სლოვენიელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. პარტია თავისუფლების მოძრაობის თავმჯდომარის მოადგილე. სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომარე 2022 წლის 13 მაისიდან. სლოვენიის ისტორიაში პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1977 წლის 19 ივნისს ტრბოვლეში, იუგოსლავია.

1984-1992 წლებში სწავლობდა ქალაქ სევნიცის სკოლაში. 1992-1996 წლებში კი — ბრეჟცეს საშუალო სკოლაში. 1994-1995 წლებში სტიპენდიის საფუძველზე სწავლობდა სომერსეტში, მილფილდის პრესტიჟულ სკოლა-ინტერნატში. 2001 წელს დაასრულა ლიუბლიანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 2002 წელს დაიცვა სადიპლომო ნამუშევარი თემაზე „გაეროს ეკონომიკური როლი გლობალიზაციის კონტექსტში". 2005 წელს ჩააბარა ადვოკატის გამოცდები. 2011 წელს სამართლის სფეროში მაგისტრის ხარისხი მიიღო.

2001 წელს ნიუ-იორკის გაეროს შტაბ-ბინაში იყო სტაჟირებაზე.

2020 წელს იგი საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა მას შემდეგ, რაც გამოთქვა უთანხმოება მთავრობის ამჟამინდელ პოლიტიკასთან დაკავშირებით. იგი არ ეთანხმებოდა ხელისუფლების გავლენას სასამართლო ხელისუფლების დამოუკიდებლობაში. ამის შემდეგ მან დატოვა მოსამართლეთა რიგები.

2022 წლის 24 აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის დეპუტატად. 2022 წლის 13 მაისს, სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის პირველ სხდომაზე იგი აირჩიეს თავმჯდომარედ. მას მხარი დაუჭირა 55 დეპუტატმა, ხოლო 25-მა ხმა წინააღმდეგ მისცა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ოჯახთან ერთად ცხოვრობს ლიუბლიანაში. ჰყავს ტყუპი ბიჭები.

სქოლიო
------

1. 1 2  mag.Urška Klakočar Zupančič — National Assembly.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1568676'></a>
2. 1 2 3 4  mag. Urška Klakočar Zupančič. Državni zbor. ციტირების თარიღი: 2022-07-01
3. 1 2  СМИ: замглавы словенской партии «Социальные демократы» станет членом Европарламента. ТАСС (2022-05-16). ციტირების თარიღი: 2022-07-01
4. ↑  Urška Klakočar Zupančič izvoljena za prvo predsednico DZ-ja: "Morda je to prvi znanilec sprememb". RTV Slovenija (2022-05-13). ციტირების თარიღი: 2022-07-01
5. ↑  Nekdanja sodnica, ki je kritizirala predsednika vlade, iz pravosodja v politiko. ციტირების თარიღი: 2022-04-29.
**უზბეკეთის პასპორტი** (უზბეკ. O'zbekiston Respublikasi fuqarosi pasporti) — უზბეკეთის რესპუბლიკის საკუთრება, რომელიც გაიცემა უზბეკეთის მოქალაქეებს შიდა მოხმარებისთვის და საერთაშორისო მოგზაურობებისთვის. ჩვეულებრივი პასპორტი გაიცემა 16 წლის პირს და უნდა გადაიცვალოს ყოველ 10 წელიწადში. პასპორტი შეიძლება ასევე შეიცვალოს დაზიანების შემთხვევაში, ასევე, როდესაც პასპორტის მფლობელი შეცვალა თავისი სახელი. პასპორტი შეიცავს 32 გვერდს სპეციალური შენიშვნებისა და ვიზებისთვის. პასპორტი შედგება უზბეკურსა და ინგლისურ ენებზე. ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებების მიხედვით, უზბეკეთის პასპორტის მფლობელს აქვს უფლება ეწვიოს დსთ-ს, გარდა მეზობელი ტაჯიკეთისა (ტაჯიკეთის მოქალაქეებიც ვალდებულნი არიან მიიღონ უზბეკეთის ვიზა), და დარჩეს 90 დღის განმავლობაში ყოველგვარი ვიზის გარეშე. თუმცა, უზბეკეთიდან გასვლისთვის, საჭიროა სპეციალური სამგზავრო ნებართვა ადგილობრივი პოლიციიდან. 

2010 წლიდან, უზბეკეთი თანდათანობით გადავიდა ბიომეტრიული პასპორტის სისტემაზე. ძველი (არაბიომეტრიული) პასპორტები 2018 წლის თებერვლის შემდეგ გამოუსადეგარია, როგორც ეროვნულ, ისევე საერთაშორისო დონეზე.

უზბეკეთის პასპორტის მფლობელებს შეუძლიათ გამგზავრონ რიგ ქვეყნებში უვიზოდ ან მიიღონ ვიზა ჩასვლისთანავე.

საინფორმაციო გვერდი
-------------------

უზბეკეთის პასპორტი შეიცავს შემდეგ მონაცემებს:

* ტიპი (PC — სამოქალაქო პასპორტი, PS — სამსახურებრივი პასპორტი, PD — დიპლომატიური პასპორტი)
* გამცემი სახელმწიფოს კოდი (UZB)
* პასპორტის სერიული ნომერი
* სახელი
* გვარი
* დაბადების ადგილი
* დაბადების თარიღი
* სქესი
* გაცემის თარიღი
* მოქმედების ვადა
* გამცემი ორგანო
* საკონტროლო ნომერი

სქოლიო
------

1. ↑  Как получить биометрический паспорт?.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-02-25. ციტირების თარიღი: 2016-11-06.
2. ↑  БИОМЕТРИЧЕСКИЕ ПАСПОРТА — СОВРЕМЕННЫЙ ДОКУМЕНТ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-06. ციტირების თარიღი: 2016-11-06.
3. ↑  БИОМЕТРИЧЕСКИЙ ПАСПОРТ: ВОПРОСЫ И РЕШЕНИЯ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-06. ციტირების თარიღი: 2016-11-06.
**ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ქალი** (ინგლ. The Best FIFA Women's Player) — ყოველწლიური საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც ფიფა-ს მიერ გადაეცემა წლის საუკეთესო ფეხბურთელს ქალთა შორის. საუკეთესო ფეხბურთელის შერჩევა ხდება ფიფას წევრ ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთა მწვრთნელების და კაპიტნების გამოკითხვის საფუძველზე. თითოეულ პიროვნებას საშუალება აქვს დაასახელოს სამი პიროვნება და მიენიჭოს მათ 5, 3 ან 1 ქულა, გამარჯვებულის გამოვლენა ხდება ქულების საერთო რაოდენობის საფუძველზე. ფიფა-ს საუკეთესოთა დაჯილდოების ფარგლებში ასევე აჯილდოებენ საუკეთესო ფეხბურთელ ვაჟს, საუკეთესო მწვრთნელს, როგორც ვაჟთა, ასევე ქალთა ფეხბურთში, ასახელებენ წლის სიმბოლურ გუნდს, საუკეთესო გოლის ავტორს და სხვა.

ფიფა 1991 წლიდან ატარებდა საფეხბურთო დაჯილდოებას სახელწოდებით **ფიფა-ს წლის ფეხბურთელი** (ინგლ. FIFA World Player of the Year), რომელიც თავდაპირველად მხოლოდ ვაჟ ფეხბურთელებს გადაეცემოდა, ხოლო 2001 წლიდან ასევე აჯილდოებდნენ ფეხბურთელ ქალებსაც. 2016 წლიდან კი ფიფა-მ ახალი დაჯილდოება დააარსა, ამჯერად ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელის სახელწოდებით.

გამარჯვებულები
--------------

| ფეხბურთელი | 1-ლი ადგილი | მე-2 ადგილი | მე-3 ადგილი |
| --- | --- | --- | --- |
| ბრაზილიის დროშა მარტა | 6 (2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2018) | 5 (2005, 2011, 2012, 2014, 2016) | 2 (2004, 2013) |
| გერმანიის დროშა ბირგიტ პრინცი | 3 (2003, 2004, 2005) | 5 (2002, 2007, 2008, 2009, 2010) | — |
| აშშ-ის დროშა მია ჰემი | 2 (2001, 2002) | 2 (2003, 2004) | — |
| აშშ-ის დროშა ები ვამბახი | 2 (2015, 2016) | 1 (2017) | — |
| აშშ-ის დროშა კარლი ლოიდი | 1 (2012) | 1 (2013) | 2 (2011, 2014) |
| იაპონიის დროშა ჰომარე სავა | 1 (2011) | — | — |
| გერმანიის დროშა ნადინე ანგერერი | 1 (2013) | — | — |
| გერმანიის დროშა ნადინე კესლერი | 1 (2014) | — | — |
| ნიდერლანდების დროშა ლიკე მერტენსი | 1 (2017) | — | — |
| აშშ-ის დროშა მეგან რაპინოუ | 1 (2019) | — | — |
| ინგლისის დროშა ლიუსი ბრონზი | 1 (2020) | — | — |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ვაჟი
* France Football-ის ოქროს ბურთი
* Onze d'Or

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელის დაჯილდოება დაარქივებული 2018-09-23 საიტზე Wayback Machine.
* ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი — rsssf.com


|  |  |
| --- | --- |
|  |  **პორტალი ფეხბურთი** — დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები ფეხბურთზე. |
### ცენტრალური მცველი

ცენტრალური მცველები
**ცენტრალური მცველი** - ან CB ან Central Back არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. უმეტესად ცენტრალური მცველები არ გამოირჩევიან გოლის გატანით, მათი მიზანია შეაჩერონ მეტოქის თავდამსხმელი და ხელი შეუშალონ შემტევს გოლის გატანაში. თუ ცენტრალური მცველი მაღალია იგი ხშირად ჩადის მეტოქის საჯარიმოში სტანდარტების დროს და ცდილობს გოლის გატანას.

ფლანგური მცველები
-----------------

### მარჯვენა მცველი

ფლანგური მცველები
**მარჯვენა მცველი** - ან RB ან Right Back არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. როგორც წესი, მარჯვენა მცველის რაოდენობა მოედანზე ერთია. უმეტესად მარჯვენა მცველი არ გამოირჩევა გოლის გატანით. მისი მიზანია შეაჩეროს მეტოქის ფეხბურთელი, რომელიც უტევს მარჯვენა ფლანგიდან და ხელი შეუშალოს მას გოლის გატანაში. მარჯვენა მცველი ხშირად უტევეს ფლანგიდან და ასევე ახორციელებს დარტყმებს შორიდან. მარჯვენა მცველების უმეტესობა საშუალო სიმაღლისაა. ამიტომ ისინი სტანდარტების დროს უკან რჩებიან. მათ არ სჩვევიათ გოლების ხშირად გატანა.

### მარცხენა მცველი

**მარცხენა მცველი** - ან LB ან Left Back არის პოზიცია ფეხბურთში. იგი იცავს თავის კარს სხვა მცველებთან და მეკარესთან ერთად. როგორც წესი მარცხენა მცველის რაოდენობა მოედანზე ერთია. უმეტესად მარცხენა მცველი არ გამოირჩევა გოლის გატანით, მათი მიზანია შეაჩეროს მეტოქის ფეხბურთელი, რომელიც უტევს მარცხენა ფლანგიდან და ხელი შეუშალოს მას გოლის გატანაში. მარცხენა მცველი ხშირად უტევს ფლანგიდან და ასევე ახორციელებს დარტყმებს შორიდან. მარცხენა მცველების უმეტესობა საშუალო სიმაღლისაა ამიტომ ისინი სტანდარტების დროს უკან რჩებიან. მათ არ სჩვევიათ გოლების ხშირად გატანა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფეხბურთის წესები
* მეკარე


|  |  |
| --- | --- |
| ფეხბურთი | *ეს სტატია ფეხბურთის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პოზიციები ფეხბურთში |
| --- |
|  |
| 
* მეკარე
* მცველი
* ნახევარმცველი
* თავდამსხმელი
 |

 |
**ფიფა-ს საუკეთესოთა საფეხბურთო დაჯილდოება** (ინგლ. The Best FIFA Football Awards), ან უბრალოდ **The Best** — საფეხბურთო დაჯილდოება, რომელსაც წარმოადგენს მსოფლიო ფეხბურთის მმართველი ორგანო, ფიფა.

ფიფა 1991 წლიდან ატარებდა საფეხბურთო დაჯილდოებას სახელწოდებით ფიფა-ს წლის ფეხბურთელი (ინგლ. FIFA World Player of the Year), რომელიც თავდაპირველად მხოლოდ ვაჟ ფეხბურთელებს გადაეცემოდა, ხოლო 2001 წლიდან ასევე აჯილდოებდნენ ფეხბურთელ ქალებსაც. 

2010 წლიდან ფიფას წლის ვაჟი ფეხბურთელის დაჯილდოება და ფრანგული საფეხბურთო ჟურნალის France Football-ის თითქმის ანალოგიური ტიპის დაჯილდოება — ოქროს ბურთი (ფრანგ. Ballon D'or) გაერთიანდა ერთ საერთო დაჯილდოებად — ფიფა-ს ოქროს ბურთი. დაჯილდოების ფარგლებში ფიფა-მ მოაქცია უკვე არსებული ყოველწლიური ჯილდოები, როგორებიცაა წლის ქალი ფეხბურთელის დაჯილდოება, პუშკაშის ჯილდო წლის საუკეთესო გოლისთვის, ფეარ ფლეის ჯილდო სამართლიანი თამაშისთვის, FIFpro-ს მიერ დაარსებული წლის სიმბოლური ვაჟთა ნაკრების დაჯილდოება, ასევე დაარსდა წლის მწვრთნელის ჯილდოც როგორც ვაჟთა და ასევე ქალთა ფეხბურთისთვის.

2016 წლიდან France Football-ის და ფიფა-ს ერთობლივი დაჯილდოება შეწყდა, რის შემდეგაც ფიფა-მ დამოუკიდებელი დაჯილდოება დააარსა The Best სახელწოდებით, სადაც შენარჩუნდა ყველა მანამდე არსებული დაჯილდოების პრინციპი.

პირველი დაჯილდოების ცერემონიალი გაიმართა 2017 წლის 7 იანვარს, ციურიხში, შვეიცარია.

ჯილდოები
--------

* ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ვაჟი (The Best FIFA Men's Player)
* ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ქალი (The Best FIFA Women's Player)
* ფიფა-ს საუკეთესო ვაჟთა მწვრთნელი (The Best FIFA Men's Coach)
* ფიფა-ს საუკეთესო ქალთა მწვრთნელი (The Best FIFA Women's Coach)
* ფიფა-ს ჯილდო სამართლიანი თამაშისთვის (FIFA Fair Play Award)
* ფიფა-ს ჯილდო საუკეთესო ქომაგისთვის (FIFA Fan Award)
* ფიფა-ს პუშკაშის ჯილდო წლის საუკეთესო გოლისთვის (FIFA Puskás Award)
* FIFA FIFPro World11

სქოლიო
------

1. ↑  The Best FIFA Football Awards.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-27. ციტირების თარიღი: 2017-10-25.
2. ↑  Circular no. 1560 (pdf). *FIFA.com* (21 October 2016).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 ოქტომბერი 2016. ციტირების თარიღი: 24 October 2016.
სან-ხასინტოს ბრძოლა
**ტეხასის რევოლუცია** ან იგივე **ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის** იყო შეიარაღებული კონფლიქტი მექსიკასა და მისი ერთ-ერთი შტატის – კოაუილა-ი-ტეხასის შემადგენელი ნაწილის – ტეხასის ახალმოსახლეთა შორის. ომი გრძელდებოდა 1835 წლის 2 ოქტომბრიდან 1836 წლის 21 აპრილამდე, მაგრამ ზღვაზე ბრძოლები 1840 წლამდე გაგრძელდა. დაპირისპირებები ტეხასის ამერიკელ მაცხოვრებლებსა (რომლებიც იქ მცხოვრებ მექსიკელებზე მეტნი იყვნენ) და მექსიკის მთავრობას შორის მას შემდეგ დაიწყო, რაც 1835 წელს, მექსიკის პრეზიდენტმა, გენერალმა ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანამ გააუქმა 1824 წლის კონსტიტუცია და მიიღო ახალი, ანტი-ფედერალისტური კონსტიტუცია.

ახალი კონსტიტუცია მთელს მექსიკაში საკმაოდ არაპოპულარული აღმოჩნდა და მთელ რიგ შტატებში ძალადობისა და დაპირისპირების საფუძველი გახდა. ომმა კი ტეხასში იფეთქა, 1835 წლის 2 ოქტომბერს, გონსალესის ბრძოლით. ტეხასელებმა მალევე დიდ წარმატებებს მიაღწიეს ლა-ბაიასა და სან-ანტონიოს ბრძოლებში, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ, ამავე ადგილას სასტიკად დამარცხდნენ. ომი დამთავრდა სან-ხასინტოს ბრძოლით, სადაც ტეხასელთა არმისა მეთაურობდა გენერალი სემ ჰიუსტონი, რომელმაც მექსიკელთა ჯარები სასტიკად დაამარცხა. მიუხედავდა ამისა, ამ ბრძოლიდან სულ ცოტა ხნის შემდეგ, სემ ჰიუსტონი დატყვევებულ იქნა. მაგრამ ყველაფერი მაინც იმით დამთავრდა, რომ 1836 წელს შეიქმნა ტეხასის რესპუბლიკა.

სემ ჰიუსტონი
ახლადშექმნილ რესპუბლიკას მექსიკის მთავრობა არ სცნობდა და მასზე მუდმივ მუქარას ახორციელებდა. საბოლოოდ, 1845 წელს, ამერიკა-მექსიკის 1846-1848 წლის ომამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, შეერთებულმა შტატებმა ტეხასის რესპუბლიკის ანექსია მოახდინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ინგლისური) ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის დაარქივებული 2007-10-23 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური) ტეხასის ისტორიის პორტალი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მექსიკის თემები |
| --- |
|  |
| ისტორია | 
 დამოუკიდებლობის ომი **·** პირველი იმპერია **·**  ტეხასის რევოლუცია **·**  აცტეკების დაპყრობა **·**  კოლონიური პერიოდი **·** ამერიკა-მექსიკის ომი **·**  რეფორმის ომი **·**  მექსიკა-საფრანგეთის ომი **·**  მეორე იმპერია **·**  რევოლუცია **·**  ტრაგიკული დეკადა **·**  ვერაკრუსის ოკუპაცია **·**  საპატისტური არმია  |  |
|  |
| პოლიტიკა | 
კონსტიტუცია · პრეზიდენტი · კონგრესი (სენატი · დეპუტატთა პალატა)  · არჩევნები · პარტიები · დროშა · გერბი · ჰიმნი |
|  |
| ეკონომიკა | 
ეკონომიკური ისტორია · პესო |
|  |
| გეოგრაფია | 
შტატები · ქალაქები · კუნძულების სია |
|  |
| დემოგრაფია | 
მექსიკელები · ენები · რელიგია · განათლება |
|  |
| კულტურა | 
სამზარეულო · ტურიზმი · სპორტი (ოლიმპიადა 1968 · მუნდიალი 1970 · მუნდიალი 1986) |
|  |
| სხვა | 
მსოფლიო მემკვიდრეობა |
|  |
| 
**იხილეთ აგრეთვე მექსიკა** |

 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მექსიკისა და მექსიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიჩხოვანში, დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5-2 კილომეტრზე, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,7 X 4 მ), ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ქვებს შორის დარჩენილი არეები შევსებულია შედარებით წვრილი ნატეხი ქვით. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის სამხრეთ გვერდის უმეტესი ნაწილი; ფასადების მნიშვნელოვან ფართობზე საპირე წყობა ჩამოშლილია. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანი ყოფილა (შემორჩენილია ჩრდილოეთ წირთხლი და თაღის სამხრეთ გვერდის ნაწილი). ოდნავ ნალისებრი ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე ფართო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ქვემოთ კედელს ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზი ეკვრის (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). აფსიდის ორივე გვერდში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, თითო კვადრატული ნიშია. აფსიდა წესიერი ფორმის კონქითაა გადახურული. ეკლესიის კვადრატულ დარბაზს ცილინდრული კამარა ხურავს. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 143.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაღრაანის თემის ტაძრები |
| --- |
|  |
| მაღრაანის თემი | 
* ბრმა ჯვარი
* არგოხის ეკლესია
* არგოხის მთავარანგელოზის ეკლესია
* არგოხის ყველაწმინდის ეკლესია
* ბერიკაანთ ხატი
* მაღრაანის ბზიანის საყდარი
* მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
* მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია
* მაღრაანის წამებულის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი
* ფიჩხოვანის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ნათლისმცემლის ეკლესია
* პატარა ჯვრის ეკლესია
* ქომუს ჯვრის ეკლესია
* ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
* ხარჭაშნის ღვთაების ეკლესია
 |

 |
**სპერი** (ამჟამად თურქეთის პროვინცია İspir — **ისპირი**) — თურქეთის ერთ-ერთი რაიონი ერზურუმის პროვინციაში, ისტორიულად საქართველოს ერთ-ერთი მხარე, მესხეთის ნაწილი, ბაგრატიონთა საგვარეულოს სამშობლო.

ისტორია
-------

სპერი მდებარეობს ჭოროხის ზემო დინებაში. მკვლევართა დიდი ნაწილი სპერსა და მის მოსახლეებს მიიჩნევს აღმოსავლელი ქართული ეთნიკური, სახელმწიფოებრივი და კულტურული წრის შემადგენელ ნაწილად. ძვ. წ. V საუკუნეში ჰეროდოტე იხსენიებს მის მოსახლეობას — სასპერებს (ტერმინი შეიძლება ნაწარმოები იყოს მხარის სავარაუდო სახელწოდებისაგან „სასპერ"-ოდან). სპერის ტერიტორია შავ ზღვამდე აღწევდა (აქედან სახელწოდება „სპერის ზღუა"). ძვ. წ. IV—III საუკეებში სპერი, ქართლის სამეფოს წარმოქმნის დროისათვის, პროვინცია იყო (სტრაბონი სპერის „პარიადრის მთიანეთის" სახელით იხსენიებს).

სპერის მხარის ერთი ნაწილი — ზემო სპერი სხვა ძველ ქართულ პროვინციებთან (ტაო, გოგარენე) პერიოდულად გადადიოდა ხან სომხეთის, ხან ქართლის მფლობელობაში. სომხეთის მფლობელობაში სპერის მხარის ეს ნაწილი მოქცეული იყო ძვ. წ. II საუკუნეში და ახ. წ. III—IV საუკუნეებში (387 წლამდე). სპერის ოლქის უდიდესი ნაწილი და საკუთრივ ძველი ქალაქი სპერი 1570-იანი წლების დამლევამდე თითქმის ყოველთვის შედიოდა საქართველოს სამეფოს საზღვრებში: XII-XIII საუკუნეებში საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გამგებლობაში იყო, XIII საუკუნის II ნახევრიდან სამცხის სამთავროში (სამცხე-საათაბაგოში) შედის. XIII საუკუნის ბოლოს სამცხის მთავარმა ბექა მანდატურთუხუცესმა სპერში დაამარცხა ოსმალთა ლაშქარი. 1578 წლიდან ეს მხარე ოსმალეთის იმპერიამ მიიტაცა.

ლიტერატურა
----------

* *მუსხელიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 511.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ტურისტული ინფორმაცია დაარქივებული 2007-06-09 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები |
| --- |
|  |
| 
* არტაანი
* **აფხაზეთი**
* **აჭარა**
* ბაზალეთი
* ბაიდარი
* ბამბაკი
* ბასიანი
* ბორჩალო
* გაგი
* გარდაბანი
* გარეკახეთი
* გაღმამხარი (კახეთი)
* გაღმამხარი (ქართლი)
* გაჩიანი
* გუდამაყარი
* **გურია**
* გუჯარეთი
* **დვალეთი**
* დიღმისხევი
* დმანისხევი
* ეგრისი
* ელისენი
* ერუშეთი
* ერწო
* **ერწო-თიანეთი**
* ვაკე
* ზემო აჭარა
* ზემო იმერეთი
* ზემო ქართლი
* ზენა სოფელი
* ზურტაკეტი
* თაკვერი
* თორთომი
* **თორი**
* **თრიალეთი**
* **თუშეთი**
* **იმერეთი**
* კაკი
* კამბეჩოვანი
* კანგარი
* **კახეთი**
* კლარჯეთი
* კოლა
* კოლბოფორი
* კუდარო
* კუხეთი
* **ლაზეთი**
* ლაზიკა
* **ლეჩხუმი**
* მაღრანდვალეთი
* მაჭახელი
* მესხეთი
* **მთიულეთი**
* მუხრანი
* მუხურისი
* ნიგალი
* ოდიში
* ოკრიბა
* პალაკაციო
* პარხალი
* **რაჭა**
* საარიშიანო
* საინგილო
* **სამეგრელო**
* სამურზაყანო
* **სამცხე**
* სანიგეთი
* საჩინო
* საჯავახო
* **სვანეთი**
* სპერი
* სურები
* **ტაო**
* ტაშირი
* ფოსო
* ფოცხოვი
* **ფშავი**
* ფხოვი
* ქართლი
* **ქვემო ქართლი**
* ქიზიყი
* ქსნისხევი
* ყაზახი
* შავშეთი
* **შიდა ქართლი**
* ცხავატი
* ცხრაძმისხევი
* წანარეთი
* წებელდა
* წილკანი
* წოფოფორი
* წუქეთი
* ჭართალი
* ხადა
* ხანდო
* **ხევი**
* **ხევსურეთი**
* ხერკი
* ხორტევანი
* ხორძენე
* ხუნანი
* **ჯავახეთი**
* ჯიქეთი
* ჰერეთი
 |

 |
**ფიქრი იშიქი** (თურქ. Fikri Işık; დ. 13 სექტემბერი 1965, ბაბაჯანი, შირანი, გუმუშჰანე, თურქეთი) — თურქი მასწავლებელი, ბიზნესმენი, ადვოკატი და თურქეთის ყოფილი ვიცე-პრემიერ მინისტრი.

ბიოგრაფია
---------

ფიქრი დაიბადა 1965 წლის 13 სექტემბერს გუმუშჰანეს პროვინციის შირანის რაიონის სოფელ ბაბაჯანში, თევფიქ და მეჯბურე იშიქის ოჯახში. დაწყებითი განათლება *ჰერექე სიუმერის* სკოლაში, ხოლო საშუალო განათლება იზმითის *იმამ ჰათიფის* კოლეჯში მიიღო. 1989 წელს დაამთავრა ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერებათა ფაკულტეტის მათემატიკის დეპარტამენტი, მათემატიკის მასწავლებლის პროფესიით. მუშაობდა ინგლისური ენისა და მათემატიკის მასწავლებლად იზმითისა და სტამბოლის სკოლებში, ასევე მუშაობდა კვების მრეწველობის მენეჯერად.

იშიქი დაოჯახებულია და ჰყავს 4 შვილი, იცის ინგლისური და არაბული ენა.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

1999 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა, მაგრამ ვერ გაიმარჯვა. 2001 წლის 20 ოქტომბერს სგპ-ს ქოჯაელის ადგილობრივ ორგანიზაციაში დაიწყო მუშაობა. 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და ქოჯაელის პროვინციის დეპუტატი გახდა. 2007-2013 წლებში სგპ-ს ცენტრალური ორგანიზაციის რეგიონალურ კოორდინაციაში მუშაობდა, ამავე დროს 2011 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და კვლავ გახდა პარლამენტის წევრი ქოჯაელის პროვინციიდან. 2013 წლის 31 იანვარს თურქეთის პარლამენტის ეროვნული განათლების, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის კომისიის თავმჯდომარე გახდა.

2013 წლის 25 დეკემბერს თურქეთის მეცნიერების, მრეწველობის და ტექნოლოგიების მინისტრი, ხოლო 2016 წლის 24 მაისიდან თურქეთის თავდაცვის მინისტრია.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Belde Belediyesi
5. ↑
6. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-05. ციტირების თარიღი: 2016-07-29.
7. ↑  ERDOĞAN YENİ BAKANLARI AÇIKLADI.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-25. ციტირების თარიღი: 2015-09-25.
8. ↑
9. ↑
სპექტრუმის დიდი ენციკლოპედია
**სპექტრუმის დიდი ენციკლოპედია** (ნიდ. Grote Spectrum Encyclopedie) — უნივერსალური ენციკლოპედია ნიდერლანდურ ენაზე, რომელიც გამოსცა გამომცემლობა „Het Spectrum"-მა. ძირითადი ტომები 1974-80 წლებში გამოვიდა უტრეხტში.

აღწერილობა
----------

ენციკლოპედია შეიცავს 5 ათასამდე ვრცელ სტატიას სოციალური მეცნიერებების სხვადასხვა სფეროდან. ყველა ილუსტრაცია და გაფორმება ფერადია, რაც მსგავსი ტიპის გამოცემებისათვის ნიდერლანდებში სიახლეს წარმოადგენს. 1972-1974 წლებში სპექტრუმის მთავარი რედაქტორი ინეს ვან-ეიკი იყო, რომელიც 1971-72 წლებში თავადაც ამზადებდა საენციკლოპედიე სტატიებს.

გამოცემის ტომები ჩვეულებრივ ბინაზე მიტანით იყიდებოდა, საერთო ღირებულება კი 2500 ჰოლანდიურ გულდენს შეადგენდა. შესაძლებელი იყო კრედიტით შეძენაც თვიური 60 გულდენის გადახდით. 

1990-იან წლებში, როდესაც ინფორმაციის ახალი მატარებლები CD-ROM, DVD გაჩნდა, ენციკლოპედიის მეორე ბეჭდური გამოცემის პროექტი შეაჩერეს. ამის მიუხედავად, 2002 წელს გამოიცა ენციკლოპედიის აქტუალიზებული დამატება.

შემადგენლობა
------------

ენციკლოპედია ანბანურად A-დან Z-მდე დალაგებული ოცი ძირითადი ტომისგან შედგება, გარდა ამისა, მომდევნო ოთხი ტომი შეიცავს საკვანძო სიტყვებს განხილული თემებიდან და პირდაპირ ამისამართებს საჭირო გვერდზე. 24-ე ტომი ასევე შეიცავს ბიბლიოგრაფიას, რომელიც თავად ძირითად ტომებში არ გვხვდება. 1984 წელს გამოვიდა 25-ე დამატებითი ტომი განახლებებითურთ.

| ტომი | დასახელება | შენიშვნა |
| --- | --- | --- |
| 1 | Aal-Arg |  |
| 2 | Arg-Bew |  |
| 3 | Bew-Cau |  |
| 4 | Cau-Den |  |
| 5 | Den-Ele |  |
| 6 | Ele-Fra |  |
| 7 | Fra-Gra |  |
| 8 | Gra-Hum |  |
| 9 | Hum-Joo |  |
| 10 | Jor-Kub |  |
| 11 | Kun-Mal |  |
| 12 | Mal-Myc |  |
| 13 | Mijn-Ont |  |
| 14 | Ont-Pla |  |
| 15 | Pla-Res |  |
| 16 | Ret-Ske |  |
| 17 | Ski-De Sti |  |
| 18 | Sty-Var |  |
| 19 | Var-Wat |  |
| 20 | Wat-Zwo |  |
| 21 | Aa-Dyj | სალექსიკონო ტომი |
| 22 | Dyk-Leh | სალექსიკონო ტომი |
| 23 | Lei-Sau | სალექსიკონო ტომი |
| 24 | Sau-Zzw, ბიბლიოგრაფია | სალექსიკონო ტომი |
| 25 | დამატებანი | დამატებითი ტომი |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Spectrum encyclopedie. Utrecht: Het Spectrum, 1974—1984. 25 dln.[*მკვდარი ბმული*]
**ტილაპია** — ციქლასებრთა ოჯახის რამდენიმე გვარის ასამდე სახეობის თევზის საერთო სახელწოდება. წინათ მრავალი სახეობა გაერთიანებული იყო *Tilapia*-ს გვარში. შემდგომში კვლევების საფუძველზე გამოყეს ცალკე გვარები: *Oreochromis*, *Sarotherodon*, *Coelotilapia*, *Coptodon*, *Heterotilapia* და *Pelmatolapia*. *Tilapia*-ს გვარში კი მხოლოდ 4 სახეობა დატოვეს.

სხეული ოვალურია, მცირედაა შებრტყელებული გვერდებიდან. სიგრძე, ჩვეულებრივ, 20–40 სმ-ია, მასა 100-დან 700 გრამამდე. ზურგის ფარფლი გრძელია, კუდისა ამოკვეთილი არ არის. შეფერილობა მკვეთრი არ არის. უმრავლესობა ბუნებრივად გავრცელებულია აფრიკაში. ბინადრობენ მტკნარ და მომლაშო წყალსატევებში. არსებობს მრავალი ქვესახეობა, ადგილობრივი ვარიაცია და ბუნებრივი ჰიბრიდი. ყოვლისმჭამელი თევზებია, ადვილად იტანენ ბუნებრივი გარემოს პირობების ცვლილებას. ქვირითს ყრიან გრუნტის ჩაღრმავებულ ადგილებში, ბუდესა და ლიფსიტებს იცავენ. რეწვის, ტბორული თევზმეურნეობისა და აკვარიუმში ყოლის ობიექტებია (აკვარიუმში — მცირე ზომის სახეობები). გამოირჩევა კომერციული პოტენციალით; უპირატესობებია სწრაფი ზრდა, დაავადებების მიმართ მედეგობა და საკვებად წყალმცენარეებისა და ზოოპლანქტონის გამოყენება. აკვაკულტურაში იყენებენ ჯერ კიდევ ეგვიპტის ცივილიზაციის ადრეული პერიოდიდან. შემდეგში შეიყვანეს მსოფლიოს მრავალი თბილი ოლქის მტკნარ წყალსატევებში. ყველაზე მეტად კულტივირებული და ინტროდუცირებული სახეობაა ნილოსის ტილაპია (*Oreochromis niloticus*).

გალერეა
-------

* Tilapia sparrmanii*Tilapia sparrmanii*
* Heterotilapia buttikoferi*Heterotilapia buttikoferi*
* Coptodon flava*Coptodon flava*

სქოლიო
------

1. ↑  Nagl, Sandra; Tichy, Herbert; Mayer, Werner E.; Samonte, Irene E.; McAndrew, Brendan J.; Klein, Jan (სექტემბერი, 2001). „Classification and Phylogenetic Relationships of African Tilapiine Fishes Inferred from Mitochondrial DNA Sequences". *Molecular Phylogenetics and Evolution*. **20** (3): 361–374. doi:10.1006/mpev.2001.0979. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  Dunz, Andreas R.; Schliewen, Ulrich K. (ივლისი, 2013). „Molecular phylogeny and revised classification of the haplotilapiine cichlid fishes formerly referred to as "Tilapia"". *Molecular Phylogenetics and Evolution*. **68** (1): 64–80. doi:10.1016/j.ympev.2013.03.015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
3. 1 2  *Решетников Ю. С.* Тилапии // Большая российская энциклопедия. т. 32. — М. 2016. — стр. 132.
4. 1 2  Tilapia. *Encyclopedia Britannica* (20 დეკემბერი, 2022). ციტირების თარიღი: 8 თებერვალი, 2023
ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მობილური ვერსიის მთავარი გვერდის ბმულის QR კოდი
**QR კოდი** (ინგლ. Quick Response code — „სწრაფი რეაგირების კოდი") — ორგანზომილებიანი მატრიცული შტრიხკოდის ტიპი, რომელიც გამოიგონა იაპონურმა კომპანია Denso Wave-მ 1994 წელს, ავტომობილების ნაწილების მარკირებისთვის. შტრიხკოდი წარმოადგენს შესაბამისი სკანერით წაკითხვად ოპტიკურ სურათს, რომელიც შეიცავს სპეციფიკურ ინფორმაციას ეტიკეტირებული ნივთის შესახებ. პრაქტიკაში, QR კოდები შეიცავს მონაცემებს ლოკატორის, იდენტიფიკატორისა და ვებსაიტის ვიზიტორთა თვალყურის დევნებისათვის. მონაცემების ეფექტური შესანახვისათვის იყენებენ კოდირების/დაშიფვრის ოთხ სტანდარტიზებულ რეჟიმს (I) ციფრული, (II) ასო-ციფრული, (III) ბაიტის ან ორობითი მონაცემებისა და (IV) კანჯისათვის.

QR კოდი შედგება თეთრ ფონზე კვადრატული ბადის სახით განლაგებული შავი კვადრატებისაგან, მათ შორის რამდენიმე ათვლის წერტილად მიჩნეული ნიშნისგან. წაკითხვა შესაძლებელია გამოსახულების წამკითხველი მოწყობილობით (როგორიცაა მაგალითად კამერა), დამუშავება კი — რიდ-სოლომონის შეცდომათა გასწორების კოდების გამოყენებით, სანამ გამოსახულება სწორად არ იქნება გადმოცემული. შემდეგ საჭირო მონაცემების ამოღება ხდება „ორნამენტებისგან", რომლებიც წარმოდგენილია გამოსახულების როგორც ჰორიზონტალურ, ისე ვერტიკალურ კომპონენტებში.

QR ეტიკეტირების სისტემა საავტომობილო ინდუსტრიის მიღმა გამოიყენებოდა სტანდარტულ UPC შტრიხკოდებთან შედარებით მისი სწრაფი წაკითხვადობისა და შენახვისათვის უფრო დიდი ტევადობის გამო. პრაქტიკულ გამოყენებაში შედის საქონლის იდენტიფიკაცია, დოკუმენტების მართვა და ზოგადი მარკეტინგი.

სქოლიო
------

1. ↑  Hung, Shih-Hsuan; Yao, Chih-Yuan; Fang, Yu-Jen; Tan, Ping; Lee, RuenRone; Sheffer, Alla; Chu, Hung-Kuo (2020-09-01). „Micrography QR Codes". *IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics*. **26** (9): 2834–2847. doi:10.1109/TVCG.2019.2896895. ISSN 1077-2626. PMID 30716038. S2CID 73433883. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 April 2021. ციტირების თარიღი: 21 April 2021.
2. ↑  Chen, Rongjun; Yu, Yongxing; Xu, Xiansheng; Wang, Leijun; Zhao, Huimin; Tan, Hong-Zhou (2019-12-11). „Adaptive Binarization of QR Code Images for Fast Automatic Sorting in Warehouse Systems". *Sensors* (ინგლისური). **19** (24): 5466. Bibcode:2019Senso..19.5466C. doi:10.3390/s19245466. PMC 6960674. PMID 31835866.
3. ↑  QR Code features. Denso-Wave. ციტირების თარიღი: 3 October 2011
4. 1 2  QR Code Essentials. Denso ADC (2011).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 მაისი 2013. ციტირების თარიღი: 12 March 2013
**მაჰმადი**, **მუჰამადი** (არაბ. محمّد — მუჰამმად; დ. დაახლ. 570/571, მექა — გ. 8 ივნისი, 632, მედინა) — ისლამის დამაარსებელი, რელიგიური მქადაგებელი და პოლიტიკური მოღვაწე. მუსლიმანური ტრადიციის და ყურანის მიხედვით, ალაჰის უკანასკნელი მოციქული, წინასწარმეტყველი. 

ტრადიციული მუსლიმანური ბიოგრაფების მიხედვით მუჰამედი დაიბადა 570 წელს მექაში და გარდაიცვალა 632 წლის 8 ივნისს მედინაში, თანამედროვე საუდის არაბეთის ჰეჯაზის რეგიონში. სახელი *მაჰმადი* არაბულად ნიშნავს "განდიდებულს". ისლამში მუჰამედი ცნობილია როგორც "წინასწარმეტყველი" და "მაცნე". ყურანი მას ასევე მოიხსენებს როგორც "წინასწარმეტყველთა ბეჭედს".

მაჰმადის შესახებ თანამედროვეთა ცნობები არ შემონახულა. პირველი ბიოგრაფია მხოლოდ VIII საუკუნეში დაწერა იბნისჰაკმა. მაჰმადი წარმოშობით იყო წარჩინებული, მაგრამ გაღარიბებული ბანუჰაშიმის გვარიდან, კურაიშთა ტომიდან. მაჰმადი არაბეთსა და მის ფარგლებს გარეთ გაეცნო იუდაისტურ, ქრისტიანულ მონოთეიზმს და სხვა რელიგიას, პოლიტიკურ მოძღვრებას. 40 წლის მდიდარი მექელი ვაჭრის ქვრივზე, ხადიჯეზე ხელსაყრელმა დაქორწინებამ 25 წლის მაჰმადს საშუალება მისცა მთელი დრო დაეთმო თავისი რელიგიურ-ეთიკური პრობლემებისათვის. გადმოცემის მიხედვით, დაახლოებით 609 (ან 610) რამადანის თვეში, ჰირის მთაზე (მექის ახლოს) მთავარანგელოზმა ჯიბრაილმა (გაბრიელმა) მაჰმადს უკარნახა წმინდა წიგნი „ყურანი" და დაავალა ხალხისათვის მისი გაცნობა. მაჰმადი ახალი მოძღვრებით მკაცრად ილაშქრებდა წარმართული სარწმუნოების წინააღმდეგ.

მაჰმადი თავისი მოღვაწეობის პირველ ხანებში დიდ წინააღმდეგობებს წააწყდა და იძულებული გახდა მომხრეებითურთ 622 წელს გადასულიყო იასრიბში (მედინაში). ამ გადასახლებას შემდგომ **,,ჰიჯრა"** ეწოდა და ეს თარიღი მუსლიმური წელთაღრიცხვის დასაწყისად იქცა. 630–631 წლებში მუსლიმანებმა მაჰმადის მეთაურობით დაიმორჩილეს მექა. შემდეგ კი არაბეთის სხვა რაიონებზეც გაავრცელეს ძალაუფლება. მაჰმადი გახდა მისივე შექმნილი პირველი ისლამური თეოკრატიული სახელმწიფოს მეთაური.

მაჰმადი დასაფლავებულია მედინაში. მაჰმადის აკლდამა არის მუსლიმანთა მეორე წმინდა ადგილი ქააბას შემდეგ.

ლიტერატურა
----------

* *ფანჯიკიძე, თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 524.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

### არამუსლიმანი ბიოგრაფები

* არა მუსლიმების შეხედულება მუჰამედზე
* მაჰმადი, ონლაინ ბრიტანიკას სტატია
* Muhammad: მოციქულის მემკვიდრეობა — PBS Site
* მაჰმადი: მოციქულის მემკვიდრეობა — UPF (Producer's Site) დაარქივებული 2009-02-05 საიტზე Wayback Machine.

### მუსლიმანი ბიოგრაფები

* მაჰმადის ცხოვრება [Muhammad Husayn Haykal]
* მოციქულ მაჰმადი შესახებ (MSA West) დაარქივებული 2012-03-06 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
წინასწარმეტყველები ყურანში |
| --- |
|  |
| 
* ადამი (ადამი)
* იდრისი (ენოქი ?)
* ნუჰი (ნოე)
* ჰუდი (ებერი ?)
* სალიჰი (სელაჰი ?)
* იბრაჰიმი (აბრაამი)
* ლუტი (ლოტი)
* ისმაილი (იშმაელი)
* ისჰაყი (ისააკი)
* იაქუბი (იაკობი)
* იუსუფი (იოსები)
* აიუბი (იობი)
* შუაიბი (იოფორი ?)
* მუსა (მოსე)
* ჰარუნი (აარონი)
* ზულ-ქიფლი (ეზეკიელი ?; ბუდა ?)
* დაუდი (დავითი)
* სულეიმანი (სოლომონი)
* ელია
* ალ-იასა (ელისე)
* იუნუსი (იონა)
* ზაქარია (ზაქარია)
* იაჰია (იოანე)
* ისა (იესო)
* მუჰამადი
 |  |

 |
**ფიქრეთ მეშადი ჯამილ-ოღლუ ამიროვი** (აზერ. Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov) (დ. 22 ნოემბერი, 1922, განჯა — გ. 20 თებერვალი, 1984, ბაქო) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1965), აზერბაიჯანის სსრ-ის IV – IX მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. სკკპ წევრი 1947 წლიდან. 

1948 წელს დაამთავრა ბაქოს კონსერვატორია (პროფესორ უზეირ ჰაჯიბეკოვისა და პროფესორ ბ. ზეიდმანის კლასები). შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო 1940 წლიდან. მუშაობდა კიროვაბადის (19\*42–1943), ბაქოს მუსლიმ მაგომაევის სახელობის (1947) ფილარმონიების სამხატვრო ხელმძღვანელად. 1956–1959 წლებში ბაქოს ახუნდოვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირექტორად. ფიქრეთ ამიროვი ავტორის ოპერებისა: „ულდუზი", „სევილი" (დაიდგა 1953), მუსიკალური კომედიებისა „გულთა მომტაცებლები" (1944), „სასიხარულო ცნობა" (1946), სიმფონიური მუღამებისა „შური", „ქურდ-ოვშარი" (1948, სახელმწიფო პრემია, 1949). მასვე ეკუთვნის სიმფონიური სიუიტა „აზერბაიჯანი" (1950), ერთმოქმედებიანი ბალეტი „თქმულება ნასიმიზე" (1973), სამი კონცერტი ფორტეპიანოსა და ორკესტრისათვის, მრავალი რომანსი და დამუშავებული ხალხური სიმღერა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და წითელი დროშის ორდენით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 398-399.
**ადვოკატურა** (ლათ. advocatus — „მოწოდებული") — ორგანიზაციული წარმონაქმნი, სადაც მუშაობენ ადვოკატთა კოლეგიების წევრები, აგრეთვე სხვა პირები, რომლებიც კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილნი არიან აწარმოონ საადვოკატო საქმიანობა. 

ადვოკატთა კოლეგიის უმადლესი ორგანო — საერთო კრება ან კონფერენცია — ირჩევს ადეოკატთა კოლეგიის პრეზიდიუმს, რომელიც ქალაქებსა და რაიონებში იურიდიულ კონსულტაციებს ქმნის და მათში სამუშაოდ ანაწილებს ადვოკატებს. მხოლოდ პრეზიდიუმია უფლებამოსილი კოლეგიის წევრად მიიღოს ან კოლეგიიდან გარიცხოს ვინმე. ადვოკატთა კოლეგიაში შესვლა, ე. ი. ადეოვატად გახდომა შეუძლია უმაღლესი იურიდიული განათლებისა და სპეციალობის მიხედეით 2 წლის მუშაობის სტაჟის მქონე პირს. 

ადვოკატის ამოცანაა დაიცვას მოქალაქეებისა და საწარმო-დაწესებულებათა უფლებები და კანონიერი ინტერესები. როცა ცალკეულ მოქალაქეს, ან საწარმო-დაწესებულებას იურიდიული დახმარება სჭირდება, იურიდიული კონსულტაცია სათანადო ხელშეკრულებას დებს მასთან.

ისტორია
-------

ავოკატურა ანტიკურ ხანაში ადმოცენდა. რომის რესპუბლიკაში ადეოკატობა თავისუფალ და საპატიო პროფესიად ითვლებოდა. კორპორაციის სახე იმპერიის პერიოდში მიიღო. კაპიტალისტურ ქეეყნებში არ არსებობს ადვოკატურის შექვნის ერთიანი პრინციპი. ზოგიერთ სახელმწიფოში ადვოკატები ორ კატეგორიად იყოფიან. ინგლისში — ბარისტერებად და სოლისიტორებად საფრანგეთში — ადეოკატებად და რწმუნებულებად (ავუე). სასამართლოში გამოსვლის უფლება მხოლოდ ბარისტერს აქვს, სოლისიტორი კი ხელშეკრულებას დებს კლიენტთან და ბარისტერისთვის ამზადებს საქმეს, მას შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს ნაკლებმნიშენელოვან საქმეთა განხილეაშიც. 

რუსეთში ადოკატურა შეიქმნა 1864 წელს სასამართლო რეფორმის საფუძველზე. სასამართლო პალატებთან ჩამოყალიბდა ნაფიც ვექილთა საბჭოები. 1874 წელს ადვოკატურა მთლიანად დაექვემდებარა სასამართლოს და შეიქმნა კერძო ვექილთა ინსტიტუტი. 1917 წელს ძველი ადვოკატურა გაუქმდა, 1922 წელს აღდგა, როგორც თვითმმართველი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია.

საქართეელოში ადვოკატურა დაარსდა 1922 წელს. იმავე წელს მიიღეს ადვოკატურის პირველი დებულება.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 90.
**ფიში**, ასევე **ფისი** (აფრ. Visrivier, ინგლ. Fish River) — მდინარე ნამიბიაში.

ფიში ნამიბიის ყველაზე უფრო დიდი მდინარეა, ყველაზე დიდი აუზით. მდინარის სიგრძე შეადგენს 650 კმ-ს და სათავეს იღებს ნაუკლუფტის მთებიდან. რადგანაც მდინარე უფრო მეტად მიედინება ქვეყნის ყველაზე უფრო მეტად მშრალ და გაუდაბნოებულ რაიონებში (მაგალითად კალაჰარი), ის წყლით ივსება მხოლოდ პერიოდულად. მასზე ნაოსნობა შეუძლებელია.

ფიში სათავეს იღებს მდინარე ეინასის მდინარე ონიჰაბთან შეერთების ადგილიდან. ქალაქ მარიენტალთან, რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრთან, მდინარე ფიშზე აშენებულია ქვეყანაში ყველაზე დიდი ჰარდაპის კაშხალი, რომელიც ქმნის მტკნარი წყლის წყალსაცავს. მდინარეს აქვს რამდენიმე შენაკადი.

მდინარე ფიშის ნაპირებზე მდებარეობენ ქალაქები მარიენტალი, გიბეონი და ზეჰეიმი. თავის ქვედა დინებაში მდინარე ქმნის ფიშის კანიონს, სიგრძით 160 კმ-ს. კურორტ აი-აისის სამხრეთ-დასავლეთით ფიში ჩაედინება მდინარე ორანჟში, მისი ატლანტის ოკეანის შესართავამდე 100 კმ-ში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნამიბიის მდინარეების სია

სქოლიო
------

1. ↑
**მაჰმუდ თარზი** (პუშტუ محمود طرزۍ‎ დ. 1865 — გ. 1933) — ავღანელი განმანათლებელი, ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე, ახალგაზრდა ავღანელების ლიდერი, პოლიგლოტი, ფლობდა პუშტუს, ფარსის, თურქულ, არაბულ, ურდუსა და ფრანგულ ენებს.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა პუშტუნი სარდლის ოჯახში. ანტიმონარქსიტული შეხედულებების გამო ავღანეთიდან გააძევა ამირა აბდურახმანმა. თავი შეაფარა ოსმალეთის იმპერიას, სადაც ცხოვრობდა 1901 წლამდე. ამირას გარდაცვალების შემდეგ, 1902 წელს ბრუნდება ავღანეთში და აგრძელებს პუბლიცისტურ და ჟურნალისტურ მოღვაწეობას. 1908 წელს ოსმალეთში მომხდარი ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის შემდეგ იზიარებს იტიჰადისტების იდეოლოგიაას. ახლოს იყო ამირა ჰაბიბულას კართან. მისი ქალიშვილი ცოლად მოიყვანა ამირას მემკვიდრე ამანულამ. მისი რედაქტორობით დაიწყო გაზეთ „ახალი ამბების" გამოცემა, რომელიც „ახალგაზრდა ავღანელების" იდეების პროპაგანდას ეწეოდა. 1919 წელს ხელისუფლებაში მოდის ამანულა ხანი. თარზი იკავებს საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას. ეს პოსტი მას ეკავა 1919-21 და 1924-27 წლებში. მისი მინისტრობისას რსფსრ-მ სცნო ავღანეთის დამოუკიდებლობა. 1921 წლის თებერვალში. ხელმძღვანელობდა ავღანეთის სამშვიდობო დელეგაციას 1920 წელს მისურიში და 1921 წელს ქაბულში ბრიტანეთთან მოლაპარაკებებზე. მისი თაოსნობით გაიხსნა ავღანეთის საელჩოები ლონდონში, პარიზსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში. 1922-24 წლებში იყო ავღანეთის ელჩი საფრანგეთში. ამანულა ხანის ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ იძულებული იყო ხანის ოჯახთან ერთად დაეტოვებინა ქვეყანა. თავს აფარებდა თურქეთს. გარდაიცვალა 1933 წელს. დაკრძალულია სტამბოლში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მაჰმუდ თარზი***

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***მაჰმუდ თარზი***

* Official website
* The Mahmud Tarzi Cultural Foundation (MTCF)
* Old Photo Book – by Mahmud Tarzi დაარქივებული 2007-05-05 საიტზე Wayback Machine.
* The Foundation
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ტრინიდადი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ტრინიდადი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ტრინიდადი** (ესპ. Trinidad, ესპ. Trinidad — „სამება") — კუნძული კარიბის ზღვაში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, წარმოადგენს სახელმწიფო ტრინიდადი და ტობაგოს მთავარ ნაწილს, მასზე ქვეყნის მოსახლეობის 96 % ცხოვრობს. კუნძული მდებარეობს ვენესუელის სანაპიროდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 11 კმ-ში.

გეოგრაფია
---------

კუნძული მატერიკისგან გამოყოფილია ბოკას-დელ-დრაგონისა და ბოკას-დე-ლა-სერპეს სრუტით, ასევე პარიის ყურით. სანაპირო ზოლი საკმაოდ დანაწევრებულია, ჩრდილოეთით სანაპირო ზოლს მიუყვება მარჯნის რიფები, ხოლო სამრეთით მანგროს ტყეები. ტრინიდადის ტერიტორია ძირითადად დაბლობია, რომელიც აღმოსავლეთით დაჭაობებულია. ჩრდილოეთით არის მცირე მთიანი სისტემა, რომლის მაქსიმალური სიმაღლე 940 მეტრს აღწევს (მთა არიპო), ეს მცირე მთიანი სისტემა არის ვენესუელის კორდილიერების გაგრძელება. სამხრეთ სანაპიროზე ასევე არის ტალახის ვულკანები. ამ ტერიტორიაზე მოიპოვება ბუნებრივი ასფალტი (პიჩის ტბა), ნავთობი (სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ შელფზე) და ბუნებრივი აირი.

კუნძულის ცენტრში ძირითადად მარადმწვანე ტყეებია, მის ჩრდილო-დასავლეთ კალთებზე კი სავანა, ქოქოსის პალმები და კაკაოს პლანტაციებია. კუნძულზე ბინადრობს ორმოცამდე სახეობის კოლიბრი.

კლიმატი
-------

კუნძულზე სუბეკვატორული კლიმატია, ცხელი და სველი. გამოიყოფა ძირითადად ორი სეზონი: მშრალი (იანვრიდან მაისამდე) და წვიმიანი. საშუალო თვიური ტემპერატურაა 25-27 °С, ნალექები საშუალო წლიური მოცულობა 1200 მმ-დან 3800 მმ-მდეა, კუნძულზე ქარი იცის ძირითადად ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

ისტორია
-------

კუნძული ტრინიდადი პირველად აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს, რომელმაც მას უწოდა ლა-ისლა-დე-ლა-ტრინიდადი წმინდა სამების პატივსაცემად. კოლუმბის შემდეგ მოსულმა ესპანელებმა, კუნძულზე მცხოვრები ინდიელთა ტომის არავაკის ხალხი დაიმორჩილა და სხვა ამერიკულ კოლონიებში გადაასახლა. თუმცა კუნძულის სოფლის მეურნეობისთვის არავარგისიანმა ნიადაგმა, ინტერესი დააკარგინა კონკისტადორებს და ისინი ახლო მდებარე კუნძულებზე გადასახლდნენ, სადაც შედარებით ნაყოფიერი მიწები იყო. ამის გამო კუნძულზე, პირველი ევროპული დასახლება მხოლოდ 1592 წელს დაარსდა, სახელწოდებით ხოსე-დე-ორუნა (დღევანდელი სენტ-ჟოზეფი). მომდევნო ორი საუკუნის განმავლობაში ესპანელი კოლონიზატორები ცდილობდნენ კუნძულზე პლანტაციური მეურნეობის განვითარებას, ეს ნაწილობრიბ გამოუვიდათ კიდევ, მათ კუნძულზე თამბაქოსა და კაკაოს პლანტაციები გააშენეს. ესპანელების ეს ძალისხმევა 1797 წელს ბრიტანელებმა შეაჩერეს, როდესაც კუნძული მათ იურისდიქციაში გადავიდა. 1830 წლიდან, როდესაც უკვე კუნძულზე მონობა აიკრძალა, ღარიბმა მოსახლეობამ დაიწყო ჩამოსახლება ინდოეთიდან, ესპანეთიდან, პორტუგალიიდან, ინგლისიდან, საფრანგეთიდან და ჩინეთიდან, ამ ხალხს დღეს მოიხსენიებენ, როგორც «ტრინბაგონიანსებს».

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტრინიდადი და ტობაგოს ტურისტული საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Trinidad and Tobago 2011 Population and Housing Census Demographic Report. Trinidad and Tobago Central Statistical Office.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 ოქტომბერი 2016. ციტირების თარიღი: 27 May 2016.
2. ↑  Railroad Map of Trinidad (1925). ციტირების თარიღი: 2013-10-25.
**ადერბიევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** (რუს. Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ეკლესია კრასნოდარის მხარეში, სოფელ ადერბიევკაში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1906 წლის განმავლობაში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნოვოროსიის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია ააგეს 1906 წელს ადერბიევკის სულიერი მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. ეკლესია ააგეს მეხის დაცემის შედეგად დამწვარი ხის ეკლესიის ადგილზე. წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიაში პირველი ღვთისმსახურება გაიმართა 1906 წელს. 

ადერბიევკის ეკლესიას აქვს საინტერესო არქიტექტურა, მდიდარი დეკორატიული შემკულობა და ფრესკები. ეკლესიის ტერიტორიაზე ადრე განთავსებული იყო საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 

XX საუკუნის 30-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და მას გამოიყენებდნენ როგორც კლუბს, ხოლო შემდეგ - მარცვლეული კულტურების შესანახ საწყობად. დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ იგი გადააკეთეს ჰოსპიტალად. ომის შემდეგ ეკლესია ნახევრად დანგრეულ მდგომარეობაშია. 1997 წელს დაიწყო ეკლესიის აღდგენითი სამუშაოები. აღდგენა მოხდა ძველი ფოტოების დამორწმუნეთა აღწერილობის მიხედვით. 

2015 წელს აკურთხეს საკურთხეველი. კურთხევის ცერემონია შეასრულა ნოვოროსიისა და გელენჯიკის ეპისკოპოსმა თეოგნოსტე დმიტრიევმა.

არქიტექტურა
-----------

ადერბიევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიის შენობა აგებულია ნეობიზანტიურ სტილში. შენობა აგურისაა. ეკლესიას ხუთი გუმბათი აქვს. ტაძრის საერთო სიმაღლე ჯვრის ჩათვლით არის 21,5 მეტრი. ტაძრის ფორმა დაგეგმარებაში ლათინურ ჯვარს წააგავს. ტაძრის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 20,5 მეტრია, ხოლო ტაძრის სიგანეა - 15 მ. 

ტაძრის სამსართულიან სამრეკლოს აქვს შიდა დახვეული კიბე, რომელიც მეორე სართულზე ადის. სამრეკლო ბოლოვდება კოშკურით, მოოქროვილი სახურავით, რომელზეც აღმართულია მართლმადიდებლური ჯვარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Адербиевка. Церковь Николая Чудотворца
* Церковь Николая Чудотворца. Новороссийская епархия.
* Церковь Николая Чудотворца დაარქივებული 2018-05-29 საიტზე Wayback Machine.. Приход храма.
**ტრინიტრამიდი** წარმოადგენს ჟანგბადისა და აზოტის ნაერთს ფორმულით N(NO2)3. ნივთიერება პირველად აღმოჩენილი და აღწერილი იქნა 2010 წელში შვედეთის სამეფო ტექნიკური უნივერსიტეტის თანამშრომლების მიერ.. ის შედგება აზოტის ატომისაგან, რომელიც შეერთებულია სამ ნიტროჯგუფთან (-NO2).

ადრე ის, არსებობდა თუ არა ტრინიტრამიდი, საკამათო თემას წარმოადგენდა. მაგრამ მონტგომერისა და მაიკლსის მიერ 1993 წელს ჩატარებულმა გამოთვლებმა აჩვენა, რომ ნაერთი სტაბილური უნდა ყოფილიყო.

ტრინიტრამიდის გამოყენების პოტენციურ არენალს მისი, როგორც ძლიერი მჟანგავის გამოყენებაა სარაკეტო საწვავებში, როგორც ქლორისაგან თავისუფალი ნივთიერება.
ეს კი ძალიან მნიშვნელოვანი განვითარებაა, რადგან ციოლკოვსკის სარაკეტო ტოლობიდან გამომდინარე რაკეტის დელტა-v-ს ოდნავი გაუმჯობესებაც კი უზარმაზარ გავნელას მოახდენს რაკეტის სასარგებლო ტვირთის წონაზე. ტრინიტრამიდზე ბაზირებული სარაკეტო საწვავის სიმკვრივული იმპულსი 20დან 30%-მდე უკეთესია ვიდრე ნებისმიერი ახლა არსებული ნივთიერებები, თუმცა ნაკლებია, ვიდრე თხევადი ჟანგბადის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „Discovery of New Molecule Could Lead to More Efficient Rocket Fuel".

სქოლიო
------

1. ↑  Angewandte Chemie International Edition, Early View, Dec. 23, 2010
2. ↑  J. A. Montgomery Jr. & H. H. Michels (July 1993). „Structure and stability of trinitramide". *Journal of Physical Chemistry*. **97** (26): 6774–6775. doi:10.1021/j100128a005. დამოწმება იყენებს მოძველებულ პარამეტრს `|last-author-amp=` (დახმარება)
3. ↑  Discovery of New Molecule Could Lead to More Efficient Rocket Fuel, *Science Daily*, 2010-12-22, accessed 2011-01-03.
4. ↑
5. ↑