recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბენინ-სითი** (ინგლ. Benin City, იორუბა. Ìlú Benin) — ქალაქი ნიგერიის სამხრეთში მდებარე ედოს შტატში, დაახლოებით 40 კმ-ით ჩრდილოეთით მდინარე ბენინიდან, 330 კმ-ით აღმოსავლეთით ლაგოსიდან. მოსახლეობა — 1 147 188 ადამიანი (2006 წელი).

1180-1897 წლებში ბენინ-სითი ცნობილი იყო, როგორც ილ-იბინუ. სახელი იორუბას ენაზე ნიშნავს «მწუხარეთა საცხოვრებელი», შემდეგ შეიცვალა Ubinu-თი, ხოლო პორტუგალიელებმა გადააკეთეს, როგორც ბენინი.

ისტორია
-------

X საუკუნეში დაარსებული ბენინი იყო ბენინის სამეფოს დედაქალაქი, რომელიც აყვავების ხანას განიცდიდა XIV საუკუნიდან XVII საუკუნემდე პერიოდში. 1485 წლის შემდეგ ბენინში გამოჩნდნენ პორტუგალიელები. XVI—XVII საუკუნეებში ქალაქი გამდიდრდა მონათა ვაჭრობით, რის შედეგადაც მთელმა რეგიონმა მიიღო მონათა ნაპირის დასახელება, ასევე ზოგიერთი ტროპიკული პროდუქტების ექსპორტით. ამ პერიოდში ქალაქი ასევე განთქმული იყო მხატვრული ხელნაკეთობებით.

ქალაქმა, ისევე როგორც მთელმა ბენინის სამეფომ, ეკონომიკური ვარდნა განიცადა 1700 წლის შემდეგ, მაგრამ XIX საუკუნეში პალმის პროდუქტებით ვაჭრობის შედეგად ის კვლავ ფეხზე დადგა. 1897 წლის 17 თებერვალს ინგლისურმა სადამსჯელო ექსპედიციამ, ადმირალ ჰარი როუსონის მეთაურობით, დაიპყრო და გადაწვა ქალაქი, გაანადგურა ბენინის სამეფოს სიმდიდრის დიდი ნაწილი. გადარჩენილი ფასეულობები (ბენინის ბრინჯაო, პორტრეტული ფიგურები, ბიუსტები და რკინისაგან შექმნილი ნაკეთობანი, ნაკვეთი სპილოს ძვალი, თითბერი (პირობითად «ბრინჯაოდ» წოდებული) ინგლისელებმა თან წაიღეს და დღეისათვის გამოფენილია მსოფლიოს ბევრ მუზეუმში.

1967 წელს ქალაქი ერთი დღით გახდა თვითგამოცხადებული ბენინის რესპუბლიკის დედაქალაქი.

ეკონომიკა
---------

ბენინ-სითი ნიგერიის რეზინის წარმოების ცენტრია. ქალაქში ასევე მდებარეობს ხე-ტყის გადამამუშავებელი და ქიმიური საწარმოები. მთავარი ტრადიციული საქმიანობაა პალმის ზეთის წარმოება. განვითარებულია მხატვრული ხელსაქმეობა (ხეზე და სპილოს ძვალზე ჭრა).

განათლება
---------

ბენინ-სითიში მდებარეობს ნიგერიის მთელი რიგი საუკეთესო აკადემიური დაწესებულებები, კერძოდ, ბენინის უნივერსიტეტი (University of Benin (Nigeria)), ამბროზე ალის უნივერსიტეტი (Ambrose Alli University), ბენსონ აიდაჰოსას უნივერსიტეტი (Benson Idahosa University), იგბინედიონის უნივერსიტეტი (Igbinedion University), ასევე მთელი რიგი კერძო უმაღლესი სასწავლებლები.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება ობის სასახლე (ბენინის სამეფოს მმართველი), ემოტანის სტატუა — ქალაქის მფარველი, ბენინ-სითის ეროვნული მუზეუმი. ქალაქში ტარდება სხვადასხვა მიმართულების მთელი რიგი ფესტივალები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მსოფლიოს სახელმწიფო მოღვაწეები — ნიგერია
* The Fall of Benin დაარქივებული 2006-08-14 საიტზე Wayback Machine.
* Britain: Return our Stolen Artefacts[*მკვდარი ბმული*]
* Benin kingdom/Edo state tourism
* FallingRain Map — elevation = 77m დაარქივებული 2008-02-19 საიტზე Wayback Machine.
* Story of cities #5: Benin City, the mighty medieval capital now lost without trace

სქოლიო
------

1. 1 2  *Benin, City, Nigeria,* დაარქივებული 25 April 2007 საიტზე Wayback Machine.  The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2005 Columbia University Press. Retrieved 18 February 2007
**ბურნაშეთის ეკლესია** — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, სოფელ ბურნაშეთში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. ეკლესიას სამხრეთიდან შეწყვილებული თაღებით გაფორმებული კარიბჭე აქვს. არქიტექტურულ-დეკორატიული ფორმებითა და აღმოსავლეთ ფასადის რელიეფის მიხედვით ის აშენებული არა უგვიანეს X საუკუნისა.

ეკლესიის კედელებზე დაცულია ორი წარწერა. პირველი მათგანი აღმოსავლეთ ფასადზეა, რელიეფური კომპოზიციის გვერდით რომელზედაც გამოსახულია დანიელი ომთა ხაროში. ასომთავრულ წარწერაში ეკლესიის მშენებეთა უფლისადმი მავედრებელი ფორმულაა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „„უფალო ვითარცა იხსენ დანიელ პირისაგან ლომთაისა, ეგრე იხსნენ ამის წმიდისა ეკლესიისა მაშენებელნი ხელთაგან ჯოჯოხეთისათა."" |
|  |  |

მეორე აღმოსავლური წარწერა ეკლესიის შიგნით ჩრდილოეთ კედელზეა, რომლის მიხედვით ვინმე გიორგი თავის ნასყიდ ყანას აძლევს ბურნაშელ მღვდლებს 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „„სახელთისაითა და შუამდგომლობითა წმიდისა გიორგისათა დაგიწერე მე გიორგიმან თქუენ ბურნაშნელთა მღდელთა, - მოგეც ყანაი თიქაროანს ჩემგან ნასყიდი"." |
|  |  |

ეკლესიის გარეგან სახეს თავისბურ ელფერს ანიჭებს თაღოვანი კარიბჭე. სამხრეთის ფასადზე გამოსახულია მზის საათი, რომლის მხოლოდ ფრაგმენტებია დარჩენილი. ზოგადად მზის საათი საქართველოში რამდენიმე ეკლესიის სამხრეთ ფასადზეა შემორჩენილი. მათ შორისაა გელათისა და იკორთის ტაძრები. მატერიალური კულტურის ძეგლებიდან ბურნაშეთის ეკლესიასთან ერთად აღსანიშნავია აგრეთვე მოზრდილი ქვაჯვარი.

ბურნაშეთის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 580.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბურნაშეთის ეკლესია დაარქივებული 2019-07-12 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ავტოგასამართი სადგური მიუნხენშიავტოგასამართი სადგური მიუნხენში
**ბენზინი** (ფრანგ. benzine) — სხვადასხვა აგებულების ნახშირწყალბადების ნარევი, დამახასიეთებელი სუნის მქონე, წყალზე მსუბუქი, გამჭვირვალე უფერო სითხე, დუღილის ტემპერატურაა 30-იდან 205°C, სიმკვრივე — 700-780კგ/მ³. იყინება — 60°C ქემოთ, 0°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე აალდება. ჰაერში 74-123 გ/მ³ კონცენტრაციისას ფეთქებადი ნარევები წარმოიქმნება. ბენზინს ძირითადად ნავთობის გამოხდით ან მისი თერმული და კატალიზური გადამუშავებით ღებულობენ, მცირე რაოდენობით — ქვანახშირისა და საწვავი ფიქლების, აგრეთვე ბუნებრივი აირების გადამუშავებით.

გამოყენება
----------

ბენზინს იყენებენ საწვავად შიგაწვის ძრავებში. მას ხმარობენ გამხსნელადაც, სარეცხ სითხედ და სხვა; საწვავი ბენზინი იყოფა საავტომობილო და საავიაციო ბენზინად. საავტომობილო ბენზინი ორი სახისაა: საზამთრო და საზაფხულო. საზამთრო ბენზინი შეიცავს მეტ დაბალმდუღარ ნახშირწყალბადებს, ვიდრე საზაფხულო. ბენზინის უმნიშვნელოვანესი საექსპლუატაციო თვისებაა მისი ადვილად აორთქლების უნარი და დეტონაციური მდგომარეობა. ბენზნის ანტიდეტონაციური თვისებები დამოკიდებულია შემადგენელი ნახშირწყალბადების აგებულებაზე და ფასდება ოქტანური რიცხვით. იყენებენ შემდეგი მარკის ბენზინს: A-66, A-72 და სხვა (რიცხვითი მაჩვენებლები ოქტანური რიცხვის მაჩვენებელია). დეტონაციური მდგომარეობის გასადიდებლად ბენზინს უმატებენ ტეტრაეთილტყვიას. ასეთი ეთილირებული ბენზინი შხამიანია და სხვა ბენზინებისგან განსასხვავებლად აფერადებენ.

ბენზინის უარყოფითი თვისებები
----------------------------

ბენზინი მავნებელია ადამიანისათვის. ბენზინის ორთქლი ორგანიზმში ძირითადად ფილტვების მეშვეობით აღწევს, მაგრამ შეიძლება კანიდანაც მოხვდეს. მოწამვლის საშიშროება არსებობს ბენზინის წარმოების ყველა ეტაპზე, ტრანსპორტირებისა და განსაკუთრებით, გამოყენების დროს. ბენზინით მოწამვლა იწვევს თავის ტკივილს, ხველებას, თვალისა და ცხვირის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანებას; მძიმე მოწამვლის შემთხვევაში — თავბრუს, ბარბაცს, ფსიქიკურ აგზნებას, პულსის შენელებას, იშვიათად — გრძნობის დაკარგვას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 306.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* CNN/Money: Global gas prices (ინგლისური)
* EEP: European gas prices (ინგლისური)
* Transportation Energy Data Book (ინგლისური)
* Energy Supply Logistics Searchable Directory of US Terminals (ინგლისური)
* Definition of basic terms, Graphs of Gas prices. all in Slovak language (ინგლისური)
* Gasoline from Vinegar | MIT Technology Review (ინგლისური)
* High octane fuel, leaded and LRP gasoline — article from robotpig.net (ინგლისური)
* CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards (ინგლისური)
* Aviation Fuel Map (ინგლისური)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ღოღობერიძე**. |

**ბორის ღოღობერიძე** (დ. 26 იანვარი, 1884, ქუთაისი — 21 აპრილი, 1954) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1919), პროფესორი (1930).

ბიოგრაფია
---------

1908 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1921 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1920-1922 წლებში დროებით ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიისა და სასამართლო მედიცინის კათედრას. 1932 წლიდან იყო პედიატრიის, ხოლო 1942 წლიდან გარდაცვალებამდე პედიატრიის, სან-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის გამგე. 1924-1925 წლებში საქართველოში პირველმა გამოიყენა სისხლის გადასხმა მეან-გინეკოლოგიის დაავადებათა დროს.

ნაშრომები
---------

შეისწავლიდა მშობიარობის გაუტკივარების, ქალის უნაყოფობის, სისხლის გადასხმის საკითხებს. მისი ხელმძღვანელობით კლინიკაში მზადდებოდა სამკურნალო (ანტილუეინური, ანტიოვრიული, ანტიტესტიკულარული) შრატები. შეადგინა მეანობის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე. 

* მრავალნაყოფიანი ორსულობა, თბილისი, საქმედგამი, 1951
* მშობიარობის გაუმტკივნეულება, თბილისი, 1938
* ოპერაციული გინეკოლოგია, თბილისი, 1937
* მუცლის ღრუში ორსულობის საკითხისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ. 1930
* საშვილოსნოს დამატებით რქაში Haematometr-ის დიაგნოზისათვის, ტფილისი, პოლიგრაფტრ. 1-ლი სტ. 1929
* ოპერაციული მეანობა, ტფილისი, 1927

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 598.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბორის ღოღობერიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბენედიქტე კონსტანტინეს ძე ბალავაძე** (დ. 25 ივნისი [ძვ. სტ. 12 ივნისი], 1909, სოფ. ღანირი, ახლანდელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 მარტი, 2010, თბილისი) — ქართველი გეოფიზიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი(1974; წევრ-კორესპონდენტი 1967). ფიზიკა-მატემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1955), პროფესორი (1956), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1962).

ბიოგრაფია
---------

1931 წელს დაამთავრა თსუ ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, 1931-1932 მუშაობდა საქართველოს მძიმე მრეწველობის სახალხო კომისარიატში, თბილისის გეოფიზიკის ობსერვატორიაში (მონაწილეობდა სსრკ გენერალურ მაგნიტურ აგეგმვაში). 1933-იდან - საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტში. 1951-1953, 1972-1987 იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი. 1987-იდან ინსტიტუტის დირექციის მრჩეველია. 1968-1976 იყო თსუ-ის ძიების გეოფიზიკის მეთოდების კათედრის გამგე, 1976-1989 - გეოფიზიკის კათედრის გამგე.

ბალავაძის შრომები ეხება დედამიწის ქერქის აგებულებისა და სასარგებლო წიაღისეულის გრავიმეტრიული შესწავლის მეთოდების დამუშავებას, სიმძიმის ძალის პირდაპირი და შებრუნებული ამოცანების ამოხსნას, კავკასიის ტერიტორიისა და მიმდებარე ზღვების აკვატორიების გრავიტაციული ველის გამოკვლევას. ამ რეგიონის დედამიწის ქერქის და ზედა მანტიის აგებულებისა და ფიზიკური თვისებების, დედამიწის ქერქის მიმოქცევითი დეფორმაციებისა და დინამიკის შესწავლას. დაჯილდოებულია წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1994).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 163.
* *ჯავრიშვილი ვ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 341.

სქოლიო
------

1. ↑  "საქართველოს რესპუბლიკა" #57, შაბათი, 27 მარტი, 2010 წელი
**ბორის სერებრიაკოვი** (რუს. Борис Серебряков; დ. 18 აგვისტო, 1941, მალგობეკი — გ. 1971) — საბჭოთა სერიული მკვლელი. განსაკუთრებული სისასტიკით ჩაიდინა 9 მკვლელობა.

ბორის სერებრიაკოვი დაიბადა 1941 წლის 18 აგვისტოს, ქალაქ მალგობეკში. ბავშვობიდან ახასიათებდა მისწრაფება დანაშაულებრივი ქმედებებისადმი, კერძოდ, გამოირჩეოდა აგრესიული ხასიათით და ალკოჰოლისადმი მისწრაფებით. არაერთხელ მოსვლია ჩხუბი კოლეგებთან, ნათესავებთან, რისთვისაც რამდენიმეჯერ იყო დაკავებული სამართალდამცველების მიერ. სერებრიაკოვი მილიციის მხედველობის არეში მოხვედრილა აგრეთვე სხეულზე მიყენებული დაზიანებების, გაუპატიურების, ქურდობისა და ცეცხლის წაკიდების ბრალდებით, თუმცა მას ეს დანაშაულები ვერ დაუმტკიცეს. სერებრიაკოვი მუშაობდა კუიბიშევის საკაბელო ქარხანაში.

1967 წელს ერთ-ერთ კუიბიშევის სადგურზე ცდილობდა გაეუპატიურებინა დისპეტჩერი, თუმცა უშედეგოდ. პირველი მკვლელობა ჩაიდინა 1969 წლის აპრილში. მოახერხა და შევიდა საცხოვრებელ ბინაში, სადაც მოკლა მამაკაცი, მისი მეუღლე და 5 წლის შვილი. გააუპატიურა გარდაცვლილი ქალი, ბინიდან წამოიღო ფული და ცეცხლი წაუკიდა სახლს. რიგით მეორე დანაშაული ჩაიდინა 1 წლის შემდეგ.

1970 წლის აპრილში შევიდა საცხოვრებელ ბინაში, სცემა ორი ქალი, თუმცა დაზარალებულები გადარჩნენ. მაისში მოკლა ორი ქალი. ამის შემდეგ კუიბიშევში დაიწყო პანიკა. 1970 წლის ივნისში კვლავ ამოწყვიტა მთელი ოჯახი, მოკლა მამაკაცი, ქალი და მათი ორი შვილი.

ბორის სერებრიაკოვი დააკავეს 1970 წლის 8 ივნისს. იმავე წლის 16 სექტემბერს მიუსაჯეს სასჯელის უმაღლესი ზომა — დახვრეტა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბორის სერებრიაკოვი (რუსული)
* ბორის სერებრიაკოვი *დოკუმენტური ფილმი* ლეონიდ კანევსკისთან ერთად
**ბურდიანის მთავარანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ბურდიანის ზემოთ (ჩრდილო დასავლეთით), სამიოდე კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება, სავარაუდოდ გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ძეგლი მცირე ზომის, დარბაზული ეკლესიაა (5X3,65 მეტრზე), ნახევარწრიული აფსიდით და ერთადერთი შესასვლელით დასავლეთიდან, რომელიც გარედან თაღითაა დასრულებული, შიგნით კი თარაზული გადახურვა აქვს. 

ეკლესიის კედლების დიდი ნაწილი ნაგებია წვრილი რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობაში, ალაგ-ალაგ, ჩართულია მოზრდილი ზომის, ქვიშაქვის სრულიად დაუმუშავებელი ქვები. გარეთა კუთხეები კი მეტნაკლებად დამუშავებული ქვიშაქვის ლოდებითაა გამოყვანილი. 

მოგვიანებით ეკლესია მნიშვნელოვნად შეუკეთებიათ, რომლის დროსაც გარეთა კედლების საპირე წყობის დიდი ნაწილი აღუდგენიათ. XX საუკუნის II ნახევარში ადგილობრივი მოსახლების მიერ ჩატარებული რემონტის დროს, შიგნით, კედლების დიდი ნაწილი ცემენტის და ქვიშის ხსნარით შეულესავთ და შენობა ღარისებრი კრამიტით დაუბურავთ, რომელიც ხის მსხვილ ტოტებზეა დაწყობილი.

ეკლესიის ინტერიერი განათებულია აფსიდში გაჭრილი ერთადერთი სარკმლით. იგი გარეთკენ შევიწროვებულია. აქვს თარაზული გადახურვა და შიგნითკენ მკვეთრად დახრილი ძირი. სარკმლის გარეთა ღიობი გამოკვეთილია შირიმის ერთ ქვაში, რომლთაც წყობაში თავდაყირა ჩასმული ( დიდი ალბათობით - შეკვეთების დროს), რის გამოც სარკმელს ძირი მომრგვალებული აქვს, ზემოდან კი თხელი, რიყის ქვა ხურავს. აფსიდის სამხრეთ გვერდში მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. ერთი მსგავსი, მაგრამ ოდნავ მომცრო ნიშა, რომელიც აშკარად გვიანდელია, დარბაზის ჩრდილოეთ კედლეშიცაა. აფსიდი გადახურულია ოდნავ დადაბლებული პროპორციების კონქით, რომლის თაღის მოხაზულობა სრულ ნახევარ წრეზე ოდნავ ნაკლებია. მსგავსი ფორმა ჰქონდა კამარასაც (მნიშვნელოვანი ნაწილი აკლია). ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებული ყოფილა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 84-85.
**ბესარაბიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა** — საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელიც 1919 წლის 11 მაისს დაარსდა, როგორც რსფსრ-ს ავტონომიური ნაწილი. დედაქალაქი - ოდესა.

1919 წლის 1 მაისს რსფსრ-ს და უსსრ-ს მთავრობებმა რუმინეთის მთავრობას ნოტა გაუგზავნეს, რომლის მიხედვითაც ულტიმატუმი წაუყენეს რათა ბესარაბიიდან გაეყვანა რუმინული არმია. რუმინეთი არ პასუხობდა. 5 მაისს უკრაინის ტერიტორიაზე შეიქმნა დროებითი ბესარაბიის მუშათა და გლეხთა მთავრობა (თავმჯდომარე - ივან კრივორუკოვი). წითელი არმიის ნაწილები გადავიდნენ მდინარე დნესტრის დასავლეთ ნაპირზე და რამდენიმე ქალაქის ოკუპაცია მოახდინეს. რუმინული არმია, საბჭოთა მეთაურების შეფასებების მიხედვით, კარგად იყო მომზადებული. მათ ჯერ შეაჩერეს წითელი არმიის წინსვლა, ხოლო შემდეგ დაიბრუნეს მთელი დნესტრისპირეთი.

პოლონეთისა და საფრანგეთის სამხედრო ინტერვენციის დაწყებისას, 1919 წლის 2 აგვისტოს დედაქალაქი ტირასპოლში გადაიტანეს. რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა 1919 წლის სექტემბერში. რეგიონის პოლონური ოკუპაცია გაგრძელდა 1920 წლის 29 დეკემბრამდე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოლდავეთის დროშები
* Хроника распада России в 1917 году
ბესი სმითი, ერთ-ერთი ადრეული ბლუზის მომღერალი
**ბლუზი** — მუსიკის ფორმა და მუსიკალური ჟანრი, წარმოშობილი აფრო-ამერიკულ გაერთიანებებში, კერძოდ - აშშ-ს სამხრეთით, XIX საუკუნის ბოლოს. წარმოიშვა სპირიჩუელებიც, სამუშაო სიმღერების, გალობებისა და სხვა მუსიკალური ფორმებისგან. მოგვიანებით ასევე შერეული იქნა სხვა ჟანრებთან, რომელთა შორის აღსანიშნავია ჯაზი, რითმ ენდ ბლუზი და როკ-ენ-როლი.

ისტორია
-------

ბლუზის სამშობლო ამერიკის შეერთებული შტატებია და მისი პირველი შემსრულებლები აფროამერიკელები იყვნენ. ამიტომ მას ხანდახან შავკანიანების ფოლკ მუსიკასაც უწოდებენ.

სავარაუდოდ მე-20 საუკუნის დასაწყისში ეს მუსიკალური სტილი წარმოიშვა ინგლისური და შოტლანდიური ბალადების, შავკანიანთა შრომის სიმღერების შერწყმით.

ბლუზის ძირითადი მონახაზი როგორც წესი, 12 ტაქტიანია. ტიპური ინსტრუმენტები, რომლებიც გამოიყენება ბლუზის შესრულებისას: გიტარა, ფორტეპიანო, ჰარმონიკა, ბასი, ჩასაბერებიდან - საყვირი, საქსოფონი, ტრომბონი და დასარტყმელი საკრავები.

მელოდიურად ბლუზის განმასხვავებელი ნიშანია დადაბლებული მესამე, მეხუთე და მეშვიდე საფეხურების გამოყენება, ამას უწოდებენ „blue ნოტებს".

რაც შეეხება ტექსტს, თავდაპირველად მარტო ერთხაზიანი იყო, რომელიც მეორდებოდა სამჯერ, რათა წრე შეკრულიყო (AAA ფორმა ეწოდება). შემდეგ უფრო სტანდარტული გახდა ორი ხაზის გამეორება და მესამე-განსხვავებული, დასკვნის სახით (AAB). ძირითადად ბლუზი ისე იმღერებოდა, რომ ნახევრად რითმული ლაპარაკი ჟღერდა, ნახევრად კი - მელოდია. თავდაპირველად ბლუზის ძირითადი თემა იყო დარდის, უკმაყოფილების გამოხატვა არსებული რეალობის მიმართ.

ბლუზის პირველ შემრსულებლებს შორის არიან რობერტ ჯონსონი, ბრმა უილი ჯონსონი, ჰენრი ტომასი და სხვები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბლუზ-როკი

ლიტერატურა
----------

* Barlow, William (1993). „Cashing In". *Split File: African Americans in the Mass Media*: 31.
* Bransford, Steve. "Blues in the Lower Chattahoochee Valley" *Southern Spaces* 2004
* Clarke, Donald (1995). *The Rise and Fall of Popular Music*.  St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-11573-9.
* (1993) რედ. Lawrence Cohn: *Nothing But the Blues: The Music and the Musicians*.  Abbeville Publishing Group (Abbeville Press, Inc.). ISBN 978-1-55859-271-1.
* Dicaire, David (1999). *Blues Singers: Biographies of 50 Legendary Artists of the Early 20th Century*.  McFarland. ISBN 978-0-7864-0606-7.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The American Folklife Center's Online Collections and Presentations
* American Music

სქოლიო
------

1. ↑  The Evolution of Differing Blues Styles. How To Play Blues Guitar.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-18. ციტირების თარიღი: 2008-08-11.
**ბენედიქტა ჰენრიეტა კურპფალცელი** (გერმ. Benedicta Henriette von der Pfalz; დ. 14 მარტი, 1652, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 12 აგვისტო, 1730, პარიზი, საფრანგეთი) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. სიმერნის პფალცგრაფ ედუარდის ასული. ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგ იოჰან ფრიდრიხის მეუღლე 1668-1679 წლებში. მოდენის ჰერცოგ შარლოტასა და საღვთო რომის იმპერატრიცა ვილჰელმინა ამალიას დედა.

ბიოგრაფია
---------

ბენედიქტა ჰენრიეტა დაიბადა 1652 წლის 14 მარტს პარიზში. იგი იყო სიმერნის პფალცგრაფ ედუარდ პფალცელისა და მისი ცოლის, ანა გონძაგას უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი იყო ბოჰემიის მეფე ფრიდრიხ V-ისა და დედოფალ ელიზაბეთ სტიუარტის, ხოლო დედის მხრიდან მანტუის ჰერცოგ კარლო I-ისა და კატრინ დე მაინის შვილიშვილი. 

დედის გადაწყვეტილებით ბენედიქტას წარსულში არისტოკრატი და მწერალი ლუიზა ლა ფაიეტი ზრდიდა, რომელიც იმ დროს უკვე მონაზვნად იყო აღკვეცილი და ცნობილი იყო და ლუიზ-ანჟელიკას სახელით. 

1668 წლის 30 ნოემბერს 16 წლის ბენედიქტა მიათხოვეს ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგ იოჰან ფრიდრიხს, დანიისა და ნორვეგიის დედოფალ სოფია ამალიას ძმას. აღსანიშნავია, რომ იოჰან ფრიდრიხი ზუსტად ბენედიქტას მამის ასაკისა იყო და თავდაპირველად მათი ქორწინება უნაყოფო იყო, თუმცა შემდეგში მან ოთხი გოგონა გააჩინა. 

იოჰან ფრიდრიხი 1679 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც საჰერცოგო მის პროტესტანტ ძმას, ერნესტ ავგუსტს დარჩა, რომელსაც ცოლად ბენედიქტას მამიდა, სოფია პფალცელი ჰყავდა. მათი ხაზით ბენედიქტას მამიდაშვილად ერგებოდა დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ I, რომელმაც ტახტი 1714 წელს, დედოფალ ანას დაღუპვის შემდეგ დაიკავა. მიუხედავად ყველაფრისა, დაქვრივებულმა ბენედიქტამ დატოვა გერმანია და მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა თავის დასთან, კონდეს პრინცესა ანა ჰენრიეტასთან. 

ბენედიქტა ჰენრიეტა გარდაიცვალა 1730 წლის 12 აგვისტოს, თავის ფრანგულ რეზიდენციაში, 78 წლის ასაკში.

შვილები
-------

1. ანა სოფია (1670-1672), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
2. შარლოტა ფელისიტა (1671-1710), ცოლად გაჰყვა მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგ რინალდოს, რომელთანაც შეეძინა შვილები;
3. ჰენრიეტა მარია (1672-1687), გარდაიცვალა გაუთხოვარი;
4. ვილჰელმინა ამალია (1673-1742), ცოლად გაჰყვა საღვთო რომის იმპერატორ იოზეფ I-ს, რომელთანაც შეეძინა ორი გოგონა;

ლიტერატურა
----------

* Bougaud, Emile. St. Chantal and the Foundation of the Visitation. Vol. 2. New York: Benziger Brothers, 1895.
* State papers and correspondence: illustrative of the social and political... By John Mitchell Kemble, p. 224
**ბანავასი** (ინგლ Banavasi, კან. ಬನವಾಸಿ) — კარნატაკას სამხრეთ ინდური შტატის უტარა–კანადას ოლქის ძველი ტაძრების ქალაქი. შტატის ერთ–ერთი უძველესი ქალაქი. ცნობილია თავისი მადჰუკეშვარის ტაძრით, რომელიც აგებულია IX ს. და ეძღვნება ღვთაება შივას. 

ბანავასი მდებარეობს ბანგალორედან 374 კმ–ზე, დასავლეთ გატების ტროპიკულ ტყეებში და მას სამი მხრიდან ესაზღვრება მდინარე ვარადჰა. ბანავასში განბითარებულია სოფლის მეურნეობა: გაშენებულია ბრინჯი, შაქრის ლერწამი, ანანასი, სხვადასხვა სუნელი.

2005 წ. მონაცემებით ბანავასის მოსახლეობა შეადგენდა 4267 ადამიანს. 

ბანავასი იყო 345 წელს დაარსებული ძველინდური სამეფო დინასტიის კადამბას დედაქალაქი, რომელიც დაახლოებით ორასი წელი ფლობდა მას. 

2006 არქეოლოგებმა აქ აღმოაჩინეს სპილენძის მონეტა კანადას ენაზე შესრულებული წარწერით. 

საუკუნეების განმავლობაში ბანავასი წარმოადგენდა თეატრალური ხელოვნების – იაკშაგანას მნიშვნელოვან ცენტრი. ყოველი წლის დეკემბერში, აქ იმართება კარნატაკას შტატის ხელისუფლების მიერ ორგანიზებული დიდებული კვების ფესტივალი – კადამბოტსავი. დღესასწაულის ნაწილს შეადგენს ხალხური ცეკვები, თეატრი, მუსიკალური კონცერტები.

გალერეა
-------

* მადჰუკეშვარას ციხე ბანავასშიმადჰუკეშვარას ციხე ბანავასში
* ნანდი მაჰამენტაპაში (დარბაზი)ნანდი მაჰამენტაპაში (დარბაზი)
* მადჰუკეშვარას ქვის მოჩუქურთმებული ტახტიმადჰუკეშვარას ქვის მოჩუქურთმებული ტახტი
* შესასვლელის სპილოშესასვლელის სპილო
* მზის ჩასვლა ბანავასის ტაძარშიმზის ჩასვლა ბანავასის ტაძარში
* მადჰუკეშვარას ციხემადჰუკეშვარას ციხე
* მონეტები ბანავასიდანმონეტები ბანავასიდან
* მადჰუკეშვარას ციხე ბანავასშიმადჰუკეშვარას ციხე ბანავასში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანტიკური ქალაქი ბანავასი
* მონეტები ბანავასიდან
* კადამბა კულა: ანტიკური და შუა საუკუნეების კარნატაკას ისტორია
* კადამბოტსავის დღესასწაულიდაარქივებული 2013-01-17 საიტზე Wayback Machine.
**ბადრი ბადრიძე** (დ. 22 ოქტომბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1981–1982 წლებში მუშაობდა გორის ქალაქის საავადმყოფოს ქირურგიულ განყოფილებაში, 1982–1986 წლებში. ახალციხის რაიონის ქალაქ ვალეს მედიცინის სანიტარული ნაწილის ქირურგიულ განყოფილებაში, 1986–1988 წლებში იყო თბილისის ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტის ფილტვის ქირურგიის განყოფილების კლინიკური ორდინატორი, 1988 წლიდან ამავე განყოფილების ექიმი–ორდინატორი. ავტორია 9 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ფილტვებიდან სისხლდენისა და არასპეციფიკური ჩირქოვანი პროცესების მკურნალობას. არის ფილტვის ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფილტვებიდან სისხლდენის სხვადასხვა მეთოდებით მკურნალობის შედარებითი შეფასება" დაიცვა 1995 წელს.

ჯილდოები
--------

* 1994 — მედალი „საბრძოლო დამსახურებისთვის" 1992–1993წწ. აფხაზეთის ომში მონაწილეობისთვის

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 27
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 1, თბ. 2000, გვ. 204

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბადრი ბადრიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბადენტერის კომისია** (*ოფიციალური ინგლისურენოვანი სახელწოდება:* **Arbitration Commission of the Peace Conference on the Former Yugoslavia**, ასევე *Badinter Arbitration Committee*) იყო ევროპის თანამეგობრობის სამშვიდობო კონფერენციების იურიდიული საკითხების დამდგენი მსაჯული კომისია მიძღვნილი 90–იანი წლების იუგოსლავიისადმი. ეს კომისია 1991 წლის 27 აგვისტოს შეიქმნა ევროპის გაერთიანებაში და მისი სახელი ფრანგი საკონსტიტუციო მოსამართლის რობერ ბადენტერის გამო დაერქვა მას. რობერ ბადენტერი თავმჯდომარეობდა ამ კომისიას და მის მუშაობაში მონაწილეობას იღებდნენ გერმანიის, იტალიის, ესპანეთისა და ბელგიის წამყვანი საკონტიტუციო მოსამართლეები.

კომისიამ შეიმუშავა გარკვეული რჩევები იუგოსლავიასთან დაკავშირებით; მისი კონსტიტუირებადი ერთეულების (ხორვატიისა და სლოვენიის) საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად ცნობა–არცნობის შესახებ. 

1991 წლის 7 დეკემბერს კომისია მივიდა დასკვნამდე, რომ იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა თვითდაშლის პროცესში იმყოფება, რაც გამოიწვია ფედერალური ორგანოების მიერ ქმედითუნარიანობის დაკარგვამ, რომ ფედერალური რესპუბლიკების ამოცანად რჩება დაადგინონ სახელმწიფოთა მემკვიდრეობა. 

მას შემდეგ, რაც 1991 წლის ევროპის თანამეგობრობის მინისტრთა საბჭოს საგანგებო სხდომამ დაამტკიცა მთავარი მიმართულებები ახალ სახელმწიფოთა ცნობის შესახებ აღმოსავლეთ ევროპასა და საბჭოთა კავშირში, კომისიას დაევალა ცნობის სხვა შუამდგომლობათა შესახებ ექსპერტიზების მომზადება.

ლიტერატურა
----------

* Alain Pellet: The Opinions of the Badinter Arbitration Committee: A Second Breath for the Self-Determination of Peoples. Online:  დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine.
**ბასენჯი** (ინგლ. Basenji) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ცენტრალურ აფრიკაში უძველეს ხანაში.

მიუხედავად იმისა, რომ ბასენჯის ზუსტი წარმომავლობა უცნობია, მისი მსგავსი ძაღლის გამოსახულებები ნაპოვნია IV დინასტიის დროინდელ ეგვიპტურ სამარხებში. დღევანდელი ბესენჯები, არიან 1930-იან წლებში ზაირიდან ჩამოყვანილი ძაღლების შთამომავლები. ეს მშვიდი, დახვეწილი ძაღლი თბილი კლიმატის მქონე კონტინენტის აბორიგენია. მისი ჟღალისფერი ბალანი უზრუნველყოფს კარგ კონსიპირაციას გარემოსთან, ხოლო თეთრი ლაები სხეულზე და მოკლე ბალანი საშუალებას აძევს ადვილად გადაიტანოს სიცხე. ეს ფაქტორები, ასევე ის, რომ ნადირის დევნისას ბესენჯი არასდროს ყეფს, განაპირობებს მის მაღალეფექტურობას ნადირობისას. ყეფის ნაცვლად ბესენჯი უცნაურად ყმუის. 

ბასენჯის ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს შავი-თეთრით, ჟღალი-თეთრით, შავი, ვეფხვისებრი. თავზე აქვს ნაოჭები, რაც გაკვირვებულ გამომეტყველებას აძლევს, მკერდი ზომიერად ღრმა და ფართოა, კისერი საკმაოდ გრძელი და დაკუნთულია, კუდი ზურგისკენაა დახვეული, მუქ-ყავისფერ თვალებს გამჭოლი მზერა ახასიათებს. ბასენჯი ადვილად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად ეგუება სიცხეს და ბავშვებს. ძნელად იწვრთნება. ცუდი მოდარაჯეა. ვერ ეგუება სიცივეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბასენჯი (ინგლისური)

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბასენჯი***
პანონია სეკუნდას პროვინციის რუკა, რომელზეც დიდი ქალაქები, მათ შორის ბასიანაც არის გამოსახული
**ბასიანა** (სერბულად: *Basijana* ან Басијана) — ანტიკური რომაული ქალაქი პანონიაში (დღეს სრემის რეგიონი ვოივოდინას პროვინციაში, სერბეთი). ქალაქი მდებარეობდა რუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ დონი-პეტროვციში. ბასიანა იყო სრემის სიდიდით მეორე ქალაქი, სირმიუმის შემდეგ. ქალაქი სწორედ სირმიუმისა და სინგიდუნუმის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა.

ისტორია
-------

ბასიანა დაარსდა I საუკუნეში, როგორც ავტონომიური *კივიტასი* და VI საუკუნემდე იარსება. ქალაქმა 124 წელს მიიღო *მუნიციპიუმის* სტატუსი, ხოლო 214 წლიდან მოიხსენიება როგორც კოლონია. თავდაპირველად, ქალაქი პანონიის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, თუმცა ამ პროვინციის დაყოფის შემდეგ, ბასიანა ქვემო პანონიის ნაწილი (II საუკუნე) და შემდეგ პანონია-სეკუნდას ნაწილი (III საუკუნე) გახდა. ქალაქი პანონიის უმნიშვნელოვანესი დასახლება იყო. გვიანი რომის იმპერიის დროს ბასიანა უმაღლესი ოფიციალური პირის — *პანონიე სეკუნდას ბასიანას პროკურატორის* (*procurator gynaecii Bassianensis Pannoniae secundae*) სატახტო ქალაქი იყო. IV საუკუნეში ბასიანა *გინეცია* და ქრისტიანული ეპარქიის ცენტრი გახდა.

V საუკუნის შუა წელში ქალაქი ჰუნებმა დაიპყრეს. 468 წელს ჰუნების ბელადის, ატილას ვაჟმა, დენგიზიკმა ბასიანა გაანადგურა, მაგრამ ჰუნ-ოსტგუთთა ბრძოლაში განცდილი დიდი მარცხის შემდეგ, ქალაქი ოსტგუთმა ვალამირმა აიღო. რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში, რეგიონი ჰუნებს, ოსტგუთებს, გეპიდებსა და ლანგობარდებს შორის ბრძოლის სცენად იქცა. 510 წელს აღმოსავლეთ რომის იმპერიისა და ოსტგუთთა ხელშეკრულებით სრემის რეგიონი ორად გაიყო, ბასიანა კი — აღმოსავლეთ რომის იმპერიას მიეკუთვნა. როცა აღმოსავლეთ რომის იმპერიამ, გეპიდების დამარცხების შემდეგ დაიბრუნა სრემი, შეიქმნა ახალი პროვინცია — პანონია, რომლის ცენტრი სირმიუმი გახდა. ბასიანა ამ პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა. VI საუკუნის მეორე ნახევარში, სერმის მთელი რეგიონი ხუნძებმა დაიპყრეს.

არქეოლოგია
----------

დღეს ძველი ქალაქის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი და დაცული. არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1882 წელს და გრძელდებოდაა 1935 წლამდე. ამ დროის განმავლობაში კედლები, კოშკი, კერამიკა, მონეტები, ქანდაკებები და მოზაიკა იქნა აღმოჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* Dr Nikola Vulić, Vojvodina u rimsko doba, Zbornik "Vojvodina", knjiga I, PROMETEJ, Novi Sad, 2008.
* Slobodan Ćurčić, Naselja Srema - geografske karakteristike, Novi Sad, 2000.
* Petar Milošević, Arheologija i istorija Sirmijuma, Novi Sad, 2001.
* Prof. dr Radmilo Petrović, Vojvodina - petnaest milenijuma kulturne istorije, Beograd, 2003.
* Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბასიანას შესახებ (სერბულად)

სქოლიო
------

1. ↑  The later Roman Empire, 284-602: a social economic and administrative survey-Arnold Hugh Martin Jones
2. ↑  The Roman world, Vol 2-J. S. Wacher
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-17. ციტირების თარიღი: 2013-10-19.
4. ↑  *Dictionary of Battles and Sieges: A-E* by Tony Jaques
**არკადი (ბადრი) პატარკაციშვილი** (დ. 31 ოქტომბერი, 1955. თბილისი — გ. 12 თებერვალი, 2008, ლონდონი) — ქართველი ბიზნესმენი, ჰოლდინგის სს „ი-მედიას" დამფუძნებელი, საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ყოფილი პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
---------

ბადრი პატარკაციშვილი დაიბადა თბილისში, საქართველოს სსრ. მშობლები: ნათელა და შალვა პატარკაციშვილები. მეუღლე — ინნა გუდავაძე. შვილეები: ლიანა (დაბადებული 1980 წ.) და ია (დაბადებული 1983 წ.). დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. იყო თბილისის მაუდ-კამვოლის კომბინატ „საბჭოთა საქართველოს" თანამშრომელი, შემდეგში ამავე კომბინატის დირექტორის მოადგილე. 1990 წელს იყო „ლოგოვაზის" კავკასიის რეგიონალური წარმომადგენლობის დირექტორი, 1992-93 წწ.-ში გენერალური დირექტორის მოადგილე და პირველი მოადგილე 1994 წელს. ასოციაცია „როსიისკიე ავტომობილნიე დილერი"-ს ვიცე-პრეზიდენტი (1994-95). იყო რუსეთის საზოგადოებრივი ტელევიზიის (ОРТВ) გენერალური დირექტორის მოადგილე და 1996-2001 წწ.-ში გაერთიანებული ბანკის (რუსეთი) დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. 2001 წელს რუსული ტელეკომპანია ТВ-6-ის გენერალური დირექტორი და დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. 
2001 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოში. არის ჰოლდინგ სს „ი-მედიას" დამფუძნებელი და ინვესტორთა ჯგუფის ხელმძღვანელი. საქართველოს ოლიმპიური ფონდის დამფუძნებელი და 2002-2007 წლებში საქართველოს ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი. „ბადრი პატარკაციშვილის საქველმოქმედო ფონდის" დამფუძნებელი. 2005 წლიდან დაუპირისპირდა საქართველოს ხელისუფლებას. 2007 წელს საცხოვრებლად გადავიდა გაერთიანებულ სამეფოში. 2008 წელს მონაწილეობდა საპრეზიდენტო არჩევნებში.

### გარდაცვალება

ლონდონში ცნობილი ქართველი ბიზნესმენი, პრეზიდენტობის ყოფილი კანდიდატი ბადრი პატარკაციშვილი, 12.02.2008, გვიან ღამით გულის შეტევით გარდაიცვალა. ბიზნესმენ ბადრი პატარაკაციშვილის გარდაცვალების ფაქტი მისი პრესსამსახურმაც დაადასტურა.ოჯახის სხვა ახლობლები კი აცხადებენ, რომ ბადრი პატარკაციშვილი მოკლეს, ის იყო სრულიად ჯანმრთელი. 

პატარკაციშვილი 52 წლის იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბადრი პატარკაციშვილი"** ვიკისაწყობში.
* ბადრი პატარკაციშვილი

სქოლიო
------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Badri Patarkatsishvili, a Death Too Strange & Sudden - Kommersant Moscow.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-01-06. ციტირების თარიღი: 2014-12-16.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბასილი**. |

**ბასილი ზარზმელი** — IX-X საუკუნეების ქართველი მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე.

დაახლოებით 916-926 იყო ზარზმის მონასტრის წინამძღვარი. ბასილი ზარზმელმა თავისი ბიძის, IX საუკუნის ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებას მიუძღვნა ვრცელი ჰაგიოგრაფიული თხზულება „ცხოვრებაჲ და მოქალაქობაჲ ღმერთ-შემოსილისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისაჲ სერაპიონისი", რომელშიც სერაპიონის საქმიანობის გარდა, გადმოცემულია იმდროინდელი საქართველოს სოციალური ყოფის ამსახველი სურათები, სამხრეთ საქართველოს მონასტერთა (ზარზმა, ოპიზა, პარეხი, დიდი ზანავი და სხვა) მშენებლობა-აღორძინების ამბები. აღწერილია საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ურთიერთობა, ეკლესიის როლი ქვეყნის ცხოვრებაში და სხვა.

ბასილი ზარზმელი თხზულებაში მოთხრობილი ზოგიერთი ამბის თვითმხილველია, ნაწილი ცნობებისა კი მას სერაპიონის მოწაფეთაგან შეუკრებია. „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრება" პირველხარისხოვან ისტორიულ წყაროდაა მიჩნეული.

ბასილი ზარზმელის თხზულება ცნობილია მხოლოდ უცნობი ავტორის მიერ XI საუკუნეში შესრულებული მეტაფრასული რედაქციის მიხედვით, რომლის ერთადერთი, მოსე ჯანაშვილის მიერ მიკვლეული, ხელნაწერი XVI საუკუნეს განეკუთვნება. არსებობს მოსაზრება, რომ სერაპიონ ზარზმელი და მისი ცხოვრების აღმწერი ბასილი ზარზმელი არიან არა IX-X საუკუნეების, არამედ VI-VII საუკუნეების მოღვაწეები. ეს შეხედულება თვით თხზულებაშივე გადმოცემული ისტორიულ სურათს არ ეთანხმება და დაუსაბუთებელი ჩანს.

ლიტერატურა
----------

* *ცაიშვილი ს*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 221.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცხორებაჲ და მოქალაქობაჲ ღმერთ შემოსილისა ნეტარისა მამისა ჩუენისა სერაპიონისი
ჩინური სასახლე
პავილიონი
**ბან-პა-ინის სამეფო სასახლე** (ტაი. พระราชวังบางปะอิน), აგრეთვე ცნობილი როგორც **ზაფხულის სასახლე** — სასახლის კომპლექსი, რომელსაც ტაილანდის მეფეები საზაფხულო რეზიდენციად იყენებდნენ. სასახლე მდინარე ჩაო ფრაიას სანაპიროზე მდებარეობს პან-პა-ინის რაიონში, აიუთაიას პროვინციაში.

კომპლექსი ააშენა მეფე პრასატ თონმა, თუმცა თითქმის მთელი XVIII-XIX ს. მანძილზე ცარიელი და მიუხედავი იყო. XIX საუკუნის შუა წლებში მეფე მონკუტმა ის აღადგინა. ამჟამად შემორჩენილი შენობების უმეტესობა 1872-1889 წლებშია აგებული მეფე ჩულალონკორნის მიერ. კომპლექსი მოიცავს ვრცელ ბაღებს და ველებს, „სამოთხის ნათებას", ჩინური სტილის სამეფო სასახლესა და გვირგვინის ოთახს; ასევე სამეფო რეზიდენციას, სათვალთვალო კოშკს და პავილიონს მცირე ტბის შუაგულში.

კომპლექსი ღიაა ტურისტებისთვის. მეფე ბუმიბოლ ადულიდეი და მისი ოჯახი სასახლეს მხოლოდ ბანკეტებისთვის და სპეციალური ღონისძიებებისთვის იყენებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბან-პა-ინის სამეფო სასახლე"** ვიკისაწყობში.
* Official website at palaces.thai.net
ბიმეტალისაგან დამზადებული კონფუზორი
**ბიმეტალი** (ბი... და მეტალი), *ორლითონი* — სხვადასხვაგვარი ლითონის (ან შენადნობის) ორი შრისაგან შემდგარი მასალა (მაგ. ფოლადი და ალუმინი, ფოლადი და ნიობიუმი, ალუმინი და ტიტანი, ტიტანი და მოლიბდენი). ბიმეტალს იყენებენ კონსტრუქციების სიმტკიცისა და მხურვალმედეგობის გასადიდებლად და მათი მასის შესამცირებლად ან სპეციალური თვისებების მასალად, მაგ. ელექტრო- და რადიოტექნიკაში ზოგჯერ შედარებით იაფი მასალისაგან (ფოლადი, ალუმინი) დამზადებული სადენების ზედაპირს ფარავენ სპილენძით ან ვერცხლით, რაც აუმჯობესებს სადენების გამტარობას. ბიმეტალის შრეებს გაფართოების სხვადასხვა უნარი აქვს. ამ თვისების გამო მას ფართოდ იყენებენ ხელსაწყოთმშენებლობაში (ბიმეტალური თერმომეტრების, ტემპერატურის სარეგულირებელი და სხვა ხელსაწყოების დამზადებისას); მანქანათმშენებლობაში ბიმეტალისაგან ამზადებენ მანქანებისა და მექანიზმების დეტალებს (მაგ. საკისრის მილისებს).

ბიმეტალს ამზადებენ უმთავრესად სხვადასხვა ლითონის ორი ნამზადის ერთდროული გაგლინვით (ან დაწნეხით). გავრცელებულია მისი მიღების სხვა ხერხებიც (ადვილდნობადი ლითონის ჩასხმა ძნელდნობად ლითონში; ძნელდნობადი ლითონის ჩაყურსვა გამდნარ ადვილდნობად ლითონში; ძნელდნობადი ლითონის დაფარვა ძვირფასი ლითონის შრით; სალი შენადნობის დადუღება ფოლადზე).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიმეტალი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. 1 2   ბიმეტალი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 373.
სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
საბჭოთა კავშირის არსებობის ბოლო წლები. ქართველი ახალგაზრდა საბჭოთა ჯარში მსახურობს. მას სულ რაღაც 6 თვე დარჩა მოვალეობის მოსახდელად და სახლში დასაბრუნებლად. მოულოდნელად მის და მისი თანამოსამსახურეთა ირგვლივ უცნაური ამბები ხდება. გაურკვეველ ვითარებაში, ბანდიტების და პოლიციის შახლა–შემოხლაში იღუპებიან მათი მეგობრები. ჯარისკაცები ამაოდ ცდილობენ სიტუაციაში გარკვევას. მხოლოდ ფილმის ბოლოს ირკვევა სიმართლე: პოლიციის გამომძიებელი ცდილობს "ფაქტით" ხელზე დაიჭიროს ცნობილი კრიმინალი, რომელიც მკაცრი რეჟიმის კოლონიიდან არის გამოქცეული. თავისი მიზნის მისაღწევად, გამომძიებელი ყველა დაშვებულ ხერხს მიმართავს და მოახერხებს კიდეც რეციდივისტის დაკავებას. მაგრამ ამას რამდენიმე კაცის სიცოცხლე შეეწირება. მიზანი თითქოს მიღწეულია, მაგრამ ასე ნანატრი "ფაქტი" ქართველი ჯარისკაცის მიერ განადგურდება...

როლებში
-------

* ნანა კიკნაძე
* მამუკა კიკალეიშვილი
* ნიკო თავაძე
* გურამ ფირცხალავა
* იური საფაროვი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ბლუზი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  ეროვნული ფილმოგრაფია
შესაძლებელია თუ არა ბურთი სივცრეში დაიშალოს სასრული რაოდენობის წერტილების სიმრავლედ და ხელახლა იქნას აწყობილი ორ, ორიგინალის იდენტურ ბურთად სივცრეში?
**ბანახის-ტარსკის პარადოქსი** — თეორიული გეომეტრიის ერთ-ერთი თეორემა, რომელიც მოიცავს შემდეგ არსს: როდესაც წრეს ენიჭება სამგანზომილებიანი სივრცე, შესაძლებელია იგი დაშლილ იქნას სასრული რაოდენობის არაგადამკვეთ სიმრავლეებად, რომელსაც შემდეგ შეუძლია წარმოქმნას ორიგინალის იდენტური ორი ასლი. სინამდვილეში, ეს პროცესი მხოლოდ მოიცავს ნაწილების გადაადგილებას და ბრუნვას, ფორმის ცვლილების გარეშე. თუმცაღა, მიღებული ბურთები არათუ მყარ ობიექტს, არამედ გაბნეულ ნაწილაკებს წარმოადგენენ. რეკონსტრუქცია შეიძლება მოიცავდეს მხოლოდ ხუთ ნაწილს.

თეორემის ძლიერი ვერსია გულისხმობს იმას, რომ მოცემული ორი „გონივრული" მყარი ობიექტიდან შესაძლებელია (მაგ.: დიდი და პატარა ბურთები) ერთ-ერთმა გამოსახოს მეორე. ამ თეორემას ხშირად ადარებენ „დაჭრილ ბარდას, რომელსაც შეუძლია იქცეს მზედ" და უწოდებენ „ბარდისა და მზის პარადოქსს".

მიზეზი იმისა, თუ რატომ ეწოდება ბანახის-ტარსკის თეორემას პარადოქსი, არის ის, რომ იგი ეწინააღმდეგება ძირითად გეომეტრიულ ინტუიციას. „ბურთის გაორმაგება" — მათი დაყოფა ნაწილებად და გადაადგილება, ყველანაირი დაჭიმვის, ან წერტილების დამატების გარეშე, როგორც ჩანს შეუძლებელია, რადგანაც შენარჩუნებულ უნდა იქნას მოცულობა. თეორიულად ეს შესაძლებელია და იგულისხმება მოცულობის ფორმალურ განმარტებებშიც. თუმცაღა, პრაქტიკულად არ შეიძლება განისაზღვროს განხილული მოცულობები, რადგანაც ისინი ხელახალი შეერთების შემდეგ აუცილებლად შეიცვლება.

გეომეტრიის სხვა თეორემებისგან განსხვავებით, ამ შედეგის მტკიცებულება დამოკიდებულია აქსიომების არჩევანზე მოცემული თეორიისათვის. ის შეიძლება დამტკიცებულ იქნას არჩევნის აქსიომით, რომელიც გულისხმობს უთვლად სიმრავლეებს, მაგ.: წერტილების სიმრავლე, რომელთაც არ გააჩნიათ მოცულობა პირდაპირი გაგებით, რომლის მნიშვნელობა მოითხოვს არჩევნის უთვლად რაოდენობას.

2005 წელს დამტკიცდა — დაშლის დროს, ნაწილები არჩეულ უნდა იქნას იმ კრიტერიუმით, რომ მათ შეძლონ უწყვეტი გადაადგილება, ერთმანეთთან შეხვედრის გარეშე.

ლიტერატურა
----------

* Banach, Stefan; Tarski, Alfred (1924). Review at JFM. „Sur la décomposition des ensembles de points en parties respectivement congruentes" (PDF). *Fundamenta Mathematicae*. **6**: 244–277.
* Churkin, V. A. (2010). „A continuous version of the Hausdorff–Banach–Tarski paradox". *Algebra and Logic*. **49** (1): 91–98. doi:10.1007/s10469-010-9080-y.
* Stromberg, Karl (March 1979). „The Banach–Tarski paradox". *The American Mathematical Monthly*. Mathematical Association of America. **86** (3): 151–161. doi:10.2307/2321514. JSTOR 2321514.
* von Neumann, John (1929). „Zur allgemeinen Theorie des Masses" (PDF). *Fundamenta Mathematicae*. **13**: 73–116.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბანახის-ტარსკის პარადოქსი***

* ბანახის-ტარსკის პარადოქსი

შენიშვნები
----------

1. ↑  Wagon, Corollary 13.3
2. ↑  Wilson, Trevor M. (September 2005). „A continuous movement version of the Banach–Tarski paradox: A solution to De Groot's problem". *Journal of Symbolic Logic*. **70** (3): 946–952. doi:10.2178/jsl/1122038921.
**ბესარიონ ერისტოვი** (დ. 24 იანვარი, 1905, თბილისი — გ. 11 ნოემბერი, 1975, მოსკოვი) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი, მშენებელი, პროფესორი (1963), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1968), რსფსრ-ის დამსახურებული მშენებელი (1970).

ბიოგრაფია
---------

1928 წელს დაამთავრა ლენინგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი წყალთა მეურნეობის ინჟინრის სპეციალობით. 1929-30 წლებში მუშაობდა დნეპრომშენის ლენინგრადის საპროექტო ბიუროში ინჟინრად; 1930-34 წლებში მონაწილეობდა რიონჰესის მშენებლობაში, ჯერ უფროსი ინჟინრის, შემდეგ კი საპროექტო განყოფილების უფროსის თანამდებობებზე; 1935 წელს კვლავ ლენინგრადშია.

1936 წელს ბესარიონ ერისტოვი საქართველოში დაბრუნდა და დაინიშნა ინსტიტუტ „ჰიდროენერგოპროექტის" თბილისის განყოფილების ხრამჰეს I-ის ბიუროს უფროსად; 1938 წელს იგი ტრესტ „ხრამჰესმშენის" მთავარი ინჟინერი და ტექნიკური განყოფილების უფროსი იყო. 1941-43 წლებში ბესარიონ ერისტოვი მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში, როგორც პოლკოვნიკ-ინჟინერი. 1944 წლიდან ისევ ხრამჰეს I-ის მშენებლობაზეა. 1947 წელს დაიცვა დისერტაცია ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. 1948-49 წწ. იგი ტრესტ "საქჰიდროენერგომშენის" მთავარი ინჟნრის მოადგილეა. უშუალო მონაწილეობას იღებდა სოხუმისა და სამგორის ჰესების მშნებლობებში. 1951 წელს, ხრამჰეს I-ის მშენებლობის წარმატებით დამთავრებასთან დაკავშირებით, მიენიჭა „სტალინური პრემიის ლაურეატის" წოდება. ბესარიონ ერისტოვს მთავარი ინჟინრის პოსტი ეკავა დნეპრჰესი I-ის, ნოვოსიბირსკის ჰესის, დნეპრჰესი 2-ისა და თურქმენეთის (ყარაყუმის) მთავარი არხის მშენებლობებში. 1956-1962 წწ. იგი იყო სსრკ ელექტროსადგურების მშენებლობის სამინისტროს „მთავარენერგოს" უფროსის მოადგილე, ტექნიკური განყოფილების უფროსი ინჟინერი, შემდეგ კი უფროსი. 1957 წელს ბესარიონ ერისტოვი აირჩიეს სსრკ-ის მშენებლობისა და არქიტექტურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. 1962 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო მოსკოვის ვ. კუიბიშევის სახელობის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკური და სპეციალური მშენებლობის ფაკულტეტის მიწისქვეშა მშენებლობისა და ჰიდროტექნიკურ სამუშაოთა კათედრის გამგე. 1963 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1968 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, ხოლო, 1970 წელს რსფსრ-ის დამსახურებული მშენებელი.

1960-70-იან წლებში არაერთხელ ჩამოვიდა საქართველოში. თანამშრომლობდა "თბილჰიდროპროექტთან", "საქჰიდროენერგომშემთან" და ნაგებობებისა და ჰიდროტექნიკური დანადგარების საქართველოს სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტთან. მონაწილეობა აქვს მიღებული ენგურჰესის მშენებლობაშიც. ის გახლდათ ენგურჰესის სადაწნეო-დერივაციული გვირაბის მოკეთების კონსტრუქციის ერთ-ერთი ავტორი.

გამოქვეყნებული აქვს 90 სამეცნიერო-ტექნიკური სტატია. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა 6 სახელმძღვანელო ჰიდროტექნიკური მშენებლობის დარგში, დაცული იქნა 16 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია. 1961-63 წწ. ის იყო საკავშირო ჟურნალ „ჰიდროტექნიკური მშენებლობის" მთავარი რედაქტორი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 65.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 195.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბესარიონ ერისტოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბელკანტო** (იტალ. bel canto სიტყვასიტყვით - მშვენიერი სიმღერა) — XVII საუკუნის შუა წლებში იტალიაში ჩამოყალიბებული ვოკალურ-საშემსრულებლო სტილი. ბელკანტო წარმოადგენს იტალიური ვოკალური სკოლის საფუძველს. ბელკანტოსთვის დამახასიათებელია ვოკალიზაციის სილამაზე და პლასტიკურობა, უაღრესი სიმსუბუქე და მოქნილობა. ბგერიდან ბგერაზე გადასვლის სინარნარე (ლეგატო). ეს სპეციფიკური ნიშნები დამახასიათებელია იტალიური ვოკალური სკოლისათვის მისი განვითარების ყველა ეტაპზე, დაკავშირებულია ბგერით კოლორიტსა და იტალიური ენის სტრუქტურულ თავისებურებასთან, ხალხურ სასიმღერო ტრადიციებთან.

ბელკანტო ინარჩუნებს თავის მხატვრულ-ესთეტიკურ საფუძვლებს და ამავე დროს ახალი საშემსრულებლო ხერხებითაც მდიდრდება. მისი განვითარების ეტაპებია: იტალიური ოპერის ჩასახვა, კ. მონტევერდის შემოქმედება. „ნეაპოლური სკოლის" აყვავება (ა. სკარლატი), ვ. ბელინისა და გ. დონიცეტის შემოქმედებითი მოღვაწეობის პერიოდი (ე. წ. კლასიკური ბელკანტო). ჯ. ვერდის შემოქმედება, ვერისტული სკოლა. ზოგჯერ ბელკანტო გულისხმობს იტალიურ ვოკალურ კულტურას მთლიანად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 288.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
კლასიკური ბლიცკრიგის დროს ტექნიკა და ქვეითები ერთად *მუშაობენ*
**ბლიცკრიგი** (*გერმ.:* Blitzkrieg; *ქართ.:* ელვისებური ომი) ეწოდება ომის წარმოების ერთ-ერთ ფორმას, რომლის დროსაც გამოიყენებიან ერთმანეთთან კომბინირებული სხვადასხვა სახის სამხედრო შენაერთები (*სახმელეთ, საზღვაო და საჰაერო ჯარები*). "ბლიცკრიგის" მთავარი ამოცანაა ჯარების მოულოდნელი, სწრაფი და უეცარი ფორსირება, რაც მოწინააღმდეგეს სტაბილური თავდაცვის ორგანიზირების უნარს უკარგავს. "ბლიცკრიგის" თეორია XX საუკუნის 20-იან წლებში აღმოცენდა. იდეის ავტორები ბრიტანელი სამხედრო ისტორიკოსები ჯ. ფალერი და ბ. ლიდელ ჰარტი იყვნენ. მათი აზრით "ბლიცკრიგს" ხელი უნდა შეეშალა პირველი მსოფლიო ომის დროს არსებული ცოცხალი რესურსების მასობრივად განადგურების მომტანი ე.წ. "უძრავი ბრძოლებისათვის". პირველი, ვინაც "ბლიცკრიგი" პრაქტიკაში გაატარა იყო «ვერმახტის» გენერალი ჰაინც გუდერიანი.

სიტყვა "ბლიცკრიგი" გერმანიზმია და მსოფლიოს მრავალ ენაშია შესული. მათ შორის ინგლისურ, ფრანგულ და ქართულ ენებში.

ლიტერატურა
----------

* Chrisp, Peter. (1991) *Blitzkrieg!*, Witness History Series. New York: Bookwright Press. ISBN 0-531-18373-4.
* Citino, Robert Michael. (1999) *The Path to Blitzkrieg: Doctrine and Training in the German Army, 1920–1939*. Boulder: Lynne Rienner Publishers. ISBN 1-55587-714-1.
* Citino, Robert Michael. (2002) *Quest for Decisive Victory: From Stalemate to Blitzkrieg in Europe, 1899–1940*, Modern War Studies. Lawrence: University Press of Kansas. ISBN 0-7006-1176-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* F. M. Cutlack.  (1941)The Australian Flying Corps in the Western and Eastern Theatres of War, 1914–1918. *Official History of Australia in the War of 1914–1918 Volume VIII*. Australian War Memorial.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-09. ციტირების თარიღი: 2012-11-26.
* House, Jonathan M. (1985) *Toward Combined Arms Warfare: A Survey of 20th-Century Tactics, Doctrine, and Organization*.
**ბორმანის აგარაკი** (რუს. Дача Бормана) — აგარაკი სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონ კომაროვოში. მისამართი: სანქტ-პეტერბურგი, კომაროვო, საზღვაო ქუჩა, სახლი № 8.

გიორგი ბორმანი ასევე იყო მეზობელი ქალაქგარე აგარაკის (ბორმანის სახლი) მფლობელი, რომელიც მდებარეობს საზღვაო ქუჩაზე № 14 სახლში.

ისტორია
-------

ზოგიერთი წყარო მიუთითებს გ. გ. ბორმანის კავშირზე აღნიშნულ აგარაკთან.

საზღვაო ქუჩის 8 ნომერში შემონახულია ძველი ნაგებობის ფუნდამენტი და კარის ბოძები, თავად კარი კი ინახება ერთ-ერთ მუზეუმში. 

„კელომიაკის სააგარაკო რაიონის გეგმის" მიხედვით, რომელიც სახანძრო საზოგადოებისათვის შექმნა მხატვარმა ი. ა. ვლადიმიროვმა 1913 წელს — აგარაკი ეკუთვნოდა ჩიჟოვს. ამის შემვეგ აღნიშნულ აგარაკს ზამთრის ომამდე (1939-1940 წწ.) ფლობდა რენოს ოჯახი, რომლებიც ენათესავებოდნენ ორეშნიკოვების ვაჭრების ოჯახს. 

მფლობელებმა გამოიყენეს ტერიტორიის რელიეფური და ბუნებრივი მცენარეულობა და ზედა და ქვედა ტერასაზე მოაწყეს პარკი ოთხი ხელოვნური რეზერვუარით, რომელთა ნაპირებიც ქვისგან იყო გაფორმებული.

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1917 წელს პანსიონატის მფლობელი გახდა ივან პავლოვის ოჯახი. 1945 წლის შემდეგ ვილაში განთავსებულია საბავშვო ბაღი.

2013 წლის 18 ნოემბერს დაიწვა უკანასკნელი შემონახული შენობა, ხოლო 2017 წელს მიწის ნაკვეთზე ააშენეს დანგრეული შენობის კოპიო.

ლიტერატურა
----------

* Галкина Наталья. Вилла Рено. Роман. М. 2004.

სქოლიო
------

1. ↑  Дом на участке Эргардта, участок 24 («вилла Бормана», дача губернатора) Морская, 8
2. ↑  Утрачена вилла Рено. В газете Сестрорецкие берега № 23(303) 23 ноября — 6 декабря 2013, с.2
3. ↑  Дача на участке Чижова (одно из зданий Виллы Рено) (деревянная).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-31. ციტირების თარიღი: 2018-11-30.
**ბორმანის სახლი** (რუს. Особняк Бормана) — XX საუკუნის დასაწყისის ქალაქთმშენებლობისა და არქიტექტურის ძეგლი. მდებარეობს დასახლება კომაროვოში, რომელიც ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონის შემადგენლობაში შედის. მისამართზე საზღვაო ქუჩა, სახლი № 14. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.

ისტორია
-------

ითვლება, რომ სახლის მფლობელი ამ მიწის ნაკვეთზე იყო გიორგი ბორმანი, რუსი მეწარმე, საპატიო მოქალაქე, საკონდიტრო ამხანაგობა „Жоржъ Борманъ"-ის დირექტორი. ზოგიერთი წყარო შენობას აღწერს, როგორც „ერგარდტის მიწის ნაკვეთზე მდებარე სახლს". 

ომის შემდეგ აქ დაფუძნდა ლენინგრადის ხელმძღვანელობა (გარდა გრიგილ რომანოვისა). 

2014 წლის ივნისში პეტერბურგის ხელისუფლებამ დაასრულა შენობების კომპლექსის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. ტერიტორიაზე ააშენეს აბანო და აუზი გუბერნატორისათვის.

ნაგებობათა კომპლექსის შემადგენლობაში, რომელიც შეტანილია რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის (ისტორიისა და კულტურის ძეგლი) ობიექტების ერთიან სახელმწიფო რეესტში, შედის: საცხოვრებელი სახლი, ჭა, მოსასახურე პერსონალის სახლი, მაცივარი, პარკი და შადრევანი.

ბორმანის სახლი სახელმწიფოს მიერ დაცულია შემდეგი დოკუმენტალური ბაზის საფუძველზე: ლენინგრადის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 5 დეკემბრის № 963 გადაწყვეტილება; რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 1995 წლის 20 თებერვლის № 176 ბრძანება; რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 2001 წლის 10 ივლისის № 527 დადგენილება.

ლიტერატურა
----------

* Тюников К. Русская Финляндия. РИЦ «Карельский перешеек». СПб. 2004 г.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
*