**ბრიუს ნეითან ეიმსი** — (დ. 16 დეკემბერი, 1928) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი, მოლეკულური ბიოლოგიის პროფესორი კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი), ეიმსის ტესტის გამომგონებელი.

ბიოგრაფია
---------

ეიმსი გაიზარდა ნიუ იორკში, დაამთავრა ბრონქსის სამეცნიერო სკოლა. სწავლა განაგრძო ჯერ კორნელის უნივერსიტეტში ხოლო შემდეგ კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. 

ეიმსი აირჩეიეს ამერიკის მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის თანამშრომლად 1970 წელს. 

მისი კვლევები ფოკუსირებული იყო სიმსევნესა და დაბერებაზე, ის არის 550-მდე სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. ის არის ერთ ერთი ყველაზე ციტირებადი მეცნიერი ყველა დარგში.

ეიმსის ამჟამინდელი კვლევა ეთმობა აგენტების აღმოჩენას რომელიც დაბერებას შეაჩერებს. ის ასევე დაინტერესებულია მუტაგენებით, რომლის საშვალებითაც შესაძლებელია სიმსივნის თავიდან არიდება.

ბრიუს ეიმსმა 1998 წლიდან 2007 წლამდე ამერიკის ნაციონალურმა სიმსივნის სამკურნალო ცენტრისაგან 650 000 $-ზე მეტი ტანხა მიიღო. 

ის დაქორწინდა ჯიოვანა ფერო-ლუცი ეიმსზე, რომელიც ასევე პროფესორია კალიფორრნიის უნივერსიტეტში (ბერკლში).

ეიმსი სინთეზურ კარცინოგენებზე
-----------------------------

1970-იანებში, ბრიუს ეიმსმა გამოიგონა ეიმსის ტესტი, ეს არის მუტაგენების და პოტენციური კარციოგენების დაჯამების იაფი და მოსახერხებელი გზა. წინანდელი ტესტები მოითხოვდა ექსპერიმენტებს ცოცხალ ცხოველებზე და მიქონდა წარმოუდგენლად დიდი დრო. ამან ცხოველების გამოცდა არაპრაქტიკული გახადა დიდი მაშტაბებით გამოყენებისას. ეიმსის ტესტი იყენებს სპეციალურ ბაქტერიას მუტაგენებზე დასაკვირვებლად (ბაქტერია: *Salmonella typhimurium*), ასევე არის იაფი და სწრაფი. 

ეიმსის ლაბორატორიაში დეტალურა იკვლევდნენ მუტაგენებს და კარციოგენებს, ისინი ცდილობენ დაედგინათ თუ რა კლასიფიკაციას მიეკუთნებოიდნენ ისისნი. აქამდე, მეცნერები ყურადრებას მხოლოდ დადებით ან უარყოფით შედეგს აქცედნენ ყურადღებას, მოვლენის მაგნიდუდას კი უყურადღებოდ ტოვებდნენ, რაც იმას ნიშნავდა რომ უფრო და უფრო მეტი სხეული აღმოჩნდებოდა პოტენციურად მუტაგენური ვიდრე ეს რეალურად იყო და არ არსებობდა არანაირი ბერკეტი ამ სახის საფრთხის თავიდან არიდებისათვის. ეიმსი განაგრძობდა ბუნებრივ და ხელოვნურ ნაერთებზე დაკვირვებას, ამ დროს მან აღმოაჩინა რომ, მიუხედავად იმისა თუ რას ფიქრობდა ის და რას ფიქრობდნენ სხვები ხელოვნური ნაერთები უფრო კეთილგანწყობილები აღმოჩნდნენ ვიდრე ბუნებრივები. მისმა შემდგომმა სამუშაოდ საბოლოოდ გამოიწვია მისი დაცემა ბევრი გარემოსდამცველის სასარგებლოთ. როგორც აღმოჩნდა ბუნებრივი ქიმიური ნაერთებიც ხშორად არიან მუტაგენურები. 

ის ეწინააღმდეგებოდა სინთეზური პესტიციდების და სხვა ისეთი ნივთიერებების აკრძალვას როგორიცაა დემინიზაიდი რომელიც აღმოჩნდა რომ კარციოგენური იყო. ეიმსმა გამოაქცეყნა შედეგები რომელიც აჩვენებდა რომ საჭმელი პროდუქტები შეიძლება ყოფილიყვნენ ცარციოგენურები.

ეიმსის ჯილდოები
---------------

* ამერიკელ ქიმიკოსთა საზოგადოების ჯილდო 1964
* ვართსვორთის ჯილდო 1981
* ჰონდას პრიზი 1996
* იაპონიის პრიზი 1997
* პარიზის მედალი 1998
* აშშ-ის მეცნიერებათა ნაციონალური მედალი 1998

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბრიუს ეიმსი***

* ბრიუს ეიმსის ბიოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  SNAC — 2010.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311'></a>
2. ↑  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
3. ↑  Internet Speculative Fiction Database — 1995.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>
4. 1 2 3 4
5. ↑  GM Cancer Previous Prize Winners
6. ↑