recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**აზია-წყნარი ოკეანის საბჭო** (ინგლ. Asian and Pacific Councile (ASPAC) — რეგიონალური პოლიტიკურ-ეკონომიკური ორგანიზაცია.

შეიქმნა დამფუძნებელ კონფერენციაზე, რომელიც გაიმართა სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში 1966 წლის 14-16 ივნისს. კონფერენციაზე ცხრა არაკომუნისტურმა სახელმწიფომ გამოხატა საერთო გადაწყვეტილება, რომ შეინარჩუნოს თავიანთი მთლიანობა და სუვერენიტეტი გარე საფრთხის წინაშე.

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკში. 

აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს უმაღლესი ორგანოა საგარეო საქმეთა მინისტრების სესია (1973 წლის მერე აღარ მოუწვევიათ). ყოველწლიურ სესიებს შორის საკონსულტაციო და საკოორდინაციო ორგანოა მუდმივმოქმედი კომიტეტი, რომლის შემადგენლობაშიც შედიან მონაწილე ქვეყნების ელჩები, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრის თავმჯდომარეობით, რომლის ტერიტორიაზეც დაგეგმილია ორგანიზაციის შემდეგი სხდომა.

თავდაპირველად საბჭოს შემადგენლობაში შედიოდა იაპონია, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, ტაილანდი, ფილიპინები, მალაიზია, ტაივანი, სამხრეთი კორეა, სამხრეთი ვიეტნამი. დამკვირვებლის სტატუსით მონაწილეობდა ლაოსი.

ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, იაპონიამ, ავსტრალიამ და მისმა ზოგიერთმა წევრმა მოითხოვეს აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს სამხედრო ბლოკად გადაქცევა.

ინდოჩინეთში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის გამარჯვებისა და საერთაშორისო დაძაბულობის განმუხტვის პოლიტიკის შედეგად, აზია-წყნარი ოკეანის საბჭომ მწვავე პოლიტიკური კრიზისი განიცადა. 1973 წელს მისი რიგებიდან გავიდა მალაიზია, 1975 წელს დაიშალა საიგონის მარიონეტული რეჟიმი ნგუენ ვან თჰიეუს ხელმძღვანელობით. მთელმა რიგმა წევრმა ქვეყნებმა გამოთქვეს საბჭოს დაშლის ან ძირეული რეორგანიზაციის სურვილი. აზია-წყნარი ოკეანის საბჭოს მოღვაწეობა პრაქტიკულად პარალიზებული აღმოჩნდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Asian And Pacific Council(ინგლისური)
ანატექსისი მთავარ როლს თამაშობს მიგმატიტის წარმოქმნაში
**ანატექსისი** (ბერძ. ανάτηξις < ბერძ. ανά (ანა) — „ზევით" + τηξις (ტაქსისი) — „გადნობა") — ულტრამეტამორფული პროცესი; დედამიწის ქერქის ქვედა ნაწილის გადნობის პროცესი, რომელიც გამოწვეულია მაღალი ტემპერატურით. ტემპერატურის შემდგომი შემცირება იწვევს გამდნარი მასის დაკრისტალებას და თავისებური სტრუქტურისა და შედგენილობის მეტამორფული ქანების, ეგრეთ წოდებული ანატექტიტების წარმოქმნას. თუ ანატექსისის შედეგად წარმოქმნილი მაგმა დედამიწის ქერქში გადაადგილდა და ზედა დონეზე დაკრისტალდა, მაშინ ანატექსური და პირველადი მაგმური ქანები ერთმანეთისაგან აღარ განირჩევა. კლასიკური წარმოდგენა ანატექსისზე შემუშავებულია ფინელი გეოლოგის იაკობ სედერჰოლმის შრომებში (1907, 1926). გრანიტოიდული ანატექსისი გაედინება კონტინენტური ქერქის ფარგლებში, ზოგჯერ გრანიტოიდული ანატექსისი აღინიშნება ფუძე მაგმის ეგზოკონტაქტურ ინტრუზიებში. ტერმინი „ანატექსისი" შემოიტანა გერმანელმა გეოლოგმა ერნსტ ვაინშენკმა (1865-1921) როგორც რეგიონული გადადნობის სინონიმი. ზოგიერთი მკვლევარი ანატექსისის გაგებაში გვთავაზობს უფრო ფართო შინაარსის შეტანას. ანატექსისის პროცესის პროდუქტია ანატექტიტი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 431.

სქოლიო
------

1. 1 2  Геологический словарь в 2-х томах, М, 1978.
2. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 431.
3. ↑  სამთო ენციკლოპედია — ანატექსისი
**ალი ქარიმი** (*ალი ფაშა ოღლუ ქარიმოვი*; აზერ. Əli Paşa oğlu Kərimov; 18 მარტი, 1931, გოიჩაი — გ. 29 ივნისი, 1969, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოეტი და თარჯიმანი.

ბიოგრაფია
---------

ალი ქარიმი დაიბადა 1931 წლის 18 მარტს აზერბაიჯანის ქალაქ გოქჩაიში. მამამისი ფაშა მუშაობდა მუშად. 1948 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, თუმცა გადასვლა მოუწია, რადგან უნივერსიტეტს არ გააჩნდა სტუდენტური საცხოვრებელი. განათლება გააგრძელა თეატრალური ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტზე. ბაქოში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ჟურნალ „აზერბაიჯანის" რედაქციაში და გახდა პოეზიის განყოფილების ხელმძღვანელი.

მისი ლიტერატურული დებიუტი შედგა 1948 წელს, როდესაც მისი ლექსი „ახალი მასწავლებელი" გამოქვეყნდა გაზეთ „აზერბაიჯანის პიონერში". 1954 წელს გახდა აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. 1957 წელს ქარიმოვის ლექსმა „პირველი სიმფონია" მიიღო ჯილდო მოსკოვის ახალგაზრდობისა და სტუდენტების VI მსოფლიო ფესტივალზე. მისი პირველი წიგნი „ორი შეყვარებული" 1958 წელს მოსკოვში რუსულად გამოიცა.

ქარიმი აზერბაიჯანელ თანამედროვე პოეტებთან და მწერალთან ერთად ითვლებოდა „ნიჭიერ, პოზიტიური ხედვის მქონე ახალგაზრდა მწერლად".

მისი გარდაცვალების შემდეგ მრავალი მისი ნამუშევარი გამოიცა. იგი გარდაიცვალა ბაქოში 1969 წლის 29 ივნისს და დაკრძალეს გოქჩაის მისივე სახელობის პარკში. სუმგაითში ალი ქარიმის სახელობის პოეზიის კლუბია. ბაქოში, საბირაბადსა და გოქჩაიში არის ქუჩები, რომელიც ასევე მის სახელს ატარებს. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირი ყოველწლიურად გასცემს ალი ქერიმის ჯილდოს - 2000 აზერბაიჯანულ მანათს საუკეთესო პოეტური ნაწარმოებისთვის.

ოჯახი
-----

ალი ქარიმის ჰყავდა ცოლი და სამი ვაჟი. მისი უფროსი ვაჟი ფაშა ქარიმოვი ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და მეცნიერია. მისი შუათანა ვაჟი, აზერ ქარიმოვი ცნობილი მათემატიკოსი, პროფესორი და ფიზიკურ-მათემატიკური მეცნიერებათა დოქტორია. მისი უმცროსი, ორხან ქარიმოვი, ცნობილი ეკონომისტი იყო აზერბაიჯანში, რომელიც გარდაიცვალა 2015 წლის 20 ივლისს. მისმა მეუღლემ, ელზა ქარიმოვამ და ვაჟებმა გამოაქვეყნეს მრავალი წიგნი, სტატია და თარგმანი ალი ქარიმის შემოქმედების შესახებ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **Ali Kerim (1931-1969) - poet, translator**
* "GUNUN ARDINCA" BOLGELERDE EDEBI MUHIT
* Sənət məbədimiz
**ამალ ალ ქუბაისი** (არაბ. أمل القبيسي; დ. 18 ოქტომბერი, 1968) — არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფედერალური ეროვნული კრების თავმჯდომარე 2015-2019 წლებში. პირველი ქალი არაბულ სამყაროში რომელმაც დაიკავა პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა. მანამდე იყო აბუ-დაბის განათლების საბჭოს თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
---------

2000 წელს ალ ქუბაისიმ მიიღო დოქტორის ხარისხი გაერთიანებული სამეფოს შეფილდის უნივერსიტეტის არქიტექტურულ ინჟინერიაში და ფლობს მსოფლიოში ერთადერთ დოქტორის ხარისხს არაბთა გაერთიანებული საამიროების არქიტექტურული მემკვიდრეობის კონსერვაციის საკითხებში. 2000 წელს იგი გახდა არაბთა გაერთიანებული საამიროების უნივერსიტეტის არქიტექტურის ასისტენტ-პროფესორი, სადაც მუშაობდა 2006 წლამდე. როგორც არქიტექტორი, იგი მუშაობდა იუნესკოსთან საამიროებში 350-ზე მეტი ისტორიული ადგილის დოკუმენტაციისა და შენარჩუნების მიზნით, მათ შორის ალ-ჯაჰილისა და ალ-ჰოსნის ციხეებზე.

2001-2003 წლებში მუშაობდა ალ-აინის ტურიზმისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანოს კულტურული მემკვიდრეობის ერთეულის პრეზიდენტად.

2007 წელს იგი აირჩიეს ფედერალური ეროვნული კრების წევრად და გახდა პირველი არჩეული ქალი საბჭოში. საბჭოში იყო განათლების, ახალგაზრდობის, მედიისა და კულტურის კომიტეტის პრეზიდენტი; ჯანდაცვის, შრომისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის წევრი.

2011 წელს ალ ქუბაისი აირჩიეს ფედერალური ეროვნული კრების სპიკერის პირველ მოადგილედ და გახდა პირველი ქალი, რომელიც თავმჯდომარეობდა ფედერალური ეროვნული კრების სხდომას 2013 წელს. 2014 წელს იგი დანიშნეს აბუ-დაბის განათლების საბჭოს თავმჯდომარედ.

2015 წლის 18 ნოემბერს ალ ქუბაისი დანიშნეს ფედერალური ეროვნული კრების თავმჯდომარედ, რითაც იგი გახდა არაბულ რეგიონში ეროვნული ასამბლეის პირველი ქალი ლიდერი.

სქოლიო
------

1. ↑  FNC profiles: Advocate for the nation's daughters The National. ციტირების თარიღი: 2016-05-24
2. 1 2 3  FNC profiles: Advocate for the nation's daughters | The National. ციტირების თარიღი: 2016-05-24
3. ↑  The Jury –Zayed Future Energy Prize.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-26. ციტირების თარიღი: 2016-10-25
4. ↑  Salama, Samir (2015-11-18). „First female Federal National Council speaker elected". *GulfNews*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-26. ციტირების თარიღი: 2016-10-25.
5. ↑  UAEINTERACT. UAE Interact, United Arab Emirates information, news, photographs, maps and webcams.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-06-23. ციტირების თარიღი: 2016-05-24
6. ↑  Salama, Samir (2013-01-22). „Dr Amal Al Qubaisi makes history". *GulfNews*. ციტირების თარიღი: 2016-10-25.
7. ↑  Samihah Zaman.  (2015-11-22) Al Khaili to serve as acting Adec head. ციტირების თარიღი: 2016-05-24
8. ↑  Federal National Council Brochure.
ტიტანები და გიგანტები, მათ შორის ეფიალტე (მარცხნივ), „ღვთაებრივი კომედია", გუსტავ დორეს ილუსტრაცია.
**ალოადები** (ბერძ. Άλωάδαι) — **ოტოსისა** და **ეფიალტეს** საერთო სახელი. ალოევსის ვაჟები — პოსეიდონის შვილიშვილები (ზოგი ვარიანტით პოსეიდონის ვაჟები). ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდნენ დიდი ძალ-ღონით. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ყმაწვილებმა გადაწყვიტეს მიეღწიათ ცისთვის, რათა ჰერასა და აფროდიტეს სიყვარული მოეპოვებინათ. ამისთვის მოისურვეს ოლიმპოზე დაედგათ ოსა, ოსაზე კი — პელიონი. ამაზე გაჯავრებულმა აპოლონმა ისინი დახოცა და თითქოს ამის შემდეგ შეძლეს ცაში ასვლა. სხვა ვარიანტის მიხედვით, ალოადებმა დახოცეს ერთიმეორე, როდესაც მათ ახლოს შვლის სახით გარბენილი არტემიდეს დაჭერას ცდილობდნენ. ერთი მითის მიხედვით, ალოადებმა 13 თვით დააპატიმრეს არესი. იმ პერიოდში ქყვეყნად სიმშვიდე და ბედნიერება სუფევდა (არესი გაათავისუფლლა ჰერმესმა). თავხედობისათვის ალოადგებმა სიკვდილის შემდეგ ასეთი სასჯელი მიიღეს: ჰედესში მიაკრეს ბოძზე და ყურებში გამუდმებით ჩაჰკიოდნენ ბუები. კუნძულ ნაქსოსზე არსებობდა ალოადთა კულტი. ალოადების მითში აისახა ოლიმპიელთა რელიგიის ბრძოლა ძველი კულტების წინააღმდეგ.

ლიტერატურა
----------

* კერენიი, კარლ (1951). *The Gods of the Greeks*,   გვ. 153ff.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მითოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ალ-აინი** (არაბ. العين‎) სიმწვანის გამო აგრეთვე ცნობილი როგორც *ქალაქი-ბაღი* — მეოთხე უდიდესი ქალაქი არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში და სიდიდით მეორე აბუ-დაბის საამიროში. 2009 წლის მონაცემემებით მისი მოსახლეობა 374 000 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს დედაქალაქ აბუ-დაბიდან 160 კმ-ით აღმოსავლეთით და დუბაიდან 120 კმ-ით სამხრეთით. ალ-აინში დაიბადა საიდ იბნ სულტან ალ-ნაჰაიანი — არაბთა გაერთიანებული საამიროების პირველი პრეზიდენტი.

ალ-აინი გაშენებულია ომანთან საზღვრის სიახლოვეს, ბურაიმის ოაზისში. იგი ქვეყნის ერთადერთი მსხვილი ქალაქია, რომელიც ზღვის სანაპიროსგან მოშორებით მდებარეობს. აბუ-დაბის, ალ-აინისა და დუბაის დამაკავშირებელი ჩქაროსნული ავტომაგისტრალები ქვეყნის ცენტრში ქმნიან გეოგრაფიულ სამკუთხედს; თითოეული ეს ქალაქი მეორეს დაახლოებით 130 კმ-იანი გზით უკავშირდება.

ქალაქში მოქმედებს უნივერსიტეტი.

ალ-აინის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა ზოოპარკი, რომელიც უდიდესია მთელს ქვეყანაში, გასართობი პარკი „Hili Fun City", ისტორიული მუზეუმები, ციხე-სიმაგრეები, მრავალი პარკი, ბაღი და რეკრეაციული ზონა, მათ შორის ჯებელ-ჰაფიტის მთა, რომელზეც 1 კმ სიმაღლეზე მიემართება დაკლაკნილი საავტომობილო გზა (სერპატინი). მთის ძირშიც გამოედინება მინერალური წყაროები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იუნესკოს ოფიციალურ საიტზე
* Al Ain Expat დაარქივებული 2011-12-24 საიტზე Wayback Machine.
* Al Ain Municipality დაარქივებული 2012-02-11 საიტზე Wayback Machine.
* Al Ain: Oasis in the Desert (Photographic essay from Al Ain Women's College) დაარქივებული 2012-05-03 საიტზე Wayback Machine.
* Al Ain Bank დაარქივებული 2012-09-20 საიტზე Wayback Machine.  - rakbankdirect.ae

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში არაბთა გაერთიანებული საამიროების დროშა |
| --- |
|  |
| 
ალ-აინის კულტურული ძეგლები |

 |
ალექს ბორშტეინი 2016 წელს
**ალექს ბორშტეინი** (ინგლ. Alex Borstein; დ. 15 თებერვალი, 1971) — ამერიკელი მსახიობი, გამხმოვანებელი, სცენარისტი, პროდიუსერი და კომიკოსი. ყველაზე მეტად ცნობილია ანიმაციური ტელესერიალის, გრიფინების პერსონაჟის, ლოის გრიფინის გახმოვანებისა და სერიალ *Mad TV*-ში მონაწილეობისთვის.

დაიბადა ჰაილენდ პარკში, ილინოისის შტატი, ხოლო ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა ქალაქ დერფილდში, (ილინოისი). დაამთავდა სანფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც შეისწავლა რიტორიკა.

1999 წელს იქორწინა მსახიობსა და მწერალ ჯეკსონ დაგლასზე. 2014 წლის ოქტომბრის თვეში წყვილი ერთმანეთს დაშორდა. მათ ჰყავთ ორი შვილი, ბარნაბი და ჰენრიეტა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალექს ბორშტეინი***

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* ალექს ბორშტეინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ალექს ბორშტეინი — AllMovie
* ინტერვიუ ალექს ბორშტეინთან SuicideGirls.com-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  FAQ (first question). *Alexborstein.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-17. ციტირების თარიღი: 25 ივლისი, 2012.
2. ↑  Alex Borstein on 'Family Guy' and 'Getting On
3. ↑  'FAMILY GUY' STAR ALEX BORSTEINHUSBAND FILES FOR DIVORCE ...I Want Pewterschmidt $$$
**აკურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ აკურის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

აღწერა
------

ეკლესია დარბაზულია (6,8 x 4,3 მეტრი) რიყის ქვით. გამოყენებულია შირიმიც. წყობა ქაოსურია. დაზიანებულია. ჩაქცეულია კონქის და კამარის დიდი ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილი და ლავგარდანი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი თარაზულადაა გადახურული. მისი წირთხლები ამოყვანილია შირიმის ქვებით. აღმოსავლეთით ღრმა, გეგმით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე განიერი, მაღალი სარკმელია გაჭრილი. სარკმელი სიგნიდან შირიმის ქვით ნაწყობი, ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული. იგი გარედანაც თაღოვანი ყოფილა (შემორჩენილია თაღის ნაწილი). აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, მოწყობილია თითო, ოთხკუთხა ნიშა. აღმოსავლეთ კედლის გარდა, თითო, მსგავსი სარკმელი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. ამავე კედლის გარდა. თითო, მსგავსი სარკმელი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. ამავე კედლების შუა ნაწილში, შირიმის თაროსებრი კაპიტელით დასრულებული, თითომ ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღი (ჩამოშლილია) ეყრფნობოდა. შემორჩენილია, მხოლოდ დასავლეთ კედლის მიმდებარე, საბჯენი თაღი, რომელიც შირიმის ნათალი ქვითაა გამოყვანილი.

გარეთა შესასვლელი ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ, ნახევარწრიული თაღით დასრულებულ არეში. შესასვლელის თავზე მცირე, ოთხკუთხა ნიშაა, არეს ზემოთ კი, შირიმის წყობით გამოყვანილი, ორსაფეხურიან ბაზისზე დაყრდნობილი, შეღრმავებული ჯვრის გამოსახულება. ადგილობრივ მოსახლეობას შენობა კოჭებზე დაკრული ფიცრებითა და მათზე დაწყობილი კრამიტით გადაუხურავს.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 152-153.
ამადეუს I
**ამადეუს I** (იტალ. Amadeo I; დ. 30 მაისი, 1845 — გ. 18 იანვარი, 1890) — ესპანეთის მეფე სავოიის დინასტიიდან 1870–1873 წლებში. ვიქტორ ემანუელ IIსა და ადელჰაიდ ავსტრიელის ვაჟი. იქორწინა მარია ვიქტორია დელ პოცოზე.

ამადეუსი ესპანელმა კორტესებმა მეფედ ისაბელ II-ის გაგდების შემდეგ აირჩიეს. იგი ყოყმანობდა ესპანეთის ტახტზე ასვლამდე, აცნობიერებდა რომ შესაძლოა ვერ გაუკლავდებოდა მეფობას. იგი კეთილგონიერი და კეთილსინდისიერი ადამიანი იყო, მაგრამ არ იცოდა არც ესპანური ენა, არც ესპანეთის ისტორია, არც ესპანელ ხალხს და პოლიტიკურ პარტიებს იცნობდა. თანაც იგი არ იყო გენიოსი და არ შეეძლო მტკიცედ მოქმედება. მადრიდში ჩამოსვლისას მან სცადა ხალხის მოხიბვლა სიმამაცით და უბრალოობით, მაგრამ ვერცერთი თვისება ვერ გამოავლინა. ამაყი არისტოკრატია ვერ იტანდა მის ბურჟუაზიულ მანერებს. საშუალო კლასი უფრო გაკვირვებული იყო, ვიდრე მოხიბლული მისი უბრალოობით, ხოლო ხალხის მასებმა საერთოდ ვერ აღიქვეს მეფე ფუფუნების და დასანახი დიდების გარეშე. ამადეუსმა სცადა არმიის და ფლოტის მხარდაჭერის მოპოვება, მაგრამ ოფიცრებმა უარი თქვეს კორტესების მიერ არჩეული მეფისთვის ფიცის დადებაზე. მმართველობის პერიოდში მას უწევდა სამოქალაქო ომის ზღვარზე ბალანსირება, კაბინეტების მუდმივი ცვლა, კორტესებთან მუდმივი დაპირისპირება. ბოლოს 1873 წელს მან უარი თქვა ტახტზე და დატოვა ესპანეთი. ქვეყანაში კი მაშინვე სამოქალაქო ომი დაიწყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Historiaantiqua. *Amadeo I; (ესპანური)* (2008)

ლიტერატურა
----------

* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ესპანეთის მონარქები |
| --- |
|  |
| ჰაბსბურგები (1516-1700) | 
* ხუანა I შეშლილი და კარლოს I (1515-1555)
* კარლოს I (1555-1556)
* ფილიპე II (1556-1598)
* ფილიპე III (1598-1621)
* ფილიპე IV (1621-1665)
* კარლოს II (1665-1700)
 |  |
|  |
| ბურბონები (1700-1808) | 
* ფილიპე V (1700-1724)
* ლუის I (1724)
* ფილიპე V (1724-1746)
* ფერდინანდ VI (1746-1759)
* კარლოს III (1759-1788)
* კარლოს IV (1788-1808)
* ფერდინანდ VII (1808)
* კარლოს IV 1808)
 |
|  |
| ბონაპარტები (1808-1813) | 
* ჟოზეფ I (1808-1813)
 |
|  |
| ბურბონები (1813-1868) | 
* ფერდინანდ VII (1813-1833)
* ისაბელ II (1833-1868)
 |
|  |
| სავოიელების დინასტია (1871-1873) | 
* ამადეუს I (1871-1873)
 |
|  |
| ბურბონები (1874-1931) | 
* ალფონსო XII (1874-1885)
* ალფონსო XIII (1886-1931)
 |
|  |
| ბურბონები (1975-დან) | 
* ხუან კარლოს I (1975-2014)
* ფილიპე VI (2014-დან)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX1189767
* BNF: cb11992115h (data)
* GND: 120110059
* ISNI: 0000 0000 9921 1246
* LCCN: n86094965
* NKC: jx20140407001
* NLP: A31954558
* NTA: 071965165
* The SBN id CFIV223928 is not valid.
* SUDOC: 103470824
* VIAF: 15592526
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 15592526

 |
**ალიაკმონი** (ბერძ. Αλιάκμονας; სლავ. Бистрица, Bistritsa) — მდინარე ჩრდილოეთ საბერძნეთში. სათავე აქვს ვერნოსისა და გრამოსის მთებში, ალბანეთის საზღვართან ახლოს. სიგრძე 322 კმ.

მიედინება კასტორიის, გრევენის, იმათიისა და პიერიის ნომების ტერიტორიებზე. 

ზემო დინებაში მთის მდინარეა, გამოკვეთილი ღრმა ხეობით, შუა დინებაში გაედინება მთათაშორის ქვაბულში, ხოლო ქვემო დინებაში სალონიკის დაბლობზე. ერთვის ეგეოსის ზღვის თერმეკოსის ყურეს. მდინარის წყალს იყენებენ სარწყავად. 

ალიაკმონზე აშენებულია ორი მსხვილი წყალსაცავი : მთის ტბა ალიაკმონასი და უფრო ქვემოთ სფიკია.

ბერძნულ მითოლოგიაში ალიაკმონი იყო მდინარის ღმერთი, ოკეანოსის შვილი. გარდა ამისა ღმერთისა 
(Αλιάκμον) და მდინარის სახელი (Αλιάκμωνας) შესაძლოა წარმოადგენდეს სითეზსს ძველი ბერძნული სიტყვებისა άλς (θάλασσα - ზღვა)
და άκμων (αμόνι - ფორმირება, დამუშავება).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საბერძნეთის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალიაკმონი - დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

სქოლიო
------

1. ↑  Encyclopedia of the Languages of Europe, Glanville Price, Blackwell Publishing, 2000, ISBN 0-631-22039-9, p. 316.
2. ↑  Die Jungtürken und die mazedonische Frage(1890-1918), Mehmet Hacısalihoğlu, Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2003, ISBN 3-486-56745-4, s. 42.
**ამადიესი**, **ამადიუსი** (ინგლ. Lake Amadeus) — გაუდინარი შრობადი მლაშე ტბა ავსტრალიაში, ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე. მდებარეობს ავსტრალიის ცენტრალურ უდაბნო ნაწილში, მაკდონელისა და მასგრეივის ქედებს შორის, არაღრმა ქვაბულში, ზღვის დონიდან 204 მ სიმაღლეზე. გაწოლილია ქალაქ ალის-სპრინგსიდან სამხრეთ-დასავლეთით 350 კმ-ში. 

პერიოდულად წყლით ივსება, რა დროსაც მისი სიგრძეა 145 კმ, ხოლო სიგანე 20 კმ. ზედაპირის ფართობი დაახლოებით 880 კმ². მშრალი კლიმატის გამო ამადიესი წელიწადის დიდ დროს წარმოადგენს მთლიანად გამშრალ ტბას. გვალვიან პერიოდში იფარება უწყვეტი და მხოლოდ და მხოლოდ სწორი მარილის ქერქით.

პირველად ტბა გამოიკვლია ავსტრალიელმა მოგზაურმა ერნესტ ჯაილზმა 1872 წელს, რომელმაც ტბას სახელი უწოდა სავოიის ჰერცოგის, ესპანეთის მეფის, ამადეუს I-ის პატივსაცემად. მარილის მაღალი შემცველობის მიუხედავად, მისი მოპოვება არ ხორციელდება. მიდამოებში აშენებენ მსხვილფეხა რქოსან საქონელს. წყალმოსამარაგებლად გამოიყენება მიწისქვეშა წყლები.

ჩრდილო-დასავლეთით გვხვდება მსგავსი ნიშან-თვისებების მქონე ტბა ნილი. ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით გვხვდება აქლემი. ტბიდან ჩრდილოეთით ბუნებრივი აირის საბადოა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამადიესი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  ამადიესი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
2. 1 2 3  Амадиес // Географическая энциклопедия
ალექსანდრა კოლონტაის საფლავი ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე
**ალექსანდრა მიხეილის ასული კოლონტაი** (ქალიშვილობის გვარი დომონტოვიჩი; დ. 19 მარტი, 1872, პეტერბურგი — გ. 9 მარტი, 1952, მოსკოვი) — საერთაშორისო და რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე, საბჭოთა დიპლომატი.

ბიოგრაფია
---------

1901 წელს ჟენევაში გაიცნო გიორგი პლეხანოვი, ხოლო 1905 წელს პეტერბურგში გაიცნო ვლადიმერ ლენინი. 1905 წელს მისი დახმარებით შეიქმნა „მუშა ქალთა ურთიერთდახმარების საზოგადოება". 1906 წლიდან იყო რსდმპ წევრი, მენშევიკი. 1908 წლიდან ემიგრაციაში იყო. 1915 წლიდან იყო ბოლშევიკი. რუსეთში დაბრუნდა თებერვლის რევოლუციის შემდეგ. იყო პეტროგრადის საბჭოს აღმასკომის წევრი. იგი მსოფლიოში პირველი ელჩი ქალია. 1923 წლიდან იგი საბჭოთა სრულუფლებიანი დილომატიური წარმომადგენელი იყო ნორვეგიაში, 1926 წელს - მექსიკაში, 1927–1930 წლებში ისევ ნორვეგიაშია, 1930–1945 წლებში წარგზავნილი, შემდეგ ელჩი შვედეთში. 1945 წლიდან სსრკ საგარეო საქმეთა სამინისტროს მრჩეველი. კოლონტაის აქვს წიგნები და სტატიები უმთავრესად ქალთა რევოლუციური მოძრაობის საკითხებზე, დაჯლდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით, მექსიკისა და ნორვეგიის ორდენით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 590.
**ალმაისური** — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში, მდინარე კურცხანისა და ოცხეს შესართავთან. ნასოფლარი კონუსისებურად წაგრძელებულ ფერდზეა განთავსებული, რომელიც ერთი მხრიდან მდინარე მამლის წყლის ხეობით ისაზღვრება, ხოლო მეორე მხრიდან მდინარე კურცხანის ხეობით. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ფიქსირდება სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ნაგებობის ნაშთები. ყველა მათგანი აგებულია მშრალი წყობით. გამოყენებულია კლდის ფლეთილი დაუმუშავებელი ქვები და ხშირ შემთხვევაში ქვის მოზრდილი ლოდები. ნასოფლარი ტერასულადაა განლაგებული. ტერასის კედლები ასევე ნატეხი ქვებითაა ამოყვანილი. ზოგიერთ ადგილას ნაგებობების შემორჩენილი კედლის სიმაღლე 2 მეტრამდე აღწევს. შემორჩენილი კედლების სისქე 60 სანტიმეტრიდან 1 მეტრამდე მერყეობს. დაუმუშავებელი ქვები ერთმანეთზე მჭიდროდაა მორგებული. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ეკლესიის ნაშთები არ ფიქსირდება. ნასოფლარზე რამდენიმე ადგილას დაფიქსირდა კერამიკის ფრაგმენტები. მეტყევეების გადმოცემით ამ ადგილს "ნაქალაქარის" სახელწოდებით მოიხსენიებენ. აქ მდებარეობს ხე ტყის დამამუშავებელი პუნქტი ალმაისურის უბანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 29852
**ალექსანდრა ალექსანდრეს ასული იაბლოჩკინა** (დ. 3(15) ნოემბერი,1866 — გ. 20 მარტი, 1964, მოსკოვი) — რუსი მსახიობი, თეატრალური მოღვაწე, სსრკ სახალხო არტისტი (1937), სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1943).

ბიოგრაფია
---------

სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1885 თბილისში, რუსული დრამის თეატრში. იყო ქალიშვილი რუსი მსახიობის, ალექსანდრე ალექსანდრეს ძე იაბლოჩკინისა, რომელსაც უდიდესი წვლილი მიუძღვის საქართველოში რუსული თეატრის დაარსებასა და განვითარებაში. 1872 წელს ალექსანდრა იაბლოჩკინა 6 წლის ასაკში პირველად გამოვიდა სცენაზე თბილისში, გოგონამ შეასრულა ბიჭის, პერის, როლი ივანე ჩერნიშევის „წამხდარ ცხოვრებაში". მოგვიანებით, მამის ზედამხედველობით თბილისის რუსული დრამის თეატრში განახორციელა როლები: კატერინა (უილიამ შექსპირის „ჭირვეულის მორჯულება") და ნატაშა (ალექსანდრე შახოვსკის, ალექსანდრე გრიბოედოვისა და ნიკოლოზ ხმელნიცკის „საკუთარი ოჯახი ანუ დაქორწინებული პატარძალი"). 1888 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მოსკოვის მცირე თეატრის მსახიობი. სცენაზე გამოდიოდა რუსული სცენის დიდოსტატებთან: მარია ერმოლოვასთან, ალექსანდრე ლენსკისთან, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინთან, ოლღა სადოვსკაიასთან ერთად, რომელთაც მნიშვნელოვანი გავლენა იქონიეს მის შემოქმედებაზე. იგი გამოირჩეოდა ბრწყინვალე სასცენო მეტყველებით, არტისტიზმით, ნატიფი გემოვნებით. როლები: სოფია (ალექსანდრე გრიბოედოვის „ვაი ჭკუისაგან"), მარია ანტონოვნა (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი"), ლედი სნირუელი (რიჩარდ შერიდანის „ავყიობის სკოლა"), რუქაია (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი") და სხვა. 1901 წელს ალექსანდრე იაბლოჩკინა საგასტროლოდ იმყოფებოდა თბილისში მოსკოვის საიმპერატორო მცირე თეატრის მსახიობთა კორპორაციის დასთან ერთად. წარმოდგენილი იყო ალექსანდრე ოსტროვსკის „შეშლილი ფული", რომელშიც მან განახორციელა ლიდიას როლი. უკანასკნელად სცენაზე გამოვიდა 1961 წელს. ჯერ კიდევ რევოლუციამდე მრავალჯერ აირჩიეს მცირე თეატრის „მსახიობთა კორპორაციის" თავმჯდომარედ, 1917 წლიდან (რუსული თეატრალური საზოგადოების დამაარსებლის მარია სავინას გარდაცვალების შემდეგ) იყო რუსული თეატრალური საზოგადოების უცვლელი თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 155.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრა იაბლოჩკინა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსანდრ ლუკომსკი** (რუს. Алекса́ндр Серге́евич Луко́мский დ. 1868 — გ. 1939) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ლეიტენანტი, თეთრი მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
---------

1898 წლის იანვრიდან იყო მე-12 ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი ადიუტანტი. 1902 წლიდან კიევის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი ადიუტანტი. 1907 წლიდან პოლკოვნიკი. 1907 წლის 4 დეკემბრიდან 42-ე ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსი. 1909 წლიდან გენერალური შტაბის სამბილიზაციო სამმართველოს უფროსი. 1913 წლის 29 იანვარს დაინიშნა სამხედრო სამინისტროს კანცელარიის უფროს თანაშემწედ. 1914 წლის აპრილიდან იყო გენერალ-მაიორი, იმავე წლის ნოემბრიდან — გენერალ-ლეიტენანტი. 1915 წლის ივნისიდან სამხედრო მინისტრის მოადგილე. 1916 წლის 2 აპრილიდან 32-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური. 1916 წლის ოქტომბრიდან უმაღლესი მთავარსარდლის შტაბის გენერალ-კვარტერმაისტერი. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, 1917 წლის 2 აპრილს გახდა 1-ლი საარმიო კორპუსის სარდალი. ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ, 1917 წლის 27 დეკემბერს გახდა მოხალისეთა თეთრი არმიის შტაბის უფროსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალექსანდრ ლუკომსკი***

* Биография Лукомского А. С. на сайте «Хронос»
**ალფა უმარ კონარე** (ფრანგ. Alpha Oumar Konaré; დ. 2 თებერვალი, 1946, კაესი, მალი) — მალელი პოლიტიკური მოღვაწე. მალის პრეზიდენტი 1992-2002 წწ. 1978-1980 წწ. ასრულებდა ახალგაზრდობის, სპორტის ხელოვნებისა და კულტურის მინისტრის მოვალეობას. 1981-1992 წწ. იუნესკოს და გაეროს განვითარების პროგრამის კონსულტანტი. პრეზიდენტად აირჩიეს ამადუ ტუმანი ტურეს სამხედრო რეჟიმის მიერ ჩატარებული თავისუფალი არჩევნების შედეგად. თანამდებობაზე დარჩა 2 ვადით. 1999-2001 წლებში დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის თავმჯდომარეა. 2003-2008 წლებში ეკავა აფრიკის კავშირის თავმჯდომარის თანამდებობა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მალის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «Curriculum Vitae of H.E. Alpha Oumar Konare, Chairperson of the Commission of the African Union» დაარქივებული 2012-02-22 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მალის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მოდიბო კეიტა
* მუსა ტრაორე
* ამადუ ტუმანი ტურე
* ალფა უმარ კონარე
* ამადუ ტუმანი ტურე
* ამადუ სანოგო
* დიონკუნდა ტრაორე
* იბრაჰიმ ბუბაკარ კეიტა
* ასიმი გოიტა (2020)
* ბა ნდაუ
* ასიმი გოიტა (2021)
 |

 |
**ალფამა** (პორტ. Alfama) - ლისაბონის უძველესი უბანი და ფრეგესია, რომელიც მდებარეობს ბორცვზე სან-ჟორჟეს ციხესა და მდინარე ტეჟუს შორის. უბანში მრავლადაა ისტორიული ძეგლები, ასევე ფადოს ბარები და რესტორნები.

ისტორია
-------

უბნის სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან Al-Hammma, რომელიც ნიშნავს თბილ წყაროებს ან აბანოებს. მავრების ბატონობისას მთელი ლისაბონის საზღვრები ალფამას არ სცდებოდა. მავრების ბატონობის დასრულების შემდეგ ალფამაში დასახლდნენ ხელოსნები და ვაჭრები. ქალაქი XVI საუკუნეში დასავლეთით გაფართოვდა და ბაიშა შეიერთა. ქალაქის მდიდარი მოსახლეობა აჰყვა ტენდენციას და დაიწყო მიგრაცია დასავლეთით, ბელენის, ეშტორილისა და კაშკაიშისკენ. ამან უბნის დაკნინება გამიწვია, ალფამაში ძირითადად ღარიბი მოსახლეობა და მეთევზეები დარჩა. ის დღემდე რჩება ღარიბთა უბნად. ალფამა ლისაბონის დიდ მიწისძვრას არ დაუნგრევია. ამიტომ უბანმა შეინარჩუნა შუა საუკუნეებისთვის დამახასიათებელი ურბანული გარემო: ვიწრო ქუჩები, ქუჩა-კიბეები და პატარა მოედნები. პორტუგალიაში დიქტატურის დასასრულს უბანში არსებული ძველი სახლების რესტავრაცია მოხდა. ამის შემდეგ ალფამა იქცა გასტრონომიული ტურიზმის უბნად, სადაც თავმოყრილია რესტორნები და ბარები, რომლებშიც ასრულებენ ფადოს - ტიპურ პორტუგალიურ მელანქოლიურ მუსიკას.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

ალფამას ზემოდან დასცქერის სან-ჟორჟეს ციხე, შუა საუკუნეებში აგებული ციხე-სიმაგრე, რომელიც XVI საუკუნის დასაწყისამდე სამეფო რეზიდენციას წარმოადგენდა. ციხიდან ქალაქის საუკეთესო ხედები ჩანს. ალფამაში რამდენიმე ტერასაა, საიდანაც ასევე ლისაბონის ხედები ჩანს. მათ შორის ტურიტებისთვის პოპულარული ადგილია „სანტა-ლუსია", რომელიც მდებარეობს ამავე სახელწოდების ეკლესიის გვერდით და მავრების დროინდელი ქალაქის გალავნის ზემოთ. სანტა-ლუსიასთან ახლოს მდებარეობს დეკორატიული ხელოვნების მუზეუმი, XVII საუკუნის შენობა გამორჩეული ინტერიერით.

ალფამას ტერიტორიაზე დგას XII-XIV საუკუნეების ლისაბონის კათედრალი, რომელიც ლისაბონის უძველესი ტაძარია. აქვეა სან-ვისენტე და ფორას მონასტერი (XVI-XVIII სს.), სადაც დაკრძალულნი არიან ბრაგანსას დინასტიის მეფეები. ალფამაშია ბაროკოს არქიტექტურით ნაგები პორტუგალიის ეროვნული პანთეონი (XVII ს.), რომელიც ადრე წმინდა იგნაციუსის ტაძარს წარმოადგენდა.

გალერეა
-------

* ძველი ტრამვაი ალფამაშიძველი ტრამვაი ალფამაში
* ალფამას ტიპური ქუჩაალფამას ტიპური ქუჩა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალფამას ტურისტული გზამკვლევი დაარქივებული 2011-04-13 საიტზე Wayback Machine.
* ალფამას დაცვისა და პოპულარიზაციის ორგანიზაცია დაარქივებული 2008-03-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „Португалия". გამომცემლობა. „Вокруг Света". 2009
**აკრძალვა** ან **ედუარდ ჯეიმზის პორტრეტი** (ფრანგ. La reproduction interdite) 一 ბელგიელი სიურრეალისტი მხატვრის, რენე მაგრიტის ნახატი. დღესდღეობით ის როტერდამის ადგილობრივ მუზეუმშია განთავსებული.

ნახატის დამკვეთი მაგრიტის მფარველი და პოეტი მეგობარი, ედუარდ ჯეიმზია და აღქმულია, როგორც ამ უკანასკნელის პორტრეტი, რომელზეც უშუალოდ სახე არ არის გამოსახული. ნახატი ერთ-ერთი იმ ნამუშევართაგანია, რომელიც მაგრიტმა ჯეიმზის ლონდონის სამეჯლისო დარბაზისთვის შექმნა. დანარჩენი ორი იყო *წითელი მოდელი (1937)* და *გადადებული დრო (1938)*.

ნახატზე სარკის წინ მდგარი მამაკაცია გამოსახული. საბჯენზე დადებული წიგნის ანარეკლი სარკეში სწორად აისახება, რასაც ვერ ვიტყვით თავად მამაკაცის შესახებ 一 სარკეში არსებული ადამიანის გამოსახულება ანარეკლში ერთგვარად პირდაპირაა „გადატანილი".

კავშირი სხვა ნაშრომებთან
------------------------

სიამოვნების პრინციპები (1937)
დაკვირვების შედეგად შესამჩნევი ხდება, რომ საბჯენზე მეცხრამეტე საუკუნის ამერიკელი მწერლის, გოთიკური ლიტერატურის გამორჩეული ფიგურის, ედგარ ალან პოს ერთადერთი დასრულებული, 1838 წლის რომანის 一 *ნანტაკეტელი არტურ გორდონ პიმის ნაამბობი* 一 ასლი დევს. პო მაგრიტის ერთ-ერთ ყველაზე საყვარელ ავტორს წარმოადგენდა და ხშირად ქმნიდა ისეთ ნამუშევრებს, რომელთაც რაიმე აკავშირებდათ ამერიკელი მწერლის შემოქმედებასთან. მაგალითისთვის, მაგრიტის 1938 წლის ნახატი, სახელად *არნემის საკუთრება*, წარმოადგენს მინიშნებას ედგარ პოს ამავე სახელწოდების მქონე 1847 წლის მოთხრობაზე.

მაგრიტმა ედუარდ ჯეიმზს კიდევ ერთი ნახატი მიუძღვნა 一 *სიამოვნების პრინციპები (1937)* 一, სადაც იგი, ამჯერად, მაგიდასთან მჯდომარე, წინა რაკურსიდანაა გამოსახული, თუმცა მისი სახე კაშკაშა სინათლითაა დაფარული.

ნახატმა დიდი გალვენა იქონია ბრიტანელი მუსიკოსის, როჯერ დოლტრის მიერ 1977 წელს გამოქვეყნებული ალბომის 一 *One of the Boys (1977)* 一 დიზაინზე.

პერ პეტერსონის 2003 წლის რომანში 一 *ჩვენი მოპარული ცხენები* 一 მთავარი გმირი მიუთითებს აღნიშნულ ნახატზე ცუდი სიზმრის ნახვის შემდეგ და დასძენს: „მე მივხვდი, რომ ყველაზე მეტად მაგრიტის ნახატზე გამოსახული კაცის მეშინოდა, იმ კაცის, რომელიც უკნიდან საკუთარ თავს უყურებდა". 

ნახატზე სხვადასხვა სახის პარალელებს ვაწყდებით ისეთ ფილმეში, როგორებიცაა: დევიდ კოეპის „საიდუმლო ფანჯარა", რიჩარდ აოადის „ორეული" და ჯორდან პილის „ჩვენ".

სქოლიო
------


1. ↑
2. ↑
3. ↑  René Magritte - Museum Boijmans Van Beuningen დაარქივებული September 4, 2008, საიტზე Wayback Machine.
4. ↑  Calvocoressi, Richard, *Magritte*. Phaidon, London, UK (1984)
5. ↑  Calvocoressi, pg. 102.
6. ↑  Object Information | The Art Institute of Chicago
7. ↑  Magritte and Poe: Strange Brew. Matteson Art. ციტირების თარიღი: 2012-09-10.
8. ↑   Paquet, Marcel, *Magritte*. Taschen (2006), Koln, Germany, pg. 79.
9. ↑  The Pleasure Principle (Portrait of Edward James), by René Magritte. 1937. Oil on canvas. 79 × 63.5 cm. Edward James Foundation, Chichester, UK.
10. ↑
**აზია ი აფრიკა სეგოდნია** (რუს. «Азия и Африка сегодня» „აზია და აფრიკა დღეს") გამოდის 1957 წლის მარტიდან (1961 წლამდე გამოდიოდა სახელწოდებით („სოვრემენნი ვოსტოკ" «Современный Восток» „თანამედროვე აღმოსავლეთი"). 

**აზია ი აფრიკა სეგოდნია** აქვეყნებს სტატიებს, წერილებს და მიმოხილვებს აზიისა და აფრიკის ქვეყნების არაოდენ ისტორიისა და კულტურის სხვადასხვა საკითხებზე, არამედ დღევანდელობის არაერთ შიდა პრობლემაზე. ჟურნალში იბეჭდება რეცენზიები, კორესპონდენციები და სხვა მასალები საერთაშორისო ურთიერთობებში მიმდინარე პოლიტიკურ, ეკონომიკურსა და სოციალურ პროცესებზე, აგრეთვე კულტურასა და ხელოვნებაზე. 

როგორც წესი, სტატიების ავტორებად გვევლინებიან აფრიკისა და აზიის შესაბამისი ქვეყნების, ან რეგიონების დარგებში მომუშავე სპეციალისტები, დოქტორები, პროფესორები. 

2007 წელს ჟურნალის დაარსებიდან 50 წელი შესრულდა და გამოვიდა მისი მე-600 ნომერი. ჟურნალის დარგის წამყვან პერიოდიკად ითვლება არა მარტო რუსეთის, არამედ მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. ჟურნალი იბეჭდება 80 გვერდზე.

გამომცემელი: რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი (Институт востоковедения РАН)
მთავარი რედაქტორი: რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი ა. მ. ვასილიევი (А. М. Васильев)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ინსტიტუტი (მოსკოვი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჟურნალ „აზია ი აფრიკა სეგოდნია"-ს ოფიციალური საინტერნეტო გვერდი დაარქივებული 2011-12-08 საიტზე Wayback Machine.
**ალბერტინა ფრედერიკა ბადენ-დურლახელი** (გერმ. Albertina Frederica von Baden-Durlach; დ. 3 ივლისი, 1682 — გ. 22 დეკემბერი, 1755) — ცერინგენების დინასტიის წარმომადგენელი. ბადენ-დურლახის მარკგრაფ ფრიდრიხ VII-ისა და ავგუსტა მარია ჰოლშტაინ-გოტორპელის ასული. ოტინის გრაფ კრისტიან ავგუსტ ჰოლშტაინ-გოტორპელის მეუღლე. შვედეთის მეფე ადოლფ ფრედერიკის დედა და რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ბებია.

ბიოგრაფია
---------

ალბერტინა ფრედერიკა დაიბადა 1682 წლის 3 ივლისს დურლახში. იგი იყო ბადენ-დურლახის მარკგრაფ ფრიდრიხ VII-ისა და მისი ცოლის, მარკგრაფინია ავგუსტა მარია ჰოლშტაინ-გოტორპელის ასული. 1704 წლის 2 სექტემბერს, იგი ცოლად შერთეს თავის ბიძაშვილს, ოტინის მთავარ კრისტიან ავგუსტ ჰოლშტაინ-გოტორპელს. მათ ათი შვილი შეეძინათ.

1726 წელს ალბერტინა დაქვრივდა, თუმცა მისი უფროსი ვაჟი მალე შვედეთის ტახტის მემკვიდრე გახდა. მისი უფროსი ვაჟი, კარლ ავგუსტი ამ ამბიდან სულ რამდენიმე თვეში, უშვილოდ გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტი მისმა ვაჟმა, შვედეთის კრონპრინცმა ადოლფ ფრედერიკმა დაიკავა. როგორც ცნობილია, იგი დედის გავლენის ქვეშ იყო, რის გამოც ქვეყანას ფაქტობრივად ალბერტინა ფრედერიკა მართავდა. ამის გამო, მისმა ვაჟმა მას არაერთი დიდი მამული და ქალაქი აჩუქა. 

1743 წლიდან, ალბერტინა და მისი ვაჟი შვედეთის სამეფო კარზე გადასახლდნენ, სადაც იგი დაუახლოვდა შვედეთის მეფე კარლ X-ის დასა და თავის ბებიას, პფალცგრაფინია კრისტინა მაგდალენა ცვაიბრიუხენელს. აღსანიშნავია, რომ სწორედ მისი მემკვიდრული ხაზის გამო აირჩიეს ადოლფ ფრედერიკი მემკვიდრედ. 1751 წელს იგი მეფე გახდა, ხოლო ალბერტინა ფრედერიკა შვედეთის დედა-დედოფალი. ალბერტინა ფრედერიკა ამ ამბიდან რამდენიმე წელიწადში, 1755 წელს გარდაიცვალა, 73 წლის ასაკში.

შვილები
-------

1. ჰედვიგ სოფია (1705-1764), ჰერფორდის აბატისა;
2. კარლ ავგუსტი (1706-1726), იგეგმებოდა მისი და რუსეთის იმპერატრიცა ელისაბედ I-ის დაქორწინება, მაგრამ ქორწილამდე ცოტა ხნით ადრე გარდაიცვალა;
3. ფრედერიკა ამალია (1708-1782), მონაზონი;
4. ანა (1709-1758), ცოლად გაჰყვა საქსენ-გოთა-ალტენბურგის მთავარ ვილჰელმს, რომელიც იყო დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ III-ის დედის, ავგუსტა საქსენ-გოთელის ძმა;
5. ადოლფ ფრედერიკი (1710-1771), შვედეთის მეფე 1751-71 წლებში, ცოლად შეირთო ლუიზა ულრიკა პრუსიელი, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი;
6. ფრედერიკ ავგუსტი (1711-1785), ოლდენბურგის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ულრიკა ფრედერიკა ჰესენ-კასელელი, რომელთა ქალიშვილიც შვედეთის დედოფალი გახდა;
7. იოჰანა ელიზაბეთი (1712-1760), ცოლად გაჰყვა ანჰალტ-ცერბსტის მთავარ კრისტიან ავგუსტს, რომელთა შვილიც იყო რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II;
8. ვილჰელმ კრისტიანი (1716-1719), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
9. ფრედერიკ კორნადი (1718-1719), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
10. გეორგ ლუდვიგი (1719-1763), რუსეთის ფელდ-მარშალი, მისმა შვილმა დაიკავა ოლდენბურგის ტახტი, მას შემდეგ რაც მისი ბიძაშვილი უშვილოდ მოკვდა;

ლიტერატურა
----------

* Adolf Fredrik, Svenskt biografiskt lexikon (art av L. Stavenow.), hämtad 2014-12-25.
**ანანურის ანდრიაანთ სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი დგას დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ანანურის ხუროთმოძღვრული ანსამბლის სამხრეთით. აგებულია XIX საუკუნის I ნახევარში. სახლი ორსართულიანია (27,2 x 9,1 მეტრი), ნაშენია აგურითა და ქვიშაქვით. ორივე სართული გეგმით ერთნაირია. ჩრდილოეთის კედელი ყრუა, სამხრეთით ხისსვეტებიანი ღია აივანია; ყოველ სართულზე ხუთი მოსაზღვრე ოთახია. ოთახების კარ-სარკმელები აივანზე გამოდის, I სართულზე აივნის სვეტები ოთხკუთხაა და ქვის ბაზისებზე დგას. II სართულის სვეტები წრიულია, სვეტებს შორის მოაჯირი შემკულია ჭვირული ორნამენტით. II სართულის აივანს აღმოსავლეთიდან ორმარშიანი კიბე აქვს მიდგმული. II სართულის კარ-სარკმელი შემკულია ჰორიზონტალურად თაროთი გაერთიანებული ოთხსაფეხურიანი ნახევარწრიული თავსართებით. კარ-სარკმელს შორის პილასტრებია. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებს ეყრდნობა. სახლს ხის ნივნივებზე გამართული სხვენი აქვს. სხვენზე ასასვლელი კიბე II სართულის სქელ კედელშია ჩაყოლებული. სახურავი თუნუქისაა.

ლიტერატურა
----------

* *მარსაგიშვილი. გ*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 210.
**ანანურის მეორე საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ანანურის ქვედა უბანში. ეკუთვნის როსტიაშვილებს. აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს.

ორსართულიანია. ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. სახლის ორივე სართულის გეგმარება ერთმანეთის მსგავსია. პირველ სართულზე სამეურნეო დანიშნულების ხუთი ოთახი და მცირე ზომის ტალანია. ტალანში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. იგი სახლის შუა ნაწილში მდებარე ორ ოთახს უკავშირდება, მათგან ერთი დასავლეთ ნაწილში მდებარე ოთახთანაა დაკავშირებული. აღმოსავლეთ ნაწილში ტიხრით გამიჯნული ორი ოთახია, რომლებსაც დამოუკიდებელი შესასვლელები აღმოსავლეთიდან აქვთ. მოგვიანებით შენობის ჩრდილოეთის ფასადის აღმოსავლეთ ნაწილზე პატარა სადგომი მიუშენებიათ ერთადერთი შესასვლელით აღმოსავლეთიდან.

მეორე სართულზე სამი საცხოვრებელი ოთახი, დამხმარე სადგომი და მცირე ზომის ტალანია. ოთახებიდან თითო-თითო აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებშია. ტალანი, დამხმარე სადგომი და მესამე ოთახი მათ შორისაა მოქცეული. სართულს ჩრდილოეთის მხრიდან, მთელ სიგრძეზე, ხის გადახურული აივანი გასდევს. აივანზე ასასვლელი ხის ორმარშიანი კიბე, რომლის ერთი მარში აივნის ფარგლებშია მოქცეული, დასავლეთიდანაა. აივანი ტალანს და დასავლეთ ოთახს უკავშირდება, ტალანი - აღმოსავლეთ ოთახს, შუა ოთახს და დამხმარე სადგომს. შუა ოთახიდან განაპირა ოთახებში გასასვლელი თითო კარია. აღმოსავლეთ ოთახს აღმოსავლეთიდან ხის დაკიდებული აივანი ეკვრის. აივანზე გასასვლელი კარი ოთახის აღმოსავლეთ კედლის შუაშია. კარის ორივე მხარეს თითო ფანჯარაა. მესამე ფანჯარა ჩრდილოეთიდანაა. იგი აივანზე გადის. აივანზე გამოდის დამხმარე სადგომის ორი ფანჯარაც. შუა ოთახი სამხრეთ კედელში მოწყობილი სამი ფანჯარით ნათდება. დასავლეთი ოთახის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო განიერი და მაღალი თახჩაა. დასავლეთ კედელში, ერთმანეთთან ახლოს, ორი ფანჯარაა გაჭრილი. ამავე კედელშია მოქცეული სხვენზე ასასვლელი კიბე, რომლის შესასვლელი აივნიდანაა.

სხვენი ერთიანია. სავენტილაციოდ მას ორი სწორკუთხა ღიობი აქვს, რომლებიც აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადების ფრონტონებშია მოწყობილი. შენობის მეორე სართულის აღმოსავლეთის და ჩრილოეთის ფასადებზე კარ-ფანჯარას ნახევარწრიული ფორმის პროფილირებული თაღები ევლება, რომელთა ბოლოებს ანალოგიური პროფილის თარო აკავშირებს. ორივე აივანს ხისრიკულებიანი მოაჯირი აქვს. შენობის ორფერდა სახურავი გამართულია ხის ნივნივებზე და დაბურულია კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ. მარსაგიშვილი გ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 213.
კრიზისის შედეგად ყველაზე მეტად დაზარალებული ქვეყნები
**აღმოსავლეთ აზიის ფინანსური კრიზისი** — ეკონომიკური ქაოსის პერიოდი, რომელიც 1997 წლის ივლისში დაიწყო ტაილანდში და სამხრეთ კორეაში კომპანია Kia Motors-ის ფინანსური კრახით და მოიცვა ამ რეგიონის ქვეყნების ვალუტები, სააქციო ბირჟები და სხვა ფასიანი ქაღალდები.

თუ რამ განაპირობა კრიზისი, მისი მასშტაბები და გადაწყვეტის მიზეზები გაურკვეველია. ყველაზე მეტად დაზარალდა ინდონეზია, სამხრეთ კორეა და ტაილანდი. მათ მიჰყვა ჰონკონგი, მალაიზია, ლაოსი და ფილიპინები. ჩინეთი, ტაივანი, სინგაპური და ვიეტნამი შედარებით უმნიშვნელოდ დაზარალდნენ. იაპონიას ეს კრიზისი არ შეხებია, თუმცა ის საკუთარი გრძელვადიანი ეკონომიკური სირთულეების პერიოდს გადიოდა.

ზოგადად, ყველა ზემოთ ხსენებული ქვეყნის ეროვნული ვალუტის კურსი შესამჩნევად დაეცა აშშ-ის დოლართან მიმართებაში. ამ მხრივ სამხრეთ კორეას ყველაზე დიდი ზარალი მიადგა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Impact on Indonesia დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives დაარქივებული 2012-01-12 საიტზე Wayback Machine.
* Congressional Research Service report for US Congress დაარქივებული 2008-04-29 საიტზე Wayback Machine.
**ალია ნურგიანოვა გარაევა** (აზერ. Aliyə Qarayeva, რუს. Алия Нургаяновна Гараева; დ. 1 იანვარი, 1988, ეკატერინბურგი, რსფსრ, საბჭოთა კავშირი) — აზერბაიჯანელი/რუსი რიტმული ტანმოვარჯიშე. იგი რუსეთის სახელით 2005 წლამდე ასპარეზობდა, ხოლო შემდეგ, 2006-2012 წლებში აზერბაიჯანს წარმოადგენდა. მას მოპოვებული აქვს: 2011 წლის რიტმულ ტანვარჯიშში მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალი, ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალი (ორჯერ), საერთაშორისო გრანდ პრიქსის ბრინჯაოს მედალი (ორჯერ) და აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონობა (ხუთჯერ).

კარიერა
-------

გარაევამ 2006 წელს ინდივიდუალური პერფორმენის გამო ორი აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონობა მოიპოვა. 2007 წლის მოსკოვის გრანდ პრიქსზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ორი ინდივიდუალური პერფორმენსისათვის. 2006 წელს მოსკოვში ჩატარებულ ევროპის ჩემპიონატზე იგი მე-6 ადგილზე გავიდა. გარაევამ მესამე ადგილით დაასრულა რუსეთში, საბერძნეთსა და იტალიაში ჩატარებული ტურნირები.

2006 წელს, იაპონიაში გამართული მსოფლიო ჩემპიონატი მე-4 ადგილით დაასრულა. 2007 წლის თებერვალში, მან გუნდთან ერთად იტალიის საკლუბო ჩემპიონატი მოიგო. გარაევამ ოლიმპიადაზე პირველად 2008 წელს იასპარეზა; მან პეკინში (ჩინეთი) ჩატარებული 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა მე-6 ადგილით დაასრულა.

გარაევამ 2012 წლის სეზონი პრენზას მსოფლიო თასზე ბრინჯაოს მედლის მოგებითა და ტაშკენტში გამართულ მსოფლო თასზე ვეცხლის მედლის მოპოვებით დაიწყო. ამავე წელს, კარიერაში მეორედ იასპარეზა ევროპის ჩემპიონატზე და ტურნირი ბრინჯაოს მედლით დაასრულა. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, საკვალიფიკაციო ეტაპში იგი მე-3 ადგილზე გავიდა. ოლიმპიადა საბოლოოდ მე-4 ადგილით დაასრულა.

2012 წელს, ოლიმპიადის დასრულების შემდეგ, ალია გარაევამ რიტმული ტანმოვარჯიშის პროფესიონალური კარიერა დაასრულა. 2014 წელს მან რიტმული ტანვარჯიშის მწვრთნელის კარიერა დაიწყო.

პირადი ცხოვრება
---------------

ალია გარაევა დაიბადა 1988 წლის 1 იანვარს, დღევანდელ ეკატერინბურგში, თათრული წარმოშობის ოჯახში. მისი დედა, ვასილინა ახატოვნა გარაევა რიტმული ტანვარჯიშის ტრენერია. გარაევა დაქორწინდა აზერბაიჯანელ ჯავიდ ჰაჯიევზე 2015 წლის 7 აგვისტოს. მათ პირველ შვილს ტიმური ჰქვია. 2018 წლის 13 ოქტომბერს, წყვილს მეორე შვილი, სახელად ემილი, შეეძინა. ისინი ამჟამად ქალაქ ფრანკფურტში, გერმანიაში, ცხოვრობენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Aliya Garayeva at the International Federation of Gymnastics
* Aliya Garaeva with her mother
* Aliya Garaeva in childhood
* Aliya Garaeva on Instagram
* Aliya Garaeva on Vkontakte

სქოლიო
------

1. ↑  Aliya Garayeva: Putting an End to Career Harder Than I Expected. Azerisport. 26 June 2013. Retrieved 7 August 2013.
2. ↑  Archived copy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 March 2016. ციტირების თარიღი: 2016-02-28.
3. ↑  Timur Hajiyev's birth certificate.
4. ↑
**ანდერს ტრენტემელერი** (დან. Anders Trentemøller) (დ. 1974, კოპენჰაგენი, დანია) — დანიელი DJ და ელექტრონული მუსიკის პროდიუსერი. იგი ასევე ცნობილია სახელებით, როგორიცაა „Businessman" და „Run Jeremy".

ტრენტემელერი 1990-იან წლებში გადავიდა კოპენჰაგენში, რათა იქ ჩამოეყალიბებინა როკ-ჯგუფი. 1997 წელს მან შექმნა ტომ ვონ როზენთან (DJ T.O.M) ერთად Live-House-Act ტრიგბეგი და გამოდიოდა როსკილდე-ფესტივალზე. პროექტი 2000 წელს დასრულდა და ტრენტემელერი 2003 წელს დაუბრუნდა მუსიკას Trentemøller EP-ს სახელით.

დისკოგრაფია
-----------

სტუდიური ალბომები
* *The Last Resort* (2006)
* *Into the Great Wide Yonder* (2010)
* *Lost* (2013)

### EP-ებიი

* *Live in Concert E.P. (Roskilde Festival 2007)* (2008)

### კრებულები

* *The Trentemøller Chronicles* (2007)
* *Harbour Boat Trips 01: Copenhagen* (2009)
* *The Trigbag Chronicles* (2010)
* *LateNightTales* (2011)
* *Reworked/Remixed* (2011)
* *Live in Copenhagen* (2013)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანდერს ტრენტემელერი***

* ოფიციალური საიტი
**ალბიგოელები** (ლათ. Albigenses, ფრანგ. Albigeois) — ქრისტიანულ-ბიურგერული მწვალებლობის მიმდევრები XII—XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, კათარების შტო. ალბიგოელების მოძრაობის ცენტრი იყო ქალაქი ალბი, ამიტომ სავარაუდოა, სახელწოდებაც სწორედ აქედან მოდიოდეს. ალბიგოელებს ყოველივე ამქვეყნიური ეშმაკის საქმედ მიაჩნდათ, უარყოფდნენ სამების დოგმას, ჯოჯოხეთს, სალხინებელს, წყლით ნათლობას. ჰქონდათ საკუთარი სკოლები, ჰყავდათ სწავლულები. მწვალებლობა გავრცელდა სამხრეთ საფრანგეთში ბიურგერთა და ხელოსანთა შორის, გლეხობის, რაინდებისა და არისტოკრატთა ერთ ნაწილში, რომელთაც სურდათ საეკლესიო მიწების სეკულარიზაცია. ალბიგოელებს მიემხრო ტულუზის გრაფი რაიმუნდ VI (1194—1222). კათოლიკური ეკლესია მათ წინააღმდეგ ქადაგებით ვერაფერს გახდა და პაპმა ინოკენტი III-მ ჯვაროსნული ომი გამოუცხადა, რომელმაც 20 წელს გასტანა (1209—1229). ლაშქრობაში მონაწილეობდნენ ჩრდილოეთ საფრანგეთის სენიორები და რაინდები სიმონ დე მონფორის მეთაურობით. ჯვაროსნებმა აიღეს და დაარბიეს ქალაქი ბეზიე, ქალაქი კარკასონი და სხვა ქალაქები. მათმა სისასტიკემ (პაპის ლეგატის მოწოდება: „დახოცეთ ყველანი, ღმერთი თავისიანს იცნობს") გამოიწვია სამხრეთ საფრანგეთის ხალხისა და ფეოდალების დიდი წინააღმდეგობა. ტულუზის გრაფის მხარეზე ომში ჩაება არაგონის მეფე პედრო II (1196—1213). მონფორმა 1213 წელს გაიმარჯვა მიურესთან (სადაც დაიღუპა პედრო II), დაიპყრო ტულუზა (1215) და მონტობანი. ლატერანის საეკლესიო კრებამ (1215) რაიმუნდ VI მწვალებლად გამოაცხადა, ხოლო მისი სამფლობელო გადასცა სიმონ დე მონფორს, მაგრამ მონფორის მოკვლის შემდეგ (1218) ალბიგოელები შეტევაზე გადავიდნენ. მათ ხელმძღვანელობდა გრაფი რაიმუნდ VII (1222—1249), რაიმუნდ VI-ის შვილი. მეფე ლუი VIII (1223—1226). მეფის ჯარმა აიღო ავინიონი (1226) და სამხრეთ საფრანგეთის სხვა ქალაქები. პარიზის ზავით (1229) ლანგედოკი შეუერთდა საფრანგეთის დომენს. ტულუზუს საგრაფო გადაეცა საფრანგეთის მეფის ლუი IX-ის ძმას, ალფონს პუატიელს, რომელმაც ცოლად შეირთო რაიმუნდ VII-ის ასული. ალფონს პუატიელის უმემკვიდრეოლდ გარდაცვალების შემდეგ ტულუზის საგრაფო შეუერთდა საფრანგეთის მეფის დომენს (1271). 1229 წელს ინკვიზიციამ ალბიგოელები საბოლოოდ გაანადგურა. ალბიგოელების ნაწილი პიემონტში გაიქცა და ვალდენსებს შეუერთდა.

ლიტერატურა
----------

* *ჟორდანია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 279.
**ალია ბაჰა უდ-დინ ტოუკანი** (არაბ. علياء بھاء الدين طوقان‎‎; დ. 25 დეკემბერი 1948, კაირო, ეგვიპტე — გ. 9 თებერვალი 1977, ამანი, იორდანია) — იორდანიის ყოფილი დედოფალი და იორდანიის მეფე ჰუსეინის მეუღლე 1972 წლიდან მის 1977 წელს გარდაცვალებამდე, როდესაც ვერტმფრენის ჩამოვარდნის შედეგად გარდაიცვალა. ამანის საერთაშორისო აეროპორტი მის სახელს ატარებს.

ბიოგრაფია
---------

ალია იყო ჰანან ჰაშიმის და საიდ ბაჰა უდ-დინ ტოუკანის ქალიშვილი, რომელიც იყო იორდანიის ყოფილი ელჩი ჯეიმზის სასამართლოში (გაერთიანებული სამეფო), იტალიაში, თურქეთსა და ეგვიპტეში. ალია დაიბადა 1948 წლის 25 დეკემბერს ეგვიპტის დედაქალაქ კაიროში. მამამისი პალესტინის ქალაქ ნაბლუსიდან იყო, რომელიც დასახლდა სალთში, იორდანიის დედაქალაქ ამანთან ახლოს. მუშაობდა მეფე აბდულა I-თან, რომელსაც დაეხმარა დაეწერა იორდანიის კონსტიტუცია და იყო იორდანიის პირველი ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში.

ბავშვობის უმეტესობა უცხოეთში გაატარა, როდესაც მამამისი იორდანიის დიპლომატიურ კორპუსში მუშაობდა: ის ცხოვრობდა ეგვიპტეში, თურქეთში, ლონდონში, შეერთებულ შტატებსა და რომში. ესწრებოდა ლონდონის საეკლესიო სკოლას უმცროსს ძმებთან, ალასა და აბდულასთან ერთად. განათლება მიიღო რომის ლიბერალური ხელოვნების ცენტრსა და ჩიკაგოს ლოიოლას უნივერსიტეტში. სწავლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებას, სოციალურ ფსიქოლოგიასა და საზოგადოებასთან ურთიერთობას ნიუ-იორკის ჰანტერის კოლეჯში. იგი დაინტერესდა სპორტითა და წერით, ხოლო სურდა დიპლომატი გამხდარიყო. 1971 წელს დაბრუნდა იორდანიაში, სადაც მუშაობდა იორდანიის ავიახაზებში. მეფე ჰუსეინ ბინ თალალმა მას დაავალა პირველი საერთაშორისო წყლის სათხილამურო ფესტივალის ჩატარება, რომელიც 1972 წლის სექტემბერში აკაბაში ჩატარდა.

სიკვდილი
--------

ალია 1977 წლის 9 თებერვალს ამანში, ვერტმფრენის ავარიის დროს დაიღუპა. ამანის ძირითადი აეროპორტი, დედაფალ ალიას ამანის საერთაშორისო აეროპორტის (AMM) მშენებლობა 1983 წელს დასრულდა და მისი პატივსაცემად დასახელდა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Jordan remembers Queen Alia. *Jordan Times*. ციტირების თარიღი: 2 May 2016.
2. ↑  Death of a King; Cautious King Took Risks In Straddling Two Worlds Judith Miller, *The New York Times*, 8 February 1999