recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ცაიშვილი**. |

**სარგის სოლომონის ძე ცაიშვილი** (დ. 20 დეკემბერი, 1929, თბილისი — გ. 18 მაისი, 1992, იქვე) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქართული ლიტერატურის ცნობილი მკვლევარის სოლომონ ცაიშვილის ოჯახში. 1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და სწავლა გააგრძელა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, რომლის დირექტორიც მოგვიანებით გახდა.

ფართოდაა ცნობილი ს. ცაიშვილის შრომები, როგორც ძველი ქართული მწერლობის შესახებ, ასევე რუსთველოლოგიაში, 1964 წლიდან იყო „ვეფხისტყაოსნის" აკადემიური ტექსტის დამდგენი კომისიის ჯერ თავმჯდომარის მოადგილე, შემდეგ მეცნიერ-დირექტორი.

სარგის ცაიშვილის კალამს ეკუთვნის გამოკვლევები და ესეები იაკობ ცურტაველზე, დავით გურამიშვილზე, ვახტანგ VI-ზე, ბესიკზე, იოსებ ტფილელზე, ნიკოლოზ ბარათაშვილზე, ილია ჭავჭავაძეზე, ვაჟა-ფშაველაზე, ნიკო ლორთქიფანიძეზე, გალაკტიონ ტაბიძეზე, გერონტი ქიქოძეზე, კონსტანტინე გამსახურდიაზე, სიმონ ჩიქოვანზე, ლევან გოთუაზე და სხვებზე. მისი მრავალი ნაშრომი თარგმნილია უცხო ენებზე. გამოჩენილი კრიტიკოსისა და მეცნიერის ღვაწლი აღინიშნა 1977 წელს საქართველოს მწერალთა კავშირისა და 1989 წელს კორნელი კეკელიძის პრემიებით.

სარგის ცაიშვილს დიდი დამსახურება მიუძღვის ქართული ენციკლოპედიის შექმნაში. დააარსა ჟურნალი, „ლიტერატურა და ხელოვნება", იყო მისი მთავარი რედაქტორი. კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის უცხო ენების ინსტიტუტში, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სადაც 1986 წლიდან გარდაცვალებამდე ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრას ხელმძღვანელობდა. ის ასევე იყო სპორტსმენ-ალპინისტი, სპორტის ოსტატი და საქართველოს ალპინისტთა ფედერაციის პრეზიდენტი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 392, თბ. 1994
**ნუსლეს ხიდი** (ჩეხ. Nuselský most, 1975-1989 კლემენტ გოთვალდის ხიდი) — ხიდი პრაღაში. აგებულია წინასწარდაძაბული რკინა-ბეტონით და პრაღის სამხრეთ რაიონებს აკავშირებს ქალაქის ცენტრთან. ხიდის ზედაპირზე გადის 6 ზოლიანი ჩრდილოეთ-სამხრეთის ავტომაგისტრალი, ხოლო ხიდის სისქეში არის ღრუ, რომელშიც გადის მეტროს C ხაზი. უშუალოდ ხიდის სამხრეთ ბოლოში ჩაშენებულია მეტროს სადგური „ვიშეჰრადი". თავისი კონსტრუქციის ორიგინალურობიდან და სამშენებლო სამუშაოების მასშტაბურობიდან გამომდინარე ხიდმა „XX საუკუნის მშენებლობის" წოდება მიიღო. მშენებლობა დაიწყო 1968 წელს და დასრულდა 1974. პროექტის ავტორები არიან ინჟინრები: იან ვიტკა და მიროსლავ სური და ინჟინერ-არქიტექტორი რობერტ ბუხაჩკა. ხიდის პარამეტრებია: სიგრძე — 485 მ, სიგანე 26,5 მ, სიმაღლე — 42,5 მ. ხიდი ცნობილია მასზე თვითმკვლელობათა სიმრავლით (1974 წლიდან დღემდე ხიდიდან გადახტომით სიცოცხლე დაასრულა 300-ზე მეტმა ადამიანმა).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნუსლეს ხიდი***

* Nuselský most - Historie, stavba, architektura - ხიდის საიტი
* Encyklopedie mostů დაარქივებული 2020-08-25 საიტზე Wayback Machine.
* Nuselský most očima řidiče metra (toto je článek, ne video) დაარქივებული 2008-10-04 საიტზე Wayback Machine.
* Fotografie z výstavby
მესხეთის მხარე VIII-X საუკუნეებშიოლთისი**ოლთისი**ოლთისი VIII-X საუკუნეების მესხეთის მხარის რუკაზე
**ოლთისი**, *ოლთისნი* — ციხე-ქალაქი ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ტაოს მხარეში, იმიერტაოს ცენტრი (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). 

ოლთისის ციხე
ოლთისი (თურქ. ოლთუ) მდებარეობს მდინარე ოლთისისწყლის (თურქ. ოლთუჩაი) შუა წელზე. X საუკუნეში ოლთისი დავით III დიდი კურაპალატის რეზიდენცია იყო; მისი სიკვდილის შემდეგ (1001) მეფეთა მეფე გურგენი ეცადა მის ხელში ჩაგდებას, მაგრამ ბიზანტიის წინააღმდეგობას წააწყდა. საბოლოოდ ოლთისი იმიერტაოსთან ერთად ბიზანტიის კეისარმა ბასილი II-მ დაიკავა. XI საუკუნეში, საქართველო-ბიზანტიის ომის დროს, 1021 წელს უკან დახევისას, ოლთისი გიორგი I-მა გადაწვა. შემდგომში (XI საუკუნის 70-იან წლებში) ოლთისს, კარნუ-ქალაქსა (ახლანდელი ერზურუმი) და კართან (ახლანდელი  ყარსი) ერთად მიმდებარე ტეროტორიებით განაგებდა ბიზანტიის დიდმოხელე ქართველი გრიგოლ ბაკურიანის ძე. საქართველოში „დიდი თურქობის" დროს (XI-XII სს.) თურქ-სელჩუკები ფლობდნენ; ამ პერიოდში, თურქ-სელჩუქებთან ბრძოლის დროს, ოლთისი გადაწვა დავით IV აღმაშენებელმა. შემდგომ ოლთისი საქართველოს შემადგენლობაში იყო, XIII საუკუნის 40-იანი წლებიდან, მონღოლების ბატონობის ხანაში (უმეფობის პერიოდში), მცირეაზიელმა თურქმანებმა დაიკავეს, მაგრამ მალე გაათავისუფლა სამცხის ლაშქარმა. XV-XVI საუკუნეებში, თურქ-ოსმალთა ექსპანსიის დროს, ოლთისი არაერთხელ იყო ბრძოლის ობიექტი; XV საუკუნეში, სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ, თურქეთის ფარგლებში მოექცა.

ლიტერატურა
----------

* *მუსხელიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 519.
**პეტროს ჰერონომოსის ძე ადამიანი** (სომხ. Պետրոս Ադամյան; დ. 21 დეკემბერი, 1849, კონსტანტინოპოლი — გ. 3 ივნისი, 1891, იქვე) — სომეხი მსახიობი, პოეტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. მისი თანამედროვე რუსი კრიტიკოსების თანახმად, ჰამლეტისა და ოტელოს მისეული განსახიერებები მას მსოფლიოს უდიდეს ტრაგიკოსთა რიგში აყენებს.

ბიოგრაფია
---------

ადამიანს დედა ჯერ კიდევ ჩვილ ასაკში გარდაეცვალა (წლინახევრის იყო). მისი სამსახიობო კარიერა 1866 წელს დაიწყო კონსტანტინოპოლის სომხურ თეატრში. 1879 წლიდან ის ბაქოში, შუშაში, ალექსანდრაპოლსა და ტფილისში გამოდიოდა. 1880-იან წლებში, როცა ოსმალებმა ეროვნული უმცირესობების დევნა დაიწყეს, ადამიანი რუსეთისა და უკრაინის ქალაქებში გასტროლებს მართავდა სომხურ და ფრანგულ ენებზე შესრულებით. 1888 წელს რუსი თეატრალური კრიტიკოსი „ოდესკი ვეტნიკში" წერდა: „არა პოსარტი, არა როსი, არა ბარნაი, არც ერთ ევროპელ მსახიობს, რომელიც რუსეთს წვევია, მოუცია ჩვენთვის ასეთი აბსოლუტური, არტისტულად სრული ჰამლეტი, როგორც ბატონმა ადამიანმა გააკეთა". 1888 წელსვე ის კონსტანტინოპოლში ბრუნდება. ამ პერიოდის მის საუკეთესო როლებს შორისაა: მეფე ლირი, არბენინი (ლერმონტოვის „მასკარადი"), ხლესტაკოვი (გოგოლის „რევიზორი"), მიქაელი (სუნდუკიანის „კიდევ ერთი მსხვერპლი") და სხვ.

ადამიანი ყელის კიბოთი გარდაიცვალა რუსულ საავადმყოფოში.

ადამიანის სახელს ატარებს თბილისის სომხური დრამატული თეატრი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 80.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტროს ადამიანის ბიოგრაფია
ოლივერ უოლკოტ უმცროსი
**ოლივერ უოლკოტ უმცროსი** (ინგლ. Oliver Wolcott; დ. 11 იანვარი, 1760 — გ. 1 ივნისი, 1833) — აშშ-ის ხაზინის მდივანი 1795–1800 წლებში, კონექტიკუტის გუბერნატორი 1817–1827 წლებში. 

დაიბადა კონექტიკუტში, ქალაქ ლიჩფილდში, 1778 წელს დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი.

1795 წელს დაინიშნა აშშ-ის ხაზინის მდივნად, ალეგზანდერ ჰამილტონის ადგილზე, მაგრამ 1800 წელს გადადგა საზოგადოების მხრიდან უარყოფითი დამოკიდებულების გამო. პრესამ ის დაადანაშაულა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის შენობაში ხანძრის გაჩენაში. 

1803–1815 წლებში უოლკოტი კერძო ბიზნესით იყო დაკავებული ქალაქ ნიუ-იორკში, შემდგომში დაბრუნდა ლიჩფილდში. 1817 წელს აირჩიეს გუბერნატორად, მან 10 წელი დაჰყო ამ პოსტზე. მისი მმართველობის პერიოდში კონექტიკუტის შტატის ეკონომიკა შესამჩნევად განვითარდა.

ოლივერ უოლკოტი გარდაიცვალა ნიუ-იორკში. დაკრძალულია ლიჩფილდში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოლივერ უოლკოტი — Find a Grave-ზე


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**სამური** (ლეზ. Самурвацl; რუს. Самур; აზერ. Samurçay) — სიდიდით მეორე მდინარე დაღესტანში (რუსეთი). ნაწილობრივ წარმოადგენს რუსეთის (დაღესტანის) და აზერბაიჯანის საზღვარს.

დასახელება
----------

ენათმეცნიერი ოლეგ რუბაჩიოვის მოსაზრებით სამური წარმოსდგება ინდოარიული სიტყვების კომბინაციით: sam — „დან", var — „წყალი", ასევე მსგავსი *samudrá —* „წყალუხვი". რუსი აღმოსავლეთმცოდნე ვლადიმერ მინორსკი მდინარის სახელს მიაწერს ალანურ ენებს.

ერთი ვერსიით სამურის დასახელება მომდინარეობს რუთულური ენიდან: *са* — „ერთი" და *мыри* — „მდინარე", ანუ *ერთი მდინარე* ან მდინარე, რომელიც გაერთიანდა, ერთი გახდა.

ენათმეცნიერ ბუკარ ტალიბოვის მოსაზრებით ჰიდრონიმი სამური გვიანდელი წარმოშობისაა და ის არაიბერიულ-კავკასიური ტომების მიერაა შემოტანილი.

ბევრი მეცნიერი პტოლემესთან და სხვა ანტიკური ხანის მეცნიერებთან ნახსენებ მდინარე ალბანუსს დღევანდელ სამურად მიიჩნევს.
ცნობილი მუსლიმანი მოგზაური, ისტორიკოსი და გეოგრაფი ალ-ჰამავი იაკუთი წერდა: „ლეზგები არიან ქვეყანა ლაკედან, იქიდან სადაც მიედინება მდინარე ალბანუსი".

ლეზგები მდინარეს *ЧӀвехер вацI*-ს უწოდებენ, რაც ითარგმნება როგორც: „ჩვეხერის მდინარე". აწ უკვე მიტოვებული სოფელ ჩვეხერის სახელს. ასევე *Кулан вац* - შუა მდინარეს.

გეოგრაფია
---------

მდინარე სამური სათავეს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ყინულებიდან, მთა გუტოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 3,648 მეტრზე იღებს. შუა XX საუკუნის მონაცემებით, სამურის მკვებავი მყინვარის ფართობი იყო 13.1 კმ²-ს, რაც მდინარის მთლიანი ბასეინის 0,3 %-ს შეადგენს. სათავიდან 7 კილომეტრში ქვევით მას უერთდება მდინარე ხალახური, რომელიც თავის მხრივ სათავეს ზღვის დონიდან 3,730 მეტრზე იღებს. მდინარის სიგრძეა 216 კილომეტრი, ხოლო ბასეინი 7,330 კმ2-ს მოიცავს. ბასეინის 96 % მდებარეობს დაღესტანში ხოლო 4 % — აზერბაიჯანში. მდინარის სათავე და შუა წელი მდებარეობს დაღესტანში, ხოლო მისი ქვედა წელი წარმოადგენს რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვარს. მდინარის ქვედა წელში მდებარეობს სამურის სუბტროპიკული ტყე.

მდინარის წყლის მასა იყოფა შემდეგნაირად: 42% წვიმის წყალი, 32% მიწის-ქვეშა წყლები, 22% თოვლი, 4% ყინულები. მდინარის წყალი ამარაგებს სამურ-აბშერონის არხის საირეგაციო სისტემას, რომელიც ჯეირანბანის წყალსაცავში ჩაედინება.

შენაკადები
----------

სამურის ბასეინში 65 10 კილომეტრამდე სიგრძის მდინარეა. მდინარის ქსელის სიმჭიდროვე 1.21 კმ / კმ²-ა. ძირითადი შენაკადებია: ტუხიჩაი, ლიულტიჩაი, ყარა-სამური, შინაზჩაი, ახტიჩაი, უსუხჩაი, ტაირჯალი, გენერჩაი. ხელოვნური შენაკადი - მდინარე გიულგერიჩაი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სამური (მდინარე)***

* Восточный Кавказ — путеводители. По Самуру. ციტირების თარიღი: 2019-07-22.
* В Дагестане спорят, сдалась ли Россия Азербайджану. ციტირების თარიღი: 2019-07-22.

სქოლიო
------

1. ↑  National Geospatial-Intelligence Agency: Samur: Azerbaijan Retrieved on 6 November 2010
2. 1 2  Трубачёв О. Н. Самур
3. ↑  Османов А. И. История Дагестана с древнейших времен до наших дней: История Дагестана с древнейших времен до XX века
4. ↑  Греков Б. Д. Исторические записки
5. ↑  Аббас-Кули-ага Бакиханов. Гюлистан-и Ирам
6. ↑  Соколов А. А. Глава 20. Кавказ, Гидрография СССР
7. ↑  Восточный Кавказ - Путеводители По Самуру Retrieved on 6 November 2010
8. ↑  Azərbaycan təbiəti haqqında ümumi məlumat Retrieved on 6 November 2010
**პექტოლიტი** (Pectolite) — ჰიდროქსიდის ნატრიუმ-კალციუმის სახის მონაცისფრო-მოთეთრო მინერალი. ქიმიური შედგენილობა: NaCa2Si3O8 (OH). კრისტალდება ტრიკლინურ (ან მონოკლინურ) სინგონიაში. სიმკვრივე 2,7-2,9. სიმაგრე 5,0-5,5. ფერი ნაცრისფერი ან თეთრი. შედგება კაჟის, კირის, ნატრიუმისა და წყლისაგან. სიმაგრე მოოსის სკალის მიხედვით 4,5-იდან 5-მდე. ძვირფასი ქვების სახესხვაობა.

პირველად პექტოლიტი აღწერეს იტალიის ერთ-ერთ პროვინციაში, 1828 წელს. ბერძნულად „pektos" – კომპაქტური და „lithos" – ქვა. გვხვდება როგორც მეორეული მინერალი ბაზალტის სიცარიეელებში, ცეოლითებთან, კალციტებთან და პრენიტთან. პექტოლიტი გავრცელებულია გერმანიაში, იტალიაში, შოტლანდიაში, აშშ-ში. საქართველოში პექტოლიტი 1966 წელს აღმოაჩინა და აღწერა გეოლოგმა ნიკოლოზ სხირტლაძემ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მინერალების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პექტოლიტის შესახებ დაარქივებული 2011-11-26 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Mindat w/ localities
2. ↑  Webmineral
3. ↑  ნიკოლოზ სხირტლაძე. ბიობიბლიოგრაფია. მეცნიერება, თბილისი. 2004. გვ. 11.
**საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირი** — საქართველოს სსრ მხატვართა ნებაყოფლობითი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია. აერთიანებდა მხატვრებსა და ხელოვნებათმცოდნეებს. შედიოდა სსრკ მხატვართა აკადემიაში. მისი მთავარი ამოცანა იყო მხატვრებისა და ხელოვნებათმცოდნეების შემოქმედებითი მუშაობა წარიმართოს სახვით ხელოვნებასა და ხელოვნებათმცოდნეობის დარგში მაღალმხატვრული, სუციალისტური რეალიზმის პრინციპებზე ნაწარმოებების შესაქმნელად. დაარსდა 1933 წელს ლიტერატურულ-მხატვრული ორგანიზაციების გარდაქმნის შესახებ სკპ (ბ) ცკ-ის 1932 წ. 23 აპრილის დადგენილების საფუძველზე. მხატვართა კავშირთან ფუნქციონირებდა ფერწერის, ქანდაკების გრაფიკის, გამოყენებითი ხელოვნების, პლაკატის, მონუმენტური ხელოვნების, თეატრისა და კინოს, კრიტიკის, აგრეთვე ახალგაზრდა მხატვართა სექციები და ხელოვნებათმცოდნეთა შემოქმედებიტი გაერთიანება. მის გამგებლობაში იყო სამხატვრო ფონდი საწარმოო კომბინატებითა და სხვა დაწესებულებები. აერთიანებდა 1000-მდე წევრს. ჰქონდა აფხაზეთის, აჭარის სამხრეთ ოსეთისა და ქუთაისის განყოფილებები.

გამართული იყო ყრილობები:

1. 1933 წელს
2. 1940 წელს
3. 1955 წელს
4. 1956 წელს
5. 1962 წელს
6. 1965 წელს
7. 1968 წელს
8. 1972 წელს
9. 1977 წელს

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 186.

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. საქართველოს სსრ, თბ. 1981. — გვ. 345.
**ოლიების მიწის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გულგულის ჩრდილო-დასავლეთით, 2 კილომეტრზე, მდინარე თურდოს მარცხენა ნაპირას. თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვით II ათასწლეულის მეორე ნახევრით. სამარხების გარკვეული ნაწილი დაზიანებულია მდინარე თურდოსგან. 

ძეგლი 1956, 1968-1969 წლებში შეისწავლა ივ. ჯავახიშვილის სხელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). გაითხარა 24 სამარხი და სამარხთა ნაშთი. სამაროვანი სტრატიქრაფიულად მრავალიარუსიანია, სამარხები მოგრძო, ოთხკუთხა ორმოები განლაგებულია ხუთ იარუსად. დამხრობილია სიგრძივ, ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. ქვედა იარუსის სამარხების უმეტესობას რიყის ქვის, მცირე ყრილები აქვს. სამარხთა ინვენტარს შემორჩენილი აქვს შუა ბრინჯაოს ხანის, თიხის ჭურჭლის არაერთი ელემენტი (კეცის დამუშავება, ფორმები). ზოგიერთი ორნამენტული სახე თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ადრინდელი საფეხურით. სამარხები ინდივიდუალური და ინჰუმაციურია. მიცვალებულები დაკრძალული არიან კიდურებმოხრილი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე, თავით ჩედილო-დასავლეთისკენ. უმეტესად სამარხის ცენტრში და გარშემოწყობილი აქვთ თიხის ჭურჭელი. ზოგ შემთხვევაში მიცვალებული მთლიანად არის დასვენებული თიხის ჭურჭელზე(რაც ხის სარეცლის არსებობაზე უნდა მიუთითებდეს). სამარხები გამოირჩევა თიხის ჭურჭლის სიმრავლით. დადასტურებულია: ხელჩაფები,შვერილყურებიანი თუ ორყურა დერგები, სადღვებლები, კოჭობები, ქოთნები, სასმისები, ქილები, ფილები, სურები, ლანგრები. ცილინდრულქუსლიანი ჯამები ზოგჯერ ერთ სამარხში 60-მდე ერთეულია ჩატანებული, რის გამოც, ისინი ხშირად ორ, სამ და ოთხ სართულადაც კია განლაგებული. ჭურჭელი ქვიშანარევი თიხისისაა და სამეთუნეო მორგვზეა დამზადებული, გამომწვარი თხელფენოვნად, რუხად, მონაცრისფროდ, შავზედაპირიანი, ზიგჯერ ნაპრიალები. მათი ზედაპირი, უმეტესწილად, ორნამეტირებული კონცეტრული. ამოღრული ხაზებით. ჭურჭლის მხარსა და პირის კიდეს გასდევს ირიბი ნაჭდევები, ორ კონცეტრულ ხაზს შორის მოქცეული ტალღური, ამოღარული ხაზი. გეომეტრიული ორნამენტებიდან აღსანიშნავია ამოკაწრული სამკუთხედები, რომელთა შიდა არე შევსებულია წერტილოვანი, ნაჭდევი ორნამენტებით, სოლური ნაჭდევებით და ა.შ.

სამაროვანზე დადასტურერბულია ბრინჯაოს იარაღ-საჭურველი (კახური ტიპის შედგენილტარიანი სატევარი, მასრაშეკრული, მასრაზე წყვილი რელიეფულსალტიანი შუბისპირი - სამანჭვლე ორი ნახვრეტით) და სამკაული ( ზამბარისებრი ხვია, ბოლოებგახსნილი სასაფეთქლე რგოლი, ოვალურად მოკავული, ბოლოებგახსნილი საყურე, გრეხილღეროიანი, ბოლოებმოკაუჭებული გვერგვი, სქელი მავთულის ბოლოებგახსნილი სამაჯური, მავთულის ბოლოებგახსნილივე ბეჭედი; კონუსური ღილები, მძივები). ასევე დადასტურდა ცალმხრივნასვრეტიანი სარდიონის მძივი და ღორის, გაპრიალებულზედაპირიანი, ბოლოში გახვრეტილი ეშვი.

დაკრძალვის წეს-ჩვეულებისა და სამარხში ჩატანებული ინვენტარის მიხედვით, სამაროვანის ფუნქციონირების მთელ პერიოდში საგულისხმოა აქ ერთი და იმავე მოსახლეობის არსებობა. ძეგლის ერთ-ერთი თავისებურებაა ის, რომ აქ, როგორც წესი, გვხვდება მსხვილფეხა საქონლის ძვლები.

არქეოლოგიული მასალა ინახება თელავის ისტორიულ მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 174.
**სამუელ ჩავლეიშვილი** (დ. 1857, ოქროსქედი — გ. 2 მაისი, 1932) — ქართველი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი, მას მეტსახელად „გურიის ბულბული" შეარქვეს.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ასკანის თემის სოფელ ოქროსქედში. სამუელ ჩავლეიშვილის მშობლები მომღერლები იყვნენ. მათი ოჯახის ბატონი იყო თავადი მაქსიმელაშვილი, რომელიც გურული სიმღერის მცოდნე იყო და ნიჭიერ ახალგაზრდებს ხელს უწყობდა ხალხური სიმღერის შესწავლაში. სწორედ მან და მისმა მეგობარმა, დათა გუგუნავამ ჩამოაყალიბეს სამუელ ჩავლეიშვილი მომღერლად. გუგნავას შემდეგ სამუელმა ანტონ დუმბაძესთან განაგრძო დაოსტატება. ერთი წლის სწავლის შემდეგ ჩავლეიშვილმა ირგვლივ შემოიკრიბა მომღერალი მეგობრები და შექმნა საკუთარი ანსამბლი, რომელშიც შედიოდნენ სამუელ ჩხიკვიშვილი, ვლადიმერ დოლიძე, ბესარიონ ინწკირველი.

1903 წელს თავისი ანსამბლით პირველი გამართული კონცერტების შემოსავალი სამუელმა ფოთის ქართულ სკოლას შესწირა. 1906 წელს ჭიათურაში მუშების სასარგებლოდ კონცერტი გამართა. მოგვიანებით გუნდს შეუერთდნენ ვარლამ სიმონიშვილი, ალექსანდრე მახარაძე, სამსონ ურუშაძე, ილარიონ ჩავლეიშვილი. 1908 წელს ჩავლეიშვილის ანსამბლმა მონაწილეობა მიიღო სხვიტორში აკაკი წერეთლის იუბილეზე. პოეტს ისე მოეწონა ანსამბლი, რომ მალე მისი ინიციატივით ამ ჯგუფის პირველი ჩაწერაც შედგა გრამფირფიტაზე. ამ ფონოჩანაწერის მოსმენის შემდეგ სამუელ ჩავლეიშვილით დაინტერესდა მომღერალი ვლადიმერ ბერძენიშვილი და 1912 წელს მათ ბარნაბ, ვახტანგ და ერმალო სიხარულიძეებთან ერთად ჩოხატაურში ჩაატარეს კონცერტი. 1913 წელს ანსამბლმა წარმატებით მიიღო მონაწილეობა ვაჟა-ფშაველას საღამოზე თბილისში, რასაც ასევე ფონოჩანაწერი მოჰყვა, ხოლო 1914 წელს ქუთაისში აკაკის იუბილეზე.

1917 წელს სამუელმა ნოე სიხარულიძისა და კოტე ფოცხვერაშვილის თაოსნობით ჩამოაყალიბა ახალი გუდი, რომელშიც მღეროდნენ ნიჟა ლომინაძე, ერმილე სიხარულიძე, ვლადიმერ ბერძენიშვილი, ბესარიონ ინწკირველი, ბებურ ჩხაიძე, ილიკო ნინიძე, დათა მამაკაიშვილი, ვახტანგ სიხარულიძე. 1927 წლის 16-17 მაისს თბილისში, რუსთაველის თეატრში აღინიშნა სამუელ ჩავლეიშვილის მოღვაწეობის 50 წლის იუბილე. იმავე წელს ეს თარიღი აღინიშნა ოზურგეთშიც, სადაც კონცერტში მონაწილეობა მიიღეს ვარლამ სიმონიშვილისა და არტემ ერქომაიშვილის გუნდებმა.

გარდაიცვალა 1932 წელს. იმავე წელს გარდაიცვალნენ მომღერლები ნესტორ კონტრიძე და გიორგი ბაბილოძე. ამასთან დაკავშირებით არტემ ერქომაიშვილმა შექმნა სიმღერა „დავკარგეთ სამი მომლხენი". დაკრძალულია ოზურგეთში.

შემოქმედება
-----------

სამუელ ჩავლეიშვილმა გადატრიალება მოახდინა გურულ სიმღერაში. შემოიღო ე.წ. თავისუფალი სიმღერა, განვითარების ახალ დონეზე აიყვანა პირველი ხმა. მღეროდა მხოლოდ პირველ, ზედა ხმას, იცოდა საეკლესიო გალობაც. მუდმივად მიმართავდა იმპროვიზაციებს, ყოველი შესრულებისას სიმღერას ახლებურად მღეროდა და ამით ახალ ვარიანტს ქმნიდა. მას მეეტსახელად „გურიის ბულბულს" ეძახდნენ. სამუელ ჩავლეიშვილმა ჩამოაყალიბა გურული სიმღერის საკუთარი სკოლა, რომელიც განსხვავდებოდა ზემო აკეთელი ხუხუნაიშვილებისა და გიგო ერქომაიშვილის სკოლებიდან.

მისი ბიძაშვილი ილარიონ ჩავლეიშვილი ასევე ცნობილი მომღერალი იყო.

ლიტერატურა
----------

* *ერქომაიშვილი ა.*, „ბაბუა", თბილისი: „საბჭოთა საქართველო", 1980. — გვ. 81-85.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამუელ ჩავლეიშვილის ჩანაწერები
* სამუელ ჩავლეიშვილი, საქართველოში ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის ცენტრი დაარქივებული 2016-03-07 საიტზე Wayback Machine.
**საქართველოს სსრ კომპოზიტორთა კავშირი** — საქართველოს კომპოზიტორებისა და მუსიკათმცოდნეების ნებაყოფლობითი საზოგადოებრივ შემოქმედებითი ორგანიზაცია. შედიოდა სსრკ კომპოზიტორთა კავშირში. ჩამოყალიბდა 1932 წელს სკპ (ბ) ცკ-ის 1932 წლის 23 აპრილის დადგენილების საფუძველზე. კომპოზიტორთა კავშირის ძირითადი ამოცანა იყო თავისი წევრების დარაზმვა სოციალისტური რეალიზმის პრინციპებით განმსჭვალული მაღალიდეური და მაღალმხატვრული ნაწარმოებების შესაქმნელად. 

1979 წელს კავშირში გაერთიანებული იყო 141 მუსიკოსი, მათგან 11 აფხაზეთის წარმომადგენელი (საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის აფხაზეთის განყოფილება ჩამოყალიბდა 1971 წელს). კავშირტან არსებებობ მუსფონდი, რომელიც აწესრიგებდა საფინანსო სამეურნეო საკითხებს და გამოსცემდა ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს.

უმაღლესი ხელმძღვანელი ორგანო იყო რესპუბლიკის ყრილობა. ყრილობებს შორის მუშაობას ხელმძღვანელობდა გამგეობა, რომელიც ირჩევდა დამდივნოს. ჩატარდა შემდეგი ყრილობები:

1. 1948 წელს
2. 1956 წელს
3. 1962 წელს
4. 1968 წელს
5. 1973 წელს
6. 1979 წელს

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. საქართველოს სსრ, თბ. 1981. — გვ. 345.
**პირამიდული კვიპაროზი**, **გუნდის ხე** (ლათ. Cupressus sempervirens) — 20-25 მეტრი სიმაღლისა და 50-60 სმ დიამეტრის ხე, ცილინდრული ან პირამიდული ვარჯით. სამშობლო — მცირე აზია, ჩრდილოეთი ირანი, კვიპროსი. ვინაიდან მისი კულტურის გავრცელებას ისტორიული ფესვები შორეულ წარსულში აქვს, ამიტომ ბუნებრივი არეალის საზღვრების ზუსტი საზღვრების დადგენა შეუძლებელია. საქართველოში იგი გავრცელებულია უხსოვარი დროიდან. გვხვდება როგორ დასავლეთ საქართველოში, ასევე აღმოსავლეთ საქართველოში.

პირამიდული კვიპაროზი სწრაფად იზრდება, გვალვაგამძლეა, იტანს დაბალ ტემპერატურას, ნიადაგს არ უყენებს დიდ მოთხვნას, ურიგდება ქვიან, კირიან, მშრალ მსუბუქ ნიადაგებს. ჭარბტეტნიან სველ ნიადაგზე ხანმოკლე სიცოცხლით ხასიათდება. კარგად იზრდება ღრმა ნოყიერ ნიადაგებზე. კარგად იტანს კრეჭას.

მრავლდება თესლით, კალმით და მყნობით. მერქანი მეტად ძვირფასი აქვს სურნელოვანი, მჩატე, გამძლე მიწასა და წყალში, კარგად მუშავდება და ჩინებულია ავეჯის წარმოებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პირამიდული კვიპაროზი***

* Cupressus sempervirens — პირამიდული კვიპაროზი (ინგლისური)
**სევანის წვერა** — წარმოადგენს კობრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთ ყველაზე მრავალრიცხოვან და ძველ გვარის წარმომადგენელს. მისი სახეობების უმეტესობა მტკნარ წყალში ბინადრობს და თითქმის მთელ მსოფლიოში არის გავრცელებული. სევანის წვერა სომხეთისთვის ენდემურ ჯიშს წარმოადგენს. იგი შეტანილია სომხეთის წითელ წიგნში და შეფასებულია როგორც „დაუცველ" სახეობად სომხეთში.

აღწერა
------

აღნიშნული ინდივიდი გვხვდება სევანის ტბაში, ასევე იქვე მდებარე მდინარეებში. ცხოვრობს სევანის ტბის არაღრმა ადგილებში დაახლოებით 10 მეტრის სიღრმეზე, ბუდობს ხვრელებში 30 მეტრის სიღრმეში.

სევანის წვერას სიგრძე ჩვეულებრივ აღწევს 15-დან 18 სმ-მდე და ზოგჯერ 30 სმ-მდეც კი გვხვდება.

სხვა წვერის ინდივიდებისგან განსხვავებით ამ ტიპს აქვს ცილინდრული სხეული, ქვედა და ლაყბური პირი. სხეულის ზოგადი ფერი არის მოყვითალო-ნაცრისფერი, მხრების ფერი არის რუხი. ასევე გვხვდება ყვითელი, მწვანე ფერისა და ოქროსფერი ელფერით. წვერას მუცელი თეთრი ფერის აქვს. მას უამრავი მცირე ზომის ლაქები აქვს მთლიანად სხეულზე. სხეული წაგრძელებულია. მდედრი უფრო დიდი გამოიყურება მუცლის გამო. ქვირითობის დროს კი მამრის ფერი უფრო კაშკაშა და მკვეთრი ხდება ვიდრე ჩვეულებრივ დროს. 

წარსულში საკმაოდ მრავალ სახეობას კომერციული ღირებულება ჰქონდა. თევზჭერის მხრივ, წლიურად ეს ინდივიდი არ აღემატებოდა 20-25 ტონას. დღეს (2010 წლის მონაცემებით) თავკომბალების მარაგი მნიშვნელოვნად არის შემცირებული. ძირითადი საშიშროება ტბის გამოშრობა. ასევე სევანის ტბაში წყლის დონის დაქვეითება, ძირითადი მდინარეების დაბინძურება, წყლის რესურსების გამოყენება სარწყავი წყლის წარმოებისთვის და ბრაკონიერობა. სწორედ ამ მიზეზების გამო, დღეისათვის ეს სახეობა საკმაოდ შემცირებულია.

1981 წლიდან ტბაზე თევზაობა აკრძალულია. ტერიტორია დაცულია და მიეკუთვნება სევანის ეროვნულ პარკს. სომხეთის წითელი წიგნის შემდგენლების აზრით, მნიშვნელოვანია თევზის ბუნებრივი გამრავლება, კონტროლის განხორციელება, ხელოვნური რეპროდუქციული მეთოდების შემუშავება და მკაცრი ზომების გატარება სევანის წვერის დასაცავად. 

ამ თევზის სახეობას, ასევე მოიხსენიებენ ბარბელებად, რადგან მათ ორი წყვილი ულვაში აქვთ: ერთი პირის ღრუში, მეორე 
კი ზედა ყბის ნაწილში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Բ. Գաբրիելյան (Б. Габриелян). Սևանի բեղլու (Севанский кохак) армянский, английский. *Հայաստանի Կարմիր գիրք (Красная книга Армении)*. ციტირების თარიღი: 2015-11-12.
**პაისი მთაწმინდელი** (ბერძნ.Γέρων Παΐσιος, არსენიოს ეზნეპიდისი, ბერძნ.Αρσένιος Εζνεπίδης, დ. 25 ივლისი, 1924, ფარასი, კაპადოკია — გ. 12 ივლისი, 1994, საბერძნეთი) — ნეტარი მამა და სქემმონაზონი,  ბერძენი სასულიერო მოღვაწე და ერის სულიერი მნათობი XX საუკუნეში. 

პატარა არსენის დაბადებიდან ორ კვირაში ფარასელი ბერძნები იძულებულნი გახდნენ გაქცეულიყვნენ თურქეთიდან, რათა თავი დაეღწიათ მუსლიმი-ფანატიკოსების დევნისაგან. ეს პერიოდი დაემთხვა თურქეთსა და  საბერძნეთს შორის მოსახლეობის გაცვლას, რომელიც განსაზღვრული იყო  ლოზანის ხელშეკრულებით. 1950 წლიდან მოღვაწეობს  ათონის მთაზე. 1956 წელს აღიკვეცა მონაზვნად პაისის სახელით. 1962-1964 წლებში მოღვაწეობდა  სინას მთაზე. შემდეგ დაბრუნდა ათონის მთაზე, სადაც მოღვაწეობდა 1993 წლამდე. 1993 წლის  ოქტომბერში დატოვა ათონის მთა და გადავიდა წმ.  იოანე ღვთისმეტყველის  მონასტერში სუროტში,  სალონიკთან ახლოს, სადაც გარდაიცვალა 1994 წლის  12 ივლისს. დასაფლავებულია იქვე.
ცნობილია თავისი ნაშრომებით გონიერების, განათლების, ოჯახის, თანამედროვე ადამიანის სულიერი მდგომარეობის შესახებ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამა პაისი მთაწმინდელი – საერო განათლებისა და ცოდნის შესახებ
* მამა პაისი მთაწმინდელი – მოთმინება ოჯახს დანგრევისაგან იცავს დაარქივებული 2009-01-30 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პიონერი**. |

**„პიონერი"**— საქართველოს ალკკ ცკ-ისა და ვ. ი. ლენინის სახელობის ნორჩ პიონერთა ორგანიზაციის რესპუბლიკური საბჭოს ყოველთვიური ჟურნალი. გამოდიოდა თბილისში 1926 წლის ოქტომბრიდან. 1942–1944 წლებში ჟურნალი არ გამოდიოდა. განახლდა 1945 წელს. სხვადასხვა დროს ჟურნალის მთავარ რედაქტორებად მუშაობდნენ: შ. რადიანი, ა. მირცხულავა (მაშაშვილი), ი. აბაშიძე, მ. თომაძე, ე. აგლაძე, გ. კაჭახიძე, რ. მარგიანი, მ. მაჭავარიანი, 1964 წლიდან ბ. შელია. 

„პიონერი" განკუთვნილი იყო პიონერ-მოსწავლეებისათვის. ემსახურებიდა მოზარდი თაობის კომუნისტური სულისკვეთბით აღზრდის საქმეს. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ მწერლები: ი. აბაშიძე, გ. აბაშიძე, მ. მრევლიშვილი, მ. ლებანიძე და სხვები. მხატვრები: შ. ცხადაძე, ა. შალიკაშვილი, ჯ. ლოლუა, თ. სამსონაძე, ე. ამბოკაძე, ზ. ფორჩხიძე და სხვები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორდენით (1977). გამოდიოდა 156 ათ. ტირაჟით (1984).

ლიტერატურა
----------

* *შამფრიანი ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 67.
**საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენა** — მუდმივ-მოქმედი რესპუბლიკური გამოფენა თბილისში. მისი დანიშნულება იყო მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, მშენებლობის, ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობის ჯანმრთელობის დაცვის, კულტურის, მეცნიერებისა და ტექნიკის მიღწევების დემონსტრირება. გამოფენა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს გამგებლობაში იყო. მის მუშაობას ხელმძღვანელობდა სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენების რესპუბლიკური საბჭო, რომელიც იხილავდა და ამტკიცებდა გამოფენის თემატურ და თემატურ-საექსპოზიციო გეგმებს. ამტკიცებდა გამოფენის მონაწილეებს, ანიჭებდა მათ ჯილდოეებსა და პრემიებს.

გამოფენა გაიხსნა 1961 წელს. მთლიანი ფართობი — 10 ჰა, საერთო საექსპოზიციო ფართობი — 5640 მ², მის ტერიტორიაზე 9 საგამოფენო პავილიონია. მწვანე ნარგავებს უკავია 27000 მ². გამოფენის მონაწილენი იყვნენ სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები, მრეწველობის, მშენებლობის, სოფლის მეურნეობის, ტრანსპორტისს მოწინავე საწარმოები, სასწავლო, კულტურისა და ხელოვნების დაწესებულებები, ჯანმრთელობის დაცვისა და სხვა ორგანიზაციები. ექსპონატების შერჩევასა და ჩვენებაზე პასუხისმგებლები იყვნენ სამინისტროები და უწყებები. საგამოფენო ტერიტორიაზე ტარდებოდა საზღვარგარეთის გამოფენებიც.

ლიტერატურა
----------

* *ეკიზაშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 187.
**ოქროს ციხე** — ციხესიმაგრე ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოლაჯურის მახლობლად. იგი უზარმაზარ კლდოვან მასივზე დგას და ძნელი მისადგომია (ზოგიერთი მხრიდან მიუდგომელიც). ეს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ციხეთაგანია საქართველოში.

არქიტექტურა
-----------

ოქროს ციხე
ციხის ზემო ნაწილი კლდოვანი ქედის კეხზეა. მისი კედლები ჩრდილოეთითაც და სამხრეთითაც ეშვება. ციხის უდიდესი ნაწილი სამხრეთის ფრთაზეა, სადაც კედლების რამდენიმე (თითქმის პარალელური) მწკრივია. კედლების მცირე ბურჯების გარდა, ციხის ფარგლებში რამდენიმე უფრო მოზრდილი კოშკიცაა. ერთი მათგანი უმაღლეს კლდეზე დგას და მთელ ციხეს დაჰყურებს. ციხის გეგმა რთულია. დონე ყოველ ნაბიჯზე იცვლება. კედლები კლდეებთანაა შეზრდილი, მათი საძირკვლის ხაზი აღმა-დაღმა მისდევს კლდეებს.

კედლები უხეშად დამუშავებული ლოდებითაა ნაშენი და ზოგან 10 მეტრზე მეტ სიმაღლეზეა შენარჩუნებული. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. იგი ოთხივე მხრივ დიდი ლოდებითაა შემოფარგლული, სიმაღლით დაახლოებით 1,5 მეტრია, სიგანით კი - უფრო ნაკლები. კედლის სისქე შესასვლელთან ორ მეტრს აღემატება. დარჩენილი ბუდეები მოწმობს, რომ აქ ორფრთიანი კარი იყო. საკეტად უზარმაზარი ურდული ჰქონდათ. კედელში დარჩენილია მისი ბუდე. შესასვლელის წინ დამატებითი კედელია აშენებული, ხოლო ზედ შესასვლელის თავზე გაკეთებულია დიდი სალოდე; ამ ადგილამდის შემოჭრილ მტერს ზედ თავზე აყრიდნენ ქვებს, ასხამდნენ ცხელ ფისს. შიგ ციხის ფარგლებში შეღწევის შემდეგაც თავდამსხმელს ბევრი სიძნელე ეღობებოდა წინ. დამცველებს ცალკეულ კოშკებშიც შეეძლოთ გამაგრება.

ისტორია
-------

ოქროს ციხე ჯაყელთა ერთ-ერთი უმთავრესი სიმაგრეთაგანი იყო და იგი სხვა ციხეებთან ერთად დამცველ სიმაგრეთა მთელ სისტემას ქმნიდა ათაბაგთა სამფლობელოს შუაგულის გარშემო. ციხის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. სავარაუდოდ იგი აგებულია XIII საუკუნის დასასრულს ან XIV საუკუნის დასაწყისში და მის შესახებ ადრინდელი წერილობითი ცნობებიც არ მოგვეპოვება. XV-XVI საუკუნეებში კი, თურქების მომძლავრების დროს, იგი დიდ როლს თამაშობდა მესხთა თავდაცვის საქმეში. აქ გამაგრებულნი ძალიან დიდ ტერიტორიას უწევდნენ კონტროლს, კარგად უთვალთვალებდნენ გზებსაც და ციხის მდებარეობისა და სიმტკიცის გამო, ალყასაც დიდხანს უძლებდნენ. ოქროს ციხე ხშირად იხსენიება ე. წ. მესხური დავითნის ქრონიკაში (XVI ს.), რომელშიც სამცხის სამთავროს არსებობის ბოლო ხანების ამბებია მოთხრობილი. 1578 წელს, თურქი სარდლის ლალა-ფაშას შემოჭრის დროს, ოქროს ციხეში იყო გამაგრებული ქაიხოსრო ათაბაგის მეუღლე დედისიმედი, რომელიც ამაოდ ცდილობდა სამცხის გადარჩენას დამპყრობელთაგან.

ლიტერატურა
----------

* ბერიძე ვ. სამცხის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, თბ.1970 წ.
* *ზაქარაია პ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 614.

სქოლიო
------

1. ↑  ოქროსციხე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-22. ციტირების თარიღი: 2011-09-30.
|  |  |
| --- | --- |
| Koreanischer Name | **გაითვალისწინეთ:** ეს არის სტატია ადამიანზე, რომლის სახელი და გვარი დაკავშირებულია კორეასთან. კორეაში არსებული ტრადიციის შესაბამისად, პირველ ადგილზე იწერება გვარი, ხოლო შემდეგ — სახელი. გაითვალისწინეთ, რომ ამ ადამიანის გვარი არის **პაკი**,  ხოლო სახელი — **ტე ჯუნი**. |

 

**პაკ ტე ჯუნი** (კორ. 박태준; დ. 24 ოქტომბერი, 1927, პუსანი — გ. 13 დეკემბერი, 2011, სეული) — სამხრეთ კორელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, პოლიტიკოსი, ეკონომიკური ლიდერი და მწერალი. 25 წლის განმავლობაში მსოფლიოს წამყვანი რკინის კომპანია „POSCO-ს" დამაარსებელი. ქვეყნის 33-ე პრემიერ მინისტრი 2000 წლის 14 იანვრიდან 19 მაისამდე.

მას როგორც პოლიტიკურ ლიდერს შეარქვეს „სამხრეთ კორეის ენდრიუ კარნეგი". მისი სამწერლობო ფსევდონიმი იყო „ჩუნგამი".

ბიოგრაფია
---------

იგი დაიბადა 1927 წლის 24 ოქტომბერს პუსანში. როდესაც იგი იყო ექვსი წლის, ოჯახთან ერთად გადავიდა იაპონიაში, სადაც მამამისი მუშაობდა. კორეაში დაბრუნდნენ კორეის იაპონური ოკუპაციისაგან გათავისუფლების შემდეგ.

იაპონიაში ცხოვრების პერიოდში სწავლა დაიწყო ქვეყნის ერთ-ერთ პრესტიჟულ ვასედის უნივერსიტეტში. თუმცა ვერ დაასრულა იგი სამშოობლოში დაბრუნების გამო. კორეაში დაბრუნების შემდეგ სწავლა გააგრძელა კორეის სამხედრო აკადემიაში, ხოლო შემდეგ თავდაცვის ეროვნულ სკოლაში. 1963 წელს დაამთავრა ტანგუკის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიისა და სამართლის ფაკულტეტი პოლიტიკური მეცნიერებების სპეციალობით.

1948 წელს სამხედრო აკადემიის დასრულების შემდეგ დააჯილდოვეს სიმამაცის ორდენით. ჩან მიონის ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართული სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პაკ ჩონ ჰი, გახდა კორეის ვაჭრობისა და მრეწველობის აღორძინების უზენაესი საბჭოს წევრი. 1963 წელს ჩამოართვეს თადარიგის გენერალ-მაიორის წოდება.

წარმატებით მოღვაწეობდა ბიზნესში. 1964 წელს გახდა კომპანია „TaeguTec"-ის პრეზიდენტი. 1968 წელს მან დააარსა სამხრეთ კორეის რესპუბლიკაში პირველი ფოლადისა და რკინის კომპანია POSCO, რომლის პრეზიდენტიც თავად გახდა. 2010 წლისათვის აღნიშნული კომპანია ქვეყანაში პირველი, ხოლო მსოფლიოში მესამე იყო. პაკ ტე ჯუნი კომპანიის პრეზიდენტი იყო 1992 წლამდე.

1980 წლიდან მონიწილეობს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. აირჩიეს ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტად, იყო ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე. დიდი ხნის განმავლობაში იყო პრეზიდენტ კიმ იონ სამის მომხრე, მაგრამ შემდეგ ორ პოლიტიკოსს შორის მოხდა კონფლიქტი, პაკ ტე ჯუნი იძულებული იყო გადამდგარიყო სამსახურიდან და დაეტოვებინა ეროვნული ასამბლეა. წავიდა საზღვარგარეთ კორუფციაში ბრალდების გამო.

1997 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და კვალვ აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში. ამომრჩეველთა მხარდაჭერა დაიმსახურა პრეზიდენტ კიმ იონ სამის ეკონომიკური კრიტიკის გამო. კვალვ სათავეში ჩაუდგა ლიბერალურ-დემოკრატიულ პარტიას. საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარი დაუჭირა მომავალ პრეზიდენტას კიმ დე ჯუნს.

2000 წელს დანიშნეს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე, მაგრამ მალე იძულებული გახდა გადამდგარიყო თაღლითობაში ბრალდების გამო.

სამხრეთ კორეის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი პაკ ტე ჯუნი გარდაიცვალა 2011 წლის 13 დეკემბერს. დაკრძალულია ქვეყნის ეროვნულ სასაფლაოზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Park Tae-Joon: Steel magnate who transformed South Korean fortunes
**ოქროს ლომი** (იტალ. Leone d'Oro) — ვენეციის კინოფესტივალის ბიენალეს უმაღლესი პრემია. დაწესდა 1949 წელს საორგანიზაციო კომიტეტის მიერ და ამჟამად კინოინდუსტრიაში ყველაზე პრესტიჟულ პრემიად ითვლება. 1970 წელს, შემოიღეს მეორე ოქროს ლომი, ეს საპატიო ჯილდოა მათთვის, ვინც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კინემატოგრაფიაში.

პრემია პირველად 1949 წელს „წმინდა მარკოზის ოქროს ლომის" სახით დაწესდა. მანამდე ამ პრემიის ეკვივალენტი იყო „გრან პრემიო ინტერნაციონალე დი ვენეცია" (ვენეციის საერთაშორისო გრან-პრი), რომელიც 1947-1948 წლებში გაიცა. უფრო ადრე, 1934-1942 წლებში საუკეთესო იტალიური და საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის „კოპა მუსოლინი" (მუსოლინის თასი) გაიცემოდა.

1969-1979 წლებში ოქროს ლომი არ გაცემულა. ბიენალეს ოფიციალური საიტის თანახმად, ეს იყო 1968 წელს ამ ჯილდოს რადიკალურად ექსპერიმენტული ფილმისთვის „Die Artisten in der Zirkuskuppel: Ratlos" გაცემის შედეგი, რასაც დიდი სკანდალი მოჰყვა პრესაში და კინოკრიტიკოსთა წრეებში.

ლაურეატები
----------

* 1951 – რასიომონი
* 1962 – ივანეს ბავშვობა
* 1964 – წითელი უდაბნო
* 1965 - დიდი დათვის ნისლიანი თანავარსკვლავედი
* 1967 – შუადღის ლამაზმანი
* 1980 – ატლანტიკ სიტი
* 1987 – ნახვამდის, ბავშვებო
* 1993 – სამი ფერი: ლურჯი
* 1993 – ხანმოკლე მონტაჟი
* 2004 - ვერა დრეიკი
* 2005 – კუზიანი მთა
* 2007 – ვნება, სიფრთხილე
* 2010 – სადღაც
* 2012 – პიეტა
* 2014 - მტრედი იჯდა ტოტზე, ფიქრობდა ცხოვრებაზე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიენალეს ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
იბერიის სამეფოს რუკა ფარნავაზის დროს, რომლის საერისთავოთაგან ერთ-ერთი ოძრხეა.
**ოძრხის საერისთავო** — ქართლის ანუ იბერიის სამეფოს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული. განაგებდა მეფის მოხელე ერისთავი, რომელიც ძვ.წ. მე-3 საუკუნის I ნახევრიდან ოძრხეში იჯდა. ქართული საისტორიო ტრადიციის მიხედვით იგი, იბერიის პირველი მეფის ფარნავაზის მიერ დაწესებული 8 საერისთავოსა და 1 სასპასპეტოსაგან ერთ-ერთია. ტერიტორიულად მოიცავდა სამცხისა და აჭარის ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინციებს. ლეონტი მროველის „ცხოვრება ქართველთა მეფეთაში" მისი დაარსება შემდეგნაირად არის აღწერილი:


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | ...გაგზავნა ოძრჴის ერის-თავად, და მისცა ტასისკარითგან ვიდრე არსიანთამდის, ნოსტის თავითგან ზღუამდის, რომელ არს სამცხე და აჭარა. | "|

ძვ. წ. მე-3 საუკუნიდან ოძრხის საერისთავოს განაგებდნენ ბივრიტიანები.

თავად ქალაქი ოძრხე წარმოადგენდა ქვეყნის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქს, რომელიც „ქართლის ცხოვრების" თანახმად ქართველთა ერთ-ერთ ლეგენდარულ ეთნარქს, ქართლოსის შვილ ოძრხოსს დაუარსებია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ოძრხე
* საქართველოს საერისთავოები

წყარო
-----

* ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართველთა მეფეთა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოძრხევი დაარქივებული 2016-03-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  გ. მამულია, ქსე, ტ.10, გვ. 232
2. ↑  დ. ბერძენიშვილი, ქსე, ტ.7, გვ. 625
3. ↑  ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართველთა მეფეთა, თავი მესამე
4. ↑  მ. ვაჩნაძე, ვ. გურული, მ. ბახტაძე, საქართველოს ისტორია – X კლასი, თბილისი, „არტანუჯი", 2005. ISBN 99940-11-30-8

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იბერიის საერისთავოები |
| --- |
|  |
| 
* 1. მარგვეთი
* 2. კახეთი (მოიცავს კუხეთსაც)
* 3. ხუნანი
* 4. სამშვილდე
* 5. წუნდა
* 6. ოძრხე
* 7. კლარჯეთი
* 8. ეგრისი (მოიცავს სვანეთსაც)
* 9. შიდა ქართლია
* 10. ჰერეთიბ
 |
|  |
| 
**ა**„მეფეთა ცხოვრების" თანახმად შიდა ქართლი სასპასპეტო ქვეყანას წარმოადგენდა.**ბ**პირველად გვხვდება ჯუანშერის თხზულებაში — „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა". |

 |
**ოსიაურის საჯარო სკოლა** (სრული სახელი - *სსიპ - ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოსიაურის საჯარო სკოლა*) — ხაშურის მუნიციპალიტეტის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება.

ისტორია
-------

1891 წლის 24 სექტემბერს გაზეთი ,,ივერია" წერდა, რომ ზემო ოსიაურში არ არსებობდა სასწავლებელი. ამიტომ ოსიაურელი ახალგაზრდების ერთი ნაწილი სოფლიდან მოშორებით, ზემო ჭალის, ხოლო შემდეგ XIX საუკუნის 90–იანი წლებიდან, რკინიგზის ხაშურის ორკლასიან სკოლაში ეუფლებოდნენ განათლებას. ოსიაურში მხოლოდ 1912 წელს გაიხსნა პირველდაწყებითი სკოლა, რომლის გამგეც ყვავაძე ყოფილა. სკოლა თავდაპირველად ოსიაურის მკვიდრის, გორა მახარაშვილის სახლში იყო გამართული. 1932 წლისათვის ოსიაურის დაწყებით სკოლაში იყო ოთხი ჯგუფი 173 მოსწავლით. ლუბრუმის დაწყებით სკოლაში, ამ დროს 3 ჯგუფი 66 მოსწავლით. აზარმის დაწყებით სკოლაში გახსნილი იყო 4 ჯგუფი 97 მოსწავლისთვის. 1939 წელს ოსიაურის დაწყებითი სკოლა გადაკეთდა რვაწლიან სკოლად. 1941 წლისთვის სკოლაში სწავლობდა 427 მოსწავლე.

1920–იან წლებში, ოსიაურის საშუალო სკოლას გადაეცა ვეზირიშვილების სასახლე. შენობაში სასწავლო პროცესი 1974 წლამდე მიმდინარეობდა, ვიდრე ახალი შენობა არ აშენდა ოსიაურის სკოლისთვის. დღეის მდგომარეობით ვეზირიშვილების სასახლის შენობა კვლავ სკოლის შემადგენლობაშია და მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი, თუმცა შენობა ნგრევის პირასაა და უფუნქციოდაა.

ლიტერატურა
----------

* ლაცაბიძე თ. ,,ოსიაური", ხაშური, 2013 წ.

სქოლიო
------

1. ↑  სსიპ - ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოსიაურის საჯარო სკოლა

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ხაშურის მუნიციპალიტეტის სკოლები |
| --- |
|  |
| საჯარო სკოლები | 
* ხაშურის პირველი საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეორე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მესამე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეოთხე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეხუთე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეექვსე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეშვიდე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მერვე საჯარო სკოლა
* ხაშურის მეცხრე საჯარო სკოლა
* სურამის პირველი საჯარო სკოლა
* სურამის მეორე საჯარო სკოლა
* სურამის მესამე საჯარო სკოლა
* სურამის მეოთხე საჯარო სკოლა
* ალის საჯარო სკოლა
* ბეკმის საჯარო სკოლა
* ბროლოსნის საჯარო სკოლა
* გომის საჯარო სკოლა
* ვაყის საჯარო სკოლა
* ნაბახტევის საჯარო სკოლა
* ოსიაურის საჯარო სკოლა
* ოძისის საჯარო სკოლა
* სატივის საჯარო სკოლა
* ტეზრის საჯარო სკოლა
* ტკოცის საჯარო სკოლა
* ფლევის საჯარო სკოლა
* ქემფრის საჯარო სკოლა
* ქვიშხეთის საჯარო სკოლა
* ქინძათის საჯარო სკოლა
* ცხრამუხის საჯარო სკოლა
* წაღვლის საჯარო სკოლა
* წრომის საჯარო სკოლა
* ხცისის საჯარო სკოლა
 |
|  |
| კერძო სკოლები | 
* დიმიტრი ყიფიანის სახელობის სკოლა-პანსიონი
* გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა კანდელი
 |

 |
**ოქროსქედი** — ისტორიული სოფელი გურიაში, რომელიც შედიოდა ასკანის სასოფლო საზოგადოებაში. სოფელში იდგა ქვით ნაგები მთავარანგელოზთა ეკლესია, რომლის სამრევლო 1828 წლისთვის შეადგენდა 55 კომლს.[1] 1811 წელს ოქროსქედის ეკლესიაში დაიფიცა მამია V გურიელმა რუსეთის იმპერიის ერთგულება და შეუერთა გურის სამთავრო რუსეთის იმპერიას. 1930 წელს საბჭოთა ადმინისტრაციული რეფორმის დროს სოფელი სამ ნაწილად გაიყო: ჩრდილოეთ ნაწილი შევიდა მთისპირის სასოფლო საბჭოში, შუა ნაწილი შევიდა ბახვის სასოფლო საბჭოში, ხოლო სამხრეთ ნაწილს ეწოდა მშვიდობაური.

დღეისთვის **ოქროსქედი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ოქროსქედი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ბახვის თემში
* ოქროსქედი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, მთისპირის თემში

მოსახლეობა
----------

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1908[2] | 706 |  |
| 1911[3] |  1207 |  |  |

ცნობილი ადამიანები
------------------

ოქროსქედში დაიბადნენ: არტემ კვაჭანტირაძე, კომპოზიტორი, სახალხო მომღერლები: სამუელ და ილარიონ ჩავლეიშვილები.

სქოლიო
------

1. ↑  *თეა ქართველიშვილი*, „გურიის საეპისკოპოსოები" გვ. 71 — „არტანუჯი", თბილისი, 2006 ISBN 99940-11-89-8
2. ↑  Кавказский календарь на 1910 год
3. ↑  Кавказский календарь на 1912 год

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ამ გვერდზე მოყვანილია სტატიები მსგავსი სათაურებით. თუ მასზე ვიკიპედიის სხვა გვერდის ბმულით მოხვდით, გთხოვთ დაუბრუნდეთ წინა გვერდს და შეასწოროთ ბმული ისე, რომ მან ზუსტი სახელწოდების გვერდზე მიუთითოს.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ოქროს კარიბჭე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

კიევის ოქროს კარიბჭე
**კიევის ოქროს კარიბჭე** (უკრ. Золоті ворота) — კიევის ძველი ქალაქის კედლებში ისტორიული შესასვლელია, უკრაინის დედაქალაქში. იგივე სახელი ჰქვია ახლომდებარე მეტროს სადგურსა და თეატრს.

ეს კარიბჭე იყო ერთ-ერთი სამთაგან, აგებული იაროსლავ მუდრის, კიევის პრინცის მიერ XI საუკუნეში. პროექტი გადმოღებულ იქნა კონსტანტინოპოლის ოქროს კარიბჭის მოდელზე, საიდანაც მომდინარეობს ეს სახელიც. 1240 წელს ის ნაწილობრივ დაანგრია ბათუ ხანის ოქროს ურდომ. თუმცა XVIII საუკუნის ბოლომდე ის მაინც რჩებოდა ქალაქის კარიბჭედ (ხშირად ცერემონიების მიზნით), რის შემდეგაც ის ნანგრევებად იქცა.

1832 წელს ნანგრევები გათხარეს და აღდგენისა და კონსერვაციის თავდაპირველი კვლევა ჩაუტარეს. 1970-იან წლებში მიმდებარე პავილიონი დაამატეს, სადაც კარიბჭის მუზეუმი განთავსდა.

1982 წელს კარიბჭეს სრული რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა კიევის 1500 წლისთავისთვის, თუმცა არ არსებობს რაიმე ნივთმტკიცება თუ როგორ გამოიყურებოდა კარიბჭე თავდაპირველი სახით. რიგი ისტორიკოსებისა მოითხოვდნენ რეკონსტრუქციის მოშლას და უწინდელი კარიბჭის ნანგრევების გამოთავისუფლებას საზოგადოებრივი მუზეუმისთვის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ოქროს კარიბჭე (ვლადიმირი)
* ოქროს კარიბჭე (იერუსალიმი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიევის ოქროს კარიბჭე. უკრაინის ენციკლოპედია
**გოლდენ გეიტის საერთაშორისო ექსპოზიცია** (1939-40), მსოფლიო ექსპოზიცია, ჩატარდა სან-ფრანცისკოს, კალიფორნია, ტრეჟერ-აილენდზე და სხვა მიღწევებთან ერთად, ქალაქის ორი ახალაგებული ხიდის აღნიშვნას მიეძღვნა. სან-ფრანცისკო - ოკლენდ-ბეის ხიდი 1936 წელს გაიხსნა, ხოლო გოლდენ გეიტის ხიდი კი 1937 წელს. ექსპოზიცია 1939 წლის 18 თებერვალს გაიხსნა და 29 ოქტომბრამდე გასტანა. 1940 წლის 25 მაისს ის ხელახლა გაიხსნა და 29 სექტემბერს დაიხურა.

ტრეჟერ-აილენდი, სრულიად ბრტყელი, ხელოვნური კუნძული მიმაგრებული ერბა-ბუენას კუნძულთან, სპეციალურად ექსპოზიციისთვის შექმნეს ადგილას, სადაც ბეი-ბრიჯის ოკლენდისა და სან-ფრანცისკოს ფრთები უერთდება ერთმანეთს. ფედერალური მთავრობის მიერ აგებული ტრეჟერ-აილენდი პან-ამერიკენ პასიფიკ რიმის სამსახურის აეროპორტი უნდა გამოხდარიყო. საომარი პირობების გამო ის საზღვაო ფლოტის ბაზად გადაკეთდა, სადაც 1941-97 წლებში აშშ-ის ფლოტი იყო დაბანაკებული.

ექსპოზიციის თემა იყო "წყნარი ოკეანის ლამაზმანი" (Pageant of the Pacific) და მასზე ძირითადად წყნარი ოკეანის მოსაზღვრე ქვეყნების მიერ წარმოებული საქონელი იყო გამოფენილი. თემის ფიზიკურ სიმბოლოს წარმოადგენდა "მზის კოშკი", გიგანტური, 80 ფუტის სიმაღლის წყნარი ოკეანის ქალღმერთი "პაციფიკის" ქანდაკება.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პიჩეს ჰანიბლოსომ გელდოფ-კოენი** (ინგლ. *Peaches Honeyblossom Galdof-Cohen*; დ. 13 მარტი, 1989, ლონდონი, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 7 აპრილი, 2014, კენტის საგრაფო, ინგლისი, დიდი ბრიტანეთი) — ბრიტანელი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და მოდელი.

ბიოგრაფია
---------

პიჩეს გელდოფი დაიბადა 1989 წლის 13 მარტს ლონდონში, ბრიტანელი მუსიკოსის ბობ გელდოფის და ტელეწამყვან პაულა იეტსის (1959—2000) ოჯახში (ქორწინებაში იყვნენ 1986—1996 წლებში). 11 წლის ასაკში პიჩესს დედა გარდაეცვალა, ჰეროინის გადაჭარბებული დოზის მიღებით. პიჩეს გელდოფს ჰყავს ორი ღვიძლი და, ფიფი ტრიკსიბელ გელდოფი და პიქსი გელდოფი. მას ასევე ჰყავს და დედის მხრიდან — თაიგერ ლილი ჰატჩინს-გელდოფი (დ. 1996).
პიჩესი იზრდებოდა ჩელსიში, ლონდონსა და კენტში. განათლება მიიღო Queen's College-ში, რომელიც 2007 წელს დაამთავრა.  

თვრამეტი წლის ასაკში მან დატოვა მამაისის სახლი და იქირავა ბინა იზლინგტონში, ლონდონის ჩრდილოეთში.

კარიერა
-------

პიჩესის კარიერა ჟურნალისტიკაში დაიწყო 2004 წელს, გაზეთში Elle Girl სტატიების გამოქვეყნებით.  

14-17 წლამდე წერდა ყოველკვირეულ სოციო-პოლიტიკურ სვეტს გაზეთში The Daily Telegraph, აქვს გამოქვეყნებული არაერთი სტატია გაზეთში The Guardian. მოგვიანებით მუშაობდა ტელეწამყვანადაც.  

2007 წლის სექტემბერში ჰქონდა სამოდელო დებიუტი ლონდონის მოდის კვირეულზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

2008—2011 წლებში ქორწინებაში იყო მაქს დრამისთან (დ. 1985).  

2012 წლის 8 სექტემბრიდან იმყოფებოდა ქორწინებაში ტომას კოენთან. წყვილს ჰყავს ორი ვაჟი — ასტალა დილან უილოუ (დ. 21 აპრილი, 2012) და ფედრ ბლუმ ფორევერი (დ. 23 აპრილი, 2013).  

2013 წელს, ტაბლოიდის მტკიცებით, პიჩეს გელდოფი გადავიდა თავისი მეორე მეუღლის აღმსარებლობაზე — იუდაიზმზე.

სიკვდილი
--------

პიჩეს ჰანიბლოსომ გელდოფი 25 წლის ასაკში გარდაიცვალა 7 აპრილს, 2014 წელს, კენტის საგრაფოში მდებარე სახლში. კენტის პოლიციის პირველად განცხადებაში ნათქვამია: „ამ დროისთვის სიკვდილი განიხილიბა როგორც უეცარი და ამოუხსნელი". ჩატარებულმა გვამის ტოქსიკოლოგიურმა ექსპერტიზამ სიკვდილის მიზეზად ჰეროინის ზედოზირება დაასახელა. ამავე დროს, კენტის პოლიციის ანგარიშში ნათქვამია, რომ ჩხრეკის შედეგად პიჩეს გელდოფის სახლში ნაპოვნი იქნა 6.5 გრამი ჰეროინი.

სქოლიო
------

1. ↑  Whoop its my birthday! Today should be fun
2. ↑  Peaches Geldof's Husband Maxwell Drummey Files for Divorce
3. ↑  Peaches Geldof unveils a happy and healthy Astala | DailyMail
4. ↑  Peaches Geldof found dead at home | Mail Online - Daily Mail
5. ↑  Peaches Geldof died of heroin overdose, inquest rules. bbc.com. 23.07.2014
ნაციონალურ პარკებში გამოყენებული სიმბოლოები
**პიქტოგრამა** (ლათ. pictus — „დახატული" და ბერძ. γράμμα — „ვწერ") — ხატოვანი დამწერლობა აზრის ფიქსაციის უძველესი საშუალება ნახატის ან თანმიმდევრული ნახატების საშუალებით. მას მნემონიკური (შეხსენის) ფუნქცია აქვს. იგი პროდუქტია გვაროვნული წყობისა, როდესაც საზოგადოების ურთიერთობის დასაკმაყოფილებლად საკმარისი აღარ აღმოჩნდა მხოლოდ ბგერითი მეტყველება. პიქტოგრაფია წარმოშობით უკავშირდება პირველყოფილ სახვით ხელოვნებას, მაგრამ იგი ჩვეულებრივი ნახატისაგან განსხვავდება გამოყენებითი ხასიათით, რაც გულისხმობს აზრის გადმოცემას ნახატების საშუალებით. პიქტოგრამა აღნიშნავს კონკრეტულ საგანს, ხოლო მათი ჯგუფი — გამონათქვამის ზოგად აზრს. ამ სისტემაში არ აისახება ენის ბგერითი მხარე, ენის დანაწევრება სიტყვებად, ამდენად მისი წაკითხვა შეუძლია ნებისმიერი ენის წარმომადგენელს. თუმცა პიქტოგრაფია წინგადადგმული ნაბიჯი იყო დამწერლობის განვითარების თვალსაზრისით, მას დამწერლობა მხოლოდ პირობითად შეიძლება ეწოდოს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 361.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პიქტოგრამა***
**სიტყვათა წყობა წინადადებაში** (აგრეთვე: *წინადადების წყობა*, *წინადადების წევრთა თანმიმდევრობა*, *სიტყვათა თანმიმდევრობა*), ცნება, რომლითაც გამოხატავენ რომელიმე ენაში არსებულ წინადადებებში ყველაზე უფრო გავრცელებულ სიტყვათა განლაგების გარკვეულ წესრიგს. 

სიტყვათა თანმიმდევრობის ტიპოლოგია წარმოადგენს ენათა ტიპოლოგიური კლასიფიკაციების ერთ-ერთი სისტემას, რომელიც ლინგვისტიკურ ტიპოლოგიაში გამოიყენება და მას საფუძვლად ენათა დაჯგუფების პრინციპი უდევს წინადადების მთავარი შემადგენლების, - სუბიექტის (ლათ. subject), ზმნა-შემასმენლისა (ლათ.verb) და პირდაპირი დამატების (ლათ.object) მიხედვით.

ენათა ტიპები
------------

სიტყვათა თანმიმდევრობის მიხედვით ენათა სულ 6 ტიპი არსებობს:

1. **SVO** — **S**ubject - **V**erb - **O**bject.
2. **SOV** — **S**ubject - **O**bject - **V**erb.
3. **VSO** — **V**erb - **S**ubject - **O**bject.
4. **VOS** — **V**erb - **O**bject - **S**ubject.
5. **OSV** — **O**bject - **S**ubject - **V**erb.
6. **OVS** — **O**bject - **V**erb - **S**ubject.

ეს ცნებები შემოკლებული სახით (SVO, SOV და ა.შ.) გამოიყენება და ზოგჯერ "ტიპოლოგიებად" მოიხსენიებენ.

| წინდადების წყობა | მაგალითი | ენები |
| --- | --- | --- |
| *Subjekt – Verb – Objekt* (SVO) | „პეტრე წერს რომანებს." | ინგლისური, ფრანგული, სუაჰილი |
| *Subjekt – Objekt – Verb* (SOV) | „პეტრე რომანებს წერს." | ლათინური ენა, იაპონური, კორეული, თურქული, უნგრული, სპარსული |
| *Objekt – Verb – Subjekt* (OVS) | „რომანებს წერს პეტრე." | ჰიშკარიანა |
| *Objekt – Subjekt – Verb* (OSV) | „რომანებს პეტრე წერს." | შავანტე |
| *Verb – Subjekt – Objekt* (VSO) | „წერს პეტრე რომანებს." | არაბული, კელტური ენები, ჰავაიური |
| *Verb – Objekt – Subjekt* (VOS) | „წერს რომანებს პეტრე." | ფიჯიური, მალაგასიური, კატალანური |
**ოქროს რვეული** (ინგლ. Golden Notebook) — ბრიტანელი მწერლის, დორის ლესინგის, 1962 წლის რომანი. ნაწარმოები შეიცავს ანტისაომარ და ანტისტალინისტურ მესიჯებს; კომუნიზმისა და ინგლისის კომუნისტური პარტიის ვრცელ ანალიზსს; და სექსუალური რევოლუციისა და ქალთა განმათავისუფლებელი მოძრაობების კვლევას. 

2005 წელს „ოქროს რვეული" შევიდა ჟურნალი ტაიმის სიაში „100 საუკეთესო ინგლისურენოვანი რომანი 1923 წლიდან".

სიუჟეტი
-------

რომანის პროტაგონისტია მწერალი ანა ვულფი, იგი ჩანაწერებს აკეთებს ოთხ რვეულში, ყველაფრის შემაჯამებელი კი მეხუთე, ოქროს რვეული უნდა გახდეს. შავ რვეულში იგი აღწერს თავის გამოცდილებას სამხრეთ როდეზიაში მეორე მსოფლიო ომამდე და მის განმავლობაში, წითელ რვეულში – კომუნისტურ პარტიაში მიღებულ გამოცდილებას; ყვითელში – თავისი სასიყვარულო ურთიერთობის მტკივნეულ დასასრულს; ხოლო ლურჯ რვეული მის მოგონებებს, ოცნებებსა და ემოციურ ცხოვრებას ეთმობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "Full text of Doris Lessing's The Golden Notebook, with annotations for an internet reading group"
* *Guarded welcome*
* Fragmentation and Integration. A Critical Study of Doris Lessing, The Golden Notebook by Nan Bentzen Skille, Universitetet i Bergen 1977 დაარქივებული 2012-02-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  100 Books of 2005. The Complete List *Time*