recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ლეილა შოთაძე** (დ. 19 დეკემბერი, 1930 — გ. 2014) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ამავე წელს ჩაირიცხა კ. მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის დასში. 1967 წლიდან რუსთავის დრამატული თეატრის მსახიობია. ასრულებდა სახასიათო როლებს, რომელთა შორის აღსანიშნავია: რეგანა („მეფე ლირი"), ვასილისა (მ. გორკის „ფსკერზე"), ია (ო. იოსელიანის „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი"), ნექტარინა ( შ. დადიანის „გვირგვლიანების ოჯახი"), არკადინა (ჩეხოვის „თოლია") და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „კაცია-ადამიანი?!" (დარეჯანი), „გლადიატორი" (ლიანა), „გამინაწილე სითბო" (ქეთევანი) და სხვა.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1972 გლადიატორი — პატარძალი
* 1977 ესკულაპეს მოწაფე
* 1978 სათადარიგო ბორბალი
* 1979 კაცია ადამიანი?! — დარეჯანი
* 1984 აქედანა და შენამდე
* 1975 გამინაწილე სითბო — ქეთევანი
* 1986 წერილი ნაძვებს
* 1980 ნუ მოიწყენთ შემოდგომისას

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1976 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1980 — საქართველოს სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლეილა შოთაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლეილა შოთაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* ლეილა შოთაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1976. №6. გვ. 331.
**ანა ესტატეს ასული ჩხიკვაძე-ენა** (რუს. Анна Евстафевна Ена; დ. 1910, მაკეევკა — გ. 5 ოქტომბერი, 1988, თბილისი) — საბჭოთა მხატვარი. საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.

1935 წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტზე. 1938 წელს იგი სწავლას აგრძელებს მოსკოვის საფეიქრო ინსტიტუტისნსამხატვრო ფაკულტეტზე. ოჯახური პირობების გამო და მოსკოვის ევაკუაციასთან დაკავშირებით მხატვარი იძულებული იყო სწავლა შეეწყვიტა. 1960 წლიდან იწყება ა. ჩხიკვაძის ინტენსიური შემოქმედებითი მოღვაწეობა დეკორატიულ-გამოყენებით ხელოვნებაში. მისი პალიტრა — ბუნებრივი მასალაა, რომელსაც მხატვარი აგროვებდა ყველგან. შეგროვილი მასალა მხატვრის ხელში გარდაიქმნებოდა, ცოცხლდებოდა და აგრძელებდა სიცოცხლეს ბრწყინვალე მინიატურებში.

ა. ჩხიკვაძის ნამუშევრები იქცევდნენ ყურადღებას თავისი განუმეორებელი გამომსახველობით, კომპოზიციის ორიგინალობით, სიუჟეტისა და ჟანრის მრავალფეროვნებით. მხატვარმა ნამუშევრები მიუძღვნა ყოფით თემებს — („გოგონა დოქით", „უხვი მოსავალი", „მრთველები", „ბოლო ჩართვა", „წყაროსთან", „იყიდეთ გეთაყვა" და სხვა); ხელოვნებას, მუსიკას, ცეკვას („მზიური", „ოქროს სიმები", „ცეკვა", „ცეკვა მარაოთი", „კარმენი" და სხვა); პორტრეტის ჟანრს („ჯარისკაცის მამა", ფიროსმანი", „გურულები", „კვაზიმოდო", „მოხუცი კაპიტანი", „ოცნება", „არაბი მწერალი", „მოსე", „მოლა-ნასრედინი", „ბატონი — ორი სოკო" და სხვა).

მხატვარი ა. ჩხიკვაძე სიტემატურად მონაწილეობდა რესპუბლიკურ და საკავშირო სამხატვრო გამოფენებზე. 1967 წელს ქ. თბილისში მოეწყო მხატვრის ნამუშევართა პირველი პერსონალური გამოფენა — „ბუნება და ფანტაზია". 1973 წელს ბუნების დაცვის სრულიადრუსეთის საზოგადოების მიწვევით ა. ჩხიკვაძემ მონაწილეობა მიიღო გამოფენაში ქ. მოსკოვში. ამავე წელს იქვე მოეწყო მისი ნამუშევრების მეორე პერსონალური გამოფენა. იგი მონაწილეობდა აგრეთვე ბუნების დაცვის სრულაიდრუსეთის საზოგადოების 50 წლისთვისადმი მიძღვნილ გამოფენაში. 1979 წელს მონაწილეობდა ბუნების დაცვის ლენინგრადის ორგანიზაციის მიერ მოწყობილ გამოფენაზე „ბუნება და მხატვარი". 1980 წელს საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის მიერ მოწყობილ გამოფენაში „მხატვარი და ბუნება", ექსპონირებული იყო მხატვრის მინიატურებიც.

მხატვარი ა. ჩხიკვაძე არაერთხელ იყო დაჯილდოვებული დიპლომებით, საპატიო სიგელებით, სამახსოვრო სამკერდე ნიშნებითა და ფულადი პრემიებით. გამოცემულია მხატვარ ა. ჩხიკვაძის მინიატურების ფერადი ღია ბარათების 3 ბუკლეტი.
**გამტარი** — ნივთიერებას ან სხეულს, რომელიც შეიცავს თავისუფალ (ან მაკროსკოპიული გადაადგილების საშუალების მქონე) მუხტს. მეტალის გამტარებში, როგორიცაა სპილენძი ან ალუმინი თავისუფალ მუხტს ელექტრონები წარმოადგენენ. დადებითად დამუხტული ნაწილაკები (მაგალითად იონები ასევე შეიძლება შეადგენდნენ თავისუფალ მუხტს).

ყველა გამტარში არის მუხტი, რომელიც მოძრაობას იწყებს, როდესაც გამტარის ბოლოებზე არის ელექტრული პოტენციალების სხვაობის მოდული მეტი ნოლზე. დამუხტული ნაწილაკების ამ მოწესრიგებულ მოძრაობას ელექტრული დენი ეწოდება (ერთეული ამპერი). გამტარების უმეტესობაში გამავალი დენი მოდებული ელექტრული პოტენციალის პროპორციულია (ომის კანონი).

ტიპური გამტარები მეტალები არიან. ელექტრული სადენების დასამზადებლად ძირთადად სპილენძი გამოიყენაბა. ოქრო საუკეთესო გამტარია, მაგრამ გაცილებით ძვირია. ოქრო გამოიყენება ზედაპირებს შორის მაღალი ხარისხის გამტარებლობის მისაღწევად. არსებობს აგრეთვე არამეტალი გამტარები, მაგალითად გრაფიტი და მარილების ხსნარები. როგორც წესი კარგიმ გამტარია ასევე პლაზმა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ზეგამტარობა
* მუხტი
**ვახტანგ იმნაიშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1939, ლანჩხუთი — გ. 24 იანვარი, 2017) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ტექსტოლოგი, ქართველოლოგიის ისტორიის მკვლე­ვარი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1968 წიდან ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ახალი ქართული ენის კათედრაზე. 2006 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ქართული ფილოლოგიის მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. 2006 წლიდან – სა­ქართველოს გა­ნათ­ლე­ბისა და მეცნიერების სამინისტროსთან არსე­ბუ­ლი ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა საექსპერტო კომისიის წევრი. მისი კვლე­ვის სფერო იყო ძველი და ახალი ქართული ენა, უცხოეთის სამეცნიერო ცენტრებში და­ცუ­ლი უძველესი ქართული ხელნაწერებისა და გამოჩენილ ­ქართველ საზოგადო მოღვაწეთა ეპის­ტო­ლუ­რი მემკვიდრეობა. ამ მიზნით შეისწავლა ავსტრიაში, გრაცის უნივერსიტეტისა და ვენის ნაციონალური ბლიოთეკების ძველი ქართული ხელნაწერები და ავსტრიის მეცნიერის, ჰუგო შუხარდტის არქივის ქართული მასალები. გრაცში დამუშავებული მასალები (2000) საფუძვლად დაედო ნაშრომს „უძველესი ქართული ხელნაწერები ავსტრიაში" (2004), რომელშიც იმავე წელს მი­ე­ნი­ჭა ივანე ჯა­ვა­ხი­შვი­ლის სახელობის საუნივერსიტეტო პრემია. ნაშრომს „ზმნა ძველ ქართულში" (ტ. 1–2, მაინის ფრანკფურტი, 1996) შვეიცარიაში იოლანდა მარშევთან ერთად გამოსაცემად მოამზადა ვრცელი „გერმანულ-ქართული ლექსიკონი", რომელიც გერმანიაში დაიბეჭდა (1999). მისი შრომები იბეჭ­დე­ბო­და საზღვარგარეთ (ავსტრია, ნიდერლანდები, გერმანია, ბელგია). კითხულობდა ლექციებს ქართული ენისა და ლიტერატურის შე­სა­ხებ ვენის, მაინის ფრანკფურტის, ბერნისა და სხვა უნივერსიტეტებში. 1997-2006 წლებში ილია ჭავჭავაძის სახელობის ენისა და კულტურის სა­ხელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა ქართული ენის მორფოლოგიისა და სინტაქსის კურსს.

ჯილდოები
--------

* 1999 — აკაკი შანიძის სახელობის პრემია

ბიბლიოგრაფია
------------

* მამათა ცხოვრებანი: ბრიტანეთის მუზეუმის ქართული ხელნაწერი XI საუკუნისა, თბ. ორთოდოქსი, 2011, გვ. 316
* უძველესი ქართული ხელნაწერები ავსტრიაში, თბ. საგამომც. ფირმა „ტრიადა", 2004, გვ. 331 ISBN 9994078712
* სინას მთიდან გრაცამდის: გრაცის ქართული ხელნაწერების ისტორია, თბ. 2001, გვ. 52
* არდავიწყება მოყვრისა...: ქართველ მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა ეპისტოლური მემკვიდრეობიდან, თბ. საგამომც. ფირმა „ტრიადა", გვ. 328 ISBN 9994062298

ლიტერატურა
----------

* საქართველო: ენციკლოპედია, ტ. IV, თბ. 2018, გვ. 259

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვახტანგ იმნაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თინათინ (თიკო) ღვინიაშვილი** (დ. 6 მაისი, 1901, სოფელი ვანთა, თელავის რაიონი — გ. 1983) — ქართველი თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
---------

1919 წელს დაამთავრა თელავის წმინდა ნინოს სასწავლებელი. მონაწილეობდა სასკოლო სპექტაკლებში. 1917 წელს თელავის დრამატული წრის წარმოდგენაში შეასრულა ქრისტინეს როლი (ე. ნინოშვილის მოთხრობიდან პ. ირეთელის მიერ გადმოკეთებულ ამავე სახელწოდების პიესაში). წლების მანძილზე მოღვაწეობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრებში: თელავის დრამწრეში (1917-1922), ქუთაისის (1924-1925), ჭიათურის (1925-1926), რუსთაველის (1926-1935), სიღნაღის (1936-1937), თელავის (1937-1938) თეატრებში. 1938 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ლ. მესხიშვილის სახელობის ქუთაისის თეატრის წამყვანი მსახიობი. მან ქართულ სცენაზე 200-მდე როლი შეასრულა. მათ შორის აღსანიშნავია: ქეთევანი (დ. ერისთავის „სამშობლო"), ცაბუ (შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან"), ბარონესა შტრონგერი (ნ. შიუკაშვილის „სულელი"), ზეინაბი (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი", დარო (ვ. შალიკაშვილის „უნიადაგონი"), ელენე (ს. კლდიაშვილის „გმირთა თაობა"), თამარი (ვ. გაბესკირიას „მათი ამბავი"), მაშიკო (ავქ. ცაგარელის „ციმბირელი"), კოსტილევა (ძმები ტურის და შეინინის „ჭიდილი"), ვერა (აფინოგენოვის „მაშენკა"), პოლინა (მ. გორკის „მტრები"), დეზდემონა, რეგინა (უ. შექსპირის „ოტელო", „მეფე ლირი") და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1946 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* 1980 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თიკო ღვინიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* თიკო ღვინიაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1980. №4 გვ. 24
**სიურეია აღაოღლუ** (თურქ. Süreyya Ağaoğlu, 1903–1989) — აზერბაიჯანული წარმოშობის თურქი მწერალი და იურისტი, პირველი ქალი-ადვოკატი თურქეთის ისტორიაში.

ბიოგრაფია
---------

სიურეია აღაოღლუ აზერბაიჯანელი, ხოლო შემდგომში თურქი პოლიტიკოსის აჰმედ-ბეგ აგაევის ქალიშვილი იყო. 1920 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ ოჯახი თურქეთში გადავიდა, სადაც სიურეიამ სტამბოლის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა. 1927 წლიდან გარდაცვალებამდე ადვოკატად მუშაობდა. არის ორი წიგნის ავტორი: „რა ვნახე ლონდონში" (თურქ. Londra'da Gördüklerim) და „აი, როგორ გავიდა ცხოვრება" (თურქ. Bir Hayat Böyle Geçti), რომლებშიც მრავალ სამართლებრივ საკითხებს შეეხო. იგი სტამბოლში ინსულტით გარდაიცვალა. 2003 წელს მის პატივსაცემად გამოიცა ვერცხლის სამახსოვრო მონეტა.

სქოლიო
------

1. ↑  Kim Kimdir? < S < Süreyya Ağaoğlu. TurkceBilgi.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-02. ციტირების თარიღი: 2019-03-05.
2. ↑  Turkey – Silver Proof 15000000 15 Million Lira Coin 2003 Year Süreyya Ağaoğlu. EBay.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-06. ციტირების თარიღი: 2019-03-05.
იონიზირებული წყალბადის გავრცელება გალაქტიკის ვარსკვლავთშორისი სივრცის ნაწილებში, რომელიც დედამიწის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროდანაა დანახული Wisconsin Hα Mapper-ით.
**ვარსკვლავთშორისი სივრცე *(ვშს)*** — მატერია, რომელიც არსებობს სივრცეში ვარსკვლავურ სისტემებს შორის გალაქტიკაში. ეს მატერია მოიცავს აირს იონურ, ატომურ და მოლეკულურ ფორმაში, ასევე მტვერსა და კოსმოსურ სხივებს. ის ავსებს ვარსკვლავთშორის სივრცეს და გლუვად ირევა გარშემო არსებულ გალაქტიკათშორის სივრცეში. ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ფორმაში ენერგია, რომელიც იმავე მოცულობას იკავებს, **ვარსკვლავთშორისი გამოსხივების ველია**.

ვარსკვლავთშორისი სივრცე გაჯერებულია მრავალი ფაზით, რომელიც განირჩევა მატერია იონურია, ატომური თუ მოლეკულური, და ტემპერატურითა და სიმკვრივით. ვარსკვლავთშორის სივრცეში ძირითადად შედის წყალბადი, რომელსაც მოჰყვება ჰელიუმი ნახშირბადის, ჟანგბადისა და აზოტის მცირე რაოდენობით. ამ ფაზებს შორის თერმული წნევები უხეშ წონასწორობაშია ერთმანეთთან. მაგნიტური ველები და ტურბულენტური მოძრაობები ასევე წარმოქმნის წნევას ვშს-ში და ჩვეულებრივ დინამიკუად თერმულ წნევაზე ბევრად მნიშვნელოვანია.

ყველა ფაზაში ვარსკვლავთშორისი სივრცე უკიდურესად გათხელებულია. ვშს-ს გრილ და მკვრივ რეგიონში მატერია ძირითადად მოლეკულურ ფორმაშია და მისი სიმკვრივე 106 მოლეკულაა კუბურ სანტიმეტრზე, ხოლო ცხელ, დიფუზურ რეგიონებში მატერია უმეტესად იონიზირებულია და სიმკვრივე 10-4 იონია კუბურ სანტიმეტრზე. შედარებისთვის, ერთ კუბურ სანტინეტრ ჰაერში 1019 მოლეკულაა, ხოლო ლაბორატორიაში არსებულ ვაკუუმის კამერაში —1010. ვშს-ს მასის 99% აირის ნებისმიერი ფორმაა, ხოლო დანარჩენი 1% მტვერია. აირის ატომების 91% წყალბადია, 9% კი ჰელიუმს უკავია. სულ რაღაც 0,1% უკავია წყალბადსა და ჰელიუმზე მძიმე ელემენტებს, რომლებსაც ასტრონომიაში „მეტალები" ეწოდება. მასით 70 % წყალბადს უკავია, 28 % ჰელიუმს და 1,5 % „მეტალებს". წყალბადი და ჰელიუმი თავდაპირველი ნუკლეოსინთეზის შედეგია, ხოლო მათზე მძიმე ელემენტები ვშს-ში ძირითადად ვარსკვლავური ევოლუციის შედეგად წარმოქმნილია.

ვარსკვლავთშორისი სივრცე გადამწყვეტ როლს თამაშობს ასტროფიზიკაში, რადგან მას შუალედური როლი აქვს ვარსკვლავურ და გალაქტიკურ მასშტაბებზე. ვარსკვლავები ვშს-ს ყველაზე მკვრივ რეგიონებში, მოლეკულურ ღრუბლებში წარმოიქმნება და ვშს-ს ავსებს მატერიითა და ენერგიით პლანეტური ნისლეულებით, ვარსკვლავური ქარებითა და ზეახალი ვარსკვლავებით. ეს ურთიერთქმედება ვარსკვალვებსა და ვშს-ს შორის საშუალებას იძლევა, განისაზღვროს ტემპი, რომლითაც გალაქტიკა მის აიროვან შიგთავსს მოიხმარს და, აქედან გამომდინარე, მისი ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების ხანგრძლივობას.

2013 წლის 12 სექტემბერს ნასამ ოფიციალურად განაცხადა, რომ „ვოიაჯერ 1-მა" ვარსკვლავთშორის მიაღწია 2012 წლის 25 აგვისტოს. ის ერთადერთი და პირველი ხელოვნური ობიექტია, რომელმაც ეს მოახერხა. ვარსკვლავთშორისი პლაზმა და მტვერი შეისწავლება მისიის დასრულებამდე, 2025 წლამდე.

სქოლიო
------

1. ↑  Herdst, Eric (1995). „Chemistry in The Interstellar Medium". *Annual Review Physical Chemistry*. doi:10.1146/annurev.pc.46.100195.000331. ციტირების თარიღი: 2014-10-24.
2. ↑  Boulanger, F.; Cox, P.; and Jones, A. P. (2000). „Course 7: Dust in the Interstellar Medium". F. Casoli, J. Lequeux, & F. David. *Infrared Space Astronomy, Today and Tomorrow*. pp. 251.
3. ↑  Ferriere (2001)
**ქართული მედიცინის ისტორიის მუზეუმი** — მუზეუმი თბილისში, შეიქმნა 1963 წელს, ხოლო ოფიციალურად გაიხსნა 1967 წელს. მუზეუმის შექმნის ინიციატორი იყო ქართული მედიცინის ისტორიის კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელი მიხეილ შენგელია, რომელსაც საქმიანი დახმარება გაუწიეს ვ. ჟღენტმა, კ. ერისთავმა, პ. ქავთარაძემ, გ. მარუაშვილმა და სხვა.

ისტორია და აღწერა
-----------------

თავდაპირველად მუზეუმი განთავსდა XII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლის — ლურჯი მონასტრის შენობაში, 1989 წლიდან კი გადავიდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კორპუსში.

მუზეუმში დაცულია 19 000-ზე მეტი საექსპოზიციო და საარქივო ერთეული: პირადი ფონდები, საარქივო მასალა, არქეოლოგიური მონაპოვრები, ეთნოგრაფიული მასალა, ხელოვნების ნიმუშები (ლადო გუდიაშვილის, უჩა ჯაფარიძის და სხვა ნახატები, ქანდაკებები), ძველი სამედიცინო აპარატურა (რუსეთის იმპერიაში პირველი რენტგენისა და ფიზიოთერაპიული აპარატები), სამედიცინო სარუტუალო და მაგიური დანიშნულების ნივთები, სამედიცინო ხელნაწერები, სამკურნალო მცენარეების ჰერბარიუმები, ანთროპოლოგიური მასალა, 40-ზე მეტი ექსპედიციის ეთნოლოგიური მასალები, ინგლისურენოვანი სამედიცინო და ძველი უნიკალური წიგნების ბიბლიოთეკა და სხვ.

ქართული მედიცინის ისტორიის მუზეუმი მედიცინის ისტორიის მუზეუმთა ევროპული ასოციაციის წევრია, აქვს მჭიდრ საერთაშორისო კონტაქტები. აქ მომზადდა სამედიცინო ინფორმაციის ანალიტიკური ცენტრის, მთარგმნლობითი ბიუროს და სხვა საინტერესო პროექტები. 

მუზეუმის დირექტორი 1963-1995 წლებში იყო მიხეილ შენგელია, ხოლო 1995 წლიდან დღემდე დირექტორია რამაზ შენგელია.

გალერეა
-------

* მუზეუმის დარბაზიმუზეუმის დარბაზი
* მუზეუმის დარბაზიმუზეუმის დარბაზი
* ვარძიის აფთიაქის მულაჟივარძიის აფთიაქის მულაჟი
* ექიმის კაბინეტიექიმის კაბინეტი
* ადამიანის ნერვული სისტემის მულაჟიადამიანის ნერვული სისტემის მულაჟი
* სამედიცინო ნივთებისამედიცინო ნივთები
* რეცეპტებირეცეპტები
* სამკურნალო მცენარეებისამკურნალო მცენარეები
* სამედიცინო ხელსაწყოებისამედიცინო ხელსაწყოები
* მამაკაცის ითიფალური ქანდაკებებიმამაკაცის ითიფალური ქანდაკებები

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 887, ISBN 99928-20-32-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ შენგელიას სახელობის ქართული მედიცინის ისტორიის მუზეუმი
**ქვედა კვალითის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა კვალითში.

აღწერა
------

ქვედა კვალითის წმინდა გიორგის ეკლესია შვერილაფსიდიანი დარბაზული ტაძარია. დასავლეთიდან 3 სართულიანი სამრეკლო კარიბჭე აქვს მიშენებული. გადახურვა ორფერდაა, გადახურულია თუნუქის ფილებით. ეკლესიას გარშემო რიყის ქვებისგან ამოყვანილი გალავანი აქვს შემოვლებული. ეკლესიაში შესასვლელი კარი ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ეკლესიის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე ერთმანეთის მოპირდაპირედ ორ-ორი თაღოვანი სარკმლის ღიობი აქვს დატანილი, ხოლო საკურთხევლის შვერილ აფსიდაში 3 თაღოვანი სარკმელია დატანილი, საიდანაც მთლიანობაში ნათდება ეკლესიის შიდა სივრცე. ეკლესია ახალი მოხატულია. კანკელი ნაწილობრივ ქვით და ნაწილობრივ ხისგანაა ამოყვანილი. დასავლეთის კედელზე შიგნიდან მიდგმულია ხის კიბის უჯრედი, სადაც ფასადზე მიდგმული სამსართულიან სამრეკლოზე გასასვლელი კარია დატანილი. ეკლესია 1994 წელს აღუდგენიათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 21518
**ლიტურგია** (ბერძ. λειτουργία [leiturgia] — „საზოგადო სამსახური", „საერთო საქმე") — ქრისტიანული საეკლესიო მღვდელმსახურება (მართლმადიდებელ ეკლესიაში – წირვა (ჟამისწირვა), კათოლიკურში – მესა), რომლის დროსაც სრულდება 7 საიდუმლოდან ერთ-ერთი – ზიარება, ანუ ევქარისტია. 

ლიტურგია ტიპიკონითაა განსაზღვრული და, იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ყოველ დილით აღესრულება. შედგება საკითხავებისა და საგალობლებისგან. მისი საყოველთაო წესები საბოლოოდ შემუშავდა IV საუკუნეში. გავრცელებული იყო ლიტურგიის წესების სხვადასხვა რედაქცია: მოციქულთა – იაკობის, მარკოზის, პეტრესი; ეკლესიის მამათა – ბასილი დიდის, იოანე ოქროპირის. დიდი მარხვის ოთხშაბათ და პარასკევ დღეებში სრულდება პირველშეწირული ძღვენის ლიტურგია. ლიტურგიის წესების სახელმძღვანელო წიგნს კონდაკი ან ჟამისწირვა ეწოდება. ლიტურგია სამი ნაწილისაგან შედგება: კვეთა (პროსკომიდია), კათაკმეველთა ლიტურგია და მართალთა ლიტურგია. X საუკუნის დასასრულამდე საქართველოში ხმარობდნენ იაკობის, პეტრეს, აგრეთვე ბასილი დიდისა და იოანე ოქროპირის ლიტურგიებს. ფართოდ გავრცელებული უკანასკნელი 2 რედაქცია XI საუკუნეში ბერძნულიდან ხელახლა თარგმნა გიორგი მთაწმიდელმა. ასევე იხმარებოდა იაკობის ავტორობით ცნობილი სპეციალური საღვდელმთავრო კონდაკი. ქართული ლიტურგიის წესებში ცვლილება შეიტანა კათოლიკოს-პატრიარქმა ანტონ I-მა, რომელმაც ქართული კონდაკი სლავურის მიხედვით შეასწორა. ცნობილია წმინდა იოანე ოქროპირის წირვის წესის ქართული საეკლესიო საგალობლები (ქართლ-კახური კილო), შედგენილი სხვადასხვა დროს ა. ბენაშვილის (1886), მ. იპოლიტოვ-ივანოვის (1884), ზ. ფალიაშვილის (1909), ნ. კლენოვსკის (1901) მიერ. IX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში გამოიცა აგრეთვე ვ. კარბელაშვილის ქართლ-კახური საგალობლები – „ცისკარი" და „მწუხრი", ფ. ქორიძის და რ. ხუნდაძის იმერულ-გურული კილოს წირვა-ლოცვის დროს შესასრულებული საგალობლები.

ლიტერატურა
----------

* კეკელიძე კ. ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1960;
* Кекелидзе К. Литургические грузинские памятники в отечественных книгохранилищах и их научное значение, Тфл.1908.
* „გზა ტაძრისაკენ", ბათუმი, 2009 წ.
* „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია", «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 184

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიტურგია[*მკვდარი ბმული*]
***Mob Psycho 100*** (იაპონ. モブサイコ100?) — იაპონური ვებ-მანგა, შექმნილი ვინმე One-ის მიერ. მანგა ჟურნალ Ura Sunday-ში ქვეყნდებოდა 2012 წლის 18 აპრილიდან 2017 წლის 22 დეკემბრამდე. 2016 წელს მოხდა მისი ადაპტირება ანიმე-ტელესერიალად. „Mob Psycho 100"-ის სატელევიზიო დრამა 2018 წელს გამოვიდა.

ტელესერიალი
-----------

ანიმე *Mob Psycho 100*-ის პოსტერი
2015 წლის 2 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ მანგას მიხედვით გამოვიდოდა ანიმე-ტელესერიალი, რომელიც შეიცავდა 12 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობა 22-25 წუთი იქნებოდა. პირველი ეპიზოდი ეთერში გავიდა 2016 წლის 12 ივლისს, პირველი სეზონის ჩვენება კი დასრულდა 2016 წლის 27 სექტემბერს. პირველ სეზონს მოუყვა მეორე (2019 წლის იანვარი-აპრილი) და მესამე (2022 წლის ოქტომბერი-დეკემბერი) სეზონი.

### ანიმეს მოკლე შინაარსი

დედამიწაზე ხდება პარანორმალური, ამოუხსნელი მოვლენები. აგრეთვე არსებობენ სულები, რომლებიც ადამიანებს ემტერებიან, მათ გასანადგურებლად კი საგანგებოდ მომზადებულები არიან ადამიანები, რომლებსაც ექსტრასენსებს უწოდებენ. ამ ხალხს მიეკუთვნება ანიმეს მთავარი პერსონაჟი კაგეამა სეიგო, რომლის ზედმეტსახელია „მობი". იგი არის ბიჭი, რომელიც ფეთქდება თუ მისი ემოციური მოცულობა მიაღწევს 100 პროცენტს, ამასთანავე – მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი ექსტრასენსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი *Weekly Shōnen Sunday*-ს ონლაინ-გამოცემაში (იაპონური)
* 

* ოფიციალური საიტი – ანიმეს ოფიციალური საიტი(იაპონური)
* „Mob Psycho 100" (მანგა) საიტის Anime News Network ენციკლოპედიაში

სქოლიო
------

1. ↑  Natasha, Inc.. 裏サンデー 革新的WEBマンガ誌の裏側を語る (1/4) - コミックナタリー Power Push. *natalie.mu*. ციტირების თარიღი: March 14, 2016.
**თამაზ ალექსის ძე ბათიაშვილი** (დ. 18 მარტი, 1941, თბილისი) — ქართველი მევიოლინე და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1980), პროფესორი (1986), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი.

ბიოგრაფია
---------

1963 წელს დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორია, 1966 — ასპირანტურა (პროფესორი შ. შანიძის კლასი). 1963 მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო კამერულ ორკესტში (რომლის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი და მონაწილეცაა) კონცერტმაისტერად, ხოლო 1966 წლიდან — საქართველოს სახელმწიფო სიმებიან კვარტეტთან ერთად კონცერტებს მართავდა ყოფილ სსრკ-ის ქალაქებში და საზღვარგარეთ (გერმანია, ავსტრია, ნიდერლანდები, იტალია, შვედეთი, ფინეთი, ესპანეთი, სამხრეთ ამერიკა, ჩეხოსლოვაკია, საბერძნეთი და სხვა). 1967 წლიდან თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგია. ზ. ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო პრემიისა (1971) და ვაინერის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი (1973, ბუდაპეშტი, კვარტეტის სხვა წევრებთან — კ. ვარდელთან, ო. ჩუბინიშვილთან, ნ. ჟვანიასთან ერთად).

ლიტერატურა
----------

* *საყვარელიძე ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 328.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამაზ ბათიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გამომცემლობა „ლოგოს პრესი"** — გამომცემლობა საქართველოში. დაფუძნდა 2000 წელს. მისი დამფუძნებელი და დირექტორია ლაშა ბერაია.

საგამომცემლო პრიორიტეტებია სასკოლო სახელმძღვანელოები, სახელოვნებო გამოცემები და საბავშვო წიგნები. თავდაპირველად ლოგოს პრესი გამოსცემდა მხატვრულ და სამეცნ. ლიტერატურას, სასკოლო სახელმძღვანელოებს. მოგვიანებით მათ შეემატა საბავშვო ლიტერატურა და სასაჩუქრე წიგნები. 2007 წლიდან ლოგოს პრესის გამოცემათა მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდა საბავშვო წიგნების თანაგამოცემები (უცხოურ გამომცემლობათა წიგნების ქართული თარგმანები). 2005 წელს, ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის რეფორმის კვალდაკვალ, გამომცემლობამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო ახალი სასკოლო სახელმძღვანელოების შექმნაში. ლოგოს პრესმა საქართველოში პირველმა გამოსცა მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები – ე. გომბრიხის „ხელოვნების ამბავი"; ვ. ნაბოკოვის „ლოლიტა"; ი. ჩარკვიანის „მშვიდი ცურვა; ე. ბერჯესის „მექანიკური ფორთოხალი"; ე. ჰეივუდის „პოლიტიკური იდეოლოგიები"; ო. ჭილაძის „ბედნიერი ტანჯული"; ლ. ვიტგენშტაინის „ფილოსოფიური გამოკვლევები"; ზ. კიკნაძის „ქართული ხალხური ეპოსი" და სხვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ლოგოს პრესი[*მკვდარი ბმული*]
**ლუდვიგ I** (გერმ. Ludwig I. von Baden; დ. 1763 წლის 9 თებერვალი, კარლსრუე — გ. 1830 წლის 30 მარტი) — ბადენის დიდი საჰერცოგოს დიდი ჰერცოგი 1818 წლის 8 დეკემბრიდან. ჰერცოგ კარლ-ფრიდრიხისა და მისი მეუღლის, კაროლინა ლუიზა ფონ ჰესენ-დარმშტადტის მესამე შვილი. 1818 წელს მან მემკვიდრეობა მიიღო თავისი ნათესავისგან, კარლ-ლუდვიგისაგან, რადგან მას მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ დარჩენია.

ბიოგრაფია
---------

ლუდვიგი, პრუსიის არმიის რიგებში ყოფნის დროს მონაწილეობდა 1792 წლის პირველი კოალიციის ომში.

1818 წელს, ლუდვიგი თავისი ნათესავის, კარლის მემკვიდრე გახდა და ტახტზე ასვლის თანავე დაკავდა ბადენის ფინანსების რეგულირებით, მოაწესრიგა ეკლესიასთან დამოკიდებულება, მაგრამ ძირითადად, ყურადღება არმიაზე გაამახვილა.

1825 წელს, ლუდვიგმა დააარსა კარლსრუეს უნივერსიტეტი (დღესდღეობით, კარლსრუეს ტექნოლოგიური ინსტიტუტი), რომელიც ითვლება უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლო დაწესებულებად გერმანიაში და მეოთხედ ევროპაში (პრაღის, პარიზისა და ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტების შემდეგ).

აგრეთვე ის თანამშრომლობდა არქიტეტქორ ფრიდრიხ ვაინბრენერთან, რომელმაც კარლსრუეში ააშენა მრავალი კლასიკური შენობა და ასევე კარლსრუეს პირამიდა.

1830 წელს, უშვილო ლუდვიგი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა თავისი ძმა — ლეოპოლდი.

ლიტერატურა
----------

* *Annette Borchardt-Wenzel*. Die Frauen am badischen Hof. 388 S. 25 s/w. — München: Abb. Piper Verlag, 2003. — ISBN 3-492-23696-0, EAN: 9783492236966.
* *Uwe A. Oster*. Die Großherzöge von Baden (1806—1918). 239 S. 8 farbige Bildseiten, ca. 35 Textabbildungen. — Regensburg: Verlag Friedrich Pustet, 2007. — ISBN 3-7917-2084-8, EAN: 9783791720845.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლუდვიგ I ფონ ბადენი საიტზე stadtwiki.net(გერმანული)
* ლუდვიგ I ფონ ბადენი საიტზე geneall.net(გერმანული)
* ლუდვიგ I ფონ ბადენი საიტზე «Landesbibliographie Baden-Württemberg»[*მკვდარი ბმული*](გერმანული)
**მარტის იდები** (ლათ. Idus Martiae) — მარტის შუა რიცხვები რომაულ კალენდარში, გრიგორიანული კალენდრით ემთხვევა 15 მარტს.

რომაელები თვის შუა რიცხვებს იდებს უწოდებდნენ, მას იუპიტერს უძღვნიდნენ და მსხვერპლად სწირავდნენ ცხვარს. გრიგორიანული კალენდრით ეს იყო მარტის, მაისის, ივლისისა და ოქტომბრის 15, ხოლო დანარჩენი თვეების — 13 რიცხვი. 

მარტის იდები ცნობილია ძველი რომის ისტორიაში მომხდარი გარდამტეხი მოვლენით: იულიუს კეისრის მკვლელობით ძვ. წ. 44 წელს. პლუტარქეს მიხედვით, კეისარს სიკვდილამდე რამდენიმე დღით ადრე უწინასწარმეტყველეს, რომ მარტის იდები მისთვის საბედისწერო აღმოჩნდებოდა. სენატის გზაზე კეისარი წინასწარმეტყველს გადაეყარა და დაცინვით უთხრა: „მარტის იდებიც დადგა", რაზეც მიიღო პასუხი: „დადგა, მაგრამ ჯერ არ ჩაუვლია". რამდენიმე წუთის შემდეგ კეისარი შეთქმულებმა მოკლეს. ფრთიან ფრაზად არის ქცეული ციტატა უილიამ შექსპირის პიესიდან „იულიუს კეისარი" (მოქმედება I, სცენა II): „უნდა უფრთხილდე მარტის იდებს" (ინგლ. Beware the ides of March, თარგმანი ივანე მაჩაბელისა).

ლიტერატურა
----------

* Michels, Agnes Kirsopp. Calendar of the Roman Republic. Princeton, 1967.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარტის იდები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**კონსტანტინე (კიაზო) ფიცხელაური** (დ. 26 ნოემბერი, 1930, თბილისი, ასფსრ – გ. 17 მარტი, 2024) — ქართველი არქეოლოგი და ისტორიკოსი. ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი 1997 წლიდან. გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს არქეოლოგიის ინსტიტუტის უცხოელი წევრი.

ბიოგრაფია
---------

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1954-1957 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი; 1957-1960 წლებში ისტორიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1960-1968 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1969-2000 წლებში განყოფილების გამგე; 2006 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი; 2009 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის ემერიტუსი; 2008 წლიდან საქართველოს ეროვნული მუზეუმის კონსულტანტი. 1960 წელს მიენიჭა ისტორიულ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი; 1972 წელს — ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორისა, სადოქტორო დისერტაციის თემაა „აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები".

წნორის ოქროს ლომი
მეცნიერული ინტერესების სფერო: კავკასიის არქეოლოგია, ბრინჯაოს ხანის კულტურათა გენეზისი, ქრონოლოგია, პერიოდიზაცია, საქართველოში სახელმწიფოებრიობის სათავეების კვლევა არქეოლოგიური მასალების მიხედვით. არის 170-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. კიაზო ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით კახეთში, ალაზნის ველზე 1974 წელს მიმდინარე გათხრებზე წნორთან აღმოჩენილ მდიდრულ ყორღანულ სამარხში იპოვეს ლომის ოქროს ფიგურა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII ს.ს.), არქეოლოგიური მასალების მიხედვით, თბილისი, გამომცემლობა მეცნიერება, 1973
* იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოსახლე ტომთა უძველესი კულტურა, წინაანტიკური ხანის არქეოლ. მასალების მიხედვით, თბილისი, გამომცემლობა მეცნიერება, 1965

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კონსტანტინე ფიცხელაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Catalog of the German National Library<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
**ქუთაისობა, ანუ გვირილობა** — ტრადიციული სახალხო დღესასწაული, რომელიც 1980-იანი წლებიდან მოყოლებული ქუთაისში ყოველწლიურად, ყოველი წლის 2 მაისს იმართება.

ისტორია
-------

ამ დღესასწაულს გაცილებით უფრო დიდი ხნის ისტორია აქვს. 

პირველად დღესასწაული 1921 წელს ჩატარდა. საქველმოქმედო აქციის მონაწილე გოგონები გვირილებს კრეფდნენ, ყიდდნენ და შეგროვილი თანხით ტუბერკულ​ოზით დაავადებულ ადამიანებს ეხმარებოდნენ. მომდევნო წლებში „გვირილობას" ტრადიციის სახე მიეცა და ქალაქის დღესასწაულად იქცა. დღემდე დღესასწაული ქველმოქმედებასთანაა დაკავშირებული. როგორც ყოველთვის „გვირილობა" გაზაფხულზე, აპრილის ან მაისის დასაწყისში ტარდებოდა. ამ დღეს ქუთაისში სახალხო სეირნობები, თეატრალიზებული წარმოდგენები, სპორტული შეჯიბრებები და სხვა გასართობი სანახაობები იმართებოდა.

გვირილას, როგორც ბუნებრივ ანტიბიოტიკს, ტუბერკულოზთან ბრძოლაში სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა. გაზაფხულის ამ დღეს გაყიდული ყვავილებიდან მიღებული შემოსავალი დაავადებულთა სასარგებლოდ იხარჯებოდა. „გვირილობა" ტარდებოდა გაზაფხულზე, აპრილის ან მაისის დასაწყისში.

თანამედროვეობა
--------------

ტრადიციულად ქალაქის ცენტრალურ ბაღში გამოდიან ქუთაისელი ჩოხოსნები პატარებთან ერთად და გამვლელებს ულოცავენ ქუთაისობას. ქალაქ ქუთაისის მერიაში სპეციალურად ამ დღისთვის საზღვარგარეთიდან ჩამოდიან სტუმრები და დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, რათა ქუთაისის წარმომადგენლებთან ერთად მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა ღონისძიებებში.

ქალაქ ქუთაისის საღორიის ტყე-პარკში იმართება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, იმერეთის 11 რეგიონიდან ჩამოდიან მუნიციპალიტეტების მიერ შერჩეული ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლები და მართავენ სხვადასხვა სახის ღონისძიებებს.

ქალაქ ქუთაისის მესხიშვილის სახელობის თეატრში, კულტურის სამსახურის პროგრამის გათვალისწინებით იმართება სპექტაკლები და სიმფონიური ორკესტრის შემოქმედებითი საღამო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქუთაისობა
* "ქუთაისქალაქობა" ანუ *ორმაისობა* - დღესასწაულის ისტორია და ტრადიციები

სქოლიო
------

1. ↑  ქუთაისობა ანუ გვირილობა
ჰაილე სელასიე I
**ჰაილე სელასიე I** (დ. 23 ივლისი, 1892, იჯერსო, ჰარარის პროვინცია — გ. 27 აგვისტო, 1975, ადის-აბება) — ეთიოპიის იმპერატორი 1930-1974 წლებში.

დაიბადა სახელმწიფო მოღვაწის მაკონენის ოჯახში. იმპერატორი ქალის ზაუდიტუს დროს 1916 წელს, გამოაცხადეს რეგენტად. ზაუდიტუს გარდაცვალების შემდეგ ეთიოპიის იმპერატორი გახდა (1930 წლის 2 ნოემბერი) ჰაილე სელასიე I-ის სახელით. შემოიღო ქვეყნის ცენტრალიზებული მმართველობა, გააუქმა მონობა და მონათვაჭრობა, გაატარა პროგრესული ღონისძიებები განათლებისა და ჯანმრთელობის სფეროში, გამოაცხადა ეთიოპიის პირველი კონსტიტუცია (1931). 1923 მიაღწია, რომ ეთიოპია მიეღოთ ერთა ლიგაში. ჰაილე სელასიე I იყო აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი. 1974 წლის 12 სექტემბერს ტახტიდან გადააყენეს რევოლუციური გადატრიალების შედეგად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 591.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰაილე სელასიე I***

* Ethiopian Treasures - Emperor Haile Selassie I - The Ethiopian Revolution დაარქივებული 2008-12-27 საიტზე Wayback Machine.
* Imperial Crown Council of Ethiopia დაარქივებული 2005-02-07 საიტზე Wayback Machine.
* Speech to the League of Nations, June 1936 დაარქივებული 2015-10-22 საიტზე Wayback Machine.  (full text)
* Marcus Garvey's prophecy of Haile Selassie I as the returned messiah დაარქივებული 2008-07-01 საიტზე Wayback Machine.
* Haile Selassie I and the Italo-Ethiopian war
* Haile Selassie I, the Later Years
* A critical look at the reign of Emperor Haile Selassie I of Ethiopia
**ლერი ჭითანავა** (დ. 30 სექტემბერი, 1949, სოფელი ჭკადუაში, ზუგდიდის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი, თანამდებობის პირი.

ბიოგრაფია
---------

ლერი ჭითანავა დაიბადა 1949 წელს ზუგდიდის რაიონის სოფელ ჭკადუაში. 1974 წელს დამთავრებული აქვს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და 1982 წელს საქართველოს სუბტროპიკული მეცნიერების ინსტიტუტი. 1996 წელს აშშ-ში კალიფორნიის უნივერსიტეტის საერთაშორისო სწავლების ცენტრში დაამთავრა ადგილობრივი მმართველობის კურსი და აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს პროგრამა ვაშაინგტონში - განხრით: ადგილობრივი მართვის სისტემების განვითარება.

ენგურის ჰიდროელექტროსადგური.
შრომითი საქმიანობა დაიწყო ენგურის ჰიდროელეტროსადგურის მშენებლობაზე, მუშაობდა სამთო ინჟინრად „ენგურკაშხალმშენში". 1974-1975 წლებში მსახურობდა საბჭოთა საჰაერო თავდაცვის ძალებში.

1979 წლიდან მუშაობდა აგრარულ სექტორში. იყო ზუგდიდის რაიონში სოფლის მეურნეობის განყოფილების გამგე, ინგირის ჩაის აგროსამრეწველო კომბინატის დირექტორი, ზუგდიდის რაიონის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს უფროსი. 1997-2002 წლებში მუშაობდა ზუგდიდის რაიონის გამგებლად, 2003-2004 წლებში სამეგრელო-ზემო სვანეთში საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულად.   2004 წელს ლერი ჭითანავა დაინიშნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ. 2006-2007 წლებში იყო სოფლის მეურნეობის განვითარების დეპარტამენტის უფროსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლერი ჭითანავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი



1. ↑  worldleadersindex. leadersindex.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2/25/2024.
2. ↑  New Governors.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2/25/2024.
**ნარიმან ალიმამედ ოღლუ ჰასანზადე** (აზერ. Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadə; დ. 18 თებერვალი, 1931, პოილუ, ყაზახის რაიონი) — აზერბაიჯანელი პოეტი და დრამატურგი. აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (2005).

ბიოგრაფია
---------

ნარიმან ჰასანზადე დაიბადა 1931 წლის 18 თებერვალს სოფელ პოილუში (ამჟამად აზერბაიჯანის აგსტაფას რაიონი) რკინიგზის მუშის ოჯახში. 1953 წელს დაამთავრა კიროვობადის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი.
აზერბაიჯანის სსრ მწერალთა კავშირმა იგი გაგზავნა ლიტერატურის ორწლიან კურსებზე (მოსკოვი). სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი შევიდა გორკის სახელობის ლიტერატურულ ინსტიტუტში. 1957 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა ბაქოში.
1962-1965 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიის ფაკულტეტის ასპირანტი.
1965 წელს მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. დისერტაციის თემაა „აზერბაიჯანი-უკრაინის ლიტერატურული ურთიერთობები".
1962 წლიდან - აზერბაიჯანის სსრ ტელევიზიისა და რადიოს კომიტეტის რედაქტორი.
გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნება" (1976-1990) მთავარი რედაქტორი.
სსრკ ლიტერატურული ფონდის აზერბაიჯანული ფილიალის დირექტორი.
აზერბაიჯანის ინფორმაციისა და პრესის მინისტრის პირველი მოადგილე (1991-2001 წწ.).
აზერბაიჯანის მე-12 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი (1990-1995 წწ.).

1978 წლიდან გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნება" მთავარი რედაქტორია.
ის არის ეროვნული საავიაციო აკადემიის აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგე.

შემოქმედებითი საქმიანობა
------------------------

ნარიმან ჰასანზადეს ნაწარმოებები ითარგმნა სსრკ-ს ხალხთა ენებზე.
ჰასანზადემ აზერბაიჯანულად თარგმნა ალექსანდრე პუშკინის, ტარას შევჩენკოს, ნიკოლაი ნეკრასოვის, ივან ფრანკოს, ლესია უკრაინკას და სხვათა ნაწარმოებები.
ჰასანზადემ ასევე ჩაატარა კვლევა აზერბაიჯანულ-უკრაინის ურთიერთობების სფეროში.
სულ ჰასანზადეს 30-ზე მეტი წიგნი გამოიცა. მისი პიესების მიხედვით დადგმული სპექტაკლები იდგმება ქვეყნის წამყვან თეატრებში.

სქოლიო
------

1. ↑  Народный поэт Азербайджана Нариман Гасанзаде отмечает юбилей Mir24.tv 29.03.2011
2. ↑  Həsənzadə Нәриман Әлимәммәд оғлу. Азербайджанская советская энциклопедия. / Под ред. Дж. Кулиева. Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии. 1987
**ფრანგ ბარდი** (ალბ. Frang Bardhi, ლათ. Franciscus Blancus, დ. 1606 — გ. 1643) — ალბანეთის კათოლიკური ეკლესიის საპეს ეპარქიის ეპისკოპოსი და პირველი ალბანური ლექსიკონის ავტორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1606 წელს ალბანეთის ჩრდილოეთით მდებარე სოფელ კალმეტში, ზადრიმაშის ისტორიული რეგიონში, ქალაქ ლეჟასთან. ის წარმოშობით ალბანეთის მაღალი რანგის ოჯახიდან იყო, რომელსაც ვენეციის რესპუბლიკის მოქალაქეობა ჰქონდა. ფრანგ ბარდი მთელი ცხოვრება ამაყობდა და ხაზს უსვამდა, რომ ის იმ ოჯახს ეკუთვნოდა, რომლის წევრებიც არ ემორჩილებოდნენ ოსმალ დამპყრობლებს.

ბარდი იტალიაში სწავლობდა თეოლოგიას. რომის პაპმა ურბან VIII-მ 1636 წლის 17 დეკემბერს იგი საპესა და სარდისის ეპარქიის ეპისკოპოსად დანიშნა. 

1635 წელს მან რომში გამოსცა პირველი ალბანური ლექსიკონი *Dictionarium latino-epiroticum*, რომელიც 5640 სტატიისგან შედგებოდა. მან ასევე დაწერა გეორგ სკანდერბეგის ბიოგრაფია, რომელშიც ის ამტკიცებდა სკანდერბეგის სლავური (ბოსნიური) წარმოშობის ვერსიას. მსგავსი თეორია 1631 წელს ხორვატმა კათოლიკე მღვდელმა ივან ტომკო მრნავიჩიმ წამოაყენა.

1637 წელს ბარდიმ პროპაგანდა ფიდეს მიაწოდა თავისი ეპარქიის აღწერა, რომელიც დღეს ღირებულ ისტორიულ დოკუმენტს წარმოადგენს და აღწერს ოსმალეთის ექსპანსიის დროის ალბანური საზოგადოების ცხოვრებას.

ნაშრომები
---------

* Georgius Castriotus Epirensis, vulgo Scanderbegh. Per Franciscum Blancum, De Alumnis Collegij de Propaganda Fide Episcopum Sappatensem etc. Venetiis, Typis Marci Ginammi, MDCXXXVI (1636 წ.).
* *Dictionarivm Latino Epiroticvm* per R. D. Franciscvm Blanchvm

ლიტერატურა
----------

* Robert Elsie: Albanian Literature. An Overview of its History and Development. In Österreichische Osthefte 17(2003), Sonderband Albanien. გვ. 243—276
* Zija Xholi: Pesë mendimtarët më të vjetër të kulturës sonë kombëtare: M. Barleti, Gj. Buzuku, P. Budi, F. Bardhi, P. Bogdani. Tirana 2003. ISBN 99927-901-1-3
* *Albanian Literature*, Section 1.6, by Robert Elsie, გვ. 24-27
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კუპრაშვილი**. |

**რაჟდენ კუპრაშვილი** (დ. 31 მარტი, 1983, ქუთაისი) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს ანტიკორუფციული ბიუროს უფროსი. იურიდიული დახმარების სახელმწიფო სამსახურის დირექტორი 2019-2023 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

რაჟდენ კუპრაშვილმა დაამთავრა ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც მიენიჭა მაგისტრთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხი. არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის დოქტორანტი.

წლების განმავლობაში მსახურობდა სხვადასხვა პოზიციაზე. ხელმძღვანელობდა კომპანიებს „კუპრაშვილი და ადვოკატები" და „შავი ზღვის საერთაშორისო საარბიტრაჟო პალატა", ასევე მუშაობდა იურისტის პოზიციაზე საპროექტო–საკვლევაძიებო ინსტიტუტში „ტრანსპროექტი". 2001 წლიდან 2009 წლამდე იყო მოსამართლის თანაშემწე ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში.

2009-2013 წლებში იყო შპს „პრობლემური სესხების მართვის ჯგუფის" იურისტი; 2009-2010 წლებში შპს „თბილისის სამედიატორო სასამართლო მუდმივმოქმედი არბიტრაჟი მეტეხის" იურისტი; 2012-2013 წლებში იყო შპს „დტბ აუქციონის" იურისტი; 2014-2015 წლებში მუშაობდა შპს „შავი ზღვის საერთაშორისო საარბიტრაჟო პალატის" იურისტად; 2015- 2019 წლებში იყო სსიპ „ბავშვთა და ახალგაზრდობის ეროვნული ცენტრის" იურისტი.

2019 წლის თებერვლიდან აირჩიეს იურიდიული დახმარების სახელმწიფო სამსახურის დირექტორად.

ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რაჟდენ კუპრაშვილი იურიდიული დახმარების სამსახური
* ადვოკატთა ასოციაციის სარევიზიო კომისიას ახალი თავმჯდომარე ჰყავს

სქოლიო
------

1. ↑  ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელად რაჟდენ კუპრაშვილი დაინიშნა
2. ↑  სსიპ იურიდული დახმარების სამსახურის ახალი ხელმძღვანელი აირჩიეს
{{ტაქსოდაფა
| სახელი = დელფინები
| სურათის ფაილი = Common dolphin.jpg
| სურათის წარწერა = Delphinus delphis
| სურათის აღწერა = Delphinus delphis
| სამეფო = ცხოველები
| ტიპი = ქორდიანები
| ქვეტიპი = ხერხემლიანები
| კლასი = ძუძუმწოვრები
| რიგი = ვეშაპისნაირნი
| ქვერიგი =
| ოჯახი =
| ქვეოჯახი = დელფინები
| ლათ = Delphininae
| სექციის სახელი =
| სექციის ტექსტი =
| არეალის რუკა =
| არეალის რუკის წარწერა =
| არეალის რუკის სიგანე =
| არეალის ლეგენდა =
| ვიკისახეობები =
| ლი ჰც-დან 150-196 კჰც-მდე. აქვთ მაღალგანვითარებული ცენტრალური ნერვული სისტემა: დიდი ზომის სფერული თავის ტვინი, ძლიერ დანაოჭებული ნახევარსფეროები, რომელთა ქერქი 30 მლტდ-მდე ნერვულ უჯრედს შეიცავს. დიავის ტვინი საშუალებას აძლევს გადაამუშაონ დიდი რაოდენობის აკუსტიკური თუ სხვა სახის ინფორმაცია. თუთიყუშების მსგავსად, მათ შეუძლიათ ადამიანის მიერ თქმული სიტყვების გამეორება. გასაწვრთნელად და შესასწავლად ჰყავთ დელფინარიუმებსა და ოკეანარიუმებში. ისინი ადვილად იწვრთნებიან. ამჟამად იკვლევენ დელფინების ზოგი სახეობის მოშინაურების შესაძლებლობას. დელფინები ცხოვრობენ ჯოგებად, ცურავენ სწრაფად (50 კმ-მდე საათში). 

იკვებებიან თევზით, თავფეხიანი მოლუსკებით, იშვიათად კიბოსნაირებით. მაკეობა 10-12 თვე გრძელდება. შობენ ერთ ნაშიერს, რომლის სიგრძე დედის სიგრძის ნახევარს აღწევს. სქესობრივად მწიფდებიან 3-5 წლის ასაკში. დელფინების ქვეოჯახში 20 გვარია 48 სახეობით. შაბ ზღვაში ცხოვრობს სამი სახეობა: აფალინა, თეთრგვერდა დელფინები და ზღვის ღორი. ზოგი სახეობა (მაგ. ცელნამგალა ვეშაპი) კოსმოპოლიტია. დელფინების სახეობათა უმრავლესობა ცხოვრობს ოკეანეთა თბილ წყლებში. დელფინების სხეულის ფორმის ჰიდროდინამიკური სრულყოფა, გარეგანი საფარვლის აგებულება და ანტიტურბულლენტური თვისებები, დიდ სიღრმეში ყვინთვის უნარი, საიმედო ექოლოკაცია და ამ ცხოველის ორგანიზაციის სხვა თავისებურებანი მეტად საინტერესოა ბიონიკისათვის. ასევე საინტერესოა ფიზიოლოგიისა და მედიცინის თვალთახედვით დელფინების სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის მთელი რიგი შეგუებანი (მიოგლობინის სიუხვე, გარეგანი სუნთქვის ხანგრძლივად შეჩერების უნარი, სისხლში დაგროვილი ნახშირორჯანგი სუნთქვის ცენტრზე არ მოქმედებს, პულსი შენელებულია და სხვა).

დელფინების მოშინაურებით ადამიანს ზღვის სიმდიდრის უფრო სრულყოფილი ათვისების საშუალება ეძლევა. საზღვარგარეთ დელფინებს სწავლობენ სამხედრო მიზნითაც: ნაღმების, ტორპედოების, ჩაძირული გემების, წყალქვეშა ნავების აღმოსაჩენად და სხვა. დელფინების ზოგ სახეობას სარეწაო მნიშვნელობა აქვს. სსრკ-ში დელფინებზე რეწვა აკრძალული იყო 1966 წლიდან.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 456-457.
**ჰაჯი იბრაჰიმ აჟდარ-ბეკ აშურბეკოვი** (აზერ. Hacı İbrahim Əjdər bəy Aşurbəyov) — ბაქოს ნავთობმწარმოებელი და ქველმოქმედი.

ბიოგრაფია
---------

აჟდარ-ბეკ აშურბეკოვი დაიბადა 1858 წელს მუსახან-ბეკ აშურბეკოვის ოჯახში. იგი მიეკუთვნება აზერბაიჯანის ცნობილ გვაროვანთა - აშურბეკოვთან- დინასტიას.

აჟდარ აშურბეკოვი ნავთობის ინდუსტრიით დაკავდა მე-19 საუკუნის ბოლოს და გახდა მილიონერი მას შემდეგ, რაც 1893 წელს მის მამულში საბუნჩიზე ნავთობის ჭაბურღილი გასკდა. ამ ინციდენტის შემდეგ აშურბეკოვი ყიდულობს კიდევ 5 ნავთობის ჭაბურღილს. აჟდარ აშურბეოვი უშუალოდ მართავს ორ მათგანს. დანარჩენ ორს აქირავებს ძმებ ნობელებზე, ერთს კი ფირმაზე სახელწოდებით ს. მ.შიბაევ.

აჟდარბექის მეჩეთი ბაქოში
რევოლუციამდელი ბაქოს სხვა ნავთობმწარმოებლების მსგავსად, აჟდარ-ბეკ აშურბეკოვიც ეწეოდა სოციალურ საქმიანობას, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ქალაქის სოციალურ და კულტურულ განვითარებაში. 1912-1913 წლებში აჟდარ ბეი აშურბეკოვის ხარჯზე ქალაქში ცისფერი მეჩეთი შენდება სამოქალაქო ინჟინრის ზივერ-ბეკ აჰმედბეკოვის პროექტის მიხედვით ახალი ბაზრის წინ. ეს მეჩეთი ქალაქის მცხოვრებთა შორის ცნობილია აჟდარბექის მეჩეთად.

გარდაიცვალა 1923 წელს. დაკრძალეს ბაქოში მის მიერ აშენებული ცისფერი მეჩეთის ეზოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "Əjdərbəy" məscidi დაარქივებული 2023-01-29 საიტზე Wayback Machine.  - აზერბაიჯანის რელიგიურ ორგანიზაციებთან მუშაობის სახელმწიფო კომიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  *Ашурбейли С. Б.* История города Баку. Период средневековья. — Б.: Азернешр, 1992. — С. 408. — 337 с.
2. ↑  *Мир-Бабаев М. Ф.* Краткая история азербайджанской нефти. — Б.: Азернешр, 2009. — С. 58. — 376 с.
3. ↑  *Фатуллаев Ш.* Градостроительство Баку XIX—начала XX веков / Под ред. проф. В. И. Пилявского. — Ленинград: Стройиздат, 1978. — 215 с.
4. 1 2  "Əjdərbəy" məscidi დაარქივებული 2023-01-29 საიტზე Wayback Machine.  - აზერბაიჯანის რელიგიურ ორგანიზაციებთან მუშაობის სახელმწიფო კომიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი
**კახეთის ქედი** — ქედი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთისა და კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ ტოტზე და მდინარეების ალაზნისა და ივრის წყალგამყოფია. 40 კმ სიგრძის მერიდიანული ეროზიული ქედი. შახვეტილას მთამდე კახეთის ქედი აგებულია მეზოზოური ასაკის ტერიგენული წყებებით. ფართო გაგებით კახეთის ქედი მოიცავს გომბორის ქედსაც და მისი მთლიანი სიგრძე 145 კმ აღწევს. კახეთის ქედი გამოეყოფა ქართლის ქედს 3279 მ სიმაღლის გიორგი ანწუხელიძის მწვერვალთან. მიემართება ზოგადად სამხრეთ-დასავლეთისკენ და წარმოადგენს მდინარეების ფშავის არაგვისა და ალაზნის, შემდეგ ივრისა და ალაზნის და ბოლოს ივრისა და ილტოს წყალგამყოფს. ქედის თხემზე აღმართულია მთები ლაგაის მთა, გარეჯა, მუხათი, დამასტი, დიდიველევი, მოკასტეხე. კახეთის ქედის უღელტეხილზე გადადის თიანეთ-ახმეტის გზა. ჩრდილოეთი ქედის ნახევრის კალთების ქვემო ნაწილი შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, ზემო — სუბალპური და ალპური ბალახეულით, სამხრეთი ნახევარი ფართოდოთლოვანი ტყით. ქედის კალთების ქვედა ნაწილში ვენახებია გაშენებული.

ლიტერატურა
----------

* *მარუაშვილი ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 598.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კახეთის კავკასიონი |
| --- |
|  |
| 
* **დიდი ბორბალო** (3294)
* **ნინიკასციხე** (3117)
* **ტინოვროსო** (3374)
* **შავი კლდე** (3578)
* **ყადორი** (2866)

 |
|  |
| მთავარი ქედის სამხრეთი განტოტებები | 
* ანდარაზანი
* გირგალ-საჯიხვი
* კახეთი
* მსხალგორი
* ნაქერალა
* პანკისი
* სპეროზი

 |
|  |
| მთავარი მდინარეები | 
* ალაზანი
* ბურსა
* დიდხევი
* დურუჯი
* ილტო
* ინწობა
* კაბალი
* ლაგოდეხისწყალი
* ლოპოტა
* მაწიმისწყალი
* სტორი
* ჩელთი

 |

 |
**გიორგი აბაშიშვილი** (დ. 11 აგვისტო, 1984) — ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2015 წლის 4 დეკემბერიდან 2018 წლის 16 დეკემბრამდე.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი აბაშიშვილი დაიბადა 1984 წლის 11 აგვისტოს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ბიზნესის ფაკულტეტი. 2007 წელს მიენიჭა მეცნიერების მაგისტრის აკადემიური ხარისხი (ეკონომიკისა და ბიზნესის პროგრამა). 2007-2013 წლებში მონაწილეობდა სხვადასხვა საგანმანათლებლო და კვალიფიკაციის ასამაღლებელ პროგრამაში: ნიდერლანდებში – მაასტრიხტის მენეჯმენტის სკოლაში, სტრასბურგში – ევროპის საბჭოს პოლიტიკურ სკოლაში, ბერლინში – ფრიდრიხ ებერტის ფონდში და ვარშავაში – რობერტ შუმანის ფონდში. 2013 წელს მიენიჭა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის ადმინისტრირების დოქტორის აკადემიური ხარისხი.

2004 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში (წევრი). იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლის დეკანის მოადგილე, ამავე უნივერსიტეტის ეკონომიკური კვლევებისა და კონსულტაციების ცენტრის კოორდინატორი და მკვლევარი. 2011 წელს დააფუძნა არასამთავრობო ორგანიზაცია „ეკონომიკური პოლიტიკის ინსტიტუტი" და იყო მისი აღმასრულებელი დირექტორი. 2005-2012 წლებში, როგორც მოწვეული ექსპერტი, ტრენერი ან პროექტის კონსულტანტი, თანამშრომლობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციასთან, მათ შორის იყო საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი (IRI), ფრიდრიხ ებერტის ფონდი (FES), ფრიდრიხ ნაუმანის ფონდი (FNF), ჰაინრიხ ბიოლის ფონდი, კონრად ადენაუერის ფონდი (KAS), ნიდერლანდების ინსტიტუტი მრავალპარტიული დემოკრატიისათვის (NIMD), ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველო" (OSGF), VVD International და სხვ.

2005-2013 წლებში მონაწილეობდა ეკონომიკისა და ბიზნესის საკითხებზე გამართულ არაერთ საერთაშორისო ფორუმსა და კონფერენციაში ბრიტანეთში, ნიდერლანდებში, პოლონეთში, სლოვაკეთში, უკრაინასა და სომხეთში.

2014 წლის 30 მაისიდან გიორგი აბაშიშვილი დაინიშნა საქართველოს პრეზიდენტის მრჩევლად ეკონომიკურ საკითხებში, 2015 წლის 13 იანვრიდან – საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილედ, პარალელურად, 2015 წლის 5 ნოემბრიდან – საქართველოს პრეზიდენტის სამდივნოს უფროსად.

2015 წლის 4 დეკემბერიდან 2018 წლის 16 დეკემბრამდე გიორგი აბაშიშვილი იყო საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი აბაშიშვილი - ბიოგრაფია[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსები |
| --- |
|  |
| 
* გიგი უგულავა
* გიორგი არველაძე
* ეკატერინე შარაშიძე
* თეიმურაზ ჯანაშია
* დავით ტყეშელაშვილი
* ანდრო ბარნოვი
* ლაშა აბაშიძე
* დავით პატარაია
* გიორგი აბაშიშვილი
* ლაშა ჟვანია
* ნათია სულავა (მ/შ)

 | 
საქართველოს პრეზიდენტის გერბისაქართველოს პრეზიდენტის გერბი |

 |
**ბილი სტენლი მილიგანი**, ცნობილი, როგორც ბილი მილიგანი (დ. 14 თებერვალი, 1955 — გ. 12 დეკემბერი, 2014) — ჯონი მორისონის და დოროთი მილიგანის მეორე ვაჟი. ცნობილი ამერიკელი მოქალაქე, რომელმაც განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო გასული საუკუნის სამოცდაათიან წლებში. გარკვეული დროის შემდეგ ის მოხვდა თითქმის ყველა სასწავლო ფსიქიატრიულ წიგნში, როგორ უიშვიათესი ფსიქოლოგიის მქონე. ის არის ადამიანი, რომლის სხეულში 24 პიროვნება ცოცხლობდა. ყველაფერი გაირკვა მას შემდეგ, რაც 23 წლის ასაკში ბილი ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე სამი ქალის გაუპატიურების და შეიარაღებული ძარცვის ბრალდებით დააკავეს. ფსიქოლოგებმა ღრმად შესწავლის შემდეგ მას იდენტურობის დისოციაციური აშლილობა დაუდგინეს. 24 პიროვნებიდან მთავარი მხოლოდ ათი იყო, ხოლო დანარჩენი მეორეხარისხოვანი. პიროვნებები იყვნენ: 

1. თვითონ ბილი,
2. არტური (განათლებული ინგლისელი, „ოჯახში" წესრიგზე პასუხისმგებელი),
3. რეიგენი (იუგოსლავიელი კომუნისტი, ფლობდა კარატესა და ცეცხლსასროლ იარაღებს),
4. ალენი (ქურდბაცაცა),
5. ტომი (ელექტრო ტექნიკის ოსტატი),
6. დენი (14 წლის შეშინებული ბიჭი),
7. დევიდი,
8. კრისტინი (3 წლის გოგონა),
9. კრისტოფერი და ადალანა (19 წლის ლესბოსელი, ხელოვანი).

ბილის ფსიქიკური აშლილობა მიეწერება მის მძძიმე ბავშვობას. მას შემდეგ რაც ჯიმ მორისონმა თავი მოიკლა მისმა მეუღლემ, დოროთი მილინგმა ხელახლა იქორწინა. ბილის მამინაცვალი ბილიზე, როგორც ფსიქიკურად ასევე ფიზიკურად და სექსუალურადაც ძალადობდა. მას შემდეგ, რაც ბილი დააკავეს, ფსიქოლოგებმა მისი ფსიკური მდგომარეობის შესწავლის საფუძველზე სასამართლო დაარწმუნეს ბილის ავადმყოფობაში და ფსიქიტრიულ საავადმყოფოში გაამწესეს. ფსიქოლოგებმა დასკვნეს, რომ ნამდვილ ბილს უკვე ათეული წელი ეძინა და მის გასაღვვიძებლად თავს არ ზოგავდნენ. საბოლოოდ მათ შეძლეს ბილის გაღვიძება და პირველი რაც ბილიმ თქვა იყო ის, რომ თუ ილაპარაკებდა მამამისი მოკლავდა. ბილი გარდაიცვალა 59 წლის ასაკში, 2014 წლის 12 დეკემბერს.

ლიტერატურა
----------

* დენიელ კიზი (1981). *The Minds of Billy Milligan*. ISBN 0-394-51943-4 (first ed. Random House), ISBN 0-553-26381-1 (reprint, Bantam)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* A Statement from Billy Milligan, 21 ოქტომბერი, 1996
* "30 years later, multiple-personality case still fascinates"