**იეზაველი** (ინგლ. Jezebel) — 1938 წლის ამერიკული დრამატული ჟანრის ფილმი, რომლის რეჟისორია უილიამ უაილერი, მთავარ როლებს კი ბეტი დეივისი და ჰენრი ფონდა ასრულებენ. ფილმში ასევე მონაწილეობენ ჯორჯ ბრენტი, მარგარეტ ლინდსი, დონალდ კრისპი, რიჩარდ კრომველი და ფეი ბეინტერი. ეს არის ოუენ დეივისის სპექტაკლის ადაპტაცია, რომელიც კლემენც რიპლიმ, ეიბემ ფინკელმა, ჯონ ჰიუსტონმა და რობერტ ბაკნერმა დაწერეს ეკრანისათვის.

ფილმი მოგვითხრობს ამაყი და გაბედული სამხრეთელი ქალის ისტორიას, რომელიც თავისი საქციელის გამო იმ კაცს კარგავს, ვინც უყვარს.

შინაარსი
--------

ახალგაზრდა, დაუოკებელი და განებივრებული ლამაზმანი ჯული მარსდენი დანიშნულია ბანკირ პრესტონ დილარდზე. მას შემდეგ, რაც პრესტონი უარს ეტყვის საცოლეს, რომ სამსახური დატოვოს და ტანსაცმლის საყიდლად გაჰყვეს, ჯული შეიძენს წითელ საღამოს კაბას წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი მეჯლისისათვის, რომელზეც ყველა გაუთხოვარ ქალს ტრადიციისამებრ თეთრი კაბა უნდა ეცვას. ჯულის მეგობრები გაოცებულნი არიან, თუმცა არავის შეუძლია მისი დარწმუნება, რომ გაჩერდეს.

ყველა ქალი თეთრებშია გამოწყობილი, ხოლო ჯულისა და პრესტონის შემოსვლა დიდ განცვიფრებას იწვევს. ქალი ხვდება სოციალური კლასის წარმომადგენელთა რეაქციას და ევედრება საქმროს, რომ წავიდნენ, თუმცა ამჟამად ის არ თანხმდება და აიძულებს ჯულის, რომ მასთან იცეკვოს. ყველა მოცეკვავე ტოვებს საცეკვაო ადგილს და წყვილი შუაგულ დარბაზში მარტო რჩება. როდესაც ორკესტრის სოლისტი მუსიკას წყვეტს, პრესტონი უბრძანებს, რომ განაგრძოს და ისინი ასრულებენ ცეკვას.

პრესტონი ამთავრებს ჯულისთან ურთიერთობას. დეიდა ბელ მესი ქალს ურჩევს, რომ ყოფილ საქმროს პატიება თხოვოს, მაგრამ ჯული ამ ყველაფერს არ ასრულებს და ამაყადაა დარწმუნებული, რომ პრესტონი თავად დაუბრუნდება. სინამდვილეში კი ის ჩრდილოეთით მიდის თავისი საქმის გამო. ჯული სახლში გამოიკეტება და არ სურს სტუმრების მიღება.

ერთი წლის შემდეგ პრესტონი საბოლოოდ ბრუნდება, რათა ექიმ ლივინგსტონს დაეხმაროს, რომ დაარწმუნოს ქალაქის მმართველები, მიმართონ გარკვეულ ზომებს "ყვითელი ციებცხელების" თავიდან ასაცილებლად. ჯული პრესტონს პატიებას და სიყვარულის დაბრუნებას თხოვს, მამაკაცი კი მას თავის მეუღლეს - ემის წარუდგენს, რომელზეც ჩრდილოეთით ყოფნის დროს იქორწინა.

ჯულის გამო, მის თაყვანისმცემელ ბაკ კენტრელსა და პრესტონის ძმის - ტედს შორის დუელი იმართება და ამ მოულოდნელობით სავსე ფინალში ტედი იმარჯვებს, ბაკი კი მკვდარია.

შემდეგ კი ისეთი რაღაც ხდება, რაც ყველაფერს ჩრდილავს. სასიკვდილო ეპიდემიამ მთელი ქალაქი მოიცვა, როგორც ექიმი ლივინგსტონი აფრთხილებდა ყველას. პრესტონი მოულოდნელად ავადდება და ყველა დანარჩენი ავადმყოფის მსგავსად კუნძულზე გადაყავთ. ემი თავის სიცოცხლეს რისკის ქვეშ აყენებს და ემზადება, რომ მეუღლესთან ერთად წავიდეს, რათა მოუაროს, თუმცა მას ჯული აჩერებს და ეუბნება, რომ ჩრდილოელმა არ იცის, თუ როგორ მოიქცეს კუნძულზე მონებთან და სამხრეთელებთან. ის თხოვს ემის, რომ მის ნაცვლად თავად წავა. ქალი კი ყოყმანობს და სურს იმის გარკვევა უყვარს თუ არა პრესტონს კვლავ ჯული. თავად ჯული კი იძულებულია აღიაროს, რომ პრესს მხოლოდ ემის მიმართ გააჩნია გრძნობები. ამის შემდეგ ემი თანხმდება ჯულის წასვლას.

მთავარი შემადგენლობა და გმირები
-------------------------------

* ბეტი დეივისი - ჯული მარსდენი
* ჰენრი ფონდა - პრესტონ დილარდი
* ჯორჯ ბრენტი - ბაკ კენტრელი
* დონალდ კრისპი - ექიმი ლივინგსტონი
* ფეი ბეინტერი - დეიდა ბელ მესი
* მარგარეტ ლინდსი - ემი ბრედფორდ დილარდი
* რიჩარდ კრომველი - ტედ დილარდი
* ჰენრი ო'ნილი - გენერალი თეოპოლას ბოგარდასი
* სპრინგ ბაინგტონი - მისის კენდრიკი
* ჯონ ლიტელი - ჯინ ლა კოური
* გორდონ ოლივერი - დიკ ალენი
* ჯენეტ შო - მოლი ალენი
* ტერეზა ჰარისი - ზეტი
* მარგარეტ ერლი - სტეფანი კენდრიკი
* ირვინგ პიჩელი - ჰაგერი
* ედი ანდერსონი - გროს ბეტი

ჯილდოები
--------

### მოგებები

* ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის - ბეტი დეივისი
* ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში - ფეი ბეინტერი
* ვენეციის კინოფესტივალი: სპეციალური პრიზი - უილიამ უაილერი

### ნომინაციები

* ოსკარი საუკეთესო ფილმისათვის - ჰალ ბ. უოლისი და ჰენრი ბლენკი
* ოსკარი საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისათვის - ერნესტ ჰოლერი
* ოსკარი საუკეთესო მუსიკალური გაფორმებისათვის - მაქს სტაინერი
* ვენეციის კინოფესტივალი: მუსოლინის თასი საუკეთესო ფილმისათვის - უილიამ უაილერი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იეზაველი***

* „იეზაველი" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „იეზაველი" — Allmovie-ზე
* 

* „იეზაველი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)