**ვალიეგრანდე** (ესპ. Vallegrande — *დიდი ხეობა*) — პატარა, კოლონიური ქალაქი ბოლივიაში. მდებარეობს სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან 125 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს ვალიეგრანდეს პროვინციისა და მუნიციპალიტეტის დედაქალაქსა და რეგიონული მნიშვნელობის საბაზრო ქალაქს. პატარა ქალაქი მთელს მსოფლიოშია ცნობილი როგორც რევოლუციონერ ჩე გევარას პირველი განსასვენებელი, 1967 წელს მისი სიკვდილით დასჯის შემდეგ.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი მდებარეობს დიდ ხეობაში (საიდანაც მომდინარეობს მისი სახელი), ზღვის დონიდან 2 030 მეტრზე, მოსახლეობა 6 000 ადამიანია (2001). ხეობაში მდებარეობითა და სიმაღლიდან გამომდინარე, კლიმატი რბილია.

ეკონომიკა
---------

არეალის ინდუსტრიის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა და მისგან მიღებული პროდუქტები. რეგიონი ძირითადად აწარმოებს მარცვლეულს, მათ შორის ხორბალსა და სიმინდს, ასევე ხილს — ატამს, ვაშლს, ყურძენს, მსხალს, ჩირიმოიასსა და ქლიავს.

ისტორია
-------

ვალეგრანდე 1612 წელს ესპანელებმა დააარსეს და *სიუდად-დე-ხესუს-ი-მონტეს-დე-ლოს-კაბალიეროს-დელ-ვალიეგრანდე* (*Ciudad de Jesús y Montes Claros de los Caballeros del Vallegrande*) უწოდეს. ქალაქის ძირითადი დანიშნულება იყო აქ მცხოვრები გუარანის ხალხის მებრძოლების მასიური თავდასხმების აღკვეთა. ვალიეგრანდეს ბევრი თავდაპირველი მცხოვრები კათოლიციზმზე მოქცეული სეფარდი და აშკეზანი ებრაელები იყვნენ, რომლებსაც ინკვიზიცია დევნიდა ესპანეთიდან, ლა-პლატიდან და პოტოსიდან, რადგან მათ იუდაიზმის ფარულ მიმდევრობაში ადანაშაულებდა. დანარჩენი მოსახლეობა ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან გადმოსახლდა, ვინაიდან ვალიეგრანდე სანტა-კრუსისა და პერუს მაღაროების დამაკავშირებელი გზის მთავარი სატრანზიტო წერტილი გახდა. 

XVIII-XIX საუკუნეებში ვალეგრანდე სწრაფად იზრდებოდა და რეგიონის ურბანული და კულტურული ცენტრი გახდა, 1900 წლისთვის მისმა მოსახლეობამ 25 000 ადამიანი შეადგინა. XX საუკუნეში, ვალიეგრანდემ მზარდ სანტა-კრუსთან კონკურენციას ვერ გაუძლო და მისი მნიშვნელობა თანდათან დაეცა.

ჩე გევარა
---------

ადგილი სადაც ჩე გევარა იყო დამარხული

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | ჩვენ მოვედით აქ, იმავე ადგილას, სადაც მისი მკვლელები მის გაქრობას ცდილობდნენ, იმის სათქმელად, რომ მისი ოცნებები სამართლიანობასა და საკუთრების უფლებაზე სისრულეშია მოყვანილი
— რაფაელ დაუსა, კუბის ელჩი ბოლივიაში, ვალიეგრანდეს მემორიალი, 2009 წლის 14 ივნისი. | "|

სწორედ ვალიეგრანდეს ასაფრენი ზოლის ქვეშ, 1997 წელს აღმოაჩინეს ჩე გევარას ნეშტი, რომელიც შემდეგ კუბაში გადაასვენეს. ამ ადგილას გევარა 1967 წელს, ახლომდებარე სოფელ ლა-იგერაში სიკვდილით დასჯის შემდეგ დამარხეს. 

როგორც გევარას პირველ განსასვენებელს, ვალიეგრანდეს ათასობით ტურისტი სტუმრობს მთელი მსოფლიოდან, რათა პატივი მიაგონ თავიანთ მემარცხენე კერპს. ადგილობრივი წვრილი მაღაზიები ყიდიან ჩეს პოსტერებს, გულსაბნევებსა და ქუდებს; სასტუმროების, კაფეებისა და რესტორნების კედლებიდან იყურება გევარას ცნობილი სურათი. ასევე გახსნილია ჩე გევარას ცხოვრების ამსახველი მუზეუმი. როგორც ადგილობრივმა ჩეს თემატიკის რესტორნის მეპატრონე კარლოს რობერტ პენამ 2007 წელს Reuters-ს განუცხადა, „რომ არა ჩე, აქ ამდენი უცხოელი ტურისტი არ მოვიდოდა."

ამასთანავე, ვალიეგრანდეს ზოგიერთი ადგილობრივი მაცხოვრებელი გევარას „წმინდა ერნესტოდ" მიიჩნევს. ლიხია მორონი, რომელიც ვალიეგრანდეში ათასობით სხვა ბოლივიელის მსგავსად 1967 წლის ოქტომბერში გევარას გვამის სანახავად ჩამოვიდა, განაცხადა, რომ „ამ ქალაქში ჩეს სული ცოცხალია. მე ვფიქრობ, რომ ის წმინდანად შეირაცხება."

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბოლივიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Map of Vallegrande Province დაარქივებული 2007-10-12 საიტზე Wayback Machine.
* Vallegrande Travel Guide
* The Che Trail in Bolivia
* Che Guevara Route, Vallegrande Region დაარქივებული 2010-03-02 საიტზე Wayback Machine.

#### სტატიები

* The Local Deity: Bones or Not, Vallegrande's a Must Stop on the Che Route დაარქივებული 2011-06-16 საიტზე Wayback Machine.  by Joshua Hammer, *Newsweek*, 1997
* Che Guevara Legacy Lives on in Bolivia *BBC News*, August 24 2004
* Bolivian Town Recalls Che Assassination[*მკვდარი ბმული*] *Prensa Latina*, October 8 2008
* Che Sat Here: The Making (and Marketing) of a Martyr by Alex Ayala Ugarte, *Virginia Quarterly Review*, Winter 2009 Issue

სქოლიო
------

1. ↑  Birthday of Ernesto Che Guevara Commemorated in Bolivia by the *Cuban News Agency*, June 15 2009
2. 1 2 3  Bolivian Town Cashes in on Che Guevara Legacy by Eduardo Garcia, *Reuters*, October 7 2007

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩე გევარა |
| --- |
|  |
| მოვლენები | 
გვატემალის გადატრიალება · *გრანმათი* მოგზაურობა · 26 ივლისის მოძრაობა · სანტა-კლარას ბრძოლა · ღორების ყურის ოპერაცია · კარიბის კრიზისი · კონგოს კრიზისი · ბოლივიური ამბოხი |  |
|  |
| ხალხი | 
ალბერტო გრანადო · ილდა გადეა · ალეიდა მარჩი · ალეიდა გევარა · რაულ კასტრო · ფიდელ კასტრო · კამილო სიენფუეგოსი · ტამარა ბუნკე · „ვილი" · „პომბო" · რეჟი დებრე · ფელიქს როდრიგესი · ორლანდო ბორეგო · მარიო ტერანი |
|  |
| თეორია | 
გევარიზმი · ფოკოს თეორია · პარტიზანული ომი · მარქსიზმი · სოციალიზმი · ანტი-იმპერიალიზმი · ანტი-კაპიტალიზმი |
|  |
| წიგნები | 
*მოტოციკლისტის დღიურები* · *პარტიზანული ომი* · *კუბის რევოლუციის ეპიზოდები* |
|  |
| ფილმები | 
*მოტოციკლისტის დღიურები*  · *ჩე (ნაწილი 1 & ნაწილი 2)* · *ჩე!* · *ჩე გევარას ხელები* |
|  |
| გამოსახულებები | 
ცნობილი ფოტო · მისი მემკვიდრეობა · პოპ-კულტურაში · მოდაში · კორდა · ფელტრინელი · ჯიმ ფიტზპატრიკი · სარტრი · ლა-იგერა · მავზოლეუმი |
|  |
| ავტორები | 
ჯონ ლი ანდერსონი · ხორხე კასტანიედა · პაკო იგნასიო ტაიბო II |
|  |
| 
 **ვიკიციტატა** ·  **ვიკიწყარო** ·  **ვიკისაწყობი** ·  **ბიბლიოგრაფია** |

 |