recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გიორგი აბზიანიძე** (დ. 31 მაისი, 1950) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
---------

1973 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

მუშაობდა ქირურგიულ განყოფილებაში თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს II ქირურგიულ განყოფილებაში (1973–1974წწ).
თბილისის სასწრაფო–გადაუდებელი დახმარების ცენტრალურ სადგურში (1976-1986წწ). საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის ინსტიტუტში მიკროქირურგიის ლაბორატორიისა და კლინიკის უმცროს, შემდგომ უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად( 1986–1993წწ).მუშაობდა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის 367–ე ჰოსპიტლის სისხლძარღვთა ქირურგიის განყოფილებაში;1993 წლიდან ხელმძღვანელობს აგრეთვე რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ქირურგიული და კონსერვატული ანგიოლოგია–ფლებოლოგიის განყოფილებას; 
სისხლძარღვთა ტრანსპლანტაციის ლაბორატორიისა და კლინიკის ხელძღვნელი 1986 წლიდან.
ავტორია 81 სამეცნიერო ნაშრომის, ეკუთვნის 4 საავტორო მოწმობა, 20–ზე მეტი რაციონალიზატორული წინადადება. მისივე ხელმძღვნელობით, პირველად საქართველოში მიიღეს ენდოთელური უჯრედები და აწარმოეს მათი კულტივაცია, აქვე შეიქმნა მსოფლიოში პირველი ბიოლოგიური პროთეზები და მოხდა მათი ექსპერიმენტული აპრობაცია. ასევე მისი ხელმძღვნელობით დაცულია სამი საკანდიდატო და ერთი სადოქტორო დისერტაცა. არის სისხლძარღვთა ქირურგი, მედიცინის 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "პროტეოლიზური ფერმენტებით დამუშავებული არტერიული ქსენოტრანსპლანტატები და მათი გამოყენება არტერიის პლასტიკისათვის" , დაიცვა 1980 წელს;

სადოქტორო დისერტაციის თემა - "ათეროსკლეროზით დაზიანებული აორტის ტერმინალური ნაწილის და ქვემო კიდურების მაგისტრალური არტერიების ქირურგიული მკურნალობის ოპტიმიზაციის გზები", დაიცვა 1994 წელს.

ორგანიზაცია, ასოციაციის წევრი
-----------------------------

* თბილისის ქირურგიული საზოგადოება;
* რუსეთის ანგიოლოგთა და სისხლძარღვთა ქირურგების სზოგადოება.

ჯილდოები, პრემიები, პრიზები
---------------------------

* 2000 — ღირსების ორდენი
* 1998 — საქართველოს მედიცინის მუშაკთა პროფკავშირის საბჭოს და ქირურგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სიგელი
* 1984 — საქართველოს კომკავშირის პრემია

ბიბლიოგრაფია
------------

* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 9
* წიგნი ღირსებისა: გაჩეჩილაძე თენგიზ, სიმონიშვილი გურამ ყიფიანი თამაზ, თბ. ტ. 5 2003, გვ. 196

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

{{nplg ბიოგრაფია|00001659]
კორიკანჩას ტაძარი
ტაძრის ხედი შიდა ეზოდან
**კორიკანჩა** (კეჩ. Quri Kancha; *ოქროს ეზო* ნამდვილი სახელი Inti Kancha - *მზის ტაძარი*) — ინკების იმპერიის ერთ-ერთი უმთავრესი ტაძარი, მზის ღმერთ ინტის სახელზე აგებული. იყო ქალაქ კუსკოს ყველაზე უფრო მეტად წმინდა ტაძარი. 

ერთ დროს, ტაძრის იატაკი და კედლები ოქროს ფურცლებით იყო დაფარული, ხოლო შიდა ეზო – ოქროს სტატუეტებით მოფენილი. მისმა სიმდიდრემ ესპანელები დააბრმავა. სწორედ კორიკანჩას ოქრო გამოიყენეს ინკებმა თავიანთ იმპერატორის, ატაჰუალპას ესპანელთაგან გამოსასყიდად. 

მოგვიანებით, XVII საუკუნეში, ესპანელებმა კორიკანჩის ტაძარი გადააკეთეს, მის საძირკვლებზე ააშენეს სანტო-დომინგოს ტაძარი. შემდგომში, მიწისძვრებმა არაერთხელ დააზიანეს სანტო-დომინგოს ტაძარი, მაგრამ ინკების მრავალჭირნახული კედლები ყოველთვის დაუზიანებელი რჩებოდა, კვლავაც ამაყად დგანან, რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს ინკების შეუდარებელ ტექნოლოგიებზე ქვით მშენებლობის საკითხში. 

კომპლექსთან ახლოს მდებარეობს არქეოლოგიის მიწისქვეშა მუზეუმი, სადაც დაცულია უამრავი მონეტა, მუმიების ნაწილები, საფეიქრო ნაწარმი, არაერთი კერპი და ა.შ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* National Geographic მარტი 2002
* სტატია კორიკანჩაზე დაარქივებული 2010-09-03 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები |
| --- |
|  |
| 
* აკარაი
* ასპერო
* ბანდურია
* ბუენა-ვისტა
* კაუაჩი
* კახამარკილია
* კარახია
* კარალი
* სერო-პატაპო
* ჩან-ჩანი
* ჩანკილიო
* ჩავინ-დე-უანტარი
* ჩოკეკირაო
* კორიკანჩა
* კოტა-კოკა
* კუმბე-მაიო
* კუსიჩაკას ხეობა
* ელ-ბრუხო
* გარაგაი
* გრან-პახატენი
* გრან-ვილაია
* გიტარეროს მღვიმე
* უაკა-დე-ლა-ლუნა
* უაკა-დელ-სოლი
* უაკა-პუკლიანა
* უაინა-პიქჩუ
* უილკაუაინი
* ინკაუასი
* ინკაუასი
* ინტიუატანა
* ხისკაირუმოკო
* კენკო
* კუელაპი
* კუნტურ-ვასი
* ლიაქტაპატა
* მაჩუ-პიქჩუ
* მიკულია
* მუიუკმარკა
* ოლიანტაიტამბო
* ოტუსკო
* პაჩაკამაკი
* პიკილიაკტა
* პიკიმაჩაი
* პირურო
* პისაკი
* პუკა-პუკარა
* პუმაკოჩა
* პუიუპატამარკა
* კორიუაირაჩინა
* რაქჩი
* რუმიკოლკა
* ურუბამბას ხეობა
* საქსაუმანი
* საიუიტე
* სეჩინი
* სილიუსტანი
* სიპანი
* ტამბო-კოლორადო
* ტამბომაჩაი
* ტარაუასი
* ტიპონი
* ტოკეპალა
* ტორო-მუერტო
* ტუკუმე
* უჩკუს-ინკანიანი
* ვილკაბამბა
* ვიტკოსი
* უინიაი-უაინა

 | 
 |

 |
**კელასურის კედელი**, *აფხაზეთის დიდი კედელი* — სიმაგრეთა სისტემა, რომელიც მდებარეობს ძველი ქართული ქალაქის ცხუმის აღმოსავლეთით, მდინარე კელასურის მარცხენა ნაპირის გაყოლებით და კოდორის ქედის გასწვრივ.

ისტორია
-------

კელასურის კედელის აგებას სხვადასხვა წყაროები აკუთვნებენ: ქართველებს, ბერძნებს, ბიზანტიელებს და სპარსელებს.

ლოურენს ოლიფანტის თანახმად კელასურის კედელი ააგეს ბერძნებმა ქრისტეს შობამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე, რათა დაეცვათ კოდორის დელტაში საკუთარი ახალშენები მეომარი კორაქსებისაგან.

საქართულ საისტორიო მწერლობაში, ჯუანშერის თხზულებაში ის მოხსენიებულია, როგორც აფხაზეთის დიდი კედელი. VIII საუკუნის ამბებთან დაკავშირებით ნახსენებია „ზღუდე კლისურისა", რომელიც ჩრდილოეთ კავკასიიდან შავისზღვისპირეთში მიმავალ გზებს ამაგრებდა, იდგა ჩრდილოეთ კავკასიიდან დასავლეთ საქართველოში მიმავალ ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გზაზე, რომელიც უშუალოდ შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროს მიუყვებოდა.

VIII საუკუნის დასასრულიდან, აფხაზთა სამეფოს ჩამოყალიბების შემდეგ, ზღუდემ დაკარგა თავისი მნიშვნელობა და თანდათან დაინგრა. მისმა ნაშთებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია.

შემორჩენილია ლევან II დადიანის მიერ აფხაზი ფეოდალების შემოსევების შესაჩერებლად XVII საუკუნეში აგებული სასიმაგრო ნაგებობათა სისტემა (საერთო სიგრძე 60 კმ). კედელი იწყება მდინარე კელასურის შესართავიდან, მიუყვება მდინარის მარცხენა ნაპირს, შემდეგ უხვევს ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთისკენ და კოდორის ქედის ძირის სამხრეთი მხრიდან გრძელდება მდინარე ღალიძგის ხეობაში. კელასურის კედელი ერთმანეთთან კოშკებით დაკავშირებული ცალკეული სასიმაგრო ნაგებობებია (კოშკების სისტემა, ზოგჯერ ცალ-ცალკე კოშკები და კედლები). ზღუდით გამაგრებულია მხოლოდ ვიწრო გადმოსასვლელები საკუთრივ აფხაზეთიდან, დალიდან და წებელდიდან. ლევან II დადიანმა საგანგებო ღონისძიებანი გაატარა კელასურის კედლის დასაცავად, მაგ. ყოველი ფეოდალი (სასულიერო ან საერო) ვალდებული იყო წელიწადში 1 თვე თავისი მხედრებით ემორიგევა. ლევან II დადიანის სიკვდილის შემდეგ კელასურის კედელი მიატოვეს. როდესაც აფხაზმა ფეოდალებმა ძალაუფლება მდინარე ენგურამდე გაავრცელეს, კელასურის კედელმა თავისი ფუნქცია დაკარგა.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კელასურის კედელი***

* *ბერაძე თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 462.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Великая Абхазская стена

სქოლიო
------

1. ↑  ოლიფანტი ლ. „თურქული არმიის ამიერკავკასიური კამპანია ომერ ფაშას მეთაურობით" — ლონდონი 1856
შარლ გულადის სამფლობელოები 1477 წლისთვის
**არასის ხელშეკრულებას** ხელი მოაწერეს 1482 წლის 23 დეკემბერს ქალაქ არასში (საფრანგეთი) საფრანგეთის მეფემ ლუი XI-მ და ჰაბსბურგთა ერცჰერცოგმა მაქსიმილიან I-მა, როგორც ბურგუნდიის ნიდერლანდების მემკვიდრემ, ბურგუნდიის მემკვიდრეობის კრიზისის დროს.

ჰერცოგები ვალუა-ბურგუნდიის სახლიდან, საფრანგეთის სამეფო სახლის ვალუას გვერითი შტოდან, განაგებდნენ ტერიტორიების მნიშვნელოვან რაოდენობას საფრანგეთის სამეფოსა და საღვთო რომის იმპერიის საზღვრის ორივე მხარეს. როდესაც 1477 წლის 5 იანვარს ბოლო ბურგუნდიის ჰერცოგი შარლ გულადი დაიღუპა ნენსის ბრძოლაში , მისი ტერიტორიები საფრანგეთში, მათ შორის ბურგუნდია, ფლანდრია, არტუა და პიკარდია, საფრანგეთის მეფემ დაიპყრო, როგორც დაბრუნებული ფეოდები. თუმცა, სიკვდილამდე შარლმა წამოიწყო ქორწინების პროცესი ჰაბსბურგთა იმპერატორ ფრიდრიხ III-თან მათი შვილების მარია მდიდარისა და ერცჰერცოგ მაქსიმილიანის შორის, რომელიც შედგა 1477 წლის 19 აგვისტოს.

მაქსიმილიანმა დაიწყო ბრძოლა თავისი მეუღლის მემკვიდრეობისთვის, რაც დასრულდა 1479 წლის გვინეგეტის ბრძოლაში, სადაც მან დაამარცხა ლუი XI-ის ჯარები. თუმცა, 1482 წლის 27 მარტს, მას შემდეგ, რაც მარია ბურგუნდიელი გარდაიცვალა, ბურგუნდიის მემკვიდრეობა დაუტოვა ფილიპს, მათ შვილს. მაქსიმილიანს მოუწია სირთულეებთან გამკლავება, რათა გაემარჯვებინა, როგორც მათი შვილის რეგენტი. საფრანგეთთან კონფლიქტის მოსაგვარებლად, ის არასის ხელშეკრულებით დათანხმდა დაქორწინებულიყო თავისი ქალიშვილი, ერცჰერცოგინია მარგარეტა ავსტრიელი, საფრანგეთის დოფინზე, მოგვიანებით მეფე შარლ VIII-ზე, ბურგუნდიის საიმპერატორო საგრაფო საფრანგეთის გვირგვინზე მიიყვანა. საფრანგეთმა შეინარჩუნა თავისი ბურგუნდიული სამთავროების უმეტესი ნაწილი, გარდა მდიდარი ფლანდრიის ოლქისა, რომელიც გადავიდა მაქსიმილიანეს (მაგრამ მალე აჯანყდა არქიჰერცოგი).

მიუხედავად იმისა, რომ, მოგვიანებით, შარლ VIII-მ ნიშნობაზე უარი თქვა და დაქორწინდა ჰერცოგინია ანა ბრეტონელზე, ბურგუნდიის ტერიტორია, ფაქტობრივად, დარჩა საფრანგეთის კონტროლის ქვეშ, რითაც ერთხელ და სამუდამოდ დასრულდა ოცნება ბურგუნდიის სამეფოზე ან ბურგუნდიის დამოუკიდებელ საჰერცოგოზე. თუმცა მაქსიმილიანი უკმაყოფილო დარჩა შეთანხმებით და 1493 წელს აიძულა მეფე შარლ VIII ხელი მოეწერა სენლისის ხელშეკრულებაზე, რომლითაც მან ხელახლა შეიძინა ბურგუნდიის საგრაფო, ასევე საფრანგეთის საგრაფოები შაროლა და არტუა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ხელშეკრულებების სია

სქოლიო
------

1. ↑  Saenger, Paul. "Burgundy and the Inalienability of Appanages in the Reign of Louis XI." French Historical Studies, vol. 10, no. 1, 1977, pp. 1–26. JSTOR,. Accessed 3 Feb. 2023.
**რევაზ შენგელია** (დ. 25 მაისი, 1930, თბილისი,— გ. 2006) — ქართველი მეცნიერი, გეოგრაფი, გლაციოლოგი, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
---------

რევაზ შენგელია დაიბადა 1930 წელს ქ. თბილისში, 1957 წელს დაასრულა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი, ხმელეთის ჰიდროლოგიის სპეციალობით. 

რევაზ შენგელია მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, იყო წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. მისი კვლევის საგანს წარმოადგენდა კავკასიონის მყინვარული მდინარეების წყლის ბალანსი და რესურსები, მყინვარული ჩამონადენის რეკონსტრუქციის საკითხები, საშიში ბუნებრივი მოვლენების ( ღვარცოფი, მეწყერი, წყალდიდობა ) გეოგრაფიული ანალიზისა და პროგნოზის საკითხები. 

1966 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ცენტრალური კავკასიონის მყინვარული საზღვრების მქონე მდინარეთა ჩამონადენის რეჟიმი".

ლიტერატურა
----------

* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ. 2003. გვ.273-274

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევაზ შენგელია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ხარაძე**. |

**არჩილ კირილეს ძე ხარაძე** (დ. 21 აპრილი, 1895, სოფელი წიფა, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 დეკემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1944).

ბიოგრაფია
---------

1912 წელს დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მესამე გიმნაზია. და შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის მათემატიკურ განყოფილებაზე. 1918 წელს მიიწვიეს მათემატიკური ანალიზის კათედრაზე ასისტენტად ახლად დაარსებულ თბილისის უნივერსიტეტში. აღსანიშნავია რომ არჩილ ხარაძემ პირვემა წაიკითხა ქართულად ლექცია მათემატიკაში. 1922 წელს ჩააბარა სადოქტორო გამოცდები და დატოვეს დოცენტად მათემატიკური ანალიზის კათედრაზე, რომელსაც განაგებდა ანდრია რაზმაძე. მისი გარდაცვალების შემდეგ უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭობ ა. ხარაძე აირჩია პროფესორად და დაამტკიცა კათედრის გამგედ. ერთხანს იყო დეკანიც, ხოლო 1938–1944 წლებში უნივერსიტეტის პრორექტორი. 1947-1952 წლებში სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორია.

გამოჩენილი მეცნიერი და პედაგოგი წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა რესპუბლიკის მათემატიკურ საზოგადოებას. დაჯილდოვებული იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის და საპატიო ნიშნის ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **ელისაბედ ერმის ასული ვოზდვიჟენსკაია** (დ. 22 ოქტომბერი, 1895, ასტრახანი — გ. 13 თებერვალი, 1989, თბილისი). მისი ძმა იყო ასტრონომი, აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის დამმაარსებელი — ევგენი ხარაძე. მისი შვილი — მეცნიერი და ფიზიკოსი გიორგი ხარაძე, იყო ე. ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი და საქართველოს აკადემიის აკადემიკოსი.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 413, თბ. 1994
ტივოლის ბაღები
**ტივოლის ბაღები** (Tivoli) — განთქმული გასართობი პარკი კოპენჰაგენში, დანია. პარკი 1843 წლის 15 აგვისტოს გაიხსნა და დღემდე ხელუხლებლად შერმოჩენილი უძველესი გასართობი პარკია მსოფლიოში.

გასართობ პარკს თავდაპირველად "Tivoli & Vauxhall" ეწოდებოდა; "Tivoli" პარიზში მდებარე Jardin de Tivoli სახელზე დაერქვა (რომელსაც თავის მხრივ სახელი რომთან მდებარე ტივოლისა ერქვა), და "Vauxhall" - ლონდონში არსებული ვოქსოლის ბაღების სახელზე.

ვიზიტორები
----------

წყარო
1995–2005: Clavé, Salvador Anton: The global Theme Park Industry. 2007, S. 65

2006–2010: Global Attractions Attendance Reports 2006–2010 (2006 დაარქივებული 2007-04-22 საიტზე Wayback Machine. , 2007 დაარქივებული 2014-03-27 საიტზე Wayback Machine. , 2008, 2009 დაარქივებული 2015-09-04 საიტზე Wayback Machine. , 2010 დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. )

გალერეა
-------

* ანდერსენის სასახლეანდერსენის სასახლე
* განათებული ბაღის ხედიგანათებული ბაღის ხედი
* ვაფელბარიეტი ღამითვაფელბარიეტი ღამით
* იაპონური კოშკიიაპონური კოშკი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დანიის ტურიზმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტივოლის ბაღები***

* 

* ოფიციალური საიტი (დანიური)

* ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
* Copenhagen-Portal – Tivoli and History დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine.
* The Roller Coaster Database's page about Tivoli დაარქივებული 2007-03-12 საიტზე Wayback Machine.
* Tivoli Gardens Article დაარქივებული 2009-04-10 საიტზე Wayback Machine.
* Picture gallery including Tivoli's first Halloween season
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჟორდანია**. |

**მერაბ ჟორდანია** (დ. 3 სექტემბერი, 1960, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, რომლის კარიერაც 1980-1992 წწ. მოიცავს. კარიერის დასრულების შემდეგ იყო საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. 2010 წლიდან კი ჰოლანდიური ვიტესის პრეზიდენტი იყო, სანამ გუნდის აქციების სამართავი პაკეტი არ გაყიდა.

მან თავისი ბომბარდირული თვისებები მთლიანად წარმოაჩინა ლანჩხუთის გურიაში, საიდანაც შემდეგ ევროპულ გუნდში სცადა გადასვლა, მოსკოველი მეგობრების მეშვეობით, მან მიმართა ისლანდიურ კლუბს, რომელსაც ჰოლანდიელი მეპატრონეები ჰყავდა, სამ თვიანი სინჯების შემდეგ საბოლოოს კუნძულელებმა მისი დატოვება გადაიფიქრეს.

1992-1998 წწ. იგი დინამოს პრეზიდენტი იყო. ხოლო 1998 წლის ბოლოსათვის მან სფფ-ის პოსტზე ნოდარ ახალკაცი შეცვალა, რომელიც 1990 წლიდან მოყოლებული იყო დაკავებულ თანამდებობაზე. 2002 წელს ხელმეორედ იქნა არჩეული ფედერაციის პრეზიდენტად.

რამდენიმეჯერ დაკავებული იქნა საეჭვო ფინანსური მაქინაციების გამო (2002-2003 წ.წ.), თუმცა 700 000 ლარის გადახდის შემდეგ ის ციხიდან გაათავისუფლეს. 2005 წელს ის დაკავებული თანამდებობიდან გადადგა.

ვიტესი
------

2010 წელს შეიძინა ნიდერლანდების ერედივიზიონის კლუბი ვიტესი. კლუბს მიზნად საჩემპიონო და ევროსარბიელის ამბიცია დაუსახა. თუმცა მედიასაშუალებებლი აქტიურად წერდნენ იმაზე, რომ სინამდვილეში კლუბი რომან აბრამოვიჩის მიერ იქნა შეძენილი და ჟორდანია უბრალოდ პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა. იმავე წელს ნათელი გახდა, რომ ვიტესი ჩელსის ფარმ-კლუბი იქნებოდა, სადაც ახალგაზრდა ფეხბურთელები დახვეწდნენ საკუთარ შესაძლებლობებს.

2013 წლის ოქტომბრის ბოლოს მან კლუბი წარმოშობით ქუთაისელ რუს-ებრაელს, ჩიგრინსკის მიყიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-10-25 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები –  მწვრთნელები |
| --- |
|  |
| 

* ნოდია (1990)
* ნორაკიძე (1991–92)
* ჩივაძე (1993–96)
* გუცაევი (1996)
* ყიფიანი (1997)
* გუცაევი (1998)
* იმნაძე (1998)
* გუცაევი (1998–99)
* ბოსკამპი (1999)
* ძოძუაშვილი & ყიფიანი (2000–01)
* ჩივაძე (2001–03)
* შუშაკი (2003)
* ჟორდანია (2003)
* ტყებუჩავა (2004)
* ჟირესი (2004–05)
* დარსაძე (2005)
* ტოპმელერი (2006–08)
* კუპერი (2008–09)
* ქეცბაია (2009–14)
* ცხადაძე (2014–2016)
* ვაისი (2016–2020)
* სვანაძე (2020–2021 (მ/შ))
* სანიოლი (2021–დღემდე)

 |

 |
დროსტეს ეფექტი
**დროსტეს ეფექტი** — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება სპეციფიკური რეკურსიული გამოსახულების აღსანიშნავად. ჰერალდიკაში მას მოიხსენიებენ, როგორც mise en abyme. დროსტეს ეფექტის დროს გამოსახულებაზე გამოჩნდება მისი შემცირებული ვარიანტი, ამ შემცირებულზე კი კვლავ შემცირებული და ა.შ. თეორიულად, ეს პროცესი დაუსრულებელია, მაგრამ პრაქტიკულად შეზღუდულია გამოსახულების ზომის გამო. ტერმინი ხმარებაში შემოიღო პოეტმა ნიკო შეპმეიკერმა XX საუკუნის 70-იან წლებში კაკაოს ჰოლანდიური მარკის დროსტეს პატივსაცემად. მის პაკეტზე გამოსახული იყო მედდა, რომელსაც ხელში ეჭირა დიდი თეფში ჭიქით და ასევე კაკაოს პაკეტი, სადაც ასევე გამოსახული იყო იგივე მედდა თეფშით ხელში და ა.შ.

სხვა მაგალითები
---------------

* პინკ ფლოიდის ალბომის Ummagumma-ს გარეკანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„დროსტეს ეფექტი"** ვიკისაწყობში.
* Escher and the Droste effect დაარქივებული 2016-01-21 საიტზე Wayback Machine.
* The Math Behind the Droste Effect
* Droste Effect with Mathematica
* Droste Effect from Wolfram Demonstrations Project
თელავის მაზრის 1843 წლის გერბი
**თელავის მაზრა** — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

1846 წლიდან თბილისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი. შეიქმნა 1801 წელს, მოიცავდა ალაზნის ხეობის ზემო ნაწილს. 1834 წელს დიუბუა დე მონპერეს ცნობით მაზრის მოსახლეობა 47 000 ადამიანი იყო. მონპერესვე ცნობით თელავის მაზრაში განვითარებული იყო მეღვინეობა, ვენახებს ეჭირა 7 ათასი დესეტინა მიწა და ისხმებოდა 31 360 000 პინტა ღვინო. მეღვინეობის საუკეთესო ადგილები იყო კონდოლი, ყვარელი და წინანდალი. 1841 წელს დაიყო თელავის, ყვარლის, სიღნაღის, უკანამხრის, თუშეთისა და ფშავ-ხევსურეთის უბნებად. 1842 წელს თელავის მაზრას ჩამოაშორეს თუშეთისა და ფშავ-ხევსურეთის უბნები და მათგან დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ერთეული შექმნეს. 1844 წელს აღადგინეს სიღნაღის მაზრა, თელავის მაზრა კი თელავისა და ყვარლის უბნებად დაყვეს. 1874 წელს თელავის მაზრას თიანეთის მხარეც ჩამოსცილდა. 1891 წელს თელავის მაზრა იყოფოდა ქალაქ თელავად (11 214 მცხ.), ყვარლისა (20 543 მცხ.) და წინანდლის უბნებად (33 362 მცხ.). სულ მაზრაში შედიოდა ერთი ქალაქი და 61 სოფელი. მისი ტერიტორია შეადგენდა 2523,43 კმ²-ს. თელავის მაზრა გაუქმდა 1930 წელს.

ლიტერატურა
----------

* *ცინცაძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 645.

სქოლიო
------

1. ↑  Кавказский календарь на 1892 год : 47-й год. - 1891 გვ. 147
* 

**სუვოროვის ძეგლი** (რუს. Памятник Суворову) — ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება მხედართმთავარს, გენერალისიმუს ალექსანდრე სუვოროვს. გაიხსნა 1999 წელს. ძეგლის პროექტის ავტორია ანატოლი სკნარინი.

ისტორია
-------

გენერალ-პორუჩიკი ალექსანდრე სუვოროვი 1777 წელს დაინიშნა ყუბანის კორპუსის აზოვისპირეთის კომენდანტად. ყუბანის გზაზე აუცილებლად უნდა გაველო წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე, რომელიც ომის დროს იყო რუსეთის ჯარების ბაზა. სუვოროვმა ყუბანში სამთვიანი ყოფნის პერიოდში მოახდინა გამაგრების სისტემის მოწყობა, მოახდინა თავდაცვის ხაზის ორგანიზება. მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე მოახდინა ოთხი ციხესიმაგრის აგება.

სუვოროვი დონის მხარეს მეორედ ესტუმრა 1782 წელს ოჯახთან ერთად. ამ პერიოდში წმინდა დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში განთავსებული იყო სამხედრო კორპუსის შტაბი. 

სუვოროვის თხოვნით იმპერატორ ეკატერინე II-სადმი, ყირიმელი სომხები დაასახლეს დონის ტერიტორიაზე, მათ დააარსეს ქალაქი დონის ნახიჩევანი, სოფლები: ყირიმი, ჩალტირი, ბოლშიე-სალი, სულთან-სალი და ნესვეტაი. 

1999 წელს დონის როსტოვში დადგეს მხედართმთავარ სუვოროვის ძეგლი. ძეგლი დადგეს უნივერსიტეტის შესახვევისა და მისი სახელობის ქუჩის გადაკვეთაზე. ამ ადგილზე თავის დროზე იდგა წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრის კომენდანტის სახლი, აქ ა. სუვოროვი ცხოვრობდა მაშინ, როდესაც ხელმძღვანელობდა ყუბანის კორპუსს და ააგო თავდაცვითი ხაზი მდინარე დონსა და ყუბანს შორის. ძეგლის ავტორი გახდა მოქანდაკე, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი.

აღწერა
------

სუვოროვის ძეგლი მხედართმთავარის ბიუსტია, რომელიც დგას კვარცხლბეკზე. ძეგლს გარს აკრავს ღობე, რომელიც დამზადებულია მარმარილოსაგან და დაკავშირებულია ჯაჭვით. მარმარილოს პატარა კვარცხლბეკებზე ქვემეხის ყუმბარები დევს. 

დონის როსტოვში არის სუვოროვის მეორე ძეგლიც, რომელიც დადგეს 2011 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Агуренко Б. Александр Суворов, гениальный полководец/ Б. Агуренко// Вечерний Ростов.- 2002.- 4 февр.-С. 2.
* Бормотов В. «Потомство мое прошу брать мой пример»/ В. Бормотов// Резонанс.- 1999.- № 10.
* Вартанов Э. Он был необъяснимым чудом/ Э. Вартанов// Наше время.- 2010.- 22 янв.
* Корольченко А. В крепости Ростовской/ А. Корольченко//Приазовский край.- 1993.- 19 авг.
* Рудик Ю. Из фельдмаршалов – в генералиссимусы/Ю. Рудик// Вечерний Ростов.-1999.- 1 марта.
* Чеботарев В. Александр Суворов на Дону и Северном Кавказе/ В. Чеботарев// Приазовский край.- 2005.- 24 нояб.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник Александру Васильевичу Суворову в г.Ростове-на-Дону
* Памятник Александру Васильевичу Суворову. დაარქივებული 2017-06-30 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  В Ростове появится бюст Александра Суворова.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-20. ციტირების თარიღი: 2017-04-15.
**ბურებისტა** — დაკიის მეფე ძვ. წ. 82-44 წლებში.

ძვ. წ. I საუკუნეში დაკების ტომებმა განვითარების უმაღლეს წერტილს მიაღწიეს. გადავიდნენ ვაჭრობბაზე დამყარებულ მეურნეობის ახალ ტიპზე. ბერძნებთან მჭიდრო კავშირებმა განაპირობა ტომების გაერთიანება. გაერთიანების სხვა მიზეზად ითვლება თავდასხმების საფრთხე. დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით გაძლიერდნენ კელტები. აღმოსავლეთიდან სკვითები და სარმატები ახდენდნენ გავლენას დაკების ტერიტორიაზე. თუმცა ყველაზე მეტად საფრთხის შემცველი გახდა რომაელტა დაპყრობები, რომლებიც საბერძნეთ-მაკედონიის შემდეგ გაუმეზობლდნენ დაკებს. ყველა ამ ფაქტორმა განაპირობა დაკების გაერთიანება ბურებისტას მმართველობის პერიოდში. მისი გაერთიანებული სახელმწიფო მთლიანად მოიცავდა თანამედროვე რუმინეთისა და მოლდოვის ტერიტორიებს. 

სტრაბონის ცნობის მიხედვით ბურებისტა გარდაიცვალა ლაშქრობის დროს. ბურებისტას გარდაცვალების შემდეგ სახელმწიფო ოთხ ნაწილად დაიყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ქვეყნის გაძლიერება დაიწყო ერთი საუკუნის შემდეგ გამეფებულმა დეცებალუსმა, თუმცა შექმნილი გარე პოლიტიკური სიტუაციის გამო დაკია რომის პროვინციად იქცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Searchable Greek Inscriptions at The Packard Humanities Institute (PHI)  - *Burebista* and *Argedava* segment from *Decree of Dionysopolis* reviewed in *Inscriptiones graecae in Bulgaria repertae* by Georgi Mihailov
* A fost Argedava (Popesti) resedinta statului geto-dac condus de Burebista?
**ჰუსეინ არიფი** (თარგი:Lang—az; 1924, ყაზახის ოლქი - 14 სექტემბერი, 1992, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1924 წელს გლეხის ოჯახში ყაზახის რაიონის სოფელ იენი-გუშში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო საბირის სახელობის რუსეთის პედაგოგიურ კოლეჯში (ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური კოლეჯი), რის შემდეგაც დაიწყო სკოლის მასწავლებლის კარიერა (1940-1942).
1942 წელს გაიწვიეს დიდ სამამულო ომში, სადაც მონაწილეობა მიიღო უკრაინის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიისა და გერმანიის განთავისუფლებისთვის ბრძოლებში.
1946 წელს დემობილიზაციის შემდეგ გაემგზავრა ბაქოში და ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1951 წელს. 1951-1952 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში.

კარიერა
-------

1957-1959 წლებში - აზერბაიჯანის საგარეო ქვეყნებთან მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობის საზოგადოების განყოფილების გამგე, 1965-1967 წლებში - მხატვრული ლიტერატურის "აზერნეშრას" რედაქციის უფროსი რედაქტორი, 1967-1968 წლებში - რედაქციის ხელმძღვანელი. სტამბა „განჯლიკის" მხატვრული ლიტერატურა, 1982 -1992 წლებში - აზერბაიჯანის აშუღთა კავშირის თავმჯდომარე, 1991 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის აქსაკალთა საბჭოს წევრად.

შემოქმედება
-----------

ბავშვობიდან ჰუსეინ არიფი უსმენდა რამდენიმე აშუღის მეჯლისს, რამაც შემდგომში გავლენა მოახდინა პოეტის შემოქმედებაზე. 

შემოქმედებითი მოღვაწეობა მან დაიწყო დიდი სამამულო ომის დროს, როგორც ლირიკული პოეტი, მაგრამ ჰუსეინ არიფის შემოქმედების ადრეული პერიოდიც კი გამოირჩევა ორიგინალურობითა და სიახლეებით. ჰუსეინ არიფის შემოქმედება ახლოსაა ნაციონალურ სულთან და იმდენად არის გამსჭვალული ხალხის არსით, რომ აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ხელოვნების ცოდნის გარეშე შეუძლებელია პოეტის შემოქმედების მნიშვნელობის სრულად გაგება. ჰუსეინ არიფის ნამუშევრები სავსეა ხალხური სიბრძნისა და ხალხური ლეგენდების ხელახალი ინტერპრეტაციით. 
პოეტის შემოქმედებას ასევე აქვს ძლიერი ტრაგიკული დასაწყისი, რომელიც დაკავშირებულია პოეტის ვაჟის არიფის გარდაცვალებასთან, რომლის ხსოვნას ჰუსეინ ჰუსეინზადემ აიღო ასეთი ფსევდონიმი, მაგრამ ამის მიუხედავად, პოეტის ბევრ შემოქმედებაში ოპტიმისტური მოტივები ჭარბობს.
ეწეოდა უცხოელი პოეტების თხზულებათა თარგმანს, მათ შორის გამოირჩეოდა ლერმონტოვისა და გურამიშვილის ნაწარმოებების თარგმანები.
**უშაკოვის ძეგლი** (რუს. Памятник Ушакову) — რუსეთის სამხედრო-საზღვაო მეთაურის, შავი ზღვის ფლოტისა და ხმელთაშუა ზღვაში რუსეთ-ოსმალეთის ესკადრილიის მეთაურის, ადმირალ თევდორე თევდორეს ძე უშაკოვის ძეგლი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 

ძეგლი გაიხსნა 2001 წლის 16 სექტემბერს. ძეგლის ავტორია რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი. ადმირალის ქანდაკების დადგმის ინიციატორები იყვნენ დონის როსტოვში მოქმედი სუვოროვ-ნახიმოვის კლუბის წევრები.

ისტორია
-------

რუსმა ადმირალმა თევდორე უშაკოვმა თავისი ცხოვრება რუსეთის შავი ზღვის ფლოტში სამსახურს მიუძღვნა. იგი საზღვაო ბრძოლების დიდოსტატი და რუსული სამხედრო-საზღვაო ტენიკის დამფუძნებელი იყო. დიდი წვლილი შეიტანა საზღვაო ფლოტის ტაქტიკის განვითარებაში. 

მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში, უშაკოვს არ განუცდია არცერთი დამარცხება მტერთან ბრძოლაში, არ დაუკარგავს არცერთი გემი და არც ერთი მის დაქვემდებარებაში მყოფი მატროსი არ ჩავარდნილა ტყვედ.

უშაკოვის ცხოვრება დაიწყო დონზე. მან აქ დაასრულა საზღვაო კადეტთა კორპუსი. ახალგაზრდა ოფიცერი მსახურობდა დონის კაზაკთა ფლოტში ა. სინიავინის ხელმძღვანელობის ქვეშ. თევდორე თევდორეს ძე უშაკოვი იცავდა აზოვისპირეთს, დონის ქვემო დინებასა და აზოვის ციხესიმაგრეს არაკეთილისმსურველთა თავდასხმისაგან.

ამ პერიოდში რუსეთის ფლოტი ვიტარდებოდ სწრაფი ტემპით და საჭიროებდა ახალი გემებით მუდმივ შევსებას. აზოვის ფლოტის გემების მშენებლობის პერიოდში მიჩმანი უშაკოვი დაკავებული იყო ხე-ტყის მასალის მიწოდებით. 

1769 წელს წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრეში მას მიანიჭეს ლეიტენანტის ჩინი. დონის და აზოვისპირეთის ტერიტორიაზე უშაკოვი მსახურობდა 1775 წლის გაზაფხულამდე.

2001 წელს დონის როსტოვში მდინარე დონის ნაპირზე სუვოროვ-ნახიმოვის კლუბის წევრების ინიციატივით აღიმართა ადმირალ თ. თ. უშაკოვის ძეგლი. მისი ავტორი არის რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვარი ანატოლი სკნარინი. 2001 წლის 5 აგვისტოს სანაქსარის მონასტერში მოახდინეს ადმირალ უშაკოვის კანონიზაცია და იგი გახდა ადგილობრივი ეკლესიის წმინდანი.

აღწერა
------

თ. თ. უშაკოვის ძეგლი არის ბიუსტი, რომელიც დგას ცილინდრის ფორმის გრანიტის კვარცხლბეკზე. ძეგლი დგას გრანიტის მოედნის ცენტრში. ბიუსტის მარცხნივ დევს შავი მეტალის ჯაჭვიანი ღუზა. კვარცხლბეკზე კი არის წარწერა „ადმირალი უშაკოვი".

ლიტერატურა
----------

* Гурвич С. Гордость русского флота/ С. Гурвич// Молот.- 1974.- 29 июля.
* Дадашева Д. Будет у адмирала Ушакова свой ростовский постамент!/ Д. Дадашева// Вечерний Ростов.- 2001.- 7 авг.- С. 2.
* Клавдиев С. Здесь покоится прах адмирала Ушакова/ С. Клавдиев// Наше время.- 2002.- 15 февр.- С. 3.
* Последний причал адмирала Ушакова – Набережная Дона// Вечерний Ростов.- 2000.- 6 июня.
* Святой русский флотоводец// Наше время.- 2001.- 21 сент.- С. 3.
* Что Дону Ушаков? Что Дон Ушакову?// Наше время.- 2001.- 16 нояб.- С. 7.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник адмиралу Ф. Ф. Ушакову. Город Ростов-на-Дону. დაარქივებული 2017-08-08 საიტზე Wayback Machine.
* Памятник Федору Ушакову в Ростове-на-Дону
* Памятник адмиралу Ушакову დაარქივებული 2017-06-24 საიტზე Wayback Machine.
**ნაქალაქოი** — კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო კომპლექსი ტაო-კლარჯეთში, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე. საქართველო-თურქეთის საზღვრიდან 25 კმ-ში. კომპლექსი არის შვიდსართულიანი, 150-200 მეტრზე გადაჭიმული თავისი ეკლესიებით, დარბაზებით, გვირაბებით, კედლებით, რომელთა წყობა კვლავაც შენარჩუნებულია. წინასწარი ვარაუდით კომპლექსი VIII-X საუკუნეებს უნდა განეკუთვნებოდეს. 

სამონასტრო კომპლექსს მიაკვლიეს ექსპედიციის წევრებმა (პარმენ მარგველაშვილი, ნინო და გიორგი ბაგრატიონები, გია შერვაშიძე, მარიამ მარგველაშვილი), რომელთა მიზანი იყო საქართველოს სამხრეთ საზღვრებს მიღმა არსებული 100-მდე ხუროთმოძღვრული ძეგლის სამგანზომილებიანი, მრავალწერტილიანი სფერულ-პანორამული ფოტოების გადაღება და მათ შესახებ საცნობარო-საილუსტრაციო მონაცემების ელექტრონულ ბაზაში განთავსება (პროექტის ხელმძღვანელია რევაზ გაჩეჩილაძე). ექსპედიცია მოეწყო 2012 წლის 13-17 მაისს.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიულ-შემეცნებითი ჟურნალი „ისტორიანი", №7, 2012, ივლისი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იდუმალებით მოცული გრანდიოზული "ნაქალაქოი" გაზ. კვირის პალიტრა
**გიულჰუსეინ ჰუსეინოღლუ** (აზერ. Gülhüseyn Hüseynoğlu; დ. 16 ოქტომბერი, 1923, მოლაობა - 8 ივლისი, 2013, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მწერალი, პროზაიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (2005), პრეზიდენტის პირადი პენსიონერი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის (2002 წ.). ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზერბაიჯანული საბჭოთა ლიტერატურის კათედრის პროფესორი, ფილოლოგიის ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

1942 წლიდან მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტის" რედაქციაში. 1945 წლიდან 1947 წლამდე გულჰუსეინ ჰუსეინოღლუ მუშაობდა გაზეთ „ადაბიათის" რედაქციაში. შემდეგ გადავიდა მოზარდ მაყურებელთა თეატრის პედაგოგიურ განყოფილებაში, სადაც მუშაობდა ორი წლის განმავლობაში - 1947 წლიდან 1948 წლამდე. 1947 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1948 წელს მას ბრალი დასდეს საიდუმლო ორგანიზაციის შექმნაში, რომელიც იბრძვის აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობისთვის. სასამართლომ მას 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. საბჭოთა რეაბილიტაციის წლებში 1956 წელს გაათავისუფლეს და აღადგინეს აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტად.

იგი იკვლევდა პოეტ მიქაილ მუშფიგის შემოქმედებას, რომლის შესახებაც 1968 წელს დაწერა მონოგრაფია „მუშფიგ. ცხოვრება და შემოქმედება".

გიულჰუსეინ ჰუსეინოღლუ გარდაიცვალა 2013 წლის 8 ივლისს და დაკრძალეს ბაქოს ღირსების II ხეივანში.

სქოლიო
------

1. ↑  Gülhüseyn Hüseynoğlu Azərbaycanca. gulhuseynhuseynoglu.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-07-20.
2. ↑  Mərhum yazıçı Gülhüseyn Hüseynoğlu haqda BİLMƏDİKLƏRİMİZ... Azərbaycanca. gulhuseynhuseynoglu.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-06-16.
**იუსიფ სამადოღლუ** ({lang-az| Yusif Səmədoğlu; ნამდვილი გვარი ვეკილოვი; 25 დეკემბერი, 1935, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ - 17 აგვისტო, 1998, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა პროზაიკოსი, სცენარისტი, რედაქტორი. საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი, მასწავლებელი. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1958 წლიდან). აზერბაიჯანის სახალხო მწერალი (1998), აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1979), აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს ეროვნების საბჭოს დეპუტატი (1990-1995).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა აზერბაიჯანის სსრ პირველი სახალხო პოეტის, სამად ვურგუნის ოჯახში. აზერბაიჯანის სახალხო პოეტის ვაგიფ სამადოღლუს ძმა.

დაამთავრა ლიტერატურული ინსტიტუტი მოსკოვში. 1957-1958 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე.

მუშაობდა ჟურნალ „აზერბაიჯანის" რედაქციაში, 1960-1965 წლებში ხელმძღვანელობდა ჟურნალის ლიტერატურულ განყოფილებას. მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა ჟურნალებს „ულდუზ" და „აზერბაიჯანი", მუშაობდა სცენარისტად კინოსტუდიაში „Azerbaijanfilm" და იყო სტუდიის სცენარის სარედაქციო კოლეგიის წევრი (1965-1969).

ავტორია არაერთი სცენარის ცნობილი აზერბაიჯანული მხატვრული და დოკუმენტური ფილმებისთვის.

სქოლიო
------

1. ↑  Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
**ხოშაბხტ ბაღირ-ოღლუ იუსუფ-ზადე (იუსუფზადე)** (აზერ. Xoşbəxt Bağır oğlu Yusifzadə; დ. 14 იანვარი 1930, ბაქო- გ. 3 ოქტომბერი, 2023) — მენავთობე, აზერბაიჯანის სახნავთკომპანია SOCAR-ის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, სსრკ-ს საპატიო მენავთობე, აზერბაინის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, საქართველოს ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის საზღვარგარეთელი წევრი, რუსეთის ინჟინერთა საერთაშორისო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, „ნაციონალური ატლასის" რედაქციის წევრი, „მე — აზერბაიჯანელი!"-ის პრემიის ლაურეატი, აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის სახელმწიფო უნივერიტეტის საპატიო პროფესორი, აზერბაიჯანის დამსახურებული ინჟინერი (2005).

ხოშბახტ იუსიფზადე დაიბადა 1930 წლის 14 იანვარს ბაქოში, პირშაგშის დასახლებაში. 1947 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, შემდეგ კი ჩააბარა მ. აზიზბეკოვის სახელობის აზერბაინის მრეწველობის ინსტიტუტის (ამჟამად აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის) გეოლოგიური დაზვერვის ფაკულტეტზე.

კარიერა
-------

1954 წლის მარტში დაინიშნა „გიურგნავთობის" ტრესტის პირველი შახტის მთავარი გეოლოგის თანამდებობაზე.

1960 წლის სექტემბერსი ხოშბახტ იუსიფზადე დაინიშნა სკკპ XXII ყრილობის სახელობის გეოლოგიური შახტის უფროსის მოადგილედ დაინიშნა.

1970–1992 წლებში დაკავებული ჰქონდა თანამდებობები უფროსი გეოლოგიდან გაერთიანება „კასპმორნეფტის", საკავშირო გაერთიანება „კასპმორნეფტგაზპრომის", საწარმოო გაერთიანება „კასპმორნეფტგაზის" და საწარმოო გაეერთიანება „კასპმორნეფტის" გენერალურ დირექტორამდე.

1992–1994 წლებში იყო სახელმწიფო კონცერნ „აზერნეფტის" პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, ასევე გნკარ-ის პრეზიდენტის მრჩეველი. 2004 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით დანიშნული იყო აზერბაიჯანის ნავთობის კომპანიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე გეოლოგიაში, გეოფიზიკაში და ადგილმდებარეობის დამუშავებაში. 2019 წელს ქალაქ ბაქოს საბუნჩინის რაიონის პირშაგის დასახლებაში მდებარე № 112 სრულ საშუალო სკოლას მიენიჭა ხოშბახტა იუსიფზადეს სახელი.

სქოლიო
------

1. ↑  Президент Алиев утвердил новый состав редакции «Национального Атласа». interfax.az. ციტირების თარიღი: 2019-11-10.
2. ↑  Выдающиеся деятели Азербайджана награждены премией «Я азербайджанец!». interfax.az. ციტირების თარიღი: 2019-11-10.
3. ↑  В Баку прошла премьера фильма «Самоотверженный», посвященный Х. Юсифзаде. interfax.az. ციტირების თარიღი: 2019-11-10.
**ოემი** (ფრანგ. Oyem) — ქალაქი გაბონში, ვოლო-ნტემის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთში, მდინარე ნტემის ნაპირზე.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი მდებარეობს პლატოზე, ზღვის დონიდან 914 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქი ახლომდებარე სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიების სატრანსპორტო ცენტრია. ქალაქი ოემი მდებარეობს 411 კმ მანძილზე გაბონის დედაქალაქ ლიბრევილიდან.

ისტორია
-------

ქალაქს ოემი დაერქვა დიდი ხის პატივსაცემად, რომელიც იზრდებოდა ქალაქის შემოგარენში. 1990-იან წლებში გააუპატიურეს და დახოცეს რამდენიმე ქალი მშვიდობის კორპუსიდან, რაც გახდა რეგიონის უსაფრთხოებისადმი ეჭვის საფუძველი.

2004 წლის მარტში ქალაქი მოექცა ცოფიანი ძაღლების ალყაში, რომლებმაც დახოცეს ქალაქის სამი მაცხოვრებელი. ქალაქის ადმინისტრაცია იძულებული გახდა დაეხოცა 50 მაწანწალა ძაღლი.

2004 წლის ოქტომბერში ქალაქი ოემი დაზარალდა წყლის უკმარისობით და ელექტროენერგიის გამორთვით. ამავე წლის დეკემბერში იფეთქა ტიფის ეპიდემიამ, რომელიც გავრცელდა ჩრდილოეთ გაბონის მთელ ტერიტორიაზე. ქალაქ ოემიში დარეგისტრირებულია დაავადების დაახლოებით 50 შემთხვევა.

ეკონომიკა
---------

ქალაქ ოემიში მოყვანილი ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო კულტურებია კაკაო და ყავა, რომლებიც საავტომობილო ტრანსპორტით მიაქვთ კამერუნის კრიბის და დუალის პორტებში, საიდანაც ექსპორტზე გადის სხვა ქვეყნებში. აქ ასევე აწარმოებენ კაუჩუკს და კარტოფილს.

მომსახურება
-----------

ქალაქში ფუნქციონირებს საავადმყოფო, ორი ეკლესია, სასოფლო-სამეურნეო სკოლა, სახელმწიფო საშუალო სკოლა და საბაჟო.

დემოგრაფია
----------

| წელი | მოსახლეობა |
| --- | --- |
| 1993 | 22 669 |
| 2013 | 60 685 |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* MSN Map[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Oyem. Encyclopædia Britannica (2008).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-21. ციტირების თარიღი: 2011-05-08.
2. 1 2  Typhoid fever breaks out in northern Gabon(ინგლისური) // Asia Africa Intelligence Wire.
3. ↑  Gabonese town slays 50 stray dogs(ინგლისური) // Asia Africa Intelligence Wire.
4. ↑  2013 წლის მოსახლეობის აღწერა (RGPL-2013).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-31. ციტირების თარიღი: 2016-12-24.
5. ↑  2013 წლის მოსახლეობის აღწერა (geohive).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-09-06. ციტირების თარიღი: 2016-12-24.
**„დამალული მიკი"** — მიკი მაუსის ოსტატურად დამალული სილუეტი, შემდგარი სამი წრისგან, რომლებიც სიმბოლიზირებენ თაგვის ყურებსა და თავს. ყურადღებით დაკვირვების მეშვეობით „დამალული მიკის" ხილვა შეგიძლიათ დისნეის მრავალ კლასიკურ ფილმში (როგორებიცაა მეფე ლომი, პატარა ქალთევზა და ა.შ.), ასევე დისნეილენდებშიც და მსგავს გასართობ პარკებში. 

მიკი მაუსის თავი უკვე დიდი ხნის მანძილზე ძალზედ ცნობილი და გამოყენებადი სიმბოლო და თილისმაა, თუმცა მისი ამოცნობა ყოველთვის მარტივი როდია. ფილმებში „დამალულმა მიკიმ" შეიძლება მიიღოს კლდის, წყალსაცავისა თუ თანავარსკვლავედის ფორმა.

დიდი ხნის განმავლობაში „დამალული მიკი" დისნეის კომპანიის პროფესიული საიდუმლო იყო და წარმოადგენდა ამა თუ იმ ხელოვნის ხელწერას, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ საიდუმლო გამჟღავნდა და კომპანიამ ოფიციალურად აღიარა „დამალული მიკის" არსებობა. დისნეილენდებში შეგიძლიათ შეიძინოთ სპეციალური ბროშურები, რომლებიც შეიცავენ მინიშნებებს პარკში არსებულ ცნობილ „ტრიციკლებზე".

დამალული მიკი კინემატოგრაფიაში
------------------------------

ქვემოთ ჩამოთვლილია სია იმ ფილმებისა თუ ანიმაციური ფილმებისა, სადაც ყურადღებით დაკვირვებით შეგიძლიათ იხილოთ მიკი მაუსის სილუეტები.  

* ფიფქია და შვიდი ჯუჯა (1937 წლის ფილმი)
* ბემბი
* პიტერ პენი
* კონკია
* მძინარე მზეთუნახავი
* შავი კარდალა
* პატარა ქალთევზა
* მზეთუნახავი და ურჩხული
* მეფე ლომი
* მეფე ლომი 3: აკუნა მატატა

*ფილმის DVD დისკზე აგრეთვე შეტანილია თამაში, რომლის მიზანია 20 ცალი მიკის დამალული სილუეტის პოვნა.*
* ლილო და სტიჩი
* კარიბის ზღვის მეკობრეები: "შავი მარგალიტის წყველა"

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მიკი მაუსი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Hidden Mickeys of Disney დაარქივებული 2016-06-16 საიტზე Wayback Machine.  — საიტი მთლიანად ეთმობა „დამალული მიკის" ფენომენს
* FindMickey.com — მიკის ძიება დისნეილენდში
* Hidden Mickeys Guide — გზამკვლევი „დამალული მიკის" მაძიებელთათვის
„300 არაგველი", მხატვარი მერაბ აბრამიშვილი
**სამასი არაგველი** — 1795 წლის 11 სექტემბერს კრწანისის ბრძოლაში გმირულად დაღუპულ მებრძოლთა რაზმი, რომელიც შედგებოდა სამასი ფშავ-ხევსურის და არაგვისპირელი გლეხისაგან. გადმოცემით, მათ ბრძოლის წინ შეჰფიცეს ერთმანეთს, რომ, ან გაიმარჯვებდნენ, ან ბრძოლის ველზე დაეცემოდნენ, რაც შეასრულეს კიდეც. მათი მამაცური თავდადება ფართოდ აისახა ხალხურ სიტყვიერებაში.

საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის 2008 წლის 
27 ივნისის სხდომამ განაჩინა: „1795 წ. კრწანისის ომში მომწყდარნი 300 არაგველნი და სასულიერო და საერო პირნი შერაცხილ იქნან წმიდა მოწამეებად.
დაიწეროს მათი ხატი, ტროპარ-კონდაკი, ცხოვრება და საგალობლები. მათი ხსენების დღედ დაწესდეს 11 (24) სექტემბერი. ეთხოვოს ქ. თბილისის მერიას საპატრიარქოსთან შეთანხმებით, იზრუნოს კრწანისის ველის, როგორც თავდადების ადგილის, სათანადო მოწყობაზე."
"მეფე ერეკლემ მთიულებს
უბოძა ოქროს ჯვარიო,
სამხთო ქნეს ლომისაშიო,
დაკლეს სამასი ცხვარიო".
ხალხური ლექსი წიგნიდან "არაგვი და არაგველები".
გთხოვთ გაითვალისწინოთ, რომ ისტორიულ წყაროებში ფშავ-ხევსურები არაგველებად არ მოიხსენიებოდნენ, რადგან ფშავ-ხევსურეთი კახეთის მთიანეთი იყო და არაგვის საერისთავოს შემადგენლობაში არ შედიოდა. (კახეთი ქართლისგან განსხვავებით სამოურავოებად იყო დაყოფილი)

ლიტერატურა
----------

* *ბაგრატიონი თ.*, დავით ბაგრატიონის ისტორია, თბ. 1972;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 708.

სქოლიო
------

1. ↑  300 არაგველი. ლომისის ყმები. ციტირების თარიღი: 21 თებერვალი, 2021
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გაგუა**. |

**ამირან თევდორეს ძე გაგუა** (დ. 27 დეკემბერი, 1930, სოხუმი) — ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი). საქართველოს სახალხო არტისტი (1989). საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი {2000).

ბიოგრაფია
---------

1951 წელს დაამთავრა სოხუმის მუსიკალური სასწავლებელი (ვოკალის კლასი, ხელმძღვანელი ნ. ბოკუჩავა), 1956 წელს — თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელმწიფო კონსერვატორია (დ. ანდღულაძის კლასი), სტუდენტობის წლებში აქტიურად მონაწილეობდა კონსერვატორიის საოპერო სტუდიის წარმოდგენებში. შეასრულა ახალგაზრდა ბოშას პარტიას, რახმანინოვის ოპერა „ალეკოში", ლენსკის პარტია პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინში" და სხვა. 1956 წელს კონსერვატორიის დამთავრებისთანავე ჩაირიცხა თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დასში. ხანგრძლივი მოღვაწეობის მანძილზე შესრულებული აქვს ლირიკული ტენორის თითქმის ყველა წამყვანი პარტია, რომელთაგან განსაკუთრებით გამოირჩევა კოტე (ვ. დილიძის „ქეთო და კოტე"), ბარონი როზენი (ა. ბუკიას „არსენა"), პუშკინი (დ. თორაძის „ჩრდილოეთის პატარძალი"), ჰერცოგი, ალფრედი (ჯ. ვერდის „რიგოლეტო", „ტრავიატა"), ფაუსტი (შ. გუნოს „ფაუსტი"), რუდოლფი (ჯ. პუჩინის „ბოჰემა"), ერნესტო (გ. დონიცეტის „დონ პასკუალე"), ტამინო, დონ ოტავიო (ვ. ა. მოცარტის „ჯადოსნური ფლეიტა", „დონ ჟუანი"), სალოსი (მ. მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი") და სხვები.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1966 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
* 1989 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი
* 2000 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 530.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამირან გაგუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1966. №2. გვ. 51
2. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1989. №11. გვ. 121
**ფონგ-ნჰა-კე-ბანგის ეროვნული პარკი** (ვიეტ. *Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng*) — ეროვნული პარკი და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ვიეტნამის ჩრდილო-ცენტრალურ ტერიტორიაზე, დედაქალაქ ჰანოიდან დაახლოებით 500 კმ-ით სამხრეთით. დასავლეთით ესაზღვრება ლაოსი, ხოლო აღმოსავლეთ საზღვრიდან 42 კმ-ში მდებარეობს სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. პარკის ფართობი დაახლოებით 857.54 კმ²-ია.

პარკი შეიქმნა მსოფლიოში უდიდესი ორი კარსტული რეგიონის, 300 მღვიმისა და გროტის, ასევე კირქვების ტყის ეკოსისტემის დაცვის მიზნით.

აღნიშნული 300 გამოქვაბული და გროტი განლაგებულის 70 კმ სიგრძეზე. მათგან მხოლოდ 20-ია შესწავლილი და გამოკვლეული ბრიტანელი და ვიეტნამელი მეცნიერების მიერ. ერთ-ერთ მღვიმეში მდებარეობს მსოფლიოში უგრძესი მიწისქვეშა მდინარე.

მაღლობი, რომელზეც პარკი მდებარეობს, მთელს სამხრეთ აზიაში უდავოდ ყველაზე დახვეწილ, შთამბეჭდავ და მიმზიდველ კარსტულ ლანდშაფტს წარმოადგენს.

2003 წელს, პარკი თავის გეოლოგიური ღირებულების გამო, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.

2009 წლის აპრილში, პარკის ტერიტორიაზე, ბრიტანეთის მღვიმეების ასოციაციამ მსოფლიოში უდიდესი მღვიმე — შონდონგი აღმოაჩინა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Vietnam National Parks & Reserves დაარქივებული 2009-11-26 საიტზე Wayback Machine.
* UNESCO World Heritage page for Phong Nha-Ke Bang
* Phong Nha-Ke Bang დაარქივებული 2010-12-23 საიტზე Wayback Machine.  - More information.
* "Amazing natural beauty of Phong Nha-Ke Bang", Vietnamnet News დაარქივებული 2008-03-18 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ვიეტნამში ვიეტნამის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ჰუე  • ჰა-ლონგის უბე  • ჰოი-ანი  • მი-სონი  • ფონგ-ნჰა-კე-ბანგის ეროვნული პარკი  • თანგ-ლონგის სამეფო ქალაქი  • ჰოს დინასტიის ციტადელი  • ჩანგ-ანის ლანშაფტების კომპლექსი
 | 
 |

 |
**როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი** (რუს. Ростовское коммерческое мужское училище) — დონის როსტოვის ერთ-ერთი სასწავლებელი ოქტომბრის რევოლუციამდე.

ისტორია
-------

1890-იანი წლების დასაწყისიდან დონის როსტოვში იმართებოდა დისკუსია ეკონომიკური პროფილის სასწავლებლის დაარსების შესახებ. 1891 წელს შეიქმნა ქალაქის კომერციული სასწავლებლის გახსნის პროექტი, რომელიც არ განხორციელებულა. მხოლოდ ათი წლის შემდეგ ვაჭართა საზოგადოების სახსრებით გაიხსნა როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი, რომლის დირექტორიც გახდა ხარკოვის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული პეტრე ვერხოვსკი. 1902-1904 წლებში ვაჭართა ქველმოქმედებითა და სახსრებით ააგეს კომერციული ვაჟთა სასწავლებლის სამსართულიანი შენობა ნიკოლსკის (ამჟამად სოციალისტური) ქუჩისა და ბოგატიანოვის აღმართის გადაკვეთაზე. 1907 წელს გაიხსნა ქალთა ცალკე კომერციული სასწავლებელი და კომერციული განათლების საღამოს კურსები. როსტოვის კომერციული სკოლა აღჭურვილი იყო თანადროული ტექნიკით, ბიბლიოთეკით და სააქტო დარბაზით. იქვე იყოწმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის კარის ეკლესია. 

როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი
ამ შენობებთანაა დაკავშირებული დონის როსტოვის უმაღლესი ეკონომიკური განათლების შემდეგი ისტორია. 1918-1920 წლებში აქ განთავსებული იყო დონის კომერციული ინსტიტუტი. 1920-1922 წლებში დონის სახალხო მეურნეობის ინსტიტუტი. 1931 წლიდან აქ მოქმედებს როსტოვის ფინანსურ-ეკონომიკური ინსტიტუტი (ამჟამად - როსტოვის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი). 

ამჟამად როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებლის შენობაში მოქმედებს როსტოვის სახელმწიფო სამშენებლო უნივერსიტეტი, რომელიც 2016 წლის 15 აპრილს შეუერთდა დონის სახელმწიფო ტექნიკურ უნივერსიტეტს. აღნიშნული შენობა არის რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ნომრით 6100040000.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ДОНСКОЙ КОММЕРЧЕСКИЙ ИНСТИТУТ - ИЗ ИСТОРИИ
* На пути к РФЭИ. ВУЗ в предвоенные годы[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  Ростов-на-Дону. Домовая церковь Николая Чудотворца при Ростовском Коммерческом училище
2. ↑  ЗДАНИЕ ГОРОДСКОГО КОММЕРЧЕСКОГО УЧИЛИЩА.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-16. ციტირების თარიღი: 2017-02-22.
**კარლო პონტი უმცროსი** (დ. 29 დეკემბერი, 1968)  - იტალიელი დირიჟორი. ის არის კინოპროდიუსერის კარლო პონტი უფროსის  და იტალიელი მსახიობის სოფი ლორენის ვაჟი. ასევე კინორეჟისორ ედოარდო პონტის უფროსი ძმა.

ადრეული წლები
-------------

დაიბადა ჟენევაში (შვეიცარია). პონტი მუშაობდა კონექტიკუტის დირიჟორთა ინსტიტუტში, ჰაროლდ ფარბერმანის ხელმძღვანელობით 1994–96 წლებში, მუშაობდა მელი მეტასთან, ზუბინ მეტასთან და ანდრეი ბორეიკოსთან ლოს-ანჯელესში 1997-99 წლებში. მუსიკალური განათლება განაგრძო ავსტრიაში, ვენის მუსიკალურ სკოლაში, 1999 წლიდან 2001 წლამდე ლეოპოლდ ჰაგერის და ერვინ ასელის ხელმძღვანელობით.

კარიერა
-------

კარლო პონტი საერთაშორისო დონის დირიჟორია და ახალგაზრდა, ნიჭიერი თაობის მუსიკალურ აღზრდაში წვლილის შეტანით სხვადასხვა ჯილდოს მფლობელი გახდა. პონტი 2000 წლიდან 2018 წლამდე რუსეთის ეროვნული ორკესტრის ასოცირებული დირიჟორი იყო. ასევე სან ბერნარდინოს სიმფონიის მუსიკალური დირექტორი და მთავარი დირიჟორი იყო 2001 წლიდან 2013 წლამდე.  2013 წელს მან დააარსა Los Angeles Virtuosi Orchestra, ანსამბლი, რომელიც ხაზს უსვამს მუსიკის საგანმანათლებლო ღირებულებას და რომლის სამხატვრო და მუსიკალური ხელმძღვანელია. ლოს ანჯელესის ვირტუოზი ორკესტრი 2023–2024 წლებში მეცხრე საკონცერტო სეზონს ატარებს ლოს ანჯელესში. 

 


1. ↑  Carlo Ponti - Filmweb pl. ციტირების თარიღი: 2016-08-02.
2. ↑  New York Times. Obituary Carlo Ponti.
3. 1 2  Carlo Ponti Homepage. ციტირების თარიღი: 2016-08-02.
4. ↑  Los Angeles Virtuosi Orchestra, 2016. ციტირების თარიღი: 2016-08-02.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვაჩნაძე**. |

**ეკატერინე ვაჩნაძე** (დ. 10 ოქტომბერი, 1920, სოფელი ნანიანი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 20 თებერვალი, 2012) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1990).

ბიოგრაფია
---------

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

1943 წელს ჩაირიცხა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის დასში. განსახიერებული აქვს 50-მდე სხვადასხვა სახის როლი: კაროჟნა („შემოდგომის აზნაურები", დ. კლდიაშვილის მიხედვით), სონა (გ. წერეთლის „პირველი ნაბიჯი"), ლარისა (პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი"), ვარა (ო. მამფორიას „მეტეხის ჩრდილში"), მაკრინე (მ. ელიოზიშვილის „ბებერი მეზურნეები"), ვარვარა კარპოვნა და კოკონა (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია" და „ამბავი სიყვარულისა"), სონა (გ. ნახუცრიშვილის „ფიროსმანი"), თამარი (გ. ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი") და სხვა. შესანიშნავად ასრულებდა უპირატესად სახასიათო როლებს. გამოირჩეოდა სცენური მომხიბვლელობით, აქტიორული ინდივიდუალობით, პროფესიული ოსტატობით. გამოდიოდა ესტრადაზეც.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 2000 — ღირსების ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ეკატერინე ვაჩნაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კახური ღორი** — უძველესი ენდემური ჯიში. ევროპული გარეული ღორის მოშინაურების შემდეგ ხალხური სელექციის გზით ჩამოყალიბდა ცალკე ჯიშად. განეკუთვნება მომთაბარე ტიპს. ფერად შავია, ზოგჯერ მუქი ნაცარა ან მოწითალო. აქვს უხეში კონსტიტუცია, გვიან მწიფდება, გარემო პირობებს ადვილად ეგუება, ნაკლებმომთხოვნია. იკვებება ტყის მცენარეთა ნაყოფით, იყენებს აგრეთვე თავთავიანი კულტურების ნაწვერალს და ნაკლებნაყოფიერი ტენიანი ჭალის საძოვრებს. კერატის ცოცხალი მასაა 110-120 კგ (უდიდესი 160 კგ), ნეზვისა — 95—100 კგ (უდიდესი 130 კგ-მდე). ნაყოფიერება 7—8 გოჭი, მერძეულობა 30—40 კგ. გასუქების პერიოდში დღეღამური წონამატია 200—300 გ. 1 კგ წონის მოსამატებლად სჭირდება 8—8,5 საკვები ერთული. აქვს მაღალხარისხოვანი მჭლე ხორცი, რომლის წმინდა გამოსავალია 63—64%, ქონისა 20—21%. კახური ღორი გავრცელებულია თიანეთის, ახმეტის, თელავის, ყვარლის, გურჯაანის, დუშეთის, თეთრიწყაროს და სხვა მუნიციპალიტეტებში, სადაც 1974 წელს მისი რაოდენობა 2 ათას სულს აღწევდა.

ლიტერატურა
----------

* *მელითაური ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 452.