**5 - 27 სექტემბერი 1970 ზიგენი, გერმანია**

დასავლეთგერმანული ეს პატარა ქალაქი აქმადე მხოლოდ იმით იყო ცნობილი, რომ სწორედ აქ დაიბადა ცნობილი ფერმწერი პეტერ პაულ რუბენსი, ახლა კი ეს ქალაქი საჭადრაკო ოლიმპიადას მასპინძლობდა. ზიგენში 63 ქვეყნის ნაკრები გუნდი ჩამოვიდა, მაგრამ ორგანიზატორებმა ეკვადორის, ვენესუელის და საფრანგეთის გუნდებს ტურნირში გამოსვლის ნება არ დართო, განაცხადის ვადაზე გვიან შემოტანის გამო. ტურნირი ,,ზიგენლანდჰალეს’’ ვეებერთელა დარბაზში ტარდებოდა, სადაც კომფორტულად იყო განლაგებული 120 მაგიდა. ფიცარნაგზე ყოფნის უფლება მხოლოდ მოჭადრაკეებს, მსაჯებს და გუნდების კაპიტნებს ჰქონდათ. გერმანელები ჩვეული პედანტიზმით იცავდნენ ამ წესს და ერთხელ ეს ფიცარნაგი ფიდეს პრეზიდენტსაც დაატოვებინეს.

მთავარი ფავორიტები კვლავ საბჭოთა მოჭადრაკეები იყვნენ, რომელთაც მსოფლიოს ჩემპიონი, ბორის სპასკი თავკაცობდა. ძიერი გუნდები ჰყავდათ უნგრელებს (მათ გუნდში დებიუტი ჰქონდა ზოლტან რიბლის), იუგოსლავიელებს და ჩეხებს. დიდი მიზენები ჰქონდა ამერიკელებსაც, რომლებმაც როგორც იქნა დაიყოლიეს რობერტ ფიშერი თამაშზე. სახელმოხვეჭილი, მაგრამ უკვე ხანდაზმული მოჭადრაკეებით იყო დაკომპლექტებული არგენტინის ნაკრები. სიურპრიზების შემოთვაზება შეეძლოთ გფრ-ს, ბულგარეთის და გდრ-ს გუნდებსაც.

გუნდების ქვეჯგუფებში დასაყოფად პირველად გამოიყენეს კომპიუტერი (ადრე გუნდების კაპიტნები წერდნენ გუნდების სიძლიერის თავთავიანთ ვარიანტს და შემდეგ მსაჯთა კოლეგიას ამ ვარიანტებიდან გამოყავდა საშუალო ვარიანტი), რომელშიც წინა ხუთი ოლიმპიადის შედეგები იქნა შეყვანილი. უნდა ითქვას, რომ კომპიუტერმა ამოცანას თავი წარმატებით გაართვა და გუნდები ქვეჯგუფებში ძირითადად თანაბრად გადაანაწილა. ნახევარფინალებში მოულოდნელი არაფერი მომხდარა. ფინალურ ტურნირში უძიერესები გავიდნენ, თუმცა ზოგიერთ მათგანს გაუჭირდა კიდეც. ამერიკელებმა საერთოდ წააგეს გდრ-ის გუნდთან და მხოლოდ ნახევარი ქულით აჯობეს ნიდერლანდელებს. ასევე ნახევარი ქულით აჯობეს ბენტ ლარსენს და კომპანიას უნგრელებმა. თავის ტრადიციებზე სუსტად გამოვიდნენ ინგლისელები, შვედები და პოლონელები.

ფინალში ბრძოლა დაძაბული გამოდგა. მესამე ტურის შემდეგ ლიდერობდა უნგრეთის გუნდი. მას ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდნენ საბჭოთა მოჭადრაკეები და ქულით - იუგოსლავიელები და ამერიკელები. მეშვიდე ტურში უნგრელები დამარცხდნენ იუგოსლავიელებთან. ამით კარგად ისარგებლეს საბჭოელებმა, მათ 3 ქულა აართვეს გდრ-ს და პირველად დაწინაურდნენ. შემდგომში საბჭოთა მოჭადრაკეებს ლიდერობა აღარ დაუთმიათ და პირველებმა გადაკვეთეს ფინიშის ხაზი. დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მეორე და მესამე საპრიზო ადგილებისათვის. აქ სხვაობა სულ ნახევარ ქულას შეადგენდა. ბოლო ტურში უნგრელებმა 3-1 მოუგეს გდრ-ს გუნდს. იუგოსლავიელებმა მხოლოდ 2,5 ქულა აიღეს არგენტინელებთან შეხვედრაში და მესამე ადგილს დასჯერდნენ. მხოლოდ მეოთხე ადგილი ერგოთ ამერიკელებს. ოკეანისგაღმელებმა მთლად კარგად ვერ ითმაშეს ფინიშზე (მხოლოდ 5,5 ქულა მერვე-მეათე ტურებში) და შედეგიც შესაბამისი მიიღეს.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 60 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები ექ ვს ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მეორე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-XIV ადგილები). დანარჩენები B, C, D და E ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XV-XXIV, XXV-XXXVI, XXXVII-LXVIII და LXIX-LX ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 31 2.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 28,5 3.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 24 4.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 23 5.დროშა: ტუნისიტუნისი - 18 6.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 17,5 7.დროშა: პერუპერუ - 17,5 8.დროშა: დომინიკელთა რესპუბლიკადომინიკანელთა რესპუბლიკა - 11 9.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები - 8,5 10.მონაკოს დროშამონაკო - 1
* II ჯგუფი: 1.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 31,5 2.დროშა: კანადაკანადა - 23 3.დროშა: ინდონეზიაინდონეზია - 22,5 4დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 22 5.დროშა: ინგლისიინგლისი - 21,5 6.დროშა: ირანიირანი - 19,5 7.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 18,5 8.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 8,5 9.დროშა: ანდორაანდორა - 7,5 10.ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი - 5,5
* III ჯგუფი: 1.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 30,5 2.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 28,5 3.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 28 4.დროშა: ფინეთიფინეთი - 22,5 5.დროშა: ბელგიაბელგია - 19 6.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 17 7.მექსიკის დროშამექსიკა - 12 8.დროშა: იაპონიაიაპონია - 12 9.დროშა: თურქეთითურქეთი - 8,5 10. დროშა: ამერიკის  ვირჯინიის  კუნძულებიამერიკის ვირჯინიის კუნძულები - 2
* IV ჯგუფი: 1.დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 26,5 2.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 26 3.დროშა: დანიადანია - 25,5 4.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 22 5.დროშა: ფილიპინებიფილიპინები - 21,5 6.იტალიის დროშაიტალია - 21,5 7.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 19 8.ლიბანის დროშალიბანი - 8 9.დროშა: მაროკომაროკო - 7,5 10.გერნზის დროშაგერნზი - 2,5
* V ჯგუფი: 1.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 26 2.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 25,5 3.ისრაელის დროშაისრაელი - 24,5 4დროშა: კუბაკუბა - 22,5 5.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 22 6.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 18,5 7.დროშა: სინგაპურისინგაპური - 14 8.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 14 9.მალტის დროშამალტა - 8 10.როდეზიის დროშაროდეზია - 5
* VI ჯგუფი:1.დროშა: გერმანიაგერმანია - 29,5 2.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 28 3.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 21,5 4.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 20,5 5.ისლანდიის დროშაისლანდია - 19 6.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 5 7.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 14 8.დროშა: ალბანეთიალბანეთი - 13,5 9.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია - 13,5 10. დროშა: კვიპროსიკვიპროსი - 4,5

მეორე ეტაპი

* XLIX-LX ადგილები

49.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია - 36 50.როდეზიის დროშაროდეზია - 28 51.დროშა: თურქეთითურქეთი - 28 52.მალტის დროშამალტა - 27,5 53. ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი - 26 54.დროშა: მაროკომაროკო - 25 55.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები - 19 56.დროშა: ანდორაანდორა - 18 57.დროშა: კვიპროსიკვიპროსი - 16 58.დროშა: ამერიკის  ვირჯინიის  კუნძულებიამერიკის ვირჯინიის კუნძულები - 15 59.გერნზის დროშაგერნზი - 13 60.მონაკოს დროშამონაკო - 12,5

* XXXVII-XLVIII ადგილები

37.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 29,5 38.დროშა: ალბანეთიალბანეთი - 28 39.დროშა: პერუპერუ - 27,5 40.დროშა: სინგაპურისინგაპური - 26,5 41.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 24,5 42.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 23,5 43.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა - 22,5 44.მექსიკის დროშამექსიკა - 21 45.ლიბანის დროშალიბანი - 17 46.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 15,5 47.დროშა: იაპონიაიაპონია - 15 48.დროშა: დომინიკელთა რესპუბლიკადომინიკანელთა რესპუბლიკა - 13,5

* XXV-XXXVI ადგილები

25.დროშა: ინგლისიინგლისი - 30 26.დროშა: ფილიპინებიფილიპინები - 27,5 27.ისლანდიის დროშაისლანდია - 26 28.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 25,5 29.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 24 30.იტალიის დროშაიტალია - 22,5 31.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 20,5 32.დროშა: ირანიირანი - 19 33.დროშა: ბელგიაბელგია - 18,5 34.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 18,5 35.დროშა: ტუნისიტუნისი - 17,5 36.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 14,5

* XIII-XXIV ადგილები

13. ისრაელის დროშაისრაელი - 27. დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 25 15.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 24,5 16.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 23,5 17.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 23 18.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 23 19.დროშა: დანიადანია - 22 20.დროშა: ფინეთიფინეთი - 21,5 21.დროშა: კუბაკუბა - 20 22.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 19,5 23.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 18 24.დროშა: ინდონეზიაინდონეზია - 17

I-XII ადგილები

* 1. დროშა: სსრკსსრკ - 27,5
* 2. დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 26,5
* 3. დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 26
* 4. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 24,5
* 5. დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 23,5
* 6. დროშა: გერმანიაგერმანია - 22
* 7. დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 21,5
* 8. დროშა: არგენტინაარგენტინა - 21,5
* 9. დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 19
* 10. დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 18,5
* 11. დროშა: კანადაკანადა - 17,5
* 12. დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 16

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

ბორის სპასკი 9,5 (+7=5-0), ტიგრან პეტროსიანი 10 (+6=8-0), ვიქტორ კორჩნოი 11 (+8=6-1), ლევ პოლუგაევსკი 9 (+7=4-1), ვასილი სმისლოვი 8 (+5=6-0), ეფიმ გელერი 8 (+6=4-2),

* დროშა: უნგრეთიუნგრეთი

ლაიოშ პორტიში 11 (+7=8-1), ლევენტ ლენდიელი 5,5 (+2=7-3), იშტვან ბილეკი 10 (+7=6-0), დიოჟე ფორინტოში 11,5 (+9=5-2), იშტვან ჩომი 10,5 (+8=5-1), ზოლტან რიბლი 4,5 (+3=3-1)

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 7,5 (+3=9-1), ბორესლავ ივკოვი 10 (+7=6-0), მილან მატულოვიჩი 13 (+10=6-1), ალექსანდრ მატანოვიჩი 10 (+8=4-0), (+9=9-0), ბრუნო პარმა 7 (+3=8-1), დრაგოლუბ მინიჩი 7,5 (+6=3-0).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ბორის სპასკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9,5 | 12 | 79,2 |
| რობერტ ფიშერი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 10 | 13 | 76,9 |
| ბენტ ლარსენი | დროშა: დანია დანია | 13 | 17 | 76,5 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ბორესლავ ივკოვი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 10 | 13 | 76,9 |
| ტუდევ უიუტმენი | დროშა: მონღოლეთი მონღოლეთი | 13,5 | 18 | 75,0 |
| ლოტარ შმიდტი | დროშა: გერმანია გერმანია | 9 | 12 | 75,0 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| უილიამ ჰარტსონი | დროშა: ინგლისი ინგლისი | 12,5 | 16 | 78,1 |
| მილან მატულოვიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 13 | 17 | 76,5 |
| ვიქტორ კორჩნოი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11 | 15 | 73,3 |
| კრისტიან ლანგევეგი | დროშა: ნიდერლანდები ნიდერლანდები | 11 | 15 | 73,3 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ალექსანდრ მატანოვიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 10 | 12 | 83,3 |
| იან სმეიკალი | დროშა: ჩეხოსლოვაკია ჩეხოსლოვაკია | 13 | 17 | 76,5 |
| ლევ პოლუგაევსკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 9 | 12 | 75,0 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| უილიამ ლომბარდი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 11 | 14 | 78,6 |
| იშტვან ჩომი | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 10,5 | 14 | 75,0 |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 8 | 11 | 72,7 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| სამუელ ესტიმო | ფილიპინების დროშა ფილიპინები | 8 | 10 | 80,0 |
| იგრემ კონცი | დროშა: ალბანეთი ალბანეთი | 7 | 10 | 70,0 |
| ლეიფ ოგარდი | დროშა: ნორვეგია ნორვეგია | 7,5 | 11 | 68,2 |

ლიტერატურა
----------

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |