recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მარცვლეულის ხვატარი** (ლათ. Apamea sordens) — მწერი ხვატრისებრთა ოჯახისა. ზრდასრული ხვატარი საკმაოდ დიდი ზომისაა და გაშლილი ფრთების ჩათვლით სიგრძეში 40 მმ-ს აღწევს. ზრდასრული მატლის სხეულის სიგრძე 28 მმ-მდეა და ამიტომ თავთავზე საკმაოდ კარგად შესამჩნევია. როგორც მინდვრად, ისე ბეღელში (საწყობებში) ძირითადად ბოლო თაობის მატლები იზამთრებენ. გამოზამთრებული მატლები გვიან გაზაფხულზე იწყებენ დაჭუპრებას. ჭუპრიდან გამოსული პეპელა მაშინვე იწყებს ფრენას. გამოფრენილი პეპლები რამდენიმე დღის შემდეგ ხორბლის, ქერის, ჭვავის თავთავებზე, ღეროებზე და ფოთლის ქვედა მხარეზე კვერცხის დებას იწყებენ. გამოჩეკიდან პირველი ორი კვირა მატლი თითქმის ფარულად ბუდობს მარცვალში, სადაც მარცვლის შიგთავსს რძის სიმწიფეში ანადგურებს, რის შედეგადაც მარცვლისაგან მხოლოდ კანი რჩება. წამოზრდილი მატლები ტოვებენ მარცვალს, გამოდიან გარეთ, ფოთლის უკან ხალთაში შეიჭრებიან, ანდა თავთავებს შორის თავსდებიან, დღისით იქ იბუდებენ, შებინდებიდან კი თავთავებში გროვდებიან და მარცვლებს გარედან ღრღნიან.

მუხლუხი
მარცვლეულის ხვატართან საბრძოლველად იყენებენ სხვადასხვა ხერხს: თესლბრუნვას, სარეველა მცენარეებთან სისტემატურ ბრძოლას, მოსავლის დროულ და უდანაკარგო აღებას, ნაგერალასთან ბრძოლას, მცენარეთა ანარჩენების ნაკვეთიდან გამოტანას, დასილოსებას, მოხმარებას ან დაწვას, ნაწვერალის აოშვას, ნათესის დამატებით გამოკვებას, პესტიციდების გამოყენებას.

ქვესახეობები
------------

* *Apamea sordens finitima* (ადრე *A. finitima*)
* *Apamea sordens cerivana* (ალბერტა)
* *Apamea sordens sableana* Mikkola, 2009

სქოლიო
------

1. 1 2  *ლობჟანიძე მზაღო*, *ტყებუჩავა ზაირა*, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ძირითადი მავნებლები და მათთან ბრძოლის ღონისძიებები, თბ.: საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, 2009. — გვ. 11.
2. ↑  Species Details *Apamea sordens finitima*. E.H. Strickland Entomological Museum (2007). ციტირების თარიღი: 8 ნოემბერი, 2020.
**ოლჰა ილკივი** (დ. 12 ივნისი, 1920, ქ. სტრი, ახლანდ. ლვივის ოლქი — გ. 6 დეკემბერი, 2021, ლვივი) — უკრაინის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მონაწილე. სწავლობდა ამხანაგობა „მშობლიური სკოლის" («Рідна школа») უკრაინულ გიმნაზიაში. 1936 წელს ჩააბარა გოგონათა უკრაინულ ინსტიტუტში ქალაქ ფშემისლში (პოლონეთი), საშუალო განათლება კრაკოვში დაასრულა. მონაწილეობდა იატაკქვეშა ახალგაზრდულ ორგანიზაცია „პლასტის" საქმიანობაში. 1940 წელს მუშაობდა უკრაინის დახმარების კომიტეტში (ვარშავა). 1941 წელს ჩაირიცხა უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციაში (ბანდერელები). უკრაინის სახელმწიფოებრიობის აღდგენის აქტის გამოცხადების (30 ივნისი, 1941) შემდეგ იატაკქვეშა საქმიანობას ეწეოდა ლვივში, კერძოდ, 1942 წლიდან იყო უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის ქალთა საქალაქო ქსელის გამავრცელებელი; 1944 წლიდან — დრაჰობიჩის რეგიონში ორგანიზაციის ქალთა ქსელის გამავრცელებლის მოადგილე, შემდგომში — სტანისლავის (ახლანდ. ივანო-ფრანკივსკის) ოლქის გამავრცელებელი. 1947 წლიდან მიაბარეს უკრაინის აჯანყებულთა არმიის მთავარსარდალ რომან შუხევიჩს. 1950 წლის 14 მარტს დააპატიმრეს ლვივში, 1951 წლის 24 ნოემბერს სსრკ უშიშროების სამინისტროს განსაკუთრებულმა თათბირმა 25 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა ქონების კონფისკაციასთან ერთად. სასჯელს იხდიდა ალექსანდროვსკოესა და ვლადიმირის ციხეებში (რუსეთი). 1957 წელს უარი განაცხადა გათავისუფლების სანაცვლოდ მონანიებაზე, 1964 წელს გათავისუფლდა შეწყალების შედეგად. დაბრუნდა ლვივში. მონაწილეობდა უკრაინელ ნაციონალისტთა კონგრესისა (1992) და უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის (1993) დამფუძნებელ კრებებზე. 1995–2000 წლებში იყო სრულიად უკრაინის უკრაინელ ქალთა ლიგის თავმჯდომარის მოადგილე. 2003 წლიდან თანამშრომლობდა ლვივის საოლქო სათემო გაერთიანება „თავისუფლების კომიტეტთან". ავტორია რიგი სტატიებისა რომან შუხევიჩის შესახებ. დაჯილდოებულია მთავრის ცოლ ოლღას III ხარისხის ორდენით (2008).

ბიბლიოგრაფია
------------

წიგნები
* Ільків Ольга Фаустинівна. У тенетах двох «закриток»: поезія / Ольга Ільків. — Л.: Каменяр, 2011. — 183 с.: фотогр. ноти. — 1000 екз. ISBN 978-966-607-171-5.

სტატიები
* Ільків Ольга Фаустинівна. «Роман Шухевич як літературний критик» // «Роман Шухевич: постать на тлі доби Воюючої України» (Т. 2005);
* Ільків Ольга Фаустинівна. «Роман Шухевич у моєму житті» // «Літопис УПА. Т. 45. Генерал Роман Шухевич — „Тарас Чупринка" Головний Командир УПА» (Торонто; Л. 2007);
* Ільків Ольга Фаустинівна. «Провідник Роман Шухевич та жінки» // «Роман Шухевич: постать на тлі доби Воюючої України» (Т. 2005).

ლიტერატურა
----------

* Полюга Л. Шляхами спогадів. 1944–1956. Л.; К. 2003.

სქოლიო
------

1. ↑  Зайцев, Ю. Д.. Ільків Ольга Фаустинівна uk. *Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс]* (2021). ციტირების თარიღი: 18 მარტი, 2023
**„მირანდესი"** (ესპ. Club Deportivo Numancia de Soria) — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1945 წელს, კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ სორიაში. ასპარეზობს ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ ლოს პახარიტოსზე, რომელიც 9000 მაყურებელს იტევს.

ისტორია
-------

კლუბს სახელი დაერქვა უძველესი კელტიბერიული ქალაქის, ნუმანციის სახელის გამო, რომელთან ახლოსაც მომავალში ქალაქი სორია დაარსდა. ტერსერა დივიზიონში გატარებული დიდი დროის შემდეგ, კლუბმა განიცადა პროგრესი და შეძლო პრიმერა დივიზიონში აღზევება, სადაც 3 სეზონი გაატარა (1999, 2004, 2008).

„ნუმანსიამ" ესპანეთში სახელი გაითქვა 1995-96 წლების სეზონში, თამაშობდა დონით მესამე ჩემპიონატში და შეძლო 3 უმაღლესი დივიზიონის კლუბის დამარცხება („რეალ სოსიედადი", „რასინგი, „სპორტინგი" ხიხონი). 1/4 ფინალში კი დამარცხდა „ბარსელონასთან", პირველი მატჩი ფრედ დასრულდა, ხოლო მეორე მატჩის დასაწყისში „ნუმანსია" ლიდერობდა.

2008 წლის 2 ნოემბერს, ხიხონის „სპორტინგთან" 1-3 დამარცხების შემდეგ, „ნუმანსიამ" დააგროვა 200 გაშვებული გოლი პრიმერა დივიზიონის 3 სეზონზე ცოტა მეტში (1999-00, 2000-01, 2004-05 და 2008-09-ის ნაწილი). 2008-09 წლების სეზონში დაქვეითდა სეგუნდა დივიზიონში, მიუხედავად იმისა, რომ სეზონი დაიწყო სენსაციური გამარჯვებით „ბარსელონის" წინააღმდეგ, ანგარიშით 1-0.

მიღწევები
---------

* **სეგუნდა დივიზიონი**
	+ **ჩემპიონი:** 2007/08
* **სეგუნდა დივიზიონი ბ**
	+ **ჩემპიონი (4):** 1961/62, 1962/63, 1965/66, 1988/89

სეზონების რაოდენობა
-------------------

* **პრიმერა დივიზიონი** — 4 სეზონი
* **სეგუნდა დივიზიონი** — 18 სეზონი
* **სეგუნდა დივიზიონი ბ** — 8 სეზონი
* **ტერსერა დივიზიონი** — 33 სეზონი
* **რეგიონალური ლიგა** — 9 სეზონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ნუმანსია (საფეხბურთო კლუბი)Twitter-ზე
* კლუბის პროფილი Soccerway-ზე
* კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Numancia wins in Tarragona in the 94' and nears promotion დაარქივებული 2008-04-08 საიტზე Wayback Machine.  (ესპანური)
2. ↑   (Spanish)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონი · 2016–2017 |
| --- |
|  |
| 
* „ალკორკონი"
* „ალმერია"
* „ელჩე"
* „ვალიადოლიდი"
* „კადისი"
* „კორდობა"
* „ლევანტე"
* „ლუგო"
* „მალიორკა"
* „მირანდესი"
* „ნუმანსია"
* „ოვიედო"
* „ჟირონა"
* „რაიო ვალიეკანო"
* „რეუს დეპორტიუ"
* „სარაგოსა"
* „სევილია ატლეტიკო"
* „ტენერიფე"
* „უკამ მურსია"
* „უესკა"
* „ხეტაფე"
* „ხიმნასტიკი"
 |

 |
დიდი პანდა იკვებება მხოლოდ ბამბუკის ზოგიერთი სახეობით
**მონოფაგია** (ბერძ. μόνος — „ერთი" და  φάγος — „შთამნთქმელი") — ცხოველთა სპეციალიზებული კვება ერთი სახეობის საკვებით. იგი კვების სპეციალიზაციის უკიდურესი ხარისხია. ხშირად ვხვდებით სახეობათა დიდი რაოდენობის მქონე ჯგუფებში, განსაკუთრებით მცენარეჭამია მწერებში (მ.შ. ზოგიერთი ქერცლფრთიანი, ხოჭოები, ფოთოლრწყილები, ბუგრები), აღნიშნულია ჭიაყელებში, კიბოსნაირებსა და მოლუსკებში, აგრეთვე პარაზიტულ სახეობებში (მაგ. ნემატოდა *Cystoopsis acipenseris* ცხოვრობს მხოლოდ ცქვრინში, მონოგენეზური მწოველა *Anchylodiscus siluri* ნაპოვნია მხოლოდ ლოქოში). ხერხემლიანთა შორის მონოფაგია შემჩნეულია ზოგიერთ ფიტოფაგში; მაგ. პალმის სვავი (*Anchylodiscus siluri*) იკვებება ზეთის პალმის ნაყოფით, ზოგიერთი კოლიბრი — განსაზღვრული სახეობის მცენარეების ნექტრით. მონოფაგიის გაგება საკმაოდ პირობითია. ასე მაგალითად, კომბოსტოს თეთრულა ვითარდება ძირითადად კომბოსტოში, მაგრამ შესაძლოა იკვებებოდეს კომბოსტოსებრთა ოჯახის სხვა წარმომადგენლებითაც (ამ შემთხვევაში საუბრობენ ოლიგოფაგიაზე). შდრ. პოლიფაგია.

სქოლიო
------

1. ↑   Монофагия // Большая российская энциклопедия. т. 21. — М. 2013. — стр. 43.
მარცხენა ხელის წესი: I — გამტარში გამავალი დენის მიმართულება; B — მაგნიტური ველის ინდუქციის მიმართულება; F — ველის მხრივ გამტარზე მოქმედი ძალის მიმართულება.
**მარცხენა ხელის წესი** — წესი რომელსაც იყენებენ მაგნიტურ ველში მოთავსებულ დენიან გამტარზე მოქმედი მაგნიტური ძალის მიმართულების დასადგენად.

ამ წესის თანახმად, თუ მარცხენა ხელისგულს ისე მოვათავსებთ რომ გაშვერილი ოთხი თითის მიმართულება ემთხვეოდეს დენის მიმართულებას, ხოლო მაგნიტური ველის ძალწირები ხელისგულში შედიოდნენ, მაშინ დახრილი ცერის მიმართულება გვიჩენებს გამტარზე მოქმედი ძალის მიმართულებას. მარცხენა ხელის წესის გამოყენებისას მაგნიტურ ველში მოძრავ ელექტრონზე ან უარყოფით იონზე მოქმედი ძალის განსაზღვრისათვის აუცილებელია იმის გათვალისწინება, რომ ელექტრონის მოძრაობის მიმართულება ელექტრული დენის საყოველთაოდ მიღებული პირობითი მიმართულების საწინააღმდეგოა. მარცხენა ხელის წესი განსაზღვრავს ლორენცის ძალის მაგნიტური ძალის მიმართულებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მარჯვენა ხელის წესი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 475.
**მონოპლაკოფორები**, *ერთფირფიტიანები* (Monoplacophora) — უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა. ცნობილი იყო მხოლოდ ქვედა პალეოზოური პერიოდის ნამარხი ფორმები. 1952 წელს წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში 3950 მ სიღრმიდან მოიპოვეს მონოპლაკოფორების რამდენიმე ცოცხალი ეგზემპლარი, რომელსაც უწოდეს Neopilina galatheae. აქვს კონუსისებრი ნიჟარა (3 სმ დიამეტრისაა). სხეული შედგება თავისაგან, ტანისა და ფეხისაგან. თვალები არ აქვს. საჭმლის მომნელებელი სისტემა შეიცავს ხახას, საყლაპავს, კუჭს, შუა და უკანა ნაწლავს. პირზე აქვს საფხეკი, გული შედგება 2 პარკუჭისა და 4 წინაგულისაგან. გამოყოფას 6 წყვილი თირკმელი ემსახურება. ნერვული სისტემა მოიცავს ხახისირგვლივ ნერვულ რკალს, ორ წყვილ პედალურ და პლევროვისცერალურ ნერვულ წარმონაქმნს. გაყოფილსქესიანებია. კლასში 60 სახეობამდეა, მათგან 6 თანამედროვეა და გაერთიანებულია ნეოპილიანას გვარში.

ლიტერატურა
----------

* *ლეჟავა გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 99.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მონოპლაკოფორები***

* Anatomy დაარქივებული 2007-11-20 საიტზე Wayback Machine.
* DiscoverLife: Taxonomy of Monoplacophora
* Animal Diversity Web: Monoplacophora
**მევლუდ მელაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი ავტომრბოლი და მოჭიდავე (სამბო). საქართველოს საავტომობილო ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი. მისი საავტომობილი კარიერა 2001 წელს დაიწყო, ხოლო 2014 წელს იგი გახდა საქართველოს ჩემპიონი წრიულ რბოლებში ფორმულა ალფას ტიპის ავტომობილით.

ბიოგრაფია
---------

მევლუდის მამა ვაჟა მელაძე არის ქართველი მწერალი და გაზეთ ამერ-იმერის რედაქტორი. მისი დედა სირანუშ ბართაია არის სკოლის მასწავლებელი და ფილოლოგი. 10 წლის ასაკში მან აქტიურად დაიწყო ვარჯიში სამბოში. სკოლაში სწავლის დროს მევლუდ მელაძეს გაუჩნდა ინტერესი რადიო-მართვადი ავტომობილებისადმი. 1989 წლიდან 1993 წლამდე იგი სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 

მრბოლელობამდე მევლუდ მელაძე იყო მოჭიდავე, მას ჰქონდა წარმატებები როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მის საზღვრებს გარეთაც. პროფესიონალ მოჭიდავეთა შორის პირველად 1983 წელს გამოვიდა. 1989 წელს მან მეორე ადგილი აიღო საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში. 1991 წელს მან ასევე მოიპოვა ოქროს მედალი ევროპის სამბოს ჩემპიონატში. 1992 და 1993 წლებში ევროპის ჩემპიონატში ორჯერ დაიკავა მესამე ადგილი. ის ასევე არის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი.

2001 წელს მევლუდ მელაძემ დაიწყო სარბოლო კარიერა. სანამ მევლუდი პროფესიონალი მრბოლის ლიცენზიას მიიღებდა, ის 2 წელი გამოდიოდა მოყვარულებს შორის. მან პირველი გამარჯვება 2002 წელს მოიპოვა ტურინგ ლაითის კლასში.

### რალი

* 2005 წლის ევროპის რალის ეტაპის გამარჯვებული
* Nemiroff Yalta Rally - მეორე ადგილი ჯგუფში, 2006 წელი
* Prime Yalta Rally - მეორე ადგილი ჯგუფში, 2007 წელი
* ამერიკის რალის მონაწილე, 2-Wheel Drive კლასში
* 2014 რალი ამერიკა - მერვე ადგილი 2-Wheel Drive კლასში.

### წრიული რბოლა

* ჩემპიონი ტურინგ ლაითის კლასში 2002, 2008, 2009, 2010 წლებში
* Black Sea Cup - ის გამარჯვებული ტურინგ ლაითის კლასში 2011 წელს
* საქართველოს ჩემპიონი ფორმულა ალფას კლასში 2014 წელს.

ძირითადი შედეგები (სამბო)
-------------------------

| **დისციპლინა** | **ადგილმდებარეობა** | ტურნირი | წონითი კატეგორია | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| სამბო | კიევი, უკრაინა | ევროპის ჩემპიონატი (FMS) 1992 | -52 კგ | 03 ﻿3rd |
| სამბო | ტურინი, იტალია | ევროპის ჩემპიონატი 1991 | -52 კგ | 01 ﻿1st |
| სამბო | შამბერი, საფრანგეთი | მსოფლიო ჩემპიონატი (FMS) 1991 | -52 კგ | 02 ﻿2nd |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს ეროვნული საავტომობილო ფედერაცია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* მევლუდ მელაძე[*მკვდარი ბმული*] — ქართული სპორტი
მიხეილ გრუშევსკი
**მიხეილ სერგეის ძე გრუშევსკი** (უკრ. Михайло Сергійович Грушевський, რუს. Михаи́л Серге́евич Груше́вский; დ. 17 სექტემბერი, 1866, ქ. ხოლმი, ახლანდ. ხელმი, პოლონეთი, — გ. 25 ნოემბერი, 1934, ქ. კისლოვოდსკი) — უკრაინელი პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, პუბლიცისტი; რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1910), უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1924), საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929).

დაიბადა ქალაქ ხელმში არისტოკრატულ ოჯახში. ბავშვობა საქართველოში გაატარა, სწავლობდა ტფილისის პირველ გიმნაზიაში (მემორიალური დაფა, 1996). უმაღლესი განათლება მიიღო კიევის წმ. ვლადიმირის უნივერსიტეტში. იცავდა უკრაინის ეროვნულ იდეებს, რისთვისაც მუდმივად დევნიდნენ. 1914 ნოემბერში გრუშევსკი დააპატიმრეს და ქალაქ სიბირსკში გადაასახლეს. თებერვლის რევოლუციის და რუსეთის მონარქიის დამხობის (1917) შემდეგ იგი დაბრუნდა კიევში, აირჩიეს უკრაინის ცენტრალური რადის თავმჯდომარედ (1917–1918), იბრძოდა უკრაინისათვის ფართო პოლიტიკური და ეროვნულ-კულტურული ავტონომიის მოსაპოვებლად ფედერალიზმის საფუძველზე. უკრაინის მმართველ დირექტორიასთან კონფლიქტის გამო 1919 წელს გრუშევსკი იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. მოგვიანებით ბოლშევიკების მიმართ შემრიგებლური პოზიცია აირჩია. 1924 წელს საბჭოთა უკრაინის მთავრობის მიწვევით გრუშევსკი დაბრუნდა უკრაინაში, თუმცა 1931 წელს დააპატიმრეს და ბრალი დასდეს „უკრაინის ეროვნული ცენტრის" ხელმძღვანელობაში. განთავისუფლების შემდეგ იძულებით ცხოვრობდა მოსკოვში. დაკრძალულია კიევში. მისი სახელობისაა ქალაქ თბილისის №41 საჯარო სკოლა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Історія Украïни–Руси, т. 1–10 (в 13 кн.), К. 1898–1936 (т. 1–11, К. 1991–98).

ლიტერატურა
----------

* *ცირეკიძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**ნურ ალ-ჰუსეინი** (არაბ. الملكة نور‎‎; დაიბადა *ლიზა ნაჯიბ ჰალაბი*; დ. 23 აგვისტო 1951, ვაშინგტონი, აშშ) — აშშ-ში დაბადებული იორდანიის ყოფილი დედოფალი, მეფე ჰუსეინის ქვრივი. იყო მისი მეოთხე მეუღლე და დედოფალი 1978 წლიდან და მის 1999 წელს გარდაცვალებამდე.

დედოფალი ნური საერთაშორისო საჯარო მუშაკია, რომელიც მხარს უჭერს კულტურული ურთიერთგაგებისა და კონფლიქტების თავიდან აცილებას, ასევე მუშაობს ლტოლვილების, დაკარგული ადამიანების, სიღარიბის, კლიმატის ცვლილებისა და განიარაღების საკითხებზე. მისი სამშვიდობო მუშაობა ძირითადად კონცენტრირებულია ახლო აღმოსავლეთში, ბალკანეთში, ცენტრალურ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ლათინურ ამერიკასა და აფრიკაში.

დედოფალი არის „უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა საერთაშორისო კომისიის" კომისართა საბჭოს ყველაზე ძველი წევრი. 2011 წლიდან „United World Colleges"-ის მოძრაობის პრეზიდენტი და ბირთვული იარაღის გავრცელების წანააღმდეგ კამპანიის „გლობალური ნული"-ს ადვოკატია. 2015 წელს, დედოფალმა ნურიმ *ვუდრო ვილსონის ჯილდო* მიიღო, მისი საჯარო სამსახურისთვის.

სქოლიო
------

1. ↑  "Queen Noor of Jordan receives Woodrow Wilson award at Princeton's 100th Alumni Day", NJ.com, 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb14555091z (data)
* GND: 124534872
* ISNI: 0000 0001 2018 8045
* LCCN: n95055129
* NKC: mzk2005269636
* NLA: 40444749
* NLP: A16396674
* NTA: 243958080
* The SBN id UBOV043469 is not valid.
* SELIBR: 230361
* SUDOC: 083166459
* VIAF: 106602914
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 106602914

 |
წლის წისქვილი
**წისქვილი (მარცვალსაფქვავი)** — მარცვალსაფქვავი მრეწველობის საწარმო, სადაც მარცვალს ფქვილად გადაამუშავებენ. თანამედროვე მარცვალსაფქვავ წისქვილში საავტომობილო, რკინიგზის, წყლის ტრანსპორტს განტვირთავენ მექანიკური და პნევმატური დანადგარებით. მარცვალს ათავსებენ ელევატორებში. მარცვალსაწმენდ განყოფილებაში მარცვალს მინარევებისგან წმენდენ სეპარატორებით, ტრიერებით და მაგნიტური აპარატებით. შემდეგ მარცვლის ზედაპირს წმენდენ მშრალი ან სველი ხერხით და საფქვავად მომზადებული მარცვლეული კულტურების სხვადასხვა ტიპს საფქვავი პარტიის მისაღებად ერთმანეთში აურევენ.

საფქვავ განყოფილებაში მიმდინარეობს სამი ძირითადი ოპერაცია: 1) მარცვლის პირველადი დაქუცმაცება; 2) მიღებული პიპკის გამდიდრება; და 3) გამდიდრებული პიპკებისგან ფქვილის მიღება. მარცვალს აქუცმაცებენ ვალცებიან დანადგარზე. პიპკების ვალცებიან დანადგარზე დაქუცმაცებით იღებენ შუალედურ პროდუქტს, შემდეგ კი ფქვილს. დაფქვის ასეთი ხერხი ფქვილის მაქსიმალურ გამოსავალს იძლევა. მიღებული ფქვილი ტომრებში იყრება და ავტომატურად იწონება. საწარმოო პროცესში, რომელიც მექანიზებული და უწყვეტია, 30-მდე ტიპის მანქანა მონაწილეობს. თანამედროვე წისქვილები აღჭურვილია მარცვლისა და შუალედური პროდუქტების გადასაადგილებელი პნევმატური ტრანსპორტით.

ლიტერატურა
----------

* *ოჩიაური თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 333.
**მარცვლეულის ჩრჩილი**, *სიმინდის ჩრჩილი* (ლათ. Sitotroga cerealella) — მწერი ქერცლფრთიანების რიგისა. ფართოდაა გავრცელებული საქართველოში. მისი სიგრძე გაშლილი ფრთებით 11–16 მმ-ია. ფერად ჟანგისფერი ყვითელია, ფრთები და თავი დაფარულია თეთრი ქერცლით. წინა ფრთების წამახვილებულ ბოლოში ორი ლაქა ახასიათებს. უკანა, წვეროსკენ ამონაკვთულ ფრთებზე აქვს ნაცრისფერი ფოჩები. ზამთარს ატარებს საწყობებში, ბეღლებსა და სასიმინდეებში, ძირითადად პეპლის ფაზაში. დებს 50–150 ცალს კვერცხს, სიმინდის ტაროებზე, ხორბლის, შვრიის, ჭვავისა და წიწიბურას თავთავებზე. ემბრიონული განვითარება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ჰიდროთერმულ პირობებზე და 4-დან 28 დღემდე გრძელდება. ახლადგამოჩეკილი მატლი იჭრება მარცვალში, მიყვება მას საწყობში და იქვე ამთავრებს განვითარებას, რის შემდეგაც ხდება დაჭუპრება. მანამდე მატლი ღრღნის პეპლის გამოსაფრენ ხვრელს და აბლაბუდის ძაფისაგან იკეთებს დასაჭუპრებელ აკვანს ხვრელის კედლებში. 10–12°C-ზე მატლი გადადის დიაპაუზაში, 10–11%-იანი ტენიანობის შემთხვევაში მისი დიდი ნაწილი იღუპება. მავნებელი წელიწადში დაახლოებით 4–6 თაობას იძლევა. ჩრჩილის მატლები იკვებებიან აღნიშნული სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მარცვლებით, რის შედეგადაც პროდუქცია კარგავს როგორც საწარმოო, ისე კვებით ღირებულებას.

ებრძვიან სხვადასხვა მეთოდით: ბეღელში შენახვამდე მარცვალში არეგულირებენ ტენიანობას (< 14%) ან წმენდენ მექანიკურ სანიავებელ მანქანებში, იყენებენ პესტიციდებსაც.

სქოლიო
------

1. 1 2  *ლობჟანიძე მზაღო*, *ტყებუჩავა ზაირა*, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ძირითადი მავნებლები და მათთან ბრძოლის ღონისძიებები, თბ.: საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, 2009. — გვ. 13.
**მირიან მელუა** (დ. 3 აგვისტო, 1903, ასკანა — გ. 1991) — ქართველი პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
---------

მირიან მელუა წარმოშობით ოზურგეთიდან იყო. დაიბადა ლუკა მელუასა და ვრისიმე თავართქილაძის ოჯახში, სადაც შვიდი ბავშვი იზრდებოდა. საშუალო სასწავლებელს ამთავრებდა, როცა ეზიარა სოციალისტურ იდეებს, გახდა ახალგაზრდა სოციალისტი. ჯერ კიდევ სკოლის მოსწავლე პასუხსაგებ პარტიულ დავალებებს ასრულებდა. სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტი იყო, როცა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. გათავისუფლების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ჯერ თურქეთში გადავიდა არალეგალურად, 1924 წლის დეკემბერში კი მარსელში ჩავიდა და ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. მარსელიდან ტულუზაში გადაინაცვლა, შემდეგ სოშოში და ბოლოს პარიზში. 1936 წელს იქორწინა მარო ბარნოვზე. მარიამ ბარნოვი ცხრა წლამდე გორში იზრდებოდა ბებიასთან. დედით ობოლი იყო. მამამისი — ნიკოლოზ ბარნოვი წითელი არმიის წინააღმდეგ იბრძოდა და საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ იძულებული გახდა, სამშობლოდან წასულიყო. 1922 წელს პატარა მარიამმაც დატოვა საქართველო და ოჯახთან ერთად ვარშავის გავლით ჩავიდა პარიზში. იზრდებოდა კათოლიკურ პანსიონში, მაგრამ მართლმადიდებლობის ერთგული დარჩა და შვილებიც ამ რწმენით გაზარდა.

მირიანმა და მარომ სანიმუშო ქართული ოჯახი შექმნეს. შეეძინათ ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. მირიან მელუა ვერასოდეს შეეგუა საქართველოს ოკუპაციას. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო და მთელი ცხოვრება შეძლებისდაგვარად იბრძოდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. ემიგრაციაში პოლიტიკურ ლიდერად ირაკლი წერეთელი აირჩია და მისი პიროვნებისა და იდეების ერთგული დარჩა სიკვდილამდე. თავის შესაძლებლობას უშურვებლად ახმარდა ქართული ემიგრაციის ეროვნულ-პოლიტიკურ თუ კულტურულ საქმიანობას. წლების განმავლობაში იყო ქართველ მწერალთა და ჟურნალისტთა საზოგადოების გამგეობისა და პარიზში გამომავალ ჟურნალ „სოციალისტური აზრის" სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ემიგრაცია მას უმადლის, შალვა სკამკოჩაიშვილთან ერთად, „ქართული ლექსიკონის" გამოცემას (პარიზი,1948). გარდა ამ ლექსიკონისა მირიან მელუას რუბენ ყიფიანთან ერთად, ირაკლი წერეთლის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით მოუმზადებია და 1960 წლის მაისში, მიუნხენში, გამოუცია კრებული „სოციალისტური აზრი". მირიან მელუა გარდაიცვალა 1991 წელს. დაკრძალულია ლევილის ძმათა სასაფლაოზე. აქვეა დაკრძალული მისი მეუღლე, მარიამ ბარნოვი (1913–1999) და ვაჟები — ლუკა (1936–2010) და მირიანი (1942–2021). 2003 წელს ძმებმა — ლუკა და მირიან მელუებმა, კლოდ პარმენტიესთან ერთად დააფუძნეს „ლევილი სურ ორჟის ფრანგულ-ქართული დღეები", რომლებიც დღესაც ტარდება. 2007 წელს ლუკას თაოსნობით ინტერნეტით დაიწყო საინფორმაციო ბიულეტენის — „Georgian Neews"-ის გამოშვება ფრანგულ, ქართულ და ინგლისურ ენებზე.

ლიტერატურა
----------

* შარაძე, გურამ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია. ტ. 7. თბ. 2005. გვ. 337–341.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მირიან მელუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მიკოპლაზმები** (ლათ. Mycoplasma; ძვ. ბერძნ. μύκης — სოკო და  πλάσμα — გამოძერწილი, გაფორმებული) — ბაქტერიების ერთ-ერთი ჯგუფი, რომელთაც სხვა ბაქტერიებისაგან განსხვავებით არა აქვთ უჯრედის კედელი. აღნიშნული მიკროორგანიზმი წარმოდგენილია 2 სახით: დიფერენცირებული უჯრედებით (500-1000 ნმ) და PPLO - ელემენტარული სხეულაკებით (75-250ნმ). გვხვდება აგრეთვე ძაფისებრი ფორმებიც.

მიკოპლაზმები შედგება დაახლოებით 60 სახეობისგან. ისინი პირის ღრუს ნორმალური ფლორის ნაწილია და შეიძლება იზოლირებული იყოს ნერწყვისგან, პირის ღრუს ლორწოვანი გარსისგან, ნახველიდან ან ნორმალური ტონზილური ქსოვილისგან, განსაკუთრებით M. hominis ი M. salivarius. ამასთან, ისინი ცხოველებში აღიარებულია ადამიანის სასუნთქი და შარდსასქესო ტრაქტისა და სახსრების პათოგენებად. ამ გვარის ყველაზე მნიშვნელოვანი სახეობაა Mycoplasma pneumoniae, პასუხისმგებელია პნევმონიის 10% -ზე და Mycoplasma hominis, ეს იწვევს მშობიარობის შემდგომ ცხელებას ქალებში და საშვილოსნოს მილების ინფექციებს.

მიკოპლაზმა ყველაზე პატარა ბაქტერიაა, რომელსაც შეუძლია ბუნებაში თავისუფალი ცხოვრება, ხელოვნურ საკვებ ნიადაგებზე ზრდა და თვითგამრავლება ექსტრაუჯრედულად, გარდა იმისა, რომ აქვს დნმ და რნმ. ყველა ეს მახასიათებელი მათ ვირუსებისგან განასხვავებს. ვირუსებს და ელემენტარულ სხეულაკებს გააჩნიათ საერთო თვისებები: ზომები, ფილტრაბელურობა, ეთერისადმი მგრძნობელობა, ანტიბიოტიკებისადმი მდგრადობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიკოპლაზმები *nplg.gov.ge*
* ბაქტერიები და ვირუსები *geocybernetics.wordpress.com*
**მიკრობიოტა** (ლათ. Microbiota) — შიშველთესლოვან წიწვოვან მცენარეთა გვარი კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ერთადერთი სახეობა *М. decussata*. იგი 25–50 (100-მდე) სმ სიმაღლის მარადმწვანე გართხმული ბუჩქია, 2–5 მ სიგრძის ბრტყელი ყლორტებით. ფოთლები ზაფხულში მუქი მწვანეა, შემოდგომასა და ზამთარში მოწითალო-ყავისფერი, ქერცლისებრი, ჯვარედინ-წყვილი, ძირში შეზრდილი, ოვალურ-მახვილბოლოიანი, 2 მმ-მდე დიამეტრის; ახალგაზრდა ყლორტებზე ფოთლების ნაწილი შესაძლოა ნემსისებრი იყოს. მამრობითი გირჩები ოვალური ან მთლად მრგვალია, ყალიბდებიან მრავალწლიანი ტოტების ძირში ბოლო პატარა ტოტებზე. მდედრობითი გირჩები ხმელია, 5–6 მმ სიგრძისა და 3 მმ სიგანის, ერთთესლიანი, დამწიფების დროს იხსნება 2 ან 4 საგდულად. ცოცხლობს 100 წლამდე. თესლს იკეთებს 10 წლიდან. იზრდება შორეულ აღმოსავლეთში. სიხოტე-ალინის (რუსეთი) ენდემია. ფერდობებისა და მწვერვალების ზედა ნაწილებში ქვიან ადგილებში წარმოქმნის ხშირ რაყებს. რელიქტური სახეობაა; შეტანილია რუსეთისა და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხებში.

სქოლიო
------

1. ↑  *Баландин С. А.* Микробиота // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М. 2012. — стр. 259.
**მევლუთ ჩავუშოღლუ** (თურქ. Mevlüt Çavuşoğlu; დ. 5 თებერვალი 1968, ალანია, ანთალია, თურქეთი) — თურქი პოლიტოკოსი, დიპლომატი, ბიზნესმენი და თურქეთის მოქმედი საგარეო საქმეთა მინისტრი. ამ თანამდებობამდე, 2010-2012 წლებში ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის თავმჯდომარე, ხოლო 2013-2014 წლებში თურქეთის ევროკავშირის საკითხებში მინისტრი იყო. სგპ-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრია, რომელიც 2002 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ანთალიის ოლქში გაიმარჯვა და გახდა პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

ჩავუშოღლუ დაიბადა 1968 წლის 5 თებერვალს ანთალიის პროვინციის ქალაქ ალანიაში. საშუალო განათლება მიიღო *ემინ ფაშის* კერძო ლიცეუმში. 1988 წელს დაამთავრა ანკარის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. ამის შემდეგ მოიპოვა აშშ-ს სტიპენდია და სწავლა გააგრძელა *ლონგ აილენდის* უნივერსიტეტში, სადაც მაგისტრის წოდებით ეკონომიკის ფაკულტეტი დაამთავრა. 1993 წელს, ანკარის უნივერსიტეტის ევროგაერთიანების კვლევის ცენტრის "ევროპული გამოცდილების" პროგრამა დაასრულა და იმავე წელს დაიწყო სწავლა *ბილქენთის უნივერსიტეტის* სადოქტორო პროგრამაზე. ამის შემდეგ მოიპოვა ევროკავშირის სტიპენდია და დაამთავრა დოქტორის ხარისხით ლონდონის ეკონომიკის სკოლა "გარემოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების" განხრით. 1995 წელს, მუშაობდა გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) და გარემოს დაცვის სამინისტროში.

დაოჯახებულია და ჰყავს ერთი შვილი, იცის ინგლისური, იაპონური, გერმანული და რუსული ენები.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

სგპ-ს ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრია. 2002, 2007, 2011 და 2015 წლების საპარლამენტო არჩევნების დროს, გახდა დეპუტატი ანთალიის ოლქიდან. პარტიაში ეკავა პარტიის საგარეო ურთიერთობათა კოორდინატორის მოადგილის პოსტი, ხოლო 2010 წელს ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის (PACE) პრეზიდენტად აირჩიეს.

2015 წლის 24 ნოემბრიდან თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მევლუთ ჩავუშოღლუ Twitter-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Mevlüt Çavuşoğlu - Özgeçmiş
2. ↑  Mevlüt Çavuşoğlu Kimdir?[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  AKPM'ye ilk kez Türk başkan.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-02-01. ციტირების თარიღი: 2016-08-01.
**მურა**/**მური** (სლოვენ. Mura; გერმ. Mur; უნგრ. Mura) — მდინარე ცენტრალურ ევროპაში. მდინარე დრავის მარცხენა შენაკადი. მიედინება ავსტრიის, სლოვენიის, ხორვატიისა და უნგრეთის საზღვარზე. სათავე აქვს აღმოსავლეთ ალპებში, ზღვის დონიდან 1898 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 438 კმ, აუზის ფართობი 13.824 კმ². მდინარის 295 კილომეტრიანი მონაკვეთი ავსტრიაშია, 95 კილომეტრი სლოვენიაში, დანარჩენი კი ქმნის საზღვარს ხორვატიასა და უნგრეთს შორის. ზემო წელში მიედინება ვიწრო ხეობაში, ქვედა ნაწილში ვაკეზე იშლება, სადაც მდებარეობს ქალაქი გრაცი. მდინარე დრავას ერთვის ლეგრადის სიახლოვეს. წყლის საშუალო ხარჯი 166 მ³/წმ. სანაოსნოა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ავსტრიის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მდინარე მურის შესახებ (გერმანული)
* მდინარე მურა (რუსული)

სქოლიო
------

1. 1 2  Reke, dolge nad 25 km, in njihova padavinska območja Slovene, English. Statistical Office of the Republic of Slovenia (2002).
2. ↑  Geographical and meteorological data. *Statistical Yearbook*. Croatian Bureau of Statistics (2009). ციტირების თარიღი: 2011-07-10.
**მუნი** — კანის პარაზიტული დაავადება, რომელსაც მუნის ტკიპა იწვევს.

გამომწვევი მიზეზები და გადაცემის გზები
--------------------------------------

დაავადების გამომწვევია ტკიპა. დაავადების გავრცელების წყარო- დაავადებული ადამიანი. განასხვავებენ დაინფიცირების პირდაპირ და არაპირდაპირ გზას. პირდაპირი დასნებოვნების დროს გამომწვევი დაავადებული ადამიანიდან ჯანმრთელს გადაეცემა კონტაქტით. არაპირდაპირი გზა გულისხმობს გამომწვევის გადაცემას საყოფაცხოვრებო ნივთებით, თეთრეულით, დასაბანი ღრუბლით, პირსახოცით. ბავშვებში შესაძლოა გადაეცეს რბილი სათამაშოთი.

კლინიკური სურათი
----------------

მუნის დროს საინკუბაციო პერიოდი შეადგენს 8-12 დღეს. ძირითადი კლინიკური სიმპტომია ქავილი, რომელიც ღამით ძლიერდება. დაავადებისთვის დამახასიათებელია კვანძოვან-ბუშტუკოვანი გამონაყარის განვითარება. კანზე შეიმჩნევა ნაკაწრები, რომლებიც ძლიერი ქავილის შედეგია და კანში ტკიპის სავალ „გზებს" წარმოადგენს. 

მუნი უმეტესად ვითარდება თითებს შორის ნაკეცებში. ასევე, ხელის თითების გვერდით ზედაპირებზე, მუცელზე, წვივებსა და ბარძაყების არეში და, საერთოდ, მთელ კანზე. 

ძლიერი ქავილის შედეგად წარმოქმნილი ნაკაწრები ზოგჯერ ინფექციის შეჭრის ადგილი ხდება. ვითარდება ანთებითი პროცესები: დერმატიტი, პიოდემია, ეგზემა და სხვ.

გალერეა
-------

* ტკიპა არის ქავილის  ერთ-ერთი მიზეზიტკიპა არის ქავილის ერთ-ერთი მიზეზი
* მოცურავის მუნიმოცურავის მუნი
* ათლეტის ფეხიათლეტის ფეხი

დიაგნოსტიკა
-----------

დიაგნოსტიკის თვალსაზრისით, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება კანის დათვალიერებას, დაავადებული ადამიანის ჩივილებს. ხშირია ერთდროულად ოჯახის რამდენიმე წევრის დაავადების შემთხვევები. საჭიროებისამებრ, მიმართავენ ლაბორატორიულ კვლევას მუნის ტკიპის აღმოსაჩენად.

მკურნალობა
----------

პარაზიტის საწინააღმდეგო პრეპარატების არჩევანი ფართოა. მუნის მკურნალობისას ძალზე მნიშვნელოვანია სამკურნალო პრეპარატის ზუსტი და სწორი გამოყენება. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მუნის დროულ დიაგნოსტიკასა და კონტაქტში მყოფი პირებისთვის პროფილაქტიკურ მკურნალობას. ამასთანავე უნდა ჩატარდეს როგორც პაციენტის ნახმარი ტანსაცმლის, ასევე საყოფაცხოვრებო საგნების- რბილი ავეჯის, ლოგინის გადასაფარებლის და სხვ. დეზინფექცია. 

დაუშვებელია თვითმკურნალობა. პრეპარატი ინიშნება ასაკის გათვალისწინებით.

ლიტერატურა
----------

* დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედია, თბ. 2015
* Han, Liang; Dong, Xinzhong (6 May 2014). „Itch Mechanisms and Circuits". *Annual Review of Biophysics*. **43** (1): 331–355. doi:10.1146/annurev-biophys-051013-022826.
* Andrew D, Craig AD (2001). „Spinothalamic lamina I neurons selectively sensitive to histamine: a central neural pathway for itch". *Nat. Neurosci*. **4** (1): 72–7. doi:10.1038/82924. PMID 11135647.
* National Cancer Institute (2003) "Pruritus" Retrieved Aug. 22, 2005.
**მიკრო...** (ინგლ. micro- < ბერძ. μικρός [mikros] — „პაწაწინა"; აღნიშვნა: **მკ**, **µ**) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, აღნიშნავს ძალიან პატარას. ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში გამოიყენება, როგორც ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი. გამოიყენება იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 10−6 (1/1 000 000, მემილიონედი) ამოსავალ ერთეულს.

1873 წელს ერთეულთა CGS სისტემის მიერ მიღებულია ერთეულთა თავსართად.

### მაგალითები

* 1 მიკროწამი =10−6 წამი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 686.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სი თავსართები |
| --- |
|  |
| ჯერადი | 
* დეკა- (**101**)
* ჰექტო- (**102**)
* კილო- (**103**)
* გიგა- (**106**)
* გიგა- (**109**)
* ტერა- (**1012**)
* პეტა- (**1015**)
* ექსა- (**1018**)
* ზეტა- (**1021**)
* იოტა- (**1024**)
* რონა- (**1027**)
* ქვეტა- (**1030**)
 |
|  |
| წილადი | 
* დეცი- (**10−1**)
* სანტი- (**10−2**)
* მილი- (**10−3**)
* მიკრო- (**10−6**)
* ნანო- (**10−9**)
* პიკო- (**10−12**)
* ფემტო- (**10−15**)
* ატო- (**10−18**)
* ზეპტო- (**10−21**)
* იოქტო- (**10−24**)
* რონტო- (**10−27**)
* ქვექტო- (**10−30**)
 |

 |
**მუნიციპიუმი** (ლათ. municipium < munus — „ვალდებულება" და capio — „ვიღებ") — ძველ რომში საქალაქო სტრუქტურა, სტატუტი, რომელიც რესპუბლიკის პერიოდში რომთან დაკავშირებული იყო ხელშეკრულებით, რითაც მისი თავისუფალი მოსახლეობა იღებდნენ რომის მოქალაქეობის უფლებებს სრული ან შეზღუდული სახით. რომთან ხელშეკრულების ხასიათის მიხედვით მუნიციპიუმი არსებობდა ორი კატეგორიისა. პირველი კატეგორიის მუნიციპიუმი, ე.წ. რომაული მუნიციპიუმი (municipium civium Romanorum) სარგებლობდა, როგორც წესი, თვითმმართველობით, ხოლო მის მაცხოვრებლებს ჰქონდათ რომის ყველა სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლება. ძვ. წ. IV საუკუნეში პირველი რომაული მუნიციპიუმები გახდნენ ქალაქები არიცია, ლანუვიუმი, პედუმი და სხვ. მეორე კატეგორიის მუნიციპიუმის მოსახლეობას (aerarii) არ ჰქონდა პოლიტიკური უფლებები რომში, მაგრამ რომაელი მოქალაქეების ვალდებულებებს ასრულებდა (მსახურობდა რომაულ ლეგიონებში, ითვლებოდნენ რომაულ ცენზში და სხვ.). ამ მუნიციპიუმებს შორის ზოგიერთ, ე.წ. ცერეული უფლების მქონე ქალაქს (ეტრუსკული ცერე, ვოლსკური ველიტრე, სატრიკუმი და სხვ.) შენარჩუნებული ჰქონდა სრული თვითმმართველობა; სხვებს შიდა საქმეებში ავტონომია ჩამორთმეული ჰქონდათ და იმართებოდნენ რომიდან გამოგზავნილი პრეფექტების მიერ, აქედან მათი სახელწოდება — პრეფექტურა.

მუნიციპიუმის სტატუტი არ იყო მუდმივი. მოკავშირეთა ომის (ძვ. წ. 91/90–88 წწ.) შედეგად იტალიის მთელმა თავისუფალმა მოსახლეობამ რომის მოქალაქეობის უფლებები მიიღო, რაც პრაქტიკულად ნიშნავდა იტალიის ყველა ქალაქისა და კოლონიის რომაული მუნიციპიუმის კატეგორიაში გადასვლას. ეს მდგომარეობა განმტკიცდა იულიუს კეისრის კანონით (ძვ. წ. 45–44 წწ.), რომლის მიხედვით, ყველა მუნიციპალი (მუნიციპიუმის მცხოვრები) უფლებებით რომაელებს გაუთანაბრდა, მუნიციპიუმის მართვის სისტემა კი გადავიდა რომაულ ნორმაზე (მის სათავეში იდგა კურია, დუუმვირები, ედილი, კვესტორი და სხვა თანამდებობის პირები).

იმპერიის პერიოდში მუნიციპიუმის სტატუტი პრივილეგიის სახით პროვინციის ზოგიერთ ქალაქს ენიჭებოდა. იმპერატორ კარაკალას ედიქტით (212), მთელი იმპერიის თავისუფალ მოსახლეობას რომის მოქალაქეობა მიენიჭა, ხოლო ყველა ქალაქმა მუნიციპიუმი მიიღო.

სქოლიო
------

1. 1 2   მუნიციპიუმი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 196–197.
2. 1 2  *Маяк И. Л.* Муниципий // Большая российская энциклопедия. т. 21. — М. 2013. — стр. 441.
**მონპლეზირი** (რუს. Монплезир) — სასახლე პეტერგოფში, XVIII საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი. აგებულია 1714-1723 წლებში პეტრე I-ის ბრძანებით. არქიტექტორები: ანდრეას შლიუტერი, იოჰან ფრიდრიხ ბრაუნშტეინი, ჟან-ბატისტ ლებლონი და ნიკოლო მიკეტი.

ისტორია
-------

პეტრე პირველმა თავად შეარჩია ახალი სასახლის ასაშენებელი ადგილი, ასევე განსაზღვრა მისი დაგეგმარება და მისცა ინსტრუქციები ცალკეული დიზაინის ელემენტებთან დაკავშირებით.

ზოგადად, სასახლე აშენდა იმპერატორის იდეების მიხედვით და ყველაზე მოსახერხებელი საცხოვრებლი იყო თავისი დროის განათლებული ადამიანებისათვის. ამ თვალსაზრისით მონპლეზირის არქიტექტურა შეიძლება განვიხილოთ, როგორც XVIII საუკუნის დასაწყისის დეკორატიული ხელოვნებისა და არქიტექტურის ძეგლი. 

მონპლეზირში წარმოდგენილია თავად პეტრე პირველის სურათების პირადი კოლექცია, რომელიც ეკუთვნის ევროპელ ავტორებს, აქვეა წარმოდგენილი ჩინური ფაიფურის კოლექცია, ჰოლანდიური ქაშანური, რუსული მინა და XVIII საუკუნის სამზარეულოს ჭურჭლის კოლექცია. გაფორმებისთვის გამოყენებულია ჰოლანდიური კაფელი, ქსოვილები, მოჩუქურთმებული მუხა, პარკეტი, მარმარილო. სასახლის ორნამენტული გაფორმება ითვლება XVIII საუკუნის დეკორატიული ხელოვნების შედევრად. სასახლეში ასევე ინახება პეტრე I-ის პირადი ნივთები და იმპერატორის დიპლომატიური საჩუქრები. 

მონპლეზირთან დაკავშირებულია რუსეთის ისტორიის მრავალი ამბავი და პიროვნება. მონპლეზირს ხშირად სტუმრობდა პეტრე I, აქვე იმართებოდა სასახლის კარის ყრილობა, იმპერატორის შეხვედრები საზღვარგარეთის ელჩებთან. პეტრე I აქ უკანასკნელად იყო 1724 წლის ოქტომბერში. 1725 წელს იმპერატორმა ეკატერინე I-მა მონპლეზირში მოაწყო საზეიმო მიღება მეცნიერებათა აკადემიის პირველი წევრებისათვის. სასახლე ასევე აქტიურად გამოიყენებოდა ეკატერინე II-ის ეპოქამდე. 

სასახლის ახლოს ბაღში განთავსებულია ორი გასართობი შადრევანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дворец "Монплезир"
**ონისიფორე (ონისე) ზაქარიას ძე დოლიძე** (? — გ. 31 მარტი, 1918, ბათუმი) — ქართველი ოფიცერი, I მსოფლიო ომის (1914-1918) მონაწილე.

1914 წელს დაამთავრა სერგეის საარტილერიო სასწავლებელი ოდესაში და გაიგზავნა ოსოვეცის ციხესიმაგრის (ახლანდ. პოლონეთი) საარტილერიო ნაწილში. პოდპორუჩიკმა დოლიძემ თავი გამოიჩინა I მსოფლიო ომის დროს გერმანიის ჯარებისგან ოსოვეცის დაცვაში, (1915 წლის იანვ.-თებ.) რისთვისაც „გიორგის იარაღით" (ოქროს იარაღი მამაცობისთვის) დაჯილდოვდა. ამავე ბრძოლაში დაჭრილი იყო, თუმცა მწყობრში დარჩა. მიღებული ჰქონდა ასევე წმ. სტანისლავის III (მახვილებითა და ბაბთით, 1915), წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებითა და ბაბთით, 1915) და წმ. ანას III (მახვილებითა და ბაბთით, 1916) ხარისხის ორდენები. 1918 წლიდან ქართულ ჯარში მსახურობდა შტაბს-კაპიტნის წოდებით. 1918 წლის 31 მარტს გმირულად დაიღუპა ოსმალეთის არმიის მიერ ბათუმის ოკუპაციის დროს ანარიის ფორტის დაცვისას კაპიტან სიმონ შავგულიძესთან, პორუჩიკ აბესალომ ხარაიძესთან, პრაპორშჩიკ დავით ვანიძესთან და 50-მდე რიგითთან ერთად.

ლიტერატურა
----------

* ბათომის გმირები / ფურცხვანიძე, ევგენი // თეატრი და ცხოვრება. - 1918. - №8. - გვ.5-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Долидзе Онисифор. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
**მექანიკური ქსოვილი** — ქსოვილის ნაირსახეობა მცენარეულ ორგანიზმებში, რომელიც მცენარეთა სიმტკიცეს უზრუნველყოფს. შედგება სქელკედლიანი უჯრედებისგან, რომლებსაც ხშირად გახევებული გარსი აქვთ. ეს უჯრედები წარმოქმნის კარკასს, რომელსაც მცენარეთა ორგანოები ეყრდნობა. ამ ფუნქციის შესაბამისად, მექანიკური ქსოვილის უჯრედები კედლები ძლიერ გასქელებული და გახევებულია. განსაკუთრებით დიდი რაოდენობითაა ეს ქსოვილი ღეროში. ამის გამო მცენარე უძლებს ძლიერ ქარსა და წვიმას, ნაყოფის სიმძიმეს. ეს ქსოვილი ბევრია მსხლისა და კომშის წვნიან და თხილსა და კაკლის მშრალ ნაყოფში [*საჭიროებს წყაროს მითითებას*]

მექანიკური ქსოვილის ძირითადი სახეობებია კოლენქიმა და სკლერენქიმა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* წარმომშობი ქსოვილები
* მფარავი ქსოვილები
* ძირითადი ქსოვილები
* გამტარი ქსოვილები
* ქსილემა
* ფლოემა

სქოლიო
------

1. 1 2   Механические ткани // Советский энциклопедический словарь / гл. ред. А. М. Прохоров. — 4-ое изд. — М.: «Советская энциклопедия», 1989. — стр. 810, 1632 c. ISBN 5-85270-001-0.
**ონეგის ტბა** (რუს. Онежское озеро, ფინ. Ääninen, Äänisjärvi) — გამდინარე ტბა რუსეთის ევროპული ნაწილის ჩრდილო-დასავლეთში (კარელიის რესპუბლიკა, ლენინგრადისა და ვოლოგდის ოლქები). ფართობი 9,7 ათ. კმ² (კუნძულების გარეშე). საშუალო სიღრმე — 30 მ, მაქსიმალური — 127 მ. წლის მოცულობა საშუალო დონის დროს 292 კმ³. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში. ვრცელდება 250 კმ-ზე. კრისტალური ქანებით აგებული ჩრდილოეთ და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაპირები კლდოვანია, სანაპირო ხაზი — შეჭრილ-შემოჭრილი. ქვიშებითა და თიხებით აგებული სამხრეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაპირი მეტწილად დაბალი, სუსტად დანაწევრებული და დაჭაობებულია. 

ონეგის ტბაში 1369 კუნძულია (ფართობი 250 კმ²). ტბას ერთვის 59 მდინარე, გამოედინება მდინარე სვირი. ონეგის ტბის წყლის ბალანსის შემოსავლის 74 % მოაქვთ მდინარეებს, 25 % — ატმოსფერულ ნალექებს; გასავლის 84 % მდინარე სვირზე მოდის. წყლის დონე უმაღლესია ივნის-აგვისტოში, უდაბლესი — მარტ-აპრილში. დონეთა რყევის მაქსიმალური სიდიდე 190 სმ აღწევს. ტბაზე შეიმჩნევა სეიშები. 

აგვისტოში წყლის მაქსიმალური ტემპერატურა ზედაპირთან ტბის ღია ნაწილში 20-24°C, ყურეში 24-27°C. ცენტრალურ ნაწილში ტბა იყინება შუა იანვარში, ნაპირებთან და ყურეებში — ნოემბერ-დეკემბერში. წყალი მტკნარია. მდიდარია თევზით.

* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რუსეთის ტბები

ლიტერატურა
----------

* Озера Карелии. Справочник, Петрозаводск, 1959;
* Григорьев С.В. Внутренние воды Карелии и их хозяйственное использование, Петрозаводск, 1961;
* Богословский В. Георгиевский Ю. Онего, Л. 1969;
* Тепловой режим Онежского озера, 1973.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ონეგის ტბა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ონეგის ტბა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**მონრეალი** — ჯვაროსანთა ციხესიმაგრე არავის აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კლოვანი და კონუსისებური მთის მწვერვალზე, საიდანაც გადაჰყურებს ხილის ხეებს. დღეს ამ ციხესიმაგრის ნანგრევები, რომელსაც არაბულად უწოდებენ შუბაკს ან შაუბაკს, მდებარეობს ქალაქ შუბაკში.

ისტორია
-------

მონრეალის ციხესიმაგრის კოშკი
ციხესიმაგრე ააშენა ბალდუინ I-მა 1115 წელს, მისი ექსპედიციის დროს, როდესაც მან აიღო აქაბა (1116) წითელი ზღვის სანაპიროზე. თავდაპირველად იწოდებოდა,როგორც *Krak de Montreal* და/ან *Mons Regalis*, მეფის სასახელოდ, რადგან მან დიდი წვლილი შეიტანა მის აგებაში (*Mount Royal*). ციხესიმაგრე სტრატეგიულად მდებარეობდა გორის წვერზე, ედომის დაბლობზე, სირიიდან და არაბეთიდან მომავალი პილიგრიმთა და ქარავანთა გზებზე. ეს ბალდუინს საშუალებას აძლევდა გაეკონტროლებინა ეს ტერიტორიები, რადგან პილიგრიმებს და ვაჭრებს სჭირდებოდათ ნებართვა მისით სარგებლობისთვის. იგი გარშემორტყმული იყო ნაყოფიერი მიწებით და ორი ცისტერნით, რომლებიც მთაზე იყო ამოჭრილი და წყაროებით ივსებოდა.

მონრეალი იერუსალიმის სამეფო ოჯახის საკუთრებას წარმოადგენდა 1142 წლამდე, ხოლო შემდეგ იგი ტრანსიორდანიის სენიორიის ნაწილი გახდა. ამასთანავე სენიორიის ცენტრი გახდა, ჩრდილოეთით მდებარე, უფრო ძლიერი ციხესიმაგრე კერაკი. კერაკი მონრეალთან ერთად სამოცი რაინდით ეხმარებოდა იერუსალიმის სამეფოს. მონრეალი ხელში ჩაიგდო ფილიპ დე მილმა, ხოლო სტეფანია დე მილზე ქორწინების შემდეგ რეინალდ დე შატიიონმა. რეინალდი ციხეს მდიდარ ქარავნებზე თავდასხმისთვის იყენებდა, რომლებსაც ადრე თავისუფლად მოძრაობის უფლება ჰქონდათ. რენომ ააშენა გემები და გადაიტანა წითელ ზღვაში, რათა თავს დასხმოდა მექას. ეს ყველაფერი ვერ მოითმინა სალადინმა და 1187 წელს იერუსალიმის სამეფოში შეიჭრა. იერუსალიმის დაპყრობის შემდეგ მან მონრეალსაც შემოარტყა ალყა. კარგი მდებარეობის გამო სალადინმა ვერ შეძლო საალყე მანქანების გამოყენება, მაგრამ ორწლიანი ალყის შემდეგ ციხესიმაგრე დაეცა (1189). მოგვიანებით მონრეალი დაიპყრეს და აღადგინეს მამლუქებმა.

სტრუქტურა
---------

მცირე ნაშთებია შემორჩენილი პირველადი ჯვაროსნული ციხესიმაგრისაგან. არქეოლოგიური გათხრები არ ჩატარებულა, მაგრამ ცნობილია, რომ აქ იყო სამი კედლის კომპლექტი, რომლებიც ნაწილობრივ შემორჩა. კოშკები და კედლები გაფორმებულია მე -14 საუკუნის მამლუქთა სარემონტო სამუშაოების დროს მოჩუქურთმებული წარწერებით, მაგრამ შიდა სივრცეები დანგრეულია. საგუშაგო ჯიხურთან ახლოს, 350 საშიში, მოლიპული, სპირალური და კლდოვანი კიბე ჩადის წყაროსაკენ.

ციხე ამჟამად გამოკვლეულია იტალიის არქეოლოგიური გუნდის მიერ ქალაქ ფლორენციის უნივერსიტეტიდან.

გალერეა
-------

* მთლიანი ხედიმთლიანი ხედი
* მთლიანი ხედიმთლიანი ხედი
* შიდა ნაწილის ნანგრევებიშიდა ნაწილის ნანგრევები
* თაღებითაღები
* შიდა თაღებიშიდა თაღები
* თაღის შემორჩენილი ნანგრევებითაღის შემორჩენილი ნანგრევები
* ინტერიერიინტერიერი
* ხედი ციხესიმაგრიდანხედი ციხესიმაგრიდან

ლიტერატურა
----------

* «The Crusades» by Hans Mayer
* «The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 1517» by Peter Holt

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მონრეალის ციხესიმაგრე***

1. ↑  Eddé, Anne-Marie "Saladin" trans. Jean Marie Todd Harvard University Press 2011.ISBN 978-0-674-055559-0
2. ↑   დაარქივებული 2006-12-08 საიტზე Wayback Machine.  (იტალიური)
**ოლღა სტეფანეს ასული ოკუჯავა** (დ. 1888, ქუთაისი — გ. 11 სექტემბერი, 1941, მედვედის ტყე, ორიოლის ოლქი, რსფსრ) — გალაკტიონ ტაბიძის მეუღლე 1916–1941 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

გალაკტიონი და ოლია ოკუჯავა, 1919 წ. ქუთაისი
ოლღა ოკუჯავა დაიბადა 1888 წელს ქუთაისში, სტეფანე ოკუჯავისა და ელისაბედ პერემუშევას ოჯახში. ჰყავდა სამი ძმა — მიხეილი, ნიკოლოზი და შალვა. უკანასკნელი იყო ცნობილი საბჭოთა პოეტისა და მუსიკოსის ბულატ ოკუჯავას მამა. 

1912 წელს სწავლობდა ქუთაისის წმ. ნინოს სახელობის ქალთა გიმნაზიაში, სწორედ მაშინ გაიცნო გალაკტიონ ტაბიძე. 1913 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად ჭიათურის ქალთა გიმნაზიაში. 1916 წლის 23 აგვისტოს გალაკტიონი და ოლღა დაქორწინდნენ, და იმწელსვე სასწავლებლად მოსკოვში გაემგზავრნენ. ცნობილია, რომ მოსკოვში ოლღა ოკუჯავა გახდა პარტიის წევრი. 

1929 წელს ოლღა ბრალდებულ იქნა ტროცკიზმში, მიესაჯა გადასახლება სამი წლის ვადით, რომელიც მან უზბეკეთში გაატარა და საქართველოში 1932 წელს დაბრუნდა. ოლღა ოკუჯავა მეორედ დააპატიმრეს 1936 წლის 11 ნოემბერს, დეპორტირებულია ორიოლის ოლქში. 1937 წელს გალაკტიონმა ოლღას ლექსი „უკანასკნელი მატარებელი" მიუძღვნა.

1941 წლის სექტემბერი სსრკ-ის უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა, ხოლო სამ დღეში ის 157 პოლიტ-პატიმართან ერთად დახვრიტეს ქალაქ ორიოლთან, მედვედის ტყეში. 

1956 წლიდან ხრუშჩოვის მთავრობამ რეპრესირებულთა რეაბილიტაციის პროცესი დაიწყო. 1957 წლის დეკემბერში გალაკტიონ ტაბიძეს შეატყობინეს, რომ ოლღა ოკუჯავა რეაბილიტირებულია, თუმცა პოეტს მისი დახვრეტის შესახებ არაფერი უთხრეს.

სქოლიო
------

1. ↑  Galaktion.ge, ქრონიკა
2. ↑  Galaktion.ge, ქრონიკა
3. ↑  Galaktion.ge, ქრონიკა
4. ↑  Galaktion.ge, ქრონიკა
5. ↑  ეროვნული ბიბლიოთეკა: სტალინური სიები საქართველოდან, ოკუჯავა ოლღა სტეფანეს ას.
6. ↑  Galaktion.ge, ქრონიკა
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქვეყანაში მარიხუანის მოხმარება და ფლობა კანონიერია, მაგრამ კანაფის კულტივაცია (მოყვანა) და გაყიდვა უკანონოა.

მოყვანა
-------

საქართველოში კანაფს უკანონოდ მცირე რაოდენობით ზრდიან, რაც ძირითადად ადგილობრივი მოხმარებისთვისაა გათვლილი. 2005 წლის მდგომარეობით, საქართველო ასევე იყო ცენტრალური აზიიდან მომდინარე ნარკოტიკების ტრანზიტული მარშრუტი, რომელიც ძირითადად რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებში გადიოდა.

ნარკოპოლიტიკა
-------------

საქართველოში მოქმედებს მკაცრი ნარკოპოლიტიკა, რომლის თანახმადაც, ნარკო-დამნაშავეებს შეიძლება 14 წლამდე პატიმრობა მიესაჯოს. თეთრი ხმაურის მოძრაობის აქტივისტების ჯგუფი აცხადებს, რომ ყოველდღიურად პოლიცია 100-ზე მეტ ადამიანს უტარებდა (უტარებს) ნარკოტესტს. 2006 წლიდან, ანტი-ნარკოტიკული კანონმდებლობის გაძლიერების შემდეგ, საქართველომ ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ჯარიმებით 11,3 მილიონი დოლარი შეაგროვა.

რეფორმა
-------

2016 წლის 31 დეკემბერს, საახალწლოდ გირჩის აქტივისტებმა პარტიის სათაო ოფისში, თბილისში დათესეს კანაფის 84 ძირი. როგორც პარტიის წევრებმა განაცხადეს, ეს იყო დაუმორჩილებლოს აქტი. პოლიციამ მოახდინა კანაფის ძირების კონფისკაცია, თუმცა გირჩის აქტივისტების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე არ აღძრულა. როგორც გირჩის ლიდერმა, ზურაბ ჯაფარიძემ განაცხადა, ისინი ხვდებოდნენ, რომ პოლიცია ვერ შეძლებდა მთელი პარტიის დაკავებას, და რადგანაც მათი დაკავება ვერ შეძლეს, აწი კანაფის მოყვანის ბრალდებით აღარც სხვა ადამიანების დაკავების მორალური უფლება ექნებათ. 

2017 წლის 30 ნოემბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გივი შანიძის სარჩელი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ და მარიხუანას მოხმარებაზე სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა გააუქმა. მოსარჩელეები ითხოვდნენ საქართველოს კონსტიტუციის მე-16 მუხლთან (პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლება) მიმართებით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 273-ე მუხლის სიტყვების „ექიმის დანიშნულების გარეშე მოხმარება" იმ ნორმატიული შინაარსის არაკონსტიტუციურად ცნობას, რომელიც ითვალისწინებდა პასუხისგებლობას ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანის მოხმარებისთვის.

2018 წლის 30 ივლისს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გირჩის ლიდერების, ზურაბ ჯაფარიძის და ვახტანგ მეგრელიშვილის სარჩელი და მოახდინა კანაფის მოხმარების ლეგალიზაცია.

სქოლიო
------

1. ↑  Angell, Tom (September 21, 2018). „Governor Signs Marijuana Legalization Bill, Making History In US Territory". *Forbes*. ციტირების თარიღი: September 21, 2018.
2. ↑  International Monetary Fund. Legal Dept. (4 January 2013). *Georgia: Detailed Assessment Report on Anti-Money Laundering and Combating the Financing of Terrorism*.  International Monetary Fund,   გვ. 24–. ISBN 978-1-4755-5293-5.
3. ↑  Guy Arnold (29 March 2005). *International Drugs Trade*.  Routledge,   გვ. 174–. ISBN 1-135-45516-3.
4. ↑  Green Defiance Challenges Law, Power in Georgia. Voanews.com (2017-01-02). ციტირების თარიღი: 2017-01-16.
5. ↑  მარიხუანის გამოყენება ლეგალიზებულია, მაგრამ მისი შოვნა ისჯება. www.amerikiskhma.com (2018-10-20). ციტირების თარიღი: 2018-10-20.
6. ↑  საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე გივი შანიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ". w2w.constcourt.ge (2017-11-30). ციტირების თარიღი: 2017-11-30.