|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ეროსი**. |


ეროსი, პომპეუსის მარმარილო, ნეაპოლის არქეოლოგიური მუზეუმი
**ეროსი** (ძვ. ბერძნ. Έρως) — ძველი ბერძნული მითოლოგიის ერთ-ერთი უძველესი ღვთაება. იგი სამყაროს საწყისად მიაჩნდათ. ითვლებოდა ბუნების სტიქიური, შემოქმედებითი ძალების ღვთაებად. ეროსის მშობლებად ქაოსი და ურანოსი (ზოგჯერ ქაოსი და გეა) ითვლებოდა. მოგვიანებით ეროსი არესის და აფროდიტეს ვაჟად მიიჩნიეს. გვიანდელი მითების თანახმად ახლადშობილი ეროსი კინაღამ მოკლა ზევსმა, მაგრამ აფროდიტემ იხსნა იგი და უღრან, დაბურულ ტყეში გადამალა, სადაც მას ძუ ლომი ზრდიდა.

ზოგჯერ ეროსი გაზაფხულის ღმერთადაც მიაჩნდათ. ეროსი განაგებდა და მფარველობდა ადამიანების და ღმერთების შინაგან ბუნებას და ზნეობას. ეროსის სიძლიერის წინაშე უკან იხევდნენ როგორც ადამიანები, ასევე ღმერთები. შედარებით გვიან ეროსი ხდება სიყვარულის ღმერთი, აფროდიტეს თანამგზავრი და მოციქული. ეროსის მშვილდიდან ნასროლი ოქროს ისარი არ ცდება არც ღმერთებს და არც ადამიანებს. შეაქვს მათს სულსა და ხორცში სიყვარულის მძაფრი გრძნობა, რომელსაც თან ახლავს სიხარული, ბედნიერება, ტკივილი და ზოგჯერ დაღუპვაც. ეროსი ითვლება არა მხოლოდ ქალ–ვაჟის, არამედ მეგობრული სიყვარულის ღმერთადაც. ელინისტურ ეპოქაში წარმოიშვა აზრი მრავალი ეროსის არსებობის შესახებ. რომში ეროსს ხან ამურს უწოდებდნენ (*ლათ.* amor – სიყვარული, ქართულში ფრანგულიდანაა შემოსული და ამური ეწოდება), ხან კუპიდონს (cupido — გულით ნდობა, ვნებიანი სიყვარული). თანდათანობით ეროსი გახდა მწუხარებაში დამშვიდების ღვთაება. ამიტომ საფლავებზე ზოგჯერ მისი პატარა ქანდაკებები გვხვდება. მართალია საბერძნეთში ფართოდ იყო გავრცელებული ეროსის კულტი, მაგრამ არა მისი ტაძრები. ეროსის ყველაზე მეტად ცნობილი ტაძარი განლაგებული იყო თესპიაში, სადაც ხუთ წელიწადში ერთხელ ეროსისადმი მიძღვნილი დღესასწაულები ეროტიდიები იმართებოდა.

ცნობილია ლისიპეს ეროსის ქანდაკება. ეროსის სახე ხშირადაა კორეჯოს, ტიციანის და რუბენსის შემოქმედებაში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 208.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ეროსი (მითოლოგია)"** ვიკისაწყობში.
* Warburg Institute Iconographic Database (ca 2,400 images of Eros) დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *ჰესიოდე* Θεογονία — 0700.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156498'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q44233'></a>
2. ↑  Acusilaus<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q423894'></a>

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოლიმპოელი ღმერთები |
| --- |
|  |
| 
* ათენა
* აპოლონი
* არტემიდა
* აფროდიტე
* არესი
* დემეტრა
* ზევსი
* პოსეიდონი
* ჰერა
* ჰერმესი
* ჰესტია
* ჰეფესტოსი
* დიონისე
* ჰებე
* ჰერაკლე
 |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რომაული მითოლოგია |
| --- |
|  |
| 
* ამური
* ავრორა
* ბელონა
* დიანა
* ვენერა
* ვესტა
* ვულკანი
* იუნონა
* იუპიტერი
* კვირინუსი
* ლარები
* მარსი
* მერკური
* მინერვა
* ნეპტუნი
* პლუტონი
* სოლი
* ფორტუნა
* ღმერთი ავგუსტუსი
* ღმერთი იულიუსი
* ცერერა
 |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზევსის შვილები |
| --- |
|  |
| 
* ათენა
* ამონი
* ამფიონი
* აპოლონი
* არესი
* არკასი
* არტემიდა
* ასოპოსი
* აფროდიტე
* დარდანოსი
* დიონისე
* ეაკოსი
* ელენე
* ენდიმიონი
* ეპაფოსი
* ერესი
* ეროსი
* იაკქოსი
* იასიონი
* კორე
* ლაკედემონი
* მინოსი
* მირტილოსი
* მოირა
* მუზები
* პეირითოოსი
* პერსევსი
* პოლიდევკესი
* რადამანთისი
* სარპედონი
* სკილა
* ტანტალოსი
* ქარიტები
* ძაგრევსი
* ძეთოსი
* ჰარმონია
* ჰებე
* ჰერაკლე
* ჰერმესი
* ჰეფესტოსი
* ჰორები
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 118530941
* LCCN: no2017027204
* NKC: jo2016908778
* SUDOC: 02751157X
* VIAF: 37707885
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 37707885

 |