**კლივლენდის ხელოვნების მუზეუმი** — ხელოვნების მუზეუმი კლივლენდში, ოჰაიოში, მდებარეობს უეიდ პარკის რაიონში, უნივერსიტეტის წრის სამეზობლოში, ქალაქის აღმოსავლეთ მხარეს. საერთაშორისო მასშტაბით ცნობილია თავისი აზიური და ეგვიპტური ხელოვნების მნიშვნელოვანი კოლექციით. მუზეუმში განთავსებულია მრავალფეროვანი კოლექცია, რომელიც მოიცავს 61,000-ზე მეტ ხელოვნების ნიმუშს მთელი მსოფლიოდან.  მუზეუმში შესვლა და არსებული კოლექციების დათვალიერება საზოგადოებისთვის უფასოა. 755 მილიონიანი ღირებულებით, ის არის მეოთხე უმდიდრესი ხელოვნების მუზეუმი ამერიკის შეერთებულ შტატებში.  ყოველწლიურად დაახლოებით 770,000 ვიზიტორით (2018), ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ხელოვნების მუზეუმი მსოფლიოში .

ისტორია
-------

 მუზეუმის ხედი ევკლიდის გამზირის შესასვლელიდან. წინა პლანზე ნაჩვენებია ფრენკ ჟირუშის 1928 წლის ბრინჯაოს ქანდაკება, *ღამე დედამიწას დღისით* .
### დასაწყისი

კლივლენდის ხელოვნების მუზეუმი დაარსდა 1913 წელს, კლივლენდის ცნობილი ინდუსტრიალისტების ჰინმან ჰურლბუტის, ჯონ ჰანტინგტონისა და ჰორაცი კელიის მიერ. ნეოკლასიკური, თეთრი მარმარილოს, ბოზ-არტის შენობა აშენდა უეიდის პარკის სამხრეთ კიდეზე, რომლის ღირებულებაა 1.25 მილიონი აშშ დოლარია. უეიდის პარკი და მუზეუმი შექმნილია ადგილობრივი არქიტექტურული ფირმის, Hubbell &amp; Benes-ის მიერ, მუზეუმი გათვლილი იყო პარკის ცენტრად. 300,000 კვადრატული მეტრი არის ქველმოქმედი ჯეფტა ჰ. უეიდიდის სახელობის, რომელმაც თავისი ქონების ნაწილი 1881 წელს ქალაქს გადასცა. მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1916 წლის 6 ივნისს. ჯეფტა უეიდის შვილიშვილს, ჯეფთა უეიდ მეორეს, ისევე როგორც ბაბუას, დიდი ინტერესი ჰქონდა ხელოვნების მიმართ და მუზეუმშია ვიცე-პრეზიდენტად დაინიშნა; 1920 წელს გახდა მუზეუმის პრეზიდენტი. 

### მე-20 საუკუნის შუა წლები

 ჩრდილოეთ შესასვლელი, რომელიც მუზეუმს დაემატა 1971 წლის გაფართოებისას. შექმნილია მარსელ ბრიურერის მიერ.
1958 წლის მარტში მუზეუმი გაფართოვდა. ეს დამატება, რომელიც იყო თავდაპირველი შენობის ჩრდილოეთ მხარეს, შემუშავებულია კლივლენდის არქიტექტურული ფირმის Hayes and Ruth-ის მიერ. მათ შექმნეს ახალი გალერეის სივრცე და ახალი ხელოვნების ბიბლიოთეკა.

მუზეუმი 1971 წელს კიდევ გაფართოვდა, ჩრდილოეთ მხარეს. მუზეუმის მთავარი შესასვლელი, აუდიტორია, საკლასო ოთახები და სალექციო დარბაზები ასევე გადაიტანეს ჩრდილოეთ მხარეს, რამაც შესაძლებელი გახადა მათი ორიგინალური შენობის ხელახალი გარემონტება.

1983 წელს მუზეუმის დასავლეთ ნაწილის დიზაინი შეიქმნა კლივლენდის არქიტექტურული ფირმის *Dalton, van Dijk, Johnson, & Partners*-ის მიერ. რის შედეგადაც, მუზეუმის ბიბლიოთეკა გაფართოვდა და გაიხსნა 9 ახალი საგამოფენო ოთახი.

2001 წლიდან 2012 წლამდე, 1958 და 1983 წლების გაფართოებები დაინგრა. რაფაელ ვინოლის მიერ შემუშავებული, 350 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების პროექტმა გააორმაგა მუზეუმის ზომა და მუზეუმის საერთო ფართობი გახდა 592,000 კვადრატული ფუტი.

კოლექციები
----------

 სპიცერის ჯვარი, მე -12 საუკუნე, შუა საუკუნეების ხელოვნების მაგალითი
 ჯორჯ ბელოუზი, *ეტლი შარკისთან*, 1909 წ.
კლივლენდის ხელოვნების მუზეუმი თავის კოლექციებს ყოფს 16 განყოფილებად: ჩინური ხელოვნება, თანამედროვე ევროპული ხელოვნება, აფრიკული ხელოვნება, ნახატები, ევროპული ხელოვნება, ქსოვილები და ისლამური ხელოვნება, ამერიკული ფერწერა და ქანდაკება, ბერძნული და რომაული ხელოვნება, თანამედროვე ხელოვნება, შუა საუკუნეების ხელოვნება. დეკორატიული ხელოვნება და დიზაინი, კოლუმბიური და მშობლიური ჩრდილოეთ ამერიკის ხელოვნება, იაპონური და კორეული ხელოვნება, ინდური და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ხელოვნება და ფოტოგრაფია. კოლექციებში წარმოდგენილია ისეთი მხატვრების მხატვრული ნამუშევრები როგორიცაა: სანდრო ბოტიჩელი, კარავაჯო, ელ გრეკო, ნიკოლა პუსენი, პეტერ პაულ რუბენსი, ფრანს ჰალსი, ფრანსისკო გოია, უილიამ ტერნერი, სალვადორ დალი, ანრი მატისი, პიერ ოგიუსტ რენუარი, პოლ გოგენი თომას კოული, კოროტი, თომას ეიკინსი, კლოდ მონე, ვინსენტ ვან გოგი, პაბლო პიკასო და ჯორჯ ბელოუზი. მუზეუმი ბოლო დროს აქტიურია მე-20 საუკუნის შემდგომი ხელოვნების შეძენაში, მუზეუმის კოლექციას დაემატა ენდი უორჰოლის, ჯექსონ პოლოკის, კრისტოს, ანსელმ კიფერის, რონალდ დევისის, ლარის პუნსის, ლეონ კოსოვის, ჯეკ უიტენის, მორის ლუის, ჟიულ ოლიცკის, ჩაკ კლოუზის, სოლ ლევიტის მნიშვნელოვანი ნამუშევრები.

მუზეუმის აფრიკული ხელოვნების კოლექცია მოიცავს 300 ტრადიციულ ნივთს, სუბ-საჰარიდან, კონგოდან, სენუფოდან და იორუბადან. ეს კოლექცია ძირითადად კლივლენდის კოლექციონერის კეტრინ სი უაიტის მიერ არის შემოწირული. მუზეუმი განსაკუთრებით ძლიერია აზიური ხელოვნების სფეროში, ფლობს ერთ – ერთ საუკეთესო კოლექციას აშშ-ში  

2004 წლის ივნისში, მუზეუმმა შეიძინა უძველესი ბრინჯაოს სკულპტურა *Apollo Sauroktonos,* რომელიც ითვლება ძველ ბერძენი მოქანდაკის, პრაქსტილეს მიერ შექმნილ სკულპტურად. იმის გამო, რომ ნამუშევარს აქვს სადავო წარმოშობა, მუზეუმი აგრძელებს ქანდაკების დათარიღებისა და მიკუთვნების შესწავლას. 2011 წელს მაიკლ ბენეტმა, ბერძნულ და რომაულ ხელოვნებათა კურატორმა, გამოაცხადა, რომ მან ეს ნამუშევარი ძვ.წ. 350 – დან 250 წლამდე დაათარიღა. 2013 წელს, მუზეუმში მოეწყო ქანდაკებაზე ფოკუსირებული გამოფენა. 

2008 წელს შეერთებული შტატების საფოსტო სამსახურმა შეარჩია კლივლენდის მუზეუმის ცნობილი ბოტიჩელის ნახატი სახელწოდებით *ღვთისმშობელი და ბავშვი ახალგაზრდა იოანე ნათლისმცემელთან ერთად* იმ წლის საშობაო საფოსტო მარკაზე.

ლიტერატურა
----------

* (in Japanese) 門脇 興次 (前クリーブランド日本語補習校(Japanese Language School of Cleveland)教諭・千葉県立成田市立東小学校教諭). "補習授業校における国際理解教育の実践 : クリーブランド美術館におけるジャパニーズフェスティバルを通して." 在外教育施設における指導実践記録 24, 111–114, 2001. Tokyo Gakugei University. See profile at CiNii.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* FRAME- კლივლენდის ხელოვნების მუზეუმი არის FRAME-ის (საფრანგეთის რეგიონული ამერიკული მუზეუმების გაცვლის) წევრი და წარადგინა და წვლილი შეიტანა FRAME-ის მიერ დაფინანსებულ გამოფენებში.

სქოლიო
------

1. ↑  archINFORM — 1994.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
2. ↑  *Itaú Cultural* Enciclopédia Itaú Cultural — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q174'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10304263'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41599984'></a>
3. ↑  *Society of Architectural Historians* SAH Archipedia — Chicago, IL, [Charlottesville, Va.], London: Society of Architectural Historians, University of Virginia Press, 2012. — ISBN 978-0-8139-3348-1<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2296906'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7896540'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97063049'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123766'></a>
4. ↑  Union List of Artist Names<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649'></a>
5. ↑  General Museum Information.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-16. ციტირების თარიღი: 2021-09-22.
6. ↑  After triumph and trauma, the Cleveland Museum of Art seeks committed, long-term leadership: CMA 2014. ციტირების თარიღი: 4 November 2016
7. ↑  Litt, Steven (January 15, 2019). „Cleveland Museum of Art hit record attendance in 2018, thanks to Kusama, FRONT and new programs". *cleveland.com*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — January 16, 2019.
8. ↑  „DIA's collection has national luster". *The Detroit News*. 2007-11-06. ციტირების თარიღი: 2014-07-15.
9. ↑  Cleveland Art Apollo. Clevelandart.org. ციტირების თარიღი: 2014-07-15
10. ↑  Cleveland Museum of Art Presents *Praxiteles: The Cleveland Apollo*. ციტირების თარიღი: 2015-03-23
11. ↑  2008 Stamps. US Postal Service.