**ლუბიცა ზ. აცევსკა** (დ. 1957) — მაკედონიელი დიპლომატი. აშშ-ის ყოფილი მოქალაქე ნატურალიზაციით და პროფესიით ეკონომიკური კონსულტანტი. მან დატოვა სამსახური 1992 წელს, რადგან გახდა მაკედონიის არაოფიციალური მოკავშირე ვაშინგტონში და უარი თქვა აშშ-ის მოქალაქეობაზე 1995 წელს, რათა შეესრულებინა ახალი, ოფიციალურად შეთავსებული როლი, როგორც მაკედონიის პირველ ელჩს შეერთებული შტატებში. იგი ამ თანამდებობაზე 2002 წლამდე მუშაობდა, შემდეგ მისი ადგილი ნიკოლა დიმიტროვმა დაიკავა.

პირადი ცხოვრება და ადრეული კარიერა
----------------------------------

მიუხედავად იმისა, რომ თავად აცევსკა ემიგრანტი იყო შეერთებულ შტატებში, მის ოჯახს იქ რამდენიმე თაობის კავშირები ჰქონდა. მისი წინაპრები შეერთებულ შტატებში გადავიდნენ საკუთარ მშობლებზე ადრე, 1917 და 1940 წლებში. ბაბუა დასახლდა მანსფილდში, ოჰაიო, სადაც გახსნა რესტორანი. აცევსკა დაიბადა და გაიზარდა პატარა სოფელ ცაპარში იუგოსლავიის საზღვართან, საბერძნეთთან.  ახალგაზრდობაში მას ჰქონდა სურვილი, გამხდარიყო ასტრონავტი. 

აცევსკა მშობლებთან და ძმასთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა იუგოსლავიიდან შეერთებულ შტატებში 1966 წელს. მისი მამა და ბიძა ბაბუის კუთვნილ რესტორანში მუშაობდნენ.  დედის ნათესავები იუგოსლავიაში დარჩნენ. მას ზრდიდნენ ბიკულტურულად, მაკედონურ-ამერიკულად. სკოლაში სწავლობდა ინგლისურს, საუბრობდა მაკედონიურად და ჭამდა სახლში მაკედონიურ კერძებს.  მან განაგრძო სწავლა ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს. იყო ასპირანტურის ინსტრუქტორი.  მოგვიანებით გახდა პარტნიორი და კონსულტანტი შუა აღმოსავლეთთან დაკავშირებულ საკითხებში საერთაშორისო სავაჭრო და ეკონომიკური განვითარების ფირმა Gulf Enterprises-ში.

მაკედონიის აღიარების ლობირება
-----------------------------

მას შემდეგ, რაც მაკედონია დამოუკიდებელი ქვეყანა გახდა 1991 წლის ბოლოს იუგოსლავიის დაშლის შედეგად, აცევსკა, მისი დაბადების ქვეყანაში ვიზიტისას, ხშირად მოუწოდებდა იქ ხელისუფლების წარმომადგენლებს, გაეგზავნათ წარმომადგენელი ვაშინგტონში. საბოლოოდ, პრეზიდენტმა კირო გლიგოროვმა სთხოვა, მას შეესრულებინა ეს სამუშაო, რომელიც მხოლოდ დროებითი შეთანხმების გაგრძელების მიზნით იყო ორი თვის განმავლობაში. მან თანამდებობა დატოვა Gulf Enterprises-ში, რათა ფოკუსირება მოეხდინა ახალ ვალდებულებაზე.  იმ დროისათვის შეერთებულმა შტატებმა ოფიციალურად არ აღიარა მაკედონია, რამაც გავლენა მოახდინა მის როლზე.  იმის ნაცვლად, რომ ელჩად აკრედიტებულიყო და სახელმწიფო დეპარტამენტის დიპლომატიურ სიაში გამოჩენილიყო, ის დარეგისტრირდა უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტის მიხედვით.  მაკედონიის მთავრობის მიერ წელიწადში მხოლოდ $40,000 ბიუჯეტით, მან აიღო დიპლომატიური ამოცანები - ვალთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან, ექსპორტის ნებაყოფლობითი შეზღუდვები, სერბეთის წინააღმდეგ სანქციების სავარაუდო დარღვევა და საკონსულო ამოცანები, მაკედონიელების იუგოსლავიის ვადაგასული პასპორტების შესახებ. 

მაკედონიის სახელით მისმა მცდელობებმა გარკვეული შედეგი გამოიღო დაახლოებით 1993 წლის შუა რიცხვებში, მას შემდეგ რაც აშშ-მა მაკედონიაში ჯარები განათავსა. მან აღნიშნა, რომ ვაშინგტონის ოფიციალური პირები გახდნენ „უფრო ხელმისაწვდომი". თუმცა, ვაშინგტონის მიერ ოფიციალური აღიარების ბარიერები რჩებოდა. სახელმწიფო დეპარტამენტის ოფიციალურმა პირებმა მიუთითეს აცევსკას, რომ აღიარება არ მოხდებოდა მანამ, სანამ სკოპიე არ გადაწყვეტდა თავის საკითხებს ათენთან ურთიერთობაში, კერძოდ დებატები მაკედონიის დასახელებაზე და მაკედონიის რესპუბლიკის კონსტიტუციის ნაწილებზე, რომლებიც შეიძლება განიხილებოდეს, როგორც საბერძნეთის ტერიტორიული პრეტენზიები.

ელჩობა
------

1994 წლის ბოლოს გაჩნდა მინიშნებები, რომ ვაშინგტონი და სკოპიე დაამყარებდნენ ოფიციალურ ურთიერთობებს და გავრცელდა ინფორმაცია, რომ აცევსკა იქნებოდა აშშ-ს პირველი ელჩი ქვეყანაში.  თუმცა, ელჩად აკრედიტაციის ნაბიჯი მოითხოვდა, რომ აცევსკას უნდა ეთქვა უარი აშშ-ს მოქალაქეობაზე,  რადგან სახელმწიფო დეპარტამენტის პოლიტიკაა, აშშ-ის მოქალაქეებს არ მიენიჭოს უცხო ქვეყნის ელჩის დიპლომატიური აკრედიტაცია.  1993 წელს აცევსკამ *The New York Times-* ს განუცხადა, რომ ამ საკითხს ჯერჯერობით არ განიხილავდა.  მოგვიანებით მან აღწერა აშშ-ს მოქალაქეობის დათმობის გამოცდილება, როგორც უცნაური, მაგრამ „სწორი. და მე ძალიან მინდა დავეხმარო ჩემს ქვეყანას - ყოველთვის ვგრძნობდი თავს ორივე ქვეყნის ნაწილად".  იგი ოფიციალურად დაინიშნა ელჩად 1995 წლის ნოემბერში. 

აცევსკა თავისი, როგორც ახალგაზრდა დიპლომატის როლის შესრულებისას, სხვადასხვა გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდა. ის მუშაობდა ასაკოვანი კაცების სამყაროში.  როდესაც მას თან ახლდა მამაკაცი თანაშემწე, ადამიანები, რომელთაც ის ხვდებოდა, მას ხშირად ვერ აღიქვამდნენ ელჩად ასაკისა და სქესის გამო.  ხალხი რეკავდა საელჩოში და ქალის ხმის გაგონებისას თვლიდნენ, რომ ისინი მდივანს ესაუბრებოდნენ და ელჩთან დაკავშირებას ითხოვდნენ.  ეჭვით უყურებდნენ მის წარსულ გამოცდილებას ეკონომიკაში და მდიდრულ ტანისამოსს. დროთა განმავლობაში მან შეცვალა გარდერობი და მიუსადაგა დიპლომატის პროფესიას.  

აცევსკა ელჩის თანამდებობას 2002 წლამდე ასრულებდა, შემდეგ ის ნიკოლა დიმიტროვმა ჩაანაცვლა. ნიკოლა იმ პერიოდში ყველაზე ახალგაზრდა ელჩი იყო ვაშინგტონში, იმაზე ახალგაზრდაც კი, ვიდრე აცევსკა იყო.  აცევსკა გახდა ვილსონის ცენტრში საჯარო პოლიტიკის მეცნიერი, მოგვიანებით კი ჰუმანიტარულ საქმიანობაში ჩაერთო ჰაიტიზე .

ჯილდოები
--------

აცევსკამ 1996 წელს მიიღო კურსდამთავრებულთა მედალოსნის ჯილდო მისი *ალმა მატერი* ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტისგან „კაცობრიობის სამსახურში საერთაშორისო გამორჩეულობისთვის".  2000 წელს იგი დასახელდა წლის ელჩად ელჩ ქალთა პროგრამის მიერ ჰოვარდის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სტუდენტებთან მუშაობისთვის.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Halsell, Grace (September–October 1994). „Republic of Macedonia's U.S. Representative Grew Up in Ohio". *Washington Report*. ციტირების თარიღი: 2014-02-25.
2. 1 2 3  „Ohioan answers Macedonia's call". *Eugene Register-Guard/The Associated Press*. 1999-06-28. ციტირების თარიღი: 2014-02-25.
3. 1 2 3 4 5  Luxner, Larry (1997). „Service to Country and Humanity: Macedonia's Ljubica Z. Acevska". *The Washington Diplomat*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2014-02-25.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  De Witt, Karen (1993-07-15). „Balkan Envoy To U.S. Gets New Respect". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 2014-02-25.
5. ↑   (July 2011) *Diplomatic and Consular Immunity*.
6. ↑  Shor, Donna (September 1999). „Around Town". *Washington Life*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-02-28. ციტირების თარიღი: 2014-02-24.
7. ↑  Sephocle 2000 harv error: no target: CITEREFSephocle2000 (help)
8. ↑  Luxner, Larry (December 2004). „Macedonia's Nikola Dimitrov: No more FYROM". *The Washington Diplomat*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 March 2016. ციტირების თარიღი: 2014-02-24.
9. ↑  Velkovska, Julija (2010-03-06). „Љубица Ачевска во хуманитарна мисија во Хаити" [Ljubica Acevska on humanitarian mission to Haiti]. *Voice of America*. ციტირების თარიღი: 2014-02-25.
10. ↑  „Embassy Row: Women's work". *The Washington Times*. 2000-04-10. ციტირების თარიღი: 2014-02-24.