**ტანჯავური** (ინგლ. Thanjavur; ასევე ცნობილი როგორც **ტანჯაი**; ყოფილი **ტანჯორი**) ― ქალაქი ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. ტანჯავური სიდიდით მე-11 ქალაქია ტამილნადუში. იგი სამხრეტ ინდოეთში რელიგიური, ხელოვნებისა და არქიტექტურის მნიშვნელოვანი ცენტრია. ჩოლის მონასტრების დიდი ნაწილი, რომლებიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაშია შეტანილი, ტანჯავურში ან მის ირგვლივ მდებარეობს. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ბრიჰადეესვარის ტაძარი, რომელიც ქალაქის ცენტრში მდებარეობს და ჩოლის იმპერატორმა, რაჯარაჯა I-მა ააგო. ქალაქში გავრცელებულია ტანჯავურის მხატვრობა, რომელიც რეგიონის უნიკალურ სამხატვრო სტილს წარმოადგენს. ქალაქი ტანჯავურის რაიონის შტაბია. იგი მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო ცენტრია. მდებარეობს კავერის დელტაში და ცნობილია როგორც *ტამილნადუს ბრინჯის თასი*. ქალაქი მუნიციპალური კორპორაციის სახით ადმინისტრირდება, რომლის ფართობიც 128.02 კმ²-ია. 2011 წლის მონაცემებით, მუნიციპალური კორპორაციის მოსახლეობა 290 720 ადამიანს შეადგენს. უახლოესი აეროპორტი ტირუჩირაპალის საერთაშორისო აეროპორტია, რომელიც ქაალქიდან 59.6 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. უახლოესი პორტია კარაიკალი, რომელიც ტანჯავურიდან 94 კმ-ითაა დაშორებული. ქალაქის აყვავების ხანა ჩოლას იმპერიის პერიოდს ემთხვევა, როდესაც ის იმპერიის დედაქალაქის ფუნქციას ასრულებდა. ჩოლის დინასტიის დაცემის შემდეგ ქალაქს სხვადასხვა დინასტია მართავდა, მათ შორის: მუთარაიარის დინასტია, პანდიაები, ვიჯაიანაგარის იმპერია, მადურაის ნაიაკები, ტანჯავურის ნაიაკები, ტანჯავურის მარათები. მოგვიანებით ტანჯავური ბრიტანეთის ინდოეთის შემადგენლობაში შედიოდა. 1947 წლიდან დამოუკიდებელი ინდოეთის ნაწილია.

ეტიმოლოგია
----------

ტანჯავური 1869 წელს
ქალაქის სახელწოდება პორტმანტუა, „thanjam puguntha oor-დან" (ტამილ. தஞ்சம் புகுந்த ஊர்) წარმოდგება და ნიშნავს „ქალაქს, სადაც ლტოლვილები დასახლდნენ", რაც ქალაქის სტუმართმოყვარებაზე მიანიშნებს. ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, სახელწოდება მომდინარეობს „ტანჯანიდან". ტანჯანი იყოდემონი/ეშმაკი, რომელიც ქალაქის ტერიტორიაზე მოკლეს და ასურამ ამ ადგილას ქალაქის აშენება ითხოვა. მოგვიანებით, დღევანდელი ტანჯავურის ტერიტორიაზე ვიშნუს ერთ-ერთმა ფორმამ, ნეელამეგჰა პერუმალმა ასურა მოკლა.

გეოგრაფია
---------

ტანჯავურის გეოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდ. 10.8° განედი და აღმ. 79.15° გრძედი. ქალაქში მიედინება მდინარე კაუვერის შენაკადები: პუდჰაარუ, ვადაავარუ და ვენაარუ. ტანჯავური მდინარე კაუვერის დელტაში მდებარეობს, ჩენაიდან 314 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით და ტირუჩირაპალიდან 56 კმ-ით აღმოსავლეთით. მდინარე კაუვერის მიმდევარე ვაკეები უხსოვარი დროიდან იყო დასახლებული და კულტივაციისთვის გამოიყენებოდა, ტანჯავურის დიდი ნაწილი და მიმდებარე ტერიტორიები „ახალ დელტაში" მდებარეობს, რომელიც მშრალი, უნაყოფო მიწაა, სადაც ირიგაცია XIX საუკუნის დასაწყისში გაიყვანეს. ტანჯავურის სამხრეთით ვალემის პლატო მდებარეობს, პატარა პლატო, რომელსაც ქვიშაქვის ქედები ყოფს. უახლოესი საზღვაო პორტია ნაგაპატინამი, რომელიც ტანჯავურიდან 84 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს. უახლოესი აეროპორტია ტირუჩირაპალის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც 56 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქი ზღვის დონიდან 59 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ქალაქის საერთო ფართობი 36.33 კმ²-ია.

### კლიმატი

ნოემბრიდან თებერვლამდე პერიოდი ტანჯავურში სასიამოვნოა. ამ პერიოდსი კლიმატი თბილი დღეებითა და გრილი ღამეებით ხასიათდება. ზაფხული მარტიდან იწყება და ტემპერატურა პიკს მაისის ბოლოსა და ივნისში აღწევს. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 27 °C-იდან (81 °F) მაისსა და ივნისში 36 °C-მდე (97 °F) მერყეობს. ზაფხულში წვიმები იშვიათია. პირველი მუსონი, სამხრეთ-დასავლეთ მუსონი, ივნისში იწყება და სექტემბრამდე გრძელდება. ჩრდილო-აღმოსავლეთი მუსონი ოქტომბერში იწყება და იანვრამდე გრძელდება. სამხრეთ-დასავლეთ მუსონის დროს ნალექიანობის მაჩვენებელი გაცილებით დაბალია ჩრდილო-აღმოსავლეთ მუსონთან შედარებით. საშუალო ნალექიანობის მაჩვებელი 940 მმ-ია, რომლის დიდი ნაწილი ჩრდილო-აღმოსავლეთ მუსონის დროს მოდის.


| ჰავის მონაცემები — ტანჯავური |
| --- |
| თვე | იან | თებ | მარ | აპრ | მაი | ივნ | ივლ | აგვ | სექ | ოქტ | ნოე | დეკ | წლიური |
| რეკორდულად მაღალი °C | 34.2 | 38.5 | 41.4 | 43.0 | 43.4 | 43.0 | 41.6 | 41.2 | 40.2 | 40.5 | 35.6 | 36.0 | 43.4 |
| საშუალო მაღალი °C | 30.8 | 33.3 | 36.0 | 38.1 | 39.1 | 37.7 | 37.0 | 36.5 | 35.2 | 33.4 | 30.7 | 29.6 | 34.8 |
| საშუალო დაბალი °C | 20.6 | 21.5 | 23.6 | 26.3 | 27.2 | 26.8 | 26.2 | 25.7 | 24.9 | 24.4 | 22.8 | 21.4 | 24.3 |
| რეკორდულად დაბალი °C | 17.1 | 16.6 | 18.4 | 20.5 | 21.0 | 22.5 | 21.5 | 21.6 | 21.0 | 21.0 | 19.0 | 17.0 | 16.6 |
| წვიმის საშუალო რაოდენობა (მმ) | 25.7 | 15.1 | 14.9 | 21.0 | 36.1 | 44.2 | 62.9 | 127.3 | 144.9 | 170.3 | 180.6 | 157.4 | 1 000,5 |
| წვიმიანი დღეები საშუალოდ | 1.7 | 0.8 | 0.8 | 1.2 | 2.3 | 2.8 | 3.5 | 6.0 | 6.7 | 8.1 | 8.0 | 6.6 | 48.4 |
| საშუალო ფარდობითი ტენიანობა (%) ) | 63 | 53 | 49 | 52 | 51 | 50 | 49 | 52 | 61 | 68 | 75 | 74 | 58 |
| წყარო 1: India Meteorological Department |
| წყარო 2: Central Research Institute for Dryland Agriculture |

დემოგრაფია
----------


| რელიგია ტანჯავურში |
| --- |
| რელიგია |  |  | (%) |  |
| ინდუიზმი |    | 82.87% |
| ისლამი |    | 8.34% |
| ქრისტიანობა |    | 8.58% |
| სიქიზმი |    | 0.01% |
| ბუდიზმი |    | 0.01% |
| ჯაინიზმი |    | 0.06% |
| სხვა |    | 0.11% |
| არარელიგიური |    | 0.01% |

2011 წლის აღწერის მიხედვით, ტანჯავურის მოსახლეობა დაახლოებით 250 000 ადამიანს შეადგენს. სქესობრივი თანაფარდობაა: 1 042 ქალი 1 000 კაცზე, რაც საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელს (929 ქალი 1 000 კაცზე) აღემატება. წერა-კითხვის ცოდნის დონე 83.14%-ია, რაც საშუალო ერვონულ მაჩვენებელს აღემატება. 2011 წლის რელიგიური აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 82.87% ინდუიზმის მიმდევარია, 8.34% ― მუსლიმია, 8.58% ― ქრისტიანი, 0.01% ― სიქჰი, 0.01% ― ბუდისტი, 0.06% ― ჯაინისტი, 0.11% ― სხვა რელიგიების მიმდევარია, ხოლო 0.01% არ არის რელიგიური ან არცერთ რელიგიას მიაკუთვნებს თავს.

ლიტერატურა
----------

* Chakravarthy, Pradeep (2010). *The Cultural history of Thanjavur*.  Niyogi Books. ISBN 9788189738624.
* Gough, Kathleen (1981). *Rural Society in Southeast India*.  Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-23889-2.
* Hemingway, F. R. (1907). *Tanjore District Gazetteer*.  Government Press.
* Mitchell, George (1995). *Art and Architecture of Southern India: Vijayanagar and the Successor States 1350–1750*.  Cambridge University Press. ISBN 0-521-44110-2.
* Mukhopadhyay, Arunendu (1990). *Crops, Costs, and Variations: An Investigation Based on Farm Management Studies*.  Mittal Publications. ISBN 81-7099-247-8.
* Pletcher, Kenneth (2010). *The Geography of India: Sacred and Historic Places*.  Encyclopædia Britannica,   გვ. 195. ISBN 978-1-61530-202-4.
* Sastri, K. A. Nilakanta (2000). *The CōĻas*. Madras:  University of Madras.
* Seshadri, E. K. (1998). *Sri Brihadisvara, the great temple of Thanjavur*.  Nile Books.
* Singh, Sarina (2009). *India*. Australia:  Lonely Planet. ABN 36-0005-607-983. ISBN 9781742203478.
* Vriddhagirisan, V. (1942). *The Nayaks of Tanjore*.  Annamalai University. ISBN 9788120609969.
* Various (2007). *Tourist guide to Tamil Nadu*. Chennai:  T. Krishna Press. ISBN 978-81-7478-177-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტანჯავური***

* Thanjavur City Municipal Corporations
* Municipality of Thanjavur

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Hemingway 1907, p. 261
3. 1 2  Gough, 1981, p. 5
4. ↑  Hemingway 1907, p. 3
5. ↑  About Thanjavur. Thanjavur Municipality.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 იანვარი 2008. ციტირების თარიღი: 2 July 2012
6. 1 2  National Agricultural developmental program – District agricultural plan of Thanjavur district. Centre for Agricultural and Rural Development Studies (2008). ციტირების თარიღი: 3 July 2012
7. ↑  
Station: Tanjavur Climatological Table 1981–2010. *Climatological Normals 1981–2010* გვ. 733–734. India Meteorological Department (January 2015). ციტირების თარიღი: 29 March 2020
8. ↑  
Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012). India Meteorological Department (December 2016). ციტირების თარიღი: 29 March 2020
9. ↑  Agricultural Contingency Plan of District Thanjavur. CRIDA.
10. 1 2  Census Info 2011 Final population totals. Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India (2013). ციტირების თარიღი: 26 January 2014
11. ↑  Population By Religious Community – Tamil Nadu (XLS). Office of The Registrar General and Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India (2011). ციტირების თარიღი: 13 September 2015