recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჭავჭავაძე**. |

**პავლე ჭავჭავაძე** (ინგლ. Paul Chavchavadze; **პოლ ჭავჭავაძე**; დ. 27 ივნისი, 1899, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 12 ივლისი, 1971, უელფლიტი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ქართული წარმომავლობის ამერიკელი მწერალი. იყო ნიუ-იორკის ქართული სათვისტომოს დაარსების ერთ-ერთი მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

პავლე ჭავჭავაძის მამა ალექსანდრე ჭავჭავაძე იყო რუსეთისა და საქართველოს არმიების გენერალ-მაიორი, ხოლო დედა დედოფლის ფრეილინა მარია პავლეს ასული როძიანკო. ალექსანდრე ჭავჭავაძე და მარია როძიანკო 1897 წელს პეტერბურგში დაქორწინდნენ და 1899 წლის 27 ივნისს იქვე შეეძინათ უფროსი ვაჟი პავლე. მის გარდა ჰყავდათ ორი შვილი გიორგი და მარინა. მარია და ალექსანდრე 1915 წელს დაშორდნენ. მოგვიანებით მარია როძიანკო თავად ტრუბეცკოის გაჰყვა ცოლად და შვილებით ინგლისში გადასახლდა. ალექსანდრე კი 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. 

პავლე ჭავჭავაძემ 1917 წელს დაამთავრა გიმნაზია. პეტერბურგიდან მამასთან წინანდალში ორჯერ იყო ჩამოსული. რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ კი ინგლისში გადასახლდა. დაამთავრა ტრინიტი კოლეჯი, სადაც მეგობრობდა ვლადიმერ ნაბოკოვთან.

1922 წელს ლონდონში პავლე ჭავჭავაძე დაქორწინდა რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ I-ის შვილთაშვილ ნინა გიორგის ასულ რომანოვაზე. 1924 წელს პავლე ჭავჭავაძესა და ნინა რომანოვას შეეძინათ დავითი. 1926 წელს პავლე ჭავჭავაძე ცოლ-შვილით ინგლისიდან აშშ-ში გადასახლდა და ამერიკის მოქალაქეობა მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პავლე ჭავჭავაძე მაიორის ჩინით მსახურობდა აშშ-ის არმიაში, მისი ვაჟი დავითი — სერჟანტად სამხედრო-საჰაერო ძალებში. 

პავლე ჭავჭავაძემ წერა მოგვიანებით 50 წლის ასაკში დაიწყო. პირველი რომანი — „საოჯახო ალბომი" ავრტობიოგრაფიული ხასიათისაა: ერთ თავში აღწერილია მისი ცხოვრება წინანდალში. 1952 წელს გამოქვეყნდა რომანი „მთები ალაჰისა", რომელმაც საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია და პოპულარობაც მოიპოვა. 1955 წელს გამოქვეყნებულ რომანში — „მამა ვიკენტი" მოგვითხრობს რუს მღვდელსა და მის ნიუ-იორკელ მრევლზე. 1966 წელს ოქტომბრის რევოლუციის შესახებ გამოცემული წიგნი კი — „რამეთუ იდგა შავბნელი ღამე" — ხუთი წლის შემდეგ ხელახლა გამოიცა. პავლე ჭავჭავაძის შვილი დავითი იყო მწერალი-პუბლიცისტი, ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ოფიცერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პავლე ჭავჭავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პავლე ჭავჭავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პავლე ჭავჭავაძე (რუსული)



1. 1 2 3  *Lundy D. R.* The Peerage<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
**ნაძვის დიდი ლაფნიჭამია** (ლათ. Dendroctonus micans) — ხოჭო ქერქიჭამიების ოჯახისა (ლაფნიჭამიების ქვეოჯახი). იმაგო შავია (ახალგაზრდა — ღია ყავისფერი), მისი სიგრძე 6,5-8 მმ აღწევს, დაფარულია მურა ჟანგისფერი ბეწვით, ზედა ფრთებზე შავი წერტილები მწკრივადაა განლაგებული. მატლი თეთრია, მოხრილი, 11—13 მმ სიგრძის. ნაძვის, იშვიათად ფიჭვის მავნებელია. ფართოდ არის გავრცელებული. საქართველოში პირველად 1956 შეამჩნიეს ბორჯომში. ის ყოფილი სსრკ-ის ჩრდილოეთ რაიონებიდან შემოყვა გაუქერწავ ნაძვის მორებს და ადვილად განიცადა აკლიმატიზაცია. ამჟამად საქართველოში (აფხაზეთის გარდა) ყველგანაა გავრცელებული. აზიანებს როგორც საღ, ისე მექანიკურად დაზიანებულ ხეებს. ეტანება გამეჩხერებულ კორომებს. სახლდება ნიადაგით დაუფარავ ზემომდებარე ფესვებზე, ფესვის ყელის მიდამოში და ღეროზე 5 მ სიმაღლემდე (კენწეროსკენ თანდათან მცირდება). ხოჭო ქერქში შესასვლელ ვერტიკალურ ხვრელს (სიგანით 4-5 მმ) იკეთებს. ხვრელის ირგვლივ გამოიყოფა ფისი, რომელიც ნაღერღ ფქვილთან ერთად ძაბრისებრ წარმონაქმნს იძლევა. ქერქში ხოჭო და მატლი აკეთებს სადედე, სანაღმე და საოჯახო სამატლე სავალს. სადედე სავალში ხოჭო 250-მდე კვერცხს დებს; ზამთრობს ქერქის ქვეშ განვითარების ყველა ფაზაში. ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე მას ერთწლიანი გენერაცია აქვს, ხოლო 1600-1800 მ-ზე სრული განვითარება ორ წლამდე გრძელდება.

*ბრძოლის ღონისძიებანი:* ინტეგრირებული მეთოდის გამოყენება, რომელიც გულისხმობს სატყეო-სამეურნეო, სანიტარულ-ჰიგიენური, ბიოლოგიური და ქიმიური ღონისძიებების კომპლექსური შეთანხმებულ გატარებას.

ლიტერატურა
----------

* *მუხაშავრია ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 342.
**ღირსი პავლე თებაიდელი** — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიების წმინდანი. ხსენების დღე – ძველი სტილით 15 იანვარი, ახალი სტილით - 28 იანვარი.

ღირსი პავლე თებაიდელი ეგვიპტის ქალაქ თებაიდაში დაიბადა. მას შემდეგ, რაც ყმაწვილს მშობლები გარდაეცვალა, ერთმა ვერცხლისმოყვარე ნათესავმა გადაწყვიტა, მიესაკუთრებინა მისი ქონება. სიხარბით გონებადაბინდულმა შევიწროება დაუწყო ობოლს, ბოლოს კი, იმპერატორ დეკიუსის (249-251) დროინდელი დევნულობისას, მისი უსჯულოთა ხელში ჩაგდებაც განიზრახა. როცა პავლემ ამ მზაკვრობის შესახებ შეიტყო, დატოვა ქალაქი და უდაბნოში გავიდა.

ღირსი მამა მთის ძირში მდებარე ერთ გამოქვაბულში დამკვიდრდა და აქ 91 წელი დაჰყო დაუდუმებელი ლოცვითა და მარხვით: მისი ერთადერთი საკვები იყო ფინიკები და პური, რომელსაც ყვავი უზიდავდა, სუსხისა და პაპანაქებისგან მხოლოდ პალმის ფოთლების სამოსელი იცავდა. როცა წმიდანის აღსასრული მოახლოვდა, ღმერთმა ინება, რომ მის შესახებ ანტონი დიდისთვის (ხს. 17 იანვარი) ეუწყებინა. ერთხელ, ანტონს გონებაში გაურბინა ფიქრმა, რომ ალბათ არსად იპოვება სხვა მისი მსგავსი მეუდაბნოე, მაგრამ უეცრად ჩაესმა ხმა: "ანტონი, არის ღვთის მონა, რომელიც შენზე სრულყოფილია და აქ შენზე ადრე დასახლდა. შედი უდაბნოს სიღრმეში და ჰპოვებ მას". ნეტარი მეუდაბნოე მიჰყვა უფლის მოწოდებას და წმიდა პავლეს გამოქვაბულს გადააწყდა. ღირსი მამა წინ გამოეგება სტუმარს, რითაც მას თავმდაბლობის მაგალითი აჩვენა. ბერებმა სახელებით მოიკითხეს და ამბორს უყვეს ურთიერთას, შემდეგ კი დიდხანს საუბრობდნენ. ამ დროს ყვავი მიფრინდა და ორივეს პური მიართვა. ღირსმა პავლემ განუცხადა ანტონს, რომ მოწევნული იყო მისი მიცვალების ჟამი და დაკრძალვა სთხოვა. ნეტარი მამა მუხლმოყრილი აღესრულა, ლოცვის დროს. ანტონი ხედავდა, თუ როგორ მაღლდებოდა მისი სული ზეცად ანგელოზების, წინასწარმეტყველების და მოციქულების თანხლებით. უდაბნოდან გამოსულმა ორმა ლომმა წმიდანს თათებით გაუთხარა სამარე. ღირსმა ანტონიმ მიწას მიაბარა უფლის სათნომყოფელის ცხედარი, თან წამოიღო პალმის ფოთლებისგან შემზადებული მისი სამოსელი და თავის სავანეს დაუბრუნდა. ამ სამოსს ანტონი ინახავდა, როგორც უდიდეს სიწმინდეს და იცვამდა წელიწადში მხოლოდ ორჯერ – აღდგომას და სულთმოფენობას. ღირსი პავლე თებაიდელი გარდაიცვალა 341 წელს, 113 წლის ასაკში. წმიდანს სავანე არ დაუარსებია, მაგრამ მისი მიცვალების შემდეგ მომრავლებულმა მისმა მიმბაძველებმა მონასტრებით გადაფარეს მთელი უდაბნო. ღირსი პავლე მართლმადიდებლური ბერ-მონაზვნობის მამად ითვლება.

XII საუკუნეში, იმპერატორ მანუელის (1143-1180 წწ.) ბრძანებით, წმიდანის უხრწნელი ნაწილები კონსტანტინეპოლში გადააბრძანეს. შემდგომში ისინი ვენეციაში იქნა გადასვენებული, აქედან კი – უნგრეთში. ღირსი პავლეს პატიოსანი თავის ნაწილი რომშია დაცული.

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
**საკაოს სამზიარის უდაბნო** — მონასტერი სოფელ საკაოში, მდინარე საკაურას ხეობაში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდინარის მარცხენა მხარეს სამონასტრო ანსამბლის ნაშთებია. კომპლექსი „სამზიარის უდაბნოს" სახელითაა ცნობილი. დანგრეულია მონასტრის ეკლესიაც, თუმცა, შემონახული ცნობის მიხედვით, ის ერთნავიანი შენობა იყო, რომელსაც სამხრეთით მიშენებული ჰქონდა სამწირველო, ხოლო დასავლეთით საქალებო. ნაშენები იყო თლილი ქვისა და კირისგან. ეკლესია შემკული იყო რამდენიმე ქანდაკებით და წარწერით. 

ამავე სოფლის ზემოთ არის ქაშუეთის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. შემორჩენილია X საუკუნით დათარიღებული ერთი ხატი. მონასტრის დაარსება ამავე საუკუნეს უნდა მივაკუთვნოთ.

ლიტერატურა
----------

* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ. 2006, გვ. 66–67

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რაჭის ეკლესია-მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბარაკონის ეკლესია
* ბეთლევის ეკლესია
* ბუბის მონასტერი
* გლოლის ბერის საყდარი
* დვალთის დედათა მონასტერი
* ველტყევის მონასტერი
* თამარ დედოფლის საყდარი
* ლაბეჭინის მონასტერი
* ლეკნარის მონასტერი
* მეჭვრეთის მონასტერი
* მიქარწმინდის მონასტერი
* მოტყიარის ბერის წყარო
* მრავალძალი
* ნიკორწმინდის ტაძარი
* საკაოს სამზიარის უდაბნო
* სორის მონასტერი
* სხიერის მონასტერი
* ფუტიეთის მონასტერი
* ღადიშის მონასტერი
* ღვიარის მონასტერი
* შეუბნის მონასტერი
* შოდის მონასტერი
* ცხომის დედათა მონასტერი
* ჭელიში
* ჭოლევის მონასტერი
 |  |

 |
**პავლე ხუჭუა** (დ. 16 ივლისი, 1905, ბაქო — 9 დეკემბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი მუსიკათმცოდნე, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1959).

ბიოგრაფია
---------

1930 წელს დაამთავრა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1937 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1937–1938 წლებში იყო ქუთაისის სამუსიკო სასწავლებლის და სკოლის დირექტორი; 1937-1976 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის ლექტორი; 1938 წლიდან ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი, 1938–1939 წლებში სასწავლო და სამეცნიერო ნაწილის დირექტორის მოადგილე, 1939–1945 წლებში თეორიულ–საკომპოზიციო ფაკულტეტის დეკანი, 1980 წლიდან პროფესორი; 1941–1945 წლებში საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დირექტორი; 1945–1956 წლებში იყო თბილისის I სამუსიკო სასწავლებლის, კინოსკოლისა და თეატრალური უნივერსიტეტის პედაგოგი.

ავტორია ნაშრომებისა „ანდრია ყარაშვილი" (1946), „მელიტონ ბალანჩივაძე" (1950), „ა. მაჭავარიანის ბალეტი „ოტელო"" (1958), „შ. თაქთაქიშვილი" (1962), „მ. თარხნიშვილი" (1962), „ზ. ფალიაშვილი" (1974), „დ. არაყიშვილი" (1979); არის შემდგენელი და რედაქტორი წიგნებისა და სანოტო კრებულებისა (1960, „ია კარგარეთელი. რომანსები", 1970, გრამფირფიტების ანთოლოგია „საქართველო ხალხურ სიმღერებში").

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 521.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პავლე ხუჭუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პავლე პეტრეს ძე კარბა** (დ. 1898, სოფელი ტყვარჩელი, სოხუმის ოკრუგი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1971) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

პავლე კარბა დაიბადა 1898 წელს სოფელ ტყვარჩელში ღარიბი გლეხის ოჯახში. მამა ადრე დაეღუპა. დაამთავრა ორკლასიანი სასწავლებელი. 1918 წელს მუშაობა დაიწყო ოჩამჩირის სასამართლოს კანცელარიაში გადამწერად. აფხაზეთში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისთანავე მალე დაწინაურდა. პირველ ხანებში საქმის მწარმოებლად მუშაობდა რევკომში, სახალხო სასამართლოში, შემდეგ მას ირჩევენ მოქვის თემის აღმასკომის პრეზიდიუმის მდივნად. ამავე დროს ის ასრულებდა საქართველოს ალკკ თემის უჯრედის მდივნის მოვალეობას. 

1923 წლის სექტემბერში პაპვლე კარბა გაგზავნეს სოხუმის პარტსკოლაში, რომლის დამთავრების შემდეგ ის დაინიშნა ოჩამჩირის სამაზრო აღმასკომის საქმეთა მმართველად. 1925 წლის აგვისტოში კარბა სასწავლად გაგზავნეს თბილისის მუშფაკში. შემდეგ პარტიის რაიკომის განკარგულებით მუშაობდა ოჩამჩირეში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე. 1932-1936 წლებში მუშაობდა „ტორგსინის" აფხაზეთის განყოფილების მმართველად. შემდეგ დაინიშნა „ზაგოტზერნოს" აფხაზეთის განყოფილების მმართველად, ხოლო 1936 წლის ოქტობერში — სასოფლო სამეურნეო ბანკის აფხაზეთის კანტორის მმართველად.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №1 სტალინის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

1938 წლის 14 ივლისს დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის სოცუზრუნველყოფის სახალხო კომისრად.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №114 (212), 21 მაისი, 1938
**პავლე შტერნი** — არქიტექტორი, რომლის პროექტებითაც XIX საუკუნის ბოლოს და  XX საუკუნის დასაწყისში  თბილისში უამრავი კერძო სახლი და რამდენიმე საზოგადოებრივი დანიშნულების ნაგებობა აშენდა. თბილისში ჩამოვიდა 1870-იანი წლების მიწურულს. იყო თბილისის ოპერის შენობის ავტორის, არქიტექტორ ვ. შრეტერის თანაშემწე და 1882 წლამდე მშენებლობასაც ხელმძღვანებლობდა, შემდეგ ხელი მიჰყო დამოუკიდებელ დაპროექტებასა და მშენებლობას. შტერნი ეპოქის დამახასიათებელი ფიგურაა. მის ნამუშევრებში ეკლექტიზმი ჩანს. „აგურის გოტიკის" ყაიდაზეა აშენებული საცხოვრებელი სახლი დავით აღმაშენებლის გამზირისა და ბაქოს ქუჩის კუთხეში (1893 წ.). მის შემოქმედებაში ძირითადი ადგილი რენესანსულ-ბაროკოულ სტილიზაციას უჭირავს. შტერნის დანერგილია ნაძერწი სამკაულებით, მრავალი არქიტექტურული დეტალითა და პროფილით გადატვირთული ფასადები, რომლებიც დიდად მომრავლდა თბილისში 1880-იან და განსაკუთრებით 1890-იან წლებში. სხვა ნამუშევრები: საცხოვრებელი სახლები დავით აღმაშენებლის გამზირზე, გრიბოედოვისა და ალექსანდრე ჭავძავაძის ქუჩების კუთხეში (1897 წ.).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 928, თბ. 2002
**პიერო სოდერინი** (იტალ. Piero Soderini; დ. 18 მაისი, 1450 — გ. 13 ივნისი, 1522) — იტალიელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი. ფლორენციის რესპუბლიკის მმართველი 1498-1512 წლებში. მისი მმართველობა საღვთო ლიგამ დაამხო, რის შემდეგაც ფლორენციაში აღდგა მედიჩების ბატონობა, პიერო კი რომში გადასახლდა და იქცე გარდაიცვალა.

ბიოგრაფია
---------

პიერო სოდერინი დაიბადა 1450 წლის 18 მაისს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი, ცნობილი ექიმის ვაჟი, რის წყალობითაც მან კარგი განათლების მიღება შეძლო. მისი უფროსი ძმა, პაოლო ანტონიო სოდერინი ჯიროლამო სავონაროლას მმართველობის პერიოდში ფლორენციის მეთაური იყო. მისი მესამე ძმა, ფრანჩესკო სოდერინი კი კათოლიკე კარდინალი და ვოლტერას ეპისკოპოსი გახდა. 1481 წლიდან პიერო სოდერინი ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის ვაჟის, პიერო მედიჩის ახლო მეგობარი გახდა, რომელიც სენიორი 1492 წელს გახდა. 1493 წელს მან სოდერინი საფრანგეთში ელჩად გაუშვა. 1494 წელს, მედიჩების დამხობის შემდეგ ფლორენციაში დარჩა, 1498 წელს სავონაროლას დაწვის შემდეგ კი ფლორენციის სენიორიამ იგი ქალაქის მმართველად დანიშნა. გადატანილი არეულობების შემდეგ, ფლორენციელებმა იგი სტაბილური მომავლის იმედით აირჩიეს. 

სოდერინის მმართველობა შედარებით სტაბილური და გონივრული იყო, თუმცა მან დაამტკიცა, რომ დიდად არ გააჩნდა სახელმწიფოს მართვისთვის საჭირო თვისებები. მან წესრიგის დაცვის მიზნით მუდმივი პატრულირების სისტემა შემოიღო, სადაც ძირითადად დაქირავებული უცხოელები მუშაობდნენ. მისი მმართველობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მომენტია 1509 წლის ომი მეზობელ პიზასთან, რომელთაც ფლორენციის დაპყრობა სცადეს. ამ პერიოდში მის ელჩად მუშაობდა ნიკოლო მაკიაველი, რომელიც რომში, ჩეზარე ბორჯიასა და საფრანგეთის სამეფო კართან თანამშრომლობდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მაკიაველის სოდერინისადმი დიდი პატივისცემის გრძნობა ჰქონდა, დროთა განმავლობაში ეს შეიცალა, რაც პიეროს შეცდომებით იყო განპირობებული. 

მის დროს ფლორენციაში ფრანგების გავლენა დიდად გაიზარდა, რომლებიც მას მმართველობას უნარჩუნებდნენ, თუმცა მოსახლეობა უკმაყოფილო იყო. 1512 წელს ესპანეთის ჯარების დახმარებით დაამხეს სოდერინის მმართველობა და აღდგა მედიჩების ბატონობა, რა დროსაც სათავეში ჯულიანო მედიჩი მოდის. პიერო სოდერინი ფლორენციიდან იქნა განდევნილი, რის გამოც იგი რომში დასახლდა, სადაც პაპ ლეო X-ის მფარველობით უამრავი პრივილეგიით სარგებლობდა. ამის შემდეგ, მთელი დარჩენილი ცხოვრება იგი მუშაობდა ფლორენციაში დაბრუნებისთვის, რაც ვერ მოახერხა. 

იგი გარდაიცვალა 1522 წლის 13 ივნისს რომში, 70 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* Margaretić, Marija, Zbornik Dubrovačkog primorja i otoka, Kulturno - prosvjetno društvo Primorac, Dubrovnik, 2006, ISSN 0353-5428, p 221

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb12045208s (data)
* GND: 129070912
* ISNI: 0000 0001 2140 6788
* LCCN: n84183374
* NLA: 41739487
* NLI: 004123918
* NSK: 000055146
* NTA: 136917275
* SUDOC: 028662865
* Trove: 1455923
* ULAN: 500326190
* VIAF: 77725108
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 77725108

 |
**პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი** (პორტ. Rafeiro do Alentejo) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია პორტუგალიაში შუა საუკუნეებში.

პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი ძველი ჯიშია. მისი წინაპრები, როგორც ჩანს, იყვნენ ეშტრელის ნაგაზი, ესპანური მასტიფი და ადგილობრივი ძაღლები. პორტუგალიურ ძაღლებს შორის ყველაზე მსხვილ ამ ჯიშს დღემდე იყენებენ სახლებისა და ფერმების დასაცავად. პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი, რომელიც სენბერნარს ჰგავს, ოღონდ უფრო ვიწრო და ნაკლებად მძიმე თავი აქვს, მეფე დონ კარლოსის ყველაზე საყვარელი მონადირე ძაღლი იყო. პატრონის ერთგული ეს ძაღლი თავის სამშობლოში უშიშრად იცავს სახლებს და ფერმებს. აშშ-ში მამაცი პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლების გამოყენება უნდოდათ ცხვრებზე მონადირე კოიოტების საწინააღმდეგოდ, თუმცა თავისი ბუნებრივი აგრესიულობის და დამოუკიდებლობის გამო ისინი ამ მიზნისთვის ნაკლებ გამოსადეგნი აღმოჩნდნენ, ვიდრე სხვა მოდარაჯე ჯიშები.

პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი გაწონასწორებული, სერიოზული ძაღლია, რომელიც შესანიშნავად ასრულებს დაკისრებულ სამუშაოს. აქვს ძლიერი, კარგად განვითარებული მხრები, საშუალო ზომის, სამკუთხა ყურები. ბალანი საშუალო სიგრძის, ან მოკლეა. შეიძლება იყოს ყვითელი, ნაცრისფერი, ჟღალი, შავი, ვეფხვისებრი და განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ის კარგად უძლებს სიცივეს. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებს და სხვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი***

* პორტუგალიური მოდარაჯე ძაღლი დაარქივებული 2014-10-22 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ნიკოლოზ გიორგის ძე ბერძნიშვილი (ბერძენოვი)** (დ. 16 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 4 სექტემბერი], 1829, სოფ. არდონი, ახლანდელი ჩრდილოეთი ოსეთი ― გ. 1874, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი და კრიტიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქართველი მღვდლის ოჯახში. სწავლობდა ვლადიკავკაზის სასულიერო სასწავლებელში და თბილისის სასულიერო სემინარიაში. XIX საუკუნის 50-60-იან წლებში აქტიურად თანამშრომლობდა გაზეთ „კავკაზში", რომელსაც ერთხანს კიდეც რედაქტორობდა. ბერძნიშვილს ეკუთვნის დიდი ნაწილი რუსულ ენაზე გამოცემული წიგნისა — „თბილისი ისტორიული და ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით" (1870) და გამოკვლევა (რუსულ ენაზე) „სულხან-საბა ორბელიანის მოგზაურობა ევროპაში" (1869), აგრეთვე ეთნოგრაფიული ნარკვევები საქართველოსა და ჩრდილოეთ ოსეთზე. 1864–1874 წლებში იგი კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის წევრი იყო და მონაწილეობდა ამ კომისიის „აქტების" შედგენაში. საყურადღებოა "კავკაზში" 1857–1859 წლებში გამოქვეყნებული მისი ლიტერატურული-კრიტიკული წერილები. ბერძნიშვილი ქართული რეალისტური სალიტერატური კრიტიკის ერთ-ერთი პირველი წარმომადგენელია. მან ყურადღება გაამახვილა სინამდვილის მხატვრული ასახვის, ეროვნული თემატიკის მნიშვნელობის, ტიპურობის საკითხებზე, მთარგმნელობითი მუშაობის პრინციპებზე და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ჭუმბურიძე ჯ. ქართული კრიტიკის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1974;
* Бакрадзе Д. З. Бердзенов и его литературная деятельность, Тфл. 1874;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 337.
**პიეტრო ჯერმი** (იტალ. Pietro Germi; დ. 14 სექტემბერი, 1914 — გ. 5 დეკემბერი, 1974) — იტალიელი მსახიობი, სცენარისტი და კინორეჟისორი. სწავლობდა რომის ექსპერიმენტულ კინოცენტრში. ნეორეალიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ჯერმის პირველი ფილმებია „მოწმე" (1946) და „გზააბნეული ახალგაზრდობა" (1947). მისი ფილმებისთვის დამახასიათებელი იყო სოციალური თემატიკა, დოკუმენტური უტყუარობა. ფილმებში „სიცილიის ცის ქვეშ" (1949) და „ოცნების გზა" (1950, ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალი) თამამად არის ნაჩვენები სიცილიის ჩამორჩენილობა და სიღატაკე. ნეორეალიზმის ტრადიციები განვითარებულია სოციალურ კინორომანებში: „მემანქანე" (1956, პრემია, სან-სებასტიანის საერთაშორისო კინოფესტივალი) და „უნებისყოფო მამაკაცი" (1958). ამ ფილმებში მთავარ როლებს თვითონ ჯერმი ასრულებს. 1960-იან წლებში ჯერმიმ დადგა სოციალური და რეალისტურ-სატირული კომედიები: „განქორწინება იტალიურად" (1961, პრემია კანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, ოსკარი სცენარისათვის, 1962), „შეცდენილი და მიტოვებული", (1964), „ქალბატონები და ბატონები" (1966, მთავარი პრიზი, კანის საერთაშორისო კინოფესტივალი), „ამორალური" (1967). 1968 წელს დადგა კინოკომედია „სერაფინო", რომელმაც მოსკოვის მე-6 საერთაშორისო კინოფესტივალზე მოიპოვა ოქროს პრიზი (1969).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* პიეტრო ჯერმი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* პიეტრო ჯერმი — allmovie-ზე

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90871521
* BNE: XX1244696
* BNF: cb14048601g (data)
* CiNii: DA13468071
* GND: 118973789
* ISNI: 0000 0001 0887 0607
* LCCN: n88261400
* MusicBrainz: b58f2309-1b7c-4726-a2ce-db7c1fc130e5
* NKC: xx0174075
* NLA: 35136753
* NLK: KAC201104785
* NLP: A28282255
* NTA: 311722660
* RERO: 02-A003290644
* The SBN id PALV017552 is not valid.
* SNAC: w69f1d64
* SUDOC: 030037956
* VIAF: 34659494
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 34659494

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ანთელავა**. |

**ნიკოლოზ ვარდენის ძე ანთელავა** (დ. 24 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 11 სექტემბერი], 1893, ზუგდიდი — გ. 25 აპრილი, 1970, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ქირურგი, გულმკერდის ქირურგიის ფუძემდებელი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1939), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1957), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1962).

ბიოგრაფია
---------

1920 წელს როსტოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო თბილისში გ. მუხაძესთან. 1923-1924 წლებში მივლინებული იყო გერმანიაში ზაუერბრუხისა და ბირის კლინიკებში. 1928 წელს მუშაობდა ლენინგრადში ვ. შევკუნენკოსთან. 1929-1938 წლებში განაგებდა სოხუმის საავადმყოფოს ქირურგიულ განყოფილებას. 1939-1941 წლებში ხელმძღვანელობდა დაღესტნის სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიულ კათედრას. 1941-1946 წლებში იყო ამიერკავკასიის ევაკოჰოსპიტლის წამყვანი ქირურგი, ხოლო 1949-1954 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი ქირურგი. 1941-1970 წლებში განაგებდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტის თორაკალური ქირურგიულ კათედრას. ანთელავას შრომებში განხილულია ფილტვის ტუბერკულოზისა და ბრუცელოზის ქირურგიული მკურნალობის საკითხები. ანთელავამ დაამუშავა ექსტრაპლევრული თორაკოპლასტიკის ახალი მეთოდი, რომელსაც მისი სახელი ეწოდა. მონოგრაფიისათვის "ფილტვებისა და პლევრის ქირურგია" (1948) უკრაინის ჯანდაცვის სამინისტრომ და ქირურგთა საზოგადოებამ მიანიჭა ს. ფიოდოროვის სახელობის პრემია (1950). მისი მონოგრაფია "გულმკერდის ღრუს ორგანოების ქირურგია" (1952) გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ და ჩინურ ენებზე. ანთელავა იყო საქართველოს და სსრკ ფთიზიატრტა სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრი. ქირურგთა საერთაშორისო საზოგადოების ნამდვილი წევრი, პიემონტის (იტალია) ქირურგთა საზოგადოებისა და ჩეხოსლოვაკიის პურკინეს სახელობის ქირურგთა საზოგადოების საპატიო წევრი. ლენინური პრემიის ლაურეატი (1961). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 458.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 53, თბ. 1994
საღვთო რომის იმპერატორ კარლ VI-ის ხელმოწერა დოკუმენტზე.
**1713 წლის პრაგმატული სანქცია** — საღვთო რომის იმპერიის მეთაურ კარლ VI-ის მიერ გამოცემული ედიქტი, რომლითაც მისი სიკვდილის შემდეგ ავსტრიის ტახტისა და ჰაბსბურგთა მიწების მიღების უფლება მის ქალიშვილს ეძლეოდა. იმ დროსთვის უჩვეულო გადაწყვეტილების მიღების მიზეზი ის გახდა, რომ 1711 წლის შემდეგ კარლ VI ერთადერთი მამაკაცი იყო ჰაბსბურგთა დინასტიაში. რადგან არც კარლ VI-ს და არც მის უფროს ძმას, ჯოზეფ I-ს, ვაჟიშვილები არ ჰყავდათ, ქალიშვილისთვის ძალაუფლების გადაცემა ერთადერთი გამოსავალი იყო, რათა მემკვიდრეობისთვის დავა არ წარმოქმნილიყო.

მიუხედავად იმისა, რომ კარლ VI მისმა უფროსმა ქალიშვილმა მარია ტერეზიამ ჩაანაცვლა, ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის მაინც მოხდა.

ლიტერატურა
----------

* Crankshaw, Edward: *Maria Theresa*, Longman publishers 1969
* Holborn, Hajo: *A History of Modern Germany: 1648–1840* Princeton University Press 1982 ISBN 0-691-00796-9
* Ingrao, Charles W: *The Habsburg monarchy, 1618–1815* Cambridge University Press 2000 ISBN 0-521-78505-7
* Kann, Robert A.: *A history of the Habsburg Empire, 1526–1918* University of California Press 1980 ISBN 0-520-04206-9
* Mahan, J. Alexander: *Maria Theresa of Austria* READ BOOKS 2007 ISBN 1-4067-3370-9
**ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახლ-მუზეუმი** მდებარეობს თბილისში ჩახრუხაძის ქ. N17-ში ორსართულიანი სახლის პირველ სართულზე. მუზეუმი 1982 წელს გაიხსნა.

საცხოვრებელი სახლი დღევანდელი სახით XIX ს-ის ბოლო მეოთხედში ჩამოყალიბდა. ფასადს კლასიცისტური ელემენტები ამჯობს, ეზოსკენ კი ნაგებობა ორ სართულად განლაგებული ხის აივნებით არის მიმართული. მოგრძო ეზოს სივრცეს შავთელის ქუჩისგან აგურის ზღუდე გამოჰყოფს. 

გადმოცემა ამ ადგილს ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელს უკავშირებს. ვარაუდობენ, რომ სახლის სარდაფში და პირველ სართულზე შემორჩენილი ძველი აგურის წყობა იმ ბანიანი სახლის ნაწილი უნდა იყოს, რომელშიც პოეტი ცხოვრობდა.

მუზეუმში დაცულია 2000-მდე ექსპონატი, პოეტთან დაკავშირებული პიროვნებების ფოტო-მასალა, ბარათაშვილთა საგვარეულო გერბი, ფერწერული და გრაფიკული ნამუშევრები, სხვადასხვა დოკუმენტაცია, ნივთები.

მუზეუმი აქტიურადაა ჩართული საზოგადოების ცხოვრებაში. ცალკე გამოყოფილ დარბაზში ხშირად იმართება მუსიკალური და პოეზიის საღამოები, გამოფენები, წიგნის პრეზენტაციები, შეხვედრები სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენელ დიასპორებთან სახელწოდებით „კულტურათა დიალოგი".

სახლ-მუზეუმის საერთო ხედი
გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციამ (UNESCO) – ნიკოლოზ ბარათაშვილის საიუბილეო თარიღი – დაბადებიდან 200 წლისთავი 2017 წლის საერთაშორისო მნიშვნელობის კულტურული მოვლენების ნუსხაში შეიტანა.

2017 წელს თბილისის მუზეუმების გაერთიანებამ ნიკოლოზ ბარათაშვილის 200 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ნიკოლოზ ბარათაშვილის მემორიალური სახლ-მუზეუმის საზეიმო გახსნითი ღონისძიება გამართა.

საგამოფენო სივრცეში პირველადაა გამოყენებული თანამედროვე მუზეოგრაფიის შესაბამისი კრეატიული ინდუსტრია და 3D ანიმაცია. რეექსპოზიციის პროექტის მიზანია, კულტურის სხვადასხვა ინდუსტრიული საშუალებებით – ანიმაციური მეთოდებით – ფართო საზოგადოებას წარუდგინოს და პოპულარიზაცია გაუწიოს ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელსა და შემოქმედებას თანამედროვე მუზეოგრაფიის შესაბამისად და მიმზიდველი აქციოს დამთვალიერებლისათვის.

ლიტერატურა
----------

* „საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წ. მეორე გამოცემა. ISBN 99940-0-923-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახლ-მუზეუმი

სქოლიო
------

1. ↑  ნიკოლოზ ბარათაშვილის განახლებული მემორიალური სახლ-მუზეუმი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თბილისის მუზეუმების გაერთიანება |
| --- |
|  |
| 
* თბილისის ილია ჭავჭავაძის ლიტერატურულ-მემორიალური მუზეუმი
* თბილისის გალაკტიონ ტაბიძის მემორიალური ბინა-მუზეუმი
* თბილისის ვახტანგ ჭაბუკიანის მემორიალური ბინა-მუზეუმი
* თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის მემორიალური სახლ-მუზეუმი
* თბილისის მერაბ კოსტავას მემორიალური სახლ-მუზეუმი
* თბილისის ნიკოლოზ ბარათაშვილის მემორიალური სახლ-მუზეუმი
* თბილისის მიხეილ ჯავახიშვილის მემორიალური ბინა-მუზეუმი
* თბილისის თოჯინებისა და სათამაშოების მუზეუმი
* თბილისის კოტე და სოსო წერეთლების მუზეუმი
 |

 |
**საფესტივალო ორგანიზაციების საერთაშორისო ფედერაცია** (ინგლ. *Federation Internationale des Organisations de Festivals* **FIDOF)** — 1966 წელს დაარსებული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც დარეგისტრირდა აშშ-ში, როგორც არაკომერციული ორგანიზაცია. თავდაპირველად მისი შტაბ-ბინა მდებარეობდა სპლიტში, შემდეგ კი აშშ-ში გადაიტანეს. იყო აშშ-ის ნაციონალური მუსიკალური საბჭოს წევრი. ორგანიზაციამ შეწყვიტა თავისი მუშაობა 2005 წელს მისი დამაარსებლის გარდაცვალების გამო.

მიზნები და ამოცანები
--------------------

FIDOF წარმოადგენდა ფესტივალების, კონკურსების და კულტურული ღონისძიებების შესახებ ინფორმაციების კოორდინატორს. კავშირი ჰქონდა მსოფლიოს 100-ზე მეტი ქვეყნის 1600-ზე მეტ ფესტივალსა და ღონისძიებასთან. იგი მხარს უჭერდა ფესტივალების ორგანიზატორებს, მათ სპონსორებს, ხმისჩამწერ სტუდიებს და ხელოვნების სხვა მიმართულებებს. ასევე ფესტივალებთან დაკავშირებულ გამოჩენილ იმპრესარიოებს, არტისტებს, გამომცემლებს, კომპოზიტორებს, პოეტებს და ა.შ. გამორჩეულ ახალგაზრდა არტისტებს აჯილდოვებდა საერთაშორისო დიპლომებით. მისი დაწესებულია ფესტივალის ორგანიზატორებისთვის სპეციალური ჯილდო „DISTANT ACCORDS AWARDS". FIDOF-ის მიზანს წარმოადგენდა მუსიკითა და ხელოვნებით მშვიდობისა და მეგობრობის განმტკიცება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* INTERNATIONAL FEDERATION OF FESTIVAL ORGANIZATIONS (FIDOF)
* Global Civil Society Database
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**სიმძლავრე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **სიმძლავრე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |


**სიმძლავრე** (აღნიშვნა: {\displaystyle P}) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც იზომება დროის ერთეულში შესრულებული მუშაობით. 

თუ მუშაობა თანაბრად სრულდება, მაშინ სიმძლავრეს განსაზღვრავენ {\displaystyle P={\frac {E}{t}}} ფორმულით, სადაც {\displaystyle E} არის {\displaystyle t} დროში შესრულებული მუშაობა. ზოგად შემთხვევაში {\displaystyle P={\frac {dE}{dt}}}, სადაც {\displaystyle dE} არის {\displaystyle dt} ელემენტარული დროის შუალედში (ჩვეულებრივ 1 წმ-ში) შესრულებული ელემენტარული მუშაობა. SI სისტემაში სიმძლავრე იზომება ვატებით (ვტ); 1 ვტ= 1 ჯ/წმ, CGS სისტემაში კი — ერგ/წმ. ტექნიკაში იყენებენ აგრეთვე სიმძლავრის სისტემის გარეშე ერთეულს — ცხენის ძალას (ც. ძ.).

გაზომვის ერთეულები
------------------

SI ერთეულთა სისტემაში, სიმძლავრის საზომ ერთეულს წარმოადგენს ვატი, რომელიც უტოლდება ჯოულს, გაყოფილს წამზე.

სხვა, სიმძლავრის საზომი, გავრცელებული ერთეულია ცხენის ძალა.

სიმძლავრე, მექანიკაში
---------------------

თუ მოძრავ სხეულზე მოქმედებს ძალა, მაშინ ეს ძალა ასრულებს მუშაობას. სიმძლავრე, ამ შემთხვევაში გამოითვლება ფორმულით:

{\displaystyle P=F\cdot v\cdot \cos \alpha }
{\displaystyle F} — ძალა, {\displaystyle v} — სიჩქარე, {\displaystyle \alpha } კუთხე ძალისა და სიჩქარის ვექტორებს შორის.

ელექტრული სიმძლავრე
-------------------

 მთავარი სტატია: ელექტრული სიმძლავრე.
### მყისიერი ელექტრული სიმძლავრე

მყისიერი ელექტრული სიმძლავრე, კონკრეტულ ელექტრო-ქსელის ელემენტზე განისაზღვრება შემდეგი წესით:

{\displaystyle P=I\cdot U}
სადაც **I** და **U**; - დენის ძალის და ძაბვის მყისიერი მნიშვნელობაა ამ ელემენტზე.

თუ ქსელის ელემენტს წარმოადგენს რეზისტორი, რომლის ელექტრო წინაღობაა **R**, მაშინ ვსარგებლობთ ფორმულით:

{\displaystyle P=I^{2}\cdot R={\frac {U^{2}}{R}}}
### მუდმივი დენის სიმძლავრე

მუდმივი დენის შემთხვევაში საშუალო სიმძლავრე გამოითვლება შემდეგნაირად:

{\displaystyle P=I\cdot U=I^{2}\cdot R={\frac {U^{2}}{R}}}

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 361.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4167265-3
* LCCN: sh85105973
* NKC: ph333378

 |
**პავლოვსკის წმინდა ეკატერინესა და ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** (რუს. Церковь Святой Великомученицы Екатерины и Рождества Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია პავლოვსკში, სანქტ-პეტერბურგი. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. 

ეკლესიას აქვს ორი საკურთხეველი ერთი დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე, ხოლო მეორე ღვთისმშობლის შობის სახელზეა ნაკურთხი.

ისტორია
-------

პავლოვსკის ისტორიული დასახლების, დინამოს მოსახლეები თავდაპირველად იყვნენ გლეხები, რომლებიც ეკუთვნოდათ გრაფ სკავრონსკიებს და მათ შთამომავლებს, ისინი მიეკუთვნებოდნენ ცარსკოე-სელოს სამრევლოს. 

1743 წელს ეპისკოპოს ნიკოდიმის კურთხევით შედგა ტაძრის სარძიკვლის ჩაყრა. მშენებლობა მიმდინარეობდა გრაფ მარტინ სკავრონსკის ფინანსებით. 

1822-1824 წლებში და 1829 წლებში გრაფინია იულია სამოილოვას ინიციატივით ეკლესია გადააკეთეს დომენიკო ადამინის პროექტის მიხედვით. 1867-1872 წლებში არქიტექტორმა ალექსანდრე რეზანოვმა ნაწილობრივ მოახერხა ტაძრის ადრინდელი სახის აღდგენა.

1875 წლის 1 ივლისს ეკლესია გაძარცვა ფსკოველმა გლეხმა ი. პერედოიკომ. გატაცებული ნივთები აღმოაჩინეს დაზიანებულ მდგომარეობაში. მოგვანებით ეკლესიის ფასეულობები გადამალეს საკურთხევლის ჯვართან, რომელიც განათავსეს ზედა ეკლესიაში. 

თავდაპირველად ეკლესია გრაფების მიერ გაღებული თანხებით არსებობდა, ხოლო 1859 წლიდან სასახლის ხარჯებზე გადავიდა, რადგან დასახლება შეიძინა იმპერატორმა. ეკლესიასთან ახლოს მოქმედებდა სასაფლაო. 

ეკლესიაზე მიწერილი იყო სანქტ-პეტერბურგის წმინდა მოციქულთასწორ ოლღას სახელობის ტაძარი, რომელიც აკურთხეს 1898 წელს. 

1937 წელს საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში დააპატიმრეს წინამძღვარი ნიკოლოზ დავიდოვი და ეკლესიაში ღვთისმსახურება შეწყდა. 1938 წელს ეკლესია საბოლოოდ დახურეს. შენობაში განათავსეს კლუბი და კინოდარბაზი. 

1941 წლის აგვისტოში ნკვდ-ს სპეციალურმა ჯგუფმა ააფეთქა ეკლესიის სამრეკლო და გუმბათი. ეს ახსნეს იმით, რომ გერმანული არტილერიისათვის ორიენტირი მოესპოთ. 

გერმანული ოკუპაციის პერიოდში ეკლესიაში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა შენობის ნაწილში სოფელ ანტროპშინოში, ხოლო 1943 წლიდან აღსდგა თვით ტაძარშიც. 

საბჭოთა ძალების მიერ ტერიტორიის გათავისუფლების შემდეგ ტაძარი გარკვეული პერიოდი არ მოქმედებდა, მაგრამ მრევლი დარეგისტრირდა და ტაძარში მღვდელი დაინიშნა. ქვედა ტაძარში ღვთისმსახურება აღსდგა 1946 წელს, ხოლო 1954 წელს რემონტის შემდეგ აკურთხეს ზედა ეკლესიაც. 

2007 წელს აღადგინეს სამრეკლო, ხოლო 2011 წელს დააშენეს გუმბათიც.

ლიტერატურა
----------

* Семенова Г. В. Церковь Святой Великомученицы Екатерины и Рождества Пресвятой Богородицы в Графской Славянке // Памятники истории и культуры Санкт-Петербурга: Исследования и материалы. — [СПб.], 2002. — Вып. 6. — С. 62—79. — ISBN 5-89771-027-9.
* Мещанинов М. Ю. Храмы Царского Села, Павловска и их ближайших окрестностей: Краткий исторический справочник. — 2-е, испр. и доп.. — СПб.: Genio Loci, 2007. — С. 395—405. — ISBN 5-9900655-3-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Народный каталог Православной архитектуры

სქოლიო
------

1. ↑  Покровское кладбище
2. ↑  М. Шкаровский. *Церковное возрождение на оккупированных территориях Санкт-Петербургской (Ленинградской) епархии в 1941-44 гг.*
**პეტრეს ციხე** — შუა საუკუნეების სიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქალაქ ბორჯომში, ლიკანის პირდაპირ, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ კლდოვან მთაზე. მასთან მისვლა შესაძლებელია რამდენიმე გზით, ლიკანის პარკიდან მტკვარზე გადებული ხიდისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის გავლით, სოფ. ლიკანიდან რკინიგზის ხაზის სიახლოვეს წიწვოვანი ტყისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის საშუალებით.

ისტორია
-------

პეტრეს ციხის ადრინდელი სახელი უნდა იყოს ყვერბილის ციხე. ეკუთვნოდა ავალიშვილების ფეოდალურ საგვარეულოს. დარაჯობდა ლიკანიდან ისტორიულ სოფლების ფაფისა და ნუასაკენ (ახლანდელი ქ. ბორჯომის უბნები) მტკვარზე გადამავალ ხიდსა და გზას. XVI საუკუნეში ოსმალთა მიერ თორის დაპყრობის შემდეგ პეტრეს ციხე ოსმალური ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. ამავე ხანებში პეტრეს ციხის რაბათი დაიცალა მოსახლეობისაგან. ციხე შედგებოდა ციტადელისა და მასთან დაკავშირებული ქვედა ეზოსაგან. პეტრეს ციხის გალავანსა და შიდაციხეს შორის შემორჩენილია სხვადასხვა ნაგებობის ნაშთები, შიდაციხეში — საცხოვრებელი დარბაზების, ხაროების, ქვევრების ნანგრევებია. გალავანში დატანებულია სათოფურები და სალოდეები. ციხე მრავალჯერ შეუკეთებიათ; ზოგან გამოირჩევა ადრინდელი თარაზული წყობის კედლები. მათი თანადროულია (XI-XII საუკუნეები) ციხის ძირში ყვერბილის ნასოფლარი, ეკლესიითა და სასაფლაოთი.

არქიტექტურა
-----------

ციხემ ძლიერ დაზიანებული სახით მოაღწია. შემორჩა მისი ციტადელი ქონგურებით, დასრულებული მაღალი კედლები სხვადსახვა სიმაღლეზე განლაგებული სათოფურებითა და ნახევარწრიული გეგმის კოშკით, რომელიც მოთავსებულია ციხის სამხრეთ ნაწილში. ციხე ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვით და კირის ხსნარის დუღაბით. სამხრეთის ნახევარწრიული კოშკი შესაძლოა სამსართულიანი იყო. სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთში შესასვლელი კარი იქნებოდა დატანებული, რასაც გვაფიქრებინებს ამ ნაწილში ფოსოს არსებობა. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ორი დიდი ზომის აუზი (სავარაუდოდ წყლის რეზერვუარი და ხორბლის შესანახი). ციხე საკმაოდ დიდი ზომისაა, მდებარეობის გამო იგი აკონტროლებს გარემოს. მასიური მაღალი კედლები მონუმენტურობითა და შინაგანი სიძლიერით გამოირჩევა კედლის ტალღოვანი ფორმა და ქონგურები კი მას სიმსუბუქეს და დინამიკურობას ანიჭებს.

ლიტერატურა
----------

* *მაკალათია ს.*, ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957;
* *ბერძენიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 46.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 11046
**ჟუზე დე ბრაგანსა** (პორტ. José de Braganza; დ. 20 აგვისტო, 1761 — გ. 11 სექტემბერი, 1788) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ III-ისა და დედოფალ მარია I-ის უფროსი ვაჟი. პორტუგალიის ტახტის მემკვიდრე და ბრაზილიის პრინცი. იგი ნაადრევად ემსხვერპლა ჩუტყვავილას, რის გამოც ვერ შეძლო ტახტზე ასვლა.

ბიოგრაფია
---------

ჟუზე დაიბადა 1761 წლის 20 აგვისტოს აჟუდაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია I-ის უფროსი ვაჟი. მას სახელი პაპის, მეფე ჟუზე I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. აღსანიშნავია, რომ მისი მშობლები ერთმანეთისათვის ღვიძლი ბიძა-ძმის შვილი იყვნენ. მიუხედავად მათი ასეთი ახლონათესავური კავშირისა, მათი ყველა შვილი ჯანმრთელი იყო. დაბადებისთანავე მას მიენიჭა ბეირასა და ბრაზილიის პრინცის წოდება, რაც ტახტის მემკვიდრეობას ნიშნავდა. 

1777 წლის 21 თებერვალს, 15 წლის ჟუზე დააქორწინეს მის 30 წლის ღვიძლ დეიდაზე, ინფანტა მარია ბენედიტა პორტუგალიელზე. აღსანიშნავია, რომ ქორწინებამდე სამი დღით ადრე გარდაიცვალა მეფე ჟუზე I. 

წყვილს ქორწინებაში შვილები არ ჰყოლია. მარია ბენედიტა მხოლოდ ორჯერ დაორსულდა 1781 და 1786 წლებში, მაგრამ ორივეჯერ მუცელი მოეშალა. ჟუზე გარდაიცვალა 1788 წლის 11 სექტემბერს აჟუდაში, ჩუტყვავილათი. იგი დაკრძალეს ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში, ლისაბონში. ვინაიდან მას შვილი არ დარჩენია, მისი მშობლების შემდეგ მეფე მისი ძმა, ჟუან VI გახდა.

ლიტერატურა
----------

* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "John VI. of Portugal". Encyclopædia Britannica. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 444.
**როსელი** (ინგლ. Rossel Island) ან **იელა** (ინგლ. Yela) — ლუიზიადის არქიპელაგის ყველაზე აღმოსავლეთი კუნძული. ეკუთვნის პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.

გეოგრაფია
---------

კუნძული — მთიანია, შეადგენს დაახლოებით 34 კმ-ს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ და 11 კმ-ს ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ. კუნძულის ფართობია — 262,5 კმ², რითაც ის სიდიდით მეორე კუნძულია ლუიზიადის არქიპელაგში კუნძულ ვანატინაის შემდეგ. სანაპირო დაფარულია ან მანგროს ტყეებიანი იშვიათი ქვიშოვანი პლაჟებით, ან ჯუნგლებით. კუნძულის ჩრდილოეთ დაბოლოებასა და დელივერანსის კონცხს შორის არსებობს რამდენიმე ტყიანი ხეობა. სამხრეთი სანაპირო წარმოადგენს მრავალ ყურეებს; ციცაბო ბორცვები ეშვება სანაპიროსთან უფრო მაღალი მთის ქედებიდან. კუნძულის ყველაზე მაღალი წერტილი — მთა როსელი, მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან და შეადგენს 838 მეტრს ზღვის დონიდან.

მარჯნის რიფი ქმნის დიდ ლაგუნა როსელს დასავლეთით და ერთ მცირე ლაგუნას აღმოსავლეთით. როსელის ლაგუნა გადაჭიმულია დაახლოებით 40 კმ-ზე კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებიდან როსელის გასასვლელამდე რიფის დასავლეთ დაბოლოებაზე. რიფი, რომელიც გარს აკრავს ამ ლაგუნას — ვიწროა, აქვს 4 გასასვლელი. რიფი სამხრეთი სანაპიროს გასწვრივ — მთლიანია, მას არ აქვს გასასვლელი როსელის გასასვლელიდან აღმოსავლეთით. ლაგუნის საშუალო სიღრმე შეადგენს 37-64 მეტრს.

მოსახლეობა
----------

კუნძულ როსელის მოსახლეობა 2000 წლის მონაცემებით შეადგენს 3821 ადამიანს. მთავარი სოფელი მდებარეობს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მოსახლეობა ლაპარაკობს იელეს ენაზე, რომელიც იზოლირებული ენაა.

სქოლიო
------

1. ↑  Admiralty hydrography department (1879). *The Australia directory. Vol.2. 2nd-6th ed.*, Public domain,   გვ. 553–. ციტირების თარიღი: 30 December 2012.
2. 1 2   (1 January 2004) *Pub164, 2004 Sailing Directions (Enroute): New Guinea*.  ProStar Publications,   გვ. 155, 169, 170, 171–. ISBN 978-1-57785-569-9. ციტირების თარიღი: 30 December 2012.
3. ↑  Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition.
**პეტრეს დაღმართი** (რუს. Петровский спуск) — ისტორიული ნავსადგური სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში, მდინარე დიდ ნევაზე. მდებარეობს მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონში.

ისტორია
-------

ისტორიულად საადმირალოს ფლიგელებს შორის სანაპიროს აშენებამდე მდებარეობდა საადმირალოს ნავსადგური. 

პეტრეს დაღმართმა შემოინახა სახელწოდება, რომელიც უწოდეს მშენებლობის დროს. მან სახელი მიიღო იქვე მდებარე მოედნისაგან, რომელსაც ეწოდებოდა პეტრეს მოედანი. განსხვავებით დაღმართისაგან მოედანმა არაერთხელ გამოიცვალა სახელი (პეტრეს → სენატის → დეკაბრისტების → კვლავ სენატის).

პეტრეს დაღმართი ააშენა ინჟინერმა ანდრეი გოტმანმა სასახლის ნავსადგურთან ერთად 1820-1824 წლებში, რომელიც მდებარეობდა სასახლის გასასვლელში ნევაზე. თავად პეტრეს დაღმართი მდებარეობდა მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონთან.

ვაზები
------

პორფირის ვაზა
პეტრეს დაღმართზე აღმართეს პორფირის ვაზები. ისინი დაამონტაჟეს თუჯის კვარცხლბეკზე, ჩამოასხეს არქიტექტორ ლუდოვიკ შარლემანის პროექტის მიხედვით. აღნიშნული კვარცხლბეკები დაამზადეს სასახლის ნავსადგურის ლომების კვარცხლბეკთან ერთად. 

პორფირის ვაზები დაამზადეს შვედეთში. 1830 წელს ისინი ჩამოტანეს რუსეთში, როგორც შვედეთის მეფის საჩუქარი და 1832 წლამდე ტავრიდის სასახლეში იმყოფებოდა. ამის შემდეგ იგი დაამონტაჟეს სასახლის ნავსადგურში ლომებთან ერთად. საადმირალოს სანაპიროს გახსნასთან დაკავშირებით კი გადაიტანეს ამ ადგილზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Б. К. фон Миних. Диспозиция и церемониал торжественного въезда императрицы Анны Ивановны в С.-Петербург 16 генваря 1732 года. — Вып. 2. — СПб: Русский архив, 1867.
2. ↑  Ю. М. Пирютко. Пристани. *Городское хозяйство → Транспорт → Морской транспорт*. Энциклопедия Санкт-Петербурга.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-25. ციტირების თარიღი: 2008-11-24.
3. ↑  Нестеров В. В. Львы стерегут город. — Л.: Художник РСФСР, 1971.
**პრაღის ზავი** (გერმ. Prager Frieden) — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 1635 წლის 30 მაისს ოცდაათწლიანი ომის მსვლელობისას პრაღაში საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ ფერდინანდ II-სა და იმპერიის პროტესტანტ მთავრებს შორის. მისი პირობები ითვალისწინებდა რესტიტუციური ედიქტის გაუქმებასა და აუგსბურგის რელიგიური ზავის დაბრუნებას. გარდა ამისა, შეთანხმდა იმპერატორისა და გერმანული სამთავროების არმიების გაერთიანება საღვთო რომის იმპერიის არმიაში. მთავრებს შორის კოალიციის შექმნა აიკრძალა, ხოლო კალვინიზმი კანონიერი გახდა. cujus regio, ejus religio-ის პრინციპი სამუდამოდ დამტკიცდა იმპერიის ფარგლებში. რელიგიურ დათმობებზე წასვლის სანაცვლოდ ფერდინანდმა მიიღო ლუთერანი მთავრების ალიანსი, რომელიც მას დაეხმარა, როგორც შვედებთან ბრძოლაში, ასევე ოცდაათწლიან ომში საფრანგეთის მოსალოდნელ ჩარევაში. ფაქტობრივად პრაღის ზავმა დაასრულა რელიგიური და სამოქალაქო ომი სახელმწიფოებს შორის, რომლებიც საღვთო რომის იმპერიაში შედიოდნენ, რის შემდეგაც ოცდაათწლიანი ომი გრძელდებოდა, როგორც ბრძოლა ჰაბსბურგების ევროპაში დომინირების წინააღმდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოცდაათწლიანი ომი 1618-48 დაარქივებული 2011-01-06 საიტზე Wayback Machine.. სტატია დიდ საბჭოთა ენციკლოპედიაში.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოცდაათწლიანი ომის  ხელშეკრულებები  |
| --- |
|  |
| 
* ნიკოლსბურგი (1621)
* კომპიენი (1624)
* ჰააგა (1625)
* პრესბურგი (1626)
* ფრანცბურგი (1627)
* ლიუბეკი (1629)
* შტეტინი (1630)
* ბერვალდე (1631)
* ფონტენბლო (1631)
* პრაღა (1635)
* ვისმარი (1636)
* ჰამბურგი (1638)
* ულმი (1647)
* ვესტფალია (1648)
 |

 |
**პავლოვის ციხესიმაგრე** (რუს. Павловская крепость) — რუსეთის იმპერიის საფორტიფიკაციო ნაგებობა. სამხედრო საინჟინრო ხელოვნების უნიკალური ნიმუში. ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1701 წელს მიუსის ლიმანის შესართავთან, სოფელ გაევკის მიდამოებში. მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ ტაგანროგიდან 2 კილომეტრში.

ისტორია
-------

პავლოვის ციხესიმაგრე დაარსდა 1697 წლის ივლისში ავსტრიელი ინჟინერის ანტონი ლავალის მიერ აზოვის ზღვის ნაპირზე მდებარე პეტრუშინის ცელაზე, მაგრამ 1698 წლის მარტში მშენებლობა შეწყდა. 1701 წელს კი მშენებლობა დაიწყო ახალ ადგილზე. მიუსის ლიმანის შესართავთან, ზუსტად იმ ადგილზე სადაც დღეს სოფელი გაევკა მდებარეობს.

რუსეთის პირველი სახმელეთო საფორტიფიკაციო ნაგებობა დააპროექტეს ზუსტი საინჟნრო მათემატიკური გათვლების შედეგად. დაგეგმარების მიხედვით ციხესიმაგრე იყო ოთკუთხა ფრომის, რომლის სიგრძე იყო 237, ხოლო სიგანე - 80 მეტრი. ციხესიმაგრეს შემორტყმული ჰქონდა მიწაყრილი. მოგვიანებით ციხის მსგავსი გამაგრება საფუძვლად დაედო რუსეთის სხვა საფორტიფიკაციო ნაგებობებსაც, მათ შორის სანქტ-პეტერბურგის პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრესა და დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრეს, რომელმაც სათავე დაუდო დონის როსტოვის არსებობას. 

პავლოვის ციხესიმაგრე კეტავდა პეტროვსკის თავდაცვით ხაზს დასავლეთიდან. ციხესიმაგრის გარნიზონი მოითვლიდა 500 კაცს. შედიოდა სამების ციხესიმაგრის თავდაცვის მეორე ხაზში სტეპის მხრიდან.

მთლიანად დაანგრიეს 1711 წელს ოსმალეთთან დადებული პრუტის სამშვიდობ ხელშეკრულების თანახმად.

1736 წელს პავლოვის ციხესიმაგრეში განთავსდა ფელდმარშალ პეტრე ლასის ძალები.

ამჟამად ციხესიმაგრის ნანგრევები მდებარეობს სოფელ გაევკის მიდამოებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამების ციხესიმაგრე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Павловская крепость на сайте «Донские зори»
* Павловская крепость на сайте «Ростовский берег»
* Современные фотографии Павловской крепости в презентации Антона Карсакова
* Павловская крепость на Викимапии

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  *Клеопатро Н. М. Киричек М. С. Назаренко И В.* Павловская крепость // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 537. — ISBN 978-5-88040-064-5.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პავსანია**. |

**პავსანია** (ბერძ. Παυσανίας; დ. დაახლ. ძვ. წ. 510 – გ. ძვ. წ. 468) — სპარტელი მხედართმთავარი. აგიადების სამეფო საგვარეულოდან. ბერძენ-სპარსელთა ომების დროს თერმოპილესთან ლეონიდას დაღუპვის შემდეგ გახდა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის პლისტარქეს რეგენტი. მეთაურობდა ბერძენთა არმიას, რომელმაც 479 წლის სექტემბერში პლატეის ბრძოლაში გაანადგური სპარსელთა ჯარი მარდონიოსის მეთაურობით. 478 წელს დაინიშნა ბერძნული ფლოტის სარდლად, ამ თანამდებობაზე შეცვალა მეფე ლეოტიქიდე. პავსინიას მეთაურობით ბერძნებმა უპირატესობა მოიპოვეს კვიპროსზე, ბოსფორის სრუტეში აიღეს ქალაქი ბიზანტიონი. ანტიკური ავტორების აზრით, ბიზანტიონში ყოფნისას ფარული კავშირები დაამყარა სპარსელთა მეფესთან. ამას გარდა, პავსანიას ქედმაღლურმა ქცევამ ხელი შეუწყო საერთობერძნულ კავშირში ჰეგემონიის სპარტელებიდან ათენელებზე გადასვლას. იგი გამოიძახეს სპარტაში და სარდლობიდან გაათავისუფლეს. თავისი ინიციატივით დაბრუნდა ბიზანტიონში და 471 წლამდე იგი საკუთარი ხელისუფლების ქვეშ ჰყავდა. შემდგომ გარკვეული ხანი ცხოვრობდა კოლონეში (ტროადა). 468 წელს ღალატის ეჭვით (მ. შ. ჰილოტებთან დანაშაულებრივი კავშირისთვის) გამოიძახეს სპარტაში ეფორების სასამართლოზე. მისი დაპატიმრების მცდელობის დროს დაიმალა სპარტის ათენას ტაძარში. სპარტის ხელისუფლებამ ტაძრის შესასვლელი ამოაქოლინა, პავსანია დაიღუპა დაუძლურების შედეგად. ზოგიერთი თანამედროვე მკვლევარი ბიზანტიონში პავსანიას მეორედ ჩასვლას და იქ ყოფნას ძლიერ ხანმოკლედ თვლის და მის სიკვდილს ძვ. წ. 476 წლით ათარიღებს.

სქოლიო
------

1. ↑   ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1985. — გვ. 77.
2. ↑  *Стрелков А. В.* Павсаний // Большая российская энциклопедия. т. 25. — М. 2014. — стр. 40.
**სამხრეთის კარის ეგვტერი** (რუს. Часовня Южные врата) — არქიტექტურული ნაგებობა, რომელიც დაგეგმილია აშენდეს დონის როსტოვის სანაპიროს ქუჩაზე. პირველი ქვა ეგვტერის საძირკველში ჩადეს 2016 წელს ქალაქიში მიმდინარე ფესტივალის დროს.

ისტორია
-------

როსტოვის სანაპიროზე „სამხრეთის კარის" ეგვტერის ასაშენებლად, საჭირო იყო შეეტანათ ცვლილება კონცესიურ შეთანხმებაში, რომელიც დაიდო 2013 წელს 32 წლის ვადით. ეგვტერი ააშენეს პავილიონის მაგივრად. ადრე კი ვარაუდობდნენ, რომ სანაპიროზე აშენდებოდა ხუთი კაფე და მოხდებოდა მოქმედი სამგზავრო ნავმისადგომის რეკონსტრუქცია, ხოლო ეკლესიის შესახვევისა და გაზეთის შესახვევს შორის უნდა განთავსებულიყო საგამოფენო პავილიონი, რომლის ფართობიც უნდა ყოფილიყო არანაკლებ 750 კვადრატული მეტრი. 

2015 წლის ივნისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ როსტოვის სანაპროზე უნდა აშენებულიყო მემორიალური ეგვტერი, რომელსაც ეწოდებოდა „სამხრეთის კარი". ეს უნდა ყოფილიყო საფეხმავლო ზონის რეკონსტრუქციის ბოლო ეტაპი, რომელიც მდებარეობდა ეკლესიის შესახვევიდან სანაპირომდე. 

2015 წელს ცნობილი გახდა, რომ ეგვტერი უნდა აგებულიყო შეცვლილი სახით, შეიცვლებოდა მოსაპირკეთებელი მასალაც. 

პირველი ქვა ეგვტერის საძირკველში ჩადეს 2016 წლის ივლისში, მაშინ როდესაც ქალაქში იმართებოდა მდინარე დონის ფესტივალი. მშენებლობას ახორციელებდა „დონის ნავმისადგომი" საკუთარი ფინანსური უზრუნველყოფით. 2016 წელს ეგვტერის წარდგენილ პროექტს დაეთანხმა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია. 

დაგეგმილი ობიექტი არ უნდა ყოფილიყო ექვს მეტრზე მეტი სიგრძეში და ექვს მეტრზე მეტი სიგანეში, ხოლო სიმაღლე უნდა ყოფილიყო არაუმეტეს 14 მეტრისა. გასასვლელები ჩრდილო-სამხრეთით და დასავლეთ-აღმოსავლეთით უნდა ყოფილიყო გამჭოლი. სამხრეთის კარიბჭის ეგვტერის არქიტექტორი იყო ი. ი. დვორნიკოვი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Часовня «Южные врата» на набережной появится вместо выставочного павильона.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-19. ციტირების თარიღი: 2017-11-09.
2. ↑  Часовня «Южные врата России» появится на набережной Ростова, но в изменённом виде.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-03. ციტირების თარიღი: 2017-11-09.
3. ↑  Часовня «Южные врата России» украсит набережную Ростова-на-Дону.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-22. ციტირების თარიღი: 2017-11-09.