**ნუკუალოფა** (ინგლ. Nuku’alofa) — ტონგის სამეფოს დედაქალაქი და სატახტო ქალაქი. მდებარეობს კუნძულ ტონგატაპუზე. ქალაქის მოსახლეობა 2010 წლისთვის 24 310 ადამიანს შეადგენდა. ძირითადად ცხოვრობენ ტონგელები (96 %). ქალაქში განთავსებულია საზღვაო პორტი და აეროპორტი. გააქვთ კოპრა და ბანანი.

ბუნებრივი პირობები
------------------

ნუკუალოფა მდებარეობს ტონგის უდიდეს მარჯნულ კუნძულ ტონგატაპუზე. ამ ადგილის კლიმატი ტროპიკული ზღვის კლიმატია. წლის განმავლობაში ჰაერის ტემპერატურა მერყეობს +20 Cº-დან +26 Cº-მდე. ყველაზე უფრო ცხელი და ნოტიო სეზონი გრძელდება დეკემბრიდან აპრილის ჩათვლით. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა მოდის დაახლოებით 1500 მმ. ბუნებრივი მცენარეულობა უპირველეს ყოვლისა წარმოდგენილია ტროპიკული ტყეებით, ბუჩქებით და პალმებით.

ქალაქის განვითარების ისტორია
----------------------------

პირველი ევროპელი, რომელიც 1643 წელს კუნძულ ტონგატაპუზე გადავიდა, იყო ნიდერლანდელი ზღვაოსანი აბელ ტასმანი. 1773 და 1777 წლებში ნუკუალოფას ტერიტორიას ეწვია ინგლისელი კაპიტანი ჯეიმზ კუკი. დაახლოებით XIX საუკუნის შუისათვის ტონგის კუნძულთა ჯგუფები გაერთიანდნენ მეფის ხელისუფლების ქვეშ, რომელმაც 1900 წელს ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას დიდ ბრიტანეთთან სამეფოზე მისი პროტექტორატის დამყარების თაობაზე. 1970 წელს პროტექტორატის გაუქმების შემდეგ ქვეყანა გამოცხადდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ და ნუკუალოფამ მიიღო ტონგის დედაქალაქის სტატუსი.

მოსახლეობა, ენა, აღმსარებლობა
-----------------------------

ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობაა — 24 310 ადამიანი (2010). ქალაქში ძირითადად ცხოვრობენ ტონგელები (96 %). ორი ოფიციალური ენაა — ტონგური ენა და ინგლისური ენა. მორწმუნეები, უმთავრესად — მორმონებია.

კულტურული მნიშვნელობა
---------------------

ტონგის დედაქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა 1867 წელს აშენებული სამეფო სასახლე. ქალაქის შემოგარენში შენარჩუნებულია ოკეანეთის ძველი ცივილიზაციის თავდაცვითი ნაგებობების ნანგრევები და ძველი ტონგელი არისტოკრატების სამარხები. ქალაქში ბევრი ლამაზი პლაჟებია. განთქმულია ორქიდეის მრავალი სახეობით, რომლებიც იზრდებიან ქალაქის საზღვრებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუკუალოფა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Tonga: largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer (ინგლისური) (გერმანული) (ფრანგული) (ესპანური)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოკეანეთის დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
არასუვერენული ტერიტორიების დედაქალაქები აღნიშნულია ***მუქი კურსივით*** |
|  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ავსტრალაზია** | **მელანეზია** | **მიკრონეზია** | **პოლინეზია** |
|  |
| 

**კანბერა** – *ავსტრალია*
***ფლაინგ-ფიში*** – *შობის კუნძული*4
***კინგსტონი*** – *ნორფოლკი*4
**ველინგტონი** – *ახალი ზელანდია* 1
***ვესტ-აილენდი*** – *ქოქოსის კუნძულები*4

 | 

**დილი** – *აღმოსავლეთი ტიმორი* 2
**ჰონიარა** – *სოლომონის კუნძულები*
***ნუმეა*** – *ახალი კალედონია*6
**პორტ-მორსბი** – *პაპუა-ახალი გვინეა*
**პორტ-ვილა** – *ვანუატუ*
**სუვა** – *ფიჯი*
 | 

***ჰაგატნა*** – *გუამი*7
**მაჯურო** – *მარშალის კუნძულები*
**ნგერულმუდი** – *პალაუ*
**პალიკირი** – *მიკრონეზია*
***საიპანი*** – *ჩრდილოეთ მარიანასკუნძულები*7
**სამხრეთი ტარავა** – *კირიბატი*
**იარენი** – *ნაურუ* (დე-ფაქტო)
 | 

***ადამსტაუნი*** – *პიტკერნისკუნძულები*8
***ალოფი*** – *ნიუე*
**აპია** – *სამოა*
***ავარუა*** – *კუკის კუნძულები*5
**ფუნაფუტი** – *ტუვალუ*
***მატა-უტუ*** – *უოლისი და ფუტუნა*6
**ნუკუალოფა** – *ტონგა*
***პაგო-პაგო*** – *ამერიკის სამოა*7
***პაპეეტე*** – *საფრანგეთის პოლინეზია*6
***ჰანგა-როა*** – *აღდგომის კუნძული*9
 |

 |
|  |
| 
1 ხშირად მიაკუთვნებენ პოლინეზიას.  2 ხშირად მიაკუთვნებდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას.  3 ხშირად მიაკუთვნებდნენ ავსტრალაზიას.  4 ავსტრალიის ტერიტორია.  5 თავისუფალ ასოციაციაშია ახალ ზელანდიასთან.  6 საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები.  7 აშშ-ის კუნძულოვანი ტერიტორია.  8 გაერთიანებული სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიები.  9 ჩილეს სპეციალური ტერიტორია. |

 |