**მარიაზელის რკინიგზა** (გერმ. Mariazellerbahn) — ელექტრონულად მომუშავე ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა (ლიანდაგი 760 მმ (2 ფუტი 5 + 15⁄16 დიუმი)), რომელიც აკავშირებს ავსტრიის დედაქალაქ სანქტ პელტენს და მარიაზელს. ხაზი გაიხსნა ეტაპობრივად 1898 და 1907 წლებში. რკინიგზას ამუშავებს NÖVOG, რომელიც ეკუთვნის პროვინციის მთავრობას და წარმოადგენს Verkehrsverbund Niederösterreich-Burgenland (ქვემო ავსტრიისა და ბურგენლანდ ტრანსპორტის ასოციაციის) ნაწილს.

ისტორია
-------

მარიაზელის რკინიგზის ერთ-ერთი ორიგინალური U სერიის ლოკომოტივი 
1099 სერიის ორიგინალური ლოკომოტივი, თუმც გადაკეთებული ფორმით, მარიაზელის სადგურზე
### მშენებლობა

მარიაზელის ცენტრი იყო ავსტრია-უნგრეთის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებული ადგილი უცხოელების მიერ XIX საუკუნეში. სტანდარტული ვარიანტის ხაზის გაფართოების იდეის მრავალი ვარიანტი განიხილებოდა ალპების გავლით. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც 1895 წელს ქვემო ავსტრიის სახელმწიფოში რკინიგზის შესახებ კანონი მიიღეს, დაიწყო მუშაობა პროექტზე. რთული რელიეფის გამო, გადაწყდა ვიწრო ლიანდაგის მშენებლობა. 1896 წელს ქვემო ავსტრიის სახელმწიფო რკინიგზის ოფისის მშენებლობა დაიწყო დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის ინჟინერ იოზეფ ფოგოვიცის ხელმძღვანელობით. მაგისტრალი სანქტ პელტენიდან კირხბერგამდე გაიხსნა 1898 წლის 4 ივლისს.

სხვა ხაზების გასახსნელად, ქვემო ავსტრიის სახელმწიფო რკინიგზამ იყიდა U სერიის ოთხი ორთქლის ლოკომოტივი. ლოკომოტივები ორ ღერძულ სამგზავრო ვაგონებთან ერთად, ქმნიდნენ სარკინიგზო ქსელის ძირითად აღჭურვილობას. ფლოტი 1903 წელს შეავსეს ორ ღერძიან მსუბუქ ორთქლზე მომუშავე სარკინიგზო მანქანებით. 1902 წლის მონაცემებით, მშენებლობა გაგრძელდა და 1905 წელს დასრულდა პიელახის ხეობის მონაკვეთი. ამ გაფართოების გასახსნელად და მარიაზელზე შემდგომი გაფართოების ("მთის ხაზი") მოლოდინისთვის შეძენილი იქნა U სერიის შემდგომი მოდელები. 1906 წელს მარიაზელის გაფართოება დასრულებული იყო, რომ სატვირთო მიმოსვლა ტერმინალამდე გაეტარებინა. 1907 წლის 2 მაისს მარიაზელის სამგზავრო მომსახურება დაიწყო. იმავე ზაფხულს, გუვერკზე ძირითადი მაგისტრალური ხაზის საბოლოო ექსპლუატაციაში შევიდა. მარიაზელის მთის გასწვრივ, განსაკუთრებით მაღალი ხარისხის ძრავა იყო საჭირო. 1907 წელს შეძენილ იქნა ორი ლოკომოტივი მაღალი ხარისხის ორთქმავლის ძრავით. მას შემდეგ, მგზავრთა რაოდენობა გაიზარდა კიდევ შეძენილ იქნა MV ორთქმავლის კომპანიისგან ოთხი სამგზავნო ვაგონი რომელიც კომფორტულობით თანამედროვე ვაგონებს არ ჩამოუვარდებოდა.

### ელექტრიფიკაცია

ხალი მატარებლები ახალი დეპოს წინ
სწრაფად გაირკვა, რომ სერია Mh და Mv ლოკომოტივები არ იყო გამძლე გრაფიკისთვის. განიხილეს რკინიგზის მუშაობის ამაღლების რამდენიმე სცენარი, მათ შორის ორმაგი მიკვლევა და კიდევ უფრო ძლიერი ტიპის ორთქლის ლოკომოტივის შეძენა. ამ დროს, სახელმწიფო რკინიგზის ოფისის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა, ინჟინერმა ედუარდ ენგელმან უმცროსმა წამოაყენა წინადადება, რომ მარიაზელის რკინიგზის ელექტრიფიკაცია განხორციელებულიყო ერთფაზიანი ალტერნატიული დენის გამოყენებით.

ამ დროს ერთადერთი ელექტრო წევა იყო ტრამვაი. დიდი წინააღმდეგობის მიუხედავად, ენგელმანმა მოახერხა თავისი ხედვის განხორციელება. ასე რომ, მარიაზელის რკინიგზა ელექტრიფიცირებულ იქნა 1907 – დან 1911 წლებს შორის, რისთვისაც გამოიყენეს მთიანი რეგიონის უდიდესი ჰიდროელექტროსადგურები.

მატარებლები
-----------

ახლა ჩვეულებრივ სამგზავრო მომსახურებას უზრუნველყოფს Stadler Rail- ის მიერ წარმოებული ცხრა დაბალ-სართულიანი EMU- ს მატარებლები, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა 2012-2014 წლებში. EMU-ს მიერ წარმოებული მატარებლები შექმნილია 80 კმ / სთ სიჩქარით მუშაობისთვის. ხაზის ძველი ელმავლები (100-წლიანი კლასის 1099), დიზელის ლოკომოტივები (კლასი 2095), დიზელის სარკინიგზო მანქანები (კლასი 5090) და სამგზავრო მატარებლები შენარჩუნებულია სპეციალური მომსახურებისთვის. დამატებით, ერთი კლასი 1099 გადაეცა ვენის ტექნიკურ მუზეუმს. 1994 წელს წარმოებული 4090 EMU ორი კლასი ინახება St. P St.lten Alpenbahnhof– ში და ამოღებულია წარმოებიდან. დარჩენილი მარაგი შენახულია, გაყიდულია ან ამოღებულია.

ლიტერატურა
----------

* Felsinger; Schober *Die Mariazellerbahn*. Wien:  Verlag Pospischil. ციტირების თარიღი: 6 მაისი 2021.  დაარქივებული 23 March 2006[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
* Pawlik, Hans P. (2001). *Technik der Mariazellerbahn*.  Verlag Slezak. ISBN 3-85416-189-1.
* Pawlik, Hans P. (2000). *Mariazellerbahn in der Landschaft*.  Verlag Slezak. ISBN 3-85416-188-3.
* Kroboth; Slezak; Sternhart (1991) *Schmalspurig durch Österreich, 4. Auflage*.  Verlag Slezak. ISBN 3-85416-095-X.
* Slezak; Sternhart (1986) *Renaissance der Schmalspurbahn in Österreich*.  Verlag Slezak. ISBN 3-85416-097-6.
* Strässle (1997). *Schmalspurbahn-Aktivitäten in Österreich*.  Verlag Slezak. ISBN 3-85416-184-0.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიაზელის რკინიგზის ფოტო დოკუმენტაცია (გერმანული) დაარქივებული 2021-05-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Bačić, Tomay (April 2015). „Mariazellerbahn: Modernised but still charming". *Today's Railways Europe* (232). Platform 5 Publishing Ltd. pp. 34–38.
2. ↑  Mariazellerbahn commissions a stairway to heaven.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 5 January 2013
3. ↑  NÖVOG "Himmelstreppe" Mariazellerbahn German. ციტირების თარიღი: 27 March 2015