recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი არის იმ მცირე რაოდენობის ტაძრებიდან ერთ-ერთი, რომელიც გადაურჩა საბჭოთა წლებს და არასოდეს არ დახურულა. 

ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები სერგი რადონეჟელისა და ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

1490 წლიდან (კუზნეცკის სლობოდის სავარაუდო დაარსბის თარიღი) საუკუნის დასაწყისამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე იდგა მცირე ზომების ორი საეკლესიო ნაგებობა. პირვლი ააგეს 1491 წელს, მეორე ეკლესია კი იყო ქვის და აგებული პატრიარქ იოაკიმეს კურთხევით 1683 წელს. ტაძარს ჰქონდა ეგვტერი, რომელიც ნაკურთხი იყო სერგი რადონეჟელის სახელზე. 1776 წელს მიაშენეს მეორე (ჩრდილოეთის) ეგვტერი წმინდან ბასილი ამასიელის სახელზე. 1805 წელს ეკლესია დაშალეს და მრევლის ფინანსებით ააგეს ახალი ტაძარი. 

1847 წელს ეკლესია გადააკეთეს. სამრეკლოს დაადგეს მესამე იარუსი. ასევე ააგეს სატრაპეზოც. ახალ სატრაპეზოში დააყენეს ახალი ეგვტერის საკურთხეველი. ჩრდილოეთის საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხი იყო ბასილი ამასიელის სახელზე, მოგვიანებით მიტროპოლიტმა ფილარეტმა აკურთხა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე, მაგრამ წმინდა ბასილი ამასიელის ხსენების დღე აღინიშნებოდა როგორც ტაძრის ძირითადი დღესასწაული და დღემდე წმინდანი ითვლება ეკლესიის მფარველად.

1991 წელს მრევლის ფინანსებით ააგეს და აკურთხეს სანათლავი მოციქულთასწორი მთავრის ვლადიმირის სახელზე. 

ტაძარში რამდენიმე სიწმინდეა დაცული, მათ შორის აღსანიშნავია: წმინდა ალექსის ხატი, ღვთისმშობლის რამდენიმე ხატი, ივერიის ღვთისმშობლის ხატი და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი.

1997 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია ვლადიმირ (ვორობიოვი).

ლიტერატურა
----------

* С.В.Истомин. «Я познаю мир. Московские монастыри и храмы». — Москва: АСТ, 2006. — С. 382. — ISBN 5-17-040178-1, ББК 86.37я2, УДК 087.5:28.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* сайт прихода храма свт. Николая в Кузнецах
* Церковь Николая Чудотворца, что в Кузнецах на сайте «Храмы России»
* Фонд «Русское Православие» დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* Храм Николы в Кузнецах на *sobory.ru*
**მოსკოვის მაქსიმე მოსკოველის ეკლესია** (რუს. Церковь Максима Исповедника) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში, ვარვარკის ქუჩაზე კიტაი-გოროდში.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძარი ატარებს XV საუკუნის დასაწყისში მოღვაწე რუსი წმინდანის მაქსიმე მოსკოველის სახელს. იგი დაკრძალეს 1434 წელს ვარვარკაში ეკლესიის ახლოს, რომელიც ადრე ნაკურთხი იყო ბორისისა და გლების სახელზე. 1547 წელს მაქსიმე მოსკოველი წმინდანად შერაცხეს. XVII საუკუნეში ხანძრის შემდეგ საფუძველი ჩაუყარეს ახალ, ქვის ეკლესიას, რომლის ძირითადი საკურთხეველი აკურთხეს მაქსიმეს სახელზე. 

ეკლესია ძლიერ დაზარალდა მოსკოვის ხანძრის დროს 1676 წელს და ამის შემდეგ განაახლა დედოფალმა ნატალია ნარიშკინამ - იმპერატორ პეტრე I დიდის დედამ. 

ტაძრის ახალი შენობა, რომელიც ააგეს 1698-1699 წლებში კოსტრომელი ვაჭრის მ. შაროვნიკოვისა და მოსკოველი მ. ვერხოვიტინოვის ფინანსებით, მოიცავდა 1568 წელს აგებულ ამავე სახელწოდების ტაძარს.

1737 წლის ხანძრის შემდეგ ტაძარი კაპიტალურად განაახლეს ბაროკოს სტილში, რომელიც კიტაი-გოროდისათვის და ძველი მოსკოვური არქიტექტურისათვის არ ყოფილა დამახასიათებელი.

1827-1829 წლებში ძველი სამრეკლოს ადგილზე ააშენეს ახალი ორსართულიანი სამრეკლო ბაროკოს სტილში. 

ტაძარი გეგმით სწორკუთხაა. ტაძარში და სატრაპეზოში შემონახულია XVIII-XIX საუკუნის კედლის მხატვრობა. 

1920-იან წლებში ტაძრის რეგენტი იყო ახალგაზრდა ბერი პლატონი, რომელიც შემდეგ გახდა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი პიმენი. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი 1930-იან წლებში დახურა. 1965-1969 წლებში მიმდინარეობდა რესტავრაცია. ღვთისმსახურება განახლდა მხოლოდ 1994 წელს და ამჟამად მიმდინარეობს მხოლოდ დღესასწაულების პერიოდში.

ლიტერატურა
----------

* Найденов Н. А. Москва. Соборы, монастыри и церкви. Ч. I: Кремль и Китай-город. М. 1883, N 28

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Церковь Максима Исповедника на сайте «Храмы России»
* Храм прп. Максима Блаженного на Варварке, Патриаршее подворье храмов в Зарядье დაარქივებული 2018-05-04 საიტზე Wayback Machine.
**მოსკოვის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია** (რუს. Церковь Архангела Михаила) — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ახალმოსკოვის ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. აგებულია 1696 წელს ჩუდოვის მონასტრის მიწებზე (ამჟამად მოსკოვის ტერიტორია). მორწმუნეებს დაუბრუნდა 1990 წელს. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ადრე დღეს არსებული ეკლესიის ადგილზე მდგარა უფრო ძველი ეკლესია. იგი პირველად მოხსენიებულია ჩანაწერთა წიგნში, რომელიც მიეკუთვნება 1627-1628 წლებს. თუმცა მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის აგების თარიღი უცნობია. ასევე უცნობია გადაკეთების მიზეზიც. 

ამჟამად არსებული ტაძარი აგებულია 1696 წელს მოსკოვური ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში. ამავე წლიდან მიმდნარეობს ღვთისმსახურება. 1696 წლის 2 ნოემბერს ეკლესიას გადაეცა ოდიკი. ტაძარი როგორ გამოიყურებოდა თავდაპირველად უცნობია. მრავალწლიანი საარქივო ძიების შემდეგაც ჯერ კიდევ არაა მიგნებული ტაძრის ნახაზები. არსებობს მხოლოდ XIX საუკუნის ნახაზები, რომელშიც ტაძარი უკვე სერიოზულადაა გადაკეთებული. XIX საუკუნეში ტაძარი არაერთხელ გადააკეთეს. 1820 წელს ტაძრის მღვდელმა თხოვნით მიმართა მოსკოვის სასულიერო კონსისტორიას რათა მეიცათ ნება აეშენებინა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეგვტერი ზამთრის მსახურებებისთვის. 1821 წლის მაისში ეგვტერის მშენებლობა დასრულდა, ხოლო აკურთხეს ამავე წლის ივნისში. 

შემდეგი სამშენებლო სამუშაოები წარიმართა 1840-იანი წლების ბოლოს. ამ პერიოდისთვის განაახლეს მოძველებული ქვის სამრეკლო. 1846 წელს წარადგინეს თხოვნის წერილი, ხოლო 1848 წელს უკვე ახალმა სამრეკლომ ჩაანაცვლა. 

1874 წელს ეკლესიის სატრაპეზო დაშალეს და მის ადგილზე ააგეს ცოტა უფრო დიდი, ორეგვტერიანი სატრაპეზო. სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა 1875 წელს.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია თითქმის დაანგრიეს. 1991 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის ეკლესიას. ამავე წელს აღსდგა ღვთისმსახურება. ამის შემდეგ დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები. 2001 წელს დაამონტაჟეს სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს ცხრა ზარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Михаило-Архангельская церковь (с. Станиславль)
**ნიკოლოზ ქოიავა** (დ. 1892, ოჩამჩირე — გ. 1967, თბილისი) — ქართველი პროფესორი და ეკონომისტი.

ბიოგრაფია
---------

1917 წელს დაამთავრა კიევის კომერციული ინსტიტუტი. 1919 წლის 3 იანვრიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ, სხვა წარჩინებულ ახალგაზრდასთან ერთად, უნივერსიტეტში პროფესორად დატოვა. 1919 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1920-1923 წლებში იყო გერმანიაში პროფესორობისათვის მოსამზადებლად. 1937-1967 წლებში ხელმძღვანელობდა ფინანსებისა და კრედიტის კათედრას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1945-1952, 1957-1960 და 1966-1967 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანი. 1961-1964 წლებში უნივერსიტეტის პრორექტორი. მისი შრომები ეხება ეკონომიური თეორიის, ფულის მიმოქცევის, კრედიტისა და ფინანსების საკითხებს. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი 1942, პროფესორი 1933.

ლიტერატურა
----------

* *ლილუაშვილი მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 457.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ქოიავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი-მუზეუმი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ეგვტერები კი ქრისტეს ფერისცვალებისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძარი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1518 წელს, ნაგებობა ამ პერიოდისათვის იყო ხის. ქვის ტაძარი ხის ტაძრის ნაცვლად ააგეს 1652 წელს. დროთა განმავლობაში ტაძარი ძალიან მოძველდა და 1741 წელს ვაჭრების მოსკვინებისა და ტურჩანოვების ფინანსებით დაიწყო ახალი ქვის ტაძრის მშენებლობა. 1743 წელს ჯერ კიდევ დაუსრულებელი შენობა ჩამოინგრა. სამუშაოები გაგრძელდა 1751 წლიდან, სავარაუდოდ დიმიტრი უხტომსკის პროექტის მიხედვით. ძირითადი სამუშაოები დასრულდა 1754 წელს და 24 ოქტომბერს ფილიმონმა, საქართველოს ეპისკოპოსმა აკურთხა მარჯვენა ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1755 წლის 31 ივლისს აკურთხეს მარცხენა ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე. მთავარი, ფერისცვალების საკურთხეველი აკურთხეს 1759 წლის 22 აგვისტოს, ეკლესიის ინტერიერის სამუშაოების დასრულების შემდეგ. 

1812 წლის ხანძარი არ შეხებია ეკლესიას, მაგრამ შენობა გაძარცვეს ნაპოლეონის ჯარისკაცებმა. მრევლის შემოწირულობების საფუძველზე დაკარგული ჭურჭელი ახლით ჩაანაცვლეს. 

1932 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და მის შენობაში განათავსეს „მოსენერგო", ააგეს სატრანსფორმატორო საამქრო და ელექტროსარემონტო სასახური. 1939 წელს დაგეგმეს ეკლესიის დანგრევა, თუმცა მხოლოდ გუმბათის და სამრეკლოს ზედა იარუსების დემონტაჟით შემოიფარგლენ.

1950-იანი წლების შუა პერიოდში ჩაუტარეს კოსმეტიკური რემონტი. ტაძარი მორწმუნეებს დაუბრუნდათ 1996 წელს, რის შემდეგაც ეკლესიაში მიმდინარეობს სარესტავრაციო სამუშაოები.

სქოლიო
------

1. ↑  Церковь Николая Чудотворца, что в Заяицком. temples.ru.
2. ↑  Святителя Николая Чудотворца (Спаса Преображения) церковь. russian-church.ru.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ოლსტერი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ოლსტერი** — ირლანდიური სარაგბო გუნდი. მისი საშინაო არენა მდებარეობს ბელფასტში. მოიცავს ირლანდიის რაგბის კავშირის ერთ-ერთ რეგიონს — ჩრდილოეთ ირლანდიას (ირლანდია სულ 4 სარაგბო რეგიონადაა დაყოფილი, მათშორისაა ჩრდილოეთ ირლანდიაც). ოლსტერის რეგიონი მოიცავს ჩრდ. ირლანდიას სრულად და ირლანდიის რესპუბლიკაში შემავალ სამ სხვა პროვინციას.

ოლსტერი, ისევ როგორც ლენსტერი და მანსტერი, 1879 წელს დაფუძნდა. მათ მოგვიანებით შეუერთად კონახტი.

ლენსტერთან და მანსტერთან შედარებით, ოლსტერი ნაკლებად ტიტულოვანი კლუბია. ჰეინიკენის თასი ერთადერთხელ მოიგეს 1999 წელს. 2011-12 წწ. სეზონზე კი ფინალში დუბლინელებთან წააგეს. ასევე ერთხელ აქვთ მოგებული პრო-14, 2006 წელს.

მართალია პროფესიონალურ ხანაში ის ჩამორჩა მანსტერს და ლენსტერს, სამოყვარულო ერაში (1995 წლამდე) ოლსტერი ამ გუნდებს არ ჩამოუვარდება. ირლანდიის პროვინციების თასი ოლსტერმა 26-ჯერ მოიგო, მაშინ როცა ლენსტერმა და მანსტერმა თანაბრად — 22-ჯერ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**მოსკოვის მარტინე აღმსარებლის ეკლესია** (რუს. Церковь Святого Мартина Исповедника) — მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. 

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია უფლის ამაღლების სახელზე, ხოლო ეგვტერები წმინდა მარტინე აღმსარებლის, რომის პაპისა და საქართველოს ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

აღნიშნულ ადგილზე ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ ესაა 1502 წლის 14 აპრილი, როცა მოიხსენიებდნენ რომის წმინდა პაპს მარტინ აღმსარებელს. ივან სნეგირიოვი თვლის, რომ ეკლესია ააგეს 1492 წელს. პირველი საარქივო მასალა, რომელშიც მოხსენიებულია ეკლესია, მიეკუთვნება 1625 წელს.

1780 წელს მოსკოვს სტუმრობდა საღვთო რომის იმპერატორი იოზეფ II, რომელიც მიიღო ევროპული განათლების მქონე მიტროპოლიტმა პლატონმა. მიტროპოლიტმა არამარტო აჩვენა სამეფო სტუმარს ქალაქი, არამედ მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. იმპერატორის გამგზავრებიდან ძალიან მალევე ძველი ეკლესიის გვერდით საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ეკლესიის მშენებლობას, მაგრამ მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 1791 წელს, როდესაც მის ასაშენებლად ფული გაიღო მოსკოველმა ჩაის ვაჭარმა ვასილი ჟიგარევმა. პროექტი დაუკვეთეს არქიტექტორ როდიონ კაზაკოვს. 1792 წელს მიტროპოლიტმა პლატონმა დალოცა მშენებლობის დაწყება, ხოლო 1806 წელს აკურთხა ახალი ტაძრის საკურთხეველი. წმინდა მარტინ აღმსარებლის ტაძარში გაიმართა 1812 წელს ნაპოლეონის ჯარების გასვლის შემდეგ. 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა და მისი რესტავრაცია გაგრძელდა 1821 წლამდე.

ბოლშევიკების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ტაძარი დაიხურა 1931 წელს. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს დოკუმენტური ფილმების სტუდია „Востоккино", ხოლო შემდეგ საბჭოთა კავშირის წიგნის პალატის ფონდები. 

1990 წლიდან დაიწყო მორწმუნეებისათვის ეკლესიის გადაცემის პროცესი, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა 1996 წელს. 1998 წლის 28 მაისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ აღასრულა ტაძრის კურთხევა.

ეკლესიაში დაცულია ისეთი სიწმინდეები, როგორიცაა საქართველოს ღვთისმშობლის ხატი და მთელი რიგი წმინდანების წმინდა ნაწილები, მათ შორის მარტინ აღმსარებლის, წმინდა ტიხონისა და მატრონა მოსკოველის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Москва. Церковь Мартина Исповедника (Вознесения Господня) в Алексеевской новой слободе на Sobory.ru
* Видео: Храм Святого Мартина исповедника в Алексеевской слободе. დაარქივებული 2011-07-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Александр Шамаро «Святой Мартин на Большой Коммунистической», «Наука и религия», № 9, 1991, ISSN 0130-7054
2. ↑  Казаков Родион Родионович // arhikuzminki.narod.ru
**მოსკოვის მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი** (რუს. Храм Архангела Михаила в Тропарё) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. აქვს ფედერალური მნიშვნელობის არქტექტურის ძეგლის სტატუსი. მდებარეობს მისამართზე შუა ოვჩინიკოვის შესახვევი, № 7. წინამძღვარია - დეკანოზი სერგეი სელეზნიოვი. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის კვართის სახელზე, ხოლო ეგვტერები მიქაელ მთავარანგელოზისა და მღვდელმოწამე ხარლამპის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძარი ააგეს XVII საუკუნის პირველ ნახევარში მოსკოვის ოვჩინოს სლობოდაში. მთავარი საკურთხველი აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. თავდაპირველად მცირე კუბის ფორმის შენობა სრულდებოდა სამნაწილიანი აფსიდით, რომელიც თავის მხრივ სრულდებოდა სამი თავით, რომელზეც დაყენებული იყო პირამიდული კოკოშკინები. ტაძარი არაერთხელ გადააკეთეს. XVII საუკუნის მეორე ნახევარში გააფართოეს სატრაპეზო, ხოლო სამხრეთიდან მიაშენეს მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობის ეგვტერი. დაახლოებით 1700 წელს სატრაპეზო კიდევ ერთხელ გააფართოვეს და ააგეს ტაძრის სამრეკლო. სწორედ ამავე წელს აფსიდის ფანჯრებზე გაუკეთეს თამასები. XVIII საუკუნის ბოლოს ტაძრის სახურავი შეცვალეს ოთხფერდა სახურავით, რის შედეგადაც დაიკარგა კოკოშკინები და კუთხის ეგვტერები. 

1930-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. 1955-1961 წლებში ტაძრის სიახლოვეს ააგეს ადმინისტრაციული შენობები და ეკლესიის ტერიტორია საკმაოდ შეავიწროეს. 1950-1970-იან წლებში ეკლესიაში მიმდინარეობდა სარესტავრაციო სამუშაოები. 1997 წელს ტაძარი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას, აღდგა ღვთისმსახურებაც. 

ტაძრის ძველი ხატებია „ყველაწმინდის შაბათი" (1642 წ.) და ვლადიმირის ღვთისმშობელი (1652 წ. სიმონ უშაკოვი). აღნიშნული ხატები ინხება ტრეტიაკოვის გალერეაში.

ლიტერატურა
----------

* Паламарчук П. Г. Москва в границах Садового кольца // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астрель, 2004. — Т. 2. — 744 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* П.Н. Шармин Церковь Архангела Михаила // Москва. Энциклопедический справочник. — Москва: Большая Российская Энциклопедия, 1992.

სქოლიო
------

1. ↑  Храм Михаила Архангела в Овчинниках. reestr.answerpro.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-21. ციტირების თარიღი: 2012-05-13.
2. ↑  Празднование 10-летия возобновления богослужебной жизни в храме Архангела Михаила в Овчинниках. Официальный сайт Московского Патриархата (24 ноября 2008).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-06. ციტირების თარიღი: 2012-05-13.
3. ↑  Романюк С. К. Из истории московских переулков. — Московский рабочий, 1988. — С. 275—276. — ISBN 5-239-00018-2.
**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** (რუს. Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ხოლო ეგვტერები მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე, მეორე კი ღვთისმშობლის კვართის დღესასწაულის სახელზე, რომელიც აღინიშნება 14 ოქტომბერს. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

სოფელ რუბცოვო-პოკროვსკოეს, რომელშიც მდებარეობს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და ღვთისმშობლის კვართის ტაძრები, აქვს დიდი ხნის ისტორია. სახელწოდება რუბცოვო სოფელმა მიიღო 1586 წელს. აქედან გამომდინარე, ხის ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია სოფელში უკვე უნდა არსებულიყო. XVII საუკუნის დასაწყისში სოფელ რუბცოვოს ახლოს, მდინარე იაუზის ნაპირზე მეფე მიხეილ თევდორეს ძემ ააშენა ქალაქგარე სასახლე, რომელშიც ცხოვრობდა მეფობის პირველი წლები, სანამ ააშენებდნენ კრემლს, მას შემდეგ, რაც იგი დაინგრა პოლონეთ-ლიტვის ჯარების შეჭრის შემდეგ. პოლონელების შეჭრის შემდეგ ნიკლოზ საკვურველთმოქმედის სახელობის ეკლესია აღადგინეს და კვლავ აკურთხეს 1615 წელს. მას შემდეგ, რაც სოფელში აშენდა მეორე, ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია, სოფლის სახელწოდებას დაემატა მეორე სიტყვა - პოკროვსკოე. 

ახალი ქვის ეკლესია პეტრე და პავლე მოციქულებისა და ღვთისმშობლის კვართის ეგვტერებით ააგეს 1765-1766 წლებში. ამჟამინდელი სამრეკლოს მშენებლობა კი დაიწყეს XIX საუკუნეში. 1889-1893 წლებში ეკლესიას დააშენეს და გააფართოეს. 1740-1750-იან წლებში ტაძრის თემში ცხოვრობდა ალექსანდრე სუვოროვი.

1931 წელს ეკლესია დახურეს. შენობა გადაეცა პურის ქარხანას. 1984 წელს პურის ქარხანა დაიხურა შენობის ავარიული მდგომარეობის გამო. 1992 წელს გადაკეთებული და ნახევრად დანგრეული შენობა დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1995 წელს შედგა პირველი ღვთისმსახურება. 

1992 წლიდან ეკლესიის წინამძღვარია არქიმანდრიტი დიონისე (შიშიგინი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Николая Чудотворца в Покровском на *russian-church.ru*
* Храм Николая Чудотворца в Покровском на *sobory.ru*
* Храм Николая Чудотворца в Покровском на *ruvr.ru* დაარქივებული 01.12.2008, საიტზე Wayback Machine.  Историю церкви рассказывает её клирик священник Павел Кондраков (аудиофайл).
* Храм Николая Чудотворца в Покровском на сайте Богоявленского благочиния г. Москвы, центром которого он является დაარქივებული 2013-05-07 საიტზე Wayback Machine. .

სქოლიო
------

1. ↑  Храм Николая Чудотворца в Покровском. russian-church.ru.
**მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი** (რუს. Церковь Усекновения Главы Иоанна Предтечи) — მართლმადიდებლური არქიტექტურული კომპლექსი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. მდებარეობს ჩერნიგოვის შესახვევში და შედგება XVII საუკუნის ეკლესიისაგან, მასთან დაკავშირებული XVIII საუკუნის სატრაპეზოთი და XVIII საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედის სამრეკლოსაგან, რომელიც დგას ჩერნიგოვის შესახვევისა და პიატნიცკის ქუჩის კუთხეში.

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

არქიტექტურული კომპლექსი მდებარეობს ძველი ივანოვის მონასტრის ადგილზე, ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ვასილი II-ის დაბადების გარემოებებთან დაკავშირებით 1415 წელს. 1514 წელს ვასილი III-მ საფუძველი ჩაუყარა იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ქვის ეკლესიას, რომლის მშენებელიც იყო ალევიზ ნოვი. 

მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი იყო დიდი თავადების ლოცვის ტრადიციული ადგილი და 1530 წელს, ივანე მრისხანეს დაბადების წელს, მონასტერი გადაიტანეს სამეფო სასახლის ახლოს, ხოლო ქვის ყოფილი ეკლესია იქცა სამრევლო ეკლესიად. 

სავარაუდოდ არეულობის ხანაში ქვის ტაძარი ძლიერ დაზიანდა. ყოველ შემთხვევაში, რამდენიმე წყაროში იგი მოიხსენიება როგორც ხის ეკლესია. XVI საუკუნის ნაგებობის ნაშთებიდან შემორჩენილია ეკლესიის თეთრი ქვისაგან აგებული მიწისპირა ნაწილი. აფსიდში კი გვხვდება მცირე ზომის „ალევიზისეული" აგური. ერთ-ერთი ვერსიით ტაძრის ძირითადი ნაწლი თარიღდება 1658 წლით. სხვა თარიღი, 1675 წელი, სავარაუდოდ დაკავშირებულია ტაძრის ერთ-ერთ გადაკეთებასთან ან განახლებასთან. XVIII საუკუნის ბოლოს მნიშვნელოვნად შეცვალეს ტაძრის ძირითადი სახე, ტაძარი გააფორმეს XVIII საუკუნის შუა პერიოდის ბაროკოს სტილში. ეს სამუშოები გაგრძელდა რამვენიმე ათწლეული. სამრეკლო ჯერ კიდევ შენდებოდა 1781 წელს. ასევე ცნობილია, რომ 1787 წლის ხანძრის შემდეგ გადააკეთეს ტაძრის გალავანი. 1798 წელს დასავლეთის მხრიდან ააშენეს ერთასრთულიანი ქვის საეკლესიო სახლი. მთელი კომპლექსის რეკონსტრუქცია მიმდინარეობდა რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში, რის შედეგადაც ბაროკოს სტილი შეიცვალა კლასიციზმით, რომელიც გავლენას ახდენდა მისი ცალკეული ნაწილების არქიტექტურაში. 1896-1904 წლებში არქიტექტორმა ფიოდორ შეხტელმა განახორციელა კედლის მხატვრობის და კანკელის რესტავრაცია.

ლიტერატურა
----------

* Памятники архитектуры Москвы. Замоскворечье / Под ред. А. И. Комеча. — М.: Искусство, 1994. — С. 240-242. — 320 с. — ISBN 5-210-02548-9 (в.4).
* Москва, которая есть / Сост. А. Алексеев. — М.: Департамент культурного наследия г. Москвы, 2013. — С. 185. — 238 с.

სქოლიო
------

1. ↑  Москва, которая есть / Сост. А. Алексеев. — М.: Департамент культурного наследия г. Москвы, 2013. — С. 183. — 238 с.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გვასალია**. |

**ომარ გვასალია** (დ. 31 აგვისტო, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 21 აპრილი, 1992) — ქართველი კინორეჟისორი, რეჟისორი ფილმებისა: „ალყა", „ქართველები ცაში", „დროებითი მოწმობა", „ერთგული მეგობარი" და სხვა.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ვგიკის სადადგმო ფაკულტეტის სარეჟისორო განყოფილება (ლევ კულეშოვისა და ალექსანდრა ხოხლოვას სახელოსნო, 1968). ლენინგრადის სატელევიზიო ფილმების სტუდიაში გადაიღო დოკუმენტური ფილმი „ყველა ჩემი ვაჟი-შვილია" ა. სტეფანოვიჩთან ერთად 1968 წელს. 1968-1970 წლებში მუშაობდა საქართველოს ქდსპფ სტუდიაში. 1972 წელს შედგა მისი დებიუტი მხატვრულ კინოში. მოსფილმის ექსპერიმენტულ გაერთიანებაში დადგა ფსიქოლოგიური დრამა „დროებითი მოწმობა" ა. სტეფანოვიჩთან ერთად. მას მოყვა სხვადასხვა ჟანრის ფილმები „მშვიდობიანი დღეები" (1974) „იმედის მწვანე კუნძული" (1978), „მშვიდობით მეგობარო" (1980), „ქართველები ცაში" (1984), „ალყა" (1990). დაწერა სცენარი ფილმისათვის „ბედიანი" (ფილმის რეჟისორი გ. ლევაშოვ-თუმანიშვილი, 1992). წარმატებით მუშაობდა დოკუმენტურ კინოში, როგორც სცენარისტი და რეჟისორი. ფილმ-ინტერვიუს ჟანრში გადაიღო ფილმები მოზარდთა აღზრდის პრობლემებზე „ერთი დღე უნივერსიტეტში" (1968), "დიალოგები" (1976), „70 შეკითხვა" (1980), „გაიცანით, ჩვენი შვილები" (1987), ასევე დოკუმენტური ფილმი „ფრესკა". 80-იანი წლების საქართველოს მტკივნეული სოციალური და საზოგადოებრივი პრობლემები ასახა ილია ჭავჭავაძის ცხოვრებისა და მოღვაწეობისადმი მიძღვნილ ფილმში „რამდენიმე სურათი ილიას ცხოვრებიდან" (1987). მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „მოგზაურობა სოპოტში" (რეჟისორი ნანა ჯორჯაძე, 1980). ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინო ფაკულტეტზე 1974-დან 1991 წლამდე. იყო საქართველოს ტელეფილმების სტუდიის დირექტორი 1983-1985 წლებში 1988 წელს გ. ლევაშოვ-თუმანიშვილთან და რ. ხოტივართან ერთად დააფუძნა კინო-ფირმა „მთვარის გლობუსი". დაიღუპა ავტოკატასტროფაში.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1972 — დროებითი მოწმობა
* 1974 — მშვიდობიანი დღეები
* 1978 — იმედის მწვანე კუნძული
* 1980 — მშვიდობით მეგობარო
* 1984 — ქართველები ცაში
* 1990 — ალყა

ჯილდოები
--------

* ოქროს არწივი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ომარ გვასალია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* ომარ გვასალია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ომარ გვასალიას გვერდი ქართული კინოს მონაცემთა ბაზაში დაარქივებული 2016-04-04 საიტზე Wayback Machine.
* ომარ გვასალია (რუსული)
**ომარ მიგინეიშვილი** (დ. 2 ივნისი, 1984, სამტრედია) — ქართველი ფეხბურთელი, მეკარე. სათამაშო კარიერის ბოლო წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს" ღირსებას.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1984 წლის 2 ივნისს, სამტრედიაში. კარიერა 2002 წელს მშობლიური ქალაქის გუნდში, „სამტერდიაში" დაიწყო. სხვადასხვა დროს საქართველოს ჩემპიონატის მონაწილე 8 გუნდის ღირსებას იცავდა, მათ შორის რამდენიმე მათგანში კაპიტნის რანგშიც.

2002 წელს „სამტრედიაში" დაწყებული კარიერა გააგრძელა ქუთაისის „ტორპედოში", თბილისის „ლოკომოტივში", გორის „დილაში" „რუსთავსა" და „საბურთალოში". არის სამივე ყველაზე პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელი — ორ გუნდში, „დინამოსა" და „სამტრედიაში" გახდა საქართველოს ჩემპიონი და სუპერთასის მფლობელი.

2012–2017 წლებში მიგინეიშვილს სისტემატურად იწვევდნენ საქართველოს ნაკრებში, რომლის სამატჩო განაცხადშიც ათჯერ მოხვდა და ორჯერ ითამაშა.

2021 წლის დეკემბერში ომარ მიგინეიშვილი ფეხბურთიდან გააცილეს. თბილისის „დინამოს" 37 წლის მეკარე ეროვნული ლიგის ბოლო ტურში, „ლოკომოტივთან" მატჩის დაწყებამდე თბილისელთა სპორტულმა დირექტორმა ალეკო რეხვიაშვილმა სიმბოლურად „დინამოს" 13-ნომრიანი მაისური გადასცა, რომლითაც ბოლოს გუნდში გამოდიოდა.

მიღწევები
---------

### საკლუბო

საქართველოს დროშა დინამო თბილისი
უმაღლესი ლიგა
* 01 ﻿1st ჩემპიონი: 2013–14

საქართველოს თასი
* თასის მფლობელი: 2013–14

საქართველოს სუპერთასი
* თასის მფლობელი: 2014
* ფინალისტი: 2013, 2020

საქართველოს დროშა სამტრედია
უმაღლესი ლიგა
* 01 ﻿1st ჩემპიონი: 2016

საქართველოს სუპერთასი
* თასის მფლობელი: 2017

საქართველოს დროშა ტორპედო ქუთაისი
საქართველოს თასი
* ფინალისტი: 2010–11

საქართველოს დროშა საბურთალო
საქართველოს სუპერთასი
* ფინალისტი: 2019

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თბილისის „დინამოს" ოფიციალური საიტი

|  |  |
| --- | --- |
| **სოციალური ქსელები** | Facebook |

|  |  |
| --- | --- |
| **თემატური საიტები** | playmakerstats.com · Soccerway · Transfermarkt · UEFA.com |

სქოლიო
------

1. 1 2  ომარ მიგინეიშვილმა 19-წლიანი კარიერა დაასრულა — ქართველი მეკარე ფეხბურთიდან გააცილეს // *1TVSPORT*.
ნატრიუმის ჰიდროქსიდი
ნატრიუმის ჰიდროქსიდის სტრუქტურა

მიღება
------

ნატრიუმის ჰიდროქსიდს NaOH იღებენ მეტალური ნატრიუმის მისი ოქსიდის წყალთან მოქმედებით:

2Na+2H2O―>2NaOH+H2
Na2O+H2O―>2NaOH
ნატრიუმის კარბონატის კალციუმის ჰიდროქსიდთან მოქმედებით:

Na2CO3+Ca(OH)2―>2NaOH+CaCO3↓
ნატრიუმის ქლორიდის წყალხსნარის ელექტროლიზით.
მრეწველობაში ძირითადად იღებენ ამ მეთოდით, NaCl-ის ნაჯერი წყალხსნარის ელექტროლიზით. 
ნატრიუმის წყალხსნარის ქლორიდში გვაქვს:

NaCl<―>Na†+Cl‾, H2O<―>H†+OH‾
ელექტროლიზის დროს ფოლადის ან პლატინის კათოდზე ხდება წყალბადის იონების განმუხტვა და მისი გამოყოფა, ხსნარში რჩება ჭარბი რაოდენობის ჰიდროქსიდის იონები. გრაფიტის ან ვერცხლისწყლის ანოდზე განიმუხტება ქლორის იონები და გამოიყოფა თავისუფალი სახით.
კათოდის არეში ჭარბი რაოდენობის ჰიდროქსიდის იონები უერთდება ჭარბი რაოდენობის ნატრიუმის იონებს და წარმოქმნის ნატრიუმის ჰიდროქსიდს.
კათოდზე: 2H†+2e―>2H―>H2 
ანოდზე: 2Cl‾-2e―>2Cl―>Cl2 
ხსნარში: Na†+OH‾―>NaOH, რომელიც ხსნარში დისოცირებულ მდგომარეობაშია.
ელექტროლიზის დროს საჭიროა დავიცვათ პირობები, რომ არ მოხდეს წარმოქმნილი ნატრიუმის ჰიდროქსიდის თავისუფალ ქლორთან (CI2) შეხება, წინააღმდეგ შემთხვევაში ადგილი ექნება რეაქციას: 

2NaOH†CI2―>NaCI†NaOCI†H2O
რომ ეს არ მოხდეს, ელექტროლიზის დროს ანოდის არეს, აზბესტის ქსოვილისაგან დამზადებული დიაფრაგმით განაცალკევებენ კათოდის არისაგან.ელექტროლიზით მიღებული ნატრიუმის ჰიდროქსიდის ხსნარს ააორთქლებენ ვაკუუმში და ბოლოს, ემალის ან ფოლადის ჭურჭელში აცხელებენ 180 °C-მდე წყლის სრულ დაკარგვამდე. ნალღობ NaOH ასხამენ გარკვეული ფორმის ყალიბში და შემდეგ ინახავენ ჰერმეტულად თავდაცულ ჭურჭელში.

ფიზიკური თვისებები
------------------

ნატრიუმის ჰიდროქსიდი თეთრი ფერის, ძლიერ ჰიდროსკოპიული ნივთიერებაა (d=2,13გ/სმ³, tლღ=318,5 °C, tდუღ=1300 °C). NaOH-ში ლითიუმის ჰიდროქსიდისაგან განსხვავებით გადაიდენება და ორთქლის მდგომარეობაში გადადის დაუშლელად, ის შლის ქსოვილებს, ტყავს,ქაღალდს და სხვა ორგანულ ნივთიერებებს, კარგად იხსნება წყალში, სპირტში და სხვა.გამხსნელებში.

ქიმიური თვისებები
-----------------

* ნატრიუმის ჰიდროქსიდი წყალში გახსნისას გამოყოფს დიდი რაოდენობით სითბოს (10კკალ/მოლი), რაც შედეგია ნატრიუმის იონების ჰიდრატაციის.
* ნატრიუმის ჰიდროქსიდი ძლიერი ტუტეა და წყალში გახსნისას მთლიანად დისოცირებს.
* მჟავებთან და მჟავურ ოქსიდებთან ურთიერთქმედებისას წარმოქმნის მარილებს:

NaOH+HCI―>NACI+ H2O
2NaOH+CO2―>Na2CO3+ H2O
* მთელი რიგი მეტალებისა იხსნება ნატრიუმის ჰიდროქსიდში ჰიდროქსომარილების წარმოქმნით:

2NaOH+ZN+2H2O=Na2[Zn(OH)4]+H2
ან

Zn+2NaOH+Na2ZnO2+ H2 (ნატრიუმის ცინკატი)
AI+NaOH+ H2O=NaAIO2+3/2H2 (ნატრიუმის ალუმინატი)
* ნახშირბადის ოქსიდი იხსნება ნატრიუმის ჰიდროქსიდში,ნატრიუმის ფორმიატის წარმოქმნით:

NaOH+CO ―>NaCOOH

გამოყენება
----------

ნატრიუმის ჰიდროქსიდი ფართოდ გამოიყენება ქაღალდის წარმოებაში,ბამბის მერსერიზაციისათვის, საპნის მისაღებად,ხელოვნური ბოჭკოების მისაღებად და 
სახალხო მეურნეობის მრავალ დარგში.ტექნიკაში მას კაუსტიკურ სოდას უწოდებენ.
ოსლოს ოპერის სახლი
**ოსლოს ოპერის თეატრი** (ნორვ. Operahuset) — ნორვეგიის ეროვნული ოპერისა და ბალეტის თეატრი. ოპერის სახლი ოსლოს ცენტრში, ბიორვიკაში მდებარეობს, ოსლოფიორდთან ახლოს. ამშენებელია Statsbygg, სახელმწიფო მოღვაწე. არქიტექტორებად ნორვეგიული ფირმის Snøhetta-ს მუშაკები დაიქირავეს, მათვე ეკუთვნით ალექსანდრიაში, ეგვიპტე, „ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის" არქიტექტურაც.

ოპერის მშენებლობა 2007 წელს დასრულდა და 2008 წლის 12 აპრილს საზეიმოდ გაიხსნა. ოპერის სახლის სცენაზე გალა-კონცერტი ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V-მ გახსნა. საზეიმო ცერემონიას გერმანიის კაცლერი ანგელა მერკელი და დანიის დედოფალი მარგრეტე II ესწრებოდნენ.

ოპერის თეატრმა 2008 წლის ოქტომბერში ბარსელონის არქიტექტურის ფესტივალზე კულტურული ჯილდო მიიღო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოსლოს ოპერის თეატრი***

* Norwegian National Opera web pages about the Opera დაარქივებული 2008-04-15 საიტზე Wayback Machine.  (*Norwegian*)
	+ Web camera and movies about the Opera project დაარქივებული 2008-04-15 საიტზე Wayback Machine.
* Artworks at the new Opera House დაარქივებული 2007-07-12 საიტზე Wayback Machine.
* Snøhetta's web pages about the Opera
* Statsbygg's brochure about the Opera
* Veidekke's web pages about the Opera დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.  (*Norwegian*)
* The entire building procedure compressed to a 3 minute-long video
**ნატრიუმის ტეტრათიონატი** — ნატრიუმისა და ტეტრათიონატის იონის მარილი ფორმულით Na2S4O6. xH2O. ჩვეულებრივ მოცემულია როგორც დიჰიდრატი (x = 2). წარმოადგენს უფერო, წყალში ხნად მყარ ნივთიერებას. ის პოლითიონატების ერთ-ერთი წარმომადგენელია, რომლის საერთო ფორმულაა [Sn(SO3)2]2-. ოჯახის სხვა წარმომადგენლებს შორისაა ტრითიონიტი (n = 1), პენტათიონატი (n = 3) და ჰექსათიონატი (n = 4).

ნატრიუმის ტეტრათიონატი მიიღება ნატრიუმის თიოსულფატის დაჟანგვით (Na2S2O3), მაგ. იოდის ზემოქმედებით:.

2 Na2S2O3 + I2 → Na2S4O6 + 2 NaI
რეაქციის მიმდინარეობაზე მეტყველებს იოდის შემცველი ხსნარის გაუფერულება, რაც იოდომეტრიის, ანუ იოდომეტრიული ტიტრირების საფუძველს წარმოადგენს.

მიღების სხვა მეთოდებს შორისაა ნატრიუმის ჰიდროსულფატსა და დიგოგირდის დიქლორიდს შორის რეაქცია:

2 NaHSO3− + S2Cl2 → Na2S4O6 + 2 HCl
იონი წარმოადგენს C2 სიმეტრიის შესაბამისს, H2S2-ის მსგავსად. S-S-S დიჰედრალური კუთხე თითქმის 90 °-ია. ცენტრალური S-S დაშორება 2.115 Å-ია, რაც 0.01 Å-ით მეტია დანარჩენ ორ S-S დაშორებაზე. იგივე ხდება ყველა დანარჩენ პოლისულფანებშიც.

ტეტრათიონატის სტრუქტურა ნატრიუმის დიჰიდრატის მარილის სახით.

სქოლიო
------

1. 1 2  Greenwood&Earnshaw2nd
2. ↑  Comparative Inorganic Chemistry, Bernard Moody
3. 1 2  P. C. Christidis, P. J. Rentzeperis, C. A. Bolos (1986). „Crystal structure and chirality of sodium tetrathionate dihydrate, Na2S4O6·2H2O". *Zeitschrift fuer Kristallographie*. **177**: 107-p116. doi:10.1524/zkri.1986.177.1-2.107.CS1-ის მხარდაჭერა: იყენებს ავტორის პარამეტრს (link)
**როჟერ სალერნოელი** (იტალ. Ruggero del Principato; ფრანგ. Roger de Salerne), ასევე ცნობილია, როგორც **როჟერ ანტიოქელი** ან **როჟერ დე პრინციპატო** (გ. 28 ივნისი, 1119)— ანტიოქიის რეგენტი 1112-1119 წლებში. იგი იყო რიჩარდ სალერნოელის ვაჟი. ტანკრედ გალილეელი იყო მისი ახლო ნათესავი და ისინი ორივენი მეთაურობდნენ პირველი ჯვაროსნულ ლაშქრობას. როჟერი ანტიოქიის რეგენტი ტანკრედის გარდაცვალების შემდეგ გახდა, როდესაც კანონიერი მემკვიდრე ბოემონდ II ჯერ ბავშვი იყო. ტანკრედის მსგავსად როჟერიც მუდმივ ომებში იყო მუსლიმ მეზობლებთან, როგორიც იყო ალეპო. 1114 წლის მიწისძვრამ გაანადგურა სამთავროში არსებული ბევრი საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მაგრამ როჟერმა ისინი ძირეულად აღადგინა, განსაკუთრებით კი საზღვრებთან.

როჟერმა ბურსუქ ბინ ბურსუქი დაამარცხა სარმინის ბრძოლაში 1115 წელს. 1118 წელს ჟოსლინ I და როჟერი ალეპოსთვის დიდ საფრთხედ იქცნენ, ამიტომაც ქალაქმა კავშირი დაამყარა ართუქიდებთან. 1119 წელს ილ-ღაზი შეიჭრა ანტიოქიის სამთავროში. პატრიარქის რჩევით როჟერი არ დაელოდა იერუსალიმიდან და ტრიპოლიდან მომავალ დამხმარე ჯარებს. იგი შეებრძოლა მუსლიმებს სარმადის ბრძოლაში და დამარცხდა. ამ ბრძოლაში დაიღუპა არმიის უდიდესი ნაწილი და თვითონ როჟერიც. ილ-ღაზის არმიამ დაიწყო სამთავროს აწიოკება და ძარცვა. ანტიოქიის რეგენტი ბალდუინ II გახდა.

ლიტერატურა
----------

* Виймар П. Крестовые походы / Пер. с фр. Д. А. Журавлевой. — СПб.: АСТ; Евразия, 2006. — 384 с. — (Историческая библиотека). — 5000 экз. — ISBN 5-8071-0192-8.

სქოლიო
------

1. ↑  *სამუშია ჯ.*, დავით აღმაშენებელი, გვ. 32, თბ. 2015, ISBN 978-9941-21-755-5
2. ↑  Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100–1187* (Cambridge: University Press, 1952), p. 125
3. ↑  Runciman, *Kingdom of Jerusalem*, p. 130
4. ↑  Runciman, *Kingdom of Jerusalem*, p. 147
5. ↑  Runciman, *Kingdom of Jerusalem*, p. 148
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გელაშვილი**. |

**ნატო გელაშვილი** (დ. 18 აპრილი, 1972, ბორჯომი) — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი და ავტორ-შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

ნატო გელაშვილმა დაამთავრა ბორჯომის პირველი საშუალო სკოლა. პარალელურად სწავლობდა მუსიკალურ შვიდწლედში. ამ პერიოდში მას უკვე, დაახლოებით, ათი მუსიკალური ნაწარმოები ჰქონდა დაწერილი. პირველი სიმღერა თოვლზე დაწერა, მაშინ მეოთხე კლასში იყო. 

1989 წელს ნატომ მე-3 მუსიკალურ სასწავლებელში ჩააბარა. ეს პერიოდი მისი შემოქმედებისთვის საკმაოდ აღმავალი იყო. სწორედ ამ დროს დაიწერა ისეთი სიმღერები, როგორებიცაა: „ყვავილების დედოფალა", „ლოთიანი", „ეშხიანი ქალები", „ერთი რამე გულიანი", „ერთი კაცი მიყვარდა". 1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საგუნდო-სადირიჟორო ფაკულტეტი.

1995 წელს ჩატარდა ბათუმის ფესტივალი. ამ დროს ნატო უკვე კონსერვატორიის საგუნდო სადირიჟორო ფაკულტეტის მე-3 კურსის სტუდენტი იყო, მისმა სიმღერამ ფესტივალზე დიდი წარმატება მოიპოვა. ეს იყო პირველი წარმატება, საიდანაც ამოტივტივდა მისი სახელი, თუმცა, მანამდეც ჰქონდა პატარ-პატარა კონცერტები და წარმატებები.

მიუხედავად ბათუმში მიღწეული წარმატებისა ნატო ამის შემდეგ ფესტივალზე აღარ გასულა. 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „საერთოდ არ მიყვარს კონკურსები, ბათუმის ფესტივალზეც შემთხვევით მოხვდა ჩემი სიმღერა, უბრალოდ ძალიან მთხოვეს, რომ ბათუმზე დამეწერა" |
|  | (ნატო გელაშვილი) |

სტუდენტობის პერიოდიდან დაიწყო გასტროლები ბულგარეთში, საბერძნეთში, იტალიაში, ისრაელში და ეს გასტროლები დღემდე გრძელდება. ტარდებოდა აგრეთვე საქველმოქმედო კონცერტებიც.

სქოლიო
------

1. ↑  ნატო გელაშვილი | ბიოგრაფიული ლექსიკონი
2. ↑  მომღერალ ნატო გელაშვილის „ქსელური ტურნე" და მისი აქამდე უცნობი ნიჭი
ორდენები საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის მუზეუმში
**ორდენი** (გერმ. Orden < ლათ. ordo — რიგი, თანრიგი) — წარჩინების ნიშანი, საპატიო სახელმწიფო ჯილდო განსაკუთრებული დამსახურებისათვის. ორდენის, როგორც წარჩინების ნიშნის, წარმოშობა დაკავშირებულია სასულიერო-სარაინდო და სარაინდო ორდენებთან — გაერთიანებებთან, რომლებიც არსებობდნენ დასავლეთ ევროპაში XIII საუკუნუდან ბერ-მონაზონთა ორდენების მსგავსად. სამხედრო-ბერ-მონაზონთა სარაინდო ორდენები დაარსდა პალესტინაში ჯვაროსნული ომების დროს (მაგ. ტამპლიერების ორდენი, გერმანული ორდენი), XIII—XIV საუკუნეებში ამ გაერთიანებათაგან ზოგიერთში ათიათასობით რაინდი შედიოდა (მაგ. ლივინიის ორდენი, ტევტონთა ორდენი), XIV—XVI საუკუნეებში ფართოდ გავრცელდა სამეფო კარის ორდენები. ამ ორდენების წევრებს ბრწყინვალედ ეცვათ, მათ ჰქონდათ აგრეთვე სხვადასხვა განსაკუთრებული საორდენო ნიშანი, რომელმაც შემდეგ ჯილდოს სახე მიიღო (მაგ. ინგლისში წვივსაკრავის ორდენი, 1348 ან 1350, საფრანგეთის სულიწმინდის ორდენი, 1579). ასეთი ორდენები, მრავლად დაწესდა XVIII—XIX საუკუნეებში; ამგვარი ნიშნები გვხვდება აზიის ქვეყნებშიც: თურქეთში (ნახევარმთავარის ორდენი, 1799), ირანში (ლომისა და მზის ორდენი, 1808), იაპონიაში (ამომავალი მზის ორდენი, 1875), ჩინეთში (ორმაგი დრაკონის ორდენი, 1882)და სხვა. რუსეთში ორდენები პირველად პეტრე I-მა დააწესა — წმინდა მოციქულის ანდრია პირველწოდებულის ორდენი (1698) და წამებული წმინდა ეკატერინეს ქალთა ორდენი (1714). სამხედროების დასაჯილდოებლად დაწესდა წმინდა ალექსანდრე ნეველის (1725) და წმინდა გიორგის (1769) ორდენები, შემდეგ კი ბევრი სხვა ორდენები; ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მეფის ორდენები გაუქმდა.

ყოფილ ევროპის სოციალისტურ ქვეყნებში უმაღლეს ორდენებად ითვლება: ბულგარეთში — გიორგი დიმიტროვის ორდენი, გდრ-ში — კარლ მარქსის ორდერი, უნგრეთში — უნგრეთის დროშის ორდერი, პოლონეთში — სახალხო პოლონეთის მშენებელთა ორდერი, რუმინეთში — "რუმინეთის სახალხო რესპუბლიკის ვარსკვლავი", ჩეხოსლოვაკიაში — კლემენტ გოტვალდოს ორდენი, იუგოსლავიაში -"იუგოსლავიის დიდი ვარსკვლავი" და სხვა. კაპიტალისტურ ქვეყნებში შედარებით ცნობილი ორდენებია: აშშ-ში — "მეწამული გული"; დიდ ბრიტანეთში — წვივსაკრავის ორდენი; საფრანგეთში — საპატიო ლეგიონის ორდენი და სხვა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფალერისტიკა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 565.
**სახიობა** - ქართული ანსამბლი. იგი ჩამოყალიბდა 2006 წლის 17 იანვარს, რისი საწინდარიც იყო გუნდის თითოეული წევრის სიყვარული ქართული ხალხური სიმღერა-საგალობლების მიმართ. მისი ხელმძღვანელია ქ. თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კოსერვატორიის, ქართული ხალხური მუსიკალური შემოქმედების კათედრის პედაგოგი, მამა დავითის ტაძრის რეგენტი მალხაზ ერქვანიძე.

ანსამბლი "სახიობა" ცდილობს თავისი წვლილი შეიტანოს ხალხური სიმღერა-საგალობლების, ძველი ქართული ბგერათაწყობის აღდგენაში. ასევე გუნდის მიზანია ხალხური სიმღერების ძველი სტილით შესრულება და ინტონირების საკითხის მოგვარება. კონცერტებით, გასტროლებით, ჩანაწერების გავრცელებით და სხვა საშუალებებით პოპულარული გახადოს ქართული ფოლკლორის სწორი ფორმით მიწოდება მსმენელისათვის.

გუნდმა თავისი არსებობის მცირე მანძილზე, შეძლო გამხდარიყო, საქართველოს ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრი-ს მიერ, რესპუბლიკის მასშტაბით მოწყობილ "დავალიერება-ფესტივალი"-ს, ლაურეატი.

ანსამბლ "სახიობას" ჩატარებული აქვს სამი სოლო კონცერტი და გამოშვებული აქვს სამი ხალხური სიმღერისა და ორი გალობის კომპაქტ დისკი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ხორვატიის ფოლკლორის და უკრაინის გალობის საერთაშორისო ფესტივალებში.

"სახიობა" ძველი ქართული სიტყვაა, და ნიშნავს მწყობრ, ტკბილხმოვან მუსიკას, ხმიანს თუ საკრავისებურს (გალობისას თუ სიმღერისას). გუნდი ცდილობს თავისი საქმიანობით გაამართლოს ანსამბლის სახელწოდება.
**ნიკოლაი იუდენიჩი** (რუს. Никола́й Никола́евич Юде́нич დ. 1862 — გ. 1933) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, თეთრი მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია. 1887 წლიდან იყო შტაბს-კაპიტანი. 1892 წლიდან იყო თურქესტანის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი ადიუტანტი და პოდპოლკოვნიკი. 1896 წლიდან გახდა პოლკოვნიკი. 1900 წლიდან იყო თურქესტანის პირველი მსროლელი ბრიგადის შტაბს-ოფიცერი. 1902 წლიდან მე-18 მსროლელი პოლკის მეთაური. 1907 წლიდან კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბის გენერალ-კვარტერმეისტერი. 1912 წლიდან გენერალ-ლეიტენანტი და კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი. 1915 წლიდან ინფანტერიის გენერალი. 1916 წელს არზრუმისა და ტრაპიზონის წარმატებული ოპერაციების გამო დაჯილდოვდა გიორგის II ხარისხის ჯვრით. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ უნდობლობა გამოუცხადა დროებით მთავრობას, გადადგა და დატოვა კავკასიის ფრონტი. 1918 წლის ბოლოდან იყო თეთრგვარდიელების ერთ-ერთი ლიდერი ჩრდილოეთ რუსეთსა და ბალტიისპირეთში. პეტროგრადზე განხორციელებული რამდენიმე უშედეგო ოპერაციის შემდეგ, 1920 წლის დასაწყისში, დატოვა ქვეყანა და წავიდა ემიგრაციაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნიკოლაი იუდენიჩი***

* Биографии Юденича на сайте hrono.ru
* Цветков В. Ж. Николай Николаевич Юденич // Вопросы истории. 2002. № 9 на сайте Юрия Бахурина «Август 1914-го…»
* А. А. Петров. Юденич под Эрзерумом.
* Договор Эстонии с большевиками против Северо-Западной Армии генерала Юденича
* *Родин И. В.* Неизвестный Юденич
* Разгром Юденича (Эпизод из героической обороны Петрограда). Ленфильм, 1940 г.
* Пахалюк К.. Юденич Николай Николаевич. Проект РВИО и ВГТРК «100 великих полководцев».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-06-30. ციტირების თარიღი: 2019-02-08.
**სახიობა** — ძველი ქართული სახილველის (თეატრის) ერთ-ერთი სახეობა. იოანე რუფუსის „პეტრე იბერიელის ცხოვრების" (დაწერილია VI საუკუნის დასაწყისში) ცნობით „ბევრ წარჩინებულს ამა ქვეყნისას... ჩვეულებად ჰქონდათ მოეწვიათ თავისთან მაშრიბნი და მუტრიბნი, რათა ემღერათ სიამუვნების და წარმავალი განცხრომის მოსაგვრელად". V საუკუნეში მგოსან ვაჟთა და ქალთა დასების მოწვევა ქართლის დიდებულთა კარზე ჩვეულებად იყო ქცეული. სახიობა ბევრად უფრო ადრე არსებობდა. იგი საუკენეთა მანძილზე შემუშავდა როგორც პოეტური სიტყვის, სიმღერის, მუსიკისა და ცეკვის სინთეზური სახილველი. სახიობა მცირე ჟანრის ნაწარმოებთა შესრულებას გულისხმობდა და თანამედროვე საესტრადო ხელოვნების წინამორბედ სანახაობრივ მოვლენას წარმოადგენდა.

XII საუკუნეში სასახლის კარის სახიობამ განვითარების მაღალ დონეს მიაღწია, რაც აისახა იმ დროის ისტორიულ და მხატვრულ ნაწარმოებებში. სახიობის რეპერტუარში შედიოდა: ქებანი, გინება-ბასრობანი, პოლიმიკური ხასიათის დრამატული ნაწარმოებები (ცისა და ქვეყნის გაბაასება, ვარდბულბულიანი, ქალვაჟიანი, სულისა და ხორცის გაბაასება, რძალდედამთილიანი და სხვა), მითოლოგიის, სიუჟეტების, იგავ-აარაკების პანტომიმიკერი წარმოსახვანი; შემსრულებელნი იყვნენ: მსახიობელნი, მემღერნი, მესახიენი, მგოსნები, მეჩანგეები, მენესტვენი, მროკვალნი, ტყაოსან-ნიღბოსნები, მუშაითები და სხვა. სახიობას თავისი „სიმღერის მწერლები" (დრამატურგები) ჰყავდა: ბისტიკა (XII საუკუნე), თეიმურაზ I (XVII საუკუნე), დავით გურამიშვილი, მანანა (XVIII საუკუნე). ცნობილი არიან XV საუკუნის მსახიობები მამა-შვილი ივანე და სარელა ქაროხიძეები, XVII საუკუნის საზანდარბაში გიორგი; XVIII საუკუნეში სახიობის დასს მეთაურობდა დავით მაჩაბელი. სასახლის კარის სახიობაში მონაწილეობდა საიათნოვა. სახიობა სრულდებოდა „სახლსა სათამაშოსა შინა", სალხინო დარბაზებში. იპოდრომის სარბიელსა და მოედნებზე. XIX საუკუნეში სახიობის ნაშთად შემორჩა აშუღების — სათარას, ევანგულასა და ჰაზირას ხელოვნება. სახიობის ტრადიციები გამოიყენება XIX საუკუნის დრამატურგიამ (გიორგი ერისთავი, აკაკი წერეთელი).

ლიტერატურა
----------

* *კეკელიძე კ.*, გართობა-სანახაობათა ისტორიისათვის ძვ. საქართველოში, მის წგნ.: ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ. 1945;

* *ჯანელიძე დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 255-256.
**ჟაკ II დე ბურბონი** (ფრანგ. Jacques II de Bourbon; დ. 1370 — გ. 1438) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და კატრინ ვენდომელის უფროსი ვაჟი. ლა მარშის გრაფი.

ბიოგრაფია
---------

ჟაკი დაიბადა 1370 წელს, იგი იყო ლა მარშის გრაფ ჟან I-ისა და მისი მეუღლის, კატრინ ვენდომელის პირველი შვილი. მან მონაწილეობა მიიღო ოსმალთა წინააღმდეგ მიმართულ ჯვაროსნულ ლაშქრობასა და ნიკოპოლის ბრძოლაში. საფრანგეთში დაბრუნებისთანავე, ჟაკი აქტიურად ჩაება ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1403 წელს ფრანგულ ფლოტს გაუძღვა ბრძოლაში, რომელიც ჯერ კიდევ ბრძოლამდე გაანადგურა ქარიშხალმა 1404 წელს. 

საფრანგეთში ატეხილ ბურგუნდიელ-არმანიაკთა ომის დროს, იგი ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ის ერთგული მოკავშირე და არმანიაკების მოსისხლე მტერი იყო. 1415 წელს, პირველი დაქვრივების შემდეგ, ჟაკმა საფრანგეთი დატოვა, ჩავიდა იტალიაში და ასევე დაქვრივებული ნეაპოლის დედოფალი ჯოვანა II შეირთო ცოლად. ამის შემდეგ იგი აქტიურად ებრძოდა დედოფლის მტრებს — მილანელ სფორცებსა და ტარანტოელ ალოპოებს. 1416 წელს სფორცასა და ალოპოს გაერთიანებულმა არმიამ სასტიკად დაამარცხა ჟაკი, რაც 1419 წელს მისი და ჯოვანას განქორწინებით დაგვირგვინდა. 

განქორწინების შემდეგ იგი საფრანგეთში დაბრუნდა და კვლავ ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლას მიჰყო ხელი. 1428 წელს საფრანგეთის მეფე შარლ VII-მ ერთგული სამსახურისათვის ჟაკი ლანგედოკის გუბერნატორად დანიშნა. 

ჟაკი გარდაიცვალა 1438 წელს ბეზანსონის ალყისას.

შვილები
-------

ჟაკს შვილები მხოლოდ თავის პირველ ცოლთან, ბეატრის ნავარელთან ჰყავდა:

1. იზაბელი (1408-1445), მონაზონი და ბეზანსონის აბატისა;
2. მარი (1410-1445), მონაზონი და ამიენის აბატისა;
3. ალიენორი (1411-1464), ცოლად გაჰყვა პარდიაკის გრაფ ბერნარ არმანიაკს.

ლიტერატურა
----------

* Kenneth Meyer Setton, The Papacy and the Levant, 1204-1571: The thirteenth and fourteenth centuries, Vol. I, (American Philosophical Society, 1976), 345.
* The Cambridge Medieval History, Vol. 8, ed. John Bagnell Bury, Henry Melvill Gwatkin and James Pounder Whitney, (Cambridge University Press, 1959), 365
* Elena Woodacre, The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274-1512, (Palgrave Macmillan, 2013), 91.
**სახლი კოშკით** (რუს. Дом с башней) — რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობს წითელ აღმართში. არქიტექტურის ძეგლია 1992 წლის 17 დეკემბრიდან, როსტოვის ოლქის მცირე საოლქო საბჭოს № 325 გადაწტყვეტილების შესაბამისად.

ისტორია
-------

სასახლე „სახლი კოშკით" მდებარეობს წითელი დაღმართის ქუჩისა (1917 წლამდე ნათლისღების დაღმართის) და კავკასიის ქუჩების კუთხეში. აშენდა დაახლოებით XIX საუკუნის შუა ხანებში ამპერის სტილში. ეკუთვნოდა მეცხრამეტე ასწლეულის მეორე ნახევრის სამთო ინჟინერსა და ქალაქში თუჯის პირველი ჩამომსხმელი ქარხნის მფლობელს ა. ვ. მინენკოვს. თუჯის ქარხანა ქალაქში დაარსდა 1880 წელს, გერმანელი ფაბრიკანტის გერცბერგის მიერ. ეს ქარხანა აწარმოებდა ლითონის ნაწილებს, ხის კოჭებსა და შველერებს. ასევე მზადდებოდა ერმაკის მოედანზე XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში მშენებარე შვიდგუმბათოვანი ნოვოჩერკასკის ამაღლების ტაძრის წინაღობებისათვის, რომელიც აგებუბულია ნეობიზანტიურ სტილში (1891-1904 წწ.) არქიტექტორ ა. ა. იაშენკოს პროექტის მიხედვით და ერმაკ ტიმოფეევიჩის ძეგლი (1903-1904 წწ.) მოქანდაკეების მ.ო. მიკეშინას და ვ. ა. ბეკლემიშევას მიერ. ინჟინერი მინენკოვი ხშირად დადიოდა საზღვარგარეთ - ესპანეთში, საფრანგეთში, სადაც იგი სწავლობდა მრეწველობას. ძველ ხალხებთა გადმოცემით, ნოვოჩერკასკში მენენკოვთან რჩებოდა ხოლმე დ. ი. მენდელეევი, რადგან მათ ნაცნობობა აკავშირებდათ.

სქოლიო
------

1. ↑  ОСОБНЯК по улице Красный Спуск, 17.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-24. ციტირების თარიღი: 2017-11-03.
2. ↑  Новочеркасск энциклопедия: посвящается 200-летию Новочеркасска Издательство: Novoprint, 2005. — 720 С. — 1257 ил. — С. 69—70
**ჟაკ დე სორე** (ფრანგ. Jacques de Sores) — ფრანგი მეკობრე, რომელიც თავს დაესხა და გადაწვა ჰავანა (დღ. კუბა) 1555 წელს. 

ჰავანაზე მისი თავდასხმის გარდა, სორე ნაკლებად ცნობილია. მას მეტსახელად „გამანადგურებელი ანგელოზი" ერქვა ("L'Ange Exterminateur"). იგი იყო ჰუგენოტების მეკობრეების ჯგუფის ლიდერი. კიდევ ერთი ფრანგი მეკობრე, ფრანსუა ლე კლერკი და სორე საფრანგეთიდან გაემგზავრნენ 1553 წელს სამი სამეფო გემით, საფრანგეთის მეფის ფრანსუა I-ის დავალებით, მის დაქვემდებარებაში მყოფ კერძო პირებთან ერთად, რომელთაც გამდიდრებულებს სურდათ ახალი მსოფლიოდან ესპანეთში დაბრუნება. ლე კლერკმა 1554 წელს დაარბია სანტიაგო-დე-კუბა, ასევე, ზოგიერთ ცნობარში ნახსენებია დე სორეს სანტიაგო-დე-კუბაზე თავდასხმა, თუმცა ეს კლერკის თავდასხმის ნაწილი იყო თუ არა, უცნობია. მან შესაძლოა გამოიყენა კაიო-რომანო და კაიო-კოკო, ხარდინეს-დელ-რეის არქიპელაგის მიმდებარედ, ჩრდილოეთ კუბის სანაპიროზე განხორციელებული ოპერაციების ბაზად. 

ჰავანაზე თავდასხმის დეტალები საეჭვოა: გემების რაოდენობა, რომლებიც დე სორემ თავდასხმისას გამოიყენა, რაოდენობა მერყეობს 2-დან 20-მდე. მიუხედავად გემების რიცხვისა, დე სორეს მცირე პრობლემები ჰქონდა, მსუბუქად დაცული ქალაქის, ხელში ჩაგდებისას. მან გაანადგურა ლა ფუერსა ვიეხას ციხე, დღევანდელ კალე ტაკონში, და გადაწვა ქალაქის დიდი ნაწილი. დე სორეს ქმედებებმა აიძულა ესპანეთის გვირგვინი დაეწყო მასიური გამაგრების პროგრამა. დე ლა რეალ ფუერსას ციხე აშენდა ვიეხა ფუერსას შესაცვლელად, მოგვიანებით კი მოროს ციხესიმაგრე და მცირე ზომის სან სალვადორ დე ლა პუნტას ციხე აშენდა ჰავანის ნავსადგურის შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს. 

1570 წლის 15 ივლისს დე სორემ მოკლა 40 პორტუგალიელი იეზუიტი მისიონერი და მათი სხეულები ზღვაში გადაყარა ტასაკორტეში, კანარის კუნძულებზე.

ლიტერატურა
----------

* David Cordingly (1997). Under the Black Flag: The Romance and the Reality of Life Among the Pirates. Harvest Books. p. 320.
* Rachel Carley (2000). Cuba: 400 Years of Architectural Heritage. Watson-Guptill. p. 224.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჟაკ დე სორე***

* "Les ange noirs de la liberté" (ფრანგული). Géo. July 2001. Archived from the original on 10 January 2007. Retrieved 20 March 2007.
* "Jardines del Rey: History" (ინგლისური). Jardines del Rey. 2002. Retrieved 20 March 2007.

სქოლიო
------

1. 1 2  Les ange noirs de la liberté (ფრანგული). Géo (ივლისი, 2001).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი, 2007. ციტირების თარიღი: 20 მარტი, 2007.