**ველი** ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ჩრდილოელი ხალხის ქალაქი და სამეფო. განადგურებული იქნა დრაკონ სმაუგის მიერ. მისი აღსასრულის შემდეგ აღდგენილი იქნა ბარდის მიერ და იქცა ველის სამეფოდ.

აქ წარმოდგენილია სამეფოს ცნობილი მმართველების სია.

გირიონი
-------

ნახსენებია მხოლოდ „ჰობიტში". იგი იყო ველის უკანასკნელი მბრძანებელი, რომელიც მოკლა სმაუგმა. 170 წლის შემდეგ დრაკონი მოკლული იქნა ბარდის მიერ და სამეფო აღდგა.

ბარდი
-----

 მთავარი სტატია: მშვილდოსანი ბარდი.
ბარდი იყო ქალაქ ველის სამეფოს მემკვიდრე და კანონიერი მეფე, აგრეთვე მშვილდოსანი, რომელიც ტბისპირა ქალაქში ცხოვრობდა. მომდინარეობდა გირიონის შტოდან, რომლის ცოლი და შვილები შეეფარნენ ტბისპირა ქალაქს 2770 წელს - მას შემდეგ, რაც დრაკონმა სმაუგმა გაანადგურა ველი და დასახლდა მარტოსული მთის გულში. ბარდმა, შაშვის მითითებით, ესროლა დრაკონს ისარი პირდაპირ იმ წერტილში მუცელზე, რომელიც სმაუგის სასიკვდილო ადგილი იყო (შაშვის ენა მას ესმოდა, ვინაიდან ველის ხალხს ეს ნიჭი ყოველთვის ჰქონდა). განგმირული სმაუგი ესგაროთზე დაეცა და დაანგრია. შემდგომში ბარდმა აღადგინა ველის სამეფო და 2944 წელს მისი მეფე გახდა. მარტოსული მთის სამეფოს ჯუჯებთან მას ყოველთვის კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. ეს მიწა, განადგურებული სმაუგის მიერ, კვლავ აყვავდა.

ბაინი
-----

ბაინი იყო ველის მეფე, რიგით მეორე ხელახლა აღდგენილ შტოში. იგი იყო მშვილდოსან ბარდის შვილი და მამის შემდეგ მეფობდა მესამე ეპოქის 2977 წლიდან, 30 წლის განმავლობაში. ამ პერიოდში მარტოსული მთა ბალინის და ჯუჯების რაზმის მიერ იქნა დატოვებული. ისინი მორიაში გადავიდნენ.

ბაინის მემკვიდრე იყო ბრანდი, მესამე ეპოქის 3007 წლიდან. ამბობენ, რომ უკანასკნელის სამეფო აღწევდა ტბისპირა ქალაქის სამხრეთ და აღმოსავლეთ საზღვრებამდე.

რადგან ველის ენა ძველსკანდინავიურ ენას ჰგავს, ვარაუდობენ, რომ ბაინის სახელი Beinn-ისგან მომდინარეობს და აღნიშნავს *მამოძრავებელს*.

პიტერ ჯექსონის „ჰობიტში" პერსონაჟის როლს ასრულებს ჯონ ბელი.

ბრანდი
------

ბაინის ძე და მემკვიდრე. ველის მეფე ბეჭდის ომის პერიოდში. მოკლული იქნა, როდესაც დაინ II რკინისტერფთან ერთად ველის ბრძოლაში იბრძოდა. მისი მემკვიდრე იყო ბარდ II. პერსონაჟი აგრეთვე ჩნდება ვიდეო თამაშის *The Lord of the Rings: The Battle for Middle-earth II* დამატებაში *The Rise of the Witch-king*.

ბარდ II
-------

ბრანდის ძე და მემკვიდრე. ველის მეფე ბეჭდის ომის პერიოდში.

სქოლიო
------

1. ↑  ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1937), დაგლას ანდერსონი, რედ. *ანოტირებული „ჰობიტი"*, ბოსტონი: Houghton Mifflin, 2002, ISBN 0-618-13470-0

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ლეგენდარიუმი |
| --- |
|  |
| 
* ბიბლიოგრაფია
 |
|  |
| ნაწარმოებები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ძირითადი | 
* *სილმარილიონი*
* *ჰობიტი*
* *ბეჭდების მბრძანებელი*
	+ *ბეჭდის საძმო*
	+ *ორი ციხე-კოშკი*
	+ *მეფის დაბრუნება*
 |
|  |
| დამატებითი | 
* *ტომ ბომბადილის თავგადასავლები*
* *გზა წინ და წინ მიდის*
 |
|  |
| სიკვდილის შემდგომი | 
* *დაუსრულებელი მოთხრობები*
* *ჯ. რ. რ. ტოლკინის წერილები*
* *შუახმელეთის ისტორია* (12 ტომი)
* *ბილბოს უკანასკნელი სიმღერა*
* *ჰურინის შვილები*
* *ჰობიტის ისტორია*
* *ამბავი ბერენის და ლუთიენისა*
 |

 |
|  |
| სამყარო | 

|  |  |
| --- | --- |
| პერსონაჟები | 
* ხალხები
	+ სია
* ჯუჯები
* ელფები
* ჰობიტები
	+ ოჯახები
* ნუმენორელები
* ორკები
* არნორის მეფეები
	+ ისილდურის საგვარეულო
	+ ჩრდილოელი მზვერავები
	+ არვედუი
	+ არაგორნი
	+ ელდარიონი
* ველის მეფეები
* გონდორის მეფეები
	+ ანარიონის საგვარეულო
	+ ეარნილ II
* როჰანის მეფეები
	+ ეომერი
	+ თეოდენი
* ნუმენორის მმართველები
* სამეფოები
 |
|  |
| ობიექტები | 
* ძალაუფლების ბეჭდები
	+ ერთი ბეჭედი
	+ სამი ბეჭედი
* პალანტირები
* სილმარილები
* მითრილი
* იარაღები და ჯავშნები
	+ ნესტარი
 |
|  |
| კონცეფციები | 
* კოსმოლოგია
* არდის ისტორია
* ქრონოლოგია
* ცხოველები
* მცენარეები
* საკვები და სასმელი
* ომები და ბრძოლები
* მდინარეები
	+ ანდუინი
* გზები
* ენები
* მაგია
* ჰობიტების დღე
 |

 |
|  |
| სხვა ნაწარმოებები | 
* *შუახმელეთის ატლასი*
* *შუახმელეთის სრული მეგზური*
* *შუახმელეთის მეგზური*
* *ფროდოს მოგზაურობები*
* *ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი*
 |

 |