ცაგერის საკათედრო ტაძარი არქიმანდრიტი სტეფანე**ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია** — საქართველოს ეკლესიის სამღვდელმთავრო დასავლეთ საქართველოში, მოიცავს დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ კუთხეებს - ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთს. მის შემადგენლობაში შედის მთიანი საქართველოს ორი პატარა ქალაქი: ლენტეხი და ცაგერი და მათი მუნიციპალიტეტები.

ისტორია
-------

ეპარქიის მღვდელმთავართაგან ცაგერელი ეპისკოპოსი პირველად ტაოში, იშხნის ჯვარზე არსებულ წარწერაში იხსენიება. XI საუკუნეში ცაგერელი ანტონი იშხნელი მღვდელმთავარი გამხდარა. ცაგერელთაგან ასევე ცნობილია XVII საუკუნის I ნახევრის მოღვაწენი სერაპიონ აბაშიძე და ნიკოლოზ კუჭაიძე. XVII საუკუნის მეორე ნახევრიდან ცაგერის საეპისკოპოსო კათედრაზე უმეტესად ჩიქვანთა საგვარეულოს წარმომადგენლები იყვნენ დადგენილნი, ზოგჯერ ისინი ცაგერლობას ჭყონდიდელობასაც უთავსებდნენ.

ცაგერის საკათედრო ტაძარი საუკუნეთა მანძილზე ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის საეპარქიო ცენტრი იყო. სვანეთის მეორე, ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი ცაიშელს ექვემდებარებოდა. XIV საუკუნეში კი ცაგერელი ეპისკოპოსის იურისდიქციაში შედიოდა ქვემო სვანეთისა და ბალსზემო (შემდგომი ხანის თავისუფალი) სვანეთიც. XVII საუკუნისათვის კი საცაგარელოდ ითვლებოდა ლეჩხუმი და მხოლოდ ქვემო სვანეთი.

ტრადიციულად, ცაგერელი ეპისკოპოსი, დასავლეთ საქართველოს სხვა ეპისკოპოსთა მსგავსად, იმერეთის (ანუ აფხაზეთის) კათოლიკოსს ემორჩილებოდა. ცაგერელი მღვდელმთავარი იმერეთის საეკლესიო კრებების აქტიური მონაწილე იყო.

XIX საუკუნის 20-იან წლებამდე ცაგერელი მღვდელმთავრის ტაძარი სამიტროპოლიტო კათედრა გამხდარა. რუსეთის მიერ დასავლეთ საქართველოს შეერთების და იქაურ ეპარქიათა გაუქმების შემდეგ სამიტროპოლიტო კათედრა საარქიმანდრიტო მონასტრად გადააქციეს.

ეპარქიის აღორძინება საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ დაიწყო. 1917 წლის სექტემბრის საეკლესიო კრებაზე განაახლებულ 13 ეპარქიას შორის, ცაგერისა და ლეჩხუმ-სვანეთის ეპარქიაც სახელდება. სამღვდელმთავრო სამწყსო ზემო და ქვემო სვანეთს აერთიანებდა. XX საუკუნის 20-იან წლებში დაწყებული რეპრესიების გამო, ეპარქიის აღდგენის მიუხედავად ცაგერისა და სვანეთის ეპარქიას 70 წლის განმავლობაში საკუთარი მღვდელმთავარი თითქმის არ ჰყოლია. სამწყსოს მართვა შეთავსებით ქუთათელ-გაენათელ მწყემსმთავარს ევალებოდა. 2002 წლის 17 ოქტომბრიდან საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის განჩინებით ცაგერისა და სვანეთის ეპარქიის განვრცობილი ტერიტორიის საფუძველზე ორი სამღვდელმთავრო სამწყსო ჩამოყალიბდა: ცაგერისა და ქვემო სვანეთისა და მესტიისა და ზემო სვანეთის.

ცაგერისა და ქვემო სვანეთის ახლადდაარსებული ეპარქიის მღვდელმთავრად გამორჩეულ იქნა ახალციხის ეპარქიის ჭულევის მონასტრის წინამძღვარი არქიმანდრიტი სტეფანე კალაიჯიშვილი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს ეპარქიები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია
* ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია დაარქივებული 2012-02-08 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 საქართველოს ეპარქიები |
| --- |
|  |
| საქართველოს ტერიტორიაზე | 
* მცხეთა-თბილისის ეპარქია
* ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია
* ქუთაის-გაენათის ეპარქია
* ჭიათურისა და საჩხერის ეპარქია
* მანგლისისა და თეთრიწყაროს ეპარქია
* წილკნისა და დუშეთის ეპარქია
* ტყიბულისა და თერჯოლის ეპარქია
* რუისისა და ურბნისის ეპარქია
* ალავერდის ეპარქია
* ნეკრესის ეპარქია
* შემოქმედის ეპარქია
* ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქია
* ბორჯომისა და ბაკურიანის ეპარქია
* ფოთისა და ხობის ეპარქია
* ახალქალაქის, კუმურდოსა და კარის ეპარქია
* ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია
* ხონისა და სამტრედიის ეპარქია
* ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქია
* ვანისა და ბაღდათის ეპარქია
* ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქია
* გორისა და ატენის ეპარქია
* ჭყონდიდის ეპარქია
* ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია
* მესტიისა და ზემო სვანეთის ეპარქია
* სენაკისა და ჩხოროწყუს ეპარქია
* რუსთავის ეპარქია
* გურჯაანისა და ველისციხის ეპარქია
* საგარეჯოსა და ნინოწმიდის ეპარქია
* დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქია
* სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია
* სხალთის ეპარქია
* ბოლნისის ეპარქია
* მარგვეთისა და უბისის ეპარქია
* ბოდბის ეპარქია
* თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქია
* ხორნაბუჯის ეპარქია
* სამთავისისა და კასპის ეპარქია
* სურამისა და ხაშურის ეპარქია
* მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპარქია
* მარტყოფისა და გარდაბნის ეპარქია
* წალკის ეპარქია
* ნიკორწმინდის ეპარქია
* კახისა და ქურმუხის ეპარქია
 |
|  |
| საზღვარგარეთ | 
* ავსტრალიის ეპარქია
* ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქია
* გერმანიისა და ავსტრიის ეპარქია
* დასავლეთ ევროპის ეპარქია
* დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის ეპარქია
* სამხრეთ ამერიკის ეპარქია
* ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქია
 |

 |