|  |  |
| --- | --- |
|  | **ამ სტატიას ამჟამად აქტიურად არედაქტირებს Suzi16.**
გთხოვთ, ნუ შეიტანთ მასში ცვლილებებს, სანამ ეს განცხადება არ გაქრება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მოხდეს რედაქტირების კონფლიქტი.
ეს შეტყობინება სტატიაში მხოლოდ **ერთი კვირის** განმავლობაში შეიძლება დარჩეს.

---

თარგის ჩასმის თარიღი: აგვისტო 22, 2023.

---

სტატიის აქტიური დამუშავების დაწყების თარიღიდან გავიდა **119** დღე. გთხოვთ ამოიღოთ ეს გამაფრთხილებელი თარგი სტატიიდან და შეატყობინოთ მომხმარებელს „Suzi16." {{subst:მუშავდება/შეტყობინება|Suzi16.|ნუენენი}}-~~~~ 

---

მომხმარებლის სახელის და თარიღის ავტომატურად მისათითებლად, გამოიყენეთ თარგი {{subst:მუშავდება}}
 |

 **ნუენენი**  (ნიდერლ. *Nuenen*) — მუნიციპალიტეტი მდებარეობს ჰელმონდსა და ეინდჰოვენს შორის. ნუენენი მუნიციპალიტეტის უდიდესი ქალაქია და ასევე სოფელი, სადაც მდებარეობს ქალაქის მერია. სახელი ნუენენი მომდინარეობს ნუენჰემიდან, რაც ნიშნავს "ახალ ადგილს".

ისტორია
-------

### პრეისტორიიდან 1300 წლამდე

ბოლო გამყინვარების შემდეგ პირველად ხალხი დასახლდა ვიწრო საფარის ქვიშის ქედზე, რომელიც გადიოდა დომელის პარალელურად. აღმოჩენილი უძველესი ობიექტები მიეკუთვნება გვიან პალეოლითის ტიონგერის კულტურას. იგივე ირმებზე ნადირობის კულტურა.

მეზოლითის ზოგიერთი ობიექტი ნაპოვნი იქნა ვარლეში და რეფელინს ჰეიდესში. ისრები თარიღდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 8000 წლით. თანდათან სოფლის მეურნეობა სამხრეთიდან ნაკლებად ნაყოფიერ ადგილებში გადავიდა. ამ ნეოლითური კულტურიდან, რომელიც თარიღდება დაახლოებით 5000 წ.

სახნავ-სათესი მეურნეობისთვის და საცხოვრებლად გამოსადეგი აღმოჩნდა ჰუიდონკსეს ბუკის ორივე მხარეს ქვიშის საფარი. ამ ნაკადის ჩრდილოეთით საბოლოოდ წარმოიქმნა გერვენი , ხოლო სამხრეთით ნუენენი. თავდაპირველად, აღმოაჩინეს,როგორც გაფანტული სასოფლო-სამეურნეო შენობების კოლექცია, ასევე ბრინჯაოს ხანის (დაახლოებით ძვ. წ. 1500 წ.) საგნები. ამ პერიოდიდან თარიღდება ზოგიერთი სამარხი და ურნის ველიც , რომლებიც გამოიყენებოდა რკინის ხანამდე. ეს მიუთითებს მუდმივი დასახლებების არსებობაზე. ისინი ითვლებიან ჩრდილოეთ კელტის განშტოებად. 57 წლიდან ძვ.წ. მზარდი რომანიზაცია მოხდა. მას შემდეგ, რაც რომის იმპერიამ განაგრძო დასუსტება დაახლოებით 300 წელს, ტერიტორიზე მოსახლეობის გადაადგილებით გამოწვეული ქაოსის შედეგად დასახლდნენ. ცნობილია რომაული დროის სხვადასხვა არქეოლოგიური აღმოჩენები და დასახლებები.

ხალხი თანდათან ისევ დასახლდა ამ მხარეში და გავრცელდა ქრისტიანობაც, მათ შორის სინ-ტრუიდენის სააბატოდან. ეს დაახლოებით VII საუკუნის ბოლოს მოხდა. 800 წლიდან 1250 წლამდე გაიზარდა საცხოვრებლები, განსაკუთრებით იმ ადგილებში, სადაც გაცილებით ადრე იყვნენ დასახლებულნი.

წერილობითი წყაროები არსებობს 1107 წლიდან დღემდე. ისინი თავდაპირველად მომდინარეობდა სინტ-ტრუიდენის სააბატოდან , რომელიც სონისა და ვოენსელის სამრევლოების გავლით ასევე ემსახურებოდა ნუენენის, გერვენის და სტიფუტის სამრევლოებს. წმინდა კლემენს თაყვანს სცემდნენ ზემოხსენებულ სააბატოში. ბატონები ითვისებდნენ სააბატოების საკუთრებას, მაგრამ მათი სულის გამო სწირავდნენ ეკლესიას საქონელსაც. მაგალითად, 1225 წელს ნუენენი დირკ ვან ალტენამ აჩუქა კორტესემის განყოფილებას. საერო ადმინისტრაცია მე-13 საუკუნეში, სავარაუდოდ, განხორციელდა როდის საგრაფოდან , რომლის ადგილი იყო სინტ-ოდენროდეში. თავდაპირველად ეს იყო გულდერის გავლენის ქვეშ , მაგრამ 1231 წელს იგი გახდა ბრაბანტის საჰერცოგოს ნაწილი .

წმინდა ბარბარას დღეს , 1300 წლის 4 დეკემბერს , ბრაბანტის ჰერცოგმა იოანე II-მ დაწერა წერილი, რომელშიც მან იჯარით გადასცა საერთო მიწები ნუენენისა და გერვენის მცხოვრებლებს. ეს წერილი დღემდე შემონახულია და ეხებოდა საერთო სარგებლობის უდაბნოებს. აქედან წარმოიშვა დღევანდელი მუნიციპალური ტყეები. ჰერცოგი ამას ძირითადად შემოსავლის გამომუშავებისთვის აკეთებდა.

### 1300 წლიდან 1648 წლამდე

მუნიციპალური უფლებების საკითხი იყო პირველი ნაბიჯი რეგულარული მმართველობისკენ. მურცველთა პირველი სკამი შეიქმნა 1300-1346 წლებში. ნუენენი იყო საჰერცოგო სოფელი მე-14 და მე-15 საუკუნეებში , რაც იმას ნიშნავდა, რომ ჰერცოგს პირდაპირი გავლენა ჰქონდა. მე-15 საუკუნის პირველი ნახევარი იყო მშვიდი ბრძოლების გარეშე, სადაც კეთილდღეობა გაიზარდა. არსებობს მოსაზრება, რომ 1467 წელს დაიწყო კემპენ გოთური სტილის ეკლესიის მშენებლობა , წინამორბედის ადგილზე, რომლის შესახებაც არაფერია ცნობილი. ეკლესია ძველ სასაფლაოზე იდგა. ის 1513 წელს ხანძრის შედეგად დაზიანდა და შემდეგ აღადგინეს. 1486 წელს ნუენენისა და გერვენის ერთიანი სამრევლო გაიყო. 1452 წელს ნუენენი გახდა ავგუსტინელების მონასტერირომელიც 1462 წლის შემდეგ წყალდიდობის გამო გადაიტანეს ამჟამინდელ ადგილას სოტერბეკში , დომელის მახლობლად სიმაღლეზე სადაც მონაზვნები ცხოვრობდნენ, ისინი შემოსავლისთვის თეთრეულის წარმოებას ეწეოდნენ.

ბრაბანტის საჰერცოგოს ზომაში იზრდებოდა, მისი ადმინისტრაცია დეცენტრალიზებული იყო და ნუენენში იგი დაექვემდებარა პილლანდის მეოთხედს .

1472 წლიდან გუელდერის ჰერცოგი რამდენჯერმე შეიჭრა ამ მხარეში და მოხდა ძარცვა. ნუენენსა და გერვენში ამან გამოიწვია კეთილდღეობის, მოსახლეობის და სახლების რაოდენობის შემცირება. მაგალითად, 1512 წელს გელდერლანდის ჯარებმა დიდი ზიანი მიაყენეს. ომის აქტები გაანადგურეს ტერიტორია მრავალი საუკუნის განმავლობაში. გუელდერებთან ომები 1543 წლამდე გაგრძელდა და ზარალდებოდა, თავდაცვის ხარჯები კი სოფლებს უნდა დაეფარათ. იმ წელს მაარტენ ვან როსუმმა დაარბია სოტერბეკის მონასტერი, მაგრამ მისი ჯარები საბოლოოდ დაამარცხეს იმპერატორმა ჩარლზ V-მ.

1558 წელს ნუენენი გახდა სენიეროლი. ეს ნიშნავს, რომ ჰერცოგმა თავისი უფლებები, როგორიცაა ნადირობის უფლება, დანიშვნის უფლება და სხვა, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში დადო, რადგან მას ფული სჭირდებოდა. ჰერცოგი მაშინ ფილიპე II იყო. 
ოთხმოცწლიანი ომი შესამჩნევი გახდა 1579 წლიდან. როდესაც მაასტრიხტი აჯანყებულებს აიღეს, მათ გაანადგურეს ჰუიდონკი. ამის შემდეგ რეგიონი იყო პრო-ესპანური და სახელმწიფო ჯარების ბრძოლის ველი. 1587 წელს გერვენი და ნუენენის ნაწილი გაანადგურეს სახელმწიფო ჯარებმა. ამის შემდეგ, არადისციპლინირებული ესპანური და სახელმწიფო ჯარები რეგულარულად გადიოდნენ რეგიონში, ძარცვავდნენ ან საჭიროებდნენ შენარჩუნებას. თორმეტწლიანი ზავის დროს მოხდა გარკვეული რეკონსტრუქცია, მაგრამ 1621 წლის შემდეგ ბრძოლები კვლავ დაიწყო და 1629 წელს ჰერტოგენბოშის ალყის შემდეგ , დაიწყო ხელისუფლების ვაკუუმის პერიოდი, რეტორსიული პერიოდი . რომელშიც გაურკვეველი იყო, ვინ ხელმძღვანელობდა მეიერიში, ამიტომ რეგულარულად ხდებოდა ორივე მხარის ჯარების ძარცვა. 1637 წელს ჭირის ეპიდემია გაჩნდა, რომელიც ჯარისკაცებმა გადაიტანეს. ეს დასრულდა მხოლოდ 1648 წელს მიუნსტერის ზავით .

### 1648 წლიდან 1810 წლამდე

როდესაც ნუენენი ოფიციალურად სახელმწიფო იყო, კათოლიკური თაყვანისცემა აიკრძალა და ეკლესიები გადავიდა რეფორმატორთა ხელში. ნუენენის სენიევრამ არსებობა შეწყვიტა 1659 წელს, როდესაც ნუენენი გახდა შტატის სოფელი , რომელსაც მართავდა პილლანდის ოფიცერი გენერალური შტატების სახელით. ნედერვეტენი დამოუკიდებელი სახელმწიფო სოფელი გახდა. მოითხოვდა, რომ ხელისუფლების წარმომადგენლები პროტესტანტები იყვნენ.