მალდივის რესპუბლიკის ერთ-ერთი კუნძული-კურორტი
**ტურიზმი** მალდივის რესპუბლიკის ყველაზე დიდი ეკონომიკური ინდუსტრიაა. ტურიზმი მნიშნელოვან როლს თამაშობს საერთაშორისო შემოსავლების მიღებაში და ხელს უწყობს სამუშაო ადგილების შექმნას ქვეყნის მესამეულ სექტორში.

ისტორია
-------

მალდივის რესპუბლიკაში ტურიზმი 1972 წლიდან იწყება. 1960-იან წლებში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ მალდივის კუნძულებზე გაგზავნილმა მისიამ კუნძულების არასათანადო მდგომარეობის მიზეზით ტურიზმის განვითარების შეუსაბამოდ მიიჩნია. მიუხედავად ამისა, 1972 წელს მალდივებზე პირველი კურორტის დაარსებისთანავე მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმი აღორძინდა. კუნძულზე პირველი ტურისტული ჯგუფი 1972 წლის თერბერვალში ჩავიდა. თავდაპირველად კურორტზე ორი გამაჯანსაღებელი ცენტრი მდებარეობდა, რომლებშიც 280 საწოლი იყო განთავსებული: **Kurumba Island Resort** - პირველი ცენტრი იყო, რომელიც მალდივებზე გაიხსნა, შემდეგ კი **Bandos Island Resort** გაიხსნა. 2009 წელს კუნძულებზე ადგილობრივებმა სასტუმრო სახლების (guesthouse) გახსნა დაიწყეს, რაც ოფიციალური რეგულაციების შეცვლის წყალობით მოხდა, რომლის წყალობითაც ტურისტებს არა მხოლოდ კერძო საკუთრებაში მყოფ ცენტრებსა და სასტუმროებში, არამედ ადგილობრივ მოსახლეობასთან დარჩენის უფლებაც ეძლევათ. 2015 წელსმალდივის კუნძულებს 1.2 მილიონი ტურისტი ეწვია, ხოლო 2016 წელს ქვეყანა 1.5-მა მილიონმა ტურიტმა მოინახულა.

2018 წლისთვის მალდივის კუნძულებზე 130 ტურისტული ცენტრია. უცხოური დეველოპერების: Waldorf Astoria, Movenpick, Pullman and the Hard Rock Café Hotel, პროექტები სასტუმრო ოთახების ტევადობის გაზრდისთვის ახალ სამშენებლო ღონისძიებებს მართავენ. ველანას საერთაშორისო აეროპორტის ექსტენსიური განახლებები კი 2019 და 2020 წლებისთვის 7.5 მილიონი ვიზიტორის მიღების შესაძლებლობას მისცემს.

### ტურიზმის სექტორში დასაქმებულები და დამსაქმებლები

ტურიზმის ინდუსტრიაში დასაქმებულებს მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმში დასაქმებულთა ასოციაცია წარმოადგენს. ასოციაცია დავობს იმასთან დაკავშირებით, რომ ტურიზმის ინდუსტრიაში დასაქმებულ 25 000 მუშას ცუდი პირობები და დაბალი ხელფასი აქვს (80-დან 235 აშშ დოლარამდე თვეში). დამსაქმებელთა ორგანიზაცია ცნობილია როგორც მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმის ინდუსტრიის ასოციაცია.

### ჩამომსვლელთა რაოდენობა ქვეყნების მიხედვით

ტურიზმის ზონა
მალდივის კუნძულებზე ტურისტები შედარებით მცირე ხნით ჩადია, ძირითადად შემდეგი ქვეყნებიდან:

უცხოელ ტურისტთა მოწინავე ათეული 2011-2017 წლებში| ადგილი | ქვეყანა | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 | 2012 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ჩინეთი | 306,530 | 324,326 | 359,514 | 363,626 | 331,719 | 229,550 | 198,655 |
| 2 | გერმანია | 112,109 | 106,381 | 105,132 | 98,328 | 93,598 | 98,351 | 90,517 |
| 3 | გაერთიანებული სამეფო | 103,977 | 101,843 | 92,775 | 88,704 | 85,869 | 91,776 | 104,508 |
| 4 | იტალია | 88,848 | 71,202 | 65,616 | 57,862 | 57,854 | 62,782 | 83,328 |
| 5 | ინდოეთი | 83,019 | 66,955 | 52,368 | 45,587 | 38,014 | 31,721 | 30,978 |
| 6 | რუსეთი | 61,931 | 46,522 | 44,323 | 66,308 | 76,479 | 66,378 | 63,936 |
| 7 | საფრანგეთი | 42,365 | 40,487 | 42,024 | 50,656 | 54,328 | 56,775 | 59,694 |
| 8 | იაპონია | 41,133 | 39,894 | 39,244 | 38,817 | 39,463 | 36,438 | 35,782 |
| 9 | აშშ | 39,180 | 32,589 | 29,308 | 25,641 | 20,034 | 16,049 | 14,490 |
| 10 | სამხრეთ კორეა | 34,808 | 29,580 | 33,001 | 34,896 | 30,306 | 23,933 | 25,285 |
|  | ჯამი | 1,389,542 | 1,286,135 | 1,234,248 | 1,204,857 | 1,125,202 | 958,027 | 931,333 |

კლიმატის გავლენა
----------------

კურორტი-კუნძული
მალდივის რესპუბლიკის ეკონომიკაზე უმნიშვნელოვანეს გავლენას ახდენს კლიმატის ცვლილებები. ძლიერი შტორმები, მარჯნის რიფების განადგურება და სანაპიროს ეროზია (უკანასკნელ პერიოდში ზღვის დონის მატების გამო) ტურიზმის სექტორს დიდ საფრთხეს უქმნის.

კლიმატის ცვლილების შედეგად მალდივის რესპუბლიკა პირველ რიგში ზღვის დონის მატებისა და მარჯნის რიფების განადგურების საფრთხის წინაშე დგას. მსოფლიო ბანკის განცხადებით „სამომავლო პროექტები 2100 წლისთვის ზღვის დონის 10-დან 100 სმ-მდე მატებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების გატარებას გულისხმობს". ახალი ხელისუფლება ზღვის დონის მატების წინააღმდეგ საბრძოლველად გეოინჟინერიის პროექტების გამოყენებას ცდილობს, ნაცვლად მოსახლლეობის ამ ადგილებიდან გადაყვანისა. პროექტები ახალი კუნძულების მშენებლობას გულისხმობს, ასე რომ ამ კუნძულების მოსახლეობას გადაადგილება აღარ მოუხდება. მსგავსი კუნძულია - ჰულჰუმალი. პროექტები ზოგიერთი კუნძულის ბუნებრივად გაზრდის შესაძლებლობასაც ითვალისწინებს.

მსოფლიო ბანკის განცხადებით, „ზღვის ტემპერატურის მომატებაც საფრთხეს უქმნის მარჯნის რიფებს და მათ გათეთრებასა და სიკვდილს იწვევს. მარჯნის რიფების დამცავი ფუნნქციების გაუარესებამ კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული საფრთხე კიდევ უფრო გაზარდა.

გარემოსადმი ინტერესი
--------------------

### ეკოტურიზმი

ლანდა გირაავარუ
მალდივის კუნძულებზე განვითარებულია ეკოტურიზმიც, რასაც ელექტროენერგიისა თუ სხვა საშუალებების მოხმარებასთანდ აკავშირებით ხელისუფლების მკაცრი პოლიტიკა უწყობს ხელს. უფრო მეტიც, მთავრობა მიზად ისახავს კუნძულის კურორტად გადაქცევამდე ბუნებრივი გარემოს კონსერვაცია მოახდინოს, რასაც ხელს უწყობს კანონებიც კუების ჭერის აკრძალვასთან, მარჯნის რიფების დაცვასთან და სხვ. დაკავშირებით.

მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმის პოლიტიკას ხშირად აკრიტიკებენ ადგილობრივი ზვიგენების პოპულაციის კლების გამო. ზვიგენების რაოდენობა უკანასკნელი ათწლეულების მანძილზე გაფართოებული ნადირობის გამო ძალიან შემცირდა, ზოგიერთ მიდამოში კი საერთოდ გაქრა. ზვიგენებზე ძირითადად ფარფლების გამო ნადირობენ. ზვიგენის ფარფლები მალდივის კუნძულებიდან აზიის ქვეყნებში გააქვთ, სადაც ეს უკანასკნელი დელიკატესად ითვლება. ფარფლებს ცოცხალ ზვიგენებს აჭრიან, რის შემდეგაც კვლავ ზღვაში აგდებენ. მალდივის რესპუბლიკის კანონმდებლობით მსგავსი საქმიანობა აკრძალულია, მაგრამ ადგილობრივი ხელისუფლება ამ კანონს მკაცრად არ იცავს.

2001 წელს გარემოსდაცვითმა ორგანიზაციამ *Seamarc/Marine savers* ამბიციური პროგრამა წამოიწყო, რომელიც კურორტების დაფინანსების ბაზაზე დაზიანებულ ადგილებში მარჯნების ხელახლა იმპლანტაციას ისახავდა მიზნად. ათასობით ტურისტმა დააფინანსა „მარჯნების ჩარჩო," რის მეშვეობითაც მარჯნები მრავალი კურორტის მახლობლად აღადგინეს, მათ შორის კუდაა ჰურასა და ლანდაა გირაავარუს მიდამოებშიც. მარჯნის რიფები ზღვის სამყაროს შემსწავლელ მეცნიერთა მეთვალყურეობის ქვეშაა. მარჯნის რიფები მრავალი ათასი ტროპიკული სახეობის თავშესაფარია, რაც დაშლილი ეკოსისტემის აღდგენას, შენარჩუნებასა და დაცვას უწყბს ხელს.

### ბუნებრივი გარემო

მალდივის კუნძულები ბუნებრივი გარემოთი გამოირჩევა. ტურიზმის სექტორი ქვეყნისთვის შემოსავლების ყველაზე დიდი წყაროა. უჩვეულო წყალქვეშა ხედებითა და სუფთა წყლის გამო მალდივის კუნძულები რეკრეაციული ყვინთვის დანიშნულების ადგილებს შორის მსოფლიო მასშტაბით ერთ-ერთი საუკეთესოა. მალდივის რესპუბლიკა წყალქვეშ ყვინთვის 60 ცენტრს მოიცავს. Agoda.com-ის მსოფლიო მასშტაბით გამოკითხვის მიხედვით მალდივის კუნძულები თაფლობის თვის გასატარებელად ყველაზე სასურველ ადგილად დასახელდა.

ინტერნეტ რესურსები
------------------

* მალდივის რესპუბლიკა, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მალდივის რესპუბლიკის ტურიზმი***

* Official website of Maldives Marketing and Public Relations Corporation
* Maldives Tourism and Civil Aviation
* Tourism Employees Association of Maldives (TEAM)

სქოლიო
------

1. ↑  "Over 40 years of sustained tourism growth". The Business Report (26 July 2016). ციტირების თარიღი: 14 July 2017.
2. ↑  Luxury resorts turn fantasy into reality amid sector swell. The Business Report. ციტირების თარიღი: 10 September 2018.
3. ↑  Report on the Current Status of the Tourism Industry[*მკვდარი ბმული*]Tourism Employees Association of Maldives 22 January 2009
4. ↑  Tourism Yearbook 2017. ციტირების თარიღი: 29 December 2017.
5. ↑  Statistics Year Book, 2001–2017. ციტირების თარიღი: 29 December 2017.
6. ↑  Tourist Arrival by Nationality, January – December 2017 (PDF). ციტირების თარიღი: 24 January 2018.
7. ↑  „On front line of climate change as Maldives fights rising seas". *New Scientist* (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 2018-03-20.
8. ↑  South Asia – Climate Change in the Maldives.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-12-05. ციტირების თარიღი: 2018-03-20
9. ↑  Fennell, David A. (2008). *Ecotourism*. Routledge, 2008. ISBN 0-415-42930-7, p. 185.
10. ↑  Bloody shark slaughter in the island paradise Der Spiegel, 09-15-2008.
11. ↑  Maldives Largest Revenue Generator Is Its Tourism Industry.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-25. ციტირების თარიღი: 2018-11-30.
12. ↑  Garrod, Brian and Stefan Gossling (2007).*New Frontiers in Marine Tourism*. Elsevier, 2007. ISBN 0-08-045357-0, p. 31.
13. ↑  The Most Romantic Honeymoon Getaways in the Maldives.. Kenwood Travel (February 2018).
14. ↑  „World's best honeymoon spot is...". CNN. 14 February 2014. ციტირების თარიღი: 31 March 2014.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზიის ტურიზმი |
| --- |
|  |
| სუვერენული სახელმწიფოები | 
* ავღანეთი
* აზერბაიჯანი
* არაბთა გაერთიანებული საამიროები
* აღმოსავლეთ ტიმორი
* ბანგლადეში
* ბაჰრეინი
* ბრუნეი
* ბუტანი
* ეგვიპტე
* ვიეტნამი
* თურქეთი
* თურქმენეთი
* იაპონია
* იემენი
* ინდოეთი
* ინდონეზია
* იორდანია
* ირანი
* ისრაელი
* კამბოჯა
* კვიპროსი
* ლაოსი
* ლიბანი
* მალაიზია
* მალდივის კუნძულები
* მიანმარი
* მონღოლეთი
* ნეპალი
* ომანი
* პაკისტანი
* რუსეთი
* სამხრეთ კორეა
* საუდის არაბეთი
* საქართველო
* სინგაპური
* სირია
* სომხეთი
* ტაილანდი
* ტაჯიკეთი
* უზბეკეთი
* ფილიპინები
* შრი-ლანკა
* ჩრდილოეთ კორეა
* ქუვეითი
* ყაზახეთი
* ყატარი
* ყირგიზეთი
* ჩინეთი

 |
|  |
| არაღიარებული ქვეყნები | 
* აფხაზეთი
* პალესტინა
* ტაივანი
* ჩრდილოეთ კვიპროსი

 |
|  |
| დამოკიდებული და სხვა ტერიტორიები | 
* მაკაო
* ჰონგ-კონგი

 |

 |