recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ბერენგარი ესალმება ოტო I-ს.
**ბერენგარ II** (იტალ. Berengar; დ. ? — გ. 966) — იტალიის მეფე 950—962 წლებში. ბერენგარი, ივრეის მარკგრაფი დიდი გავლენით სარგელობდა ლომბარდიაში. მეფე ჰუგოს ეშინოდა მისი ხრიკების და სურდა მისი მოკვლა, მაგრამ, ბერენგარი გერმანიაში გაიქცა და ოტო I-თან ცხოვრობდა. 945 წელს მან გაიგო, რომ იტალიაში ჰუგოთი ბევრია უკმაყოილო, მან გერმანელებისგან შეკრიბა ლაშქარი და გადაკვეთა ალპები. მილანმა მას კარიბჭე გაუღო. ბევრმა საერო და სასულიერო დიდებულმა მას მხარი დაუჭირა. 946 წელს ჰუგო პროვანში გაიქცა და განძი წაიყოლა, იტალიაში კი თავისი ვაჟი ლოტარი დაროვა. ლოტარი იტალიის მეფე გახდა. ბევრმა ლომბარდიელმა მიატოვეს ბერენგარი და ლოტარს დაუჭირეს მხარი. შემდეგი ოთხი წლის მანძილზე ბურგუნდიული პარტია წარმატებით ებრძოდა ბერენგარს და იტალიურ ეროვნულ პარტიას. 950 წლის ნოემბერში ლოტარი უეცრად მოკვდა.

რამდენიმე კვირის შემდეგ ბერენგარი იტალიის მეფედ ეკურთხა და თავისი ვაჟი ადალბერტი. სასურველის მიღწევის შემდეგ ბერენგარმა სრულად გამოავლინა თავისი ხასიათი. ადრე თუ იგი კეთილგანწყობილი იყო დიდებულებისადმი, ახლა ხარბ დესპოტად იქცა. ხალხს იგი მალე შესძულდა, ჭორი გავრცელდა, რომ ლოტარი მოწამლული იყო; ბურგუნდიულმა პარტიამ იტალიის ტახტის მემკვიდრედ ლოტარის ქვრივი ადელაიდა გამოაცხადა. ამ მხრიდან საშიშროების ასაცილებლად, ბერენგარმა სცადა ადელაიდას ძალდატანებით ადალბერტზე გათხოვება, მაგრამ მან უარი თქვა და მოიმიზეზა, რომ ჯერ გლოვის ვადა არ გასულა. მაშინ იგი დაამწყვრიეს გარდუს ციხეში, სადაც მან 4 თვე დაჰყო. შემდეგ, მღვდლის დახმარებით იგი რეჯოში გაიქცა.

ამ მოვლენებმა საბაბი მისცეს გერმანიის მეფეს, ოტოს, ჩარეულიყო იტალიის საქმეებში. მან განაცხადა რომ უნდა დაეხმაროდ ბურგუნდიის მეფის დას. 951 წელს მან გადმოლახა ალპები და წინააღმდეგობის გარეშე დაიკავა ლომბარდია. შემდეგ ცოლად შეირთო ადელაიდა. შემდეგ წელს ბერენგარი შეურიგდა ოტოს. იგი მაგდებურგში ჩავიდა, თავი ოტოს ვასალად სცნო და იტალია მისი ხელიდან მიიღო. მალე ოტო გადაერთო შიდა არეულობებზე. პირველივე ხელსაყრელი შემთხვევის შემდეგ ბერენგარმა უარყო ოტოსთვის მიცემული ფიცი და დაუწყო მის მომხრეებს ლომბარდიაში დევნა. ოტომ მხოლოდ 961 წელს შეძლო იტალიისთვის მიხედვა. მან დიდი ლაშქრით გადმოკვეთა ალპები. ბერენგარს მისთვის გზის ჩაკეტვა უნდოდა, მაგრამ ლაშქარმა იგი მიატოვა და მან ციხესიმაგრეს შეაფარა თავი. ყველა ქალაქმა გაუღო ოტოს კარიბჭე. 963 წელს კი აღებულ იქნა ბერენგარის უკანასკნელი თავშესაფარი — სან-ლეონეს ციხე, ბერენგარი დანებდა და გადაიხვეწა ვილაში, სადაც დაჰყო სიკვდილამდე.

ლიტერატურა
----------

* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Medieval Lands Project on Berengar II, the Margrave of Ivrea
**ბერვალდეს ხელშეკრულება** (ფრანგ. Traité de Barwalde, შვედ. Fördraget i Bärwalde) — ხელი მოაწერეს 1631 წლის 23 იანვარს ბერვალდში საფრანგეთსა და შვედეთს შორის, რომელიც ამყარებდა ორმხრივ ურთიერთმოვალეობებს ოცდაათწლიანი ომის დროს.

წინარე ისტორია
--------------

1630 წელს შვედეთის მეფე გუსტავ II ადოლფი ჩაერია ოცდაათწლიან ომში, ჩავიდა პომერანიაში და გამოაცხადა თავი გერმანელი პროტესტანტების დამცველად, თუმცა მას უჭირდა ჯარის მომარაგება და იგი იძულებული იყო გადასულიყო ზამთრის ბინიდან ჩრდილოეთში, რათა არ გატანჯულიყო სურსათის უკმარისობისგან. კარდინალი რიშელიე, რომელიც განსაზღვრავდა საფრანგეთის შინაგან პოლიტიკას, გადაწყვიტა მხარი დაეჭირა იმისთვის ვინც იბრძოდა საფრანგეთის მტრის - ჰაბსბურგების წინააღმდეგ.

პირობები
--------

ბერვალდის ხელშეკრულება ეხებოდა თავისუფალ ვაჭრობას და ურთიერთმოქმედებას საფრანგეთის და შვედეთის დასაცავად. ამასთან შესაბამისად გუსტავ II ადოლფი შეპირდა ჯარი გაეჩერებინა გერმანიაში, რომლის რაოდენობა იყო ოცდაათი ათასი ფეხოსანი და ექვსასი მხედარი. საფრანგეთს ნაწილობრივ ან მთლიანად უნდა აეღო თავზე გასავალი და გადაერიცხა შვედეთის ხაზინაში 15 მაისს და 15 ნოემბერს ოცი ათასი იმპერიული ტალერი. გუსტავ ადოლფი პირობას იძლეოდა, რომ გარანტირებულ თავისუფლებას მისცემდნენ კათოლიკეებს მთელ გერმანიაში, არ ეხლოთ ხელი საფრანგეთის მეგობრის მაქსიმილიან ბავარელის მიწებისთვის და არ დაედოთ სეპარატული სამშვიდობო ხელშეკრულება სულ მცირე 5 წლის განმავლობაში.

შედეგი
------

გუსტავ ადოლფმა აიძულა რიშელიე აეწია შეთანხმების ფასი თხუთმეტიდან ოცი ათას ტალერამდე და დაიყოლია კარდინალი წასულიყო იმაზე, რათა სახელი გაეტეხა პროტესტანტული სახელმწოფოს მორიგების გამოქვეყნებით, ასე რომ გუსტავ ადოლფი გამოვიდა არა როგორც საფრანგეთის დაქირავებული არამედ როგორც თანასწორი მოკავშირე.

ლიტერატურა
----------

* С. В. Веджвуд, Тридцатилетняя война, Москва, 2012. ISBN 978-5-17-075923-1

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოცდაათწლიანი ომის  ხელშეკრულებები  |
| --- |
|  |
| 
* ნიკოლსბურგი (1621)
* კომპიენი (1624)
* ჰააგა (1625)
* პრესბურგი (1626)
* ფრანცბურგი (1627)
* ლიუბეკი (1629)
* შტეტინი (1630)
* ბერვალდე (1631)
* ფონტენბლო (1631)
* პრაღა (1635)
* ვისმარი (1636)
* ჰამბურგი (1638)
* ულმი (1647)
* ვესტფალია (1648)
 |

 |
**ბილბორდის მუსიკალური დაჯილდოება** ერთ-ერთია ყოველწლიური ამერიკული მუსიკალური დაჯილდოების შოუებიდან, გრემის, ამერიკული მუსიკის დაჯილდოების და როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესვლის ცერემონიის გვერდით. დასპონსორებულია მუსიკალურ ჟურნალ ბილბორდის მიერ და ტარდებოდა ყოველი წლის დეკემბერში, სანამ არ შეწყდა. ამ დროისათვის მაიკლ ჯეკსონი ყველაზე მეტ ჯილდოს ფლობს.

ამერიკული მუსიკის დაჯილდოების მსგავსად ბილბორდის მუსიკალური ჯილდოებიც ამა თუ იმ შემსრულებლის პოპულარობის მაჩვენებელია. ყოველწლიურად ხდებოდა დაჯილდოება სხვადასხვა ნომინაციების მიხედვით თითოეულ ჟანრში: საუკეთესო ალბომი, საუკეთესო შემსრულებელი, საუკეთესო სინგლი და სხვა. 1992 წლიდან ჯილდოებს დაემატა *ბილბორდის საუკუნის ჯილდო,* რომელსაც ბილბორდი გასცემდა უმაღლესი შემოქმედებითი მიღწევებისათვის. ჯილდოს სახელწოდება ეწოდა ჟურნალის ასი წლისთავის აღსანიშნავად, რომელიც 1994 წელს შეუსრულდა.

დაარსებიდან ბილბორდის მუსიკალური დაჯილდოების ცერემონია გარაიცემოდა ტელეარხ Fox Broadcasting Company-ის მიერ. საკონტრაქტო ხელშეკრულების ვადის ამოწურვისა და სხვა გაუთვალისწინებელ ვითარებათა გამო 2007 წელს ჯილდოების გაცემა შეწყდა. ცერემონიის განახლების გეგმები 2008 წლისთვის ჩაიშალა და დღემდე აღარ ჩატარებულა. ამის გამო გამარჯვებულები სახელდება ბილბორდის მიერ პრესისა და ყოველწლიური გამოცემების დახმარებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
**ბილვის აეროპორტი** (ესპ. Aeropuerto de Bilwi) — აეროპორტი ნიკარაგუაში. მდებარეობს ქალაქ პუერტო კაბესასთან, ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიურ რეგიონში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. დედაქალაქ მანაგუადან ჩაფრენას ერთი საათი სჭირდება. საერთაშორისო აეროპორტი ძირითადად ემსახურება ქალაქ პუერტო კაბესასს. მისი ასფალტირებული ასაფრენი ზოლი, რომელიც 2, 500 მეტრის სიგრძისაა, შესაფერისია სხვადასხვა სახის თვითმფრინავისთვის. მიმღები პუნქტი მუშაობს მხოლოდ დღის განმავლობაში. აეროპრტი ახორციელებს, როგორც მუდმივ საჰაერო რეისებს, ისე ჩარტერულსაც. 

ახალაშენებული ტერმინალის საერთო ფართობი არის 477 მ², პარკირებისთვის განკუთვნილი ტერიტორია კი- 2,400 მ², სადაც ეტევა 30, 000-მდე ავტომობილი. 

აეროპრტი ქალაქის ცენტრიდან მდებარეობს ერთის საათის სავალ მანძილზე. მასთან დაკავშირება შესაძლებელია ტაქსითა და საზოგადოებრივი ტრანსპორტით.

მოქმედი ავიახაზები
------------------

* ატლანტიკ ეარლაინი (ბლუეფილდსი, მანაგუა)
* ლა კოსტენია (ბლუეფილდსი, მანაგუა, როსიტა)

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ნიკარაგუისა და ნიკარაგუელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
Billboard Hot 100-ის ლოგო
**ბილბორდის ცხელი ასეული** (ინგლ. The Billboard Hot 100) — აშშ-ის მუსიკალურ ინდუსტრიაში სინგლების პოპულარობის განმსაზღვრელი სტანდარტული ჩარტი, რომელსაც ყოველკვირეული ჟურნალი „ბილბორდი" აქვეყნებს. პოზიციები ჩარტში განისაზღვრება ამა თუ იმ სიმღერის რადიოეთერში გაშვების სიხშირის და გაყიდვების მიხედვით. გაყიდვებზე მონიტორინგი ორშაბათიდან კვირამდე წარმოებს. რადიოეთერში გასვლის მონიტორინგი კი, ოთხშაბათიდან სამშაბათამდე. ახალი ჩარტი დგინდება და ჟურნალ „ბილბორდის" მიერ იბეჭდება ყოველ ხუთშაბათს. ყოველი ჩარტის ბოლო დღე დათარიღებულია უახლოესი შაბათით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Billboard Staff (24 ივნისი, 2015). „Billboard to Alter Chart Tracking Week for Global Release Date". *Billboard*. ციტირების თარიღი: 24 ივნისი, 2015. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)

|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**„ბრაზილია"** — ამერიკელი მწერლის, ჯონ აპდაიკის 1994 წლის რომანი. ნაწარმოები, რომელიც მაგიური რეალიზმის ელემენტებს შეიცავს, ტრისტანისა და იზოლდას უძველესი თქმულების სიუჟეტზეა აგებული.

სიუჟეტი
-------

ტრისტაო რაპოსო, ცხრამეტი წლის რიო-დე-ჟანეიროს ღარიბულ უბანში მცხოვრები მეძავის შავკანიანი ვაჟი, კოპაკაბანას სანაპიროზე იზაბელ ლემს, ცნობილი ბრაზილიელი პოლიტიკოსის თვრამეტი წლის თეთრკანიან ქალიშვილს, გაიცნობს. სხვადასხვა რასისა და სოციალური წრისადმი კუთვნილებისა და განსხვავებული აღზრდის მიუხედავად, ახალგაზრდებს შორის ლტოლვა იმდენად მძაფრია, რომ ტრისტაო და იზაბელი გადაწყვეტენ — ისინი ბედისწერის ძალამ შეახვედრა ერთმანეთს და მათი გრძნობები ყველა გამოცდას გაუძლებს. შეყვარებულებს ერთად ყოფნისთვის არაერთი განსაცდელის გადატანა მოუწევთ, ისინი გამოცდიან გაჭირვებას, ძალადობასა და ტყვეობას, მშობლები მათ დაშორებას სხვადასხვა გზებით ეცდებიან. ტრისტაოსა და იზაბელის სიყვარულის ამბავი ურბანული გარემოს ბანალურობიდან ბრაზილიის ველური დასავლეთის უკიდურეს წერტილებში გადადის, სადაც ჯერ კიდევ მაგიური ძალები ბატონობენ. უძველესი ჯადო ტრისტაოს თეთრკანიანად, იზაბელს კი შავკანიანად აქცევს. მიუხედავად ამისა, ისინი ინარჩუნებენ რწმენას, რომ ერთმანეთისთვის არიან შექმნილნი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბრაზილია — ჯონ აპდაიკი
* ბრაზილია — ჯონ აპდაიკი Goodreads-ზე
**ბესკიდები** (უკრ. Бескиди, პოლ. Beskidy, ჩეხ. Beskydy) — დასავლეთ და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ კარპატების ჩრდილოეთ ნაწილში ქედების ზოლი პოლონეთის, უკრაინის, სლოვაკეთისა და ჩეხეთის ტერიტორიებზე. იყოფა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბესკიდებად. აღმოსავლეთი ბესკიდები ვრცელდება პოლონეთში, უკრაინასა და სლოვაკეთში. შედგება ორი ძირითადი ნაწილისაგან: აღმოსავლეთით ბეშჩადი (მთა ტარნიცა, 1348 მ) და დასავლეთით დაბალი ბესკიდები (მთა ლაცკოვა, 997 მ). აკუთვნებენ აგრეთვე ონდავის მაღლობსა და უკრაინის კარპატების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს, ეგრეთ წოდებულ დნესტრის ბესკიდებს (მთა მაგურა, 1363 მ). დასავლეთი ბესკიდები განფენილია პოლონეთში, სლოვაკეთსა და ჩეხეთში. იყოფა ორ ნაწილად: დასავლეთით მორავია-სილეზიის ბესკიდები (მთა ლისა-გურა, 1323 მ) და აღმოსავლეთით მაგურის ბესკიდები (მთა ბაბია-გურა, 1725 მ). ბესკიდები აგებულია ცარცული და მესამეული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. კალთებზე 1400 მ-მდე შერეული და წიწვოვანი ტყეებია, ზემოთ — ტანბრეცილი ტყე და სუბალპური მდელოები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დასავლეთი ბესკიდები
* აღმოსავლეთი ბესკიდები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბესკიდები"** ვიკისაწყობში.

* ბესკიდები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 341.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მეგრელიშვილი**. |

**გაბრიელ ივანეს ძე მეგრელიძე** (დ. 1 იანვარი, 1906, ზემო ფარცხმა — გ. 7 ნოემბერი, 1978) — ქართველი ეკონომისტი, ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1964), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967)

ბიოგრაფია
---------

1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1940-1945 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის პოლიტიკური ეკონომიის კათედრის გამგე. 1945-1956 წლებში ხელმძღვანელობდა ასპირანტურის განყოფილებას სსრკ მეცნირებათა აკადემიის ეკონომიკის ინსტიტუტში. 1968 წლიდან იყო თსუ-ს ეკონომიკის ფაკულტეტის პოლიტეკონომიის კათედრის პროფესორი. მისი ნაშრომები ეძვნება ქართული ეკონომიკური აზრის ისტორიის საკითხებს და პოლიტეკონომიის პრობლემებს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ვ.ი. ლენინი და თანამედროვე იმპერიალიზმის ეკონომიკური პრობლემები, თბილისი, 1970

ლიტერატურა
----------

* *კახნიაშვილი, ჯ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 536.
**გაბრიელ ონორე მარსელი** (ფრანგ. Gabriel Honoré Marcel; დ. 7 დეკემბერი, 1889 — გ. 8 ოქტომბერი, 1973) — ფრანგი ფილოსოფოსი, დრამატურგი, მუსიკის კრიტიკოსი და ქრისტიანული ეგზისტენციალიზმის წამყვანი ფიგურა, საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი. მარსელის შემოქმედება, რომელიც ათეულობით წიგნსა და ოცდაათზე მეტ პიესას მოიცავს, ტექნოლოგიურად დეჰუმანიზებულ საზოგადოებაში თანამედროვე ადამიანის გადარჩენისთვის ბრძოლას ეხება. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ხშირად პირველ ფრანგ ეგზისტენციალისტად მოიხსენიება, იგი უარყოფდა მის ასოცირებას ისეთ ფიგურებთან, როგორიცაა ჟან-პოლ სარტრი. თავისი ფილოსოფიური პოზიციის განსაზღვრებისთვის იგი ამჯობინებდა ტერმინს *ეგზისტენციის ფილოსოფოსი* ან *ნეო-სოკრატისტი*. მარსელის ცნობილი ნაშრომია „ყოფის მისტერია" (1951), რომელიც ორი ნაწილისგან შედგება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაბრიელ მარსელის საზოგადოება
* გაბრიელ მარსელის კოლექცია დაარქივებული 2012-02-18 საიტზე Wayback Machine.  — ტეხასის უნივერსიტეტი.
* Homage to Gabriel Marcel

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90137652
* BNE: XX1156061
* BNF: cb119143941 (data)
* CANTIC: a10435980
* CiNii: DA00530219
* GND: 118577484
* ISNI: 0000 0001 2276 8094
* LCCN: n80009912
* LNB: 000041510
* Léonore: 19800035/1208/39501
* MusicBrainz: b2779329-1cd7-4f06-8240-5ed02f15cd9e
* NDL: 00448782
* NKC: jn20000603889
* NLA: 35327200
* NLI: 000088799
* NLK: KAC199617677
* NLP: A11786103
* NSK: 000053495
* NTA: 068385781
* The SBN id CFIV030492 is not valid.
* SELIBR: 225724
* SNAC: w63v2mw7
* SUDOC: 027007561
* Trove: 912849
* VIAF: 14773302
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 14773302

 |
**გაბრიელ მკრტიჩის ძე სუნდუკიანი** (სომხ. Գաբրիել Սունդուկյան, დ. 11 ივლისი [ ძვ. სტ. 29 ივნისი], 1825, თბილისი — გ. 29 მარტი [ძვ. სტ. 16 მარტი], 1912, იქვე) — სომეხი მწერალი, დრამატურგი. კრიტიკული რეალიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი სომხურ ლიტერატურაში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. 1838-1846 წლებში თბილისის სხვადასხვა პანსიონსა და გიმნაზიაში სწავლობდა. დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1850). სამსახური დაიწყო თბილისში, მეფისნაცვლის კანცელარიაში, შემდეგ მუშაობდა კავკასიის გზათა სამმართველოს სამეურნეო განყოფილების უფროსად და სამოქალაქო გენერლის ჩინს მიაღწია. სუნდუკიანი მხარში ამოუდგა თბილისის ამქრებს სოციალური უფლებებისათვის ბრძოლაში (1865), მონაწილეობდა ქალაქის საბჭოს მუშაობაშიც. ლიტერატურული საქმიანობა 60-იან წლებში დაიწყო. მისი მოღვაწეობა მჭიდროდაა დაკავშირებული სომხურ თეატრთან, რომლის ერთ-ერთი ორგანიზატორიც თვითონ იყო. სუნდუკიანის პირველი კომედია „საღამოს ცხვირი ხეირია" დაიდგა 1863 წელს (გამოიცა 1866, ქართული თარგმანი 1911), „ხათაბალა" — 1866 (გამოიცა 1881), „ოსკან პეტროვიჩი საიქიოში" — 1866 (გამოიცა 1899, ქართული თარგმანი 1901, კრებული „ცხოვრების სარკე"), „კიდევ ერთი მსხვერპლი" — 1870 (გამოიცა 1894), „პეპო" — 1871, ქართულ სცენაზე — 1875 (გამოიცა 1876, ქართული თარგმანი 1876, გაზეთი „დროება" №　2, ცალკე წიგნად 1880). სუნდუკიანი წერდა ძირითადად სომხური ენის თბილისურ დიალექტზე, რომელიც მრავლადშეიცავს ქართულ სიტყვებსა და გამოთქმებს, ფართოდ იყენებდა თბილისურ ფოლკლორს. ყოველივე ამან განაპირობა მისი ენის თავისებურება. სუნდუკიანის პიესები თარგმნილია მსოფლიოს ხალხთა მრავალ ენაზე. ქართულად თვითონ ავტორი თარგმნიდა.
მისი სახელი მინიჭებული აქვს ერევნის დრამატულ თეატრს.

ლიტერატურა
----------

* *ბუხნიკაშვილი გ.* გაბრიელ სუნდუკიანი და ქართული თეატრი, თბ. 1976;
* *Абов Г.* Габриэл Сундукян, Ер. 1956;
* *ხარატიანი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 605.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  *Krikorian A. Heratchian H.* Le dictionnaire biographique: Arméniens d'hier et d'aujourd'hui — Maisons-Alfort: 2021. — P. 527. — ISBN 978-2-905686-93-0<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q208314'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114588221'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114574126'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114555440'></a>
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოკიელი**. |

**გაბრიელ იოსების ძე გოკიელი** (დ. 1869, ახალციხე — გ. 18 თებერვალი, 1958, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი 1898 წელს. მუშაობა დაიწყო მოსკოვის თერაპიულ კლინიკაში, 1901 წლიდან გარდაცვალებამდე კი მოღვაწეობდა ქუთაისში. იყო საქართველოში ფიზიოთერაპიული მეთოდებით მკურნალობის ერთ–ერთი პიონერი; მისი თაოსნობითა და ნაწილობრივ მისივე სახსრებით ქუთაისში აგრონომიულ ტექნიკუმთან აშენდა ამბულატორია და რამდენიმე საწოლიანი საავადმყოფო, სადაც უსასყიდლოდ ემსახურებოდნენ ტექნიკუმის მოსწავლეებსა და პედაგოგებს, აგრეთვე ქუთაისის დრამატული თეატრის მსახიობებს. იკვლევდა ქართველი ხალხის მედიცინის ისტორიის საკითხებს, აბასთუმნის საკურორტო ფაქტორებს; აქვეყნებდა სამეცნიერო–პოპულარულ წერილებს.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 80.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გაბრიელ გოკიელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბიარიცი** (ფრანგ. Biarritz [bjaʁits], ბასკ. Biarritz [bi.arits̻] — „ორი კლდე" ან Miarritze [mi.arits̻e], ოქსიტ. Biàrritz [ˈbjarits]) — ზღვისპირა კლიმატური და ბალნეოლოგიური კურორტი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში. 25 404 მცხოვრები (2017). მდებარეობს ბისკაის ყურის ნაპირზე, პირენეების ძირში, ვერცხლის ნაპირის ფარგლებში, ქალაქ ბაიონიდან დასავლეთით. აეროპორტი.

პირველად იხსენიება XII საუკუნეში, გაიზარდა მეთევზე-ვეშაპებზე მონადირეთა პატარა სოფლის ადგილზე. როგორც კურორტი განვითარდა XIX საუკუნის შუა ხანებიდან. გავრცელებულია ზღვიური ჰავა ძალიან რბილი ზამთრითა (იანვრის საშუალო ტემპერატურა დაახლ. 5 °C) და თბილი ზაფხულით (ივლისის საშუალო ტემპერატურა დაახლ. 20 °C). არის ფართო ქვიშის პლაჟები, აგრეთვე მინერალური წყაროების ქლორიდული ნატრიუმიანი წყლები ბრისკში (ბიარიციდან 20 კმ), რომლებიც ხელს უწყობს მოძრაობის, სუნთქვის ორგანოების, პერიფერიული ნერვების დაავადებების, ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის მკურნალობას. თალასოთერაპიის ცენტრი. მუზეუმები: საზღვაო, მინიატურული ავტომობილების. ზღვის ძუძუმწოვართა შესწავლის ცენტრი. კაზინო. ბიარიცის სიახლოვესაა კურორტი სენ-ჟან-დე-ლიუზი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Populations légales 2017. INSEE. ციტირების თარიღი: 18 თებერვალი, 2020.
2. ↑   საზღვარგარეთის ქვეყნების გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1989. — გვ. 39.
3. 1 2  *ელერდაშვილი ა.*, ბიარიცი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც. თბ.: ფანტაზია, 2006.
4. 1 2  *Аксёнова Л. А.* БИАРРИЦ // Большая российская энциклопедия. т. 3. — М. 2005. — стр. 448.
**გაიუს ნორბანუს ფლაკუსი** (ლათ. Gaius Norbanus Flaccus) — ძველი რომის სენატორი და კონსული ძვ. წ. 24 წელს.

ფლაკუსი გაიუს ნორბანუს ფლაკუსის ვაჟი იყო, რომელსაც ძვ. წ. 38 წელს კონსულის თანამდებობა ეკავა. მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა ავგუსტუსთან, რაც ახალგაზრდა ფლაკუსმაც შეინარჩუნა. ძვ. წ. 24 წელს იგი ავგუსტუსთან ერთად კონსულად აირჩიეს. ძვ. წ. 18/17 ან 17/16 წლებში მან აზიის მმართველობა მიიღო. ფლაკუსი, აგრეთვე, ქურუმთა თხუთმეტკაციანი კოლეგიის (*Quindecimviri sacris faciundis*) წევრიც იყო.[1]

ფლაკუსი დაქორწინებული იყო კორნელია ბალბაზე, ლუციუს კორნელიუს ბალბუს უმცროსის ასულზე. წყვილს, სულ მცირე, სამი შვილი ჰყავდა: გაიუს ნორბანუს ფლაკუსი (კონსული 15 წელს), ლუციუს ნორბანუს ბალბუსი (კონსული 19 წელს) და ქალიშვილი, ნორბანა კლარა.

ლიტერატურა
----------

* Prosopographia Imperii Romani N 167

სქოლიო
------

1. ↑  Syme, Ronald, "The Augustan Aristocracy" (1986). *Clarendon Press*, გვ. 33. Retrieved 2012-09-21  – via Questia (ფასიანი რეგისტრაცია)

| პოლიტიკური თანამდებობები |
| --- |
|
| წინამორბედი:ოქტავიანე ავგუსტუსი და მარკუს იუნიუს სილანუსი | **რომის იმპერიის კონსული***ოქტავიანე ავგუსტუსთან ერთად*ძვ. წ. 24 | შემდეგი:ოქტავიანე ავგუსტუსი და გნეუს კალპურნიუს პიზონი |
**ალექსანდრე თედორეს ძე ასლანიკაშვილი** (დ. 17 მარტი, 1916, თბილისი, საქართველო ― გ. 25 ნოემბერი, 1981, თბილისი, საქართველო) — ქართველი გეოგრაფ-კარტოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1969), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი და კარტოგრაფიისა და გეოდეზიის კათედრის გამგე 1973-1981 წლებში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979).

ბიოგრაფია
---------

1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტი. 1957-1981 წლებში ხელმძღვანელობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის კარტოგრაფიის განყოფილება, 1980 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი. 1966-1975 წლებში ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის კარტოგრაფიის რედაქციის გამგე. 

ასლანიკაშვილის ძირითადი ნაშრომები მიეძღვნა კარტოგრაფიის ზოგადი თეორიისა და საქართველოს კარტოგრაფიის საკითხებს. თავისი შრომებით: „კარტოგრაფია. ზოგადი თეორიის საკითხები" და „მეტაკარტოგრაფია. ძირითადი პრობლემები" საფუძველი ჩაუყარა მეტაკარტოგრაფიულ კონცეფციას. ეს შრომები კარტოგრაფიული მეცნიერების ზოგად თეორიებს მიეძღვნა. ასლანიკაშვილმა ლოგიკური აზროვნების ფორმები, როგორებიცაა: შედარება, აბსტრაჰირება, განზოგადება, ანალიზი, სინთეზი და მოდელირება კარტოგრაფიულ ასახვას დაუკავშირა და შესაბამისად, დეფინიცია მისცა: შედარების, ანალიზის, სინთეზის, აბსტრაჰირების, განზოგადებისა და მოდელირების კარტოგრაფიულ ფორმებს. 

1999 წელს ცნობილმა იაპონელმა კარტოგრაფმა ტოსიტომო კანაკუბომ ქალაქ ტოკიოში გამოსცა ალექსანდრე ასლანიკაშვილის „მეტა-კარტოგრაფია" იაპონურ ენაზე.

„საქართველოს სსრ ატლასის" შექმნაში მონაწილეობისათვის მინიჭებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1971). დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორი ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 229.
**ალექსანდრე „ბუთხუზი" ალექსანდრეს ძე ბასილაია** (დ. 11 მარტი, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 3 ოქტომბერი, 2009, გერმანია) — ქართველი კომპოზიტორი, ანსამბლ „ივერიის" სამხატვრო ხელმძღვანელი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1987).

ბიოგრაფია
---------

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (კონტრაბასის კლასი, ხელმძღვანელი ნ. სავჩენკო). 1963 წლიდან მუშაობდა მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში ჯერ პიანისტ-აკომპანიატორად, 1968 წლიდან კი - ვოკალურ-საკრავიერი ანსამბლის „ივერიის" ხელმძღვანელად და სოლისტად. ბასილაია ძირითადად საესტრადო ჟანრში მუშაობდა. იგი ავტორია მრავალი საესტრადო სიმღერისა, რომელთაგან აღსანიშნავია „თეთრი ფიფქები" (ჯ. ჩარკვიანის ლექსზე), „მოგონებანი" (კ. კვეიძის ლექსზე), „სიყვარულის ზღაპარი", „გულო, ჩადექ საგულესა", „ახალგაზრდული" (მ. ფოცხიშვილის ლექსებზე), „სიმღერა საქართველოზე" (ლექსი ნ. მალაზონიასი) და სხვა. ანსამბლ „ივერიისათვის" დაწერა მიუზიკლები: „ჩხიკვთა ქორწილი" (1979), „არგონავტები" (1980), „შლაგერი, შლაგერი" (1985), „თოვლის ბებოს ზღაპარი" (1986), „ფიროსმანი" და სხვა. ამავე ანსამბლისათვის მან არაერთი ქართული ხალხური სიმღერა დაამუშავა. ანსამბლთან ერთად კონცერტები გამართა ყოფილი სსრკ და საზღვარგარეთის სხვა ქვეყნებში (პოლონეთი, ბოლივია, ჩეხოსლოვაკია, გერმანია, კუბა, მექსიკა, პორტუგალია).

მას ეკუთვნის არაერთი ცნობილი ქართული საესტრადო სიმღერა, ქართული კინოსა და მულტიპლიკაციური ფილმებისთვის შექმნილი მუსიკა. ალექსანდრე ბასილაის ბოლო ნამუშევარია მუსიკალური კომპოზიცია სახელწოდებით - „რაღაც დასრულდა", რომლის პრეზენტაციაც რამდენიმე ხნის წინ გაიმართა.

გარდაიცვალა გერმანიაში, სადაც მკურნალობის კურს გადიოდა. დაავადებული იყო ფილტვის კიბოთი. დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

ფილმოგრაფია
-----------

კომპოზიტორი ფილმებისა
* *სიყვარული, ივერია და...* (1975)
* *უმცროსი და* (1977)
* *ჩიორა* (1984)
* *ჩხიკვთა ქორწილი* (1984)
* *არგონავტები* (1986)
* *სუვენირი* (1986)
* *ქვეყნის მაშენებლები* (1997)

გადაღებულია ფილმებში
* *სიყვარული, ივერია და...* (1975)
* *არგონავტები* (1986)

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑  3 ოქტომბერს ალექსანდრე ბასილაიას გარდაცვალების დღეა. *reportiori.ge* (2014-10-03).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-27. ციტირების თარიღი: 28 ოქტომბერი, 2020.
3. ↑  ალექსანდრე ბასილაია, ეროვნული ფილმოგრაფია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-04-19. ციტირების თარიღი: 2009-10-03.
**აბანოს ხიდი** (რუს. Банный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 35 მეტრი, ხოლო სიგანე — 15 მეტრი.

მდებარეობა
----------

ხიდი ერთმანეთთან აკავშირებს დეკაბრისტების ქუჩასა და მატისოვის შესახვევს.

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მატისოვის ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — ბერდოვის ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურია (2,2 კმ) „სადოვაია".

სახელწოდება
-----------

ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1820 წლიდან და მომდინარეობს ახლოს მდებარე მატისოვის აბანოს სახელწოდებიდან. აბანო მუშაობდა XIX საუკუნის შუა წლებიდან 1950-იან წლებამდე. 2005 წელს იგი დაანგრიეს მშენებლობისთვის. ხიდი ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მისთვის სახელი არასოდეს შეუცვლიათ.

პოეტი ალექსანდრე ბლოკი, რომელიც ცხოვრობდა ხიდის პირდაპირ მდებარე სახლში, ხიდს უწოდებდა „ამოოხვრის ხიდს" ცნობილი ვენეციური ხიდის მიხედვით. არცთუ ისე იშვიათად ხიდზე მისი თაყვანისმცემლები იდგნენ და ამოიოხრებდნენ მაშინ, როდესაც პოეტს ფანჯარაში დაინახავდნენ.

ისტორია
-------

აბანოს ხიდი თავის ისტორიას იწყებს 1821 წლიდან. ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს ხის მასალებით. 1877 წელს გაარემონტეს მასზე კონკის გზის გაყვანასთან დაკავშირებით. ხიდი გააგანიერეს 4,3 მეტრამდე. ასევე მოხდა ხიდის რეკონსტრუქცია 1893 და 1908 წლებში. XX საუკუნის შუა წლებში ხიდი იყო ხის და სამმალიანი. 

თანამედროვე ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1963 წლიდან 1964 წლამდე, ინჟინერ ი. ლ. იურკოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით. ხიდი ერთმალიანია, აგებულია რკინა-ბეტონით. სანაპირო საყრდენები მოპირკეთებულია გრანიტით.

ლიტერატურა
----------

* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд. испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с.
* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд. перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
* Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Банный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
**ალექსანდრე მიხეილის ძე ბახუტოვი (ბახუტაშვილი)** (დ. 1885, თბილისი, — გ. 8 თებერვალი, 1938, მოსკოვი) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე რუსეთის იმპერიაში, პროფესიული კავშირების მოღვაწე.

სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში. 1906 წლიდან ცხოვრობდა მოსკოვში. არალეგალური მარქსისტული ლიტერატურის გავრცელების გამო რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და გადასახლებული. 1909 წლიდან ეკუთვნოდა ბოლშევიკების პარტიას. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ბუნებისმეტყველების განყოფილება (1914). 1915 წლიდან იყო რუსეთის ერობების და ქალაქების კავშირის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო მოსკოვის პროფესიული კავშირების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, მოსკოვის შრომის ბირჟის პირველი გამგე, 1918-1919 წლები — რსფსრ-ის შრომის სახალხო კომისარიატის კოლეგიის წევრი, 1920 წელს — სამხრეთ-აღმოსავლეთის მშრომელთა არმიის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი, 1921-1922 წლებში — ამიერკავკასიის პროფკავშირების საბჭოს ერთ-ერთი ხელმძღვანელი და ამიერკავკასიის სფსრ-ის შრომის სახალხო კომისარიატის ერთ-ერთი ორგანიზატორი, 1923-1929 წლებში — რსფსრ-ს სრომის სახალხო კომისარი. მომდევნო წლებში იყო მეცნიერებისა და სოციალისტური მშენებლობის ტექნიკის მუშაკთა საკავშირო ასოციაციის პასუხისმგებელი მდივანი. 1937 წელს კონტრრევოლუციური მოღვაწეობის ბრალდებით დააპატიმრეს და 1938 წელს დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Бахутов, Александр Михайлович // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.
**აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი** (არაბ. عبد الرحمن البزاز‎‎; დ. 20 თებერვალი, 1913, ერ-რამადი, ოსმალეთის ერაყი — გ. 28 ივნისი, 1973, ბაღდადი, ერაყი) — ერაყის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1965), პრემიერ-მინისტრი (1965–1966) და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი (1966). 

დაიბადა 1913 წლის 20 თებერვალს ერ-რამადის პროვინციის სოფელ ანსში, სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. 1935 წელს დაასრულა ბაღდადის იურიდიული კოლეჯი. 1940 წელს დაინიშნა ამავე კოლეჯის პროფესორის თანაშემწედ. შემდეგ სწავლობდა ბაღდადის უნივერსიტეტში და ლონდონის სამეფო კოლეჯში. არის ავტორი რამდენიმე ნაშრომისა არაბული ნაციონალიზმის, სამართლის, ისლამისა და ერაყის ისტორიის საკითხებში. 

1963 წლიდან არის ელჩი ჯერ ეგვიპტეში შემდეგ დიდ ბრიტანეთში, 1964–1965 წლებში ამავდროულად ოპეკის თავჯდომარეა. 1966 წლის 13-16 აპრილს აბდულ სალამ არეფის გარდაცვალების შემდეგ ასრულებდა ერაყის პრეზიდენტის მოვალეობას. 1968 წლის გადატრიალების შემდეგ დააპატიმრეს. 1969 წელს მიუსაჯეს ხანგრძლივი დროით პატიმრობა. 1970 წლიდან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გადაიყვანეს შინაპატიმრობაში. გარდაიცვალა 1973 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ერაყის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი
* აბდულ სალამ არეფი
* აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი
	+ მ/შ
* აბდელ რაჰმან არეფი
* აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი
* სადამ ჰუსეინი
* გაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი
	+ მ/შ
* ჯალალ თალაბანი
* ფუად მასუმი
* ბარჰამ სალეჰი
* აბდულ ლატიფ რაშიდი
 |

 |
**ადამ დანიელ კინზინგერი** (ინგლ. Adam Daniel Kinzinger; /kɪnzɪŋər/; დ. 27 თებერვალი, 1978) — ამერიკელი რესპუბლიკელი კონგრესმენი. 2011 წლის 3 იანვრიდან არის აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი ილინოისიდან.

კინზინგერს დამთავრებული აქვს ილინოისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2003 წლიდან არის სამხედრო-საჰაერო ძალების მფრინავი, მსახურობდა ერაყსა და ავღანეთში. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო მაკლეინის ოლქის საბჭოში (1998-2003 წლები). 

კინზინგერი 2010 წლის ნოემბრის არჩევნების შედეგად აირჩიეს ილინოისის შტატის წარმომადგენლად აშშ-ის კონგრესის წარმომადგენელთა პალატაში, ხელახლა აირჩიეს 2012, 2014, 2016, 2018 წლებში. იგი არის წარმომადგენელთა პალატის ენერგეტიკისა და ვაჭრობის კომიტეტის, ასევე საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის წევრი. კინზინგერი ჯერი კონელთან ერთად არის წარმომადგენელთა პალატაში საქართველოს ჯგუფის თანათავმჯდომარე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონგრესის გვერდი დაარქივებული 2021-11-08 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-09. ციტირების თარიღი: 2020-05-22.
3. ↑
**ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი** — ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი. განასხვავებენ ორი სახის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს — ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტსა და ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

ინდივიდუალური და ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არის ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სამართლებრივი ფორმის სახეები, რომელთა მეშვეობითაც ადმინისტრაციული ორგანო ახორციელებს თავის უფლებამოსილებებს.

ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
-----------------------------------------------

 მთავარი სტატია: ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს. ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ჩაითვლება აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებული საკითხის დაკმაყოფილებაზე განმცხადებლისათვის უარის თქმის შესახებ, ასევე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ან დადასტურებული დოკუმენტი, რომელსაც შეიძლება მოჰყვეს სამარლთლებრივი შედეგები

ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
--------------------------------------------

 მთავარი სტატია: ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავს მისი მუდმივი ან დროებითი და მრავალჯერადი გამოყენების ქცევის ზოგად წესს.

ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ადგენს ქცევის ზოგად წესს და მიმართულია პირთა განუსაზღვრელი წრისადმი, რითიც იგი განსხვავდება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტისგან — ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიმართულია პირის ან პირთა შეზღუდული (განსაზღვრული) წრისაკენ და აწესრიგებს ცალკეულ, კონკრეტულ შემთხვევებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
* ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
* ადმინისტრაციული ორგანო

ლიტერატურა
----------

* *საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი*. ციტირების თარიღი: 2014-03-03.  დაარქივებული 2014-04-01 საიტზე Wayback Machine.
* პაატა ტურავა; ნათია წკეპლაძე (2010). *ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო*. თბილისი.
* ზ. ადეიშვილი; ქ. ვარდიაშვილი; ლ. იზორია; ნ. კალანდაძე; მ. კოპალეიშვილი; ნ. სხირტლაძე; პ. ტურავა; დ. ქიტოშვილი (2005). *ზოგადი ადმინისტრაციული სამართლის სახელმძღვანელო*. თბილისი.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „გ" ქვეპუნქტი.
2. ↑  ტურავა და წკეპლაძე (2010), გვ. 43.
3. ↑  საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „დ" ქვეპუნქტი.
4. ↑  საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „ე" ქვეპუნქტი.
5. ↑  ტურავა და წკეპლაძე (2010), გვ. 84.
**იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი** (გერმ. Johann Peter Adolf Erman; დ. 31 ოქტომბერი, 1854 — გ. 26 ივნისი, 1937) — გერმანელი ეგვიპტოლოგი და ლექსიკოგრაფი.

ბიოგრაფია
---------

იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი დაიბადა გერმანიაში, ქალაქ ბერლინში. ის იყო გეორგ ადოლფ ერმანისა და მარია ბესეელის ვაჟიშვილი და პაულ ერმანისა და ფიდრიხ ბესეელის შვილიშვილი.

განათლება მან ლაიფციგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში მიიღო. 1883 წელს, იგი გახდა ბერლინის უნივერისიტეტში, ეგვიპტოლოგიის ასოცირებული პროფესორი, ხოლო შემდგ 1892 წელს, კი სრული პროფესორი. 1885 წელს ადოლფ ერმანი დაინიშნა ეგვიპტის დეპარტამენტის სამეფო მუზეუმის დირეექტორად. 1934 წელს, იგი გარიცხეს უნივერსიტეტის ეგვიპტოლოგიის ფაკულტეტიდან, რადგან, ნაცისტური იდეოლოგიის თანახმაად, ნაწილობრივ ებრაელი იყო. 1802 წელს, მისი ოჯახი პროტესტანტად მოინათლა, ამიტომ აღარ იდევნებოდა ნაცისტების მიერ, მაგრამ მათ ყველამ დაკარგეს საკუთარი თანამდებობები.

ერმანს, რთული ამოცანა ჰქონდა ეგვიპტური ენის გრამატიკის აღმოფხვრაში, რის შესწავლასაც მან ოცდაათი წელი მოანდომა.

ადოლფ ერმანის მოსწავლე იყო ჯეიმზ ჰენრი ბრესტედი, ამერიკის პირველი პროფესორი ეგვიპტოლოგიის დარგში და მრავალი ნამუშევრების ავტორი.

1897 წელს, ერმანი გახდა ინიციატორი ბერლინის ეგვიპტური ენის ლექსიკონის შექმნისა. ეგვიპტური ტექსტების საფუძველზე, სხვადასხვა პერიოდში, ერმანის მიერ გამოკვლეული გრამატიკა საფუძვლად დაედო ეგვიპტის ენის განვითარებას, რომელიც ადოლფ ერმანმა არაერთხელ გაავრცელა და თარგმნა სხვადასხვა ენებზე.

1893-1895 წლების განმავლობაში იგი სწავლობდა რუსეთში ეგვიპტოლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც მან თარგმნა თავისივე შედგენილი ,,ეგვიპტური გრამატიკა" რუსულ ენაზე.

1937 წელის 26 ივნის იოჰან პიტერ ადოლფ ერმანი ბერლინში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* Thomas L. Gertzen: *Jean Pierre Adolphe Erman und die Begründung der Ägyptologie als Wissenschaft.* Hentrich & Hentrich, Berlin 2015, ISBN 978-3-95565-126-8.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სურგულაძე**. |

**აკაკი სურგულაძე** (დ. 24 ივნისი, 1913, შემოქმედი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 1991) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1974)

ბიოგრაფია
---------

მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1953-1957 და 1972-1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანი. 1958 წლიდან იყო სსრკ-ის ისტორიის კათედრის გამგე. 1965 წლიდან მუშაობდა ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნმოგრაფიის ინსტიტუტში.

იკვლევდა XIX და XX საუკუნეების საქართველოს და ამიერკავკასიის საზოგადოებრივი აზრის განვითარების, ეროვნული მოძრაობის, ერის და ქართველი ხალხის კონსოლიდაციის საკითხებს. იყო საქართველოს ისტორიის ნარკვევების რვატომეულის VI ტომის რედაქტორი და ძირითადი ავტორი, რის გამოც მიენიჭა სახელმწიფო პრემია (1982).

ნამუშევრები
-----------

* ნარკვევები ქართველი ინტელიგენციის ისტორიიდან, თბილისი, 1980
* ექვთიმე თაყაიშვილი, თბილისი, 1977
* ივანე ჯავახიშვილი, თბილისი, 1976
* ქართული საზოგადოებრივი აზრი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, თბილისი, 1973
* რუსეთის იმპერია XIX საუკუნეში, თბილისი, 1973
* ერის ცნებისა და რევოლუციამდელ საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ეტაპების შესახებ, თბილისი, 1970
* ნიკოლოზ ბარათაშვილის ეპოქა, თბილისი, 1968
* რუსეთი იმპერიალიზმის ეპოქაში, თბილისი, 1966
* სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვება ამიერკავკასიაში (1918-1921), ტ. 2, თბილისი, 1961
* ბრძოლა სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვებისთვის ამიერკავკასიაში (1917-1918), თბილისი, 1957

ლიტერატურა
----------

* *მეტრეველი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 610.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აკაკი სურგულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ადრეული ადამიანების მიერ ცეცხლის მართვა** — მნიშვნელოვანი ეტაპი ადამიანთა ევოლუციის სოციოკულტურულ ევოლუციაში. ამან კაცობრიობას საშუალება მისცა, ცეცხლზე დაემზადებინა საკვები, მოეპოვებინა სითბო და საკუთარი თავი დაეცვა. ცეცხლის მოპოვებით ღამის ბნელ და ცივ პერიოდში ადამიანის აქტიურობა გაიზარდა. ამით იგი უკვე თავს იცავდა მტაცებლებისგან და მწერებისგან.

ცეცხლის მასშტაბურად მართვის დადასტურება დაახლოებით 125.000 და მეტი წლის არის.  ჰომო ერექტუსის მიერ 400.000 წლის წინ ცეცხლის მართვის დადასტურება სამეცნიერო კვლევები ადასტურებენ, ხოლო უფრო ადრინდელ პერიოდში მისი გამოყენების მტკიცებულებები მცდარი ან ბოლომდე გამოუკვლეველია.

სქოლიო
------

1. ↑  First Control of Fire by Human Beings--How Early?. ციტირების თარიღი: 2007-11-12.
2. ↑  Price, David. Energy and Human Evolution.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-17. *ციტატა:* „Fire was used by Homo erectus in northern China more than 400,000 years ago, and there is sketchy evidence suggesting that it may have been used long before that (Gowlett, 1984, pp. 181-82)" ციტირების თარიღი: 2007-11-12.

|  |  |
| --- | --- |
| ადამიანი | *ეს სტატია ადამიანთა ევოლუციის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
1964 წელს აგებული "ფრეის სახლი 2" (ჯულიუს შულმანის ფოტო
**ალბერტ ფრეი** (ინგლ. Albert Frey; დ. 18 ოქტომბერი, 1903, ციურიხი — გ. 14 ნოემბერი, 1998, პალმ-სპრინგზი, კალიფორნია) — სვეიცარიელი არქიტექტორი, საკუთარი განსაკუთრებული სტილით მოდერნიტულ არქიტექტურაში, რომელიც დღეს ცნობილია, როგორც „უდაბნოს მოდერნიზმი".

ევროპული წლები
--------------

ციურიხში, შვეიცარია, დაბადებულმა ფრეიმ არქიტექტურაში დიპლომი 1924 წელს მიიღო ვინტერტურის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, შვეიცარია. აქ ფრეი ტრადიციული მშენებლობის ტექნიკას სწავლობდა და უფრო ტექნიკური განათლება მიიღო, ვინმე დიზაინის, იმ დროს პოპულარულ ბოზ-არტის სტილში.

სწორედ ამ პერიოდში გაეცნო ფრეი ჰოლანდიური დე შტეილის მოძრაობას, გერმანულ ბაუჰაუზის სკოლას და მოდერნიზმის მოძრაობას, რომელიც ბრიუსელში ვითარდებოდა. ყოველივე ამან მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ფრეის გვიანდელ ნაშრომებზე.

1924-28 წლებში ფრეი რამდენიმე არქიტექტურულ პროექტზე მუშაობდა ბელგიაში. 1928 წელს მან პარიზში იმ ხანად უკვე კარგად ცნობილი საერთაშორისო სტილის არქიტექტორი ლე კორბუზიესა და პიერ ჟანერეს ატელიეში დაიწყო სამსახური. აქ მის თანამშრომელთა შორის იყვნენ ჟოზეპ ლუის სერტი, კუნიო მაეკავა და შარლოტ პერიანდი. ამ პერიოდში ლე კორბუზიესთვის ის მუშაობდა ვილა სავოისა და სხვა მნიშვნელოვან პროექტებზე. ერთ წელიწადში ფრეი სამუშაოდ შეერთებულ შტატებში მიემგზავრება, თუმცა ლე კორბუზიესთან ურთიერთობა მრავალი წლის განმავლობაში არ შეუწყვიტავს.


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ამჰარის რეგიონი** (ამჰ. አማራ) — ეთიოპიის რეგიონი, რომლის ძირითადი მოსახლეობაა ამჰარები. დედაქალაქია ბაჰრ-დარი. მოსახლეობა — 20 018 988 ადამიანი (2014 წელი), ფართობი — 154 708,96 კმ².

გეოგრაფია
---------

რეგიონში მდებარეობს ეთიოპიის უდიდესი ტბა ტანა. აქაა ასევე სიმენის ეროვნული პარკი ქვეყნის უმაღლეს მწვერვალ რას-დაშანით.

ისტორია
-------

იმპერატორის ეთიოპიის დროს რეგიონი დაყოფილი იყო რამდენიმე პროვინციად, რომლებსაც მართავდნენ ნეგუსები. ამ პროვინციების დიდი ნაწილი 1995 წელს გაერთიანდა ერთ რეგიონში.

მოსახლეობა
----------

2007 წლის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 17 214 056 ადამიანს, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს — 12,27 %-ს. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა — 111,27 ად./კმ². რეგიონში აღრიცხულია 3 953 115 ცალკეული მეურნეობა, ასე რომ, საშუალოდ 4,3 ადამიანი მოდის ერთ მეურნეობაზე. მოსახლეობის დაახლოებით 91,48 % მიეკუთვნება ამჰარების ეთნიკურ ჯგუფს. სხვა ჯგუფებია: არაუელები — 3,46 %, ორომოები — 2,62 % და სხვა. რეგიონის მოსახლეობის 91,47 % საუბრობს სემიტური ენების ჯგუფის ამჰარული ენაზე, დანარჩენი მოსახლეობის უმეტესობა ლაპარაკობს აფრაზიულ ენებზე, მათ შორისაა: აგავური ენები (ავი), აგავური ენები (კამირი), ორომოს ენა და არგობა. მოსახლეობის 82,5 % — ქრისტიანი-მონოფიზიტია; 17,2 % — მუსულმანია; 0,2 % — პროტესტანტია; 0,1 % — სხვა რელიგიების მიმდევარია. 1994 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 13 834 297 ადამიანს, ხოლო ქალაქის მოსახლეობა სულ 9,15 %-ს.

CSA-ს 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის მხოლოდ დაახლოებით 28 %-ს აქვს შესაძლებლობა ისარგებლოს სუფთა სასმელი წყლით (19,89 %-ს სოფლებში და 91,8 %-ს ქალაქებში). განათლების დონე შეადგენს 54 %-ს მამაკაცებისთვის და 25,1 %-ს ქალებისთვის. ბავშვთა სიკვდილიანობა შეადგენს 94 ბავშვს 1000 დაბადებულიდან (რაც, ქვეყნის საშუალოზე მაჩვენებელზე გაცილებით მაღალია — 77 ბავშვი 1000 დაბადებულზე).

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

* აგევ-ავი (Agew Awi)
* ბაჰირ-დარი (Bahir Dar)
* აღმოსავლეთ გოჯამი (Misraq Gojjam)
* ჩრდილოეთ გონდარი (Semien Gondar)
* ჩრდილოეთ შევა (Semien Shewa)
* ჩრდილოეთ ვოლო (Semien Wollo)
* ორომია (Oromia)
* სამხრეთ გონდარი (Debub Gondar)
* სამხრეთ ვოლო (Debub Wollo)
* ვაგ-ჰემრა (Wag Hemra)
* დასავლეთ გოჯამი (Mirab Gojjam)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეთიოპიის რეგიონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2011-05-24 საიტზე Wayback Machine.
* 
* 
* დაარქივებული 2008-10-31 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Federal Demographic Republic of Ethiopia Central Statistical Agency – Population Projection of Ethiopia for All Regions At Wereda Level from 2014 – 2017. *2014 Population and Housing Census of Ethiopia*. CSA (2014).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 ოქტომბერი 2015. ციტირების თარიღი: 1 October 2014.
2. ↑  2011 National Statistics.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-23. ციტირების თარიღი: 2015-10-02.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეთიოპიის რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
აფარი **·** ამჰარა **·** ბენიშანგულ-გუმუზი **·** გამბელა **·** ჰარარი **·** ორომია **·** სომალი **·** სამხრეთის ერები, ეროვნებები და ხალხები **·** ტიგრაი |  |
|  |
| ქალაქი-რეგიონები | 
ადის-აბება **·** დირე-დაუა |

 |
**ამფიტრიტე** — ზღვათა დედოფალი. ზღვის ღვთაების, გრძნეული ნერევსის და დორიდეს ასული. პოსეიდონის მეუღლე რომლისგანაც ეყოლა ტრიტონი. ხატოვნად წარმოგვიდგენენ მითები ამფიტრიტეს ცხოვრებას: ზღვის ქალბატონი ზღვათა სიღრმეში აშენებულ ცისფერ სასახლეში ცხოვრობდა. ეს სასახლე გადახურული იყო ნიჟარებით, რომლებიც წყლის მოქცევისას იხსნებოდნენ და მათ წიაღში დაფარული მარგალიტებით ზღვა ნათდებოდა. ხოლო როდესაც ზვირთები მშვიდად ნებივრობდნენ, სასახლის ქარვის ფანჯრებიდან ძოწისფერი ყვავილივით მოჩანდა მზე.

ამფიტრიტესთან იკრიბებოდნენ ოკეანოსის ასულები, ხოლო ისინი სამი ათასი იყვნენ. როდესაც დები ზღვის ქალბატონის ეტლის გარშემო დაცურავდნენ, ზვირთები ისე ქაფდებოდნენ, გეგონებოდათ, ზეციური ყველა ღრუბელი ზღვად დაეშვაო. არ ივიწყებდნენ ამფიტრიტეს მისი დები, ნერეიდები. ისინი ხშირად მოცურავდნენ მასთან და სიმღერებით ართობდნენ, ხანაც საცეკვაოდ იწვევდნენ. თუ ამფიტრიტე არ ისურვებდა ცეკვას და სადმე ჩამოჯდებოდა, ისინი მის ფერხთით გაინაბებოდნენ და მწვანე თმებს ივარცხნიდნენ. მაშინ თავისი ბროლის სახლიდან გამოდიოდა მოხუცი ნერევსი და მოუთხრობდა მათ საოცარ ამბებს იმ დროზე, როდესაც ღმერთები ჯერ კიდევ არ იყვნენ სამყაროში. საიდანღაც ტრიტონებიც გამოჩნდებოდნენ, პოსეიდონის ნების აღმსრულებელი ეს თევზკაცა ღვთაებები, თავისი სიცელქით ნიმფებს რომ აფრთხობდნენ. ბოლოს პოსეიდონიც მობრძანდებოდა და საყვარელი მეუღლე მიჰყავდა ოლიმპოზე, იქ, სადაც უმაღლესი ღვთაებები იკრიბებოდნენ სანადიმოდ გაშლილ სუფრასთან.

ამფიტრიტეს ხელოვნების ნიმუშებზე წარმოსახავდნენ პოსეიდონის გვერდით მჯდომს ეტლზე, რომელშიც შებმულნი იყვნენ ტრიტონები. მას ხშირად ხელთ ეპყრა სამკაპი. ვარაუდობენ, რომ ამფიტრიტეს კულტი წინაბერძნული წარმომავლობის უნდა იყოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Warburg Institute Iconographic Database დაარქივებული 2014-12-23 საიტზე Wayback Machine.
ალა ჯიოევა
**ალა ჯიოევა** (ოს. Джиоты Алыксандыры чызг Аллæ; დ. 23 აგვისტო, 1949, ცხინვალი, სსსრ) — ე. წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი. ე. წ. სამხრეთ ოსეთის განათლების მინისტრი 2002–2008 წწ. 

2011 წლის 27 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში მიიღო ხმების 56,7% და მოიპოვა გამარჯვება,[1] თუმცა ადგილობრივმა სასამართლომ სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო რესპუბლიკაში 27 ნოემბერს ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის შედეგები უკანონოდ გამოაცხადა.[2] განმეორებით არჩევნებში, რომელიც 2012 წლის 25 მარტისთვის დაინიშნა ალა ჯიოევა მონაწილებას ვერ მიიღებს.[3][4]

აღნიშნულ განცხადებას ჯიოევას მომხრეების მხრიდან დაუმორჩილებლობის აქციები მოჰყვა.[5]

სქოლიო
------

1. ↑  ცხინვალში არჩევნების წინასწარი შედეგები გააცნეს ჟურნალისტებს
2. ↑  ცხინვალში სასამართლომ უკანონოდ გამოაცხადა არჩევნების მეორე ტურის შედეგები
3. ↑  ალა ჯიოევა ხელახალ "საპრეზიდენტო არჩევნებში" მონაწილეობას ვერ მიიღებს
4. ↑  ე.წ. სამხრეთ ოსეთის უზენაესი სასამართლო ალა ჯიოევას გამეორებით არჩევნებში მონაწილეობის მიზეზს განმარტავს
5. ↑  ცხინვალში დაუმორჩილებლობის აქციები იწყება
**გამაწბილებელი სასჯელი**, დამნაშავის სახალხოდ შემარცხვენელი დასჯითი ღონისძიება ექსპლუატატორულ საზოგადოებაში. ასეთი სასჯელის ძირითადი მიზანია დამნაშავის ზნეობრივი დამცირება, მისი პატივისა და ღირსების შებრალვა (ფიზიკური ტანჯვას მეორეხარისხოვანი მნიშვნელობა ენიჭება). ფართოდ იყო გავრცელებული ძველ დროსა და შუა საუკუნეებში.

გამაწბილებელი სასჯელის ყველაზე ცნობილი სახეებია: სამარცხვინო ბოძთან დაყენება, ყველაზე გამობმული საბლით ქუჩა-ქუჩა ტარება, გაპარსვა, საჯაროდ სილის გარტყმა, ვირზე შესმა, მამაკაცის ქალის სამოსში გამოწყობა („სადედოთა შთაცუმა"). ფეოდალურ საქართველოში მძიმე საუპატიო სასჯელად ითვლებოდა სამხედრო და რაინდობის უფლების ჩამორთმევა — ლაშქართა შიგან არშეშვება. ქართველ მეფეებს მოღალატის მიმართ ასეთი გამაწბილებელი სასჯელი ჰქონდათ დაწესებული: დამნაშავეს თავზე ნაცარი უნდა დაეყარა და საჯაროდ ეთქვა:„ესემცა არს მისაგებელი ორგულთა მეფეთასა". გამაწბილებელი სასჯელს მიმართავდნენ როგორც ძირითად, ისე დამატებით სასჯელადაც. გაბატონებული კლასის წარმომადგენლებს შეეძლოთ ფულადი ჯარიმის გადახდით თავიდან აეცილებინათ გამაწბილებელი სასჯელი.

ლიტერატურა
----------

* *ნადარეიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 649.
**გოსპიჩი** (ხორვ. Gospić) — ქალაქი ცენტრალურ-დასავლეთ ხორვატიაში, ლიკა-სენჟის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ისტორია
-------

პირველი დასახლება გოსპიჩის ადგილას 1263 წელს დაარსდა და კასეგი ერქვა. თანამედროვე სახელით ქალაქი 1605 წლიდან მოიხსენიება. XVII საუკუნეში დაიკავეს თურქებმა, იმავე საუკუნის ბოლოს ავსტრიელებმა. დასახლება თურქების შემოტევისაგან თავდასაცავი გამაგრებული ხაზის ნაწილი გახდა, რომელიც ჰაბსბურგებმა შექმნეს.

გოსპიჩში, ლიკა-სენჟის რეგიონის მსგავსად, შერეული, ხორვატულ-სერბული მოსახლეობა ცხოვრობდა. 1991 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 63%-ს ხორვატები, 32%-ს კი სერბები შეადგენდნენ. იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ, ქალაქი ხორვატებსა და სერბებს შორის დაპირისპირების ობიექტად იქცა, რის გამოც მნიშვნელოვნად დაზიანდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქის ოფიციალური საიტი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ხორვატიის ოლქების ადმინისტრაციული ცენტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბელოვარი
* გოსპიჩი
* დუბროვნიკი
* ვარაჟდინი
* ვიროვიტიცა
* ვუკოვარი
* ზაგრები
* ზადარი
* კარლოვაცი
* კოპრივნიცა
* კრაპინა
* ოსიეკი
* პაზინი
* პოჟეგა
* რიეკა
* სისაკი
* სლავონსკი-ბროდი
* სპლიტი
* შიბენიკი
* ჩაკოვეცი
 |

 |
აბვერის რადისტი მუშაობის პროცესში. 1939, მესამე რაიხი
**აბვერი** (გერმ. Abwehr) — მესამე რაიხის ვერმახტის სამხედრო სადაზვევრო განყოფილება. დაარსდა 1938 წლის 4 თებერვალს. ექვემდებარებოდა ვერმახტის მთავარსარდლობას.

ისტორია
-------

1920-1944 წლებში აბვერი ეწოდებოდა რაიხსვერის და ვერმახტის ყველა დანაყოფს, რომელსაც ევალებოდა კონტრდაზვერვა, ჯაშუშობა და დივერსიული აქტების მოწყობა.

შეიქმნა 1919 წელს, ვაიმარის რესპუბლიკის მთავრობის მიერ. რადგანაც ვერსალის ზავის თანახმად, გერმანიას არ ჰქონდა სადაზვერვო ორგანოების შექმნის უფლება, აბვერს, ფორმალურად, დაკისრებული ჰქონდა შეიარაღებულ ძალებში კონტრდაზვერვის წარმოების ფუნქცია. სინამდვილეში, აბვერი მოქმედებდა სსრკ-ში, პოლონეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, საფრანგეთში, დიდ ბრიტანეთში და სხვა ქვეყნებში.

1944 წელს, სსრკ-სთან ბრძოლაში წარუმატებლობის გამო, აბვერის ნაწილები შევიდა „იმპერიული უსაფრთხოების მთავარ სამართველოში", რომლის უფროსიც ჰაინრიხ ჰიმლერი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Абвер // статья из Советской Военной Энциклопедии.
* «Die Brandenburger». Kommandotruppe und Frontverband.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-02-03. ციტირების თარიღი: 2018-08-26. на сайте bundesarchiv.de(გერმანული)
* «Wilhelm Canaris, A Photo Chronology».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-06.(ინგლისური)
* German Espionage and Sabotage Against the United States in World War II.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2001-12-05. Department of the Navy — Naval Historical Center