recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **არწივი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**არწივი** (ლათ. Aquila) — ფრინველების გვარი ქორისნაირთა რიგისა. სხეულის წონა 6 კგ-მდეა (მთის არწივი), ფრთების შლილი 2–2,5 მ-მდე. თითები ბუმბულით შემოსილია გალომდე. გარეთა და შუა თითების ბრჭაყელი ძლიერ განვითარებულია, ფრთები — გრძელი და განიერი, ბოლო — მომრგვალებული. მამალი და დედალი ერთნაირი შეფერილობისაა. ცნობილია 14 სახეობა. გავრცელებულია ევრაზიაში, აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცხოვრობს ტყეებში, ველებზე, ნახევრად უდაბნოებში, უდაბნოებში, მთამაღალზე. ბუდეს იკეთებს ხეებზე, კლდეებზე ან მიწაზე. დებს 1–3 კვერცხს, კრუხობა გრძელდება 40–45 დღეს. იკვებებიან პატარა და საშუალო ზომის ხერხემლიანი ცხოველებით, ზოგჯერ მძორითაც. ყველა არწივი (გარდა მთის და ქორისებრი არწივისა) სასარგებლოა, ვინაიდან ანადგურებს მავნე მღრღნელებს. შუა აზიაში მთის არწივს ათვინიერებენ და სანადიროდ იყენებენ. საქართველოში გვხვდება არწივის 6 სახეობა: მცირე არწივი, მყივანი არწივი, ბეგობის არწივი, ველის არწივი, მ. შ. არის როგორც მობინადრე, ისე მიმომფრენი სახეობები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 615.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

|  |  |
| --- | --- |
| 

wikt:არწივი
 | არწივი ვიქსიკონში |

* PBS Nature: Eagles დაარქივებული 2008-10-06 საიტზე Wayback Machine.
* PBS Video Episode: American Eagle
* Eagle photos დაარქივებული 2012-06-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 100.
2. 1 2  არწივი (TSN 175406). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
**არცოდნის ცოდნა** — ცოდნა ცოდნის არარსებობის შესახებ. სოკრატე ამ ცოდნას შემეცნების აუცილებელ პირობად თვლიდა. წარმოდგენებში განხორციელებული კერძოა და პირობითი, ამიტომ ის ნამდვილი ცოდნა არ არის, -არცოდნაა. ნამდვილი ცოდნა ზოგადი და აბსოლუტური ხასიათისაა და ცნებებით გამოიხატება. დებულება „მე ვიცი, რომ არაფერი არ ვიცი", რომელსაც სოკრატეს მიაწერენ, გამოხატავს შუალედურ მდგომარეობას არცოდნასა და ნამდვილ ცოდნას შორის. ამ ცნების მეორე ვარიანტია *Docta ignorantia* (სწავლული არცოდნა). იგი გვხვდება ავგუსტინე ნეტარის, ბონავენტურას, ნიკოლოზ კუზანელის მოძღვრებაში. კუზანელის მიხედვით, ღმერთი უსასრულოა, მას არ აქვს დადებითი თვისებები და თავის თავში აერთიანებს წინააღმდეგობებს, ამიტომ ღმერთის დახასიათება ცნებებით შეუძლებელია. ერთადერთი ცოდნა ღმერთის შესახებ ის არის, რომ ღმერთის ცოდნა არის სწავლული არცოდნა ანუ არცოდნის ცოდნა. ახალ ფილოსოფიაში, ამ ცნებას დიდი მნიშვნელობა მიანიჭა ნ. ჰარტმანმა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 615.


|  |  |
| --- | --- |
| არისტოტელე | *ეს სტატია ფილოსოფიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ალეწის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინუბნის ზევით. აქედან გადასავლელებია: ხცისის გავლით — ხაშურისკენ და ძამის ხეობის გავლით — ქარელში. აქედან გამომდინარე, აღნიშნულ ციხეს დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. სწავლული ბატონიშვილი ალეწის ციხის შესახებ წერს 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „არს ციხე ალეწისა, მაგარი და მჭურეტი ქართლ-იმერეთისა" |
|  |  |

 ციხე აშენებულია ვიწრო თხემზე. ჩრდილოეთისა და აღმოსავლეთის მხარეს ფრიალო კლდეა. დასავლეთისა და სამხრეთის ფერდობები ნაკლებად დამრეცია, საიდანაც სიმაგრე მაღალი კედლებითაა შემოზღუდული. კედლები ბევრ ადგილას წაქცეულია. წაგრძელებულ მხარეებს ორი მრგვალი ბურჯი ასრულებს. აღმოსავლეთის ბურჯის მხოლოდ ფუძეა შემორჩენილი, დასავლეთისა კვალი ჩანს. ციხეს სამხრეთი მხრიდან სამზერი ხვრელი აქვს დატანებული, რომელიც წინუბნიდან მომავალ გზას აკონტროლებს. მას განვითარებული გვიანი შუა საუკუნეებით ათარიღებენ.

ლიტერატურა
----------

* ბერძენიშვილი დ. გიორგიძე მ. ჩაჩხუნაშვილი ც. ჭანიშვილი გ. არქიტექტურულ-ისტორიული გზამკვლევი გუჯარეთი თბ. 1987
* გელაშვილი ბ. ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში თბ. 2013
* მაკალათია ს. ბორჯომის ხეობა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნარკვევი თბ. 1957
* გოგოლაძე თ. ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ. 2014, გვ. 96-97
ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანის მუშაობის სქემა
**ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანა** — ჩაის მინარევებისაგან გასაწმენდი მანქანა. ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანა სტაციონალურია. ჩაის მწვანე მასას ყრიან ბუნკერში, საიდანაც იგი მიმწოდი ტრანსპორტიორით გადაეცემა ფოთლის გამშლელ ტრანსპორტიორს, რომელიც ფოთლის თანაბარ თხელ ფენას აწვდის ძირითად მახარისხებელ ტრანსპორტიორს. მისი საშუალებით ფოთლები მოხვდება ჯერ პირველი საჰაერო მილის მოქმედების ზონაში, სადაც გამოიყოფა უხეში და შედარებით დიდი აფრიანობის კოეფიციენტის მქონე მასა. გამოყოფილი მასა ქვემოდან მიეკვრება გამომტან ტრანსპორტიორს და ჩაიყრება ყუთში (IV). დარჩენილი მასა გაივლის მეორე საჰაერო მილს. აქ გამოყოფილი მცირედ გაუხეშებული ფოთოლი გამომტანი ტრანსპორტიორიდან იყრება ყუთში (III). ტრანსპორტიორზე დარჩენილი მასა გაიყოფა ორ ფრაქციად. ჰაერით შეწოვილი მეორე ფრაქცია გამომტანი ტრანსპორტიორიდან ჩაიყრება ყუთში (II), ხოლო ტრანსპორტიორზე დარჩენილი მინარევებისაგან გათავისუფლებული ნაზი დუყები დაგროვდება ყუთში (I).

ლიტერატურა
----------

* *ჭელიძე ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 75.
**პატრა** (ბერძ. Πάτρα) — ქალაქი საბერძნეთში. მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ უკიდურეს ნაწილში. ქალაქი არის აქაიის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 260 308 კაცი (2011). 

ქალაქი დააარსეს აქაველებმა ძვ. წ. VI საუკუნეში, მას შემდეგ რაც დორიელები განდევნეს პელოპონესის უდიდესი ნაწილიდან. რომაულ პერიოდში ქალაქმა განვითარების უმაღლეს წერტილს მიაღწია და გახდა ხმელთაშუა ზღვის მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სამრეწველო ცენტრი. III საუკუნის დასასრულს იწყება ქალაქის მნიშვნელობის დაცემა, სავარაუდოდ დამანგრეველი მიწისძვრის გამო. 

IX საუკუნის შუა წლებიდან ქალაქი კვლავ აღმავლობას განიცდის. 1205 წელს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შედეგად იგი გადავიდა აქაიის სამთავროს, ხოლო XIV საუკუნის შუა ხანებიდან მორეის დესპოტატის მმართველობაში. 1387 წელს ქალაქი დაიპყრეს ჰოსპიტალიერებმა.

1408-1430 წწ. პატრა ვენეციელების ხელშია. 1458 წელს კი დიპყრეს ოსმალებმა. 1687-1715 წლებში კვლავ ვენეციის სამფლობელოა. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი იტალიისა და გერმანიის ძალებმა დაიკავეს. 

გაზაფხულობით ქალაქში იმართება პატრის ფესტივალი, 2006 წელს ქალაქი ევროპის კულტურული დედაქალაქი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The official website of the city დაარქივებული 2006-08-13 საიტზე Wayback Machine.
* official website of the Carnival of Patras დაარქივებული 2021-03-15 საიტზე Wayback Machine.
* Patras Εntertainment City Guide SecretPatras დაარქივებული 2014-04-13 საიტზე Wayback Machine.
* Patras City Guide Patrino დაარქივებული 2008-08-21 საიტზე Wayback Machine.
* Video about Patras European Capital of Culture 2006
* Patras
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პატარძეულის წმინდა გიორგის ეკლესია**. |

**პატარძეულის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის ჩრდილოეთით, ოთხიოდე კილომეტრზე, შემაღლებულ ადგილზე. განეკუთნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით, აგურითა და კირის ხსნარით. შიგნით კედლები შელესილია. ეკლესიას ეტყობა გვიანდელი შეკთების კვალი. შესასვლელი ეკლესიაში სამხრეთიდანაა. კარი გარედან მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი და ნახევარწრიული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით მცირე სიღრმის არაწესიერი აფსიდია, რომლის ღერძზე სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშაა. კამარა სხმულია. აღმოსავლეთით იგი კონქის თაღს ეყრდნობა. ეკლესიის იატაკი აგურით იყო მოგებული.

ეკლესიის ფასადები შელესილი ყოფილა. აგურით არის ნაწყობი ლავგარდანიც. 1990-იან წლებში, სოფლის მოსახლეობას ეკლესია გაურემონტებია და იგი ღარისებრი აგურით გადაუხურავს.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 190.
მყინვარი ვატნაიეკუდლი
ეიაფიადლაიეკუდლი
**ყინულქუდი** — ყინულის მასა ან ვრცელი საფარული მყინვარი, რომელიც მოიცავს ხმელეთის ფართობის 50 ათ. კმ²-ზე ნაკლებს. ისეთი ყინულის მასა, რომლის ფართობი აღეტება 50 ათ. კმ²-ს ყინულოვანი ფარი ეწოდება. გავრცელებულია სუსტად დანაწევრებულ ამაღლელებსა თუ დაბლობებზე. პატარა ჰორიზონტალური სიდიდის გამო ახასიათებს ციცაბო კალთები.

ასეთი მყინვარების კვების არე და აბლაცია მკვეთად არ არის დაყოფილი. ყინულქუდი არ არის შემოსაზღვრული რელიეფის თავისებურებებით, პირიქით, იგივე ზომის რელიეფის თავისებურებებით შემოსაზღვრული ყინულის მასები ცნობილია მყინვარული მინდვრის სახელწოდებით. ყინულქუდის გუმბათი როგორც წესი, კონცენტრირებულია მასივის უმაღლეს წერტილში.

ყინულის ნაკადი ამ უმაღლესი წერტილიდან მოედიება ყინულქუდის პერიფერიისაკენ. მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს თავისივე დაკავებული ტერიტორიის გეომორფოლოგიაზე. დამახასიათებელია პოლარული და სუბპოლარული მხარეებისათვის.

ანტარქტიდის ზოგიერთ კუნძულსა და ფრანც-იოსების მიწაზე ყინულქუდი მთლიანად ფარავს ხმელეთის ზედაპირს. ასეთ მყინვარებს „კუნძულოვან მყინვარებს" უწოდებენ. ყინულით დაფარული მაღალი განედების რეგიონები, რომელიც მკაცრი გაგებით ყინულქუდს არ წარმოადგენს ცნობილია პოლარული ყინულქუდის სახელწოდებით; ეს მნიშვნელობა ფართოდ არის გამოყენებული მასმედიაში და შესაძლოა აღიარებული იყოს ექსპერტების მიერ.

ყინულქუდის კლასიკური მაგალითია ისლანდიის უმსხვილესი მყინვარი ვატნაიეკუდლი. სამხრეთ ისლანდიაში აღსანიშნავია მცირე ყინულქუდი ეიაფიადლაიეკუდლი, რომლის ფართობია დაახლოებით 100 კმ² და რომელიც ფარავს ვულკანის კალდერას. ვატნაიეკუდლის შემდეგ სიდიდით ისლანდიის მეორე მყინვარია ლაუნგიეკუდლი, რომლის ფართობია 953 კმ².

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ყინულოვანი ფარი

სქოლიო
------

1. 1 2  Benn, Douglas; Evans, David (1998). Glaciers and Glaciation. London: Arnold
2. 1 2  Криштофович А.Н. Геологический словарь (А-Л). Москва, 1955 г.
3. ↑  Greve, R.; Blatter, H. (2009). Dynamics of Ice Sheets and Glaciers. Springer
4. ↑  Time Magazine Online: Arctic Ice Explorers CNN. 2009-03-11. Retrieved 2010-05-04.
5. ↑  Cryosphere Glossary. The National Snow and Ice Data Center. Retrieved 27 March 2020
6. ↑  Langjökull | Helgi Björnsson. Glaciers in Iceland[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4329735-3
* LCCN: sh85063979

 |
„**ყინულის სფინქსი**" (ფრანგ. Le Sphinx des glaces) — ფრანგი მწერლის, ჟიულ ვერნის სათავგადასავლო ჟანრის რომანი. გამოიცა 1897 წელს, პარიზში. წიგნში აღწერილია გემ „ჰალბრეინის" ხიფათებით აღსავსე მოგზაურობა. გემს დაემგზავრება ამერიკელი ჯორლინგი, რომელიც წიგნის მთავარი პერსონაჟია.

რომანი ქართულად პირველად 2010 წელს, გამომცემლობა პალიტრა L-მა გამოსცა, ხოლო მთარგმნელი მერაბ ფიფია იყო.

სიუჟეტი
-------

რომანი ედგარ ალან პოს რომანის, „არტურ გორდონ პიმის თავგადავლის" ერთგვარი გაგრძელება. თუმცა სულაც არაა აუცილებელი გქონდეს პოს ნაწარმოები წაკითხული იმისთვის, რომ წიგნის შინაარსი კარგად გაიგო.

მოქმედება იწყება 1839 წელს, კერგელენის კუნძულებზე. რომანი პირველ პირშია მოთხრობილი და ამბავს ჰყვება ბატონი ჯორლინგი. ის ელოდება გემს, რათა დაბრუნდეს მშობლიურ ამერიკაში. იმ სასტუმროს მეპატრონე, რომელშიც იგი ცხოვრობს, ეუბნება მას, რომ აუცილებლად მოვა შხუნა „ჰალბრეინი", რომლის კაპიტანსაც, ლენ გაის იგი იცნობს. ის ამტკიცებს, რომ ლენი ჯორლინგს დაეხმარება სამშობლოში წასვლაში.

„ჰალბრეინის" კაპიტანი თავიდან უარზეა. მას არ სურს აიყვანოს მგზავრი, მაგრამ გემის ბოცმანის დაჟინებული მოთხოვნით ჯორლინგი შხუნაზე ავა. ჯორლინგს თავდაპირველად გადაწყვეტილი აქვს, რომ გემს გაჰყვეს ფოლკლენდის კუნძულებამდე, მაგრამ ის აზრს შეიცვლის.

ლენ გაი მას უმტკიცებს, რომ არტურ გორდონ პიმი მართლაც არსებობდა და საერთოდ ყველა, ვინც პოს ჰყავს მოხსენიებული. უილიამ გაი, პარკერი, დირკ პეტერსონი, პატერსონი და სხვანი. მეტიც, შემდეგში აღმოჩნდება, რომ რომანში არსებული გემის „ჯეინის" კაპიტანი უილიამ გაი ლენის ძმაა.

ზღვაში ისინი იპოვიან პატერსონის გვამს. მისი ჩანაწერები მთელ ეკიპაჟს დაარწმუნებს, რომ ყოველი მოვლენა, რაც წიგნშია, სიმართლეა. ლენი კი გადაწყეტს წავიდეს და დაეხმაროს ძმასა და 5 მეზღვაურს, რომელიც კუნძულ ცალალზე ეგულება.

ცოტა ხანში, ხანგრძლივი ექსპედიიციისთვის მზადების დროს, ლენი 20-მდე მეზღვაურს აიყვანს. მათ შორისაა ჰანტი, რომელიც ძალიან სიტყვაძუნწი და ამავდროულად, ძალიან გამოცდილი და კარგი მეზღვაურია. ის მომავალში არტურ პიმის თანამგზავრი, სიკვდილს სასწაულად გადარჩენელი დირკ პეტერსონი აღმოჩნდება.

მოგზაურობაში მათ მრავალი ხიფათისა და იმედგაცრუების გადატანა მოუხდებათ: ცალალზე ვერ იპოვიან კაპიტანსა და მეზღვაურებს, აისბერგზე შეჯახების შედეგად „ჰალბრეინი" ჩაიძირება, ლენს უღალატებს ეკიპაჟი მეზღვაურ ჰირნის მეთაურობით, რომლებიც კანჯოს გაიტაცებენ და გაიქცევიან. მაგრამ ისინი წამითაც არ კარგავენ იმედს, რომ უილიამ გაის მიაგნებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *ყინულის სფინქსი* საიტზე Goodreads

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჟიულ ვერნი |
| --- |
|  |
| 
* *ხუთი კვირა საჰაერო ბურთზე* (1863)
* *მოგზაურობა დედამიწის ცენტრისკენ* (1864)
* *დედამიწიდან მთვარემდე* (1865)
* *კაპიტან ჰატერასის მოგზაურობა და თავგადასავალი* (1866)
* *კაპიტან გრანტის შვილები* (1868)
* *მთვარის გარშემო* (1870)
* *ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ* (1870)
* *ოთხმოცი დღე დედამიწის გარშემო* (1873)
* *საიდუმლო კუნძული* (1874)
* *თხუთმეტი წლის კაპიტანი* (1878)
* *მათიას შანდორი* (1885)
* *ყინულის სფინქსი* (1897)
 |

 |
**პანტიკო (ვაჟა) თორდია** (დ. 22 იანვარი, 1935, სოფ. ეწერი, ახლანდელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ავიამშენებელი, ინჟინერ-მექანიკოსი, მეცნიერი. თბილისის საავიაციო ინსტიტუტის პროფესორი (2002), ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1991), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2000).

1967 წელს დაამთავრა ქ. სარატოვის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (რუსეთი) თვითმფრინავმშენებლობის ფაკულტეტი.

იმავე წელს მუშაობა დაიწყო თბილისის დიმიტროვის სახელობის საავიაციო ქარხანაში ინჟინრად, 1978 წლიდან იყო ამავე ქარხნის დირექტორი, 1985–1991 წლებში სახელშეცვლილი ქარხნის თბილისის საავიაციო საწარმოო გაერთიანების გენერალური დირექტორი, 1991–1992 წლებში საქართველოს სსრ მრეწველობის მინისტრის მოადგილე, 1993–1998 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველი, 1998 წელს ისევ თბილისის სახელმწიფო საავიაციო საწარმოო გაერთიანების, 2000 წლიდან კი–შპს „თბილავიამშენის" გენერალური დირექტორი, 2008–2013 წლებში შპს „თბილავიამშენის" დირექტორი. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით ქარხანაში დაიწყო რეაქტიული მოიერიშე სუ-25 თვითმფრინავების, მისი მოდიფიკაციებისა და „ჰაერი-ჰაერი" კლასის მართვადი რაკეტების სერიული წარმოება. მისივე თაოსნობით ჩატარდა საწარმოს ტექნიკური გადაიარაღების, კომპიუტერიზაციისა და რესტრუქტურიზაციის პროცესები. პანტიკო თოდრია არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის, რაციონალიზატორული წინადადებისა და არაერთი გამოგონების ავტორი.

ჯილდოები
--------

* 1983 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია (მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში)
* 1999 — ღირსების ორდენი
* 2002 — ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პანტიკო თორდია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პანტიკო თორდიას ბიოგრაფია (X მოწვევა)
* პანტიკო თორდიას ბიოგრაფია (XI მოწვევა)
**პანტიუხინის უფსკრული** — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის მასივის დასავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 1786 მ სიმაღლეზე. ჩასასვლელი იხსნება რამდენიმე მეტრის სიღრმის ვიწრო (0,5-0,7 მ) ხვრელით, რომლის კედლები თოვლის ნადნობი წყლებით არის დამუშავებული. გამომუშავებულია ზედა იურულ-ქვედა ცარცულ ძლიერ დამსხვრეულ კირქვებში.

მასში მორფოლოგიურად მკაფიოდ გამოხატული ოთხი მონაკვეთი გამოიყოფა. უფსკრულის პირველი მონაკვეთი მღვიმის ზედა ნაწილს მოიცავს 600 მ სიღრმემდე და წარმოდგენილია კასკადური ჭებისა და ღრმა საფეხურების რთული სისტემით. მათ შორის ყველაზე ღრმა 107 მ აღწევს. მეორე მეანდრირებული, დახრილფსკერიანი მონაკვეთი 650 მ სიღრმეზე იწყება და 400 მ-მდე გრძელდება. დერეფნის ბოლოში, 30 მ სიღრმის ჭას, უფსკრულის მესამე მონაკვეთი აგრძელებს, რომელსაც გეგმაში მეორე მონაკვეთის საწინააღმდეგო მიმართულება აქვს. 

უფსკრულის ჩასასვლელიდან 800 მ სიღრმეზე, მღვიმის მეოთხე მონაკვეთი იწყება, რომელიც ფაქტობრივად 200 მ სიღრმის ჭით არის წარმოდგენილი. 1025 მ სიღრმეზე იგი ნგრეული მასალით ამოქოლილ ნაპრალს აწყდება. ამჟამად აქ მიღწეული სიღრმით — 1508 მ პანტიუხინის მღვიმე მსოფლიოს უღრმეს მღვიმეებს შორის მე-12 ადგილს იკავებს. მასში უფრო ღრმად ჩაღწევის პერსპექტივაც არსებობს, თუმცა საკმაოდ რთული დასაძლევია უფსკრულის ბოლოში ვიწრო დერეფანი, რომელიც სიფონური ტბით არის გადაკეტილი. 

სახელი ეწოდა მისი ერთ-ერთი პირველაღმომჩენის, ტრაგიკულად დაღუპული ალპინისტისა და სპელეოლოგის ვიაჩესლავ პანტიუხინის პატივსაცემად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია

სქოლიო
------

1. ↑  Пантюхина В. Шахта | Географическая энциклопедия
2. ↑  კ. ხარაძე, გეოლოგიურ-გეომორფოლოგიური ძეგლები, თბილისი, 2014
3. 1 2  ზ. ტინტილოზოვი, ბზიფის მასივის კარსტი და მღვიმეები, თბილისი, მეცნიერება, 1988
4. ↑  საქართველოს ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის გეოგრაფიული საზოგადოების შრომები, თბილისი, 2018[*მკვდარი ბმული*]
**პარინტინტინი** — ბრაზილიის ადგილობრივი ხალხი; ცხოვრობენ მდინარე მადეირის აუზში.

2010 წლის მონაცემებით, პარინტინტინის ხალხის რაოდენობა 418 ადამიანს შეადგენს და ცხოვრობენ სამ სოფელში.

პარინტინტინის ენა კავაჰიბას ენის დიალექტია, რომელიც თავის მხრივ ტუპი-გუარანის ენათა ოჯახს მიეკუთვნება. წერენ ლათინური ანბანით. 

მისდევენ სოფლის მეურნეობას, მეთევზეობას და შემგროვებლობას. მისდევენ ეგზოგამიას. მემკვიდრეობა მამაკაცის ხაზით გადაეცემა. 

მას შემდეგ, რაც 1946 წელს ბრაზილიელებთან კონტაქტი დაამყარეს, რასაც კაუჩუკის ბუმი მოჰყვა, პარინტინტინის 4 000-იანი მოსახლეობა თანდათან 120-მდე შემცირდა. მსგავს კატასტროფას ხელი შეუწყო 1970 წელს ტრანს-ამაზონური გზატკეცილის გაყვანამაც. ამაზონის აუზის კოლონიზაციას მჰყვა დაავადებების გავრცელებაც, რომელთა წინააღმდეგაც პარინტინტინის ხალხს იმუნიტეტი არ ჰქონდა.

პარინტინტინის საზოგადოებას ამჟამად საფრთხე ემუქრება მადეირას ჰიდროელექტრო კომპლექსისგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Instituto Socioambiental (Portuguese)
* Parintintin (Portuguese)
* Flickr set of TI Nove de Janeiro
* International Rivers დაარქივებული 2012-04-19 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  "Parintintin: Introduction." *Povos Indígenas no Brasil.* Retrieved 8 Feb 2012.
2. ↑  Instituto Socioambiental
3. ↑  "Ticuna." *Ethnologue.* Retrieved 1 Feb 2012.
4. ↑  Hurwitz, Z. (2008), "The Price of Profits." დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine.  *Cultural Survival Quarterly* (32)1:2008.
**ანჟამბემანი** (ფრანგ. enjambement - გადატანა) ანუ **გადატანა**, პოეტური გამოსახვის ხერხი. წინადადების ნაწილის გადატანა ტაეპიდან ტაეპში გამოწვეულია იმით, რომ ლექსის ინტონაციურ-ფრაზობრივი და მისი მეტრული დაყოფა არ ემთხვევა ერთმანეთს. ანჟამბემანი ხელს უწყობს ცალკეული სიტყვების გამოკვეთას, აძლიერებს მეტყველების ექსპრესიულობას, ლექსში შეაქვს სასაუბრო ინტონაცია.

ტაეპური ანჟამბემანი
-------------------

ტაეპური ანჟამბემანი სხვადასხვა ხასიათისაა: 

  

ა) ფრაზა ავსებს პირველ ტაეპს და მთავრდება მეორის დასაწყისში:

  

შორეული ქალის ეშხი

მოვა...მაგრამ როდის? (გ. ტაბიძე)

  

ბ) ფრაზა იწყება ტაეპის ბოლოს და ავსებს მეორე ტაეპს:

  

ბაღში გავედი... იქაც ბილიკზე

ფენილი იყო ფოთოლი რბილი. (გ. ტაბიძე)

  

გ) ფრაზა იწყება პირველი ტაეპის ბოლოს და მთავრდება მეორე ტაეპის დასაწყისში:

  

მივედი სახლში. ქორწილი 

გაჩაღებულა, მღერიან. (ვაჟა-ფშაველა)

  

დ) იშვიათია ისეთი ანჟამბემანი,როდესაც ტაეპიდან ტაეპში გადატანილია სიტყვის ნაწილი (დამარცვლის წესით):

  

არაფერი! სტყუი! მაშ და-

ლალის ბეწვ-ბუსუსი...

გვერდზე რისთვის ათამაშდა?!

ჰოდა, სუ! სუ! სი-

ტყვა

არ თქვა. (ი. გრიშაშვილი)

სტროფული ანჟამბემანი
--------------------

სტროფული ანჟამბემანი სხვადასხვა ხასიათისაა:

  

ა) მთელი სტროფის აზრობრივ-ფრაზეოლოგიური კომპოზიცია სრულდება მომდევნო სტროფის პირველ ტაეპში:

  

შავს ენას და შავსა გულს

აფარებენ თეთრ კბილებს

არა! გიჯობს რომ მიჰყვე

შენ იმ მამულიშვილებს.

შენ იმ მამულიშვილებს,

  

ქვეყნისთვის რომ ყოველდღე 

ოფლში იწურებიან

და, ვით ბნელში ვარსკვლავი

ისე ჩუმად ჰქრებიან!.. (ა. წერეთელი)

  

ბ) მთელი სტროფი აგებულია ანჟამბემანის პრინციპზე:

  

ძარღვებს თანდათან

ეს უცნაური

წეწდა, არღვევდა

აურზაური.

ზღვა ხმაურობდა. (გ. ტაბიძე)
**ოშიკოტოს რეგიონი** (ინგლ. Oshikoto Region) — ნამიბიის 14 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ფართობი შეადგენს 38 653 კმ²-ს, ხოლო 2011 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობაა 181 973 ადამიანი. 2008 წლის აგვისტომდე რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო მეშახტეთა ქალაქი ცუმები, შემდეგ — ქალაქი ომუტია.

მოსახლეობა
----------

ოშიკოტოს რეგიონის მოსახლეობის დიდ უმრავლესობას წარმოადგენს ოვამბოს და ჰერეროს ტომის ხალხი. უკანასკნელ წლებში რეგიონში შეიმჩნევა მოსახლეობის რაოდენობის მნიშვნელოვანი ზრდა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ოჰანგვენის რეგიონი იყოფა 11 ოლქად:

* Eengodi
* Guinas
* Okankolo
* Olukonda
* Omuntele
* Omuthiyagwiipundi
* Onayena
* Oniipa
* Onyaanya
* Tsumeb
* Nehale lyaMpingana

ეკონომიკა
---------

რეგიონის ჩრდილოეთით ეკონომიკის საფუძველია მიწადმოქმედება, ხოლო სამხრეთში — სამთომომპოვებული მრეწველობა (სპილენძი) და მეცხოველეობა.

სქოლიო
------

1. ↑  2011 წლის მოსახლეობის აღწერა-Statoids

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნამიბიის რეგიონები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთი კავანგო **·**  დასავლეთი კავანგო **·**  ერონგო **·**  ზამბეზი **·**  კარასი **·**  კუნენე **·**  კჰომასი **·**  ომაჰეკე **·**  ომუსატი **·**  ოშანა **·**  ოშიკოტო **·**  ოჩოსონდიუპა **·**  ოჰანგვენა **·**  ჰარდაპი |  |

 |
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
მუარის ლენტა
**ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი** (რუს. Орден Октябрьской революции) — სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1967 წლის 31 ოქტომბრის ბრძანებულებით ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის 50-ე წლისთავის აღსანიშნავად დაწესებული ორდენი. სოციალიზმის აშენებისა და კომუნიზმის მშენებლობაში დიდი დამსახურებისათვის ამ ორდენით აჯილდოებენ სსრკ მოქალეებს, ორგანიზაციებს, რესპუბლოკებს, მხატვრებს და სხვ.; ორდენივერცხლისაა. მბრწყინავ ხუთქიმიან ფონზეა მოოქრული, წითელი ემალით დაფარული ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომელზეც გამოსახულია კრეისერი "ავრორა". ორდენს იბნევენ მკერდის მარცხენა მხარეს, ლენინის ორდენის შემდეგ.

საქართველოს სსრ
---------------

ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით დაჯილდოებული საქართველოს სსრ კოლექტივები არიან:

* 1971 — ნასაკირალის ჩაის საბჭოთა მეურნეობა, მახარაძის რაიონი.
* 1973 — ამიერკავკასიის რკინიგზა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 618.

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. საქართველოს სსრ, თბ. 1981. — გვ. 347.
**ოშავა** (ინგლ. Oshawa) — ინგლისურენოვანი ქალაქი კანადაში. მდებარეობს ონტარიოს შტატში, მიეკუთვნება დურჰამის მუნიციპალიტეტს. 2006 წლის აღწერის შედეგად აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 141 590 ადამიანს, ქალაქს 14-ე ადგილი უკავია მოსახლეობის მიხედვით კანადაში, ოშავას აგლომერაციაში ცხოვრობს 330 594 ადამიანი. ქალაქში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 972,1 ადამიანს. ოშავას ფართობი შეადგენს 145,65 კმ²-ს. ქალაქიდან 60 კილომეტრში მდებარეობს კანადის ქალაქი ტორონტო, ხოლო რამდენიმე კილომეტრში არის კანადა აშშ-ს ოფიციალური საზღვარი. ქალაქი მოქცეულია დიდი ტორონტოს ფარგლებში. ოშავას დიდი ეკონომიკური ფუნქციუები აკისრია, აქ იწარმოება მრავალი საქონელი, საზღვაო გზებით უკავშირდება აშშ-ისა და კანადის ქალაქებს. 

ქალაქი დაარსდა 1850 წელს. გაშენებულია ეირის ტბის ნაპირზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოშავა***

* City of Oshawa website
* Oshawa Chamber of Commerce
* Oshawa This Week online დაარქივებული 2011-09-28 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| კანადის დროშა | *ეს სტატია კანადისა და კანადელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ოქტომბრის რევოლუცის ძეგლი** (რუს. Памятник Великой Октябрьской революции) — ძეგლი დონის როსტოვის ცენტრში. მდებარეობს მაქსიმ გორკის სახელობის კულტურისა და დასვენების პარკში. ძეგლი ეძღვნება ოქტომბრის რევოლუციასა და ქალაქში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებას. არქიტექტორ ე. პოლიანსკისა და მოქანდაკე ვ. დუბოვიკის ნამუშევარი გაიხსნა 1979 წელს. წითელი გრანიტით გაფორმებული კვარცხლბეკის სიმაღლეა 4,5 მ. მასზე დგას სამი მამაკაცი — ჯარისკაცი, მუშა და მეზღვაური. გლეხს უჭირავს მოფრიალე დროშა, ხოლო ჯარისკაცს იარაღის კონდახი. ავტორის ჩანაფიქრის მიხედვით ძეგლი არის რევოლუციის ძალისა და სიმტკიცის გამარჯვების სიმბოლო. სკულპტურული კომპოზიცია მდებარეობს ადგილზე სადაც 1917 წლის 26 ოქტომბერს გაიმართა მიტინგი დონის როსტოვში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების მხარდასაჭერად, რასაც ადასტურებს კვარცხლბეკზე არსებული წარწერა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ამ ადგილზე 1917 წლის 26 ოქტომბერს გაიმართა მრავალათასიანი მიტინგი პეტროგრადში სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვებისა და დონის როსტოვში საბჭოტა ხელისუფლების დამყარების მხარდასაჭერად." |
|  |  |

ისტორიული ფონი
--------------

თებერვლის რევოლუციის გამარჯვების შემდეგ დონის როსტოვში ბოლშევიკებმა ღია მოქმედება დაიწყეს. ბოლშევიკების მიზანი იყო გაეძლიერებინათ და გაეფართოებინათ პარტიული ორგანიზაციები, მოემზადებინათ დონის მუშათა კლასი სოციალისტური რვოლუციისათვის. გამოსცემდნენ გაზეთს „ჩვენი დროშა". როსტოვ-ნახიჭევანის ბოლშევიკებმა გაზეთის საშალებით დაამაყარეს კავშირი ბოლშევიკურ ჯგუფებს შორის, ეხმარებოდნენ მათ შეექმნათ ახალი და გაეძლიერებინათ არსებული პარტიული ორგანიზაციები, გაეძლიერებინათ პოლიტიკური მუშაობა მასებთან. 

ყოველდღე იზრდებოდა იმ ადამიანების რიცხვი, რომლებიც ფიქრობდნენ დროებითი მთავრობის დამხობას. მას შემდეგ, რაც იახტა „კოლხიდამ" პეტროგრადიდან მიიღო რადიოგრამა მასზედ, რომ გაიმარჯვა სოციალისტურმა რევოლუციამ და ვ. ლენინმა დაამყარა მუშათა და გლეხთა ხელისუფლება, ბოლშევიკების წინადადებით 26 ოქტომბერს სასწრაფოდ მოიწვიეს როსტოვ-ნახიჩევანის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს დეპუტატების სხდომა, რომლებიც სასტიკად ეწინააღმდეგებოდნენ მენშევიკებსა და ესერებს. სხდომაზე მიიღეს გადაწყვეტილება ხელში ჩაეგდოთ ხელისუფლება და შეექმნათ სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტი სერგეი სირცოვის ხელმძღვანელობით. ქალაქის ბაღში სასწრაფოდ გაიმართა მუშათა და ჯარისკაცთა მიტინგი. მიტინგზე მიიღეს გადაწყვეტილება შეერთებოდნენ რეზოლუციას მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოების შექმნის შესახებ. სწორედ ამ მიტნგის აღსანიშნავად დაიდგა ოქტომბრის რევოლუციის ძეგლი დონის როსტოვში.

სქოლიო
------

1. ↑  Памятник Великой Октябрьской революции в Ростове-на-Дону. Памятники всего мира. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
2. ↑  Памятники Ростова-на-Дону. Достопримечательности мира. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
3. ↑  Газета «Наше знамя». Rostov region. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
**ნიტრონაერთები**, ორგანული ნაერთები, რომლებიც მოლეკულაში შეიცავენ ნახშირბადის ატომებთან შეკავშირებულ ერთ ან რამდენიმე ნიტროჯგუფს {\displaystyle {\ce {NO\_2}}}. განასხვავებენ მონო-, დი-, ტრი- და პოლი ნიტრონაერთებს. ნიტრონაერთები შეიძლება იყოს ალიფატური
(ნიტროპარაფინები და ნიტროოლეფინები), არომატული (ნიტროანილინი, ნიტრობენზოლი, ნიტროტოლუოლი, ნიტრონაფთალინი და სხვ.), ცხიმოვან-არომატული (მაგ. ფენილნიტრომეთანი, ნიტროსტიროლი). არომატული ნიტრონაერთები მოყვითალო სითხეები ან კრისტალური ნივთიერებებია, რომლებიც კარგად იხსნება ორგანულ გამხსნელებში, წყალში კი — ცუდად. მრეწველობაში მათ ღებულობენ არომატული ნაერთების ნიტვრისას. ალიფატურ ნიტრონაერთებს ღებულობენ პარაფინების აზოტმჟავათი ან აზოტის ჟანგეულებით ნიტვრისას. უმარტივესი მონონიტროპარაფინები დამახასიათებელი სუნის მქონე უფერული სითხეებია; ალიფატური ნიტრონაერთები ადვილად კონდენსირდება ალდეჰიდებსა და კეტონებთან ერთად და წარმოქმნის ნიტროსპირტებს, რომელთა დეჰიდრატაციის შედეგად წარმოიქმნება ნიტროოლეფინები. ამ რეაქციებს ფართოდ იყენებენ ლაბორატორიულ პრაქტიკაში. ნიტროპარაფინები კარგი გამხსნელია ორგანულ ნაერთებისა. ზოგიერთ ნიტროოლეფინს აქვს ინსექტიციდური, ფუნგიციდური თვისებები. პოლი-ნიტრონაერთები ძლიერ ფეთქებადი ნივთიერებებია (ტრინიტროტოლუოლი, ნიტროგლიცერინი და სხვ.).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 445.
**აღმოსავლური ინსტიტუტი** (რუს. Восточный институт) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, რომელიც დაარსებულ იქნა 1899 წლის 21 ოქტომბერს ქალაქ ვლადივოსტოკში. 

აღმოსავლური ინსტიტუტის ქალაქ ვლადივოსტოკში დაარსების მიზანი იყო იმპერიის შორეული აღმოსავლეთის რეგიონებისთვის აღმოსავლური ენების, აღმოსავლეთის ქვეყნების მცოდნე ადმინისტრაციული და სავაჭრო-სამრეწველო მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება.

ვლადივოსტოკის აღმოსავლური ინსტიტუტის პირველი დირექტორი გახდა პროფესორი **ალექსეი პოზდნეევი** (რუს. *Алексей Матвеевич Позднеев*). 

აღმოსავლური ინსტიტუტის მთავარ შესასწავლ ენებს შორის იყო ჩინური, იაპონური, მანჯურიული, კორეული და მონღოლური ენები. გარდა აღმოსავლური ენებისა, სტუდენტები შეისწავლიდნენ ისეთ აკადემიურ დისციპლინებს როგორიცაა გეოგრაფია, ანგარიშწარმოება და საქონელმცოდნეობა, აღმოსავლეთის სახელმწიფოების ისტორია და პოლიტიკური ორგანიზაცია. ინგლისური და ფრანგული ენები და იურისპრუდენცია.

აღმოსავლური ინსტიტუტის ისტორია
------------------------------

რუსეთ-იაპონიის ომის დროს ინსტიტუტი გადატანილ იქნა ქალაქ ვერხნეუდინსკში (დღევანდელი ულან-უდე). მეცადინეობები დაიწყო 1905 წლის 4 თებერვალს. 

15 თებერვალს (ახალი სტილით) 1905 წლისა აღმოსავლური ინსტიტუტის სტუდენტებმა შეადგინეს რეზოლუცია. 1905 წლის 6 მარტს ინსტიტუტის სტუდენტებს ამურისპირეთის გენერალ-გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებლის გენერალ მ.ს. ანდრეევის ტელეგრამა გამოუცხადეს, აღმოსავლურ ინსტიტუტში სწავლის შეწყვეტის თაობაზე. სამ პუნქტად შედგენილ დეპეშაში ირკვევოდა, რომ (1. ) ინსტიტუტში წყდებოდა სწავლა და ლექციების კითხვა, (2.) ყველა სტუდენტი და თავისუფალი მსმენელი დათხოვნილი იყო ინსტიტუტიდან პროფესორების მიმართ თავხედური და შეურაცხმყოფელი რეზოლუციის გამო, (3.) თავისუფალი მსმენელი ოფიცრები თავიანთ სამხედრო ნაწილებიდან გარიცხულად ცხადდებოდნენ.

1918 წელს აღმოსავლურმა ინსტიტუტმა ფინანსური პრობლემების გამო დაშლა დაიწყო და მის ბაზაზე კერძო უმაღლესი სასწავლებლები დაარსდა (ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი, უმაღლესი პოლიტექნიკუმი, იურიდიული ფაკულტეტი, აღმოსავლური ფაკულტეტი). ყველა ფაკულტეტს სათავეში ჩაუდგა აღმოსავლური ინსტიტუტის პროფესორები. 

1920 წლის 17 აპრილს დროებითი მთავრობის დადგენილების საფუძველზე სახელმწიფო აღმოსავლური ინსტიტუტი და ყველა გამოყოფილი ფაკულტეტი შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაერთიანდა.

ლიტერატურა
----------

* **Восточный институт** // *Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона* ( = ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედია): ტომი 86-ე. (82 ტ. და 4 დამ.). — სანქტ-პეტერბურგი. 1890—1907.
**აჰმედ ხანი** (ქურთ. Ehmedê Xanî) (დ. 1650, ქ. ბაიაზიდი, ახლანდელი დოღუბაიაზიდი — გ. 1707) — ქურთი პოეტი, მწერალი და ფილოსოფოსი. დაიბადა ჰაკარის პროვინციაში (დღევანდელი თურქეთი). იცოდა სპარსული, არაბული, თურქული ენები. ბაიაზიდში საკუთარი სახსრებით ააგო მეჩეთი და მედრესე. აჰმადე ხანს აქვს შეტანილი დიდი წვლილი როგორც ქურთულ, ასევე არაბულ და სპარსულ ლიტერატურაში. 1683 წელს მან შეადგინა არაბულ-ქურთული ლექსიკონი „Nûbihara Biçûkan" („ნუბარი").

ქურთისტანში ფართოდ გავრცელებული თქმულების საფუძველზე შექმნა პატრიოტულ-რომანტიკული პოემა „მამე და ზინე". ეს სასიყვარულო პოემა ქურთულ ლიტერატურ ეპოპეად არის ცნობილი. ავტორია პატრიოტული სულისკვეთებით გამსჭვალული ფილოსოფიური ღაზალებისა. აჰმადე ხანი იყო ერთ-ერთი პირველი ქურთი, რომელმაც ქურთისტანის დამოუკიდებლობაზე დაიწყო ლაპარაკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„აჰმედ ხანი"** ვიკისაწყობში.
* (ინგლისური) **აჰმადე ხანი** ქურთული ენის აკადემია

1. ↑  *Swartz A.* Open Library — 2007.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1201876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q302817'></a>
2. 1 2  Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368'></a>
3. 1 2  MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>
**პარამეტრი** (ძვ. ბერძნ. παραμετρέω; ვზომავ, ვუფარდებ) — რაიმე მოწყობილობის ან დანადგარისათვის დამახასიათებელი სიდიდე, მისი ცალკეული თვისება ან მუშაობის რეჟიმი, რაც მიღებულია როგორც ძირითადი მონაცემები.

1.მათემატიკაში: სიდიდე, რომელიც შედის მათემატიკურ ფორმულაში და თავის მუდმივ მნიშვნელობას ინარჩუნებს მხოლოდ მოცემული ამოცანის პირობებში.

2.ფიზიკაში: რაიმე საგნის ან მოვლენის ძირითადი თვისებების დამახასიათებელი სიდიდე ან სიდიდეები.

პარამეტრს უფრო კონკრეტული მნიშვნელობები აქვს სხვადასხვა სფეროში: ინჟინერიაში, კომპიუტერულ პროგრამირებაში, სტატისტიკაში, ლოგიკაში, ლინგვისტიკასა და ელექტრონულ მუსიკალურ კომპოზიციებში. არსებობს ასევე მისი ფართე სპექტრით გამოყენების შემთხვევები. გამსაკუთრებით არასამეცნიერო კონტექსტში, სადაც გამოიყენება განმსაზღვრელი მახასიათებლების ან საზღვრების მახასიათებლად. მაგალითად: „ტესტური პარამეტრები" ან „თამაშის პარამეტრები".

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტექნიკური ტერმინოლოგია (ქართულ-რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  გიორგი გოგიჩაძე — ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები. ISBN 978-9941-10-427-5
2. ↑  უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, 1989.
**პარამონოვის სახლი** (რუს. Особняк Парамонова) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1914 წელს წიგნის გამომცემლის ნიკოლაი პარამონოვისათვის არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტის მიხედვით. ამჟამად ნაგებობაში განთავსებულია სამხრეთის ფედერალური უნივერსიტეტის ი. ჟდანოვის სახელობის ზონალური სასწავლო ბიბლიოთეკა. შენობა აგებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და გააჩნია ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

ცნობილი როსტოველი წიგნის გამომცემლისა და ქველმოქმედის ნიკოლაი პარამონოვის სახლი აგებულია 1914 წელს, არქიტექტორ ლეონიდ ებერგის პროექტით. სახლში პარამონოვი ცხოვრობდა მეუღლესთან და შვილებთან ერთად. 

1918 წლის დასაწყისში ეს შენობა იყო რეკვიზირებული, რის შემდეგ იქ განთავსდა როსტოვ-ნახიჩევანის რევკომი. 1918 წლის მაისში, როსტოვიდან ბოლშევიკების განდევნის შემდეგ სასახლეში განთავსდა ნებაყოფლობითი ჯარის შტაბი. ამავე 1918 წელს შენობაში მოხდა ხანძარი. სასახლე აღადგინეს მხოლოდ 1923 წელს. 

სასახლის აღდგენის შემდეგ აქ განთავსდა ჯერ მშენებელთა კლუბი, შემდეგ სისხლის გადასხმის ინსტიტუტი. 1930 წელში აქ იყო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.

მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობას ცეცხლი წაეკიდა. კედლები და კოლონადები იყო სერიუზულად დაშავებული. 1947 წელს იყო გადაწყვეტილი შენობის რეკონსტრუქცია. აღდგენით სამუშაოს სათავეში ედგა ლ. ფ. ებერგი. 1952 წელს რეკონსტრუქცია დასრულდა და შენობა გადაეცა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას.

XXI საუკუნის დასაწყისში პარამანოვის სასახლე კვლავ საჭიროებს კაპიტალურ რემონტს. მის სარდაფში გროვდება სირისტი, რომელიც აზიანებდა, როგორც შენობას ასევე იშვიათ წიგნებს. 2005 წელს ჩატარდა ფასადის რემონტი. მთლიანი შენობის რეკონსტრუქცია დაწყება დაგეგმილი იყო 2013 წლის შემოდგომით.

არქიტექტურა
-----------

შენობა აშენებულია ნეოკლასიციზმის სტილში და აქვს რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Особняк Николая Парамонова в Ростове-на-Дону

სქოლიო
------

1. ↑  Анастасия Быченкова.  (2012-10-04) В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ. donnews.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-08-11.
2. ↑  Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 29—32. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X.
3. 1 2 3  Мария Бондаренко.  (2005-03-21) Раритеты гниют в подвалах. Независимая газета. ციტირების თარიღი: 2013-08-12.
4. 1 2 3  Есаулов Г. В. Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 159. — ISBN 5-8456-0489-3.
5. ↑  Анастасия Быченкова.  (2012-10-04) В центре Ростова реконструируют научную библиотеку ЮФУ. donnews.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-02. ციტირების თარიღი: 2013-08-12.
**ნუკულაელაე** (ინგლ. Nukulaelae) — ტუვალუს კუნძულების ატოლი წყნარ ოკეანეში, პოლინეზიაში. ტუვალუს ადმინისტრაციული ერთეული (კუნძულოვანი საბჭო).

გეოგრაფია
---------

კუნძულის ხედი კოსმოსიდან.
მდებარეობს ტუვალუს კუნძულების სამხრეთ ნაწილში. შედგება 19 მომცრო კუნძულისაგან (ანუ მოტუსაგან):

| * ასია
* აულა
* ფანგაუა
* ფენუალაგო
* ფეტუატასი
 | * კალილაია
* კავუტუ
* მოტალა
* მოტუალამა
* მოტუკატული
 | * მოტუკატული-ფოლიკი
* მულიტეატუა
* ნიუოკო
* ტაპუაელანი
* ტეაფატულე
 | * ტეაფუაფატუ
* ტემოტულოტო
* ტემოტუტაფა
* ტუილოტო
 |

ისტორია
-------

ადგილობრივი ლეგენდების თანახმად ნუკულაელაეს ატოლზე დასახლდნენ კუნძულ ვაიტუპუს მაცხოვრებლები. 1821 წელს ატოლი აღმოაჩინა ამერიკელმა ჯორჯ ბარეტმა (ინგლ. George Barrett), რომელმაც მას დაარქვა მიტჩელის (ინგლ. Mitchell Island) კუნძული, გემის მფლობელ აარონ მიტჩელის (ინგლ. Aaron Mitchell) პატივსაცემად. 1863 წელს ნუკულაელაეს მთელი მოსახლეობის ორი მესამედი დაატყვევეს პერუელმა მონათა ვაჭრებმა, რომლებმაც გადაიყვანეს შეპყრობილი მაცხოვრებლები პერუში ჩინჩას კუნძულებზე.

მოსახლეობა
----------

2002 წლის აღწერის მონაცემებით ნუკულაელაეს ატოლის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 393 ადამიანს. მთავარი დასახლებული პუნქტია — სოფელი *ფანგაუა*.

სქოლიო
------

1. ↑  Nukulaelae.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-01-17. ციტირების თარიღი: 2015-01-10.
2. ↑  Islands of Tuvalu.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-27. ციტირების თარიღი: 2015-01-10.
ნუკლეოსომის სტრუქტურა და აგებულება. ნაჩვენებია სტრუქტურული ოქტამერის წარმოქმნა და აგება და დნმ-ჰისტონური ოქტამერის — ნუკლეოსომის კომპლექსის სტრუქტურა.
**ნუკლეოსომა** — ქრომოსომის სტრუქტურული ნაწილი, რომელიც წარმოქმნილია დნმ-ის ძაფისა და H2А, H2B, H3 და H4 ჰისტონური ცილების ერთობლივი შეფუთვით. ნუკლეოტიდების თანმიმდევრობა, რომელიც შეერთებულია ჰისტონური ცილა H1-ით, ქმნის ნუკლეოფილამენტს (nucleofilament), ანუ ნუკლეოსომურ ძაფს.

ჰისტონური ოქტამერის მიერ წარმოდგენილი ნუკლეოსომური ბირთვის გარშემო დნმ ახორციელებს 1,67 ბრუნს (147 ნ. წ.). ნუკლეოსომებს შორის მდებარე დნმ-ის უბანს ეწოდება ლინკერული დნმ და შეადგენს 10—100 ნ. წ.-ს.

ლიტერატურა
----------

* *Жимулев И. Ф.*, Общая и молекулярная генетика, 1, Новосибирск: Издательство Новосибирского университета, 2002. 2000 ეგზ. ISBN 5761505096.
* Тейф В. Б. и соавт. (2011). Нуклеосомы в генной регуляции: теоретические подходы. *Молек. Биол.*, том 45, № 6, с. 1-11.  დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
**ნუკრი** (ინგლ. The Yearling) — 1946 წლის საოჯახო ფილმი. გადაღებულია Technicolor-ის მეთოდით. ფილმი. დაფუძნებულია ამავე სახელწოდების რომანზე.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ამერიკის სამოქალაქო ომის შემდეგ ეზრა ბაქსტერი აშენებს სახლს ფლორიდაში. მას ჰყავს მეუღლე ორი და 11 წლის შვილი ჯოდი. ჯოდი ცნობისმოყვარე ბიჭია და მთელ დროს ტყეში ატარებს, ცხოველებს აკვირდება. ის მშობლებს ყოველდღე სთხოვს ნებართვას, რომ რომელიმე ნადირი სახლში მიიყვანოს და მოიშინაუროს. დედა, რომელმაც უკვე სამი შვილი დამარხა, ბიჭს ამის ნებას არ რთავს. ერთხელ, ნადირობისას ეზრას გველი უკბენს. ის იძულებულია, ფურირემი მოკლას, რათა მისი გულ-ღვიძლი იარაზე მიიდოს და გადარჩეს. ფურირემს პატარა ნუკრი დარჩება, რომელსაც აუცილებლად დაღუპვა ელის. მამა ნებას რთავს ჯოდის, რომ ნუკრი სახლში მიიყვანოს. ორა ეთანხმება ეზრას გადაწყვეტილებას. გაივლის ერთი წელი და აღმოჩნდება, რომ რთულია ცხოველის ყოლა შინაურ პირობებში.

როლებში
-------

* გრეგორი პეკი - ეზრა ბაქსტერი
* ჯეინ ვაიმანი - ორა ბაქსტერი
* კლოდ ჯარმან უმცროსი - ჯოდი ბაქსტერი
* ჩილ ვილსი - ბაკ ფორესტერი
* კლემ ბევანსი - მამილო ფორესტერი
* მარგარეტ ვაიშერლი - დედილო ფორესტერი
* ფორესტ ტაკერი - ლემ ფორესტერი
* ჰენრი ტრევერსი - მისტერ ბოილზი
* დონ გიფტი - ფოდერვინგი

გადაღება
--------

ფილმის გადაღებისთვის მოსამზადებელი სამუშოები 1941 წელს დაიწყო, მაგრამ ამერიკის მეორე მსოფლიო ომში ჩართვის გამო დაფინანსება შეჩერდა და აღდგა მხოლოდ 1945 წელს. გადაღებები ათ თვეს გრძელდებოდა. მასში მონაწილეობდა 158 შველი, 9 მურა დათვი, 37 ძაღლი, 53 გარეული ფრინველი, 1 ბუ, 83 წიწილა, 36 ღორი, 8 გველი, 18 ციყვი, 4 ცხენი და 17 ენოტი.

ჯილდოები
--------

**ოსკარი**

1. საუკეთესო ოპერატორი: ჩარლზ როშერი, ლეონარდ სმითი, არტურ არლინგი
2. საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სედრიკ გიბონსი, პოლ გროსე, ედვინ უილისი

**ოქროს გლობუსი**

1. საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამაში: გრეგორი პეკი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნუკრი (ფილმი)***

* 

* „The Yearling" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ნუკრი (ფილმი)" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
**ალექტოროფობია** (ბერძ. ἀλέκτωρ — „მამალი") — ქათმებისა და წიწილების შიში.

ფობიის შესახებ
--------------

### მიზეზები

ალექტოროფობიით არ იბადებიან, მას შემდეგ იძენენ. ნებისმიერი სხვა ფობიის მსგავსად, ალექტომოფობია გამოხატავს გარკვეულ ქმედებას, რომელიც გავლენას ახდენს პიროვნების ნერვულ სისტემაზე. ყველაფერს შეუძლია გამოიწვიოს მსგავსი ეფექტი - ფილმებს, მულტფილმებსა და რეკლამასაც კი.

### გამოვლენა

ალექტოროფობიის გამოვლენა ხდება, ისევე, როგორც სხვა ფობიების დროს. ადამიანი თავს არაკომფორტულად გრძნობს შიშის ობიექტთან, შემდეგ ჩნდება ოფლიანობა, ხდება გულის აჩქარება, ადამიანი ვარდება პანიკაში, ხელები უკანკალებს, შესაძლებელია თავბრუსხვევა და გონების დაკარგვა.პანციენტები ხედავენ ქათამში ფარულ საფრთხეს. მათ ჰგონიათ, რომ ის შემოახტება მათ, უკბინოს ან რაიმე სახის მძიმე დაავადება გადასდოს. წყნარი ათმის დანახვისასაც კი შიშის გრძნობა ეუფლებათ, რადგან ჰგონიათ, რომ მას შეუძლია თავს დაესხას მას. მოცემული ფობია გამოიხატება რთული და ადვილი ფორმებით. ზოგ ადამინას ეშინია უბრალოდ ქათმებისა და წიწილების, სხვები თავს არიდებენ კვერცხებს, არის ისეთი კატეგორიაც, რომლებიც ვერ უყურებენ ქათმების სურათებსა თუ ფილმებს. მათ პანიკურად ეშინიათ მისი გამოსახულებისა ნებისმიერ ფორმაში.

### მკურნალობა

ალექტოროფობიის მკურნალობისას კარგი შედეგები მოჰყვება ნევროლინგვისტური პროგრამების გამოყენებას. სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ ამ შემთხვევაში ეს ფობია სრულყოფილად იკურნება ხსენებული ტექნიკით. ჰიპნოზი და კოგნიტიური თერაპია ასევე ეფექტური საშუალებებია. წამლის თერაპია გამოიყენება იმ შემთხვევებში, როდესაც საჭიროა დაავადების სიმპტომების შეკავება.

ალექტოროფობიის მკურნალობის დროს მნიშვნელოვანია, რომ პაციენტს მხარს უჭერდნენ მისი საყვარელი ადამიანები და თავად პაციენტმა უნდა შეასრულოს ის ყველაფერი, რასაც ექიმი უნიშნავს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფობიების სია

სქოლიო
------

1. 1 2  Fear of Chickens Phobia – Alektorophobia
2. ↑  Alektorophobia
3. ↑  АЛЕКТОРОФОБИЯ
4. 1 2 3  Алекторофобия – что это и как с этим бороться?
ოღამის ასოები
**ოღამი** (ირლ. Ogham, გამოთქმა: 'oɣam) — ადრეული შუა საუკუნეების ევროპული დამწერლობის სისტემა; გამოიყენებოდა IV-VI საუკუნეებში ირლანდიასა და ბრიტანეთის ზოგიერთ რეგიონში, მათ შორის შოტლანდიაში. ოღამი ძირითადად მენჰირებზე წარწერების გასაკეთებლად, პიროვნების სახელის ამოსატვიფრად გამოიყენებოდა. დამწერლობის სახელწოდება მჭიდრო ეტიმოლოგიურ კავშირს ამჟღავნებს ძველი ირლანდიური მჭევრმეტყველების ღმერთის, *ოღმის* ან *ოღმიოსის* სახელთან.

ქვები, რომლებზეც ტექსტები ოღამის საშუალებითაა ამოკვეთილი, ძირითადად ირლანდიის სამხრეთ რეგიონებშია აღმოჩენილი (დაახლოებით 310 ცალი ქვა). დაახლოებით 40 ქვაა ნაპოვნი უელსში, ხუთი — კორნუოლში, ორი კი — დევონის საგრაფოში. ხუთი ქვა აღმოაჩინეს ასევე კუნძულ მენზე, ორი — შოტლანდიაში და ერთიც ჩრდილოეთ ინგლისში; ამ უკანასკნელი სამის ავთენტურობა დღეს დადგენილი არაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ოღამი***
* ოღამის წარწერები
* Celtic Inscribed Stones

ლიტერატურა
----------

* Damien McManus: A Guide to Ogam. An Sagart, Maynooth 1991, ISBN 1-870684-17-6.
* Charles Thomas: And Shall These Mute Stones Speak? University of Wales Press, Cardiff 1994, ISBN 0-7083-1160-1.
* Sabine Ziegler: Die Sprache der altirischen Ogam-Inschriften. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1994, ISBN 3-525-26225-6.
* Críostóir Mag Fhearaigh, Tim Stampton: Ogham, An Irish Alphabet. Malin 1993, Clo ́Iar-Chonnachta, Indreabhan 1996, Hippocrene Books, New York 1998. ISBN 0-9522045-0-9, ISBN 1-874700-43-5, ISBN 0-7818-0665-8.
**ოღონდაანთ საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის ჩრდილოეთით დაახლოებით 1,3 კილომეტრზე (პირდაპირი ხაზით) ტყეში. განეკუთვნება გვიანდ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია მცირე ზომისაა (4,1×2,8 მ). დგას ძლიერ დაქანებული ფერდობის პირას, ისერომ აღმისავლეთ და ჩრდილოეთ კედლები ფერდობს გადაჰყურებს. სამხრეთით და დასავლეთით ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორია სწორია. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის ნატეხი ქვით. ქვა ფორმისა და ზომის მიხედვით არის შერჩეული, რის გამოც წყობა ქაოსურია წყობაში, ალაგ-ალაგ, მოზრდილი თხელი ქვებიცაა ჩართული რომლებიც ფეხზე დაყენებული და ბრტყელი პირით ფასადის მხარეს არის მოქცეული, შიგნითა კედლები შედარებით უფრო წვრილი ქვითაა ამოყვანილი. 

ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: აყრილია სახურავის საფარი, მონგრეულია კედლების ზედა ნაწილები, ფასადზე, აქა-იქ ჩამოცვენილია საპირე ქვები. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. კედელი ამ ადგილას ისე განგრეულია, რომ შესასვლელიდან მხოლოდ დასავლეთ წირთხლის მცირე ნაწილია დარჩენილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდში გაჭრილია მცირე ზომის, გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი. რომელიც ბრტყლადაა გადახურული და თარაზული ძირი აქვს. სარკმლის აქეთ-იქეთ, კედელში, კვერცხისმოყვანილობის, მცირე ზომის, თითო თიხის ჭურჭელია ჩადგმული. სარკმლის ქვემოთ კი, მთლიანი ქვის ოთხწაგნაგა ტრაპეზი დგას აფსიდი კონქითაა გადახურული კინქის თაღი შ3იშღულია შეისღულია კამარაც ეკლესიის ფასადებიდან მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე. მხოლოდ დასავლეთ ფასადია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ ფასადის აღმოსავლეთ ბოლოში, შემორჩენილია კედლის სიბრტყის მიმართ ოდნავ გადმოშვერილი თხელი ქვა რომლებიც შესაძლოა ლავგარდანს ეკუთვნოდეს შენობა, როგორც ჩანს, ქვის ფილებით იყო გადახურული.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 330-331.
ფაილი:Lgsio naked body.jpg
დავითი, 1504.
**ნიუ** (ფრანგ. nu — შიშველი, გახდილი) — სახვითი ხელოვნების ჟანრი, რომელიც შიშველ (უმეტესად ქალის) სხეულს გამოსახავს. ნიუ არ ემსახურება სასწავლო მიზნებს, არც სურათის მოსამზადებელი მასალაა, იგი როგორც წესი, დამოუკიდებელი მხატვრული ნამუშევარია. ნიუს განვითარება დაკავშირებულია ადამიანის შიშველი სხეულის გამოსახულებასთან და ასახავს ამა თუ იმ ქვეყნისა და ეპოქის სილამაზის იდეალს. ნიუს საფუძველი ჩაეყარა აღორძინების ეპოქაში. იტალიური ჰუმანიზმისათვის დამახასიათებელი სილამაზის იდეალი აისახა ჯორჯონეს, ტიციანის, კორეჯოს და სხვების შემოქმედებაში. ნიუს, როგორც ჟანრის, ფორმირება XVII საუკუნეში სენსუალიზმის იდეის გავრცელებასთან ერთად მოხდა. პეტერ პაულ რუბენსის ნაწარმოებებში გამოყენებულია ბაროკოს მდიდრული ფორმები („ქურქი", დაახლოებით 1638-1640, სამხატვრო-ისტორიული მუზეუმი, ვენა), შიშველი ქალის გამოსახულებას ადგილი დაუთმო თავის შემოქმედებაში ველასკესმა („ვენერა სარკის წინ", 1651, ეროვნული გალერეა, ლონდონი), რემბრანდტმა უარი თქვა მოდელის იდეალიზაციაზე და შექმნა ინტიმურ-ყოფითი ნამუშევრები („დანაე", 1636, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი). XVIII საუკუნეში ნიუ ფართოდ გავრცელდა ფრანგული როკოკოს ხელოვნებაში. XIX საუკუნის I ნახევარში ჟან ოგიუსტ დომინიკ ენგრმა სინამდვილეს დაუპირისპირა სილამაზის კლასიკური, იდეალური კანონები („წყარო", 1856, ლუვრი, პარიზი). გუსტავ კურბეს ადრინდელი ნამუშევრები დემოკრატიულია, ედუარ მანემ ყოველგვარი კავშირი გაწყვიტა მითოლოგიასთან და მოდელი რეალურ გარემოში მოგვცა („ოლიმპია", 1863, იმპრესიონიზმის მუზეუმი, პარიზი); ბენუბისაგან განუყოფელია შიშველი ქალის ფიგურა პიერ ოგიუსტ რენუარის ნამუშევრებში („ნიუ მზეზე", 1876, იმპრესიონიზმის მუზეუმი). XX საუკუნის ხელოვნებაში ჩნდება გამოსახვის ახალი ხერხები (პაბლო პიკასო, ჟორჟ რუო, ამედეო მოდილიანი და სხვები), რომელთაც სახის ექსპრესიულობის გაძლიერება მოჰყვა.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 7, გვ. 445-446, თბ. 1984
* Berry, William A. (1977). *Drawing the Human Form: A Guide to Drawing from Life*. New York:  Van Nortrand Reinhold Co.. ISBN 0-442-20717-4.
* Borzello, Frances (2012). *The Naked Nude*. New York:  Thames & Hudson Inc.. ISBN 978-0-500-23892-9.
* Clark, Kenneth (1956). *The Nude: A Study in Ideal Form*. Princeton:  Princeton University Press. ISBN 0-691-01788-3.
* (1984) რედ. Dawes, Richard: *John Hedgecoe's Nude Phtotgraphy*. New York:  Simon and Schuster.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Francis Bacon. Estate of Francis Bacon. ციტირების თარიღი: 10 November 2012.
* Leopold Museum, Austria -*Nude Men*