**სანტიაგო** (ოფიციალურად **ქალაქი სანტიაგო**; ილოკ: *Siudad ti Santiago*; ტაგალ. Lungsod ng Santiago) — პირველი კლასის დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქი ისაბელის პროვინციაში, ფილიპინებში.2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 134 830 ადამიანია.

ესპანური მმართველობის პერიოდში ცნობილი იყო როგორც **პუებლო-დე-კარიგი**. მდებარეობს ისაბელის პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კუნშულ ლუსონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კირინოს ჩრდილ-დასავლეთ საზღვართან. სანტიაგო კაგაიანის ველის ფართო დაბლობებისკენ მიმავალი კარიბჭეა. 

სანტიაგო ეროვნული დედაქალაქის რეგიონის ჩრდილოეთით 331 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქის დიდი ნაწილი კაგაიანის ველის ნაყოფიერ და ფართო დაბლობზეა გაშლილი. სამხრეთიდან კარაბალოს მთებითაა გარშემორტყმული, აღმოსავლეთიდან — სიერა-მადრეს მთებით, ხოლო დასავლეთით მდინარე მაგატის გასწვრივ კორდილიერის მთიანეთით.

გეოგრაფიულად სანტიაგო ისაბელის პროვინციის შემადგენლობაშია მოქცეული და პროვინციის მე-4 რაიონს მიეკუთვნება. ფილიპინების სტატისტიკის სააგენტოსაც სტატისტიკური მიზნებიდან გამომდინარე ისაბელის პროვინციის ფარგლებში შეჰყავს, თუმცა ქალაქი ადმინისტრაციულად პროვინციისგან დამოუკიდებელია.

ისტორია
-------

სანტიაგოს წარმოშობა დაკავშირებულია ესპანელი მისიონერების მიერ მდინარე კარიგის (დღევანდელი დიადი) ნაპირებზე ადგილობრივი დასახლებების აღმოჩენასთან. ქალაქმა თავდაპირველი სახელწოდება სწორედ მდინარე კარიგის შესაბამისად მიიღო. ქალაქის პირველი მკვიდრები გადანგები და იბანაგები იყვნენ. ესპანელთა დასახლების შემდეგ ქალაქს პუებლო-დე-კარიგი უწოდეს. 1950-იან წლებში მუნიციპალურმა პრეზიდენტმა ვისენტე კარეონმა ქალაქს სახელი შეუცვალა და სანტიაგო უწოდა. სანტიაგოს მუნიციპალიტეტის სტატუსი 84 წლის მანძილზე ჰქონდა.

თავდაპირველად სანტიაგო კაგაიანის პროვინციის (მოიცავდა მთელ კაგაიანის ველის რეგიონს) შემადგენლობაში შედიოდა, რომლის დედაქალაქის ნუევა-სეგოვია იყო. 1856 წლის 1 მაისს სამეფო ბრძანების შესაბამისად ისაბელის პროვინციის წარმოქმნის შემდეგ სანტიაგო ახლადშექმნილ პროვინციას მიეკუთვნა. 1927 წელს ჩატარებული საკადასტრო გამოკითხვის მიხედვით ქალაქი 5 ბარიოს: პატულს, ბატალს, ნაბუანს, ბუენავისტასა და დუბინანს მოიცავს.

1942 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს სანტიაგო იაპონელებმა დაიპყრეს. 1945 წელს ქალაქი ფილიპინების 1-ელმა, მე-2, მე-12, მე-13 და მე-15 ქვეითმა დივიზიებმა, აშშ-ფილიპინების მე-11 ქვეითმა პოლკმა და პარტიზანულმა ჯგუფებმა გაათავისუფლეს.

ქალაქის ცენტრი
1993 წლის 17 დეკემბერს ბილი, რომლის მიხედვითაც სანტიაგო დამოუკიდებელ შემადგენელ ქალაქად ცხადდებოდა, ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატამ მიიღო. 1994 წლის 5 მაისს პრეზიდენტმა ფიდელ რამოსმა 7720-ე რესპუბლიკურ აქტს მოაწერა ხელი, რომლის მიხედვითაც სანტიაგო კაგაიანის ველზე პირველი ქალაქი და მე-5 დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქი გახდა კოტაბატოს, დაგუპანის, ნაგისა და ორმოკის შემდეგ. პლებისციტი 1994 წლის 6 ივლისს ჩატარდა, რომელშიც მოსახლეობამ აღნიშნულ ცვლილებას მხარი დაუჭირა. 

1998 წის 14 თებერვალს 8528-ე რესპუბლიკური აქტის თანახმად სანტიაგოს შემადგენელი ქალაქის სტატუსი ჩამოერთვა. 1999 წლის 29 დეკემბერს უზეუნაესმა სასამართლომ ბოლო გადაწყვეტილების ვალიდურობა უარყო და სანტიაგო კვლავ დამოუკიდებელ შემადგენელ ქალაქად გამოცხადდა.

გეოგრაფია
---------

საოჯახო სავაჭრო ცენტრი სანტიაგოში
ქალაქის ტერიტორიის 80% ვაკეა. შედარებით მაღალია ჩრდილო-დასავლეთი, აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაწილები. ქალაქის უმაღლესი წერტილი დარიუკის ბორცვია. ქალაქის გეოგრაფიული კოორდინატებია: ჩრდილოეთ განედის 16º35’00" - 16º47’30" და აღმოსავლეთ გრძედის 121º25’00" - 121º37’00".

### კლიმატი

ქალაქის კლიმატში მშრალი და წვიმების სეზონი მკვეთრად გამოხატული არ არის. ჩვეულებრივ ქალაქის კლიმატი მშრალია და მინიმალური ნალექიანობით ხასიათდება. საშუალო წლიური ტემპერატურა 24.9 °C-ია (76.8 °F). წლიურ და დღიურ ტემპერატურებს შორის სხვაობა მცირეა. ტემპერატურა 18-დან 35 °C-მდე (64 to 95 °F) მერყეობს.

დემოგრაფია
----------

### რელიგია

ქალაქის მოსახლეობის დიდი ნაწილი რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევარია. გარდა ამისა, ქალაქში სხვა ქრისტიანული კონფესიებიც მიმდევრებიც ცხოვრობენ, მათ შორის: ქრისტეს ეკლესიის, გაერთიანებული მეთოდისტური ეკლესიის, უკანასკნელი დღეების წმინდანთაიესო ქრისტეს ეკლესიის და სხვ. ქალაქი კულტურული მრავალფეროვნებით გამოირჩევა, მათ შორის: ინდოელების, მუსლიმანებისა და ჩინელების კულტურებით, რის გამოც სანტიაგოში არაერთი რელიგიური უმცირესობის თაყვანისცემის ადგილია აგებული: ჩინური ტაძარი, მუსლიმური მეჩეთი და სიქჰების ტაძარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Santiago City, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სანტიაგო (ისაბელა)***

* 

* ოფიციალური საიტი
* Santiago Profile at PhilAtlas.com
* It's More Fun in the Philippines (Santiago City)
* League of Cities of the Philippines დაარქივებული 2013-06-05 საიტზე Wayback Machine.
* DOT Region 2
* City Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines დაარქივებული 2017-02-02 საიტზე Wayback Machine.
* Local Governance Performance Management System დაარქივებული 2016-10-10 საიტზე Wayback Machine.
* Philippine Census Information
* Information about Santiago City
* Santiago City at the Isabela Government Website

სქოლიო
------

1. ↑  2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President — Philippine Statistics Authority, 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107442757'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17067223'></a>
2. ↑  Santiago City Local Government Office. Santiago-City.com Website.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 November 2013. ციტირების თარიღი: 5 November 2013.
3. ↑  Republic Act No. 7160 LOCAL GOVERNMENT CODE OF 1991. The LawPhil Project. ციტირების თარიღი: 5 November 2013.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილიპინების ქალაქები |
| --- |
|  |
| მაღალურბანიზებული ქალაქები | 
* ანხელესი
* ბაკოლოდი
* ბაგიო
* ბუტუანი
* კაგაიან-დე-ორო
* კალოოკანი
* სებუ
* დავაო
* გენერალ-სანტოსი
* ილიგანი
* ილოილო
* ლაპუ-ლაპუ
* ლას-პინიასი
* ლუსენა
* მაკატი
* მალაბონი
* მანდალუიონგი
* მანდაუე
* მანილა
* მარიკინა
* მუნტინლუპა
* ნავოტასი
* ოლონგაპო
* პარანიაკე
* პასაი
* პასიგი
* პუერტო-პრინსესა
* კესონ-სიტი
* სან-ხუანი
* ტაკლობანი
* ტაგიგი
* ვალენსუელა
* ზამბოანგა
 | Coat of arms of the Philippines |
|  |
| დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქები | 
* კოტაბატო
* დაგუპანი
* ნაგა
* ორმოკი
* სანტიაგო
 |
|  |
| შემადგენელი ქალაქები | 
* ალამინოსი
* ანტიპოლო
* ბაკოორი
* ბაგო
* ბაისი
* ბალანგა
* ბატაკი
* ბატანგასი
* ბაიავანი
* ბაიბაი
* ბაიუგანი
* ბინიანი
* ბისლიგი
* ბოგო
* ბორონგანი
* კაბადბარანი
* კაბანატუანი
* კაბუიაო
* კადისი
* კალამბა
* კალაპანი
* კალბაიოგი
* კანდონი
* კანლაონი
* კარკარი
* კატბალოგანი
* კაუაიანი
* კავიტე
* დანაო
* დაპიტანი
* დასმარინიასი
* დიგოსი
* დიპოლოგი
* დუმაგეტე
* ელ-სალვადორი
* ესკალანტე
* გაპანი
* გენერალ-ტრიასი
* გინგოოგი
* გუიჰულნგანი
* ჰიმამაილანი
* ილაგანი
* იმუსი
* ირიგა
* ისაბელა
* კაბანკალანი
* კიდაპავანი
* კორონადალი
* ლა-კარლოტა
* ლამიტანი
* ლაოაგი
* ლეგასპი
* ლიგაო
* ლიპა
* მაასინი
* მაბალაკატი
* მალაიბალაი
* მალოლოსი
* მარავი
* მასტაბე
* მატი
* მეიკაუაიანი
* მუნიოსი
* ნაგა
* ოროქუიეტა
* ოსამისი
* პაგადიანი
* პალაიანი
* პანაბო
* პასი
* როხასი
* საგაი
* სამალი
* სან-კარლოსი
* სან-კარლოსი
* სან-ფერნანდო
* სან-ფერნანდო
* სან-ხოსე
* სან-ხოსე-დელ-მონტე
* სან-პაბლო
* სან-პედრო
* სანტა-როსა
* სანტო-ტომასი
* სიალი
* სიპალაი
* სორსოგონი
* სურიგაო
* ტაბაკო
* ტაბუკი
* ტაკურონგი
* ტაგაიტაი
* ტაგბილარანი
* ტაგუმი
* ტალისაი
* ტალისაი
* ტანაუანი
* ტანდაგი
* ტანგუბი
* ტანჯაი
* ტარლაკი
* ტაიაბასი
* ტოლედო
* ტრესე-მარტირესი
* ტუგეგარაო
* ურდანეტა
* ვალენსია
* ვიქტორიასი
* ვიგანი
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კაგაიანის ხეობა (II რეგიონი) |
| --- |
|  |
| რეგიონული ცენტრი | 
* ტუგეგარაო
 |  |
|  |
| პროვინციები | 
* ბატანესი
* კაგაიანი
* ისაბელა
* ნუევა-ვისკაია
* კირინო
 |
|  |
| დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქი | 
* სანტიაგო
 |
|  |
| შემადგენელი ქალაქები | 
* კაუაიანი
* ილაგანი
* ტუგეგარაო
 |
|  |
| პროვინციული დედაქალაქები | 
* ბასკო
* ბაიომბონგი
* კაბაროგისი
* ილაგანი
* ტუგეგარაო
 |
|  |
| მუნიციპალიტეტები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ბატანესი | 
* ბასკო
* იტბაიატი
* ივანა
* მაატაო
* საბტანგი
* უიუგანი
 |
|  |
| ისაბელა | 
* ალისია
* ანგადანანი
* აურორა
* ბენიტო-სოლივენი
* ბურგოსი
* კაბაგანი
* კაბატუანი
* კორდონი
* დელფინ-ალბანო
* დინაპიგე
* დივილაკანი
* ეჩაგე
* გამუ
* ხონესი
* ლუნა
* მაკონაკონი
* მალიგი
* ნაგილანი
* პალანანი
* კესონი
* კირინო
* რამონი
* რეინა-მერსედესი
* როხასი
* სან-აგუსტინი
* სან-გილიერმო
* სან-ისიდრო
* სან-მანუელი
* სან-მარიანო
* სან-მატეო
* სან-პაბლო
* სანტა-მარია
* სანტო-ტომასი
* ტუმაუინი
 |
|  |
| კაგაიანი | 
* აბულუგი
* ალკალა
* ალაკაპანი
* ამულუნგი
* აპარი
* ბაგაო
* ბალიესტეროსი
* ბუგეი
* კალაიანი
* კამალანიუგანი
* კლავერია
* ენრილე
* გატარანი
* გონსაგა
* იგიგი
* ლალ-ლო
* ლასამი
* პამპლონა
* პენიაბლანკა
* პიატი
* რისალი
* სანჩეს-მირა
* სანტა-ანა
* სანტა-პრასედესი
* სანტა-ტერესიტა
* სანტო-ნინიო
* სოლანა
* ტუაო
 |
|  |
| კირინო | 
* აგლიპაი
* კაბაროგისი
* დიფუნი
* მადელა
* ნაგტიპუნანი
* საგუდაი
 |
|  |
| ნუევა-ვისკაია | 
* ალფონსო-კასტანიედა
* ამბაგიო
* არიტაო
* ბაგიბაგი
* ბამბანგი
* ბაიომბონგი
* დიადი
* ჩრდილოეთი დუპასი
* სამხრეთი დუპასი
* კასიბუ
* კაიაპა
* კესონი
* სანტა-ფე
* სოლანო
* ვილიავერდე
 |

 |

 |