recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ჰამლეტ მხითარიანი** (სომხ. Համլետ Հաբեթնակի Մխիթարյան; დ. 14 სექტემბერი, 1962, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი — გ. 2 მაისი, 1996, იქვე) — საბჭოთა და სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით თავდამსხმელი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. საკლუბო კარიერის უმეტესი ნაწილი გატარებული აქვს სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არარატი ერევანსა და „CFA 2"-ის კლუბ „ASOA ვალენსე"-ში.

საკლუბო კარიერა
---------------

ჰამლეტ მხითარიანმა პროფესიონალური ფეხბურთის თამაში 1980 წელს, კლუბ არარატი ერევანში დაიწყო. 1988 წელს იგი გადავიდა კოტაიკში, სადაც მან ნახევარი სეზონი გაატარა. 1989 წლის ივლისში სათამაშოდ გადავიდა საფრანგეთის კლუბ „ASOA ვალენსე"-ში, ფრანგი სომხების მიერ დაარსებულ კლუბში. მახარიანი ითვლება სომხეთის ერთ-ერთ პირველ ოფიციალურ უცხოელ მოთამაშედ, რომელიც წავიდა სათამაშოდ დასავლეთ, არა საბჭოთა კავშირის სამყაროში (და არა ემიგრაციაში).

საერთაშორისო კარიერა
--------------------

სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში ჰამლეტ მხითარიანის დებიუტი შედგა 1994 წლის 7 სექტემბერს, უეფას ეურო 1996 წლის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გამართულ შეხვედრაში, რომლის დროსაც ლოტო პარკზე (სტადიონი) ერთმანეთს სომხეთისა და ბელგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები დაუპირისპირდნენ; ხსენებულ თამაშში სომხეთის ანგარიშით 0:2 დამარცხდა. მისი უკანასკნელი თამაში ნაკრების მაისურით შედგა ამავე უეფას ეურო 1996-ის ეგიდით გამართულ შეხვედრაში, რომლის დროსაც რაზდანის სტადიონზე ერთმანეთს სომხეთისა და კვიპროსის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები დაუპირისპირდნენ; შეხვედრა ფრედ, ანგარიშით 0:0 დასრულდა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ჰამლეტ მხითარიანი დაქორწინებულია მარინა ტასჩიანზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი: ქალიშვილი სახელად მონიკა და ვაჟი სახელად ჰენრი, რომელიც ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბის, რომას პროფესიონალი მოთამაშე და სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. მხითარიანები ცხოვრობენ კენტრონში, ერევნის რაიონში, რაზდანის სტადიონთან ახლოს. მისი მეუღლე არის ეროვნული გუნდების განყოფილების უფროსი სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციაში, ხოლო მათი ქალიშვილი მუშაობს უეფას შტაბბინაში. მისი ვაჟი მამის ნაკვალევს მიჰყა და გახდა პროფესიონალი ფეხბურთელი; ამჟამად იგი არის სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების კაპიტანი. ვინც ორივეს, მამა და შვილის, თამაში ნახა ამბობენ რომ მათი სათამაშო სტილი ძალიან გავნან ერთმანეთს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Career summary by KLISF
* ჰამლეტ მხითარიანი — FootballDatabase.eu
* Armfootball.tripod.com
* ჰამლეტ მხითარიანი — Soccerway
* Playerhistory.com საიტზე Wayback Machine (archived 2017-12-01)

სქოლიო
------

1. ↑  BELGIUM-ARMENIA 2:0. Armfootball.tripod.com. ციტირების თარიღი: 1 May 2013.
2. ↑  ARMENIA-CYPRUS 0:0. Armfootball.tripod.com. ციტირების თარიღი: 1 May 2013.
3. ↑  ՀԵՆՐԻԽ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ. ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ ԵՄ ՆՈՒՅՆԻՍԿ ԻՄ ԹՇՆԱՄԻՆԵՐԻՆ, ՈՐՈՆՔ ԻՆՁ ԱՎԵԼԻ ՈՒԺԵՂ ԵՆ ԴԱՐՁՆՈՒՄ (in Armenian). armtown.com. Archived from the original on 17 January 2013. Retrieved 1 May 2013.
4. ↑  Sabre Dance by Henrikh Mkhitaryan. Ukrainian Football 1894.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ოქტომბერი 2017. ციტირების თარიღი: 1 May 2013.
5. ↑  Հենրիխ Մխիթարյանը իր ֆուտբոլային հաջողությունները կապում է հայրական գեների հետ (in Armenian). Armenpress.am. Retrieved 1 May 2013.
(–)-აფლატოქსინ В1-ის ქიმიური სტრუქტურა
**აფლატოქსინები** — სიცოცხლისთვის სახიფათო მიკოტოქსინები, რომლებიც განეკუთვნებიან პოლიკეტიდების კლასს.

ტოქსინების წარმომქმნელი ასპერგილების გვარის სოკოების რამდენიმე სახეობა (ძირითადად *A. flavus* და *A. parasiticus*) იზრდება დიდი რაოდენობის ზეთის შემცველი მცენარეების მარცვლეულებზე, თესლსა და ნაყოფზე (მაგალითად, არაქისის თესლზე) და ზოგიერთ სხვა სუბსტრატზე. 

უფრო მეტად სოკოებით ავადდება პროდუქტები, რომლებსაც ინახავენ ცხელ და ტენიან კლიმატში. აფლატოქსინები დროთა განმავლობაში და არასწორი შენახვის პირობებში წარმოიქმნება ჩაისა და სხვა ბალახების გამხმარ ფოთლებში. ტოქსინი აგრეთვე წარმოიქმნება იმ ცხოველების რძეში, რომლებიც იკვებებიან ინფიცირებული საკვებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Detailed listing and information on all *Aspergillus* mycotoxins
* Aflatoxin დაარქივებული 2014-02-28 საიტზე Wayback Machine. , ICRISAT
* Aspergillusflavus.org დაარქივებული 2007-03-07 საიტზე Wayback Machine.
* Diamond Pet Food Recall დაარქივებული 2007-03-20 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  «Ядовитые растения и животные СССР»
**პიკრიტი** (ბერძ. pykros — მწარე) — ულტრაფუძე ეფუზიური ქანი, რომელიც ძირითადად შედგება ავგიტისა და ოლივინისაგან. მინარევებია: რქატყუარა, ბიოტიტი, რომბული პიროქსენი, ილმენიტი, მაგნეტიტი, აპატიტი. ოლივინი ხშირად სერპენტინითაა ჩანაცვლებული. პიკრიტი შეიძლება იყოს სრულკრისტალური. ქიმიური შედგენილობა: 38-41 % SiO2, 5-10 % Al2O3 და 20-29 % MgO. პიკრიტი თავდაპირველად განსაზღვრა გუსტავ ჩერმაკმა 1866 წელს როგორც ოლივინითა და პიროქსენით მდიდარი დიაბაზისა ან ბაზალტის სახესხვაობა. წარმოქმნის ლავურ ნაკადებს, ჰორიზონტებსა და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პიკრიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* პიკრიტი — სამთო ენციკლოპედია (რუსული)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაგმური ქანების შედგენილობა |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **ტიპი** | **ულტრაფუძე<45% SiO2** | **მელანოკრატული45–52% SiO2** | **შუალედური52–63% SiO2** | **შუალედურ-ფელზიტური63–69% SiO2** | **ფელზიტი>69% SiO2** |
|  |
| 
**ვულკანური ქანები:****ჰიპაბისალური ქანები:****სიღრმული ქანები:**
 | 
კომატიტი, პიკრიტიკიმბერლიტი, ლამპროიტიპერიდოტიტი
 | 
ბაზალტიდიაბაზი (დოლერიტი)გაბრო
 | 
ანდეზიტიდიორიტი
 | 
დაციტიგრანოდიორიტი
 | 
ლიპარიტიაპლიტი-პეგმატიტიგრანიტი
 |

 |

 |
**მეკონგი** — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე. შედის მსოფლიოს 10 უდიდესი მდინარის სიაში. აზიის სიგრძით მე-7 მდინარე. მისი სიგრძე 4 909 კმ-ია ხოლო აუზის ფართობი 795 000 კმ². ყოველწლიურად, ოკეანეში ჩააქვს 475 კმ. კუბი წყალი. 

სათავეს იღებს ტიბეტის პლატოზე, შემდეგ მიედინება ჩინეთის იუნანის პროვინციაში, გადაკვეთს მიანმარს, ლაოსს, ტაილანდს, კამბოჯას და ვიეტნამს. 1995 წელს, ლაოსმა, ტაილანდმა, კამბოჯამ და ვიეტნამმა, მეკონგის რესურსების კოორდინირების მიზნით დააარსეს „მდინარე მეკონგის კომისია". 1996 წელს, ამ კომისიის პარტნიორები გახდნენ ჩინეთი და მიანმარი. 

მდინარის განსაკუთრებული სეზონური ცვალებადობა, ჭორომები და ჩანჩქერები, მეკონგს სანაოსნოდ საკმაოდ რთულ მდინარედ აქცევს.

დინება
------

მეკონგი სათავეს იღებს ტიბეტის პლატოზე, *იუნანის სამი პარალელური მდინარის ბუნებრივ ნაკრძალში*. ჩინეთის დატოვების შემდეგ, მიემართება სამხრეთ–აღმოსავლეთით, სადაც წარმოქმნის 100 კმ–ის ბუნებრივ საზღვარს მიანმარსა და ლაოსს შორის, ამის შემდეგ, დინებას აგრძელებს სამხრეთ–დასავლეთით, სადაც ამჯერად მასზე ლაოსისა და ტაილანდის სახელმწიფო საზღვარის 850 კმ მონაკვეთი გადის. ლაოსსში, მეკონგი დედაქალაქ ვიენტიანს გადაკვეთს. კამბოჯაში, მას უერთდება მდინარეები — მანი და საპი, ხოლო შემდეგ დედაქალაქ პნომპენს გადაკვეთს. ვიეტნამის ცენტრალური ნაწილის გავლის შემდეგ, იტოტება ცხრა განშტოებად და წარმოქმნის მეკონგის დელტას, რის შემდეგაც უერთდება სამხრეთ ჩინეთის ზღვას.

აუზი
----

მეკონგის აუზი, განაწილებულია ქვემოთ ჩამოთვლილ ქვეყნებში: (კმ²)

* ჩინეთი 165 000
* მიანმარი 24 000
* ლაოსი 202 000
* ტაილანდი 184 000
* კამბოჯა 155 000
* ვიეტნამი 65 000
* სულ 795 000

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მეკონგი***

* CPWF-Mekong დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine.
* კამბოჯის ეროვნული მეკონგის კომიტეტი
* ტაილანდის წყლის რესურსების დეპარტამენტი
* ლაოსის ელექტროსისტემა დაარქივებული 2010-11-22 საიტზე Wayback Machine.
* მეკონგის აუზი დაარქივებული 2011-11-14 საიტზე Wayback Machine.
**ველისციხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველისციხის ჩრდილო–აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ჩაჩაანთ უბანში. განეკუთვნება გავნითარებულ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5x3,6 მეტრი), ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარე კუთხეებში საგანგებოდ შერჩეული, დაკუთხული მსხვილი ქვებია გამოყენებული. წყობა ირეგულარულია. 2003–2004 წლებში ადგილობრივ მოსახლეობას დაზიანებული ეკლესია შეუკეთებია: აღუდგენიათ კედლების ზედა ნაწილები და ეკლესიის ხის კოჭებზე გამართული ღარიანი კრამიტის ორკალთა სახურავით გადაუხურავთ.

შესასვლელი ორია: დასავლეთიდან და სამხრეთდან. ორივე კარი ქვის ბრტყელი ფილით გადახურულია თარაზულად. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც მაღალი, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო საშუალო ზომის სწორკუთხა ნიშაა. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია. აფსიდი დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. იატაკი მოლესილია ცემენტის ხსნარით. კონქის თაღი რიყის ბრტყელი ქვის თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობოდა.

ეკლესიის სახურავის კეხის შუა ნაწილზე დადგმულია თუნუქით შემოსილი ხის ოთხწახნაგა ფანჩატური, რომელზეც რკინის ტოლმკლავა ჯვარია აღმართული.

ლიტერატურა
----------

* *მარკოზაშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 113.
***მთლიანად რკინის ალქიმიკოსი: საძმო*** (იაპონ. 鋼の錬金術師 FULLMETAL ALCHEMIST *Fullmetal Alchemist: Brotherhood*?) — ფანტასტიკური ჟანრის ანიმე. წარმოადგენს 2003 წელს გადაღებული ანიმაციური სერიალის — „მთლიანად რკინის ალქიმიკოსის" ახალ ვერსიას. ანიმე შეიცავს 64 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 25 წუთი, ასევე ანიმეს ქვს მხოლოდ ერთი სეზონი, ანიმეს გადამღები სტუდიაა სტუდია "Bones". ეპიზოდები ეთერში გავიდა 2009 წლის 5 აპრილს, ჩვენება კი დასრულდა 2010 წლის 4 ივლისს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ორმა ძმამ, ედვარდმა(ასევე ანიმეში იხსენიებენ ედის სახელით) და ალფონსომ (ასევე იხსენიებენ ალის სახელით), გადაწყვიტეს საიქიოდან ალქიმიკური რგოლის დახმარებით გარდაცვლილი დედის დაბრუნება, მაგრამ ჩანაფიქრი ვერ აისრულეს, რადგან ედვარდმა მარჯვენა ხელი და მარცხენა ფეხი დაკარგა, ხოლო ალფონსომ — მთელი სხეული, რომელიც სერიალის მოვლენების მსვლელობისას რკინის ჯავშანშია მოქცეული. სხეულების დასაბრუნებლად ძმები ფილოსოფიურ ქვას ეძებენ. ძმებს სერიალის განმავლობაში უამრავი თავგადასავალი გადახდათ. სხეულის დაბრუნება ძმებმა შეძლეს სერიალის 63 ეპიზოდში.

ფილმი
-----

 მთავარი სტატია: მთლიანად რკინის ალქიმიკოსი:მილოსის ღვთაებრინვი ვარსკვლავი).
საძმოს დამთავრების შემდეგ გამოცხადდა რომ გამოვიდოდა საძმოს გაგრძელება, ანიმე სრულმეტრაჟიანი ფილმი რომლის სახელია მილოსის ღვთაებრინვი ვარსკვლავი, რომელიც გამოვიდა 2011 წლის 2 მაისს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი (იაპონური)
* Official Adult Swim *Fullmetal Alchemist* anime website
* Official Anime Central *Fullmetal Alchemist* anime website
* Official Madman Entertainment *Fullmetal Alchemist* website დაარქივებული 2013-11-04 საიტზე Wayback Machine.
* „მთლიანად რკინის ალქიმიკოსი: საძმო" (ანიმე) საიტის Anime News Network ენციკლოპედიაში

სქოლიო
------

1. ↑  Fullmetal Alchemist: Brotherhood Movie Green-Lit. Anime News Network (July 4, 2010). ციტირების თარიღი: November 15, 2010.
**სერგეი დონაური (დონაუროვი)** (დ. 14 ნოემბერი, [ძვ. სტ. 2 ნოემბერი] 1838, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 22 მარტი, [ძვ. სტ. 10 მარტი] 1897) — რუსი კომპოზიტორი და პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

სერგეი დონაუროვების დიდგვაროვან ოჯახში დაიბადა. ყველა მის ნათესავს მაღალი თანამდებობა ეკავა სახელმწიფო სამსახურში ან რუსეთის იმპერიის არმიაში. მამა, ივანე მიხეილის ძე დონაუროვი იყო კამერგერი, იაროსლავის გუბერნიის ვიცე-გუბერნატორი. დედაც მაღალი წრის ქალბატონი გახლდათ ნატალია გრიგოლის ასული გოლიცინა.

სერგეი მოინათლა 1838 წლის 18 დეკემბერს სიმეონოვის ეკლესიაში. განათლება მიიღო პაჟთა კორპუსში, რომლის დამთავრების შემდეგ დიპლომატიურ სამსახურში შევიდა. მუშაობდა ატაშედ საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში, შემდეგ იტალიის რუსეთის საელჩოში სხვადასხვა თანამდებობებზე. საზღვარგარეთის მივლინებიდან დაბრუნების შემდეგ სამუშაოდ გადავიდა ბეჭდური საქმის მთავარ სამმართველოში, სადაც მუშაობდა ცენზორად. მალე გახდა დირექტორატის საბჭოს წევრი, პასუხისმგებელი დრამატული ნაწარმოებების შემოწმებაზე. 

დონაური მრავალი ცნობილი რომანსის ავტორია, რომლებიც დღესაც წარმატებით სრულდება. ლექსებს წერდა როგორც რუსულად, ასევე ფრანგულად. მას ეკუთვნის ფრანგული ტექსტი პოპულარული რომანსისა - „წაბლა ცხენები", რომელიც შემდეგ რუსულადაც ითარგმნა. 

მუსიკითა და პოეზიით სერგეი დაკავებული იყო სამსახურიდან თავისუფალ დროს. ის თავის თავს მუსიკის მოყვარულად, დილეტანტად მიიჩნევდა და საკუთარ შემოქმედებას სერიოზულ მნიშვნელობას არ ანიჭებდა. მისი ძირითადი მუსიკალური ნაწარმოებები იყო რომანსები, რომლებსაც ის ქმნიდა, როგორც საკუთარ, ასევე ცნობილი პოეტების ლექსებზე. მას ეკუთვნის არანაკლებ ასი რომანსისა. კრიტიკოსები აღნიშნავენ დონაუროვის ნაწარმოებების სენტიმენტალურ ხასიათს, მათ სტილისტურ მსგავსებას რუსულ ქალაქურ ლირიკულ სიმღერასთან და მისივე პოეტური ტექსტების უპრეტენზიობას. ცნობილია, რომ ის იყო ფიოდორ ტიუტჩევის ლექსის „მე შეგხვდი" მუსიკის პირველი ვერსიის ავტორი და ერთადერთი კომპოზიტორი, რომელმაც მუსიკა ამ ლექსზე დაწერა ჯერ კიდევ ტიუტჩევის სიცოცხლეში.

სერგეის რომანსები რეგულარულად იბეჭდებოდა სხვადასხვა პოეტურ და მუსიკალურ ალმანახებში და ბევრმა მათგანმა მოიპოვა ფართო პოპულარობა. კომპოზიტორი, ასევე, იყო ავტორი სულ მცირე ორი ოპერეტისა, რომლებიც დაიდგა საიმპერატორო თეატრებში „ქრისტოფერ კოლუმბი" და „მოგზაურობა მთვარეზე". მათი სანოტო ჩანაწერები არ შემოინახა.

გარდაიცვალა 1897 წლის 10 მარტს, სანქტ-პეტერბურგში. დაკრძალულია იქვე, ვოლკოვოს მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სერგეი დონაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პუმა სე** ცნობილი ასევე როგორც **პუმა** — გერმანული მულტინაციონალური კომპანი, რომელიც აწარმოებს სპორტულ აქსესუარებს. მისი მთავარი ოფისი მდებარეობს ჰერზოგენაუჩში, გერმანიაში. კომპანია დაფუძნებულია 1948 წელს რუდოლფ დასლერის მიერ. 2007 წლის შემდეგ პუმა არის ფრანგული ჯგუფი კერინგის ნაწილი ცნობილი როგორც „RRR" პუმა დღემდე უშვებს სპეციალური გამოშვების საფეხბურთო აქსესუარებს მაგ. King football boots

ისტორია
-------

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, რუდოლფ დასლერი სახლში დაბრუნდა. ომიდან რუდოლფი ჩამოვიდა ძალიან გამოცდილი ბიზნესისა და გაყიდვების საქმეში,1924 წელს მან და მისმა უმცროსმა ძმამ ადოლფმა დააფუძნეს ფეხსაცმლის ფაბრიკა სახელად „ძმა დასლერების ფეხსაცმლის ფაბრიკა". მათი კომპანია აწარმოებდა მხოლოდ სპორტულ ფეხსაცმელს. 1927 წელს ფაბრიკას უკვე საკუთარი შენობაც კი ჰქონდა. 1934 წელს ბერლინის ოლიმპიადისთვის ფეხსაცმელი შეიძინა ამერიკელმა სპორტსმენმა ჯესი ოუენსმა. მას შემდეგ რაც ჯესიმ ოქროს მედალი მოიპოვა დოჰლერებმა 200,000 სპორტულ ფეხსაცმელზე მეტი გაყიდეს. ეს იყო მათი პირველი სასპონსორო ურთიერთობა. 1948 წელს რუდოლფი სრულიად დაესაკუთრა კომპანიას და ამ დროს დაერქვა კომპანიას „პუმა".

ლიტერატურა
----------

* 杨洋YangYang Fans2 (2017-01-03), 杨洋 Puma2017年全明星阵容解锁 单人剪辑 Yang Yang Puma Promo Video, retrieved 2017-01-14
* Deutsche Welle – dw-world.de. 7 March 2006. Retrieved 6 November 2010.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* PUMA at a Glance" დაარქივებული 2016-11-02 საიტზე Wayback Machine.. PUMA. Retrieved 28 October 2016.
* "How Adidas and Puma were born - Rediff Sports". Rediff.com. 8 November 2005. Retrieved 2012-01-15.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ტვიში (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ტვიში** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი ნახევრადტკბილი ღვინო. იგი მზადდება ცოლიკოურის ჯიშის ყურძნისაგან, ტკბილის არასრული დადუღებით.

ღვინო „ტვიში" ხასიათდება ღია ჩალისფერიდან ჩალისფერამდე შეფერვით, ნაზი ჰარმონიული გემოთი, ხილის ტონებით, ჯიშური არომატით და სასიამოვნო სიტკბოთი.

ღვინო „ტვიშის" მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10-11,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30-50 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა – 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ³.

„ტვიშის" სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 15 კმ²-ს.

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ტვიში" მდებარეობს ლეჩხუმში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპირო ზოლში; ჩრდილო განედის 42° 31' და აღმოსავლეთ გრძედის 42° 54' კოორდინატებზე, ზღვის დონიდან 435 მ სიმაღლეზე. სპეციფიკური ზონა მოიცავს რაჭის ქედის უკიდურესი დასავლეთი დაბოლოებისა და ხვამლის აღმოსავლეთ დაქანებებს. იგი მოიცავს სოფლებს ტვიშსა და ალპანას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღვინის ეროვნული სააგენტო დაარქივებული 2019-05-12 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში |
| --- |
|  |
| 
ატენური · ახაშენი · გურჯაანი · ვაზისუბანი · თელიანი · კარდენახი · კახეთი · მანავი · მუკუზანი · ნაფარეული · სვირი · ტვიში · ტიბაანი · ქინძმარაული · ყვარელი · წინანდალი · ხვანჭკარა · კოტეხი · ხაშმის საფერავი · ბოლნისი · სალხინოს ოჯალეში · ახმეტა (ახმეტის მწვანე) · წარაფი · ახოები · მაღრაანის ქისი · ზეგაანი · ოყურეშის უსახელოური · ასურეთული შალა · ოკამი · |

 |
გორანების ძირითადი საცხოვრებელი არეალი.
**გორანები** (თვითსახელრქმევა **Goranci** [*გორანცი*]; სერბულხორვატულად და მაკედონურად гора/gora „მთიანეთი"/„მთა") — ისლამური აღმსარებლობის სლავები, რომლებიც ძირითადად კოსოვოს მთიანეთში სამხრეთდასავლეთით მაკედონიისა და ალბანეთის საზღვარზე ცხოვრობენ.)

გორანთა დასახლების ადგილები
---------------------------

გორანების უმეტესობა კოსოვოს დრაგაშის (Dragaš) ერთ დიდ თემში, კერძოდ კი მის სამხრეთ ნაწილში ცხოვრობს. ამ ადგილას მცხოვრები გორანები ავტოქტონურ ხალხად ითვლებიან.
კოსოვოს ომის შემდეგ - ეუთოს მონაცემების თანახმად - დასახლების მთავარ პუნქტებში გორანთა რაოდენობა 18 500-დან (ბოლო სახალხო აღწერის (1981 წელი) მონაცემები) დაეცა 10 000 პირამდე.

ალბანეთსა და მაკედონიაშიც არის რამდენიმე სოფელი. სავარაუდოდ, დაახლოებით 180 გორანი ოჯახი უნდა ცხოვრობდეს მაკედონიაში. გარდა ამისა, გორანები ცხოვრობენ სერბიასა და ყოფილი იუგოსლავიის სხვა კუთხეებში, ხოლო ასეთთა რიცხვი კი ოფიციალური ბელგრადის შეფასებებით 5000-ზე მეტია. სხვა მონაცემებით, გორანთა რაოდენობა ყველაზე უფრო ხელგაშლილი დათვლის შემთხვევაში 20 000 ადამიანია.

გორანული ენა ?
--------------

**გორანები** ლაპარაკობენ ე.წ. ენაზე, რომელსაც თავად ისინი „გორანსკის" (Goranski) უწოდებენ. გორანული წარმოადგენს ერთი მხრივ მაკედონურის ჩრდილოური დიალექტებისა და მეორე მხრივ სერბული და ბულგარული ენების საზიარო ტორლაკური დიალექტის სპეციფიკურ ვარიანტს, რომელიც უხვადაა გაჯერებული თურქობის ხანიდან შემორჩენილი ნასესხობებით, ანუ ტურციზმებით.

გორანთა თვითაღქმა
-----------------

გორანთა თვითცნობიერება, როგორც ეროვნული უმცირესობისა, არის მეტად სუსტი. XX საუკუნის 60-იან წლებში გორანები თავიანთ თავს თურქებს მიაკუთვნებდნენ. 1971 წელს იუგოსლავიაში გაჩნდა ეთნიკური მუსლიმების, როგორც ცალკე ხალხის ახალი კატეგორია, რომელშიც გააერთიანეს ყველა სლავურ ენაზე მეტყველი მუსლიმი. 

* სლავი მუსლიმები არიან ბოსნიაკები, ტორბეშები და პომაკები.

### სტატუსი

კოსოვოში გორანებს უმცირესობის სტატუსი გააჩნიათ და ადგილობრივ პარლამენტში წარმოდგენილი არიან თავიანთი დელეგატებით. ვოივოდინაში გორანებს ცალკე ეროვნულ ჯგუფად თვლიან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პრიშტინელი გორანები[*მკვდარი ბმული*]
* სერბული პროექტი *რასტკო* გორანთა კულტურასა და ტრადიციებზე დაარქივებული 2012-09-09 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* რეპორტაჟი გორანებზე, - ადამინის უფლებადამცველი ლიგის ჟურნალში (2006)
* მოხუცი კაცი და გზა, რეპორტაჟი გორანთა ერთ სოფელზე (2008)
**ქსერქსე II** (ძვ. სპარს. 𐎧𐏁𐎹𐎠𐎼𐏁𐎠 Xšayār̥šā, ძვ. ბერძნ. Ξέρξης Xérxēs; გ. ძვ. წ. 424) — აქემენიანთა სპარსეთის მეფე. როგორც არტაქსერქსე I-ის ვაჟი და მემკვიდრე, ძალზე ცოტა ხნით მართავდა იმპერიას.

სავარაუდოდ ქსერქსე II-ის დროს, სარდეში მოჭრილი მონეტა
ორმოცდახუთი დღის მეფობის შემდეგ, რომელის დროსაც ქსერქსე II მხოლოდ სპარსეთის ცენტრალურ რეგიონებს აკონტროლებდა, ის 424 წელს მისმა ნახევარძმა სოგდიანემ მოკლა, რომელიც თავის მხრივ მოკლა დარიოს II-მ ექვსი თვის შემდეგ. ქსერქსე II არის ბუნდოვანი ისტორიული ფიგურა, რომელიც ცნობილია ძირითადად ქტეზიასის წარწერებიდან. ის იყო არტაქსერქსე I-ისა და დამასპიას ერთადერთი კანონიერი ვაჟი და ცნობილია, რომ მსახურობდა მეფისნაცვლად.

ბოლო წარწერა, რომელშიც მოხსენიებულია არტაქსერქსე I ცოცხალი, შეიძლება დათარიღდეს ძვ.წ. 424 წლით. მისი გარდაცვალების მერე ტახტზე ავიდა ქსერქსე II, მაგრამ ორი უკანონო ძმა შეეცილა მეფობაში. პირველი იყო სოგდიანე, არტაქსერქსეს I-ის და მისი ხარჭის, ბაბილონელი ალოგინეს ვაჟი. მეორე იყო დარიოს II, არტაქსერქსეს I-ის და მისი ხარჭის ბაბილონელი კოსმარტიდენეს ვაჟი.

ქსერქსე II მხოლოდ სპარსეთში იქნა აღიარებული მეფედ, ხოლო სოგდიანე ელამში. ოხუსის პირველი წარწერა, სადაც მოხსენიებულია დარიოს II, შეიძლება დათარიღდეს ძვ.წ 423 წლის 10 იანვრით. ის უკვე იყო ჰირკანიის სატრაპი და მალევე აღიარეს მიდიამ, ბაბილონმა და ეგვიპტემ. ქსერქსეს II მხოლოდ ორმოცდახუთი დღე მართავდა. იგი სოგდიანეს ბრძანებით ფარნაკიასმა და მენოსტანემ მოკლეს ნასვამ მდგომარეობაში. სოგდიანემ მოიპოვა თავისი რეგიონების მხარდაჭერა, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ მოკლეს. დარიოს II გახდა სპარსეთის იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი და იმეფა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 404 წლამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Xerxes II and Sogdianus (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. 1 2  S. Zawadzki, "The Circumstances of Darius II's Accession", Jaarbericht Ex Oriente Lux, 34 (1995-1996), pp. 45-49
**აბუ ალი ალ ჰასან ბენ ალი ბენ ისაკ ალ-თუსი** , უფრო ცნობილი როგორც **ნიზამ ალ-მულქი** (სპარს. نظام‌الملک (დ. 10 აპრილი, 1018 — გ. 14 ოქტომბერი, 1092) ) — სპარსელი სწავლული, თურქ-სელჩუკთა იმპერიის ვეზირი. 1072 წლიდან, ალფ-არსლანის გარდაცვალების შემდეგ, 20 წლის განმავლობაში აბსოლუტური ძალაუფლებით განაგებდა სელჩუკთა იმპერიას. მან შექმნა მედრესეების სისტემა, საშუალო ან უმაღლესი სასწავლებელი მეჩეთში ან მეჩეთთან, სადაც ასწავლიდნენ სუნიტური ისლამის რელიგიას და იურიდიულ დოგმებს, ამზადებდნენ სასულიერო და საერო მოხელეებს. გარდაიცვალა 1092 წლის 14 ოქტომბერს ნეჰავენდში.

Siaset Nameh
------------

ნიზამ ალ-მულკს ეკუთვნის ნაშრომი სახელწოდებით „Siaset Nameh" — წიგნი სახელმწიფოს განმგებლობისათვის. ეს წიგნი, უკეთ რომ ვთქვათ, ერთგვარი პოლიტიკური ტრაქტატი შეუკვეთავს მალიქ-შაჰს ვაზირისათვის. „Siaset Nameh" წარმოადგენს ერთგვარ რჩევებს, თუ როგორ მოაწყოს სახელმწიფოს განმგებელმა ლაშქარი, როგორ მოაწყოს მსტოვრების დაგზავნის საქმე , როგორ მოექცეს ქვეშევრდომებს, ჩაახშოს აჯანყებანი, გაასამართლოს დამნაშავენი, როგორ უთვალთვალოს მსაჯულებს, ამირებსა და სხვა დიდმოხლეებს. ნაწარმოებში ჩართულია იგავები და შეგონებანი. ევროპა ამ შესანიშანვ დოკუმენტს გაეცნო ფრანგი ორიენტალისტის თარგმანის მეოხებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნიზამ ალ-მულქი***

* The story behind the assassination
* Gokmen Durmus დაარქივებული 2013-11-13 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links — Upenn Master's Thesis on Turkish Wisdom
* More Photos, Tishineh
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ზურაბ აბაშიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ზურაბ ირაკლის ძე აბაშიძე** (დ. 11 ივნისი, 1951, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი დიპლომატი. ქართული ენციკლოპედიის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის მთავარი რედაქტორი. დაამთავრა მოსკოვის უცხო ენათა ინსტიტუტი. დაცული აქვს საკანდიდატო დისერტაცია ესპანისტიკაში (1983). არის პოლიტოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2001). გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო სტატიები ესპანისტიკასა და პოლიტოლოგიაში. არის ავტორი წიგნისა „ნატო და საქართველო: უტოპიიდან რეალობისკენ" (2000). იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი (1976-1990).

ბიოგრაფია
---------

1973 წელს დაამთავრა მოსკოვის უცხო ენათა ინსტიტუტი. 1974-1978 წლებში იყო საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი მდივანი; 1978-1980 წლებში საბჭოთა საკონსულოს ატაშე ბომბეიში; 1980-1984 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს განყოფილების გამგე; 1984-1988 წლებში საბჭოთა კავშირის საელჩოს მრჩეველი ესპანეთში; 1993-2000 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ბენილუქსის ქვეყნებში და ევროკავშირთან და ნატოსთან საქართველოს მისიის ხელმძღვანელი; 2000 წელს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე; 2000-2004 წლებში რუსეთის ფედერაციაში საქართველოს საგანგებო და სრულიფლებიანი ელჩი; 2012 წელს დაინიშნა რუსეთთან ურთიერთობის საკითხებში პრემიერის სპეციალური წარმომადგენლად.

არის საქართველოს უცხოეთთან მეგობრობის საზოგადოების პრეზიდიუმის თავმჯდომარე (1988-1993).

### პოზნერის ვიზიტის ჩანაწერი

2023 წლის ივნისში YouTube არხზე გავრცელდა ზურაბ აბაშიძისა და მარკ ზილბერკვიტის ჩანაწერი, რომლის ავთენტურობა თავად აბაშიძემ დაადასტურა, თუმცა „შინაარსობრივად დაჩეხილი, დამონტაჟებული ფეიკი" უწოდა. 

ჩანაწერში, ამ პერიოდში - პრემიერ-მინისტრის სპეციალური წარმომადგენელი, ზურაბ აბაშიძე რუს ჟურნალისტს ვლადიმერ პოზნერსა და მის გარემოცვას ბოდიშს უხდის 2021 წლის 31 მარტს მომხდარი ინციდენტის გამო, როცა თბილისში აქტივისტებმა ვლადიმირ პოზნერის დაბადების დღე ჩაშალეს, საქართველოში ჩამოსულ პოზნერსა და მის სტუმრებს კი ქვეყნის დატოვება პროტესტის ფონზე მოუხდათ.

აუდიოჩანაწერის მიხედვით, ზურაბ აბაშიძე მარკ ზილბერკვიტს ურეკავს და მომხდარის გამო ბოდიშს უხდის, აქციის მონაწილეებს კი, რომლებმაც პანდემიის გამო დაწესებული კომენდანტის საათის პირობებში რუსი ჟურნალისტისა და მისი გარემოცვის რესტორანში ქეიფი გააპროტესტეს, „ნაცისტებს", „სააკაშვილის მოსყიდულებს", „უროდებს" და „ზონდერებს" უწოდებს. ვიდეოზე, რომლის ავთენტურობაც დადგენილი არაა, მითითებულია, რომ საუბარი 2021 წლის 1 აპრილს შედგა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ცივი ომი-წარსული თუ დღევანდელობა? (ავტორი). - თბ. 2009. - 224. - ISBN: 978-99928-20-36-0
* ნატო და საქართველო : უტოპიიდან რეალობისკენ (ავტორი). - თბ. 2000. - 288

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ აბაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ზურაბ აბაშიძე გავრცელებულ ჩანაწერზე - ვადასტურებ, რომ 2 წლის წინ, მარკ ზილბერკვიტთან სატელეფონო საუბარი მქონდა, მაგრამ შინაარსობრივად დაჩეხილი, დამონტაჟებული "ფეიკია"
2. 1 2  სავარაუდო აუდიოჩანაწერი პოზნერსა და ზურაბ აბაშიძეს შორის ჩაშლილი დაბადების დღის შემდეგ
**ბრემ სტოკერის პრემია რომანისთვის** — ლიტერატურული ჯილდო, რომელიც 1987 წლიდან ყოველწლიურად გაიცემა საშინელებათა ჟანრის მწერალთა ასოციაციის მიერ „უმაღლესი მიღწევისთვის" საშინელებათა ჟანრის რომანებში.

გამარჯვებულები
--------------

პრემიის ლაურეატ ავტორებს შორის სტივენ კინგი ლიდერობს, რომელმაც 6 გამარჯვება და 7 ნომინაცია მოიპოვა. მას მცირედით ჩამორჩება პიტერ სტრაუბი, რომელიც 5 გამარჯვებასა და ასევე 7 ნომინაციას ფლობს. მესამე ადგილს იკავებს რობერტ რ. მაკკამონი, რომელმაც 8 ნომინაციიდან 3-ჯერ მოახერხა პრემიის მოპოვება. 

| წელი | ავტორი | რომანი |
| --- | --- | --- |
| 1987 | სტივენ კინგი | *მიზერი* |
| 1988 | თომას ჰარისი | *კრავთა დუმილი* |
| 1989 | დენ სიმონსი | *გვამის გამცილებელი* |
| 1990 | რობერტ რ. მაკკამონი | *ჩემი* |
| 1991 | რობერტ რ. მაკკამონი | *ბიჭის ცხოვრება* |
| 1995 | ჯოის კეროს უოტსი | *ზომბი* |
| 1996 | სტივენ კინგი | *მწვანე მილი* |
| 1998 | სტივენ კინგი | *ტომარა ძვლებით* |
| 2001 | ნილ გეიმანი | *ამერიკელი ღმერთები* |
| 2006 | სტივენ კინგი | *ლიზის ამბავი* |
| 2008 | სტივენ კინგი | *დიუმა-კი* |
| 2013 | სტივენ კინგი | *ექიმი ძილი* |
| 2016 | ჯონ ლენგენი | *მეთევზე* |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Stoker Award on the HWA web page
* ბრემ სტოკერის პრემიის გამარჯვებულთა და ნომინანტთა სია
**ბორის კოლკერი** (რუს. Борис Григорьевич Колкер; დ. 15 ივლისი, 1939, მოლდავეთის სსრ) — მთარგმნელი, ენათმეცნიერების დოქტორი, ინტერლინგვისტი და ესპერანტოს სამი სახელმძღვანელოს ავტორი. 1993 წლამდე საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის მოქალაქე იყო, ხოლო 1993 წლიდან ცხოვრობს ოჰაიოს შტატის ქალაქ კლივლენდში (აშშ) ცხოვრობს.

ესპერანტო 1957 წელს ისწავლა და დაიცვა დისერტაცია ესპერანტოლოგიის განხრით. გამოცემული აქვს ესპერანტოს სამი სახელმძღვანელო, ასევე ავტორია მრავალი სტატიისა და რეცენზიისა ინტერლინგვისტიკის სფეროში. მისი ერთ-ერთი სახელმძღვანელო თარგმნილია ქართულ ენაზე. დიდი პოპულარობა მოუტანა მას წიგნმა „მოგზაურობა ესპერანტოს სამყაროში", რომელიც ამავე დროს ესპერანტოს სრულყოფილ სახელმძღვანელოსა და ესპერანტო-კულტურის მეგზურს წარმოადგენს. ამ წიგნმა იგი ცნობილი გახადა როგორც გიდი ესპერანტოს სამყაროში.

ბორის კოლკერი ესპერანტოს აკადემიისა და უეა-ს (უნივერსალური ესპერანტო-ასოციაცია) წევრი და ჟურნალ „ონატოს" თანარედაქტორია. იგი ოცი წლის მანძილზე რუსეთში ესპერანტოს დაუსწრებელი სწავლების კურსს ხელმძღვანელობდა. მან ამ ხნის მანძილზე 900-მდე დიპლომირებული ესპერანტისტი გამოზარდა, მათ შორის რამდენიმე საქართველოდან. სხვადასხვა დროს საბჭოთა კავშირსა და რუსეთში ესპერანტო-ორგანიზაციების ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი იყო. 1982 წელს იგი საქართველოს ეწვია და ქართველ ესპერანტისტებს თბილისსა და ბათუმში შეხვდა.

შემდეგ ესპერანტოს აშშ-ის უნივერსიტეტებში სან-ფრანცისკოსა და ჰარტფორდში ასწავლიდა. ამჟამად ბორის კოლკერი ინტერნეტში დახელოვნების საერთაშორისო კურსს ხელმძღვანელობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენათმეცნიერების დარგში სადოქტორო დისერტაციის რეფერატი
* ესპერანტოს ენის სახელმძღვანელო. ძირითადი კურსი
* ესპერანტო 16 დღეში. ექსპრეს-კურსი
* საერთაშორისო ენა ესპერანტო სრული სახელმძღვანელო  დაარქივებული 2010-11-22 საიტზე Wayback Machine.
* მოგზაურობა ესპერანტოს სამყაროში დაარქივებული 2007-03-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #101987578X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
**ჰიქმეთ ჰაჯიევი** (აზერ. Hikmət Fərhad oğlu Hacıyev; დ. 15 ოქტომბერი, 1979, განჯა, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწე და პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი. აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის ყოფილი უფროსი.

ბიოგრაფია
---------

ჰიქმეთ ჰაჯიევი დაიბადა 1979 წლის 15 ოქტომბერს განჯაში, სადაც დაამთავრა №24 საშუალო სკოლა. სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობებისა და საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავდა ჯერ ბაკალავრის, ხოლო შემდეგ მაგისტრის ხარისხით. იგი აგრეთვე სწავლობდა ნატოს თავდაცვის კოლეჯის სამაგისტრო პროგრამაზე, ჯორჯ მარშალის უსაფრთხოების კვლევების ცენტრში და ბელგიის ULB უნივერსიტეტში.
სხვადასხვა წლებში მუშაობდა ნატოში აზერბაიჯანის წარმომადგენლობაში, ქუვეითში აზერბაიჯანის საელჩოში. 2014 წლიდან 2018 წლამდე ჰაჯიევი მუშაობდა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის უფროსის თანამდებობაზე. 2018 წლის 9 ივლისს მიენიჭა მედალი „დიპლომატიურ საქმეში გამორჩეული სამსახურისათვის", ხოლო ერთი წლის შემდეგ „სამშობლოსთვის გაწეული სამსახურისთვის" დაჯილდოვდა მე-2 ხარისხის ღირსების ორდენით.

2018 წლის 18 სექტემბერს დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ, 2018 წლის 26 ნოემბერს კი დაინიშნა ამავე დეპარტამენტის უფროსად, ხოლო 2019 წლის 29 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწედ.

სქოლიო
------

1. 1 2  Azərbaycan XİN-in Mətbuat xidmətinin rəhbəri vəzifəsini Hikmət Hacıyev icra edəcək az. trend.az. ციტირების თარიღი: 16 ნოემბერი 2020.
2. ↑  Prezident Administrasiyasında yüksək posta təyinat olub. sputnik.az. ციტირების თარიღი: 22 sentyabr 2018.
3. ↑  H.F.Hacıyevin Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. e-qanun.az. ციტირების თარიღი: 1 yanvar 2019.
4. ↑  H.F.Hacıyevin Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi − Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. e-qanun.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-04. ციტირების თარიღი: 15 oktyabr 2020.
**აზერბაიჯანის სოციალური დაცვის სისტემა** შედგება პროგრამებისგან, რომლებიც მიზნად ისახავს მოსახლეობის სიღარიბის და ეკონომიკური პრობლემების შემცირებას ეფექტური შრომის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობის გზით. სოციალური დაზღვევის სისტემა მოიცავს პენსიებს, უმუშევრობის შემწეობას, ჯანმრთელობის დაზღვევასა და სხვა სოციალურ შეღავათებს.

2023 წლის 1-ლი იანვრიდან მინიმალური შრომითი პენსია აზერბაიჯანში 280 მანეთით განისაზღვრება.

2023 წლის საჭიროების კრიტერიუმად 246 მანეთია განსაზღვრული.

მინიმალური თვიური ხელფასი 2023 წლის 1 იანვრიდან არის 345 მანეთი.

აზერბაიჯანში პენსიები ინიშნება: ასაკის მიხედვით, ინვალიდობის მიხედვითა და  ოჯახის უფროსის დაკარგვის მიხედვით.

ასაკობრივი პენსია შედგება დაფინანსებული და სადაზღვევო ნაწილისგან.

ასაკობრივი პენსია ენიშნებათ მამაკაცებს 65 წლის მიღწევის შემდეგ, ქალებს კი 62,5 წლის მიღწევისას.

უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს და მოქალაქეობის არმქონე პირებს, რომლებიც მუდმივად ცხოვრობენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, აქვთ პენსიის მიღების უფლება აზერბაიჯანის მოქალაქეებთან თანაბარ საფუძველზე.

აზერბაიჯანის მოქალაქეების მიერ საზღვარგარეთ შრომითი საქმიანობის განხორციელებისას, თუ აზერბაიჯანსა და შესაბამის სახელმწიფოებს აქვთ შეთანხმება, ეს სტაჟი ითვლება პენსიის მიღებისას. ამ შემთხვევაში მოქალაქეები პენსიას იღებენ აზერბაიჯანიდან.

2013 წლის 9 იანვარს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებას „დამატებითი ღონისძიებების შესახებ სოციალური მომსახურების მიწოდების მხრივ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისა და სახიფათო სოციალურ მდგომარეობაში მყოფი პირებისთვის, რომლებმაც არ მიაღწიეს მოზარდობის ასაკს". 2013 წელს მოსახლეობის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ 17 პრიორიტეტული პროექტი დაამტკიცა. 2013 წელს პროექტების განხორციელებისას 18 წლამდე 800-მა ბავშვმა მიიღო სოციალური, ფსიქოლოგიური, იურიდიული მომსახურება.

სქოლიო
------

1. ↑  **Система социального обеспечения и социальной помощи в Азербайджане**
2. 1 2  Скольких граждан коснется повышение минимальной зарплаты и трудовой пенсии? - ОФИЦИАЛЬНО
3. ↑  В Азербайджане увеличится сумма адресной помощи - ФОТО
4. ↑  Əmək pensiyaları haqqında.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-07-09. ციტირების თარიღი: 2023-07-09.
5. ↑  В Азербайджане предложено снизить пенсионный возраст
6. ↑  Минтруда внесло ясность в соглашение о пенсионном обеспечении работающих в России граждан Азербайджана
7. ↑  Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlara və sosial təhlükəli vəziyyətdə olan yetkinlik yaşına çatmayanlara sosial xidmət göstərilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
მსოფლიო რუკა ჰეროდოტეს მიხედვით
**ლიბია** (ტერმინი ლათინური წარმოშობისაა და მოდის ბერძნული სიტყვიდან Λιβύη, *ლიბიე*) — ანტიკურ ხანაში აღნიშნავდა ნილოსის დასავლეთით არსებულ რეგიონს რაც დღევანდელი მაღრიბის ტერიტორიას შეესაბამება. რეგიონის მოსახლეობა იყო დღევანდელი ბერბერების წინაპრები. უფრო ვიწრო გაგებით ლიბია მიესადაგეოდა ეგვიპტის დასავლეთით არსებულ ქვეყანას, მათ შორის მარმარიკას (*Libya Inferior*) და კირენაიკას (*Libya Superior*). ლიბიის ზღვა (*Mare Libycum*) ეწოდებოდა (ტერმინი დღემდე გამოიყენება) ხმელთაშუა ზღვის ნაწილს, კუნძულ კრეტის სანაპიროდან სამხრეთით კირენასა და ალექსანდრიას შორის.

ელინიზმის პერიოდში ბერბერებს ასევე იცნობდნენ როგორც ლიბიელებს, ბერძნები ლიბიელებად მოიხსენიებდნენ ზოგადად ჩრდილოეთ აფრიკის მოსახლეობას, ხოლო მათ მიწას უწოდებდნენ ლიბიას რომელიც მოიცავდა ტერიტორიას დღევანდელი მაროკოდან ძველი ეგვიპტის საზღვრამდე. დღევანდელი ეგვიპტის ტერიტორიაში შედის სივა რომელიც წარმოადგენდა ანტიკური ლიბიის ნაწილს, იქ დღემდე საუბრობენ ბერბერულ სივას ენაზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მაღრიბი
* ბერბერები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* What Happened to the Ancient Libyans?
* Bunson, Margaret. "Libya." Encyclopedia of Ancient Egypt. New York: Facts on File, Inc. 1991
* Who Lived in Africa before the Roman Conquest?

სქოლიო
------

1. ↑  Gabriel Camps, L'origin des berbères.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-01-29. ციტირების თარიღი: 2013-11-22.
2. ↑  Oliver, Roland & Fagan, Brian M. (1975) *Africa in the Iron Age: c. 500 B.C. to A.D. 1400*. Cambridge: Cambridge University Press; p. 47
**ბაბოლოვოს სასახლე** (რუს. Баболовский дворец) — გასართობი პავილიონი პუშკინში სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1784-1785 წლებში იმპერატორ ეკატერინე II-ის დაკვეთით გრიგორ პოტიომკინისათვის. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი.

აღწერა
------

ქვის სასახლე ააგეს ხის ხუთოთახიანი სახლის ადგილზე, რომელიც მდებარეობდა სოფელ ბაბოლოვოს სიახლოვეს ტყის მხარეს. მშენებლობა დაიწყო 1782 წლის 2 ნოემბერს, პროექტის ავტორი იყო არქიტექტორი ილია ნეელოვი. ასიმეტრიული (რაც იყო იმ ეპოქის არქიტექტურაში ახალი სიტყვა) შენობა ააგეს ბორცვზე, რომელიც მდებარეობდა ვერცხლისფერი ჭაობის ნაპირზე. ორი ძირითადი შენობის გადაკვეთაზე აგებული იყო რვაკუთხა კოშკი, რომელიც კოშკური გადახურვით იყო. ფასადები გააფორმეს ნეოგოთიკურ სტილში, პარაპეტები შესრულებულია კბილანების ფორმით. 

მიუხედავად სახელწოდებისა ეს შენობა არ იყო სასახლე თავისი სრული მნიშვნელობით. შენობის მოკრძალებული ზომისა და შეზღუდული ფართის გამო, მფლობელები დროდადრო ეწვეოდნენ ხოლმე სახლს, მაგრამ მუდმივად არ ცხოვრობდნენ.

როდესაც პუშკინი სწავლობდა ცარსკოე-სელოს ლიცეუმში, ბაბილოვოს სასახლეს ალექსანდრე I სტუმრობდა რანდევუზე თავის ფავორიტს სოფია ველოს (ზოგიერთი მკვლევარი ეჭვქვეშ აყენებს ამ ფააქტს). 

1820-იან წლებში არქიტექტურული კაპრიზი შეცვალეს ვასილი სტასოვის პროექტის მიხედვით. აქამდე იგი ცნობილი იყო სამეფო-აბანოს სახელით, ეს იყო გრანიტის აბაზანა (სიმაღლე 192 სმ, დიამეტრი — 533 სმ, წონა — 48 ტონა), რომელიც შეასრულა ხელოსანმა სამსონ სუხანოვმა და დაამონტაჟეს ინჟინერ ავგუსტინ ბეტანკურის პროექტის მიხედვით.

ბაბილოვოს სასახლეში ომამდე განთავსებული იყო ლენინგრადის სამხედრო ოლქის ქალაქ პუშკინის მე-100 საავაიაციო ბრიგადის სკოლა. ომის დასაწყისში იგი მძიმე დაბომბვების ქვეშ მოექცა. სასახლე დაინგრა დიდი სამამულო ომის დროს და აქამდე არაა აღდგენილი. 

2013 წელს ბაბილოვოს პარკში სარესტავრაციო სამუშაოების წარმართვისათვის ფედერალურმა ბიუჯეტმა გამოყო 40 მლნ. რუბლი.

ლიტერატურა
----------

* Рубан В. М. Баболовский дворец и творение мастера Суханова / Рецензенты Ю. М. Прозоров и И. П. Саутов. — СПб.: Наука, 2003. — ISBN 5-02-027101-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Статья «Царь-ванна» на сайте «300 лет строительства Санкт-Петербурга»
* Что случилось со знаменитой Царь-ванной. Интервью директора ГМЗ «Царское Село» О. Таратыновой
Saccharomyces cerevisiae გამრავლება დაკვირტვით. 
**დაკვირტვა** ან **ბლასტოგენეზი** — უსქესო გამრავლების ფორმა, რომლის დროსაც ახალი ორგანიზმი ვითარდება კვირტიდან, ერთ კონკრეტულ ადგილას უჯრედების გაყოფის გამო. ვინაიდან გამრავლების ეს ტიპი უსქესოა, წარმოქმნილი ორგანიზმი არის კლონი და თუ არ გავითვალისწინებთ მუტაციებს, იგი მშობლისეული ორგანიზმის იდენტურია. 

ჰიდრაში, კვირტი ვითარდება როგორც გამონაზარდი, უჯრედების სერიული გაყოფის გამო. ახლადწარმოქნილი ინდივიდები მომწიფებისას შორდებიან მშობლის სხეულს და ვითარდებიან დამოუკიდებელ ორგანიზმებად.

შინაგანი დაკვირტვა ან ენდოდიოგენეზი წარმოადგენს უსქესო გამრავლების ფორმას, რომელიც ახასიათებთ ისეთ პარაზიტებს, როგორიცაა Toxoplasma gondii.

ენდოპოლიგენია არის შინაგანი დაკვირტვის გზით, მშობლისეული ორგანიზმის ერთდროულად მრავალ შვილეულ უჯრედად დაყოფა.

უჯრედის გამრავლება
------------------

ჰიდრა ორი კვირტით.
ჰიდრას დაკვირტვა: 1. არარეპროდუცირებადი 2. კვირტის წარმოქმნა 3. შვილეული ორგანიზმის ზრდა 4. გაყოფის დასაწყისი 5. შვილეული ორგანიზმის მოწყვეტა 6. შვილეული კლონი.
ზოგიერთი უჯრედი დაკვირტვით, ასიმეტრიულად იყოფა, მაგალითად, Saccharomyces cerevisiae, საფუარის სახეობა, რომელიც გამოიყენება ცხობაში. ამ პროცესის შედეგად წარმოიქმნება "მშობლისეული" და უფრო მცირე ზომის ,,შვილეული" უჯრედი. კრიოელექტრონულმა ტომოგრაფიამ ცოტა ხნის წინ გამოავლინა, რომ უჯრედებში მიტოქონდრიაც დაკვირტვით იყოფა

ცხოველების გამრავლება
---------------------

ზოგიერთ მრავალუჯრედოვან ცხოველში შთამომავლობა შეიძლება განვითარდეს როგორც დედის გამონაზარდი. ცხოველებს, რომლებიც მრავლდებიან კვირტით, მოიცავს მარჯნებს, ზოგიერთ ღრუბელს, და ექინოდერმის ლარვას.

ვირუსოლოგია
-----------

ვირუსოლოგიაში, კვირტი არის ვირუსის გამოყოფის ფორმა, რომლითაც გარსიანი ვირუსები, უჯრედიდან გამოკვირტვის დროს მასპინძელი უჯრედის მემბრანისგან იძენენ გარე გარსს.

მცენარეთა გამრავლება
--------------------

სოფლის მეურნეობაში და მებოსტნეობაში, დაკვირტვა გულისხმობს ერთი მცენარის კვირტის მეორეზე გადანერგვას.

სქოლიო
------

1. ↑  James Desmond Smyth, Derek Wakelin (1994). *Introduction to animal parasitology*, 3,  Cambridge University Press,   გვ. 101–102. ISBN 0-521-42811-4.
2. ↑  Budding Plant Propagation Technique. plantpropagation.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-06-02. ციტირების თარიღი: 2023-10-01.
**წვირმის მაცხოვრის ეკლესია** (მოიხსენიება, როგორც „**მაცხვარ**") — დარბაზული ეკლესია სოფელ წვირმში, მესტიის მუნიციპალიტეტში; ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე, მესტიიდან თვრამეტ კილომეტრში, უბან სვიფის სასაფლაოზე. აშენებულია დაახლოებით XI საუკუნეში. ტაძარს სამი მხრიდან ეგვტერები ეკვრის, ხოლო დასავლეთ ნაწილში დაშენებული აქვს სამრეკლო. მისი ინტერიერი მოხატულია XII საუკუნეში. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მოხატულობა შესრულებულია თევდორეს ან მისი მოწაფეების მიერ. მას ასევე მოხატული აქვს იფრარის მთავარანგელოზთა (სვანურად - „თარინგზელ") (1096 წ.); კალის ლაგურკა, ანუ წმინდა კვირიკეს და ივლიტას ეკლესია (1111 წ.); ნაკიფარის წმინდა გიორგის (1130 წ.) ეკლესიები, თუმცა მათგან განსხვავებით წვირმის მაცხოვრის ტაძარზე წარწერები არ არის შემონახული. სხვაგან კი მხატვარი საკუთარ თავს *„მეფის მხატვარს"* უწოდებს.

მაცხოვრის ეკლესიაში შემონახულია ფერწერული და ჭედური ჯვარ-ხატები, მათ შორისაა XII საუკუნის დიდი ზომის საკურთხევლის წინამდებარე ჯვარი, რომელზედაც ჯვარცმის სცენაა გამოსახული. ტაძარში დაცულია ერთად გამოსახული წმ. მიქაელ და წმ. გაბრიელ მთავარანგელოზთა XI საუკუნის ჭედური ხატი და ხეში ამოკვეთილი ამხედრებული წმ. გიორგის გამოსახულება.

წვირმის მაცხოვრის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია

ლიტერატურა
----------

* „ჟღერს ქვის ჰარმონია", ტ.15, გვ. 231, თბ. 2007
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 312.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**აზერბაიჯანის დასაქმების სახელმწიფო სამსახური** (აზერ. Dövlət Məşğulluq Agentliyi**)** — სახელმწიფო უწყება, რომელიც ახორციელებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოსახლეობის დასაქმების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკას**.** საქმიანობა დაიწყო 1991 წლის 1 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1991 წლის 12 ივნისის #211 დადგენილების შესაბამისად.

ისტორია
-------

2011 წლის 16 თებერვალს დასაქმების მთავარი დეპარტამენტის საფუძველზე შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შრომისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის სამინისტროს დასაქმების სახელმწიფო სამსახური.

2019 წლის 30 დეკემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შრომისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის სამინისტროს დასაქმების სახელმწიფო სამსახურის ბაზაზე შეიქმნა დასაქმების სახელმწიფო სააგენტო.

2020 წლის 13 თებერვალს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა დაამტკიცა „დასაქმების 2020-2025 წლების სტრატეგიის განხორციელების სამოქმედო გეგმა".

2020 წლის 30 ივნისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებით დამტკიცდა დასაქმების სახელმწიფო სააგენტოს წესდება.

დასაქმების სახელმწიფო სამსახურის ფარგლებში შეიქმნა რესპუბლიკური დონის დასაქმების ხელშეწყობის ფონდი.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (შსო) წევრია 1992 წლიდან. ამ დროისთვის რატიფიცირებულია ამ ორგანიზაციის 57 კონვენცია.

შრომისა და დასაქმების სფეროში ქვეყნის კანონმდებლობის მომზადებისა და დახვეწისას გათვალისწინბულია საერთაშორისო სამართლებრივი ნორმები, რომლებიც გამომდინარეობს შსო-ს რატიფიცირებული კონვენციებიდან, ევროპული სოციალური ქარტიიდან, სოციალური უზრუნველყოფის ევროპული კოდექსი, აგრეთვე დოკუმენტებიდან, რომლებიც ხელმოწერილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიერ.

უწყების ფუნქციები
-----------------

აზერბაიჯანის დასაქმების სახელმწიფო სამსახურის ფუნქციებია:

- არეგისტრირებს პირს როგორც უმუშევარსა და სამუშაოს მაძიებელს;

- ორგანიზებას უწევს უმუშევართა დასაქმებას;

- მოსახლეობის დროებითი დასაქმების უზრუნველყოფა შრომითი ბირჟის გზით შრომის ბაზრის შეთავაზებებზე დაყრდნობით;

- სამუშაო ბაზრობების ორგანიზება;

- უმუშევართა დამატებითი პროფესიული გადამზადების ხელშეწყობა;

- უმუშევართა ჩართვა ანაზღაურებად საზოგადოებრივ სამუშაოებში;

- დასაქმების დამხმარე იურიდიული პირების ელექტრონული რეესტრის წარმოება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის სოციალური დაცვისა და შრომის სამინისტრო
* აზერბაიჯანის სოციალური პოლიტიკა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **აზერბაიჯანის დასაქმების სახელმწიფო სამსახურმის ოფიციალური ვებ-გვერდი**

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-03-25. ციტირების თარიღი: 2023-08-14.
განის გერბი
განის პრეზიდენტის სასახლე
**განის პოლიტიკური სისტემა** ეფუძნება საპრეზიდენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკას, რომელშიც განის პრეზიდენტი როგორც სახელმწიფოს, ისე მთავრობის მეთაურია, მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. აღმასრულებელი ძალაუფლება მთავრობის ხელშია, საკანონმდებლო კი გადანაწილებულია პარლამენტსა და მთავრობას შორის. ორივე მათგანისგან დამოუკიდებელია სასამართლო ხელისუფლება. 

რესპუბლიკური დემოკრატიული მთავრობის საფუძველია მეოთხე რესპუბლიკის დამფუძნებელი კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც, განა უნიტარული, სუვერენული რესპუბლიკაა, უზენაესი ძალაუფლება კი განელ ხალხს ეკუთვნის. სამომავლო გადატრიალებების, დიქტატორული მთავრობებისა და ერთპარტიული სახელმწიფოს თავიდან აცილების მიზნით, განის კონსტიტუცია ძალაუფლების გადანაწილებას აწესებს. თანამედროვე კონსტიტუციში გამოძახილს ჰპოვებს 1957, 1960, 1969 და 1979 წელს გაუქმებული კონსტიტუციებიცდა ძირითადად ბრიტანულ და ამერიკულ საკონსტიტუციო მოდელებს ეფუძნება.

აღმასრულებელი შტო
-----------------

განის პარლამენტის შენობა
განაში პრეზიდენტი არის სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაური, ასევე შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ამავე დროს, იგი ნიშნავს ვიცე-პრეზიდენტსაც. კონსტიტუციის თანახმად, პრეზიდენტის მიერ დანიშნული მინისტრების ნახევარზე მეტი პარლამენტის წევრებისგან უნდა შეირჩეს. 

2012 წელს, საყოველთაო არჩევნების შედეგად, განის პრეზიდენტი გახდა ჯონ დრამანი მაჰამა.

საკანონმდებლო შტო
-----------------

საკანონმდებლო ხელისუფლებას წარმოადგენს 275 წევრიანი ერთპალატიანი პარლამენტი. კანონის ძალაში შესასვლელად საჭიროა პრეზიდენტის თანხმობა, რომელსაც ვეტოს უფლება აქვს ყველა კანონზე, გარდა გადაუდებლად საჩქარო შემთხვევებისა. წევრები აირჩევიან ოთხწლიანი ვადით, ერთადგილიან საარჩევნო ოლქებში, ხმათა მარტივი უმრავლესობით. 1992 წლის შემდეგ, ყოველ ოთხ წელში ერთხელ, 7 დეკემბერს, ერთდროულად იმართება საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები.

სასამართლო შტო
--------------

განის უზენაესი სასამართლო
სასამართლო ხელისუფლების სტრუქტურა და ძალაუფლება დამოუკიდებელია ორი დანარჩენი სახელისუფლებო შტოსგან. უმაღლესი ძალაუფლება ეკუთვნის განის უზენაეს სასამართლოს. კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია ნებისმიერი საკანონმდებლო თუ აღმასრულებელი ქმედების გასაჩივრება. სასამართლოს იერარქია ბრიტანულ მოდელს ეფუძნება. სასამართლოს იურისდიქცია ვრცელდება ყველა სამოქალაქო თუ კრიმინალურ საქმეზე. 2007 წელს, ისტორიაში პირველად, განის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე ქალი გახდა — ჯორჯიანა ვუდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Global Integrity Report: Ghana დაარქივებული 2013-04-14 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* Ghana Government საიტზე Curlie
* Latest Political News From Ghana
**პრინცი ჰენრი** (ინგლ. Henry Charles Albert David; დ. 15 სექტემბერი, 1984, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო), უფრო მეტად ცნობილია **პრინცი ჰარის** სახელით — გაერთიანებული სამეფოს ტახტის მე-5 მემკვიდრე, მეფე ჩარლზ III-ისა და პრინცესა დაიანას უმცროსი შვილი, ელისაბედ II-ისა და ჰერცოგ ფილიპეს შვილიშვილი.

პრინცი ჰარი დაიბადა 1984 წლის 15 სექტემბერს, ლონდონში. სწავლის დასრულების შემდეგ, მან სამხედრო კარიერა აირჩია და საკმაოდ წარმატებულიც გამოდგა. 2012-2013 წლებში, 20 თვის განმავლობაში ჰარი ავღანეთშიც იმყოფებოდა. პრინცმა საკუთარი სამხედრო კარიერა 2015 წლის ივნისში დაასრულა.

პრინცი ჰენრის სასიყვარულო ურთიერთობებზე პრესაში ყოველთვის ძალიან ბევრი იწერებოდა.

პრინცი ჰენრი დაქორწინდა 2018 წლის 19 მაისს. მისი მეუღლე გახდა მეგან მარკლი. ისინი ქორწინების შემდეგ ლონდონში, ნოტინჰემ კოტეჯში ცხოვრობდნენ, კენსინგტონის სასახლეში. 2020 წლიდან საცხოვრებლად გადავიდნენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში და უარი თქვეს სამეფო ვალდებულებების შესრულებაზე. ჰყავთ ორი შვილი — არჩი და ლილიბეტი.

არსებობს ვერსია, რომ პრინცი ჰენრის ბიოლოგიური მამა არა მეფე ჩარლზი, არამედ ჯეიმზ ჰევითია, რომელთანაც დაიანას ურთიერთობა ჰქონდა, მაგრამ ეს ვერსია არ დასტურდება. ამას არ ადასტურებს არც თავად ჯეიმზი და იგი აცხადებს, რომ როცა დაიანას და მისი ურთიერთობა დაიწყო, ჰენრი უკვე დაბადებული იყო.

2023 წელს გამოსცა წიგნი „სათადარიგო", რომელშიც ჰარიმ სამეფო ოჯახის წევრები მისი და მისი მეუღლის, მეგან მარკლის შეურაცხყოფაში დაადანაშაულა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰარი (პრინცი)***

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***ჰარი (პრინცი)***

* 

* ოფიციალური საიტი
* Prince Harry profile at the Official website of the British Monarchy
* 

* Prince Harry — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  „Hewitt denies Prince Harry link". *BBC News*. 21 September 2002.
2. ↑  „პრინცი ჰარის წიგნს წლის ბესტსელერობას უწინასწარმეტყველებენ". *businessformula.ge*. ციტირების თარიღი: 18 სექტემბერი, 2023. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)