|  რომის სახელმწიფოინსტიტუტები |
| --- |
| **რომის სამეფო** |
| **რომის რესპუბლიკა** |
| **რომის იმპერია** |
| **პრინციპატი** | **დომინატი** |
| **ძირითადი მაგისტრატები:** |
| * კონსული
* პრეტორი
* კვესტორი
 | * ედილი
* ტრიბუნი
* ცენზორი
 |
| **საგანგებო მაგისტრატები:** |
| * Magister Equitum
* სამხედრო ტრიბუნი
 | * დიქტატორი
* ტრიუმვირი
* დეცემვირი
 |
| **სხვა თანამდებობები და წოდებები:** |
| * პონტიფექს მაქსიმუსი
* ლეგატი
* მეთაური
* ოფიციუმი
* პრეფექტი
* ვიკარი
* ვიგინტისექსვირი
* ლიქტორი
* ინტერრექსი
 | * სამხედრო მაგისტრი
* იმპერატორი
* სენატის პრინცეპსი
* რომის იმპერატორი
* ავგუსტუსი
* კეისარი
* ტეტრარქი
 |
| **პოლიტიკა და კანონი**: |
| * სენატი
* Cursus honorum
* სახალხო კრებები
 | * კოლეგიალობა
* რომაული სამართალი
* რომის მოქალაქეობა
* იმპერიუმი
 |

**იმპერატორი** (ლათ. *imperator* - მბრძანებელი), მონარქის ტიტული. თავდაპირველად იმპერატორის საპატიო ტიტული რომაელ მხედართმთავრებს ენიჭებოდათ. ავგუსტუსუს დროიდან იმპერატორად იწოდებოდა რომის სახელმწიფოს მემკვიდრეობითი მეთაური, შემდეგში იმპერატორის ტიტული ზოგიერთი სხვა სახელმწიფოს მონარქებმაც მიიღეს (ტერმინი "იმპერატორი" არაევროპული ქვეყნების მონარქთა მიმართაც გამოიყენება - მაგ. ჩინეთის იმპერატორი - 1911-მდე, იაპონიის იმპერატორი).

რომის იმპერატორები
------------------

ავგუსტუსი 27 ძვ. წ. - 14 ახ. წ. (Caesar Avgvstvs)  

ტიბერიუსი - 14 - 37 (Ti. Caesar Avgvstvs)  

კალიგულა - 37 - 41 (C. Caesar Avgvstvs Germanicvs)  

კლავდიუსი - 41 - 54 (Ti. Clavdivs Caesar Avgvstvs Germanicvs)  

ნერონი - 54 - 68 (Nero Clavdivs Caesar Avgvstvs Germanicvs)  

გალბა - 68 - 69 (Imp. Ser. Svlpicivs Galba Caesar Avgvstvs)  

ოტონი - 69 (Imp. M Otho Caesar Avgvstvs)  

ვიტელიუსი 69 (A. Vitellivs Avgvstvs Imp. Germanicvs)  

ვესპასიანე - 69 - 79 (Imp. Caesar Vespasianvs Avgvstvs)  

ტიტუსი - 79 - 81 (Imp. Titvs Caesar Vespasianvs Avgvstvs)  

დომიციანე - 81 -96 (Imp. Domitianvs Caesar Avgvstvs)  

ნერვა - 96 - 98 (Imp. Caesar Nerva Avgvstvs)  

ტრაიანე - 98 - 117 (Imp. Caesar Nerva Traianvs Avgvstvs)  

ადრიანე - 117 - 138 (Imp. Caesar Traianvs Hadrianvs Avgvstvs)  

ანტონინუს პიუსი 138 - 161 (Imp. Caesar T. Aelivs Hadriavns Antoninvs Avgvstvs Pivs)  

მარკუს ავრელიუსი - 161 - 180 (Imp. Caesar M. Avrelivs Antoninvs Avgvstvs)  

ლუციუს ვერუსი - 161 - 169 (Imp. Caesar L. Avrelis Vervs Avgvstvs)  

კომოდუსი - 180 - 192 (Imp. Caesar L. Aelivs Avrelivs Commodvs Avgvstvs)  

პერტინაქსი - 193 (Imp. Caesar P. Helvivs Pertinax Avgvstvs)  

დიდიუს იულიანუსი - 193 (Imp. Caesar M. Didivs Severvs Ivlianvs Avgvstvs)  

სეპტიმიუს სევერუსი 193 - 211 (Imp. Caesar L. Septimivs Severvs Pertinax Avgvstvs)  

კლოდიუს ალბინუსი - 193 - 197 (Imp. Caesar D. Clodivs Septimivs Albinvs Avgvstvs)  

პესცენიუს ნიგერი - 193 - 194 (Imp. Caesar C. Pescenivs Niger Ivstvs Avgvstvs)  

კარაკალა - 211 - 217 (Imp. Caesar M. Avrelivs Antoninvs Caracalla Avgvstvs)  

გეტა - 217 - 218 (Imp. Caesar P. Septimivs Geta Avgvstvs)  

მაკრინუსი - 217-218 (Imp. Caesar M. Opelivs Macrianvs Avgvstvs)  

ელაგაბალი - 218-222 (Imp. Caesar M. Avrelivs Antoninvs Avgvstvs)  

ალექსანდრე სევერუსი - 222-235 (Imp. Caesar M. Avrelivs Severvs Alexander Avgvstvs)  

მაქსიმინუსი - 235-238 (Imp. Caesar C. ivlivs Vervs Maximinvs Avgvstvs)  

გორდიანუს I - 238 (Imp. Caesar M. Antoninvs Gordianvs Sempronianvs Romanvs Africanvs Avgvstvs)  

გორდიანუს II - 238 (Imp. Caesar M. Antoninvs Gordianvs Sempronianvs Romanvs Africanvs Avgvstvs)  

პუპიენუსი 238 (Imp. Caesar M. Clodivs Pvpienvs Maximvs Avgvstvs)  

ბალბინუსი - 238 (Imp. Caesar D. Caelivs Calvinvs Balbinvs Avgvstvs)  

გორდიანუს III - 238-244 (Imp. Caesar M. Antonivs Gordianvs Avgvstvs)  

ფილიპე არაბი - 244-249 (Imp. Caesar M. Ivlivs Philippvs Avgvstvs)  

ფილიპე (უმცროსი) -247-249 (Imp. Caesar M. Ivlivs Philippvs Avgvstvs)  

დეციუსი -249-251 (Imp. Caesar C.Messivs Qvintvs Traianvs Decivs Avgvstvs)  

დეციუს (უმცროსი) 251 (Imp. Caesar Q. Herrenivs Etrvscvs Messivs Decivs Avgvstvs)  

ჰოსტილიანუსი - 251 (Imp. Caesar C. Valens Hostilianvs Messivs Qvintvs Avgvstvs)  

ტრებონიანუს გალლუსი - 251-253 (Imp. Caesar C. Vibivs Trebonianvs Gallvs Avgvstvs)  

ველუზიანუსი - 251-253 (Imp. Caesar C. Vibivs Afinivs Gallvs Avgvstvs)  

ემილიანუსი - 353 (Imp. Caesar M. Aemilianvs Avgvstvs)  

ვალერიანუსი - 253-260 (Imp. Caesar P. Licinivs Valerianvs Avgvstvs)  

გელლიენუსი - 253-268 (Imp. Caesar P. Licinivs Egnativs Gallienvs Avgvstvs)  

პოსტუმუსი - 258-268 (Imp. Caesar M. Cassianivs Latinivs Postvmvs Avgvstvs)  

ვიქტორინუსი - 268-270 (Imp. Caesar M. Piavonivs Vitrorinvs Avgvstvs)  

კლავდიუს II - (Imp. Caesar M. Avrelivs Clavdivs Avgvstvs)  

ტეტრიკუსი -270-273 (Imp. Caesar C. Pivs Esvvivs Tetricvs Avgvstvs)  

კვინტილუსი - 270 (Imp. Caesar M. Avrelivs Clavdivs Qvintvllvs Avgvstvs)  

ავრელიანუსი - 270-275 (Imp. Caesar L. Domitivs Avrelivs Avgvstvs)  

ტაციტუსი - 275-276 (Imp. Caesar M. Clavdivs Tacitvs Avgvstvs)  

ფლორიანე -276 (Imp. Caesar M. Annivs Florianvs Avgvstvs)  

პრობუსი - 276-282 (Imp. Caesar M.Avrelivs Probvs Avgvstvs)  

კარუსი - 282-283 (Imp. Caesar M. Avrelivs Carvs Avgvstvs)  

კარინუსი - 283-284 (Imp. Caesar M.Carinvs Avgvstvs)  

ნუმერიანე - 283-284 (Imp. Caesar M. Avrelivs Nvmerivs Nvmerianvs Avgvstvs)  

დიოკლეტიანე - 284-305 (Imp. Caesar C. Avrelivs Valerivs Diocletianvs Avgvstvs)  

მაქსიმიანე - 286-305 (Imp. Caesar M. Avrelivs Maximianvs Avgvstvs)  

გალერიუსი - 293-311 (Imp. Caesar C. Galerivs Valerivs Maximianvs Avgvstvs)  

კონსტანციუს I - 393-306 (Imp. Caesar M. Flavivs Valerivs Constantivs Avgvstvs)  

კარაუსიუსი - 286—293 (Imp. Caesar M. Avrelivs Mavs. Avgvstvs)  

ალლექტუსი - 293-296 (Imp. C. Allectvs Avgvstvs)  

ფლავიუს სევერუსი -305-307 (Imp. Caesar Flavivs Valerivs Severvs Avgvstvs)  

მაქსიმინუსი - 305-313 (Imp. Caesar Galerivs Valerivs Maximinvs Avgvstvs)  

მაქსენციუსი - 307-312 (Imp. Caesar M. Avrelivs Velrivs Maxsentivs Avgvstvs)  

ალექსანდრე - 308-311 (Imp. Caesar L. Domitivs Alexander Avgvstvs)  

ლიცინიუსი - 308-324 (Imp. Caesar Valerivs Licinianvs Licinivs Avgvstvs)  

კონსტანტინე დიდი - 306-337 (Imp. Caesar C. Flavivs Valerivs Constantinvs Avgvstvs)  

კონსტანტინე II -337-340 (Imp. Caesar Flavivs Clavdivs Constantinvs [Ivnior] Avgvstvs)  

კონსტანსი -337-350 (Imp. Caesar Flavivs Ivlivs Constans Avgvstvs)  

კონსტანციუს II -337-361 (Imp. Caesar Ivlivs Constantivs Avgvstvs)  

მაგნეციუსი - 350-353 (Imp. Caesar Flavivs Magnvs Magnetivs Avgvstvs)  

იულიანე განდგომილი - 361 - 363 (Imp. Caesar Flavivs Clavdivs Ivlianvs Avgvstvs)  

იოვიანე - 363-364 (Imp. Caesar Flavivs Iovianvs Avgvstvs)  

ვალენტინიანე I - 364-375 (Imp. Caesar FlavivsValentinianvs Avgvstvs)  

ვალენტი - 364-378 (Imp. Caesar Flavivs Valens Avgvstvs)  

გრაციანე - 367-383 (Imp. Caesar Flavivs Gratianvs Avgvstvs)  

ვალენტინიანე II - 375-392 (Imp. Caesar Flavivs Valentinianvs Avgvstvs)  

მაგნუს მაქსიმუსი - 383-388 (Imp. Caesar Magnvs Maximvs Avgvstvs)  

ფლავიუს ვიქტორი - 384-388 (Imp. Caesar Flavivs Victor Avgvstvs)  

ევგენიუსი - 392-394 (Imp. Caesar Flavivs Evgenvs Avgvstvs)  

თეოდოსიუს I - 379-395 (Imp. Caesar Flavivs Theodosivs Avgvstvs)

### დასავლეთ რომის იმპერია

ჰონორიუსი - 395-423 (Imp. Flavivs Honorivs)  

კონსტანტინე III - 407-411 (Imp. Flavivs Clavdivs Constantinvs)  

პრისკუს ატალუსი - 409-410/414-415 Priscvs Attalvs )  

კონსტანციუს III 421- (Imp. Flavivs Constantivs Avgvstvs)  

იოვინუსი - 423-425 (Iohannes)  

ვალენტინიანე III - 425-455 (Flavivs Placidvs Valetinianvs)  

პეტრონიუს მაქსიმუსი - 455 (Petronivs Maximvs)  

ავიტუსი - 455 - 456 (Avitvs)  

მაიორიანუსი - 457-461 (Maiorianvs)  

ლიბიუს სევერუსი - 461-465 (Libivs Severvs)  

პროკოფიუს ანტემიუსი - 467-472 (Procopivs Anthemivs)  

ოლიბრიუსი - 472 (Olibrivs)  

გლიცერიუსი - 473-474 (Glicerivs)  

ნეპოსი - 474-475 (Nepos)  

რომულუს ავგუსტულუსი - 475-476 (Romvlvs Avgvstvlvs)