recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**რკინისკალოს სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, რკინისკალოზე. განეკუთვნება ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეს. გაითხარა 1963, 1965 და 1969 წლებში, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ. ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა რ. რამიშვილი. სამაროვანის ზედაპირი დაფარული იყო 20-25 სმ სისქის კორდოვანი ფენით, რომლის ქვეშაც წარმოქმნილი იყო რიყის სხვადასხვა ზომის ქვისაგან შემდგარი ქვაყრილის მთლიანი საფარი. ამ ქვაყრილში და მის ქვეშ მდებარე თიხნარ ნიადაგში, მიწის ზედაპირიდან სხვადასხვა სიღრმეზე მოთავსებული იყო ქვაყრილიანი ორმოსამარხები. გათხრილია 37 სამარხი. 

სამარხთა ყველაზე დიდი ჯგუფი მიწის ზედაპირიდან 0,45-1 მეტრ სიღრმეზე მდებარეობდა. მათ უმრავლესობაში სამარხეული ინვენტარი და მიცვალებულის ნაკლული ძვლები ქვაყრილში ისე იყო არეული, რომ დაკრძალვის წესის გარჩევა გაძნელდა. შედარებით უკეთ იყო შემონახული უფრო ღრმად მდებარე სამარხები. ქვედა იარუსის სამარხები, ზედასთან შედარებით, მეჩხერადაა განლაგებული. თიხნარ ნიადაგში ოვალურად ამოჭრილ ორმოებში არქეოლოგებს პერიოდულად ხვდებოდა, კიდურებმოკეცილი, მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე მდებარე ჩონჩხი, რომელსაც თავი სამხრეთით ან სამხრეთ-დასავლეთით ჰქონდა მიმართული. 

სამაროვანზე გამოვლენილი ნივთიერი მასალა მრავალრიცხოვანი და მრავალგვარია: თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს სამკაული, რკინის საბრძოლო იარაღი, ძვლის ნივთები, მძივები და სხვა. მასალა ინახება არქეოლოგიურ კვლევით ცენტრის, დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ. ჯორბენაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 387.
**სპორტსმენების სოფელი** (აზერ. Atletlər kəndi) — საცხოვრებელი ტერიტორია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, რომელიც განკუთვნილია სპორტსმენების, მათი მწვრთნელების და ა.შ. საცხოვრებლად, რომლებიც მონაწილეობდნენ I ევროპულ თამაშებში 2015 წელს, ისლამური სოლიდარობის თამაშებში 2017 წელს და XV ევროპის ახალგაზრდულ საზაფხულო ოლიმპიურ ფესტივალზე „ბაქო-2019" [1]. 

აღნიშნული დასახლება მდებარეობს ბაქოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ოლიმპიური სტადიონის მოპირდაპირედ - რომელიც არის ოლიმპიური თამაშების მთავარი ასპარეზი აზერბაიჯანში. ეროვნული ტანვარჯიშის არენა მდებარეობს თითქმის მოპირდაპირე მხარეს. ადგილი საკმაოდ კარგად შეირჩა, რადგან ეროვნული ტანვარჯიშის არენა, საკმაოდ დატვირთული იყო შეჯიბრებებით ბაქოს I ევროპულ თამაშებში. სხვათა შორის, ამ სპორტის წარმომადგენლებმა პირველად შეამოწმეს სპორტსმენების სოფელი 2014ლ წელს, როდესაც ბაქომ რიტმული ტანვარჯიშის ევროპის ჩემპიონატს უმასპინძლა.

სპორტსმენების სოფელი უზრუნველყოფს სპორტსმენებსა და თამაშების სხვა მონაწილეებს ყველა პირობას კომფორტული, მოსახერხებელი და უსაფრთხო ყოფნისთვის. სპორტსმენების სოფელი შედგება 8-13 სართულიანი და ერთი ადმინისტრაციული შენობისგან. 1042 ბინაში, რომელიც საცხოვრებელ კორპუსებში მდებარეობს, შეიქმნა ყველა პირობა დაახლოებით 7,500 ადამიანის საცხოვრებლად [2]. ასევე არის სტუმრების საგუშაგო, რომელიც არეგულირებს სპორტსმენების ნათესავებისა და მეგობრების სოფელში შესვლას.

ორგანიზატორები უზრუნველყოფენ ორ დიდ რესტორანს. ერთი მათგანი გთავაზობთ აზერბაიჯანული სამზარეულოს კერძებს, ხოლო მეორე - ევროპულს. რესტორნებში ერთდროულად სამი ათასი სპორტსმენის განთავსებაა შესაძლებელი და ფუნქციონირებს დილის 5 საათიდან 12 საათამდე. ეს არის ერთ–ერთი უდიდესი სამზარეულო ევროპაში, რომელიც თამაშების დროს ამზადებს საკვებს 80 ათასი კგ პროდუქტიდან. რესტორნის ეს განრიგი ძალიან მოსახერხებელია სპორტსმენებისთვის, ვინაიდან ზოგი მათგანი შეჯიბრამდე წონის აწევას ეწევა და ნამდვილად არ ჭამს ძალიან ბევრს, ზოგი კი წონის მატებას საჭიროებს. თავის მხრივ, სამედიცინო პუნქტები სოფელში 24 საათის განმავლობაში იმუშავებს. სხვადასხვა ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წარმომადგენლები ადმინისტრაციულ შენობაში დასახლდებიან.

ასევე სპორტსმენთა სოფელში არის სპეციალური ცენტრები: 24 საათიანი კლინიკა, საინფორმაციო ცენტრი, სპორტული დარბაზი და ა.შ. 

უნდა აღინიშნოს, რომ სპორტსმენების სოფელში შეიქმნა ყველა პირობა, რომ შეჯიბრის შემდეგ სპორტსმენებმა დაისვენონ. სპორტსმენების განკარგულებაშია 24 საათიანი დასვენებისა და გასართობი ცენტრები. მაგალითად, თამაშების მონაწილეებს შეუძლიათ ითამაშონ ვიდეო თამაშები, მაგიდის ჩოგბურთი, ბილიარდი, ისარგებლონ ინტერნეტით, უყურონ სატელევიზიო არხებს ან წავიდნენ კინოთეატრში.

ბუნებრივია, მეტი ყურადღება ექცეოდა იმ ადგილების მოწყობას, სადაც სპორტსმენები ცხოვრობენ, კერძოდ, ოთახების. ისინი აკმაყოფილებენ არა მხოლოდ ოლიმპიური სოფლების, არამედ ძვირადღირებული საცხოვრებელი კომპლექსების უმაღლეს სტანდარტებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სპორტსმენების სოფელი

სქოლიო
------

1. ↑  Делегации стран, принимающих участие в «Баку-2019», устроили веселье в Деревне атлетов. 1news.az (21 июля 2019).
2. ↑  Евроигры: Грандиозная Деревня атлетов в Баку — репортаж
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **რკონი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

რკონის ხიდი
**რკონის ხიდი** — ისტორიული ხიდი დღევანდელი კასპის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობს რკონის სამონასტრო კომპლექსის ტერიტორიაზე. გადებულია მდინარე თეძამზე. ხიდზე გადიოდა გზა, რომელიც შიდა ქართლს თრიალეთთან აკავშირებდა. ხიდი თარიღდება XII–XIII საუკუნეებით. იგი ერთმალიანია (12,5 მ), მორკალური ფორმისა (თაღის სიმაღლე მდინარის ზედაპირიდან 7,6 მ, სიგანე 2,2 მ). ნაგებია ნატეხი ქვით კირის მკვრივ დუღაბზე. თაღის ქვედა პირი შედარებით გრძელი ქვებით არის ნაშენი, ზედა უფრო მომცროთი. ხიდის ბურჯები ბუნებრივ კლდოვან საფუძველს ეყრდნობა. კონსტრუქციული მოსაზრებით, შუა ნაწილი ნაპირებზე გაცილებით მაღალაა აზიდული. ხიდი თავდაპირველი სახითაა შემორჩენილი და საქართველოს ფეოდალური ხანის ხიდების ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია. 

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რკონის ხიდი***

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 188-189.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
ლიეტუვის ეთნოგრაფიული რეგიონები. ჟემოიტია ნაჩვენებია მწვანე ფრად
**ჟემაიტია** (ჟჲამაიტია, ლიეტ. Žemaitija, ჟემ. Žemaitėjė; სამოგიტია, ადრინდ. ჟმუძი) — ეთნოგრაფიული რეგიონი თანამედროვე ლიეტუვის ჩრდილო-დასავლეთში. ისტორიულად — ნემანის ქვემო დინებასა და ვინდავას (ვენტას) შორის მდებარე ქვეყანა. ჟმუძს ასევე უწოდებდნენ აქ მობინადრე ლიეტუვურ ტომებს (იხ. ჟემაიტები).

ზოგიერთი პოლონელი ისტორიკოსის აზრით, ჟემაიტია XIII და XIV საუკუნეშიც კი დიდ ფართობს იკავებდა. რეგიონის სანდო ისტორია XIII საუკუნიდან იწყება, როდესაც მეზობლად გერმანელები გაჩნდნენ და სავსეა მათთან მომხდარი ბრძოლების შესახებ ინფორმაციით XV საუკუნის დამდეგამდე. ჟემაიტია საკმაო ხანს იცავდა გერმანელებისგან საკუთარ სარწმუნოებასა და დამოუკიდებლობას. ქვეყანაში რამოვეს წმინდა სავანე იყო, სადაც ჯერ კიდევ XV საუკუნეში ლიეტუვიდან ოტებული კულტმსახურები აფარებდნენ თავს.

ამასთან ჟემაიტია ეროვნული გადმოცემების და ჩვეულებების გულმხურვალე დამცველი იყო და გაალმასებით იცავდა ლიტველი დიდი მთავრების მიერ სიახლეების შეტანისგან. 1254 წლის მოლაპარაკების მიხედვით მინდოვგი ჟმუძს ლივონიის ორდენს გადასცემს. 11 წლის შემდეგ ლატვიელებისა და კურონების დახმარებით თავისუფლდება ლივონიელი რაინდებისგან, თუმც, მოკლე ხანში ტევტონთა ორდენთან უხდება ბრძოლა. განსაკუთრებით ხშირი და სახიფათო იყო გერმანელთა თავდასხმები XIV საუკუნეში, რაც მხოლოდ კეისტუტის დროს გადავიდა პარტიზანულ ომში. კეისტუტის სიკვდილისთანავე 1382 წელს ლიტვის დიდმა მთავარმა იაგაილომ ჟმუძი ლივონელებს გადასცა. მაგრამ ჟმუძელები მალევე აჯანყდნენ და ლივონური უღელი მოიცილეს. 1398 წელს ჟმუძი ვიტოვტმა ხელახლა მიუბოძა ლივონელებს, რომელთაც 1400-1401 წწ აჯანყების შემდეგ ხელმეორედ გადასცეს გერმანელებს. 1410 წელს ჟემაიტიამ გერმანელთა შეჭრა მოიცილა თავიდან. ამ დროიდან ამ მიწების მფლობელები ვიტოვტი და იაგაილო აქ ქრისტიანობას ავრცელებენ, რაც მოსახლეობის სასტიკი წინააღმდეგობების გამო, მხოლოდ XVI საუკუნეშიღა მკვიდრდება იეზუიტების მიერ.

აქ არსებობდა განსაკუთრებული ავტონომიური ერთეული - ჟმუძის სამამასახლისო.

თავიდანვე ჟემაიტიას განსაკუთრებული ერისმთავარი ჰყავდა, რომელიც ძირითადში მხოლოდ ლიტვის დიდ მთავარს ექვემდებარებოდა. მისი დედაქალაქი იყო როსეინი. 1492 წელს დიდმა მთავარმა ალექსანდრემ ჟმუძებს პრივილეგიები მისცა. ჟემაიტიის დარჩენილი ისტორია თავიდან ბოლომდე ლიეტუვის ისტორიაში შედის და ერთიან დისციპლინად მოიაზრება. 1795 წელს ჟმუძის ოლქი ლიტვის გუბერნიაში შევიდა, 1801 წელს — ვილენის, საბოლოოდ კი კოვენის გუბერნიაში.

ჟემაიტიის დიდი გერბი

ლიტერატურა
----------

* „ჟმუძის ნარკვევები" დრევლიანსკის („პანთეონში" 1855 წ. № 1)
* „Zbiorek rzeczy swojskisch kunauce i rozrywce dla młodzieży" Ewarysta Estkowskiego (პოზნანი; 1859)
* „წმინდა ჟმუძი" („დასავლეთ რუსეთის უწყება", 1865 წ. №№ 8 და 9)
* „კოვენის გუბერნიის მოკლე აღწერა." (1889)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიეტუვისა და ლიეტუველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**რაჟდენ მათეს ძე გვეტაძე** (დ. 29 ივლისი, 1897, ციხია, ახლანდელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი — გ. 1 დეკემბერი, 1952, თბილისი) — ქართველი მწერალი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა სამკლასიანი სასწავლებელი და უსახსრობის გამო დაიწყო მუშაობა შეგირდად. პარალელურად სწავლობდა საღამოს სკოლაში. ბეჯითი ახალგაზრდა დაეწაფა წიგნებს და ამავე პერიოდში გადადგა პირველი მორიდებული ნაბიჯები ლიტერატურაში. 1913 წელს გამოქვეყნდა მისი ლექსები, ხოლო 1915 წელს პირველი წიგნი „მთვარის ზღაპარი". ამ პერიოდში იგი უახლოვდება „ცისფერ ყანწელებს", რაც აისახა კიდეც მის იმდროინდელ კრებულებში.

რ. გვეტაძემ პროზაში შედარებით გვიან დაიწყო მუშაობა. 1929 წელს გამოვიდა მისი პირველი დიდი რომანი „თეო". ამას მოჰყვა „ჭიაკოკონა", ხოლო 1935 წელს ერთ სიუჟეტურ ქარგაზე აგებული ნოველების კრებული „ლაშაური საღამოები", რომელიც ახალი ეტაპია მის შემოქმედებაში.

რ. გვეტაძემ მრავალი პროზაული და პოეტური ნაწარმოები უძღვნა სამამულო ომს. მათ შორის კრებულები „მართალი ნოველები", „ცხოვრება იწყება თავიდან", ლექსები „შვილის წერილი" და მრავალი სხვა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია პოპულარული ლექსი „სიმღერა შალამბერიძეზე", რომელიც ხალხმა სიმღერად აქცია. მწერლის პროზაული ნაწარმოებები გამოირჩევა მაღალი პროფესიონალიზმითა და ღრმა ემოციურობით, ხოლო მისი ლექსები მუსიკალურობითა და სიმარტივემდე სისრულით.

რ. გვეტაძე ნაყოფიერ მთარგმნელობით მოღვაწეობას ეწეოდა. მან გაამდიდრა ქართული მწერლობა მსოფლიო მნიშვნელობის ისეთი ძეგლებით, როგორიცაა ძველინდური ეპოსი „რამაიანა", ფრანგული ეპოსი „სიმღერა როლანდზე". მანვე თარგმნა აგრეთვე ნეკრასოვის, ფრანკოს, და სხვა რუსი, უკრაინელი, სომეხი, ბელორუსი მწერლების ნაწარმოებები.

1935-1950 წლებში სათავეში ედგა გამომცემლობა „ფედერაციას" (შემდგომში „საბჭოთა მწერალი").

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 104, თბ. 1994
**პუშკინის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** (რუს. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы) — კარის მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია პუშკინში, სანაპიროს ქუჩაზე. ეკლესია აგებულია 1870-1872 წლებში, ეკლექტიკის სტილში. ტაძარი მიწერილია სოფიას ტაძარზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ცარსკოესელოს ნიკოლაევსკის გიმნაზია ააშენეს იპოლიტ მონიგეტისა და არქიტექტორ ალექსანდრე ვიდოვის პროექტის მიხედვით. პროექტი ითვალისწინებდა ტაძრის მშენებლობას, მაგრამ გიმნაზია გაიხსნა 1870 წლის 20 სექტემბერს, ეკლესია კი ჯერ კიდევ არ იყო ნაკურთხი, არ ჰქონდა საეკლესიო ჭურჭელი, არ იყო შიგნით აღჭურვილობა, მხოლოდ კანკელი იდგა ეკლესიაში. 

ამ დღეს ტაძარში ლოცვა აღავლინა რაველის ეპისკოპოსმა პავლე ლებედევმა, რომელშიც მონაწილეობდა იმპერატორი ალექსანდრე II. 

იმისათვის, რომ ეკლესიის მშენებლობა სწრაფად წარმართულიყო გიმნაზიის პედაგოგიურმა საბჭომ 1870 წლის 16 ნოემბერს გამოყო თანხა 300 რუბლი, ხოლო დირექტორმა ი. პისკარიოვმა პირადად გამოყო 240 რუბლი. გიმნაზიისა და საზოგადოების წარმომადგენლებმა შექმნეს საკონსულტაციო კომიტეტი. კომიტეტის მოღვაწეობის შედეგად შეაგროვეს 15 000 რუბლი ტაძრის მშენებლობისთვის.

1872 წლის 14 იანვარს საზეიმოდ შედგა ქალაქის ჰოსპიტალის სამლოცველოდან საკურთხევლის გადატანა გიმნაზიის ეკლესიაში, რომელიც გაარემონტეს და მოამზადეს კურთხევისთვის. 

1872 წლის 10 ნოემბერს ეკლესია აკურთხეს ღვთისმშობლის შობის სახელზე. კურთხევის ცერემონიალი შეასრულა მიტროპოლიტმა ისიდორე ნიკოლსკიმ ეპისკოპოს პალადი რაევის თანამონაწილეობით. ტაძრის კურთხევა შედგა ღვთისმშობლის შობის სახელზე და არა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, როგორც ადრე იყო ჩაფიქრებული. 

ტაძრის კურთხევიდან 1878 წლამდე ეკლესია მიწერილი იყო პუშკინის ეკატერინეს ტაძარზე. 1878 წლიდან ტაძარს საკუთარი სასულიერო პირების გუნდი ჰყავს. პირველი წინამძღვარი იყო ალექსანდრე როჟდესტვენსკი, პოეტ ვსევოლოდ როჟვეტვენსკის მამა. 

ეკლესიაში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა კვირაობით და დღესასწაულის დღეებში.

1909 წლის 17 დეკემბერს გიმნაზიის ეკლესიაში დაკრძალეს გიმნაზიის დირექტორი ინოკენტი ანენსკი. 

ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1922 წელს. საეკლესიო ღირებულების ნაწილი გააგზავნეს გატჩინოში, ხოლო მეორე ნაწილი კანკელის ჩათვლით სკოლის ადმინისტრაციას გადაეცა. 

1988 წელს შენობაში განთავსდა თოჯინების თეატრი, შემდეგ კი საწყობი. 

2006 წლის 19 ოქტომბერს ეკლესიის დაბრუნების შესახებ სანქტ-პეტერბურგის პუშკინის რაიონის ადმინისტრაციამ მიიღო ეკლესიის დაბრუნების გადაწყვეტილება. 

2007 წლის იანვარში ტაძრის გუმბათზე დაამონტაჟეს ჯვარი, ხოლო 27 იანვარს შედგა პირველი ლიტურგია.

ლიტერატურა
----------

* Краткий исторический очерк Императорской Николаевской Царскосельской гимназии за XXV лет (1870-1895). — СПб.: Паровая Скоропечатня П. Ф. Яблонского, 1895. — С. 97—99.
* Ласточкин С. Я. Рубежанский Ю. Ф. Царское Село - резиденция российских монархов: Архит. и воен.-ист. очерк. — 2-е изд. доп. и перераб. — СПб.: Тип. "Правда", 2000. — ISBN 5-85991-043-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Народный каталог православной архитектуры
* Церковь Рождества Пресвятой Богородицы

სქოლიო
------

1. ↑  Возрождение храма Николаевской мужской Царскосельской гимназии
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **დუმბაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**სამსონ დუმბაძე** (დ. 2 თებერვალი, 1866, შემოქმედი — გ. 1938, გორი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. იყო ცნობილი ლოტბარისა და მგალობლის, ანტონ დუმბაძის შვილი. მისი ძმები, იოსები, ნიკოლოზი, მიხეილი და ივანე აგრეთვე რუსეთის არმიის გენერლები იყვნენ. მათ შორის ყველაზე ცნობილი იყო ივანე დუმბაძე, რომელიც იალტის მთავარმმართებელი იყო. 

განათლება მიიღო თბილისის კადეთა კორპუსში და ნიკოლაევსკის ინჟინერთა სასწავლებელში. სამხედრო სამსახურს შეუდგა 1883 წლის 31 აგვისტოდან. გაგზავნილ იქნა პირველ კავკაციურ ბატალიონში, სადაც მიიღო პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბსკაპიტნის (1891) და კაპიტნის (1894) ჩინები. ამის შემდეგ დაასრულა ნიკოლაევსკის საინჟინრო აკადემია, გახდა პოდპოლკოვნიკი (1902) და პოლკოვნიკი (1902). 1915 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. აღმოსავლეთ რუსეთში იყო თეთრების მოძრაობის წევრი. დაპატიმრებული იყო რვა წლის განმავლობაში, სასჯელს იხდიდა ბუტირკის ციხეში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Думбадзе Самсон Антонович
**ორნელა მუტი** (იტალ. Ornella Muti, ნამდვილი სახელი **ფრანჩესკა რომანა რიველი**, იტალ. Francesca Romana Rivelli; დ. 9 მარტი, 1955, რომი, იტალია) — იტალიელი მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1955 წლის 9 მარტს რომში. მამამისი ნეაპოლიტანელია, ხოლო დედა წარმოშობით ესტონეთიდანაა. ფილმებში თამაშობს 15 წლის ასაკიდან. ძირითადად იტალიურ ფილმებში, თუმცა 1980 წელს ითამაშა ბრიტანულ ფანტასტიკურ ფილმში „ფლეშ გორდონი". 1984 წელს გამოჩნდა გერმანელი კინორეჯისორის ფოლკერ შლენდორფის ფილმში „სვანის სიყვარული" ალენ დელონთან ერთად. მუტი მუშაობდა იტალიელ რეჯისორებთან, – მარკო ფერერთან და დინო რიზთან, ერთად. ფლობს უძრავ ქონებას იტალიაში, საფრანგეთსა და მონაკოში. 1994 წელს მუტი მონაკოს მცხოვრები გახდა. ორნელა მუტი — კანის კინოფესტივალის მუდმივი საპატიო სტუმარია.

დაქორწინებული იყო ორჯერ. 1998 წლიდან მსახიობი პლასტიკურ ქირურგ სტეფანო პიკოლოსთან ერთად ცხოვრებს. მუტის ჰყავს ორი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი. 2008 წელს ორნელა მუტიმ აამუშავა საკუთარი საიუველირო ხაზი, ბუტიკების გახსნით რომში, მილანში, პარიზში, რიგაში, მოსკოვში და ალმათიში.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1981 | ფ |  *უზომოდ შეყვარებული*  | *Innamorato pazzo* | კრისტინა |
| 1987 | ფ |  *კაზანოვა*  |  *Casanova*  | ჰენრიეტა |
| 1987 | ფ |  *გამოცხადებული სიკვდილის ქრონიკა*  | *Chronicle of a Death Foretold* | ანჯელა ვიკარიო |
| 1991 | ფ |  *ოსკარი*  | *Oscar*  | სოფია პროვოლონე |
| 1998 | ს |  *გრაფი მონტე კრისტო*  | *The Count of Monte Cristo*  | მერსედესი
 |
| 2001 | ფ |  *სასტუმრო*  | *Hotel*  | ფლამენკოს გამომცხადებელი |
| 2012 | ფ |  *სიყვარულით რომში*  | *To Rome with Love* | პია ფოსკარი |

ჯილდოები
--------

2 ივნისი, 1995 – "იტალიის რესპუბლიკის წინაშე გაწეული სამსახურის" ორდენის სარდლი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ორნელა მუტი*** 

* 

* ორნელა მუტი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑
**რაჟდენ პირველმოწამის მარტვილობა (წამებაჲ და ღუაწლი წმიდისა დიდისა მოწამისა რაჟდენისი)** — ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელიც მოგვითხრობს სპარსი რაჟდენის მოღვაწეობასა და მარტვილობაზე, რომელიც ქართლში მოვიდა ვახტანგ გორგასლის დროს და ქრისტიანობის მიღებისათვის აწამეს თანამემამულეებმა, რომლებიც იმ ხანებში შემოესიენ ქართლს. როგორც ნაშრომიდან ჩანს, რაჟდენის „სიმხნე და მოთმინება", ძველად აღწერილი, მალე დაკარგულა, ამიტომ ავტორს ახალი თხზულება დაუწერია. რადგანაც, მის პერიოდში გავრცელებული ყოფილა მეტაფრასული მიმართულება, თავისი ნაშრომი მას ამ მიმართულებით განუვითარებია. ავტორს ხელთ ჰქონია ქართული მატიანეების პირველი კრებული — „ცხოვრებანი ქართველთანი", რომელსაც ის ძველ მატიანეს უწოდებს. აქედან მას ამოუღია უმთავრესი ფაქტები ვახტანგისა და სპარსელების ურთიერთდამოკიდებულებისა, რომელმაც იმსხვერპლა რაჟდენი. აგრეთვე, ხელთ ჰქონია დავით და კონსტანტინეს მარტვილობა. მაშასადამე, თხზულების დაწერის თარიღად მიჩნეულია XII საუკუნის მეორე ნახევარი. მისი ავტორი უცნობია.

ლიტერატურა
----------

* *კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე*, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. I, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, 1954. — გვ. 84-85.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ორბელიანი**. |

**პაპუნა ორბელიანი** — XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე, სამეფო კართან დაახლოებული პირი. მას ეკუთვნის ისტორიული თხზულება „ამბავი ქართლისანი", რომელიც ეხება 1739-1758 საქართველოს ისტორიას და წარმოადგენს სეხნია ჩხეიძის ნაშრომის გაგრძელებას.

ორბელიანი კარგად იცნობდა საქართველოს და მეზობელი ქვეყნების ცხოვრებას. იგი მეფის უფლებებსა და პოზიციებს იცავდა, ერთიანი და ძლიერი საქართველო მისი პოლიტიკური იდეალი იყო. ორბელიანის ნაშრომში მოიპოვება ცნობები ქვეყნის ეკონომიკურ მდგომარეობაზე, მოსახლეობის მიგრაციაზე, სავაჭრო გზებისა და სხვების შესახებ. მას კარგად აქვს შენიშნული ოსმალური მიწათმფლობელობის წესის შეუსაბამობა ქართულ სოციალურ ცხოვრებასთან. ორბელიანი ცდილობდა აეხსნა ისტორიულ მოვლენათა მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი. მას კარგად ესმოდა ისტორიის მნიშვნელობა მომავალი თაობის აღზრდაში.

ორბელიანი გადმოგვცემს თვალით ნანახ ან სარწმუნო კაცთა მონათხრობ ფაქტებს, ემყარება სანდო წყაროებს. მისთვის არ არის უცხო პროვიდენციალიზმის იდეები, ზოგიერთ შემთხვევაში იგი ქვეყნის მარცხს ცოდვათა სიმრავლით ხსნის (მაგ. აჯი-ჩალაბისაგან ქართველ მეფეთა დამარცხებას 1752 წელს და სხვა).

ორბელიანის თხზულება ვრცელია, მდიდარია ქრონოლოგიური, გენეალოგიური და გეოგრაფიული ცნობებით.

პაპუნა ორბელიანი პირადი მოღვაწეობით იცავდა მეფის უფლებებსა და პოზიციებს. თითქმის ყველგან და ყოველთვის თან ახლდა ერეკლე II-ს, უშუალოდ მონაწილეობდა ბრძოლებში. თხზულებაში ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით, დაწვრილებით და ზუსტად არის გადმოცემული ისტორიული ფაქტები და მოვლენები: თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ს ბრძოლა ქვეყნის ცენტრალიზაციისათვის ამიერკავკასიის მუსლიმურ სახანოებთან, ლეკიანობასთან და სხვ. ნაწარმოები მდიდარია აგრეთვე გენეალოგიური და გეოგრაფიული ცნობებით. 

პაპუნა ორბელიანის ნაშრომმა უკვე თანამედროვეთა მიერ დაიმსახურა მაღალი შეფასება. 1773 წელს „ამბავი ქართლისანი" გადაწერა ხარების ტაძრის დეკანოზმა დავითმა და მას „მცირე ქართლის ცხოვრება" უწოდა. ივანე ჯავახიშვილის შეფასებით, „აღორძინების ხანის ქართული საისტორიო მწერლობის მშვენებად ვახუშტის შემდგომ სწორედ პაპუნა ორბელიანი უნდა ჩაითვალოს".

ლიტერატურა
----------

* *ჯავახიშვილი ივ.* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 8, თბ. 1977;
* *ხანთაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 558.
**ჟაკ ბეკერი** (ფრანგ. Jacques Becker; დ. 15 სექტემბერი, 1906, პარიზი — გ. 21 თებერვალი, 1960, იქვე) — ფრანგი კინორეჟისორი და სცენარისტი.

ბიოგრაფია
---------

ჟაკ ბეკერი 1932 წლიდან მუშაობდა ჟან რენუარის ასისტენტად. მისი პირველი მნიშვნელოვანი დამოუკიდებელი ფილმია „უკანასკნელი კოზირი" (1942). ბეკერის 
შემოქმედება ჟანრობრივად მრავალფეროვანია. გამოირჩევა დაოკებული ემოციით, ხასიათების წვდომით. 
დაქორწინებული იყო ფრანსუაზა ფაბიანზე, რომელიც თავის დროზე ცნობილი მსახიობი იყო. მათი შვილი ჟან ბეკერი (დ. 1938), აგრეთვე დღეისათვის ცნობილი ფრანგი კინორეჟისორია.

ჟაკ ბეკერს გადაღებული აქვს 20-მდე კინოფილმი. მოღვაწეობდა ასევე როგორც სცენარისტი და მსახიობი. დგავდა დრამას, კომედიასა და კრიმანულურ კინოფილმებს. გარდაიცვალა 53 წლის ასაკში, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში.

ყველაზე ცნობილი ფილმებია: „ანტუანი და ანტუანეტი" (1947), „ედუარდი და კაროლინა" (1951) და „ხვრელი" (1960).

ფილმოგრაფია
-----------

* 1942 — უკანასკნელი კოზირი (*Dernier Atout*)
* 1943 — გუპი, წითელი ხელები (*Goupi Mains Rouges*)
* 1943 — ფალბალასი (*Falbalas*)
* 1947 — ანტუანი და ანტუანეტი (*Antoine et Antoinette*)
* 1949 — პაემანი ივლისში (*Rendez-vous de juillet*)
* 1951 — ედუარდი და კაროლინა (*Édouard et Carolineo*)
* 1952 — ოქროს ჩაფხუტი (*Casque d’or*)
* 1953 — Touchez pas au grisbi (*Touchez pas au grisbi*)
* 1957 — არსენ ლიუპენის თავგადასავალი (*Les Aventures d’Arsène Lupin*)
* 1958 — მონპარნასი, 19 (*Montparnasse 19*)
* 1960 — ხვრელი ( *Le Trou*)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჟაკ ბეკერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* Жак Беккер, Высказывания, фильмы, [М. 1969].
**რაპანუი** ან **რაპა ნუი** — ხალხი, აღდგომის კუნძულის ადგილობრივი, პოლინეზიური მოსახლეობა. უკიდურესი აღმოსავლეთპოლინეზიური კულტურა — რაპანუის ხალხი, აღდგომის კუნძულის მოსახლეობის 60%-ს შეადგენს, გარკვეული ნაწილი ასევე ცხოვრობს კონტინენტურ ჩილეში. ლაპარაკობენ რაპანუის ენაზე. 2002 წლის აღწერის მიხედვით, კუნძულის მოსახლეობა 3 304 ადამიანს შეადგენს, რომელთაგან თითქმის ყველა დასავლეთ სანაპიროზე, ქალაქ ჰანგა-როაში ცხოვრობს. 

2011 წლის მონაცემებით, რაპანუის შემოსავლების ძირითად წყაროს ტურიზმი წარმოადგენს, რომელიც ძირითადად გიგანტური ქანდაკებების — მოაის ირგვლივ ფოკუსირდება. ასევე მოყავთ ზოგიერთი ხილი, ისიც ადგილობრივი გამოყენებისთვის. 

რაპანუის ხალხი ყოველთვის იბრძოდა საკუთარ უფლებებზე კუნძულის მფლობელობის საკითხში და ნახევრად-დამოუკიდებლობისათვის. ადგილობრივების ბოლოდროინდელი საპროტესტო გამოსვლები ჩილეური მმართველობის წინააღმდეგ, ჩილეს არმიის მხირდან ძალადობაში გადაიზარდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რაპანუი (ენა)
* აღდგომის კუნძული

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აღდგომის კუნძული, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* Rapanui: The Edmunds and Bryan Photograph Collection

სქოლიო
------

1. ↑
**პფალცური მემკვიდრეობა**, *პფალცის მემკვიდრეობისათვის ომი, ორლეანის ომი* (ფრანგ. Guerre de la Ligue d'Augsbourg) — 1688-1697 წლების ომი საფრანგეთსა და ევროპის სახელმწიფოების კოალიციას – ე. წ. აუგსბურგის ლიგას შორის. დაიწყო 1688 წლის სექტემბერში პფალცში ლუი XIV-ის ჯარების შეჭრით, რომელმაც პფალცის ტერიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილზე პრეტენზიების საბაბად თავისი ძმის ცოლის (1685 წელს გარდაცვლილი პფალცის კურფიურსტის კარლის ასულის) ინტერესების დაცვა გამოაცხადა. საომარი მოქმედება გერმანიის სხვა რაიონებში, ნიდერლანდსა და ესპანეთშიც გავრცელდა. საფრანგეთის ჯარები 1688-1691 წლებში გაიგზავნა ირლანდიაშიც ანტიინგლისური აჯანყების დასახმარებლად, ომი ზღვაზეც (ამერიკის ნაპირებამდე) წარმოებდა. საფრანგეთის არმიამ მოიპოვა მთელი რიგი დიდი გამარჯვებები ფლერიუსთან (1690 წ.), სტენკერკენთან (1692), ნერვინდენთან (1693 წ.), მაგრამ 1692 წლის 29 მაისს დამარცხდა ინგლის-ჰოლანდიის გაერთიანებულ ფლოტთან ბრძოლაში ააგის კონცხთან. პფალცური მემკვიდრეობის ომი რიისვიკის ზავით დასრულდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 236.
სამსონის შადრევნის რეკონსტრუქცია
**სამსონის შადრევანი** ან **ფელიციალი** (უკრ.: Фонтан Самсон, Феліціял), უკრაინული ბაროკოს სტილის შადრევანი კიევის პოდილის რაიონში. შადრევანი XVIII საკუნეში ააგეს, თუმცა ბოლშევიკებმა იგი 1934 (თუ 1935) წელს დაანგრიეს. აღდგენილ იქნა 1981 წელს კიევის რუსეთის 1500 წლისთავზე.

ისტორია
-------

ლომთან მორკინალი სამსონის პირველი ქანდაკება ამ ადგილას 1749 წელს გაჩნდა. ქანდაკება არქიტექტორი ივანე გრიგოროვიჩ-ბარსკის პროექტით შეიქმნა წყალმომარაგების ახალი სისტემის გაყვანასთან ერთად. ეს კიევში პირველი წყალგაყვანილობა იყო. თუმცა წყლის რეზერვუარი ამ ადგილას ჯერ კიდევ კიევის რუსეთის პერიოდიდან არსებობდა. წყალი მასში ხის მილებით მოედინებოდა, ხოლო პოდოლის მცხოვრებლები მას საკუთარი საჭიროებებისთვის იყენებდნენ. იმ პერიოდში, როდესაც ევროპაში მოდაში შემოვიდა ცენტრალური მოედნების ქანდაკებებიანი შადრევნებით მორთვა, კიეველებმაც გადაწყვიტეს საკუთარი რეზერვუარის მცირე შადრევნით გალამაზება. შადრევანი წრიულ როტონდაში მოაქციეს. მასში დადგეს ანგელოზის ხის ქანდაკება ხელში თასით, რომლიდანაც წყალი გადმოედინებოდა. როტონდის თავზე გაჩნდა კიდევ ერთი ანგელოზის ფიგურა, რომელსაც ქარი ატრიალებდა. ამ პავილიონს "ფელიციონს" უწოდებდნენ. დღესასწაულების დღეებში შადრევნის წყალს სამღვდელოება აკურთხებდა, ხოლო როტონდის სვეტებს ხის ტოტებით რთავდნენ. ბიბლიურ გმირს მკერდზე ჯვრებს ჰკიდებდნენ, რათა მას ქალაქი უბედურებისგან დაეცვა. XVIII საუკუნის ბოლოს როტონდის სახურავზე მზის საათი დააყენეს, თუმცა საათი პავილიონთან ერთად პოდოლში 1811 წელს მომხდარმა გრანდიოზულმა ხანძარმა გაანადგურა. როტონდა მალევე აღადგინეს, თუმცა უკვე უსაათოდ.

1934 წელს ყველასთვის საყვარელი შადრევანი მოულოდნელად დაშალეს. გადმოცემით, ეს შემთხვევით მოხდა. რომელიღაც დღესასწაულის წინ ერთ-ერთ ადგილობრივ მმართველს სამსონთან ნაგვის გროვა დაუნახავს და უბრძანებია: "მოაშორეთ!" ხელქვეითებმა გადაწყვიტეს, რომ მოშორების ბრძანება შადრევანს ეხებოდა და ამგვარად პოდოლზე შადრევანი გაქრა.

ახალი ცხოვრება "სამსონმა" ნახევარი საუკუნის შემდეგ მიიღო. კიევის რუსეთის 1500 წლის ზეიმის აღსანიშნავად ძველის ნიმუშად ამ ადგილას იგივე შადრევანი ააგეს. ეს შადრევანი დღეს პოპულარული ადგილია, როგორც ადგილობრივთა, ისე ქალაქის სტუმართა შორის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (უკრაინული) Самсон фонтан (სამსონის შადრევანი).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-12. ციტირების თარიღი: 2009-08-25. *Wiki-Encyclopedia Kyiv*
პაჟთა კორპუსის მეორე ასეული (1902–1903 წწ.)
**პაჟთა კორპუსი** (ლათ. Пажеский корпус) — პრივილეგირებული სამხედრო-სასწავლო დაწესებულება მეფის რუსეთში. განკუთვნილი იყო უმაღლესი არისტოკრატიის ბავშვების სამხედრო და სახელმწიფო სამსახურისათვის მოსამზადებლად. დაარსდა 1759 წელს პეტერბურგში როგორც პაჟების და კამერ-პაჟების აღზრდისა და სწავლების დაწესებულება. 1802 წელს, გვარდიული ნაწილებისთვის კვალიფიციური ოფიცრების მომზადების აუცილებლობასთან დაკავშირებით, გადაკეთდა კადეტთა კორპუსის სახის სასწავლო დაწესებულებად, სადაც მხოლოდ სამეფო კარის პაჟებს იღებდნენ. სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებების რეფორმის პერიოდში (1760-იანი წლები) გახდა 7-კლასიანი: 5 უმცროსი კლასი სამხედრო გიმნაზიის სახით და 2 უფროსი კლასი სამხედრო სასწავლებლის სახით. 1885 წლიდან ჰქონდა 7 საერთო კლასი, სადაც ისწავლებოდა კადეტთა კორპუსის სასწავლო გეგმის საგნები და ორი სპეციალური — სამხედრო და იურიდიული მეცნიერებები. პაჟთა კორპუსის კურსდამთავრებულები სარგებლობდნენ გვარდიაში და სპეციალურ ჯარებში სამსახურის უპირატესი უფლებით, იღებდნენ პოდპორუჩიკის (კავალერიაში — კორნეტის) ჩინს, სამხედრო სამსახურისათვის უუნაროები — მე-10, მე-12 და მე-14 კლასის სამოქალაქო ჩინებს.

სქოლიო
------

1. ↑   Пажеский корпус // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 19 — М. 1975.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სამსხვერპლო (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**სამსხვერპლო** — ქვის ბლოკის ან ქვის წყობის, კლდის, თიხის, ალიზის, ხის, მიწისა და ა. შ. შემაღლება (ზოგჯერ სიმბოლური გამოსახულებებით შემკული), რომელიც ვ. წარმართულ ხალხებში ღვთაებისადმი მსხვერპლის შესაწირად და ლოცვა-კურთხევისათვის იყო განკუთვნილი. ემსახურებოდა აგრეთვე მიცვალებულთა კულტს. დამახასიათებელია ყველა განვითარებული რელიგიისათვის, პრიმიტიული ხალხებს არა აქვთ. ხშირად სამსხვერპლოს აწყობდნენ ღია ცის ქვეშ ტაძრებთან, წმინდა აგილებსა და მოედნებზე, რათა მსხვერპლშეწირვის კვამლს ღვთაებამდე მიეღწია. სამსხვერპლო ეწყობოდა დახურულ ნაგებობებშიც (ტაძარი, სამლოცველო, საცხოვრებელი და აკლდამა).

საქართველო
----------

საქართველოში სამსხვერპლოების არსებობა დადასტურებულია ძვ. წ. VI—V საუკუნეში, ნეოლით-ენეოლითის ხანიდან. ქვემო ქართლის ადრინდელი სამიწადმოქმედო ნამოსახლარებზე. ოთახის ცენტრში გამართულ კერებში, რომელთა მთავარი ფუნქცია ცეცხლის შენახვა იყო, აღმოჩნდა შეწირული ნივთები და ცხოველთა ძვლები, რასაც მზის, ნაყოფიერების და „დიდი დედის" კულტს უკავშირებენ. მტკვარ-არაქსის კულტურის ძეგლებში გვხვდება კერასთან დაკავშირებული რქებიანი თიხის სადგრები. ზოგი მკვლევარი მათ „რქებიან საკურთხევლებად" მიიჩნევს (რ. დუსო). მრავლადაა აღმოჩენილი ითიფალური ხასიათის ნალისებრი ზესადგრები, ნალისებრი კერები და სამსხვერპლოები. ნაგებობებში დამოწმებულია თიხის შემაღლებები შესაწირავი ჭურჭლითა და სხვა ნივთებით.

თრიალეთში აღმოჩენილ ვერცხლის თასზე (ვ. წ. II ათასწლეული) გამოსახულია მაღალფეხიანი სამსხვერპლო ზოგიერთ თიხის ჭურჭელზე კი სამსხვერპლოს სქემატური გამოსახულებებია. გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარებზე აღმოჩენილია მრავალი სახის სამსხვერპლო: სათავსოთა შიგნით შემაღლებული და შელესილი თაროები თუ ორმოები, სავარძლისებური სამსხვერპლოები კერებითა და სხვადასხვა სიმბოლოთი, მრავალნაირი შეწირულებით, სამლოცველო სენაკები და საკულტო კომპლექსები (ნაცარგორა, ხოვლეგორა, ყათნალისხევი, დიღომი და სხვა), აგრეთვე საკულტო მოედნები მრავალრიცხოვანი ნივთიერი შეწირულებით (მელიღელე, მელაანი, არაშენდა, შილდა, ქვემო ქედი). ანტიკური ხანის ტაძარ-სამლოცველოთა ნიმუშებს წარმოადგენს ვანის ნაქალაქარისა და დედოფლის მინდვრის სატაძრო ქალაქის მთავარი ტაძრის სამსხვერპლოები.

ქართული ეთნოგრაფიულ სინამდვილეში შემონახულია ქართული საკულტო ადათ-წესები საკურთხ-საწირავი რიტუალით, საზოგადო კულტმსახურების ადგილები — ჯვარხატები და სხვა, რომლებშიც კარგად ჩანს მრავალი წარმართული ელემენტი.

ლიტერატურა
----------

* *გოგაძე ე.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 33—34.
სამედიცინო ეთიკის საერთაშორისო კოდექსი
მიღებულია მსოფლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ, ლონდონში, ინგლისში, 1949 წლის ოქტომბერი. განახლებულია:

22-ე მსოფლიო სამედიცინო ასმბლეის მიერ, სიდნეი, ავსტრალია, 1968 წლის აგვისტო;

35-ე მსოფლიო სამედიცინო ასამბლეის მიერ, ვენეცია, იტალია, 1983 წლის ოქტომბერი.

ექიმის ზოგადი მოვალეობები:

• ექიმი ყოველთვის უნდა ამკვიდრებდეს პროფესიული საქმიანობის უმაღლეს სტანდარტებს;

• ფინანსურმა ინტერესებმა არ უნდა მოახდინონ გავლენა დამოუკიდებელი და თავისუფალი, პაციენტის ინტერესების შესაბამისი პროფესიული გადაწყვეტილების მიღებაზე;

• ექიმი, მიუხედავად საქმიანობის სახისა, სამედიცინო დახმარებას უნდა ატარებდეს თავდადებით, სრული ტექნიკური და მორალური დამოუკიდებლობით, თანაგრძნობითა და ადამიანის ღირსების პატივისცემით;

• ექიმი პატიოსანი უნდა იყოს პაციენტებთან და კოლეგებტან ურთიერთობაში, უნდა ებრძოლოს სხვა ექიმების პროფესიულ და პიროვნულ ნაკლს, უნდა ამხელდეს სიცრუესა და თაღლითობას.

არაეთიკურად უნდა იქნეს მიჩნეული:

• თვითრეკლამა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს დაშვებულია მოცემული ქვეყნის კანონმდებლობით და ეროვნული სამედიცინო ასოციაციის ეთიკური კოდექსით;

• ნებისმიერი სახის საზღაურის გადახდა ან მიღება მხოლოდ სხვისი რეკომენდაციით ან მიმართვით პაციენტის მიღებისათვის და პაციენტის სხვა სპეციალისტთან გაგზავნისათვის;

• ექიმმა პატივი უნდა სცეს პაციენტის, კოლეგების, სხვა სამედიცინო პერსონალის უფლებებს, აგრეთვე, არ უნდა გაამჟღავნოს კონფედენციალური ინფორმაცია პაციენტის შესახებ. Iმ შემთხვევებში, თუ ექიმი იყენებს სამედიცინო დახმარების ისეთ ფორმებს, რომელთაც შეიძლება გააუარესონ პაციენტის ფიზიკური ან ფსიქიკური მდგომარეობა, ექიმმა უნდა იმოქმედოს მხოლოდ პაციენტის ინტერესების შესაბამისად;

• ექიმმა უნდა გამოიჩინოს უდიდესი სიფრთხილე აღმეჩენების, ახალი ტექნოლოგიების ან სამკურნალო მეთოდების არაპროფესიული არხებით გავრცელებისას.

• ექიმმა უნდა დაადასტუროს მხოლოდ ის, რაც თავად შეამოწმა.

ექიმის მოვალეობები ავადმყოფის წინაშე:

• ექიმს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ იგი მოვალეა დაიცვას ადამიანის სიცოცხლე;

• ექიმი მოვალეა უერთგულოს პაციენტს და მთელი თავისი ცოდნა მოახმაროს მას. თუ ექიმს არა აქვს გამოკვლევის ან მკურნალობის საშუალება, მან საამისოდ უნდა მოუხმოს სხვა ექიმს, რომელსაც ეს შესაძლებლობა გააჩნია:

• ექიმმა საიდუმლოდ უნდა შეინახოს ყოველივე თავისი პაციენტის შესახებ, ამ უკანასკნელის სიკვდილის შემდეგაც კი.

• გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების აღმოჩენა ექიმის ჰუმანიტარული მოვალეობაა იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ არის დარწმუნებული, რომ ასეთი დახმარების გაწევის სურვილი ან შესაძლებლობა სხვებსაც გააჩნიათ.

ექიმების მოვალეობები ერთმანეთის წინაშე:

• ექიმი ისე უნდა მოექცეს თავის კოლეგებს, როგორც იგი ისურვებდა, რომ მას მოქცეოდნენ;

• ექიმმა არ უნდა გადაიბიროს თავისი კოლეგების პაციენტები;

• ექიმმა უნდა დაიცვას მსოლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ მიღებული "ჟენევის დეკლარაციის" პრინციპები.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **რუსეთ-ირანის ომი**. |

*ცოცხალი ხიდი*, ფრანც რუბო
**რუსეთ-სპარსეთის ომი 1804-1813** — 1804 წლის მაისში ირანმა ულტიმატუმით მოსთხოვა რუსეთის იმპერიას კავკასიიდან თავისი ჯარები გაეყვანა და დაიწყო სამხედრო ძალების მობილიზება თავრიზში. საქართველოში დანიშნულმა რუსეთის იმპერიის მთავარსარდალმა პავლე ციციანოვმა დაასწრო და შეუტია. მან 
მამ 25 ივნისს ეჩმიაძინთან დაამარცა სპარსელები და უკან დაახევინა ირანის შაჰის მემკვიდრეს აბას-მირზას. ციციანოვმა ალყაში მოაქცია ერევანი, მაგრამ ვერ მოახერხა ერევნის სახანოს დაპყრობა. 1805 წლის ივნისში აბას-მირზა ყარაბაღში შეიჭრა, მაგრამ დამარცხდა რუსებთან. ციციანოვმა 1804 წელს აიღო განჯა, შეუერთა ის რუსეთის იმპერიას და უწოდა ელიზავეტოპოლი. ციციანოვმა შეძლო და ყარაბაღის, შაქისა და შირვანის სახანოებს რუსეთის მფარველობა მიაღებინა. ის ბაქოსკენ დაიძრა, მაგრამ ღალატით მოკლეს.

1806 წლის ოქტომბრის დასაწყისში რუსეთის ჯარებმა დაიკავეს აზერბაიჯანის დიდი ნაწილი და ქალაქი ბაქო, რუსეთის სამხედრო მოქმედებები გართულებული იყო ერთდროულად წარმოებული ომებით ოსმალეთთან (1806-1812), შვედეთთან (1808-1809) და საფრანგეთთან (1812). საქართველოს ახალი მთავარსარდალი ივანე გუდოვიჩი ცდილობდა ირანთის შაჰთან დაზავებას, მაგრამ შაჰი გაურბოდა მოლაპარაკებებს. სპარსელები დროდადრო არბევდნენ ბამბაკს, განჯას ან თალიშს, მაგრამ თავს არიდებდნენ უშუალოდ ბრძოლას. სპარსეთმა ვერ გამოიყენა 1810 წელს იმერეთისა და 1812 წელს კახეთის აჯანყებები რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ. 1812 წლის ოქტომბერში ასლანდუზთან რუსეთის 2-ათსიანმა ჯარმა გენერალ პეტრე კოტლიარევსკის სარდლობით გადამწყვეტი დამარცხება მიაყენა ირანის ჯარების მთავარ ძალებს, ხოლო 1813 წლის 1 იანვარს იმავე კოტლიარევსკიმ აიღო ლენქორანი. ირანი იძულებული იყო 1813 წლის 12 ოქტომბერს ხელი მოეწერა გულისტანის საზავო ხელშეკრულებისათვის, რომლის თანახმადაც ცნო დაღესტნისა, აზერბაიჯანისა და ქართლ-კახეთის შეერთება რუსეთთან და რუსეთის კონტროლი კასპიის ზღვაზე. სპარსეთს დარჩა ერევნისა და ნახიჩევანის სახანოები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 481.
* *აბაშიძე ზ. ბახტაძე მ, ჯანელიძე ო.*, „საქართველო და ქართველები", თბილისი, 2013. — გვ. 482-483, ISBN 978-9941-0-5498-3.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 რუსეთ-ირანის ომები  |
| --- |
|  |
| 
1651-1653 **·** 1722-1723 **·**  1796 **·** 1804-1813 **·** 1826-1828 **·** რუსეთის ინტერვენცია ირანში **·** მოკავშირეების შეჭრა ირანში |

 |
**პარაგვაის საგარეო პოლიტიკა** კონცენტრირებულია მეზობლებთან კარგი ურთიერთობების შენარჩუნებაზე; იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებს რეგიონულ თანამშრომლობაში. ქვეყანა გაეროს წევრია და ერთი ვადით, 1967-1969 წლებში ის უშიშროების საბჭოს წევრიც იყო. პარაგვაი რამდენიმე საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუციის წევრობას ინარჩუნებს, მათ შორის მსოფლიო ბანკის, შიდა ამერიკული განვითარების ბანკის და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის. იგი აგრეთვე გაერთიანებულია ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციაში, ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის ასოციაციაში (ALADI), რიოს ჯგუფში, ინტერპოლში, მერკოსურსა და სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირში. 

პოლიტიკურ დონეზე, დიპლომატიურ საკითხებსა და საერთაშორისო ურთიერთობებს პარაგვაის საგარეო ურთიერთობათა სამინისტრო წარმართავს, რომელიც ხელისუფლების აღმასრულებელი შტოს წინაშეა ანგარიშვალდებული. ამჟამინდელი მინისტრი, 2011 წლიდან არის ხორხე ლარა კასტრო.

სხვა სამხრეთამერიკული ქვეყნებისგან განსხვავებით, პარაგვაი აღიარებს ჩინეთის რესპუბლიკას (ტაივანს) და არა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას. დღეისათვის, პარაგვაი უმსხვილესი ქვეყანაა, რომელსაც ჩინეთის რესპუბლიკასთან ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს დამყარებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პარაგვაის საგარეო საქმეთა სამინისტრო (ესპანური)

სქოლიო
------

1. ↑  Ministry of Foreign Affairs (in Spanish only).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-11. ციტირების თარიღი: 2007-08-11.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პარაგვაის დროშა პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები |
| --- |
|  |
| ამერიკა | 
* არგენტინა
* ბოლივია
* ბრაზილია
* კოლუმბია
* მექსიკა
* პერუ
* აშშ
* ვენესუელა
 | Coat of arms of Paraguay |
|  |
| აზია | 
* აზერბაიჯანი
* ინდოეთი
* ისრაელი
* იაპონია
* სამხრეთი კორეა
* ტაივანი
* თურქეთი
 |
|  |
| ევროპა | 
* გერმანია
* რუმინეთი
* ესპანეთი
 |
|  |
| ოკეანეთი | 
* ავსტრალია
 |
|  |
| სხვა | 
* დიპლომატები
* საერთაშორიო ხელშეკრულებები
* ომები
 |

 |
**ოსმან სერვერ-ბეგ ათაბაგი**, *სერვერ-ბეი ათაბეკოვ-ქვაბლიანსკი* (დ. 20 აგვისტო, 1886 — გ. 13 დეკემბერი, 1962) — სამცხის ძველ მთავართა — გამაჰმადიანებულ ჯაყელთა შთამომავალი და მესხეთის მუსლიმთა პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერი. 

დაიბადა ახალციხეში, გავლენიანი მიწათმფლობლისა და რუსეთის იმპერიის არმიის გენერლის ოჯახში, რომლის მამულშიც სტუმრობდა და გარდაიცვალა იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის უმცროსი ძმა, დიდი მთავარი გიორგი. სერვერ-ბეგმა ევროპული განათლება მიიღო: გერმანიაში სამიწათმოქმედო და საბადოების ინჟინერიას, პეტერბურგში კი — სამართალს დაეუფლა. საქართველოში მისი დაბრუნება პირველი მსოფლიო ომის წლებს დაემთხვა. 1918 წელს მან მესხეთის მუსლიმთა ეროვნული საბჭო ჩამოაყალიბა და სათავეში ჩაუდგა პან-თურქისტულ და სეპარატისტულ მოძრაობას, რომელიც მიზნად ისახავდა მესხეთის საქართველოსგან ჩამოშორებას და ე.წ. სამხრეთ-დასავლეთ კავკასიის (ყარსის) რესპუბლიკაში გაერთიანებას. გამოსვლებს თან სდევდა სისხლიანი შეტაკებები მუსულმანებსა და ქრისტიანებს შორის. საბოლოოდ, 1919 წელს, საქართველოს არმიამ გენერალ გიორგი კვინიტაძის მეთაურობით გაანადგურა ამბოხებულთა რაზმები და ახალციხე და ართვინი საქართველოს შემოუმტკიცა. დამარცხებული სერვერ-ბეგი დედასთან და დებთან ერთად თურქეთში გაიქცა. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციისა და რუსეთ-თურქეთის 1921 წ. გარიგების შემდეგ ისტორიული მესხეთის დიდი ნაწილი, მ.შ. ართვინი და არტაანი (არდაჰანი) თურქეთის შემადგენლობაში აღმოჩნდა. სერვერ-ბეგი თურქეთის პარლამენტში აირჩიეს არდაჰანიდან. 1923 წელს, თურქეთში გვარების შემოღებასთან დაკავშირებით, მან ათაბეგის (Atabek) გვარი მიიღო. ამავე დროიდან იგი პოლიტიკას ჩამოშორდა და ინჟინრად მუშაობდა. დაიღუპა ავტოავარიაში, ქ. იზმირში.
**სსრკ საბჭოების VIII (საგანგებო) ყრილობა** (რუს. Чрезвычайный VIII Всесоюзный съезд Советов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1936 წლის 25 ნოემბერი - 5 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 2016 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 42%, გლეხი 40%, მოსამსახურე 18%. პარტიული შემადგენლობა: კომუნისტი 72%, უპარტიო 28%. წარმოდგენილი იყო 63 ეროვნება.

ისტორია
-------

ყრილობა მოიწვიეს სსრკ ახალი კონსტიტუციის პროექტის განსახილველად და დასამტკიცებლად, რომელიც წარმოადგინა 1935 წლის 6 თებერვალს საბჭოების VII ყრილობის მიერ არჩეულმა სსრკ ცაკის საკონსტიტუციო კომისიამ. ჯერ კიდევ 1936 წლის 11 ივნისს ახალი კონსტიტუციის პროექტი მოიწონა სსრკ ცაკმა და გამოქვეყნდა სახალხო განხილვისათვის. ყრილობაზე სსრკ ახალი კონსტიტუციის პროექტის შესახებ მოხსენებით გამოვიდა ი. სტალინი. მოხსენებაში მოცემული იყო იმ ძირეულ ცვლილებათა ანალიზი, რომელიც მოხდა ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში 1924 წლის შემდეგ (სსრკ I კონსტიტუციის მიღებიდან), ეკონომიკაში განმტკიცდა მეურნეობის სოციალისტური სისტემა. შეიცვალა არა მარტო საზოგადოების კლასობრივი სტრუქტურა, არამედ მუშათა კლასის, გლეხობისა და ინტელიგენციის სოციალისტური ბუნება. ყველა ეს და სხვა მრავალი აისახა სსრკ ახალ კონსტიტუციაში.

ყრილობამ ძირითადად მოიწონა და მიიღო სსრკ კონსტიტუციის პროექტი იმ დამატებითა და შესწორებატა განსახილველად, რომლებიც გამოითქვა როგორც საყოველთაო-სახალხო განხილვის, ისე ყრილობის მუშაობის დროს, და საბოლოო ტექსტის დასადგენად შეიქმნა სარედაქციო კომისია 220 კაცის შემადგენლობით (თავმჯდომარე ი. სტალინი). 1936 წლის 5 დეკემბერს ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა სსრკ ახალი კონსტიტუციის საბოლოო ტექსტი, რომელიც წარმოადგინა სარედაქციო კომისიამ. ეს კონსტიტუცია მოქმედებდა 1977 წლის ოქტომბრამდე, სსრკ ახალი კონსტიტუციის მიღებამდე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 538.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (1922 • დელეგატები) • II (1924 • დელეგატები) • III (1925 • დელეგატები) • IV (1927 • დელეგატები) • V (1929 • დელეგატები) • VI (1931 • დელეგატები) • VII (1935 • დელეგატები) • VIII (1936 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ენა**. |

მარტივი კოდი კომპიუტერული პროგრამისთვის, რომელიც დაწერილია C პროგრამირების ენაზე. გაშვების შემდეგ პროგრამა გამოიტანს შედეგს „Hello, World!"-ს.
***პროგრამირების ენა*** — ნიშნების ფორმალური სისტემა, რომელიც პროგრამების შესაქმნელად გამოიყენება. პროგრამირების ენას გააჩნია ლექსიკური, სემანტიკური და სინტაქსური წესები.

დღეისათვის არსებობს 2000–ზე მეტი პროგრამირების ენა და ყოველწლიურად მათი რიცხვი იზრდება. ზოგი ენა პოპულარობით სარგებლობს, ზოგსაც მხოლოდ ავტორები იყენებენ. პროფესიონალური პროგრამების შესაქმნელად შესაძლებელია რამდენიმე პროგრამირების ენის ერთდროული გამოყენებაც კი.

პროგრამირების ენების უდიდესი მრავალფეროვნება შეუძლებელს ხდის მათ კლასიფიკაციას რომელიმე ერთიანი შკალის მიხედვით. არ არსებობს ყველაზე კარგი პროგრამირების ენა ისევე, როგორც არ არსებობს ყველაზე კარგი ჩვეულებრივი სალაპარაკო ენა. პროგრამირების ენის არჩევა უნდა განისაზღვროს მისი მოსალოდნელი გამოყენების მიზნით.

ძირითადი მახასიათებლები
-----------------------

დონე
----

განარჩევენ მაღალი დონის და დაბალი დონის პროგრამირების ენებს. დაბალი დონის ენებში ხდება პროცესორის, ოპერატიული მეხსიერების და კომპიუტერის ნაწილების მართვა, მათ მიეკუთვნება ასემბლერი. მაღალი დონის ენებში ხშირია აბსტრაქცია – იქმნება მონაცემთა ისეთი ტიპები, რომლებიც არ არსებობს, მაგრამ კოდს მარტივ სამართავს გახდიან. უფრო მარტივად, რაც უფრო ახლოსაა პროგრამირების ენა ადამიანურ აზროვნებასთან, მით უფრო მაღალი დონისაა იგი და რაც უფრო ახლოსაა მანქანურთან, უფრო დაბალი დონისაა.

სინტაქსი
--------

ენების უმრავლესობას აქვს ტექსტური სინტაქსი. იგი პროგრამირების ენის ელემენტების სწორად ჩაწერას განსაზღვრავს. (იხ. ასევე C-ის მსგავსი სინტაქსი)

ბიბლიოთეკა
----------

ენებს ძირითადად აქვთ თავისი ბიბლიოთეკა. ბიბლიოთეკაში შესაძლებელია იყოს სტრუქტურები, მონაცემთა სხვადასხვა ტიპები, ფუნქციები...

დიზაინი
-------

პროგრამირების ენა წარმოადგენს პროგრამას, რომელიც ქმნის სხვა პროგრამებს. შეიძლება ერთ პროგრამირების ენას შეესაბამებოდეს ერთი პროგრამა, ან რამდენიმე პროგრამირების ენა გაერთიანებული იყოს.


|  |  |
| --- | --- |
| კომპიუტერი | *ეს სტატია კომპიუტერების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**რუთ დრეიფუსი** (დ. 9 იანვარი, 1940, სანქტ-გალენი, შვეიცარია) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი. შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი 1993-2000 წწ. შვეიცარიის ფედერალური პრეზიდენტი 1999 წელს.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1940 წლის 9 იანვარს სანქტ-გალენში. იგი წარმოშობით ებრაელია და არის მსოფლიოში მეორე ებრაელი ქალბატონი ჯანეტ ჯაგანის შემდეგ, რომელმაც დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. მისი ოჯახი, მის დაბადებამდე 1942 წელს ბერნში, ხოლო 1945 წლიდან ჟენევაში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც რუთ დრეიფუსმა მიიღო საშუალო განათლება.

კარიერა
-------

1958 წელს მიიღო სავაჭრო საქმის დიპლომი, რის შემდეგაც 6 წლის მანძილზე ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას. 1965–1968 წლებში იყო ჟენევის უნივერსიტეტის ფსიქო-სოციალური ცენტრის ასისტენტი, ხოლო მომდევნო წლებში მუშაობდა ჟენევის უნივერსიტეტის სხვადასხვა აკადემიურ თანამდებობებზე. იყო წარმატებული პროფკავშირული მოღვაწე და ადამიანის (განსაკუთრებით ქალების) უფლებების აქტიური დამცველი. 1989–1992 წლებში ჟენევის მუნიციპალური საბჭოს წევრია, ხოლო 1993 წელს აირჩიეს ფედერაციის საბჭოს წევრად. 1997 წელს პრეზიდენტ არნოლდ კოლერის მოადგილე ანუ ქვეყნის ფედერალური ვიცე-პრეზიდენტი. ფედერაციის საბჭოს წევრი იყო 2002 წლამდე. ამ ხნის განმავლობაში ასრულებდა ჯერ შინაგან საქმეთა, ხოლო შემდეგ იუსტიციის მინისტრის მოვალეობებს. დრეიფუსი არის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. კონფედერაციის პრეზიდენტად პარლამენტმა აირჩია 1998 წლის 9 დეკემბერს და პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ასრულებდა 1999 წლის 1 იანვრიდან ამავე წლის 31 დეკემბრამდე. პრეზიდენტის თანამდებობა მიიღო ფლავიო კოტისაგან და გადააბარა ადოლფ ოგის. მისი საპრეზიდენტო მანდატის განმავლობაში აქტიურად განიხილებოდა შვეიცარიის ევროკავშირში გაწევრიანების შესაძლებლობა, რომლის შესახებაც მან არჩევის პირველ დღესვე განაცხადა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ევროკავშირის წევრობა ძალზედ სასურველია მაგრამ ამას ერთპიროვნულად მიღება არ შეიძლება. ჩემი აზრით, ეს არის დამოუკიდებელი სუვერენული ქვეყნის ღირსების საკითხი და ამ გადაწყვეტილებას მხოლოდ შვეიცარიის მოსახლეობა მიიღებს" |
|  |  |

.

ქალბატონი რუთ დრეიფუსი ცნობილი ფემინისტია. მან პრეზიდენტად არჩევის დღეს განაცხადა 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ჩვენი მრავალი ათეული წლის ბრძოლა წარმატებით დამთავრდა მაგრამ იწყება ახალი ეტაპი. მოსახლეობის მშვენიერი ნახევარი, რომელიც ხშირად მოიხსენიება როგორც უმცირესობა, მამაკაცების თანასწორად უნდა იქნენ წარმოდგენილნი არამარტო პოლიტიკაში, ეს თანასწორობის პრინციპებიდან გამომდინარეობს, ჩვენ ეს გვინდა და მას (თანასწორობას) მოვიპოვებთ ნაბიჯ-ნაბიჯ." |
|  |  |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალი პრეზიდენტების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Jennifer Breger, Biography of Ruth Dreifuss, Jewish Women Encyclopedia (Eng.)

|
|  |
|
| წინამორბედი:რენე ფელბერი | **შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი**1993 – 2002  | შემდეგი:მიშლინ კალმი-რე |
|
| წინამორბედი:ფლავიო კოტი | **შვეიცარიის პრეზიდენტი**1999 | შემდეგი:ადოლფ ოგი |
გერბის წინა მხარე
გერბის უკანა მხარე
**პარაგვაის სახელმწიფო გერბი** — პარაგვაის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. მისი პირველი ვერსია 1820 წელს, დიქტატორ ფრანსიას რეჟიმის დროს შეიქმნა.

აღწერა
------

მრგვალ, თეთრ ფონს ესაზღვრება წითელი ზოლი წარწერით: *„República de Paraguay"* (პარაგვაის რესპუბლიკა). ცენტრში, ლურჯ ფონზე გამოსახულია ყვითელი, ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომელზეც შემოხვეულია ერთმანეთს გადაჯაჭვული პალმისა (მარცხნივ) და ზეთისხილის რტოები. 

გერბის უკანა მხარეს გამოსახულია ლომი, ჯოხისა და თავისუფლების ქუდის პირისპირ. წითელ ფონზე გასდევს წარწერა *„Paz Y Justicia"* (მვიდობა და სამართლიანობა). მიუხედავად იმისა, რომ ეს მხარე პარაგვაის დროშის უკანა მხარესაა გამოსახული, ის მაინც გამოიყენება ქვეყნის უმაღლეს სასამართლოში, წინა მხარესთან ერთად კი აღბეჭდილია პარაგვაის ეროვნული ვალუტის — გუარანის ბანკნოტებზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პარაგვაის დროშა
* პარაგვაის ჰიმნი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„პარაგვაის გერბი"** ვიკისაწყობში.
* Constitución de 1967, art. 4
* Ministerio de Educación y Cultura del Paraguay: Escudo Nacional დაარქივებული 2009-12-21 საიტზე Wayback Machine. (enlace roto)