recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
თბილისის სამების საკათედრო ტაძარში დაცული სახარება (ოთხთავი)
**წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის ოთხთავი** ანუ **სახარება** — ქართული ხელნაწერი სახარება, რომელიც 1984-2004 წლებში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა კურთხევით გადაიწერა სამების ტაძრისათვის. ხელნაწერი უხვადაა შემკული ქართული ტრადიციული მინიატიურებით. დღეს იგი დაცულია თბილისი წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში. 

სამების სახარება შესრულებულია ნუსხურით, საწერ მასალად გამოყენებულია სუფთად დამუშავებული პერგამენტი (ხბოს ტყავი). სახარება სულ 140 ფურცელს შეიცავს, მათი ზომები 70x90 სმ-ს შეადგენს, ხოლო წიგნის საერთო წონა — 32 კილოგრამს. ყდა შესრულებულია მოოქროვილი ჭედურობის ტექნიკით. მასზე გამოსახულია ჯვარი, რომელიც იყოფა ექვს ტოლ ნაწილად. თითოეულ ნაწილში გამოსახულია სცენები სახარებიდან: ნათლისღება, ამაღლება, ჯოჯოხეთის წარმოტყვევნა, ჯვარცმა, ხარება, შობა. სახარების ყდა შემკულია 35 სხვადასხვა ფერის ძვირფასი ქვით, ოთხი მახარებლის გამოსახულებები კი შემოსაზღვრულია პატარა ზომის მარგალიტებით.

სამების სახარება შემკულია რამდენიმე ასეული მინიატურით. ილუსტრაციებზე სამი წლის განმავლობაში მუშაობდნენ მხატვრები: რუსუდან ფეტვიაშვილი, თამარ გურაშვილი, ლიზა ჩქარეული, გურამ ჟვანია და სხვები.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Orthodoxy.ge, ბიბლია საქართველოში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Orthodoxy.ge, ბიბლია საქართველოში

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ოთხთავები |
| --- |
|  |
| ზოგადი სტატიები | 
სახარება • ოთხთავი • ქართული ხელნაწერი სახარებები |  |
|  |
| ცალკეული ოთხთავები | 
ადიშის ოთხთავი • ალავერდის ოთხთავი • ანჩის ოთხთავი • ბერთის I ოთხთავი • ბერთის II ოთხთავი • ბიჭვინთის ოთხთავი • გელათის ოთხთავი • ვანის ოთხთავი • ვარძიის ოთხთავი • იერუსალიმის ოთხთავი • ლაბსყალდის ოთხთავი • ლარგვისის ოთხთავი • მარტვილის ოთხთავი • მესტიის ოთხთავი • მოქვის სახარება • პარხლის I ოთხთავი • პარხლის II ოთხთავი • სამების ოთხთავი • ტბეთის I ოთხთავი • ტბეთის II ოთხთავი • ყანჩაეთის ოთხთავი • შიომღვიმის ოთხთავი • წყაროსთავის I ოთხთავი • წყაროსთავის II ოთხთავი • ხანმეტი ოთხთავი • ჯრუჭის I ოთხთავი • ჯრუჭის II ოთხთავი |
|  |
| 
იხილეთ ქართულ ოთხთავთა სრული სია |

 |
**საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება** (ინგლ. Georgian Society of Aesthetic Medicine) — ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება, რომელიც არის მსოფლიო გაერთიანების წევრი საზოგადოება, დაარსდა 2011 წლის 4 ნოემბერს.

ისტორია
-------

2012 წლის 24 თებერვალს, UIME-ს (Union Internationale de Médecine Esthétique) IX ევროპულ კონგრესზე მადრიდში, საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოება (სემსი) ერთხმად აღიარეს სრულუფლებიან წევრად ორგანიზაციაში (UIME), რომელიც აერთიანებს მსოფლიოს 27 ქვეყნის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოებას. 

საზოგადოების მიზანია გააერთიანოს ესთეტიკური მედიცინის სხვადასხვა დარგის ექიმები, ხელი შეუწყოს მათი კვალიფიკაციის ამაღლებას, მოაწყოს კონგრესები და კონფერენციები, სადაც მოხდება ექიმების შეხვედრა, გამოცდილების გაზიარება, მსჯელობა ამა თუ იმ საკითხებსა თუ შეცდომებზე, მოიწვიოს წამყვანი უცხოელი პროფესიონალები, ასევე მოახდინოს უცხოელი ექიმების ინფორმირება მსოფლიოში ამ სფეროში მიმდინარე სიახლეებისა და კონგრესების შესახებ. სემს-ის საბოლოო და მთავარი მიზანია ესთეტიკური მედიცინის განვითარება საქართველოში. 

UIME-ს წევრი ქვეყნები ყოველწლიურად მართავენ კონგრესებს თავის ქვეყნებში. 2013 წლის 16-17 სექტემბერს საქართველოს ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოებამ ჩაატარა I საერთაშორისო კონგრესი საქართველოში, თბილისში. მის მხარდასაჭერად კონგრესს დაესწრნენ და მოხსენებით გამოვიდნენ : UIME-ს პრეზიდენტი — ო. პანოვა, ამერიკის ესთეტიკური მედიცინის აკადემიის პრეზიდენტი — მ. დელუნი, უკრაინის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოების პრეზიდენტი — ვ. ცეპკოლენკო, პოლონეთის ესთეტიკური მედიცინის საზოგადოების პრეზიდენტი — ა. იგნასიუკი და აგრეთვე მოხსენებით გამოვიდნენ საქართველოში ამ სფეროში მოღვაწე წამყვანი სპეციალისტები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
**პარტიული მუშაკების ობელისკი** (რუს. Обелиск партработникам) — ობელისკი ქალაქ ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

ისტორია
-------

1941 წლის ოქტომბერში ფაშისტურმა გერმანიამ დაიკავა სსრკ-ის სამხრეთი ნაწილი. მათ სურდათ აეღოთ ქალაქი ტაგანროგი. ოქტომბრის დასაწყისში ბრძოლა უკვე ქალაქის მისადგომებთან მიმდიონარეობდა. 1941 წლის სექტემბერში ქალაქის მოსახლეობა და ხელმძღვანელობა ყაზარმულ მდგომარეობაზე გადავიდა. ამ პერიოდში ტაგანროგში ჩავიდა საოლქო პარტიული მუშაკების ჯგუფი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პარტიის როსტოვის საოლქო კომიტეტის მდივნები მ. ბოგდანოვი და გ. იაგუპევი. მათი ამოცანა იყო მოეხდინათ ორგანიზაციებისა და ადამიანების ევაკუაცია ქალაქიდან. პორტში აღჭურვილობის დატვირთვის ადგილზე მუშაობდა პარტიის საქალაქო კომიტეტის მდივნები ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო და სხვა ხელმძღვანელები. მ. რამაზანოვმა, ვ. ნატალევიჩმა და ს. მოროზოვმა მოსახლეობას დაურიგეს ქალაქის საწყობში დაცული ხორბლის მარაგი, რათა იგი არ ჩავარდნილიყო გერმანელების ხელში. 

1941 წლის 17 ოქტომბერს გამანადგურებელი ბატალიონი ჩაერთო ფაშისტური გერმანიის წინააღმდეგ ქალაქის ჩრდილოეთ კვარტალში მიმდინარე ბრძოლაში. 11 საათში პარტიული და საბჭოთა მუშაკების ჯგუფმა ნავსადგურში გადაინაცვლა. ორ საათში გერმანული დივიზია „ადოლფ ჰიტლერი" შეიჭრა ქალაქში. 1941 წლის 17 ოქტომბერს ტაგანროგი დაიკავა ვერმახტის ჯარმა. 

ხელმძღვანელობამ უკანასკნელებმა დატოვეს ქალაქი. ნავსადგურთან გაიმართა ბრძოლა, რომელშიც მძიმედ დაიჭრა კონტრ-ადმირალი სერგეი ბელოუსოვი, დაიღუპნენ მ. ბოგდანოვი, ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო, მ. რამაზანოვი, ვ. ნატალევიჩი და სხვ. მათ შორის იყო როსტოვის საოლქო კომიტეტის მდივანი გ. იაგუპევი. აღნიშნული პარტიული ლიდერები გასდაასვენეს აზოვში და იქ დაკრძალეს, მოგვიანებით მათი ნეშტი გადაასვენეს დონის როსტოვში. 1944 წელს ტაგანროგის პარტიის საქალაქო კომიტეტმ მიიღო გადაწყვეტილება ლუკა რეშეტნიაკი, ნ. სერდიუჩენკო, მ. რამაზანოვი და ვ. ნატალევიჩი დაეკრძალათ ტაგანროგში. 1944 წლის 27 აგვისტოს ისინი დაკრძალეს კომკავშირის ბულვარში მდებარე საძმო სასაფლაოზე.

1946 წელს საძმო სასაფლაოზე აღმართეს ობელისკი დაღუპულთა პატივისცემის ნიშნად.

აღწერა
------

1941 წლის 17 ოქტომბერს დაღუპულთა მემორიალს აქვს სხვა სახელიც — პარტიული მუშაკების ობელისკი. ძეგლი არის ობელისკის სახის, რომელიც აგებულია მუქი მწვანე მარმარილოს მასალით. იგი დგას საძმო საფლავზე აღმართულ კვარცხლბეკზე. ობელისკზე მიმაგრებულია ორი მემორიალური დაფა. ზედა დაფაზე არის წარწერა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Решетняк Лука Игнатьевич, секретарь ГК ВКП(б), Сердюченко Николай Яковлевич, секретарь ГК ВКП(б), Рамазанов Михаил Ильич, заместитель председателя горисполкома, Наталевич Владимир Леонтьевич, заведующий отделом горисполкома. Пали в борьбе с немецко-фашистскими захватчиками 17 октября 1941 г." |
|  |  |

 ქვემო დაფაზე კი არის შემდეგი წარწერა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „Вечная слава героям, павшим в борьбе за свободу и независимость нашей Родины!", „Память о вас никогда не умрет." |
|  |  |

ობელისკის მიმდებარე ტერიტორია კეთილმოწყობილია.

ლიტერატურა
----------

* Киричек М. С. Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 86. — ISBN 978-5-9901455-3-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник погибшим 17 октября 1941
* Они исполнили долг до конца.

სქოლიო
------

1. ↑  ВОВ 22.06.41 — 17.10.41
საქართველოს არასაპარლამენტო ოპოზიციური პარტიების კოალიცია, რომელიც შეიქმნა 2021 წლის ივნისში, ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობისათვის. 

ეროვნულ ფრონტში გაერთიანებულია 4 პოლიტიკურ პარტია: თავისუფალი საქართველო (ლიდერი - კახა კუკავა), ქრისტიან-დემოკრატები (გოჩა ჯოჯუა), ქართული არჩევანი (ბეჟან გუნავა) და თავისუფლება (კონსტანტინე გამსახურდია), აგრეთვე დამოუკიდებელ ადვოკატთა ჯგუფი, რომელთაც ხელმძღვანელობს - ზაზა ხატიაშვილი.

ეროვნული ფრონტი წარმოადგენს ცენტრისტულ პოლიტიკურ გუნდს, რომელიც ემიჯნება როგორც ივანიშვილის ოლიგარქიულ რეჟიმს, ასევე სააკაშვილის რეჟიმის რევანშისტულ მისწრაფებებს. 

დაარსებისთანავე ეროვნული ფრონტი გაემიჯნა ლგბტ -პროპაგანდას და იყო ერთადერთი ოპოზიციური გუნდი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო საქართველოს ეკლესიის მშვიდობიან აქციაში 2021 წლის 5 ივლისს (იმავდროულად ეროვნული ფრონტის ლიდერებმა დაგმეს ძალადობა ჟურნალისტების მიმართ, რასაც ადგილი ჰქონდა  აქციის ზოგიერთი მონაწილის მხრიდან).

ეროვნულმა ფრონტმა უკვე დაასახელა თბილისის მერობის კანდიდატი - ზაზა ხატიაშვილი და თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარეობის კანდიდატი - კახა კუკავა.

ოპონენტები (ქართული ოცნება, ნაციონალური მოძრაობა) მიიჩნევენ, რომ ეროვნული ფრონტი წარმოადგენს ულტრა-კონსერვატიულ ჯგუფს, თუმცა თავად ადრესატები ამგვარ შეფასებას არ ეთანხმებიან.

ეროვნული ფრონტის ლოგოს წარმოადგენს დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი სამფეროვანი დროშის სტილიზებული ვარიანტი.

სქოლიო
------

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.freegeo.ge
**სამგორის გორასამარხი**, ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ძეგლი სამგორის ვაკეზე, თბილისის აღმოსავლეთით დაახლოებით 20 კმ-ზე. სამგორში გამოვლენილი 3 დიდი ყორღანული ბორცვიდან 1948-51 წლებში გათხარეს (ხელმძღვანელი გ. ნიორაძე) ერთი, ე. წ. კოხრა გორა. დიამეტრი 51 მ. ბორცვის შუაგული წარმოადგენდა ქვების გუმბათოვან ნაყარს. წვაყრილის ქვეშ აღმოჩნდა ხის სწორკუთხა ნაგებობის — ჯარგვალურად ნაგები ორმაგი კედლების ნაშთები. ნაგებობა გარშემორტყმული იყო რამდენიმე წყება ხის მორებით. ვარაუდობენ, რომ ეს შენობაიმდროინდელი საცხოვრებლის მსგავსია. მიცვალებულის ფერფლიანი ურნა ჩაფლული იყო მოტკეპნილი იატაკის ქვეშ, ორმოში. თანმხლები ინვენტარი — თიხის შავპრიალა ჭურჭელი, სპილენძის ბრტყელი სატევრისპირი, ქვის ცულის ფრაგმენტი ცხვრის კოჭის ძვლები იატაკზე ეწყო. სამგორის გორასამარხის თიხის ჭურჭელი ტიპობრივად განეკუთვნება აღმოსავლეთ საქართველოს ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ბოლო პერიოდის (ძვ. წ. III ათასწლეულის II ნახევარი) ყორღანული კულტურის კერამიკას. აქ აღმოჩენილია როგორც ადრეული, ე. წ. მტკვარ-არაქსის კულტურისათვის დამახასიათებელი ნიშნების მქონე კერამიკა, ისე უფრო მოგვიანო, ე. წ. ბედენის ტიპის მცირე ჭურჭელი და სხვა. მისი კონკრეტული ასაკია ძვ. წ. XXIII-XXII საუკუნეები. სამგორის გორასამარხი გვაროვნული საზოგადოების სოციალური და ქონებრივი დიფერენციის საწყისი ეტაპის ამსახველი ტიპური ძეგლია.

ლიტერატურა
----------

* *გოგაძე ე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 710.
* „საქართველოს არქეოლოგია", თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 92-93.
**რომანოვების სასახლე** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. 

რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III რომანოვის ძის უფლისწულ გიორგის (1871-1899 წწ.) სამი სასახლე კურორტ აბასთუმანში XIX საუკუნის მიწურულში აშენდა. სამივე სასახლე მდინარე ოძრხის ნაპირას, კურორტ აბასთუმნის ზედა ნაწილში, ფალიაშვილის ქუჩის ბოლოში მდებარეობს. ორი ხის, ერთი ქვის სასახლე და მათი დამხმარე ნაგებობები რომანოვების სასახლეთა ერთიან კომპლექსს ქმნიან. სასახლეთაგან ხის ორსართულიანი სასახლე უფლისწულის მუდმივი საცხოვრებელი უნდა ყოფილიყო. აქ ესვენა მისი ნეშთი გარდაცვალების შემდეგ. ეს სასახლეა აღბეჭდილი საარქივო ფოტოებზეც. ბიბლიოგრაფიული წყაროებიც მეტ ცნობას სწორედ ამ ნაგებობაზე იძლევა. 

რომანოვების სასახლე საბჭოთა დროს სამივე სასახლეში სანატორიუმი „მესხეთი" იყო მოთავსებული. დღეს უფლისწულის სასახლეში დედათა მონასტერია განთავსებული. საარქივო ფოტოები მოწმობენ, რომ თავდაპირველად უფლისწულის ხის სასახლე ერთსართულიანი აუგიათ. მოგვიანებით, უფლისწულისვე სიცოცხლეში ნაგებობას მეორე სართული დააშენეს. ეს 1895 წლის ახლო ხანებში უნდა მომხდარიყო. სასახლემ უფლისწულის გარდაცვალებისა და რომანოვების საქართველოდან წასვლის შემდეგ მრავალი ცვლილება განიცადა, მაგრამ გადარჩენილი ნაწილი სავსებით ინარჩუნებს თავდაპირველ სახეს. ნაგებობა, რომელიც ერთიან კომპოზიციაში ევროპული, რუსულ-ხალხური და ადგილობრივი არქიტექტურის ნიშნებს აერთიანებს, ევროპული ნეორომანტიზმის გამოხმაურებად გვესახება. აღსანიშნავია ინტერიერის მორთულობა, რომელიც უფლისწულის თანადროულია. ყურადრებას იპყრობს კედლების ხის მოპირკეთება, კარნიზების სპეციფიკური ჩაღრმავებული დამუშავება, ბუხრების მორთულობა და რკინის აჟურულმოაჯირიანი ორი ხვეული კიბე. სასახლეები სასახლის ნაპირზე. იარეთ სასახლის ნაპირზე. სად ცხოვრობდნენ რომანოვები სასახლის ტერიტორიაზე მხატვრულ-არქიტექტურული ღირებულებით გამოირჩევა ქვის აუზი და წყარო. სასახლის ეზოში, დღევანდელი მონასტრის ტერიტორიაზე მდებარეობს წმინდა პანტელეიმონ მკურნალის ეკლესია, რომელიც ადგილობრივი ძველი ქვების გამოყენებით აშენდა და რომლის მშენებლობაც 2005 წელს დასრულდა (არქიტექტორი ლევან მიქუჭაძე). დღეს ამ შენობაში დედათა მონასტერი ფუნქციონირებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6224
ტურისტების ვიზიტი პარიზში
**პარიზის სინდრომი** (ფრანგ. syndrôme de Paris) — ნიშნებისა და სიმპტომების ერთობლიობა, რომელიც გამოუვლინდებათ ტურისტებს პარიზში, საფრანგეთში მოგზაურობის დროს. დადგენილია, რომ ამ სინდრომის მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარები არიან იაპონელები. თავდაპირველად პარიზის სინდრომის აღწერა გამოქვეყნდა ფრანგულ ჟურნალში - ჟ. ფსიქიატრია - ა. ვიალასა და თანაავტორების მიერ. პარიზის სინდრომი სტენდალის სინდრომთან ერთად კლასიფიცირდება, როგორც მოგზაურთა სიდრომი (ფრანგ. Syndrome du voyageur) და განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით რეპორტირდება.

სინდრომის აღწერა
----------------

პარიზის სინდრომისათვის დამახასიათებელია:  

* **ენობრივი ბარიერის არსებობა** - ტურისტმა არ იცის ფრანგული ან ფრანგებს არ ესმით მისი. მდგომარეობას ართულებს იდიომებისა და ყოველდღიური გამარტივებული ფრაზების გამოყნება. განსაკუთრებით მძაფრია ენობრივი ბაერიერი იაპონელებისათვის, რადგან ფრანგული და იაპონური ენები ძალიან განსხვავდება ჟღერადობით.
* **კულტურული განსხვავებულობა** გამოიხატება ადამიანურ ურთიერთობებში, მანერულობაში, ტემპერამენტში, იუმორში. ამას განსაკუთრებით გრძნობენ იაპონელები, როდესაც ფორმალური იაპონური ურთიერთობების საპირისპიროდ ფრანგულ გულღიაობას ხვდებიან.
* **პარიზის იდეალიზირებული ხატი** - ტურისტები, განსაკუთრებით იაონელები, პარიზს აიდიალებენ.
* **გადაღლა** - ტურისტები ხანმოკლე სამსახურეობრივი ან დასასვენებელი ვიზიტის დროს მიზნად ისახავენ რაც შეიძლება ბევრი რამის ნახვა მოასწრონ, არ დაკარგონ არც ერთი წამი, რაც იწვევს ემოციურ გადატვირთვას, გადაღლას, ენერგიულ გამოფიტვას და საბოლოოდ მათი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა უარსედება.

პარიზის სინდრომი არის ტურისტთა ფსიქოპათოლოგია და არა მოგზაურთა. ტურისტს აღენიშნება ემოციური აღგზნება, გულის რიტმის აჩქარება, შემოკლებული სუნთქვა, თავბრუ და სტენდალის სინდრომის მსგავსი ნიშნები, რომელიც აღწერა იტალიელმა ფსიქოლოგმა გრაციელა მაგერინიმ 1989წ. თავის წიგნში «სტენდალის სინდრომი» (La sindrome di Stendhal).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სტენდალის სინდრომი
* იერუსალიმის სინდრომი
* სტოკჰოლმის სინდრომი
* ლიმის სინდრომი

ლიტერატურა
----------

1. A. Viala, H. Ota, M.N. Vacheron, P. Martin, and F. Caroli. - "Les Japonais en voyage pathologique à Paris : un modèle original de prise en charge transcuturelle" - 5 - p. 31-34.   

2. Actualité: Voyage pathologique   

3. Magherini, Grazielle (1989). La sindrome di Stendhal: Il malessere del viaggiatore di fronte alla grandezza dell'arte. Ponte alle Grazie.

რესურსები ინტერენეტში
---------------------

* (ფრანგული) "მოგზაურობის პათოლოგია: დიფერენციული დიაგნოზის ისტორია. პარიზი,2005
* (ინგლისური) პარიზის სინდრომი - როგორ აგიჟებს იაპონელებს რომანტიკული ქალაქი დაარქივებული 2007-01-26 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური) პარიზის სინდრომი იაპონელებში: BBC-ის ახალი ამბები
* (ინგლისური) "ფრანგულ მანერებში დაოსტატება, კაროლინა უაიტი, BBC-ის ახალი ამბები
**თანამედროვე ცხოვრებაში ხელოვნებისა და ტექნოლოგიის საერთაშორისო ექსპოზიცია** (Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne) — საერთაშორისო გამოფენა, ჩატარდა 1937 წელს პარიზში, საფრანგეთი.

გამოფენები
----------

გამოფენათაგან ყველაზე თვალსაჩინო იყო ესპანური პავილიონი. ექსპოზიცია ესპანეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში ჩატარდა და ესპანეთის მეორე რესპუბლიკაში გაჩაღებული ბრძოლების მკაფიო ასახვა ამ პავილიონში პაბლო პიკასოს განთქმული ფერწერული ტილო "გერნიკა" იყო, რომელშიც ომის საშინელებებია აღბეჭდილი.

ორ სხვა აღსანიშნავ პავილიონთა შორის იყო ნაცისტური გერმანია და საბჭოთა კავშირი. მსოფლიო ექსპოზიციათა ორგანიზაციამ გერმანიის და საბჭოთა პავილიონები ერთმანეთის პირისპირ განათავსა. ამის გამო ჰიტლერმა მონაწილეობაზე უარის თქმა მოისურვა, თუმცა მისმა არქიტექტორმა ალბერტ შპეერმა, რომელმაც შემთხვევით პარიზში ყოფნისას საბჭოთა პავილიონის გეგმას მოჰკრა თვალი, დაარწმუნა იგი მონაწილეობაზე, აჩვენა რა გერმანიის პავილიონის საკუთარი გეგმა.

ექსპოზიცია დაგვიანებით გაიხსნა და ამ დროისთვის მხოლოდ გერმანული და საბჭოთა პავილიონები იყო დასრულებული. ამან და იმ ფაქტმაც, რომ ეს პავილიონები ერთამენეთის პირისპირ იყო განლაგებული, ექსპოზიცია თავისდაუნებურად ამ ორ დიდ იდეოლოგიურ მოწინააღმდეგეთა შორის პერსონალურ შეჯიბრად აქცია.

ნაცისტური სიმბოლოები გერმანული პავილიონის კოშკზე.
ხუთასი ფუტის სიმაღლის შპეერის პავილიონს ასრულებდა კოშკი, რომელსაც აგვირგვინებდა ნაცისტური სიმბოლოები - არწივი და სვასტიკა. პავილიონის თემა "გერმანიის სიამაყისა და მიღწევების" მონუმენტი იყო. მისი მიზანი მსოფლიოსთვის ახალი და ძლევამოსილი გერმანიის გაცნობა იყო, რომელსაც ეროვნული ღირსების გრძნობა აღდგენილი ჰქონდა. ღამით პავილიონს წყლის ილუმინაციები ანათებდა.

საბჭოთა პავილიონისთვის, რომლის არქიტექტორი ბორის იოფანი იყო, მასშტაბური სკულპტურა შექმნა ვერა მუხინამ. დიდებულ ნაგებობას აგვირგვინებდა შრომის ძლევამოსილების განმასახიერებელი მუშა მამაკაცისა და გლეხი ქალის ქანდაკება, რომელთაც ერთად ხელში ურო და ნამგალი ეჭირათ, კომუნისტური კავშირის სიმბოლოდ.

ჯილდოები
--------

პრეზენტაციაზე, შპეერიც და იაფანიც, რომელმაც ასევე დააპროექტა საბჭოების სასახლე, რომელიც მოსკოვში უნდა აგებულიყო, დაჯილდოვდნენ ოქროს მდელებით მათი შესაბამისი პროექტებისთვის. ასევე, ნიურნბერგის საპარადო მოედნის მოდელისთვის, ჟიურიმ შპეერს, მისი და ჰიტლერის გასაკვირად, გრან-პრი მიანიჭა. მოქანდაკე იოჰანე დე რიბერ კაიანუსმა, კომპოზიტორი რობერტ კაიანუსის შვილიშვილმა, ბრინჯაოს მედალი მოიგო სკულპტურისთვის "დედა და შვილი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნაცისტური არქიტექტურა
* სტალინისტური არქიტექტურა
* სტრიმლაინ მოდერნი
კარიბის ზღვა, პარია და კუნძული ტრინიდადი
**პარია** (ესპ. Golfo de Paria) — კარიბის ზღვის ყურე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირთან (ვენესუელა). 

ოკეანისგან გამოყოფს კუნძული ტრინიდადი და ნახევარკუნძული პარია, უკავშირდება — ბოკას-დელ-დრაგონის (ჩრდილოეთით) და ბოკა-დე-ლა-სეიერპეს (აღმოსავლეთით) სრუტეებით. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 160 კილომეტრზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 65 კილომეტრზე. ფართობი — 7 800 კმ². სიღრმე 22 მეტრამდე. იცის ძლიერი მოქცევითი დინება (სიჩქარე 3,5 კმ/სთ-ზე მეტი). პარიას ერთვის მდინარე სან-ხუანი და მდინარე ორინოკოს დელტის რამდენიმე ტოტი, მათ შორის კანო-მანამო. ყურის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაპირზეა ნავსადგური პორტ-ოვ-სპეინი (ტრინიდადი და ტობაგო).

ყურე გახსნა ქრისტეფორე კოლუმბმა, რომელმაც მას უწოდა დე-ლა-ბალენის ყურე (Golfo de la Ballena). სანაპიროებზე განვითარებულია თევზჭერა. XVIII საუკუნის არაერთ კარტოგრაფიულ წყაროზე პარია აღნიშნულია როგორც გოლფო-ტრისტე (***სევდიანი ყურე***).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პარია – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 685.

სქოლიო
------

1. ↑  Mapa de la ysla de Trinidad.  Archivo General de Indias. Unidad: Mapas y Planos. Signatura: MP-VENEZUELA, 185.Portal de Archivos Españoles
**„პარიზის ქრონიკა"**, *„ცხოვრება საქართველოჲსა"*, XVIII საუკუნის I ნახევრის ქართული ანონიმური საისტორიო თხზულება. აღწერილია 1373-1683 წლების ისტორიული მოვლენები. ქრონიკის ერთადერთი არასრული ხელნაწერი ინახება პარიზის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში. პირველად გამოსცა მარი ბროსემ პარიზში 1830 წელს (ლითოგრაფიული გამოცემა). 

„პარიზის ქრონიკა" კომპილაციაა. მისი უმთავრესი წყაროებია: რედაქტირებული „ქართლის ცხოვრება", „მესხური მატიანე", ფარსადან გორგიჯანიძის „საქართველოს ცხოვრება", გრიგოლ დოდორქელის „ცხოვრება და წამება ქეთევან დედოფლისა", იოსებ თბილელის პოემა „დიდმოურავიანი", როსტომ-ხანის 1648 წლის სიგელი, არჩილ მეფის „გაბაასება თეიმურაზისა და რუსთველისა". ბევრი წყარო არ არის მოღწეული თავდაპირველი სახით და შემონახულია „პარიზის ქრონიკაში" ჩართული მათი ზოგიერთი ნაწყვეტი.

გამოცემები
----------

* Marie-Félicité Brosset. *Chronique géorgienne*, Société royale asiatique de France, Paris, 1830 (Google Books)
* პარიზის ქრონიკა, ანუ ცხოვრება საქართველოჲსა და დიდი მოურავის ამბები. მეორე გამოც. ზ. ჭიჭინაძისაგან, ტფ. 1903
* ცხოვრება საქართველოჲსა (პარიზის ქრონიკა), გ. ალასანიას გამოც. თბ. 1980
* Парижская хроника / Пер. исслед. примеч. и указ. Г.Г. Аласания. Тбилиси, 1991 (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა)[*მკვდარი ბმული*]

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 690.
**სამთითა თოლია** (ლათ. Rissa tridactyla) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა.

მისი სხეულის სიგრძეა 38–40 სმ, მასა დაახლ. 400 (300–600) გ. საშუალო ზომების ზღვის თოლიაა, აქვს მრგვალი თავი, პატარა ნისკარტი, ვიწრო, გრძელი ფრთები და ოდნავ ამოჭრილი ბოლო. გალო მოკლეა, უკანა თითი რუდიმენტირებული. მოზრდილ (3 წელზე უფროს) ფრინველებს ზურგი, წელი და ფრთები ზემოდან მოცისფრო-რუხი აქვთ, ხოლო 6–8 გარე მომქნევი ბუმბულის წვერი — შავი, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრია. ზამთარში თხემი, კეფა და ქეჩო ურუხდება, თვალებს უკან და ზოგჯერ გააჩნია ნახევარწრეები. ნისკარტი ყვითელია, თვალის გარშემო არსებული წრე წითელი, ფეხები შავი. დედალ-მამალი ერთმანეთს ჰგავს; ახალგაზრდა ფრინველებს ფრთების ზემოთა მფარავ ბუმბულებსა და ბოლოს წვერებზე არებული მუქი ზოლები გამოარჩევს.

გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს მაღალ განედებში. ბუდობს ზღვის სანაპიროებისა და კუნძულების ციცაბო კლდეებზე, სამხრეთით ჩ. გ. 40°-მდე; გამრავლების პერიოდის გარდა ფართოდ მომთაბარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზღვებზე (ჩ. გ. 84°-დან 35°-მდე).

უმთავრესად იკვებება პლანქტონური უხერხემლოებითა (კიბოსნაირებით, მოლუსკებით, მედუზებით, ჭიებით) და მცირე ზომის თევზებით, ზამთარში აგრეთვე თევზის სარეწის ნარჩენებითა და მძორით.

სახლობს კოლონიებად, რომლებიც მოიცავს რამდენიმე ათეულიდან 100 ათასამდე წყვილს; სხვა თოლიასებრთა და ალკასებრთა ოჯახის ფრინველებთან ერთად ბუდობის დროს აყალიბებენ ფრინველთა ბაზრებს. წყვილი ბუდეს ჩვეულებრივ კლდეების ვიწრო კარნიზებზე აგებს, მასალად იყენებენ ხავსებს, გამხმარ ბალახსა და წყალმცენარეებს, ამაგრებს ტალახითა და სკინტლით. დედალი დებს 1–3 (უფრო ხშირად 2) კვერცხს, კრუხობს ორივე მშობელი 25–28 დღის განმავლობაში. 43–47 დღის ასაკის ბარტყები ფრენას იწყებენ. მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვანი თოლიაა.

ლიტერატურა
----------

* *Лоскот В. М.*, МОЕВКА დაარქივებული 2019-08-27 საიტზე Wayback Machine.  // Большая российская энциклопедия. Том 20. Москва, 2012, стр. 598-599.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 53, 117, 232.
**პეკინის გამზირი** — გამზირი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). ოცდაექვსი მაისის მოედნიდან ზურაბ ჟვანიას მოედნამდე. თავდაპირველად იყო სოფელ ლისში მიმავალი შარაგზა. XX საუკუნის 20-იან წლებში ჩამოყალიბდა როგორც ქუჩა, რომელსაც 1959 წლამდე — ლისის, შემდეგ — პეკინის ქუჩა, 1981 წლიდან მშვიდობის გამზირი ერქვა. 1990 წელს კონსტანტინე გამსახურდიას სახელი ეწოდა. 2006 წელს პეკინის გამზირი დაერქვა. გამზირზეა არჩილ ელიაშვილის სახელობის მართვის სისტემების ინსტიტუტი, წმინდა მოწამეთა კვირიკესა და ივლიტას ტაძარი. აქვს 1 შესახვევი და 1 ჩიხი.

პეკინის II ჩიხი
---------------

**პეკინის II ჩიხი** — ჩიხი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). დასაწყისი იყალთოს ქუჩიდან.

პეკინის აღმართი
---------------

**პეკინის აღმართი** — აღმართი თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო). მდებარეობდა პეკინის ქუჩასა და იყალთოს შესახვევს შორის. ყოფილი კონსტანტინე გამსახურდიას აღმართი. ამჟამად აღარ არსებობს, ჩაიკარგა ახალ განაშენიანებაში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 139, ISBN 978-99928-20-35-3.
**პრასკოვია იოანეს ასული** (რუს. Прасковья Иоанновна; დ. 24 სექტემბერი, 1694, მოსკოვი, რუსეთი — გ. 8 ოქტომბერი, 1731, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის ცარ ივანე V-ისა და პრასკოვია სალტიკოვას ნაბოლარა ქალიშვილი. იმპერატრიცა ანას უმცროსი და და იმპერატორ პეტრე I-ის ძმისწული.

ბიოგრაფია
---------

პრასკოვია დაიბადა 1694 წლის 24 სექტემბერს მოსკოვში. იგი იყო რუსეთის ცარ ივანე V-ისა და ცარიცა პრასკოვია სალტიკოვას მესამე და ნაბოლარა ქალიშვილი. მას ორი უფროსი და ჰყავდა: ეკატერინა (შემდგომში მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგინია და იმპერატორ ივანე VI-ის ბებია) და ანა (შემდგომში რუსეთის იმპერატრიცა 1730-1740 წლებში).

რუსეთის სამეფო კარზე პრასკოვიას გერმანელი მასწავლებლები ლიტერატურასა და მეცნიერებებს ასწავლიდნენ. როგორც ცნობილია, ესპანეთის მეფე კარლოს II-ის ელჩმა მოსკოვში ჩასულ პრასკოვიაზე განაცხადა: „თავის დებთან შედარებით უფრო ინტელიგენტია, მაგრამ ავადმყოფურად გამოიყურება." თავად რუსებიც ხშირად აღნიშნავდნენ, რომ მიუხედავად ცუდი ჯანმრთელობისა, პრასკოვია საკმაოდ მომხიბლავი და ინტელიგენტი გოგონა იყო.

განსხვავებით მისი დებისაგან, ბიძამისმა, იმპერატორმა პეტრე I-მა იგი დინასტიური ქორწინებებისათვის არ გამოიყენა. მოგვიანებით პრასკოვია დედამისის თანხმობით დაქორწინდა რუს დიდგვაროვან ივან ილიჩ დიმიტრიევ-მამონოვზე. 1724 წელს პრასკოვიამ მისგან ვაჟი გააჩინა, რომელიც 1730 წელს გარდაიცვალა. 

პოლოვცევის მიხედვით, პრასკოვია იმდენად იყო დედაზე დამოკიდებული და მიჯაჭვული, რომ როდესაც 1723 წელს პრასკოვია სალტიკოვა გარდაიცვალა, მას ძალიან გაუჭირდა დამოუკიდებლად ცხოვრება. დედის გარდაცვალების შემდეგ პრასკოვიამ დაივიწყა თავისი ჩვეული სიმორცხვე და დედის მთელი ქონების მისაღებად მოსამართლეებს ქრთამიც კი გადაუხადათ. 

იმპერატორ პეტრე II-ის მმართველობის პერიოდში პრასკოვიამ დატოვა რუსეთის სამეფო კარი და თავის მამულში ე.წ. „მეორე სამეფო კარი" მოაწყო, რომელიც ნამდვილზე გაცილებით უფრო პომპეზური და ექსტრავაგანტური იყო. ეს იმითაც იყო განპირობებული, რომ პრასკოვია მთელ სამეფო ოჯახში თითქმის ყველაზე დიდ პენსიას იღებდა, რომელიც 1728 წლისთვის 12,000 რუბლს შეადგენდა თვეში. ამავე წელს მან მოსკოვში მეორე სასახლე შეიძინა.

1730 წელს რუსეთის საიმპერატორო ტახტზე პრასკოვიას და, იმპერატრიცა ანა ადის, რამაც დებს შორის უთანხმოება ჩამოაგდო. პრასკოვიამ უარი განაცხადა ანას პრეტენზიების შესრულებასა და სამეფო კარზე დაბრუნებაზე, რის საპასუხოდაც ანამ მას პენსია შეუმცირა. ამ ამბიდან მალევე, 1731 წლის 8 ოქტომბერს, 37 წლის პრასკოვია იოანეს ასული სანქტ-პეტერბურგში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* Liriyskiy, Gertsog (1989). "Zapiski o prebyvanii pri imperatorskom rossiyskom dvore v zvanii posla korolya ispanskogo" [Memoirs of the visit to the Imperial Russian court as ambassador of the King of Spain]. In Limonov, Yu. A. (ed.). Rossiya XVIII v. glazami inostrantsev [Eighteenth century Russia in the eyes of foreigners] (in Russian). Leningrad: Lenizdat. pp. 189–260.
***რომი*** (ინგლ. Rome) — ბრიტანულ-ამერიკული ისტორიული ტელესერიალი, შექმნილი ბრუნო ჰელერის, ჯონ მილიუსისა და უილიამ მაკდონალდის მიერ. შოუს ორი სეზონი ეთერში გავიდა 2005 და 2007 წლებში ბრიტანულ BBC-სა და ამერიკულ HBO-ზე. სერიალში მოქმედება ვითარდება ძვ. წ. I საუკუნის ძველ რომში და ასახავს რომის რესპუბლიკიდან იმპერიად გარდაქმნის პერიოდს. პირველი სეზონი იწყება იულიუს კეისრის გალიაში ლაშქრობით და სრულდება მისივე მკვლელობით, მეორე სეზონი კი რომის პირველი იმპერატორის, ოქტავიანე ავგუსტუსის აღზევებაზე მოგვითხრობს.

სერიალის პერსონაჟთა უმეტესობა დაფუძნებულია ნამდვილ ისტორიულ პიროვნებებზე, თუმცა მთავარი გმირები, XIII ლეგიონის ცენტურიონი, ლუციუს ვორენუსი და ლეგიონერი ტიტუს პულო, მეტწილად გამოგონილი პერსონაჟები არიან. *რომმა* მაყურებელთა პოპულარობა მოიპოვა HBO-სა და BBC-ზე და მრავალი ჯილდო და ნომინაციაც დაიმსახურა სხვადასხვა დაჯილდოებებზე. სერიალის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადაღებულია იტალიაში, ჩინეჩიტას სტუდიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* რომი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ოფიციალური საიტი BBC-ის საიტზე
**პაპანაგიოტის სახლი** (რუს. Дом Папанагиоти) — ორსართულიანი სახლი, არქიტექტურული, ისტორიული და კულტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1860-იანი წლებში. როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების საფუძველზე სახლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: ტაგანროგი, იტალიის შესახვევი № 18.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ტაგანროგში, იტალის შესახვევის ნომერ 18-ში ააგეს ორსართულიანი სახლი. 1860-იანი წლებიდან სახლი ეკუთვნოდათ ბერძენი დიმიტრი პაპანაგიოტის მემკვიდრეებს. 1880-იან წლებში მისმა მემკვიდრეებმა სახლი მიჰყიდეს ელენე ჩანგლი-ჩაიკინას. ამ გვარის მემკვიდრეები სახლს ფლობდნენ 1890-იან წლებამდე, რის შემდეგაც სახლი იყოდეს კომერსანტის, პირველი გილდიის ვაჭრის ფიოდორ სიფნეოს მემკვიდრეებმა, რომელიც გარდაიცვალა 71 წლის ასაკში 1896 წელს. თავის დროზე ვაჭარი დაქორწინებული იყო ხუმსომალე ივანოვაზე, მათ ოჯახში 1875 წელს დაიბადა არისტიდი. 

1915 წელს შენობა შეფასებული იყო 12 000 რუბლად. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია.

აღწერა
------

იტალიის შესახვევის ნომერ 18-ში მდებარე სახლი არის ორსართულიანი აგურის შენობა სარდაფით. შენობას თავის გრძელ ფასადზე ხუთი ფანჯარა აქვს. სახლს ფასადის მთელ სიგრძეზე გასდევს სართულშორისი კარნიზი. ფანჯრები სწორკუთხაა. სახლში შესასვლელი ეზოს მხრიდანაა. 

თანამედროვე ეპოქაში პაპანაგიოტის სახლი საცხოვრებელია. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის კულტურული ძეგლის სტატუსი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილების მიხედვით.

ლიტერატურა
----------

* Рыбалкин А.А. Итальянский переулок // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 370. — ISBN 978-5-88040-064-5.
* Волошин В. Вдоль и поперёк Итальянского. — Таганрог: ИП Кравцов В.А. 2012. ISBN 978-5-904585-27-3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог. Итальянский переулок. д. 18 დაარქივებული 2014-03-25 საიტზე Wayback Machine.
ოსტანკინოს ტელეანძა
**ოსტანკინოს ტელეანძა** (რუს. Останкинская телебашня) — ცალკე მდგომი სატელევიზიო და რადიო გადამცემი ანძა მოსკოვში, რუსეთი. 540 მ სიმაღლის ოსტანკინოს პროექტი ეკუთვნის ნიკოლაი ნიკიტინს და გაწევრიანებულია უდიდესი კოშკების საერთაშორისო ფედერაციაში. 2005 წლისთვის ის რჩებოდა ევრაზიაში უმაღლეს ცალკე მდგომ სტრუქტურად.

ანძის მშენებლობა 1963 წელს დაიწყო და 1967-ში დასრულდა. მას ათი წლის განმავლობაში მსოფლიოს უმაღლესი სტრუქტურის ტიტული ეჭირა, სანამ მას ტორონტოს ტელეანძა (კანადა) გაუსწრებდა. 

2000 წლის 27 აგვისტოს ანძაზე ხანძარი გაჩნდა, რამაც სატელევიზიო და რადიო გადაცემების შეწყვეტა გამოიწვია მოსკოვისა და მის შემოგარენში მცხოვრები 18 მილიონი ადამიანისთვის. ხანძარმა სამი ადამიანის სიცოცხლე იმსსხვერპლა. ხანძარი დაახლოებით 98 მეტრი სიმაღლეზე გაჩნდა საობსერვატორიო პლატფორმიდან და მეშვიდე ცის რესტორნიდან, რის გამოც იქ მყოფი მთელი პერსონალისა და მნახველების ევაკუაცია გახდა საჭირო. ელექტრონული მოწყობილობის სიძველის (მისი უმეტესობა 60-იან წლებში იქნა დამონტაჟებული) და 20 წლის განმავლობაში აღდგენითი სამუშაოების ჩაუტარებლობის გამო დანაკარგი უზარმაზარი იყო.

სქოლიო
------

1. ↑  Fire at television tower offers new evidence of Russia's decay, Associated Press (reprinted by the Independent), 28 August 2000. დაარქივებული 25 October 2012 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Russia's Tallest TV Tower Was Created as Symbol of USSR's Power. Pravda.ru (21 September 2009). ციტირების თარიღი: 5 October 2009.
3. ↑   "What if the CN Tower Caught Fire?". CBC News. Canadian Broadcasting Corporation. 10 November 2000. Archived from the original on 13 October 2007. Retrieved 26 June 2007. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help)
4. ↑  Russian TV knocked out as fire rages through 1,800ft tower by Barry Renfrew, The Independent, 28 August 2000 Archived 25 October 2012 at the Wayback Machine
**პაპარაცი** — ქართული როკ ჯგუფი, რომელიც 2004 წელს ჩამოყალიბდა და ერთი ალბომის გამოშვების შემდეგ დაიშალა. ჯგუფის სოლისტი და ლიდერი ახალგაზრდა მომღერალი სალომე კორკოტაშვილი იყო, რომელიც ჯგუფის მიერ შესრულებული უმრავლესი სიმღერების თანაავტორიც არის.

ჯგუფის ისტორია
--------------

ჯგუფის ჩამოყალიბება მაშინ გადაწყდა, როდესაც მომავალი ჯფუფის სამმა წევრმა გიორგი კიკნაველიძემ, შოთიკო შველიძემ და ნიკუშა მოწონელიძემ სალომე კორკოტაშვილი გაიცნეს, რომელსაც თავის მიერ მანამდე დაწერილი სიმღერისთვის აკომპანემენტი სჭირდებოდა. სიმღერის აწყობა წარმატებული აღმოჩნდა, რამაც ჯგუფს დაუდო სათავე. ბენდის სახელის ბევრი ვარიანტი განიხილებოდა, მათ შორის **ტყემალიც**, მაგრამ საბოლოოდ **პაპარაცი** აირჩა, თუმცა ჯგუფის წევრების განცხადებით ამ სახელში განსაკუთრებული არაფერი მოიაზრება. თავდაპირველ სახელწოდებებს შორის ყველაზე რეალურად '1 სექტემბერი' მოიაზრებოდა, თუმცა 2004 წლის 1 სექტემბერს, რუსეთის ქალაქ ბესლანში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ, ჯგუფის წევრებმა და პროდიუსერებმა ამ სახელწოდების გამოყენებაზე უარი თქვეს. პაპარაცის კონტრაქტი სტუდია "ქართულ ჩანაწერებთან" გააფორმა, და მათი პროდიუსერები აჩიკო გულედანი და გიორგი ასანიშვილი გახდნენ. მათ გამოშვებული აქვთ ერთი სტუდიური ალბომი *გათენდა, გაიღვიძე!*, რომელშიც ათი სიმღერა შევიდა. პაპარაცის სიმღერები ძირითადად პოპ-როკის სტილშია შესრულებული.

ჯგუფის შემადგენლობა
-------------------

* სალომე კორკოტაშვილი — ვოკალი.
* გიორგი კიკნაველიძე — რიტმ გიტარა, ბექ ვოკალი
* ნიკუშა მოწონელიძე — სოლო გიტარა
* შოთიკო შველიძე — დასარტყმელი საკრავები
* ლევან მიქაბერიძე — ბას-გიტარა
* ირაკლი ქოიავა — პერკუსია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* radio.ge[*მკვდარი ბმული*] ინტერვიუ ჯგუფთან, 11.04.2005.
ჰორიზონტის წერტილი - სამხრეთი, რომელიც ქვემოთაა განთავსებული (S)
**სამხრეთი** (სამხრეთის წერტილი) — ჰორიზონტის ერთ-ერთი მთავარი წერტილი, სამყაროს სამხრეთ პოლუსთან უახლოესი იმ ორ წერტილს შორის, რომლებშიც ცის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტთან იკვეთება. აღინიშნება S ასოთი.

გეოგრაფიული ორიენტაცია
----------------------

სამხრეთი წერტილი თანამედროვე მსოფლიო გეოგრაფიულ რუკაზე, გამოისახება რუკის ქვემო ნაწილში, ე. ი. მის ქვედა მხარეზე ანუ სამხრეთით. სამხრეთის წერტილი რუკაზე დაგვეხმარება ქვეყნის ან რომელიმე პუნქტის ადგილმდებარეობის გამოსავლენად. ცალკეულ ქვეყანაში ხშირად ზუსტად შეგვიძლია გამოვყოთ სამხრეთის წერტილი (მხარე), რაც წარმოდგენას შეგვიქმნის ტერიტორიის ამა თუ იმ ნაწილის გამოსარკვევად, რაც მეტად მნიშვნელოვანია. მსოფლიო რუკის სამხრეთ ზონაში იქმნება ე. წ. სამხრეთის ნახევარსფერო, რომელიც ეკვატორიდან სამხრეთით იწყება. მის შემადგენლობაშია სამხრეთი ამერიკის, აფრიკისა და აზიის კონტინენტების დიდი ნაწილები და აგრეთვე ანტარქტიკა. 

მხედველობაშია მისაღები აგრეთვე გლობუსი. ასეთ შემთხვევაში გლობუსზე „დამსხდარი" ქვეყნისა (და წყლის) ნაწილები იქნება მის ქვედა ნაწილში, ე. ი. სამხრეთში.

ცალკეულ ქვეყანებში სხვა ჰორიზონტის ნაწილებთან ერთად გამოიყოფა სამხრეთი მხარეც. ამის კარგ მაგალითს გვაძლევს საქართველო.

საქართველოს რელიეფში მკაფიოდ გამოიყოფა სამხრეთი საქართველოს ბუნებრივი მხარე, რომელიც სპეციფიკური რელიეფით ხასიათდება და რომელშიც გამოვლინებულია ინდივიდუალური ბუნებრივი პირობები, რაც გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ ეს მხარე მივიღოთ მხედველობაში როგორც ცალკე ბუნებრივი არე, რომელიც კავკასიონის მთავარი თხემიდან სამხრეთით მიდის. სამხრეთ საქართველოს ცალკე 
ინდივიდუალობას ამტკიცებს მისი განსაკუთრებული მდგომარეობა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის ლანდშაფტების სისტემაში.

სამხრეთ ტერიტორიას ამა თუ იმ მონაკვეთში ემატება ჰორიზონტის სხვა მნიშვნელოვანი წერტილები — აღმოსავლეთი და დასავლეთი, რომლებიც უფრო დეტალურად დაადგენენ მოცემულ გეოგრაფიულ სივრცეში ამა თუ იმ ტერიტორიას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ცის სფერო
* ჩრდილოეთი
* დასავლეთი
* აღმოსავლეთი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. IX, თბ. 1985. — გვ. 67.

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ჰორიზონტის მხარეები

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | ჩრდილოეთი |   |
| დასავლეთი |  | აღმოსავლეთი |
|   | სამხრეთი |   |

 |
პიერ ლავალი
**პიერ ლავალი** (ფრანგ. Pierre Laval; დ. 28 ივნისი, 1883, შატელდონი — გ. 15 ოქტომბერი, 1945, პარიზი) — საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ადვოკატი. 1914–1919 და 1924–1927 წლებში იყო პარლამენტის დეპუტატი. 1927–1940 წლებში სენატორი. 1931–1932 და 1935–1936 წლებში პრემიერ-მინისტრი. 1934–1935 წლებში საგარეო საქმეთა მინისტრი. 1935 წლის 2 მაისს საზოგადოების აზრის გავლენით ხელი მოაწერა საფარნგეთის პაქტს ურთიერთდახმარების შესახებ, რომელიც მოამზადა ჯერ კიდევ ჟან ლუი ბარტუმ მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) დაწყებისთანავე ცდილობდა ფაშისტურ გერმანიასთან სეპარატისტული ზავის დადებას. 1940 წლის 12 ივლისიდან 13 დეკემბრამდე იყო საფრანგეთის მთავრობის მეთაურის მოადგილე, ხელს უწყობდა ჰიტლერელებს. 1942 წლის აპრილიდან 1944 წლის აგვისტომდე „ვიშის" კოლაბორაციონალისტური მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. დააპატიმრეს ავსტრიაში, ოკუპაციის ამერიკულ ზონაში, და 1945 წელს გადასცეს საფრანგეთის ხელისუფლებას. სასამართლოს გადაწყვეტილებით ლავალი, როგორც მოღალატე დახვრიტეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 101.
**პაოლო იაშვილის სახლ-მუზეუმი** − ქართველი პოეტის, მთარგმნელისა და ესეისტის პაოლო იაშვილის სახლ-მუზეუმი იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ არგვეთში.
სახლი ორ სართულიანია ნაგები აგურით და ბლოკით,პირველი სართული სარდაფი, მეორე სართულზე სამი ერთმანეთის გვერდიგვერდ განლაგებული ოთახია,რომელიც ერთმანეთს უკავშირდება შიდა კარით.ეზოს მხრიდან კარით,და ოთხი ფანჯრითაა გახსნილი,პირველი სართულის გვერდითა კედლები ყრუა,მეორე სართულის მთელ სიგრძეზე აივანია,სადაც ასვლა კიბითაა შესაძლებელი,ყველა ოთახშია ბუხარი.ინტერიერი ხისაა,გადახურვა მეტალო კერამიკა.
სახლს აქვს საგვარეულო ეზო რომელიც ქვის ღობითაა შემოსაზღვრული,ჭიშკარი რკინისაა.
სახლში დაცულია : საოჯახო ტახტი,კარადა და პოეტის საგვარეულო ავეჯი. სახლს პირველი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 1991 წელს კერძო მფლობელის მიერ, 2017 წელს გიორგი ნიჟარაძემ სახლი საჩუქრად გადასცა ადგილობრივ მუნიციპალიტეტს, 2017 წელსვე დაიწყო სახლ-მუზეუმის რეაბილიტაცია საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიერ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26738
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პარიზის ზავი**. |

საფრანგეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი საზღვარი ხელშეკრულების შემდეგ.
**1814 წლის პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულება** — სამშვიდობო შეთანხმება მეექვსე ანტიფრანგული კოალიციის წევრებსა (რუსეთი, დიდი ბრიტანეთი, ავსტრია და პრუსია) და ლუდოვიკო XVIII-ს შორის. ხელი მოეწერა პარიზში 30 მაისს. მოგვიანებით ხელშეკრულებას შეუერთდა შვედეთი, ესპანეთი და პორტუგალია. ხელშეკრულება ითვალისწინება საფრანგეთისთვის იმ საზღვრების შენარჩუნებას, რომლებიც მას 1792 წლის 1 იანვრისთვის გააჩნდა. ამ საზღვრებს ემატებოდა მხოლოდ სავოის საჰერცოგოს, რომის პაპის ყოფილი სამფლობელოების, ავინიონისა და ვენესენის ნაწილი და მიწების მცირე ზოლი ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ საზღვრებზე, რომლებიც მანამდე ავსტრიულ ნიდერლანდებსა და სხვადასხვა გერმანულ სამფლობელოებს ეკუთვნოდათ (სხვათა შორის, სუფთა გერმანული ქალაქი საარბრიუკენი, რომელიც მდიდარი იყო ქვანახშირით), საერთო ჯამში 5 ათას კმ²-ზე და 1 მილიონ ადამიანზე მეტი.

ლიტერატურა
----------

* *Дебидур А.* Дипломатическая история Европы. Ростов-на-Дону: Феникс, 1995. Т. 1. Стр. 27-29 ISBN 5-85880-088-2

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხელშეკრულების ტექსტი (საიდუმლო ნაწილის გარეშე)(ფრანგული)
სამხრეთარაბული წარწერა
**სამხრეთარაბული დამწერლობა** — არაბეთის სამხრეთ ნაწილში (დღევანდელი იემენი), განსაკუთყებით კი ისტორიულ საბას სამეფოში ძვ. წ. VIII საუკუნიდან VI საუკუნემდე გამოყენებული კონსონანტური ანბანი. შეიცავს 29 ნიშანს. ნიშნები განსხვავებულია სხვა კონსონანტური დამწერლობების ასოთა მოხაზულობისაგან. წარმოიშვა ფინიკიური ანბანისაგან და საფუძველი დაუდო ეთიოპიურს. სამხრეთ არაბული დამწერლობით ძველი სამხრეთარაბული ენა ჩაიწერებოდა. ასოთა მოხაზულობა სიმეტრიული და დაბალანსებულია. სიტყვები ერთმანეთისაგან ვერტიკალური ხაზით გამოიყოფა, ხოლო რიცხვების აღმნიშვნელი ნიშნები ჩასმულია ფრჩხილებში. სამხრეთარაბული წარწერები ძირითადად გვხვდება შენობების ფასადებზე, სვეტებზე, ასოთა სიმეტრიული და თანაბარი მოხაზულობა ტექსტს დამატებით ვიზუალურ ეფექტს აძლევს. გვხვდება ასევე ხეზე შესრულებული სამხრეთარაბული წარწერები.

სამხრეთარაბული დამწერლობა ახლოს არაა თანამედროვე არაბულ დამწერლობასთან და პირდაპირი კავშირი არ აქვს მასთან.

სამხრეთ არაბეთში წერის კულტურის პირველ საფეხურზე ტექსტები *ბუსტროფედონის* წესით იწერებოდა, რაც იმას გულისხმობს, რომ პირველი ხაზი მარჯვნიდან მარცხნივაა შესრულებული, ხოლო მეორე პირიქით, მარცხნიდან მარჯვნივ და ა. შ. მხოლოდ უფრო გვიან შეიქმნა წერის ზოგადი წესი: ყველა ტექსტი მარცხნიდან მარჯვნივ მიმართულებით სრულდებოდა.

უკანასკნელი აღმოჩენილი სამხრეთარაბული წარწერა 559 წლით თარიღდება. მას შემდეგ, რაც იემენმა VII საუკუნის დასაწყისიდან ისლამი მიიღო, სამხრეთარაბული შრიფტი სწრაფად შეცვალა არაბულმა დამწერლობამ.

ნიშნები
-------

ქვემოთ მოცემულია ძველი სამხრეთარაბული კონსონანტური ანბანის ნიშნები:

| სამხრეთარაბული ანბანი |
| --- |
| ნიშანიტრანსკრიფციაIPA | **h**[h] | **l**[l] | **ḥ**[ħ] | **m**[m] | **q**[q] | **w**[w] | **s2** (**š**)[ɬ] | **r**[r] | **b**[b] | **t**[t] | **s1** (**s**)[s] | **k**[k] | **n**[n] | **ḫ**[x] | **s3** (**ś**)[s̪] | **f**[f] | **ʾ**[ʔ] | **ʿ**[ʕ] | **ḍ**[ɬʼ] | **g**[g] | **d**[d] | **ġ**[ɣ] | **ṭ**[tʼ] | **z**[z] | **ḏ**[ð] | **y**[j] | **ṯ**[θ] | **ṣ**[tˢʼ] | **ẓ**[θʼ] |
|

სიტყვები ერთმანეთისაგან ვერტიკალური ნიშნით —  — გამოიყოფა.

ლიტერატურა
----------

* Stein, Peter (2005). „The Ancient South Arabian Minuscule Inscriptions on Wood: A New Genre of Pre-Islamic Epigraphy". *Jaarbericht van het Vooraziatisch-Egyptisch Genootschap "Ex Oriente Lux"*. **39**: 181–199. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: `|coauthors=` (დახმარება)
* Stein, Peter (2010). *Die altsüdarabischen Minuskelinschriften auf Holzstäbchen aus der Bayerischen Staatsbibliothek in München*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ancient scripts on South Arabian
* SI დაარქივებული 2010-06-16 საიტზე Wayback Machine.
* Omniglot's entry on South Arabian
პარიზის პანთეონი
**პარიზის პანთეონი** (ლათ. Pantheon, ბერძ. „ყველა ღმერთი") — შენობა პარიზის ლათინურ კვარტალში, საფრანგეთი. თავდაპირველად აიგო როგორც წმინდა ჟენევიევის სახელობის ეკლესია, თუმცა მრავალჯერადი ცვლილებების შემდეგ, ამჟამად, ის ცნობილი ადამიანების დაკრძალვის ადგილია. 

შენობა ნეოკლასიციზმის ადრეული ნიმუშია. მისი ფასადი რომის პანთეონის მსგავსად არის შექმნილი. მეხუთე ოლქის მონტან სენ-ჟენევიევზე აგებული პანთეონი მთელ პარიზს გადაჰყურებს. მისი არქიტექტორის, ჟაკ-ჟერმენ სუფლოს ჩანაფიქრით შენობაში უნდა შერწყმულიყო გოტიკური კათედრალის სიმსუბუქე და სიდიადე კლასიკურ პრინციპებთან. სუფლო გარდაიცვალა თავისი ჩანაფიქრის განხორციელებამდე, ხოლო მისი გეგმა მთლიანად არასდროს შესრულებულა. მიუხედავად ამისა, ეს არის იმ დროის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი არქიტექტურული მიღწევა და პირველი დიდებული ნეოკლასიკური მონუმენტი.

პანთეონის ფრიზზე შემდეგი წარწერაა: „დიად ადამიანებს — მადლიერი მამული" (ფრ. AUX GRANDS HOMMES LA PATRIE RECONNAISSANTE).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პარიზის პანთეონი***

* პარიზის პანთეონი
* პარიზის პანთეონი
* პარიზის პანთეონი
* პარიზის პანთეონის ფოტოგალერეა დაარქივებული 2010-02-01 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| დორიული ორდერი | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პარიზის ღირსშესანიშნაობები |
| --- |
|  |
| 
ტრიუმფალური თაღი • ნოტრ-დამი • პომპიდუს ცენტრი • შანზ-ელიზე • კონსერჟერია • ეიფელის კოშკი • გრან პალე • ლუქსემბურგის ბაღი • ინვალიდთა სახლი• ლუვრი • მულენ რუჟი • ორსეს მუზეუმი • გარნიეს სასახლე • პერ-ლაშეზის სასაფლაო • შაიოს სასახლე • მარსის ველი • ბურბონის სასახლე • მადლენის ეკლესია • შატლეს მოედანი • ოტელ-დე-ვილის მოედანი • მერიის შენობა • არსენალის პავილიონი |  |

 |
სამხრეთი არაბეთის ფედერაციის (1962–1967) დროშა.
**სამხრეთი არაბეთი** — ისტორიული რეგიონი, რომელიც არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ რეგიონებს მოიცავს. ძირითადად ის მოიცავს დღევანდელი იემენის ტერიტორიას. ისტორიულად მასში ასევე შედიოდა დღევანდელი ომანის რეგიონი დოფარი და საუდის არაბეთის შემდეგი რეგიონები: ნაჯრანი, ჯიზანი, ასირი.

სამხრეთი არაბეთი დასახლებულია განსხვავებული ეთნიკური და ლინგვისტური ჯგუფებით. კულტურული კავშირები და საერთო ტრადიციები არღვევს არსებუკლ პოლიტიკურ საზღვრებს. ეს არის სამხრეთი არაბეთის ისტორიული ხალხის - კაჰტანიტების (არაბ. قَحْطَانِي) რეგიონი.

ენა და ტოპოლოგია
----------------

ისტორიულად რეგიონში გავრცელებული იყო საერთო სამხრეთარაბული ენა და მისი დიალექტები. გამოიყენებოდა საერთო სამხრეთარაბული დამწერლობა, რომლისგანაც მოგვიანებით შეიქმნა ეთიოპიური ანბანი. 

იემენი ან *ალ-იემენ* აღნიშნავს მარჯვენა მხარეს. რომაელები რეგიონს უწოდებდნენ *ფელიქს არაბიას* (თარგმანში ნაყოფიერი არაბეთი).

ისტორია
-------

სამი ათასი წლის წინ რეგიონში რამდენიმე ანტიკური სახელმწიფო არსებობდა, მაგალითად: მინეიელების სამეფო, კატაბანი, ჰადრამავთი, საბეიელების სამეფო. ამ პერიოდში მოღვაწეობდა ლეგენდარული საბის დედოფალი და ასევე შეიქმნა რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა, მათ შორის: მარიბის დამბა, საკმევლის გზა. ორი ათასი წლის წინ სამხრეთ არაბეთში წამყვანი ძალა იყო ჰიმიარიტების სამეფო. პირველად აქსუმის სამეფოს ჯარები III-IV საუკუნეში გამოჩნდნენ და ტერიტორიას VI საუკუნის შუარიცხვებამდე იმორჩილებდნენ. 575 წლიდან რეგიონი სასანიანების გავლენის ქვეშ მოექცა, ხოლო 628 წელს ის მუსლიმანური გახდა.

### სამხრეთი არაბეთის მმართველი მუსლიმი დინასტიები

* ომიანები 661–750
* აბასიანები 750–897
* ზიადიდები 819–1018
* სულაიჰიდები 1047–1138
* აიუბიდები 1174–1228
* რასულიდები 1229–1454
* ტაჰირიდები 1454–1526

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official Website of the Al-Quaiti Royal Family of Hadhramaut

სქოლიო
------

1. ↑  
Qahtan,
 ონლაინ ენციკლოპედია ბრიტანიკა, 2009, webpage:
 .
2. ↑  De Lacy O'Leary (2001). *Arabia Before Muhammad*,   გვ. 18.  notes "Qahtan are divided into the two sub-groups of Himyar and Kahlan".
3. ↑  Mackintosh-Smith, *Yemen* (London: John Murray 1997) at 8.
4. ↑  Brian Doe, *South Arabia* (London: Thames & Hudson 1971) at 60–102.
5. ↑  Jean-Francois Breton, *Arabia Felix* (University of Notre Dame 1999) at 13–20, 23; 53–73; 3–5, 41–43.
6. ↑  al-Tabari, *The History of al-Tabari*, volume VIII, *The Victory of Islam* (S.U.N.Y. 1997) at 114 (became Muslim).
ბულვარ ოსმანი
**პარიზის ოსმანიზაცია**, **ოსმანის რეკონსტრუქცია**, ან უბრალოდ **ოსმანის გეგმა**, იყო ნაპოლეონ III-ის დაკვეთით და სენის პრეფექტი ბარონი ჟორჟ-ეჟენ ოსმანის მიერ შესრულებული ძველი პარიზის რეკონსტრუქცია 1852-70 წლებში, თუმცა სამუშაოები 1870 წელს მეორე იმპერიის დამხობის შემდეგაც გაგრძელდა.

პროექტი ქალაქგეგმარების ყველა ასპექტს მოიცავდა, როგორც პარიზის ცენტრში, ისე მის შემოგარენში: ქუჩებსა და ბულვარებს, შენობების ფასადებზე შემოღებულ შეზღუდვებს, საზოგადოებრივ პარკებს, წყალგაყვანილობასა და კანალიზაციას, ქალაქის დაწესებულებებსა და საზოგადოებრივ მონუმენტებს. დაგეგმვაზე მრავალმა ფაქტორმა მოახდინა გავლენა, რომელთა შორის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქის ისტორიაში ქუჩური რევოლუციების სიხშირე იყო.

ოსმანის მიდგომა ქალაქგეგმარებისადმი მკაცრად იქნა გაკრიტიკებული მისი თანამედროვეების მიერ, უგულვებელ იქნა თითქმის მთელი მეოცე საუკუნის განმავლობაში, თუმცა მოგვიანებით ხელახლა იქნა გადაფასებული ქალაქგეგმარებისადმი მოდერნისტული მიდგომის დისკრედიტების შემდეგ. მისმა რეკონსტრუქციამ პარიზს დღევანდელი იერი მისცა; მისმა გრძელმა, სწორხაზოვანმა და ვრცელმა ბულვარებმა კაფეებითა და მაღაზიებით ახალი ურბანული სცენარი შექმნა და უაღრესად დადებითი პროდუქტიული გავლენა იქონია პარიზელთა ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ძველი პარიზის ვიწრო და უსწორმასწორო შუასაუკუნეებისდროინდელ შუკებში გაჭრილმა ოსმანის ბულვარებმა დასაბამი ჩაუყარა დღეს მსოფლიოში საფრანგეთის დედაქალაქზე შექმნილ პოპულარულ იმიჯს, სადაც უფრო რაციონალურად დაგეგმილი ქალაქი ვრცელი გამზირებითა და ღია სივრცეებით ძველი ქალაქის საზღვრებს ცდება.

ლიტერატურა
----------

* Carmona, Michel, and Patrick Camiller. *Haussmann: His Life and Times and the Making of Modern Paris* (2002)
* Centre des monuments nationaux. *Le guide du patrimoine en France* (Éditions du patrimoine, 2002), ISBN 978-2-85822-760-0
* de Moncan, Patrice. *Le Paris d'Haussmann* (Les Éditions du Mécène, 2012), ISBN 978-2-907970-983
* de Moncan, Patrice. *Les jardins du Baron Haussmann* (Les Éditions du Mécène, 2007), ISBN 978-2-907970-914

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პარიზის ოსმანიზაცია***
**პოლ ბოკუზი** (ფრანგ. Paul Bocuse[pɔl bokyz] ( მოსმენა)) (დ. 11 თებერვალი, 1926 — გ. 20 იანვარი, 2018) — ფრანგი შეფ-მზარეული და რესტორატორი ლიონიდან, XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული მზარეული, ცნობილი მაღალი ხარისხის რესტორნებითა და კულინარიისადმი ინოვაციური მიდგომით. ის არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შეფი, რომელიც ასოცირდება ნუველ კუიზინთან, მომზადების წესი დამახასიათებელი სიმარტივითა და ნაკლები კალორიულობით, განსხვავებით კლასიკური სამზარეულოსგან, და ხაზს უსვამს უმაღლესი ხარისხისა და უახლესი ინგრედიენტების მნიშვნელობას. 

პოლ ბოკიუზის მტკიცებით ტერმინი "ნუველ კუიზინი" პირველად გამოიყენა ანრი გოლმა, ბოკიუზისა და სხვა უდიდესი შეფების მიერ 1969 წელს კონკორდის პირველ რეისზე მომზადებული საჭმელის აღწერისას. 1975 წელს ელისეის სასახლეში პრეზიდენტის ვახშმისთვის მან მსოფლიოში განთქმული ტრუფელის სუპი ( ფრანგ. soupe aux truffes) მოამზადა. მას შემდეგ ეს სუპი ბოკიუზის ლიონის რესტორანში მზადება სახელით Soupe V.G.E. სადაც V.G.E. საფრანგეთის ყოფილი პრეზიდენტი ვალერი ჟისკარ დ'ესტენის ინიციალებია.

სქოლიო
------

1. ↑  *France on a Plate* BBC ოთხის 2008 წლის 1 დეკემბრის ტელეგადაცემა

|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |