recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
როლანდი კარლოს დიდს ვასალური ერთგულების ფიცს აძლევს; chanson de geste-ის მანუსკრიპტიდან.
**სიმღერა როლანდზე** (ფრანგ. La Chanson de Roland) — შუა საუკუნეების (XII საუკუნე) ფრანგული ეპოსი. მისი ავტორი უცნობია. ყველაზე ძველი ევროპული საგმირო სიმღერა. პოემის უძველესი ხელნაწერი შემონახულია ოქსფორდის უნივერსიტეტში

შინაარსი
--------

ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟია თავადი როლანდი/როლანი. მასში აღწერილია კარლოს დიდის ლაშქრობა ესპანეთში და ფრანგების არიერგარდისა და თავად როლანდის დაღუპვა რობსევალის ხეობაში. პოემას საფუძვლად დაედო ეპიზოდები კარლოს დიდის ესპანეთში ლაშქრობის ისტორიიდან, რომელიც აღწერილია აინჰარდის „კარლოს დიდის ცხოვრებაში". ყველა ისტორიული ეპიზოდები პოემაში მხატვრულადაა გადამუშავებული.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* როლანდი
* კარლოს დიდი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმღერა როლანდზრ (მიმოხილვა)
* სიმღერა როლანდზე : ფრანგული ეპოსი / რედაქტორი: ს. იორდანიშვილი.[*მკვდარი ბმული*]
* სიმღერა როლანდზე
* ქრისტესა და მეფის ერთგული რაინდი - როლანდი
* სიმღერა როლანზე-ფრანგული საგმირო ეპოსი
**ორლოვსკის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** (რუს. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია ორლოვის რაიონის სოფელ ორლოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. ეკლესიის მშენებლობა დაასრულეს 2006 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ორლოვის რაიონი, სოფელი აგრაფენოვკა, კომუნალურის ქუჩა № 76.

ისტორია
-------

1912 წელს როსტოვის ოლქის სტანიცა ორლოვსკში ააშენეს ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის ეკლესია,რომელიც პრაქტიკულად სამლოცველო სახლი იყო. მისი მრევლის სიაში შედიოდა 15 901 მართლმადიდებელი და 578 სტაროობრიადცი. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1939 წელს სამლოცველო სახლი დახურეს, მაგრამ არ დაუნგრევიათ და მეორე მსოფლიო ომის წლებში, გერმანელთა ოკუპაციის დროს 1942 წელს კვლავ გახსნეს.

1980 წლის სექტემბერში ღვთისმშობლის შობის სახელობის სამლოცველო სახლის წინამძღვარი გახდა მამა ალექსი (სერგოშინი), რომელმაც დაარწმუნა სოფლის ხელმძღვანელობა ეკლესიისათვის კოსმეტიკური რემონტის ჩატარების აუცილებლობაში. მხოლოდ 2000 წელს მისივე ხელმძღვანელობით საფუძველი ჩაეყარა ახალ, ქვის ეკლესიას, რომელიც ააშენეს უპირატესად მრევლის შემოწირულობის შედეგად (ეკლესიაში დაცულია შემოწირულობების წიგნი, რომლის წაკითხვაც შეუძლია ნებისმიერ ადამიანს). 

ძირითადი სამუშაოები დაიწყო 2003 წელს, ხოლო ეკლესიის კურთხევა მოხდა 2004 წლის 11 ნოემბერს. კურთხევის ცერემონია შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. საბოლოო დამამთავრებელი სამუშაოები შესრულდა 2006 წელს. ეკლესიას დაუყენეს 11 ზარი, რომლებიც დაამზადეს ქალაქ ვორონეჟში. მათგან ყველაზე დიდი - დედოზარი, იწონის 1 260 კილოგრამს და ჩამოასხეს როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის შემოწირულობით შეგროვილი თანხით.

ამჟამად ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმნაზონი ალექსი სერგოშინი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Храм Рождества Пресвятой Богородицы დაარქივებული 2017-03-22 საიტზე Wayback Machine.
* Волгодонская епархия - приходы

სქოლიო
------

1. ↑  Орловский. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы.
2. ↑  Церковь иконы Божией Матери "Одигитрия" (Аграфеновка)
3. ↑  В поселке Орловский освящена церковь Рождества Пресвятой Богородицы
4. ↑  СТРОЯЩЕМУСЯ ХРАМУ ПОДАРИЛИ 11 КОЛОКОЛОВ
5. ↑  Храм Рождества Пресвятой Богородицы.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-23. ციტირების თარიღი: 2017-04-18.
**რაზდორსკაიის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** (რუს. Церковь Донской иконы Божией Матери) — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია უსტ-დონეცკის რაიონის ხუტორ რაზდორსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, უსტ-დონეცკის რაიონი, ხუტორი რაზდორსკაია, ლენინის ქუჩა № 41.

ისტორია
-------

ჯერ კიდევ XVII საუკუნეში რაზდორსკაიაში იყო პატარა სამლოცველო. მას შემდეგ რაც დასახლება კუნძუიდან გადაიტანეს თანამედროვე ადგილზე (დონის მარჯვენა შენაკადი) ეკლესიის ახალი მდებარეობის შესახებაც გვხვდება ინფორმაცია 1726 წელს. ამ პერიოდში სტანიცაში იდგა წმინდა ვასილი დიდის სახელობის ხის ეკლესია.

1747 წელს დაძველებული ეკლესიის ადგილზე ააშენეს, სხვა, ასევე ხის ეკლესია, რომელიც მოქმედებდა 1784 წლამდე. ამავე წელს ატამან დიმიტრი ილოვაისკოს ბრძანებით სტანიცაში ააგეს ახალი, რიგით მესამე ხის ეკლესია, რომელიც ასევე წმინდა ვასილი დიდის სახელზე იყო ნაკურთხი და ჰქონდა პატარა საკურთხეველი წმინდა ბარბარეს სახელობისა. 1804 წელს ეკლესიას მიაშენეს ქვის სამრეკლო. მესამე ხის ეკლესია არსებობდა 1824 წლამდე. ამ წელს კი ააშენეს ახალი ქვის ეკლესია, ხოლო ძველი გააგზავნეს სტანიცა მეჩიოტინსკაიაში. 

ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1817 წლის 15 ივლისს (სავარაუდოდ დონელი არქიტექტორის ანტონ კამპიონის პროექტის მიხედვით). მას აშენებდნენ დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა 1823 წელს და აკურთხეს 1824 წელს. ეკლესია აგებული იყო ამპირის სტილში. მას ჰქონდა სამი საკურთხეველი: ცენტრალური - დონის ღვთისმშობლის სახელობისა, მარჯვენა - ვასილი დიდის სახელობისა, მარცხენა კი ბარბარე ქალწულმოწამის სახელობისა. ეკლესიის კანკელი იყო სამიარუსიანი. ეკლესიის კედლები კი მოხატული.

დონის ტერიტორიაზე საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1929 წელს ეკლესია დახურეს და გადააკეთეს საწყობად. 1962 წელს, რაიონის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით დონის ღვთისმშობლის ეკლესია ააფეთქეს. 

ამჟამად ღვთისმსახურება მიმდინარეობს ეკლესიის ყოფილ საყარაულო შენობაში. წინამძღვარია - ვიქტორი (დავიდიჩი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Храм во имя Божией Матери в честь иконы Ее Донской Донская Богородицкая церковь
* Храмы Усть-Донецкого благочиния დაარქივებული 2017-09-19 საიტზე Wayback Machine.
* Фундамент храма на Викимапии

სქოლიო
------

1. ↑  Раздорская. Церковь Донской иконы Божией Матери.
2. ↑  Пешеходная экскурсия по станице Раздорской
**შაშიკუმარ მადჰუსუდან ჩიტრე** (ინგლ. Shashikumar Madhusudan Chitre, დ. 7 მაისი, 1936 — გ. 11 იანვარი, 2021, მუმბაი) — ინდოელი მათემატიკოსი და ასტროფიზიკოსი, ინდოეთის ასტრონომიული ასოციაციის პრეზიდენტი. დაჯილდოვებულია ინდოეთის მესამე უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდოთი — პადმა ბჰუშანის ორდენით.

ბიოგრაფია
---------

1956 წელს დაამთავრა ბომბეის ელფინსტონის მათემატიკის კოლეჯი, რომლის დასრულების შემდეგ მიიღო ედინბურგის ჰერცოგის სტიპენდია საზღვარგარეთ სასწავლებლად. შევიდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის პიტერჰაუს კოლეჯში და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი 1959 წელს. 1960 წელს აირჩიეს პიტერჰაუსის სტიპენდიანტად, შდეგად გახდა მაგისტრის ხარისხის მფლობელი. შემდგომში აირჩიეს გულბენკიანის კვლევით პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად, 1963 წელს გადავიდა ჩერჩილის კოლეჯში და 1963 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი კემბრიჯის გამოყენებითი მათემატიკისა და თეორიული ფიზიკის დეპარტამენტიდან.

შაშიკუმარმა პედაგოგიური კარიერა დაიწყო 1963 წელს ლიდსის უნივერსიტეტში, სადაც მუშაობდა1966 წლამდე. ამავე წელს მიიღო კიდევ ერთი სტიპენდია პასადენაში კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში შესასვლელად. 1967 წელს დაბრუნდა ინდოეთში და შეუერთდა ტატას ფუნდამენტური კვლევების ინსტიტუტს, რომელიც 2001 წელს პენსიაზე გასვლამდე მისი კვლევების ბაზას წარმოადგენდა. შაშიკუმარი მუმბაიში ცხოვრობდა, სადაც მომბაის უნივერსიტეტის საბაზისო მეცნიერებათა მოწინავე ცენტრში (CBS) იყო აკადემიური თავმჯდომარე, ემერიტუს პროფესორი და გამორჩეული მეცნიერი INSA. ასევე შედიოდა JN Tata Trust-ის სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობაში და ეკავა Homi Bhabha Fellowship Board-ის საპატიო აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობა.

შაშიკუმარ მადჰუსუდან ჩიტრე გარდაიცვალა 2021 წლის 11 იანვარს

სამეცნიერო ინტერესები
---------------------

შაშიკუმარი დაკავებული იყო სამეცნიერო კვლევებით ჰელიოფიზიკისა და ასტროფიზიკის დარგში. ჩაატარა ვრცელი კვლევა გრავიტაციული ლინზების, მზის მაგნიტური აქტივობის ციკლის, მზის დინამოს თეორიისა და ნეიტრინოების როლზე მზის ატმოსფეროში.

სქოლიო
------

1. ↑  *Kembhavi A.* Shashikumar M. Chitre (1936–2021) // *Curr. Sci.* / P. Balaram — IASc Bengaluru, 2021. — Vol. 120, Iss. 5. — P. 597–598. — ISSN 0011-3891<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2095533'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5195083'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q46351200'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117143'></a>
2. ↑  *Bose M.* Renowned astrophysicist Shashikumar Madhusudan Chitre passes away at 84 — Mumbai: Deccan Herald, 2021.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1181753'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1156'></a>
3. ↑  Mathematics Genealogy Project — 1997.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q829984'></a>
4. ↑  Renowned astrophysicist Professor Shashikumar Madhusudan Chitre passes away at 84 (2021-01-11).
თანამედროვე სკეიტბორდი
**სკეიტ ბორდი** (*ინგლ. skateboard - სასრიალო ფიცარი*) – ოთხბორბლიანი ფიცარი. შეიქმნა 1950–იან წლებში კალიფორნიაში. 1960იან წლებში დაიწყო მისი მასობრივი გაყიდვა აშშს ტერიტორიაზე. გარდა გასართობისა, სკეიტბორდს ასევე ექსტრემალური დატვირთვა გააჩნია. იგი ითვლება ქუჩურ სპორტად და მიმდევართა დიდი რაოდენობით გამოირჩევა.

სკეიტბორდის ნაწილები
--------------------

**დაფა** (ინგლ. Deck) — აქვს ოთხი ნახვრეტი ერთ მხარეს და მეორე მხარესაც ოთხი. ნახვრეტებში მოთავსებულია ჭანჭიკები რომლითაც დაფაზე მიმაგრებულია გორგოლაჭები. დაფა დამზადებულია ხისგან, ხშირად ნეკერჩხალისაგან და ლამინირებულია. ხშირად სკეიდბორდის დაფას ამზადებენ ისეთი მასალისაგან, რომელიც ადვილად არ ტყდება და ზიანდება, მაგალითად მინაბოჭკოსაგან, ან გამძლე პლასტმასისაგან.

**მჭიდი ქაღალდის ზოლი** (ინგლ. Griptape) — თვითწებვადი ლენტი რომელიც აკრია დაფაზე. მისი ზედაპირი ხორკლიანია და აქვს კარგი მოჭიდება, რის გამოც მასზე ფეხი არ ცურავს და შესაძლლებელია უსაფრთხოდ სრიალი და ტრუკების კეთება.

**გორგოლაჭები (ინგლ. Truck)** — გორგოლაჭები არის ის რითიც სკეიტბორდი დაგორავს. გორგოლაჭების სკეიტბორდის ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია. მის გარეშეჩვენ ვერ დავიძრებით ადგილიდან. გორგოლაჭები დამზადებულია ხშირ შემთხვევაში რკინით. მას უშვებს უამრავი ცნობილი კომპანია Independent, Thunder, Krux, Tensor, Venture, Speed Demons დაარქივებული 2018-03-02 საიტზე Wayback Machine.  და სხვა.

**საკისარი (ინგლ. Bearings)** — სწორედ მასზეა დამოკიდებული სკეიტბორდის სიჩქარე. რაც უფრო კარგი ხარისხის აყენია, მით უფრო სწრაფია. იგი დამზადებულია მეტალისაგან. მასში მოთავსებულია პატარა ბურთულები რომელიც მოძრაობს. საკისარი მოთავსებულია ბორბლის შუაში, ცენტრში.


|  |  |
| --- | --- |
| ოლიმპიური თამაშების რგოლები | *ეს სტატია სპორტისა და სპორტსმენების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გრაუვაკა** (გერმ. grau — ნაცრისფერი და Wacke — ქანი) — მუქი შეფერილობის, ძირითადად, ქვიშაქვური ქანი, რომელიც შეიცავს თიხის ნატეხებს, არგილიტებს, ალევროლითებს, ქვიშაქვებს, სხვადასხვა მეტამორფულ ეფუზიურ და ინტრუზიულ ქანებს (გრანიტოიდების გარდა), მუქი ფერის მინერალებს, ფუძე და საშუალო პლაგიოკლაზებს. გრაუვაკა ნაცრისფერი, მუქი ნაცრისფერი, მომწვანო, ხშირად მიწისფერი იერისაა. ადრე ამ ტერმინით აღნიშნავდნენ ფუძე ეფუზივებით გამოფიტვისა და გადარეცხვის შედეგად მიღებულ ქანებს. ახლა მას უწოდებენ დიდი სიმტკიცის ქვიშაქვას.

ჩვეულებრივ, დიდი რაოდენობით შეიცავს (10–15% და მეტად) თიხოვან შემვსებს (ვაკებს), თუმცა შეიძლება თიხისაგან (არენიტები) იყოს წარეცხილიც უფრო გვიანდელი კარბონატული, კაჟიანი და ფეროოქსიდური ცემენტით. ზოგიერთი მკვლევარი გრაუვაკას აგრეთვე უწოდებს ანალოგიური შედგენილობის მსხვილ- და უხეშნატეხოვან ქანებს (ხვინჭა, ხრეში, კენჭნარი და სხვა). ზოგჯერ გრაუვაკა გამოიყენება როგორც ტერმინ ტურბიდიტის სინონიმი.

გვხვდება ძირითადად პოლიმიქტური (შედგება სხვადასხვა ქანების ან მინერალების ნატეხებისაგან), უფრო ნაკლებად, მონომიქტური, მაგ. ბაზალტური, პიროქსენული) ქანებიც. მინარევის სახით მასში არაიშვიათად არის წარმოდგენილი კვარციტების, გნაისებისა და გრანიტოიდების ნატეხები, რომელთა შემცველობისას 25%-ზე მეტად გამოყოფენ გარდამავალ სხვაობას საკუთრივ გრაუვაკიდან კვარცულ ან არკოზულ ნატეხებამდე. გრაუვაკის შედგენილობა განსაზღვრავს მათ ლითოლოგიურ უმწიფობას. გრაუვაკა ჩვეულებრივ დაუხარისხებელია ან ცუდად არის დახარისხებული; არაშრეებრივი ან ჰორიზონტალურად გრადაციული, ირიბი და ტალღოვანი ფენისაა.

გრაუვაკა უფრო ფართოდ არის გავრცელებული ვიდრე სხვა შედგენილობის ნატეხი ქანები (კვარცული, არკოზული). წარმოშობის წესისა და პირობების მიხედვით, გრაუვაკას ყოფენ პროლუვიურ, მთა-ალუვიურ, ზღვიურ (ზვირთცემული, ნაკადური, კოლუვიური, ტურბიდიტული და სხვა), ვულკანურ (ჰიალოკლასტიტები, ტუფები, ტუფიტები), აგრეთვე მყინვარულ და ეოლურ დანაგროვებად. გრაუვაკა შედის ფლიშურ, შლირულ, მოლასურ, ვულკანურ, ნახშირიან და სხვა ნაოჭა და ვულკანური სარტყლების ფორმაციებში, შიდაკონტინენტურ რიფტებში, კონტინენტურ კიდეებზე, იშვიათად — ოკეანის ცენტრალურ ნაწილებშიც. დანალექების ჭრილში გრაუვაკის არსებობა მოწმობს დანაწევრებული რელიეფისა და აქტიური ტექტონიკური მოძრაობის პირობებში არსებულ ნალექთდაგროვების მიმდინარეობასა და ვულკანური აქტივობის გამოვლინებაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრაუვაკა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* გრაუვაკა — სტატია სამთო ენციკლოპედიიდან (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* Шуман В. Мир камня. Горные породы и минералы. — М.: Мир, 1986. С. 108;
* Фро­лов В. Т. Ли­то­ло­гия. М. 1993. Т. 2;
* Сис­те­ма­ти­ка и клас­си­фи­ка­ция оса­доч­ных по­род и их ана­ло­гов. СПб. 1998.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Граувакка | Большая российская энциклопедия
**პოდაზოვსკიეს ნაქალაქარი** (რუს. Подазовское городище) — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს რუსეთის ფედერაციის, როსტოვის ოლქის ქალაქ აზოვის დასავლეთ გარეუბანში.

ისტორია
-------

პოდაზოვსკიეს ნაქალაქარის დაარსების თარიღად მიჩნეულია ძვ. წ. I საუკუნე. იგი არსებობდა ახ. წ. III საუკუნემდე. ნაქალაქარის ტერიტორია გარშემოტყმული იყო თავდაცვითი თხრილებით. თხრილსა და საცხოვებლებს შორის დაშორება მინიმალური იყო. საცხოვრებები აგებული იყო კვადრატული დაგეგმარებით და მომრგვალებული კუთხეებით. საცხორებლის ძირითადი მახასიათებლები იყო თიხის იატაკი და ლერწმის კედლები, რომელთა სიმაღლეც 2,5 მ. იყო. სახლებს შორის იყო ვიწრო გასასვლელები, რომელთა სიგანეც დაახლოებით ერთი მეტრი იყო. სახლებს შორის გადიოდა ქუჩა, რომლის სიგრძეც 5 მეტრი იყო. სახლების წინ ამოთხრილი იყო ორმოები, რომლებიც გამოიყენებოდა მარცვლეული კულტურების შესანახად ანდა საყოფაცხოვრებო ნარჩენების შესაგროვებლად.

ნაქალაქარი იყო ერთიანი მეოტიური დასახლება, რომელსაც გარს ერტყა თხრილები და რომელიც დაყოფილი იყო ზემო და ქვემო ნაწილებად. ძირითადი ნაგებობებიდან აღმოსავლეთით მდებარეობდა გაუმაგრებელი ნაქალაქარის მოედანი.

პოდაზოვსკიეს ნაქალაქარი ცნობილია 1911 წლიდან. 1960-1970-იან წლებში ნაქალაქარზე მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები. არქეოლოგიურ გათხრებს ხელმძღვანელობდა ი. ს. კამენეცკი. ნაქალაქარის გამაგრებული ტერიტორიის ფართობი შეადგენდა 3 300 კვ. მეტრს. პოდაზოვსკიეს ნაქალაქარის გათხრების დროს არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ნაგებობა, რომლის ასაშენებლად გამოყენებული იყო ლერწამი, რომელიც აუცილებელი იყო თიხის ნალესის შესაკავებლად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ციხესიმაგრის ნაქალაქარი
* კობიაკოვოს ნაქალაქარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Подазовское городище на Викимапии

სქოლიო
------

1. ↑  ქალაქ აზოვის ისტორიისა და კულტურის დაცული ობიექტი
2. 1 2  Зубарев В. Г. Историческая география Северного Причерноморья по данным античной письменной традиции. — М: Языки славянской культуры, 2005—504 с: ил. Карты — (Studia historica). — ISSN 1727 — 9968, ISBN — 5-9551-0056-3
3. 1 2  Хижина меота//Археологический музей-заповедник Танаис.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-14. ციტირების თარიღი: 2017-06-26.
4. ↑  Городища донских меотов: вопросы датировки И. С. Каменецкий, Институт археологии (Российская академия наук), «Авто», 1993—176 с. — С.14
5. ↑  Очерки истории Азова, Азовский краеведческий музей, 2005
პერსეფონე მიუძღვება სიზიფეს ქვესკნელისკენ**სიზიფე** (ძვ. ბერძნ. Σίσυφος) — ეოლიელ ზღვაოსანთა წინაპრების, ეოლოსის და ენარეტეს ცბიერი და პატივმოყავრე შვილი, პლეადა მეროპეს ქმარი, კორინთის აღმაშენებელი და მეფე, ერთი ვერსიით და ძალზე პოპულარული და საანდაზოდ ქცეული გმირი.

კორინთი მუდამ სავაჭრო და სანაოსნო ქალაქი იყო. სიზიფეც ტიპური კორინთელია, ცბიერი და გაიძვერა, როგორც იქაური ვაჭრები. ჰომეროსი მას ხარბსა და ადამიანთა შორის ყველაზე უფრო ანგარებიან კაცს უწოდებს. სინამდვილეში კი ის მოხერხებული, მაგრამ ბერძენ ღმერთებთან მებრძოლია. ჰომეროსი, ჰესიოდე, ჰორაციუსი, ოვიდიუსი, აპოლოდორე და სხვა მეცნიერები თანხმდებიან, რომ ღმერთებმა ის მძიმე დანაშაულებისთვის მკაცრად დასაჯეს, ჰადესთან გაგზავნეს და კლდის დიდ ლოდთან შეაჭიდეს, რომელიც მწვერვალზე უნდა ააგოროს. დიდი ვაივაგლახით აზიდავს, სულს მოითქვამს, ქვა ისევ დაუგორდება, ისევ შეეჭიდება და ასე უსასრულოდ. ჰომეროსი არ ამბობს რისთვის დაისაჯა ასე მძიმედ, მომდევნო დროის ავტორები კი ჩამოთვლიან: ღმერთებს ატყუებდა, გზაში მდიდრებს ძარცვავდა, ზევსი გასცა (როცა ზევსმა ფარულად მოიტაცა მდინარის ღმერთ ასოპოსის ასული ეგინა, იგი სიზიფემ დაასმინა ასოპოსთან) და ა.შ. მოხერხებით აჯობა ცნობილ ქურდს ავტოლიკესაც: წინასწარ ამოუწვა ჩლიქები საქონელს, რომელიც მან მოიპარა. ზევსი ამ და სხვა უცნაურობებზე განრისხდა და თანატოსს მისი ჰადესთან წაყვანა ბრძანა. სიზიფემ სიკვდილის ღმერთი მოხერხებით შეიპყრო და შებოჭა, ამიტომ აღარავინ კვდებოდა , ვიდრე ბოლოს არ აივსო ღმერთების მოთმინების ფიალა და არ გამოკეტეს ქვესკნელში. სიზიფეს სულმა ჰადესს სთხოვა გაეშვა ზევით, რათა ცოლი დაესაჯა. ჰადესიც მოტყუვდა. სააქაოს დაბრუნებულმა სიზიფემ პირობა გატეხა, სუფრას მიუჯდა და ქვესკნელში დაბრუნება აღარც გახსენებია. ბოლოს ჰერმესი მიუგზავნეს და მოახერხეს სიზიფეს მოშორება. აპოლოდორე მოგვითხრობს მხოლოდ მთავარ ჰომეროსისეულ ეპიზოდს, მაგრამ სიზიფეს სახე მეტია, ვიდრე ეს საქრესტომათიო ეპიზოდი. 

სიზიფეს სული ჰადესში იტანჯება, სხეული კი დაკრძალეს ისთმოსში. ლოდთან შეჭიდებული სიზიფე ანტიკურ გამოსახულებებზეც შემორჩა. მისი ტანჯვა სრულად ასახა ტიციანმა.

ლიტერატურა
----------

* *გელოვანი აკ.*, „მითოლოგიური ლექსიკონი", გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო", გვ. 448, თბ. 1983
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **დიმიტრი**. |

**დიმიტრი ბატონიშვილი** (გ. 1452) — XV საუკუნის სახელმწიფო მოღვაწე, ალექსანდრე I დიდის (1412–1442 წწ.) ძე. გიორგი VIII-ის უფროსი ძმა და კონსტანტინე II-ის მამა. იგი გარკვეული პერიოდი ქართლის გაღმა მხარეში (სათარხნო, საჯავახიანო, საციციანო) „მეფის" ტიტულით მოღვაწეობდა. ქართლის ამ ნაწილში მართვის უფლებამოსილება დიმიტრი ბატონიშვილმა მამის სიცოცხლეშივე მოიპოვა. ალექსანდრე I დიდის გარდაცვალების შემდეგ მისმა ძმამ, საქართველოს მეფე ვახტანგ IV-მ (1442–1446 წწ.), ცნო არსებული ვითარება. დიმიტრის ბატონიშვილობა „პროვინციის მეფობაში" გადაიზარდა. 1433 ალექსანდრე I-მა დიმიტრი „დიდი ძღუენით" წარგზავნა შემოსული დამპყრობლის „შარუხის" (შაჰრუხის) კარზე მშვიდობის დამყარების მიზნით ზავის დასადებად. დიმიტრიმ ეს მისია წარმატებით შეასრულა. არაერთ ისტორიულ დოკუმენტში იგი „მეფედ" არის მოხსენიებული ან თავად ამტკიცებს დოკუმენტებს ამ ტიტულით. ასევე იხსენიება გარდაცვალების შემდეგაც. კათოლიკოს ნიკოლოზ ამილახვრის (XVII ს.) გუჯარით ალექსანდრე I-ის ვაჟს, გიორგი VIII-ს „წყალს-იქითი მამული დიდი ნაქონი დიმიტრი ბაგრატიონისა" – სამთავისის ეკლესიისათვის შეუწირავს.

ლიტერატურა
----------

* *ნინიძე დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 433-434.
* ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც. ტ. 4, თბ. 1973
* *ნინიძე დ.* „პროვინციის მეფეები" XIV–XV საუკუნეების საქართველოში, თბ. 1995
**ჯანეტ როზენბერგ ჯაგანი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1920, ჩიკაგო, აშშ — გ. 28 მარტი, 2009, ჯორჯტაუნი, გაიანა) — გაიანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გაიანის პრეზიდენტი 1997-1999 წწ. ეროვნებით ებრაელი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1920 წლის 20 ოქტომბერს აშშ-ში ილინოისის შტატის ქალაქ ჩიკაგოში. 1943 წელს 23 წლის ასაკში ცოლად გაჰყვა გაიანის მომავალ პრეზიდენტს იმჟამად კი უბრალო სტომატოლოგს ჩედი ჯაგანს და ამავე წელს დაბრუნდნენ სამშობლოში. დაბრუნებიდან ათი წლის განმავლობაში ჯანეტი მედდად მუშაობდა ერთ-ერთ კლინიკაში.
1950 წელს მისმა მეუღლემ თანამოაზრეებთან ერთად დააარსა მარქსისტული ორიენტაციის სახალხო პროგრესული პარტია და 1970 წლამდე იყო ამ პარტიის გენერალური მდივანი.

კარიერა
-------

1953 წელს დაიწყო ჯანეტის აქტიური პოლიტიკური კარიერა. იგი ამ წელს ესეკიბოს ოლქიდან არჩეულ იქნა გაიანის პარლამენტში. 1955 წელს როდესაც ბრიტანელმა კოლონისტებმა გააუქმეს კონსტიტუცია და ხელისუფლების სადავეები წაართვეს სახალხო პროგრესულ პარტიას, ჯანეტ ჯაგანი დააპატიმრეს. ექვს თვეში იგი ციხიდან გაათავისუფლეს და სულ მალე 1957 წელს კვლავ იქნა არჩეული ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოში, რის შემდეგაც დაიკავა ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის მინისტრის პოსტი. 1963-1964 წლებში იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1964 წელს ხელისუფლების სათავეში გაიანის სახალხო ეროვნული კონგრესის მოსვლის შემდეგ იგი გადავიდა ოპოზიციაში. პოლიტიკის პარალელურად ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას 1973-1997 წლებში იყო საერთოეროვნული გაზეთის "მირორის" რედაქტორი. 1975-1997 წლებში კი პარლამენტის უცვლელი დეპუტატი იყო. 
1992 წელს მისი მეუღლე ჩედი ჯაგანი არჩეულ იქნა პრეზიდენტად რომლის გარდაცვალების შემდეგ 1997 წლის მარტში დაიკავა პრემიერ-მინისტრისა და ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. რამდენიმე თვეში კი გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელშიც მიიღო ხმების 56 % ხოლო მისმა მეტოქემ ჰიუ დესმონდ ჰოიტმა 42 %. 1997 წლის 19 დეკემბერს დაიკავა პრეზიდენტის პოსტი. ეს იყო მსოფლიოს ისტორიაში მეორე შემთხვევა, როდესაც ქვეყნის სათავეში მეუღლის შემდეგ მოვიდა ქალბატონი (პირველად ეს მოხდა არგენტინაში ხუან დომინგო პერონის გარდაცვალების შემდეგ პრეზიდენტი გახდა მისი მეუღლე მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი). 1999 წლის აგვისტოში ქალბატონი ჯანეტი გადადგა თანამდებობიდან გულის მწვავე შეტევის შემდეგ.

ჯილდოები
--------

1993 წელს მიანიჭეს ქვეყნის უმაღლესი ჯილდო "დამსახურებებისათვის". 1997 წელს კი იუნესკომ მიანიჭა განდის სახელობის ოქროს მედალი მშვიდობის განმტკიცებისათვის, დემოკრატიის განვითარებისათვის და ქალთა უფლებების დაცვისათვის აქტიური მოღვაწეობის გამო.

ჯანეტ ჯაგანი გარდაიცვალა 2009 წლის 28 მარტს, ჯორჯტაუნის ჰოსპიტალში.

ქალბატონმა ჯანეტმა ყველაზე ხანდაზმულ ასაკში ჩაიბარა პრეზიდენტის პოსტი და კიდევ ერთი: მასზე 40 დღით ადრე პრეზიდენტის თანამდებობა ირლანდიაში დაიკავა ასევე ქალბატონმა მერი მაკელისმა, რომელიც ჯანეტის მსგავსად იმ ქვეყანაში არ დაბადებულა რომლის პრეზიდენტიც გახდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალი პრეზიდენტების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯაგანის ვებსაიტი დაარქივებული 2009-04-01 საიტზე Wayback Machine.
* პრეზიდენტი ჯანეტ ჯაგანი დაარქივებული 2020-09-01 საიტზე Wayback Machine.

|
|  |
|
| წინამორბედი:სემ ჰინდსი | **გაიანის პრეზიდენტი**1997 – 1999  | შემდეგი:ბარათ ჯაგდეო |
|
| წინამორბედი:სემ ჰინდსი | **გაიანის პრემიერ-მინისტრი**1997 | შემდეგი:სემ ჰინდსი |
შვიდი საყვირი
**შვიდი საყვირი** ნახსენებია იოანეს გამოცხადებაში, სადაც აღწერილია აპოკალიფსის მოვლენები, რომელიც იოანე მოციქულმა საბერძნეთის კუნძულ პატმოსზე გადასახლებისას იხილა. შვიდი საყვირი შვიდ ანგელოზს მიეცემა, რომლებიც მას მეშვიდე ბეჭდის ახსნის შემდეგ ჩაბერავენ.

პირველი საყვირი
---------------

წამოვა სეტყვა და ცეცხლი, სისხლში არეული, რომელიც თავს დაატყდება მიწას, დაწვავს ხეთა მესამედს და გადაბუგავს მწვანე ბალახს.

მეორე საყვირი
-------------

ზღვაში ჩავარდება „თითქოს უზარმაზარი მთა, ცეცხლით მოლაპლაპე". ამის შემდგომ ზღვის მესამედი სისხლით იქცევა წყლისქვეშ მცხოვრებთა ერთი მესამედი ამოწყდება, ხოლო ხომალდთა მესამედი დაიღუპება.

მესამე საყვირი
--------------

ჩამოვარდება ზეციდან „ლამპარივით მოელვარე ვეება ვარსკვლავი", რომელიც წყაროებისა და მდინარეების მესამედს დაეცემა, ბევრი ადამიანი დაიღუპება მისი სიმწარისგან.

მეოთხე საყვირი
--------------

მზის, მთვარისა და ვარსკვლავების სინათლის ერთი მესამედი დაბნელდება. ამის შემდგომ მოდის უბედურების მომასწავლებელი საყვირები (მეხუთე, მეექვსე და მეშვიდე).

მეხუთე საყვირი
--------------

გაიღება უფსკრულის ჯურღმული და მიეცა მისი გასაღები ანგელოზს. გააღებს ანგელოზი ჯურღმულს და ამოვა იქიდან კვამლი, რომელიც მზეს და ჰაერს დააბნელებს. კვამლიდან გამოვლენ კალიები, რომელთაც მორიელთა მსგავსი ძალაუფლება მიეცემათ. ეთქმევათ მათ, რომ არ დაეზიანებინათ ბალახეულობა, მწვანილეულობა და ხე, შეხებოდნენ მხოლოდ იმ ადამიანებს, რომელთაც ღვთის ბეჭედი არ ექნებათ შუბლზე. მიეცათ უფლება ეწამებინათ ისინი ხუთ თვეს, მაგრამ არ დაეხოცათ. მათი წამება ჰგავდა მორიელისგან ადამიანის დაგესვლას.
და მიეცემათ მათ უფლება, რომ არ დახოცონ, არამედ მხოლოდ აწამონ ისინი ისინი ხუთ თვეს; და მათი წამება ემგვანება მორიელისგან ადამიანის დაგესვლას. კალიებს ადამიანთა მსგავსი სახეები ექნებათ, ემგვანებიან „საომრად გამზადებულ ცხენს", ექნებათ ქალის მსგავსი თმა და ლომის ეშვების მსგავსი კბილები. კალიებს რკინის მსგავსი ჯავშანი და მორიელის მსგავსი კუდი ექნებათ. მათი მეფე იქნება უფსკრულის ანგელოზი აბადონი.

მეექვსე საყვირი
---------------

== მეშვიდე საყვირი რსდ

სქოლიო
------

1. ↑   გამოცხადება იოანესი 8:1
2. ↑   გამოცხადება იოანესი 8:7
3. ↑   გამოცხადება იოანესი 9:1-12
**სერაფიმე საროველის ტაძარი** (რუს. Храм Преподобного Серафима Саровского) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1904-1911 წლებში ბ. რაიჩენკოვის პროექტის მიხედვით.

ისტორია
-------

ეკლესიის ხედი რევოლუციამდე
სერაფიმე საროველის ტაძრის მშენებლობის ისტორია იწყება XIX საუკუნის ბოლოდან, როდესაც 1899 წელს, გნილევის სამების ტაძრის წინამძღვარმა მიმართა დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს ათანასეს ახალი ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით. თანხების მოსაზიდად შეიქმნა სამეურვეო საბჭო კაზაკ გრიგორ პეტროვის მეთაურობით. 1903 წელს კაზაკთა კრებამ გამოყო ადგილი ტაძრის მშენებლობისათვის. 1904 წელს კი დაიწყო ტაძრის მშენებლობა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელსაც დიდი გავლენა აქვს რუსეთის მოსახლეობაზე. 1911 წელს მშენებლობა დასრუულდა მრევლის შემოწირულობების ხარჯზე. 1911 წლის 4 დეკემბერს მოხდა ტაძრის კურთხევა სერაფიმე საროველის სახელზე, რომელიც შეასრულა აქსაის ოლქის წინამძღვარმა ალექსანდრე გრიგორიევმა. 

საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, 1937 წელს ეკლესია დაიხურა. ღვთისმსახურება კვლავ აღსდგა 1942 წელს გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში და მოქმედებდა 1956 წლამდე. 1959-1960 წლებში ეკლესია გადააკეთეს მიხეილ გლინკას სახელობის მუსიკალურ სკოლად. 

1992 წლის შემოდგომაზე ჩამოყალიბდა მართლმადიდებელ როსტოველთა წმინდა სერაფიმეს მრევლის გაერთიანება, რომლის წინამძღვარიც იყო სერგეი რაზუმცევი და „სოფელ გნილოვსკის კაზაკთა კავშირი". მათ დაიწყეს აქტიური მოღვაწეობა სერაფიმეს სახელობის ტაძრის შენობის დაბრუნებისათვის. 1995 წლიდან ეკლესიის აღორძინებაზე ზრუნავს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის ახალბედა ეპისკოპოსი პანტელეიომონი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დონის როსტოვის სერაფიმე საროველის ტაძრის ისტორია დაარქივებული 2017-11-26 საიტზე Wayback Machine.
22°-იანი ჰალო მთვარის გარშემო
22°-იანი მზიური ჰალო და "მზის ძაღლი". სალემი, მასაჩუსეტსი, 2012 წლის 27 ოქტომბერი.
**მთვარის ჰალო** *(22°-იანი ჰალო, მთვარის რგოლი)* — ოპტიკური ფენომენის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც შემთხვევით მზის ან მთვარის გარშემო წარმოქმნის 22°-იან წრეს (მას მთვარის რგოლს ან ზამთრის ჰალოსაც უწოდებენ). წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც მზის შუქი გარდატყდება ატმოსფეროში არსებული მილიონობით ქაოსურად ორიენტირებული მრავალკუთხედი ყინულის კრისტალების საშუალებით. ჰალო დიდია; მისი რადიუსი, უხეშად რომ შედარდეს, არის შენი მხრებიდან გაშლილი ხელების ზომის.

როდესაც შუქი მრავალკუთხედი ყინულოვან პრიზმების 60°-იან წვეროში გაივლის, ის ორჯერ გადაიხრება, რაც ვლინდება გადახრილი კუთხეებით 22°-დან 50°-მდე. მინიმალური გადახრის კუთხე თითქმის 22°-ია ან უფრო განსაკუთრებული შემთხვევაში, საშუალოდ21,84°; წითელ სინათლეზე ის 21.54°–ია და ლურჯზე 22,37°. ტალღის სიგრძეზე დამოკიდებული ვარიაცია გარდატეხაში იწვევს წრის შიდა კუთხეების მოწითალო ფერს, ხოლო გარეთა კუთხეები მოლურჯოდ გვევლინება. როდესაც სინათლე არ გარდატყდება 22°-ზე მცირე კუთხეზე, მაშინ ჰალოში დანახული ცა უფრო მუქი და ბნელია.  22°-იანი ჰალოს დანახვა წელიწადში 100-ჯერაცაა შესაძლებელი.

სინათლის ბილიკი მრავალკუთხედი პრიზმის გავლით ხელსაყრელ კუთხეში, რის შედეგადაც წარმოიქმნება მინიმალური გადახრა.
ლეგენდაში ნათქვამია, რომ მთვარის რგოლები გვაფრთხილებენ შტორმების მოახლოებას. სხვა ჰალოების მსგავსად, 22°-იანი ჰალოები ჩნდებიან, როდესაც ცა დაფარულია თხელი ბუმბულისებრი ღრუბლებით, რომლებიც რამდენიმე დღით ადრე ჩნდებიან დიდ შტორმამდე.

მსგავსი ფენომენი, სახელად „გვირგვინები," გამოწვეულია წყლის წვეთებით და ისინი ბევრად უფრო პატარები და უფრო ფერადები არიან, ვიდრე 22°-იანი ჰალოები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Halo September 27 2012, from India დაარქივებული 2014-02-21 საიტზე Wayback Machine.
* www.paraselene.de - 22° halo Jun 24, 2006
* Timelapse of top portion of a 22° halo
* Photo of Halo[*მკვდარი ბმული*]
* 22° halo Jul 3, 2011, Cambodia დაარქივებული September 27, 2020[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები
* 22° solar halo video 14th March 2012, Sydney Australia

სქოლიო
------

1. 1 2  Pretor-Pinney, Gavin (2011). *The Cloud Collector's Handbook*. San Francisco, California:  Chronicle Books,   გვ. 120. ISBN 978-0-8118-7542-4.
2. ↑  Carl R. Nave. The 22° Halo. Georgia State University.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-04-01. ციტირების თარიღი: 2007-04-18.
3. ↑  Les Cowley. 22° Halo Formation. Atmospheric Optics. ციტირების თარიღი: 2007-04-15. (Including excellent illustrations and animations.)
4. ↑  Harrison, Wayne (February 1, 2012). „Nelson: Ring Around Moon Sign Of Approaching Storm". *The Denver Channel*. Denver. TheDenverChannel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 3, 2012. ციტირების თარიღი: February 4, 2012.
5. ↑  Les Cowley. 22° Circular halo. Atmospheric Optics. ციტირების თარიღი: 2007-04-15.
**რაციონალური ეგოიზმი** ან **ეგოტიზმი** — პრინციპი ეთიკურ ფილოსოფიაში, რომლის მიხედვით სუბიექტის ქმედება რაციონალურია მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ, თუ ის ამ სუბიექტის პირად ინტერესს ამართლებს. ეს შეხედულება ეგოიზმის ნორმატიული ფორმაა. თუმცა ის განსხვავდება ეგოიზმის სხვა ფორმებისგან, როგორიცაა ეთიკური ეგოიზმი და ფსიქოლოგიური ეგოიზმი. მაშინ როდესაც ფსიქოლოგიური ეგოიზმი მოტივაციის, ხოლო ეთიკური ეგოიზმი მორალურობის შესახებაა, რაციონალური ეგოიზმი არის შეხედულება რაციონალურობის შესახებ (სადაც რაციონალურობა მორალურობასთან დაკავშირებული შეიძლება არ იყოს). ეთიკური ეგოიზმი ასევე განსხვავდება ამორალიზმისგან.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტუსაღის დილემა

ლიტერატურა
----------

* Baier, Kurt (1990). "Egoism" in *A Companion to Ethics*. Peter Singer (ed.), Blackwell: Oxford.
* Brink, D. 1992, "Sidgwick and the Rationale for Rational Egoism," in Essays on Henry Sidgwick, ed. B. Schultz, Cambridge: Cambridge University Press.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Red/Black Game დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.
* Game Theory and Objectivism


|  |  |
| --- | --- |
| არისტოტელე | *ეს სტატია ფილოსოფიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ტუფის წყობა
**ტუფი** (იტალ. tufo) — მკვრივი ვულკანური ქანი, რომელიც წარმოიქმნება ვულკანის ამოფრქვევის დროს ამოსროლილი მასალის (ვულკანური ფერფლი, წიდა, ლაპილები და სხვა) შეცემენტების შედეგად. ზოგჯერ დანალექი ფოროვანი ქანია. აქვს სხვადასხვა ფერი. ძვირფასი საშენი მასალაა. გამოიყენება როგორც მსუბუქი საკედლე მასალა და ბეტონის შემავსებელი.

საქართველოში ცნობილია ტუფის მრავალი სახეოსხვაობა. საბადოთაგან აღსანიშნავია: თეძმის, აკაურთის (მწვანე ტუფი), გორიჯვრის, ზემო სკრის (იისფერი ტუფი), სამშვილდის (ყვითელი ტუფი) და სხვა. ყვითელი დეკორატიული ეგრეთ წოდებული ბოლნისის ტუფი პეტროგრაფიულად განეკუთვნება ტუფლავას ან ლავას. ბოლნისის ტუფის საბადო თბილისიდან 60 კმ-ზე მდებარეობს ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლების ხატისსოფლის, მამხუტის (სარაჩლო), ტალავერის (ფახრალო), შიხალის, ქვეშის, წიფორის (ზემო გულავერი) მიდამოებში.

პროდუქტიული ფენა წარმოადგენს ზედაცარცული ასაკის ვულკანოგენური წყების ერთ-ერთ ჰორიზონტს. საბადოს ჯერ კიდევ შორეულ წარსულში ამუშავებდნენ. თეძმის ტუფი ვულკანური ფერფლისაგან შემდგარი დაახლოებით ანდეზიტური შედგენილობის ეოცენური ასაკის ნაცრისფერი, ალაგ-ალაგ მომწვანო ფერის ქანია.

სქოლიო
------

1. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 81.
2. ↑  *ნადარეიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 454.
3. ↑  *ქოიავა ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 670.
**კურნაკოვკის წმინდა გიორგის ეკლესია** (რუს. Церковь Георгия Победоносца) — მართლმადიდებლური ეკლესია ბელოკალიტვინის რაიონის სოფელ კურნაკოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას. ეკლესია ამჟამად ნანგრევების სახითაა წარმოდგენილი. იგი ააგეს დაახლოებით 1860 წელს. ამჟამად ღვთისმსახურება მიმდინარეობს ეკლესიის გვერდით აგებულ ახალ შენობაში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, ილინის სასოფლო დასახლება, სოფელი კურნაკოვკა.

ისტორია
-------

ძველი ეკლესიის ნანგრევების ერთ-ერთ აგურზე შემონახულია აგების თარიღი 1860 წელი.

მისი შემდგომი ისტორიის შესახებ საკმაოდ მწირი ისტორიული მასალებია შემონახული. 1931 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა ეკლესია და მასში მომდევნო 1932 წელს განათავსა კლუბი, მოგვიანებით კი ეკლესიის შენობას გამოიყენებდნენ როგორც ადგილობრივი კოლმეურნეობის ხორბლის საწყობს. ეკლესიის შენობა გადაურჩა დიდი სამამულო ომის პერიპეტიებს რომლის დასრულების შემდეგაც შენობა კვლავ კოლმეურნეობის ხორბლის საცავად გამოიყენებოდა. ეკლესია ასეთ, უპატრონო მდგომარეობაში იმყოფებოდა ახალი ათასწლეულის დასაწყისამდე. 

ამჟამად ადგილობრივი ხუტორის მრევლის ერთობლივი ძალებით ააგეს ახალი, წმინდა გიორგის სახელობის სამლოცველოს შენობა, რომელიც ძველი, ნანგრევებად ქცეული ეკლესიის ახლოს მდებარეობს. ეკლესიის წინამძღვარია თეთრი სამღვდელოების წევრი ალექსანდრ კალაბუხოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Приход церкви Святого Георгия (Курнаковка)
* Белокалитвенское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Храмы Волгодонской епархии დაარქივებული 2018-01-23 საიტზე Wayback Machine.
* Два храма слободы Большинка и два храма Курнаковки.

სქოლიო
------

1. ↑  Курнаковка. Церковь Георгия Победоносца.
2. ↑  Курнаковка. Церковь Георгия Победоносца.
3. ↑  Возвращение Георгия Победоносца
**ლენინის ფერისცვალების ეკლესია** (რუს. Церковь Спаса Преображения) — მართლმადიდებლური ეკლესია აქსაის რაიონის ხუტორ ლენინაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2011-2013 წლებში.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აქსაის რაიონი, ხუტორი ლენინა, მწვანე ქუჩა № 2-ა.

ისტორია
-------

2011 წელს ხუტორ ლენინაში ააგეს სამლოცველო ღვთისმშობლის „მოულოდნელი სიხარულის" ხატის სახელზე და ამავდროულად საფუძველი ჩაუყარეს ქვის ეკლესიის მშენებლობას. 2012 წლის ნოემბერში რეგისტრაცია გაიარა უფლის ფერისცვალების ეკლესიის მრევლმა. ამავე წლის დეკემბერში კი ჩაასხეს ბეტონის ფუნდამენტი. 2013 წელს სამლოცველოს და ეკლესიის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები დასრულდა. ეკლესიას შერჩა ღვთისმშობლის „მოულოდნელი სიხარულის" ხატის სახელი. ამ პერიოდში ააშენეს საკურთხეველი, დადგეს კანკელი, შეიძინეს აუცილებელი საეკლესიო ჭურჭელი და კეთილმოაწყვეს ეკლესიის კარ-მიდამო. 2013 წლის 1 ოქტომბერს ეკლესიამ მიიღო წმინდა ოდიკი რათა შეესრულებინათ საღვთო ლიტურგია. ამავე წლის ნოემბერში ააშენეს ეკლესიის დამხამრე სამეურნეო ნაგებობა. 

2014 წელს ეკლესიის ახლოს ააშენეს სამრეკლო, გაგრძელდა მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის სამუშაოები. ეკლესიამ ასევე მიიღო საგანმანათლებლო საქმიანობის ლიცენზია, მრევლმა ჩამოაყალიბა საკვირაო სკოლა. ამჟამად მუშავდება პროექტი ახალი, უფლის ფერისცვალების ეკლესიის ასაშენებლად.

ეკლესიის წინამძღვარია კონსტანტინ გომა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт церкви
* Аксайское благочиние - храмы დაარქივებული 2017-09-25 საიტზე Wayback Machine.
* Аксайское благочиние - приходы
* Храм в честь иконы Божией Матери «Нечаянная радость» хутора Ленина отметил престольный праздник დაარქივებული 2017-03-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  «Нечаянная радость» для хуторян.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-17. ციტირების თარიღი: 2017-04-05.
2. 1 2  История прихода
3. ↑  Иерей Гомма Константин Викторович.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-17. ციტირების თარიღი: 2017-04-05.
**რეტეზატის ეროვნული პარკი** (რუმ. Parcul Național Retezat) — ეროვნული პარკი რუმინეთში. შეიქმნა ბუნებრივი ლანდშაფტების დაცვის მიზნით 1935 წელს. მდებარეობს სამხრეთ კარპატებში, რეტეზატის მასივზე. ფართობი 381 კმ². დამახასიათებელია ძველი გამყინვარების ნიშნები, რაც რელიეფში გამოიხატება ტროგების, ცირკების, მყინვარული ტბებისა და სხვათა სახით. გვხვდება მურა დათვი, მგელი, ფოცხვერი, ჩვეულებრივი მელა, კეთილშობილი ირემი, ევროპული შველი, გარეული ღორი; მაღალმთიანეთშია არჩვი და ალპური ზაზუნა, მდინარეების ნაპირზეა წავი. ორნითოფაუნას ქმნის მთის არწივი, ორბი, სოღო, მეთხილია, ზარნაშო და სხვა. ქვეწარმავლებიდან გვხვდება ჩვეულებრივი გველგესლა, ამფიბიებიდან ალპური ტრიტონი. მთიან ადგილებში იზრდება წიფელი, ნაძვი, სოჭი, არყი, ცირცელი. სუბალპურ სარტყელშია ფიჭვი. 1979 წელს პარკის ნაწილი გამოცხადდა იუნესკოს ბიოსფერულ ნაკრძალად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეტეზატის ეროვნული პარკის ოფიციალური საიტი (რუმინული)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რუმინეთის შვიდი ბუნებრივი საოცრება |
| --- |
|  |
| 
* დუნაის დელტა
* რეტეზატის ეროვნული პარკი
* სკერიშოარის მღვიმე
* კეილე-ნერეი-ბეუშნიცის ეროვნული პარკი
* ჩაჰლეუს მასივი
* პიატრა-კრაიულუი
* ბუჩეჯის სფინქსი და ბაბელე

 | 
რუმინეთის დროშა |

 |
**ბუმბერაზი მთები**, **კრკონოშე**, **კარკონოშე** (ჩეხ. Krkonoše; პოლ. Karkonosze) — ქედი ჩეხეთსა და პოლონეთში. წარმოადგენს სუდეტების ნაწილს. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 40 კმ-ზე, სიგანე 8–20 კმ. ფართობი 631 კმ², საიდანაც ჩეხეთზე მოდის 454 კმ², ხოლო პოლონეთზე 177 კმ². მაქსიმალური სიმაღლე 1603 მ (მთა სნეჟკა).

დამახასიათებელია რთული გეოლოგიური აგებულება. თხემური ზედაპირი დამრეცტალღოვანია, ზოგან ალპური რელიეფის ცალკეული ფორმებით, მათ შორის მყინვარული ცირკებით, მორენული ტბებითა და სხვა. აგებულია გრანიტებით, ქარსიანი ფიქლებით, ფიქლებითა და კირქვებით.

მეოთხეულში მის ფარგლებში მყინვარები არსებობდნენ, რომლებმაც ადგილობრივი ლანდშაფტის მოდელირება მოახდინეს. აქ გავრცელებული იყო ხეობისა და სკანდინავიის ტიპის მყინვარები.

ბუმბერაზი მთების სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილიდან სათავე აქვს მდინარე ელბას. მდინარეებზე ბევრია ჩანჩქერი. ტბებიდან მნიშვნელოვანია ველკი-სტავი, მალი-სტავი და მეხოვე.

განვითარებულია მკაცრი კლიმატი. იცის ცივი ზამთარი. თოვლის საბურველის სიღრმე 3 მ აღწევს. მთები 5–6 თვის განმავლობაში თოვლითაა დაფარული. მაღალ სიმაღლეეზე ხშირია ნისლი. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 700–1230 მმ.

ბუმბერაზი მთების ფარგლებშია კრკონოშეს ეროვნული პარკი და კარკონოშეს ეროვნული პარკი. 

შემოსილია წიფლის, სოჭის, ნაძვისა და ფიჭვის ტყეებით. არის ქვანახშირის, რკინისა და სპილენძის მადნის საბადოები. ბუმბერაზი მთები ცენტრალური ევროპის ყველაზე ტრადიციული ტურისტული ცენტრია. პოპულარულია თხილამურებით სრიალი. განვითარებულია მეცხოველეობა.

სქოლიო
------

1. ↑  Sněžka, Czech Republic/Poland. Peakbagger.com
2. ↑  Migoń, Piort (2008). "High-mountain elements in the geomorphology of the Sudetes, Bohemian Massif, and their significance". Geographia Polonica. 81 (1): 101–116.
3. ↑  Břetislav Balatka, Jan Kalvoda: Geomorfologické členění reliéfu Čech (Kartografie Praha, 2006
4. ↑  Geologie Krkonoš | Geologie a geomorfologie. www.krkonose.eu
5. ↑  Encyclopedia Britannica | Giant Mountains, mountains, Europe
6. ↑  Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 3: Karkonosze. Warszawa - Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj", 1993.
7. ↑  Migoń P.: Kotelní jámy, Sudety, 1/172, 2020, s. 18-21
8. ↑  Michał Paweł Mierzejewski: Karkonosze: przyroda nieożywiona i człowiek. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005
9. ↑  Alfred Jahn: Karkonosze polskie. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1985.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb145260562 (data)
* GND: 4050019-6
* LCCN: sh85073296
* NKC: ge134289
* VIAF: 253429658
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 253429658

 |
სკანდინავიელები მიემგზავრებიან ისლანდიაში 872 წელს
ზოგადად ითვლება, რომ **ისლანდიის კოლონიზაცია** დაიწყო IX საუკუნის მეორე ნახევარში, როდესაც ნორვეგიელი დევნილები გადასახლდნენ ატლანტის ოკეანის გასწვრივ. მიგრაციის მიზეზები გაურკვეველია, მოგვიანებით, შუა საუკუნეებში, თავად ისლანდიელები, მიზეზად ასახელებდნენ სამოქალაქო დაპირისპირებას (სავარაუდოდ სამოქალაქო ომს), რომელიც გამოიწვია ნორვეგიის მეფის, ჰარალდ I-ის უსაზღვრო ამბიციებმა, თუმცა თანამედროვე ისტორიკოსები ყურადღებას ამახვილებენ უფრო ღრმა ფაქტორებზე, როგორიცაა დასამუშავებლად ვარგისი მიწების ნაკლებობა სკანდინავიაში. დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიისაგან განსხვავებით, ისლანდია იყო დაუსახლებელი მიწა და აქ კოლონიზაცია არ გახდებოდა მეზობელ ქვეყნებთან დაპირისპირების მიზეზი.

არი თორგილსონის Landnámabók-ისა და Íslendingabók-ის საფუძველზე, ინფორმაცია მოიპოვება XII და XIII საუკუნეებით დათარიღებულ ისტორიებზე რომლებიც შეიცავს უამრავ დეტალს კოლონიების შესახებ, 870 და 874 წლები განიხილება როგორც კოლონიზაციის პირველი წლები. თუმცა, ეს წყაროები მეტწილად არასანდოა და კოლონიზაციის შესახებ მცდარ ინფორმაციას იძლევა, მათ მიერ მოწოდებულ დეტალები და ბოლო კვლევები კოლონიზაციაზე მეტად ფოკუსირებულია არქეოლოგიურ და გენეტიკურ მტკიცებულებებზე.

ტრადიციულად, ითვლება რომ ისლანდიის კოლონიზაციის პერიოდი 874-დან 930 წლამდე გაგრძელდა, ისლანდიის თანამეგობრობის ასამბლეა დაარსდა თინგველირის ეროვნულ პარკში. ამრიგად, ისლანდია არის ერთ-ერთი უკანასკნელი ტერიტორიაა, სადაც ადამიანები დასახლდნენ (მადაგასკარი და ახალი ზელანდია უკვე კოლონიზებულები იყვნენ, პირველი ათასწლეულის შუა ხანებში).

ლიტერატურა
----------

* Árni Daníel Júlíusson, Jón Ólafur Ísberg, Helgi Skúli Kjartansson *Íslenskur sögu atlas: 1. bindi: Frá öndverðu til 18. aldar* Almenna bókafélagið, Reykjavík 1989
* Byock, Jesse; *Medieval Iceland: Society, Sagas and Power*. University of California Press (1988) ISBN 0-520-06954-4 ISBN 0-226-52680-1
* Smith, Alfred P. (1984). *Warlords & Holymen: Scotland AD 80-1000*.  Edward Arnold,   გვ. 141–174. ISBN 0-7131-6305-4.

სქოლიო
------

1. ↑  Karlsson, Gunnar (2016). *Landnám Íslands*. Reykjavík:  Háskólaútgáfan,   გვ. 26. ISBN 9789935231130.
**ისრაელის გეოგრაფია** — ისრაელი მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე (სანაპირო ზოლი - 230 კმ.). ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლიბანი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - სირია, აღმოსავლეთით - იორდანია, სამხრეთ დასავლეთით - ეგვიპტე. ისრაელს სამხრეთით ესაზღვრება წითელი ზღვა.

ისრაელი ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 470 კილომეტრზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ - 135 კილომეტრზე. საზღვრის საერთო სიგრძეა - 1017 კილომეტრი (მათ შორის: პალესტინასთან 307 კმ, ეგვიპტესთან - 266 კმ, იორდანიასთან - 238 კმ, ლიბანთან - 79 კმ, სირიასთან - 76 კმ და ღაზის სექტორთან - 51 კმ)..

ისრაელის ფართობია 22,77 კმ2. უმაღლესი მწვერვალია მერონი (1208 მეტრი).

რელიეფი
-------

ისრაელის ფიზიკური რუკა იუდეის უდაბნოს ხედინეგევის უდაბნოს უკავია ისრაელის ტერიტორიის ნახევარი და გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან (იუდეის უდაბნო) სამხრეთისაკენ (აკაბის ყურე). აგებულია კირქვებით. განირჩევა დენუდაციური ფორმები.

ჰიდროლოგია
----------

ქვეყნის უდიდესი მდინარეა იორდანე, რომელიც მიედინაება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. გაივლის კინერეთის ტბას და ჩაედინება მკვდარ ზღვაში.

სხვა მდინარეებს აქვთ მცირე სიგრძე და ჩვეულებისამებრ შრებიან ზაფხულობით. გამონაკლისს შეადგენენ მდინარე კიშონი (სიგრძე 13 კილომეტრი), იარკონი (26 კმ), რომლებიც უერთდებიან ხმელთაშუა ზღვას ხაიფასთან და თელ-ავივთან, და მდინარე ლახიში (70 კმ).

მკვდარი ზღვა - მარილიანი ტბა ისრაელისა და იორდანიის საზღვარზე. იგი მსოფლიოში ყველაზე მარილიანი ტბაა. გარდა ამისა იგი ყველაზე დაბალი წერტილია მსოფლიოს მასშტაბით და მდებარეობს ზღვის დონიდან ქვემოთ 417 მეტრზე. ზღვას ერთვის რამდენიმე მშრალი ხევი და მდინარე იორდანე.

კინერეთი - მტკნარი წყლის უდიდესი რეზერვუარი ისრაელში.

ფაუნა
-----

ლელქაშის კატა ტურაისრაელი სამი კონტინენტის შესაყარზე მდებარეობს და ამითაა განპირობებული ის, რომ უხვადაა წარმოდგენილი ფლორისა და ფაუნის არაერთი უნიკალური სახეობა.

ისრაელის ფაუნა მოიცავს 100 სახეობის ძუძუმწოვარს. 500 სახეობის ფრინველს (რომელთა ნახევარზე მეტი მუდმივად ცხოვრობს ქვეყნის ტერიტორიაზე, დანარჩენი კი გადამფრენია), 100 სახეობის ქვეწარმავალი, მათ შორის 30 სახეობის გველი და 7 სახეობის ამფიბია.

მტაცებლებიდან გავრცელებულია ლეოპარდი, გეპარდი, ლელქაშის კატა, მგელი, ტურა და სხვა.

გვხვდება კუს ორი სახეობა: ხმელეთისა და ჭაობის. ობობების 17 სახეობა, რომელთა შორის აღსანიშნავია სკორპიონი და კარაკურტი.

ფლორა
-----

ისრაელში გავრცელებულია სამი სახეობის მცენარეულობა: ხმელთაშუაზღვიური, ირან-თურანისა და საჰარა-სინდური, რომელიც წარმოდგენილია 2600 სახეობის მცენარით. ამათგან 150 სახეობა გვხვდება მხოლოდ ისრაელის ტერიტორიაზე.

ისრაელთი არის ეროვნული პარკი, 160 ნაკრძალი და აღკვეთილი.

თანამედროვე ისრაელის ტყეების 70 % გაშენებულია XX საუკუნის მეორე ნახევარში. 1948 წელს ქვეყანაში იყო 4,5 მილიონი ხე, ხოლო 1990-იანი წლების ბოლოს მათი რიცხვი 200 მილიონს აჭარბებდა.

ლიტერატურა
----------

* Yehuda Gradus, Eran Razin, Shaul Krakover (1993). *The industrial geography of Israel*.  Routledge. ISBN 978-0415021562.
* Ruth Kark (1990). *The Land That Became Israel: Studies in Historical Geography*.  Yale University Press. ISBN 978-0300047189.
* Yair Goldreich (2003). *The Climate of Israel: Observation, Research and Application*.  Springer. ISBN 978-0306474453.
* Elisha Efrat (1988). *Geography and Politics in Israel Since 1967*.  Routledge. ISBN 978-0714633039.
**ფაზილ იმამვერდი ოღლუ ნაჯაფოვი** (აზერ. Fazil İmamverdi oğlu Nəcəfov; დ. 16 თებერვალი, 1935, ბაქო - 11 ივლისი, 2023, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოქანდაკე, მიჩნეული აზერბაიჯანული ქანდაკების ავანგარდული ხელოვნების ფუძემდებლად, აზერბაიჯანული ქანდაკების ხელოვნების მხატვარი (2002).

ბიოგრაფია
---------

ფაზილ ნაჯაფოვი დაიბადა 1935 წელს ქალაქ ბაქოში. 1955 წელს დაამთავრა ბაქოს აზიმ აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლა. 1961 წელს ფაზილ ნაჯაფოვმა დაამთავრა მოსკოვის სურიკოვის სახელობის ხელოვნების ინსტიტუტი.

1960-იანი წლების დასაწყისიდან ნაჯაფოვი მონაწილეობს გამოფენებში. ამ პერიოდში ნაჯაფოვის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია 1963 წელს შექმნილი სკულპტურული კომპოზიცია „განმარტება", მოგვიანებით კი „მენავთობე".

მიუხედავად კრიტიკისა, ნაჯაფოვი აგრძელებდა თავის შემოქმედებას. შექმნა უფრო და უფრო ახალი ქანდაკებები. დღეს ბაქოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის კოლექციის მნიშვნელოვანი ნაწილი ფაზილ ნაჯაფოვის ნამუშევრებისგან შედგება.
2002 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებულებით ფაზილ ნაჯაფოვს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტის წოდება.
2014 წელს ნაჯაფოვის ხელწერაა ბაქოს ცენტრში გამოჩენილი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ყარა ყარაევის ძეგლი.
2019 წლის იანვარში გაიმართა დოკუმენტური ფილმის „ქვები ცას უყურებს" პრეზენტაცია, რომელიც ეძღვნებოდა ფაზილ ნაჯაფოვის შემოქმედებას.
2020 წლის 15 თებერვალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ფაზილ ნაჯაფოვის „შოჰრათის" ორდენით დაჯილდოების შესახებ.
ფაზილ ნაჯაფოვი გარდაიცვალა 2023 წლის 11 ივლისს.

სქოლიო
------

1. ↑  Каракмазли Д. "В камне я слышу долгое молчание". 2009 год. ციტირების თარიღი: 2019-02-23
2. ↑  Nəcəfov, F. "Yaxşı sənətkar hər yerdə özünü sübut edəcək": [Xalq rəssamı, heykəltaraş Fazil Nəcəfovla müsahibə] /müsahibəni apardı Lalə Azəri //Mədəniyyət.- 2015.- 15 may.- S.13.
3. ↑  Yaxşı sənətkar hər yerdə özünü sübut edəcək. Mədəniyyət (15 may 2015). ციტირების თარიღი: 17 mart 2016.
4. ↑  Памятник Кара Караеву — памятник, который стал украшением Баку. ციტირების თარიღი: 2019-02-25
5. ↑  Xalq rəssamı Fazil Nəcəfov haqqında film çəkilib. ციტირების თარიღი: 2019-02-25
6. ↑  Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı Fazil Nəcəfov vəfat edib (2023-07-12). ციტირების თარიღი: 2023-07-12[*მკვდარი ბმული*]
**ჩრდილოეთ ოსეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა**, ***ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ*** (რუს. Северо-Осетинская Автономная Советская Социалистическая Республика, *Северо-Осетинская АССР*; ოს. Цагат Иристоны Автономон Советон Социалистон Республика, *Цагат Иристоны АССР*; 1936-1993 წლებში) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რსფსრ-ის შემადგენლობაში. მდებარეობდა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე. ფართობი 8 ათასი კმ². მოსახლეობა 612 ათასი კაცი (1985). დედაქალაქი — ორჯონიკიძე.

ისტორია
-------

1924 წლის 7 ივლისს შეიქმნა, როგორც ავტონომიური ოლქი. 1936 წლის 5 დეკემბერს გარდაიქმნა ასსრ-დ. 1993 წლის 9 ნოემბერს ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ, რეფორმირების გზით გარდაიქმნა „ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკად", ხოლო 1995 წელს მიენიჭა სახელწოდება — „ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკა - ალანია".

მმართველობა
-----------

1978 წლის 30 მაისის კონსტიტუცია მიღებულ იქნა ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე VIII სესიაზე. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო იყო, ერთპალატიანი უმაღლესი საბჭო, რომელიც ირჩევდა თავის მუდმივმოქმედ ორგანოს — ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს. უმაღლეს საბჭოს მოსახლეობა ირჩევდა 5 წლის ვადით. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი აღმასრულებელი და განმკარგულებელი ორგანო იყო მინისტრთა საბჭო (მთავრობა), რომელსაც ქმნიდა ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭო. სახელმწიფო ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოები იყო სარაიონო, საქალაქო, ქალაქის რაიონების, სადაბო და სასოფლო პუნქტების სახალხო დეპუტატთა საბჭოები, რომლებსაც მოსახლეობა ირჩევდა ორნახევარი წლის ვადით. სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს ეროვნებათა საბჭოში ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ წარმოდგენილი იყო 11 დეპუტატით.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ავტონომიურ რესპუბლიკაში იყო 8 რაიონი, 6 ქალაქი და 7 დაბა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 161-163.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  24 года назад СОАССР была преобразована в РСО.[*მკვდარი ბმული*]