**ჰერსირი** — ადგილობრივი ვიკინგების სამხედრო მეთაური რომცელიც მართავდა დაახლოებით 100 კაცისგან შემდგარ საგრაფო ქვედანაყოფს და ევალებოდა ერლის ან მეფის ერთგულება. ისინი ასევე იყვნენ მიწის მესაკუთრეები და ისევე როგორც საშუალო კლასი ბევრ ფეოდალურ საზოგადოებაში, მხარს უჭერდნენ მეფეებს ძალაუფლების ცენტრალიზაციაში. თავდაპირველად, ტერმინი ზHersir აღნიშნავდა მდიდარ ფერმერს, რომელიც ფლობდა მიწას და ჰქონდა ლიდერის სტატუსი. ვიკინგების ეპოქის განმავლობაში, ჰერსირი საბოლოოდ განისაზღვრა, როგორც ადამიანი, რომელიც აწყობდა და ხელმძღვანელობდა თავდასხმებს. X საუკუნეში ჰერსირების გავლენამ დაიწყო კლება, სკანდინავიაში ეფექტური ეროვნული მონარქიების განვითარების გამო. გარკვეული დროის შემდეგ ჰერსირი კვლავ მოიაზრებოდა, როგორც ადგილობრივი ლიდერი ან წარმომადგენელი. მოგვიანებით ჰერსირის, როგორც სამხედრო ლიდერის დამოუკიდებლობა საბოლოოდ გაქრა, იგი სამეფო წარმომადგენლის ტიტულს შეეცვალა. „ჰავამალი", რომელიც უზენაესი შემოქმედის ოდინის მითიური რჩევა იყო კაცობრიობისადმი, შეიცავს უამრავ ლექსს, რომლებიც ხაზს უსვამენ ფრთხილი განხილვისა და სტრატეგიული თავდასხმის ღირსებას. ეს თემა, მისი ზეპირი ფორმით, იყო ერთ-ერთი მთავარი გავლენა ვიკინგი ჰერსირის გონებაზე.

აღჭურვილობა
-----------

ჰერსირების მთავარი იარაღი იყო ვიკინგების ხმალი. ეს ხმალი აშკარად გამოირჩევა თავისი „ტიპის H" სახელურით. ვიკინგების ხანაში ეს იყო ყველაზე თვალსაჩინო სახეობა. სამაგრის მასალა მერყეობდა მფლობელის სიმდიდრის მიხედვით, გაპრიალებული ფოლადისგან და ვერცხლის, სპილენძის ან კალის დეკორატიული მავთულის შიგთავსით. ხმლის ბუჩქი და ზედა მცველი ჩამოყალიბებულია ორ ცალკეულ ნაწილად, შემდეგ კი გრეხილი ვერცხლის მავთულით იკვრება ბუჩქსა და ზედა მცველს შორის. ხმალი კლასიფიცირებულია, როგორც Geibig Type 3, რომელიც განისაზღვრება ზომიერი შეკუმშვით სიგანეში და სიგანით უფრო სრული შეკუმშვით წერტილისკენ. ტიპი შეიძლება დათარიღდეს VIII საუკუნის მეორე ნახევრიდან X საუკუნის მეორე ნახევრამდე პერიოდით. ხმალი შექმნილია ძალაუფლებისა და ავტორიტეტის სიმბოლურად, ისევე როგორც მაღალი დონის თავხედობის სიმბოლოდ.

საქალაქთაშორისო მოგზაურობისას მამაკაცები ხშირად იყვნენ ცხენებით. საზღვარგარეთ მოგზაურობისთვის ვიკინგების გრძელ ნავებს შეეძლოთ ოცდაათი ადამიანის გადაყვანა დანიშნულების ადგილამდე, რაც მოიცავს რუსეთის შიდა საზღვრებსაც კი.

ჰერსირები ყოველთვის აღჭურვილი იყვნენ ფარით, რომელიც ჩვეულებრივ ხის იყო და თან ახლდა ხმალს.

სამოსი
------

ჯავშანს ხშირად იყენებდნენ, როგორც სიმდიდრის გამოსახატავად, ისევე როგორც ფუნქციური და საბრძოლო მიზნებისთვის. ჰერსირი ხშირად აღჭურვილი იყო მომრგვალებული ან კონუსური ჩაფხუტით და მოკლე საფოსტო ქურთუკით. ჩაფხუტის, ხმლისა და ბეჭდის კორსელეტის ტიპი, რომელსაც ვიკინგები ატარებდნენ, აჩვენებდნენ მეომრის სიმდიდრეს. ამ პერიოდის ჯავშანტექნიკის აღმოჩენა იშვიათია. ალბათ ყველაზე ცნობილი მაგალითია ჟერმუნდბუში ნაპოვნი საფოსტო ქურთუკი და ჩაფხუტი. ჰერსირები, როგორც წესი, ძალიან კარგად მოვლილებად ითვლებიან.

ფეხსაცმელი და ჩექმები, როგორც წესი, მზადდებოდა პირუტყვის ტყავისგან, ბეჭდებისგან ან ირმის ტყავისგან. ჰერსირები ჩვეულებრივ ატარებდნენ უფრო ელეგანტურ ჩექმებს, ვიდრე ჩვეულებრივი სამხედრო მოსამსახურეები. ვიკინგების ფეხსაცმლის ორი ძირითადი ტიპი არსებობს. პირველი და ყველაზე გავრცელებული არის ფეხსაცმლის ზემოდან თასმა. ეს ჩანს Jorvik II ტიპის ტერფის ჩექმაში. Jorvik I ტიპს იხურება ფლაპის გადაკვეთით და დასახური ღილაკით. Hedeby არის კიდევ ერთი ადრეული ტიპის ფეხსაცმელი. ეს არის ყველაზე ნაკლებად გავრცელებული ტიპი, მაგრამ შეიძლება იყოს ნაკლებად ძვირი, შესაბამისად ნაკლებად დამცავი. ნებისმიერი ამ ტიპის ფეხსაცმელი შესაძლოა ჰერსირს ეცვა.

როგორც წესი, ჰერსირს ეცვა თეთრეულის ან ნაქსოვი მატყლისაგან შეკერილი შარვალი, რომელიც იყო ან წვივის შუაში ან მუხლს ქვემოთ. მჭიდროდ მორგებული შარვლის სტილი პოპულარული გახდა X საუკუნის ბოლოს. ტუნიკები ჩვეულებრივ მუხლამდე იყო და წელზე ქამრით იყო შეკრებილი. ტუნიკის სახელოები მაჯამდე ან უფრო გრძელი იყო. იდაყვიდან მხარამდე ყდას მჭიდროდ ეჭირა. ოვერტუნიკი აგებული იქნებოდა იმავე ნიმუშით, როგორითაც ქვედა ტუნიკი და დამზადებული იქნებოდა მატყლისგან. უფრო მდიდარ ჰერსირს ექნებოდა ნათელ ფერში შეღებილი ტუნიკა კისერზე და მანჟეტებზე ნაქსოვი ზოლებით. არსებობს გარკვეული მტკიცებულება, რომ ქვედა ტუნიკი უფრო გრძელი იქნებოდა ვიდრე ზედუნი, რომელიც აჩვენებდა კონტრასტულ ფერს სახელოებსა და კედელზე.

სამხედრო ტაქტიკები
------------------

ვიკინგები ძალიან გამოცდილი მეზღვაურები იყვნენ. ნაოსნობის ინსტრუქციები თაობიდან თაობას გადაეცემოდა ტექნოლოგიის მიღწევებთან ერთად, რამაც ვიკინგებს წყლებში დომინირების საშუალება მისცა. გავრცელებული სამხედრო ტაქტიკა, რომელიც პირველად გამოიყენეს 866 წელს, იყო ნავიდან მიწაზე გადაყვანა დატყვევებული ცხენების გამოყენებით. იმისდა მიუხედავად, რომ ვიკინგები ხშირად იყენებდნენ ცხენებს, ისინი არ იყვნენ კავალერიის კაცები, ძირითადად სკანდინავიაში ცხენების მცირე რაოდენობის გამო. ცხენებს ხშირად იყენებდნენ სახმელეთო მარშრუტებისთვის, მაგრამ ვიკინგები ყოველთვის ფეხით იბრძოდნენ. ჩვეულებრივ, ისინი თავს ასწორებდნენ ფარის კედლის ფორმირებაში ჰერსირთან წინა მხარეს და მშვილდოსნებსა და სლინგებს უკან. ფარის კედელში ვიკინგები ერთმანეთთან ახლოს დგანან, რათა ფარები გადაფარონ, რითაც ქმნიან კედელს ფარებისგან. სხვა ფორმირება, რომელიც ასევე გამოიყენებოდა, სახელწოდებით Svinfylking, იყო ფარის კედლის ვარიაცია, მაგრამ რამდენიმე სოლი მსგავსი წარმონაქმნებით მიმართული მტრისკენ, რაც ქმნიდა ზიგ-ზაგის შაბლონს.

რელიგიური შეხედულებები
----------------------

ჰერსირის რელიგიური მრწამსი გარკვეულწილად გაურკვეველია, თუმცა, როგორც ჩანს, ისინი სადღაც ქრისტიანობასა და წარმართობას შორის იმყოფებოდნენ. ხანდახან ჰერსირებს ნათლავდნენ, თუმცა ეს ყველაზე ხშირად რელიგიური მიზნებისთვის არ ხდებოდა. ხშირ შემთხვევაში, ჰერსირები მოინათლებოდნენ ქრისტიანებთან ვაჭრობის გასაუმჯობესებლად ან ახალი მეფის მორჩილების მიზნით.

ჰერსირები ისტორიაში
-------------------

ჰერსირი ერქვა რიგსულაში კაცს, რომლის ქალიშვილი ერნა დაქორწინდა ჯარლზე, პირველ გრაფიზე.

შვედი ჰერსირი, იარლაბანკე ინგეფასტსონი, ცნობილი გახდა 20-მდე იარლაბანკე რუნსტონებით, რომლებიც მან თავის ნათესავებთან ერთად გააჩინა.

Ketill Flatnose იყო IX საუკუნის ნორვეგიელი ჰერსირი.

Aud Deep Minded Ketilsdóttir (Auður Djúpúðga Ketilsdóttir) Aud Deep Minded (Ketilsdóttir) იყო ქეთილ "ფლატნოზ" ბიორნსონის ქალიშვილი.

ისლანდიელთა საგებში ნახსენებია რამდენიმე ჰერსირი, მაგალითად, სოგნეფიორდის ძლევამოსილი ჰერსირი, სახელად ბიორნ "ბუნა" გრიმსონი, რომელიც ცხოვრობდა აურლანდში და ქეთილ "ფლატნოზ" ბიორნსონის მამა. როგორც ეგილის საგაშია ნათქვამი, ის იყო მოგზაური, ავანტიურისტი და ვიკინგების თავდამსხმელი.

თორგერდურ ეილაუგსდოტირი (Þorgerður Eylaugsdóttir) იყო სოგნის ჰერსირი ქალი. Landnáma-ში ბიორნსის შთამომავლობა მიეკუთვნება მის წინამორბედებს და არა მის წინაპრებს. მხოლოდ მისი მამა გრიმური არის ნახსენები ბიორნსის საგვარეულოში, რომელიც აგრძელებს ბებიის ჰერვორს და დიდი ბებიის თორგერდურ ეილაუგსდოტირ ჰერსირს. ეს იშვიათია ისლანდიელების ისტორიებში, რაც მიუთითებს თურგერდურის მნიშვნელობაზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Harrison, Mark (1993). *Viking Hersir*. Oxford:  Osprey Publishing.
2. ↑  Petersen's Typology
3. ↑  Miller, Christopher L.. The Sword Typology of Alfred Geibig. myArmoury.com. ციტირების თარიღი: 2013-05-29.
4. ↑  Hersir, Viking. ციტირების თარიღი: 2013-05-29.
5. ↑  Dugdale-Pointon, TDP. (21 March 2001), Hersir, Viking.
6. ↑  Harrison, Mark (1993). *Viking Hersir*. Oxford:  Osprey Publishing.
7. ↑  Harrison, Mark (1993). *Viking Hersir*. Oxford:  Osprey Publishing,   გვ. .
8. ↑  *Ketil Flatnev* (Store norske leksikon)
9. ↑  "Landnámabók, Sturlubók, 11. kafli
10. ↑  Scudder, Bernard (2001). *The Sagas of Icelanders*.  Penguin,   გვ. 52.
11. ↑  "Landnámabók, Sturlubók, 10. kafli"


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვიკინგები |
| --- |
|  |
| 
ვიკინგების ეპოქა |
|  |
| კულტურა | 
* ბლოტი
* ბრისინგამენი
* დანეგელდი
* დისი
* პოეტური ედა
* რუნები
	+ უფროსი ფუთარქი
	+ ახალგაზრდა ფუთარქი
* გოდი
* ჰოლმგანგი
* ტაფლი
* მიოლნირი
* ნორსმენი
* სასაფლაო
* ძველსკანდინავიური ენა
* სკანდინავიური მითოლოგია
* სკანდინავიური პანთეონი
* ძველსკანდინავიური რელიგია
	+ სკიდბლადნირი
	+ იგდრასილი
* სკანდინავიური რიტუალები
* ვიკინგების ეპოქა
* ვიკინგების ხელოვნება
* ვიკინგების რუნების ქვები
* ვიკინგების საგები
* ვიკინგების გემები
* გემების სასაფლაო
* ვიკინგების გემების ასლი
* ვიკინგების ეპოქის ვაჭრობა
* ვისბის ლიზები
* სკალდი
* ვიოლვა
* თრელი
* ვალჰალა
 |
|  |
| მშობლიური მიწები და კოლონიები | 
* ჩრდილოეთის ზღვის იმპერია
* ისლანდიის კოლონიზაცია
* გრენლანდიის ისტორია
* ორკნის კუნძულები
* შეტლანდის კუნძულები
* ფარერის კუნძულების დასახლებები
* ჩრდილოეთ ამერიკის კოლონიზაცია (ლ’ანს-ო-მედოუზი, ვინლანდი)
* იომსბორგი
* ვარიაგები
 |
|  |
| დაპყრობები | 
* ვიკინგების დაპყრობები
* ვიკინგების თავდასხმა ბრიტანეთის კუნძულებზე (დეინლო, აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო, მერსია, ნორთუმბრია, კუნძულების სამეფო, შოტლანდია, უესექსი, უელსი)
* ვიკინგების თავდასხმა საფრანგეთზე (ნორმანდია, ბრეტანი)
* ვიკინგების თავდასხმა ნიდერლანდებზე (ფრიზია)
* ვიკინგების თავდასხმები რაინლანდში
* პომერანია
* ესტონეთი
* იბერია
* ირლანდია
* იტალია
 |
|  |
| ბრძოლები | 
* ასანდუნის ბრძოლა
* ბარის ბრძოლა
* ბაუდსის ბრძოლა
* ბისართის ბრძოლა
* ბრუნანბურჰის ბრძოლა
* გლენმამის ბრძოლა
* დოლარის ბრძოლა
* ედინგტონის ბრძოლა
* ეპიფანის ბრძოლა
* ეშდაუნის ბრძოლა
* ინგლისი
* იორკის ბრძოლა
* ისლანდბრიჯის ბრძოლა
* კათერ-კუანის ბრძოლა
* კლონტარფის ბრძოლა
* კენ-ფუაიტის ბრძოლა
* ლარგსის ბრძოლა
* ლონდონ-ბრიჯის ბრძოლა
* ლუიმეკის ბრძოლა
* მაგ-ფემენის ბრძოლა
* მალდონის ბრძოლა
* პარიზის ალყა
* პარიზის ალყა
* რაინლანდი
* რენფრუს ბრძოლა
* სევილია
* სვოლდერის ბრძოლა
* სკაიჰილის ბრძოლა
* სტამფორდ-ბრიჯის ბრძოლა
* სტრანგფორდ-ლოხის ბრძოლა
* სულკოიტის ბრძოლა
* ტარბატ-ნესის ბრძოლა
* ტარის ბრძოლა
* ტრანს-ლა-ფერეტის ბრძოლა
* ფირისველირის ბრძოლა
* ფლორვოგის ბრძოლა
* ჰელგეს ბრძოლა
* ჰიორუნგავაგის ბრძოლა
 |
|  |
| შეიარაღება და თავდაცვითი ნაგებობები | 
* ბერსერკერი
* დიდი წარმართული ჯარი
* ჰერსირი
* ჰირდი
* ვიკინგების შეიარაღება
* ვიკინგების მრგვალი ციხესიმაგრეები
* სკიალდმო
* სვინფილკინგი
* ვარიაგების დაცვა
 |
|  |
| ისტორიული ფიგურები | 
* არდეკნუტი
* აუდ ბრძენი
* ბაგსეკგი
* ბერლე-კარი
* ბიარნი ჰერიოლფსონი
* ბიორნ ასბრანდსონი
* ბიორნ რკინისგვერდა
* ბიორნი
* გარდარ სვავარსონი
* გოდფრიდ ფრიზიელი
* გოდფრიდ ჰარალდსონი
* გრიმ მელოტი
* გრიმურ კამბანი
* გუდრიდ ტორბიარნარდოტირი
* გუთრუმი
* გუნარ ჰამუნდარსონი
* გუტფრიტ I
* ეგილ სკალაგრიმსონი
* ეირიკ I
* ეირიკ ჰაკონარსონი
* ეოჰრიკი
* ერიკ წითური
* ერიკ I
* ვაგნ ოკესონი
* ვალტოკე გორმსონი
* ვებორგი
* ვიკინგი მეომარი ქალი
* თორბიორგ ლიტილვოლვა
* თორირ ჰუნდი
* თორკელ გრძელი
* თორსტეინ წითური
* თორფინ სიგურდსონი
* თორფინ ტურფ-ეინარსონი
* ივარ უძვლო
* ინგვარ მოგზაური
* ინგოლფრ არნარსონი
* იომსვიკინგი
* კეტილ ბრტყელცხვირა
* კეტილ თორკელსონი
* კნუდ I დიდი
* ლაგერთა
* ლეიფ ერიქსონი
* მაგნუს ფეხშიშველი
* ნადოდი
* ნატფარი
* ოლაბ I
* ოლაბ II
* ოლაბ III
* ოლაფ I ტრიგვასონი
* ოლაფ II წმინდა
* ოლაფ თეთრი
* ოლაფი
* ორმ სტოროლფსონი
* ოტარი
* ოტირი
* პალნატოკი
* რაგნალ უა იმაირი
* რაგნარ ლოდბროკი
* რაგნარ რაგნარსონი
* რაგნჰილდ ერიქსდოტირი
* რაუდ ძლიერი
* რეგინჰერი
* რიგნვალდ ეისტეინსონი
* როლონი
* რორიკ იუტლანდიელი
* რუსლა
* სვენ ასლეიფსონი
* სვენ I
* სიგვალდი სტრუტ-ჰარალდსონი
* სიგურდ ბეჭედი
* სიგურდ გველისთვალა
* სიგურდ ჰლოდვირსონი
* სიტრიკ ბრმა
* სნეფრიდ სვასადოტირი
* სნორი სტურლუსონი
* სტეინუნ რეფსდოტირი
* სტირბიორნ ძლიერი
* ტრიგვი პრეტენდენტი
* ტურგეისი
* უბა რაგნარსონი
* უი იმაირი
* ფლოკი ვილგერდარსონი
* ფრეიგეირი
* ფრეიდის ერიქსდოტირი
* ჰაგროლდი
* ჰაკონ როგნვალდსონი
* ჰაკონ I კეთილი
* ჰაკონ სიგურდსონი
* ჰალფდან ჰალეგი
* ჰალფდან რაგნარსონი
* ჰარალდ ლურჯკბილა
* ჰარალდ I
* ჰარალდ III
* ჰარალდ ომკბილა
* ჰასტინგი
* ჰემინგ ჰალფდასონი
* ჰვიტსერკი
 |
|  |
| სხვა | 
* ოსლოს ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი
* როსკილეს ვიკინგთა ხომალდების მუზეუმი
 |

 |