recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ჰიდროლოკაცია** (ლათ. ჰიდრო... და Locatio — *განლაგება*) — წყალქვეშა ობიექტების მდებარეობის განსაზღვრა ხმოვანი სიგნალების საშუალებით. ხმოვან სიგნალებს გამოასხივებს თვით ობიექტი (პასიური ლოკაცია) ან წარმოიქმნება ხელოვნურად შექმნილი ბგერითი სიგნალების ობიექტიდან არეკვლის შედეგად (აქტიური ლოკაცია). ჰიდროლოკაციას ფართოდ იყენებენ ნავიგაციაში უხილავ წყალქვეშა დაბრკოლებათა აღმოსაჩენად, თევზჭერის დროს, ოკეანოლოგიაში ჩაძირული გემების აღმოსაჩენად და ა. შ. აგრეთვე წყალქვეშა ნავებისა და წყალზედა ხომალდების აღმოსაჩენად, ობიექტის კოორდინატების დასადგენად ტორპედული და რაკეტული იარაღების გამოყენების დროს. 

პასიური ლოკაციის (ხმაურპელენგაციის) დროს ხმაურპელენგატორის მეშვეობით ადგენენ მიმართულებას ხმოვანი სიგნალების გამომსხივებელ ობიექტამდე (ობიექტის პელენგი). ამ მიზნით, მახვილად მიმართულ აკუსტიკურ ანტენას იმ კუთხით მოაბრუნებენ, სანამ მიღებულ სიგნალს ექნება მაქსიმალური ინტენსივობა. ამ დროს ზომავენ სივრცეში განლაგებული ორი ანტენის მიერ მიღებულ სიგნალებს შორის ფაზათა სხვაობას (ფაზური მეთოდი) ან ანტენების მიერ სიგნალთა მიღების დროთა სხვაობას (კორელაციური მეთოდი). შესაძლებელია აგრეთვე ამ მეთოდების კომბინირებული გამოყენება. ჰიდროლოკაციის პასიურ სისტემებს იყენებენ უმეტესად წყალქვეშა ნავებსა და წყალზედა ხომალდებზე, აგრეთვე ზღვაში სპეციალურად ჩაძირულ ან მოტივტივე კონტეინერებზე, რომლებიც წყალქვეშა კაბელებით შერთებულია სახმელეთო დამკვირვებელ პუნქტებთან, სადაც ხდება მიღებული სიგნალების დამუშავება და ხმაურიანი ობიექტის ადგილმდებარეობის განსაზღვრა. 

აქტიური ჰიდროლოკაციის სისტემები დამყარებულია ბგერითი ექოს მოვლენაზე და ერთმანეთისგან განსხვავდებიან გაგზავნილი სიგნალის დროის მოდულაციის მეთოდებითა და სივრცის მიმოხილვის ხერხებით. ობიექტის სიშორის დასადგენად სარგებლობენ სიგნალის იმპულსური, სიხშირული და ხმაურის მოდულაციით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 653.
**ლამარა ქველიძე** (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. ნოემბერი, 2005) — ქართველი მოქანდაკე, სამედალო ხელოვნების ოსტატი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982).

ბიოგრაფია
---------

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. 1967 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში; 1976 წელს თბილისში მოეწყო მისი მედლების პერსონალური გამოფენა. 

ქველიძის ნამუშევრებია: 

მედლები — ი. ნიკოლაძე (ბრინჯაო, 1971, მწერალთა კავშირი, თბილისი), გოეთე (ბრინჯაო, 1973, გოეთეს სახლ-მუზეუმი, ვაიმარი), ჯ. ჯოისი (ბრინჯაო, 1974, ჯოისის სახლ-მუზეუმი, დუბლინი) და სხვა. 

ქანდაკება — მარაბდის მემორიალი „ცხრა ძმა ხერხეულიძე" (არქ. რ. კიკნაძე, შ. ყავლაშვილი, ბაზალტი, 1972), ვაჟა-ფშაველა (ბრინჯაო, 1965, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი) და სხვა.

გალერეა
-------

* სამაგიდო მედალი „მიხეილ ჯავახიშვილი". ავერსისამაგიდო მედალი „მიხეილ ჯავახიშვილი". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „საქართველოს პოეტი გალაკტიონ ტაბიძე". ავერსისამაგიდო მედალი „საქართველოს პოეტი გალაკტიონ ტაბიძე". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „დაღუპოლ მეომართა ხსოვნა". ავერსისამაგიდო მედალი „დაღუპოლ მეომართა ხსოვნა". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „იოზეფ ჰაიდნი". ავერსისამაგიდო მედალი „იოზეფ ჰაიდნი". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „კოსტა ხეთაგუროვი". ავერსისამაგიდო მედალი „კოსტა ხეთაგუროვი". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „ლევ ტოლსტოი". ავერსისამაგიდო მედალი „ლევ ტოლსტოი". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „მძლეოსნები ". ავერსისამაგიდო მედალი „მძლეოსნები ". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „ფიდელ კასტრო". ავერსისამაგიდო მედალი „ფიდელ კასტრო". ავერსი
* სამაგიდო მედალი „შოთა რუსთაველი". ავერსისამაგიდო მედალი „შოთა რუსთაველი". ავერსი
* ქანდაკება „მხატვრული ცურვა"ქანდაკება „მხატვრული ცურვა"
* ქანდაკება „მზრუნველობა ყველას უნდა"ქანდაკება „მზრუნველობა ყველას უნდა"
* ქანდაკება „მედდა"ქანდაკება „მედდა"

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 512.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლამარა ქველიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჰიდროგრაფიის შესწავლის ერთ-ერთი ობიექტი — ტბა
**ჰიდროგრაფია** 1) ხმელეთის ჰიდროლოგიის ნაწილი, რომელიც აღწერს ცალკეულ წყლის ობიექტებს (მდინარეებს, ტბებს, წყალსაცავებს, ჭაობებს, მყინვარებს) და სწავლობს დედამიწაზე წყლის 
განაწილების გეოგრაფიულ კანონზომიერებებს, წყლის რესურსებზე ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის გავლენას. 

2) ოკეანოლოგიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის ოკეანეებისა და ზღვების ქვაბულებს, 
სანაოსნო ტრასებს და სხვ. გამოიმუშავებს ნაოსნობისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნის საშუალებებს.
წყლის ობიექტების შესახებ ინფორმაციის შეკრებისას მიმართავენ ჰიდროგრაფიულ აგეგმვას.

დასავლეთ ევროპაში ჰიდროგრაფიული კვლევები დაიწყო XVIII საუკუნეში, ამერიკაში კი — XIX საუკუნეში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს სახელმწიფო ჰიდროგრაფიული სამსახური

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 649.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფიზიკური გეოგრაფია |
| --- |
|  |
| 

ბიოგეოგრაფია **·** 
კლიმატოლოგია / პალეოკლიმატოლოგია **·** 
ნაპირთმცოდნეობა **·** 
გეომორფოლოგია **·** 
გლაციოლოგია **·** 
ჰიდროლოგია / ჰიდროგრაფია **·** 
ლანდშაფტების ეკოლოგია **·** 
ლიმნოლოგია **·** 
პოტამოლოგია **·** 
ოკეანოლოგია **·** 
პალეოგეოგრაფია **·** 
ნიადაგთმცოდნეობა **·** 
მეოთხეული გეოლოგია
 |  |

 |
**ლევილ-სიურ-ორჟი** (ფრანგ. Leuville-sur-Orge) — სოფელი საფრანგეთში, ილ-დე-ფრანსის რეგიონის ესონის დეპარტამენტში. პარიზიდან 26 კმ-ზე. აქ 1922 წლიდან აქ ცხოვრობდნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა ოკუპაციის გამო ემიგრირებული ქართველები, აქვე ინახებოდა ქართული საგანძური, რომელიც 1921 წელს გაიტანა დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ. ლევილში ქართველთა სათვისტომო მამულის მეპატრონე იყო ბენიამინ ჩხიკვიშვილი. ლევილში ქართველთა სასაფლაოს მოწყობა იყო ნამეტია ბერძენიშვილის ინიციატივის შედეგი, რის გამოც მას „ლევილის დედა" შეარქვეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლევილ-სიურ-ორჟი***

* Official town website (ფრანგული)
* Leuville-sur-Orge on Quid.fr, a French encyclopedia (French) დაარქივებული 2006-12-30 საიტზე Wayback Machine.
* Location of Leuville-sur-Orge on a map of France (French)[*მკვდარი ბმული*]
* Mérimée database - Cultural heritage (ფრანგული)
* Land use (IAURIF)[*მკვდარი ბმული*] (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VI, თბ. 1983. — გვ. 159.

სქოლიო
------

1. ↑  *Leuville-sur-Orge: a little Georgia 25 kilometers away southward from Paris*, by Eva Csergo. CAUCAZ.COM - Article published in 27 December 2004 Issue.
2. ↑  შარაძე, გ. (1993). *უცხოეთის ცის ქვეშ*, II. თბილისი:  „მერანი",   გვ. 156-162.
**მიხეილ დოროთეს ძე წინამძღვრიშვილი** (დ. 10 მაისი, 1882, სურამი, ხაშურის მუნიციპალიტეტი — გ. 28 დეკემბერი, 1956, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი, კარდიოლოგი, პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის გამგე, თერაპიული სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ორგანიზატორი.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ დოროთეს ძე წინამძღვრიშვილი დაიბადა ხაშურის მუნიციპალიტეტში, დაბა სურამში. 1910 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. გამოჩენილი თერაპევტი-კარდიოლოგი. მედიცინის დოქტორი, სადისერტაციო შრომა - „მასალები ქონდროიტინ-გოგირდმჟავას ქიმიისა და შარდში აღმოჩენის შესახებ მუცლის ტიფის დროს" (1921). პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის გამგე, თერაპიული სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ორგანიზატორი, მისი პირველი დირექტორი, პირველი ქართული სახელმძღვანელოს ავტორი შინაგან სნეულებათა დიაგნოსტიკაში. მნიშვნელოვანია მისი შრომები გულ-სისხლძარღვთა ავადმყოფობათა შესახებ.

მიხეილ წინამძღვრიშვილი დაჯილდოებულა შრომის წითელი დროშის ორდენით, მედლით 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის და სამკერდე ნიშნით „ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული". მიხეილ წინამძღვრიშვილი — საქართველოს სსრ II-IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუატატი.

ჯილდოები
--------

* სამკერდე ნიშნით "ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული" მედლით
* 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს ექიმები
* მიხეილ წინამძღვრიშვილის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
**ლორენცო შარანგია** (დ. 10 იანვარი, 1935, სოფელი მუხური, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

ლორენცო შარანგია დაიბადა 1935 წლის 10 იანვარს გალის რაიონის სოფელ მუხურში. 1957 წელს დაამთავრა მოსკოვის სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტრიფიკაციის ინსტიტუტი, სპეციალობით ინჟინერ-მექანიკოსი. მუშაობდა ოჩამჩირის სამელიორაციო სადგურში სატრაქტორო ბრიგადის ბრიგადირად, შემდეგ უბნის უფროსად, სამმართველოს უფროსად. 1958-1975 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „კოლხეთმშენის" ოჩამჩირის მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში სამუშაოთა მწარმოებლად, კოლონის უფროსად; 1975 წელს გადაიყვანეს სამშენებლო გაერთიანება „საქმთავარწყალმშენის" სოხუმის სამმართველოს უფროსად; 1986 წელს სამშენებლო ტრესტ „აფხაზწყალმშენის" მმართველად; 1991 წელს კენჭს იყრიდა აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატად ოჩამჩირის #61 მეორე საარჩევნო ოლქში. 1992 წელს დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ, კურირებდა სამშენებლო მელიორაციას; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები; არაერთგზის იყო არჩეული ოჩამჩირის რაისაბჭოს დეპუტატად.

ჯილდოები და მედლები
-------------------

* აფხაზეთის დამსახურებული ინჟინერი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. - თბ. 2017.-გვ. 609
* გაზ. „აფხაზეთის ხმა", 25 სექტემბერი, 1991 წელი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლორენცო შარანგია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლამარა გიორგის ასული ქოქიაური** (დ. 6 ოქტომბერი, 1948, საგარეჯო, საქართველოს სსრ) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი; არასამთავრობო ორგანიზაციის ფინანსებისა და ინვესტიციების სტრატეგიისა და პოლიტიკის ფონდის დირექტორი.

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა თბილისის კომაროვის სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის ნიჭიერთა სკოლა, პირველი გამოშვება, ხოლო 1975 წელს — ივანე ჯავახიშვილი სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, დაუსწრებლად, წარჩინებით; 1979 წელს — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული ეკონომიკის და სამართლის ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1970-1977 წლებში მუშაობდა — საქართველოს ეროვნულ ბანკში ეკონომისტად. 1977-1979 წლებში — საქართველოს სამშენებლო ბანკში — უფროს ეკონომისტად; 1979 წლიდან 2009 წლამდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფინანსებისა და კრედიტის კათედრის ლაბორანტად, დოცენტად, 2005 წლიდან — პროფესორად.

2009-2014 წლებში არჩეული იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრულ პროფესორად.
1992 წელს დააფუძნა და დღემდე არის შპს ინგლისური ენის გაძლიერებული სწავლების სკოლა „ნინოს" დირექტორი. 2005 წელს დააფუძნა და დღემდე არის არასამთავრობო ორგანიზაციის ფინანსებისა და ინვესტიციების სტრატეგიისა და პოლიტიკის ფონდის დირექტორი. 

საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ინვესტიციების ფინანსურ — საკრედიტო მექანიზმი დაიცვა 1986 წელს. სადოქტორო დისერტაცია „ინვესტიციის ბაზრის ფორმირება და განვითარება საქართველოში" დაიცვა 2003 წელს. მისი შრომები ეძღვნება ფინანსების, კრედიტის, ინვესტიციების თეორიისა და პრაქტიკის საკითხებს. ბოლო დროს იკვლევს ინოვაციებისა და ინტელექტუალური კაპიტალის პრობლემებს. 

ლამარა ქოქიაური არის 228 სამეცნიერო ნაშრომის — მონოგრაფიების, სახელმძღვანელოების, სტატიების, მეთოდური შრომების და ენციკლოპედიების ავტორი აქედან 28 შრომა გამოქვეყნებული აქვს საერთაშორისო ინფაქტფაქტორის ჟურნალებში (გერმანიის, აზერბაიჯანის, აშშ, რუსეთის, საქართველოს). ლამარა ქოქიაურს სულ გამოქვეყნებული აქვს 228 ნაშრომი, აქედან 20 მონოგრაფია, 22 სახელმძღვანელო. 2010 წელს მიენიჭა სამეცნიერო დარგობრივი პრემიები „საინვესტიციო მენეჯმენტი და პოლიტიკა" (წლის საუკეთესო სახელმძღვანელო); ფულადი ჯილდო; დიპლომი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შპს ინგლისური ენის გაძლიერებული სწავლების საშუალო სკოლა ნინო დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine.
* ლამარა ქოქიაურის ბიბლიოგრაფია
**მაანიკვარის შახტი** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოს ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, გუდაუთის მუნიციპალიტეტი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 80 მ სიმაღლეზე, მთა ივერიის ჩრდილოეთით, ფსირცხა-მაანიკვარის მდინარეთაშუეთში, ახალი ათონის ვოკლუზიდან 0,5 კმ-ზე. გამომუშავებულია ცარცულ-პალეოგერნურ კირქვებში.

შახტი იწყება ვიწრო (1,5X1 მ) ჩასასვლელით, რომელიც სიღრმეში თანდათან განიერდება და 35 მ სიღრმეზე უკავშირდება (30X40 მ) დარბაზს. ამ დარბაზს გამოეყოფა მცირე ზომის სხვადასხვა სიმაღლეზე განლაგებული მშრალი დერეფნები. აღნიშნული დარბაზები ებმის ვერტიკალურ შახტს, რომელიც 70 მ სიღრმეზე უკავშირდება ელიფსური ფორმის (30X10 მ) დარბაზს. შახტის სიღრმე 70 მ აღწევს. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, სვეტები, ჰელიქტიტები, კასკადური ნაღვენთები, ოოლითები და ინკრუსტაციული წარმონაქმნები; მექანიკურიდან – ლოდები, გამოფიტვის პროდუქტები და თიხები.

ჰავა სტატიურია. წვიმის დროს უდაბლეს ნაწილში გროვდება წყალი და წარმოიქმნება ჩანჩქერი. აუცილებელია სპელეოლოგიური საჭურველი. 
შედგენილია განივი ჭრილი.

ლიტერატურა
----------

* ყიფიანი შ. ტინტილოზოვი ზ. ოქროჯანაშვილი არს. ჯიშკარიანი ვ. საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ. 1966.
**ლევონ მირზოიანი** (სომხ. Լևոն Եսայիի Միրզոյան; რუს. Левон Исаевич Мирзоян) (დ. 14 ნოემბერი, 1897 – გ. 26 თებერვალი, 1939) — აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის მდივანი 1926 წლის 21 იანვრიდან 1929 წლის 5 აგვისტომდე. ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი 1936 წლის 5 დეკემბრიდან 1938 წლის 3 მაისამდე. დახვრეტილი იქნა დიდი წმენდის (პოლიტიკური რეპრესიები საბჭოთა კავშირში) დროს.

ბიოგრაფია
---------

მირზოიანი დაიბადა შუშას რაიონის სოფელ აშანში, ელიზაბეტოპოლის გუბერნიაში, სომხური ფესვების მქონე ოჯახში. 1917 წელს შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას. აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი 1926 წლის 21 იანვრიდან 1929 წლის 5 აგვისტომდე. 1929–1933 წლებში იყო პერმის რეგიონალური კომიტეტის მდივანი, შემდეგ საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ურალის რეგიონალური კომიტეტის მე–2 მდივანი. 1933 წელს ის გახდა ყაზახეთის პარტიის რეგიონალური კომიტეტის პირველი მდივანი. 1937 წელს ის გახდა ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკი) პირველი მდივანი. ლევონ მირზოიანი იყო სსრ კავშირის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.

სომხეთში ყაზახეთის ელჩის აიმდოს ბოზჯიგიტოვზე დაყრდნობით მირზოიანმა „ბევრი რამ გააკეთა ყაზახეთის ეკონომიკის ფორმირებისა და განვითარებისათვის". მან ასევე დაამატა, რომ „ყაზახები მას მირზა-ჯანს ეძახიან და ჯერჯერობით ყველა მადლიერებით იხსენებს".

1938 წელს მირზოიანმა გაუგზავნა დეპეშა იოსებ სტალინსა და ვიაჩესლავ მოლოტოვს, რომელშიც მან გამოთქვა თავისი უთანხმოება 1936 წელს ყაზახეთში დეპორტირებული კორეელების გადაყვანის გადაწყვეტილებას პრიმორიიდან, რესპუბლიკის სამხრეთ ნაწილიდან ჩრდილოეთით, სადაც მათ არ შეეძლოთ ჩართვა ბრინჯის მოშენებაში. მან ასევე გამოხატა თავისი ეჭვები ნკვდ-ს (საბჭოთა საიდუმლო სამსახური, მოგვიანებით ცნობილი როგორც კგბ) სახელით მუშაობის მეთოდებთან დაკავშირებით. 1938 წლის ზაფხულში მირზოიანი დააპატიმრეს და გადაყვანილი იქნა მოსკოვის ლეფორტოვოს ციხეში. 1939 წლის 26 თებერვალს დახვრიტეს. მისი რეაბილიტაცია მოხდა 1958 წელს.

მიღებული ჰქონდა ლენინის ორდენი.

პირადი ცხოვრება
---------------

ლევონი მირზოიანის ცოლი იყო იულია ფიოდორის ასული თევოსიანი, (საბჭოთა პოლიტიკური მოღვაწე ივან თევოსიანის და) რომელიც მუშაობდა ყაზახეთში მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის დირექტორად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  Биография - Мирзоян Левон Исаевич.
2. ↑  First Secretary of the Communist Party of the Kazakh SSR Levon Isayevich Mirzoyan.
3. ↑  „Economic cooperation Achilles' heel of Armenian-Kazakh relations". *news.am*. 8 January 2011.
4. ↑  The visit of the delegation of Eurasian National University to YSU. Yerevan State University (20 April 2011).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ოქტომბერი 2021. ციტირების თარიღი: 7 ოქტომბერი 2021.
**მიიოს ვიადუკი** (ფრანგ. le Viaduc de Millau) — საყრდენ ბოძებზე დაკიდებული საავტომობილო ხიდი, გადაჭიმული მდინარე ტარნის ხეობაზე მიიოსთან ახლოს სამხრეთ საფრანგეთში. ბრიტანელი არქიტექტორი ლორდ ფოსტერისა და ფრანგი ხიდების ინჟინრის მიშელ ვირლოჟოს ერთობლივი პროექტი ყველაზე მაღალი სატრანსპორტო ხიდია მსოფლიოში, რომლის ერთ-ერთი საყრდენი სვეტი 341 მეტრია — ოდნავ მაღალი ვიდრე ეიფელის კოშკი და მხოლოდ 40 მეტრით მოკლე ემპაირ სტეიტ ბილდინგზე. ფორმალურად გაიხსნა 2004 წლის 14 დეკემბერს, ხოლო სატრანსპორტო მიმოსვლისთვის კი — იმავე წლის 16 დეკემბერს.

მიიოს ვიადუკი ქალაქ მიიოსთან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Le Viaduc de Millau (ფრანგული) (ინგლისური)
* Сайт, посвящённый Виадуку Мийо დაარქივებული 2005-06-21 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* Structurae: Millau Viaduct (ინგლისური)
* France shows off tallest bridge (ინგლისური)
* In Pictures: The Millau Bridge (ინგლისური)
* France opens world’s tallest bridge დაარქივებული 2006-04-18 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
მაგდებურგის ხიდზე არხთა შეერთების რუკა
**მაგდებურგის წყლის ხიდი** (გერმ. Kanalbrücke Magdeburg, სრული სახელია გერმ. Wasserstraßenkreuz Magdeburg) — ორი არხის შემაერთებელი წყლის ხიდი გერმანიაში, ესენია: ელბა-ჰაველის არხი და შუაგერმანიის არხი, რომელთა მხრიდანაც მიმდინარეობს კავშირი ინდუსტრიულ რაიონთან.

ხიდი გაშენებულია მაგდებურგის ცენტრიდან 10 კმ-ით ჩრდილოეთით. ელბას მარჯვენა სანაპიროზე ხიდს გააჩნია დასახლებული პუნქტი ჰოენვარტე.

ხიდის სიგრძე წარმოადგენს 918 მეტრს.

თავდაპირველად ასეთი ხიდის გაშენების იდეა ჯერ კიდე 1919 წელს ითქვა, და 1938 წლისთვის ამწევი აპარატი როტენზე და ხიდის საძირკველი მზად იყო. თუმცა მშენებლობა ჩერდებოდა პირველ და მეორე მსოფლიო ომის დროს. მას შემდეგ, რაც გერმენია დაყოფილი იყო ცივი ომის დასაწყისში, მშენებლობა გაჩერებული იყო გაურკვეველი დროით, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ. გერმანიის გაერთიანებით მისი მშენებლობა გახდა უპირატესი ამოცანა.

მშენებლობა დაიწყო 1997 წელს და დასრულდა ექვს წელიწადში (2003 წლის ოქტომბერში). მასზე დაახლოებით ნახევარი მილიარდი ევრო დაიხარჯა, 68 000 მ³ ბეტონი და 24 000 ტ ფოლადი.

ახლა ხიდი აერთიანებს ბერლინის შიდა პორტს რეინის პორტებთან. მის დასრულებამდე გემები იძულებულები იყვნენ შეესრულებინათ ოც კილომეტრიანი დუგმა როტენზის პალოზე, ელბაზე და „ნიგრიპის" პალოს გავლით.

მონაცემები
----------

* საშუალო სიგრძე: 918 მ (აქედან 690 მ ხმელეთის ზემოთ, 228 მ წყლის ზემოთ)
* სიგანე: 34 მ
* სიღრმე: 4,25 მ
* მაქსიმალური მონაკვეთი: 106 მ
* გამოყენებული მასალა: საშუალოდ 68 000 მ³ ბეტონი, 24 000 ტონა ფილადი.
* მშენებლობა დაიწყო 1997 წელს და დასრულდა 2003 წელს

პოპ კულტურა
-----------

ხიდი გამოსახულია კინოფილმში *Hanna*, ფილმის დაახლოებით 75-ე წუთზე
ასევე ნაჩვენებია ფილმში „Vitou the Kong"

პალო
----

ელბა-ჰაველის არხზე გემთა მიმოსვლის შესუსტებისთვის აშენებული იყო ორმაგი პალო. ხიდის მეორე მხარეს სახომალდო ამწევი როტენზე გამოიყენება შუაგერმანიის არხში ჩასაშვებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფოტორეპორტაჟი დაარქივებული 2012-05-21 საიტზე Wayback Machine.
* dw-world.de News Article
* Snopes Photo Gallery
* Google Maps view of bridge
**მერკისი** (ასევე მიარკისი, ლიეტუვ. Merkys, ბელორ. Мяркіс, Мерычанка) — მდინარე ლიეტუვის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე ნიამუნასის მარჯვენა შენაკადი.

მდინარის სათავე ბელარუსში, ოშმიანის მაღლობზეა, ლიეტუვის საზღვართან. ერთვის მერკინეს დრუსკინინკაიადან 20 კილომეტრში ჩრდილო-აღმოსავლეთით.

მდინარე ზემო და ქვემო დინებებში დაკლაკნილია, საერთო სიგრძე 206 კმ-ია, აქედან ლიეტუვის ტერიტორიაზე 190 კმ, აუზის ფართობით 4.440 კმ², წყლის დანაკარგი შესართავიდან 14 კილომეტრში 35,2 მ³/წმ, უმეტესი — 49,8 მ³/წმ-მდე.

მერკისის შევსება შერეულად ხდება, ძირითადად ნიადაგიდან. წყალდიდობა მარტიდან მაისამდე იცის. იყინება დეკემბერში, მარტში ყინულცურვა იწყება. ყინული მდინარეზე არამყარია.

მერკისი ხე-ტყის დასაცურებლად გამოიყენება, სამეურნეო დანიშნულების ნაოსნობა არ ფიქსირდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„მერკისი"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2000. — 560 с.: іл. ISBN 985-11-0188-5 (т. 11), ISBN 985-11-0035-8. — С. 75.
**ლევონ IV** (სომხ. Լևոն Դ; დ. 1289 — გ. 17 ნოემბერი, 1307) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე 1303-1307 წლებში, ჰეთუმიანების დინასტიის წარმომადგენელი, თოროს III-ის ვაჟი.

ლევონი დაიბადა 1289 წელს. ის ჯერ კიდევ 14 წლის იყო, როცა ბიძამ ჰეთუმ II-მ ტახტი დაუთმო, თავად კი ლევონის რეგენტი გახდა. მისი ტახტზე ასვლის დროს სომხეთში საკმაოდ დაძაბული სიტუაცია იყო. სამეფო ძლივს ინარჩუნებდა კარგ ურთიერთობას მონღოლთა იმპერიასთან, რომლის ვასალიც უკვე დიდი ხნის წინ გამხდარიყო. ამასთან ერთად, მუდმივად ელოდა მამლუქების შემოსევას სამხრეთიდან.

1305 წელს ლევონი და ჰეთუმი ხელმძღვანელობდნენ სომხეთის არმიის ბრძოლას მამლუქთა წინააღმდეგ, რომელშიც კილიკიის სამეფოს არმია სასტიკად დამარცხდა და განადგურდა.

1307 წელს ლევონი და ბიძამისი მოკლეს მონღოლებმა. სავარაუდოდ, ამის მიზეზი ის იყო, რომ სომხებმა მონღოლებს უარი უთხრეს აეშენებინათ მეჩეთი კილიკიის სამეფოს დედაქალაქში. ლევონის ნაცვლად ტახტზე მისი კიდევ ერთი ბიძა ოშინი ავიდა.

ლიტერატურა
----------

* René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire de la Question d'Orient, 1949 [détail des éditions], p. 400-1
* Boase, T. S. R. (1978). The Cilician Kingdom of Armenia. Edinburgh: Scottish Academic Press. ISBN 0-7073-0145-9.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კილიკიის სომხეთის სამეფოს მეფეები |
| --- |
|  |
| რუბენიანები | 
* რუბენ I
* კონსტანდინ I
* თოროს I
* ლევონ I
* თოროს II
* რუბენ II
* მლეჰი
* რუბენ III
* ლევონ II
* ზაბელი
 |
|  |
| ჰეთუმიანები | 
* ჰეთუმ I
* ლევონ III
* ჰეთუმ II
* თოროს III
* სმბატი
* კონსტანდინ II
* ლევონ IV
* ოშინი
* ლევონ V
 |
|  |
| ლუზინიანები | 
* კონსტანდინ III
* კონსტანდინ IV
* კონსტანდინ V
* ლევონ VI
 |

 |
**ლამარა ბაღათურია** (დ. 7 ნოემბერი, 1936, სენაკი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1962–1969 წლებში იყო გარდაბნის რაიონის ნევროპათოლოგი. 1969–1971 წლებში კლინიკური ორდინატურის კურსი გაიარა საკავშირო სამედიცინო აკადემიის მოსკოვის ნევროლოგიის ინსტიტუტში. 1971 წლიდან იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს კლინიკური და ექსპერიმენტული სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ექიმი–ნერვოპათოლოგი. ავტორია 34 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ახალგაზრდა ასაკის ავადმყოფთა გულის ქრონიკული იშემიური დაავადებების დროს ჩატარებული რეონცელოგრაფიულ და ელექტროენცეფალოგრაფიულ გამოკვლევებს. 

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის სისხლით მომარაგების უკმარისობის ნაადრევი გამოვლინება გულის იშემიური დაავადების ქრონიკული ფორმების მქონე ახალგაზრდა ავადმყოფებში."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 33

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლამარა ბაღათურია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მოხელე** — თანამდებობის პირის ზოგადი სახელწოდება ძველ საქართველოში. მოხელე წარმოდგა სიტყვისაგან „ხელი", რაც ნიშნავდა ძალაუფლებას, თანამდებობად, საკუთრებას, მიწაზე საკუთრების უფლების მაჩვენებელ ნიშანს. მოხელის კომპეტენციას სახელო ეწოდებოდა. ბრძანების გაცემის უფლებით აღჭურვილი მოხელი „ხელისუფლად" იწოდებოდა, ხელისუფლის ბრძანების აღმსრულებელ მოხელეს კი „საქმის მოქმედი" ერქვა. არსებობდნენ „დიდნი საქმის მოქმედნი" და „მცირენი საქმის-მოქმედნი", სამეფო კარზე მყოფი დიდი თანამდებობის პირები შეადგენდნენ „დარბაზის რიგის" მოხელეებს. მათ ზოგადად „ვექილ-ვეზირებს" ეძახდნენ. უმაღლესი თანამდებობები დიდებულებს ეკავათ. ნაკლებად მნიშვნელოვან თანამდებობაზე მეფის აზნაურები და მსახურები ინიშნებოდნენ. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში დანიშნულ მოხელეებს „საქვეყნოდ გამრიგე მოხელე" ეწოდებოდა. ფეოდალურ საქართველოში მოხელეთა მრავალრიცხოვანი განვითარებული აპარატი არსებობდა.

ლიტერატურა
----------

* *გაბაშვილი ვ.* დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, «ენიმკის მოამბე», 1942, ტ. 13;
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართული სამართლის ისტორია წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ. 1928;

* *ნადარეიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 158.
**ლამარა ბოკერია** (დ. 28 თებერვალი, 1928, თბილისი — გ. 13 ივლისი, 2019, იქვე) — ქართველი სცენარისტი. პოეტ მუხრან მაჭავარიანის მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1928 წლის 28 თებერვალს ქ. თბილისში. 1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1951-1952 წლებში მუშაობდა გამომცემლობაში ინგლისურ-ქართული ლექსიკონის კორექტორად; 1953-1969 წლებში საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის სხვადასხვა რედაქციებში (პროპაგანდის, სოფლის მეურნეობის, საბავშვო გადაცემათა) რედაქტორად; 1968–1992 წლებში კომპანია „ქართულ ტელეფილმში" უფროს რედაქტორად, სასცენარო-სარედაქციო კოლეგიის წევრად..

ფილმოგრაფია
-----------

სცენარის ავტორია ფილმების:

1. გზა ჭადრაკის დედოფლის გვირგვინისაკენ (1986) — დოკუმენტური
2. უკანასკნელი ნახტომი (1977) — დოკუმენტური
3. მომღერალი თიხა (1975) — დოკუმენტური
4. სერგო ზაქარიაძე (1971) — დოკუმენტური
5. შორია გურჯისტანამდე (1970) — დოკუმენტური

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართული ფილმების ეროვნული ფილმოგრაფია დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა მუხრან მაჭავარიანის მეუღლე. ინტერმედია (14 ივლისი, 2019). ციტირების თარიღი: 13 დეკემბერი, 2019.
კლოდ ლორენი, „პორტი მზის ჩასვლისას", შესრულებულია 1639 წელს, მერკანტილიზმის ზენიტისას.
**მერკანტილიზმი** (ფრანგ. mercantilisme < ლათ. mercantile — „სავაჭრო") — პოლიტიკური ეკონომიის პირველი სკოლა; XVI–XVIII საუკუნეების ევროპული სახელმწიფოებისა და იმ დროის ეკონომიკური ლიტერატურის ძირითადი ნაწილის ეკონომიკური პოლიტიკის პრაქტიკის რეტროსპექტული განზოგადება; ეკონომიკური პოლიტიკა, რომელიც გამოიხატებოდა სახელმწიფოს მხრიდან ვაჭრების სასარგებლოდ სამეურნეო საქმიანობაში აქტიურ ჩარევაში. ადამ სმითმა მერკანტილიზმი მის ორ მთავარ დებულებამდე დაიყვანა: სიმდიდრე შედგება ოქროსა და ვერცხლისგან; ამ ლითონების ისეთ ქვეყანაში შედინება, რომელიც საბადოებს არ ფლობს, შესაძლებელია მხოლოდ აქტიური სავაჭრო ბალანსით, ე.ი. იმპორტზე ექსპორტის სიჭარბით. სმითმა 6 ძირითადი რეკომენდაცია ჩამოაყალიბა: 1) იმ ქვეყნებიდან შემოტანის შეზღუდვა, რომელთან მიმართებაშიც სავაჭრო ბალანსი არახელსაყრელად ითვლება; 2) იმ პროდუქტების იმპორტის შეზღუდვა (შიდა მოხმარებისთვის), რომელთა წარმოება ქვეყნის შიგნით შესაძლებელია; 3) ბაჟის (აქციზის) დაბრუნება იმ ეროვნული კომპანიებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ თავისი პროდუქციის საზღვარგარეთ გატანას; 4) ახალი ეროვნული მანუფაქტურების წახალისება პრემიებით; 5) რამდენიმე ქვეყანასთან (და მათ ტერიტორიაზე) ცალკეული ქვეყნის ვაჭრობისას ამ უკანასკნელის ვაჭრებისა და საქონლისათვის პრივილეგიების მინიჭების მოთხოვნა სხვა ქვეყნის ვაჭრებსა და საქონელთან შედარებით; 6) შორეულ ქვეყნებში კოლონიების დაარსებისას სავაჭრო კომპანიებისათვის მონოპოლიის მინიჭება.

XV საუკუნის 70-იანი წლებიდან XVI საუკუნის მეორე ნახევრამდე ადრინდელი მერიკანტილიზმი წარმოადგენდა მონეტარულ სისტემას, რომელშიც მთავარი იყო ფულადი ბალანსის თეორია. ადრინდელი მერკანტილისტები (უ. სტეფორდი, დე სანტისი, გ. სკარუფი) ითხოვდნენ ექსპორტის გადიდებას, იმპორტის შეზღუდვას, ქვეყნიდან ოქრო-ვერცხლის გატანის შეზღუდვას. გვიანდელი მერკანტილიზმი XVI საუკუნის მეორე ნახევრიდან XVII საუკუნის ჩათვლითფულადი ბალანსის მონეტარულ თეორიას ცვლის აქტიური სავაჭრო ბალანსის თეორიით, რაც გამოიხატებოდა ქვეყნის ექსპორტის ზრდაში და მოცემულ ქვეყანაში ძვირფასი ლითონების დაგროვებაში. გვიანდელი მერკანტილისტები იყვნენ ტ. მენი (ინგლისი), ა. მონკრეტიენი, კოლბერი, (საფრანგეთი), ა. სერა (იტალია), ა. ორდინ-ნაშჩოკინი, ი. პოსოშკოვი (რუსეთი), ა. ციციშვილი (საქართველო). გვიანდელი მერკანტილისტები ითხოვდნენ ფულის ბრუნვის დაჩქარებას, ისინი მთლიანად არ უარყოფდნენ ფულის საზღვარგარეთ გატანას. მერკანტილისტებმა გაატარეს წამახასებელი ღონისძიებები მრეწველობის იმ დარგებში, რომლებიც პროდუქციაც საექსპორტო იყო. ამან გამოიწვია მანუფაქტურის განვითარება.

სქოლიო
------

1. ↑  *Гловели Г. Д.* Меркантилизм // Большая российская энциклопедия. т. 20. — М. 2012. — стр. 24.
2. ↑  *კაკულია, რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 588-589.
**მაგარკანიანი გოგრა**, **ჩვეულებრივი გოგრა**, **ხოკერა** (ლათ. Cucurbita pepo) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე გოგრისებრთა ოჯახისა. ღეროს სიგრძეა 5–8 სმ. ფესვი ღეროსებრია, დატოტვილი. დიდი ყვავილები აქვს. მისი სამშობლოა მექსიკა. ნაყოფი საკმაოდ მდიდარია შაქრებითა და კაროტინით. აქვს მაგარი კანი, რომელიც შედგება სკლერენქიმური ქსოვილისაგან. ნაყოფის ზომა, ფორმა და შეფერილობა სხვადასხვაგვარია. თესლი საშუალო ზომისაა, ბრტყელი, ელიფსის ფორმის. რბილობი ნარინჯისფერია, ყვითელი ან მოვარდისფრო-ყვითელი. ქერქს შენახვის კარგი უნარის გამო ჭურჭლადაც იყენებენ. ფართოდ არის გავრცელებული საქართველოში, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში. მას გოგრის სხვა სახეობებთან შედარებით საქართველოში ყველაზე ხანგრძლივი ისტორია აქვს და მრავალგვარობით არის წარმოდგენილი. იმერეთში ცნობილია „ხოკერა-კვახის", გურიაში „ხაპერას", სამეგრელოში „ხოპეშიას", რაჭაში საღორე კვახის, სვანეთში „კვახნეს" სახელწოდებით. მაგარკანიან გოგრას ეკუთვნის ყაბაყი, პატისონი და კრუკნეკი.

სქოლიო
------

1. ↑  ბიოლოგიური ლექსიკონი
2. ↑  გოგრის აგროტექნოლოგია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-02. ციტირების თარიღი: 2020-07-02.
3. ↑  გოგრა (Cu­cur­bi­ta) გოგრისებრთა ოჯახი
4. ↑  გოგრა – კულტურა, მოვლა-მოყვანა და ჯიშები
მარიახილფის გერბი
მარიახილფის მდებარეობა ვენაში
**მარიახილფი** — ვენის მეექვსე უბანი (გერმ. *6. Bezirk*). ის მდებარეობს ვენის ცენტრთან ახლოს და როგორც უბანი დაარსდა 1850 წელს. მარიახილფი არის მჭიდროდ დასახლებული უბანი. 2011 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 29,623 ადამიანს, ხოლო ფართობი 1.48 კმ². სიმშიდროვეა 20,000 კაცი/კმ².

განათლება
---------

უბანში მდებარეობს ვენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის რამდენიმე შენობა და ფრანც შუბერტის კონსერვატორია. ასევე: ელექტროტექნიკის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების, მეტალურგიის, კერამიკის, სანიტარული ინჟინერიის, გათბობის ინჟინერიის და ჰაერის კონდიცირების სკოლები.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

ნაშმარკტი
* რაიმუნდ-თეატრი
* თეატრი ან-დერ-ვინი
* ნაშმარკტი - ღია ბაზარი
* ლუფტფაფეს საჰაერო თავდაცვის კოშკები

ცნობილი მაცხოვრებლები
---------------------

* ვიკტორ ადლერი - მეხუთ სახელმწიფო სეკრეტარი
* ლუდვიგ ანცეგრუბერი - დრამატურგი
* ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი
* ფანი ესლერი - მოცეკვავე
* იოზეფ ჰაიდნი
* ხანს კრანკლი - ფეხბურთლი
* ფრანც ლეგარი - კომპოზიტორი
* კარლ მილიუკერი - კომპოზიტორი და დირიჟორი
* ემანუელ შიკანედერი - დრამატურგი
* ედუარდ ვან დერ ნიული - არქიტექტორი
* ოსკარ ვერნერი - მსახიობი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მარიახილფი***

* *Mariahilferstrasse*: Vienna's largest shopping street.

სქოლიო
------

1. ↑  Wien.gv.at webpage (see below: References).
2. ↑  Vienna Districts data, wien.gv.at, 2008, webpage:wien.gv.at-portraets08-PDF დაარქივებული 2009-03-05 საიტზე Wayback Machine. .
**მაგდალენა მელცაჟი** (პოლ. Magdalena Mielcarz; 3 მარტი 1978, ვარშავა, პოლონეთი) — პოლონელი მსახიობი და მოდელი. ამჟამად ცხოვრობს და მოღვაწეობს აშშ-ში, ქალაქ ნიუ-იორკში

1997 წელს დაამთავრა ვარშავის Jaroslaw Dabrowski High School და ერთი წლის შემდეგ დაიწყო სწავლა ვარშავის უნივერსიტეტში ჟურნალისტიკისა და პოლიტიკის ფაკულტეტზე.

მისი, როგორც მსახიობის დებიუტი 1989 წელს შედგა საბავშვო მინისერიალში «Paziowie», სადაც დედოფალ იადვიგას როლი ითამაშა. გარკვეული ხნის განმავლობაში მუშაობდა ფოტომოდელად და მონაწილეობას იღებდა წამყვანი პოლონური ჟურნალების მიერ მოწყობილ ფოტოსესიებში.

მაგდალენა მელცაჟი 2001 წლიდან არის L’Oréal-ის სახე. მან გამორჩეული როლი შეასრულა ეჟი კავალეროვიჩის ფილმში "ვიდრე ჰხვალ", რომელიც 2001 წელს გადაიღეს ჰენრიკ სენკევიჩის იგივე სახელწოდების რომანის მიხედვით. 2007 წელს ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა ფილმში ტარას ბულბა, რომელიც ეკრანებზე 2009 წელს გამოვიდა.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | ფილმი | ორიგინალური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- |
| თარგი:1989 | Paziowie | Paziowie | იადვიგა |
| თარგი:2001 | ვიდრე ჰხვალ | Quo Vadis? | ლიგია |
| თარგი:2003 | ფანფან-ტულპანი | Fanfan la tulipe | ჰენრიეტა |
| თარგი:2004 | უცნაური დანაშაული | Sotto falso nome | ევა |
| თარგი:2005 | სოლიდარობა | Solidarity | დოროთა |
| თარგი:2008 | ლიმუზინი | Limousine | კატერინა |
| თარგი:2009 | ტარას ბულბა |  | პანოჩკა ელჟბეტა |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მაგდალენა მელცაჟი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* მაგდალენა მელცაჟის არაოფიციალური საიტი
**მთიულეთ-ფშავის კავკასიონი** — კავკასიონის სამხრეთი კალთის მონაკვეთი, რომელიც მოიცავს მდინარეების არაგვისა და ივრის აუზების მთიან ზოლს და აერთიანებს საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ პროვინციებს: მთიულეთს, ფშავს, პირაქეთ ხევსურეთსა და თიანეთს. ჩრდილოეთი საზღვარი მიუყვება კავკასიონის მთავარი ქედის თხემს ხორისარსა და ბორბალოს მწვერვალებს შორის, დასავლეთი — ალევის ქედის თხემს მწვერვალ ალევის კლდემდე, აღმოსავლეთი — კახეთის ქედის თხემს. სამხრეთი საზღვარი პირობითია და კავკასიონის სამხრეთი კალთის დაბალმთიან ნაწილზე გადის. 

მთიულეთ-ფშავის კავკასიონი აგებულია (ჩრდილოეთიდან სამხრეთით) იურული, ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური ასაკის ნალექებით (თიხაფიქლები, ქვიშაქვები, კირქვები, მერგელები, კონგლომერატები, თიხები), რომლებიც უმეტესად ფლიშური ფაციესისაა და ძლიერადაა დანაოჭებული. მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის ოროგრაფიულ სახეს განსაზღვრავს ეროზიული ქედები გა განივი ხეობები. ყველაზე დიდი ოროგრაფიული ერთეულის კავკასიონის მთავარი ქედის სიმაღლე აქ არსად არ აღემატება 4000 მ (მწვერვალები: ხორისარი 3736 მ, დიდი ბორბალო 3295 მ, როშკახოხი 3562 მ და სხვა), ხოლო ყველაზე დაბალი უღელტეხილი 2395 მ-ზე მდებარეობს (ჯვრის უღელტეხილი). დიდი ოროგრაფიული ერთეულებია აგრეთვე მთავარი ქედის სამხრეთ განტოტებები: ალევის, მთიულეთის, გუდამაყრის, ქართლის, კახეთის ქედები და მდინარეების მთიულეთის, გუდამაყრის, ფშავის, ხევსურეთის არაგვისა და ივრის ხეობები. 

მთიულეთ-ფშავის კავკასიონს ახასიათებს ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობა დაწყებული ზომიერ ნოტიო ცივზამთრიანი და ხანგრძლივ გრილზაფხულიანი ჰავიდან (დაბალ მთებში), დამთავრებული მაღალმთის მუდმივთოვლიან-მყინვარებიანი ჰავით (ქედების თხემზე). იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2°-დან 10°C-მდე, ივლისის 12°-იდან 18°C-მდე. ნალექები 600 მმ-იდან 1700 მმ წელიწადში. მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის ჰიდროგრაფიულ ქსელს ქმნის მდინარე არაგვის სისტემა და მდინარე იორი, რომელთა წყალდიდობა გაზაფხულსა და ზაფხულის დასაწყისშია, წყალმცირობა — ზამთარში. ხეობებში იცის ღვარცოფები. არის მინერალური წყლები („ვაჟას წყარო").

ნიადაგ-მცენარეული საფარი ზონების სახით არის გამოხატული: ტყის ტიპურ, ღია და გაეწრებულ ყომრალ და ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებზე განვითარებულია მუხნარ-რცხილნარი (მთების ქვედა კალთებზე) წიფლნარი (ზედა კალთებზე), რომლებიც 2200-2300 მ სიმაღლემდე ადის. წიფლის ტყის ზონაში შეინიშნება ფიჭვის (გომეწრის ხეობა) ნაძვისა და ურთხმელის (კაწალხევის ხეობა) გავრცელება. ტყის ზონის ზემოთ, 2500-2600 მ-მდე, მთის მდელოს ნიადაგებზე განვითარებულია სუბალპური ტყე-ბუჩქნარი და მდელოები, ხოლო 3300-3400 მ-მდე მთის მდელოს პორდიან და კორდიან-ტორფიან ნიადაგებზე — ალპური მდელოები და ხალები.

მთიულეთ-ფშავის კავკასიონზე გავრცელებულია ლანდშაფტის 3 ტიპი: დაბალ- და საშუალმთის მთა-ხეობათა რელიეფის ტყის ყომრალ, გაეწრებულ ყომრალ და ნეშომპალა-კარბონატურლ ნიადაგებზე განვითარებულია შერეული ფართოფოთლიანი მთა-ტყის ლანდშაფტი (ქვეტიპებით: დაბალმთის მუხნარ-რცხილნარით და საშუალმთის წიფლნარით); მაღალმთის მთა-ხეობათა რელიეფის მთის მდელოს ნიადაგებზე ჩამოყალიბებული მთა-მდელოს ლანდშაფტი (სუბალპური და ალპური ქვეტიპები); გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტის ფრაგმენტები.

ლიტერატურა
----------

* *უკლება დ.* ქსე, ტ. 6, გვ.673-674, თბ. 1983
მაგდალენა აბაკანოვიჩი, 2010.
**მაგდალენა აბაკანოვიჩი** (პოლ. Magdalena Abakanowicz; დ. 20 ივნისი, 1930, ფალენტი, პოლონეთი, — გ. 20 აპრილი, 2017, ვარშავა) — პოლონელი მხატვარი და მოქანდაკე. საერთაშორისო აღიარება მოუტანა მასიურმა, ბიომორფულმა ტექსტილურმა ქანდაკებებმა.

დაიბადა არისტოკრატული წარმოშობის ოჯახში. დაამთავრა ვარშავის სახვითი ხელოვნების აკადემია (1955). 1979 წლიდან პოზნანის ხელოვნების უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. მუშაობდა გრაფიკაში, ფერწერაში, მხატვრული ტექსტილის დარგში. აბაკანოვიჩი იყო ტექსტილური ქანდაკების პიონერი და აქტიური პოპულარიზატორი. აქანდაკებდა ასევე ბრინჯაოში, ქვაში, რკინასა და ბეტონში. მისი ნამუშევრებისთვის, რომელთაც თავადვე „აბაკანები" უწოდა, დამახასიათებელია მონუმენტურობა, ექსპრესიულობა და ბუნებრივი ფორმების გამეორება. მის სტილს ბევრი მიმბაძველი გამოუჩნდა ევროპასა და ამერიკაში.

* „ამოუცნობნი", ინსტალაცია პოზნანში
* „უცნობი ზრდის სივრცე", ევროპის პარკი, ლიეტუვა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაგდალენა აბაკანოვიჩი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ლუი ავგუსტ დე ბურბონი** (ფრანგ. Louis Auguste de Bourbon; დ. 4 მარტი, 1700 — გ. 1 ოქტომბერი, 1755) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტისა და მისი ცოლის, ლუიზ ბენედიქტას უფროსი ვაჟი და დომბეს პრინცი.

ბიოგრაფია
---------

ლუი ავგუსტი დაიბადა 1700 წლის 4 მარტს ვერსალის სამეფო სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ისა და მისი საყვარლის, მადამ დე მონტესპანის უფროსი და უკანონო ვაჟის, მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტ დე ბურბონისა და მისი მეუღლის, ლუიზ ბენედიქტა დე ბურბონ-კონდეს უფროსი ვაჟი. დაბადებისთანავე, მას მშობლებმა მიანიჭეს პრინცი დომბეს წოდება. 

მამისაგან განსხვავებით, პრინც დომბეს საოცარი სამხედრო ნიჭი ჰქონდა. ლუი ავგუსტი პრინც ევგენი სავოიელთან ერთად გმირულად იბრძოდა ავსტრია-ოსმალეთის ომებში (1716-1718), პოლონეთის მემკვიდრეობის ომში (1733-1738) და ასევე ავსტრიის მემკვიდრეობის ომში (1740-1748). 

1736 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, ლუი ავგუსტმა მემკვიდრეობით მიიღო სკოქსის შატო და ასევე რამდენიმე წოდება, როგორებიცაა ლანგედოკის გუბერნატორი, ოს გრაფი, დ'ანეტის პრინცი და დრეს გრაფი. 

მიუხედავად დიდი სამხედრო კარიერისა, თავისი ბიძაშვილის, საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის სამეფო კარზე ლუი ავგუსტი შეუმჩნეველი ფიგურა იყო, რის გამოც იგი გაეცალა ვერსალის სასახლეს და ანეტის შატოში გადასახლდა. ამ ამბიდან მალევე, ლუი ავგუსტი დაინიშნა თავისი ბიძაშვილის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და ფრანსუაზ მარი დე ბურბონის ასულ შარლოტ აგაე ორლეანელზე, თუმცა ნიშნობა ჩაიშალა, რის შემდეგაც იგი აპირებდა თავისი მამიდაშვილის, ლუიზ ფრანსუაზ დე ბურბონის ასულ ლუიზ ანა დე ბურბონზე ქორწინებას. მათ ქორწინებისათვის მზადებაც დაიწყეს, თუმცა მოულოდნელად, 1755 წლის 1 ოქტომბერს ლუი ავგუსტი გარდაიცვალა, 55 წლის ასაკში, უშვილოდ.

ლიტერატურა
----------

* Patrick Van Kerrebrouck, La Maison de Bourbon 1256-2004, deuxième édition revue et augmentée, 2004, Villeneuve d'Ascq, l'auteur, 1010 p. tome 2, p. 762-767.
**ლია დოლიძე** (დ. 1 სექტემბერი, 1946 — გ. 14 თებერვალი, 2022) — ქართველი მეცნიერი, მუსიკოსი, პედაგოგი და ხელოვნებათმცოდნე.

ლია დოლიძე დაიბადა ქალაქ ლონდონში.
1970 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1971–1972 წლებში მუშაობდა ტელერადიო კომიტეტში მუსიკალურ რედაქტორად. 1972–1975 წლებში იყო ხელოვნებათმცოდნეობის საკავშირო სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი. 1980–1988 წლებში კი ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1988–1989 წლებში მილანის მუსიკალური გამომცემლობა Ricordi-ს სტაჟიორი. ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკის ისტორიის კათედრის დოცენტი 1988 წლიდან. ამასთან ერთად ლია დოლიძე იყო მილანის მუსიკალური გამომცემლობის წევრი 1989 წელს. 1995 წელს ლონდონის ენციკლოპედიის „The New Grove Dictionary of Music and Musicians" კონსულტანტი ქართული მუსიკის სფეროში. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო შრომები: „გუსტავ მალერი", („საბჭოთა ხელოვნება" 1970, N7) „პროგრესისა და განმანათლებლობის გზით" („საბჭოთა ხელოვნება" 1986, N2).

ლიტერატურა
----------

* ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. თბ. 1996-97, გვ. 71

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლია დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლუი დე ბრიუკერი** (ფრანგ. Louis de Brouckère; დ. 31 მაისი, 1870, რუზელარი — გ. 4 ივნისი, 1951, ბრიუსელი) — ბელგიელი სოციალისტი, ჟურნალისტი, ბრიუსელის თავისუფალი უნივერსიტეტის პროფესორი, ბელგიის სამეფო აკადემიის წევრი, მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

18 წლის ასაკში შევიდა ბელგიის სოციალისტურ პარტიაში. 1898 წლიდან იყო პარტიის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. იყო ბელგიის მუშათა პროფესიული კავშირის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1902 წლიდან თანამშრომლობდა ბელგიის სოციალისტური პარტიის მთავარ ორგანო „Le Peuple"-ში. აგრეთვე იყო ინტერნაციონალის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. პირველი მსოფლიო ომის დროს ჩართული იყო ანტისაომარ კამპანიაში. 1920 წლის სექტემბერში ევროპელი სოციალისტების დელეგაციის წევრის სტატუსით იმყოფებოდა საქართველოში. საქართველოს მოქალაქეებს საზეიმო მიტინგზე მიმართა თბილისსა და ქუთაისში. გამართა შეხვედრები სავაჭრო-სამრეწველო პალატაში და გააცნო თავისი ხედვები ეკონომიკური კრიზისის დაძლევასთან დაკავშირებით. შეხვედრა გამართა 127 ერობათა კავშირის კომიტეტში, გაეცნო საქართველოს თვითმმართველობის თვისებებს. საზოგადოება „ჩემოში" გამართული შეხვედრისას კი პირობა დადო, რომ ხელს შეუწყობდა ბელგიასა და საქართველოს შორის ეკონომიკური კავშირების გაძლიერებას. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის შემდეგ, სხვა ევროპელ სოციალისტებთან ერთად, აპროტესტებდა საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმს. შემდგომ წლებში აქტიურად იყო ჩართული მეორე ინტერნაციონალის მუშაობაში და ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას. ლექციებს კითხულობდა ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში, აგრძელებდა პარტიულ მუშაობას და ახლო კავშირში იყო ემილ ვანდერველდესთან.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 126-127.
* ნ. კირთაძე, ევროპა და დამოუკიდებელი საქართველო (1919-1921 წწ). თბ. 1997;
* გ. შარაძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა და საგარეო პოლიტიკა, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო. თბ. 2003;
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა", 1920, №209, №221, №235
* გაზ. „ერთობა", 1920, №213;
* გაზ. „სახალხო საქმე", 1920, №944.
**მიხეილ ნიკოლოზის ძე ბოჭორიშვილი** (დ. 6 ნოემბერი, 1892, სოფ. ტყიბული, — გ. 17 სექტემბერი, 1937, ქ. კოლპაშევო, ტომსკის ოლქი, რსფსრ) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, პოლიტიკური მოღვაწე.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში. 1906 წელს სახალხო მასწავლებლობის უფლება მოიპოვა და სოფლის სამრევლო სკოლაში დაიწყო მუშაობა. 1911-1921 წლებში მასწავლებლობდა სოფლად, ხელმძღვანელობდა კოოპერატივს. დაინტერესებული იყო რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობით. 1914 წელს შეურთდა სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიას. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ თავმჯდომარეობდა აღმასრულებელ კომიტეტს, კოოპერატივს, კულტურულ-საგანმანათლებლო კომისიას, სასურსათო კომიტეტს. იყო მუშათა საბჭოების, დასავლეთ საქართველოს მასწავლებელთა კავშირის მთავარი გამგეობის წევრი. 1918 წელს გახდა ტყიბულის მაღაროების სამეურნეო ნაწილის გამგე.

1910 წელს ბოჭორიშვილი გამოვიდა სამწერლო ასპარეზზე (გაზ. „თეატრი და ცხოვრებაში" მიხ. დაჩაგრულის ფსევდონიმით გამოაქვეყნა მინიატურა „ჩონჩხები"). მისი მოთხრობების უმეტესობა დაიბეჭდა ქუთაისის გაზეთ „შრომაში", ალმანახ „სხივში", „თემში", მინიატურები — „თეატრი და ცხოვრებაში" (აქვე დაბეჭდა პიესა „ვნების ბრჭყალები"). იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებისა და საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო დამოუკიდებლობის (პარიტეტული) კომიტეტის წევრი სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიიდან და მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყების მომზადებაში. 1924 წლის აგვისტოს გამოსვლების დროს პარიტეტული კომიტეტის სხვა წევრებთან ერთად დააპატიმრეს შიომღვიმეში. 1925 წელს საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ მიუსაჯა დახვრეტა, რომელიც შეეცვალა 10-წლიანი პატიმრობით და „სასტიკი იზოლაციით". 1930-იან წლებში გადასახლებული იყო ციმბირში. ცხოვრობდა ქალაქ კოლპაშევოში, სადაც ბუხჰალტერად მუშაობდა. მასობრივი რეპრესიების დროს, 1937 წლის ივლისში დააპატიმრეს და სექტემბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1960 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ეტიუდები (ავტორი). - ქუთაისი, 1919;
* მეტეხი (ავტორი). - ტფილისი, 1922.

ლიტერატურა
----------

* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.2018.-გვ.414;
* 1924 წლის აჯანყების მონაწილეთა სასამართლო პროცესი. დოკუმენტები და მასალები (1925 წლის ივლისი-აგვისტო). გამოსაცემად მოამზადა და შესავალი წერილი დაურთო ლევან ჯიქიამ. გამომცემლობა „უნივერსალი", თბილისი, 2012.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ ბოჭორიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Бочоришвили Михаил Николаевич. «Единая база данных жертв репрессий в СССР».
**ლიანა ბითაძე** (დ. 11 ივნისი, 1951) — ქართველი ანთროპოლოგი, ბიოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1976 წელს დაამთავრა კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი.

1970-1968 წლებში ტომსკის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰემატოლოგიის ლაბორატორიის პრეპარატორი. 1978-1976 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანის გენეტიკის ლაბორატორიის ლაბორანტი. 1981-1978 წლებში კემეროვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ-თნამშრომელი. 1978-1982 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანის გენეტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თნამშრომელი. 1987-1988 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოოლოგიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1988-1991 წლებში არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის გვიანბრინჯაოს ადრერკინის ხანის არქეოლოგიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1991-1998 წლებში დემოგრაფიისა და სოციოლოგიური კვლევის ინსტიტუტის აღწარმოების განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1998-2000 წლებში საქართველოს ჯანდაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროს დემოგრაფიის დაპარტამენტის ოჯახის დაგეგმარებისა და სამედიცინო დემოგრაფიის სამმართველოს უფროსი. 1998 წლიდან ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ანთროპოლოგიური კვლევის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი .

1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „Антропология и популяционная генетика шорцев."
2006 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კავკასიონის ტიპის გენეზისი ანთროპოლოგიური მონაცემების მიხედვით."

ბიბლიოგრაფია
------------

* კოლხური გვარსახელის გენეზისი მრუდე სარკეში (რედაქტორი) თბილისი, 2020 გვ. 304 ISBN: 9789941822100
* პრაქტიკული ანთროპოლოგია : (სახელმძღვ.) (თანაავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2014 გვ. 360 ISBN: 9789941133596
* ქართლის მოსახლეობის ეთნიკური ვინაობის საკითხები და ანთროპოლოგიური ტიპის ცვალებადობა ძვ.წ. III ათასწლეულიდან XX საუკუნის ჩათვლით = Questions of ethnic entity of the population of Kartli Region and changes of anthropological type from III millennium B.C. through XX A.D. : [მონოგრაფია] (თანაავტორი). - თბილისი, მერიდიანი, 2011. - გვ. 856 ISBN: 9789941104435
* ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი სამხრეთ კავკასიის მილსადენი და არქეოლოგია საქართველოში = Rescue archaeology in Georgia: The Baku-Tbilisi-Ceyhan and South Caucasian pipelines (თანაავტორი). - თბილისი, საქ. ეროვნ. მუზეუმი, 2010 გვ. 624 ISBN: 9789994098040
* აფხაზების ანთროპოლოგიური ისტორია : [მონოგრაფია] (თანაავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2008 გვ. 312 ISBN: 9789941124006

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე. თბ. 2012 გვ.403.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიანა ბითაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მიხეილ გერასიმეს ძე გოცირიძე** (დ. 8 ნოემბერი, 1901, თბილისი, – გ. 25 მაისი, 1975, იქვე) – ქართველი სცენოგრაფი, კინოს მხატვარი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1962).

სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1922-25). 1923 წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში. 1925 წლიდან მხატვრად მუშაობდა თბილისის თეატრებში. გააფორმა სხვადასხვა სპექტაკლი თბილისის მუსიკალური კომედიის თეატრში, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში და სხვ. 1929 წლიდან იყო კინოსტუდია „ქართული ფილმის" დამდგმელი მხატვარი; გააფორმა ფილმები: „ბანაკი მთაში" (1930), „უდაბნო" (1932), „უჟმური" (1934), „მდინარის იქით" (1935), „ორი მეგობარი" (1936), „ქაჯეთი" (1936), „დაგვიანებული სასიძო" (1939), „გიორგი სააკაძე" (1942–43), „ქალის ტვირთი" (1957), „ორი ოჯახი" (1958) და სხვ. ასევე მუშაობდა დაზგურ ფერწერასა და გრაფიკაში.

ლიტერატურა
----------

* *გვენცაძე, ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 130.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ გოცირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

* მიხეილ გოცირიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გომელაური**. |

**ლია იოსების ასული გომელაური** (დ. 8 იანვარი, 1947, თბილისი) — ქართველი პათოფიზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2004).

ბიოგრაფია
---------

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1991–1999 წლებში იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ მუშაკი. 1999–2005 წლებში — საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე. 2005–2006 — ამავე აკადემიის ფუნდამენტური მედიცინის კათედრის გამგე. 2009 წლიდან არის პ. შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემიის პათოლოგიის დეპარტამენტის სრული პროფესორი. გომელაურის სამეცნიერო შრომები ეხება — ვეგეტატიური ფუნქციების ცენტრალურ სარეგულაციო მექანიზმებს. გომელაური 1996 წლიდან არის ივ. ბერიტაშვილის სახელობის ფიზიოლოგთა საზოგადოებისბის წევრი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Значение хемосенситивности церебральных структур в регуляции некоторых обменно-вегетативных сдвигов, Тб. 1994.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 91.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლია გომელაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი