recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ლევან თორთლაძელევან თორთლაძე - 2017

ბიოგრაფია
---------

  

ლევან თორთლაძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1948 , ქუთაისი - გ. 24 ნოემბერი ,2020,თბილისი) დაამთავრა ქ. იჟევსკის (რუსეთი) სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი 1971 წელს.1976–1978 წლებში მოღვაწეობდა მოსკოვში საკავშირო მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1974–1989 წლებში იკავებდა სხვადასხვა თანამდებობას უდმურტეთის რესპუბლიკაში. 1989 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტში რძისა და ძროხის ხორცის წარმოების ტექნოლოგიის კათედრაზე, 2002 წლიდან იყო ამავე კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კერძო ზოოტექნიკის დეპარტამენტის უფროსი. მან შეისწავლა საქართველოში შემოყვანილი მსოფლიოში განთქმული ძროხის მაღალ პროდუქტიული ჯიშების აკლიმატიზაციის საკითხები, ძროხის რძისა და ხორცის წარმოების ტექნოლოგია და სხვ. 2006 წლიდან ლევან თორთლაძე იყო სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის და 3 სახელმძღვანელოს ავტორი. აქვს 2 პატენტი გამოგონებაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2004), ზოოტექნიკოსი დაარქივებული 2023-11-14 საიტზე Wayback Machine. .

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
----------------------------------------

* საქართველოს მეცხოველეთა კავშირი, ვიცე–პრეზიდენტი
* საქართველოს ხორცისა და თევზის მეწარმეთა კავშირი , ვიცე-პრეზიდენტი (2011-2020)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 2002 - ღირსების ორდენი
* შვედეთის სამეფო ოჯახის მედალი

ბიბლიოგრაფია
------------

* **რძისა და ხორცის წარმოების სახელმძღვანელო (კატალოგი)** : ფერმერთათვის და მეცხოველე სპეციალისტებისათვის (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2013. - 78გვ.
* **მეძროხეობა** : სარძეო ძროხის მომშენებელი ფერმერებისათვის (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 36გვ.
* **მეღორეობა** (შემდგენელი). - თბილისი, 2010. - 40გვ.
* **ტბორში თევზის გამოზრდის ტექნოლოგია კვების საფუძვლებით** : სახელმძღვ. აგრ. უნ-ტის სტუდ. (რედაქტორი). - თბილისი, გლობალ პრინტი+, 2010. - 189გვ.
* **ხორცის მორფოლოგია და ქიმია** : [სახელმძღვ. სტუდ.] / გიული გოგოლი, ციცინო ხოშტარია ; [რედ. ლევან თორთლაძე] ; საქ. სახელმწ. აგრარ. უნ-ტი. - თბ. : უნივერსალი, 2011. - 147გვ


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ლისტერიოზი** (ინგლ. Listeriosis) — ადამიანისა და ცხოველების ზონოზურ ინფექციური დაავადება. იწვევს მიკროორგანიზმი ლისტერია (listeria monocytogenes). დაავადება სპონტანურად გვხვდება თითქმის ყველა ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც (გამოავლინეს 1971). ინფექციის წყაროა გარეული მღრღნელები და შინაური ცხოველები. ადამიანს ლისტერიოზი გადაედება დაავადებულ ცხოველებთან კონტაქტითა და საკვებით (თერმულად ნაკლებად დამუშავებული ხორცი, უმი რძე). ბაქტერიები ადამიანის სხეულში შეიჭრება ლორწოვანი გარსიდან და დაზიანებული კანიდან. ინკუბაციური პერიოდი 2-4 კვირა გრძელდება. ლისტერიოზის მიმდინარეობას მწვავე სეფსისის სახით - ახასიათებს ცხელება, ანგინა, თავის ტკივილი, სისუსტე, ლიმფური კვანძების გადიდება, სისხლში ლიმფომონოციტოზი და სხვა.

დიაგნოზს ადგენენ კლინიკური სიმპტომების, ბაქტეროლოგიური და სეროლოგიური გამოკვლევების საფუძველზე. მკურნალობა - ანტიბიოტიკები. პროფილაქტიკა - პირადი ჰიგიენა, ხორცისა და რძის თერმული დამუშავება.

სქოლიო
------

1. ↑  Ryan KJ; Ray CG (editors) (2004). *Sherris Medical Microbiology*, 4th,  McGraw Hill. ISBN 0-8385-8529-9.

|  |  |
| --- | --- |
| წითელი ლენტი | *ეს სტატია დაავადების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თამარ მეფის ორდენი (სახელმწიფო ჯილდო)**. |


**თამარ მეფის ორდენი** — პირველი მსოფლიო ომის დროს ევროპაში დაფუძნებული „საქართველოს განთავისუფლების ეროვნული კომიტეტის" მიერ 1915 წელს შემოღებული ჯილდო.

სამახსოვრო ნიშნით „განთავისუფლების კომიტეტი" საქართველოს თავისუფლებისთვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილისათვის აჯილდოებდა სამხედრო და სამოქალაქო პირებს. თავდაპირველად ორდენის ორი ხარისხი - I და II - არსებობდა, თუმცა მოგვიანებით ორდენს დაემატა ასევე III ხარისხის ჯილდოც. 

ნიკო ნიკოლაძის თამარ მეფის ორდენი
სამივე ხარისხის ორდენზე რვაქიმიანი ვერცხლის ვარსკვლავის ცენტრში მოთავსებულია ერთნაირი მედალიონი თამარ მეფის მოოქრული ვერცხლის პორტრეტით და ოქროთი მოვარაყებული წარწერით „ქართული ლეგიონი, 1915".

ორდენით დაჯილდოების პირვანდელი დებულების თანახმად, გადაწყვეტილებას მისი მინიჭების შესახებ იღებდა „განთავისუფლების კომიტეტი" წევრთა 2/3-ის თანხმობით, თუმცა, როდესაც 1918 წლის 21 ივლისს ბერლინში ეროვნული კომიტეტის უკანასკნელი სხდომა გაიმართა და კომიტეტმა მუშაობა დაასრულა, დაადგინეს, თამარის ორდენით დაჯილდოების უფლება პრეზიდიუმს გადასცემოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამარ მეფის ორდენი დაარქივებული 2019-11-09 საიტზე Wayback Machine. , დავით ლორთქიფანიძე, 01.05.18.
* თამარ მეფის ორდენი[*მკვდარი ბმული*] — ენციკლოპედია „საქართველო"
* The Georgian Order of St Tamara Medal at The German Caucasian Expedition: Georgia 1918
* Guide to German Ribbon Bars, 1914–1945: "probably the single most peculiar military decoration of all time"
* The World's Most Bizarre Award—A New Chapter! at the Gentleman's Military Interest Club (GMIC)
* Georgia: The Order of Tamara at the Orders and Medals Society of America (OMSA)
* Royal Order of Queen Tamar დაარქივებული 2019-04-20 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  თამარ მეფის ორდენი დაარქივებული 2019-11-09 საიტზე Wayback Machine. , დავით ლორთქიფანიძე, 01.05.18
ისას მინარეთი დამასკოში, სირიაში
ისლამში **იესო** (არაბ. عِيسَى ٱبْنُ مَرْيَمَ, რომანიზებული: ʿĪsā ibn Maryam; ისა, მარიამის ძე) — ღმერთის უკანასკნელი წინასწარმეტყველი, მესია და მაცნე, რომელიც წარმოგზავნილი იქნა ისრაელის შვილთა ხელმძღვანელად, წიგნით სახელად „ინჯილი".

ყურანში იესო (ისა) აღწერილია, როგორც მესია (ალ-მასიჰი), რომელიც სასწაულებრივად დაიბადა ქალწულისგან, თავისი მოწაფეების თანხლებით ახდენდა სასწაულებს, უარყვეს ებრაელმა რელიგიურმა პირებმა. ყურანის მიხედვით იესო ჯვარს არ უცვამთ და არც მკვდრეთით აღმდგარა, ის სასწაულებრივად გადაარჩინა ღმერთმა და ზეცად აამაღლა. ყურანი ცალსახად და არაერთხელ უარყოფს იმ აზრს, რომ იესო მოკლეს ან თუნდაც ჯვარს აცვეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* IslamHouse

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
წინასწარმეტყველები ყურანში |
| --- |
|  |
| 
* ადამი (ადამი)
* იდრისი (ენოქი ?)
* ნუჰი (ნოე)
* ჰუდი (ებერი ?)
* სალიჰი (სელაჰი ?)
* იბრაჰიმი (აბრაამი)
* ლუტი (ლოტი)
* ისმაილი (იშმაელი)
* ისჰაყი (ისააკი)
* იაქუბი (იაკობი)
* იუსუფი (იოსები)
* აიუბი (იობი)
* შუაიბი (იოფორი ?)
* მუსა (მოსე)
* ჰარუნი (აარონი)
* ზულ-ქიფლი (ეზეკიელი ?; ბუდა ?)
* დაუდი (დავითი)
* სულაიმანი (სოლომონი)
* ელია
* ალ-იასა (ელისე)
* იუნუსი (იონა)
* ზაქარია (ზაქარია)
* იაჰია (იოანე)
* ისა (იესო)
* მუჰამადი

 | 
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | „**მიკროსქემა**" ამ გვერდზე გადმოდის. სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მიკროსქემა (მრავალმნიშნელოვანი)**. |

ფართო კუთხოვანი დასხივების მეხსიერების მიკროსქემა. მას გააჩნია გამჭვირვალე ფანჯარა, საიდანაც ჩანს შიდა ინტეგრირებული სქემა. ეს ფანჯარა საშუალებას იძლევა, წაიშალოს დამახსოვრებული მონაცემები ძლიერი ულტრაიისფერი გამოსხივების მეშვეობით, რომელიც წამშლელ მოწყობილობას გააჩნია.
**ინტეგრირებული მიკროსქემა** (ასევე **მიკროჩიპი** ან უბრალოდ **ჩიპი**) — ელექტრონული სქემების ნაკრები, დატანილი თხელ პატარა პლატაზე ან ფირზე („ჩიპზე"), რომელიც შედგება ნახევარგამტარული მასალისგან, ჩვეულებრივ, სილიციუმისგან. იგი განთავსებულია დახურულ კორპუსში, ან მის გარეთ, თუკი ის ჰიბრიდული სქემის ნაწილია.. ინტეგრირებული მიკროსქემა გაცილებით პატარაა ზომებში, ვიდრე იმავე ფუნქციების შემსრულებელი დიკრეტული სქემა იქნებოდა, დამზადებული დამოუკიდებელი კომპონენტებისაგან.

დღესდღეობით, ინტეგრირებული მიკროსქემები გამოიყენება პრაქტიკულად ყველა ელექტრონულ მოწყობილობაში, მათ რევოლუცია მოახდინეს ელექტრონიკის სამყაროში. კომპიუტერები, მობილური ტელეფონები და სხვა ციფრული საყოფაცხოვრებო ტექნიკა, რომლებიც თანამედროვე საზოგადოების განუყოფელი ნაწილია, სწორედ ინტეგრირებულ სქემებს იყენებენ მათი დაბალი საწარმოო ფასისა და მცირე ზომების გამო.

მიკროჩიპებმა, შესაძლოა, დაიტიონ რამდენიმე მილიარდი ტრანზისტორი და სხვა ელექტრონული მოწყობილობები თითის ფრჩხილის ზომის ფართობზე, შესაბამისად ძალიან კომპაქტურებია. ტექნოლოგიების წინსვლასთან ერთად, თითოეული შემაერთებელი ხაზების სიგანე სულ უფრო და უფრო კლებულობს; 2008 წელს იგი 100 ნანომეტრზე მცირე იყო, ხოლო 2013 წელს — ათ ნანომეტრს შეადგენდა (სავარაუდოდ).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ინტეგრირებული მიკროსქემა***
* Krazit, Tom, „– AMD's new 65-nanometer chips sip energy but trail Intel," *C-net*, 2006-12-21. წაკითხვის თარიღი: 08.01.2007
* ფართო გრაფიკი ინტეგრირებული მიკროსქემების სიით დაარქივებული 2008-12-21 საიტზე Wayback Machine.  საერთო ნომრის მიხედვით, მათ მონაცემებთან წვდომის საშუალებით
* Stephen P. Marsh (2006). *Practical MMIC design*.  Artech House. ISBN 978-1-59693-036-0.
* შესავალი ინტეგრირებული დაფებისა და ინტეგრირებული მიკროსქემებისადმი მიძღვნილ სტატიაში. წაკითხვის თარიღი: 21.06.2011

სქოლიო
------

1. ↑  Технология изготовления микросхем // 1. Общие сведения о микросхемах и технологии их изготовления..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10.02.2012. ციტირების თარიღი: 11.10.2010.
2. ↑  Intel to Invest More than $5 Billion to Build New Factory in Arizona. ციტირების თარიღი: 03.02.2013.
**ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** (რუს. Церковь Донской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ხარკოვის ქუჩა № 177.

ისტორია
-------

ტაძრის მშენებლობაში პირველი ქვის ჩადება საძირკველში გაიმართა 1992 წლის მარტში. ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია შენდებოოდა დაახლოებით 12 წელი. ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები გრძელდებოდა 2002 წლის გაზაფხულამდე. ეკლესია აშენდა მოქალაქეებისა და საქალაქო ორგანიზაციების სახსრებით. შედეგად ქალაქში აშენდა აგურის, ორიარუსიანი ეკლესია, რომელსაც აქვს ცხრა გუმბათი და ორი საკურთხეველი ჰქონდა. ცენტრალური საკურთხეველი აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო ქვედა საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 

2003 წელს გაიმართა გუმბათების კურთხევა, რომელიც მოახდინა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 2004 წლის 31 აგვისტოს აკუთხეს ქვედა ეკლესიის საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 

2014 წლის 29 მაისს ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიას მიანიჭეს სამთავარეპისკოპოსო მონასტრის სტატუსი. 2014 წელს შახტინისა და მილეროვსკის ეპისკოპოსმა სიმონმა აკურთხა ცენტრალური საკურთხეველი და სრულიად ტაძარი. 

ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისათვის, ბიბლიის წრე მოზარდებისათვის და ახალგაზრდა მართლმადიდებლების კლუბი. 

დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი რომანი (ამპლეევი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Новошахтинск. Церковь Донской иконы Божией Матери.
* Церковь Донской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-12-21 საიტზე Wayback Machine.
* Архиерейское подворье Донской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-11-29 საიტზე Wayback Machine.
* Новошахтинск: прошлое и настоящее. Храм Донской иконы Божией матери
**რიზენშნაუცერი (დიდი შნაუცერი)** (გერმ. Riesenschnauzer) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში შუა საუკუნეებში.

გერმანული შნაუცერებიდან ყველაზე ძლიერი ეს საიმედო ძაღლები მიიღეს მიტელშნაუცერების ზომების გაზრდის გზით. ოდესღაც რიზენშნაუცერი სამხრეთ გერმანიის ჩვეულებრივი მეცხვარე ძაღლი იყო თუმცა რთულ პერიოდში ამ ძაღლის პოპულარობა შემცირდა, რადგან ბევრი საკვები სჭირდებოდა. XIX საუკუნის ბოლოს რიზენშნაუცერის პოპულარობამ კვლავ მოიმატა, ამასთან მას იყენებდნენ როგორც მონადირესაც. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ჯიშის ძაღლები ძლიერი და ამტანები არიან, მათ ხშირად აქვს მხრის და მენჯ-ბარძაყის სახსრების ართრიტი. 

მათ არ სჭირდებათ დიდი ფიზიკური დატვირთვა, რაც ქალაქის პირობებისთვის მისაღებს ხდის. საკუთარი ტერიტორიის დაცვისას რიზენშნაუცერს შეუძლია დაუფიქრებლად გამოიყენოს ძალა. ის კარგად ეგუება სიცივეს, ადვილად იწვრთნება და კარგი მოდარაჯეა, თუმცა ცუდად ეგუება სხვა ძაღლებს. აქვს ძლიერი წინა ფეხები, უხეში და გრძელი წვერი. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს შავი-ნაცრისფრით ან შავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რიზენშნაუცერი***

* რიზენშნაუცერი დაარქივებული 2021-09-20 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ილია ბარათაშვილი** (დ. 27 ივლისი, 1933, სიმონეთი, ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 11 აგვისტო, 2010, თბილისი) — ქართველი მეტალურგი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1987). საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1993).

დაიბადა თერჯოლის რაიონის სოფელ სიმონეთში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა „ავტომატმრეწვში" ინჟინრად 1956–1957 წლებში. 1957–1980 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის მეტალურგიული პროცესების ფიზიკისა და ქიმიის ლაბორატორიას 1980 წლიდან. 1990 წელს იყო მეტალურგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის შავი ლითონების მეტალურგიის კათედრაზე 1985 წლიდან. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება მეტალურგიული პროცესების თეორიულ საფუძვლებს. დაამუშავა და დანერგა ელექტროლიტური მანგანუმის დააზოტებისა და რაფინირების ტექნოლოგია.

პრემიები
--------

* 1984 — გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია
* 1990 — პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია
* 1993 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია, მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 352.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ილია ბარათაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბულაძე**. |

**ბიძინა ვლადიმერის ძე აბულაძე** (დ. 15 აპრილი, 1907, ზედა საქარა, ახლანდელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 ნოემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ლიტერატორი, მთარგმნელი. 

სკოლის დამთავრებისთანავე ჩააბარა თბილისის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. ადრევე გაიტაცა ლიტერატურულმა საქმიანობამ, რამაც მიიყვანა პერიოდიკაში სამუშაოდ. მოგვიანებით ლიტერატურულ საქმიანობას უთავსებდა ჟურნალისტურ მუშაობას. თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესაში, ხელმძღვანელობდა ლიტერატურისა და ხელოვნების განყოფილებებს სხვადასხვა გამომცემლობაში. ზედმიწევნით იცოდა მშობლიური და რუსული ლიტერატურა, რაც აისახა კიდეც მის მთარგმნელობით საქმიანობაში. მას თარგმნილი აქვს რუსი, უკრაინელი, სომეხი და სხვა მწერლები, აგრეთვე რუსულად თარგმნა გრიგოლ ჩიქოვანის, რეზო ინანიშვილის, ედიშერ ყიფიანის, აკაკი ბელიაშვილის, სერგი ჭილაიას ნაწარმოებები. აღსანიშნავია, რომ მანვე რუს მკითხველს გააცნო უშანგი ჩხეიძის მოგონებები კოტე მარჯანიშვილზე და სხვ. აბულაძეს ნათარგმნი აქვს ძველი ქართული ლიტერატურის შესანიშნავი ძეგლები: „სიბრძნე ბალავარისა" , „ ამირან-დარეჯანიანი ". მას ეკუთვნის მონოგრაფიები კოტე მარჯანიშვილისა და ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრებზე.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, "მამულიშვილთა სავანე", გვ. 25, თბ. 1994

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* NTA: 110570332
* VIAF: 303421032
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 303421032

 |
**მეტეორიზმი** () — მუცლის გაბერვა კუჭ-ნაწლავში აირების დაგროვების შედეგად. საჭმლის მონელების მოშლისას (დისპეფსია) მეტეორიზმს იწვევსდუღილის ან ლპობითი პროცესების გაძლიერება ნაწლავებში, ყაბზობის დროს კი — ნაწლავთა პერისტალტიკის დაქვეითება. გვხვდება სხვადასხვა დაავადების (ენტერიტი, კოლიტი, გასტრიტი, ქოლეცისტიტი, პანკრეატიტი, დისპეფსია და სხვათა) დროს. მეტეორიტიზმის მიზეზი შეიძლება იყოს ნახშირწყლებისა ან ცილების ჭარბად მიღება. იშვიათად შეილება დაკავშირებული იყოს აეროფაგიასთან. ძალიან სწრაფად ვითარდება მეტეორიზმის ნაწლავთა გადახლართვის ან სიმსივნით გამოწვეული გაუვალობის დროს. მეტეორიტიზმს ახასიათებს მუცლის გაბერვა, ტკივილი მუცლის არეში, აირების გამოყოფის გაძლიერება, რასაც შემსუბუქების გრძნობა მოჰყვება, ან აირების გამოყოფის შემცირება სრულ შეწყვეტამდე (ნაწლავთა გაუვალობის დროს). 

მკურნალობა: მეტეორიზმის გამომწვევი ძირითადი დაავადების მკურნალობა. დუღილის დისპეფსიის დროს ნახშირწყლების, ხოლო ლპობითი დისპეფსიის დროს — ცილების მიღების შეზღუდვა. მედიკამენტებიდან გააქტივებული ნახშირი (კარბოლენი), თიხა — ასკანე და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ალადაშვილი ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 611.
რადიშ თორდია
**რადიშ თორდია** (დ. 21 აგვისტო, 1936, აბაშა) — ქართველი ფერმწერი, საქართველოს დამსახურებული და სახალხო მხატვარი, საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი, დოცენტი და პედაგოგი. მიეკუთვნება XX საუკუნის სამოციანელთა პლეადას. მონაწილეობა აქვს მიღებული არაერთ საკავშირო თუ საზღვარგარეთულ გამოფენაში.

ბიოგრაფია
---------

რადიშ თორდია დაიბადა აბაშაში 1936 წლის 21 აგვისტოს. მშობლები: ტერენტი თორდია და ვერა ჩოჩია.

1953-1957 წლებში სწავლობდა თბილისის იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო ტექნიკუმში, რომლის დასრულების შემდეგ იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, სადაც ფერწერის ფაკულტეტზე მისი პედაგოგი იყო ქართველი მხატვარი უჩა ჯაფარიძე. 1963 წელს წარჩინებით დაამთავრა სამხატვრო აკადემია და ამის შემდეგ იღებდა მონაწილეობას საკავშირო და საზღვარგარეთულ გამოფენებში. 1977 წელს ოთხ ქართველ მხატვართან ერთად (ნანა მესხიძე, გივი ნარმანია, ზურაბ რაზმაძე და ბეჟან შველიძე) მიიღო მონაწილეობა მოსკოვში, სირიასა და ერაყში გამართულ გამოფენებში.

1979 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული მხატვრის წოდება. 1980 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სახელმწიფო პრემიით. 1990 წელს მიენიჭა საქართველოს სახალხო მხატვრის წოდება. 1997 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით. მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოს, რუსეთისა და გერმანიის გალერეებში.

გამოფენები
----------

### ერთობლივი გამოფენები

* 1977 — ხუთი ქართველი მხატვრის ფერწერული გამოფენა მოსკოვში
* 1977 — ხუთი ქართველი მხატვრის ფერწერული გამოფენა სირიაში
* 1977 — ხუთი ქართველი მხატვრის ფერწერული გამოფენა ერაყში
* 1978 — ქართველ მხატვართა გამოფენა დამასკოში
* 1981 — გამოფენა "10 გამოჩენილი ქართველი მხატვარი" მოსკოვში
* 1982 — საერთაშორისო გამოფენა პრაჰა-პარიზში.
* 1986 — ქართველ მხატვართა გამოფენა მადრიდში.
* 1987 — საბჭოთა მხატვართა გამოფენა დუისბურგში.
* 1987 — ქართველ მხატვართა გამოფენა ბუდაპეშტში.
* 1988 — საბჭოთა და გერმანელ მხატვართა გამოფენა ვილნიუსში.
* 1990 — ოთხი საბჭოთა მხატვრის გამოფენა დუისბურგში.
* 1991 — ქართველ მხატვართა გამოფენა პარიზში.
* 1991 — ქართველ მხატვართა გამოფენა იაპონიაში.
* 1997 — ქართველ მხატვართა გამოფენა იტალიაში.
* 1997 — ქართველ მხატვართა გამოფენა პრაჰაში.

### პერსონალური გამოფენები

* 1980 — თბილისი
* 1980 — ტუნისი
* 1989 - მოსკოვი
* 1992 - კელნი
* 1996 - დრეზდენი
* 2000 - თბილისი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* რადიშ თორდია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ევკლიდე
**ევკლიდე ალექსანდრიელი** (ბერძნ.: Εὐκλείδης) (დაახ. ძვ. წ. 325—265) — ელინიზმის ეპოქის მათემატიკოსი ალექსანდრიიდან, ეგვიპტე; ცხოვრობდა პტოლემე I-ის მეფობის ხანაში (ძვ. წ. 323—283). ხშირად მოიაზრება, როგორც „გეომეტრიის მამა". მისი ყველაზე მთავარი ნაშრომია „საწყისები", რომელიც ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ სახელმძღვანელოდ ითვლება მათემატიკის ისტორიაში. ამ თხზულებაში მან შეაჯამა ძველი ბერძნული მათემატიკის განვითარების ადრინდელ პერიოდში მიღებული შედეგები და საფუძველი ჩაუყარა მათემატიკის შემდგომ განვითარებას. ეს ნაშრომი შეიცავს პლანიმეტრიის, სტერეომეტრიის და რიცხვთა თეორიის მრავალ საკითხს. მასში გეომეტრიულ ფიგურათა თვისებები განსაზღვრულია ხუთი აქსიომით, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მათემატიკის აქსიომატიზაციას.

ევკლიდეს ეკუთვნის ნაშრომები პერსპექტივებზე, კონუსურ კვეთებზე, სფერულ გეომეტრიასა და შესაძლოა მეორე რიგის ზედაპირებზე. მისი დაბადების წლის ან ადგილის ან თუნდაც გარდაცვალების პირობების განსაზღვრა ვერ მოხერხდა.

ლიტერატურა
----------

* DeLacy, Estelle Allen (1963). *Euclid and Geometry*. New York:  Franklin Watts.
* Knorr, Wilbur Richard (1975). *The Evolution of the Euclidean Elements: A Study of the Theory of Incommensurable Magnitudes and Its Significance for Early Greek Geometry*. Dordrecht, Holland:  D. Reidel. ISBN 90-277-0509-7.
* Mueller, Ian (1981). *Philosophy of Mathematics and Deductive Structure in Euclid's Elements*. Cambridge, MA:  MIT Press. ISBN 0-262-13163-3.
* Reid, Constance (1963). *A Long Way from Euclid*. New York:  Crowell.
* Szabó, Árpád (1978). *The Beginnings of Greek Mathematics*, A.M. Ungar, trans, Dordrecht, Holland:  D. Reidel. ISBN 90-277-0819-3.
**კუჭის წვენი** — რთული შედგენილობის საჭმლის მომნელებელი წვენი, რომელსაც გამოიმუშავებს კუჭის ლორწოვანი გარსის სხვადასხვა უჯრედი. იგი უფერო სითხეა. შეიცავს ფერმენტებს, მცირე რაოდენობით ლიპაზას, აგრეთვე მარილმჟავას (ადამიანის კუჭში მისი კონცენტრაცია 0.4-0.5%-ს აღწევს) და ლორწოს. მარილმჟავა ააქტივებს ფერმენტებს, იწვევს ცილების დენატურაციასა და გაჯირჯვებას, რაც აადვილებს მათ დაშლას, განაპირობებს კუჭის წვენის ბაქტერიციდულ თვისებებს, ასტიმულირებს ნაწლავის ჰორმონების გამოყოფას. საცდელი საუზმის შემდეგ ადამიანის კუჭის წვენის საერთო მჟავიანობა 40-60 პირობით ერთეულს უდრის, თავისუფალი მჟავიანობა 20-40-ს. კუჭის ზოგიერთი ფუნქციის დარღვევის დროს მარილმჟავას რაოდენობა კუჭის წვენში მატულობს ან მცირდება ან სულ ქრება (ე. წ. აქილია). ლორწო იცავს კუჭის კედლებს მექანიკური და ქიმიური გამღიზიანებლებისაგან. დღე-ღამეში ადამიანის კუჭში 2 ლიტრამდე კუჭის წვენი გამოიყოფა. კუჭის წვენის რაოდენობა, შედგენილობა და თვისებები იცვლება საკვების ხასიათის მიხედვით, აგრეთვე, კუჭის, ნაწლავებისა და ღვიძლის დაავადების დროს. ადამიანის კუჭის წვენს იკვლევენ კუჭის ზონდირებით სხვადასხვა ბუნებრივი და ფარმაკოლოგიური გამღიზიანებლების ფონზე. ცხოველების კუჭის წვენს იყენებენ საჭმლის მომნელებელი ორგანოების ზოგიერთი დაავადებისას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 92.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჩარკვიანი**. |

**მამუკა ჩარკვიანი** (დ. 24 აგვისტო, 1955, ბათუმი) — ქართველი თვითნასწავლი მუსიკოსი, ავტორ-შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

მამუკა ჩარკვიანმა 1972 წელს დაამთავრა თბილისის 61-ე საშუალო სკოლა. 1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1977-79 წლებში მუშაობდა მეტეხის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად. 1979-82 წლებში იყო ახალგაზრდული ორგანიზაციის II მდივანი; 1982-92 წლებში — გ. ლეონიძის სახელობის ლიტერატურის მუზეუმის დირექტორის მოადგილე. 1992 წელს პრეზიდენტის აპარატის მრჩეველ-კონსულტანტი. 1993 წლიდან გააგრძელა მუსიკალური კარიერა.

მამუკა ჩარკვიანი არის თვითნასწავლი, თვითმყოფადი მუსიკოსი, ავტორ-შემსრულებელი. მან ბავშვობის ასაკში დამოუკიდებლად ისწავლა სხვადასხვა ინსტრუმენტებზე (გიტარა, როიალი) დაკვრა. ის ბევრი სიმღერის ავტორს წარმოადგენს, რომელთა უმეტესობა გაჰიტდა. მამუკა ჩარკვიანის სიმღერებს ხშირად ასრულებენ სხვადასხვა თაობის მომღერლები. 

2000 წელს პრეზიდენტის განკარგულებით დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით; 2000 წლის ფესტივალზე „წლის სიმღერა" დაჯილდოვდა „ოქროს დისკით"; 2000 წელს სტუდენტურ ფესტივალზე „სტუდენტთა საერთაშორისო დღე" დაჯილდოვდა დიპლომით — „ქართულ საესტრადო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის"; ფესტივალი „ლიგა-1996" ნომინაცია „ქართული ტრადიციული სიმღერა"; ფესტივალი „წლის სიმღერა — 2000" წლის საუკეთესო შემსრულებელი, სიმღერებისათვის: — „ჩემი აღარა ხარ, მორჩა"; „დედისჯერი"; 2001 წელს წლის საუკეთესო მუსიკის ავტორი და საუკეთესო შემსრულებელი სიმღერისათვის: — „და...გტოვებ მარტო"; 2002 წელს წლის საუკეთესო ავტორ-შემსრულებელი სიმღერისათვის „ოცნებების ქარავანი" და ჟიურის სპეციალური ნომინაცია „ქართული ტრადიციული სიმღერის საუკეთესო ავტორ-შემსრულებელი"; დაჯილდოებულია: მსოფლიოს ქართველ და ებრაელ ქალთა ასოციაციის პრიზით, ჯაზ-ფესტივალის სპეციალური პრიზით: სიმღერებისათვის: „ბლუზი" და „ქალი სანაპიროზე"; 2006 წელს ფესტივალზე „წლის სიმღერა" — სიმღერის ავტორი — სიმღერისათვის „ჩემი თბილისი"; 2014 წელს „შანსონის" ფესტივალზე „წლის შანსონიე". 2014 წელს თბილისის საკონცერტო დარბაზთან გახსნილია მამუკა ჩარკვიანის სახელობის ვარსკვლავი; 2018 წელს ფესტივალი „ოქროს ტალღა"ნომინაცია — წლის საუკეთესო სიმღერა „შენ რომ დიდი იქნები" (ირმა გიგანს); მამუკა ჩარკვიანი დაჯილდოებულია ივ. ჯავახიშვილის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტის „საპატიო უნივერსიტეტელის ტიტულით".

ჰყავს მეუღლე, ორი შვილი და სამი შვილიშვილი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 458, ISBN 99928-20-32-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამუკა ჩარკვიანი
ლათინური ხელნაწერი
**პალეოგრაფია** (ბერძ. παλαιóς ძველი და მნიშვნელოვანი,  γράφειν წერა) — ისტორიულ-ფილოლოგიური დისციპლინაა, რომელიც შეისწავლის წერილობითი წყაროების გარეგან მხარეს, კერძოდ, პალეოგრაფია იკვლევს დამწერლობის წარმოშობა-განვითარებას, წერის პროცესთან დაკავშირებულ საკითხებს — საწერ მასალასა და იარაღს, ხელნაწერის მხატვრულ შემკობას, ხელნაწერი წიგნის მომზადებას, დაქარაგმების (შემოკლებით წერის) წესებს, განკვეთილობისა და სასვენ ნიშნებს, პირობით ნიშნებს, ჭვირნიშნებს, კრიპტოგრაფიას (საიდუმლო დამწერლობას).

პალეოგრაფია, როგორც სამეცნიერო ცოდნის სპეციალური სფერო, გაჩნდა XVII საუკუნის ბოლოსა და XVIII საუკუნის დასაწყისში, როგორც ლათინურისა და ბერძნულის, ე.ი. „ნამდვილად ძველი" დამწერლობის შემსწავლელი მეცნიერება.

XIX საუკუნის ბოლოდან პალეოგრაფიას გამოეყო დამოუკიდებელი განშტოებები: ეპიგრაფიკა და პაპიროლოგია (პაპირუსზე ტექსტების შესწავლა), აგრეთვე შედარებით ახალი დარგები — ფილიგრანოლოგია და კოდიკოლოგია. ამგვარ ცვლილებებს შესაბამისი კორექტივები შეჰქონდათ თავად პალეოგრაფიის განმარტებაში.

XX საუკუნის შუა წლებიდან პალეოგრაფიაში გამოიკვეთა ტენდენცია, კვლევის სფეროში ჩაერთოთ ყველა სახის ძეგლების დამწერლობა, მიუხედავად მათი მასალისა, ე.ი. პალეოგრაფიის შესწავლის ობიექტი გახდა არა მხოლოდ დამწერლობა სანთლის დაფებზე, პერგამენტზე, ქაღალდზე, არამედ წარწერები მყარ საგნებზე, პაპირუსზე.

XX საუკუნის 50-იან წლებამდე პალეოგრაფია თავისი მნიშვნელობის შესაბამისად მხოლოდ ძველ ხელნაწერებს შეისწავლიდა. მეცნიერები სულ უფრო ხშირად აყენებდნენ საკითხს ახალი დროის დოკუმენტების პალეგრაფიული შესწავლის აუცილებლობის შესახებ, ამასთანავე, მეცნიერთა ნაწილი მიზანშეწონილად მიიჩნევდა, ეს სფერო ახალ დისციპლინად გამოყოფილიყო — „ნეოგრაფიის", „ნეოტეროგრაფიის" ან „დამწერლობათმცოდნეობის" სახელწოდებით.

პალეოგრაფიაში შემუშავებულია კვლევის სპეციფიკური მეთოდები, გრაფიკული მონაცემების ანალიზის ტექნიკა, ხელნაწერთა დათარიღების მეთოდიკა პალეოგრაფიული ნიშნების ერთიანობით და სხვა.

პალეოგრაფიულ მონაცემებზე დაყრდნობით შეიძლება დაუთარიღებელი წერილობითი ძეგლების დათარიღება, ზოგჯერ გადამწერის ვინაობის დადგენაც.

სხვადასხვა დამწერლობას სწავლობს სათანადო პალეოგრაფია, ქართულს — ქართული პალეოგრაფია, ბერძნულს — ბერძნული და ა.შ.

ქართული პალეოგრაფიით დაინტერესება XIX საუკუნეში იწყება. ქართულ პალეოგრაფიას მეცნიერული საფუძველი ივანე ჯავახიშვილმა ჩაუყარა, წიგნით — „**ქართული დამწერლობათმცოდნეობა, ანუ პალეოგრაფია.**" (1926 წ.)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კოდიკოლოგია
* გრაფიტი
* ფილოლოგია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 'Manual of Latin Paleography' (A comprehensive PDF file containing 77 pages profusely illustrated, August 2008).
* 'Palaeography'. *Encyclopaedia Britannica*, 1911.
* Palaeography: reading old handwriting 1500 – 1800: A practical online tutorial
* A comprehensive survey of all the important aspects of medieval palaeography დაარქივებული 2016-12-20 საიტზე Wayback Machine. .
ოლბიის ნანგრევები
**ოლბია** (*ო ლ ვ ი ა*) — ანტიკური ქალაქ-სახელმწიფო მდინარე ბუგზე, დღევანდელ უკრაინაში, მიკოლივის ოლქის ოჩაკოვის რაიონის სოფელ პარუტინოს მახლობლად. ოლბია დააარსეს საბერძნეთის ქალაქ მილეტიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა ძვ. წ. VI საუკუნის დამდეგს.

აყვავების პერიოდში (ძვ. წ. V-III სს.) გადაჭიმული იყო 50 ჰა-ზე. შემოვლებული ჰქონდა კოშკებიანი ქვის კედელი. ზემო ქალაქის ცენტრში მდებარეობდა აგორა – სავაჭრო და საზოგადოებრივი ცენტრი და ტემენოსი – სალოცავი უბანი თავისი ტაძრებითა და საკურთხევლებით. ქვემო ქალაქში განლაგებული იყო ხელოსანთა კვარტალები და ნავმისადგომი. აქ საბერძნეთის ქალაქებიდან შემოჰქონდათ ღვინო, ზეითუნის ზეთი, კერამიკული და ლითონის ნაწარმი, ხელოვნებისა და ფუფუნების საგნები. ოლბია ჭრიდა საკუთარ ფულს – სპილენძის, ვერცხლისა და ოქროს მონეტებს.

უზენაესი ძალაუფლება ეკუთვნოდა სახალხო კრებას და არჩეულ საბჭოს. ოლბია თავის მეტროპოლიასთან – მილეტთან მეგობრობის ხელშეკრულებით იყო დაკავშირებული და დამოუკიდებელ საგარეო პოლიტიკას ატარებდა. ძვ. წ. II საუკუნეში დაემორჩილა სკვითებს, ხოლო როდესაც სკვითები პონტოს მეფემ მითრიდატე VI-მ გაანადგურა, ოლბია მის სამეფოში შევიდა. ძვ. წ. I საუკუნეში ოლბია გეტების ტომებმა დაანგრიეს. II საუკუნეში ოლბიაში ჩადგა რომაელთა გარნიზონი. როგორც ჩანს, ქალაქმა არსებობა შეწყვიტა IV საუკუნეში.

ოლბიაში არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო XIX საუკუნეში და სისტემატურად მიმდინარეობდს 1901 წლიდან. ქალაქის ტერიტორია გამოცხადებულია ნაკრძალად.

გალერეა
-------

* პირველი მოსახლეების სახლის საძირკველიპირველი მოსახლეების სახლის საძირკველი
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პოლისი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლბიის ექსპედიციის ოფიციალური საიტი
* ოლბიის ფოტოები დაარქივებული 2008-07-01 საიტზე Wayback Machine.
**სანქტ-პეტერბურგის კვართის სტაროობრიადცული ეკლესია** (რუს. Покровская церковь) — მოქმედი მართლმადიდებლური სტაროობრიადცული ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ალექსანდრეს ფერმების პროსპექტზე.

ისტორია
-------

ეკლესია ააგეს 1895-1896 წლებს შორის არქიტექტორ ვ. კოლიანკოვსკის პროექტის მიხედვით ამჟამინდელი 9 იანვრის მსხვერპლთა სახელობის სასაფლაოს ეზოში და აკურთხეს წმინდა ალექსანდრე ნეველის სახელზე. ღვთისმსახურება მასში მიმდინარეობდა 1937 წლის დეკემბრამდე. ამ დროს დააპატიმრეს ეკლესიის ხანგრძლივად მმართველი წინამძღვარი ალექსანდრე ჩუჟბოვსკი (დახვრიტეს 1937 წლის 28 დეკემბერს).

სტარორობრიადცებს ბელოკრინიცკის შეთანხმებით ჩამოართვეს ტაძრები ლენინგრადში ჯერ კიდევ 1930-იანი წლების შუა წლებიდან და 1982 წლამდე ისინი არალეგალურად მოქმედებდნენ. მორწმუნეები საიდუმლოდ იკრიბებოდნენ სხვადასხვა ბინებში და აღავლენდნენ ღვთისმსახურებას. 1975 წელს სსრკ-მ ჰელსინკის აქტს მოაწერა ხელი და მათაც დაიწყეს თავიანთი უფლებებისათვის ბრძოლა.

1982 წლის 30 სექტემბერს ხუთწლიანი მიწერ-მოწერის შემდეგ ლენინგრადის ქალაქის საბჭოს აღმასკომმა რეგისტრაციაში გაატარა სტაროობრიადცელების რელიგიური საზოგადოება. 1982 წლის ნოემბერში მიაღწიეს შეთანხმებას ალექსანდრე ნეველის სახელობის ყოფილი ეკლესიის შენობის გადაცემის შესახებ, რომელიც მდებარეობდა 9 იანვრის მსხვერპლთა სასაფლაოზე, მეტროსადგურ ობუხოვოსთან ახლოს. 

დანგრეული სასაფლაოს ეკლესია სტაროობრიადცებს გადაეცა 1983 წელს. ამავე წლის 25 დეკემბერს შედგა მისი საზეიმო კურთხევა ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 

1984 წლიდან ტაძარში მოღვაწეობდა ლეონიდ გუსევი ქალაქ გორკიდან (ამჟამად ნიჟნი-ნოვგოროდი), 1992 წლის იანვრიდან მრევლს საკუთარი წინამძღვარი ჰყავს - გენადი ჩუნინი.

2016 წელს მიმდინარეობდა ტაძრის კომპლექსური რემონტი. სამრევლოში მოქმედებს ბავშვთა საკვირაო სკოლა, მოქმედებს სამი ასაკობრივი ჯგუფი, რომელთა შემადგენლობაცაა 20-30 ადამიანი.

სქოლიო
------

1. ↑  Краткая летопись Санкт-Петербургско-Тверской епархии დაარქივებული 2012-04-29 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Санкт-Петербург. Покровская община..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-02-24. ციტირების თარიღი: 2018-11-03.
3. 1 2  Покровская старообрядческая община города Санкт-Петербурга.
ტაიმზ-სკვერი საღამოს
ტაიმზ-სკვერი ღამით
**ტაიმზ-სკვერი** (ინგლ. Times Square) — მანჰეტენის (ნიუ-იორკი) ერთ-ერთი უბანი, ცენტრით 42-ე ქუჩისა და ბროდვეის გადაკვეთაზე, რომელსაც სახელი ერთ დროს ნიუ-იორკ ტაიმზის შტაბ-ბინის მდებარეობის გამო დაერქვა. უბანი მოიცავს ბლოკებს მე-6 და მე-9 ავენიუებს შორის აღმოსავლეთიდან დასავლეთზე და 39-ე და 52-ე ქუჩებს შორის სამხრეთიდან ჩრდილოეთზე. ის შეადგენს მიდტაუნ-მანჰეტენის კომერციული ზონის დასავლეთის ნაწილს.

ისტორია
-------

ნიუ-იორკ ტაიმზის გამომცემელმა ადოლფ ოხსმა გაზეთის საოპერაციო ნაწილი ახალ შენობაში გადაიტანა 42-ე ქუჩაზე ადგილზე, რომელიც იმ დროს ცნობილი იყო, როგორც ლონგაქრის მოედანი. ოხსმა დაიყოლია ქალაქის მერი ჯორჯ მაკკლელანი ამ ადგილას მეტროს სადგური აეშენებინა და მოედნისთვის კი "ტაიმზ-სკვერი" დაერქვა. 1904 წლის 8 აპრილს საზეიმო ცერემონიალზე მერმა მაკკლელანმა ამ მოედანს ოფიციალურად "ტაიმზ-სკვერი" დაარქვა. სამ კვირაში 46-ე ქუჩისა და ბროდვეის კუთხეში მდებარე ბანკის შენობაზე პირველი სარეკლამო პანო გამოჩნდა.

ტაიმზი ყოფილი შენობიდან 1913 წელს გადავიდა, თუმცა ეს უბანი არ მიუტოვებია. ცათამბჯენი, რომელსაც ადრე "ელაიდ ქემიკალ ბილდინგი" ერქვა, ხოლო ამჟამად ცნობილია როგორც *#1 ტაიმზ-სკვერი*, ყოველწლიურად ნიუ-იორკის ახალი წლის მთავარი საზეიმო ცერემონიალის - საახალწლო ბურთის ვარდნის ადგილია. 1907 წლის 31 დეკემბერს ახალი წლის აღმნიშვნელი ბურთი პირველად იქნა ჩამოგდებული ტაიმზ-სკვერზე და მას შემდეგ ის ნიუ-იორკის საახალწლო ზეიმის მთავარ შემადგენელ ნაწილად იქცა. ამ ღამეს ასობით ათასი ადამიანი იკრიბება მოედანზე უოტერფორდის კრისტალის ბურთის შენობის ქიმზე ჩამოსვლის საყურებლად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცოცხალი კამერა
* სხვა ვემკამერები
* 360 გრადუსიანი პანორამა დაარქივებული 2018-03-20 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| ამერიკის შეერთებული შტატები | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მანჰეტენის უბნები (ნიუ-იორკი) |
| --- |
|  |
| 
* ალფაბეტ სიტი
* ანსონია
* ბატერი პარკ სიტი
* ბოვერი
* ჩელსი
* ჩაინატაუნი
* დაიმონდ დისტრიქტი
* ისტ ვილიჯი
* ფაინენშალ დისტრიქტი
* ფლატირონ დისტრიქტი
* გარმენტ დისტრიქტი
* გრამერსი
* გრინვიჩ ვილიჯი
* ჰამილტონ ჰაიტსი
* ჰარლემი
* ჰელზ-კიჩენი
* ჰადსონ ჰაიტსი
* ინვუდი
* კიპს ბეი
* კორიათაუნი
* ლიტლ იტალი
* ქვემო ისტ-საიდი
* ქვემო მანჰეტენი
* მანჰეტენვილი
* მარბლ ჰილი
* მიდთაუნი
* მიტპაკინგ დისტრიქტი
* მორნინგსაიდ ჰაიტსი
* მიურეი ჰილი
* ნომადი
* ნოჰო
* ნოლიტა
* რუზველტ აილენდი
* სოჰო
* ესპანური ჰარლემი
* სტაივესან ტაუნი
* ტენდერლოინი
* ტაიმს-სქვერი
* ტრაიბეკა
* ტარტლ ბეი
* ზემო ისტ-საიდი
* ზემო ვესტ-საიდი
* ვაშინგტონ ჰაიტსი
* ვესტ ვილიჯი
* იორკვილი

 |

 |
**ივანა ბაკერო** (დ. 11 ივნისი, 1994) — ესპანელი მსახიობი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ივანა დაიბადა ბარსელონაში, ივან ბაკეროსა და ჯულია მასიასის ოჯახში. ის სწავლობდა ბარსელონას ამერიკულ სკოლაში, სადაც დაეუფლა ინგლისურ, ესპანურ და კატალანურ ენებზე საუბარს.

კარიერა
-------

ივანამ მსახიობობა რვა წლის ასაკში დაიწყო. იგი პატარა როლებს ასრულებდა სხვადასხვა ფილმებში. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია „მტვრევადი", რომელშიც თამაშობდა მცირე როლს, მსახიობებთან, კალისტა ფლოქჰარტთან და რიჩარდ როქსბურგთან ერთად. ივანა აგრეთვე მონაწილეობს ფილმებში „ნადირობა მაქციაზე" და „როტვეილერი". იგი აგრეთვე რამდენიმეჯერ გამოჩნდა ესპანურ ტელევიზიაში.

1000 მსახიობს შორის, ბაკერომ შეძლო მიეღო ოფელიას როლი ფილმში „ფავნის ლაბირინთი". თავდაპირველად ეს როლი განკუთვნილი იყო 8 წლის გოგონასთვის, თუმცა მოგვიანებით სცენარი შეცვალეს და მთავარ როლზე 11 წლის ბაკერო აირჩიეს. ამ როლისთვის მან მიიღო გოიას ჯილდო საუკეთესო ახალი მსახიობისთვის.

2009 წელს მან ითამაშა მთავარი როლი ჯონ კონოლის საშინელებათა ფილმში „ახალი ქალიშვილი", კევინ კოსტნერთან ერთად.

2015 წელს მონაწილეობა მიიღო MTV-ს ტელესერიალში „შანარას ქრონიკები", რომელშიც ერეტრიას როლს თამაშობდა. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2016 წლის იანვარში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ივანა ბაკერო"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* ივანა ბაკერო — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Ivana Baquero Fansource
**ჯოშუა ფრანსუა ნაუდე** ( აფრიკ. Jozua François Naudé ; დ. 15 აპრილი , 1889, მიდელბურგი, კაპის კოლონია — გ. 31 მაისი , 1969, კეიპტაუნი ) — სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1967 წლიდან 1968 წლამდე. 

ჯოშუა ფრანსუა ნაუდე დაიბადა 1889 წელს მიდელბურგში, კაპის კოლონიაში. იყო ჯეიმს დიუკის მომხრე, ეწინააღმდეგებოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მონაწილეობას პირველ და მეორე მსოფლიო ომებში. 1918 წელს გახდა "ახალგაზრდა სამხრეთ აფრიკის" — 1920 წლიდან აფრიკანერთა საძმოს(ბრუდერბონდი) სახელით ცნობილი აფრიკელი ნაციონალისტების გავლენიანი ორგანიზაციის დამფუძნებელი, რომელსაც ჰყავდა თავისი მომხრეები ყველა სამთავრობო ორგანოში. ჯოშუა ნაუდე მრავალი წლის განმავლობაში იყო ეროვნული პარტიის წევრი. 

 1950-1954 წლებში იკავებდა ფოსტის და ტელეგრაფის მინისტრის, 1954-1958 წლებში ჯანდაცვის მინისტრის და 1958-1961 წლებში ფინანსთა მინისტრის პოსტებს.   შემდეგ დაინიშნა სამხრეთ აფრიკის სენატის პრეზიდენტად. 

1967 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად თეოფილუს ებენგაზერ დიონგესი აირჩიეს, მაგრამ ინაუგურაციამდეც, რომელიც 1967 წლის 31 მაისს უნდა გამართულიყო, დიონგესმა მოულოდნელად ინსულტი გადაიტანა და კომაში ჩავარდა. სამხრეთ აფრიკის კონსტიტუციის შესაბამისად, ჯოშუა ნაუდი, როგორც სენატის პრეზიდენტი, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა 1967 წლის 1 ივნისს. დიონგესის გარდაცვალების შემდეგ, ნაუდე პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო. შემდეგ თანამდებობა დაიკავა არჩეულმა პრეზიდენტმა იოჰანეს ფუშემ.

ჯოშუა ნაუდეს ერთ-ერთი ვაჟი, ცნობილი მქადაგებელი ბეიერს ნოდე, შარპევილის ხოცვა-ჟლეტა შემდეგ, აპარტეიდის აქტიური მოწინააღმდეგე გახდა. მას დევნიდა ხელისუფლება.

ჯოშუა ფრანსუა ნაუდეს სახელი ეწოდა პოლოკვანეს უმაღლეს ტექნიკურ სკოლას.

სქოლიო
------

1. ↑  Presidency in South Africa. SouthAfricaWeb.co.za.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-04. ციტირების თარიღი: 2012-10-12.
2. ↑  Kahn, Ellison (1999). *Law, Life & Laughter Encore: Legal Anecdotes & Portraits from Southern Africa*.  Juta & Company,   გვ. 79. ISBN 978-0-7021-4577-3.
3. ↑  Lentz, Harris M. (2014). *Heads of States and Governments Since 1945*.  Routledge,   გვ. 692. ISBN 978-1-134-26490-2.
4. ↑  Clarke, James (2003). *Laugh, the Beloved Country: A Compendium of South African Humour*.  Double Storey,   გვ. 205. ISBN 978-1-919930-32-9.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ჩარლზ რობერტს სვარტი
* თეოფილუს დიონგესი
* ჯოშუა ნაუდე
* ჯაკობ ჯოან ფუშე
* იოანეს დე კლერკი
* ნიკოლას დიდერიხსი
* მარაის ვილჯოენი
* ბალთაზარ ვორსტერი
* მარაის ვილჯოენი
* პიტერ ბოტა
* ფრედერიკ დე კლერკი
* ნელსონ მანდელა
* ტაბო მბეკი
* კგალემა მოტლანტე
* ჯეიკობ ზუმა
* სირილ რამაფოსა

 |

 |
ჯოშუა რეინოლდზის მიერ შესრულებული ბერკის პორტრეტი, მიახლ. 1769 წელი.
**ედმუნდ ბერკი** (დ. 12 იანვარი, 1729 – გ. 9 ივლისი, 1797) — ანგლო-ირლანდიელი სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი და ფილოსოფოსი. დუბლინში დაბადებული ბერკი 1766-1794 წლებში იყო ბრიტანეთის პარლამენტის წევრი დიდი ბრიტანეთის თემთა პალატაში ვიგების პარტიიდან.

ბერკი იყო საზოგადოებრივი ცხოვრების სათნოებისა და მორალის პრინციპებით წარმართვის მომხრე და ხაზს უსვამდა რელიგიური ინსტიტუტების მნიშვნელობას სახელმწიფოს მორალური სტაბილურობისა და სახელმწიფოს კეთილდღეობისთვის. ეს მოსაზრებები მან გამოაქვეყნა ნაშრომში *A Vindication of Natural Society*. მან გააკრიტიკა ბრიტანეთის მთავრობის პოლიტიკა ამერიკული კოლონიების მიმართ, მათ შორის - მისი საგადასახადო პოლიტიკა. ბერკი ასევე მხარს უჭერდა კოლონისტების უფლებებს, წინააღმდეგობა გაეწიათ მეტროპოლიისთვის, თუმცა ეწინააღმდეგებოდა დამოუკიდებლობის მიღწევის მცდელობას. ბერკის სახელი ასევე დაკავშირებულია მის მხარდაჭერასთან კათოლიკური ემანსიპაციისადმი, აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიიდან უორენ ჰასტინგსის იმპიჩმენტთან და საფრანგეთის რევოლუციის მიუღებლობასთან.

*რეფლექსიებში საფრანგეთის რევოლუციაზე*, ბურკი ამტკიცებდა, რომ რევოლუცია ანადგურებდა კარგი საზოგადოებისა და სახელმწიფოს სტრუქტურას, და გმობდა კათოლიკური ეკლესიის დევნას, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციას მოყვა. მისმა პოზიციამ განაპირობა მისი ხელმძღვანელი პოზიცია ვიგების პარტიის კონსერვატიულ ფრაქციაში, რომელსაც მან უწოდა ძველი ვიგები, რათა განესხვავებინა საფრანგეთის რევოლუციისადმი კეთილგანწყობილი ახალი ვიგებისგან, რომლებსაც ჩარლზ ჯეიმს ფოქსი ხელმძღვანელობდა.

XIX საუკუნეში ბერკს პატივს სცემდნენ როგორც კონსერვატორები, ასევე ლიბერალები და მიიჩნევდნენ ლიბერალური კონსერვატიზმის დამდუძნებლად. შემდგომში, XX საუკუნეში, განსაკუთრებით შეერთებულ შტატებში, ბერკი მიიჩნევა კონსერვატიზმის პოლიტიკური ფილოსოფიის ფუძემდებლად.

სქოლიო
------

1. ↑  The exact year of his birth is the subject of a great deal of controversy; 1728, 1729, and 1730 have been proposed.
2. ↑  Richard Bourke, *Empire and Revolution: The Political Life of Edmund Burke* (Princeton University Press, 2015), pp. 220–221, *passim*.
3. ↑  Burke lived before the terms "conservative" and "liberal" were used to describe political ideologies, cf.
4. ↑   (2009) *Edmund Burke*.  Continuum,   გვ. 93. ISBN 978-0826429780.
5. ↑  Andrew Heywood, *Political Ideologies: An Introduction*.
6. ↑  F. P. Lock, *Edmund Burke.*
„ჯეინ ეარი"-ს პირველი გამოცემის ყდა
„**ჯეინ ეარი**" (ინგლ. Jane Eyre) დაწერილია შარლოტ ბრონტეს (Charlotte Brontë) მიერ. პირველად გამოქვეყნდა 1847 წელს ლონდონში. წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილი ინგლისურ რომანს. თავიდან ბრონტემ მას ასე უწოდა: *ჯეინ ეარი: ავტობიოგრაფია*, რომელიც მან *კურერ ბელის* (Currer Bell) ფსევდონიმით გამოსცა. ეს ავტორისათვის უცაბედი წარმატება აღმოჩნდა. რომანის მეორე გამოცემა შარლოტმა ინგლისელ ნოველისტს, ვილიამ მეიკპის ტეკერეის (William Makepeace Thackeray) მიუძღვნა.
"ჯეინ ეარის" პერსონაჟ მისტერ როჩესტერის მსგავსად უილიამ თეკერეისაც ჰყავდა ჭკუიდან შეშლილი ცოლი, რომელმაც დიდხანს იცოცხლა, მაგრამ მორჩენით ვეღარ მორჩა. თეკერეის შარლოტ ბრონტე ყოველთვის თავის მასწავლებლად თვლიდა, იქნებ, რაღაც სიმპათიებიც ჰქონდა მის მიმართ. თუმცა, ბრონტე 1854 წელს ცოლად გაჰყვა მღვდელ არტურ ბელა ნიკოლსს, 1855 წელს კი გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Jane Eyre დაარქივებული 2008-03-31 საიტზე Wayback Machine.
* *Jane Eyre* at The Victorian Web
* *Jane Eyre* at the Brontë Parsonage Museum Website დაარქივებული 2011-05-27 საიტზე Wayback Machine.
* The Brontë Society website დაარქივებული 2013-01-22 საიტზე Wayback Machine.
* Full text of *Jane Eyre* at Project Gutenberg
* *Jane Eyre* დაარქივებული 2013-11-05 საიტზე Wayback Machine.
* *Jane Eyre* free downloads in PDF, PDB and LIT formats


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
რუალ ამუნდსენი
**რუალ ამუნდსენი** (დ. 16 ივლისი, 1872 — გ. 18 ივნისი, 1928) — ნორვეგიელი მოგზაური, პოლარეთის მკვლევარი.

დაიბადა ვერვენის გემთსაშენის მფლობელი კაპიტნის ოჯახში. 1890–1892 წლებში სწავლობდა ქალაქ კრისტიანის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. პირველმა გაიარა (1903–1906) ხომალდით „იოა" ამერიკის ჩრდილოეთ სანაპირო გრენლანდიიდან ალასკამდე (ჩრდილო-დასავლეთ გასასვლელით) და გამოიკვლია კანადის არქტიკული არქიპელაგის რამდენიმე კუნძული. ჩაატარა ანტარქტიკული ექსპედიცია (ხომალდით „ფრამი"), პირველმა მიაღწია სამხრეთ პოლუსს 1911 წლის 14 დეკემბერს (ერთი თვით დაასწრო ინგლისელ რობერტ სკოტს). 1918–1920 წლებში ხომალდ „მოდით" გაიარა ევრაზიის ჩრდილოეთ სანაპირო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. 1926 წელს განახორციელა პირველი ტრანსარქტიკული გადაფრენა დირიჟაბლით „ნორგე" — მარშრუტით: შპიცბერგენი — ჩრდილოეთ პოლუსი — ალასკა. 1928 წელს ჰიდროთვითმფრინავ „ლატამით" გაემგზავრა უმბერტო ნობილეს იტალიური ექსპედიციის მოსაძებნად და დაიღუპა ეკიპაჟთან ერთად ბარენცის ზღვაში. ამუნდსენის პატივსაცემად მისი სახელი დაერქვა ზღვას, მთასა და აშშ-ს სამეცნიერო სადგურს (ამუნდსენ-სკოტი) ანტარქტიდაში, აგრეთვე ყურესა და ქვაბულს ჩრდილო ყინულოვან ოკეანეში.

ლიტერატურა
----------

* *Roald Amundsen*, a full biography by Tor Bomann-Larsen, 2006, ISBN 0-7509-4343-2
* *Scott and Amundsen – Duel in the Ice* by Rainer-K. Langner, Haus Publishing, London, 2007, ISBN 978-1-905791-08-8

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რუალ ამუნდსენი***

* რუალ ამუნდსენი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* The Fram Museum (Frammuseet) დაარქივებული 2004-08-09 საიტზე Wayback Machine.
* Map of Amundsen's and Scott's South Pole journeys დაარქივებული 2010-03-16 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**A Tribe Called Quest** — ამერიკული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1985 წელს, რომელშიც შედიან რეპერი და პროდიუსერი Q-Tip, რეპერი Phife Dawg (იგივე Phife Diggy, ნამდვილი სახელი - მალიკ ტეილორი) და დიჯეი/პროდიუსერი ალი შაჰიდ მუჰამედი. მეოთხე წევრი, ჯარობი უაიტი ჯგუფიდან წავიდა 1991 წელს, პირველი ალბომის გამოცემის შემდეგ, მაგრამ 2006 წელს დაბრუნდა. De La Soul-თან ერთად, ჯგუფი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა Native Tongues Posse-ში და ამ კოლექტივიდან წარმოშობილ ჯგუფთა შორის კომერციულად ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა. მათი მრავალი სიმღერა ჰიპ-ჰოპის მსმენელთა მიერ კლასიკად არის აღიარებული. ასეთებია „Bonita Applebum", „Can I Kick It?", „I Left My Wallet in El Segundo", „Scenario", „Check the Rhime", „Jazz (We've Got)", „Award Tour" და „Electric Relaxation". 1990-1998 წლებში ჯგუფმა ხუთი ალბომი გამოსცა. 1998 წელს იგი დაიშალა, მაგრამ 2006 წელს აღდგა და აშშ-ში ტურნე ჩაატარა, რასაც მოჰყვა ალბომის გამოცემის გეგმები.

A Tribe Called Quest ითვლება ალტერნატიული ჰიპ-ჰოპის მნიშვნელოვან პიონერად, რომელმაც გზა გაუკვალა ნოვატორ ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლებს. ჯონ ბუშის (Allmusic) აზრით, იგი არის 1990-იანი წლების „ყველაზე ჭკვიანი და არტისტული რეპ-ჯგუფი". About.com-ის რედაქტორებმა იგი შეიყვანეს ყველა დროის 25 საუკეთესო რეპ-ჯგუფის სიის #25 პოზიციაზე. 2005 წელს A Tribe Called Quest-მა *Billboard*-ისგან, ატლანტაში გამართულ რ'ნ'ბ ჰიპ-ჰოპ დაჯილდოებაზე მიიღო ჯილდო განსაკუთრებული მიღწევებისთვის. 
 2007 წელს იგი ფორმალურად იქნა აღნიშნული VH1-ის რიგით მეოთხე ჰიპ-ჰოპ მუსიკის დაჯილდოებაზე.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: A Tribe Called Quest-ის დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm* (1990)
* *The Low End Theory* (1991)
* *Midnight Marauders* (1993)
* *Beats, Rhymes and Life* (1996)
* *The Love Movement* (1998)
* *We Got It from Here... Thank You 4 Your Service* (2016)

კომპილაციური ალბომები
* *Revised Quest for the Seasoned Traveller* (1992)
* *The Anthology* (1999)
* *Hits, Rarities & Remixes* (2003)
* *The Lost Tribes* (2006)
* *The Best of A Tribe Called Quest* (2008)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***A Tribe Called Quest***

* A Tribe Called Quest – ოფიციალური საიტი
* A Tribe Called Quest - Jive Records-ზე
* A Tribe Called Quest საიტზე Discogs

სქოლიო
------

1. ↑  A Tribe Called Quest official site: Group biography.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-08. ციტირების თარიღი: 2013-08-17.
2. ↑  A Tribe Called Quest: Biography : Rolling Stone.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-07. ციტირების თარიღი: 2013-08-17.
3. ↑  allmusic ((( A Tribe Called Quest > Biography )))
4. ↑  25 Greatest Hip-Hop Groups – Best Rap Groups of All Time. Rap.about.com (2012-01-26).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-05. ციტირების თარიღი: 2012-04-09.
5. ↑  Billboard Honors Khan, A Tribe Called Quest
ლაური რელანდერი
**ლაური ქრისტიან რელანდერი** (ფინ. Lauri Kristian, შვედ. Lars Kristian Relander დ. 31 მაისი, 1883, კურკიიოკი ფინეთი — გ. 9 თებერვალი, 1942, ჰელსინკი ფინეთი) — ფინეთის მეორე პრეზიდენტი (1925-1931) პარტია აგრარული კავშირიდან. მისი არჩევა მოულოდნელობა იყო, რადგან იგი ოფიციალური კანდიდატი არ ყოფილა. მისი მეუღლე სიგნე წარმოშობით შვედი იყო. 

ლაური რელანდერი განათლებით ფილოსოფოსი და აგრონომი იყო. პოლიტიკური კარიერის დასაწყისში ვიბორგის გუბერნატორის პოსტს იკავებდა. 

რელანდერს "Reissu-Lasse" ("საგზური-ლასე") უწოდეს, რადგან იგი ხშირად დადიოდა საზღვარგარეთ- ესტონეთში, ლატვიაში, შვედეთში, ნორვეგიასა და დანიაში. 
საგარეო პოლიტიკაში რელანდერი თავისი ქვეყნის დასავლელ მეზობლებთან ურთიერთობების განვითარებით იყო დაინტერესებული. 

რელანდერი პირადად წინააღმდეგი იყო ფინეთში მშრალი კანონისა. 

გარდაიცვალა 1942 წელს ინფარქტით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Finnish national biography


|  |  |
| --- | --- |
| ფინეთის დროშა | *ეს სტატია ფინეთისა და ფინელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფინეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* კარლო იუჰო სტოლბერგი
* ლაური რელანდერი
* პერ ევინდ სვინჰუვუდი
* კიუსტი კალიო
* რისტო რიუტი
* გუსტავ მანერჰაიმი
* იუჰო კუსტი პაასიკივი
* ურჰო კეკონენი
* მაუნო კოივისტო
* მარტი აჰტისაარი
* ტარია ჰალონენი
* საული ნიინისტე

 |

 |