recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ალახაძის ეკლესიების კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლების კომპლექსი გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალახაძიში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. მდებარეობს აჰაშინხის ბორცვზე. არქიტექტურულ კომპლექსში შედის პატარა სამნავიანი და სამაფსიდიანი ეკლესია, და მეორე, დიდი სამნავიანი ბაზილიკა შვიდწახნაგოვანი აფსიდით. 

დიდი ტაძრიდან კარგად შემორჩა სამხრეთის და დასავლეთის კედლების ფრაგმენტები. ტაძარი აგებულია კირქვის ბლოკების, აგურის ოთხფენიანი სარტყლისა და ქვიშაქვის ფილების რიგების მონაცვლეობით. საკურთხეველი დიდი ზომით გამოირჩევა, დარბაზი გაყოფილია სამ ნავად სვეტების ორი რიგით. მის ჩრდილო-დასავლეთით, ხუთ მეტრზე არის პატარა ეკლესიის ნანგრევები. ისიც აგებულია მოთეთრო ფერის კირქვის კვადრებით, გამოყენებულია აგრეთვე დამუშავებული ქვიშაქვის ბრტყელი მასიური ფილები, აგრეთვე ადგილზე დამზადებული ბრტყელი აგური, გამოყენებულია რიყის ქვაც. ეკლესიების გადასახურავად გამოყენებულია ორი სახის კრამიტი, ბრტყელი და ღაროვანი (კალიპტერები). ეკლესიები თარიღდება IV-VI საუკუნეებით, მაგრამ სამშენებლო მასალის ერთგვაროვნების მიუხედავად ძნელია მსჯელობა მათ სინქრონულობაზე. წერილობით წყაროებში არ იხსენიება.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.

ლიტერატურა
----------

* Адзинба И. Е. Архитектурные памятники Абхазии, Сухуми, 1958
* Агрба З. В. Раскопки раннесредневековой базилики в селе Алахадзы Гагрского района, „მაცნე", ისტორიის არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, ხელოვნების ისტორიის სერია, 1972, # 3

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალახაძის სამაფსიდიანი ეკლესია
**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ანგარიშების პალატა** (აზერ. Azərbaycan Respublikasının Hesablama Palatası) — სახელმწიფო საბიუჯეტო და ფინანსური ზედამხედველობის ორგანო, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი ფინანსური კონტროლის ორგანო. ექვემდებარება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნულ ასამბლეას. ანგარიშის პალატის თავმჯდომარეა *ვიუგარ გიულმამედოვი* (2013 წლის 22 ნოემბრიდან).

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის ანგარიშების პალატა შეიქმნა აზერბაიჯანის კონსტიტუციის 92-ე მუხლის შესაბამისად. მისი შექმნის შესახებ კანონს  ხელი მოეწერა 1999 წლის 2 ივნისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მაშინდელი პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის მიერ. 2001 წლის 7 დეკემბერს პალატამ დაიწყო ფუნქციონირება.

### ფუნქციონირება

თავმჯდომარეს, თავმჯდომარის მოადგილეს და აუდიტორს ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეა (მილი მეჯლისი).

2010 წელს, სხეულის ოფიციალური ვებსაიტის ინგლისურენოვანმა ვერსიამ დაიწყო მუშაობა.

2017 წლის დეკემბერში დამტკიცდა ცვლილებები "ანგარიშთა პალატის შესახებ" კანონში, რომელიც პალატას აძლევდა უფლებას მიმართოს გენერალურ პროკურატურას არა მხოლოდ დანაშაულის ნიშნით ჩადენის შემთხვევაში. ასევე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ნიშნით ჩადენილი დანაშაულებისათვის.

თავმჯდომარეები
--------------

წესდების თანახმად, ანგარიშების პალატის თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადაა 7 წელი.

პალატის თავმჯდომარეები:

* ნამიგ ნასრულაევი (2001-2007)
* ჰეიდარ ასადოვი (2007-2013)
* ვიუგარ გიულმამედოვი (2013 - დღემდე).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. 1 2  Вугар Гюльмамедов назначен председателем Счетной палаты Азербайджана[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Закон Азербайджанской Республики О счетной палате (2 июля 1999)
3. ↑  ЗАКОН АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ
4. ↑  Представлен веб-сайт Счетной палаты Азербайджана на английском языке
5. ↑  Расширены полномочия Счётной палаты Азербайджана
6. ↑  Глава Счетпалаты Азербайджана Н.Насруллаев подал в отставку
7. ↑  Назначен новый председатель Счетной палаты Азербайджана
**ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა** — კონფედერაციული რესპუბლიკა, რომელმაც 1918 წლის აპრილ–მაისში იარსება; მასში შედიოდნენ საქართველო, სომხეთი და აზერბაიჯანი.

სამხედრო ძალები
---------------

1918 წლის **10 თებერვალს**, ოფიციალურად ჯერ კიდევ რუსეთის შემადგენლობაში, ამიერკავკასიის კომისარიატმა მოიწვია ამიერკავკასიის სეიმი, რომელიც რუსეთის დამფუძნებელი კრებისათვის არჩეული ქართველი დეპუტატებისაგან შედგებოდა. სეიმის თავმჯდომარედ არჩეული იქნა ნიკოლოზ (კარლო) ჩხეიძე. ამიერკავკასიის კომისარიატმა სეიმის მოწვევით ხაზი გაუსვა ამ რეგიონის რუსეთიდან გამოყოფას, თუმცა ოფიციალურად დამოუკიდებლობა არ გამოცხადებულა. 

**3 მარტს** რუსეთმა გერმანიასთან და მის მოკავშირეებთან დადო ბრესტის ზავი, რომელიც ითვალისწინებდა ბათუმის,ყარსისა და არტაანის ოლქების თურქეთისათვის გადაცემას. ზავის პირობები ამიერკავკასიის კომისარიატთან შეთანხმებული არ იყო, რადგან მას არც რუსეთი, არც თურქეთი და გერმანია არ ცნობდნენ. თურქეთი ზავით გადაცემულ ოლქებს ითხოვდა, თუმცა ამიერკავკასიამ ეს მოთხოვნა უარყო და შეეცადა დიპლომატიური გზით მოეგვარებინა შექმნილი ვითარება. 1918 წლის მარტში ქალაქ ტრაპიზონში დაიწყო მოლაპარაკება ამიერკავკასიასა და თურქეთს შორის, თუმცა ამ მოლაპარაკებას ამიერკავკასიისათვის დადებითი შედეგი არ მოჰყოლია. თურქეთის არმიამ საომარი მოქმედებები დაიწყო და აპრილისათვის უკვე დაკავებული ჰქონდათ ბათუმი, ოზურგეთი, მესხეთი. თურქული ჯარების შეჩერება მხოლოდ მდინარე ჩოლოქზე მოხერხდა. 

**22 აპრილს** შექმნილი ვითარების გადასაწყვეტად შეიკრიბა ამიერკავკასიის სეიმი. შეკრებაზე გადაწყდა, რომ ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობის ოფიციალურად გამოცხადების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნებოდა თურქეთის აგრესიის თავიდან აცილება. ამიტომ, 1918 წლის 22 აპრილს გამოცხადდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს – *ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის* შექმნა. მთავრობის თავმჯდომარედ და საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა აკაკი ჩხენკელი. სეიმმა მიიღო გადაწყვეტილება თურქეთთან საზავო მოლაპარაკების გაგრძელების თაობაზე.

**26 მაისს** საქართველოს ეროვნულმა საბჭომ გამოაცხადა საქართველოს დამოუკიდებლობა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დაფუძნება.

**28 მაისს** საქართველომ ხელი მოაწერა გერმანიასთან ფოთის ხელშეკრულებას, რითაც დაიწყო გერმანიის კავკასიური ექსპედიცია როგორც პოსტ-რევოლუციური არასტაბილურობის დამცველი ოსმალეთის სამხედრო ძალების წინააღმდეგ. აზერბაიჯანმა კი თავად აირჩია ოსმალეთი მოკავშირედ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ამიერკავკასიის სფსრ;
* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა;
* სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა;
* აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ადფრ-ს მცირე ისტორია დაარქივებული 2012-09-29 საიტზე Wayback Machine.
* ადფრ-ს რესპუბლიკა, ისტორია და სამხედრო ძალები დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine.
* ამიერკავკასიის ფედერაციული რესპუბლიკა (1922 – 1936)
ამიერკავკასიის რკინიგზის სქემა 1967 წლის მდგომარეობით
**ამიერკავკასიის რკინიგზა** — რკინიგზა, რომელიც გადაჭიმულია საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ტერიტორიებზე.

ისტორია
-------

რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო 1865 წელს ქალაქ ფოთიდან. ფოთი - ზესტაფონის მონაკვეთი გაიხსნა 1871 წლის 14 აგვისტოს ხოლო მთელი სისტემა ამოქმედდა 1872 წელს. ბაქოში ნავთობის წარმოებასთან დაკავშირებით აუცილებელი გახდა მისი ტრანსპორტირება მსოფლიოს დანარჩენ ქვეყნებში და 1883 წელში გაიხსნა სამტრედია - ბათუმისა და თბილისი - ბაქოს ხაზები.

1899—1908 წლებში ექსპლუატაციაში შევიდა თბილისი - ალექსანდროპოლი — ერევანი — ჯულფა ხაზი.

1925 სარკინიგზო ქსელს უერთდება ლენინაკანი — არტიკი, ხოლო 1935 წელს კი ბროწეულა — წყალტუბო რომლის ერთ-ერთ შტოს გუმბრინის სადგური წარმოადგენდა, შემდგომ 1940 წელს გაიხსნა გორი - ცხინვალისა და ცხაკაია (სენაკი) — სოხუმის ფოთისა და ტყვარჩელის განშტოებით. შავი ზღვის სანაპიროზე ერთიანი გამჭოლი ხაზი აიგო 1942 წლის ბოლოს, ხოლო 1949 წელს ექსპლუატაციაში შევიდა სოხუმი - ადლერის ხაზი.

1967 წელს ამიერკავკასიის რკინიგზის ხაზის ნაწილი რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გამოეყო მას და ფუნქციონირებს როგორც დამოუკიდებელი რკინიგზა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რკინიგზის ისტორია
**„ბაში-აჩუკი"** — ლეო ესაკიას ისტორიულ სათავგადასავლო ფილმი, აკაკი წერეთელის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით. გადაღებულია 1956 წელს.

ფილმი თავისი პატრიოტული შინაარსით და განსაკუთრებით ოთარ კობერიძის გმირი ბაში-აჩუკი ქართველი ახალგაზრდობისათვის იქცა გმირობის, ვაჟკაცობის, თავდადების, სამშობლოსა და მოყვასის სიყვარულის ნათელ მაგალითად. ფილმი „ბაში-აჩუკი" ქართული კინემატოგრაფიის ერთ-ერთი ბრწყინვალე ნიმუშია, რაც განაპირობა კინორეჟისორის — ლეო ესაკიას შეკრებილმა მსახიობთა თამაშმა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმი „ბაში-აჩუკი" შექმნილია აკაკი წერეთლის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. სიუჟეტი სათავგადასავლო-ისტორიულია და ვითარდება XVII საუკუნის საქართველოში.

შიდა ომებით გაპარტახებულ საქართველოს თავს ესხმიან სპარსელები. უცხოელი დამპყრობლები დაუზოგავად არბევენ და აოხრებენ ქვეყანას; აწამებენ მოსახლეობას, მონებად მიჰყავთ ახალგაზრდობა. ყიზილბაშების წინააღმდეგ კახეთში იფეთქებს აჯანყება, რომელსაც ბიძინა ჩოლოყაშვილი მეთაურობს. ჩოლოყაშვილი ქსნის ერისთავებთან აგზავნის ბაში-აჩუკს და დახმარებას სთხოვს მათ. მალე აჯანყება მთელს საქართველოს მოედება.
შეუპოვრად ებრძვის დამპყრობლებს ბაში-აჩუკი, რომლის დები სპარსეთის შაჰის ჰარამხანისათვის მიჰყავთ ყიზილბაშებს. ბაში-აჩუკი თავს ესხმის მტაცებლებს და ათავისუფლებს ტყვეებს. იგი მოულოდნელად გამოჩნდება ყიზილბაშების ბანაკში, მონაწილეობას მიიღებს სპარსელი ფალავნების შეჯიბრში და ამარცხებს ყიზილბაშების ფალავანს, გოლიათ აბდუშაჰილს. აქვე კლავს სამშობლოს მოღალატე მაყაშვილს და შემდეგ მთებში გადაიხვეწება. აბდუშაჰილი ეძებს მოწინააღმდეგეს, რათა ერთხელ კიდევ შეებრძოლოს. ამ ძებნაში შეხვდება ბაში-აჩუკის დას — მზისას, მათ ერთმანეთი შეუყვარდებათ. ამასობაში აჯანყებულთა რაზმები, ჩოლოყაშვილის მეთაურობით, თავს ესხმიან სპარსელების ციხე-სიმაგრეს. მტრის ცხენოსანი ლაშქარი, რომელსაც აბდუშაჰილი მეთაურობს, დანებდა ქართულ მხედრობას. ეს გადაწყვეტს ბრძოლის ბედს. ყიზილბაშები გარბიან. ბაში-აჩუკი გაუსწორდება შაჰის ნაცვალს — სელიმხანს.

როლებში
-------

* ოთარ კობერიძე — ბაში-აჩუკი
* ლია ელიავა — მზისა და მთვარისა
* დოდო აბაშიძე — აბდუშაჰილი
* მედეა ჩახავა — მელანო
* დოდო ჭიჭინაძე — ნინო
* კონსტანტინე დაუშვილი — სელიმხანი
* იუსუფ კობალაძე — ბიძინა ჩოლოყაშვილი
* მერი დავითაშვილი — თიმსალ-მაკო
* გურამ საღარაძე — ფეიქარ მირზა
* მარინა თბილელი
* თამარ ციციშვილი — ერისთავის ქალი
* გიორგი შავგულიძე — ზაალ ერისთავი
* მიხეილ მგელაძე — სიმონ მაყაშვილი
* ალექსანდრე ეძგვერაძე — გაფრინდაული
* გივი თოხაძე
* გიორგი ტატიშვილი
* ნიკოლოზ წიკლაური — ყორჩიხანი
* შალვა ბეჟუაშვილი
* ირაკლი ქოქრაშვილი — მოურავი
* გიორგი ჟუჟუნაშვილი — მოხუცი მეომარი
* გრიგოლ კოსტავა — ფარნა
* მიხეილ ჩიხლაძე — გლეხი

კადრები ფილმიდან
----------------

* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ბაში-აჩუკი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**ალვა** ან **ალოდია** — ქრისტიანული ნუბიის სამი სამეფოდან (ნობატია, მაკურია, ალვა) ყველაზე სამხრეთით მდებარე. მიუხედავად იმისა, რომ სამეფო თითქმის ათასი წელი არსებობდა და ამასთანავე ჰქონდა რეგიონში მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობა და პოლიტიკური ძალა მასზე ბევრი ცნობები არაა შემონახული. უმეტესი ცნობები მოიპოვება ეგვიპტურ წყაროებში ან აღმოჩენილი იქნა არქეოლოგიური ნიმუშების სახით ასუანის კაშხლის მშენებლობის დროს.

სამეფოს წარმოშობის ისტორია უცნობია. მის შესახებ პირველი ჩანაწერი ჩნდება მეროეში. ნასტასენის გამეფებასთან მიძღვნილ სტელაზე, მოხსენებულია რეგიონი ალუტი, რომელიც შეიძლება აღნიშნავდეს ალვის სამეფოს ტერიტორიას. ალვის შესახებ პირველ კონკრეტული ჩანაწერს აკეთებს პლინიუს უფროსი, რომელსაც ალვა შეყავს ნუბიის ქალაქების სიაში. აქსუმის მეფის ეზანას მეფობის პერიოდში ალვა სავარაუდოდ ნობას (ტერიტორია სამხრეთ ნუბიაში) უფრო ექვემდებარებოდა ვიდრე ქუშის სამეფოს.

ალვას ქრისტიანობაზე მოქცევა მოხდა VII საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორის იუსტინიანე I–სა და მისი მეუღლის თეოდორას მიერ გაგზავნილი მისიონერების მიერ. იქ ყველაზე მეტი მხარდაჭერა მოიპოვა მონოფიზიტურმა ქრისტიანობამ. ალვის სამეფო განვითარდა ნილოსის გასწვრივ და მისი დედაქალაქი იყო სობა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ალვა შესაძლებელია შედიოდა მაკურიის სამეფოში, თუმცა მის დამოუკიდებლობაზე მოწმობს ალვას ერთ–ერთი მეფის დავითის საფლავის ქვა.

ალვას შესახებ ყველაზე ბევრ ცნობას გვაწვდის X-საუკუნის მოგზაური იბნ-ხაუკალი, ის ალვას აღწერს როგორც მაკურიაზე ბევრად დიდ და მდიდარ სამეფოდ, რომელიც გადაჭიმული იყო ეთიოპიიდან კორდოფანამდე.

ალვა ეგვიპტისგან სხვა ნუბიურ სახელმწიფოებზე შორს იყო და შესაბამისად სხვებზე გვიან გამუსლიმანდა. ალვას დაცემა დაიწყო XIII საუკუნეში. მამლუქი ემისარების ინფორმაციით რეგიონი ცხრა მმართველს შორის იყო დაყოფილი. ალვას საბოლოო დაცემად მიიჩნევა XVI საუკუნის დასაწყისში ფუნჯების მიერ რეგიონის დაპყრობა. როგორც ჩანს ალვა სენარის სასულთნოში გარკვეულ ავტონომიას ინარჩუნებდა. ალვას მოსახლეები ცნობილი იყვნენ სახელით აბდალაბები და ჰქონდათ ნახევრად ავტონომიური დონგოლას სამეფო.

სქოლიო
------

1. ↑  Mohi El-Din Abdalla Zarroug *The Kingdom of Alwa* University of Calgary Press, 1991. pg. 7
2. ↑  P.L. Shinnie, *Ancient Nubia* (London: Kegan Paul International, 1996), p. 133.
**ალბანიზაცია** ან **ალბანიანიზაცია** — ალბანურ ენასთან ან კულტურასთან ასიმილაცია.

კოსოვო
------

ალბანიზაციის ყველაზე ნათელი გამოვლინებაა კოსოვოს მაგალითი. ყოფილ იუგოსლავიაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების დროს ბოშების და თურქების აღწერა ხდებოდა როგორც ალბანელების. მათი მუსლიმანური კულტურა მიიჩნეოდა ალბანურად, ხოლო ქრისტიანი მოსახლეობის კულტურა სერბულად. ალბანიზაცია მოხდა ასევე სამხრეთ კოსოვოში მცხოვრები გორანების, რომლებსაც ძირითადად ალბანურ გვარებზე წერდნენ.

მაკედონია
---------

ალბანიზაცია განიცადეს ასევე მაკედონიაში მცხოვრებმა მუსლიმანი სლავების წარმომადგენელმა ტორბეშებმაც, რომლებიც დღეისთვის მაკედონიის ალბანური პარტიის (დემოკრატიული განვითარების პარტია) უმეტესობას შეადგენენ. მათი მიზანია მოახდინონ დასავლეთი მაკედონიის ალბანეთთან დაახლოება.

ალბანეთში
---------

ალბანეთში აჰმედ ზოგუს მეფობის და ასევე ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის დროს მიმდინარეობდა სამხრეთში მცხოვრები ბერძნების ალბანიზაციის აქტიური მცდელობა.

1967 წელს ალბანეთის შრომის პარტიის მიერ დაწყებული ანტი რელიგიური მოძრაობამ ანტიბერძნული ფორმა მიიღო. ისინი რელიგიური მოტივის არსებობის მიზეზით ყველაფერ ბერძნულს ანადგურებდნენ. ეს იყო ხოჯას მიერ ნაწარმოები კულტურული რევოლუციის ნაწილი. 1961 წლიდან მოყოლებული მოსწავლეებს დაწყებითი კლასებიდან მოყოლებული მხოლ ალბანეთის ისტორიასა და კულტურას ასწავლიდნენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტორბეშები
* აშკალები

სქოლიო
------

1. ↑  B. Allen, "Why Kosovo? The Anatomy of a Needless War", in *Canadian Centre for Policy Alternatives*, 1999
2. ↑  N. Sigona, "How Can a ‘Nomad’ be a ‘Refugee’? Kosovo Roma and Labelling Policy in Italy" დაარქივებული 2011-07-19 საიტზე Wayback Machine. , in *Sociology*, Vol. 37, 2003, pp. 69–79
3. ↑  G. Lederer, "Contemporary Islam in East Europe", in *Central Asian Survey*, NATO International Academy, 2000
4. 1 2  G97 T.J. Winnifrith (2003), *Badlands-Borderland: A History of Southern Albania/Northern Epirus* დაარქივებული 2015-04-03 საიტზე Wayback Machine. , ISBN 0-7156-3201-9, p. 138.
**ალთინთაღი** (ჩინ. 阿尔金山) — მთები ჩინეთის დასავლეთ ნაწილში, კუნლუნსა და ნანშანს შორის. გამოჰყოფს ტარიმის ღრმულსა და ცაიდამის ქვაბულს. სიგრძე დაახლოებით 800 კმ. სიმაღლე 6161 მეტრამდე. ტამირის ღრმულსკენ მიქვეული კალთა ციცაბოა (აჭარბებს 2000–3000 მეტრს), ცაიდამის ქვაბულისკენ — უფრო დამრეცი (500–1000 მეტრი). რელიეფის მიხედვით განირჩევა: ძლიერ დანაწევრებული სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი კლდოვანი ქედებით, მარადიული თოვლითა და მყინვარებით დაფარული; ჩრილო-აღმოსავლეთი ნაწილი — რიგი მოკლე მასივებისა (5000 მეტრზე მეტი) თოვლის მცირე ლაქებით; ცენტრალური ნაწილი — მკვეთრად შევიწროებული და დადაბლებული (ჭარბობს 3000–3500 მეტრამდე სიმაღლის ქედები), რელიეფის რბილი მოხაზულობისა და სუსტად დანაწევრებული ფორმებით. აგებულია ძველი გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით, ფილიტებით. არის ქრომიტების, ტყვიის, თუთიის, ნიკელის, პლატინის მადნების საბადოები. ჰავა გვალვიანი და მკაცრად კონტინენტურია. მცირე ზომის მდინარეები მიედინებიან სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (ჩერჩენი და მისი შენაკადები), ცენრალურ ნაწილში მდინარეები არაა. მთისწინეთებში ჭარბობს ქვა-ღორღიანი უდაბნოს ლანდშაფტები. მთისწინეთის დანაწევრებულ ხეობებში გვხვდება ცხენისმუხლა, საქსაული, იალღუნი, მლაშობურა; ფართო სივრცეები შიშველია. მთების ზემო სარტყელში მთა-სტეპის მცენარეულობა და ალპური მდელოებია. ტყეები არ არის. ცხოველთა სამყარო ღარიბია (იაკი, კუკუ-იამანი, სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში — ანტილოპა ორონგო). ალთინთაღი აღმაჩინა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ.

ლიტერატურა
----------

* *Казакова Н.М.* Алтынтаг // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 1 — М. 1969.
* АЛТЫНТАГ // Большая российская энциклопедия. т. 1. — М. 2005. — стр. 536.

სქოლიო
------

1. ↑  *ელერდაშვილი ა.*, ალთინთაღი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც. თბ.: ფანტაზია, 2006.
**ბორის გალაევი** (დ. 10 მარტი, 1889, ჩერნოიარსკაია, ჩრდილოეთი ოსეთი — გ. 1976, ცხინვალი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ოსი კომპოზიტორი და დირიჟორი, ოსური პროფესიული მუსიკის ფუძემდებელი, ოსური ხალხური სიმღერების შემკრები და მკვლევარი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

შემოქმედებითი საქმიანობა დაიწყო 1907 წლიდან პეტერბურგში. დაამთავრა ლენინგრადის მუსიკალური ტექნიკუმი 1932 წელს (პ. რიაზანოვის კლასი) და გადავიდა ცხინვალში. 1938-1951 წლებში იგი არის სამხრეთ ოსეთის დრამატული თეატრის დირიჟორი. 1941-1943 წლებში იგი ამავე თეატრის დირექტორია. 1938 წლიდან იგი სამხრეთ ოსეთის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლ „სიმდის" მხატვრული ხელმძღვანელი და დირიჟორია. იგი არის ავტორი მუსიკალური კომედიისა „საქმრო" (1943), „ნართი ბათრაძი" (1942), მას ეკუთვნის მუსიკა მრავალი მოლიერის, სიმონოვის, დ. გულიას და სხვათა ნაწარმოებებზე.

1951 წლიდან ბ. გალაევი ზ. ნ. ვანეევის სახელობის სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-მუშაკია. იგი წლების განმავლობაში კრებდა და იკვლევდა ოსურ ხალხურ სიმღერებს, რომელთა უმეტესობაც შემდეგ შეიტანა მონოგრაფიაში „ოსური ხალხური სიმღერები". წიგნში ხალხური მუსიკალური ხელოვნება სამ ჟანრად არის წარმოდგენილი: სიმღერები, ხმით ნატირლები, თქმულებანი. ამას ემატება მეოთხე ჟანრი – ხალხური ცეკვები.

ხალხურ სიმღერებს ავტორი ჰყოფს შემდეგ სახეებად: ისტორიული (ჩერმენის სიმღერა, თეიმურაზის სიმღერა); რევოლუციური სიმღერა (ისაკ ხარებოვი, ანტონ დრიაევი); საგმირო სიმღერა, ამ სიმღერებს განსაკუთრებული წამყვანი ადგილი უკავია ოსურ ხალხურ სიმღერებში; ეპიკური სიმღერები, სიმღერები ნართ გმირებზე, ნართების თქმულებები, რომლებსაც ასრულებენ მომღერლები ყისინ ფანდირის თანხლებით; შრომის სიმღერები (სიმღერა თოხნის დროს, მთიბავთა სიმღერა); საქორწინო სიმღერები, ამ სიმღერებს ასრულებენ მხოლოდ მამაკაცები, განსაკუთრებით ქორწილის მსვლელობის დროს, (მაყრული); სუფრული სიმღერები; იუმორისტული სიმღერები; საცეკვაო სიმღერები (ტაშის თანხლებით); სამიჯნურო სიმღერები; ქალიშვილის სიმღერა); ლირიკული (ქალთა) სიმღერები (სოფიას სიმღერა).

მონოგრაფიაში ასევე საფუძვლიანადაა შესწავლილი ოსური ხალხური ცეკვები. ავტორი მიიჩნევს, რომ უძველესი პოპულარული ოსური ცეკვები „ცოფპაი" და „ჩეფენა" სრულდება მხოლოდ გუნდის თანხლებით, ხოლო „სიმდი" შეიძლება შესრულდეს როგორც საგუნდო სიმღერის ასევე საცეკვაო მუსიკის თანხლებითაც. „ხონგა ქაფთ" და „ზილგა ქაფთ" საკრავთა თანხლებით სრულდება.

მკვლევარი ცალ-ცალკე ახასიათებს ოსურ საკრავ ინსტრუმენტებს:

1. ყისინ ფანდირი — სიმებიანი საკრავი, მასზე მხოლოდ მამაკაცები უკრავენ.
2. დალა-ფანდირი
3. თორმეტსიმიანი ფანდირი
4. სალამური — სასულე საკრავი
5. კადძალფანდირი (ოსური გარმონი), რომელზეც მხოლოდ ქალები უკრავდნენ და სხვ.

ბორის გალაევმა საფუძველი ჩაუყარა საგუნდო ხელოვნებას სამხრეთ ოსეთში. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა მომღერალთა მრავალი გუნდი (ცხინვალის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, სხვადასხვა რაიონებში).

ბორის გალაევი გარდაიცვალა 1976 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Композиторы грузии: Издание второе, тб. 1973, გვ. 58

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბორის გალაევი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Борис Галаев – первый профессиональный композитор и дирижёр в Осетии
* Борис Галаев (Галати) первый осетинский профессиональный композитор и дирижер

სქოლიო
------

1. 1 2  ბორის გალაევის ბიოგრაფია
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გერგედავა**. |

**ბორის გერგედავა** (დ. 18 ივლისი, 1931 — გ. ივნისი, 2007) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1968), დოცენტი. ახალი ათონის მღვიმის ერთ-ერთი აღმომჩენი. არაერთი მღვიმისა და უფსკრულის დაპყრობის მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

ბორის გერგედავამ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1956 წელს.

მუშაობა დაიწყო სოფელ ნაკიფუს საშუალო სკოლაში გეოგრაფიის მასწავლებლად; 1958 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში; პირველად გამოკვლეულ იქნა კავკასიის მღვიმეები კომპლექსური მეთოდით, დამუშავდა მისი მეთოდიკა, დადასტურდა მღვიმეთა კომპლექსის, როგორც განსაკუთრებული გეოგრაფიული ლანდშაფტის გამოყოფის იდეა; განსაზღვრა მღვიმეების ლანდშაფტის საგანი, სტრუქტურა, ამოცანა, შეასრულა მიწისქვეშა ლანდშაფტის ფორმულირება, განსაზღვრა ასეთი კომპლექსის ადგილი დედამიწის ლანდშაფტურ სფეროში. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1968 წელს თემაზე: „ოდიშის მღვიმეთა ბუნებრივი პირობების კომპლექსური დახასიათება".

ბორის გერგედავამ წამოაყენა ახალი შეხედულება კარსტულ მღვიმესა და მის ფორმათწარმოქმნაზე, სიღრუის ევოლუციურ სტადიებზე; გაკეთდა მღვიმის გენეტური, მორფოლოგიური, კლიმატური, ჰიდროლოგიური კლასიფიკაციები; დამუშავდა მღვიმის გამოყენება-დაცვის პრობლემები; იკვლევდა მღვიმეთმცოდნეობის კომპლექსურ მეტეოროლოგიას, მიწისქვეშა ლანდშაფტების თეორიას, რომელთა შესახებ გამოაქვეყნა სამეცნიერო სტატიები და მონოგრაფიები (ქართულ და რუსულ ენებზე). დაჯილდოებული აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელით (1962).

წლების განმავლობაში ლექციებს კითხულობდა უმაღლეს სასწავლებლებში, იყო ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე, საქართველოს ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემიის ზუგდიდის ფილიალის პროფესორი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ზოგადი დედამიწისმცოდნეობა. თბილისი, განათლება, 1999.
* სამეგრელო: ბუნება, მოსახლეობა, მეურნეობა, თბილისი-ზუგდიდი, 1999;
* წალენჯიხის რაიონის გეოგრაფია და გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ. 2003 (თანაავტ.).
* Изучение пещер Колхиды. Тб. 1978 (соавтор);
* подземные ландшафты. Тб. 1983;
* Кадастр пещер СССР в конгломератах и песчаниках, М. 1991 (соавтор).

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ. 2003.
2. ↑  12 ივნისი, 2007. „ხსოვნა". ბორის გერგედავა. საქართველოს რესპუბლიკა: 15.
**ამერიკული ანჰინგა** (ლათ. Anhinga anhinga) — ფრინველი ანჰინგისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 85 სმ, მასა 1350 გ, ფრთის შლილი 117 სმ, ნისკარტის სიგრძე 81 სმ. აქვს პატარა თავი და გრძელი კისერი, რომლის მე-8 და მე-9 მალას აქვს მოღუნვის უნარი, რისი დახმარებითაც ადვილად იჭერს თევზს. თითებს შორის აქვს საცურაო აპკები, რითაც ადვილად ცურავს და ხეებსა და ბუჩქებზეც ჩერდება. ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი: მამლები შეფერილნი არიან მონაცრისფრო-შავად, ზურგის უკანა და ფრთების გარე მხარეებზე დაჰკრავს ვეცხლისფერი იერი; დედლების კისერი და თავი ღია ყავისფერია, დანარჩენი — იგივე; ბარტყები მთლინად ყავისფერები არიან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ (აშშ, მექსიკა) და ცენტრალურ ამერიკაში (კოლუმბიიდან ეკვადორამდე, სამხრეთით კი — არგენტინმდე), მათ შორის კუბაზეც. აშშ-ის ჩრდილოეთ შტატების ინდივიდები აქ მარტ–აპრილიდან დეკემბრამდე რჩებიან, შემდეგ სამხრეთ შტატებსა და მექსიკაში მიგრირებენ. ბინადრობს მტკნარწყლოვან, იშვიათად — მცირე მარილიანობის მქონე წყალსატევებთან. იკვებება უმთავრესად თევზით, ზოგჯერ უხერხემლოებით და მწერებით. ჯვარდება 2 წლის ასაკიდან. მონოგამური ფრინველია. 1-3 დღეში ერთხელ დებს თითო-თითო კვერცხს, აღწევს 2–6, საშუალოდ — 4 ცალს. ისინი მომწვანო ან მოცისფროები არიან. ინკუბაცია 25–30 დღე-ღამე გრძელდება. სამი კვირის ბარტყები ბუდიდან ტოტებზე გადადიან, ექვსი კვირის შემდეგ ბუმბულით იმოსებიან. კიდევ რამდენიმე კვირის განმავლობაში მათზე მშობლები ზრუნავენ.

ლიტერატურა
----------

* Kearns, L. 2001. „Anhinga anhinga" (On-line), Animal Diversity Web. Accessed November 26, 2006 at animaldiversity.ummz.umich.edu

სქოლიო
------

1. ↑  del Hoyo, J. A. Elliot, J. Sargatal. 1992. Handbook of the Birds of the World. Vol. 1, Ostrich to Ducks.. Barcelona: Lynx Edicions.
2. ↑  Burger, J. L. Miller, D. Hahn. 1978. Behavior and Sex Roles of Nesting Anhingas at San Blas, Mexico. Wilson Bull. 90(3): 359—375.
ტაძარი ალთინთეფეში
**ალთინთეფე** – ურარტული ციხე-ქალაქის ნანგრევები თურქეთში, ქალაქ ერზინჯანის აღმოსავლეთით 20 კმ-ზე. 1959 წლიდან მას შეისწავლიდა თურქი არქეოლოგი თაჰსინ ოზგუჩი. ციხესიმაგრე აგებულია ურარტული სტილით, ქვის დიდი ბლოკებითა და ალიზით. დასახლებას გარს აკრავს ბურჯებიანი გალავანი, რომლის შიგნით გათხრილია ურარტული ტაძარი, ღია ტაძარი ან სამლოცველო, დიდი სამეურნეო სათავსი, მიწისქვეშა გამაგრება, ქვის აკლდამები და სხვა ნაგებობები. აღსანიშნავია ქვის სამკამერიანი აკლდამა, რომელშიც ქალისა და მამაკაცის სარკოფაგებთან ერთდ აღმოჩნდა სარეცელი, სკამები, ეტლის ნაწილები, ვერცხლისა და ბრინჯაოს ჭურჭელი, რკინის საჭურველი და შრომის იარაღი, ცხენის აღკაზმულობა ბრინჯაოს მცირე ქანდაკებები, ბრინჯაოსა და ძვლის სხვადასხვა ნივთი, თიხისა და ასურული ქაშანურის ჭურჭელი, ოქრო-ვერცხლითა და ძვირფასი ქვებით შემკული ტანსაცმელი, ოქროს ყელასაბამის ნაწილები. საყურადღებოა ბრინჯაოს ორი ფირფიტა. ერთზე გამოსახულია ფრთოსან ცხენზე მდგარი ღვთაება, მეორეზე სამრიგად – ომისა და ნადირობის სცენები. აღმოჩენილი ნივთები განეკუთვნება ურარტუს აყვავების ხანას (ძვ. წ. 713-679 წწ.). უღრმეს ფენაში აღმოჩენილია ადრეული ბრინჯაოს ხანის კერამიკა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 307.
**ბორის არკადის ძე გრიგოლაშვილი** (დ. 26 ოქტომბერი, 1933, თბილისი — გ. 29 ოქტომბერი, 1993, ქუთაისი, დაკრძალულია თბილისში) — ქართველი სამხედრო მეთაური, გენერალ-მაიორი (1993). 

დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი (1956). მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში (1953-1989), ჰქონდა პოლკოვნიკის წოდება (1980), დაჯილდოებულია სსრკ-ის 3 ორდენით და 14 მედლით.

1992 წლიდან იყო ქართულ არმიაში: საქართველოს ეროვნული გვარდიის მთავარი სამმართველოს შტაბის უფროსის პირველი მოადგილე, ოპერატიული სამმართველოს უფროსი, 1993 ივლისიდან — საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს I საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი, კორპუსის სარდლის პირველი მოადგილე. 

სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში სამსახურის დროს (1983)
იგი მონაწილეობდა საომარ მოქმედებებში აფხაზეთსა და სამაჩაბლოში (ცხინვალის რეგიონი). ბ. გრიგოლაშვილის ხელმძღვანელობით დაიგეგმა და წარმატებით განხორციელდა მრავალი სამხედრო ოპერაცია. იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა და გმირულად დაიღუპა ბრძოლაში აფხაზეთის ომში. „ერისა და სამშობლოს წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, თავდადებისა და თავგანწირვისათვის, სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლებში გამოჩენილი გმირული თავდადებისა და მამაცობისათვის, უნარიანი ხელმძღვანელობით უზრუნველყოფილი სამხედრო ნაწილებისა და ქვეგანაყოფების წარმატებისათვის, შემუშავებული და განხორციელებული საბრძოლო ოპერაციებისათვის" გენერალ-მაიორი ბორის გრიგოლაშვილი სიკვდილის შემდეგ დააჯილდოვეს ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (1993).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 150.
* *დოლიძე ლ.*, გენერალისიმუსი, მარშლები, გენერლები, ადმირალები — ჩვენი თანამემამულენი 1700-2000, თბ. 2000. — გვ. 111, 176.
* *დოლიძე ლ.*, გენერლები საქართველოდან: საქართველოს გენერალიტეტის სამსაუკუნოვანი მატიანე, თბ. 2003. — გვ. 441, 659.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბორის გრიგოლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მოედნის ხედი.
მსოფლიოს დროის საათი.
Alexanderplatz by the night in 2015
**ალექსანდერპლაცი** (გერმ. Alexanderplatz, ალექსანდრეს მოედანი) — ბერლინის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული მოედანი.

მოედანზე, ისევე როგორც მთელ ბერლინში, შერწყმულია წარსულისა და თანამედროვე არქიტექტურა. ეს მოედანი მუდამ ხალხმრავალი და ხმაურიანია. აქ იკვეთება ბერლინის მეტროპოლიტენის სამი ხაზი, ასევე ტრამვაისა და სწრაფი მატარებლების ხაზები. ამ სატრანსპორტო კვანძს ყოველდღიურად ნახევარი მილიონი ადამიანი იყენებს.

1805 წელს ამ ადგილას მდებარეობდა დიდი სავაჭრო მოედანი, რომელსაც მოგვიანებით რუსი მეფის ალექსანდრე I-ის სახელი დაერქვა. მოსახლეობის სწრაფი ზრდისა და ინდუსტრიალიზაციის შედეგად ალექსანდრეს მოედანი პუპულარული გახდა მოსახლეობის ღარიბ ფენებში. 1966-70 წლებში მოედნის ირგვლივ საფუძვლიანი განაშენიანება განხორციელდა: მრავალი ახალი შენობა აშენდა და მოედანი დასავლეთ ბერლინისკენ გაფართოვდა. გაჩნდა მაღლივი სასტუმრო (123 მ), უზარმაზარი სავაჭრო ცენტრი, და მოგვიანებით სატელევიზიო ანძა. თუმცა აქვე შემორჩა ომამდელი შენობებიც, მათ შორის ალექსანდერჰაუზი და ბეროლინაჰაუზი.

ყოფილი გდრ-ის არქიტექტურაზე მნახველს მოედანზე მიანიშნებს დიდი საათი, რომლის მიხედვით შეიძლება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში დროის გაგება და შადრევანი, რომელსაც ადრე ხალხთა მეგობრობის შადრევანი ერქვა. ამჟამად მიმდინარეობს მოედნის ძირფესვიანი რეკონსტრუქცია, რომელიც 2015 წლისთვის უნდა დასრულდეს.

ლიტერატურა
----------

* Weszkalnys, Gisa. *Berlin, Alexanderplatz: Transforming Place in a Unified Germany* (Berghahn Books; 2010) 214 pages

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალექსანდერპლაცი***

* Alexanderplatz - Overview of the changes დაარქივებული 2008-09-21 საიტზე Wayback Machine.
ალექს სომერსი
**ალექს სომერსი** (ინგ. Alex Kendall Somers) — ამერიკელი სახვითი ხელოვანი და მუსიკოსი ბალტიმორიდან, მერილენდის შტატი. ამჯერად ცხოვრობს რეიკიავიკში, ისლანდიაში მის პარტნიორ, ისლანდიური პოსტ-როკ-ჯგუფ სიურ როუსის ვოკალისტისა და გიტარისტ იოუნ სოურ პირკისონთან ერთად. სომერსი ყოფილ ჯგუფ პარაშუტს-ის დამაარსებელი წევრია. აგრეთვე თანამშრომლობდა იონსი პირკისონთან იოუნსი და ალექსის (Jónsi & Alex) სახელით ცნობილ სახვითი ხელოვნებისა და მუსიკის გამოცემაში და გამოუშვეს ალბომი Riceboy Sleeps. ამ ალბომში და მისი შეყვარებულის ტურის სოლო ალბომში - Go უკრავდა ინსტრუმენტებზე. ალექსი ამჯერად თანამშრომლობს ადგილობრივ პოსტ-როკ-ჯგუფ როჰქუროუსთან მათი მეორე ალბომის ჩაწერასა და გამოშვებაზე. ასევე მუშაობდა ისლანდიელ მუსიკოს სინ ფანგის ალბომზე , ისევე როგორც ულვურ ჰანსონთან.

ალექს სომერსი უმი საჭმლით ვეგანია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სიგურ როუსი
* Jónsi & Alex

სქოლიო
------

1. ↑  eighteen seconds before sunrise - sigur rós news » 2005» August» 17. *sigur-ros.co.uk*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 თებერვალი 2009. ციტირების თარიღი: 13 January 2009.
2. ↑  Sari Peltonen.  (18 August 2009) Raw in Reykjavík. *grapevine.is*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Riceboy Sleeps-ის ოფიციალურუ გვერდი MySpace-ზე
* იოუნსი და ალექსის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-04-21 საიტზე Wayback Machine.
* პარაშუტსის ოფიციალური საიტი MySpace-ზე
**ალექსის კაუფმანი** (ინგლ. Alexis Kaufman; დ. 9 აგვისტო, 1991) — ამერიკელი ბოდიბილდერი და პროფესიონალი რესლერი, რომელიც ამჟამად გამოდის ამერიკულ რესლინგ-პრომოუშენ WWE-ში ბრენდზე SmackDown!, სასცენო ფსევდონიმით - **ალექსა ბლისი**.

ადრეული წლები
-------------

კაუფმანი დაიბადა ოჰაიოს შტატის ქალაქ კოლუმბუსში. 5 წლის ასაკში ალექსისი გაიტაცა სპორტმა და მალევე მან დაიწყო ვარჯიში მძლეოსნობაში, სოფტბოლში, კიკბოქსში და ტანვარჯიშში. ამის გარდა დაკავდა ბოდიბილდინგით და ცოტა ხნის შემდეგ მიიღო მონაწილეობა „Arnold Classic"-ში.

კარიერა რესლინგში
-----------------

### NXT (2013-2016)

კაუფმანმა WWE-სთან მოაწერა ხელი კონტრაქტს 2013 წელს და იგი გაშვებულ იქნა მოსამზდებელ ცენტრ NXT-ში. მისი დებიუტი შედგა 24 ივლისს NXT-ს სატელევიზიო შოუზე და იმ დღეს მან მიულოცა გამარჯვება NXT-ს პირველ ქალთა ჩემპიონს - პეიჯს. აგვისტოში კი მისი პროფილი გამოჩნდა WWE-ს ოფიციალურ საიტზე NXT-ს წევრების რიგში.
20 ნოემბერს ალექსამ შეასრულა NXT-ს რინგ-ანონსერის მოვალეობა. 2014 წლის 6 აპრილს კი მიიღო მონაწილეობა Triple H-ის გამოსვლაში *WrestleMania XXX*-ზე. 8 მაისს შედგა მისი დებიუტი რინგზე, სადაც მან მიიღო მონაწილეობა NXT-ს ქალთა ჩემპიონის ტურნირში, სადაც პირველ ტურში დაამარცხა ალიშა ფოქსი, ხოლო ნახევარფინალში მან შარლოტასთან განიცადა მარცხი.19 ივნისს კი მან დაამარცხა საშა ბენქსი.

### WWE-ს ძირითადი როსტერი (2016-დღემდე)

2016 წლის 19 ივლისს, დრაფტის დროს, SmackDown!Live-ს გენერალურმა მენეჯერმა დენიელ ბრაიანმა აირჩია ალექსა ბლისი თავის ბრენდზე,ხოლო უკვე 26 ივლისს შედგა მისი დებიუტი ძირითად როსტერში. იმ დღეს იგი შევიდა კონფრონტაციაში ბეკი ლინჩთან, სანამ საქმეში არ ჩაერივნენ ბრენდის სხვა რესლერები. ერთი კვირის შემდეგ, SmackDown-ზე ალექსა და ნატალია დამარცხდნენ კარმელასთან და ბეკი ლინჩთან, ნაომის და ევა მარის ჩარევის გამო. ამ ინციდენტის გამო გენერალურმა მენეჯრებმა დენიელ ბრაიანმა და შეინ მაკმენმა მიიღეს გადაწყვეტილება გაემართათ PPV SummerSlam-ზე გუნდური მატჩი ალექსა ბლისის,ნატალიის და ივა მარის გუნდსა და ნაომის,ბეკი ლინჩისა და კარმელის გუნდს შორის. მაგრამ, ივა მარიმ 18 აგვისტოს ერთთვიანი დისკვალიფიკაცია მიიღო WWE-სგან ანტიდოპინგური პოლიტიკის დარღვევის გამო,რის შედეგადაც ევა შეცვალა ნიკი ბელამ.

11 სექტემბერს, PPV Backlash-ზე მან მიიღო მონაწილეობა ვაკანტურ Smackdown-ის ქალთა ჩემპიონის ტიტულის მატჩში 6 ადამიანს შორის, მაგრამ იგი მატჩიდან პირველივე გავარდა, იმ მატჩში კი გაიმარჯვა ბეკი ლინჩმა. 8 ნოემბერს, გლაზგოში იგი დამარცხდა ბეკი ლინჩთან სატიტულო მატჩში.

PPV Surviror Series-ზე იგი იყო SmackDown-ის გუნდის შემადგენლობაში, რომელმაც მარცხი განიცადა Monday Night Raw-ს გუნდისგან.

PPV TLC 2016-ზე მან დაამარცხა ბეკი ლინჩი სატიტულო მატჩში და გახდა ახალი SmackDown-ის ქალთა ჩემპიონი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფილი Alexa Bliss WWE.com-ზე
* ალექსა ბლისის პროფილი Twitter-ზე
* ალექსა ბლისის პროფილი Wrestlindata.com, Internet Wrestling Database[*მკვდარი ბმული*], და Cagematch.net-ზე
* ალექსა ბლისი IMDB-ზე

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-05-31. ციტირების თარიღი: 2016-12-11.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑  !
15. ↑
16. ↑  !
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგლიძე**. |

**ალექსი გოგლიძე** (დ. 7 იანვარი, 1975, გორი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1975 წლის 7 იანვარს ქალაქ გორში. დაამთავრა №7 საშუალო სკოლა. 1991–1996 წლებში სწავლობდა საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში, სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის სპეციალობით. 2006–2007 წლებში მუშაობდა შსს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის გორის რაიონული განყოფილების უფროსად. 2008–2012 წლებში მუშაობდა შსს სპეციალური ოპერატიული დეპარტამენტის მეორე მთავარი სამმართველოს შიდა ქართლის სამხარეო სამმართველოს უფროსად.

2012–2013 წლებში მუშაობდა გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულ-გუბერნატორის მოადგილედ.

2014 წლიდან არის პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" წევრი. 2016 წლის 10 ივლისს ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ გორის მაჟორიტარი დეპუტატის კანდიდატად დაასახელა. მშობლიური ქართული ენის გარდა ფლობს რუსულ ენას.

სქოლიო
------

1. ↑  ალექსი გოგლიძე — გორის მაჟორიტარი კანდიდატი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-23. ციტირების თარიღი: 2018-09-20.
**ბრაუზერების ომი** — ინტერნეტ ბრაუზერების მომხმარებლების გადაბირებისთვის გაჩაღებული მწვავე კონკურენცია.

ისტორია
-------

პირველი გრაფიკული ინტერფეისის მქონე, ყველაზე გავრცელებული ბრაუზერი იყო NCSA Mosaic, შემდგომი დიდი დროის მანძილზე ბაზარზე მონოპოლისტი იყო Netscape Navigator. 1995 წელს კომპანიამ Microsoft გამოუშვა Windows 95, რომელშიც ჩაშენებული იყო Internet Explorer 3.0. ზუსტად ეს დრო შეიძლება ჩაითვალოს ბრაუზერების ომის დასაწყისად, რომელიც დასრულდა Netscape-ს დამარცხებით და Internet Explorer-ის ტრიუმფული გამარჯვებით, რომელიც იმ დროისთვის ბაზრის უკვე 95%-ს იკავებდა. მოგვიანებით, დაღუპვის პირას მყოფმა Netscape-მა Microsoft-ს მოულოდნელად დარტყმა მიაყენა, მისი ბრაუზერის კოდის თავისუფალი ლიცენზიით MPL (Mozilla Public License) გამოშვებით. მასზე დაფუძნებით, მაგრამ ნულიდან შექმნილი კოდით გამოვიდა ახალი ბრაუზერები Mozilla Suite და Mozilla Firefox. Mozilla Firefox-ის პოპულარობა განუწყვეტლივ მატულობს. 2005 წლიდან ბრაუზერი Opera უფასოდ ვრცელდება. ხოლო 2007 წლიდან ეპლის საფარიც უნივერსალური გახდა და უფასოდ ვრცელდება.

ბრძოლაში ბრაუზერისთვის არასტანდარტული სპეციფიკაციების დამატების პრინციპი რომ არ შემუშავებულიყო, ბრაუზერების ომი იქნებოდა კორპორაციების წმინდა კომერციული საქმე. არსებობდა JavaScript-ის უზრუნველყოფის განსხვავებული შესაძლებლობები. რეზულტატში ბევრი დოკუმენტი ოპტიმიზირებული იყო კონკრეტული ბრაუზერისათვის და საერთოდ არ მუშაობდა სხვებში. W3C იღებს ბევრ დაწვრილებით განხილულ სტანდარტებს, მაგრამ ამ სტანდარტების გათვალისწინება დამოკიდებულია ბრაუზერების შემქმნელებზე. ბოლო წლებში სტანდარტების მხარდაჭერის დონე გაიზარდა და სხვა მრავალ ბრაუზერებს შორის, მხოლოდ Internet Explorer 6.0-ს აქვს სერიოზული ნაკლი მათ მხარდაჭერაში.

პირველი ეტაპი (1995 - 1998 წლის 9 ნოემბერი)
-------------------------------------------

ბრაუზერების პოპულარობის დიაგრამა
ბრაუზერებს Microsoft Internet Explorer და Netscape Navigator (Communicator)-ს შორის კონკურენცია 1900-x წლებში.

Netscape Navigator -ის საშინაო მომხმარებლებს შეეძლოთ ბრაუზერის უფასოდ ჩამოტვირთვა, მაგრამ კორპორატიული ჩამოტვირთვები ფასიანი იყო და ერთი ლიცენზია ღირდა 99 დოლარი. Microsoft-ს, Windows-ისა და Office-ის გაყიდვებიდან შემოსული თანხა, საშუალებას აძლევდა უფასოდ გაევრცელებინა IExplorer, როგორც ცალკეულ მომხმარებლებში, ასევე კორპორაციებში. 

Netscape-მა ვერ შეძლო გადარჩენა და 1999 წელს ბრაუზერის ბაზარმა შეწყვიტა არსებობა - ამ დროისათვის Explorer-მა დაიკავა ბაზრის 90%.

მარკ ანდერსენისა(Marc Andreessen) და ჯიმ კლარკის (Jim Clark) კომპანიის Netscape Communications Corporation-ის განადგურების შემდეგ გამოქვეყნდა ბრაუზერის კოდი, რამაც ხელი შეუწყო პროექტების Mozilla-სა და Mozilla Firefox-ის განვითარებას.

მეორე ეტაპი (9 ნოემბერი 2004 - დღემდე)
--------------------------------------

9 ნოემბერს გამოქვეყნდა ბრაუზერ Mozilla Firefox-ის 1.0 ვერსია, რომლის პოპულარობამ დაიწყო ნელა და სტაბილურად ზრდა.

2008 წელს Firefox იკავებს მსოფლიო ბაზრის 17 %, ხოლო ევროპაში — 30 %. IE-ს წილმა თითქმის 75 %-მდე დაიწია.
ალექსანდრ ბატენბერგი
**ალექსანდრ ბატენბერგი** (დ. 17 აპრილი [ძვ. სტ. 5 აპრილი], 1857 — გ. 4 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი], 1893) — ბულგარეთის სამთავროს პირველი მმართველი.

ბიოგრაფია
---------

წარმოშობით იყო ჰესენის საგვარეულოდან. მიიღო სამხედრო განათლება და მსახურობდა სეკუნდ-ლეიტენანტად ჰესენის მე-2 ლეიბ-დრაგუნთა პოლკში. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში და იყო მონაწილე 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომისა. რუსეთის იმპერატორის კართან დაახლოებული იყო ნათესაური კავშირით. 1879 წლის 29 აპრილს, 22 წლის ასაკში, აირჩიეს ახლადშექმნილი ბულგარეთის სამთავროს პირველ მმართველად. ამ პოსტზე იყო 1886 წლამდე. 1880 წლის ივნისში გარდაიცვალა ბატენბერგის დეიდა, რუსეთის დედოფალი მარია ალექსანდრეს ასული, ამის შემდეგ ბატენბერგს მმართველობა გაუჭირდა. მისი პირველი ანტირუსული ნაბიჯი იყო ბულგარეთის რკინიგზის მშენებლობისას რუსეთის ინტერესების გაუთვალისწინებლობა, ის ასევე არასათანადო პირობებში ამყოფებდა რუსი ოფიცრებით დაკომპლექტებულ ბულგარეთის არმიას. 1881 წლის ივნისში გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1881 წელს დიდი ეროვნული კრების არჩევნები დასრულდა ბატენბერგის მომხრე კონსერვატორების დიდი გამარჯვებით. 1882 წლის მაისში და იმოგზაურა პეტერბურგში, რის შემდეგაც დაუნიშნეს შინაგან საქმეთა და სამხედრო მინისტრები. 1883 წელს კვლავ ჩავიდა პეტერბურგში, სადაც დაესწრო ალექსანდრე III-ს კორონაციას. ბატენბერგმა ალექსანდრეს სთხოვა რუსეთის მიერ დანიშნული მინისტრების გაწვევა, რაზეც უარი მიიღო. 1883 წლის სექტემბერში ბატენბერგმა დაითხოვა ძველი მთავრობა და დანიშნა ახალი კაბინეტი დრაგან კანკოვის მეთაურობით. 1886 წელს დაინიშნა ბულგარეთის სამთავროს მიერ ახლად შეერთებული აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. 1886 წლის აგვისტოში პრო-რუსული ძალების მარშის შედეგად დაითხოვეს მტავრის პოსტიდან. გარდაიცვალა 1893 წელს. დაკრძალეს სოფიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალექსანდრ ბატენბერგი***

* Historical photographs of the royal palace in Sofia
**ბრანიმირ სუბასიჩ** (აზერ. Branimir Subaşiç, სერბ. Бранимир Субашић; დ. 7 აპრილი, 1982, ბელგრადი, იუგოსლავიის სფრ) აზერბაიჯანელი/სერბი კარიერადასრულებული პროფესიონალი ფეხბურთელი. იგი თავდამსხმელის პიზიციაზე თამაშობდა.

საკლუბო კარიერა
---------------

### ადრეული წლები (1998-2005)

სუბაშიჩმა ახალგაზრდული კარიერა დაიწყო 1997 წელს, 15 წლის ასაკში, გუნდ ზელეზნიკში. 1998 წელს მან გუნდთან კონტრაქტი გააფორმა და გახდა პროფესიონალი ფეხბურთელი. იგი 2002 წლამდე რჩებოდა ზელენზინკში; შემდგომ იგი სრემსისაში გაანათხოვრეს. სეზონის დასრულების შემდეგ მან სრემსისა დატოვა და კლუბ ოოსტენდეს შეუერთდა. კლუბში მან 14 თამაში ჩაატარა და ამ თამაშებში 3 გოლი გაიტანა. 2003 წელს ნახევარი წლის განმავლობაში იგი თამაშობდა ბეაუაის ოისეს რიგებში. 2003 წელს ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა ჩერნომორეც ოდესასთან. 2 სეზონის განმავლობაში მან მხოლოდ 7 თამაშში მიიღო მონაწილეობა (გაიტანა მხოლოდ 1 გოლი). 2005 წელს სუბაშიჩი გაანათხოვრეს რუსეთის პრემიერლიგის გუნდ ამკარ პერმში, სადაც მან 6 თამაში ითამაშა და 1 გოლი გაიტანა.

### ნეფთჩი (2005-2008)

2005 წლის ზაფხულში სუბაშიჩი აზერბაიჯანის პრემიერლიგის ჩემპიონ გუნდ ნეფთჩიში გადავიდა. მისი პირველი გამოჩენა კლუბის მაისურით ანდერლეხტის წინააღმდეგ, უეფას თასის ეგიდით გამართულ შეხვედრაში შედგა; თამაშში მან 11 მეტრიანი საჯარიმო დარტყმა მოიპოვა და ამით დაეხმარა გუნდს რათა ანგარიშით 1:0 მოეგო მოწინააღმდეგისათვის. 2006 წლის იანვარჩი ნეფთჩი ასპარეზობდა თანამეგობრობის თასზე. ამავე წელს ნეფთჩის ეს ტურნირი მოიგო, ხოლო სუბაშიჩმა ტურნირში 3 გოლი გაიტანა.

შემდეგი 3 წელი სუბაშიჩი ნეფთჩიში თამაშობდა. ამ დროში მან მოიგო: თანამეგობრობის თასი 2006 წელს, ვერცხლის მედალი (2006-07 წლების სეზონში) და ორი ბრინჯაოს მედალი (2005-06; 2007-08) აზერბაიჯანის პრემიერლიგაში. საბოლოოდ, მან კლუბის 65 თამაშში მიიღო მონაწილეობდა და 31 გოლი გაიტანა. 2007 წელს, აზერბაიჯანის მოქალაქეობის მიღების შემდეგ იგი აზერბაიჯანის ეროვნულ ნაკრებშიც თამაშობდა.

### რედ სტარ ბელგრადი (2008-2010)

2008 წლის ზაფხულში სუბაშიჩი მშობლიურ სერბეთში დაბრუნდა ბელგრადის კლუბ რედ სტარში გაწევრიანდა. 2008 წელს მან 11 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და 3 გოლი გაინტანა. 2009 წლის მარტში სუბაშიჩი ჩინურ კლუბ ჩანგჩუნ იატაიში განათხოვრდა. ჩინეთის სუპერლიგაში მან 24 თამაშში 3 გოლი გაიტანა. ამ სეზონში ჩანგჩუნ იატაი 2009 წლის ჩინეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის ვერცხლის მედალოსანი გახდა. ამ სეზონის შემდეგ იგი რედ სტარ ბელგრადში დაბრუნდა და სეზონი გუნდთან ერთად დაასრულა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბრანიმირ სუბაშიჩი — Soccerway
* ბრანიმირ სუბაშიჩი — National-Football-Teams.com
ანჩის მონასტერი 1903 წლისათვის. ფოტო ნიკო მარის მოგზაურობიდან.
**ანჩის მონასტერი** — შუა საუკუნეების ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი და ანჩის საეპისკოპოსოს საკათედრო ტაძარი ისტორიულ კლარჯეთში. მდებარეობს სოფ. ანაჩლის მახლობლად, არტანუჯის რაიონში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ეკლესია ჯვარულ-გუმბათოვანი ტიპის შენობა იყო. დღეს თითქმის მთლიანად ნანგრევებად არის ქცეული.

ყველაზე ადრეული ჩანაწერები მონასტრის შესახებ გვხვდება გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში (951 წ.), რომლის მიხედვითაც ანჩა IX საუკუნის დასაწყისში უნდა იყოს აგებული. იგი ფუნქციონირებდა, როგორც კლარჯეთის სამთავროს ერთ-ერთი ძირითადი სასულიერო და კულტურული ცენტრი, რომლის ტერიტორიაც 1550-იან წლებში ხელიდან გამოსტაცა ოსმალეთმა ქართველებს.XVII საუკუნის შუა ხანებში ეკლესია სრულიად გაუკაცრიელდა. გადარჩენილი სიწმინდე, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი, აქედან თბილისში გადააბრძანეს. რუსეთის მიერ ართვინის მხარის შემოერთებიდან ცოტა ხანში, 1889 წელს, ქართველი მეცნიერი დიმიტრი ბაქრაძე ეწვია ამ კუთხის ქართულ ეკლესიებსა და მონასტრებს. იგი იტყობინება მძიმე მდგომარეობის შესახებ ანჩაში. 1904 წელს, ნიკო მარი იტყობინება, რომ მონასტრის მხოლოდ ჩრდილო-დასავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილი და საკურთხევლის აფსიდაღა იყო გადარჩენილი. შემორჩენილი იყო თავის ფრაგმენტი. სადღეისოდ შენობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია.

სქოლიო
------

1. 1 2  (რუსული) Анчийская епархия , «Православная энциклопедия», 2001 Т. 3, С. 14-15
2. 1 2  (ინგლისური) *Djobadze, Wachtang Z.*, Early Medieval Georgian Monasteries in Historic Tao, Klarjet'i, and Šavšet'i, 1992, გგ. 54-56.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში |
| --- |
|  |
| მტკვრის აუზი | 
**სამცხე**: ალის წმინდა გიორგის მონასტერი\***ფოსო**: წყაროსთავი\*  • ჩაისი**ერუშეთი**: ერუშეთის ეკლესია  • ზეგანის ეკლესია  • გოგიუბის ეკლესია**არდაჰანი**: პატარა ჭინჭრობის ეკლესია  • საკირე  • ჭალა  • ფექრაშენი**კოლა**: დადაშენი  • თურქაშენი  • ჯიჯორი |  |
|  |
| ჭოროხის აუზი | 
**ტაო**: ბანა  • იშხანი  • ფანასკერტი  • ოშკი  • ოთხთა  • ანჩა  • პარხალი  • ხახული  • კიაღმის ალთი  • ვაჩეძორი  • ლექსორი  • ექექი**კლარჯეთი**: ოპიზა  • ბერთა  • ხანძთა  • დოლისყანა  • შატბერდი  • ჯმერკი  • წყაროსთავი  • დაბა  • პარეხი  • მიძნაძორი  • მერე  • ბარეთელთა  • ენირაბათი  • ტბეთი  • სინკოთი  • სათლე |
|  |
| შავიზღვისპირი(ლაზეთ/ჭანეთი) | 
 |
|  |
| არაქსის აუზი | 
ჩანგლი  • ანისის ქართული ეკლესია |

 |
**აზერბაიჯანში მიგრაციის პოლიტიკას** ახორციელებს მიგრაციის სახელმწიფო სამსახური. მიგრაციის კოდექსი, კანონი მოქალაქეობისა და ემიგრაციის შესახებ არის აზერბაიჯანში მიგრაციული პოლიტიკის საფუძველი. მიგრაციის დამოუკიდებელი სახელმწიფო სამსახური შეიქმნა 2007 წლის 19 მარტს, სწრაფი ტემპით მიგრაციის დასარეგულირებლად და ყოვლისმომცველი და ეფექტიანი მიგრაციის პოლიტიკის გასატარებლად.

შრომითი მიგრაცია
----------------

შრომითი მიგრაცია რეგულირდება „შრომითი მიგრაციის შესახებ" შრომისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიგრაციის კოდექსით შრომითი მიგრაციის სტატუსის გამოყენებასთან, სამუშაოზე ნებართვის გაცემის გზით, აგრეთვე, სპეციალური ლიცენზიების (ნებართვის) გაცემით მოქალაქეების დასაქმების შუამდგომლობის მიზნით. აზერბაიჯანის უცხო ქვეყნებში.უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და 18 წელს ზემოთ მოქალაქეობის არმქონე პირებისთვის შეიძლება მუშაობა აზერბაიჯანში, მუშაობის უფლების მიღების შემდეგ. იურიდიულმა პირებმა უნდა მიიღონ სპეციალური ნებართვა უცხოელთა დასაქმების მიზნით. შრომითი ხელშეკრულება ხელმოწერილი უნდა იყოს უცხოელებთან სამუშაოს შესრულების ნებართვის ვადის განმავლობაში. სამუშაო ხელშეკრულების გაფორმება დაუშვებელია სამუშაო ნებართვის გარეშე.

პირებს, რომლებმაც მიიღეს ემიგრანტის სტატუსი, ან არიან წარმომადგენლობითი ოფისებისა და უცხოური იურიდიული პირების ხელმძღვანელები და აზერბაიჯანში სამეწარმეო საქმიანობით დაკავებული უცხო ქვეყნის მოქალაქეები, შეუძლიათ ნებართვის გარეშე მუშაობა.

აზერბაიჯანი მონაწილეობს საერთაშორისო ხელშეკრულებებში შრომითი მიგრაციის რეგულირების შესახებ: შეთანხმება შრომითი მიგრაციის სფეროში თანამშრომლობისა და მიგრანტ მუშაკთა სოციალური დაცვის შესახებ, რომელიც მიღებულია დსთ-ს წევრი სახელმწიფოების მიერ, ძალაში შევიდა 1996 წელს. დსთ-ს კონვენცია მიგრანტ მუშაკთა სამართლებრივი სტატუსისა და მათი ოჯახების შესახებ, რომლებიც დსთ-ს მონაწილე სახელმწიფოებიდან ჩამოვიდნენ, 2010 წელს შევიდა ძალაში. ყველა იურიდიულად უნარის მქონე უცხოელი ან 18 წელს ზევით ასაკის მოქალაქე უფლებამოსილია განახორციელოს შრომითი საქმიანობა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე იურიდიული პირების მეშვეობით, სამუშაო ნებართვის მიღების შემდეგ.

სამუშაო ნებართვის შესახებ განაცხადების განხილვა უნდა მოხდეს არაუმეტეს 20 დღის განმავლობაში. ნებართვა გაიცემა 1 წლით ან უფრო მცირე პერიოდით, თუ სამუშაო ხელშეკრულება გაფორმებულია 1 წელზე ნაკლებ დროზე, ნებართვის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს ყოველ ჯერზე მაქსიმუმ 1 წლით. ნებართვების ოფიციალური სახელმწიფო გადასახადია 3 თვემდე - 350 მანათი, 6 თვემდე არის 600 მანათი, ხოლო 1 წლამდე კი 1000 მანათი.

საზღვარგარეთ მოღვაწე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქეები უნდა დარეგისტრირდნენ აზერბაიჯანის შესაბამის დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის სახელმწიფო მიგრაციის სამსახური
* ემიგრაცია აზერბაიჯანში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Legislative database - Azerbaijan, migration დაარქივებული 2017-09-18 საიტზე Wayback Machine.
*

სქოლიო
------

1. 1 2  Migration Profile of Azerbaijan. ციტირების თარიღი: 2018-06-27
2. 1 2 3 4  Migration Code of the Republic of Azerbaijan.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-14. ციტირების თარიღი: 2018-06-27
**ალისარჩული** (ლათ. Carthamus) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ღეროს სიმაღლე 1 მეტრამდეა, ტყავისებრი ფრთადანაკვთული ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული. ყვავილები მილისებრია, ყვითლიდან წითელ ფერამდე, ორსქესიანი, კალათებად შეკრებილი. ნაყოფი ოთხწახნაგოვანი თესლურაა. ცნობილია 50-მდე სახეობა. ბუნებრივად იზრდება კანარის კუნძულებიდან შუა აზიამდე და დასავლეთ ინდოეთამდე. საქართველოში 3 სახეობაა. უძველესი დროიდან ფართოდაა კულტივირებული საღებავი ალისარჩული (*C. tinctorius*). მისი ყვავილები შეიცავს წითელ და ყვითელ საღებავ ნივთიერებებს, რომლებსაც ადრე ფართოდ იყენებდნენ ქსოვილების შესაღებად. თესლში ცხიმოვანი ზეთის შემცველობა 60%-მდე აღწევს. მოჰყავთ ევრაზიაში (ძირითადად ინდოეთში), ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში. დღეს ალისარჩულის საღებავ ნივთიერებებს იყენებენ კვების მრეწველობაში, თესლისგან მიღებულ ზეთს — ტექნიკური მიზნებისათვის და პარფიუმერიაში.

საქართველოში გავრცელებული სახეობები:

* Carthamus glaucus M.Bieb.
* Carthamus lanatus L.
* Carthamus oxyacanthus M.Bieb.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Чернева О. В.* Сафлор // Большая российская энциклопедия. т. 29. — М. 2015. — стр. 477.
2. ↑  *Carthamus* L. en. *Plants of the World Online | Kew Science*. ციტირების თარიღი: 3 ივლისი, 2023
3. 1 2  *დავლიანიძე მ.*, *ღვინიაშვილი ც.*, *მუყბანიანი მ.* და სხვ. საქართველოს ფლორის ნომენკლატურული ნუსხა, თბ.: „უნივერსალი", 2018. — გვ. 58, ISBN 978-9941-26-391-0.