recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ინდ-განგის დაბლობი
ინდ-განგის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილი. ბენგალიის ყურის სანაპირო. 
**ინდ-განგის დაბლობი** (ბენგ. সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমভূমি) — დაბლობი, განლაგებული ინდოეთის, პაკისტანის, და ბანგლადეშის ტერიტორიებზე, ჩრდილოეთით ჰიმალაის მთებსა და სამხრეთით დეკანის ზეგანს შორის. მისი სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 3 000 კმ. ხოლო სიგანე — 250-300 კმ. წარმოადგენს მსოფლიო ცივილიზაციის ერთ-ერთ უძველეს ცენტრს.

რელიეფი და ჰიდროგრაფია
----------------------

მისი ზედაპირი ბრტყელია. წყალგამყოფიდან დამრეცად ეშვება აღმოსავლეთით და დასავლეთით, განლაგებულია 270 მ. სიმაღლეზე ინდისა და განგის დელტებთან.
დაბლობზე გამავალი მდინარეები საკმაოდ მრავალრიცხოვანი და წყალუხვია. განსაკუთრებით, მის აღმოსავლეთ ნაწილში. მათთვის დამახასიათებელია სეზონურ პერიოდში წყლის დონის დიდი ცვალებადობა. მუსონები და მთის თოვლის ჩამონადენი ზაფხულობით იწვევს მდინარეების ზრდას, რაც ხშირად დამანგრეველ წყალდიდობას იწვევს. ათმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით კლიმატი მკვეთრად იცვლება და ჰაერი მშრალი ხდება. 

შედარებით მსხვილი მდინარეებია — ინდი შენაკად პანჯნადით, რომლებშიც ჩაედინება ჯელამი, ჩინაბი, ბიასი და რავი. დიდი მდინარეებია, აგრეთვე, ბრაჰმაპუტრა და განგი ჯამუნით და დიდი შენაკადებით ჰომათი, გჰარგჰრა და ჰანდაკი.

განგისა და ბრაჰმაპუტრას აუზში (დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილი) ბატონობს სუბეკვატორული მუსონური კლიმატი, ინდის აუზში (დასავლეთ ნაწილი) კი — ტროპიკული კლიმატი. დაბლობის დიდ ნაწილზე ივლისის საშუალო ტემპერატურაა 30 °C-დან 36 °C-მდე, ხოლო იანვრის დაახლოებით 20 °C, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ტემპერატურა შეიძლება დაეცეს 12 °C-მდე. იშვიათად 0 °C-მდეც კი.

დაბლობის ფარგლებში გამოიყოფა ორი ბუნებრივი ზონა — ინდის გამომშრალი დაბლობი და მეტად ტენიანი განგის დაბლობი. ბუნებრივი მცენარეულობა დაბლობის განსაკუთრებით ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში თითქმის არ შემორჩენილა. ბრაჰმაპუტრისა და განგის დელტაში გაზრდილია მკვრივი მანგროვის და მარადმწვანე ტყეები. იმავე დროს დასავლეთ ნაწილი დაფარულია ქვიშიანი უდაბნოთი. ლანდშაფტები თვალს იტაცებს კულტურული სავანით (ბრინჯის, ხორბლის, ფეტვის, სიმინდის, ბამბის, და სხვა კულტურების მინდვრებით), პალმის ცალკეული ჭალებით და ხეხილის ხეებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 133.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია დაარქივებული 2014-02-19 საიტზე Wayback Machine.
* თანამედროვე გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონი დაარქივებული 2015-11-06 საიტზე Wayback Machine.
**ალბანეთის ბანკი** (ალბ. Banka e Shqipёrisё) — ცენტრალური ბანკი ალბანეთში. სათავო ოფისი მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ ტირანაში. ბანკს აგრეთვე ხუთი ფილიალი გააჩნია, რომლებიც განლაგებულია შკოდერში, გიროკასტრაში, ელბასანში, კორჩასა და ლუშნიაში.

ისტორია
-------

1925 წლის 15 მაისს ალბანეთის ხელისუფლებასთან შეთანხმებით იტალიურმა კონსორციუმმა ალბანეთის ეროვნული ბანკი დააფუძნა. ბანკის სათავო ოფისი დურესში მდებარეობდა, ხოლო ადმინისტრაციული კომიტეტი - რომში. 1926 წლის მარტში ბანკმა ბანკნოტების გამოშვება დაიწყო. 1944 წელს ეროვნულ ბანკს ალბანეთის სახელმწიფო ბანკი დაერქვა. 1945 წლის იანვარში ანტიფაშისტური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი საბჭოს პრეზიდიუმის გადაწყვეტილებით, გაუქმდა სახელმწიფო ბანკის უცხოური კონცესია. 1945 წლის 3 იანვარს მიიღეს ალბანეთის სახელმწიფო ბანკის შესახებ კანონი და განსაზღვრა მისი როგორც ცენტრალური ბანკის სტატუსი.

1992 წლის 22 აპრილს ალბანეთის სახელმწიფო ბანკს სახელი შეეცვალა ალბანეთის ბანკით.

სქოლიო
------

1. ↑

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალბანეთის ბანკის ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
ტუქსი
**ტუქსი** (Tux) — ლინუქსის ოფიციალური თილისმა, შექმნილი 1996 წელს ლარი იუინგის მიერ. ტუქსი მსუქანი პინგვინია, რომელიც დანაყრებული და კმაყოფილია. ლინუქსის თილისმად პინგვინის გამოყენების იდეა ოპერაციული სისტემის ბირთვის შემქმნელს, ლინუს ტორვალდს ეკუთვნის.

*ტუქსი* შეიქმნა ლინუქსის თილისმის შექმნისადმი გამოცხადებული კონკურსისთვის. გაიმარჯვა ლარი იუინგის მიერ თავისუფლად გავრცელებადი გრაფიკულ რედაქტორში შექმნილმა პინგვინმა. თილისმის სახელწოდება **ტუქსი** (Tux) ჯეიმზ ჰიუზმა მოიგონა და გაშიფრა ქვემოთ მოყვანილი მაგალითის მიხედვით: "(T)orvalds (U)ni(X)".

ტუქსი, PaX–ის სიმბოლო
ტუქსი ჩიბუხით — Slackware–ის სიმბოლო
სადღეისოდ *ტუქსი* აღიარებული სიმბოლოა ლინუქსისა და FLOSS–ის მომხრეთა საზოგადოებაში. ის გაცილებით ცნობილია, ვიდრე, მაგალითად, GNU პროექტის ლოგოტიპი. პინგვინის იერი იცვლება სურათიდან სურათამდე: მაგალითად, PaX–ის უსაფრთხოების პაკეტში პინგვინს აქვს ჩაფხუტი, ფარი, ხელში ხმალი უჭირავს, გამოხედვა კი დემონური აქვს.

ვიდეო თამაშები
--------------

ბევრ კომპიუტერულ თამაშში, მეტწილად შექმნილი ლინუქსის ოპერაციული სისტემისთვის პერსონაჟად გამოყენებულია ტუქსი:

* ClanBomber
* Freedroid RPG
* SuperTux — Super Mario Bros. მსგავსი თამაში
* Tux Paint — საბავშვო სახატავი პროგრამა
* Tux Racer — სპორტული რბოლა
* Pingus — კლონი თამაშისა Lemmings (ლემინგები შეცვლილია პინგვინებით)

ტუქსის რამდენიმე ვარიანტი
-------------------------

* კლასიკური TUXკლასიკური TUX
* Gnu და TUX ერთადGnu და TUX ერთად
* თანამედროვე TUX ვარიანტი Iთანამედროვე TUX ვარიანტი I
* პატარა TUXპატარა TUX

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Linux 2.0 Penguins (ლარი იუინგი)
* ტუქსის ისტორია
* LWN პინგვინების გალერეა
* ტუქსის გალერეა დაარქივებული 2008-06-10 საიტზე Wayback Machine.
* ტუქსის შექმნა Photoshop საშუალებით დაარქივებული 2005-11-01 საიტზე Wayback Machine.
**ალექსანდრე რონდელი** (დ. 7 იანვარი, 1942 — გ. 12 ივნისი, 2015, თბილისი) — ქართველი პოლიტოლოგი, დიპლომატი, გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1974).

რეჟისორ დავით რონდელის შვილი. 1976 – 1977 წლებში ალექსანდრე რონდელმა სტაჟირება გაიარა ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკურ მეცნიერებათა სკოლაში, ხოლო 1993–1994 წლებში — ვუდრო ვულსონის სახელობის საზოგადოებრივ და საერთაშორისო საქმეთა სკოლაში (პრინსტონის უნივერსიტეტი, აშშ). 1991 წელს იყო მოწვეული პროფესორი ემორის უნივერსიტეტში (აშშ), 1995 წელს — მაუნთ ჰოლიოკ კოლეჯში (აშშ), ხოლო 1992, 1995 და 1997 წლებში — უილიამს კოლეჯში. 

1991–1996 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა კათედრის გამგე, 1997–2001 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან არსებული საგარეო პოლიტიკის კვლევისა და ანალიზის ცენტრის დირექტორი. შემდგომ წლებში იყო საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდის პრეზიდენტი. 

მის მიერ გამოქვეყნებულ სამეცნიერო შრომებს შორის აღსანიშნავია: „პატარა ქვეყანა საერთაშორისო სისტემაში", „ქალაქის გეოგრაფია", „საერთაშორისო ურთიერთობები" და სხვ. 

ალექსანდრე რონდელის სახელს ატარებს მის მიერვე დაარსებული საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდი - რონდელის ფონდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდი[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  ალექსანდრე რონდელი გარდაიცვალა. InterPressNews. 12 ივნისი, 2015.
MLRS
**ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა** (ზცრს) — სარაკეტო არტილერიის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც აერთიანებს გამშვებ დანადგარს, რეაქტიულ ჭურვებს (რაკეტები, რეაქტიული სიღრმული ბომბები) ასევე დამხმარე საშუალებებს დამტენი-მომარაგების მანქანის და სხვა საარტილერიო დანადგარების სახით.

ზცრს-ებს ფლობს მრავალი ქვეყნის სახმელეთო ჯარების, სამხედრო-საჰაერო ძალების და სამხედრო-საზღვაო ძალების შეიარაღება.

ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა განკუთვნილია: მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალის, ჯავშანტექნიკის, საარტილერიო ბატარეების, გამაგრებული ობიექტების, სამეთაურო პუნქტებისა და საფორტიფიკაციო ნაგებობების გასანადგურებლად.

ჭურვებში რეაქტიული ძრავის გამოყენების შედეგად გასროლისას უკუცემა თითქმის გამოირიცხება, რაც საშუალებას აძლევს გამშვები პაკეტი დამონტაჟდეს თვითმავალსა (ბორბლიან, მუხლუხებიან) და ბუქსირებად შასიზე, თვითმფრინავებზე, ვერტმფრენებსა და გემებებზე.

თანამედროვე ზცრს-ებზე მონტაჟდება 4-50-მდე რეაქტიული ჭურვი, რაც უზრუნველყოფს დიდ ფართობზე მტრისთვის მაქსიმალური ზიანის მიყენებას.
ზალპური სისტემის ერთ-ერთ დიდ ნაკლად მიიჩნევა მისი სიზუსტე. ამ პრობლემის აღმოსაფრქვევად ჭურვებში მონტაჟდება ფრენის კონტროლის სისტემა, რომელიც ფრენისას ჭურვის კოორდინატებს კორექტირებას უკეთებს.

ისტორია
-------

კორეული ზალპური ცეცხლის სისტემა რომელიც გამოიყენებოდა ჯოსონის დინასტიის დროს 1392-1897 წლებში. 
საბჭოთა BM-13 „კატიუშა"
კორეული ზალპური ცეცხლის სისტემა ხვაჩხა არის ამ სახეობის იარაღის პირველი წარმომადგენელი. მისი გამოყენების რადიუსი 450 მეტრი იყო.   

თანამედროვე ზცრს-ები პირველად 1930 წ. გერმანიის შეირაღებაში გამოჩნდა, ეს იყო რეაქტიული ნაღმმტყორცნი Nebelwerfer-ი.   

რაც შეეხება პირველ თვითმავალ ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემას - ეს იყო საბჭოთა ჯარების სახელგანთქმული BM-13 „კატიუშა". ეს იყო მარტივი დანაგარი რომელიც შედგებოდა მარტივი ულულო სისტემისგან. ЗиС-6 BM-13 -ზე დაყენებული რელსებიდან ხდებოდა 132 მმ. ჭურვების, „РС-132", გასროლა და მისი გასროლის მაქსიმალური სიშორე 8470 მ. იყო.  

M4A3 T34 Sherman Calliope ბრძოლის დროს, საფრანგეთი
1943 წელს აშშ-ს თავდაცვის სამინისტროს დაკვეთით დაიწყეს ЗиС-6 BM-13- -ის ამერიკულ ვარიანტზე მუშაობა. 1944-1945 წწ.ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის შეიარაღებაში გამოჩნდა T34 Calliope. ეს იყო ტანკ M4 Sherman-ის კოშკურაზე შემოდგმული 144 მმ. M8 ტიპის რაკეტის 60 მიმმართველით აღჭურვილი, გამშვები დანადგარი.
T34 Calliope-ის გამშვები დანადგარის ჰორიზონტალური დამიზნება კოშკურის ტრილალით, ხოლო ვერტიკალური - ტანკის ქვემეხის აწევ-დაწევით ხდებოდა. ის იყო უნივერსალური თავის კლასში, რადგან ტანკის ჯავშნის წყალობით ეკიპაჟის უსაფრთხოება მის საბჭოთა ანალოგთან შედარებით მაღალ დონეზე იყო დაცული, რაც საშუალება აძლევდა საფარის გამოუყენებლად, ცეცხლი პირდაპირ ბრძოლის ველიდან გაეხსანა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლაზიკა — ქვეითთა საბრძოლო მანქანა
* დიდგორი 1 — ქართული შეჯავშნული საბრძოლო ყველგანმავალები
* დრს-122 — ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
* armada.ge დაარქივებული 2016-03-07 საიტზე Wayback Machine.
**ალექსანდრე სააკოვი** (დ. 1941 — გ. 2007) — ქართველი ფოტოგრაფი, ეთნიკურად სომეხი.

დაიბადა 1941 წელს თბილისში. ფოტოგრაფიას ხელი მოკიდა 1965 წელს. მუშაობდა გაზეთებში „ახალგაზრდა კომუნისტი", „მოლოდიოჟ გრუზიი", „კომუნისტი", აპნ-ის და ტასს-ის საქართველოს განყოფილებებში. თანამშრომლობდა გაზეთებში „პრავდა", „კომსომოლსკაია პრავდა", „სოვიეტსკი სპორტი", „სოვეტსკაია კულტურა", „არგუმენტი ი ფაქტი", ჟურნალებში „სოვეტსკი სოიუზ", „ოგონიოკი", „ჟურნალისტი", „სოვეტსკოე ფოტო". იბეჭდებოდა თითქმის ყველა პროფესიულ ფოტოგრაფიულ ჟურნალებში „სოვიეტ ლაიფ"-ი, „კვიკ"-ი, „პარი-მატჩ"-ი. 120 რესპუბლიკური, სრულიად საკავშირო და საერთაშორისო ფოტოგამოფენებისა და ფოტოკონკურსების პრიზიორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ცხოვრების ბოლო წლები მძიმე დეპრესიაში გაატარა. ცხოვრება თვითმკვლელობით დაასრულა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფოტოგრაფიის ქართული მუზეუმი - ალ. სააკოვი. დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.
* Эхо Москвы
* მოგონება დაარქივებული 2008-05-09 საიტზე Wayback Machine.
ფაილი:Basilica of Our Lady of Peace Yamoussoukro.jpgიამუსუკროს ღვთისმშობლის ტაძარი
**მშვიდობის ღვთისმშობლის ბაზილიკა იამუსუკროში** (Basilique de Notre Dame de la Paix de Yamoussoukro) — რომაული კათოლიკური ეკლესია იამუსუკროში, კოტ-დ’ივუარის ადმინისტრაციულ დედაქალაქში. ბაზილიკა, რომელსაც ხშირად მსოფლიოში უდიდეს ქრისტიანულ ეკლესიად მოიხსენიებენ, 1985-1989 წლებში აშენდა და 300 მილიონი აშშ დოლარი დაჯდა. ტაძარი ვატიკანის წმინდა პეტრეს ბაზილიკის ნიმუშზე შეიქმნა. საძირკველი ჩაიყარა 1985 წლის 10 აგვისტოს, ხოლო 1990 წლის 10 სექტემბერს საზეიმოდ კურთხეულ იქნა რომის პაპის იოანე პავლე II-ის მიერ.

ბაზილიკა საკათედრო ტაძარი არ არის. ახლომდებარე წმინდა ავგუსტინეს კათედრალი მთავარი ღვთისმსახურების ადგილია და იამუსუკროს ეპისკოპოსის სატახტო ტაძარი.

გინესის რეკორდების წიგნში ის მსოფლიოს უდიდეს ეკლესიად არის მოხსენიებული, რითაც მან წინა რეკორსდმენი წმინდა პეტრეს ბაზილიკას გაუსწრო დასრულების ჟამს. თუმცა მასში მხოლოდ 18000 მლოცველი ეტევა, წმინდა პეტრეს 60.000-ის ნაცვლად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იამუსუკროს ღვთისმშობლის ტაძარი***

* Basilica of Our Lady of Peace photos 2008
* Ellis, David (2007-01-24). „The President and the Basilica". *The Epoch Times*.
* Abidjan.net.  (2002)La Basilique Notre-Dame-de-la-Paix de Yamoussoukro French.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-30. ციტირების თარიღი: 2009-01-06.
**ზაკოპანე** (პოლ. Zakopane) — ქალაქი სამხრეთ პოლონეთში, მალოპოლსკის სავოევოდოში. 2006 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 27,486 ადამიანი. გაშენებულია ტატრების ძირას, ფიჭვნარში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 850 მ სიმაღლეზე. ზაფხული ზომიერად თბილია, ზამთარი რბილი. ნალექები დაახლოებით 1000 მმ წელიწადში. ზამთარში უხვადაა უქარო მზიანი დღეების რაოდენობა, და აგრეთვე მყარი თოვლის საფარი. მთის კლიმატური კურორტია, აგრეთვე დასვენების ცნობილი ბაზა და ალპინიზმის, ტურიზმისა და ზამთრის სპორტის ეროვნული ცენტრი. არის სანატორიუმები, სასტუმროები, ტურისტული ბაზები, სათხილამურო ტრამპლინი, საბაგირო გზა, ფუნიკულიორი, საცურაო აუზი. სეზონი — მთელი წელი. ზაკოპანე განთქმულია ხის მხატვრული დამუშავებით, სპორტული თხილამურების წარმოებით. განაშენიანება ხისებრია, ხალხური, „ზაკოპანეს სტილში". ზაკოპანეში არის პოლონეთში უდიდესი სამთო-სათხილამურო ტრამპლინი — ველკა კროკევი. განვითარებულია ტურიზმი.

1975-1998 წლებში შედიოდა ნოვი-სონჩის სავოევოდოში, ხოლო 1999 წლიდან მალოპოლსკის სავოევოდოშია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზაკოპანე — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ზაკოპანე — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ზალდის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზალდაში. აგებულია 1820 წელს. 

გუმბათიანი ეკლესია ნაშენია ფლეთილი და რიყის ქვით.

აღმოსავლეთით ღრმა, ნახევარწრიული აბსიდაა, რომლის კონქი სფერულია. აბსიდის კედლის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია. აბსიდის ტრიუმფალური თაღი კრონშტეინებს ეყრდნობა. ეკლესიის შიდა გეგმას „ჩაწერილი ჯვრის" ფორმა აქვს. გუმბათი ეყრდნობა ოთხივე მკლავის წიბოებს. გუმბათის ყელზე გადასვლა აფრების საშუალებით ხდება. გუმბათის სამხრეთი და დასავლეთი ნაწილი ჩამონგრეულია. ჯვრის მკლავები ოთხივე მხარეს თაღებით სრულდება. გადარჩენილია ჩრდილოეთი მკლავი და სამხრეთი მკლავის ნახევარი, დასავლეთისა კი მთლიანად დანგრეულია.

ჩრდილოეთ მკლავში ორი, ერთ ვერტიკალურ ხაზზე განლაგებული თაღოვანი სარკმელია. აბსიდს შერჩენილი აქვს შელესილობა. გუმბათის ყელი გარედან წახ-ნაგოვანია. მისგან შემორჩენილ ნაწილს ორი სარკმელი აქვს. გადახურულია თუნუქის სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 75-76
**ადგილის გეგმა** — დედამიწის ზედაპირის მცირე უბნის, ნაგებობის ან რაიმე საგნის ნახაზი, რომელიც შესრულებულია მსხვილ მასშტაბში და დეტალურ ინფორმაციას გადმოგვცემს. *გეგმაზე* ყველა საგანი პირობითი ნიშნებით გამოისახება. ამ ნიშნებს ტოპოგრაფიულ ნიშნებსაც უწოდებენ. ისინი დაწვრილებით აღწერენ გზებს, ტყეებს, შენობებს და სხვა. ადგილის გეგმებს ადგენენ ამა თუ იმ მიზნებისათვის სათანადო წვლილადებით, ჰორიზონტალური გეგმის შედგენის დროს წვლილადებია დედამიწის ხილულ ზედაპირზე არსებულ ბუნებრივ (მთა, ტყე, ტბა და სხვა) და ეკონომიკური (სამრეწველო ნაგებობანი და ა. შ.) ელემენტთა კონტურები. ტოპოგრაფიულ გეგმაში კონტურების გარდა წვლილადებია რელიეფის ელემენტებიც. *ადგილის გეგმის* მარკშაიდერული წვლილადები კი — ყველა ის ბუნებრივი და ეკონომიკური ელემენტი, რომელიც დაკავშირებულია წიაღისეულის დამუშავებასთან.

*ადგილის გეგმის* შესადგენად (გამოსახაზად) იყენებენ ძირითადად ორ მეთოდს: 

1. ადგილზე ჩატარებული გაზომვა, რასაც აგეგმვა ეწოდება;
2. აეროფოტოსურათების გაზომვა, რასაც ფოტოგრამმეტრია ეწოდება.

გამომდინარე დანიშნულებიდან, *ადგილის გეგმას* სხვადასხვა მასშტაბი გააჩნია: დაწყებული 1:1000 - 1:5000 ჩათვლით. უფრო მსხვილმასშტაბიანი გეგმები (მ < 1:500), როგორც წესი გამოიყენება სამშენებლო პროექტებში (მაგ. მშენებლობის სანებართვო დოკუმენტაციაში საქართველოში ). მათ ეწოდებათ მიწის ნაკვეთის გეგმა. 1:5000 მასშტაბი წარმოადგენს გარდამავალ შეფარდებას „საყრდენი რუკისკენ" (*Grundkarte* გერმანიაში) ან საბაზისო რუკისკენ (საქართველოში, *Basiskarte* ავსტრიაში), რომელიც მთლიანად ფოტოგრამმეტრულად მიიღება. უფრო წვრილმასშტაბში კი (1:10,000 ან 1: 25,000) გეგმა მოიხსენიება როგორც ტოპოგრაფიული რუკა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტოპოგრაფიული რუკა
* საკადასტრო რუკა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 86.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი. *საქართველოს კანონი 3213-რს*. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (2018). ციტირების თარიღი: 17.05.2020.
2. ↑  მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესი და პირობები. *საქართველოს მთავრობის დადგენილება N255*. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (2019). ციტირების თარიღი: 17.05.2020.
**ისტრიის ჟუპანია** (ხორვ. Istarska županija) — ჟუპანია ხორვატიის უკიდურეს დასავლეთში, ისტრიის ნახევარკუნძულზე.

ეთნიკური შემადგენლობა
---------------------

* ხორვატები — 142 173 (68,33 %)
* იტალიელები — 12 542 (6,03 %)
* სერბები — 7 206 (3,46 %)
* ბოსნიელები — 6 146 (2,9 %)
* ალბანელები — 2 393 (1,15 %)
* სლოვენები — 1 193 (1 %)
* სხვა — 16,86%

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

ჟუპანია იყოფა 10 ქალაქად და 31 მუნიციპალიტეტად.

**ქალაქები**  
პულა  
პაზინი  
პორეჩი  
ბუიე  
ბუზეტი  
ლაბინი  
ნოვიგრადი  
როვინი  
უმაგი  
ვოდნიანი  

  

**მუნიციპალიტეტები**  
ბალე  
ბარბანი  
ბრტონიგლა  
ცეროვლიე  
ფაჟანა  
ფუნტანა  
გრაჩიშჩე  
გროჟნიანი  
კანფანარი  
კაროიბა  
კაშტელირ-ლაბინცი  
კრშანი  
ლანიშჩე  
ლიჟნიანი  
ლუპოგლავი  
მარჩანა  
მედულინი  
მოტოვუნი  
ოპრტალი  
პიჩანი  
რაშა  
სვეტა-ნედელია  
სვეტი-ლოვრეჩი  
სვეტი-პეტარ-უ-შუმი  
სვეტვინჩენატი  
ტარ-ვაბრიგა  
ტინიანი  
ვიშნიანი  
ვიჟინადა  
ვრსარი  
ჟმინი

ისტორია
-------

პულას ახლოს მდებარეობს ქვის ხანის გამოქვაბულები, რომლებიც რეგიონის ისტორიის მნიშვნელოვანი ძეგლებია. აღმოჩენილია ქვისა და ბრინჯაოს ხანის ნივთები, რაც ადასტურებს ამ ტერიტორიაზე ადამიანთა დასახლებების არსებობას უძველესი დროიდან.

ისტრიის ნახევარკუნძული რომაელებისათვის ცნობილი იყო, როგორც ტერრა მაგიკა. მისი დღევანდელი სახელი მომდინარეობს ილირიული ტომის, ჰისტრის სახელიდან, რომელიც, სტრაბონის ცნობით ამ რეგიონში ცხოვრობდა. მისი საბოლოო დამორჩილება რომაელებმა მხოლოდ ორი რთული საბრძოლო ლაშქრობის შედეგად შეძლეს ძვ. წ. 177 წელს.

დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის (476 წ.) შემდეგ ისტრია ჯერ გუთებმა, შემდეგ კი ბიზანტიელებმა დაიპყრეს. მცირე ხნით ფლობდნენ ავარებიც. VIII საუკუნის ბოლოს კი ფრანკების მფლობელობაში გადავიდა. 

1267 წელს ვენეციის რესპუბლიკამ მოახდინა ნახევარკუნძულის დასავლეთი და სამხრეთი სანაპიროების ანექსია. ისტრია აქტიურად ჩაერთო იტალიურ ცხოვრებაში. სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება მისი აყვავება.

1797 წელს ნაპოლეონმა ნახევარკუნძული ვენეციის მთელ ტერიტორიასთან ერთად ავსტრიას გადასცა. 1805 წელს გადაეცა იტალიის სამეფოს, 1809 წელს კი საფრანგეთს. ვენის კონგრესმა ცნო ავსტრიის უფლებები ნახევარკუნძულზე. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ფლობდა იტალია, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იუგოსლავიის შემადგენლობაში იყო, 1991 წლიდან კი დამოუკიდებელი ხორვატიის ნაწილია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ისტორია 3D დაარქივებული 2011-02-08 საიტზე Wayback Machine.
* ისტორია 3D დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
* გლობალური ისტორია დაარქივებული 2005-12-14 საიტზე Wayback Machine.
* ისტორია
* Istria.se დაარქივებული 2022-03-13 საიტზე Wayback Machine.
* ტურისტული საიტი ისტრიის შესახებ

სქოლიო
------

1. ↑  2011 წლის მდგომარეობით —  დაარქივებული 2015-01-06 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ხორვატიის ადმინისტრაციული დაყოფა |
| --- |
|  |
| 
* ბელოვარ-ბილოგორა
* ბროდ-პოსავინა
* დუბროვნიკ-ნერეტვა
* ვარაჟდინი
* ვიროვიტიცა-პოდრავინა
* ვუკოვრ-სრიემი
* ზაგრების ოლქი
* ქალაქი ზაგრები
* ზადარი
* ისტრია
* კარლოვაცი
* კოპრივნიცა-კრიჟევცი
* კრაპინა-ზაგორჟე
* ლიკა-სენჟი
* მედიმურჟე
* ოსიეკ-ბარანია
* პოჟეგა-სლავონია
* პრიმორიე-გორსკი-კოტარი
* სისაკ-მოსლავინა
* სპლიტ-დალმაცია
* შიბენიკ-კნინი
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ადგილობრივი ჯიში**. |

**ადგილობრივი ჯიშები სასოფლო-სამეურნეო კულტურისა** — „ხალხური სელექციით" შექმნილი, უკეთესი სამეურნეო ან სხვა სასარგებლო თვისებების გამო საგანგებოდ დაცული ან შემონახული მცენარეები. ადგილობრივი ჯიში ბიოლოგიურად კარგად არის შეგუებული თავისი ჩამოყალიბებისა და გავრცელების ზონის ბუნებრივ პირობებს და მყარი მოსავლიანობით ხასიათდება, მაგრამ თანდათან ადგილს უთმობს უხვმოსავლიან სელექციურ ჯიშებს. საქართველო გამოირჩევა ვაზის, ხილ-ბოსტნეულის ადბილობრივი ჯიშებისა და მინდვრის კულტურების მრავალფეროვნებით, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ „ხალხური სელექცია" ჩვენში ოდითვე მაღალ დონეზე მდგარა. ქართული მევენახეობა ძირითადად ადგილობრივ ჯიშებზეა დაფუძნებული (რქაწითელი, საფერავი, ჩინური, ცოლიკოური და სხვ.). ქართული ხორბლის ადბილობრივი ჯიშის მდიდარი ასორტიმენტი, როგორც სასელექციო მასალა, მსოფლიო მნიშვნელობისაა (მახა, დოლის პური, ზანდური, დიკა და სხვ.). დასავლეთ საქართველოში სიმინდის ადბილობრივი ჯიშის ნახევარკბილა ფორმები დღემდე შეუცვლელია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 87.
პოტოცკის პორტრეტი
**იან პოტოცკი** (პოლ. Jan Potocki დ. 1761 — გ. 1815) — პოლონელი მეცნიერი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, გეოგრაფი, რუსეთის აკადემიის ნამდვილი წევრი. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში ისტორიული და არქეოლოგიური მიზნით მოიარა რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ტერიტორიები, ყირიმი და კავკასია 1798 წელს. პოტოცკი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო სლავების ძველი ისტორიით, რასაც რამდენიმე მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა. 1805 წელს ჩინეთში, გრაფ გოლოვკინის ელჩობის შემადგენლობაში ყოფნისას დაუახლოვდა იულიუს ფონ კლაპროთს. პოტოცკის ნაშრომი „მოგზაურობა ასტრახანის სტეპებსა და კავკასიაში" გამოსცა კლაპროთმა 1829 წელს, ფრანგულ ენაზე მისი სიკვდილის შემდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იან პოტოცკი***

* Jan Potocki Histoire anciènne du gouvernement de Volhynie : pour servir de suite à l'histoire primitive des peuples de la Russie, Sankt Petersbourg 1805 დაარქივებული 2012-02-14 საიტზე Wayback Machine.
* "English-language Sources of Biographical Information about Jan Potocki," *Looking for the Manuscript Found in Saragossa*, accessed April 17, 2015
* History of Ballooning 1 საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია ივლისი 31, 2009) – includes image of Polish stamp commemorating Potocki's flight
**ზალდის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზალდაში, ჩრდილო-აღმოსალეთით 2-3 კმ-ზე. აგებულია IX-X საუკუნეებში. 

ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თავზე ერთსტრიქონიანი ნუსხური წარწე-რაა მოთავსებული: „ქრისტე. გიორგი შეიწყალე". ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში ჩაყოლებულია ნუსხურწარწერიანი ქვა. წარწერა რვა სტრიქონიანია: „ქრისტე შე იწყალე გიორგი რპ და ი სა დადვეს საძირკველი ქრონიკონსა".სამხრეთ-დასავლეთის კუთხეში ჩაყოლებულ ქვაზე, აგრეთვე, ერთსტრიქონიანი ნუსხური წარწერაა: „ქრისტე შეიწყალე ჯბღვლდი".

აღწერა
------

ეკლესია ნაგებია მონაცრისფრო-მოთეთრო ქვიშაქვის კვადრებით, წყობა სწორხაზოვანია.

დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით და-სრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვაა. სამხრეთით სწორკუთხა ნიშაა. აბსიდა დარბაზისაგან გამოყოფილია შვერილებით.

გრძივი კედლები პილასტრების საშუალებით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის თაღოვანი, სამხრეთის და დასავლეთის სწორკუთხა სარკმლებით. იატაკი მოგებულია ქვის ფილებით.

თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, რომელსაც ტიმპანის ქვა აქვს. აღმოსა-ვლეთ სარკმლის სათაურის ქვაზე ამოკაწრულია სამკუთხა ორნამენტები. სათაურის მარცხენა კუთხეში ჯვარია ამოკვეთილი.

სამხრეთ შესასვლელის მარჯვნივ, ქვის კვადრზე ბოლნური ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა, ხოლო მარცხნივ - მინოტავრის. მის გვერდით კონუსის ფორმის ქვაზე წმინდანის რელიეფია.

დასავლეთ ფასადის სამხრეთ ნაწილის ქვედა კუთხეში ჩაყოლებულ ქვის კვად-რზე ასომთავრული წარწერაა. ჩრდილოეთი ფასადი სრულიად სადაა. სამხრეთიდან ეკლესიას მინაშენი ჰქონდა. შემორჩენილია მინაშენის საძირკველი. ეკლესიის ჩრდილოეთით 300 მეტრზე ბუნის ქვაში ჩასმული ლომის თავის ქანდაკებაა. ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები. ტექ. მდგ. 1982 წლ. ეკლესიის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია; იატაკი აყრილია; კედლები დაბზარულია; დაზიანებულია კარსარკმლები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 77-78
* მეგრელიძე ი. სიძველეები ლიახვის ხეობაში, თბ. საბჭოთა საქართველო, 1984, გვ. 90-97.
**იან კიონჯონი** (დ. 3 მარტი, 1920 — გ. 7 აპრილი, 1992) — კორეელი ჯარისკაცი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა იაპონიის საიმპერატორო არმიაში, წითელი არმიაში და ვერმახტში.

1938 წელს, 18 წლის ასაკში, იანი იყო მანჯურიაში, როდესაც ის გაიწვიეს იაპონიის საიმპერატორო არმიის კვანტუნის გვარდიაში, რომელიც საბჭოთა კავშირს ებრძოდა. იმ დროს კორეა ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ. ხალხინ-გოლის ბრძოლების დროს, ის დაიჭირა საბჭოთა წითელმა არმიამ და გაგზავნა გულაგში. რთული სამუშაოს შესრულების გამო მან არჩია 1942 წელს სხვა პატიმრებთან ერთად აღმოსავლეთის ფრონტზე წასულიყო, სადაც საბჭოთა ჯარები გერმანიას ებრძოდნენ.

1943 წელს უკრაინაში ხარკოვის მესამე ბრძოლის დროს, იანი შეიპყრეს ვერმახტის ჯარისკაცებმა და აიძულეს ებრძოლა გერმანიისთვის. იანი გაგზავნეს საფრანგეთის ფრონტზე საბჭოთა პატიმრებთან ერთად, რომელსაც „აღმოსავლეთის ბატალიონი" ეწოდებოდა. 1944 წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც ანტიჰიტლერულმა კოალიციამ ჩრდილოეთ საფრანგეთი დაიკავა, იანი ამერიკელები დააპატიმრეს. ამერიკებს სჯეროდათ, რომ ის იყო იაპონელი გერმანელის უნიფორმით. კიონჯონი ბრიტანეთში პატიმრების ბანაკში გაგზავნეს, მოგვიანებით კი აშშ-ში გადაიყვანეს, ხოლო ომის შემდეგ გაანთავისუფლეს. იან კიონჯონი ცხოვრობდა ილინოისში, სადაც 1992 წელს გარდაიცვალა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Antony Beevor, 2 June 2012, The soldier forced to fight for three sides in WW2... the ultimate tale of a man who became a reluctant veteran of the Japanese, German and Soviet armies, Daily Mail
2. 1 2  26 June 2012, What's New About WW2, Huffington Post
3. 1 2 3  Ambrose, Stephen (1994). *D-Day June 6, 1944: The Climactic Battle of WWII.* Simon & Schuster. ISBN 978-0671673345
4. ↑  Antony Beevor, (2012). *The Second World War*. Weidenfeld and Nicholson. ISBN 0297860704
**აგეურთა** — ნასოფლარი საქართველოში. მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, კახეთის მხარეში, ისტორიულ მხარე თუშეთში, ისტორიულ პირიქითა თემში, სოფელ ომალოს თემში, მისგან 9 კმ-ის მოშორებით. შენაქოდან აგეურთამდე მიემართება საფეხმავლო ბილიკი. აგეურთა პირიქითა თუშეთის თემის ერთ-ერთი მთავარი და მნიშვნელოვანი დასახლებაა, რომელიც, თავისთავად, ახლოს მდებარეობს ჩრდილოკავკასიური სასაზღვრო ზოლის კულტურულ არეალთან, რამაც, რეალურად განაპირობა კიდევაც აქტიური სოციალური-ყოფითი ურთიერთობები მოცემულ რეგიონთან, რაც ისტორიის მანძილზე ხშირ დაპირისპირებასა და ჩრდილოკავკასიური მოსახლეობის აქტიურ თავდასხმებსა და ძარცვაში გამოიხატა. 

ნასოფლარ აგეურთას 2018 წელს, თუშეთის კიდევ ცხრა პუნქტთან ერთად, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.

მდებარეობა
----------

ნასოფლარი განლაგებულია საშუალო დახრილობის მთის კალთაზე, შედგება ოციოდე საცხოვრებელი კოშკისგან, რომელთა დიდი ნაწილი ნანგრევებადაა ქცეული. ნასოფლარს შუაზე კვეთს სამანქანო გზა. კოშკების საშენი მასალა ერთგვარია — ფიქალი. წყობა მშრალია. ზოგიერთ კოშკში ნალესობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. კოშკებიდან მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე შემორჩენილია მხოლოდ ოთხი კოშკი. მათგან ერთ-ერთი მათგანის კედლები ექვსი სართულის სიმაღლეზე დგას, თუმცა, ისინიც იმდენადაა დაზიანებული, რომ ნგრევის პირას არიან მისული. ოთხივე კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია კოჭების საყრდენი კონსტრუქციის ნაშთები).

არსებული მონაცემებით არ იკითხება სალოცავი, რელიგური კულტის აღმნიშვნელო ნაგებობები, რომლებიც, როგორც წესი დასახლების გამორჩეულ ადგილას ან მის სიახლოვეს მდებარეობდა. ასევე არ გვხვდება სასაფლაო აკლდამები, რომელთა არსებობაც გარდაუვალი რეალობა იყო, თუმცა ამ უკანასკნელისთვის განირჩევა დასახლების ზედა არეზე გარკვეული მონაკვეთი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აგეურთის კოშკი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 44-45.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნასოფლარი აგეურთა
* დასახლება აგეურთა დაარქივებული 2019-07-07 საიტზე Wayback Machine.
* აგეურთა-ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს მთავრობის დადგენილება №364, 2018 წლის 10 ივლისი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ
**აზავრეთის ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ აზავრეთში. მდებარეობს ახალქალაქიდან 21 კილომეტრზე, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე. ტაძარი სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X საუკუნის II ნახევრით, შეინიშნება უფრო ადრინდელი, VI-VII საუკუნეების სამშენებლო ფენაც.

ეკლესია ერთნავიანი, დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია ძირითადად სუფთად გათლილი ქვის კვადრებით, გამოყენებულია აგრეთვე ყორე და ნატეხი ქვა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდი აქვს. სამხრეთით მთელს სიგრძეზე გასდევს მინაშენი. განსაკუთრებული ყურადღებით არის დამუშავებული ინტერიერი. გრძივ კედლებზე ორ-ორი პილასტრია, რომლებსაც კედლის თაღები ეყრდნობოდა. კამარას აქვს ერთმანეთთან ახლო-მახლო განლაგებული 6 საბჯენი თაღი, რომლებიც უჭირავს 6 წყვილ სხვადასხვაგვარად პროფილირებულ კონსოლს. დასავლეთ კედელში ზემოთ ორი დიდი თაღოვანი ღიობია. თაღები დაყრდობილია შუაში მოთავსებულ მრგვალ სვეტზე, რომლის კაპიტელი ვოლუტებით არის გაფორმებული. საფიქრებელია, რომ აქ პატრონიკე იყო მოთავსებული. შენობას თითო კარი აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან.

ეკლესიაზე გარედან წარწერა არ ჩანს. შიგნით, ჩრდილოეთ კედელზე მოთავსებული ასომთავრული წარწერა კი დაზიანებულია და ნაწილობრივ იკითხება: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „უფალო, თეოდ[ორე?]...მამას..?. შეეწიე." |
|  |  |

 მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთ მხრიდან მიუდგამთ კარიბჭე. ფასადები ძუნწადაა მორთული, მაგრამ მაინც გამოირჩევა ჩუქურთმებით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სარკმლის თავების ჩუქურთმები. აზავრეთის ეკლესია რესტავრირებულია 1981 წელს. 

აზავრეთის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 69.
* ხარაძე კ. ჯავახეთის ხუროთმოძღვრული და ბუნების ძეგლები, თბ. 2003, გვ. 33

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აზავრეთის ეკლესია

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ირაკლი ამირანის ძე ჭიჭინაძე** (დ. 6 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი ბრიგადის გენერალი (2020). 

დაამთავრა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის სპარსული ენისა და კულტურის ფაკულტეტი (1999), შემდეგ სწავლობდა თეირანის თარბიათე მოდარესის უნივერსიტეტის სპარსული ენისა და კულტურის ფაკულტეტზე (1998-2000). სამხედრო განათლება მიიღო სამხედრო-დიპლომატიური მომზადების ცენტრსა (2003-2004) და კუანტიკოს სამეთაურო-საშტაბო კოლეჯში (აშშ, 2018-2019). 2000 წლიდან მსახურობს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. ეკავა სხვადასხვა სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის ოპერატიულ და ანალიტიკურ სამმართველოებში (2000-2005). 2005 წელს იყო შერეული სამშვიდობო ძალების სამხედრო დამკვირვებელი ცხინვალის რეგიონში, 2005-2006 წლებში 21-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის შემადგენლობაში იმყოფებოდა სამშვიდობო მისიით ერაყში, შემდეგ მსახურობდა სახმელეთო ძალების შტაბის G-2 ოფიცერად (2006-2007), სხვადასხვა თანამდებობაზე თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტში, მ. შ. დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ (2014-2017) და დეპარტამენტის უფროსად (2017-2020). 2020 წლის ივლისიდან — საქართველოს თავდაცვის ძალების მეთაურის მოადგილე. მიღებული აქვს თავდაცვის სამინისტროს სხვადასხვა უწყებრივი მედალი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ირაკლი ჭიჭინაძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ციტირების თარიღი: 2 აგვისტო, 2020.
**აგვისტო - 2014** წლის მერვე თვე. დაიწყო პარასკევს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, კვირას.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 1

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 2

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 3

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 4

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 5

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 6

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 7

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 8

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 9


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 10 აგვისტო, 2014 (2014-08-10) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * თურქეთში გამართულ რიგით პირველ საყოველთაო საპრეზიდენტო არჩევნებში წინასწარი მონაცემებით გაიმარჯვა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ხმათა 56%-ით. (წყარო)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 11

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 12

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 13

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 14

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 15

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 16

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 17

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 18

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 19

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 20

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 21

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 22

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 23


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 24 აგვისტო, 2014 (2014-08-24) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * გარდაიცვალა ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი, ოსკარის ლაურეატი რიჩარდ ატენბორო
 |


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 25 აგვისტო, 2014 (2014-08-25) (ორშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * რუსეთის მიერ ოკუპირებული აფხაზეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი რაულ ხაჯიმბა გახდა (civil.ge)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 26

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 27

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 28

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 29

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 30

პორტალი:ახალი ამბები/2014 აგვისტო 31
**აზად არიფ-ოღლუ რაჰიმოვი** (აზერ. Azad Arif oğlu Rəhimov; დ. 8 ოქტომბერი, 1964 — გ. 30 აპრილი, 2021) — აზერიბაიჯანის ახალგაზდობისა და სპორტის მინისტრი 2006–2021 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

1981 წელს დაამთავრა სკოლა და ჩააბარა აზერბაიჯანის უცხო ენათა ინსტიტუტში ინგლისური ენის ფაკულტეტზე. 1984 წელს იგი აირჩიეს ქალაქ ბაქოს № 245 საშუალო სკოლის კომკავშირის მდივნად. 1986 წელს მიიღო უმაღლესი განათლება და 1987 წელს მოსკოვში გაიარა სამხედრო მოსამსახურის კურსი. 1987 წელს ქალაქ ბაქოს ხატაინის რაიონის რაიონულ კომიტეტში დაიწყო მუშაობა. 1989—1990 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდული ორგანიზაციის კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა ეკავა.

1998 წლიდან 2006 წლის 7 თებერვლიდან მუშაობდა სააქციო საზოგადოება „იტალდიზაინის" გენდირექტორის თანამდებობაზე. 2006 წლიდან — აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის მინისტრი.

აზადა რაჰიმოვი გარდაიცვალა 2021 წლის 30 აპრილს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.

სქოლიო
------

1. ↑  Azad Rahimov profile (აზერბაიჯანული)
2. ↑  57-летний министр молодежи и спорта Азербайджана все последнее время проходил лечение в одной из клиник в США. (2021-04-30). ციტირების თარიღი: 2021-05-01
3. ↑  Василий Заика.  (2021-04-30) Умер министр молодежи и спорта Азербайджана Азад Рагимов. ციტირების თარიღი: 2021-05-01
ჰიუგო უავინგი აგენტ სმითის როლში
**აგენტი სმითი** (ინგლ. Agent Smith) — გამოგონილი პერსონაჟი და „მატრიცას" ფრენჩაიზის ანტაგონისტი. სმითის როლს თამაშობს მსახიობი ჰიუგო უივინგი, ხოლო „მატრიცა: ნეოს გზა"-ში ახმოვანებს კრისტოფერ კორი სმითი.

2008 წელს, „Empire Magazine"-მა აირჩია სმითი ყველა დროის 84-ე საუკეთესო პერსონაჟად. 2013 წელს, უივინგმა კვლავ განასახიერა სმითი „General Electric"-ის რეკლამისთვის.

პერსონაჟის აღწერა
-----------------

აგენტი სმითი არის კომპიუტერული პროგრამა, ავტონომოიური მოდული-აგენტი, რომელიც თავდაპირველად იცავდა მატრიცას აგენტ ბრაუნთან და აგენტ ჯონსთან ერთად. ეს სამეული ფილმის პირველ ნაწილში მოღვაწეობდა. სმითი იყენებს საიდუმლო სადაზვერვო სამსახურის MI 6-ის ესთეტიკას (გაცნობისას ამბობს: „სმითი. აგენტი სმითი"), ხოლო პოლიცია მას მიმართავს როგორც გამოძიების ფედერალური ბიუროს აგენტს. სმიტს აცვია მუქი მწვანე კოსტუმი, შავი ჰალსტუხი, თეთრი პერანგი, შავი მზის სათვალე და ფილმის პირველ ნაწილში შიდა კავშირის ყურსასმენი. ფილმის მეორე ნაწილში ის ამ ნაუშნიკს ნეოს უგზავნის, ნიშნად იმისა, რომ სმითი მატრიცას გამოეყო. გამოყოფის შემდეგ სმიტს სხვა აგენტებისგან განსხვავებით შავი ფერის კოსტუმი აცვია და უფრო მრგვალი სათვალეები უკეთია.

სქოლიო
------

1. ↑  The 100 Greatest Movie Characters| 84. Agent Smith | Empire. www.empireonline.com (2006-12-05). ციტირების თარიღი: 2012-07-24.
2. ↑  Connelly, Brendon.  (April 13, 2013) Agent Smith Returns – A General Electric Commercial Set In The World Of The Matrix. *bleedingcool.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 16, 2013. ციტირების თარიღი: April 13, 2013.
**იმანდრა** (რუს. Имандра) — ტბა რუსეთში, მურმანსკის ოლქში. მდებარეობს კოლის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მყინვარულ-ტექტონიკურ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 126,7 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 876 კმ², საშუალო სიღრმე 16 მ, მაქსიმალური სიღრმე 67 მ. ბევრია ხმელეთში ღრმად შეჭრილი ყურე, მხოლოდ ჩრდილოეთ ნაწილში არსებული აღმოსავლეთი ნაპირია სწორი. ვრცელდება მონჩეტუნდრას, ჩუნატუნდრასა და ხიბინებს შორის.

უხვადაა კუნძულები, სულ 140-ზე მეტი კუნძულია, რომელთაგან უდიდესია კუნძული ერმი, რომლის ფართობია 26 კმ². იმანდრა შედგება 3 ნაწილისაგან: ჩრდილოეთი ანუ ხიბინსკაია-იმანდრა (ფართობია 328 კმ², სიგრძე დაახლოებით 55 კმ, სიგანე 3-5 კმ); ცენტრალური ანუ ეკოსტროვსკაია-იმანდრა (ფართობი 351 კმ², სიგანე დაახლოებით 12 კმ) და დასავლეთი ანუ ბაბინსკაია-იმანდრა (ფართობი 133 კმ²). ჩრდილოეთი და ცენტრალური იმანდრა დაკავშირებულია 700 მ სიგანის ეკოსტროვსკაიას სრუტით, ხოლო დასავლეთი იმანდრა ცენტრალურთან მოკლე სრუტით შიროკაია-სალმა.

ორივე აღნიშნული სრუტე ავტოგზის მ-18 „კოლა" აშენების გამო ნაწილობრივ ჯებირებითაა მოყრილი. ამ ღონისძიებამ მნიშვნელოვნად შეამცირა წყალცვლა იმანდრის სამ ნაწილს შორის და ფაქტობრივად ტბა სამ ნაწილად დაიყო. ტბის აღმოსავლეთ ნაწილს ბევრი მდინარე ერთვის, რომლებიც რთულ ტბიურ-მდინარეულ სისტემას ქმნიან. საერთო ჯამში ტბას დაახლოებით 20 მდინარე ერთვის. ცენტრალური იმანდრიდან სათავეს იღებს მდინარე ნივა.

ტბა საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. მაღალი დონეა ივნისის ბოლოს, დაბალი — აპრილში; იყინება ნოემბერში, ყინულისგან თავისუფლდება მაისში. ტბა მშფოთვარეა. იმანდრის წყლები გამოირჩევა მაღალი გამჭვირვალობით (11 მ-მდე). მდიდარია თევზით, მოიპოვება: სიგი, ჰარიუსი, გოჭალა და სხვა. 1952 წელს მდინარე ნივაზე ნივა ჰეს-1-ის შექმნის შედეგად იმანდრა გახდა მრავალწლიანი რეგულირების წყალსაცავი. გამოიყენება აგრეთვე ხე-ტყის დასაცურებლად და წყალმომარაგებისათვის. იმანდრის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზეა ქალაქი მონჩეგორსკი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რუსეთის ტბები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იმანდრა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  Имандра // Географическая энциклопедия (რუსული)
2. 1 2 3  Имандра .. Научно-популярная энциклопедия «Вода России» (რუსული)

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* VIAF: 315149497
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 315149497

 |
**ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი** (რუს. Ингушский государственный университет, ინგშ. Гlалгlай паччахьалкхен университет) — საჯარო უნივერსიტეტი მაგასში, ინგუშეთის რესპუბლიკაში. იგი დაარსდა 1994 წელს და ითვლება რუსეთის ერთ-ერთ ყველაზე ახალგაზრდა უნივერსიტეტად. 10 ფაკულტეტით და 42 აკადემიური განყოფილებით უნივერსიტეტი არის ყველაზე დიდი უმაღლესი სასწავლებელი რეგიონში.

ისტორია
-------

ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაყოფისა და ინგუშეთის რესპუბლიკის დაარსებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, 1992 წლის 4 ივნისს, ახლად ჩამოყალიბებულ ფედერალურ რეგიონში საჭირო გახდა ახალი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების დაარსება, რომელიც ეტაპობრივად გახდებოდა რესპუბლიკის მთავარი უნივერსიტეტი. შედეგად, 1994 წლის 23 აპრილს რუსეთის მთავრობის No380 განკარგულებით შეიქმნა ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, რომლის დამფუძნებელი იყო რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი განათლების სახელმწიფო კომიტეტი.

1994 წლის სექტემბერში უნივერსიტეტმა დაიწყო ფუნქციონირება და მდებარეობდა სტავროპოლის საფრენოსნო სკოლის ყოფილი ყაზარმის შენობაში, სოფელ ორჯონიკიძევსკაიაში.

2012 წლის 29 დეკემბერს ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპორტული კომპლექსის ტერიტორიაზე საცურაო აუზი გაიხსნა. 

უნივერსიტეტში მუშაობს 508 პედაგოგი, მათ შორის 53 პროფესორი - მეცნიერებათა დოქტორი და 275 ასოცირებული პროფესორი - მეცნიერებათა კანდიდატი, რომელთაგან 26-ს აქვს „რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი პროფესიული განათლების საპატიო მუშაკის" წოდება. ისინი უზრუნველყოფენ ლექციებს 22 სფეროში. სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 10 ათასს აღწევს. 

დაარსებიდან თითქმის 10 წლის შემდეგ, ინგუშის სახელმწიფო უნივერსიტეტს აქვს კამპუსები ინგუშეთის მთავარ ქალაქებში - ნაზრანი, სუნჟა და მაგასი, ახლად აშენებული კვლევითი ლაბორატორიებით და საერთო საცხოვრებლებით.

ფაკულტეტები
-----------

* ფილოლოგიის ფაკულტეტი

* ეკონომიკის ფაკულტეტი

* ეკონომიკისა და ფინანსების ფაკულტეტი

* სამართლის ფაკულტეტი

* ისტორიის ფაკულტეტი

* მედიცინის ფაკულტეტი

* ქიმიისა და ბიოლოგიის ფაკულტეტი

* ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტიმათემატიკის ფაკულტეტი

* ინჟინერიის ფაკულტეტი

* სასოფლო-სამეურნეო ინჟინერიის ფაკულტეტი

* პედაგოგიკის ფაკულტეტი

სტრუქტურა
---------

**ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კომპლექსი მოიცავს:**

* 8 კორპუსი;

* 106 საკლასო ოთახი;

* 31 ლაბორატორია;

* 27 სალექციო დარბაზი;

* 17 კომპიუტერული ლაბორატორია;

* ბიბლიოთეკები 4 სამკითხველო დარბაზით;

* ელექტრონული ბიბლიოთეკა რუსეთისა და მსოფლიოს წამყვან კატალოგებზე წვდომით;

* სპორტ-დარბაზი;

* 3 სტადიონი, რომელთაგან ერთს აქვს ხელოვნური საფარი;

* საცურაო აუზი;

* ბინის ტიპის საერთო საცხოვრებელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კვლევებისა და განვითარების 15 წელი
* ინგუშეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარქივებული 2021-01-20 საიტზე Wayback Machine.
* მეცნიერება ინგუში საზოგადოების ცხოვრებაში

სქოლიო
------

1. ↑  Decree of the Government of the Russian Federation of April 23, 1994 N 380 "On the Ingush State University" (In Russian)
2. ↑  The Republic of Ingushetia. Chronicle of the formation of 1991-2002.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-13. ციტირების თარიღი: 2020-10-03.
3. ↑  first swimming pool was built in Ingushetia დაარქივებული 2014-03-18 საიტზე Wayback Machine.  (In Russian)
**ზურაბ ლავრენტის ძე სოტკილავა** (დ. 12 მარტი, 1937, სოხუმი, საქართველოს სსრ — გ. 18 სექტემბერი, 2017, მოსკოვი, რუსეთი) — ოპერის მომღერალი, ტენორი, საქართველოსა და საბჭოთა სახალხო არტისტი (1979), პედაგოგი,თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის პროფესიული სახელმწიფო თეატრის სოლისტი (1965–1974), მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი, მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი (1974–2017), ბოლონიის სამუსიკო აკადემიის საპატიო აკადემიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

ზურაბ სოტკილავა 1937 წელს სოხუმში დაიბადა. სპორტული კარიერის შემდეგ სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, რომელიც 1960 წელს დაამთავრა. 1965 წელს დაასრულა თბილისის კონსერვატორიის პროფესორ დავით ანდღულაძის კლასი. 1965–1974 წლებში ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის აკადემიური თეატრის სოლისტი. 1966–1968 წლებში მივლინებული იყო მილანის საოპერო თეატრ „ლა სკალაში" სტაჟიორად. 1974 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი. 

სოტკილავას შესრულება გამოირჩევა გამომსახველობით, გემოვნებით, მგზნებარე ტემპერამენტით, ლირიკული სიფაქიზითა და დახვეწილი ოატატობით. პარტიები: აბესალომი (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი", არზაყანი ( ოთარ თაქთაქიშვილის „მთვარის მოტაცება"), ვოდემონი (პეტრე ჩაიკოვსკის „იოლანტა"), მანრიკო, ოტელო, რიჩარდი, რადამესი, ჰერცოგი (ვერდის „ტრუბადური", „ოტელო", „ბალ-მასკარადი", „აიდა", „რიგოლეტო"), ხოზე (ბიზეს „კარმენი"), კავაროდოსი (პუჩინის „ტოსკა"), ედგარი (დონიცეტის „ლუჩია დი ლამერმური"), ინდოელი სტუმარი (რიმსკი-კორსაკოვის „სადკო") და სხვა. 

ზურაბ სოტკილავა არის მრავალი საერთაშორისო ჯილდოსა და პრემიის ლაურეატი, მათ შორის ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა საერთაშორისო ფესტივალის მთავარი პრიზის - „ოქროს ორფევსი" (სოფია, 1968), ჩაიკოვსკის სახელობის IV საერთაშორისო კონკურის მეორე პრემია, ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1983) და სხვ. 

1975 წლიდან მოსკოვის კონსერვატორიის პედაგოგი.

აფხაზეთის ომის შემდეგ გამოირჩეოდა მტკიცე სამოქალაქო პოზიციით - ინტერვიუებსა და საუბრებში არაერთხელ აღუნიშნავს, რომ ჩავა სოხუმში მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ყველას შეეძლება ჩასვლა.

ლიტერატურა
----------

* *სვანიშვილი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 476-477.

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა ქართველი ტენორი, ზურაბ სოტკილავა
2. ↑  სულ ახსოვდა სოხუმი, თუმცა ჩასვლით არ ჩასულა. ერთხელ პირად საუბარში მითხრა და მერე ინტერვიუშიც გაიმეორა, რომ ჩავა სოხუმში მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ყველას შეეძლება ჩასვლა.
**თორღვაის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მუცოს ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში, არხოტის ხეობაზე გამავალი გზის ზემოთ, 250 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. კოშკი (3,9 x 3,4 მეტრი) ოთხსართულიანია (სიმაღლე 11,7 მეტრი). პირველი სართულის შიდა ზომებია 2,27 x 1,88 მეტრი, ბოლო სართულისა - 2,45 x 2,25 მეტრი. ნაგებია ნატეხი ქვით. სახურავი და სართულშუა გადახურვა ჩაქცეულია. შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთითაა, მიწიდან 2,35 მეტრ სიმაღლეზე. კარი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული და წირთხლებში საურდულე ხვრელები აქვს. მეორე და მესამე სართულის კედლებში მაღალი სათოფურებია გაჭრილი. მესამე სართულს სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით თითო თაღოვანი სარკმელი აქვს. მეოთხე სართულზე, ოთხივე მხარეს, დიდი სწორკუთხა ღიობებია. პირველი სართული სამალავი იყო, მეორე და მესამე - საცხოვრებელი, მეოთხე - სათავდაცვო. კედლებში შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის ხის კოჭების ბუდეები. კოშკს მიწურბანიანი სახურავი ჰქონდა.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 277-278.
თორნიკე ქურდაძე
თორნიკე ქურდაძე (დ. 8 ივლისი, 1968, თბილისი — გ. 16 ოქტომბერი, 1994, ცხინვალის რეგიონი) — აფხაზეთის ომის მონაწილე, მაშველთა კორპუსის ოპერატიული სამმართველოს უფროსი, ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით დაჯილდოებული (1993 წელს ტამიშის ოპერაციის წარმატებით შესრულების გამო).

ბიოგრაფია
---------

თორნიკე ქურდაძე დაიბადა 1968 წლის 8 ივლისს, ქალაქ თბილისში, მან დაამთავრა თბილისის 115 საჯარო სკოლა, სწავლობდა თბილისის მართვის ინსტიტუტში იურიდიულ ფაკულტეტზე, საქართველოში საომარი მოქმედებების დროს, 1992-1993 წლებში მონაწილეობდა ოჩამჩირეში განთავსებული  საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 24 - ბრიგადის, შტაბის მიერ დაგეგმილ სხვადასხვა სამხედრო ოპერაციებში, ერთ-ერთი სამხედრო დანაყოფის მეთაურის რანგში, 1993 წლის ივლისში ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ტამიშთან, "პიტომნიკის" ტერიტორიაზე ბლოკირებულ რუსული დესანტის განადგურების წარმატებით დასრულებისთვის, სახელმწიფო მეთაურის მიერ დაჯილდოებული იყო ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით. ომის შემდეგ დაინიშნა საქართველოს მაშველთა კორპუსის ოპერატიული სამართველოს უფროსად სადაც მუშაობდა გარდაცვალებამდე.

გარდაცვალება
------------

1994 წლის  16-ოქტომბერს ქ. ცხინვალის შესასვლელთან მასზე ოსმმა სეპარატისტებმა განახორციელეს თავდასხმა მიიღო მრავლობითი სიცოცხლისთვის შეუთავსებელი ჭრილობები გარდაიცვალა 17-ოქტომბერს 26 წლის ასაკში. დაკრძალულია თბილისში საბურთალოს-საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

1994 წლის სტატია გაზეთ "საქართველოს რესპუბლიკა"-დან თორნიკე ქურდაძის შესახებ
**ზურაბ (ზურა) რთველიაშვილი** (დ. 16 ოქტომბერი, 1967, ქ. ყარაღანდა, ყაზახეთის სსრ, — გ. 20 აპრილი, 2021, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მულტიმედია არტისტი და აქტივისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტი. 1987-1990 წლებში მონაწილეობდა ეროვნულ მოძრაობაში. 1990-იან წლებში გამოდიოდა პოეტური პერფორმანსებით დავით ჩიხლაძესთან, შოთა იათაშვილსა და სხვებთან ერთად. მონაწილეობდა 2003 წელს ვარდების რევოლუციის პერიოდის საპროტესტო გამოსვლებში. 2005 წლიდან გამოდიოდა ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის მთავრობის კრიტიკით. იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია ​„თანასწორობის ინსტიტუტის" ერთ-ერთი ლიდერი. 2010–2020 წლებში პოლიტიკური დევნილის სტატუსით ცხოვრობდა შვედეთში. გამოქვეყნებული ჰქონდა რამდენიმე პოეტური კრებული; მონაწილეობდა პოეტურ პერფორმანსებში საქართველოსა და ევროპის ქვეყნებში. მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, ნორვეგიულ, ჰოლანდიურ, უკრაინულ, რუსულ, ირანულ, აზერბაიჯანულ და ბენგალურ ენებზე. რამდენიმე როლი შეასრულა სხვადასხვა ფილმში, მ. შ. მთავარი როლი გერმანელი რეჟისორის ჯულიან რადლმაიერის მხატვრულ ფილმებში „მოლანდება ევროპაში" (2011) და „ბიურგერული ძაღლის თვითკრიტიკა" (2017). შვედეთში ცხოვრების პერიოდში რთველიაშვილი თანამშრომლობდა სტოკჰოლმის ავანგარდულ თეატრთან GILJOTIN, სადაც დაიდგა მისი ექსპერიმენტული სპექტაკლი PASS PORT. 2018 წელს მისმა პოეტურმა კრებულმა „პოეზიის დიქტატურა" პრემია „საბა" მიიღო წლის საუკეთესო პოეტური კრებულისათვის. გარდაიცვალა 2021 წლის 20 აპრილს ავადმყოფობის შედეგად.

წიგნები
-------

* *ირექცია*, 1997
* *აპოკრიფი*, 2001
* *ანარქი*, 2005
* *პოეზიის დიქტატურა*, თბ. გამომცემლობა ინტელექტი, 2017, ISBN 978-9941-470-66-0

კინო
----

* *მოლანდება ევროპაში*, რეჟისორი ჯულიან რადლმაიერი, 2011
* *ბიურგერული ძაღლის თვითკრიტიკა*, რეჟისორი ჯულიან რადლმაიერი, 2017

პრემიები და ჯილდოები
--------------------

* ლიტერატურული პრემია „საბა" 2018 წელს წიგნისათვის „პოეზიის დიქტატურა"

სქოლიო
------

1. ↑  Catalog of the German National Library<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
2. ↑  ინტერვიუ ზურაბ რთველიაშვილთან დაარქივებული 2021-04-20 საიტზე Wayback Machine.. Invités Levure 13.
3. ↑  პოეტი ზურაბ რთველიაშვილი გარდაიცვალა. „რადიო თავისუფლება". აპრილი 20, 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 1061522784
* ISNI: 0000 0000 3770 8345
* LCCN: n99043512
* VIAF: 21473023
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 21473023

 |