recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნატალია პავლიაშვილი** (დ. 5 მაისი, 1957, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ექიმი-პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2003).

ბიოგრაფია
---------

1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1980-1981 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ალერგოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი; 1981-1990 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი; 1990-1993 წლებში - უფროსი მასწავლებელი; შემდგომში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა, რომლებიც ეხება მიკროჰემოცირკულაციას, ონკოლოგიის, „მოჭყლეტვის სინდრომის" საკითხებს. ეკუთვნის „სასუნთქი სისტემის პათოფიზიოლოგიის" სასწავლო-მეთოდური მითითება. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1987 წელს „რეგიონური სისხლის მიმოქცევისა და მიკროჰემოცირკულაციის ცვლილებები ანთებად კერაში ავთვისებიანი სიმსივნური ზრდის დროს".
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2003 წელს „ორგანიზმის რედოქს-სტატუსის, ერითროციტების და მიკროჰემოცირკულაციის ცვლილებების როლი ხანგრძლივი ზეწოლის სინდრომის პათოგენეზში და მათი კორექციის გზების ძიება".

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* საქართველოს პათოფიზიოლოგთა საზოგადოება, წევრი

ბიბლიოგრაფია
------------

* პათოფიზიოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი (რედაქტორი) // ნაწილი 1, თბ. 2019, გვ. 120 - ISBN: 9789941956782

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 232
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ჯაფარიძე ი. თბ. 2012, გვ. 359

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნატალია პავლიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
„მფრინავი შოტლანდიელის" ექსპრეს მატარებელი 1928 წელს. გამწევი ლოკომოტივია A1 კლასის ნ. 2547 *Doncaster*
***„მფრინავი შოტლანდიელი"*** (ინგლ. Flying Scotsman) — სამგზავრო ექსპრეს მატარებლის სერვისი, რომელიც ინგლისისა და შოტლანდიის დედალაქებს შორის 1862 წლიდან დადის. მას ამჟამად მატარებლების საოპერატორო კომპანია *East Coast* ხელმძღვანელობს.

ისტორია
-------

East Coast Main Line-ი რომელზეც *მფრინავი შოტლანდიელი* მოძრაობდა, XIX საუკუნეში პატარა სარკინიგზო კომპანიების მიერ აშენდა, მაგრამ შერწყმებმა და შესყიდვებმა მხოლოდ სამი კომპანიის კონტროლ ქვეშ დატოვა ეს ხაზი, ეს კომპანიები იყვნენ: North British Railway, North Eastern Railway და Great Northern Railway. 1860 წელს ამ სამმა კომპანიამ დააარსა East Coast Joint Stock (აღმოსავლეთ სანაპიროს ერთობლივი ფონდი), მომსახურებისას კი კომპანიები საერთო გადამყვან საშუალებებს იყენებდნენ. სწორედ ამ შეთანხმებით დაედო საფუძველი *მფრინავი შოტლანდიელის* გაჩენას.

ფაქტი
-----

* *მფრინავი შოტლანდიელი* წარმოადგენს მატარებელს, რომელსაც ყველაზე დიდი ხნის მანძილძე (1862 წლიდან) არ შეუცვლია თავისი დასახელება და მარშრუტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მფრინავი შოტლანდიელი***

* The LNER Encyclopedia
* East Coast Website
* The National Railway Museum
* The official National Railway Museum print website containing many Flying Scotsman prints and posters]
* Winchester, Clarence, რედ. (8 March 1935), „The Flying Scotsman", *Railway Wonders of the World*, pp. 183-188,. წაკითხვის თარიღი: 2 მაისი 2014 დაარქივებული 10 June 2014[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები , description of the train in the 1930s

სქოლიო
------

1. ↑  ელმავალ მშენებელი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-09-10. ციტირების თარიღი: 2014-05-02.
**ავთანდილ ჭიჭინაძე** (დ. 16 სექტემბერი, 1921, ჭოლევი ― გ. უცნობია) — ქართველი მეცნიერი მანქანათმცოდნეობის დარგში და სპორტსმენი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972), რსფსრ-ის მეცნიერების და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1982). იყო სსრკ-ის სპორტის ოსტატი აკადემიურ ნიჩბოსნობაში, სსრკ-ის ჩემპიონი 1951-1953 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

1944 წელს დაამთავრა მოსკოვის ტრანსპორტის ინჟინერთა ელექტრომექანიკური ინსტიტუტის ელექტრული ტრანსპორტის ფაკულტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ამავე ინსტიტუტში, აგრეგატულ საავიაციო ქარხანაში. 1956 წლიდან მუშაობდა ა. ბლაგონრავოვის სახელობის მანქანათმცოდნეობის ინსტიტუტში, 1965 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის მასალათა ფრიქციული კვლევის ლაბორატორიის გამგეა. მუშაობდა ხახუნის, ცვეთისა და შეზეთვის პრობლემებზე. მან ჩამოაყალიბა და დასაბამი მისცა ახალ სამეცნიერო მიმართულებას - „თბური დინამიკა და ფრიქციული წყვილების ხახუნისა და ცვეთის მოდელირება", მისი რედაქციით გამოვიდა ცნობარი „პოლიმერები მანქანებისა და ხელსაწყოების ხახუნის კვანძებში".

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 402.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავთანდილ ჭიჭინაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მეისნერის ეფექტი. მაგნიტური ველის ძალწირები გამოდევნილნი არიან ზეგამტარიდან, როდესაც ის იმყოფება კრიტიკულ ტემპერატურაზე ქვემოთ
**მეისნერის ეფექტი** — მოვლენა, როდესაც მაგნიტური ველი გამოიდევნება ზეგამტარიდან და გადადის ზეგამტარულ მდგომარეობაში. ეს მოვლენა აღმოაჩინეს გერმანელმა ფიზიკოსებმა მეისნერმა და ოსჩენფილდმა როდესაც ზომავდნენ მაგნიტური ველის განაწილებას ზეგამტარის გარეთ. თუ მაგნიტურ ველში მოთავსებულ ნიმუშსს გავაციებთ კრიტკულ ტემპერატურამდე, მასში არსებული ველის განულდება, გამოიდევნება. ეს მოვლენა არ აღიწერება კლასიკური მექანიკით და ზეგამტარებისთვის დამახასიათებელ ერთ-ერთ თვისებას წარმოადგენს.

განმარტება
----------

მაგნიტის მაგნიტური ლევიტაცია თხევადი აზოტით გაციებულ ზეგამტარზე.
სუსტ მაგნიტურ ველში ზეგამტარი გამოდევნის თითქმის მთელ მაგნიტურ ველს. ეს გამოწვეულია ზედაპირზე წარმოქნილი ელექტრული დენის მიერ. ეს ზედაპირული დენი ქმნის მაგნიტურ ველს, რომელიც ანულებს ნიმუშის მოცულობაში არსებულ ველს. ნიმუშის ზედაპირზე, ველი სრულიად არ ნულდება, მაგნიტური ზედაპირის სისქე ზეგამტარი ნიმუშის ერთ-ერთი მახასიათებელი სიდიდეა და ცნობილია როგორც შეღწევის სიღმე. ნებისმიერი იდეალური გამტარი, მაგნიტურ ველში მოთავსებისას წარმოქმნის ზედაპირულ დენებს, რომელიც, თავის მხრივ, ქმნის გამანულებელ მაგნიტურ ველს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ზეგამტარობა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მეისნერის ეფექტი***

* Maglev Trains დაარქივებული 2011-10-04 საიტზე Wayback Machine.  Audio slideshow from the National High Magnetic Field Laboratory discusses magnetic levitation, the Meissner Effect, magnetic flux trapping and superconductivity.
* Meissner Effect (Science from scratch) Short video from Imperial College London about the Meissner effect and levitating trains of the future.
* Introduction to superconductivity დაარქივებული 2016-01-25 საიტზე Wayback Machine.  Video about Type 1 Superconductors: *R*=0/Transition temperatures/**B** is a state variable/Meissner effect/Energy gap (Giaever)/BCS model.
* Meissner Effect (Hyperphysics)
* Historical Background of the Meissner Effect დაარქივებული 2014-08-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Meissner, W.; R. Ochsenfeld (1933). „Ein neuer Effekt bei Eintritt der Supraleitfähigkeit". *Naturwissenschaften*. **21** (44): 787–788. Bibcode:1933NW.....21..787M. doi:10.1007/BF01504252.[*მკვდარი ბმული*]
**აგიგატ ალი ყიზი რზაევა** (აზერ. Həqiqət Rzayeva; დ. 20 მაისი 1907, ლენქორანი, ბაქოს გუბერნია — გ. 2 აგვისტო 1969, ბაქო) — აზერბაიჯანელი საოპერო, სახალხო და ესტრადის მომღერალი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1943).

კარიერა
-------

აგიგატ რზაევა ლენქორანთან მდებარე პატარა სოფელში დაიბადა. 1917 წელს აგიგატმა სწავლა დაიწყო მარიამ ბაირამალიბეკოვის სკოლაში, რომლის სახელოვნებო წრეებში მას სასიმღერო და დრამატული უნარების განვითარება შეეძლო.

გასაბჭოების შემდეგ რზაევა ბაქოში გადავიდა პედაგოგიურ სწავლებელში სწავლის გასაგრძელებლად. აქ სასწავლების სამოყვარულო დრამატულ წარმოდგენებში გამოსვლისას იგი ოპერითა და პროფესიული თეატრით დაინტერესდა. 

1927 წელს რზაევა მიწვეულ იქნა მოსმენზე, რომლის შედეგად იგი მიღებულ იქნა მირზა ფატალი ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. იმავდროულად მან აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ჩააბარა, სადაც მუღამებსა და ოპერას სწავლობდა.

დაქორწინებული იყო ჰუსეინ რზაევზე, რომელიც ოპერისა და ბალეტის თეატრის დამდგმელი იყო. მათი ორი ვაჟიშვილი მუსიკოსი გახდა, ხოლო ქალიშვილი - ბაქოს მუსიკალური აკადემიის ლიტერატურის მასწავლებელი.

სქოლიო
------

1. ↑  P3AEBA, Агигат Кули кызы // Театральная энциклопедия. — Советская энциклопедия, 1965. — Т. IV. — С. 605.
**აგზნების ავტომატური რეგულირება** — ელექტრულ მანქნანათა აგზნების დენის ავტომატური ცვლა მოცემული პირობების შესაბამისად. ხორციელდება სინქრონული გენერატორების, მძლავრი სინქრონული ძრავების, სინქრონული კომპენსატორების, მუდმივი დენის გენერატორებისა და ძრავების და სხვა სპეციალური ელექტრული მანქნაების აგზნების გრაგნილში ძაბვის შეცვლით. ძაბვის შეცვლა იწვევს აგზნების დენის ძალის ცვლილებას და აქედან გამომდინარე ღუზის გრაგნილში ძირითადი მაგნიტური ნაკადისა და ემძ ცვლილებას. სინქრონული გენერატორების აგზნების ავტომატური რეგულირება უზრუნველყოფს განსაზღვრული ძაბვის დონეს ელექტროქსელში, აგრეთვე მათი პარალელური მუშაობის მდგრადობის საერთო ქსელში, უნარჩუნებს მანქანის მუშა ორგანოს ბრუნვითი სიხშირის მუდმივობას მუდმივი დენის ამძრავებში. განასხვავებენ პროპორციული და ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირების დროს აგზნების დენი იცვლება მანქანის მომჭერებზე ძაბვის მოცემული მნიშვნელობიდან გადახრის პროპორციულად. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირება სათანადო სიზუსტით ვერ უზრუნველყოფს ძაბვის შენარჩუნებას შორეული გადაცემის ხაზებზე მომუშავე ელექტროსადგურებში და ვერც მაშინ, როცა სისტემის მკვეთრად ცვალებადი დატვირთვის გამო მნიშვნელოვნად მერყეობს ძაბვა. ასეთ შემთხვევაში იყენებენ ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას, რომლის ეფექტურობის ასამაღლებლად აგზნების რეგულირება ხდება ძაბვის გადახრის ან დენის, ძაბვის, სიხშირისა და სხვა წარმოებულის მიხედვით. ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას ახასიათებს სწრაფქმედება და აგზნების სისტემის დიდი სიმძლავრე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 55.
**ავთანდილ ცოტნიაშვილი** (დ. 1 თებერვალი, 1936, სოფ. ერედვი, ახლანდ. ერედვის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 მაისი, 1998, გორი) — ქართველი პროფესორი, პუბლიცისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი.

მისი პუბლიცისტური მოღვაწეობის ძირითადი ნაწილი მიეძღვნა ქართულ-ოსურ ლიტერატურულ ურთიერთობებს, რაც გადმოცემულია მის სადისერტაციო ნაშრომსა და წიგნებში.

დაიბადა იოსებ ცოტნიშვილისა და ნატა გალეგაშვილის ოჯახში. დაასრულა ერედვის რვაწლიანი სკოლა და შემდეგ სწავლა გაგრძელა ბერულის საშუალო სკოლაში, რომლის წარჩინებით დამთავრებისთანავე ჩაირიცხა სამხრეთ ოსეთის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (შემდგომ ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტი).

სხვადასხვა დროს სწავლობდა მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტში, გაიარა ასპირანტურის კურსი შოთა რუსთაველის სახლობის ლიტერატურის ინსტიტუტში და დაიცვა დისერტაცია აკადემიკოს გიორგი ციციშვილის ხელმძღვანელობით.

მუშაობდა საქართველოს კომკავშირის ცკ-ში სხვადასხვა პოზიციაზე, ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეულ პროფესორად, ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტად.

აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ, ოსურ და რუსულ პერიოდულ გამოცემებთან და ინტენსიურად ბეჭდავდა სამეცნიერო-პუბლიცისტურ წერილებს. ცხოვრების დიდი ნაწილი მიუძღვნა ქართული ფოლკლორისა და ლიტერატურის, ქართულ-ოსური ურთიერთობების მიმართულებებით კვლევით საქმიანობას. სიცოცხლის ბოლომდე კითხულობდა ლექციებს ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

შრომები
-------

* ქართულ-ოსური ლიტერატურული ურთიერთობის შესახებ, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1966;
* ქართულ-ოსური ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიიდან, მე-19 ს. შუა წლებიდან დღემდე, ცხინვალი, სამხრეთ ოსეთის წიგნის გამ-ბა, 1968;
* მე-19 საუკუნის დასასრულისა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის ქართული პერიოდიკა ქართულ-ოსური ურთიერთობის შესახებ, ცხინვალი, ირისთონი, 1990;

ლიტერატურა
----------

* ს. ყურაშვილი, ახალი ერედვი, სტალინირი, 1950
* ალ. მღებრიშვილი, XX საუკუნის ცხინვალის ლიტერატურულ-კულტურული ცხოვრების ისტორიისათვის, თბილისი, 2003
* ვ. საბანაძე, ცხინვალი და ცხინვალელები, გორი, 1990
* ზ. ცოტნიაშვილი, ქართულ-ოსური ურთიერთობა პრესაში XX-XXI საუკუნეების მიჯნაზე, თბილისი, 2005

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავთანდილ ცოტნიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ავთანდილ მაისაშვილი** (დ. 14 იანვარი, 1927, თბილისი) — ქართველი ინჟინერები.

ბიოგრაფია
---------

1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1950-1954 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N7 სამშენებლო ტრესტ „საქშახტმშენში" ინჟინრად, სამშენებლო ტრესტ „თბილმეტრომშენში" — ოსტატად და ცვლის უფროსად. 1954-1956 წლებში საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „საქსურსათმშენის" N8 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს სამუშაოთა მწარმოებლად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად. 1956-1957 წლებში ამავე ტრესტის გურჯაანის N6 სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1957-1972 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N2 სამშენებლო ტრესტის ლილოს რკინაბეტონის კონსტრუქციების ქარხნის მთავარი ინჟინერი, დირექტორი. 1972-1977 წლებში შემდეგ თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, შემდეგ მთავარი ინჟინერი. 1977-1997 წლებში ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროსთან არსებული IV მთავარი სამმართველოს სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს. 1997 წლიდან ამავე სამმართველოს ბაზაზე შექმნილი შპს „სპეცმედმშენის" დირექტორია. მისი მონაწილეობით აიგო გურჯაანის, ხირსის, წნორის, ვაზისუბნის, შრომისა და სხვა ღვინის ქარხნები, გურჯაანის, სიღნარისა და ლაგოდეხის რაიონებში. ხელმძღვანელობდა ჯანდაცვის სამინისტროს IV მთავარი სამმართველოს დაქვემდებარებაში არსებული თბილისის, ლიკანის, წყალტუბოს, გაგრის, ქობულეთის, მწვანე კონცხისა და ბათუმის საკურორტო-სამკურნალო ობიექტების მშენებლობა-რემონტსა და რეკონსტრუქციას.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის მედალი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 361

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავთანდილ მაისაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსანდრე ნათიშვილი** (დ. 15 მაისი, 1878, თბილისი — გ. 3 მაისი, 1959) — ქართველი ექიმი და პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1944-1959), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1940), ლენინის, საპატიო ნიშნის და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი 1905 წელს. 1918 წლიდან იყო თბილისის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის ნორმალური ანატომიის კათედრის გამგე; 1919–1920 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის დეკანი; 1921–1930 წლებში ხელმძღვანელობდა უნივერსიტეტის ჰისტოლოგიის კათედრას; 1923-1925 წლებში ამავე უნივერსიტეტის პრორექტორია; 1930–1932 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პრორექტორი; 1944–1947 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე და სასწავლო ნაწილის გამგე; 1946-1950 წლებში საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ბიოლოგიურ და მედიცინის მეცნიერებათა განყოფილების თავმჯდომარე. მანვე შექმნა პლასტიკური ანატომიის კათედრა სამხატვრო აკადემიაში (1924), შინაურ ცხოველთა ანატომიის კათედრა ზოოვეტერინალურ ინსტიტუტში (1932), ანატომიის კათერდა ფიზკულტურის ინსტიტუტში. 

1946 წელს ორგანიზება გაუკეთა და სათავეში ჩაუდგა ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტს, რომელიც 1959 წლიდან ატარებს მის სახელს. მეცნიერული ანატომიის ფუძემდებელი და უმაღლესი სამედიცინო განათლების ერთ-ერთი ორგანიზატორი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1917), პროფესორი (1918). გამოქვეყნებული აქვს 80 სამეცნიერო შრომა, რომლებიც ძირითადად ეძღვნება ნაწლავების ანატომიას. დაამუშავა ანატომიური და ჰისტოლოგიური ტერმინოლოგია ქართულ ენაზე. გამოსცა ადამიანის ნორმალური ანატომიის, პლასტიკური ანატომიისა და შინაურ ცხოველთა ანატომიის და სხვა სახელმძღვანელო.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
----------------------------------------

* თბილისის ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა საკავშირო საზოგადოების გამგეობა, წევრი (1949–1959)
* ანთროპოლოგთა და ეთნოლოგთა საზოგადოების თავმჯდომარე (1924-)
* თბილისის ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა საზოგადოება, თავმჯდომარე (1952–1959)
* საქართველოს სამედიცინო საზოგადოება, თავმჯდომარე (1926–1932)
* საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1944–1959)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1951 — ლენინის ორდენი
* 1946 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1940 — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* საპატიო ნიშნის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ალექსანდრე ნათიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ალექსანდრე ნათიშვილი — ბიბლიოვიკი
**ალექსანდრე ლორთქიფანიძე** (დ. 12 ოქტომბერი, 1988, თბილისი) — ქართველი ავტორი, მსახიობი და ტელეწამყვანი.

ბიოგრაფია
---------

ალექსანდრე ლორთქიფანიძე დაიბადა 1988 წელს, თბილისში. 2009 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით, ხოლო 2011 წელს იმავე უნივერსიტეტის ტელე-კინო დრამატურგიის ფაკულტეტი, მაგისტრის ხარისხით.

ალექსანდრე ლორთქიფანიძე სხვადასხვა დროს მუშაობდა რადიოსა და ტელევიზიაში წამყვანად და სცენარისტად. იყო ტელეგადაცემის *სარჩევი* ავტორი და წამყვანი. მუშაობს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სცენარისტად და დაარსებიდან მიჰყავს ლიტერატურული შოუ *წიგნების თარო.*

არის საქართველოს ელიტარული ინტელექტკლუბის წევრი და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების კაპიტანი თამაშში *რა? სად? როდის?*. თავისუფალ დროს წერს მუსიკას. ჰყავს მეუღლე — ანა მარდალეიშვილი და 2 შვილი: ლილიანა და პაოლო.

ალექსანდრე ლორქიფანიძე იყო პოეტური ჯგუფის *ვარდისფერი ავტობუსი* ერთ-ერთი დამაარსებელი. მას ეკუთვნის პერსონალური პოეტური კრებულები: „ლურჯი", „პოლი პოლაკი", „გამჭვირვალე" (კრებულში გაერთიანებულია სამლექსიანი ციკლიც, რომელსაც ავტორი „ანა ბერიას" ფსევდონიმით აქვეყნებდა) და „მოწითალო და მოშავო". გარდა პოეტური მოღვაწეობისა, დაწერილი აქვს კინოსცენარები და პიესები, რომლებიც სხვადასხვა დროს ქართული თეატრის სცენაზე დაიდგა. მისი მოთხრობები გამოქვეყნებულია სხვადასხვა პროზაულ კრებულში, მათ შორის 2011, 2012 და 2013 წლებში შესულია კრებულში 15 საუკეთესო მოთხრობა.

ჯილდოები
--------

ალექსანდრე ლორთქიფანიძე "წიგნის ქომაგი 2020-ის" დაჯილდოებაზე
ალექსანდრე ლორთქიფანიძეს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული ჯილდო. 2009 წელს დაჯილდოვდა ახალგაზრდული ლიტერატურული კონკურსის „ალუბლობა" მთავარი პრიზით. 2011 და 2012 წლებში მიიღო 24 საათიანი თეატრალური ფესტივალის მთავარი პრიზი. 2016 წელს მისმა პიესამ *კუნძული* ახალგაზრდა დრამატურგთა კონკურსში გაიმარჯვა, რომლის სცენარის მიხედვით გადაღებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი *გადაკარგულები* კანის ფესტივალზე იყო წარდგენილი. 2019 წელს ალექსანდრე ლორთქიფანიძემ პიესების კრებულით „დისტოპიესები" გაიმარჯვა ლიტერატურულ კონკურსში „საბა", წლის საუკეთესო პიესის კატეგორიაში.

შემოქმედება
-----------

* „გამჭვირვალე". (2013). გამომცემლობა „ინტელექტი". ISBN 978-9941-446-64-1.
* „მოწითალო და მოშავო". (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში". ISBN 978-9941-474-29-3.
* „დისტოპიესები". (2017). გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში". ISBN 978-9941-467-84-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ალექსანდრე ლორთქიფანიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ალექსანდრე ლორთქიფანიძე Facebook-ზე
* ალექსანდრე ლორთქიფანიძე ქართული რა?სად?როდის?-ის ოფიციალურ გვერდზე

სქოლიო
------

1. ↑  ალექსანდრე ლორთქიფანიძე intelekti.ge-ზე
2. ↑  ლიტერატურული კონკურსის „საბა" ლაურეატები saba.com-ზე.
3. ↑  „გამჭვირვალე" intelekti.ge-ზე.
4. ↑  „მოწითალო და მოშავო" saba.com-ზე.
5. ↑  „დისტოპიესები" saba.com-ზე.
მოწინააღმდეგეთა ქვების მოძრაობის მიმართულება
**ნარდი** — სამაგიდო თამაში ორი მოთამაშისათვის სპეციალურ დაფაზე, რომელიც ორ ნაწილადაა გაყოფილი და რომელზეც მოთამაშეები შაშებს გადაანაცვლებენ გაგორებულ კამათელზე ამოსული ქულის მიხედვით. მოთამაშე იგებს დაფიდან ყველა შაშის ამოღებით. ნარდის თამაშის მრავალი ვარიანტი არსებობს, თუმცა ყველა მათგანს საერთო ნიშნები აქვს. ნარდი ერთ-ერთი უძველესი სამაგიდო თამაშია მსოფლიოში.

მიუხედავად იმისა, რომ თამაშის მსვლელობაში გაგორებული კამათლის გამართლებას დიდი მნიშვნელობა აქვს, არანაკლებ მნიშვნელოვანია სტრატეგიაც. კამათლის ყოველ გაგორებაზე მოთამაშემ უნდა აირჩიოს შაშების გადათამაშების მრავალი ვარიანტიდან ერთი და გაითვალისწინოს მოწინააღმდეგის საპასუხო სვლებიც. მოთამაშეებს თამაშის დროს შეუძლიათ ფსონის ჩამოსვლაც. არსებობს გავრცელებული ტაქტიკების და კომბინაციების ცნობილი რეპერტუარიც.

ჭადრაკის მსგავსად კომპიუტერული მეცნიერები ნარდსაც დიდი ინტერესით სწავლობენ. ამ კვლევების წყალობით დამუშავებულია ნარდის სათამაშო პროგრამები, რომელთაც მსოფლიო კლასის მოთამაშე ადამიანების დამარცხება შეუძლიათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნარდი***

* ნარდი დაარქივებული 2012-01-19 საიტზე Wayback Machine.  Open Directory Project-ზე. (ინგლისური)
ტუილერის სასახლე 1865 წლისთვის. მარცხნიდან მარჯვნივ: სამხრეთის ფრთა, საათის სასახლე, ჩრდილოეთის ფრთა, თეატრის პავილიონი, მარსანის პავილიონი.
**ტიუილრი** — ფრანგი მეფეების სასახლე პარიზის ცენტრში, რომელიც ლუვრთან ერთიან კომპლექსს ქმნიდა (მათ აგრეთვე დაემატა ტუილერის თეატრი). ლუდოვიკო XVI-ის მმართველოვიდან დაწყებული იგი ყველა შემდგომი ფრანგი მონარქის რეზიდენციად იქცა. დაიწვა პარიზის კომუნის პერიოდში, 48 საათში და მას შემდეგ არ აღდგენილა.

სასახლის მშენებლობა დაიწყო 1564 წელს, ეკატერინე მედიჩის სურვილით. სასახლეს გააჩნდა უზარმაზარი ფასადი. მომავალში მას რეზიდენციად იყენებდნენ ჰენრი IV, ლუი XIV, ლუი XVI, აგრეთვე ლუი XVIII, შემდეგ ნაპოლეონ I და ნაპოლეონ III, 1871 წლის მაისში შენობის ხანძრის შედეგად განადგურებამდე. 

1882 წელს საფრანგეთის ეროვნულმა ასამბლეამ კენჭი უყარა შენობის დარჩენილი ნაწილის საბოლოოდ დანგრევას. მცირე ნაწილები დაცულია ლუვრში და სხვა მუზეუმებში თუ უნივერსიტეტებში.

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტიუილრის სასახლე***

1. ↑  Coeyman 1998, pp. 45–46.
2. ↑  „Paris". *Encyclopædia Britannica*. **17** (14th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 1956. p. 293.
3. ↑  Van Cappel de Premont, François. Du Pavillon Bullant au Château de la Punta.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 სექტემბერი 2015. ციტირების თარიღი: 17 March 2013.
**ტიურინგის იდეოლოგიური ტესტი** — იდეა, რომელიც შემოგვთავაზა ამერიკელმა ანარქო-კაპიტალისტმა ბრაიან კაპლანმა და შექმნილია იმის შესამოწმებლად, სწორად იაზრებს თუ არა ადამიანი თავისი იდეოლოგიური მოწინააღმდეგეების მოსაზრებებსა და არგუმენტაციას. ტესტის განმავლობაში მან უნდა უპასუხოს კითხვებს და დაწეროს ესეი, რომელშიც თავისი ოპონენტის პოზიციას დაიცავს. თუკი დამოუკიდებელი მსაჯულები ვერ შეძლებენ ამ ადამიანის პასუხების გარჩევას მისი ოპონენტის პასუხებისგან, ითვლება, რომ გამოსაცდელს კორექტულად ესმის ოპონენტების პოზიცია.

ტიურინგის იდეოლოგიურ ტესტს ეს სახელი ეწოდა ტიურინგის ტესტის ანალოგიით, რომლის გასავლელადაც პროგრამამ უნდა მოატყუოს დამოუკიდებელ მსაჯულს და თავი ადამიანად გაასაღოს.

ისტორია
-------

იდეა პირველად გამოთქვა კაპლანმა 2011 წელს, რითიც პასუხი გასცა პოლ კრუგმანის განცხადებას იმის თაობაზე, რომ აშშ-ის პოლიტიკის კონტექსტში ლიბერალებს უკეთ ესმით კონსერვატორების (და ლიბერტარიანელების), ვიდრე კონსერვატორებს (და ლიბერტარიანელებს) — ლიბერალების. ტიურინტის ტესტზე დაყრდნობით, რომელიც განკუთვნილია იმის შესამოწმებლად, შეძლებს თუ არა პროგრამა თავის ადამიანად გასაღებას, კაპლანმა შემოგვთავაზა ტიურინგის იდეოლოგიური ტესტი, როგორც კრუგმანის განცხადების შემოწმების ობიექტური ხერხი: იმ მხარემ, რომელსაც უკეთ ესმის თავისი ოპონენტების, უკეთაც უნდა გაიაროს ტიურინგის იდეოლოგიური ტესტი. კაპლანმა აგრეთვე საკუთარი კანდიდატურა წამოაყენა გამოსაცდელის როლში და დადო ნაძლევი იმაზე, რომ ლიბერტარიანელები უკეთ გაასაღებენ თავს ლიბერალებად, ვიდრე პირიქით.

კაპლანის იდეა დადებითად შეაფასა ილია სომინმა ბლოგში Volokh Conspiracy.

ნოე სმიტმა თავის ბლოგში გააკრიტიკა ტიურინგის იდეოლოგიური ტესტი იმის საფუძველზე, რომ იგი, ტესტი, იდეოლოგიის ზედაპირულ გაგებასა და იდეოლოგიაში წინააღმდეგობებისა და შეუსაბამობების ძებნის პროცესს ზრდის. ადამ გურიმ კრიტიკას პასუხი გასცა სტატიაში *The Umlaut*.

სქოლიო
------

1. ↑  Caplan, Bryan.  (2011-06-20) The Ideological Turing Test. EconLog. ციტირების თარიღი: 2013-01-30.
2. ↑  Somin, Ilya.  (2011-06-23) The Ideological Turing Test. ციტირების თარიღი: 2013-01-30.
3. ↑  Smith, Noah.  (January 18, 2014) Against the Ideological Turing Test. ციტირების თარიღი: January 18, 2014.
4. ↑  Gurri, Adam.  (January 20, 2014) Defending the Spirit of the Ideological Turing Test. *The Umlaut*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — თებერვალი 2, 2014. ციტირების თარიღი: January 20, 2014.
**ფედერიკო მაიორ სარაგოსა** (ესპ. Federico Mayor Zaragoza; დ. 27 იანვარი, 1934, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი პოლიტიკოსი, მწერალი, პოეტი და საზოგადო მოღვაწე. იუნესკოს გენერალური დირექტორი 1987-1999 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1934 წელს ბარსელონაში. 1956 წელს დაამთავრა კომპუტენსეს უნივერსიტეტი ბიოქიმიის სპეციალობით. 2 წლის შემდეგ აქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფარმაკოლოგიაში. 30 წლის ასაკში გახდა გრანადის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ფაკულტეტის პროფესორი. 1968-1972 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის რექტორი. 1973 წლიდან მადრიდის ავტონომიური უნივერსიტეტის ბიოქიმიის პროფესორია. 1974 წელს დააარსა სევერო ოჩოას სახელობის მოლეკულური ბიოლოგიის ცენტრი.

### პოლიტიკური კარიერა

სხვადასხვა დროს ეკავა მაღალი თანამდებობები საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში: ესპანეთის განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე (1974-1975 წწ.), ესპანეთის მთავრობის მეთაურის მრჩეველი (1977-1978 წწ.), ესპანეთის პარლამენტის დეპუტატი გრანადის საარჩევნო ოლქიდან (1977-1978 წწ.), განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი (1981-1982 წწ.), ევროპის პარლამენტის დეპუტატი ესპანეთიდან (1987-1989 წწ.). 

1978 წლიდან იუნესკოს გენერალური მდივნის მოადგილეა, ხოლო 1987-1999 წლებში გენერალური დირექტორი. 1997 წელს მისი ინიციატივით და იუნესკოს პატრონაჟით თბილისში გაიმართა პირველი მსოფლიო საყმაწვილო დელფიადა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფედერიკო მაიორ სარაგოსა ესპანეთის დეპუტატთა კონგრესის საიტზე დაარქივებული 2020-11-18 საიტზე Wayback Machine.  (ესპანური)
* ფედერიკო მაიორ სარაგოსა იუნესკოს საიტზე
* Federico Mayor Zaragoza (ინგლისური)(ესპანური)
* ფედერიკო მაიორ სარაგოსას სტატიები დაარქივებული 2016-03-24 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)(ესპანური)

სქოლიო
------

1. ↑  Federico Mayor Zaragoza. // fund-culturadepaz.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-08. ციტირების თარიღი: 2012-4-4.(ინგლისური)
2. ↑  რუსუდან მუხიგულაშვილი, დელფიადა უხმობს მუზებს, გაზ. საქართველოს რესპუბლიკა, თბილისი, 1997, 25 აპრილი, N94 (2467), გვ 1, 8

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იუნესკოს გენერალური დირექტორები |
| --- |
|  |
| 
* ჯულიან ჰაქსლი
	+ 1946-1948
* ხაიმე ტორეს ბოდეტი
	+ 1948-1952
* ჯონ ტეილორი
	+ 1952-1953
* ლიუტერ ევანზი
	+ 1953-1958
* ვიტორინო ვერონეზე
	+ 1958-1961
* რენე მაიო
	+ 1962-1974
* ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ
	+ 1974-1987
* ფედერიკო მაიორ სარაგოსა
	+ 1987-1999
* კიოტირო მაცურა
	+ 1999-2009
* ირინა ბოკოვა
	+ 2009-2017
* ოდრი აზულაი
	+ 2017-დან
 |

 |
**მღვიმეს ეკლესია** — არქეოლოგიური, არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილ სოფელ ჟინვალიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირას, ფერდობზე. განეკუთვნებოდა განვითარებულ შუა საუკუნეებს. განადგურდა ჟინვალჰესის კაშხალის მშენებლობის დროს. 1975-1979 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. ნასოფლარზე შემორჩენილი იყო ეკლესიის, ზურგიანი კოშკის, საცხოვრებელი კომპლექსის და ოთხკუთხა ნაგებობის ნანგრევები.

ეკლესია მდებარეობდა ნასოფლარ მღვიმეს განაპირას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, განეკუთვნებოდა VIII-IX საუკუნეებს. ნაგები იყო სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში ჰქონდა მოწყობილი. აღმოსავლეთით, ორი საფეხურით შემაღლებული, ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმლის წირთხლები და თაღი შირიმის ნათალი ქვებით იყო გამოყვანილი. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიშენებული იყო კუბური ტრაპეზი. საკურთხევლის წინ იდგა ნატეხი ქვით ნაგები კუბური ფორმის კვარცხლბეკზე ჯვრის ჩასასმელი სწორკუთხა ღრმულით. ეკლესიას ჩრდილო-დასავლეთიდან თანადროული მინაშენი ეკვროდა, რომლის შესასვლელიც ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში იყო მოწყობილი. მეორე მინაშენი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. იგი ეკლესიისათვის გვიანდელ შუა საუკუნეებში მიუშენებიათ.

ეკლესიაში გათხრილია ერთი სამარხი, ხოლო მის გარშემო, 33 ქვისსამარხი, ამოშენებულკედლებიანი სამარხი და აკლდამა. აღმოჩნდა XI-XIII საუკუნეების მინის მძივები, ბრინჯაოს სამაჯურები, ბეჭდები, საყურეები, რკინის სამაჯურები, სარდიონის მძივები და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ლომიძე ც. წერეთელი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 297.
**მწერიჭამიები** (ლათ. Eulipotyphla ან Lipotyphla, ძველად Insectivora) — ძუძუმწოვრების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 3-იდან (მცირე თეთრკბილა) 39 სმ (ტანრეკი) აღწევს. აქვთ წაგრძელებული თავი, რომელიც მეტწილად მოძრავი სხეული შემოსილია ნაზი ბალნით (თხუნელა, მთიხვი, ბიგა და სხვა), ზოგისა — ჯაგრით (ტანრეკი) ან რქოვანი ეკლებით (ზღარბი). ზოგს (ზღარბი) ძალზე მოკლე კუდი აქვს, ხოლო ზოგის (მთიხვი) კუდი თითქმის სხეულის საერთო სიგრძის ტოლია. ცნობილია ყოფილი მწერიჭამიების 9 ოჯახი: კბილნაპრალასებრნი, ტანრეკისებრნი, წავისებრი ბიგები, ოქროს თხუნელასებრნი, ზღარბისებრნი, ხტუნიები, ბიგასებრნი, თხუნელასებრნი, მთიხვისებრნი (დღეს აღარ არსებობს), რომლებშიც გაერთიანებულია 300-მდე სახეობა, დღეისათვის აერთიანებს 4 თანამედროვე ოჯახს (იხ. კლასიფიკაცია). გავრცელებული არიან თითქმის მთელ მსოფლიოში, გარდა ავსტრალიისა, სამხრეთ ამერიკის უმეტესი ნაწილისა და ანტრაქტიდისა. იკვებებიან მწერებით, პატარ-პატარა ხერხემლიანი ცხოველებით. მრავლდებიან წელიწადში 2—3 ჯერ. სარგებლობა მოაქვთ მავნე მწერების განადგურებით. არიან ტკიპების — საში დაავადებათა გადამტანების — შუამავალი მასპინძლები. ზოგიერთის (მთიხვი, თხუნელა და სხვა) ბეწვი ძვირფასია. ზოგი სახეობის (მთიხვი, კბილნაპრალა) რაოდენობა ძალზე შემცირებულია, რის გამოც მათ ყველგან იცავენ.

კლასიფიკაცია
------------

* მწერიჭამიები
	+ კბილნაპრალასებრნი
	+ თხუნელასებრნი
	+ ზღარბისებრნი
	+ ბიგასებრნი

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 263.
* *Дзержинский Ф. Я. Васильев Б. Д. Малахов В. В.*, Зоология позвоночных. 2-е изд, М.: Издат. центр «Академия», 2014. — 464 გვ. ISBN 978-5-4468-0459-7.

სქოლიო
------

1. ↑  Дзержинский, Васильев, Малахов 2014. sfn error: no target: CITEREFДзержинский,\_Васильев,\_Малахов2014 (help)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აკონკაგუა (მდინარე)**. |

**აკონკაგუა** (ესპ. Aconcagua) — მწვერვალი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინაში, სამხრეთ ამერიკის ანდებში. სიმაღლე 6960 მ (უმაღლესი მწვერვალი დასავლეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროში). მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ბათოლითი. ჩრდილოეთი და დასავლეთი კალთები დამრეცია, სამხრეთ კალთაზეა კლდეებისა და ყინულების ციცაბო კედელია. აგებულია დანალექ ქანებზე შეცოცებული ანდეზიტებით, რის გამოც შეცდომით ვულკანად იყო მიჩნეული. დაფარულია მუდმივი თოვლით. ფერდობებზე 7 მყინვარი ეშვება, რომელთა სიგრძე 6 კმ-მდეა.

აკონკაგუას დალაშქვრას ართულებდა ყინულით დაფარული ფერდობის არსებობა. პირველად 1897 წელს ავიდა მასზე ექსპედიცია ედუარდ ფიცჯერალდის მეთაურობით. აკონკაგუა ინკური სახელწოდებაა და „თეთრ გუშაგს" ნიშნავს. ვარაუდობენ, რომ კოლუმბისა და ესპანელი კონკისტადორების გამოჩენამდე ინკები ასული იყვნენ ანდების ასამდე მწვერვალზე, მათ შორის აკონკაგუაზე (მათს კვალს ამ მწვერვალის ფერდობებზე, 6600 მეტრის სიმაღლეზე მიაგნეს).

საქართველოდან აკონკაგუაზე პირველი ავიდა გია თორთლაძე (1996 წელს, რუსეთის ცხრაკაციანი ექსპედიციის წევრებთან ერთად). ეს მწვერვალი 2002 წელს დალაშქრა ბენო ქაშაკაშვილმა, 2004 წელს კი — ბიძინა გუჯაბიძემ (რუსეთის ექსპედიციის შემადგენლობაში).

გალერეა
-------

* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„აკონკაგუა"** ვიკისაწყობში.
* აკონკაგუა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. 1 2  აკონკაგუა — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2014-06-07.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
შვიდი მწვერვალი |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **აზია** | **სამხრეთი ამერიკა** | **ჩრდილოეთი ამერიკა** | **აფრიკა** | **ევროპა** | **ანტარქტიდა** | **ავსტრალია-ოკეანეთი** |
|  |
| 
 
ევერესტი 8 848 მ
 | 

აკონკაგუა6 962 მ
 | 

დენალი6 198 მ
 | 
 
კილიმანჯარო5 893 მ
 | 
იალბუზი 5 642 მ
 | 
მონბლანი 4 810 მ

 | 
 
ვინსონი4 892 მ
 | 
ჯაია4 884 მ
 | 
ვილჰელმი4 509 მ
 | 
კოსციუშკო2 228 მ
 |

 |

 |
**ფიშერინგის ციხესიმაგრე** (გერმ. Burg Vischering) — ციხესიმაგრე ლუდინგჰაუზენში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალია. XVI საუკუნეში კომპლექსი თითქმის მთლიანად აღადგინეს, მაგრამ ციხესიმაგრემ ძლიერი ციხის ფუნქციების შენარჩუნება მოახერხა. ფიშერინგის ციხესიმაგრე ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე კარგად შემონახული ციხესიმაგრეა მთელს მიუნსტერში. ციხე შედგება გარე თავდაცვითი ეზოსგან, კარიბჭეებისგან, თხრილისგან, ხიდისგან, მთავარი შენობისა და სამლოცველოსაგან.

ფიშერინგის ციხე აშენდა ეპისკოპოს გერჰარდ ფონ დერ მარკის დავალებით. თუმცა ის მალევე გადაეცა დროსტე ცუ ფიშერინგთა ოჯახს. დროსტე იყო ადგილობრივი ტიტული მემკვიდრეობით კეთილშობილი პირებისთის, რომლებიც ემსახურებოდნენ მიუნსტერის ეპისკოპოსებს. მთავარი შენობა არის ცხენის ფორმის სამსართულიანი ნაგებობა მასიური გარე კედლით. ციხე ხანძარმა გაანადგურა 1521 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დროს საჰაერო თავდასხმისგან მიღებული ზარალი უმნიშვნელო იყო.

ფიშერინგის ციხესიმაგრეში განთავსებულია მიუნსტერლანდმუზეუმი, რაინდობის გამოფენა პატარებისთვის, ასევე კაფე-რესტორანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official Website
* Burg Vischering auf burgenwelt.de in German

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფიშერინგის ციხესიმაგრე***
**ფიქრეთ ფარუხ-ოღლუ მამედოვი** (აზერ. Fikrət Fərrux oğlu Məmmədov; დ. 1 ივლისი, 1955, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი იურისტი, აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის იუსტიციის მინისტრი (2000 წლის აპრილიდან).

ბიოგრაფია
---------

ფიქრეთ მამედოვი დაიბადა 1955 წლის 1 ივლისს. 1977 წელს დაამთავრა ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ხოლო 1988 წელს - ბაქოს სოციალური მართვისა და პოლიტოლოგიის ინსტიტუტი.

კარიერა
-------

სამსახურეობრივი საქმიანობა დაიწყო 1977 წელს რაიონული პროკურორის მოადგილედ. შემდგომ იკავებდა ქალაქ ბაქოს პროკურატურის საგამოძიებო განყოფილების პროკურორის, რესპუბლიკის გენერალური პროკურატურის საორგანიზაციო-საკონტროლო განყოფილების უფროსი პროკურორისა და განყოფილების უფროსის თანამდებობებს. 1984 წელს გადაყვანილი იქნა აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების სამართალდამცავი ორგანოების ინსტრუქტორის თანამდებობაზე, სადაც 4 წლის განმავლობაში მუშაობდა.

მოგვიანებით ის დააწინაურეს გენერალური პროკურატურის სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამმართველოს უფროსად, ქალაქ სუმგაითის პროკურორად, ხოლო 1994-2000 წლებში - გენერალური პროკურორის მოადგილედ. 2000 წლის აპრილში დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრად. ამის შემდეგ 4-ჯერ მოხდა ამავე თანამდებობაზე მისი ხელახლა დამტკიცება ახლადჩამოყალიბებულ მთავრობებში. პარალელურად ფიქრეთ მამედოვი 2005 წლიდან სასამართლო-უფლებადამცველობითი საბჭოს თავმჯდომარეა. ამ თანამდებობაზე რამდენჯერმე დაინიშნა.

მას აქვს იუსტიცის პირველი კლასის სახელმწიფო მრჩეველის სპეციალური უმაღლესი წოდება.

ფიქრეთ მამედოვი არის სენატორი და პროკურორების საერთაშორისო ასოციაციის საპატიო წევრი, საერთაშორისო ანტიკორუპციული ორგანოების და დანაშაულებათა და სისხლის სამართლებრივი დარღვევების წინასწარგანჭვრეტისადმი მიძღვნილი გაეროს კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტი.

რესურსები ინტერნტში
-------------------

* www.adam.az - ფიქრეთ მამედოვის ბიოგრაფია
* www.justice.gov.az - ფიქრეთ მამედოვის ბიოგრაფია
* CM Chairmanship - Azerbaijan

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası nazirlərinin təyin edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-15. ციტირების თარიღი: 2011-01-13.
**ალექსანდრე ყაზბეგის სახლ-მუზეუმი** — მხარედმცოდნეობის მუზეუმი, ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი (ყაზბეგის ქუჩა N 10). დაარსდა 1934 წელს ქართველი პოეტისა და საზოგადო მოღვაწე ტიციან ტაბიძის თაოსნობით, რომლის დირექტორიც იყო 1937 წლამდე. მუზეუმი განთავსებულია ალექსანდრე ყაზბეგის სახლში. შენობა ორსართულიანია. ნაგებია ნატეხი ქვით. პირველ სართულზე ექვსი ოთახია, მეორეზე — ოთხი. ოთახების საერთო ფართობი 357 კვადრატული მეტრია. სართულები შიგნით ერთმანეთს უკავშირდება ხის კიბით. გარეთ ქვის კიბეა. შენობა გადახურულია თუნუქით (ადრე ბანიანი იყო). სახლი 1848 წელს განუახლებია ალექსანდრე ყაზბეგის მამას, მიხეილს.

მუზეუმში ოთხი განყოფილებაა: ისტორიულ-ეთნოგრაფიული, ბუნების, ალექსანდრე ყაზბეგის ცხოვრებისა და შემოქმედების, თანამედროვე პერიოდი. მუზეუმში დაცულია მწერლის მემორიალური ნივთები: საწერი მაგიდა, აკვანი, საწოლი, კარადა, ბუფეტი, სკამები; გამოფენილია მოხევეთა ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ისტორიული დოკუმენტები, ეთნოგრაფიული და სოფელ სიონში აღმოჩენილი არქეოლოგიური ექსპონატები, საწარმო „ანდეზიტის" მუშაობის ამსახველი მასალა. მუზეუმში დაცულია ხმალი, რომელიც, გადმოცემით, ალექსანდრე პუშკინს უსახსოვრებია მანანა ორბელიანისათვის. აგრეთვე, ა. გეგეჭკორის პირადი ნივთები: ხელჯოხი, ყაბალახი, კალამი და სხვა. მუზეუმში არის ბიბლიოთეკა (1200 ცალი წიგნი).

შენობაზე მიმაგრებულია მარმარილოს დაფა წარწერით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„ამ სახლში დაივადა გამოჩენილი ქართველი მწერალი ალექსანდრე მიხეილის ძე ყაზბეგი. 1848 წ. (20) I. აქვე გაატარა მან ბავშვობა და ყრმობა"." |
|  |  |

მუზეუმს აქვს ფილიალი — იაგორ კაზალიკაშვილის სახელობის მთამსვლელობის მუზეუმი.

ალექსანდრე ყაზბეგის სახლ-მუზეუმიდან 5 მეტრზე დგას სამხედრო და საზოგადო მოღვაწის გიორგი ყაზბეგის სახლი. აშენებულია ქვით. ერთსართულიანია, სვეტებიანი. შემკულია ჩუქურთმებით. შენობაში სხვასასხვა ზომის ექვსი ოთახია, რომლებიც ამჟამად მუზეუმის ფონდსაცავია.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 435.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **სასტუმროს** ეხება. *ისტორიული ხომალდის შესახებ* იხილეთ **მეიფლაუერი**. |

სასტუმრო მეიფლაუერი
**Renaissance Mayflower Hotel**, ცნობილი ადგილობრივად როგორც უბრალოდ **მეიფლაუერი** (The Mayflower) — ისტორიული სასტუმრო ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქი, კონექტიკუტის ავენიუზე. ეს უდიდესი ლუქსის კლასის სასტუმროა აშშ-ის დედაქალაქში და ამ სტატუსით კონკურენციას უწევს ახლომდებარე უილარდ ინტერკონტინენტალსა და ჰეი-ადამზ ჰოტელს.

მეიფლაუერი ააგო ალენ უოლკერმა, მიწის დეველოპერმა, რომელსაც ასევე კუთვნის ვაშინგტონის ბრუკლენდისა და და სხვა საცხოვრებელი უბნების მშენებლობა. მეტსახელად "Grande Dame of Washington" (ვაშინგტონის დიდი ლედი), სასტუმრო გაიხსნა 1925 წელს. იმდროინდელი პრესის ცნობებით სასტუმროში უფრო მეტი მოოქროვილი ვარაყი იყო, ვიდრე ნებისმიერ სვა შენობაში, გარდა კონგრესის ბიბლიოთეკისა. 1988 წელს ჩატარებულმა რესტავრაციამ გამოავლინა მრავალი დეკორაციული ეფექტი, მათ შორის შემინული ჭერი, რომელიც დიდი დეპრესიის დროს დაუფარავთ სასტუმროს ფუფუნების შესანიღბად.

გახსნიდან მცირე ხანში, მეიფლაუერმა უმასპინძლა კელვინ კულიჯის საპრეზიდენტო ინაუგურაციის მეჯლისს. მიუხედავად იმისა, რომ თავად კულიჯი ამ მეჯლისზე არ მოსულა, სასტუმრო მას შემდეგ ამ მეჯლისს მართავს ყოველ ინაუგურაციის დღეზე. ფრანკლინ რუზველტი აქ მუშაობდა მის განთქმულ საინაუგურაციო სიტყვაზე "ჩვენ არაფერი გვაქვს საშიში, გარდა თვით შიშისა" (ინგლ. "We have nothing to fear but fear itself". მისი მემკვიდრე ჰარი ტრუმენი აქ ცხოვრობდა მისი საპრეზიდენტო ვადის პირველი 90 დღის განმავლობაში თეთრ სახლში რემონტის გამო. მეიფლაუერის ლანჟი "Town & Country", უკვე დიდი ხანია ვაშინგტონის ელიტის თავშეყრის ცენტრია.
**აგზნებადობა** — ცოცხალი ქსოვილის თვისება — გარეგანი გამღიზიანებელის მოქმედებას უპასოხოს აგზნების პროცესით. აგზნებადობა დაკავშირებულია ცოცხალი უჯრედის მემბრანებში განსაკუთრებული მოლეკულეური სტრუქტურების არსებობასთან, რომელთაც ახასაიათებს სპეციფიკური მგრძნობენლობა ამა თუ იმ გამღიზიანებელის (ელექტრული დენი, ქიმიური, მექანიკური, თერმული მოქმედებანი და სხვა) მიმართ ამა თუ იმ ქსოვილის აგზნებადობის ხარისხი შეიძლება განსაზღვროს გამღიზიანებლის იმ მინიმალური ინტენსივობით რომელიც იწვევს აგზნების პროცესს და ეწოდება გაღიზიანების ზღურბლი. რაც უფრო მაღალია ქსოვილის აგზნებადობა, მით უფორ დაბალია გაღიზიანების ზღურბლი და პირიქით. სხვადასხვა ქსოვილის აგზნებადობა სხვადასხვაგვარია: მაგალითად, ნერვული ქსოვილის აგზნებადობა მეტია კუნთოვინის აგზნებადობაზე და სხვა. აგზნებადობის ხარისხი დიდად არის მომოკიდებული აგზნებადი ქსოვილის ფუნქციურ მდგომარეობაზე, რაც უფრო დაბალია ფუნქციური მდგომარეობა მით უფორ დაბალია აგზნებადობა და პირიქით. ი. ბერიტაშვილი განასხვევბს ერთმანეთისაგან აგზნებადობას და გაღიზიანებადობას. გაღიზიანებადობა არის ცოცხალი სისტემის ზოგადი თვისება რაც გულისხმობს ცოცხალი სისტემის უნარს, გარეგან ზეგავლენას უპასუხოს ნივთიერებათა ცვლის გაძლიერებით ან შესუსტებით. გაღიზიანებადობის თვისებაზეა დამოკიდებული უჯრეთთა ზრდა და გამრავლება. ქსოვილთა და ორგანოთა აღდგენა მათი დაზიანების შემდეგ და სხვა. აგზნებადობა კი ცოცხალი სისტემის თვისებაა რომელიც წარმოიშვა გაღიაზიანებადობის საფუძველზე ფილოგენეზურ განვითარებასთან დაკავშირებით.

სამედიცინო და ბიოლოგიურ ლიტერატურაში ტერმინი აგზნებადობა ხშირად იხმარება თავისა და ზურგის ტვინის ნერვული ცენტრების მდგომარეობის დასახასიათებლად. ამ შემთხვევაში აგზნებადობის შესახებ მსჯელობენ გაღიზიანების ზღურბლის მიხედვით, რომელიც აუცილებელია ამ თუ იმ რეფლექსიური რეაქციისათვის.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 54-55.
**მშრალცხვირა ბატი**, **მშრალნისკარტა** ან **ჩინური ბატი** (ლათ. Anser cygnoides) — ფრინველი ბატისნაირთა რიგისა; ზოგჯერ გამოჰყოფენ ცალკეულ გვარში *Cygnopsis*.

მამლის სხეულის სიგრძეა 91–94 სმ, დედლისა — 80 სმ, მასა შესაბამისად 3,5–3,7 და 2,8–3 კგ. შეფერილობაში ჭარბობს მორუხო-მურა ტონები, შედარებით ღია ფერისაა მკერდი, ხოლო გვერდები — მუქი; თავის ზედა მხარე და ყელი აგრეთვე მუქია. ნისკარტი საკმაოდ გრძელია, ფერად შავი, ზედა ნისკარტის ძირი გაბერილია, რომელიც თეთრი ბუმბულის ზოლითაა შემოვლებული; ფეხები ნარინჯისფერია. ბინადრობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ციმბირის, შორეული აღმოსავლეთის, ჩრდილო-დასავლეთ სახალინის, ჩრდილოეთ მონღოლეთისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთის მდინარეთა ხეობებში, ტბებისა და ჭაობების ნაპირებზე. მთებში ბუდობს ზღვის დონიდან 2400 მეტრამდე. იზამთრებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში.

იკვებება ხმელეთისა და წყლის მცენარეთა მწვანე ნაწილებით, მათი ნაყოფებითა და თესლებით. მონოგამური ფრინველია. ბუდობენ წყვილებად ან შეთხელებულ კოლონიებად. დედალი დებს 5–6 კვერცხს და კრუხობს დაახლოებით 28 დღე. ჭუჭულებზე ორივე მშობელი ზრუნავს; 45–50 დღეში ფრენას იწყებენ. მშრალცხვირა ბატი შინაური ბატის ჩინური ჯიშის წინაპრად ითვლება. მისი რაოდენობა შემცირებულია, შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში.

ლიტერატურა
----------

* *Лоскот В. М.* СУХОНОС // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М. 2016. — стр. 471.

სქოლიო
------

1. ↑  *ანთაძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 228.
2. ↑  ქსე, 1977, გვ. 227
3. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 81, 103, 196.
**მცირე ამაღლება** (რუს. Малое Вознесение) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალურ ადმინისტრაციულ ოლქში პრესნენის რაიონში. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია უფლის ამაღლების სახელზე. დიდი ამაღლების ტაძრის აშენებამდე უწოდებდნენ „ძველ ამაღლებას". 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარს ოფიციალურად ეწოდება უფლის ამაღლების ეკლესია, მოსახლეობაში ხშირად გამოიყენება სახელწოდება მცირე ამაღლება, განსხვავებით დიდი ამაღლებისაგან, რომელიც უფრო გვიანდელი ეკლესიაა.

ისტორია
-------

პირველი მონაცემები ეკლესიის შესახებ მიეკუთვნება 1584 წელს. მისი ხის შენობა განადგურა 1629 წლის ხანძარმა. თანამედროვე ქვის ეკლესია აგებულია 1634 წელს. 1680-იან წლებში ეკლესია გადააკეთეს. დაამატეს სამხრეთი ეგვტერი, რომელიც აკურთხეს პროკოფი და იოანე უსტიუჟელების სახელზე. 1690 წელს ეკლესიას ასევე დაამატეს ჩრდილოეთი ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე ნაკურთხი. 

1737 წელს ტაძარი დააზარალა ხანძარმა და აღადგინეს 1739 წელს. რეკონსტრუქციისას მას მიაშენეს ჩრდილოეთი ეგვტერი იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის სახელზე. 1764 წელს ტაძარს დაადგეს რვაკუთხა ბაროკოს სტილში გადაწყვეტილი გუმბათი.

XIX საუკუნის დასაწყისში გააფართოვეს სამხრეთის ეგვტერი, დაამატეს თაღოვანი გალერეა. 1831 წელს ეკლესიაში დააყენეს ახალი კანკელი. 1876 წელს ეკლესია გადააკეთეს ალექსი მარტინოვის პროექტის მიხედვით. 1902 წელს ეკლესიაში სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობდა. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია მცირე ხანი კიდევ ფუნქციონირებდა. 1929 წელს დაანგრიეს სამრეკლო. 1937 წელს დახურეს ტაძარი. მალევე მოხსნეს ჯვარი და გაანადგურეს ეკლესიის ინტერიერი. 1980 წელს შენობაში განათავსეს მოსკოვის მთავარი სამშენებლო სამმართველო. 

1992 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1992 წლის 3 ივნისს ამაღლების დღესასწაულზე აკურთხეს ტაძრის საკურთხეველი. ეკლესიის მოხატვაზე მუშაობდნენ მხატვრები ირინა სტარჟეცკაია და ივან გლაზუნოვი. ტაძრის კანკელი დაამზადა ხატმწერმა სერგეი ფიოდოროვმა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიდი ამაღლება

ლიტერატურა
----------

* Москва: все православные храмы и часовни / авт.-сост.: М. И. Вострышев, С. Ю. Шокарев. — М.: Эксмо, 2009. — С. 84. — ISBN 978-5-699-34703-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Вознесения Господня (Малое Вознесение)

სქოლიო
------

1. ↑  Зодчие Москвы времени эклектики, модерна и неоклассицизма (1830-е — 1917 годы): илл. биогр. словарь / Гос. науч.-исслед. музей архитектуры им. А.В.Щусева и др. — М.: КРАБиК, 1998. — С. 167. — 320 с. — ISBN 5-900395-17-0.
2. ↑  Звонарев П. Сорок сороков. Т. П. М. 1994. С. 113—115
3. ↑  Уколова В. Просветы вечности დაარქივებული 2016-08-15 საიტზე Wayback Machine.
**ტრიპანოსომა** (ლათ. Trypanosoma) — უმარტივესების გვარი შოლტოსნების კლასისა, ადამიანისა და ცხოველების სისხლისა და ქსოვილის პარაზიტები. მათი თითისტარისებრი სხეულის ზომა 15—30 მკმ აღწევს, უფერულია. იკვებება დიფუზურად ორგანულიი ნივთიერებებით. სისხლში გამოყოფენ ერითროციტების დამშლელ შხამიან ნივთიერებებს. მრავლდებიან სიგრძივი გაყოფით. 

ადამიანისა და ხერხემლიან ცხოველთა ორგანიზმში ხვდებიან გადამტანი მწერების მეშვეობით, რომელთაც ტრიპანოსომა ან მექანიკურად გადააქვთ მჩხვლეტავი პირის ნაწილებით, ან მათ ორგანიზმში მიმდინარეობს გამრავლება, რომელსაც თან ახლავს მორფოლოგიური ფორმათა (კრითიდიული და ლეპტომონადური) ცვლა. ადამიანისათვის პათოგენურია ლათ. Trypanosoma gambiense და ლათ. Trypanosoma rhodesiense (იწვევს ძილის დაავადებას). გავრცელებულია ცენტრალურ აფრიკაში, გადამტანია ბუზიცეცე. შინაურ მსხვილფეხა რქოსან საქონელში პარაზიტობს ლათ. Trypanosoma brucei (იწვევს დაავადება ნაგანას) ლათ. Trypanosoma evansi (იწვევს დაავადება სურას) და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *გოგებაშვილი ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 52.
**ალექსანდრე ციბაძე** (დ. 1 ოქტომბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, კურორტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1962-1967 წლებში იყო ბორჯომში სანატორიუმ „ლიკანის" ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის ექიმი. 1967-1990 წლებში საქართველოს კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, კიბერნეტიკის განყოფილების გამგე. 1990 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო კოლეჯის დირექტორი. ავტორია 123 სამეცნიერო ნაშრომისა კურორტოლოგიასა და ფიზიოთერაპიაში, ბიოფიზიკასა და კიბერნეტიკაში. გამოქვეყნებული აქვს 2 მონოგრაფია: „Взаимодействие вирусов и клеток на фоне магнитного поля" (Тбилиси, 1992), „ბგერითი სიხშირის მაგნიტური ველის გავლენა ზოგიერთი ვირუსის რეპლიკაციასა და ცხოველმოქმედებაზე" (თბილისი, 1993). გამოცემული აქვს 2 მეთოდური მითითება, ლექსიკონი და 4 სახელმძღვანელო.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქრონიკული ქოლეცისტიტით დაავადებულთა მკურნალობის კომპლექსში ბორჯომის მინერალური წყლის მომატებული დოზების გავლენა კუჭისა და თირკმელების ფუნქციურ ურთიერთობაზე", დაიცვა 1969 წელს. 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ამინდისა და ჰელიოგეოფიზიკურ ფაქტორთა გავლენა სისტემათშორის ურთიერთობაზე გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებულ ავადმყოფებში", დაიცვა 1989 წელს.

ჯილდოები
--------

* 2000 — ღირსების ორდენი

ბიბლიოგრაფია
------------

* ფიზიკა და ბიოფიზიკა: სახელმძღვ. თბილისი, გეორგიკა, 2014, გვ. 251
* სპა და ბალნეოთერაპია: მონოგრაფია, თბილისი, ფარნავაზი, 2013, გვ. 116
* სამედიცინო და ბიოლოგიური ფიზიკა (თანაავტორი) // ნაწ.1. 2002, გვ. 165
* სამედიცინო ინფორმატიკისა და ბიოსტატისტიკის საფუძვლები: სამედ. უნ-ტის სტუდეტებისათვის, 2003, გვ. 268

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 337
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ. 2003, გვ. 78

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე ციბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი