recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კოზმა და დამიანე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**კოზმა და დამიანე** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 ივლისი, ახალი სტილით - 14 ივლისი.

ცხოვრება
--------

წმიდანი უვეცხლონი, კოზმა და დამიანე ღვიძლი ძმები იყვნენ და ქალაქ რომში ცხოვრობდნენ. ქრისტიანმა მშობლებმა ღვთისმოშიშებით აღზარდეს შვილები და მკურნალობის ხელოვნებას დააუფლეს. კეთილმსახურებით გამორჩეული კოზმა და დამიანე უფალმა სასწაულებრივი კურნების ნიჭით დააჯილდოვა. ისინი უსასყიდლოდ წამლობდნენ ავადმყოფებს და ეუბნებოდნენ: „ჩვენ საკუთარი ძალებით კი არ ვკურნავთ სნეულებს, არამედ უფლის სახელით. ირწმუნეთ ქრისტე და განიკურნებით". როცა მშობლებისგან მდიდარი მემკვიდრეობა მიიღეს, მათ ქონების გაყიდვა და გლახაკთა დახმარება დაიწყეს. თავიანთი სიკეთით, გულმოწყალებითა და უანგარობით წმიდანებმა მრავალი მოაქციეს ქრისტეს სჯულზე.

კოზმასა და დამიანეს ღვთივსათნო ცხოვრებამ, საზოგადოებაში მათმა ავტორიტეტმა, რომის ხელისუფალთა ყურადღება მიიპყრო და მკურნალთა შესაპყრობად მეომრები გაგზავნეს. ძმები რომ ვერ იპოვეს, მეომრებმა სხვა ქრისტიანები დაატუსაღეს. მაშინ კოზმა და დამიანე მხედრებს ჩაბარდნენ იმ პირობით, რომ შეპყრობილები გაეთავისუფლებინათ. რომში უფლის რჩეულები თავდაპირველად საპყრობილეში ჩააგდეს, შემდეგ კი სამსჯავროზე წარადგინეს. მათ იმპერატორის წინაშე ახოვნად აღიარეს თავიანთი სარწმუნოება.

იმპერატორ კარუსს (282-283), ღვთის განგებით, სნეულება შეეყარა და საკუთარ მაგალითზე დარწმუნდა უფლის ყოვლისშემძლეობაში. ამაყმა თვითმპყრობელმა შემწეობა ითხოვა წმინდა ძმებისაგან და აღთქმა დადო, რომ ქრისტეს შეუდგებოდა. კოზმამ და დამიანემ უწამლეს იმპერატორს, რის შემდეგაც ორივენი გაათავისუფლეს.

რაც ვერ შეძლო წარმართთა სიძულვილმა და რომაელ ხელისუფალთა სისასტიკემ, მოახერხა შურმა: მხცოვანი მკურნალი - მასწავლებელი, რომელთანაც ძმები თავის დროზე ექიმობას სწავლობდნენ, მათმა დიდებამ შურით აღავსო, მოწაფეები ტყეში გაიტყუა თითქოსდა იშვიათი სამკურნალო მცენარეების შესაგროვებლად. აქ, ბოროტისგან გონდაბინდულმა, ვერაგულად მოკლა ძმები და მათი წმინდა ცხედრები მდინარეს მისცა.

ამ დღის წმინდანები, კოზმა და დამიანე უნდა განვასხვაოთ მათი მოსახელე წმინდანებისგან, რომელთა ხსენებაც აღინიშნება 30 ოქტომბერსა (კოზმა და დამიანე) და 14 ნოემბერს (კოზმა და დამიანე).

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
**კაჭრეთის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება XX საუკუნის დასაწყისს.

ეკლესია დარბაზულია (11,5 x 7,8 მეტრზე). ნაგებია საშუალო ზომის რიყის ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა, აგურთაა გამოყვანილი კარ-სარკმელთა ღიობები, გარეთა კუთხეები და ლავგარდანი. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია, გარედან კედლების ზედაპირი გასწორებულია ბათქაშით. დაზიანებულია: სახურავზე ალაგ-ალაგ აყრილია საფარი, მონგრეულია სამხრეთ-დასავლეთი და ჩრდილო-დასავლეთის კუთხეების ზედა ნახევარი და ლავგარდინის ნაწილი, ფასადებზე აქა-იქ ამოცვენილია საპირე ქვები.

შესასლელი ორია: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან; ორივე კარი აგურით ნაწყობი მშვილდისებრი თაღითაა გადახურული. ეკლესია უაფსიდოა. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით. ორივე მხრიდან მშვილდისებრთაროვანი სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სამი სარკმელია გაჭრილი ჩრდილოეთით. ხოლო ორი სამხრეთით. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ორი განიერი, მშვილდისებრი თაღის დასრულებული და ორი პატარა სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი. ორი სწორკუთხა ნიშაა ჩრდილოეთ კედელშიც. დარბაზი გადახურულია ხის კამარით. იატაკი კვადრატული აგურითაა მოგებული.

გარედან შენობის ოთხივე კუთხეს აგურით ნაწყობი, დეკორატიულად გაფორმებული პილასტრი ასდევს, რომელიც საფეხუროვანი კაპიტალითაა დასრულებული. განივი ფასადები ერთიანია, ხოლო გრძივები, საფეხურით შეღრმავებული ორ-ორი სწორკუთხა არითაა დანაწევრებული. აღოსავლეთ ფასადზე საკურთხევლის სარკმელს აგურით ნაწყობი სადა საპირე ევლება, რომლის თაღი დასრულებულია შვერილი სათაურით, მოკლე ჰორიზონტარული გადანაკეცებით ქუსლებთან. სარკმლის ზემოთ, ფრონტონის არეში, აგურით ნაწყობი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა (ქვედა მკლავი ჩამონგრეულია). დასავლეთ ფასადზე შესასვლელი რელიეფურ სადა საპირეშია ჩასმული. ფასადზე, ფრონტონის წვერში გამოსახულია პოსტამენტზე დაყრდნობილ რელიეფური ჯვარი. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით.

ეკლესია გადახურულია თუნუქით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 179.
Pan-African flagპან-აფრიკანული დროშა
**პანაფრიკანიზმი** — პოლიტიკურ-იდეოლოგიური მოძრაობა, რომელიც წარმოიშვა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აფრო-ამერიკული ინტელიგენციის წიაღში (ბლაიდენი, ედუარდ უილმოტი). ბრძოლის მთავარი მიზანი იყო შავკანიანთა ჩაგვრისა და უფლებათა შევიწროების წინააღმდეგ გაერთიანება. მისი მიმდევრები მოითხოვდნენ, ეგრეთვე, აშშ-ში შავკანიანი მოსახლეობის პოლიტიკური უფლებების აღიარებას.
მე-XX საუკუნის პირველ ნახევარში, განსაკუთრებით 50-ან წლებში პანაფრიკანიზმი გადაიზარდა მოძრაობაში, რომლის მიზანს აფრიკელი ხალხების განთავისუფლებისათვის ბრძოლა წარმოადგენდა. მათი დაჟინებული მოთხოვნა იყო - მიენიჭებინათ აფრიკული ქვეყნებისათვის დამოუკიდებლობა. 

დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, პანაფრიკანიზმი მჭიდროდ დაუკავშირდა განას პირველი პრეზიდენტის კვამე ნკრუმას იდეას 1960-ან წლებში - შეექმნათ აფრიკის კონტინენტზე ერთიანი აფრიკული სახელმწიფო - აფრიკის შეერთებული შტატები. ამ იდეას მოგვიანებით დაუბრუნდა ლიბიის ლიდერი მუამარ კადაფი (1969—2011).

მიმართულების ერთ-ერთ დამფუძნებლად ითვლება უილიამ დიუბუა, რომელიც მონაწილეობდა პირველ პანაფრიკანულ კონგრესებში (1919, 1921, 1923, 1927). ამ კონგრესებში მონაწილეობდნენ, ასევე, აფრიკული ორგანიზაციები ბრიტანეთის დასავლეთ აფრიკის ეროვნული კონგრესი, დასავლეთ აფრიკის სტუდენტთა საბჭო, ნეგროიდული რასის დაცვის საერეთაშორისო კომიტეტი.

მეხუთე კონგრესი (მანჩესტერი, 1945) აღინიშნა აფრიკის პოლიტიკურ პარტიათა ლიდერების კვამე ნკრუმას (განა), ნნამდი აზიკივეს (ნიგერია), ჯომო კენიატას (კენია) და სხვათა გამოსვლებით. 

პანაფრიკანიზმის იდეის საფუძველზე შეიქმნა 1963 წელს აფრიკული ერთობის ორგანიზაცია (თანამედროვე აფრიკული კავშირი).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პან-მოძრაობები
* პანაფრიკანული ფერები
* პანაფრიკანული იდეა
* აფრიკის შეერთებული შტატები
* აფრიკის კავშირი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პანნაციონალიზმი
* აფრიკული კავშირი
* აფრიკული კოდი დაარქივებული 2015-08-10 საიტზე Wayback Machine.
* აფრიკელი ხალხები
* პანაფრიკანული ნიუსი
* დავიდ მურფი პან-აფრიკანიზმის შესახებ დაარქივებული 2016-02-05 საიტზე Wayback Machine.
**ოლიმპი**, **ოლიმპო** (ბერძ. Όλυμπος) — საბერძნეთის უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 2917,727 მ. წარმოადგენს მთის მასივს. მდებარეობს ეგეოსის ზღვის თერმეკოსის ყურის ნაპირებთან, თესალიისა და მაკედონიის საზღვარზე, საბერძნეთის სიდიდით მეორე ქალაქ სალონიკიდან დაახლოებით 100 კილომეტრში. აქვს 52 პიკი. ოლიმპის სამი ყველაზე მაღალი მწვერვალია: მიტიკასი (2917,727 მ), სკოლიო (2912 მ) და სტეფანი (2905 მ). უმთავრესად აგებულია მარმარილოსებრი კირქვებითა და კრისტალური ფიქლებით. კალთები ციცაბოა, დასერილია ხეობებით, აქვს კდლოვანი მწვერვალები. შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქნარით, ფართოფოთლოვანი და ფიჭვის ტყით.

ოლიმპი არის არატექნიკური ცოცვით ასასვლელი მთა. წელიწადში ოლიმპზე დაახლოებით 10 000 ადამიანი ადის, მათგან უმეტესობა მხოლოდ სკოლიოს მწვერვალამდე აღწევს. მთაზე ასვლის მსურველთა უმეტესობა იწყებს ქალაქ ლიტოქორონიდან, რომელმაც სახელწოდება „ღმერთების ქალაქი" თავისი მდებარეობის გამო მიიღო.

მონეტების კოლექციონერებში დიდი მოთხოვნით სარებლობს 10 ევროს მემორიალური მონეტა, რომელიც გამოშვებულ იქნა 2005 წელს და რომლის ძირითად მოტივს წარმოადგენს ოლიმპი მის ირგვლივ მდებარე ეროვნული პარკით. მონეტის უკანა მხარესაა ტიტანომაქია ოლიმპის მთაზე. სცენის თავზე ბერძნულად აწერია „ოლიმპის ეროვნული პარკი", ხოლო მონეტის ქვედა მხარეს, კიდესთან ახლოს გამოშვების წელი.

ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ჰომეროსისა და სხვა ძველ მწერალთა ნაწარმოებებში ოლიმპი ღმერთების სამყოფელია. ოლიმპს ღმერთბის საკრებულოსაც უწოდებენ, ხოლო ღმერთს — ოლიმპელს. ოლიმპი ღმერთების მიერ ტიტანების ომში ტიტანების დამარცხების შემდეგ გახდა ღმერთების სამყოფელი. იგი უამრავ ბერძნულ მითურ ამბებშია მოხსენიებული. ჰომეროსის „ოდისეის" თანახმად, „ოლიმპის სიმშვიდეს ქარები არ არღვევენ, ასევე იქ არ მოდის არც წვიმა და არც თოვლი თუმცა ჰაერი საოცრად წმინდა და უღრუბლოა".

სქოლიო
------

1. 1 2  **Lua-ს შეცდომა in მოდული:Citation/CS1 at line 4027: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).**
2. ↑  Summit of the Gods. The Boston Globe (July 17, 2005). ციტირების თარიღი: 2010-12-31.
3. 1 2  ოლიმპი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
4. ↑  ჰომეროსი, ოდისეა, წიგნი 6, 41
**პესკარა** (იტალ. Pescara) — ქალაქი იტალიაში, აბრუცის რეგიონში, პესკარის პროვინციის დედაქალაქი. 2007 წლის მონაცემებით, ის აბრუცოს ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია 123 059 მცხოვრებით, მის მეტროპოლიურ არეალში კი სულ 400 000 ადამიანი ცხოვრობს. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ატერნო-პესკარის შესართავთან, რომიდან 210 კმ-ის მოშორებით. თანამედროვე მუნიციპალიტეტი 1926 წელს შეიქმნა, მიმდებარე ტერიტორიები კი პესკარის პროვინციად გაფორმდა. ახალი ქალაქის შექმნის მთავარი სპონსორი იყო მისი მკვიდრი, პოეტი გაბრიელე დ'ანუნციო. 

ქალაქის კლიმატი ხმელთაშუაზღვიურია, ცხელი, მშრალი ზაფხულითა და რბილი, ნოტიო ზამთრით. ხშირია ზღვის ქარები.

ისტორია
-------

პესკარის პირველი მაცხოვრებლები ანტიკურ ხანაში, მდინარე ატერნო-პესკარის მაპირბთან დასახლდნენ, შესაართავის სიახლოვეს, ახალ ქალაქს ისინი *ვიტუს-ატერნს* უწოდებდნენ. დაახლოებით 1000 წელს, ქალაქს პისკარია დაერქვა, რაც ამ არეალში თევზის სიუხვეზე მიუთითებდა. 

1140 წელს ქალაქი ნორმანებმა დაიპყრეს, XVI საუკუნეში კი კარლოს V-მ. პესკარის ეკონომიკური და დემოგრაფიული აყვავების ხანა XVII საუკუნეში დადგა. ნაპოლეონის ომების დროს, პესკარა ფრანგების მნიშვნელოვან სამხედრო საყრდენს წარმოადგენდა. 

XIX საუკუნეში, პესკარა იტალიის გაერთიანებისათვის ბრძოლის გული იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ის ნეაპოლის სამეფოში მდებარეობდა. 1943 წლის დაბომბვებისას ქალაქის ნაწილი დაინგრა და დაიღუპა მისი 3000 მცხოვრები. 

ბოლო დეკადებში, პესკარა მნიშვნელოვნად ვითარდება, ჩამოყალიბდა რა როგორც რეგიონისა და ადრიატიკის სანაპიროს მთავარი ქალაქი, მრავალმხრივი ეკონომიკით და მნიშვნელოვანი ტურისტული ფუნქციებით.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* საფრანგეთის დროშა არკაშონი, საფრანგეთი
* აშშ-ის დროშა მაიამი, აშშ
* პერუს დროშა ლიმა, პერუ
* ხორვატიის დროშა სპლიტი, ხორვატია
* იტალიის დროშა კაზალე-მონფერატო, იტალია

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website
* Pescara Airport
* Università D'Annunzio დაარქივებული 2003-09-19 საიტზე Wayback Machine.
**კასანდრას უღელტეხილი** (ინგლ. The Cassandra Crossing) — რეჟისორ ჯორჯ კოსმატოსის 1976 წლის სათავგადასავლო ფილმი-კატასტროფა.

სიუჟეტი
-------

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში ტერორისტები შეაღწევენ. მცველებთან შეტაკებისას შემთხვევით გაუტყდებათ კონტეინერი, რომელშიც სასიკვდილო ვირუსია. ერთ-ერთი დამნაშავე გაქცევას და ჟენევა-სტოკჰოლმის ჩქაროსნულ მატარებელში ასვლას მოახერხებს. ის მატარებელში სასიკვდილო ინფექციას შეიტანს, რომელიც მალე მგზავრებს დააინფიცირებს.

მატარებელში იმყოფება ექიმი-ნეიროქირურგი ჩემბერლენი, რომელიც კონფერენციაზე მიემგზავრება. მისი დამსახურებით მგზავრები ვირუსთან ბრძოლას წარმატებით უმკლავდებიან, მაგრამ ამასობაში ახალი საშიშროება ჩნდება.

ამერიკის არმიის პოლკოვნიკი, რომელსაც სიტუაციის კონტროლი ევალება, მიიღებს გადაწყვეტილებას, რომ მატარებელი კარანტინისთვის მიტოვებული სადგურისკენ წაიყვანოს, რომლის ახლოს მეორე მსოფლიო ომის დროს საკონცენტრაციო ბანაკი იყო. მაგრამ სადგურისკენ მიმავალ გზაზე კასანდრას უღელტეხილია გასავლელი, სადაც ძველი, სანახევროდ ჩანგრეული ხიდია, რომლის გავლისას მატარებელი შესაძლებელია ღრმა ხეობაში ჩავარდეს და მგზავრები განწირულნი არიან დასაღუპად. პოლკოვნიკს ასეთი დასასრული აწყობს კიდეც. მაშინ აღარ გამომჟღავნდება, რომ მატარებლის მგზავრები ვირუსით დაინფიცირდნენ, რომელსაც ამერიკელები ჯანდაცვის ცენტრში ინახავდნენ.

როლებში
-------

* რიჩარდ ჰარისი — ექიმი ჩემბერლენი
* სოფი ლორენი — ჯენიფერ რისპოლი, ექიმის ყოფილი ცოლი
* ბერტ ლანკასტერი — პოლკოვნიკი მაკკენზი
* ავა გარდნერი — მადამ ნიკოლ დრესლერი
* მარტინ შინი — რობი ნავარო
* ალიდა ვალი — მისის ჩედვიკი
* ლი სტრასბერგი — ჰერმან კაპლანი
* ინგრიდ ტულინი — ელენა სტრადნერი
* ჯეიმზ სიმპსონი — ჰალი
* ლუ კასტელი — ეკლუნდი
* რეი ლოველოკი — ტომი
* თომას ჰანტერი — კაპიტანი სკოტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „კასანდრას უღელტეხილი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „კასანდრას უღელტეხილი" allmovie-ზე
* 

* „კასანდრას უღელტეხილი" — Rotten Tomatoes
**პენულტიმას წესი** ან **პენულტიმას კანონი** — მახვილის განაწილების წესი ლათინურ ენაში, რომლის მიხედვითაც ირკვევა რა ადგილას მოუდის სიტყვას მახვილი. 

არსებული პენულტიმას წესის მიხედვით მრავალმარცვლოვან სიტყვას მახვილი შეიძლება მხოლოდ ბოლოს წინა (paenultima - ბოლოსწინა) ან ბოლოდან მესამე მარცვალზე (antepaenultima - ბოლოს წინისწინა) მოუდიოდეს. 

ორ- ან მეტმარცვლოვანს სიტყვებს შეიძლება პირველ მარცვალზე დაესვას მახვილი, თუკი ეს სიტყვა გრძელ ხმოვანს (ორხმოვანას ან ბუნებრივად გრძელ ხმოვანს) შეიცავს, ან კიდევ თუ ასევე მარცვლის ბირთვი შეიცავს ერთზე მეტ თანხმოვანს.

მაგალითად : 

* a**gri**cola: ბოლოსწინა მარცვალი არის მოკლე: მახვილი ბოლოდან მესამე მარცვალს დაესმის.
* im**prī**mīs: ბოლოს წინა მარცვალი არის (ბუნებრივად) გრძელი: მახვილი დაესმის ბოლოს წინა მარცვალს.
* se**cun**dus: ხმოვანი ბოლოს წინა მარცვალზე თუმცა მოკლე კია, მაგრამ რადგანაც მარცვალი დახურულია: მახვილი უზის ბოლოს წინა მარცვალს.

გამონაკლისს წარმოადგენს ე.წ. *Muta cum Liquida*-ს კომბინაცია, კერძოდ კი (ორალური) ოკკლუზივები ([g], [k], [d], [t], [b], [p]), მითუფრო თუ ისინი კონსტრიქტივებს მოსდევენ, ანუ ([l]-ს, [ł]-ს და [r]-ს) შემდეგ წერია ან ისმის. მაგალითად tenebrae.

ლიტერატურა
----------

* Touratier, Christian: *Lateinische Grammatik*. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2013, ISBN 978-3-534-72634-9, გვერდი 30.
**იონას გრაიჩიუნასი** (ლიეტ. Jonas Graičiūnas; დ. 10 ივნისი, 1903, თბილისი, — გ. 1 აგვისტო, 1994, ვილნიუსი) — ლიტველი პოეტი და მთარგმნელი.

დაიბადა თბილისში სამხედრო ინჟინრის ოჯახში. ბავშვობის წლებიც თბილისში გაატარა. 1906 წლიდან ცხოვრობდა ლიტვაში. 1923 წლიდან აქვეყნებდა საკუთარ თხზულებებს. არაერთი ლექსი უძღვნა საქართველოს („თბილისს", „საქართველოს" და სხვ.). მრავალი წელი იმუშავა „ვეფხისტყაოსნის" თარგმნაზე, რასაც თვლიდა „სასიცოცხლო საქმედ", „მოვალეობად მეორე სამშობლოს — საქართველოს წინაშე". პოემა გამოვიდა 1971 წელს (მეორე გამოცემა — 1984, ე. მეჟელაიტისის წინასიტყვაობით). თარგმნა ვაჟა-ფშაველას ლექსები და პოემა „გიგლია" (1973). 1949-1957 გადასახლებული იყო ციმბირში. 1967 წლიდან — ლიტვის მწერალთა კავშირის წევრი.

ლიტერატურა
----------

* *ბოგომოლოვი ი.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 138.
* ლიტვური პოეზიის გაზაფხული = The spring of lithuanian poetry : ლიტველი პოეტების ლექსები (თანაავტორი). - გორი, ფარნავაზი, 2009. - 100გვ.. - ISBN: 978-9941-9069-5-4

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იონას გრაიჩიუნასი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პეპსი-კოლას ამჟამინდელი ლოგო, რომელიც 2023 წელს მიიღეს
პეპსი-კოლას ქართული ლოგო 2008 წლამდე
**პეპსი** (იგივე **პეპსი-კოლა**, ინგლ. Pepsi-Cola) — პოპულარული უალკოჰოლო გამაგრილებელი სასმელი, რომელიც მთელ მსოფლიოში იყიდება. მრავალი წლის განმავლობაში, „კოკა-კოლის" ძირითადი კონკურენტი, რომელთან ერთადაც გაყიდვების ხან პირველ, ხან მეორე ადგილებს იზიარებს. „პეპსი-კოლას" სავაჭრო ნიშნის უფლებები ამერიკულ კომპანია PepsiCo-ს ეკუთვნის.

პეპსი 1893 წელს დაარსდა „Brad's Drink"-ის სახელით, ჩრდილოეთ კაროლინაში, კალებ ბრედჰემის მიერ, რომელიც სასმელს საკუთარ აფთიაქში ყიდდა. 1898 წელს მას ეწოდა „პეპსი-კოლა", რადგან იგი დარეკლამებული იყო, როგორც დისპეფსიის (მონელების პრობლემა) შემამსუბუქებელი საშუალება. ზოგიერთი ასევე ფიქრობს, რომ სახელი წარმოადგენს მითითებას საჭმლის მომნელებელ ფერმენტ პეფსინზე, თუმცა პეფსინი არასდროს ყოფილა სასმლის ინგრედიენტი. თავდაპირველად, შემადგენლობაში შედიოდა შაქარი და ვანილიც. ბრედჰემი ცდილობდა შეექმნა სასმელი, რომელიც ამარტივებდა საჭმლის მონელებას და უზრულველყოფდა ენერგიის მოზღვავებას. 

1922-1933 წლებში „კოკა-კოლას" სამჯერ ჰქონდა „პეპსის" შეძენის შესაძლებლობა, მაგრამ სამივეჯერ უარი განაცხადა. 1936-1938 წლებში კომპანიის მოგება გაორმაგდა. დიდი დეპრესიის დროს, „პეპსი" განსაკუთრებით პოპულარული გახდა. 

„პეპსის" ოფიციალური სასპონსორო ხელშეკრულებები აქვს გაფორმებული ნაციონალურ საფეხბურთო ლიგასთან (NFL), ჰოკეის ეროვნულ ლიგასთან (NHL), ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგასთან (NBA). იგი ასევე იყო ფეხბურთის მთავარი ლიგის (MLS) და ბეისბოლის მთავარი ლიგის (MLB) სპონსორიც, თუმცა შესაბამისად, 2015 და 2017 წელს იგი „კოკა-კოლამ" ჩაანაცვლა. „პეპსი" არის ჩემპიონთა ლიგის ერთ-ერთი უმთავრესი სპონსორიც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* Pepsi World დაარქივებული 2012-05-11 საიტზე Wayback Machine.
* Pepsi Gallery – Pepsi Promotional site
* Pepsico, Inc. at Knowmore.org დაარქივებული 2012-07-17 საიტზე Wayback Machine.
* Pepsi page on PepsiCo UK & Ireland დაარქივებული 2009-01-07 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**იონ კიკუ** (მოლდ. Ion Chicu, დ. 24 მაისი, 1972, პირჟოლტენი, კელერაშის რაიონი, მოლდავეთის სსრ, სსრკ) — მოლდოველი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 14 ნოემბრიდან. ფინანსთა მინისტრი 2018-2019 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა მოლდოვის ეკონომიკურ მეცნიერებაათა აკადემიის მენეჯმენტის ფაკულტეტი.

2005 წელს მუშაობდა მოლდოვის ეკონომიკისა და ვაჭრობის სტრუქტურული რეფორმების სამმართველოს დირექტორის თანამდებობაზე. 2006-2008 წლებში მოლდოვის ფინანსთა მინისტრის მოადგილეა. 2008-2009 წლებში მოლდოვის პრემიერ-მინისტრის სახელმწიფო მრჩეველია ეკონომიკურ საკითხებში.

2018 წლიდან დანიშნეს ფინანსების სამინისტროს გენერალურ მდივნად, ხოლო ამავე წლის დეკემბერში ფინანსთა მინისტრად. 

2019 წელს დაინიშნა მოლდოვის პრეზიდენტის მრჩევლად, ხოლო ამავე წლის 14 ნოემბრიდან პრემიერ-მინისტრია. 

დაოჯახებულია, ჰყავს სამი შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Кто он — Ион Кику, кандидат в премьеры, предложенный президентом Молдовы დაარქივებული 2019-11-13 საიტზე Wayback Machine.  // sputnik.md
ფენომენში "ჭიქა ნახევრად სავსეა თუ ცარიელი?" პესიმისტური შეფასება იქნება, რომ ის ნახევრად ცარიელია.
**პესიმიზმი** (გერმ. Pessimismus; ლათ. pessimus — ყველაზე უარესი) — ადამიანის ან კაცობრიობის არსებობის ზოგადად უარყოფითი შეფასება. მოვლენათა ერთობლიობის ან არსთა შეფასება შესაძლოა დრამატულად განსხვადებოდეს სხვადასხვა ადამიანთა მიერ, მიუხედავად ფაქტების იდენტურობისა. ამ ფენომენის ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითია "ჭიქა ნახევრად სავსეა თუ ცარიელი?" სიტუაცია. იმის მიხედვით, თუ როგორ აფასებს მსგავს სიტუაციას ადამიანი, შეიძლება იგი პესიმისტს ან ოპტიმისტს მიეწეროს. ისტორიის განმავლობაში პესიმისტური განწყობა აზროვნების ყველა ძირითად მიმართულებაზე ახდენდა ზეგავლენას.

ფილოსოფიური პესიმიზმი მსგავსი, თუმცა არა იდენტური იდეაა იმის შესახებ, რომ ცხოვრებას ნეგატიური ღირებულება აქვს, ან მსოფლიო იმდენად უარყოფითია, რამდენადაც ეს შესაძლებელია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ცინიზმი
* ოპტიმიზმი
* ნიჰილიზმი

ლიტერატურა
----------

* Dienstag, Joshua Foa, *Pessimism: Philosophy, Ethic, Spirit*, Princeton University Press, 2006, ISBN 0-691-12552-X
* Nietzsche, Friedrich, *The Birth of Tragedy and The Case of Wagner*, New York: Vintage Books, 1967, ISBN 0-394-70369-3
რეკონკისტის მინიატურა
**კაბალიეროსი** (ესპ. Caballeros) — რაინდობა შუა საუკუნეების ესპანეთში. რეკონკისტის ადრინდელ ხანაში კაბალიეროსი ეწოდებოდა ცხენოსან მეომრებს, რომლებიც საკუთარი სახსრებით იძენდნენ ცხენს, მის აღჭურვილობას და იარაღს. დაახლოებით XII საუკუნიდან ამავე მნიშვნელობით იხმარებოდა იდალგოც.

რეკონკისტის განმავლობაში მონაწილეობა მიიღეს გადამწყვეტ კამპანიებში: უკლესის ბრძოლა (1086), ალარკოსის ბრძოლა (1195), ლას-ნავას-დე-ტოლოსის ბრძოლა (1212), სალადოს ბრძოლა (1340). მიეკუთვნებოდნენ ფეოდალთა კლასს, თუმცა არ ითვლებოდნენ კეთილშობილებად (არისტოკრატებად). გააჩნდათ გარკვეული პრივილეგიები, მაგალითად, გადასახადებისაგან თავისუფლდებოდნენ ქონების შეძენის ან მოპოვების შემთხვევაში, რაც მათ გამოარჩევდა ბურჟუაზიისა და გლეხობისაგან.

სქოლიო
------

1. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 292.
2. ↑  Astarita, Carlos (2005). *Del feudalismo al capitalismo. Cambio social y político en Castilla y Europa occidental, 1250-1520* (ესპანური).  Ed. Universitat de València (PUV),   გვ. 29 a 66, cap. "Los caballeros villanos". ISBN 8437062063.
**იონა ვაკელი** (ნამდვილი სახელი *იონა ლუკას ძე მეგრელიძე*; დ. 10 ნოემბერი, 1900, ვაკე, ოზურგეთის მაზრა — გ. 1 აპრილი, 1988, თბილისი) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

პირდაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფლის ორკლასიან სასწავლებელში მიიღო, შემდეგ სწავლა განაგრძო ფოთში. 1911 წელს მამა ოზურგეთის საპყრობილეში გარდაეცვალა. მესამე კლასის შემდეგ უსახსრობის გამო იძულებული გახდა სწავლისთვის თავი დაენებებინა და 1916 წელს სოფელს დაუბრუნდა. 1920 წელს წარჩინებით დაამთავრა შალვა ნუცუბიძის მიერ დაარსებული განათლების კურსები. შემდეგ სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთებში. მისი პირველი ლექსი „გურია" 1918 წელს გამოქვეყნდა ჟურნალ „მხედარში", ლექსთა პირველი კრებული კი 1922 წელს. 1931-1932 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. სისტემატურად აქვეყნებდა ლექსებს, პოემებს, პიესებს, თარგმანებს. განსაკუთრებული ღვაწლი დასდო ქართულ დრამატურგიას, მათგან დიდი წარმატებით სარგებლობდა პიესა „აპრაკუნე ჭიმჭიმელი", რომელიც 1933 წელს დაიდგა მარჯანიშვილის თეატრში. ასევე დიდი მოწონება ხვდა წილად დრამატურგის პიესებს: „შამილს" (1934), „გიორგი სააკაძეს" (1939), „რვალს" (1952), „ხელაშვილის ოჯახს" (1962). მანვე დიდი ოსტატობით თარგმნა პუშკინის, ლერმონტოვის, გოეთეს, შელის და სხვათა ნაწარმოებები. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის" ოდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 274.
* (2013) "იონა ვაკელი", *მწერალთა ავტობიოგრაფიები*, წიგნი II. თბილისი:  ლიტერატურის მუზეუმი,   გვ. 47-51. ISBN 978-99940-28-85-6.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 140, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იონა ვაკელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პერცოვის სახლი** (რუს. Дом Перцова) — XX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. საშემოსავლო სახლი. აგებულია მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მისამართი ლიგოვსკის პროსპექტი, სახლი № 44. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი. აგებულია 1910-1912 წლებში.

ისტორია
-------

იმ მიწის ნაკვეთის ისტორია, რომელზეც მდებარეობს პერცოვის სახლი, იწყება XIX საუკუნის დასაწყისიდან. თანამედროვე ლიგოვსკის პროსპექტის ადგილზე მდებარეობდა ლიგოვსკის არხი, რომელიც გათხარეს ჯერ კიდევ 1718-1725 წლებში, გენერალ გრიგორ სკორნიაკოვ-პისარევის ხელმძღვანელობით. 1891 წელს არხი მილში მოაქციეს და ამოავსეს. 1882 წელს ააშენეს სამსართულიანი ქვის სახლი და ასეთივე სახლი ფლიგელით. ამ სახლში განათავსეს ვერცხლისა და ბრინჯაოს სამკაულების ფაბრიკა. 1906 წელს შენობაში განათავსეს გამომცემლობა „Донская речь".

სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1911-1912 წლებში. სახლი აღჭურვეს ამერიკულ სტილში, 400 სხვადასხვა ზომის ბინა, 18 ლიფტი, ტელეფონები, სამკითხველო და სხვა. სასტუმროსთან არსებული რესტორანი საკმაოდ ძვირი იყო ლიგოვკის ღარიბი მოსახლეობისათვის.

სხვადასხვა წლებში სახლში განთავსებული იყო: 1915-1917 წლებში გამომცემლობა „Арс", 1917-1918 წლებში ცენტრალური კომიტეტის მემარცხენე ესერების ჟურნალ „Наш путь"-ის რედაქცია. 1920-1930-იან წლებში შენობა დაიკავეს ოქტომბრისა და მურმანსკის რკინიგზის მუშებმა. 1993 წელს განათავსეს დრამატული თეატრი, რომელიც დააარსეს 1989 წელს და მუშაობდა რეჟისორ მიხეილ ლევიშინის ხელმძღვანელობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Доходный дом А. Н. Перцова დაარქივებული 2019-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* См. также: ,  — Дом П. Н. Перцова в Москве
სასანიანთა პერიოდის ცხენოსანი ჯარისკაცის რეკონსტრუქცია. ცხენი მთლიანად დაფარულია ქერცლოვანი აბჯრით, ხოლო მხედარი — ჯაჭვის პერანგით.
**კატაფრაქტები** (ბერძ. ϰατάφραϰτος — აბჯრით დაფარული) — მძიმე ცხენოსანი ჯარი მაკედონიაში (საბერძნეთში). შეიქმნა ძვ. წ. IV საუკუნეში, V საუკუნის მიწურულის სპარსული ცხენოსანი ჯარის საბრძოლო გამოცდილების გამოყენებით. განვითარება პოვა ალექსანდრე მაკედონელის ჯარში. დაკომპლექტებული იყო მიწათმოქმედი დიდგვაროვნებისაგან. შეიარაღებული იყვნენ გრძელი შუბებით, ატარებდნენ მუზარადსა და აბჯარს, თეძოებზე ჰქონდათ დამცავი ფირფიტები. ცხენებსაც შუბლს რკინის ფირფიტა უფარავდა. ბრძოლის დროს მოქმედებდა კატაფრაქტის კომპაქტური მასა, რომელთა კოლონასაც სოლისებური ან მოგრძო ფორმა ჰქონდა და ეფექტური იყო მოწინააღმდეგის ფლანგზე ან ზურგში დარტყმის მისაყენებლად. იყოფოდნენ ილებად (64 ცხენოსანი), ბრძოლის დროს იქმნებოდა 4 მწკრივი 16–16 ცხენოსნით. კატაფრაქტებს ალექსანდრე მაკედონელის არმიაში გადამწყვეტი შეტევების დროს იყენებდნენ.

სქოლიო
------

1. 1 2   Катафракты // Большая российская энциклопедия. т. 13. — М. 2009. — стр. 333.
2. 1 2   კატაფრაქტები // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 435.
**კა დე ბასტიარი** (ესპ. Dogo mallorquín) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში XVIII საუკუნეში.

ეს მეცხვარე და მოდარაჯე ჯიში გაჩნდა ბალეარის კუნძულებზე, ესპანეთის სანაპიროებთან. მის წინაპრებად ითვლებიან კუნძულებზე მატერიკიდან მოხვედრილი ძაღლები. ჯიშის ფორმირება დგილობრივი მეცხვარეების მოთხოვნების შესაბამისად ხდებოდა, რომლებიც ძაღლებს მხოლოდ სამუშაოდ ამრავლებდნენ და ნაკლებად ზრუნავდნენ მათ გარეგნულ სახეზე, ამიტომ საკმაოდ მამაცი და დამოუკიდებელი კა დე ბასტიარი გარეგნობით არ გამოირჩევა, სამაგიეროდ აქვთ ძლიერი სხეული და განვითარებული გონება. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვეულებრივ შავი ბალნის მქონე ძაღლები ცუდად იტანენ სიცხეს, კა დე ბასტიარს სიცხის არ ეშინია. სწორედ ამიტომ ზოგიერთი ძაღლი გაიყვანეს სამხრეთ ამერიკაში, სადაც მოდარაჯეებად იყენებენ. სიცხესა და სიცივეში (ზამთარში მათი ბალანი მნიშვნელოვნად სქელდება) მუშაობის უნარი და ძალიან კარგი მოდარაჯის თვისებები საშუალებას აძლევენ კა დე ბასტიარს კოიოტებისგან დაიცვან მეცხვარეების ფერმები ჩრდილოეთ ამერიკაში. 

კა დე ბასტიარს აქვს სქელი კუდი, რომელიც ბოლოსკენ ვიწროვდება. გრძელი და მაგარი ზურგი, რომელიც დაფარულია გლუვი, მოკლე, უხეში ბალნით. ის ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ვერ ეგუება ბავშვებს, კარგად ეწყობა სხვა ძაღლებს, კარგი მოდარაჯეა. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კა დე ბასტიარი***

* კა დე ბასტიარი დაარქივებული 2014-02-21 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მირცხულავა**. |

**იონა მირცხულავა** (დ. 2 თებერვალი, 1912 — გ. 2 ივნისი, 1983, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950).

ბიოგრაფია
---------

1935 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ზოგადი ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად, აგრეთვე თბილისის სამედიცინო ინსტიტუში. 1938-1950 წლებში იყო ამ ინსტიტუტის ფიზიკის კათედრის გამგე. 1954 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მყარი სხეულის ფიზიკის კათედრის გამგე. მისი ძირითადი შრომები ეხება მყარი სხეულის ფიზიკასა და ნახევრად გამტარების ფიზიკას.

ნაშრომები
---------

* ნახევარგამტართა ფიზიკა, დამხმმარე სახელმძღვ. ფიზიკის ფაკულტეტიტის სტუდენტებისათვის, თბილისი, 1979
* ზოგადი ფიზიკის სახელმძღვანელო: მექანიკა და მოლეკულური ფიზიკა, თბილისი, 1960
* სტატისტიკური ფიზიკა და თერმოდინამიკა, თბილისი, 1957
* ზოგადი ფიზიკა: მოკლე სახელმძღვანელო, თბილისი, 1946

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 14.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იონა მირცხულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კაბალა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**კაბალა** (არაბ. كبالة *kabāla* — „ვალდებულება", „ხელწერილი") — იჯარა, სხვისი ქონებით სარგებლობის საზღაური ძველ საქართველოში. გვხვდება ნიკორწმინდის XI საუკუნის სიგელში (მიწის „საკაბალოდ მიცემაი" და სახლსა „ზედა კაბალისა დადებაი"), დიდ სჯულისკანონში (დაბის, სოფლის „მიკაბალება") და სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონში (საკაბალოდ გაცემულად დასახელებული აქვს ხარი).

ძველ რუსეთში კაბალა პირადი დამოკიდებულების მძიმე ფორმას წარმოადგენდა, ჩვეულებრივ, სესხთან დაკავშირებულს, რომლის ძალითაც მოვალე სესხის მიმცემის ყმა ხდებოდა ვალის გადაუხდელობის შემთხვევაში; აგრეთვე სავალო ვალდებულების გამფორმებელ იურიდიულ აქტს. ტერმინი გაჩნდა XIV–XV საუკუნეების მიჯნაზე.

კაბალა ასევე ეწოდება ვინმეზე უკიდურესად მძიმე, მონურ დამოკიდებულებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სავალო ვალდებულება

რეკომენდებული ლიტერატურა
------------------------

* *ანთელავა ი.*, ტერმინ „კაბალაის" მნიშვნელობისათვის, «ქართული წყაროთმცოდნეობა», 1978, [ტ.] 5;
* *გუგუშვილი პ.*, საქართველოსა და ამიერკავკასიის ეკონომიკური განვითარება XIX–XX სს. ტ, 2, თბ. 1956;
* *ჯავახიშვილი ივ.*, ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 2, ტფ. 1929.

სქოლიო
------

1. ↑  *ფუტკარაძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 291–292.
2. ↑  კაბალა. *უცხო სიტყვათა ლექსიკონი*. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. *nplg.gov.ge*. ციტირების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2020.
**იონ ვიქტორ ანტონესკუ** (რუმ. Ion Victor Antonescu; დ. 2 ივნისი, 1882 — გ. 1 ივნისი, 1946) — რუმინეთის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე. მარშალი, პრემიერ-მინისტრი და კონდუკეტორი (ფიურერის ან დუჩეს ანალოგი რუმ. conducătorul, conducător) 1940-1944 წლებში.

დაიბადა ქალაქ პიტეშტში, მსხვილი მიწათმფლობელის ოჯახში. სწავლობდა საფრანგეთის სამხედრო სასწავლებელში და კოლეჯში. ბალკანეთის მეორე ომის დროს კავალერიის დივიზიის შტაბის უფროსია. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში და უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკის ინტერვენციაში 1919 წელს. ეკავა უმაღლესი თანამდებობები რუმინეთის არმიაში. 1923 წლიდან სამხედრო ატაშეა პარიზში, ხოლო 1926 წლიდან ლონდონში.

1940–1944 წლებში რუმინეთის პრემიერ-მინისტრი და კონდუკეტორია. ქვეყანას მართავდა ფაშისტური მეთოდებით და იყო ჰიტლერთან ალიანსში.

1944 წლის 24 მარტს საბჭოთა არმია შევიდა რუმინეთში. ამავე წლის აგვისტოში იასი-კიშინიოვის ოპერაციის შედეგად რუმინეთში დაიწყო აჯანყება ხელისუფლების წინააღმდეგ. 23 აგვისტოს მიჰაი I-მა გამოიძახა ანტონესკუ და მოსთხოვა ზავის დადება წითელ არმიასთან, რაზეც მან უარი განაცხადა, ამის შემდეგ ანტონ დიმიტრესკუმ იონ ანტონესკუ დააპატიმრა და 24 აგვისტოს რუმინეთმა ომიდან გასვლა გამოაცხადა. 1946 წლის 17 მაისს რუმინეთის სასამართლომ იონ ანტონესკუს სიკვდილი მიუსაჯა, 1 ივნისს განაჩენი შეასრულეს.

2006 წლის 5 დეკემბერს ბუქარესტის სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ მოახდინა ანტონესკუს რეაბილიტაცია. ადგილობრივი ნაციონალისტები და ნეოფაშისტები მას რუმინეთის ეროვნულ გმირად მიიჩნევენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„იონ ანტონესკუ"** ვიკისაწყობში.
* ანტონესკუს სიკვდილით დასჯა. კინოქრონიკა
* Биография Антонеску в интернет-проекте ХРОНОС
**„კ 17"** — ქართული მძაფრსიუჟეტიანი სერიალი, რომელიც „კიკალა სტუდიომ" გადაიღო პირველი არხისთვის 2010 წელს. სერიალი 1 სეზონსა და 12 სერიას მოიცავს, ქართული სამხედრო სერიალი პირველი არხის ეთერში ყოველ შაბათ-კვირას 22:00 საათზე გადიოდა.

სიუჟეტი
-------

სერიალი ტერორისტებთან მებრძოლ ექვსკაციან ჯგუფზე მოგვითხრობს, 6 განსხვავებული ბიოგრაფიის და ხასიათის მქონე საიდუმლო სამსახური სპეცდანიშნულების რაზმი, რომელსაც ერთ განსაკუთრებული მისია აქვთ, სატელევიზიო სერიალის მთავარი გმირები, უცხოელ კოლეგებთან ერთად, საზოგადოებას ტერორიზმის საფრთხისგან იცავენ.

როლებში
-------

| მსახიობი | გმირი |
| --- | --- |
| მალხაზ აბულაძე | ბექა |
| გიო გაბუნია | ლუკა |
| ნიკოლოზ წერედიანი | ნოე |
| ნინო პატაშური | დეა |
| გიგა იმედაძე | მუსა |
| ბექა მიქაძე | ნიკა |
| დავით ლომიძე | რატი |
| ზურა ყიფშიძე | დავითი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კ 17 მიმოხილვა
* პირველ არხზე ქართული სერიალი K 17 იწყება[*მკვდარი ბმული*]
* კ 17 პრესკლუბი პრაიმტამში
* კ 17 ნაწყვეტი სერიალიდან
* კ 17 მუსიკალური თემა
**კატია პეტროვსკაია** (დ. 3 თებერვალი, 1970) — კიევში დაბადებული გერმანელი პროზაიკოსი და ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა და გაიზარდა კიევში, ლიტერატურის პროფესორი მირონ პეტროვსკისა და მასწავლებელი სვეტლანა პეტროვსკაიას ოჯახში, ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ კი მოსკოვში ცხოვრობდა. ჰყავს უფროსი ძმა, რომელიც ისტორიკოსია. 

კატია ლიტერატურასა და სლავურ ფილოლოგიას სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტში, სადაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინა სემიოტიკოსმა იური ლოტმანმა. 1994-96 წლებში იგი რუსი მასწავლებლების ამერიკული საბჭოს დაფინანსებით სტენფორდისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში სწავლობდა. 1998 წელს მან ჰუმანიტარული მეცნიერებების რუსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ვლადისლავ ხოდასევიჩის პოეტური პროზა". 1999 წელს პეტროვსკაია გერმანიაში გადავიდა, სადაც ქმართან და ორ ქალიშვილთან ერთად ბერლინში ცხოვრობს.

შემოქმედება
-----------

რუსულ გაზეთებში მუშაობის შემდეგ პეტროვსკაიამ გერმანულენოვან გაზეთებისთვის დაიწყო წერა, ესენია: *Neue Zürcher Zeitung* და *Frankfurter Allgemeine Zeitung*. 2010 წელს მან მიიღო რობერტ ბოშის სტიპენდია, რათა გამოექვეყნებითა წიგნი სამუშაო სათაურით „ალბათ ესთერი". 2013 წელს მან რომანის მეხუთე თავის ფრაგმენტებისთვის ინგებორგ ბახმანის პრემია გადაეცა. „ალბათ ესთერი" 2014 წელს გამოქვეყნდა. რომანი კიევში მცხოვრები ებრაელების გენოციდზე მოგვითხრობს, რომელმაც კულმინაციას 29-30 სექტემბერს ბაბი-იარის დარბევისას მიაღწია. წიგნის მთავარი პერსონაჟი პეტროვსკასიას დიდ ბებიაზე, ესთერზეა, დაფუძნებული, რომელიც ბაბი იარის დარბევას შეეწირა. რომანი 20-ზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Katja Petrowskaja, in: Munzinger Archive, also Munzinger Archive online
* Катя Петровская: «В этой книжке все правда — кроме немецкого языка»

სქოლიო
------

1. ↑  FemBio database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>
2. ↑  Munzinger Personen<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
3. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1022446959 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
4. 1 2 3  Katja Petrowskaja
5. ↑  Katja Petrowskaja
6. ↑
**პეტრე იაკობის ძე არველაძე** (დ. 1888, სოფ. ჭაგანი, ახლანდელი სამტრედიის რაიონი ― გ. 1919) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე ამიერკავკასიაში.

ბიოგრაფია
---------

1905-1907 წლებში ეწეოდა პარტიულ მუშაობას თბილისში. 1909 წელს აირჩიეს რსდმპ (ბ) თბილისის კომიტეტის წევრად. 1910 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს ქ. ხარკოვში. I მსოფლიო ომის დროს არველაძე ეწეოდა პარტიულ მუშაობას სამხრეთ-დასავლეთ და თურქეთის ფრონტებზე. თვითმპყრობელობის დამხობის შემდეგ ხელმძღვანელობდა ქ. ალექსანდროპოლის (ახლანდელი გიუმრი) ბოლშევიკური ორგანიზაციის მუშაობას. 1917 წელს მონაწილეობდა ქ. თბილისში კავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციებისI და კავკასიის არმიის II ყრილობების მუშაობაში. იყო ალექსანდროპოლის საბჭოს ჯარისკაცთა სექციის თავმჯდომარე. 1918 დამდეგს გაგზავნეს ბაქოში, სადაც იბრძოდა საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვებისათვის, იყო ბაქოს საკომსაბჭოს მდივანი. 1918-1919 წლებში მონაწილეობდა თეთრგვარდიელ კაზაკთა წინააღმდეგ ქ. ასტრახანის დაცვაში. იყო მე-11 არმიის ერთ-ერთი პოლკის კომისარი. დაიღუპა საბრძოლო პოსტზე.

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* *კვაჭაძე ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 562.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე არველაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კიაზო რაქვიაშვილი** (დ. 22 მარტი, 1936, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით.

1959-1964 წლებში მუშაობდა თბილისის გაზიფიკაციის სამმართველოში ინჟინრად; 1964-1982 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმში ბიოლოგიის განყოფილების სწავლულ მდივნად; 1982 წლიდან ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის უნივერსიტეტში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელია. 1960 წლიდან მონაწილეობდა საქართველოს მღვიმეების და გამოქვაბულების კვლევაში. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის სფერო მოიცავს კარსტის განვითარების გეოლოგიური, გეომორფოლოგიური და ჰიდროგეოლგიური პირობების შესწავლის პრობლემებს, მღვიმეების და კარსტული წყლების დაცვის და სამეურნეო ათვისების საკითხებს. ამასთან დაკავშირებით გამოქვეყნებული აქვს 40 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთა უმეტესი ნაწილი უცხო ქვეყნების გამოცემებშია დაბეჭდილი. სპელეოლოგი.

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სპელეოლოგიური კომისია (შემდგომში საბჭო), სწავლული მდივანი (1964-)
* საქართველოს სპელეოლოგთა ეროვნული საზოგადოება, სწავლული მდივანი (1989-)
* სპელეოლოგთა საერთაშორისო კავშირი, დარგობრივი კომისიის ბიუროს წევრი

ლიტერატურა
----------

* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ. 2003, გვ. 223

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიაზო რაქვიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კომუნარი** (რუს. Коммунар) — ქალაქი (1993 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში. კომუნარის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს რაიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე იჟორის ნაპირას, ქალაქ გატჩინიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 16 კმ-ში. 2010 წლის მონაცემებით საქალაქო დასახლების მოსახლეობა 20 211 ადამიანს შეადგენდა, ამ მაჩვენებლით ქალაქი რაიონში მეორე ადგილზეა.

1953 წლიდან 1993 წლამდე დასახლებას დაბის სტატუსი ჰქონდა. 1996 წელს კომუნარი გამოეყო გატჩინის რაიონს და გახდა დამოუკიდებელი მუნიციპალური ერთეული. 2006 წლის 1 იანვარს ისევ შეუერთდა გატჩინის რაიონს, როგორც საქალაქო დასახლება. ქალაქი წარმოადგენს ცელულოზა-ქაღალდის სამრეწველო ცენტრს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-06-18 საიტზე Wayback Machine.
* ქალაქი ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი"
* კანონი რაიონის სასაზღვრო ზოლის შესახებ დაარქივებული 2007-09-27 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Итоги переписи. Численность населения по состоянию на 14 октября 2010 года

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
**პეტრე ივანეს ძე ვოევოდინი** (რუს. Пётр Иванович Воеводин; დ. 12 ივლისი, [ძვ. სტ. 30 ივნისი], 1884, სუმი — გ. 25 ნოემბერი, 1964, მოსკოვი) — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, სოციალისტური შრომის გმირი (1964), კომპარტიის წევრი (1899 წლიდან).

ბიოგრაფია
---------

13 წლისამ დაიწყო მუშაობა ქარხანაში ეკატერინოსლავში, სადაც 1899 წელს შევიდა სოციალ-დემოკრატ მუშათა წრეში. პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ეკატერინოსლავში, სარატოვში, სამარაში, ჩიტასა და სხვა ქალაქებში. 1905 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა სამარის ბოლშევიკთა კომიტეტის მებრძოლ რაზმს. იყო რეპრესირებული. 1912-1913 წლებში ემიგრაციაში გაემგზავრა ამერიკაში. 1913 წელს არალეგალურად დაბრუნდა რუსეთში, მუშაობდა ბაქოში, დააპატიმრეს. 1917 წლიდან იყო დასავლეთ ციმბირის და ურალის სამხარეო სასურსათო ეკონომიკური საბჭოს, 1918 წელს დასავლეთ ციმბირის საოლქო სახალხო მეურნეობის საბჭოს თავმჯდომარე. 1920 წელს მოსკოვი-ვინდავა-რიბინსკის რკინიგზის მთავარი კომისარი. სრულიად რუსეთის ცაკის წევრი. 1920 წლიდან სამეურნეო და ლიტერატურულ-საგამომცემლო სამუშაოზეა. იყო ჟურნალების ელეკტრიფიკაციის და ელეკტრიჩესტვოს რედაქტორი. 1940 წლიდან პერსონალური პენსიონერი სკკპ XXII ყრილობის დელეგატი დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 440.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Воеводин Пётр Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>
ცხვრის ღვიძლი. ღვიძლი ორგანიზმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ორგანოა
**ორგანო** (ბერძ. იარაღი) — სხვადასხვა ფუნქციის მქონე ქსოვილთა მონაწილეობით შექმნილი სტრუქტურული ერთეული. მას აქვს წარმოშობისა და განვითარების საკუთარი გზა (ფილოგენეზი და ემბრიოგენეზი), დამახასიათებელი ფორმა, ორგანიზმში უჭირავს გარკვეული ადგილი (ტოპოგრაფია) და ახორციელებს დამახასიათეველ ფუნქციას. ორგანოს ფუნქციის შესაბამისად მის შემქმნელ ქსოვილებს შორის ერთ-ერთს უკავია წამყვანი ადგილი, რომელიც ორგანოს ანიჭებს მის დამახასიათებელ სტრუქტურულ სახეს, მაგალითად, კუნთში წამყვანია კუნთოვანი ქსოვილი, ძვალში — ძვლოვანი ქსოვილი, თავის ტვინში — ნერვული ქსოვილი და სხვა.

ადამიანის შინაგანი ორგანოები
ასეთი ქსოვილები ორგანოთა ძირითად ქსოვილებად არის მიჩნეული, დანარჩენი ქსოვილები კი — დამხმარედ. ზოგიერთ ორგანოში შემაერთებელი ქსოვილი (როგორც დამხმარე ქსოვილი) ორგანოს ძირითადი ქსოვილისთვის ქმნის საყრდენ საფუძველს, ანუ რბილ ჩონჩხს — სტრომას — stroma (ბერძნ. ჩანაფენი), რომლის ხარიხებს შორის სივრცე ამოვსებულია ნივთიერებით, ანუ პარენქიმით (parenchyma — ბერძნ. შემავსებელი მასა); ასეთ ორგანოებს პარენქიმულ ორგანოებს უწოდებენ (ღვიძლი, ფილტვები, ელენთა, თირკმლები, ჯირკვლოვანი ორგანოები).

ზოგ შემთხვევაში ძირითადი ქსოვილი მონაწილეობს ორგანოს კედლის შექმნაში, სადაც იგი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ღრუს შემოსაზღვრავს. ასეთ ორგანოებს ღრუ ორგანოები ეწოდება (კუჭი, საშვილოსნო და სხვა). ზოგიერთ ორგანოში ძირითადი ქსოვილი იმდენად მნიშვნელოვნადაა გამოხატული, რომ განსაზღვრავს ორგანოს სახელწოდებას (კუნთი, ძვალი, ნერვი, ჯირკვალი).

ქსოვილებში სქესობრივი, ასაკობრივი თუ ინდივიდუალური მორფოლოგიური თავისებურებანი ძნელად შესამჩნევია, ორგანოებში კი ეს ნიშნები ვლინდება თვალსაჩინოდ. სამედიცინო პრაქტიკაში ხდება ამა თუ იმ ორგანოს მდგომარეობის დიაგნოსტიკური თვალსაზრისით შეფასება და ნორმიდან გადახრის ზუსტი დადგენა.

ცალკეული ორგანო ვერ ახორციელებს სრულად რომელიმე ზოგად ფუნქციას, იგი მხოლოდ მონაწილეობას იღებს მასში. მაგალითად, კუჭი საჭმლის მონელებაში მონაწილეობს, მაგრამ ამ პროცესის სრულად განხორციელებისათვის საჭიროა საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ორგანოების მონაწილეობაც (ნაწლავები, ჯირკვლები და ა.შ.). ასევე სუნთქვაში არა მარტო ფილტვები მონაწილეობს, არამედ სხვა ორგანოებიც. ამიტომ ორგანოების კომპლექსი ქმნის შემდეგ, შედარებით მაღალი საფეხურის სტრუქტურულ გაერთიანებას — ორგანოთა სისტემებს.

ლიტერატურა
----------

* ზურაბ კაციტაძე, ადამიანის ანატომია, გამომცემლობა „მედეა", 2011.


|  |  |
| --- | --- |
| 
პორტალი:ბიოლოგია
 | ***პორტალი ბიოლოგია*** |
ფრანგი ბუნებისმეტყველი ჟორჟ კიუვიე
**კატასტროფების თეორია**, **კატასტროფიზმი** — მოძღვრება, რომლის თანახმად დედამიწის გეოლოგიური ისტორია ხანგრძლივი სიმშვიდის ეტაპებისა და უეცარი კატასტროფების მონაცვლეობაა. გაბატონებული იყო XIX საუკუნის I ნახევარში. კატასტროფების შედეგად, ჟორჟ კიუვიეს აზრით, ნაწილობრივ, ხოლო ალსიდ დ’ორბინის აზრით, მთლიანად ნადგურდებოდა დედამიწის ზურგზე არსებული ორგანული სამყარო და ხელახლა იქმნებოდა „ახალი სამყარო". ფრანგი გეოლოგი ელი დე ბონომი კატასტროფებს პლანეტარულ ოროგენულ მოძრაობათა ეპოქებს უკავშირდება. კატასტროფების თეორიამ ბუნებისმეტყველების სხვა დარგებშიც მოიკიდა ფეხი. კატასტროფების თეორია ვერ ხსნიდა „ახალი სამყაროს" შექმნის მიზეზებს. მიუხედავად ანტიმეცნიერულობისა, კატასტროფების თეორიამ გარკვეულ ეტაპზე დადებითი როლი ითამაშა ბიოსტრატიგრაფიის განვითარებაში, რადგან ასაკობრივად განსხვავებულ ფორმაციებს შორის მკვეთრი საზღვრების არსებობისა და ყოველი გეოლოგიური პერიოდისათვის დამახასიათებელი ორგანული სამყაროს თვისობრივი თვითმყოფობის აღიარებით ამ თეორიამ განამტკიცა სახელმძღვანელო ნამარხის ცნება. 

XIX საუკუნის შუა წლებში კატასტროფების თეორიამ დაკარგა თავისი მნიშვნელობა ჯერ გეოლოგიაში, ხოლო მოგვიანებით ბიოლოგიაში. XX საუკუნის I ნახევარში კატასტროფიზმი ნაწილობრივ აღორძინდა (გეოლოგიაში — ჰანს შტილეს ერთდროულად პლანეტარული ოროგენიული ფაზისების თეორია, ბიოლოგიაში — ოტო შინდევოლფის წარმოდგენები) ნეოკატასტროფიზმის სახით, რომელიც თავის მხრივ, წარმოადგენს ევოლუციური კონცეფციების ერთობლიობას. ნეოკატასტროფიზმს აკრიტიკებდნენ და უარყოფდნენ გეოლოგიაში — ნიკოლოზ შატსკი, ალექსანდრე ჯანელიძე, პალეონტოლოგიაში — ლეო დავითაშვილი და სხვები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კატასტროფიზმი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
* კატასტროფიზმი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია დაარქივებული 2014-09-22 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* *ხუციშვილი ო.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 435.
**კაურა** (ესპ. Río Caura) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 723 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 52 000 კმ². სათავე აქვს გვიანის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში, ამ უკანასკნელს კვეთს სამხრეთიდან ჩრდილოეთური მიმართულებით, სადაც ქმნის ჭორომებსა და ჩანჩქერებს. 
კაურა წყლიანობის მიხედვით მდინარე ორინოკოს შენაკადებს შორის (კარონის შემდეგ) მეორე ადგილზეა. კარონისთან და ვენტუარისთან ერთად იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს. ქვემო მონაკვეთი მეტად განიერია, ადგილ-ადგილ მდინარის სიგანე 1500 მეტრია. 
კაურას ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე ერებატო, რომელიც აგრეთვე უხვწყლიანია.

წყლის ხარჯი 3 000 მ³/წმ. სანაოსნოა მდინარე ორინოკოდან 257 კილომეტრზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მდინარე კაურა – ინფორმაცია[*მკვდარი ბმული*]

ლიტერატურა
----------

* WILLIAMS, Llewelin. Exploraciones botánicas en la Guayana venezolana. El medio y bajo Caura. Caracas: Tipografía La Nación, 1942.
* CHAFFANJON, Jean. Voyage à travers les Llanos du Caura et aux Sources de l’Orénoque. Paris: 1885-87.
გაზეთი კომუნისტი
**„კომუნისტი"** — ყოველდღიური გაზეთი, საქართველოს კპ ცკ-ის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. პირველი ნომერი გამოვიდა 1920 წლის 3 ივნისს თბილისში როგორც საქართველოს კპ ცენტრალური და თბილისის კომიტეტების ორგანო. 10 ნომრის გამოცემის შემდეგ გაზეთი დაიხურა თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით. დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი მთავრობის დროს გაზეთი გამოდიოდა „საქართველოს კომუნისტის" (21 ნომერი) სახელწოდებით. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1921 წლის 2 მარტიდან კვლავ „კომუნისტის" სახელწოდებით გამოდიოდა.

„კომუნისტი" ასახავდა საქართველოს სსრ ისტორიის ყველა მნიშვნელოვან პერიოდს, იბრძოდა სკკპ-სა და საჭოთა მთავრობის გადაწყვეტილებათა შესასრულებლად. აშუქებდა პოლიტიკის, ეკონომიკის, მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, ლიტერატურის, ხელოვნების, განათლებისა და სხვა საკითხებს. გაზეთს ჰქონდა დამატებები - ჟურნალები „ჩირაღდანი" (1923–1925), „მეცნიერება და ტექნიკა" (1925–1926), „დროშა" (1929–1934), გაზეთი „სოფლის მეურნეობა" (1958). სხვადასხვა დროს „კომუნისტის" რედაქტორები იყვნენ ი. (მამია) ორახელაშვილი, ფ. მახარაძე, ა. ქურიძე (ს. ეული), ვ. სუხიშვილი, ა. თუმანოვი, ვ. ბახტაძე, გ. მუშიშვილი (გ. ხოფერია), ნ. კიკნაძე, დ. მჭედლიშვილი, გ. ბედინეიშვილი. 1950 წელს დაარსების 30 წლისთავთან დაკავშირებით „კომუნისტი" დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით. ტირაჟი 700 ათ. ცალი (1980). გაზეთმა თავისი არსებობა შეწყვიტა ...

ლიტერატურა
----------

* *მჭედლიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 1980.
ოქტობერფესტი 2003 წელს.
**ოქტობერფესტი** (გერმ. Oktoberfest) — ყოველწლიური ორ-კვირიანი სახალხო დღესასწაული გერმანიაში, ბავარიის დედაქალაქ მიუნხენში. ტარდება სექტემბრის ბოლოსა და ოქტომბრის დასაწყისში. ოქტობერფესტი ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული დღესასწაული და მსოფლიოს უდიდესი გამოფენაა, რომელსაც ყოველწლიურად 6 მილიონამდე ადამიანი ესწრება. დღესასწაული მსგავსი სახელით სხვა ქალაქებშიც ტარდება, თუმცა ტრადიცია დასაბამს მიუნხენში იღებს სადაც 1810 წელს ლუდვიგ I-მა ცოლად შეირთო გერმანელი პრინცესა ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელი. მათი ქორწილი ერთობ პომპეზური იყო და დიდხანს გაგრძელდა. სწორედ ეს ზეიმი ითვლება ბავარიული ოქტობერფესტის დაარსებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოქტობერფესტი***

* Pოქტობერფესტიs სურათები დაარქივებული 2015-09-25 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ოქტობერფესტი -Live (ინგლისური)
* ოქტობერფესტის საიტი (გერმანული)
* ოქტობერფესტის ინგლისურ-გერმანული ლექსიკონი დაარქივებული 2017-01-10 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ოქტობერფესტის ინფორმაცია (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია გერმანიისა და გერმანელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კა დე ბო** (ესპ. Dogo mallorquín) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში XVII საუკუნეში.

ეს მოჩხუბარი ძაღლი გაჩნდა ბალეარის კუნძულებზე 1270-1570 წლებში. ბრიტანელების მიერ კუნძულების ოკუპაციის დროისთვის (1708-1802) ხარების დევნა და ძაღლების ბრძოლები სპორტის ჩვეულებრივ სახეობად ითვლებოდა და დავიწყებას მიეცა მხოლოდ XX საუკუნეში. ასწლეულების განმავლობაში მასტიფების მსგავსი ეს ცხოველები გამოიყენებოდა ხარებთან, ან სხვა ძაღლებთან, ბრძოლებში. ბალეარის კუნძულების მცხოვრებლებისთვის ძაღლების ბრძოლები საყვარელ გასართობს წარმოადგენდა, ხოლო მეცხვარე ძაღლი კა დე ბო ყველაზე პოპულარული ადგილობრივი მებრძოლი ჯიში იყო. როდესაც ხარების დევნა და ძაღლების ბრძოლები კანონით აიკრძალა, კა დე ბოს რაოდენობა შემცირდა, მაგრამ ჯიშის გადარჩენა მოხერხდა და ის ესპანეთის გამოფენებზე გამოჰყავდათ ხოლმე. 

მიზანმიმართული სელექციის წყალობით ეს ძაღლი საშუალო ზომის სერიოზული ძაღლი დამჯერი და ერთგული კომპანიონი გახდა, თუმცა შეინარჩუნა დიდი ძალა, ასევე სიჯიუტე, რომელიც მის მებრძოლ წარსულს უკავშირდება. კა დე ბოს აქვს განიერი, ძლიერი კისერი, ძალიან ძლიერი ყბები, მასიური და განიერი თავი. წინა თათები უკანაზე 2,5 სმ-ით მოკლეა, კა დე ბო კარგად იტანს სიცხეს, ძნელად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს, ძნელად იწვრთნება. ბალანი მოკლე, უხეში და გლუვია. განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კა დე ბო***

* კა დე ბო დაარქივებული 2014-12-17 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)