**რიჩმალ კრომპტონ ლამბურნი** (დ. 15 ნოემბერი, 1890 - გ. 11 იანვარი, 1969) - პოპულარული ინგლისელი მწერალი, რომელიც ყველაზე ცნობილია *Just William-* ის წიგნების სერიით, იუმორისტული მოთხრობებით და უფრო მცირე ზომით ზრდასრულთა მხატვრული წიგნებით.

ბიოგრაფია
---------

რიჩმალ კრომპტონ ლამბურნი დაიბადა ბერიში, ლანკაშირი, ბურის გრამატიკის სკოლის კლასიკოსის - ედუარდ ჯონ სიუელ ლამბურნის და მისი მეუღლის, კლარას , მეორე შვილი . rრიჩმალის ძმა, ჯონ ბეტერსბი კრომპტონ ლამბურნი, ასევე გახდა მწერალი.

რიჩმალ კრომპტონი სწავლობდა წმინდა ელფინის პანსიონში, სასულიერო პირთა ქალიშვილებისთვის, თავდაპირველად დაფუძნებული უორინგტონში, ლანკაშირი. მოგვიანებით იგი საცხოვრებლად გადავიდა ახალ ადგილას დარლი დეილში, მეთლოკის მახლობლად, დერბიშირი, 1904 წელს. კარიერად აირჩია სკოლის მასწავლებლობა და ამ ჩანაფიქრის განსახორციელებლად, მან მოიპოვა სტიპენდია სამეფო ჰოლოვეის კოლეჯში, ლონდონის უნივერსიტეტის ნაწილი ენგლფილდ გრინში, სარის საგრაფო. კრომპტონმა 1914 წელს დაამთავრა კლასიკის ბაკალავრის ხარისხი (II კლასი). მან მონაწილეობა მიიღო ქალთა ხმის უფლება მოძრაობაში. 

1914 წელს იგი დაბრუნდა სანტ-ელფინში და მოგვიანებით, 27 წლის ასაკში, გადავიდა ბრომლის საშუალო სკოლაში სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლონდონში, სადაც სერიოზულად დაიწყო წერა. კადოგანი გვიჩვენებს, რომ ის იყო შესანიშნავი და ერთგული მასწავლებელი ორივე სკოლაში. 1923 წელს დაავადდა პოლიომიელიტით, რის შემდეგაც მარჯვენა ფეხს ვეღარ უყენებდა. მან მიატოვა პედაგოგიური კარიერა და დაიწყო სრულ განაკვეთზე წერა.  არასოდეს დაქორწინებულა და შვილი არ ჰყოლია; ის იყო დეიდა და დიდი დეიდა. *უილიამის* მოთხრობები და მისი სხვა ლიტერატურა ძალზე წარმატებული იყო და, მასწავლებლობის დატოვებიდან სამი წლის შემდეგ, კრომპტონს შეეძლო სახლი აეშენებინა Bromley Common- ში მისთვის და მისი დედისთვის, კლარასთვის. 

კრომპტონი გარდაიცვალა 1969 წელს 78 წლის ასაკში, გულის შეტევით  ფარნბოროს ჰოსპიტალში .

კრომპტონმა ყველა თავისი წიგნის საავტორო უფლება დაუტოვა დისშვილს, ქალბატონ რიჩმალ ეშბის ჩელსფილდიდან, კენტი, 57623 ფუნტ სტერლინგთან ერთად.

მუშაობა
-------

კრომპტონის ყველაზე ცნობილი წიგნებია *უილიამის* მოთხრობები, ბოროტი 11 წლის სკოლის მოსწავლისა და მისი მეგობართა ჯგუფის შესახებ, რომლებიც ცნობილია როგორც „კანონგარეშეები". მან დაწერა 38 წიგნი *უილიამის* შესახებ მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში. ბოლო, *უილიამ კანონსაწინააღმდეგო*, გამოქვეყნდა სიკვდილის შემდგომ 1970 წელს.

უილიამის წიგნები მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში გაიყიდა 12 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი. ისინი ადაპტირებულია ფილმებისთვის, სასცენო სპექტაკლებისთვის და მრავალი რადიო და სატელევიზიო სერიალისთვის. მათ წარმატებას შეუწყო ხელი თომას ჰენრის ილუსტრაციებმა.

მან დაწერა 41 რომანი მოზრდილთათვის და გამოაქვეყნა მოთხრობების ცხრა კრებული. 

*უილიამი* კი თავდაპირველად შეიქმნა ზრდასრული აუდიტორიისთვის.  იგი კმაყოფილი იყო მისი წარმატებით, მაგრამ იმედგაცრუებული ჩანდა, რომ მის სხვა რომანებსა და მოთხრობებს იგივე აღიარება არ მიუღია. მისი პირველი გამოქვეყნებული მოთხრობა გამოქვეყნდა *The Girl's Own Paper-* ში 1918 წელს, რომელიც ეხებოდა პატარა ბიჭს, სახელად თომას, უილიამის წინამორბედს, რომელიც რეაგირებს ავტორიტეტის წინააღმდეგ. 

კრომპტონს არასოდეს გაუმხელია მთავარი გმირის, უილიამის, შთაგონების წყარო; განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს. მსახიობის ჯონ ტიდის თქმით, რომლის ოჯახიც კრომპტონის მეზობლად ცხოვრობდა, უილიამის მოდელი იყო კრომპტონის ძმისშვილი ტომი.

კრომპტონის მხატვრული ლიტერატურა ორიენტირებულია ოჯახურ და სოციალურ ცხოვრებაზე, ეყრდნობა იმ შეზღუდვებს, რომლებსაც ისინი აყენებენ ინდივიდებს და ასევე აღზრდის მათ. ეს ყველაზე კარგად ჩანს მის მიერ ბავშვების, როგორც საზოგადოების გზების გაურკვევლობის შემყურეების გამოსახვაში. მიუხედავად ამისა, ბავშვები, განსაკუთრებით უილიამი და მისი კანონგარეშეები, თითქმის ყოველთვის ტრიუმფალურად გამოდიან. 

*უილიამის* წიგნები ითარგმნა თექვსმეტ ან ჩვიდმეტ ენაზე. 

 „რიჩმალ კრომპტონი", პაბი ბრომლიში.

მემკვიდრეობა
------------

რიჩმალ კრომპტონის არქივები ინახება როჰემპტონის უნივერსიტეტში, ლონდონში და უოტ ტაილერის ქანთრი პარკში, პიტსიაში, სადაც მისი ოჯახის ზოგიერთი წევრი ცხოვრობდა. მის პატივსაცემად ეწოდა საჯარო სახლი ბრომლიში და შეიცავს ჩარჩოში ჩასმული ანაბეჭდებს და ტექსტებს უილიამის სერიიდან. 

ნილ გეიმანისა და ტერი პრაჩეტის რომანი და სერიალი *კარგი ნიშნები* შთაგონებული იყო ჯასთ უილიამის მიერ, რომლის წინაპირობა იყო ანტიქრისტე უილიამის ადგილას და მისი ბანდა (Them) „Outlaws"-ის ნაცვლად. რომანის საწყისი სამუშაო სახელწოდება იყო „უილიამ ანტიქრისტე".  პრაჩეტის კიდევ ერთი ნამუშევარი, ჯონი მაქსველის სერია, ასევე შთაგონებული იყო მხოლოდ უილიამისგან, პრაჩეტი აცხადებდა, რომ იგი ძალიან თავისუფლად ეფუძნებოდა იდეას, როგორი იქნებოდა უილიამი 1990-იანი წლების გარემოში.



1. ↑  *Crockford's Clerical Directory* 1898 pp. 795–6: London, Horace Cox, 1898
2. ↑  Cadogan (1986) p.40
3. ↑  Cadogan (1986) p.64
4. ↑  Cadogan (1986) p.72
5. ↑  „Richmal Crompton, 'Just William' creator dies in hospital". *Newcastle Journal*. 13 January 1969. ციტირების თარიღი: 25 May 2020.
6. ↑  „Authoress leaves £57,000". *Aberdeen Evening Express*. 3 May 1969. ციტირების თარიღი: 25 May 2020.
7. ↑  Cadogan (1986) p.69
8. ↑  Cadogan (1986) p.82
9. ↑  The Richmal Crompton. J D Wetherspoon. ციტირების თარიღი: 20 September 2020
10. ↑  Jordison, Sam (8 January 2019). „Reading group: Good Omens by Terry Pratchett and Neil Gaiman is our book for January". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 13 August 2021.