recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ხედი კურუსუს ციხესიმაგრიდან. კანდიდო ლოპესი, ბუენოს-აირესის ხელოვნების მუზეუმი
**კურუსუს ბრძოლა** გაიმართა 1866 წლის 1 და 3 სექტემბერს, პარაგვაული ომების ფარგლებში. 

1866 წლის 24 მაისს მოკავშირეთა მიერ მოგებული ტუიუტის ბრძოლის შემდეგ, რეზერვის მეთაურმა მიტრემ პორტუ-ალეგრეს ბარონის მიერ გამოგზავნილი ათი ათასი კაცი კურუსუსა და კურუპაიტის ციხესიმაგრეებზე შეტევისკენ მიმართა, რომლებიც უმაიტის სამხრეთით, მდინარე პარაგვაის ორივე მხარეს მდებარეობდა. 

1 სექტემბრის დილის 7:30-ზე, ბრაზილიური ძალები კურუსუს ფორტს მიადგნენ, ამას ემატებოდა ხის გემები კუნძულ პალმარის მიმართულებიდან. სროლამ ციხიდან და ნავებიდან ერთმანეთის მიმართულებით, 4 საათს გასტანა. ამასობაში, ხის ნავებიდან ჩაკოში 800 ჯარისკაცი გადავიდა, რათა ის ცეცხლსასროლი დანადგარები და არტილერია გაენადგურებინათ, საიდანაც პარაგვაელები ბრაზილიელთა საბრძოლო ხომალდებს ესროდნენ. მწუხრისას, ცეცხლი შეწყდა. 

მეორე დღის 14:00 საათზე, საბრძოლო გემმა *რიო-დე-ჟანეირომ* ორ მაღაროს დაარტყა და უმალ ჩაიძირა მეთაურ ამერიკო ბრაზილიო სილვადოსტან და 50-ზე მეტ ჯარისკაცთან ერთად. ერთი საათის შემდეგ, პორტუ-ალეგრის ბარონს მიწაზე უკვე გადასხმული ჰყავდა 8 000 კაცი, მათ შორის იყვნენ არასრულწლოვნები, კავალერია, არტილერია და განმაღმველები. მიუხედავად წინააღმდეგობისა, მათ პარაგვაელები მაინც დაამარცხეს და მეორე დღეს სახმელეთო შეტევისთვის მოემზადნენ. 

3 სექტემბერს, იერიში მიიტანეს ციხესიმაგრეზე, რომელსაც გენერალი ხიმენესი მეთაურობდა. ციხის გარშემო არსებული ჭაობებისა და ბუჩქების წყალობით, მისი დამცველები უპირატესობას ფლობდნენ. მძიმე დაბომბვების შემდეგ, ციხესიმაგრე მოკავშირეებმა აიღეს, პარაგვაის არმია კი განდევნილ იქნა.

ლიტერატურა
----------

* DONATO, Hernâni. Dicionário das batalhas brasileiras. 2a ed, IBRASA, 1996, ISBN 978-85-348-0034-1, 593 pp.
* César Cristaldo Dominguez. *La Campaña de Humaitá*. Ed. El lector, Asunción, 2010.
არჩევის ილუსტრაცია (მაცხნიდან მარჯვნივ: კელნის, მაინცის და ტრირის არქიეპისკოპოსები, პფალცის, საქსონიის და ბრანდენბურგის მთავრები და ბოჰემიის მეფე).
**კურფიურსტები** (გერმ. Kurfürsten, სიტყვასიტყვით — ამომრჩეველი მთავრები < Kur — ამორჩევა და Fürst — მთავარი) — „საღვთო რომის იმპერიაში" მთავრები, რომელთაც XIII საუკუნიდან მიენიჭათ მეფის (იმპერატორის) არჩევის უფლება. კურფიურსტები იყვნენ: ტრირის, კელნის და მაინცის არქიეპისკოპოსები, საქსონიის, პფალცის, ბრანდენბურგის საერო მთავრები და ბოჰემის (ჩეხიის) მეფე. კურფიურსტების უფლებები და განსაკუთრებული პრივილეგიები იურიდიულად კარლ IV-ის ოქროს ბულით (1356) გაფორმდა. რაიხსტაგში კურფიურსტების კოლეგიამ შეადგინა პირველი კურია. იმპერიის გაუქმებასთან ერთად (1806) კურფიურსტთა კოლეგია გაუქმდა. ფორმალურად კურფიურსტების ტიტული მხოლოდ ჰესენ-კასელის მფლობელებმა შეინარჩუნეს 1988 წლამდე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 86.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Velde, F. R. (2003). "Royal Styles."
* Velde, F. R. (2004). "The Holy Roman Empire."
**კრივი-რიჰი**, *კრივოი-როგი* (უკრ. Кривий Ріг) — სამრეწველო ქალაქი ცენტრალურ უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. კრივი-რიჰის საქალაქო საბჭოსა და რაიონის ცენტრი, რომლის შემადგენლობაშიც თავად არ შედის. გაშენებულია მდინარე ინჰულეცისა და საკსაჰანის შესართავზე. ეკუთვნის დნიპროპეტროვსკის ოლქს. ქალაქ დნიპროდან დაშორებულია 150 კმ-ით. თავისი 630 ათასი მცხოვრებით არის უკრაინის სიდიდით მე-8 ქალაქი და ამავდროულად ყველაზე დიდი ქალაქი უკრაინაში, რომელიც არ წარმოადგენს ოლქის (რეგიონის) ცენტრს. არის კრივი-რიჰის რაიონის ცენტრი. თავად ქალაქი იყოფა 7 რაიონად.

დასახელება და ლეგენდები
-----------------------

ქალაქი მე-17 საუკუნეში დააარსეს ზაპოროჟიელმა კაზაკებმა. პირველად წერილობით წყაროებში იხსენიება 1775 წელს, როგორც საფოსტო სადგური კრემენჩუკსა და ხერსონს შორის. სახელთან მრავალი თქმულებაა დაკავშირებული: ერთი ვერსიის თანახმად მისი ერთ-ერთი დამაარსებელი კაზაკის მეტსახელი იხო რიჰ (როგ, რქა), ხოლო მეორე ვერსიის მიხედვით დასახლებას ეს სახელი ეწოდა მისი ლანდშაფტის გამო, რადგან მდინარეების შეერთების ადგილზე დაბლობს მომრგვალო რკალის ფორმა აქვს, მრუდე რქის მსგავსად.
დასახლების (თავდაპირველად სოფლის) სტატუსი მიენიჭა 1857 წელს და მალევე, 1860 წელს მიიღო დაბის სტატუსი, ხერსონის გუბერნიის შემადგენლობაში. დასახლებისთვის გარდამტეხი იყო 1881 წელი, როცა აქ დაიწყო რკინის მადნის მოპოვება. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან ქალაქი სწრაფად იზრდებოდა. ქალაქად გამოცხადდა 1919 წელს. იყო მახნოს კომუნისტურ-ანარქისტული გადატრიალების მცდელობის ერთ-ერთი ცენტრი. 1941-1944 წლებში ოკუპირებული იყო ნაცისტური გერმანიის მიერ და მასთან წითელი არმიის ბრძოლებისას ძლიერ დაზიანდა.

სქოლიო
------

1. ↑  უკრაინის სტატისტიკის ეროვნული კომიტეტი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დნიპროპეტროვსკის ოლქი |
| --- |
|  |
| 
ადმინისტრაციული ცენტრი: დნიპრო |
|  |
| რაიონები | 
* დნიპრო
* კამიანსკე
* კრივი-რიჰი
* ნიკოპოლი
* ნოვომოსკოვსკი
* პავლოჰრადი
* სინელნიკოვე
 | დნიპროპეტროვსკის ოლქის გერბი |
|  |
| ქალაქები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რეგიონული | 
* **დნიპრო**
* ვილნოჰირსკი
* კამიანსკე
* კრივი-რიჰი
* მარჰანეცი
* ნიკოპოლი
* ნოვომოსკოვსკი
* პოკროვი
* პავლოჰრადი
* პერშოტრავენსკი
* ჟოვტი-ვოდი
* სინელნიკოვე
* ტერნივკა
 |
|  |
| რაიონული | 
* აპოსტოლოვე
* ვერხნოდნიპროვსკი
* ვერხივცევე
* ზელენოდოლსკი
* პერეშჩეპინე
* პიატიხატკი
* პიდჰოროდნე
 |

 |

 |
**კრილოვის სახლ-მუზეუმი** (რუს. Дом-музей Крылова) — სახლ-მუზეუმი ნოვოჩერკასკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლში ცხოვრობდა საბჭოთა ფერმწერი და თეატრის მხატვარი ივანე კრილოვი. სახლ-მუზეუმი არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

მუზეუმის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნოვოჩერკასკი, ბუდიონოვსკის ქუჩა № 54.

ისტორია
-------

მხატვარ ივანე ივანეს ძე კრილოვის მემორიალური სახლ-მუზეუმი გაიხსნა 1979 წლის 1 ივნისს ნოვოჩერკასკში, სახლში, სადაც იგი ცხოვრობდდა 1900 წლიდან 1936 წლამდე. მხატვარი დაიბადა 1860 წელს დონელი კაზაკის ოჯახში სტანიცა ელიზოვეტინსკაიაში, სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. სწავლის დასრულების შემდეგ ცხოვრობდა პეტერბურგში, სტანიცა სივერსკოიში, მოსკოვში. ამ პერიოდში იგი ცნობილი გახდა, როგორც პეიზაჟისტი. მისი სურათები „ჩრდილოეთის ციკლი" ზამთრის პეიზაჟებით „ყინული ნევაზე", „მოსკოვის ხედი ბეღურების მთიდან" შეიძინა დიდმა თავადმა სერგეი ალექსანდრეს ძემ. ამ ნამუშევრების ვარიანტები ამჟამად ინახება მუზეუმში. 

კავკასიაში და ყირიმში მოგზაურობისას შექმნილი ნამუშევრები გაერტიანებულია „სამხრეთის ციკლის" ნახატებში. რამდენიმე თავისი ნაშრომი მხატვარმა მიუძღვნა ტაგანროგს. ეს სურათებია: „ზღვის ნაპირი ტაგანროგში", „ტაგანროგი - ტალღა", „შუქურა ღამით", „ტაგანროგის კიბე". 

XX საუკუნის დასაწყისში მხატვარი დაუბრუნდა დონის მიწას, აქ იყიდა სახლი და ცხოვრობდა ცოლთან და შვილთან ერთად. სახლი სადაც ამჟამად სახლ-მუზეუმია განთავსებული, სავარაუდოდ, ააშენა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში და წარმოადგენს ტიპურ კაზაკურ სახლს. 

ამ სახლში ცხოვრების პერიოდში მხატვარი მუშაობდა პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მასწავლებლად. ნოვოჩერკასკში ცხოვრების პერიოდში მან დახატა 900 ტილო. მუზეუმის ექსპოზიცია სწორედ მისი მოღვაწეობის ამ პერიოდზე მოგვითხრობს.

სხლი თავის დროზე წამოადგენდა ნოვოჩერკასკის კულტურული ცხოვრების ცენტრს. აქ ხშირად იკრიბებოდნენ მწერალი ალექსანდრე კუპრინი, ალექსანდრე სერაფიმოვიჩი, კ. ტრენევი და სხვები. 

ივანე ივანეს ძე კრილოვის მემორიალური სახლ-მუზეუმი არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

\* Мемориальный дом-музей художника Ивана Ивановича Крылова დაარქივებული 2017-01-23 საიტზე Wayback Machine. 

* Дом-музей И.И. Крылова
* Дом-музей И.И. Крылова დაარქივებული 2017-01-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Крылов Иван Иванович
**რიჩარდ „რიჩი" ჰიუ მაკ-კოუ** (ინგლ. Richard „Richie" Hugh McCaw; დ. 31 დეკემბერი, 1980) — ახალზელანდიელი ყოფილი პროფესიონალი მორაგბე. ის კაპიტნობდა ეროვნულ ნაკრებს, „ოლ ბლექსს", მის მიერ ჩატარებული 148 მატჩიდან 110-ში და ნაკრებთან ერთად მოიგო ორი მსოფლიოს თასი, 2011 და 2015 წლებში. მაკ-კოუ იყო პირველი ახალზელანდიელი მორაგბე, რომელმაც ნაკრებში 100 მატჩი ჩაატარა და პირველი მორაგბე მსოფლიოში, რომელმაც 100 მატჩი მოიგო. დღეისთვის ის უელსელი ალუნ უინ ჯოუნსის (149 კეპი) შემდეგ არის მსოფლიოში ყველაზე მეტი — 148 კეპის (1 მატჩი ნაკრებში=1 კეპი) მფლობელი მორაგბე. ეს იყო მსოფლიო რეკორდი, რომელიც მას ეკავა 5 წლის მანძილზე, სანამ ჯოუნსმა 2020 წლის 31 ოქტომბერს გადაუსწრო. მაკ-კოუს აღებული აქვს არაერთი სხვა ჯილდო.

მაკ-კოუ ძირითადად 7 ნომრის (მღლეტელი) პოზიციაზე თამაშობდა, თუმცა ასევე შეეძლო 6 ნომრის (მარბიელი) და 8 ნომრის (შემკვრელი) პოზიციებზე თამაში. მაკ-კოუს სანაკრებო დებიუტი შედგა ირლანდიის წინააღმდეგ მატჩში 2001 წელს, რომელშიც ის მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა. მაკ-კოუს ბოლო თამაში ნაკრების კვართით შედგა 2015 წლის მსოფლიო თასის ფინალში ავსტრალიის წინააღმდეგ, რომელშიც ახალმა ზელანდიამ გაიმარჯვა და მაკ-კოუმ, როგორც კაპიტანმა, მსოფლიოს თასი აღმართა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლ ბლექსის ოფიციალური საიტი
* რიჩი მაკ-კოუ
**ლევან ცაბაძე** (*ლეონსიო*) (დ. 8 იანვარი, 1973) — ქართველი მორაგბე. საქართველოს ნაკრების ყოფილი კაპიტანი. ბურჯი (3).

დაიბადა 1973 წლის 8 იანვარს, დაბა ასპინძაში. დაამთავრა რუსთავის მე-18 საშუალო სკოლა. 1990 წელს ჩააბარა ფიზიკური კულტურისა და სპორტის აკადემიაში. 1994 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე.

თამაშობდა რუსთავის აზოტში და თბილისის გუმარში, ორივე გუნდის შემადგენლობაში მან საქართველოს ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. 1996-2004 წლებში თამაშობდა საფრანგეთის უმაღლესი ლიგის კლუბებში — ნარბონა, კასტრი და კლერმონფერანი.

1992 წლიდან იყო საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი. 2002 წლიდან კაპიტანი. 1994-2002 წლებში საქართველოს ნაკრებში ჩაატარა 31 მატჩი, მათ შორის 12 კაპიტნის სამკლავურით, გაიტანა 9 ლელო.

2001 წელს გახდა ევროპის ერთა თასის მფლობელი (გუნდის კაპიტანი). გადამწყვეტ მატჩში რუმინეთთან ხერხემლის ტრავმა მიიღო, მაგრამ მოედანზე დაბრუნდა და ლელოც დადო. გადამწყვეტი ლელო გაიტანა 2002 წლის 13 ოქტომბერს რუსეთთან მატჩშიც (17:13), როდესაც საქართველოს ნაკრებმა მსოფლიოს თასის გათამაშების ფინალური ეტაპის საგზური მოიპოვა.

სპორტული კარიერის დასრულების შემდეგ ჩაერთო საზოგადოერივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 2011 წელს დაინიშნა თავდაცვის სამინისტროში სპორტის ინსტრუქტორად. 2013 წელს ასრულებდა ასპინძის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოვალეობას, 2014 წელს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ დაინიშნა ამავე რაიონის გამგებლად.

ჰყავს მეუღლე და ოთხი შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლევან ცაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლევან ცაბაძე — მორაგბის პროფილი ESPN
* ლევან ცაბაძე — საკლუბო კარიერა

სქოლიო
------

1. ↑
**კრილი** (ლათ. Euphausiacea) — ზღვის უმაღლესი კიბოსნაირების რიგი. სხეულის სიგრძე 7 მმ-დან 10–15 სმ-მდეა. გარეგნულად წააგვანან კრევეტებს. ღეროსებრი ფასეტური თვალები კარგადაა განვითარებული. ლაყუჩები გამოსულია მკერდის ფეხების ძირიდან, არ არიან დაფარული კარაპაქსით. ორგანშტოებიანი მკერდის ფეხები გამოიყენება მხოლოდ საცურაოდ. აქვთ განათების ორგანოები — ფოტოფორები; როდესაც ისინი არ არის ანთებული, მაშინ კრილი არ ჩანს, რადგან მათი სხეული გამჭვირვალეა. ცნობილია 90-მდე სახეობა, რომლებიც 2 ოჯახშია გაერთიანებული: *Euphasiidae* და *Bentheuphausiidae* (ერთი სახეობით — *Bentheuphausia amblyops*). პლანქტონური ორგანიზმებია. კვერცხს ყრიან წყალში. ვითარდებიან მეტამორფოზით. წარმოადგენენ წყლის სარეწი თევზებისა და უკბილო ვეშაპების საკვებს. ყველაზე ცნობილი სახეობაა ანტარქტიკული კრილი (*Euphausia superba*).

სქოლიო
------

1. ↑  Euphausiacea — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
2. ↑  *Чесунов А. В.* Эвфаузиевые // Большая российская энциклопедия. т. 35. — М. 2017. — стр. 503.
ლიბიური ნახევარ ფუნტიანი, მეფე იდრის I-ის პორტრეტით.
**ლიბიური ფუნტი** — 1951-1971 წლებში ლიბიის ვალუტა. ფუნტი იყოფოდა 100 ქირშად და 1000 მილიემესად.

ისტორია
-------

როდესაც ლიბია წარმოადგენდა ოსმალეთის იმპერიის ნაწილს ის იყენებდა იმპერიის ვალუტას ქირიშს და 1844 წლამდე ადგილობრივ მონეტებსაც უშვებდა. 1911 წელს როდესაც ქვეყანა იტალიამ დაიპყრო, ბრუნვაში შევიდა იტალიური ლირა. 1943 წელს ლიბია გაყო საფრანგეთის და ინგლისის სამანდატო ტერიტორიებად. ამ დროს საფრანგეთის მანდატში გამოიყენებოდა ალჟირული ფრანკი ხოლო ბრიტანულ მანდატში ტრიპოლის ლირა.

1951 წელს ბრუნვაში შევიდა ფუნტი. 1 ფუნტი უდრიდა 480 ლირას და 980 ფრანკს. ლიბიის 1969 წლის რევოლუციის შემდეგ 1971 წელს ფუნტი ჩაანაცვლა დინარმა.

მონეტები
--------

მონეტები გამოუშვეს 1952 წელს. 1, 2, 5 მილიმეს და 1, 2 პიასტრის ნომინალებით. 1965 წელს მონეტების მეორე სერია 1, 5, 10, 20, 50 და 100 მილიმეს კუპიურებით. ეს მონეტები ბრუნვას 1975 წლამდე აგრძელებდნენ რადგან 1971 წლის შემდეგ ახალი მონეტები არ გამოშვებულა.

ქაღალდის ფული
-------------

1951 წელს გამოუშვეს 5, 10 პიასტრი და ¼, ½, 1, 5, 10 ფუნტის ქაღალდის კუპიურები. 1959 წელს ახალ სერიაში ლიბიის ცენტრალურმა ბანკმა გამოუშვა მხოლოდ ½, 1, 5, და 10 ფუნტის ნომინალის კუპიურები. 1963 წელს იგივე კუპიურების კიდევ ერთი სერია გამოვიდა.

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2012-11-20.
**პლესი ფერგიუსონის წინააღმდეგ** (ინგლ. Plessy v. Ferguson) — აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც ამართლებს საზოგადო ტრანსპორტში რასობრივი სეგრეგაციის ლეგალურობას „ცალკეული, მაგრამ თანასწორი" დოქტრინით.

1892 წელს ჰომერ პლესიმ, რომელიც 1/8-ით შავკანიანი იყო, თეთრკანიანებისათვის განკუთვნილი ვაგონით იმოგზაურა. ლუიზიანის კანონმდებლობის შესაბამისად იგი დააპატიმრეს. პლესიმ მიმართა სასამართლოს, რადგან თვლიდა, რომ შტატის მთავრობამ აშშ-ის კონსტიტუცია დაარღვია, რომელიც კანონის წინაშე თანასწორუფლებიანობის გარანტიას უნდა იძლეოდეს. პლესიმ აპელაცია უზენაეს სასამართლოში შეიტანა, სასამართლოში, რომელმაც 1896 წელს დაადგინა, რომ მოქალაქეების დაყოფა თეთრებად და შავებად, არ არღვევს კონსტიტუციას. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ აშშ-ში სეგრეგაცია გააძლიერა. ზოგიერთმა შტატმა მიიღო კანონი, რომელმაც სეგრეგაცია ნორმალურ მოვლენად გამოაცხადა სკოლებში, სასტუმროებში, რესტორნებში, საავადმყოფოებში, ტრანსპორტში, ტუალეტებში. სასამართლოებში ჰქონდათ ორი ბიბლია, რომელთაგან ერთ-ერთზე დებდნენ შავკანიანები ფიცს.

სეგრეგაციის საკანონმდებლო დონეზე საბოლოო გაუქმება მოხდა 60 წლის შემდეგ. 1963 წელს შედგა 250 ათასი ამერიკელის მარში ვაშინგტონზე, რომლებიც შავკანიანთა და თეთრკანიანთა უფლებების გათანაბრებას ითხოვდნენ. 1963 წელს პრეზიდენტმა კენედიმ, ხალხისადმი მიმართვაში განაცხადა, რომ საჭიროა ახალი კანონმდებლობის მიღება. იმავე წელს კენედი მოკლეს. მისი წინადადებები აისახა კანონში ადამიანის უფლებების შესახებ, რომელიც 1964 წელს მიიღეს და ამით დასრულდა დისკრიმინაცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინფორმაცია პროცესის შესახებ
* Plessy v. Ferguson, 163 U.S. 537 (1896)
**„სამი იმპერატორის კავშირი"** — რუსეთის, გერმანიისა და ავსტრია-უნგრეთის კავშირი, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარა ალექსანდრე II-ისა და ფრანც იოზეფ I-ის მიერ შენბრუნში (ვენის მახლობლად) 1873 წლის 25 მაისს (6 ივნისი) ხელმოწერილმა შეთანხმებამ. 1873 წლის 11 (23) ოქტომბერს მათ შეუერთდა ვილჰელმ I. 

იმპერატორებმა იკისრეს ვალდებულება, რომ უთანხმოებანი მოლაპარაკებით მოეგვარებინათ, ხოლო სხვა სახელმწიფოს მხრივ თავდასხმის საშიშროების შემთხვევაში კონსულტაციები გაემართათ, ევროპაში მშვიდობა დაეცვათ. სამივე ქვეყნის პოლიტიკური მიზნები ერთმანეთისაგან განსხვავდებოდა: გერმანია ხელს უშლიდა რუსეთის დაახლოებას საფრანგეთთან; რუსეთი დასავლეთის საზღვრების უსაფრთხოების გარკვეულ გარანტიას კისრულობდა და, თავის მხრივ, ცდილობდა დაემუხრუჭებინა გერმანიის დაახლოება ავსტრი-უნგრეთთან. კავშირის კლასობრივი მიზანი იყო ძალების გაერთიანება რევოლუციური მოძრაობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. კავშირმა ვერ დაძლია მათ შორის არსებული ძირითადი წინააღმდეგობანი და 80-იანი წლების დამლევს ფაქტობტივად დაიშალა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 14.
**ლიბიის უნივერსიტეტი** (არაბ. الجامعة الليبية) — უნივერსიტეტი ლიბიაში, ქალაქებს ტრიპოლსა და ბენღაზიში. დაარსდა 1955 წელს. ეკონომიკური სირთულეების მიუხედავად, ლიბიის მთავრობამ 1950-იან წლებში გადაწყვიტა შეექმნა უნივერსიტეტი. ამისათვის, სპეციალურად ეგვიპტეში გამალ აბდელ ნასერთან გაიგზავნა დელეგაცია, თხოვნით, მიეღოთ საჭირო დაფინანსება. მეფის დადგენილების შესაბამისად, 1955 წლის 15 დეკემბერს დაფუძნდა უნივერსიტეტი. 1973 წელს ლიბიის უნივერსიტეტი გაუქმდა და მის ნაცვლად ჩამოყალიბდა 2 ახალი უნივერსიტეტი: ბენღაზის უნივერსიტეტი (ბენღაზი) და ტრიპოლის უნივერსიტეტი (ტრიპოლი).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტრიპოლის უნივერსიტეტი
* ბენღაზის უნივერსიტეტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ლიბიის უნივერსიტეტი"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  University of Libya was the formal translation of **Al Jame'a Al Libiya** to English. However, its more accurate to translate it **The Libyan University** since *Al Libiya* is an adjective for *Al Jame'a*.
**რიცხვი** (ლათინურად Numerus, Numeri) — გრამატიკული კატეგორია და აღნიშნავს რაოდენობრიობას.

არსებობს რიცხვის გრამატიკული კატეგორიის შემდეგი ფორმები: ზინგულარი, ანუ მხოლობითი რიცხვი და პლურალი, ანუ მრავლობითი რიცხვი, მაგრამ მრავალ სხვადასხვა ენას მოეპოვება აგრეთვე დუალი, პარალი, ტრიალი, კვადრალი, პაუკალი და დისტრიბუტივი. აქედან ქართული ენა მხოლოდ მხოლობითსა და მრავლობით რიცხვს იცნობს, ამის გამო ჩამოთვლილ ცნებათაგან ლათინური ტერმინების ნაცვლად ძირითადად მხოლოდ რამდენიმე ცნებას (მხოლობითი, მრავლობითი, წყვილობითი) დაუმკვიდრდა ქართული შესატყვისები.

მაგ.: კლასიკურ არაბულ, სლოვენურ და სორბულ ენებს მთელი რიგი არსებითებისათვის აქვს დუალის, ან პარალის ფორმები, ებრაულ ენას კი წყვილი სხეულის ნაწილებისათვის (ხელები, ტუჩები, თვალები, ყურები...), ასევე რამდენიმე დროის გამომხატველი ცნებისათვის მოეპოვება.

დუალი ორს აღნიშნავს, ხოლო პარალი – წყვილს. მიუხედავად იმისა, რომ დუალსა და პარალს ყველა ენაში არა აქვთ სინონიმური დატვითვა ზოგან დუალს უწოდებენ გრამატიკული კატეგორიას, რომელსაც სიტყვის ფუნქციიდან გამომდინარე პარალი უნდა ერქვას.

მრავალ ენაში (მაგ.; ჩინურსა და იაპონურ ენებში) არ არსებობს რიცხვის გრამატიკული კატეგორია და საჭიროების შემთხვევაში რიცხვითი სახელის მეშვეობით, ანდა რაოდენობრივი მონაცემით განსაზღვრავენ.

მოყვანილი მაგალითიდან ჩანს, რომ იაპონური ამ შემთხვევაში ქართულის იდენტურია. განსხვავება ისაა, რომ იაპონური ენა საერთოდ არ მოიხმარს რიცხვს, როგორც გრამატიკულ კატეგორიას, ხოლო ქართულში კი მრავლობითი არსებობს, მაგრამ ერთხელ მარკირებული რაოდენობის შემდეგ არაა მიზანშეწონილი ამგვარი ტავტოლოგია. მრავალ ინდოევროპულ ენაში კი ზედსართავი გრამატიკულად უნდა შეუთანხმდეს რიცხვში არსებით სახელს. (იხილეთ კონგრუენცია) რიცხვითი სახელის მართებული გამოყენებას დიდი მნიშვნელობა აქვს არსებით სახელთან, ზედსართავ სახელთან, ნაცვალსახელთან, ზმნასთან და არტიკლთან.

გარდა ამისა, ენაში არსებობს სიტყვები, რომლებსაც ან მხოლობით რიცხვში არ გააჩნია, ან მრავლობითი. ასეთ სიტყვებს ენათმეცნიერები ორად დააჯგუფებენ-ხოლმე და მათ ზინგულარია ტანტუმსა და პლურალია ტანტუმს უწოდებენ.

ქართული არსებითი სახელების (სახელობით ბრუნვაში) გრამატიკული რიცხვი:

| მხოლობითი რიცხვი | –ებ–იანი და ნართანიანი  მრავლობითი რიცხვი | შენიშვნა |
| --- | --- | --- |
| წიგნი | წიგნები, წიგნნი |  |
| სკოლა | სკოლ**ებ**ი, სკოლა**ნ**ი |  |
| ოქრო | ოქრო**ებ**ი, ოქრო**ნ**ი |  |
| ზღუდე | ზღუდე**ებ**ი, ზღუდე**ნ**ი |  |
| საოცრება | საოცრებ**ებ**ი, საოცრება**ნ**ი |  |
| ტომი | ტომ**ებ**ი, ტომ**ნ**ი |  |
|  | არდადეგ**ებ**ი | პლურალე ტანტუმ (*მხოლობითი რიცხვი არ გააჩნია*,  *არ აქვს აგრეთვე ნართანიანი მრავლობითი*) |
| რძე |  | ზინგულარე ტანტუმ (*მრავლობითი რიცხვი არ გააჩნია*) |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| * მხოლობითი რიცხვი
* მრავლობითი რიცხვი
* პლურალე ტანტუმ
* ზინგულარე ტანტუმ
* დუალი
 | * პარალი
* ტრიალი
* კვადრალი
* პაუკალი
* დისტრიბუტივი
 |


|  |  |
| --- | --- |
| ლინგვისტიკა | *ეს სტატია ლინგვისტიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**რენო დე შატიიონი** (ფრანგ. Renaud de Châtillon; გ. 4 ივლისი, 1187) — ანტიოქიის მეფის უმცროსი შვილი, რომელმაც შატიიონის ციხესიმაგრე მდიდარი ქვრივის ცოლად მოყვანის გზით ჩაიგდო ხელში. აქტიურად მონაწილეობდა ჯვაროსნულ ლაშქრობებში და საკმაო წარმატებასაც აღწევდა მანამ, სანამ არ გადაწყვიტა შეჭრილიყო ქრისტიანებით დასახლებულ კვიპროსზე. მან გაქურდა და ააოხრა კვიპროსი და მხოლოდ ბიზანტიის იმპერატორის თხოვნის შემდეგ დატოვა იგი. აღსანიშნავია, რომ მან მოიხმო იქ მყოფი ყველა სასულიერო პირი და ცხვირები დააჭრა. ამგვარი მოქცევა რენოს ყოველდღიური ცხოვრების წესი იყო. როდესაც ამ ბარბაროსობის შესახებ იერუსალიმის მეფე ბოლდუინ IV-მ შეიტყო, მან რენო ციხეში გამოკეტა, 16 წლის შემდეგ კი იერუსალიმის მომდევნო მეფემ გი დე ლუზინიანმა გაათავისუფლა. რენომ ისევ მდიდარ ქვრივზე ქორწინებით ჩაიგდო ხელში კერაკის ძლევამოსილი ციხესიმაგრე. ამის შემდეგ მან დააყაჩაღა ქარავანი, სადაც სულთან სალადინის და იყო. მან სამი დღის გაუპატიურების შემდეგ მოკლა სალადინის და, ხოლო შემდეგ უარი უთხრა სალადინს მისი დის სხეულის გადაცემაზე. სალადინმა ყურანზე დაიფიცა რომ თავისი ხელით მოკლავდა რენოს და შეასრულა თავისი დანაპირები, როდესაც ტყვედ ჩაიგდო იგი.

რენო დე შატიიონი, კადრი ფილმიდან „ზეციური სამეფო".

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რენო დე შატიიონი***

* Maalouf, Amin (1984). *The Crusades Through Arab Eyes*.  Al Saqi Books. ISBN 0-8052-0898-4.
* Man, John (2015). *Saladin:The Life, the Legend and the Islamic Empire*.  Random House. ISBN 1-4735-0854-1.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ანტიოქიის მთავრები |
| --- |
|  |
| ზეობა(1098–1268) | 
* ბოემონდ I
* ბოემონდ II
* კონსტანცია
* რაიმონი
* რენო
* ბოემონდ III
* ბოემონდ IV
* რაიმონ რუპენი
* ბოემონდ V
* ბოემონდ VI
 |  |
|  |
| ტიტული(1268–1457) | 
* ბოემონდ VI
* ბოემონდ VII
* ლუსია
* ფილიპი
* მარგარეტი
* ჟან I
* ჟან II
* ჟუანი
 |

 |
კურშის ყურე კოსმოსიდან**კურშის ყურე**, *კურსკის ყურე* — ლაგუნა ბალტიის ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. ლიტვასა და რუსეთის კალინინგრადის ოლქში, აკვატორიის უდიდესი ნაწილი მოქცეულია რუსეთის შემადგენლობაში. ზღვისგან გამოყოფილია კურშის ცელათი. ზღვას უკავშირდება ვიწრო (390 მ) კლაიპედის სრუტით. ფართობი 1610 კმ2. სიგრძე 93 კილომეტრი, საშუალო სიგანე 17,3 კმ. სიღრმე 3,7 მეტრი, მაქსიმალური 7 მეტრი. ჩაედინება მდინარე ნემანი. ზამთარში იყინება, ზაფხულში წყლის ზედა ფენის ტემპერატურაა 25°. არის თევზის რეწვის მნიშვნელოვანი რაიონი. კურშის ყურის სანაპიროზეა ქალაქები: კლაიპედა და ნერინგა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 87.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენციკლოპედია ბრიტანიკა


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიეტუვისა და ლიეტუველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია რუსეთისა და რუსების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**რეინჰოლდ ბერზინსი** (ლატვ. Reinholds Bērziņš დ. 1888 — გ. 19 მარტი, 1938) — ლატვიელი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე,.

ბიოგრაფია
---------

რსდმპ წევრი 1905 წლიდან. 1914 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის ფრონტებზეა. 1916 წელს დაამთავრა პრაპორშჩიკთა სკოლა. ფრონტებზე ეწეოდა აქტიურ ბოლშევიკურ პროპაგანდას. 1917 წელს აირჩიეს მე-40 არმიის აღმასკომის თავმჯდომარედ, იმავე წელს მე-2 არმიის სამხედრო რევოლუციური კომიტეტის წევრად. 1917 წლის ბოლოდან 1918 წლის დასაწყისამდე მეთაურობდა ლატვიურ წითელ ნაწილებს, მონაწილეობდა ცენტრალური რადას ლიკვიდაციაში. 1918 წლის იანვრიდან მე-2 რევოლუციური არმიის და დასავლეთის ფრონტის სარდალია. 1918 წლის ივნისიდან რსფსრ ციმბირის უმაღლესი სამხედრო ინსპექციის წარმომადგენელი და ურალ-ციმბირის ფრონტის სარდალი. იმავე წლის ნოემბერში ინიშნება მე-3 არმიის სარდლად. 1919–1920 წლებში დასავლეთის, სამხრეთის, სამხრეთ-დასავლეთის და თურქესტანის ფრონტების სამხედრო-რევოლუციური საბჭოების წევრია. 1924 წლის ივლისიდან დასავლეთის სამხედრო ოლქის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი. არმიიდან დემობილიზაციის შემდეგ 1927–1937 წლებში ეკავა სხვადასხვა ხელმძღვანელი თანამდებობები საბჭოტა კავშირის სამხედრო მრეწველობისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატებში. 1937 წლის 10 დეკემბერს აპატიმრებენ. 1938 წლის 19 მარტს კი საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის განაჩენის საფუძველზე დახვრიტეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Reinholds Bērziņš at the Chronos website
* Bērziņš' biography
* Reinholds Bērziņš დაარქივებული 2014-12-27 საიტზე Wayback Machine.  დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
**რენო თურქია** (დ. 11 აგვისტო, 1926, სოხუმი — გ. 14 იანვარი, 1979, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1976).

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1959 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. მისი შემოქმედებისთვის დამახასიათებელია ლირიკულობა, სახვითი ემოციურობა, დახვეწილი კოლორიტი. ნამუშევრები: „შ. რუსთაველი და ჩახრუხიძე ბექა ოპიზარის სახელოსნოში" (1956, თბილისის სამხატვრო აკადემიის მუზეუმი); „შემოდგომა" (1957, მოსკოვის სამხატვრო ფონდი); „და კვლავ მუშაობა" (1977, საქართველოს სურათების გალერეა); „სამშობლოდან მოშორებით" (1977, თბილისის ჭადრაკის სასახლე). ლ. ასათიანის (1966), გ. მესხის (1966), გ. ტაბიძის (1967), მ. ლებანიძის (1972) პორტრეტები დაცულია საქართველოს სურათების გალერეაში.

დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 18.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რენო თურქია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**რეიჩელ ენ გრიფიტსი** (ინგლ. Rachel Anne Griffiths; დ. 18 დეკემბერი, 1968) — ავსტრალიელი კინო- და ტელემსახიობი. ყველაზე უკეთ ცნობილი ორი ამერიკული როლის განსახიერებისთვის: ბრენდა ჩენოუითი HBO-ს სერიალში „ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ" (რისთვისაც გადაეცა ოქროს გლობუსი) და სარა უოლკერ უენდონი ABC-ის დრამაში „ძმები და დები" (2016—2011), რისთვისაც მიიღო ემის პრაიმ-ტაიმის ჯილდოს რამდენიმე ნომინაცია.

დაიბადა ნიუკასლში, ახალი სამხრეთ უელსში. გაიზარდა მელბურნში ხელოვნებათმცოდნე დედასა და ორ უფროს ძმასთან ერთად. დრამატურგიაში და ცეკვაში ვიქტორიის ხელოვნების კოლეჯის განათლების ბაკალავრის ხარისხის მიღების შემდეგ თეატრში იწყებს მოღვაწეობას.. პირველი წარმატება როგორც მსახიობს ხვდა ფილმში „Barbie Gets Hip", რომელიც 1991 წელს მელბურნის საერთაშორისო კინოფესტივალზე იქნა ნაჩვენები.

გრიფიტსის მიღებული აქვს მონაწილეობა ფილმებში: „ჩემი საუკეთესო მეგობრის ქორწილი "(1997), „ჰილარი და ჯეკი" (1998), „კოკაინი" (2001), „კელის ბანდა" (2003), „ანდერგრაუნდი: ჯულიან ასანჟის ისტორია" (2012), „ჰაქსოს გმირი" (2016), „როდესაც ჩვენ აღვსდგებით" (2017) და სხვა.

2011 წელს შედგა მისი დებიუტი ბროდვეიზე. მსახიობობის გარდა, იგი დაკავებულია სარეჟისორო საქმიანობით —1998 წელს გადაიღო მისი პირველი ფილმი „Tulip", აგრეთვე გადაიღო ტელესერიალების „დაკარგული ბიჭები" და „ინდური ზაფხული" რამდენიმე ეპიზოდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„რეიჩელ გრიფიტსი"** ვიკისაწყობში.
* რეიჩელ გრიფიტსი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* რეიჩელ გრიფიტსი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Rachel Griffiths. *GoldenGlobes.com*. Hollywood Foreign Press Association. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2018.
2. ↑  Rachel Griffiths. *Emmys.com*. Television Academy. ციტირების თარიღი: 20 აპრილი, 2018.
3. ↑  Walden, Celia.  (20 მარტი, 2016) Rachel Griffiths: 'I’ve never been beautiful enough not to be taken seriously'. *The Telegraph*. ციტირების თარიღი: 19 აპრილი, 2018.
4. ↑  Healy, Patrick.  (7 ოქტომბერი, 2011) Rachel Griffiths joining 'Other Desert Cities'. *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 20 აპრილი, 2018.
**პრეზიდენტ არტურ და კოსტა ი სილვას სახელობის ხიდი** ან **რიო-ნიტეროი** (პორტ. Ponte Presidente Costa e Silva, Ponte Rio-Niterói) — კოჭებიანი ხიდი, მდებარეობს გუანაბარის ყურეში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში, ბრაზილია. ერთმანეთთან აკავშირებს ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროს და ნიტეროის მუნიციპალიტეტს. იგი სამხრეთ ნახევარსფეროში ყველაზე გრძელი წინასწარ დაჭიმული კონსტრუქციის რკინა-ბეტონის ხიდი და მსოფლიოში სიგრძის მიხედვით მეექვსე ხიდია. 1985 წელს მისი აშენებისას იგი იყო მსოფლიოში სიგრძით მეორე ხიდი, პონშარტრენის ტბის დამბა-ხიდის შემდეგ.

ისტორია
-------

ხიდის დიზაინის კონცეფცია მოდის შორეული 1875 წლიდან, როდესაც იქნა გადაწყვეტილება მიღებული, ორ მეზობელ ქალაქს შორის კავშირის მოსაწესრიგებლად. ხიდი ან გვირაბი გუანაბარის ყურეზე სახმელეთო მოგზაურებს მანძილს მთელი 100 კილომეტრით შეუმცირებდა, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ ქალაქ მაჟეს გავლით, ყურის შემოვლა უწევდათ.

1963 წელს შეიქმნა მუშა ჯგუფი პროექტის შესადეგნად. 1965 წლის 29 დეკემბერს შედგა აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელსაც დაევალა ხიდის საბოლოო პროექტის გაკეთება.

1968 წლის 23 აგვისტოს ბრაზილიის პრეზიდენტმა არტურ და კოსტა ი სილვამ ხელი მოაწერა ხიდის პროექტზე შეთანხმებას. დიზაინი ეკუთვნის მარიო ანდრეაზას (შემდგომში ტრანსპორტის მინისტრი), რომლის ხელმძღვანელობითაც დაიწყო და დასრულდა ხიდის მშენებლობა.

ხიდის მშენებლობის დაწყების სიმბოლურ ცერემონიალში (1968 წლის 23 აგვისტო) მონაწილეობდნენ: დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელისაბედ II და ედინბურგის ჰერცოგი ფილიპე. რეალური სამუშაოები დაიწყო 1974 წლის 4 მარტს.

ხიდის ოფიციალური სახელია: **პრეზიდენტ არტურ და კოსტა ი სილვას სახელობის ხიდი**, იმ პრეზიდენტის პატივსაცემად ვინც გასცა ხიდის აშენების განკარგულება. *"Rio-Niterói"* წარმოიქმნა როგორც მიმანიშნებელი თიკუნი, რომელიც მალე უფრო ცნობადი გახდა ვიდრე ოფიციალური სახელი. დღეისთვის უმეტესობა მას **რიო-ნიტეროის ხიდს** ეძახის.

ხიდი აშენდა ბრაზილიური კონსტრუქტორული ფირმების ერთიანი ძალისხმევით. იგი 13,290 მეტრის სიგრძისაა, 8,836 მეტრზე წყლიდან ხოლო ხიდის ცენტრალური ნაწილი არის 72 მეტრი სიმაღლის რადგან გემებს ჰქონდეთ ყურეში თავისუფლად შესვლის საშუალება. მას დღეში 140 000 მანქანა კვეთავს, რომლებიც ხიდზე ასვლისას იხდიან 4.30 ბრაზილიურ რეალს (2010 წლის აგვისტოს მიხედვით დაახლოებით 2.45 ამერიკული დოლარი ან 1.95 ევრო).

ხიდი ოფიციალურად არის BR-101 გზატკეცილის ნაწილი.

1995 წლიდან ხიდი 20 წლიანი მართვის უფლებით გადაცემული აქვს ამერიკულ *Ponte S.A*-ს.

ხიდი რიო-ნეტეროი, ოფიციალურად ფედერალური BR-101 გზატკეცილის ნაწილია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი ხიდის სამეთვალყურეო კამერით: მთავარი გვერდი დაარქივებული 2008-05-17 საიტზე Wayback Machine.
* Google-ის სატელიტური სურათები
* ფოტო გალერეა დაარქივებული 2008-09-29 საიტზე Wayback Machine.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რიო-ნიტეროის ხიდი***
**რესის წმინდა გიორგი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ რესის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ტეფისწყლის ნაპირას. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია (4,65x3,95 მ), გეგმით ოდნავ წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმისაა. ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. შიგნით ჩრდილოეთ კედლის წყობაში გამოყენებულია წისქვილის დოლაბის ნატეხები. სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის აღმოსავლეთ კედელში ეკლესიის ერთადერთი სარკმელია გაჭრილი. სარკმელს თარაზული გადახურვა და საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს, სარკმლის წინ სწორკუთხოვანი ტრაპეზის ქვა დგას. ეკლესიის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ნიშია, ჩრდილოეთისაში - ორი, შენობა გადახურულია ფიქლის ფილებით. სახურავი ორფერდაა. ეკლესიას გარს ევლება ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაგები, ტრაპეციის ფორმის გალავანი (20,5x20 მ). გალავნის შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 1,8 არ აღემატება. შესასვლელი გალავანს ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხესთან ჰქონია.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 476-477.
**კურუპაიტის ბრძოლა** — პარაგვაული ომის გადამწყვეტი ბრძოლა. 

1866 წლის 22 სექტემბრის დილას, ბრაზილიის იმპერიის, არგენტინისა და ურუგვაის გაერთიანებულმა ძალებმა კურუპაიტის სანგრებში გამაგრებულ პარაგვაელებს შეუტიეს. ამ უკანასკნელთ გენერალი ხოსე დიასი ხელმძღვანელობდა. პოზიცია ეჭირა 5 000 კაცსა და 49 ზარბაზანს, რომელთაგან ზოგიერთი თავდამსხმელთა თვალისთვის მოფარებულ ადგილას იყო განლაგებული. ბრაზილიის ფლოტმა მხარდასაჭერად 20 000 მებრძოლი გამოგზავნა, მაგრამ გემებმა უმაიტის ციხესიმაგრისგან გარკვეული დისტანცია დაიკავეს, საიდანაც მათ ცეცხლს უხსნიდნენ. ბრაზილიის ფლოტის მარცხი გადამწყვეტი აღმოჩნდა, რაც შემდეგ შედეგზეც აისახა. 

პარაგვაელებმა ასევე წარმატებით განახორხიელეს მათი ძალების დამაბნეველი მანევრები: სანგრები ბრაზილიელთა ცეცხლმა გაანადგურა, მაგრამ პარაგვაელები სხვაგან იყვნენ განლაგებულნი. მოკავშირეთა ძალების (ბრაზილიელები და არგენტინელები) დანაკლისი შეტაკებაში თითქმის 20% იყო, სულ 20 000 კაციდან. პარაგვაიმ კი ასზე ნაკლები კაცი დაკარგა. მარცხმა მოკავშირეთა სარდლობაში ცვლილებები გამოიწვია. პარაგვაის ეს უდიდესი წარმატება საბოლოო ჯამში გამანადგურებელ პარაგვაულ ომში ამით შემოიფარგლა, რადგან სამხედრო ლიდერმა ფრანსისკო სოლანო ლოპესმა დამარცხებულ მოკავშირეებზე კონტრშეტევა არ განახორციელა. საბოლოო ჯამში, კურუპაიტის ბრძოლა მხოლოდ დროებითი წარმატება იყო იმ ომში, რომელშიც პარაგვაის მოსახლეობა თითქმის მთლიანად ამოსწყდა.

ლიტერატურა
----------

* Robert L, Robert L. (2003). *Latin America's Wars: The Age of the Caudillo, 1791–1899*. Dulles, Virginia:  Brassey's. ISBN 978-1-57488-451-7.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «South American Military History» დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine.
* Trailer de "Relatos de Curupayty"
* 

**კრივიანსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია ოქტომბრის რაიონის სტანიცა კრივიანსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სტანიცა კრივიანსკაია, სკოლის ქუჩა, № 89.

ისტორია
-------

1747 წელს სტანიცა კრივიანსკაიაში ააგეს ხის პატარა სამლოცველო. 1776 წლის 21 ივნისს სამლოცველოს ადგლზე ადგილობრივი მრევლის სახსრებით ააგეს ხის ეკლესია ანალოგიური სამრეკლოთი. ეკლესიის საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის სახელზე. ახალი ეკლესიაც ააგეს მრევლის სახსრებითდა აკურთხეს 1777 წლის 30 სექტემბერს. ახალ ეკლესიაში ინახებოდა 1717 წელს გამოცემული „სახარება", ხოლო ეკლესიის მთელი ჭურჭელი ვერცხლისა იყო. 1867 წელს ეკლესიასთან გაიხსნა სამრევლო სასწავლებელი. 

ახალი ეკლესია გადახურეს რკინის ფირფიტებით და შემოარტყეს ხის მესერი. მოგვიანებით მიიღეს გადაწყვეტილება ხის ეკლესია შეეცვალათ ქვის ეკლესიით. ეკლესიისსათვის საჭირო აგური მოიტანეს აგურის ქარხნიდან, რომელიც მუშაობდა სტანიცის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. 

აგურის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო XX საუკუნის ათიან წლებში. ძველი ხის ეკლესია 1910 წელს გადასცეს ხუტორ პოპოვკასა და მიხაილოვკას (ამჟამად დაბა კამენოლომნი). ტრანსპორტირებისას ეკლესია არ დაუშლიათ და გადაიტანეს დამონტაჟებული. ახალი ეკლესიაც აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის სახელზე, ხოლო ეკლესიის მცირე საკურთხეველი - ელია წინასწარმეტყველის სახელზე. 

საეკლესიო-სამრევლო სკოლა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველ ეკლესიაში გახსნეს მუშაობას აგრძელებდა ახლად აშენებულ ეკლესიაშიც. 

საბჭოტა ხელისუფლების დროს ეკლესია დაძველდა და სრულიად დაინგრა. მისი სამრეკლოდან მოხსნეს ყველა გუმბათი. ხის კანკელი გამოიყენეს ტიხრად № 72 სკოლის ორი კლასის გაყოფისას. 1990 წელს სკოლის კაპიტალურ რემნტის პერიოდში ტიხარი მოხსნეს და აღმოაჩინეს ხატები.

XX საუკუნის 30-იან წლებში ეკლესიაში განათავსეს მანქანა-ტრაქტორთა სადგური, შემდეგ ეკლესია გამოიყენებოდა ხორბლის საწყობად. 

ამჟამად ეს არის მოქმედი ეკლესია ძველი ხატებით და საეკლესიო ნივთებით. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოები. მისი კედლები აქამდე მოხატული არაა. ეკლესიაში აღდგენილია ღვთისმსახურება. 

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ანდრე (სუპრუნოვი).

ლიტერატურა
----------

* Кирсанов Е. И. Православный Тихий Дон. М.: Держава, 1997

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Кривянская. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы.
* Третья из трех. Станица Кривянская
* В день памяти пророка Илии свой престольный праздник отметил храм Покрова Пресвятой Богородицы ст. Кривянская[*მკვდარი ბმული*]
**კუსებურასებრნი** (ლათ. Pentatomidae) — მწერების ოჯახი ნახევრადხეშეშფრთიანების რიგისა. აქვს მრავალგვარი ფორმის 3-41 მმ სიგრძის სხეული, 5-, იშვიათად 6-ნაწევრიანი ულვაში, რომელიც თავის ქვედა მხარეზეა მიმაგრებული. მწერების საკმაოდ დიდი ოჯახია და მოიცავს 900-მდე გვარის 4700-ზე მეტ სახეობას. საქართველოში ამ ოჯახიდან გვხვდება აზიური ფაროსანა (2015 წლიდან), აგრეთვე ადრე ამ ოჯახში შემავალი 3 სახეობა: მავნე კუსებურა (Eurygaster integriceps), ავსტრალიური კუსებურა (Eurygaster austriaca) და მავრული კუსებურა (Eurygaster maurus). კუსებურასებრთა შორის ბევრი სოფლის მეურნეობის მავნებელია. მავნე კუსებურა აზიანებს მარცვლოვანებს, *Nezara viridula* — ბამბის ბუჩქს, *Eurydema*-ს გვარის სახეობები — ბოსტნის ჯვაროსან მცენარეებს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 87.

სქოლიო
------

1. ↑  Family Pentatomidae - Stink Bugs. *Bugguide.net*. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2018.
2. ↑  Robert G. Foottit, Peter H. Adler *Insect Biodiversity: Science and Society*, John Wiley and Sons, 2009, ISBN 1-4051-5142-0
3. ↑  აზიური ფაროსანა. სურსათის ეროვნული სააგენტო. *nfa.gov.ge*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-07-28. ციტირების თარიღი: 28 ივლისი, 2020.
* 

**საბრძოლო დიდების მემორიალი** (რუს. Мемориал Воинской Славы) — მემორიალური კომპლექსი, მდებარეობს სოფელ ზავეტნოეში, ზავეტინის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ეძღვნება მეორე მსოფლიო ომის დროს სოფელ ზავეტნოეს გათავისუფლებისათვის დაღუპულ ჯარისკაცებს.

ისტორია
-------

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ზავეტინის რაიონის ტერიტორია ოკუპირებული იყო გერმანელი ფაშისტების მიერ. 1942 წლის აგვისტოდან 29 დეკემბრის ჩათვლით ზავეტინის რაიონის სოფელ ზავეტნოეში, ანჰარის ხევთან მოქმედებდა პარტიზანული დანაყოფი „განრისხებული დონი". იატაკქვეშეთში მოღვაწეობდა მრავალი ადგილობრივი მაცხოვრებელი. პარტიზანულ დანაყოფში იბრძოდა რაიონის მიწის განყოფილების აგრონომი ბორის თედორეს ძე კოროტკოვი. პარტიზანებმა დანიშვნიდან ერთი კვირის თავზე მოკლეს გერმანელების მიერ დანიშნული მამასახლისი. ნახევარი წლის შემდეგ კი გერმანელები გააძევეს სოფლისა და რაიონის ტერიტორიიდან. 

სოფელ ზავეტნოეს გათავისუფლებისათვის ბრძოლაში, რომელიც დასრულდა 1942 წლის 28 დეკემბერს, დაიღუპნენ სტალინგრადის მექანიზირებული კორპუსის მე-3 გვარდიის 26-ე სატანკო ბრიგადის მამაცი მეთაური ნ. ა. დოროშენკო, 256-ე სატანკო ბრიგადის მეთაური კ. ლ. პანჩენკო და სხვა მერძოლები. 

მათი დაკრძალვის ადგილზე რაიონულ ცენტრ ზავეტნოეში გაიხსნა მემორიალი. გმირების სახელები ეწოდა ქუჩებს სოფელ ზავეტნოეში.

თავის დროზე სოფლის მაცხოვრებლების ინიციატივით სკკპ რკპ-ს შეხვედრაზე მიიღეს გადაწყვეტილება მებრძოლი განმათავისუფლებლების მემორიალის მშენებლობის შესახებ. ქალაქ სტავროპოლის, არქიტექტორ გ. დ. ლომანოვის ხელოვნების სტუდიაში მოქანდაკე ფ. ი. პრეტიატკომ შექმნა ძეგლის თაბაშირის მაკეტი და გადასცა საზოგადოებას განხილვისათვის. სოფელ ზავეტნოეს მოსახლეობამ მაკეტი მოიწონა. 

საბრძოლო დიდების მემორიალის მშენებლობა დაიწყეს სოფლის მოსახლეობის სახსრებით 1969 წელს და საზეიმოდ გაიხსნა 9 მაისი9 მაისს სოფლის ცენტრში, პიონერთა სასახლის ახლოს ფაშიზმზე გამარჯვების 34-ე წლისთავზე. მემორიალი შედგება ორი სტელისაგან, ერთ-ერთ სტელასთან ზურგით დგას ჯარისკაცი, რომელსაც ხელში ავტომატი უჭირავს. მეორე მხარეს სტელასთან დგას ძველი დროის რუსი ჯარისკაცი.

1973 წლის 9 მაისს მემორიალის საძმო სასაფლაოში დაასაფლავეს კიდევ 34 მებრძოლი. მემორიალის ფილაზე ჩამოწერილია სოფლის განთავისუფლებაში დაღუპული მებრძოლების გვარები. მათ შორისაა: პანჩენკო კონსტანტინე, სტარკოვი ვლადიმირ, კოროტკოვი ბორის, დოროშკევიჩი ნიკოლაი და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოფელი ზავეტნოე.
* მემორიალური დაფა
* საბრძოლო დიდების მემორიალი დაარქივებული 2018-05-13 საიტზე Wayback Machine.
* მემორიალი ვიკიმაპიაზე

სქოლიო
------

1. ↑  Братская могила-мемориал с памятником
**კრიოაგენტი** — ნივთიერება, რომელიც გამოიყენება როგორც მუშა სხეული კრიოგენულ სისტემებში. კრიოაგენტებს დუღილის ტემპერატურა აქვთ −120 ˚C-ზე დაბალი.[1] ჩვეულებრივ კრიოაგენტებად გამოიყენება სუფთა აირები: ჰელიუმი, აზოტი, ჟანგბადი, არგონი და ზოგი ნახშირწყალბადები (მეთანი, ეთანი).[2]

კრიოგენულ ტექნიკაში გამოყოფენ დუღილის ტემპერატურის მიხედვით 1 ატმ. წნევის პირობებში სხვადასხვაგვარ ტემპერატურულ დონეს. მათ სახელწოდება მისცეს ელემენტების შესაბამისი დუღილის ტემპერატურის მიხედვით. 90 ˚K დონის ტემპერატურას ეწოდება ჟანგბადის, 77 ˚K - აზოტის, 35 ˚K ნეონის, 25 ˚K წყალბადის და 4,2 ˚K ჰელიუმის.

ამა თუ იმ ნივთიერების გამოყენების ზღვარი კრიოგენულ ტექნიკაში განისაზღვრება მისი სამმაგი წერტილის მიხედვით. გამონაკლისს წარმოადგენს ჰელიუმი, რომელსაც არ გააჩნია სამმაგი წერტილი. ის არსებობს რამდენიმე ფაზაში და მდგომარეობაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კრიოგენიკა

სქოლიო
------

1. ↑  КРИОАГЕНТ - Большой энциклопедический политехнический словарь. 2004.
2. ↑  Valery V. Kostionk, A Text Book Of Cryogenics / Discovery Publishing House, 2003, ISBN 9788171416424, page 22 "1.2 Use of cryogenic products" "...when used as cryogenic agents .. at present, the substances methane, argon, oxygen, nitrogen, hydrogen and helium, are used at cryogenic temperatures on an industrial scale"
რიხარდ კურანტი
**რიხარდ კურანტი** (Richard Courant) (დ. 8 იანვარი, 1888, ლიუბლინიცი, პოლონეთი — გ. 27 იანვარი, 1972, ნიუ-იორკი) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მათემატიკოსი.

1905 წელს მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა და ბერლინი იყო ის ქალაქი, სადაც მან უნივერსიტეტში საბუთები შეიტანა. შემდგომში სწავლა გეტინგენსა და ციურიხში განაგრძო. საბოლოოდ იგი გეტინგენში დევიდ ჰილბერტის ასისტენტი გახდა და დოქტორის ხარისხიც იქვე მოიპოვა. იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, თუმცა მიღებული ჭრილობის გამო იძულებული გახდა შინ დაბრუნებულიყო და სამეცნიერო კარიერა გაეგრძელებინა. 1928–1933 წლებში ხელმძღვანელობდა მათემატიკის ინსტიტუტს ქალაქ მიუნსტერში.

გერმანიის სათავეში ნაციონალ–სოციალისტების მოსვლის შემდეგ, რიხარდ კურანტი იძულებული გახდა გერმანია დაეტოვებინა და 1933 წელს კემბრიჯში გაემართა, სადაც მან ერთი წელიწადი დაჰყო, რის შემდეგაც იგი ნიუ-იორკში გაემგზავრა და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა 1936 წელს.

რიხარდ კურანტი რამდენიმე სახელმძღვანელოს ავტორია, მათ შორის მათემატიკური ფიზიკისა, რომელიც დღემდე გამოიყენება მსოფლიო მასშტაბით, დაწერიდან 80 წლის შემდეგ. გარდა სამეცნიერო მოღვაწეობისა რიხარდ კურანტი მათემატიკის პოპულარიზაციასაც ეწეოდა, მან ჰერბერტ რობინსთან ერთად დაწერა წიგნი "რა არის მათემატიკა", სადაც ავტორები შეეცადნენ მათემატიკის არსი მიეტანათ ფართო მკითხველამდე. მათემატიკის პოპულარიზაციის ჟანრში ეს წიგნი ჟანრის კლასიკად არის მიჩნეული. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კრილოვის ძეგლი** (რუს. Памятник Крылову) — ივანე კრილოვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ქალაქის საზაფხულო ბაღში. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი. აგებულია 1855 წელს მოქანდაკე პეტრე კლდოტის მიერ. კვარცხლბეკის სიმაღლეა 3,5 მეტრი, ხოლო ძეგლის — 3 მეტრი. 

ძეგლზე წარმოდგენლია მჯდომარე მეიგავარაკე. იგი არის ერთ-ერთი პირველი რუსი ლიტერატორის ძეგლი (ლომონოსოვისა და დერჟავინის ძეგლების შემდეგ) და პირველი, რომელიც დადგეს სანქტ-პეტერბურგში.

ისტორია
-------

ძეგლი აღმართეს ცნობილი რეფორმატორის, გენერალ იაკობ როსტოვცოვის ინიციატივითა და შემოწირულობით, რომელიც იყო ივანე კრილოვის ცხოვრების უკანასკნელი წლების მეგობარი. 1848 წელს სამხატვრო აკადემიამ გამოაცხადა კონკურსი მწერლის ძეგლის პროექტის შესამნელად, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო ამ პერიოდის თითქმის ყველა წამყვანმა არქიტექტორმა. პარალელურად მიმდინარეობდა ფინანსების შეგროვება, შეაგროვეს 30 ათასი რუბლი.

კონკურსში გამარჯვება მოიპოვა ცნობილი მოქანდაკის ბარონ ფონ კლოდტის პროექტმა. თავდაპირველი ესკიზი ჩამოასხეს ანტიკური ხანის მონუმენტალური ტრადიციებით: ძლევამოსილი პოეტი რომაულ ტოგაში.

კლოდტმა შეადგინა მეიგავის ბრინჯაოს ფიგურა. გრანიტის კვარცხლბეკზე კი გამოსახა იმ ხალხისა და ცხოველების ბრინჯაოს ფიგურები, რომლებიც მოხსენიებულნი არიან კრილოვის იგავ-არაკებში.

თავად ივანე კრილოვი გამოსახულია ქვაზე მჯდომარე, რომელსაც ხელში უჭირავს კალმისტარი და რვეული.

ლიტერატურა
----------

* Яков Ростовцов, письмо к Жуковскому. — СПб.: «Русский Архив» за 1875 г. книга III, стр.370
* П.А.Вяземский. «Старая записная книжка». Составление, статья и комментарий Л.Я.Гинзбург. — Л.: Издательство писателей в Ленинграде, 1927 г.
* Путеводитель по С.-Петербургу СП «ИКАР», 1991 Репринтное воспроизведение издания 1903 года. ISBN 5-85902-065-1

სქოლიო
------

1. ↑  История Летнего сада დაარქივებული 2009-08-02 საიტზე Wayback Machine.  на сайте Русского музея
**კრინიცა-ზდრუი** (პოლ. Krynica-Zdrój) — ქალაქი და ბალნეოლოგიური კურორტი პოლონეთში, მალოპოლსკის სავოევოდოში. აქვს სასოფლო-საქალაქო სტატუსი — გმინა. 2006 წლის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 11,243 ადამიანი. მდებარეობს მდინარე კრინიჩანკის ხეობაში, ზღვის დონიდან 590 მ სიმაღლეზე. დამახასიათებელია ზომიერად ნოტიო კლიმატი. იცის რბილი, მზიანი ზამთარი, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა — 5°С; ზაფხული ზომიერად თბილია, ივნისის საშუალო ტემპერატურა 17°С აღწევს. ნალექები 800 მმ წელიწადში. სამკურნალო საშუალება: ცივი ნახშირორჟანგიანი სუსტად მინერალიზებული ჰიდროკარბონატული, კალციუმიანი წყაროები და მაღალმინერალიზებული ჰიდროკარბონატული, ნატრიუმიანი წყლები. წყაროების წყალს იყენებენ სასმელად, აბაზანებისათვის, ინჰალაციისათვის, ბოთლებში ჩამოსასხმელად და სხვა. ტორფის ტალახით მკურნალობა. კრინიცა-ზდრუი ტურიზმისა და სამთო-სათხილამურო სპორტის ცენტრია. 

2001 წლის 31 დეკემბრამდე ეწოდებოდა კრინიცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კრინიცა-ზდრუი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* კრინიცა-ზდრუი — ინფორმაცია დაარქივებული 2013-11-05 საიტზე Wayback Machine. (პოლონური)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პრუსია-დანიის ომი**. |

დანიელი ჯარისკაცების კოპენჰაგენში დაბრუნება. ოტო ბახი, (1894).
**პრუსია-დანიის ომი** — პრუსიის ომი დანიის წინააღმდეგ შლეზვიგისა და ჰოლშტაინის საჰერცოგოების დასაპყრობად 1848-1850 წლებში. საჰერცოგოების ჯარებმა (სარდალი გენერალი ა. კრონი) დასაწყისში წარმატებას მიაღწიეს, მაგრამ ბაუსთან ბრძოლაში 9 აპრილს დანიელებმა ისინი დაამარცხეს. პრუსიის მთავრობა შეეცადა, საჰერცოგოების ეროვნულ-გამათავისუფლებელი ბრძოლა თავისი ინტერესებისთვის გამოეყენებინა და დანიასთან ომის მეოხებით გერმანიაში რევოლუციური მოძრაობის განვითარება თავიდან აეცილებინა. აპრილის დასაწყისში ომის გამოუცხადებლად საჰერცოგოების ტერიტორიებზე შეიჭრნენ პრუსიისა და საქსონია-ჰანოვერის ჯარები (სარდალი პრუსიელი გენერალი ფ. ვრანგელი), რომლებმავ 23 აპრილს დაამარცხეს დანიელები ქალაქ შლეზვიგთან. რუსეთისა და შვედეთის ზეგავლენით პრუსიამ დროებითი ზავი დადო 7 თვით (26 აგვისტოს). ამ ზავით საჰერცოგოები დანიას უბრუნდებოდა. მაგრამ 1849 წლის გაზაფხულზე საომარი მოქმედება განახლდა, ბრძოლა ხმელეთსა და ზღვაზე მიმდინარეობდა. 10 ივლისს დაიდო ხელმეორე დროებითი ზავი, რომელიც პრუსიამ 1850 წელს დაარღვია. რუსეთის ზეგავლენით 1850 წლის 2 ივლისს ბერლინში ხელი მოაწერეს საზავო ხელშეკრულებას, რომელიც გარანტირებული იყო ევროპის სახელმწიფოების მიერ 1850 წლის 29 ნოემბერს ოლმიუცში დადებული კონვენციით; ამ ხელშეკრულებით დანიამ ომამდელი საზღვრები შეინარჩუნა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 223.
**კუდრინის სახლი** (რუს. Дом Кудрина) — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის პირველი მეოთხედში ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. 

მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 10.

ისტორია
-------

დიდი ხნის განმავლობაში ტაგანროგში, შმიდტის ქუჩა 10-ში მდებარე სახლის მფლობელები იყვნენ კუდრინების ოჯახი. სახლი აგებულია XIX საუკუნის პირველ ნახევარში არქიტექტრ დიუპონ დე ლარიუს პროექტის მიხედვით. სახლის მფლობელი იყო მეორე გილდიის ვაჭარი იაკობ კუდრინი და მისი ცოლი დომინიკა. 1830-იანი წლების ბოლოს იაკობ კუდრინის გარდაცვალების შემდეგ მისი საოჯახო საქმეების გამგებელი გახდა მისი შვილი გავრილი. ოჯახი დაკავებული იყო მეტალის ნივთების გაყიდვით. კუდრინების მფლობელობაში იყო ასევე რამდენიმე საწყობი სოფელში. მოგვიანებით გავრილ კუდრინი ვაჭართა ფენის წარმომადგენელი იყო კომერციულ სასამართლოში. ცნობილია, რომ რამდენიმე წლის შემდეგ კუდრინებმა მიატოვეს საქმიანობა ტაგანროგში და საცხოვრებლად გადავიდნენ ხარკოვში. გავრილის ერთ-ერთმა ძმამ, ანტონმა იურიდიული განათლება მიიღო ხარკოვში და კვლავ ტაგანროგში დაბრუნდა. ცოლად შეირთო ქსავერია იაბლუნოვსკაია. მათ შეეძინათ შვილი იაკობი. ანტონ კუდრინი გარდაიცვალა 1901 წელს. შმიდტის ქუჩაზე მდებარე სახლის მემკვიდრეები გახდნენ ნინა კუდრინა და ავგუსტინა პოპოვა. 1910 წელს სახლში ცხოვრობდა კომერციული სასწავლებლის დირექტორი ევგენი გარშინი.

1992 წელს სახლს მიენიჭა არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი. 2003 წელს შენობაში განთავსებული იყო საბავშვო ბაღი „Кораблик".

არქიტექტურა
-----------

კუდრინის სახლი ერთსართულიანია. შენობა აგებულია ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ფრონტონს გააჩნია სამკუთხედის ფორმა, რომელიც უჭირავს ორ კოლონას და ორ ნახევრადკოლონას, რომელიც შესრულებულია იონიურ-კორინთულ სტილში. შენობის გადაკეთების შედეგად შენობის ფასადზე არსებული რამდენიმე დეტალი მოხსნეს.

სქოლიო
------

1. ↑  Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье"», 2012. — 514 с. — ISBN — 5-901565-15-0
2. ↑  Жилой дом//Объект культурного наследия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-12. ციტირების თარიღი: 2017-03-10.
3. ↑  Дом 10 Шмидта улица
4. 1 2 3  Энциклопедия Таганрога