**სუვა** (ინგლ. Suva) — ფიჯის დედაქალაქი, მისი ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი. სუვას მოსახლეობა 2007 წლის აღწერის თანახმად შეადგენს 85 691 ადამიანს, ხოლო მის აგლომერაციაში ცხოვრობს 172 399 ადამიანი. ქალაქი მდებარეობს ცენტრალური ოლქის რევას პროვინციაში.

გეოგრაფია
---------

სუვა — ოკეანეთის სამხრეთი ნაწილის ყველაზე დიდი ქალაქია ავსტრალიის და ახალი ზელანდიის ფარგლებს გარეთ. ქვეყნის მთავარი საზღვაო პორტია.

ქალაქი სუვა მდებარეობს კუნძულ ვიტი-ლევუს სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მცირე ნახევარკუნძულზე. ძველად ქალაქის მნიშვნელოვანი ნაწილი ეკავა ჭაობებს.

ისტორია
-------

1868 წელს სუვას თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიის ნაწილი ფიჯელმა ბელადმა სერუ ეპენისა კაკობაუმ ვალის სანაცვლოდ გადასცა ავსტრალიურ კომპანიას, რომელიც ამ მიწაზე აპირებდა განევითარებინა ბამბის პლანტაციები. მაგრამ ბამბის გაშენების ყველა ცდა ჩაიშალა ამ საქმისათვის გამოუსადეგარი კლიმატის გამო. 1877 წელს, ბრიტანეთის იმპერიის მიერ ფიჯის ანექსიის შემდეგ, გადაწყდა ფიჯის დედაქალაქი გადაეტანათ ქალაქ სუვაში. ძველად ფიჯის კუნძულების მთავარი კოლონიალური დასახლება იყო ქალაქი ლევუკა კუნძულ ოვალაუზე. მთლიანად კოლონიის ადმინისტრაცია ლევუკიდან სუვაში გადავიდა 1882 წელს.

1910 წელს დასახლებამ მიიღო მუნიციპალიტეტის სტატუსი. პირველად სუვას მოედნის ფართობი არ აჭარბებდა 2,6 კმ²-ს, მაგრამ 1952 წელს მას მიუერთდა *მუანიკაუს* და *სამაბულას* რაიონები. შედეგად ტერიტორია გაფართოვდა 13 კმ²-მდე. შემდგომში დასახლების ტერიტორია გაფართოვდა რამდენიმეჯერ. 1952 წლის ოქტომბერში, ფიჯის ტერიტორიაზე პირველად სუვა გამოცხადდა ქალაქად.

2003 წელს ქალაქში ჩატარდა სამხრეთ წყნარი ოკეანეთის თამაშები, უკვე მესამე სუვის ისტორიაში.

მოსახლეობა
----------

2007 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 85 691 ადამიანს. აგლომერაციის მოსახლეობის რაოდენობა (ანუ დიდი სუვის) შეადგენდა 167 975 ადამიანს.

სუვა — მრავალეროვანი ქალაქია. მოსახლეობის დიდ ნაწილს შეადგენენ მკვიდრი ფიჯელები და ასევე ფიჯი-ინდოელები, ფიჯის ორი მთავარი ეთნიკური ჯგუფი. მაგრამ სუვაში ასევე ცხოვრობენ აზიელები, მათ შორის, ჩინელები.

ყველაზე გავრცელებული ენაა ინგლისური, თუმცა ადგილობრივი მაცხოვრებლები ასევე ლაპარაკობენ ფიჯურ ენაზე და ჰინდი-ურდუზე.

ადმინისტრაცია
-------------

სუვას აქვს მუნიციპალური სტატუსი. ქალაქს ხელმძღვანელობს ლორდ-მერი. მოქმედებს 20 დეპუტატისაგან შემდგარი საქალაქო საბჭო.

ინფრასტრუქტურა
--------------

სუვა ადმინისტრაციული და საპორტო ქალაქია და არ აქვს პლაჟები. ქალაქში მდებარეობენ ქვეყნის სამთავრობო შენობები, ფიჯის სამედიცინო სკოლა და სამხრეთ წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტის (ინგლ. University of the South Pacific) (უკავია ახალი ზელანდიის ყოფილი სამხედრო ბაზის ტერიტორია) ერთ-ერთი კამპუსი.

ეკონომიკა
---------

ქალაქში განვითარებულია კვების მრეწველობისა და სამშენებლო მასალების დამამზადებელი ბევრი საწარმოები. ქალაქის შემოგარენში აწარმოებენ საპონს, არსებობს შაქრის ქარხნები, კოპრის დამამზადებელი ქარხნები. მზადდება ქოქოსის ზეთი, ბანანის პლანტაციებში — ბანანი. ცალკე უნდა აღინიშნოს ოქროს დამუშავება. განვითარებულია ტურიზმი.

ტრანსპორტი
----------

ქალაქიდან შორიახლოს მდებარეობს ნაუსორის საერთაშორისო აეროპორტი, საიდანაც ხორციელდება შიდა ავიაგადაფრენები და ფრენები ტუვალუს ტერიტორიაზე. საერთაშორისო ავიარეისებს ემსახურება ნანდის საერთაშორისო აეროპორტი.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

სუვაში მდებარეობს ფიჯის ყველაზე მაღალი შენობა — სარეზერვო ბანკის შენობა. ქალაქის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა, 1909 წელს აშენებული საქალაქო ბიბლიოთეკა.

სუვაში მდებარეობს 1882 წელს აშენებული და 1928 წელს გადაკეთებული ფიჯის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია. ქალაქში ასევე მოქმედებს ფიჯის მუზეუმი, სადაც წარმოდგენილია არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული ექსპონატების მდიდარი კოლექცია წყნარი ოკეანის კუნძულებიდან (დაარსებულია 1904 წელს).

არსებობენ დიდი რაოდენობით პარკები (სულ 78).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Suva City Council (official website)
* ქალაქის ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
* სუვის მუზეუმები დაარქივებული 2020-03-26 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ფიჯის სამედიცინო სკოლა დაარქივებული 2007-07-18 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* სამხრეთ წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტი დაარქივებული 2021-02-19 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის 2007 წლის აღწერა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-11-01. ციტირების თარიღი: 2015-01-19.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოკეანეთის დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
არასუვერენული ტერიტორიების დედაქალაქები აღნიშნულია ***მუქი კურსივით*** |
|  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ავსტრალაზია** | **მელანეზია** | **მიკრონეზია** | **პოლინეზია** |
|  |
| 

**კანბერა** – *ავსტრალია*
***ფლაინგ-ფიში*** – *შობის კუნძული*4
***კინგსტონი*** – *ნორფოლკი*4
**ველინგტონი** – *ახალი ზელანდია* 1
***ვესტ-აილენდი*** – *ქოქოსის კუნძულები*4

 | 

**დილი** – *აღმოსავლეთი ტიმორი* 2
**ჰონიარა** – *სოლომონის კუნძულები*
***ნუმეა*** – *ახალი კალედონია*6
**პორტ-მორსბი** – *პაპუა-ახალი გვინეა*
**პორტ-ვილა** – *ვანუატუ*
**სუვა** – *ფიჯი*
 | 

***ჰაგატნა*** – *გუამი*7
**მაჯურო** – *მარშალის კუნძულები*
**ნგერულმუდი** – *პალაუ*
**პალიკირი** – *მიკრონეზია*
***საიპანი*** – *ჩრდილოეთ მარიანასკუნძულები*7
**სამხრეთი ტარავა** – *კირიბატი*
**იარენი** – *ნაურუ* (დე-ფაქტო)
 | 

***ადამსტაუნი*** – *პიტკერნისკუნძულები*8
***ალოფი*** – *ნიუე*
**აპია** – *სამოა*
***ავარუა*** – *კუკის კუნძულები*5
**ფუნაფუტი** – *ტუვალუ*
***მატა-უტუ*** – *უოლისი და ფუტუნა*6
**ნუკუალოფა** – *ტონგა*
***პაგო-პაგო*** – *ამერიკის სამოა*7
***პაპეეტე*** – *საფრანგეთის პოლინეზია*6
***ჰანგა-როა*** – *აღდგომის კუნძული*9
 |

 |
|  |
| 
1 ხშირად მიაკუთვნებენ პოლინეზიას.  2 ხშირად მიაკუთვნებდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას.  3 ხშირად მიაკუთვნებდნენ ავსტრალაზიას.  4 ავსტრალიის ტერიტორია.  5 თავისუფალ ასოციაციაშია ახალ ზელანდიასთან.  6 საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები.  7 აშშ-ის კუნძულოვანი ტერიტორია.  8 გაერთიანებული სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიები.  9 ჩილეს სპეციალური ტერიტორია. |

 |