ოკეანის სანაპირო ავსტრალიაში
მდინარის ნაპირი (ავსტრია)
**ნაპირი** — ვიწრო ზოლი, სადაც ვლინდება ხმელეთისა და წყალსატევის (ზღვა, ტბა, წყალსაცავი) ან ხმელეთისა და წყლის ნაკადის (მდინარე, დროებითი კალაპოტური ნაკადი) ურთიერთმოქმედება.

*ზღვის ნაპირი* წარმოიქმნება ძირითადად ზღვის აბრაზული მოქმედების, ნატანის გადაადგილებისა და აკუმულაციის შედეგად. განარჩევენ აბრაზიულ და აკუმულაციურ (ბარი, ცელა) ნაპირებს, რომელთა ჩამოყალიბება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ოკეანისა და ზღვის ნაპირის ზონაში ტალღების ენერგიის ხარჯვის ინტენსიურობაზე, რაც, თავის მხრივ, მჭიდროდაა დაკავშირებული ტალღების სიდიდესთან, წყალქვეშა კალთის დახრილობასა და ნატანის ბალანსთან. ზღვის ტრანსგრესიის შედეგად წარმოიქმნება ინგრესიული ნაპირები, რომელთა შორის განირჩევა მყინვარული (ფიორდული, შხერული), ეროზიული (რიასული, ლიმანური), ეოლური (არალის ტიპის ნაპირი), სტრუქტურულ-დენუდაციური (დალმაციური) ტიპის ნაპირები და სხვა. 

აბრაზიისა და აკუმულაციის ზემოქმედების შედეგად ინგრესიული ნაპირების მოხაზულობა სწორდება: კონცხები ჩამოიჭრება, უბეები ივსება ნატანით. ზღვის ნაპირების წარმოქმნაში მონაწილეობს სხვა ფაქტორებიც — დიდი მდინარეების შესართავებში ყალიბდენა დელტური ნაპირი, ტროპიკული ზღვების სანაპიროებზე რიფების წარმომქმნელი ორგანიზმები ქმნიან მარჯნის ნაპირებს (რიფები), პოლარული ზღვების სანაპირო ზოლის მზრალ ქანებზე ზღვის წყლის თერმული ზემოქმედების შედეგად წარმოიქმნება თერმოაბრაზიული ნაპირები და სხვა. ზღვის ნაპირების ჩამოყალიბებაზე გავლენას ახდენს აგრეთვე თანამედროვე ტექტონიკური მოძრაობები.

*მდინარის ნაპირები* ყალიბდება მდინარის ეროზიული და აკუმულაციური მოქმედებისა და გრავიტაციული პროცესების (მეწყერი, ჩამონაზვავი, ჩამონაშალი) შედეგად. ნაპირების წარეცხვისა და მოლექვის ხასიათს განსაზღვრავს კალაპოტის მორფოლოგიისა და დინამიკის თავისებურებები (მეანდრირება, დატოტვა, ჩქერების გადანაცვლება). განარჩევენ ჭალის (რომელიც პერიოდულად იტბორება) და მკვიდრ (რომელიც არ იტბორება) ნაპირებს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 315.
* Зенкович В. П. Основы учения о развитии морских берегов, М. 1962;
* Леонтьев О. К. Никифоров Л. Г. Сафьянов Г. А. Феоморфология морских берегов. М. 1975.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დედამიწის რელიეფის ფორმები |
| --- |
|  |
| 
რელიეფის ფორმების სია |
|  |
| მთათა ფორმები | 
* ბორცვი
* ზეგანი
* მთა
* მთიანეთი
* პლატო
* ხეობა
* ხევი
* ქედი
 |
|  |
| დადაბლებული ფორმები | 
* დაბლობი
* ვაკე
* ველი
* ქვაბული
* პედიმენტი
* პედიპლენი
* პენეპლენი
 |
|  |
| მდინარეული ფორმები | 
* დელტა
* კალაპოტი
* მდინარე
* მეანდრი
* ჩანჩქერი
* ჭორომი
 |
|  |
| ფლუვიალური ფორმები | 
* გამოზიდვის კონუსი
* ტბორი
* კანიონი
* კლიფი
* მღვიმე
* პლაჟი
* ოაზისი
* ჭალა
* ჭაობი
 |
|  |
| მყინვარული ფორმები | 
* ვერძის შუბლი
* კარი
* მყინვარი
* მყინვარული ნაკაწრი
* ოზები
* რიგელი
* ტროგი
* ფიორდი
* მყინვარული ცირკი
 |
|  |
| ოკეანური და სანაპირო ფორმები | 
* ატოლი
* ესტუარი
* კონცხი
* კუნძული
* ლაგუნა
* მარჯნის რიფი
* ნაპირი
* ნახევარკუნძული
* შელფი
* შუაოკეანური ქედები
* ყელი
* ყურე
* წყალქვეშა მთა
* ცელა
 |
|  |
| ვულკანური ფორმები | 
* ბარანკოსი
* გეიზერი
* დაიკი
* ვულკანი
* კრატერი
* გუმბათი
* კონუსი
* ვულკანური პლატო
* კალდერა
* ლავური ნაკადი
* ლაკოლითი
* მაარი
* ნეკი
 |
|  |
| ეოლური ფორმები | 
* ბარხანი
* დიუნა
* ერგი
* ზასტრუგა
* თოვლის კარნიზი
* იარდანგი
* უდაბნო
 |
|  |
| ანთროპოგენური ფორმები | 
* არხი
* გზა
* გვირაბი
* კარიერი
* კაშხალი
* მაღარო
* პოლდერი
* რკინიგზა
* შენობა
* წყალსაცავი
* ხელოვნური კუნძული
* ხიდი
* ჯებირი
 |
|  |
| 
იხილეთ აგრეთვე გეოგრაფიული ობიექტები |

 |