recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ფსიქოთერაპიის ევროპული ასოციაცია** (**EAP**) — ფსიქოთერაპიის დარგის წარმმართველი ორგანიზაცია ევროპის მასშტაბით. მისი მოქმედების არეალი მოიცავს 41 ქვეყანას. ასოციაცია აერთიანებს 128 ფსიქოთერაპიულ ორგანიზაციას, მათ შორის, 42 ეროვნულ ასოციაციას და 17 ევროპულ ასოციაციას. ფსიქოთერაპევტთა ევროპული ასოციაცია დაფუძნებულია ვენაში. ამჟამად მისი წევრია 120 000 ფსიქოთერაპევტი. 

EAP-ს მიუძღვის გადამწყვეტი როლი ფსიქოთერაპის დამოუკიდებელ პროფესიად აღიარების პროცესში. ის არის ფსიქოთერაპიული განათლების პან-ევროპული სტანდარტის და ეთიკური გაედლაინის შემქმნელი. 

ასოციაციის სახელმძღვანელო დოკუმენტია სტრასბურგის 1990 წლის დეკლარაცია ფსიქოთერაპიის შესახებ. იგი ხელს უწყობს მეცნიერულ საწყისებზე დამყარებული ფსიქოთერაპიული განათლების გავრცელებას. იბრძვის ევროპაში თავისუფალი და დამოუკიდებელი ფსიქოთერაპიული პრაქტიკისათვის. 

საქართველოში ფსიქოთერაპიის ევროპული ასოციაციის წარმომადგენელი ეროვნული ქოლგა ორგანიზაციის (NUO) სახით არის ფსიქოთერაპიის ქართული ფედერაცია.

მისი საქმიანობა მოიცავს: 

* ურთიერთთანამშრომლობაზე დაფუძნებული დემოკრატიული ფორუმის შექმნას პროფესიონალური ფსიქოთერაპიის მწარმოებელი ორგანიზაციებისთვის.
* პან-ევროპული პროფესიონალური დიპლომშემდგომი განათლების სტანდარტის დაწესებას მინიმუმ 2,400 საათის ოდენობით სულ მცირე 4 წლის განმავლობაში. რაც მოიცავს სპეციალიზებულ ტრენინგის და სუპერვიზირებული პრაქტიკის აუცილებელ კომპონენტს.
* ლიცენზირების მინიჭებას ფსიქოთერაპიის ევროპული სერთიფიკატის (ECP) სახით, რომელიც აწესებს მთელი ევროპის მასშტაბით აღიარებულ ერთიან სტანდარტს.
* ECP ერთიანი ბაზის ჩამოყალიბებას და ყველასთვის ხელმისაწვდომი საძიებო სისტების შექმნას, რომელიც აერთიანებს ევროპული სტანდარტით აღიარებულ 5 000 ფსიქოთერაპევტს.
* საერთო ევროპული ეთიკური გაედლაინის გავრცელებას, ფსიქოთერაპიული პაციენტების დაცვის მიზნით.
* EAP არის ფსიქოთერაპიის მსოფლიო საბჭოს დამფუძნებელი წევრი (WCP).

საქართველო
----------

ასოციაცია საქართველოში წარმოდგენილია ეროვნული ქოლგა ორგანიზაციის, ფსიქოთერაპიის ქართული ფედერაციის სახით. [*წყარო არ არის მითითებული 278 დღე*]

სქოლიო
------

1. ↑  Young, C. (2011) The history and development of Body Psychotherapy: European collaboration, *Body, Movement and Dance in Psychotherapy: An International Journal for Theory, Research and Practice*, 6:1, DOI: 10.1080/17432979.2010.545189 p. 57.
2. ↑
**ხანმეტი მრავალთავი** — ძველი ქართული ხელნაწერი წიგნი, რომელიც შეიცავს იოანე ოქროპირის, ივლიანე ეპისკოპოსის, ევსუქი ხუცესის თხზულებათ ფრაგმენტებს, ასევე ოთხი თხზულების ნაწყვეტი, რომელთა ავტორები სევერიანე გაბალონელი და ანთიპატროს ბოსტრელი არიან. აკაკი შანიძე ხელნაწერს VIII საუკუნის I ნახევრით ათარიღებს. 

ხელნაწერი პალიმფსესტია, რომელიც ორი სხვადასხვა მასალისგანაა შედგენილი, ამათგან მხოლოდ ერთი ნაწილი შეიცავს ხანმეტ ტექსტს. მთლიანი ხელნაწერი რვა რვეულს (64 ფურცელს) შეიცავს, ხანმეტი მრავალთავის ტექსტი კი აქედან მხოლოდ სამ რვეულშია მოთავსებული (ბ, დ, ე), აკლია პირველი და მესამე რვეულები. ხელნაწერის მეორე ნაწილში მოთავსებულია იერუსალიმის ტიპიკონი და გადაწერილი X საუკუნის I ნახევარში. 

ხელნაწერი შენახული იყო საქართველოს წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მუზეუმის N 3902 ხელნაწერში. ამჟამად ინახება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში (S-3902).

ლიტერატურა
----------

* კ. დანელია, ზ. სარჯველაძე, ქართული პალეოგრაფია, 1990, გვ. 115–117

სქოლიო
------

1. ↑  ა. შანიძე, ახალი ცნობა ხანმეტი მრავალთავის შესახებ, გვ. 299–300
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქოლაგირის ციხე**. |

**ქოლაგირის მონასტერი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. კახეთის მხარის სიღნაღის მუნიციპალიტეტში მღვიმის მონასტრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს, იმავე ბერების სერად წოდებული ქედის ბოლოში, 6 კილომეტრის მანძილზე, ივრის ჭალის ნაპირას მდებარეობს.

სახელწოდება
-----------

რა ერქვა მონასტერს თავიდან, უცნობია. ერთგვარი გაურკვევლობაა მის ამჟამინდელ სახელთან დაკავშირებითაც. ანალოგიური ტოპონიმი ქვემო ქართლში, ბოლნისთან დასტურდება. 

მეცნიერთა ნაწილის მოსაზრებით, იგი აზერბაიჯანული ენიდან უნდა მოდიოდეს, სადაც კოლ-ეკალს, ხოლო გირ - შესვლას ნიშნავს. თუ გავითვალისწინებთ მონასტრის დაბლა, ივრის ჭალების ეკალნარსა და ძნელად გასავლელი მცენარეული საფარის არსებობას, მაშინ, შესაძლოა, სახელწოდება ქოლაგირი, მონასტრის ძნელად მისადგომობის აღმნიშვნელიც იყოს.

ისტორია
-------

ქოლაგირის მონასტერი შედგება ერთი სამდარბაზიანი ეკლესიისაგან, აქვე არის სატრაპეზოც და სხვა რამდენიმე ნაგებობა. ამათგან ეკლესია და სატრაპეზო მოხატულია, ვინაიდან კომპლექსი გამოკვეთილია შედარებით რბილთიხოვან კონგლომერატებში. მონასტერთან მთა ჩამოშლილია და ამიტომ დღემდე მხოლოდ ეკლესიის დასავლეთი ნაწილის ერთმა მესამედმა მოაღწია. განსაკუთრებით საინტერესოა ქოლაგირის ეკლესიის ჩრდილოეთი დარბაზი, რომელშიც შემორჩენილია ძალზე დაზიანებული უნიკალური კედლის მხატვრობა. მათ შორის ტაძრის ქტიტორთა თორმეტი გამოსახულება ასომთავრული წარწერებით. 

აქ მოღვაწე ბერები სასმელად ივრის წყალს იყენებდნენ. 

დღეს მონასტრის მხოლოდ დასავლეთი ნაწილიღაა შემორჩენილი და ახლაც იშლება. რამდენიმე ათწლეულში ქოლაგირის მონასტერი უბრალოდ გაქრება. ბოლო ექსპედიცია ქოლაგირის მონასტერში 1998 წელს მოეწყო. გასული 16 წლის მანძილზე, როგორც აღმოჩნდა მონასტერმა კიდევ უფრო მეტი ნგრევა განიცადა, რადგან ამ ექსპედიციის კვლევის ამსახველ ზ.სხირტლაძის ნაშრომში შესული ბევრი დეტალი დღეს აღარ იკითხება. 

ერთ იარუსად განლაგებული მომცრო კომპლექსი ერთდროულადაა შექმნილი. იგი მოკლებული უნდა ყოფილიყო ზედმეტ თავდაცვით ნაგებობებს. არ გვხვდება არც სათავსები და სამეურნეო დანიშნულების გამოქვაბულები. კომპლექსში ოცამდე მოწესე თუ განთავსდებოდა. 

ქოლაგირის მონასტერი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 239-240.
* *რაქვიაშვილი ხ.* ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები, თბ. 2015, გვ. 44
* *სხირტლაძე ზ.* ისტორიულ პირთა პორტრეტები გარეჯის მრავალმთის ქოლაგირის მონასტერში, თბ. 2000.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დავითგარეჯას მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* აღდგომისა წამებული
* ბერების სერი
* ბერთუბანი
* განსაშორის უდაბნო
* დავითის ლავრა
* დიდი ქვაბები
* დოდოს რქა
* ვერანგარეჯა
* თეთრსენაკები
* კოწახურას უდაბნოთა კომპლექსი
* მრავალწყარო
* მუხნარის უდაბნო
* მღვიმე
* ნათლისმცემელი
* პატარა ქვაბები
* პირუკუღმარი
* საბერეების უდაბნო
* სატორგე
* უდაბნოს მონასტერი
* ქვაბების კომპლექსი
* ქოლაგირი
* ჩიჩხიტური
* წამებული
 |

 |
**ფრენსის „ფრენკ" ანდერვუდი** (ინგლ. Francis J. *Frank* Underwood) — გამოგონილი პერსონაჟი, სერიალ „ბანქოს სახლის" ამერიკული ადაპტაციის მთავარი გმირი და პროტაგონისტი. პერსონაჟი დაფუძნებულია „ბანქოს სახლის" ბრიტანული ვერსიის მთავარ გმირ ფრენსის არქართზე. ფრენკ ანდერვუდი დაქორწინებულია კლერ ანდერვუდზე (რობინ რაიტი). მიუხედავად ამისა, პირველ სეზონში მას ჰქონდა სექსუალური ურთიერთობა ზოი ბარნსთან (კეიტ მარა). ანდერვუდის პერსონაჟი სერიალი პირველივე სერიაში გამოჩნდა.

მისი მშობლიური შტატია სამხრეთი კაროლინა, გაფნის ოლქი. მან დაამთავრა სენტინელის სამხედრო აკადემია (სამხ. კაროლინას სამხედრო კოლეჯის, ციტადელის ანალოგი) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მთელი სერიალის განმავლობაში, ანდერვუდი არაერთხელ ანგრევს ე.წ. „მეოთხე კედელს". ორიგინალურ გახმოვანებაში, ფრენკს სამხრეთული აქცენტი აქვს. პირველ სეზონში, ანდერვუდი წარმომადგენელთა პალატაში დემოკრატიული პარტიის უმრავლესობის პარტიული ორგანიზატორია, მეორე სეზონში — ახლადდანიშნული ვიცე-პრეზიდენტი. მეოთხე სეზონში, პრეზიდენტ გარეტ უოკერის გადადგომის შემდეგ, 2014 წელს, პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. 2016 წლის არჩევნებში იგი თავის ოპონენტს, უილ კონვეის ამარცხებს და კიდევ 4 წლით იკავებს ოვალურ კაბინეტს. მეხუთე სეზონში იგი პრეზიდენტის თანამდებობას ტოვებს. 

სეიალში ანდერვუდის პერსონაჟი ნაჩვენებია, როგორც მანიპულატორი, მიმნებებლი, უსინდისო, ფსიქოფატი და ზოგჯერ ბოროტიც. სერიალის განმავლობაში, სხვადასხვა გზით, იგი „მიწასთან ასწორებს" რამდენიმე ადამიანს, მათ შორის იმათაც, ვისაც იგი თავის მეგობრებს უწოდებდა. პირადად ფრენკმა მოკლა სამი ადამიანი, „შეუკვეთა" მკვლელობა და ხელი შეუწყო სამოქალაქო პირის მკვლელობას პოლიტიკური მიზნებისთვის.

როლის შესრულებისთვის კევინ სპეისიმ დადებითი შეფასება მიიღო კრიტიკოსებისგან და მაყურებლებისგან. გარდა ამისა, იგი ნომინირებული იქნა არაერთ ჯილდოზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Handler, Rachel. ‘House Of Cards’ Has Been Renewed For A Fifth Season, But Not Everybody Is Coming Back. ციტირების თარიღი: July 6, 2016.
2. ↑  Lyons, Margaret. House of Cards Has a Frank-and-Claire Problem. ციტირების თარიღი: July 6, 2016.
3. ↑  bady, aaron. 'House of Cards' Should Stop Trying to Be 'The West Wing'. ციტირების თარიღი: July 6, 2016.
4. ↑  Sepinwall, Alan. 'House of Cards' season 2 in review: It gets weaker the more you watch. ციტირების თარიღი: July 6, 2016.
**შანტარამი** — გრეგორი დევიდ რობერტსის 2003 წლის რომანი. დაფუძნებულია ავტორის ცხოვრებაზე.

შინაარსი
--------

1978 წელს შეიარაღებული ძარცვების სერიაში ბრალდებულ პროტაგონისტს, რომლის სახელსაც ავტორი არ ახსენებს, 19-წლიანი თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 1980 წელს იგი ციხიდან გაიქაც, რის შემდეგაც 10 წლის მანძილზე ავსტრალიაში პირველი ძებნილი პირი იყო. 

პროტაგონისტი ყალბი პასპორტით, ლინდსი ფორდის სახელით, ბომბეიში ჩავა, სადაც დროებით აპირებდა გაჩერებას და მოგვიანებით ახალი ზელანდიიდან გერმანიაში გადასვლას გეგმავდა, თუმცა იგი ქალაქში დარჩენას გადაწყვეტს. ბომბეიში ლინდსი ადგილობრივ მამაკაცს, სახელად პრაბაკერს, დაუმეგობრდება, რომელიც მას ლინს დაარქმევს. ისინი პრაბაკერის სოფელს ეწვევიან, სადაც პრაბაკერის დედა ლინს დაარქმევს შანტარამს, რაც ნიშნავს *ღვთიური სიმშვიდის კაცს*. მუმბაიში უკან დაბრუნებისას მეგობრებს გაძარცვავენ, რის შემდეგაც სამართალდამცავთაგან დამალვის მიზნით ლინი იძულებულია ღარიბთა დასახლებაში იცხოვროს.

ლინი თავის საცხოვრებელ ადგილას მასიური ხანძრის შემდეგ უფასო საავადმყოფოს ხსნის. იგი ხდება ქოლერის ეპიდაფეთქების მომსწრე და ერთვება ეპიდემიასთან ბრძოლაში. ლინი გაეცნობა ადგილობრივ კულტურას და ტრადიციებს, უმეგობრდება ადგილობრივ ადამიანებს და სწავლობს მათ ენას. რომანში წარმოჩენილია მუმბაის ეთნოკულტურული მრავალფეროვნების მაღალი დონე, პერსონაჟებს შორის მრავალი სხვადასხვა წარმოშობის ადამიანს ვხვდებით, ასევე აღწერილია, თუ როგორ წყდება ეთნიკური და ოჯახური კონფლიქტები მჭიდროდ დასახლებული და ეთნიკურად მრავალფეროვან საზოგადოებაში. ლინის უყვარდება კარლა, ამერიკელ-შვეიცარიელი ქალი.

ლინი უმეგობრდება ადგილობრივ მსახიობებს და რამდენიმე ბოლივუდის ფილმში მცირე როლსაც ასრულებს. იგი ასევე ხდება მუმბაის კრიმინალური სამყაროს წევრი და ერთვება ნარკოტიკებისა და იარაღების გაყიდვაში, რაც მას მუმბაის ციხეში ამოაყოფინებს თავს. იქ იგი სასტიკი ფიზიკური და მენტალური ძალადობის მსხვერპლი გახდება, თუმცა ავღანური მაფიის კლანის ლიდერის პროტექტორატით მას გაათავისუფლებენ, რის შემდეგაც ლინი პასპორტების გაყალბებისა და ვალუტის გადაცვლის შავ ბაზარზე იწყებს მუშაობას. მაფიის დაკვეთით ლინი ბევრს მოგზაურობს და აფრიკამდეც აღწევს. მოგვიანებით ლინი მიდის ავღანეთში, სადაც მოჯაჰიდ მეომრებს იარაღს აწვდის. როცა მის მენტორს კლავენ, ლინი აცნობიერებს, რომ იგი ყველაფერი გახდა, რაც სძულდა, ეს კი მას დეპრესიაში აგდებს. ინდოეთში დაბრუნებული ლინი გადაწყვეტს, იმისთვის იბრძოლოს, რისი ჭეშმარიტებისაც თავად სწამს და პატიოსან ცხოვრებას მიჰყოს ხელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* *Shantaram* Forum დაარქივებული 2008-03-03 საიტზე Wayback Machine.
* *Shantaram Tour* website დაარქივებული 2014-08-13 საიტზე Wayback Machine.
* *Shantaram* Facebook Page
* გრეგორი დევიდ რობერტსი — შეშლილი მწერალი, რომელმაც იცხოვრა და მოჰყვა
**ქოლერა** (ბერძ. cholera) — ადამიანის მწვავე ინფექციური დაავადება; ახასიათებს ძლიერი ფაღარათი და პირღებინება. იწვევს ქოლერის ვიბრონი. ვიბრონი მრავლდება ტუტე არეში, პროდუქტებზე ძლებს რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე. 100°C ტემპერატურაზე მაშინვე იღუპება.

ავადმყოფი

ისტორია
-------

ქოლერა ცნობილია უძველესი დროიდან. მისი ენდემური კერებია ინდოეთი და პაკისტანი. 1817 — 1926 ქოლერის 6 პანდემია იყო.
XX ს-ის მეორე ნახევრიდან დაიწყო დაავადების მე-7 პანდემია, რომელიც გამოიწვია არა ტიპური (აზიური) ქოლერის ვიბრიონმა, არამედ ბიოტიპმა ელ-ტორმა.

გავრცელება და გავრცელების წყაროები
----------------------------------

ქოლერის წყაროა ავადმყოფი ან ვიბრიონმატარებელი. ადამიანი ავადდება კუჭნაწლავში ვიბრიონით გაბინძურებული წყლისა და საკვების მოხვედრის შედეგად. ქოლერის გავრცელებაში დიდ როლს თამაშობს წყალსატევებში გაუწმენდავი წყლის გაშვება, სასმელად ასეთი წყლის გამოყენება, გაბინძურებულ წყალსატევებში ბანაობა და სხვა. ინკუბაციური პერიოდი მით უფრო ხანმოკლეა, რაც უფრო მძიმეა დაავადების ფორმა და საშუალოდ 2 — 3 დღე-ღამე გრძელდება. ტიპურ შემთხვევაში დაავადება იწყება ინტენსიური წყლისებრი ფაღარათით (30 — 40-ჯერ დღე-ღამეში), რასაც დაერთვის პირღებინება. ორგანიზმის გაუწყლოებისა და მარილების დიდი რაოდენობით დაკარგვის შედეგად ვითარდება ე.წ. ალჰიდური მდგომარეობა — წნევა და ტემპერატურა ეცემა, აღინიშნება ციანოზი, ქოშინი, კრუნჩხვები; ავადმყოფს სახე წაწვეტებული აქვს, თვალები და ლოყები ჩაცვენილი. ნელ-ნელა ეკარგება სმენა, ებინდება გონება, უვითარდება კომატოზური მდგომარეობა, რის შედეგადაც ავადმყოფი იღუპება.

მკურნალობა
----------

სპეციალური მარილხსნარების დიდი რაოდენობით შეყვანა; ანტიბიოტიკები.

პროფილაქტიკა
------------

დასახლებული ადგილების დასუფთავება, სანიტარული კონტროლი, საზღვრების სანიტარული დაცვა; ეპიდემიურ კერაში — კარანტინი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 546.
**ჯერალდინ ლი ჩაპლინი** (ინგლ. Geraldine Leigh Chaplin; დ. 31 ივლისი, 1944) — ბრიტანელ-ამერიკელი მსახიობი, ჩარლი ჩაპლინის ქალიშვილი.

დაიბადა სანტა-მონიკაში, კალიფორნია, და კინორეჟისორი ჩარლი ჩაპლინის პირველი შვილი იყო ოონა ონილთან. საწყისი განათლება კერძო სკოლაში მიიღო შვეიცარიაში.

რვა წლის ასაკში პირველად გამოჩნდა ეკრანზე — მამამისის გადაღებულ ფილმში „რამპის ჩირაღდნები" (თუმცა მისი სახელი ნახსენები არ იყო). მისი ბალეტის მოცეკვავედ გახდომის ოცნების აუსრულებლობის გამო, ის საბოლოოდ მამის კვალს მიჰყვება და მსახიობი ხდება. მისი პირველი მნიშვნელოვანი გამოჩენა ეკრანზე იყო „ექიმი ჟივაგო"-ში წამყვანი გმირის მეუღლის როლი (1965). 1970-იან წლებში ის რობერტ ალტმანის ფილმებში გამოჩნდა. შემდგომში ის თანამშრომლობს კარლოს საურასთან ფილმებში „გამოკვებე ყორანი" (1976), „ელისა, ჩემი ცხოვრება" (1977), და „დედა 100 წლის გახდა" (1979). შესრულებული აქვს მისი ბებიის, ჰანა ჩაპლინის, როლი ბიოგრაფიულ ფილმში მის მამაზე - ჩარლი ჩაპლინზე.

ამჟამად დაქორწინებულია ჩილელ კინოოპერატორ პატრისიო კასტილაზე და ჰყავს ორი შვილი, შეინი და უნა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჯერალდინ ჩაპლინი"** ვიკისაწყობში.
* ჯერალდინ ჩაპლინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯერალდინ ჩაპლინი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
* ჯერალდინ ჩაპლინი — AllMovie

სქოლიო
------

1. ↑  Hollywood.com Staff.  (21 დეკემბერი, 2016) Geraldine Chaplin: Actor, Dancer. ციტირების თარიღი: 21 დეკემბერი, 2016

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX1061471
* BNF: cb13892380m (data)
* CANTIC: a10367652
* CiNii: DA1323899X
* GND: 129215112
* ISNI: 0000 0001 2141 7161
* LCCN: no90011051
* NKC: js20030908007
* NLP: A30924480
* NTA: 073158003
* SNAC: w6gm9dd4
* SUDOC: 059676531
* Trove: 927031
* VIAF: 84229951
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 84229951

 |
**შაო-შიენ ჰუ** (ჩინ. 侯孝賢; დ. 8 აპრილი, 1947, მეის პროვინცია, გუანდონგი, ჩინეთის რესპუბლიკა) — ტაივანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდუსერი და მსახიობი. ტაივანის ახალი ტალღის მოძრაობის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

ადრეული ცხოვრება და კინო-კარიერა
--------------------------------

ჰოუს ოჯახი ჩინეთის სამოქალაქო ომის დროს (1945-1949) ტაივანში გადასახლდა, სადაც მან თავისი ბავშვობა გაატარა. სწავლობდა ტაივანის სახელმწიფო ხელოვნების აკადემიაში, სადაც სწავლა 1972 წელს დაასრულა და 1970-იანების ნახევრამდე, სანამ სცენარისტობას და რეჟისორის ასისტენტობას დაიწყებდა, გამყიდველად მუშაობდა.

1980 წელს ჰუმ თავისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო, სახელად *„საყვარელი გოგო" (Jiushi liuliu de ta).* დროთა განმავლობაში, სტილის ჩამოყალიბების შემდეგ, მისი ფილმები გამოირჩეოდა ნარატივის ეპიზოდური მოყოლით, ხშირად უსიტყვო მოქმედებებით, რომლებიც ჰუს ნამუშევრებში ხშირად დიალოგების მაგივრობას წევენ.

მიუხედავად მისი წარმატებული პროექტებისა და თავის ქვეყანაში პოპულარობისა, დასავლეთის აუდიტორიამ იგი მხოლოდ 2007 წელს გაიცნო, როცა ფრანგული ფილმი, *„წითელი ბუშტის ფრენა*" გამოუშვა. ისტორია გვიყვება ჩინელი მოსწავლის შესახებ, რომლის დედაც გზააბნეული ხელოვანი და მარტოხელა დედაა (მის როლს ჟულიეტ ბინოში ასრულებს). 

ჰუს ჯამში დაწერილი აქვს ოცდაერთი ფილმის სცენარი, აქედან გადაიღო რვა. იგი თანასცენარისტია ედვარდ იანგის ფილმისა „*ტაიბეის ისტორია",* სადაც თავად ასრულებდა ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟისა და პროტაგონისტის, ლუნის, როლს.

სტილი
-----

ჰუს ფილმების ერთ-ერთი თვისება თხრობის სიმოკლეა. უპირატესობას ანიჭებს ვიზუალურ გამოსახულებას. ხშირად იყენებს იმპროვიზაციას, ხოლო მსახიობებს მის ფილმებში მკვეთრად ნატურალისტური შესრულება ახასიათებთ. იგი არ იყენებს ტიპურ ნარატიულ ლოგიკას და ხშირად მის ფილმებში ქრონოლოგია არეულია.

ჰოუს ფილმების ჯილდო მიუღიათ ისეთ მნიშვნელოვანი კინოფესტივალებზე, როგორიც არის ვენეციის კინოფესტივალი, კანის კინოფესტივალი, ბერლინის კინოფესტივალი, ჰავაის საერთაშორისო კინოფესტივალი. 1990 წელს ამერიკელი და საერთაშორისო კრიტიკოსების მიერ იგი „დეკადის საუკეთესო რეჟისორად" გამოცხადდა.

ჰუმ მიიღო ჯილდო კანის კინოფესტივალზე საუკეთესო რეჟისორის ნომინაციაში ფილმისთვის „*ასასინი*" (2015).

ჰქონია სამსახიობო გამოცდილებაც. იგი ჩნდება ტაივანური ახალი ტალღის ერთ-ერთი გამორჩეული რეჟისორის, ედვარდ იანგის 1984 წელს გამოსულ ფილმში, „*ტაიბეის ისტორიაში*". იგი ლუნის, ბეისბოლის ვარსკვლავის როლს ასრულებს. მას თავისი შეყვარებული მიატოვებს და ცდილობს, იპოვოს გზა ტაიბეიში. ჰოუს ასევე ჰქონდა პატარა როლი 2013 წელს გამოშვებული ჩინურ კომედიურ ფილმში, „ახალგაზრდული სტილი", რომელიც თინეიჯერების შესახებ გვიყვება.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
**შაქრიანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაქრიანის სამხრეთ განაპირას, ძველ სასაფლაოზე, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია.

ეკლესიის შიდა აღნაგობას ატყვია გვიანდელი აღდგენა-გადაკეთების კვალი. როგორც ჩანს, შენობას საფუძველი ჩაეყარა გვიანდელ შუა საუკუნეებამდე გაცილებით უფრო
ადრე.

ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი ბრტყლადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც დანარჩენი სივრცისგან ორსაფეხურიდანი მხრებითაა გამოყოფილი. აფსიდში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მის ქვემოთ, კედელზე, მიშენებულია კუბური ფორმის ტრაპეზი. ერთი ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელი სამხრეთ კედელშია, ხოლო მეორე,
თაღოვანი — დასავლეთი კედლის ზედა ნაწილში. გრძივი კედლები და კამარა განიერი, ორსაფეხურიანი პილასტრების წყვილით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით გაყოფილია ორ თანაბარ ნაწილად. თითო ორსაფეხურიანი პილასტრი დასავლეთ კუთხეებშიცაა. მათზე კედლის მიმდებარე, ორსაფეხურიანი თაღი იყო გადაყვანილი. ორივე პილასტრის წინა საფეხური, იატაკიდან დაახლოებით 3 მეტრის სიმაღლეზე შეწყვეტილია და ეკლესიის აღდგენის დროს აღარ განუახლებიათ, რის გამოც დასავლეთი კედლის მიმდებარე საბჯენი თაღი ორის ნაცვლად, ერთსაფეხურიანია. ასევეა სახეშეცვლილი კონქის თაღიც.

ჩრდილოეთ კედელში მოწყობილია ორი სხვადასხვა ზომის, სწორკუთხა ნიშა. მათგან ერთი, უფრო მომცრო, აფსიდის მხართანაა, მეორე — დასავლეთ ნაწილში. ფასადები სადაა, მორთულობის გარეშე. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით.

ეკლესიის დასავლეთი ფრონტონის წვერზე დადგმულია აგურით ნაგები, ოთხ კვადრატულ სვეტზე დაყრდნობილი, ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რასაც თუნუქით დაბურული, პირამიდული სახურავი ხურავს.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 448-449.
**შაქრიანის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაქრიანის აღმოსავლეთით, 3 კილომეტრის მანძილზე, ქვიშახევისა და თხილიანისწყლების გამყოფი მთის ერთ-ერთ განშტოებაზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. 1980 წელს ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესიის კედლების დანგრეული ნაწილები აგურით აღუდგენია და შენობა კრამიტით გადაუხურავს. ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. სამივე კარი გარედან შეისრულია. შიგნიდან კი თარაზულად, ხის ძელებით ყოფილა გადახურული. კარების წირთხლებში მოწყობილია საურდულე ხვრელები.

აღმოსავლეთით საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც დარბაზისგან მარტივი პილასტრების წყვილით და მათზე დაყრდნობილი, შეისრული თაღითაა გამოყოფილი. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად, განლაგებულია მცირე ზომის, სწორკუთხა ნიშები. მათ შორის თითო-თითო აფსიდის გვერდებშია, დანარჩენი ორი კი — მის ბოლოებში. ერთი თაღოვანი სარკმელი ეკლესიის დასავლეთ კედელშიცაა. საკურთხეველი დასრულებულია წესიერი ფორმის კონქით. მისი უმეტესი ნაწილი ნაწყობია აგურით. საკურთხეველში, სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, აგურით ნაწყობი
ტრაპეზია მიდგმული. შიგნიდან ეკლესია გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით.

ეკლესიის ფასადები დანაწევრებულია განიერი, საფეხურით შეღრმავებული, სწორკუთხა არეებით. განივ ფასადებზე თითო შეღრმავებაა, გრძივ ფასადებზე — ორ-ორი. განივ ფასადებზე, შეღრმავებების ზემოთა ნაწილში, მწკრივად განლაგებული ოთხ-ოთხი შეისრული თაღია მოწყობილი, გრძივი ფასადების შეღრმავებებში კი მხოლოდ თითო განიერი თაღია. შეღრმავებები დასრულებულია კუთხით შვერილი აგურებისგან გამოყვანილი ფრიზით. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოსახულია თითო მაღალი ჯვარი. მათ შორის აღმოსავლეთი ჯვრის ქვედა ნაწილი მოქცეულია შეღრმავებულ არეში.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 447.
**შაქრიანის სასახლეების კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაქრიანის სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით ერთი კილომეტრის მანძილზე, სასაფლაოსთან, ტყიანი მთის ფერდობზე. კომპლექსის ტერიტორია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენაა. დაფერდებული სასახლეები ფერდობის დახრილობის შესაბამისად, სხვადასხვა დონეზე დგას, ორმოციოდე მეტრზე. ორივე მათგანი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენაა ორიენტირებული. ორივე, როგორც ჩანს, ორსართულიანი ყოფილა. მათ მახლობლად, აღმოსავლეთით, დგას დარბაზული ეკლესია. სასახლეები, საავარაუდოდ, აგებული უნდა იყოს IX-XX საუკუნეებში. ეკლესია გვიანდელ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება.

აღწერა
------

### სასახლეები

ჩრდილოეთით, შედარებით უფრო მაღლა მდგარი ნაგებობიდან, აღმოსავლეთი კედლის ნაწილი და ჩრდილოეთი კედლის ნაშთებიღაა შემორჩენილი. აღმოსავლეთი კედელი შეიცავს ორ ქრონოლოგიურად განსხვავებულ ფენას, რომლებიც ერთმანეთისგან საშენი მასალით და ბათქაშის ფერით. კედლის ქვედა ნაწილი წვრილი, ნატეხი ქვითაა ნაწყობი და, ბათქაშის გამო, მოყვითალო ფერი დაჰკრავს. ზემოთა ნაწილი ბევრად უფრო მოზრდილი ქვებითაა ნაგები და რუხი ფერისაა. კედლის ქვედა ნაწილს შესასვლელის წირთხლი შემორჩა. ზედას კი, ერთი მცირე ზომის, სწორკუთხა ნიშა. სასახლის შუაში, გრძივი ღერძის გასწვრივ, ორი სვეტი მდგარა. შემორჩენილია ერთის ნაწილი და მეორის ბაზისი, მანძილი სვეტების ღერძებს შორის 14,3 მეტრია, ხოლო სვეტების ღერძებიდან განივ კედლებამდე — 7,8 მეტრი.

სამხრეთით მდგარი ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა და ჩრდილოეთით მდგარ ნაგებობასთან შედარებით უკეთაა შემორჩენილი. პირველი სართულის აღმოსავლეთ კედელში ფართო, თაღოვანი კარია გაჭრილი. თაღი ნახევარწრიულია და თხელი, მოგრძო, ნატეხი ქვითაა ნაწყობი. ამავე კედელში, მეორე სართულის დონეზე, მოწყობილი ყოფილა განიერი, მაღალი, თაღოვანი, ღიობები. შენობის ჩრდილოეთ კედელს, მთელ სიგრძეზე, გასდევს სართულშუა გადახურვის კოჭების საყრდენი ბუდეები, რომლებიც ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით არის დაშორებული. მეორე სართულის დონეზე, აღმოსავლეთი კედელი ჩრდილოეთით გრძელდება და პირველი სართულის ჩრდილოეთი კედლის ხაზს ცილდება. სავარაუდოდ, ამ მხარეს მეორე სართული გრძელდებოდა და პირველ სართულთან შედარებით უფრო მეტ
ფართობს შეიცავდა.

ნაგებობებს შორის რამდენიმე საფლავია.

### ეკლესია

ეკლესია გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხედია. ნაგებია ნატეხი ქვით. კარ-სარკმლების ღიობების, კონქის და ნაწილობრივ გარე კუთხეების წყობაში გამოყენებულია აგური. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კონქის უმეტესი ნაწილი. ინტერიერი, დაახლოებით ერთი მეტრის სიმაღლეზე, ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. მონგრეულია გარეთა კედლების ზედა ნაწილები. ჩრდილოეთი ფასადის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაფარულია მიწით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანი ყოფილა. შიგნიდან კი მიჯრით დაწყობილი ხის ძელებით გადახურული. აღმოსავლეთით
ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც ფართო, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. თითო სარკმელი სამხრეთით და დასავლეთითაცაა. დასავლეთი სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია. მოგვიანებით სარკმლის გარეთა თაღი აგურის წყობით შეუვსიათ და ღიობისთვის სწორკუთხა მოხაზულობა მიუციათ. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, სარკმლების ზემოთ, აგურის წყობით, საფეხურებიან საფუძველზე დაყრდნობილი, შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 447-448.
**ხორხე სალინასი** (ესპ. Jorge Salinas; დ. 27 ივლისი 1968) — მექსიკური სერიალების, ფილმების და თეატრის მსახიობი.

ხორხე სალინასი პირველად ეკრანზე გამოჩნდა 1983 წელს ფილმში „Viva El Chubaso". მას შემდეგ რაც დაამთავრა „ტელევისას სამსახიობო ცენტრში" სწავლა, გამოდის მისი პირველი ტელენოველა „Valeria da Maximiliano". ამას მოჰყვა სხვა არაერთი ცნობილი ტელესერიალები, რომელმაც მსახიობს აღიარება მოუტანა. 2009 წელს ხორხე სალინასმა მონაწილეობა მიიღო სერიალში „შირისძიების საფასურში", სადაც პარტნიორობას ადელა ნორიეგას, ედუარდო იანიეს და დიანა ბრაჩოს უწევს. 2011 წელს მან ითამაშა, ცნობილ მექსიკურ სერიალში „მარტოსული", სადაც პარტნიორობას ანა ბრენდა კონტრერას, სუსანა გონსალეს და ხოსე რონს უწევდა. 2013 წელს ცნობილმა პროდიუსერმა სალვადორ მეხია ალეხანდრემ სათამაშოდ მიიწვია სერიალში „ცხოვრება მშვენიერია", სადაც პარტნიორობას უწევს დანა გარსიას და პაბლო მონტეროს. ის ამჟამად მონაწილეობას იღებს ტელევისას უახლეს სერიალში „ჩემი გული შენია", სადაც პარტნიორობას სილვია ნავაროს უწევს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია დაარქივებული 2014-08-23 საიტზე Wayback Machine.  esmas.com-ზე
* 

* ხორხე სალინასი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**შაბათ ღამეს პირდაპირ ეთერში** (ინგლ. Saturday Night Live) — საღამოს მუსიკალურ-იუმორისტული შოუ ამერიკულ ტელეარხზე NBC; ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და ხანგრძლივი შოუ აშშ-ის ტელევიზიის ისტორიაში. გადაცემის პრემიერა გაიმართა 1975 წლის 11 ოქტომბერს. პროგრამის შემქმნელია კანადელი ლორნ მაიკლზი, რომელიც გარდა 6-10 სეზონებისა, შოუს სცენარისტი იყო და დღემდე მისი აღმასრულებელი პროდიუსორია. პროგრამა ეთერში გადის შაბათობით და საათნახევარს გრძელდება. გადაცემის ტრანსლაცია მიმდინარეობს ჯენერალ ელექტრიკის ცათამბჯენიდან ნიუ-იორკის როკფელერის ცენტრში. 33-წლიანი ისტორიის განმავლობაში პროგრამა რამდენიმე ემით დაჯილდოვდა. ამ პროგრამის ნიმუშზე მრავალი გადაცემა შეიქმნა მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოშიც.

გადაცემას რამდენიმე რეგულარული ამომავალი კომიკური მსახიობი ჰყავს, რომელთაც დროდადრო მოწვეული წამყვანი ან მუსიკალური შემსრულებელი უერთდება. შესაბამისად, ეს შოუ მრავალი განთქმული ამერიკელი კომედიური მსახიობის კარიერის დამწყები გამხდარა მისი არსებობის განმავლობაში.

თავდაპირველად გადაცემას ერქვა "NBC's Saturday Night" (NBC-ს შაბათი ღამე), ვინაიდან მის თანამედროვე (და სასურველ) სათაურს კონკურენტი არხი ABC იყენებდა. 1976 წელს NBC-მ ამ სათაურის უფლება გამოისყიდა და გადაცემა ახალი სათაურით 1977 წლის 26 მარტს გავიდა. ტრადიციისამებრ, გადაცემა იწყება მთავარი გმირის შეძახილით "Live, from New York, it's Saturday Night!" (ღია ეთერში, ნიუ-იორკიდან, შაბათი ღამეა!)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* 

* „შაბათ ღამეს პირდაპირ ეთერში" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Saturday-Night-Live.com - გადაცემის ბლოგი დაარქივებული 2008-10-29 საიტზე Wayback Machine.
**ხასინჯუ** (მონღ. ხასი და ინჯუ — საკუთრება ქონება სამფლობელო) — ილხანის სამფლობელო მიწები მონღოლთა ბატონობის ხანაში ირანში. ამ პერიოდში ირანში ინჯუ და ხასი სინონიმებად იქცა. ინჯუ დაერქვა ილხანისა და მისი ოჯახის წევრთ კუთვნილ მიწას. ხასინჯუს ძირითადად შეადგენდა ადგილობრივი ფეოდალებისგან ჩამორთმეული მიწები მემკვიდრეობით გადადიოდა მამიდან შვილზე და თავისუფლდებოდა სახელმწიფო გადასახადისგან. ხასინჯუს შემოსავალი ილხანთა პირადი საკუთრება იყო გადასახადთა აკრეფის უფლება კი მეტწილად იჯარით გაიცემოდა. ხასინჯუ ნიშნავდა აგრეთვე ცალკეული პირების თავისი სამფლობელოთი ნებაყოფლობით შესვლას მონღოლი ილხანის მფარველობაში. ასეთი პირი გარკვეული პოლიტიკური თავისუფლებით სარგებლობდა. მაგალითად 1266 წელს როცა სამცხის მთავარი სარგის I ჯაყელი დავით VII ულუს წინაშე დააბეზღეს და ამის გამო საფრთხე დაემუქრა. მან ილხან აბაღას სთხოვა მფარველობა. სარგისის სამფლობელო საქართველოს გამოეყო ილხანის ხასინჯუ გახდა და შესაბამის უწყებას დაექვემდებარა. ამ პერიოდში ხასინჯუს სისტემა ძირს უთხრიდა საქართველოს სახელმწიფო მთლიანობას.

ლიტერატურა
----------

* *რ. კიკნაძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 441.
**ყუმის წმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია** (აზერ. Qum məbədi) — VI საუკუნის ბაზილიკური ტაძარი ჰერეთში. მდებარეობს დღევანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონში.

ძეგლის აღწერა
-------------

ყუმის ტაძარი სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენს (36,5х19,3 მ), რომელიც გეგმის კომპოზიციითა და სივრცობრივ-ხუროთმოძღვრულ ბაზილიკურ ფორმით ენათესავება ბოლნისისა და ვაზისუბნის ტაძრებს. შეიძლება ითქვას, რომ ყუმის ტაძრის გეგმა ზემოთხსენებული ტაძრების გეგმის კომპოზიციების განმეორებას წარმოადგენს. 

ძეგლის შესახებ პირველი ცნობები სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოქვეყნებულია ა. ხახანაშვილის მიერ 1895 წელს. აღნიშნული ძეგლის მეცნიერულ შესწავლას ხელი მოჰკიდა არქიტექტორმა პ. ბარანოვსკიმ, რომელმაც პირველად აწარმოა ყუმის ტაძრის არასრული, დაუმთავრებელი არქეოლოგიური გათხრები 1940 წელს.

ყუმის ტაძარზე ყოფილა ასომთავრული ქართული წარწერები, მაგრამ ამჟამად წარწერებიანი ქვები ყველა დაკარგულია და სადღეისოდ ამ ძეგლის შესახებ ადგილზე არავითარი ეპიგრაფიკული სახის ნიშნები ჯერჯერობით არ მოგვეპოვება.

1946 წ. არქიტექტორ პ. ბარანოვსკის მოწვევით, ქართველმა მეცნიერმა აკადემიკოსმა გ. ჩუბინაშვილმა ადგილზე დაათვალიერა, ეს ძეგლი. მისი აზრით ყუმის ბაზილიკის ფორმა, გეგმის კომპოზიცია, ტრომპების გამოყენება და მრგვალი მოხაზულობის აგურის ბურჯების ამოყვანა, თავისთავად არ ეწინააღმდეგება, რომ ყუმის ტაძარი მივაკუთვნოთ VI-VII საუკუნეებს.

ფოტო გალერეა
------------

* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* გ. მარჯანიშვილი, ჰერეთი, თბ. 2005
* ზ. ედილი, საინგილო, თბ. 1947
* გ. მარჯანიშვილი, ორი ნაკლებად ცნობილი ძეგლი ისტორიული ჰერეთიდან, ძეგლის მეგობარი,1984, კრ. 67
* 

* „ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები", // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 19 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1969 წელი. — გვ. 47-50

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ი. ადამია, ძველი ჰერეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ზღვარი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ზღვარი** — ცნება მათემატიკაში, კერძოდ მათემატიკურ ანალიზში.

**ფუნქციის ზღვრის** ცნების თვალსაჩინო აზრი XVII საუკუნის მათემატიკოსისათვის ნათელი იყო. მათ შეეძლოთ ზღვრების სწორად პოვნა, მაგრამ მიმდევრობის ზღვრისა და ფუნქციის ზღვრის ცნებების მკაცრი განსაზღვრებები, რომლებიც დღემდეა შენარჩუნებული მხოლოდ ფრანგი მატემატიკოსის ო. კოშის (1784-1857) მიერ იყო მოცემული და დიდხანს ყველასთვის არ იყო გასაგები.

განმარტება
----------

ოგიუსტენ ლუი კოშის თანახმად ფუნქციის ზღვრის განსაზღვრება ასე ჩამოყალიბდება: „A რიცხვს ეწოდება f(x) ფუნქციის ზღვარი, როდესაც x მიისწრაფვის a-სკენ, თუ ნებისმიერი ε>0 რიცხვისათვის მოიძებნება ისეთი γ>0 რიცხვი, რომ |f(x)-A|<ε ყოველი x-ისათვის, რომელიც 0<|x-a|<γ უტოლობას აკმაყოფილებს".

f(x)≈A მიახლოებითი ტოლობა, როდესაც x≈a, შეიძლება ნებისმიერი წინასწარ მოცემული სიზუსტით შესრულდეს. მართლაც |f(x)-A| გამოსახულება არის f(x)≈A მიახლოებითი ტოლობის აბსოლუტური ცდომილება. ის, რომ f(x)≈A მიახლოებითი ტოლობა, როდესაც x≈a, სრულდება ნებისმიერი წინსაწარმოცემული სიზუსტით, ნიშნავს შემდეგს: გამოთვლის რა სიზუსტეც უნდა ავიღოთ, x≈a მიახლოებიტი ტოლობის აბსოლუტური ცოდმილებისათვის შეგვიძლია შევარჩიოტ ისეთი საზღვარი \_მას დადებითი γ რიცხვით აღნისნავენ, რომ, როდესაც 0<|x-a|<γ, მაშინ f(x)≈A მიახლოებითი ტოლობის ცდომილებისა, გამოთვლის მოცემულის სიზუსტის საზღვრებში დარჩება, ე.ი. |f(x)-A|<ε.

მაგალითისათვის მოვიყვანოთ შემდეგი f(x)→A და g(x)→B, როდესაც x→a, მაშინ f(x)+g(x)→A+B, როდესაც x→a.
ავიროთ ნებისმიერი დადებითი ε რიცხვი, მაშინ ε/2>0 და ამიტომ :

1. f(x)→A, როდესაც x→a პირობიდან გამომდინარეობს, რომ შეიძლება შევარჩიოთ ისეთი γ1>0 რიცხვი, რომ

|f(x)-A|<ε/2

ყველა იმ x-სათვის, რომლებიც 0<|x-a|<γ1 უტოლობას აკმაყოფილებს.

2. g(x)→B, როდესაც x→a, პირობიდან გამომდინარეობს,რომ შეიძლება შევარჩიოთ ისეთი γ2>0 რიცხვი, რომ 

|g(x)-B|<ε/2

ყველა იმ x-სათვის, რომლებიც 0<|x-a|<γ2 უტოლობას აკმაყოფილებს.
γ1 და γ2 რიცხვებიდან უმცირესი ავღნიშნოთ γ-თი. მაშინ ნებისმიერი x-სათვის, რომელიც 0<|x-a|<γ უტოლობას აკმაყოფილებს, შესრულდება (1) და (2) უტოლობები. ამ x-ებისატვის გვაქვს :
|(f(x)+g(x))-(A+B)|=|(f(x)-A)+(g(x)-B)|<=(ნაკლები ან ტოლი)|f(x)-A|+|g(x)-B|<ε/2+ε/2=ε

ამით დამტკიცდა, რომ f(x)+g(x)→A+B, როდესაც x→a. დანარჩენი წესები ანალოგიურად მტკიცდება.

XVII საუკუნეში მატემატიკაში მომხდარი ძირეული გადატრიალების მკაფიო დახასიათება მოგვცეს კარლ მარქსმა და ფრიდრიხ ენგელსმა. ენგელსი წერდა: "მათემატიკაში მობრუნების პუნქტი იყო დეკარტის ცვლადი სიდიდე. ამის წყალობით მათემატიკაში შევიდა მოძრაობა და დაიალექტიკა".

XVII საუკუნის ბევრი მათემატიკოსის ლოზუნგი ასეთი იყო : "იარეთ წინ და შედეგების სისწორის რწმენა თქვენთან მოვა".

მატემატიკური ანალიზის საწყისებმა მხოლოდ XIX საუკუნეში კოშის შრომების შემდეგ მიიღო ლოგიკური დასაბუთება. კერძოდ, ამისთვის აუცილებელი იყო ნამდვილ რიცხვთა მკაცრი თეორია. ეს თეორია კი მხოლოდ XIX საუკუნის მეორე ნახევარში განავითარეს ვაიერშტრასმა, დედეკინდმა და კანტორმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როგორ დავთვალოთ ზღვარი? მარტივად ამოხსნის ხელოვნება  დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
**შაქის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი** (აზერ. Şəki Tarix Diyarşünaslıq Muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში. მუზეუმი ატარებს აზერბაიჯანელი პედაგოგის, მწერლის და ეთნოგრაფის რაშიდ ბეგ ეფენდიევის სახელს.

შაქის ეთნოგრაფიული მუზეუმი დაფუძნებულია განათლების კომიტეტის გადაწყვეტილებით 1925 წლის სექტემბერში. 1980 წელს მუზეუმი გადავიდა შენობაში, რომელიც აშენებული იყო 1895 წელს ყაზარმის სახით. მუზეუმის საერთო ფართობი შეადგენს 924 მ², მათგან 724 მ² დათმობილია ექსპოზიციების დრბაზებისთვის. მუზეუმში გამოფენილია 5000 ექსპონატზე მეტი, რომელებიც გამოხატავს ისტორიას, კულტურას, ხელოვნების უძველეს სახეობას, შაქის რეგიონის ეთნოგრაფიას და სამზარეულოს. ასევე მუზეუმში განლაგებულია სტენდები, რომლებიც მიძღვნილია დიდი სამამულო ომისადმი, ასევე ავღანეთისა და ყარაბაღის ომებისადმი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„შაქის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  Шекинский историко-краеведческий музей имени Р.Эфендиева.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-02-21. ციტირების თარიღი: 2018-07-16.
**ჩიხის ღვთისმშობლის (წმ. ბარბარეს) ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში. 

ეკლესია ერთნავიანი ბაზილიკაა და ტყით შემოსილ მცირე გორაკზე დგას, ოთხკუთხა კოშკის ნანგრევის გვერდით. მისი ზომებია (დაახლოებით) 5 X 4 არშინი. აგებულია ქვითკირისაგან. დასავლეთის კარი და კარნიზები (ნაწილობრივ) ძვირფასი ჩუქურთმებითაა შემკული. ეკლესიის დასავლეთის კარის თავზე მდებარე ძვირფასი ჭრილობიანი ჯვრითა და სახეებით შემკული ქვის ჯვრის გარშემო და ძირს მრგლოვანი ასომთავრული წარწერაა, რომლის პალეოგრაფიული ხასიათითა და ჯვრის გამოსახულების ხელოვნების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, წარწერა X საუკუნეს მიეკუთვნება. ეკლესიაში შემორჩენილია ნუსხურად ნაწერი კურთხევანის ნაშთი.

ადგილობრივი მცხოვრების, აბიათარ იაკობაშვილის თქმით, ძველად ეკლესია უფრო ჩრდილოეთით, კოშკისაკენ მდგარა, თუმცა მოგვიანებით აქ გადმოუტანიათ. ეკლესიაში არის ქვა, რომელშიც ნეკნის ძვალია გაქვავებული. ქვა დაახლოებით 10 გირვანქას იწონის და, ხალხის გადმოცემით, ნეკნის ძვალი წმ. ბარბარესია.

ეკლესია XI-XII საუკუნეებშია აგებული. მის დასავლეთ შესასვლელის ტიმპანზე ორ ტრიქონად ასომთავრული წარწერებია ამოკვეთილი. ტიმპანი ნახევარწრიული ფორმის ქვის ფილაა, რომელიც ორ ნაწილადაა გაპობილი. მისი ზომებია: 65 X 36. ფილის ცენტრში, ზემოთ ტოლმკლავიანი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა წარმოდგენილი. წარწერა ჯვრის გამოსახულების ორივე მხარესაა შესრულებული და განკვეთილობის ნიშნები არ ახლავს. პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით, ეკლესია XII საუკუნით თარიღდება.

2006 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, ჩიხის ღვთისმშობლის ეკლესიას ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

ლიტერატურა
----------

* ბოჭორიძე, გ. (1995). *იმერეთის ისტორიული ძეგლები*. „მეცნიერება", თბილისი. გვ, 241-243. ISBN 5-520-01575-9.
* სილოგავა, ვ. (1972). *დასავლეთ საქართველოს ქართული ლაპიდარული წარწერების კრებული, X-XVIII სს.*. კორნელი კეკელიძის ხელნაწერთა ინსტიტუტი. თბილისი. გვ, 133.
* „XII ს-ის ხუროთმოძღვრული ძეგლი სოფელ ჩიხაში", // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 8 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1966 წელი. — გვ. 69-78

რესურსები ინეტერნეტში
---------------------

* *საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665 კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ*, საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, თბილისი, 07.11.2006.
**ფუნქცია ანუ ასახვა**, ერთ-ერთი ძირითადი ცნება მათემატიკაში, რომელიც გამოსახავს ერთი ტიპის ცვლადი სიდიდეების კავშირს სხვა ცვლად სიდიდეებთან.

თუ x და y სიდიდეები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ისე, რომ x-ის ყოველ მნიშვნელობას შეესაბამება y-ის გარკვეული მნიშვნელობა, მაშინ y-ს ეწოდება x არგუმენტის (ცალსახა)ფუნქცია ზოგჯერ x-ს უწოდებენ დამოუკიდებელ, ხოლო y-ს - დამოკიდებულ ცვლადს. x-სა და y-შორის დამოკიდებულება ზოგადი სახით ჩაიწერება ასე y=f(x) ან y=F(x) და ა.შ.

თუ x და y.-ს შორის დამოკიდებულება ისეთია, რომ x-ის ერთსა და იმავე მნიშვნელობას შეესაბამება საზოგადოდ , y-ის რამდენიმე მნიშვნელობა შესაძლოა უსასრულოც კი, მაშინ y-ს უწოდებენ x-ის მრავალსახა ფუნქციას.

განმარტება
----------

ვიტყვით, რომ **f** არის **X** სიმრავლის ასახვა **Y**-ში, თუ X სიმრავლის ნებისმიერ x ელემენტს f უთანადებს Y სიმრავლის ერთადერთ y ელემენტს.

არსებობს ჩაწერის სხვადასხვა მეთოდები :

* {\displaystyle f\colon A\to B}

{\displaystyle (x,y)\in f}

* {\displaystyle f\colon x\mapsto f(x)} ან **{\displaystyle y=f(x)}**

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მათემატიკა, მარტივად ამოხსნის ხელოვნება  დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ხორლოგიინ ჩოიბალსანი** (მონღ. Хорлоогийн Чойбалсан; დ. 8 თებერვალი 1895, ცეცენხანის აიმაკი, ცინი — გ. 26 იანვარი, 1952, მოსკოვი) — მონღოლეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მარშალი. გარდაცვალებიდან გარკვეული ხნის შემდეგ მონღოლეთში დამკვიდრდა მისი პიროვნების კულტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ღარიბი არატის ოჯახში. 1914-1917 წლებში სწავლობდა ირკუტსკში. 1919 წელს ურგაში სუხე-ბატორისა და მის მიერ ჩამოყალიბებულმა რევოლუციური წრეების გაერთიანებამ 1920 წელს საფუძველი დაუდო მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის შექმნას. ჩოიბალსანი 1921 წლის მარტში მონაწილეობდა მონღოლეთის სახალხო პარტიის I ყრილობის მომზადებაში. 1921 წლის ივლისიდან სახალხო მთავრობის შემადგენლობაში იყო. 1921-1923 წლებში მონღოლეთის არმიის მთავარსარდლის მოადგილეა, ხოლო 1924-1928 წლებში მთავარსარდალი. 1928-1930 წლებში მცირე ხურალის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე, 1930 წელს საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოლო 1939 წლიდან პრემიერ-მინისტრი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 146.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჩიხის სამების ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ჩიხის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში, ჭიღლაძეების უბნის სასაფლაოზე. 

ეკლესია დარბაზულია (8,5X5,0 მ). შენობის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდით, რომლის სარკმლის ორივე მხარეზე თითო ნიშაა განლაგებული. დარბაზში ორი თაღოვანი კარით შევდივართ, რომელთა ბალავრის ქვები კედლის სისქეშია ჩადგმული. მესამე კარი, რომელიც საკურთხეველთან ახლოს ჩრდილო კედელშია გაჭრილი, ამოშენებულია ისე, რომ შიგნიდან კარის ფორმის ნიშაა დატოვებული. სამხრეთის კედელში ცენტრიდან ოდნავ აღმოსავლეთით სწორკუთხა სარკმელი მდებარეობს. ინტერიერის მხატვრული სახე სადაა, ძირითადი აქცენტი საკურთხევლისკენაა გადატანილი, რასაც აძლიერებს ის, რომ დარბაზი აღმოსავლეთისაკენ ოდნავ ფართოვდება. კედლები თლილი ქვითაა მოპირკეთებული. თლილი ქვის ფილებითაა აგრეთვე დაგებული იატაკი, რომლის საკურთხევლის ნაწილი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. გრძივი კედლები გაძლიერებულია შუაში წყვილი ორსაფეხურიანი, ხოლო დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებით, რომელთა კაპიტელებს კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კონქის თაღი იმპოსტებზეა დაბჯენილი. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა. ფასადები მოკლებულია ყოველგვარ დეკორს, კედლები მოპირკეთებულია ღია ვარდისფერი სწორკუთხა, თლილი ქვის ფილებით. წყობა თარაზულია. კარნიზი კვეთაში თაროსა და ლილვის ფორმისაა. შენობა ორსაფეხურიან ზეძირკველზე დგას, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ერთი საფეხურიც ემატება. სამხრეთი კარის წინ სამსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. ეკლესიის სახურავი კრამიტისაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9045
ადამიანები ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიულობის აშლილობით უჭირთ ყურადღების შენარჩუნება იმ საქმეზე რაც მათ არ აინტერესებთ, მაგრამ აქვთ ძალიან კარგი ყურადღება იმის მიმართ რაც მოსწონთ ან უყვართ.
**ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა** (ინგლ. ADHD) — ქცევითი და ნეიროგანვითარებითი აშლილობა, რომელსაც ახასიათებს უყურადღებობა, ჰიპერაქტივობა და იმპულსურობა, რომლებიც არის ყოვლისმომცველი, საზიანო და ასაკისთვის შეუსაბამო.

ADHD-ს მქონე ზოგ ინდივიდს ასევე შეენიშნება ემოციების მართვის სირთულე ან პრობლემები აღმასრულებელ ფუნქციაში. დიაგნოზისთვის საჭიროა, რომ სიმპტომები ადამიანს მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში ჰქონდეს და ისინი მინიმუმ ორ სხვადასხვა გარემოში (მაგალითად, სკოლა, სახლი, სამსახური, დასვენებისთვის განკუთვნილი აქტივობები) იწვევდეს პრობლემებს.

ბავშვებში ყურადღების დეფიციტის პრობლემებმა შეიძლება იმოქმედოს აკადემიურ მოსწრებაზე. გარდა ამისა, ის ასევე დაკავშირებულია სხვა ფსიქიკურ აშლილობებსა და ადიქციასთან. ინდივიდს რომელსაც აქვს ADHD (ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიულობის აშლილობა) უფრო მაღალი შანსი აქვთ რომ სხვა მენტალური აშლილობა ჰქონდეთ როგორიცაა აუტიზმი,ბიპოლარული აშლილობა და სხვა. [*წყარო არ არის მითითებული 281 დღე*]

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რა არის ADHD?

სქოლიო
------

1. ↑  American Psychiatric Association (2013). *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders*, 5th, Arlington:  American Psychiatric Publishing,   გვ. 59–65. ISBN 978-0-89042-555-8.
ავტო-პორტრეტი ძაღლთან ერთად (*Autoportret sa psom*), მიროსლავ კრალევიჩი (1910) თანამედროვე გალერეა, ზაგრები.
**ხორვატული ხელოვნება** — წარმოადგენს სახვით ხელოვნებას ხორვატიაში, შუა საუკუნეებიდან დღემდე. ადრეულ შუა საუკუნეებში სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში ხორვატია ხელოვნების და არქიტექტურის მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. ბევრი ხორვატი ხელოვანი მოღვაწეობდა შუა საუკუნეებში, ხოლო რენესანსის პერიოდში ხორვატული კულტურა განიცდიდა მნიშნელოვან აღმასვლას. 

თანამედროვე ხელოვნების ისტორია ხორვატიაში იწყება პარიზიდან პოსტიმპრესიონისტური იდეების შემოსვლით. 1920-იანებში ავანგარდულმა ჯგუფებმა ხელოვნებაში ეროვნული თემატიკა შეიტანეს, ხოლო 30-იანებში უფრო მარტივი კლასიკური ფორმები დაბრუნდა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ იუგოსლავიის ფარგლებში სოციალურმა რეალიზმმა ვერ მოიკიდა ფეხი, სამაგიეროდ აქტუალური იყო გეომეტრიული აბსტრაქცია. 70-იანებში განვითარდა ფიგურატიული ხელოვნება, ხოლო 80-იანებში ისევ დაბრუნდა ტრადიციული ხატვის ფორმები დასახეები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ხორვატიის ისტორია
* ხორვატიის კულტურა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ხორვატული ხელოვნება***

* Croatian Culture Links
* Croatian cultural heritage
* Online library of major Croatian literary works from Renaissance to Modernism. (ხორვატული)

სქოლიო
------

1. ↑  Croatian Art History: An Overview. Croatian Ministry of Foreign Affairs and European Integrations.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 20 June 2010.
2. ↑  Irina Subotić (Spring 1990), *Avant-Garde Tendencies in Yugoslavia*, Art Journal, Vol. 49, No. 1, From Leningrad to Ljubljana: The Suppressed Avant-Gardes of East-Central and Eastern Europe during the Early Twentieth Century, College Art Association, pp. 21–27
3. 1 2  Davor Matičević.  (October 1991) Identity Despite Discontinuity. International Contemporary Art Network (I-CAN). ციტირების თარიღი: 22 June 2010.
4. 1 2  Umjetnost 20. st. u hrvatskoj Croatian. Scribd. ციტირების თარიღი: 12 March 2011.
**ჭანდარის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდარის სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია. შეიცავს სხვადასხვა პერიოდის სამშენებლო ფენას, რომლებიც ერთმანეთისგან როგორც საშენი მასალით, ისე წყობის ხასიათითაც განსხვავდება. კედლების თავდაპირველი ნაწილები რიყის წვრილი ქვითაა ამოყვანილი. წყობა ირეგულარულია. ძირითადად გარეთა კუთხეებში, ტლანქად დამუშავებული შირიმის ქვებია ჩართული. მოგვიანებით განახლებული ნაწილები ძირითადად კვადრატული აგურისაა. განახლების დროს კედლები გარედან შეუთეთრებიათ, ხოლო შიგნით შეულესავთ. კამარა და კონქი კი, ლურჯად შეუღებავთ. ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი კედლის ღერძიდან ოდნავ სამხრეთითაა გადაადგილებული. ღიობი აგურით ნაწყობი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. წირთხლები კი რიყის ქვისა და შირიმისაა, რომლებიც ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით დაცილებული. აგურის ორრიგად ნაწყობ შრეებს შორისაა მოქცეული. ეკლესიის იატაკის დონე, მიწის დონესთან შედარებით რამდენადმე დაბლაა, რის გამოც შესასვლელის წინ ორსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, ბრტყლად გადახურული სარკმლით შუაში და თითო ნიშით ორივე გვერდში. ნიშები გეგმით ნახევარწრიულია, გადახურულია თარაზულად და ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეში. სარკმლის ქვემოთ , კედელზე, მიდგმულია ოთხწახნაგა ტრაპეზი. კონქში ოქროსფერი საღებავით სულიწმინდაა გამოსახული. თავდაპირველად საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ დაახლოებით 20 სმ-ით ყოფილა შემაღლებული, იგი აფსიდის მხრების ხაზიდან რამდენადმე დარბაზიკენ ყოფილა წამოწეული და შუაში შირიმის ქვაში გამოკვეთილი. ნახევარწრიული ამბიონი ჰქონდა მოწყობილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებს აღმოსავლეთ ნაწილში გაჭრილი, თითო ბრტყლად გადახურული სარკმელი აშუქებს. ორივე სარკმლის აღმოსავლეთ გვერდის ოდნავ ქვემოთ, თითო პატარა ოთკუთხა ნიშაა. ერთი სწორკუთხა, ოღონდ გაცილებით მოზრდილი ნიშა სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ეკლესიის იატაკი მოგებულია კვადრატული აგურით. დარბაზი გადახურულია აგურით ნაწყობი, დადაბლებული პროპოციების კამარით. იგი დაყრდნობილია აგურისავე ორ საბრჯენ თაღზე. მათგან ერთი დარბაზის გრძივი კედლების შუაში გამოყვანილ შეკიდულ პილასტრებზეა გადაყვანილი, ხოლო მეორე დასავლეთ კუთხეებში მოწყობილ კრონშტაინებზე. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის სათაური შირიმის ქვისაა, მის ზემოთ, შირიმის კვადრატულ ფილაზე ჯვრებია ამოკაწრული. მსგავსადაა დამუშავებული დასავლეთ ფრონტონის არეში ჩასმული შირიმის ოთკუთხა ქვაც. სახურავის კეხის დასავლეთ კიდეში შემორჩენილია აგურის სამრეკელოს წრიული ძირი, რომელიც აგურისავე კვადრატულ საფუძველზეა დადგმული. 2010 წელს საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ ,,ქართუს’’ დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები. აღდგა კედლების ზედა ნაწილები, მოეწყო აგურის საფეხუროვანი ლავგარდანი, ეკლესია გადაიხურა კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 231-232.
**ფრანსაიელოზი**, *ბაბეზიოზი*, *პიროპლაზმოზი* — ცხოველების (მცოხნელების, მ.შ. მსხვილი რქოსანი საქონლის, ასევე ცხენის, ღორის, ძაღლისა და სხვ.) მწვავე პარაზიტული დაავადება; გამომწვევია *Babesia*-ს გვარის უმარტივესები — ერითროციტებში ლოკალიზებული შიდაუჯრედული პარაზიტები. გამომწვევს ავრცელებენ საძოვრის ტკიპები. ვრცელდება ტკიპების კბენით. საინკუბაციო პერიოდი 14 დღემდეა. ცნობილია ადამიანზე რეგისტრაციის შემთხვევებიც.

ქართულად ეწოდება **ნაბარევი**, **ციება**, **დასიცხვა** ან **ტკიპარა**.

დაავადების ნიშნები: ცხოველი უძლურდება, კარგავს მადას, აღენიშნება ლორწოვანი გარსების სიყვითლე, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მოქმედების დარღვევა, კუჭ-ნაწლავის აშლილობა, რძის პროდუქციის შემცირება; მე-2–3 დღეს — სისხლიანი შარდი (ჰემოგლობინურია), მაღალი ტემპერატურა (40,0—42,0°); შეიძლება გამოიწვიოს აბორტი. მკურნალობის გარეშე ავადმყოფი ცხოველები (40—50%-მდე) იხოცებიან.

დაავადებაგადატანილი ცხოველები დიდი ხნის განმავლობაში არიან აღმძვრელები, ტკიპები — მთელი ცხოვრება.

დიაგნოზი: ეპიდემიოლოგიურ მონაცემებსა და კლინიკურ ნიშნებზე დაყრდნობით, პარაზიტისა და სპეციფიკური ანტისხეულის აღმოჩენით სისხლის ნაცხში.

მკურნალობა: ფლავაკრიდინი, აზიდინი და სხვა.

პროფილაქტიკა: ტკიპების მოსპობა ცხოველებზე და საძოვრებზე (აკარიციდების გამოყენება), საქონლის ბაგაზე შენახვა; ტკიპებისგან თავისუფალი კულტურული საძოვრების გამოყენება.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  *Василевич Ф. И. Горохов В. В.* Бабезиоз // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М. 2005. — стр. 618.
2. 1 2 3 4 5  *ცომაია ი.*, ფრანსაიელოზი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 393.
3. ↑  კოჩალაძე, ამირან. მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის პიროპლაზმოზი, სიმპტომები და მკურნალობა. აგროკავკასია (19 იანვარი, 2022). ციტირების თარიღი: 9 ივნისი, 2022