recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**კატარინ ("ქეი") გრატენ ოლდრიჯი** (ინგლ. *Katharine "Kay" Gratten Aldridge*; დ. 9 ივლისი, 1917 – 12 იანვარი, 1995) იყო ამერიკელი მსახიობი და მოდელი, ცნობილია გასული საუკუნის 40-იან წლების შავ-თეთრ სერიალებში, ასევე ის იყო გასული საუკუნის 30-იან წლების ჟურნალების გარეკანზე, როგორიცაა "Life, Ladies 'Home Journal" და "Redbook". მხატვარმა ენ ტეინტორმა თავისი ნამუშევრების შესაქმნელად გამოიყენა რეკლამები, სადაც ოლდრიჯი იყო გამოსახული.

ცხოვრება და სამუშაო
-------------------

ოლდრიჯი დაიბადა 1917 წლის 9 ივლისს, ფლორიდაში. მისი მამა იყო გეოდეზი, ხოლო დედა მხატვარი და მწერალი. ორი წლის იყო როდესაც მამა გარდაეცვალა, და ამის შემდეგ ის ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადადის ლიელზში (ვირჯინია), სადაც ის და მისი ოთხი და-ძმა აღიზარდნენ თავიანთი დეიდების დახმარებით, რომლებიც სკოლის მასწავლებლები იყვნენ. მერილენდის ვესტმინსტერში საშუალო სკოლის პირველ კურსზე სწავლის შემდეგ, იგი ჩაირიცხა წმ. მერის ქალთა სემინარიში (ამჟამად მერილენდის წმ. მერის კოლეჯი) წმ. მერის ქალაქი, მერილენდი. იქ ყოფნისას სწავლის გარდა ის ასევე თამაშობდა სპექტაკლებში, ასევე თამაშობდა კალათბურთს და იყო "Delta Phi Epsilon"-ის წევრი.

საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1934 წელს, ოლდრიჯმა დაიწყო მუშაობა ჯონ პაუერის სამოდელო სააგენტოში ნიუ-იორკში. 1937 წელს ოლდრიჯი მოხვდა 10 ყველაზე ფოტოგენური გოგოების ტოპეულში და გაგზავნეს ჰოლივუდში, რათა მონაწილეობა მიეღო გაერთიანებულ არტისტების ფილმში სახელწოდებით "Vogues of 1938".

1939 წ. მან მოაწერა ხელი კონტრაქტს, "20th Century Fox"-თან, და რამდენიმე წლის შემდეგ, მიიღო რამდენიმე უმნიშვნელო და მეტწილად დეკორატიული როლი, რომელსაც მიაწერენ კეტრინ ოლდრიჯს. ამ პერიოდში მის მიერ გადაღებულ ფილმებს მიეკუთვნება "Shooting High" (1940), ეველინ ტრენტის როლი, "Sailman's Lady" (1940) ჯორჯინის როლი, "Down Argentine Way" (1940) ჰელენ კარსონის როლი და "Dead Men Tell" (1941) ლორა თურსდეის როლი.

1941 წ. "20th Century Fox"-თან კონტრაქტის ვადის გასვლის შემდეგ, "Republic Pictures"-მა ის მოიწვია ერთ-ერთ სერიალში. მიუღედავად ფოქსისგან სხვა შემოთავაზებებისა, მან მიიღო "Republic Picture"-ის შემოთავაზება, რადგან ოლდრიჯს მაღალი ანაზღაურება შესთავაზეს. ანაზღაურება შეადგენდა კვირაში 650 დოლარს, რომელიც მაგ დროისთვის სოლიდური თანხა იყო. მისი პირველი სერიალი რესპუბლიკისთვის იყო "Perils of Nyoka" (1942), სადაც თითოეული ეპიზოდის ბოლოს პატარა დრამატული კლიპ-სცენები იყო. ქეი ოლდრიჯმა შეასრულა პერსონაჟი ნიოკა გორდონი, რომელიც უამრავ ბოროტმოქმედს უპირისპირდება აფრიკაში ექსპედიციაში, სადაც ის ეძება თავის დაკარგულ მამას. ეს იყო მისი ყველაზე პოპულარული როლი. შემდგომ მოჰყვა კლასიკური სერიული ჰეროინის როლები, როგორიცაა "Daredevils of the West" ʽ1943ʼ წელს და "Haunted Harbour" ʽ1944ʼ წელს. მან დატოვა სამსახიობო კარიერა 1945 წელს.

ოლდრიჯი სამჯერ დაქორწინდნა: არტურ კამერონზე 1945 - 1954 წლებში, რიჩარდ დერბი ტაკერზე 1956 წლიდან გარდაცვალებამდე (1979 წლამდე) და ბოლოს ჰარი ნასლანდზე 1982 წლიდან სიკვდილამდე, 1983 წლამდე. სიცოცხლის ბოლო წლებში ის ცხოვრობდა კემდენში, მეინში და იყო ადგილობრივი ცნობილი დიასახლისი.

ოლდრიჯი გარდაიცვალა გულის შეტევით 1995 წლის 12 იანვარს მეინი, როკპორტში. იგი დაკრძალულია როკპორტში, ზღვის ხედვის სასაფლაოზე.
**ფრედერიქტონი** (ინგლ. Fredericton, ფრანგ. Frédéricton) — ქალაქი კანადაში, ნიუ-ბრანსუიკის პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქის ტერიტორიაზეა პროვინციის პარლამენტი. აქ მდებარეობს კულტურისა და ხელოვნების მრავალი ძეგლი. ქალაქში ყოველწლიურად იმართება ჯაზის და ბლუზის ფესტივალი. ქალაქი დაარსებულია იორკის ჰერცოგის ფრედერიკის მიერ, 1785 წელს. ამ პერიოდში გაერთიანებული სამეფოს მონარქი იყო ჯორჯ III.

მოსახლეობა — 50 535 ადამიანი, აგლომერაციაში — 85 688 (2006), აქ მცხოვრებთა 97 % თეთრკანიანია. მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 386.7 ადამიანს კმ²-ზე. ქალაქში საკმაოდ ბევრი იმიგრანტი სახლობს. ფრედერექტონის ფართობი შეადგენს 130,68 კმ²-ს.

კლიმატი ძირითადად კონტინენტურია. ქალაქზე დიდ გავლენას ახდენს ატლანტის ოკეანის ჰავა. ზამთარში ტემპერატურა შეადგენს −6, −8 °С, ხოლო ზაფხულობით — +16 - +18 °C. ნალექების წლიური რაოდენობა შეადგენს 1050-1070 მმ-ს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფრედერიქტონი***

* ქაალქ ფრედერიკტონის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2006-07-16 საიტზე Wayback Machine.
**ფრეილინის სახლები** (რუს. Фрейлинские дома) — მდებარეობს პეტერგოფში, არის ორი ისტორიული ნაგებობის კომპლექსი. აშენდა 1853–1858 წლებში. იგი არის, ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი. მდებარეობს სასახლის მოედანზე. მოიხსენიებენ ასევე როგორც **ფრეილინის კორპუსები**.

ისტორია
-------

იმ ტერიტორიაზე, სადაც სახლები დღეს დგას, თავდაპირველად იდგა 5 ხის სახლი, სამხედრო კავალერიის კომპლექსიდან შემორჩენილი. ორი ძველი სახლი დაცულია სასახლის ტერიტორიაზე საზაფხულო დასვენებისათვის. შესაბამისად, ფრეილინსკის სახელი გადაეცა ახალ სახლებს. შენობების არქიტექტორი იყო ნიკოლოზ ბენუა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ისინი დასასვენებელ სახლებად, შემდეგ კი ტურისტებისთვის სასტუმროდ გადაკეთდა. ამჟამად, დასავლეთის შენობაში განთავსებულია ბენუების საოჯახო მუზეუმი, რომელიც 1988 წელს გაიხსნა ნ. ა. ბენუის ინიციატივით, ხოლო 2006 წლის აგვისტოში აღმოსავლეთით მდებარე შენობაში გაიხსნა სასტუმრო „ფრეილინის სახლი". საოჯახო მუზეუმში დაცულია XIX-XX საუკუნეების მეორე ნახევარში მოღვაწე, რუსი მოქანდაკეების და მხატვრების სკულპტურული და ფერწერული ნამუშევრები.

არქიტექტურა
-----------

ფრეილინის სახლების არქიტექტურა პეტერგოფში მდებარე დიდი სასახლის არქიტექტურის ანალოგია. ორივე არის შესრულებული ბაროკოს სტილში და ანალოგიურადაა გაფორმებული. სახლები ერთმანეთს უკავშირდება თაღოვანი კარიბჭით. სახლს ამშვენებს პეტერგოფის გერბი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Фрейлинские дома - Музей семьи Бенуа, гостиница. *citywalls.ru*. ციტირების თარიღი: 2018-06-27.
**სოსიკო (იოსებ) მერკვილაძე** (დ. 1854, ჭალატყე, შორაპნის მაზრა — გ. 25 ივნისი, 1934, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე და ფოლკლორისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა სოფ. ჭალატყეში 1854 წელს. არ მიუღია სასკოლო განათლება. ხალხოსნური საქმიანობის გამო გადასახლებული იყო ციმბირში. აგროვებდა ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს და აქვეყნებდა ჟურნალ „აკაკის კრებულში", გაზეთებში: „თეატრონსა" და „ივერიაში". ცალკე წიგნებად გამოსცა „ხალხური ანდაზები და გამოცანები" 1898 წელს, „ხალხური აბრამისა და იობის ლექსი" 1898 და 1903 წლებში, ქართული ზღაპრების 2 კრებული 1902 წელს, „ხალხური ვეფხისტყაოსანი" 1905 წელს. ჩაბმული იყო საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიისთვის ბრძოლაში. სოსიკო მერკვილაძეს ჰქონდა საკუთარი სტამბა „ცოდნა", სადაც დაიბეჭდა არაერთი ნიმუში ქართველი კლასიკოსების შემოქმედებიდან, და ამავე სახელწოდების საკუთარი წიგნების მაღაზია თბილისში ქაშვეთის ტაძრის მახლობლად (ახლანდ. არჩილ ჯორჯაძის ქუჩა №5). იყო გაზეთ „სავაჭრო გზის" რედაქტორ-გამომცემელი (1908 წ.). იყო აკაკი წერეთლის პირადი მდივანი და მეგობარი. მათ ერთად იმოგზაურეს რაჭა-ლეჩხუმში, რისი ამსახველი რამდენიმე ფოტო შემორჩა კიდეც ისტორიას.

სოსიკო მერკვილაძე გარდაიცვალა 1934 წელს თბილისში. დაკრძალეს 28 ივნისს, ვერის ახალ სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 589.
* *თალაკვაძე ნ.*, „მოქალაქე მღვდლის დღიურიდან", თბილისი: ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი, 2013. — გვ. 802-808, ISBN 978-99940-28-77-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოსიკო მერკვილაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სანაგა** (ფრანგ. Sanaga) (ზედა დინებაში **ჯერემი** (დიერემი) ფრანგ. Djerem) — მდინარე კამერუნის ცენტრალურ ნაწილში. მიედინება სანაპირო, ცენტრალური, აღმოსავლეთის და ადამავის რეგიონების ტერიტორიებზე.

მორფომეტრია
-----------

წარმოქმნილია მდინარე ჯერემის და მდინარე ლომის ერთმანეთთან შეერთების შემდეგ. მდინარის სიგრძე ჯერემთან ერთად შეადგენს 918 კმ-ს, ხოლო მის გარეშე 525 კმ-ს. წყალშემკრები აუზის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 130—135 ათას კმ²-ს.

ჰიდროგრაფია
-----------

სათავეს იღებს ადამავის პლატოს ცენტრალური ნაწილის სამხრეთში, დაახლოებით 3 კმ-ით სამხრეთით დასახლებულ პუნქტ გარგიდან, 20 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით მბერეს დეპარტამენტის ადმინისტრაციულ ცენტრ მეიგანგადან, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1050 მეტრ სიმაღლეზე.

შუა დინებაში მდინარეზე არსებობენ ჭორომები და ჩანჩქერები. რამდენიმე განშტოებით ჩაედინება ბიაფრის ყურეში დაახლოებით 50 კმ-ით სამხრეთით ქალაქ დუალიდან, ქმნის ფართე ესტუარს.

### შენაკადები

ყველაზე უფრო დიდი შენაკადებია:

მარცხენა: ლომი, ჩაედინება სანაგაში შესართავამდე 525 კმ-ში;
მარჯვენა: მბამი, ჩაედინება სანაგაში შესართავამდე ≈230 კმ-ში.

წყლის რეჟიმი
------------

მდინარე სანაგა წყალუხვია მთელი წლის განმავლობაში, მდინარეული ჩამონადენი საკმაოდ შესამჩნევად იზრდება შემოდგომით; ზედაპირული ჩამონადენი მხოლოდ წვიმისეული წარმოშობისაა. წყლის რეჟიმის ტიპი — ეკვატორული. წყლის საშუალო ხარჯი შეადგენს დაახლოებით 2000 მ³/წმ-ს, მაქსიმალური — 6950 მ³/წმ-ს, მინიმალური — 234 მ³/წმ-ს.

ეკოლოგია
--------

მდინარე სანაგა პირობითი ბუნებრივი საზღვარია, რომელიც ორ ეკორეგიონს ჰყოფს ერთმანეთისგან: ატლანტის ეკვატორული სანაპირო ტყეები (სამხრეთში) და კროს-სანაგა-ბიოკოს სანაპირო ტყეები (ინგლ. Cross-Sanaga-Bioko coastal forests) (ჩრდილოეთში).

სამეურნეო გამოყენება
--------------------

მდინარე სანაგას კვეთავს რამდენიმე მთავარი სარკინიგზო ხაზი და ავტომაგისტრალი.

1891 წელს ქალაქ ედეაში მდინარე სანაგაზე გერმანელმა კოლონიზატორებმა ააშენეს ხიდი, მოგვიანებით ასევე აშენდა სარკინიგზო ხიდი; ეს ხიდები მდინარე სანაგაზე სანაპირო რეგიონში დიდი ხნის განმავლობაში (1980-იან წლებამდე) იყვნენ ერთადერთები. ასევე ქალაქ ედეადან სიახლოვეს მდინარე სანაგაზე მდებარეობს ჰიდროელექტროსადგური, რისი საშუალებითაც ქალაქი ედეა გახდა პირველი ელექტროფიცირებული ქალაქი კამერუნში.

ქალაქ ედეას ქვემოთ მდინარე სანაოსნოა. კაშხალი და წყალსაცავი ქალაქ მბაკაუსთან არეგულირებს მდინარეულ ჩამონადენს.

დასახლებული პუნქტები
--------------------

მდინარის ნაპირების გასწვრივ მდებარეობს ბევრი დასახლებული პუნქტი, რომელთაგან ყველაზე უფრო დიდია შესართავიდან დაახლოებით 70 კმ-ში მდებარე ქალაქი ედეა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ქალაქ ედეას ჰიდრომეტრული სადგურის მონაცემები
2. ↑  Atlantic Equatorial coastal forests (WWF scientific report)
**სრბუი სარქისიანი** (სომხ. Սրբուհի Սարգսյան sərpʰuhˈi sarkʰsjˈan; დ. 3 აპრილი, 1994), უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით **Srbuk** — სომეხი მომღერალი. იგი პირველად გახდა ცნობილი X Factor-ის სომხურ ვერსიაში მონაწილეობის შემდეგ, სადაც მეორე ადგილი დაიკავა.. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო The Voice-ის უკრაინულ ვერსიაში. სადაც მეოთხე ადგილი დაკავა. სრბუკმა წარადგინა სომხეთის ევროვიზიის 2019 წლის სიმღერის კონკურსზე, რომელიც თელ-ავივში, ისრაელში გაიმართა სადაც წარსდგა სიმღერით „Walking Out".

ადრეული ცხოვრება
----------------

სარქისიანი დაიბადა 1994 წლის 3 აპრილს, სომხეთის დედაქალქ ერევანში. სწავლობდა კომიტას ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, სადაც ისწავლა ქანუნზე დაკვრა.

კარიერა
-------

### 2010–2018: *X Factor* და *The Voice*

2010 წელს სრბუკმა მონაწილეობა მიიღო X ფაქტორის სომხური ვერსიის პირველი სეზონში, სადაც მან იმღერა სიას „Soon We'll Be Found". ის გარიკ პაპოიანის გუნდს შეუერთდა და კონკურსში მეორე ადგილზე დაიკავა. In 2012, Srbuk decided to form a band, called Allusion, to play alongside her at small gigs and shows locally. 2014 წელს იგი მონაწილეობდა პაპოიანის სინგლში „Boat", რომელიც იყო რუსული ფილმის „Лёгок на поми́не"-ის ერთ-ერთი საუნდტრეკი.

2016 წელს სრბუკმა გამოუშვა სადებიუტო სინგლი „Yete Karogh Es". 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო უკრაინული „The Voice"-ის მერვე სეზონში, სადაც მისი მენტორი იყო უკრაინელი მომღერალი პოტაპი. დაიკავა მეოთხე ადგილი.

### 2019–დღემდე: ევროვზიის სიმღერის კონკურსი

2018 წლის ნოემბერში ის გამოცხადდა სომხეთის წარმომადგენლად 2019 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე თელ-ავივში, ისრაელSი. გამოცხადებისთანავე, AMPTV– მ ასევე გახსნა სიმღერების წარდგენის პერიოდი კომპოზიტორებისთვის, რომ გაეგზავნათ თავიანთი ჩანაწერები 2019 წლის მარტში ევროვიზიაზე წარსადგენად აირჩა სიმღერა „Walking Out". სიმღერის კომპოზიტორები იყვნენ „Lost Capital" და „tokionine", სიმღერის ტექსტის ავტორი იყო გარიკ პაპოიანი, რომელმაც ადრე დაწერა სიმღერა 2014 წელს ევროვიზიაზე სომხეთის წარმომადგენლისთვის, არამ Mp3-სთვის. სრბუკი კონკურსზე გამოივდა 2019 წლის 16 მაისს, მეორე ნახევარფ-ფინალში და ვერ მოახერხა ფინალში გასვლა. დაიკავა მე-16 ადგილი.

2019 წლის ოქტომბერში სრბუკმა გამოუშვა ახალი ქავერ ალბომი „*Armenian Folk"*. 2020 წლის ნოემბერში, მთიანი ყარაბაღის ომის ფონზე, იგი მონაწილეობდა სიმღერაში „Mez vochinch chi haghti" (ვერაფერი ვერ დაგვამარცხებს), არტურ ხაჩენცთან, ივეტა მუკუჩიანთან, გორ სუჯიანთან, სევარ ამროიანთან, სევაკ ხანაგიანთან და სონა რუბენიანთან ერთად.

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2 3 4  Սրբուհի Սարգսյանն ամռանը կմեկնի արտերկիր համերգային շրջագայության. *Armenpress*. ციტირების თარიღი: November 30, 2018
3. 1 2  Սրբուհի Սարգսյան. "Հեշտ կյանքով չեմ ապրել ". *Bravo.am* (March 26, 2015). ციტირების თარიღი: November 30, 2018
4. ↑
5. ↑  Walker, Evan.  (30 November 2018) Armenia: Srbuk to Eurovision 2019. Eurovoix.
6. ↑  Srbuk to represent Armenia at Eurovision 2019.
7. ↑  Granger, Anthony (8 March 2019). „Armenia: "Walking Out" To Be Revealed On Sunday Evening". *Eurovoix*.
8. ↑  Second Semi-Final: Last 10 acts qualify for Eurovision 2019 Grand Final (16 May 2019). ციტირების თარიღი: 5 June 2019
9. ↑
10. ↑
**სოსლან შოთას ძე სალაყაია** (აფხ. Сослан Шьоҭа-иԥа Салаҟаиа; დ. 27 ივნისი, 1965) — აფხაზი პოლიტიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, ასუ-ის დოცენტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1965 წლის 27 ივნისს. 1982 წელს დაამთავრა სოხუმის ნ. ლაკობას სახელობის საშუალო სკოლა. 1982-1987 წლებში სწავლობდა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1987-1990 წლებში იყო დ. გულიას სახელობის აფხაზური ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1991 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად, შემდგომ ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოლოგიის მთავარ სპეციალისტად. 2002 წელს მუშაობდა მეცნიერ თანამშრომლად. 2011-2017 წლებში იყო სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

2019 წლის აფხაზეთის ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატ არტურ ანქვაბის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი. პირველ ტურში ანქვაბმა 1403 (1,7%) მიიღო და მე-8 ადგილი დაიკავა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინტერვიუ სოსლან სალაყაიასთან
* Персональная страница на сайте Абхазского Государственного Университета


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პოლიტიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ყაზბეგის განძი** — ძვ. წ. VI-V საუკუნეების ნივთების განძი (დაახლოებით 200 ნივთი). ის ენათესავება ბრილის სამაროვანის განძს და წარმოადგენს განვითარებული რკინის ხანის ნიმუშს.

განძი აღმოაჩინა გ. ფილიმონოვმა დაბა ყაზბეგთან 1877 წელს. მან გათხრების დროს სათანადო წინდახედულება ვერ გამოიჩინა, რის გამოც განძის მხოლოდ ნაწილმა მიაღწია სამეცნიერო დაწესებულებებამდე, ხოლო ნაწილი გაიძარცვა და დაიკარგა. ამასთან, დაუზუსტებელია, ყაზბეგის განძი მართლაც განძია, თუ წარმოადგენს სამარხის ინვენტარს. განძის სრული და საფუძვლიანი აღწერები ეკუთვნით პ. უვაროვას და ა. ტალგრენს.

განძის შემადგენლობაში იყო აქემენიდური ხელოვნების ნიმუშები: ვერცხლის ფიალა, ბრინჯაოს ჭურჭელი, ფიბულები, ირმის პატარა ქანდაკება, ადამიანის გამოსახულება, კვერთხისთავი, სარტყელი, ყობანური კულტურის რკინის სატევარი, შუბი, ცხენის აღკაზმულობის ნაწილები. ყაზბეგის განძი კავკასიის ძველი ტომების რელიგიურ კულტს უკავშირდება. განძის დიდი ნაწილი მოსკოვის ისტორიულ მუზეუმში ინახება, მცირე ნაწილი – სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 617.
* „საქართველოს არქეოლოგია" / რედ: აფაქიძე ა. თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 202-204.
ბანგლადეშის მცირე ადმინისტრაციული ერთეულები - თვითმმართველობები ე. წ. უპაზილები, გამოყოფილია თეთრი ხაზებით
**უპაზილა** (ბენგ. উপজেলা, იგივე, რაც „რაიონი", წარმოითქმის, როგორც: upojela) — წარმოადგენს ბანგლადეშის გეოგრაფიულ რეგიონს, რომელიც გამოიყენება ადმინისტრაციული ან სხვა მიზნებისათვის. მათი ფუნქციონირება დასავლეთის ქვეყნების რაიონების ან საგრაფოების ანალოგიურია. 

2017 წლია 19 დეკემბრის მონაცემებით, ბანგლადეშში 492 უპაზილაა. ისინი წარმოადგენს საოლქო ადმინისტრაციის ყველაზე დაბალ საფეხურს. ბანგლადეშის ადმინისტრაციული სტრუქტურა ფაქტობრივად შედგება დივიზიონების (8), დისტრიქტების (64), უპაზილების და ფარიშადაჰების კავშირისაგან. დეცენტრალიზების ეს სისტემა შემოიღო ბანგლადეშის ყოფილმა სამხედრო მმართველმა და პრეზიდენტმა ჰუსეინ მოჰამად ერშადმა ადგილობრივი თვითმმართველობებლს გაძლიერების მიზნით.

თავდაპირველად, უპაზილებს უწოდებდნენ „ტჰანა" ან „ტჰოა" (ბენგალური: থানা), რაც სიტყვასიტყვით პოლიციის უბანს ნიშნავს. მიუხედავად შინაარსისა, ისინი ფუნქციონირებდნენ როგორც თანამედროვე უპაზილები. როგორც წესი, თითოეულ უპაზილას ერთი საპოლიციო უბანი აქვს, ხოლო უფრო დიდ ერთეულებში, რასაკვირველია, ერთზე მეტი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ბანგლადეში
* დისტრიქტი
* დივიზიონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრის ინფორმაცია
* კომილას ოლქის შესახებ
* ბანგლაპედია ადმინისტრაციული დაყოფის შესახებ
* ბანგლადეშის ადგილობრივი ხელისუფლების გვერდი
უოლტერ ჩენდლერი
**უოლტერ ჩენდლერი** (დ. 8 დეკემბერი, 1867, მისისიპი – გ. 16 მარტი, 1935 ნიუ-იორკი) — ამერიკელი კონგრესმენი, დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი ლობისტი.

ბიოგრაფია
---------

ისტორიასა და იურისპრუდენციას სწავლობდა ჰაიდელბერგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. ცხოვრობდა და ადვოკატობას ეწეოდა ნიუ-იორკში. მრავალჯერ იყო არჩეული აშშ-ის კონგრესში რესპუბლიკური პარტიიდან (1913-1919; 1921-1923 წლებში.) შემდგომში კვლავ ადვოკატობას მიჰყო ხელი. კონგრესმენობის პერიოდში იცავდა ებრაელი უმცირესობის ინტერესებს. 1919 წლიდან იცავდა ბალტიისპირეთის სამივე რესპუბლიკის ინტერესებს და იყო მათი ლობისტი. ამ პერიოდში, ქართულ-აზერბაიჯანული დელეგაციების თხოვნით, აზერბაიჯანისა და საქართველოს ლობისტობაც იკისრა. 1920 წლის 25 დეკემბერს ვრცელი სტატია გამოაქვეყნა „ნიუ იორკ ტაიმსში" სათაურით:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„ხუთი მებრძოლი რესპუბლიკა: ესტონეთი, ლატვია, ლიტვა, აზერბაიჯანი, საქართველო და მათი საჭიროებანი"." |
|  |  |

 ავტორი კავკასიასა და ბალტიისპირეთს ბოლშევიზმის წინააღმდეგ აღმართულ ბურჯებს უწოდებდა, რომლებიც მისგან იცავდნენ დანარჩენ კაცობრიობას. 

ჩენდლერმა შეძლო მნიშვნელოვანი როლი შეესრულებინა აშშ-ის მიერ ბალტიისპირეთის სამივე რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის ცნობის პროცესში, მაგრამ იგივე ვერ შეძლო საქართველოსათვის. როგორც ჩენდლერის საპასუხოდ წერდა 1921 წლის „ნიუ იორკ ტაიმსის" სარედაქციო წერილის ავტორი:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ერთი წლის წინათ არაფერი ისე სტაბილურად არ გამოიყურებოდა, როგორც საქართველო, მოკავშირეთა მისიები ხელშეკრულებებს დებდნენ საქართველოს მთავრობასთან და ეკონომიკურ ურთიერთობასაც აწყობდნენ... თუმცა ამ ახლად შექმნილმა რესპუბლიკებმა ვერ გაძლეს მფარველობის გარეშე და წაღებულ იქნენ ბოლშევიკური წყალდიდობის მიერ." |
|  |  |

ჩენდლერი საქართველოს ინტერესებს მისი გასაბჭოების შემდეგაც იცავდა. გარდა კონგრესისა, ცდილობდა წითელი ჯვრისა და
სხვა ჰუმანიტარულ ორგანიზაციებში გაეწია ლობირება საქართველოსთან დაკავშირებული საკითხებისათვის. ასეთ საკითხებს მიეკუთვნებოდა:
საზღვარგარეთ მყოფ ქართველ სტუდენტთა დახმარება; ოკუპირებულ საქართველოს მოსახლეობისათვის ხორბლის გაგზავნა და ა.შ. ჩენდლერის თხოვნით, 1921 წლის დეკემბერში ევროპიდან ვაშინგტონში სამუშაოდ ჩავიდა ზურაბ ავალიშვილი, რომელიც შეხვდა აშშ-ის ვაჭრობის მინისტრს, ჰერბერტ ჰუვერს (მომავალ პრეზიდენტს). ამ შეხვედრის შედეგად საქართველო მოხვდა რუსეთის იმპერიის იმ რეგიონთა შორის, რომელმაც მიიღო აშშ-ის 20-მილიონიანი პროდუქტით დახმარების ნაწილი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 493.
**ფოხალას ციხე** — მდებარეობს შიდა ქართლში, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბელოთის მახლობლად, ფოხალას მთაზე.

ფოხალას ციხე დგას მთის ვიწრო თხემზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული. გალავნის შემორჩენილი ფრაგმენტებით დგინდება, რომ ციხე სიგრძით 100 მეტრს აღწევდა, ხოლო სიგანით 5-6 მეტრს. კედლებში ჩართული იყო სამი კოშკი. ერთი მათგანი იდგა მთის ყველაზე მაღალ წერტილზე, ხოლო დანარჩენი ორი სამხრეთ კედლის შუა ნაწილში. ამ ორი კოშკიდან მხოლოდ ერთია ნაწილობრივ შემორჩენილი.

ციხის აშენების ზუსტი თარიღი და ამშენებლის ვინაობა არსად არ მოიპოვება. იგი მხოლოდ ერთხელ მოიხსენიება მემატიანე იესე ბარათაშვილთან, როდესაც ის აღწერს 1777 წლის ქსნის ერისთავის გიორგის აჯანყებას, რომლის მოხედვითაც აჯანყებულმა ერისთავმა გაამაგრა ახალგორის, წირქოლის, მონასტრის, ფოხალას, სიათას, ბეხჩოს ციხეები. თვითონ ერისთავმა სიათას ციხეს შეაფარა თავი, ხოლო მისი შვილი ელისბარი კი ფოხალას ციხეში გამაგრდა. ერეკლე მეფემ აჯანყებულების წინააღმდეგ ჯარი გამოაგზავნა. ელისბარი არ იყო დარწმუნებული, რომ მეფის მრავალრიცხოვან ჯარს გაუმკლავდებოდა და იმერეთს შეაფარა თავი. ამის შემდეგ, მეფის ჯარის მიერ, სხვა ციხეებთან ერთად, ფოხალას ციხეც აიღეს.

ცილინდრული კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. ქვა ნაცრისფერია. კოშკი სამსართულიანია. პირველი სართული გეგმით წრიულია, მეორე და მესამე სართულები თითქმის კვადრატულია, აქედან მესამე სართულის კუთხეები წაკვეთილია. მეორე და მესამე სართულებს ეზოდან დამოუკიდებელი შესასვლელები აქვს. შესასვლელები გაჭრილია სამხრეთით. მეორე სართულის ჩრდილოეთის კედელში მოწყობილია თაღოვანი ბუხარი. ბუხრის ორივე მხარეს სარკმლებია გაჭრილი. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელში წყვილი სწორკუთხა ნიშია.
მესამე სართულის დასავლეთ კედელში გაჭრილია დამრეცი სათოფურები. სამხრეთ კედელში მოთავსებულია ორი დიდი სარკმელი. აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში ღრმა, სწორკუთხა ნიშია. ნიშის ორივე მხარეს მოწყობილია სათოფურები; სათოფურებია აგრეთვე კედლების კუთხეებში. სართულშუა გადახურვა ჩამონგრეულია. შემორჩენილია ხის კოჭები და მათი ბუდეები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *ზაქარაია პ.*, ცხინვალის რაიონი, თბ.1982
* შიდა ქართლი პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ნაწილი I, თბ. 2002
**მუშათა, გლეხთა, ჯარისკაცთა და კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის IV (საგანგებო) ყრილობა** (რუს. IV Чрезвычайный Съезд Советов Рабочих, Солдатских, Крестьянских и Казачьих Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეოთხე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1918 წლის 14-16 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 1232 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით, მათ შორის 795 ბოლშევიკი, 283 მემარცხენე ესერი, 21 მენშევიკი და სხვა.

ისტორია
-------

დღის წესრიგი: ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაცია (მომხსენებელი ვ. ლენინი, თანამომხსენებელი მემარცხენე ესერთა ფრაქციიდან ბ. კამკოვი); დედაქალაქის გადატანა; ცაკის არჩევნები. 

გ. ჩიჩერინის ინფორმაციის შემდეგ მოხსენებით გამოვიდა ვ. ლენინი, რომელმაც დაასაბუთა ბრესტის ხელშეკრულებების რატიფიკაცია, როგორც ოქტომბრის რევოლუციის შენარჩუნების გარანტი. ხელშეკრულების რატიფიკაციის წინააღმდეგ გამოვიდნენ: კამკოვი (ესერი), ლ. მარტოვი (ესერ-მაქსიმალისტი) და სხვები. მოხსენებების შემდეგ ჩატარდა კენჭისყრა, რომელზეც რატიფიკაციას ხმა მისცა 784, წინააღმდეგი იყო —261 და თავი შეიკავა — 115 დელეგატმა. სხვადასხვა მიზეზის გამო კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო 84 დელეგატმა. კენჭისყრის შემდეგ ესერებმა გააკეთეს განცხადება მთავრობიდან გასვლის თაობაზე. ყრილობაზე გამოაცხადეს უკრაინის საბჭოების ცაკისა და საბჭოთა ორგანიცაციების დელეგატების დეკლარაცია ბრესტის ხელშეკრულების რატიფიკაციის მოწონების შესახებ. ყრილობამ დაამტკიცა ცაკის გადაწყვეტილება 1918 წელს დედაქალაქი პეტროგრადიდან მოსკოვში გადატანის შესახებ. 

ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის IV მოწვევის ცაკი 207 კაცის შემადგენლობით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 528.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
რსფსრ-ის დროშა სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობები |
| --- |
|  |
| 
I (ივნ. 1917 • დელეგატები) • II (ნოემ. 1917 • დელეგატები) • III (იან. 1918 • დელეგატები) • IV (მარ. 1918 • დელეგატები) • V (ივლ. 1918 • დელეგატები) • VI (ნოემ. 1918 • დელეგატები) • VII (1919 • დელეგატები) • VIII (1920 • დელეგატები) • IX (1921 • დელეგატები) • X (1922 • დელეგატები) • XI (1924 • დელეგატები) • XII (1925 • დელეგატები) • XIII (1927 • დელეგატები) • XIV (1929 • დელეგატები) • XV (1931 • დელეგატები) • XVI (1935 • დელეგატები) • XVII (1937 • დელეგატები) |
|  |
| 
სსრკ საბ. ყრ. • რუსეთის საბ. ყრ. • უკრაინის საბ. ყრ. • ამიერკავკასიის საბ. ყრ. • (საქართველოს საბ. ყრ. [*აფხაზეთის საბ. ყრ.* • *აჭარისტანის საბ. ყრ.* • *სამხრეთ ოსეთის საბ. ყრ.*] • აზერბაიჯანის საბ. ყრ. • სომხეთის საბ. ყრ.) |

 |
**სანაწვერალო ნათესები** — ზაფხულ-შემოდგომის პერიოდში ძირითადი კულტურის აღების შემდეგ დათესილი შუალედური ნათესები, რომლებიც მოსავალს ამავე წელს იძლევა. მნიშვნელოვანი რეზერვია საკვების წარმოებისთვის, ნოტიო რაიონებში ან სარწყავ მიწებზე ხანგრძლივი სანაწვერალო პერიოდის დროს (არანაკლებ 2 თვე) ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლებისთვის. სანაწვერალო ნათესები წელიწადში ორი მოსავლის მიღების საშუალებას იძლევა, 50–70%-ით და მეტით ამაღლებს ხნულის პროდუქტიულობას. ამისათვის არჩევენ სითბოს მიმართ ნაკლებად მომთხოვნ, ადრეული წაყინვებისა და გვალვებისადმი მედეგ მცენარეებს, რომლებიც სწრაფად იზრდება და მაღალი მოსავლიანობით გამოირჩევა. აგროტექნიკა ძირითადად ისეთივეა, როგორიც საგაზაფხულო თესვის დროს. არასაკმარისი დატენიანების დროს იყენებენ ნიადაგის ზედაპირულ დამუშავებას (აუცილებლად დატკეპნასთან ერთად) და თესლის ღრმად ჩათესვას. თესლის ნათესის ნორმას ზრდიან 20–25%-ით.

სქოლიო
------

1. ↑   Пожнивные посевы // Сельско-хозяйственный энциклопедический словарь / Главный редактор: В. К. Месяц. — М.: «Советская энциклопедия», 1989. — стр. 407.
**სამსონ დიმიტრის ძე ლევქთაძე** (დ. 10 სექტემბერი, 1877 — გ. 1948) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.

დაიბადა ქუთაისის გუბერნიაში, გლეხის ოჯახში. ქუთაისის კლასიკური გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, 1894 წელს ჩაირიცხა სამხედრო სამსახურში. დაამთავრა თბილისის ქვეითთა სასწავლებელი. მსახურობდა სხვადასხვა სარეზერვო ბატალიონში, 1911 წლიდან — თურქესტანის მე-15 მსროლელთა პოლკში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). 1916 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში. 1921 წლის თებერვალში საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის დროს აფხაზეთში მეთაურობდა 1-ლი ქვეითი ბრიგადის სოხუმის მე-2 პოლკს. შემდეგ ჩადგა საბჭოთა ხელისუფლების სამსახურში. იყო ქართული „წითელი არმიის" ერთ-ერთი ორგანიზატორი. მეთაურობდა მე-9 პოლკს (1921), შემდეგ ცალკე ქართულ შეერთებულ ბრიგადას (1922). 1922 წლის ივნისში დაინიშნა ახლადჩამოყალიბებული I ქართული მსროლელი დივიზიის უფროსად (კომდივი). ხელმძღვანელობდა ე. წ. დუშეთის ოპერაციას — ანტისაბჭოთა გამოსვლების ჩახშობას დუშეთის მაზრაში, რომელსაც ქაქუცა ჩოლოყაშვილი ხელმძღვანელობდა. 1924 წლის ნოემბერში გადადგა თანამდებობიდან.

დაჯილდოებული იყო წმ. ანას III (1910), II (ხმლებით, 1915) და IV (1916) ხარისხის, წმ. ვლადიმირის IV ხარისხის (ხმლებით და ბაფთით, 1915), წმ. სტანისლავის II ხარისხის (ხმლებით, 1915) ორდენებით, „გიორგის იარაღით" (1918), საქართველოს სსრ წითელი დროშის ორდენით (1924).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Левктадзе Самсон (Сампсон) Дмитриевич. «Русская армия в Первой мировой войне».

სქოლიო
------

1. ↑  გაზეთი „წითელარმიელი", №660. 28 ნოემბერი, 1924, - გვ. 1.
**მეთაფლია ფუტკარი**, *შინაური ფუტკარი* (ლათ. Apis mellifera) — მწერი ფუტკრის გვარისა, ბინადრობს ოჯახებად. მისი სამშობლოა სამხრეთი აზია, საიდანაც მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. მრავლდება ნაყარით. სხვადასხვა ბუნებრივ-ეკოლოგიურ პირობებში ჩამოყალიბდა ფუტკრის სხვადასხვა ჯიში: იტალიური, შუა რუსული, კარპატის, უკრაინული, კავკასიური და სხვა. კავკასიის ფუტკრებში გაერთიანებულია დაბლობის ყვითელი და ქართული ფუტკარი. ამ უკანასკნელმა პოპულარობა მოიპოვა თვინიერებით, პროდუქტიულობითა და ხორთუმის სიგრძით (6-8-7,2 მმ).

ფუტკრის ოჯახი შედგება ერთი დედის, მრავალი ათასი მუშა და რამდენიმე ათასი მამალი ფუტკრისაგან. დედა ფუტკარს აქვს დიდი ტანი (20-25 მმ, მასა 200-250 მგ), მოკლე ხორთუმი, მკვეთრად განვითარებული სასქესო ორგანოები; არ აქვს ცვილის გამომყოფი ჯირკვლები და მტვრის შემგროვებელი აპარატი, დაკარგული აქვს ფიჭის შენების ინსტინქტი. ის ერთადერთი სრულყოფილი დედალია, რომელიც ნაყოფიერდება მამლისაგან და განაყოფიერებელ კვერცხს დებს. კვერცხის რაოდენობა სეზონის აქტიურ პერიოდში დღე-ღამეში 1500-2000 ც აღწევს. დედა ფუტკრის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 4-5 წლამდე გრძელდება, თუმცა მისი პროდუქტიული ნაყოფიერება 1-2 წლით განისაზღვრება.

მუშა ფუტკარი სქესობრივად მდედრია; აქვს განუვითარებელი სასქესო ორგანოები, გრძელი ხორთუმი, სამტვრე კალთები, გამომყოფი ჯირკვლები. მისი ტანის სიგრძე 12-14 მმ, მასა 100 მგ აღწევს. აქვს ფიჭის შენების ინსტინქტი და სხვა. ასრულებს ბევრნაირ ფუნქციას: აგროვებს და გადაამუშავებს საკვებს, ზრდის ახალ თაობას, იცავს ბუდეს და სხვა. მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობა გაზაფხულ-ზაფხულის აქტიურ პერიოდში 1-1,5 თვით განისაზღვრება, ხოლო შემოდგომა-ზამთარში — 4-6 თვით.

მამალი ფუტკარი გაზაფხულზე ჩნდება და ზაფხულის ბოლომდე ოჯახშია. ღალიანობის დამთავრების შემდეგ მამალ ფუტკრებს ოჯახიდან აძევებენ და ხოცავენ. მათ მხოლოდ გამანაყოფიერებელი ფუნქცია აქვთ. ტანად დიდები არიან, მოკლეხორთუმიანები. არა აქვთ მუშაობის უნარი, სამტვრე კალათები, ცვილის გამომყოფი ჯირკვლები და სხვა. ვითარდებიან პართენოგენეზურად, გაუნაყოფიერებელი კვერცხიდან.

დედა, მუშა და მამალი ფუტკრების თანაცხოვრება წარმოქმნის ბიოლოგიურად ერთ მთლიან ოჯახს, რომლისთვისაც დამახასიათებელია საკვების დაგროვების, ფიჭის შენების, გამრავლებისა და გარემოსთან ურთიერთკავშირის რთული ინსტინქტები. მეთაფლია ფუტკარი ბინადრობს პრიმიტიულ ან სტანდარტულ სკებში, ვერტიკალურად განლაგებულ ფიჭებზე. წლის სხვადასხვა პერიოდში ფუტკრის ოჯახი სხვადასხვა სიძლიერისაა. ამ პერიოდებში შესაბამისად თაფლის, ბარტყისა და ჭეოს რაოდენობაც სხვადასხვა აქვს.

ლიტერატურა
----------

* *ხიდეშელი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 432.
* ჟღენტი ს. ჟღენტი გ. ფუტკრის მოვლა-მოშენება, თბ. 1951.
ფრიქსე და ჰელე
**ფრიქსე** — ათამანტისა და ნეფელეს ვაჟი, ჰელეს ძმა. როდესაც ათამანტმა შეირთო ინო, ნეფელე გაუჩინარდა. ინომ თავიდანვე შეიძულა გერები და მზაკვრულ გეგმებს აწყობდა მათ დასაღუპავად. ამ მიზნით ის ქალებს მოელაპარაკა, თესლი ჩუმად მოხალეს, არ გაღვივდა და ქვეყანას შიმშილი დაატყდა. ინომ მოსყიდული ორაკული დაიმოწმა და ქმარს დააჯერა, რომ ფრიქსე და ჰელე მსხვერპლად უნდა შეეწირა. კიდეც დაუპირეს და-ძმას მსხვერპლად შეწირვა, მაგრამ გადამწყვეტ მომენტში ნეფელემ იხსნა შვილები. მათ ოქროს ვერძი მოუვლინა და კოლხეთში გაისტუმრა, მაგრამ ჰელემ ვერძძე თავი ვერ შეიმაგრა და ზღვაში გადავარდა, რომელსაც ჰელეს ზღვა – ჰელესპონტი ეწოდა. ფრიქსე კი კოლხეთში ჩავიდა, სადაც ჰელიოსის ვაჟმა აიეტმა მიიღო და თავისი შვილი ქალკიოპე მიათხოვა ცოლად. ფრიქსემ ოქროს საწმისი აიეტს გადასცა, რომელმაც ის არესის ველზე მუხაზე დაკიდა და მცვეად გველეშაპი მიუჩინა. ფრიქსეს ქალკიოპესაგან ჰყავდა ოთხი შვილი: არგოსი, მელასი, ფრონტოსი, და კიტისორე. ისინი მამის ქონებისათვის მიემგზავრებოდნენ, როდესაც გემი ჩაეძირათ და არესის კუნძულზე გაირიყნენ. შემდეგ ისინი არგონავტებმა გადაარჩინეს და კოლხეთში დააბრუნეს. არგონავტებს თვითონაც ეხმარებოდნენ ოქროს საწმისის მოპარვასა და მედეას მოტაცებაში.

ლიტერატურა
----------

* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 506, „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983
**ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა** (რუს. Кубано-Черноморская Советская Республика) — საბჭოთა რესპუბლიკა რსფსრ-ში, რომელიც არსებობდა 1918 წლის 30 მაისიდან 6 ივლისამდე. იგი შეიქმნა ყუბანისა და შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკების გაერთიანების შედეგად.

რესპუბლიკის შექმნის დროისთვის ჩრდილოეთ კავკასიასა და დონში საბჭოთა ძალაუფლება კონსოლიდირებული იყო: ჩამოყალიბდა დონის, სტავროპოლისა და თერგის საბჭოთა რესპუბლიკები. მარტში, ტუაფსეში, შავი ზღვის გუბერნატორის საბჭოთა კავშირის კონგრესზე, გამოცხადდა შავი ზღვის პროვინცია, ხოლო აპრილში, ყუბანის რეგიონის საბჭოების კონგრესზე ეკატერინოდარში (ახლანდელი კრასნოდარი), ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკა, რომელიც გახდა რსფსრ ნაწილი. ამის შემდეგ, ყუბანისა და შავი ზღვის საბჭოების მე-3 რიგგარეშე ყრილობამ ფრონტის დელეგატების მონაწილეობით (ეკატერინოდარი, 1918 წლის 27-30 მაისი), რომელიც გაიმართა რუსეთის სამხრეთის საგანგებო კომისრის გ. კ. ორჯონიკიძის ხელმძღვანელობით, გადაწყვიტა ყუბანისა და შავი ზღვის რესპუბლიკების გაერთიანება რსფსრ-ის ერთ რესპუბლიკაში, აირჩია მისი ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი (27 ბოლშევიკი და 17 "მემარცხენე" სოციალრევოლუციონერი), რომელმაც ჩამოაყალიბა ყუბანი-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭო. (თავმჯდომარე ია. ვ. პოლუიანი).

მეჩეტინსკაია-კაგალნიკის რეგიონიდან ყუბანისკენ (დაიწყო 1918 წლის 23 ივნისს) გენერალ ა.ი. დენიკინის მოხალისეთა არმიის შეტევის პირობებში შეიკრიბა ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა კავშირის I კონგრესი (1918 წლის 5-7 ივლისი). ეკატერინოდარში გადაწყდა გ. კ ორჯონიკიძის მოხსენებით ყუბან-შავი ზღვის, თერგისა და სტავროპოლის საბჭოთა რესპუბლიკების გაერთიანება რსფსრ-ის შემადგენლობაში ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკაში, დედაქალაქით ქალაქ ეკატერინოდარში.

ლიტერატურა
----------

* Шнайдер В. Г. Советское нациестроительство на Северном Кавказе (1917 — конец 1950-х гг.): закономерности и противоречия. — М.-Берлин: DirectMedia, 2015. — 417 с. — ISBN 978-5-4475-4040-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* КУБАНО-ЧЕРНОМОРСКАЯ СОВЕТСКАЯ РЕСПУБЛИКА
**სპლიტის ტაძარი**, *წმინდა დომნის ტაძარი* (ხორ. Splitska katedrala) — ისტორიული კათოლიკური ტაძარი ხორვატიის ქალაქ სპლიტში. საკათედრო ტაძარი შედის სპლიტ-მაკარსკის არქიეპარქიაში. ტაძრის ძირითადი ნაწილი ყოფილი იმპერატორის მავზოლეუმია. დიოკლეტიანეს სასახლესთან და სხვა ძეგლებთან ერთად შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ტაძარს ჩვეულებრივ წმინდა დომნის სახელს უწოდებენ, თუმცა სინამდვილეში მისი სახელობის მხოლოდ ტაძრის სამრეკლოა, ხოლო ტაძარი ქალწულ მარიამის სახელობისაა. ეპისკოპოსი დომნი სხვა ქრისტიანებთან ერთად წამებული გახდა დიოკლიტიანეს დროს ქრისტიანთა დევნისას.

ტაძარი დიოკლიტიანეს სასახლის ცენტრში მდებარეობს. მისი ფასადი მიმართულია დასავლეთით და სასახლის პერისტილზე გადის. სპლიტის ტაძარი სხვადასხვა ეპოქაში აგებული სამი ნაწილისგან შედგება. ტაძრის ძირითადი ნაწილი - III და IV საუკუნეების მიჯნაზე აგებული იმპერატორ დიოკლიტიანეს მავზოლეუმია. ტაძრის ქორედი აგებულია XVII საუკუნეში. ტაძართან მდებარე მაღალი სამრეკლო 1100 წელს აიგო და 1908 წელს გადაკეთდა. მიუხედავად ეპოქების სხვაობისა ტაძრის ყველა ნაწილი ერთი მასალით - ტუფითაა აგებული.

რესურსები ინეტრნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სპლიტის ტაძარი***

* ქალაქი სპლიტი ოფიციალური საიტი (ხორვატული)
* სპლიტ-მაკარსკის არქიეპარქია ოფიციალური საიტი (ხორვატული)
**სოფია ალბინოვსკა-მინკევიჩი** (დ. 18 ნოემბერი, 1886, კლაგენფურტი — გ. 30 ივნისი, 1972, ლვივი) — პოლონელ-უკრაინელი მხატვარი. სწავლობდა ვენისა (1901–1906) და პარიზის (1906–1909) სამხატვრო სკოლებში, ასევე ვენის გამოყენებითი და დეკორატიული ხელოვნების უმაღლეს სკოლაში (1909–1912). მისი მასწავლებლები იყვნენ გ. გოგენბერგერი, კოლომან მოზერი, ფ. ჰუმბერტი. 1908 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში. 1912 წლიდან ცხოვრობდა ლვივში. 1956 წელს გამართა პერსონალური გამოფენა (ლვივი). მუშაობდა ნატურმორტისა და პეიზაჟის ჟანრებში. ნამუშევრები ინახება ლვივის სურათების გალერეაში, ლვივის ეროვნულ მუზეუმში, ივანო-ფრანკივსკის სამხატვრო მუზეუმში და სხვ.

ნამუშევრებს შორისაა: „ბრეტონელი ქალი" (1908), „ინტერიერი" (1932), „ვაშლის ფერი" (1953), „წითელი ვარდები" (1955), „ყვავილები" (1956), „ყოჩივარდები" (1960), „გლადიოლუსები და ყურძენი" (1961), „ძველი ფაიფური" (1967) და სხვ.

სქოლიო
------

1. 1 2  Молодша, Ю. І.. Альбіновська-Мінкевич Софія Юліанівна uk. *Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс]* (2001). ციტირების თარიღი: 3 მარტი, 2023
**საკანი №79** — ზაქარია ბერიშვილის 1930 წლის ფილმი. ფილმი ნაწილობრივ რეალურ მოვლენებზეა დაფუძნებული.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმში მოთხრობილია უბრალო ქალის, მარო ბოჭორიშვილის ამბავი. მისი ქმარი უბედური შემტხვევის შედეგად ქარხანაში დაიღუპება, ქალს კი ერთ-ერთი ზედამხედველი დახმარების ნაცვლად სილას გააწნავს. აფექტში მყოფი მარო ზედამხედველს კლავს. მას გადასახლებას მიუსჯიან. უპატრონოდ დარჩენილ მცირეწლოვან შვილს მდიდარი ფაბრიკანტი იშვილებს. დედა შვილის კვალს დაკარგავს. გადასახლებიდან დაბრუნებული მარო რევოლუციურ საქმიანობაში ერთვება და აღმოაჩენს, რომ მისი შვილი პროკურორია. ის სიკვდილმისჯილ რევოლუციონერთა პროცესზე უნდა გავიდეს საბრალდებო დასკვნით. დედა მიდის შვილთან დათხოვს, ერთი დღით გადადოს პროცესი, ამასობაში კი იმედოვნებს, რომ რევოლუციონერები გვირაბს გათხრიან ციხიდან გასაპარად. შვილი თხოვნას არ შეუსრულებს და სასამართლოზე სასიკვდილო განაჩენს მოითხოვს. დედა შვილს მოკლავს.

გადაღება
--------

ფილმი რეჟისორ ბორის მიხინს უნდა გადაეღო. მისი დავალებით სცენარისტებმა სცენარი სპეციალურად ქალის მთავარი როლის შემსრულებლისთვის, ნუცა ჩხეიძისთვის დაწერეს. მიხინს ისე მოსწონდა ჩხეიძე, რომ სულ „ლედი მაკბეტს" ეძახდა მას. მაგრამ მიხინი ბაქოში წავიდა და ფილმი ზაქარია ბერიშვილმა გადაიღო.

ისტორიული ფაქტები
-----------------

1907 წლის 26 სექტემბერს ქუთაისის ციხიდან 40 პატიმარი გაიპარა გვირაბის მეშვეობით. გვირაბი ციხის მოპირდაპირე სახლის სარდაფიდან იყო გათხრილი. სახლში საქსოვი ცეხი იყო გახსნილი და მას რევოლუციონერი მარო ბოჭორიშვილი ხელმძღვანელობდა. გაქცეულ პატიმართაგან ერთ-ერთმა, ლეო ქიაჩელმა ამ შემტხვევას მიუძღვნა რომანი „სისხლი" (1927), რომლის მიხედვით სიკო დოლიძემ 1975 წელს გადაიღო „გაქცევა განთიადისას".

ლიტერატურა
----------

* *ირაკლი მახარაძე*, „დიადი მუნჯი" — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საკანი №79 ეროვნული ფილმოგრაფია დაარქივებული 2016-04-29 საიტზე Wayback Machine.
**ყოფილი კულტურის სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი, აბაშის მუნიციპალიტეტის, სოფელ მარანში. 
კულტურის სახლი მდებარეობს სოფლის ბაგა-ბაღის მეზობლად, გზის პირას, ეზოს სიღრმეში, გარემოცულია ასწლოვანი ხეებით. ზეძირკველზე შესმული, გეგმაში მუხლის ფორმის მქონე შენობის სქემა კორიდორულია. მარცხენა ფლიგელი მთლიანად სოფლის მოზრდილ კლუბს უკავია, მარჯვენა, შვერილი ფლიგელის დერეფნის ორივე მხარეს ოთახებია განლაგებული. დღეისობით, 1980-იან წლებში განხორციელებული კაპიტალური რემონტისა და გადაკეთების გამო, ძველი, XX საუკუნის დასაწყისის შენობისგან ამჟამად მხოლოდ მოზაიკის იატაკი და ნალესობით დაფარული აგურის წყობაღაა შემორჩენილი. ამას გარდა ჩანს, რომ მარჯვენა ფლიგელის მთავარი ფასადის სარკმლის თავები მშვილდისებური ფორმისა იყო და რემონტისას, როდესაც მინაშენით დააგრძელეს ეს მხარე გაუჰორიზონტალებიათ, ერთი სარკმელი კი მთავარი კარის წინ მოდგმულ პორტალს შეეწირა, რომლის მარცხნივ, ყრუ კედელზე მცენარეული და ტოტემური გამოსახულებიანი 22 კვადრატული და 4 წრიული ფილაა დამონტაჟებული. გვერდითა ფასადს, ანუ დარბაზის მხარეს, ორი ვიწრო გამოსასვლელია ლითონის წინფრით და ხუთი ცალი მაღალი და განიერთაღიანი სარკმელია გაჭრილი, რომელთაც მარტივად პროფილირებული საპირეები შემოუყვებათ. განსაკუთრებული რეპრეზენტაციულობით არის გამშვენებული კლუბი, თავისი მოზრდილი სცენით, სადაც თეატრალური წარმოდგენებიც ეწყობოდა და კინო-ფილმების ჩვენებაც ხდებოდა (კინო-პროექტორისთვის სპეციალური ოთახიცაა მოწყობილი ლითონის ბოძებზე). კედლები, ჭერი და სცენის წინა მხარე მორთულია თაბაშირისგან ჩამოსხმული, ბაროკალურად „ჩახლართული" ორნამენტებით, კაპიტელიანი, პილასტრებით. თავად კედლებსა და ჭერში, ჩარჩოებში გამოსახულნი არიან მუზები. ერთ-ერთ ნახატზე მითითებულია ავტორი იური ფიფია და წელი 1988, ხოლო მეორე, დაზიანებული ნუსხური წარწერა მნიშვნელოვან ინფორმაციას შეიცავს: „დალოცვილ იყოს მათი მარჯვენა რომელთა მეცადინეობით დამშვენდა სახლი ესე შიგნით და გარეთ. ხელმძღვანელები რომან კიზირია და გიორგი დონდუა. არქიტექტორი ვალერი ნოდია. მხატვრები ბონდო ტკვაცირია და იური ფიფია ათას ცხრაას ოთხმოცდარვა წელს ქრისტეს დაბად". მხატვრობა (კედლებზე) ძლიერაა დაზიანებული, ზოგან საღებავია ამძვრალი ან ატკეცილი. მარნის ყოფილი კულტურის სახლი ორ განსხვავებულ და საინტერესო ეპოქას მოიცავს, პირველი, ფაქტობრივად, მხოლოდ მოზაიკის იატაკის სახით არის შემორჩენილი, ხოლო მეორე, უფრო თვალსაჩინოდ საბჭოთა ეპოქის მიწურულს ასახავს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16964
მეთანოლის მოლეკულის მოდელი
**სპირტი** (ალკოჰოლი) — ნახშირწყალბადთა ნაწარმი, რომელიც შეიცავს ნაჯერ ნახშირბადატომთან მიერთებულ ერთ ან რამდენიმე ჰიდროქსილის ჯგუფს (− ОН). ნაერთებს, რომლებშიც ОН-ჯგუფი დაკავშირებულია არომატულ რგოლთან, უწოდებენ ფენოლებს, ხოლო თუ ნახშირბად-ნახშირბადის ორმაგ ბმასთან — ენოლებს. ნახშირწყალბადის რადიკალის მიხედვით სპირტი შეიძლება იყოს აციკლური, ანუ ალიფატური, ალიციკლური, ცხიმოვან-არომატული და ჰეტეროციკლური.

მოლეკულაში ОН-ჯგუფების რაოდენობის მიხედვით სპირტი შეიძლება იყოს ერთატომიანი (ალკოჰოლი), ორატომიანი (გლიკოლები), სამატომიანი (გლიცერინი), ოთხატომიანი (პენტაერითრიტი) და მრავალატომიანი (ქსილიტი, ჰექსიტი და სხვა). ОН-ჯგუფები შეიძლება იყოს დაკავშირებული პირველად (− СН2ОН), მეორეულ (>CHOH) და მესამეულ (>COH) ნახშირბადატომიანთან, რის მიხედვითაც განასხვავებენ პირველად, მეორეულ და მესამეულ სპირტს. სპირტის სახელწოდება ჩვეულებრივ დაკავშირებულია ნახშირწყალბადური რადიკალის სახელწოდებასთან, მაგალითად, მეთილის სპირტი, ეთილის სპირტი, პროპილის სპირტი და ა.შ. ზოგჯერ იხმარება სპირტის ტრივიალური სახელწოდება, მაგალითად, ხის სპირტი (მეთანოლი), ღვინის სპირტი (ეთანოლი) და სხვა.

### ქიმიური თვისებები

1. წვა: {\displaystyle {\ce {C2H5OH + 3 O2 -> 2 CO2 + 3 H2O}}}
2. ჩანაცვლების რეაქცია მეტალებთან: {\displaystyle {\ce {R-OH + 2 Na -> 2 R-ONa + H2}}}
3. ჰალოგენწყალბადებთან: {\displaystyle {\ce {R-OH + HBr -> R-Br + H2O}}}
4. დეჰიდრატაცია:

ა) შიდამოლეკულური {\displaystyle {\ce {CH3-CH2-OH ->[H2SO4] CH2=CH2 + H2O}}};
ბ) მოლეკულათშორისი {\displaystyle {\ce {C2H5-OH + HO-C2H5 ->[H2SO4] C2H5-O-C2H5 + H2O}}}
1. ჟანგვა:

ა) პირველადი — ალდეჰიდი {\displaystyle {\ce {R-CH2-OH + [O] ->[Cu] R-CH=O + H2O}}};
ბ) მეორეული — კეტონი
1. დეჰიდრირება:

ა) პირველადი — ალდეჰიდი {\displaystyle {\ce {R-CH2-OH ->[Ni] R-CH=O + H2}}};
ბ) მეორეული — კეტონი

### მიღების ხერხები

1. ჰალოგენალკანის ჰიდროლიზი: {\displaystyle {\ce {R-CH2-Cl + H2O ->[NaOH] R-CH2-OH + HCl}}}
2. კეტონის/ალდეჰიდის ჰიდრირება: {\displaystyle {\ce {R-CH=O + H2 -> R-CH2-OH}}}
3. ალკენის ჰიდრატაცია: {\displaystyle {\ce {CH2=CH2 + H2O -> CH3-CH2-OH}}}
4. ყურძნის წვენის დუღილისას ღვინის სპირტის მიღება: {\displaystyle {\ce {C6H12O6 -> 2 C2H5-OH + 2 CO2}}}

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 521.
**სანქტ-პეტერბურგის დროშა** — რუსეთის ფედერაციული სუბიექტის სანქტ-პეტერბურგის ოფიციალური სიმბოლო, აღნიშნავს მის კონსტიტუციურ და სამართლებრივ სტატუსს, წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის კულტურულ ღირებულებასა და მისი მოსახლეობის ერთიანობას. დაამტკიცეს 1992 წლის 8 ივნისსს, შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებიდან 10 თვის შემდეგ, დამტკიცებულია რუსეთის სახელმწიფო ჰერალდიკის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ, სარეგისტრაციო ნომრით — 49.

აღწერილობა
----------

სანქტ-პეტერბურგის დროშა მართკუთხა ფორმისა და წითელი ფერისაა. ცენტრში მდებარეობს ორი ღუზა — საზღვაო და სამდინარო, რომლებიც ჯვარედინად არიან გამოსახულნი, მათ ზემოდან კი არის ოქროს სკიპტრა, რომლის თავსაც ორთავიანი არწივი ამშვენებს. დროში პროპორციული ზომაა — 2:3.

იურიდიული სტატუსი
-----------------

2003 წლის 13 მაისს მიღებული კანონის № 165-23 „სანქტ-პეტერბურგის ოფიციალური სიმბოლოს დეტალური აღწერისა და გამოყენების შესახებ" მიხედვით დამტკიცდა დროშის პროპორციული ზომა 2:3, ნებისმიერი ცვლილება ამ დროშასთან დაკავშირებით, ქალაქის წესდების მე-6 პუნქტში შეტანილი ცვლილების მიხედვით განხორციელდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სანქტ-პეტერბურგის დროშა

სქოლიო
------

1. ↑  ლენინგრადის საქალაქო საბჭოს სახალხო დეპუტატების 06.09.1991 № 270 გადაწყვეტილება „სანქტ-პეტერბურგის ოფიციალური სიმბოლოების შემოღებისა და მისთვის ისტორიული სახელის დაბრუნების შესახებ"
**ყოჩივარდა** (ლათ. Cyclamen) — მცენარეთა გვარი ფურისულასებრთა ოჯახისა. ცნობილია 20-ზე მეტი ველურად მზარდი სახეობა. უპირატესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში არიან გავრცელებული. ბალახოვანი მცენარეებია (სიმაღლეში 5–30 სმ) გორგლისებრი ფესურათი. ფოთლები ფესვთანური, გრძელყუნწიანი, გულისებური, ზოგჯერ ნაირფერად შეფერილი. ყვავილები ორსქესიანი, მარტოული, გრძელ საყვავილე ღეროზე, უბრალო ან ფოჩიანი ფურცლებით, მათ ძირში ხშირად ლაქით; შეფერილობა თეთრიდან ბორდოსფერსა და იისფრამდე. ყოჩივარდას სახეობებს შორისაა სამკურნალო მცენარეები. ოთახის კულტურაში ზრდიან სპარსული ყოჩივარდას (С. persicum), მეწამული ყოჩივარდას (С. purpurascens), ამოკვეთილი ყოჩივარდას (C. repan­dum) ჯიშებსა და ჰიბრიდებს; დეკორატიულ მებაღეობაში — სუროფოთოლა ყოჩივარდას (С. hederifoli­um), კოსის ყოჩივარდას (С. coum) და მისი ქვესახეობა კავკასიურ ყოჩივარდას (C. c. subsp. caucasicum). ამრავლებენ უპირატესად ფესურის გაყოფით.

სქოლიო
------

1. ↑  cyclamen — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
2. ↑  *Шевырёва Т. В.* Цикламен // Большая российская энциклопедия. т. 34. — М. 2017. — стр. 331.
**სოფია კარსონი** (ინგლ. Sofia Carson; დ. 10 აპრილი, 1993) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. პირველად ეკრანზე გამოჩნდა დისნეის სერიალში „ოსტინი და ელი". 2015 წელს ივის როლი ითამაშა დისნეის „შთამომავლებში". მოგვიანებით, მონაწილეობა მიიღო შთამომავლების მეორე და მესამე ნაწილებშიც. 2016 წელს ლოლა პერეზის როლი ითამაშა ფილმში „ძიძების თავგადასავალი". 2016 წელს ტესას როლი მოირგო ამერიკულ კომედიაში „კონკიას ამბავი: თუ ფეხსაცმელი მოერგება". 2019 წელს გადაიღეს სერიალში „პატარა საყვარელი მატყუარები: პერფექციონისტები". ხოლო 2020 წელს მონაწილეობა მიიღო Netflix-ის ფილმში „შეიგრძენი რიტმი".

კარსონმა თავისი სამომღერლო კარიერა ფილმი „შთამომავლების" საუნდტრეკის შესრულებით დაიწყო, მოგვიანებით კი ჩაწერა სინგლი, სახელწოდებით „Rotten to the Core".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* სოფია კარსონი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  La barranquillera Sofía Carson, la actriz de la familia Char Spanish. *Revista Jetset* (April 2014).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 ივნისი, 2018. ციტირების თარიღი: 31 აგვისტო, 2015.
2. ↑  Sofia Carson. *TV Guide*. ციტირების თარიღი: 8 ივლისი, 2016.
3. ↑  Rearick, Lauren. Sofia Carson's Upcoming Netflix Movie Is "Step Up" Meets "Footloose" en-us. ციტირების თარიღი: 21 ივნისი, 2020.
**სესტრორეცკის ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** (რუს. Храм Тихвинской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ტაძარი, სესტრორეცკში, სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონში. აგებულია 2004-2005 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძარი ააგეს 2005 წლის 9 მაისს, მეორე მსოფლიო ომშ გამარჯვების 60 წლისთავისათვის. იგი ააგეს ლადოგისა და სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტ ვლადიმირის ლოცვა-კურთხევით ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.

2004 წლის 27 სექტემბერს მომავალი ტაძრის ადგილზე მამა სერგიმ მამა მორტირისთან ერთად აღავლინა ლოცვა უფლის ჯვრის ამაღლების სახელზე, დაამონტაჟეს ჯვარი და სესტრორეცკში დიდი ხნის შემდეგ კვლავ გაისმა ზარების ხმა. უკვე 2005 წლის 4 მაისს, ბრწყინვალე შვიდეულში, ახალ ტაძარში შედგა პირველი ღვთისმსახურება.

ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი
--------------------------

თითქმის ნახევარი საუკუნე, ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი, რომლის სახელზე ააგეს ტაძარი სესტრორეცკში, იმყოფებოდა საზღვარგარეთ, უკანასკნელი ათი წელი კი ჩიკაგოს სამების ტაძარში. ამერიკის შეერთებული შტატების მიწაზე ხატი მოხვდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, როცა ტიხვინი დაიპყრო ფაშისტურმა გერმანიამ. ხატი ტაძარში დააბრუნეს 2004 წლის ივლისში.

სასულიერო ცენტრი
----------------

მოგვიანებით ტაძართან გაიხსნა სასულიერო ცენტრი. თავდაპირველად ტაძრის ქტიტორის ფინანსებით გაიხსნა სასულიერო ტიხვინის ღვთისმშობლის ტაძრის ბიბლიოთეკა, რომლის ფონდიც მოიცავდა 6 000 წიგნს. ბიბლიოთეკასთან მუშაობდა საკვირაო სკოლა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм иконы Тихвинской Божией Матери
* Храм Тихвинской иконы Божией Матери в Сестрорецке
**სესტრორეცკის ფანჩატური** (რუს. Беседка Сестрорецка) — ფანჩატური ქალაქ სესტრორეცკში, ანდრეევის ქუჩაზე, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი. დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდა ქალაქის სავიზიტო ბარათს და სიმბოლოს, რომელიც განთავსებული იყო სუვენირებზე და ფოტოებზე.

ისტორია
-------

ჩუქურთმებიანი ხის ფანჩატური ააგეს XX საუკუნის დასაწყისში არქიტექტორ ზიგფრიდ იაკოვლევის ძე ლევის პროექტის მიხედვით. 

ადგილობრივმა მოსახლეობამ აღნიშნულ შენობას შალიაპინის ფანჩატური შეარქვა. იგულისხმება, რომ ფანჩატური სცენად გამოიყენა დიდმა მსახიობმა, რომელიც სწორედ აქ წარსდგა ხალხის წინაშე. მაგრამ ადგილობრივი მხარეთმცოდნის ბ. ე. რივკინის ინფორმაციით თედორე შალიაპინი არასოდეს არ ყოფილა სესტრორეცკის კურორტზე. ყოველ შემთხვევაში, არ არსებობს დოკუმენტი, რომელიც საპირისპიროს დაამტკიცებს. 

აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებით, რამდენიმე ცნობა მოიპოვება „თ. ი. შალიაპინის ცხოვრებისა და შემოქმედების ქრონიკებში", საიდანაც ვგებულობთ, რომ შალიაპინი სესტრორეცკში და მის შემოგარენში ყოფილა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „3 დეკემბერი 1913 წელი. გაემგზავრა სესტრორეცკში, განთავსდა ადგილობრივ პანსიონატში. 9 დეკემბერი 1913 წელი. დაბრუნდა პეტერბურგში. 10 დეკემბერი რეპეტიცია მარიინსკის თეატრში." |
|  |  |

ქრონიკებში სხვა ინფორმაცია შალიაპინის სესტრორეცკში ყოფნის შესახებ აღარ გვხვდება.

ამჟამად ფანჩატური შეტანილია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი. 

ამჟამად დანგრეულია. 2007 წელს შესრულდა ნანგრევების კონსერვაციის სამუშაოები. XXI საუკუნის დასაწყისში სესტრორცკში მუნიციპალური საბჭოს გადაწყვეტილებით დადგეს ფანჩატურის ასლი ტოკარევის ქუჩა № 1-ში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ИСТОРИЯ ГОРОДА СЕСТРОРЕЦКА
* В Сестрорецке восстановлена беседка, в которой 100 лет назад любил отдыхать Шаляпин
**ფშემისლი**, **პერემიშლი** (პოლ. Przemyśl; უკრ. Перемишль) — სასაზღვრო ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ პოლონეთში, მდინარე სანის ნაპირზე, 1998 წლამდე იყო ფშემისლის სავოევოდოს ადმინისტრაციული ცენტრი, რომლის დაშლის შემდეგ, შევიდა კარპატების სავოევოდოს შემადგენლობაში. 2006 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 66,715 ადამიანი. სატრანსპორტო კვანძი და სამრეწველო ცენტრი. დაარსდა X საუკუნეში. X-XII საუკუნეებში პოლონეთს, უნგრეთსა და კიევის რუსეთს ბრძოლა ჰქონდათ ფშემისლის ხელში ჩასაგდებად. XII საუკუნიდან გალიჩ-ვოლინის სამთავროს შემადგენლობაში იყო. 1340 წლიდან ეკუთვნოდა პოლონეთს. პოლონეთის I დანაწილებით (1772) ავსტრიას გადაეცა (1773). მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქში მიმდინარეობდა ბრძოლა საბჭოთა არმიასა და ფაშისტურ გერმანიას შორის; წითელმა არმიამ ქალაქი გაათავისუფლა 1944 წლის 27 ივლისს. 1945 წლის სსრკ-პოლონეთის შეთანხმების შედეგად, ფშემისლი შევიდა პოლონეთის შემადგენლობაში. ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია: ტაძარი (1460-1571 წლები, გადააკეთეს 1744 წელს; მის შემადგენლობაშია XII-XIII საუკუნეების როტონდა), XVII-XVIII საუკუნეების მონასტრები და ეკლესიები; XVIII-XIX საუკუნეების სასახლეები და საკუთარი სახლები; XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის საფორტიფიკაციო ნაგებობები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფშემისლი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)