**ილიურთის კოშკები** მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთში, სოფელ ილიურთის ტერიტორიაზე. ორივე მათგანი განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

პირველი კოშკი
-------------

კოშკი დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყიან ფერდობზე. კოშკი ხუთსართულიანია, გეგმით თითქმის კვადრატული (5 X 4,8 მ), ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია ხის სართულშუა გადახურვები, აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლები დაბზარულია, პირველი სართული თითქმის მთლიანად ფიქლითა და მიწითაა ამოვსებული.

I სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. სართულის დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია. აღმოსავლეთ კედელში - თაღოვანი სარკმელი. დანარჩენ სართულებზე თითო სარკმელი და სათოფურებია მოწყობილი. კოშკის სართულშუა გადახურვები ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები.

მეორე კოშკი
-----------

კოშკი დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყიან ფერდობზე. კოშკი (6 X 5,5 მ) ხუთსართულიანია და ზემოთკენ თანდათან ვიწროვდება. ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. შენობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვა, მონგრეულია ზედა სართულის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი.

შესასვლელი I სართულზეა, სამხრეთიდან. კარი თაღოვანია. დანარჩენი კედლები ყრუა. II სართულის ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი კარია, აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში - თითო თაღოვანი სარკმელი. III და IV სართულების კედლებში რამდენიმე სათოფურია. V სართულს ყოველ მხარეს თითო მაშიკული აქვს. კოშკის სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული, რომლებიც კედლიდან გამოშვერილ ფიქლებს ეყრდნობოდნენ.

ლიტერატურა
----------

* *ბაქრაძე მ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 94.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| ციხესიმაგრები | 
* ახმეტის ციხე
* ბახტრიონის ციხე
* ბირკიანის ციხე
* გაღმაციხე
* ერისთავების ციხე
* კესელოს ციხე
* კვეტერა
* მატნის ციხე
* პანკისის ციხე
* ქაჩალაურის ციხე
* ჩოლოყაშვილების ციხე-დარბაზი
* ცხრაკარას სასახლე
* ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი
* ხორბალოს თამარის ციხე
 |
|  |
| ციხე-სახლები | 
* ალისგორის ციხე-სახლი
* ბაკურაიძის ციხე-სახლი
* გირევის ციხე-სახლი
* დართლოს ციხე-სახლები
* დაქიურთის ციხე-სახლი
* დიკლოს ციხე-სახლი
* დოჭუს ციხე-სახლი
* თორღვაიძეების ციხე-სახლი
* ილიურთის ციხე-სახლი
* კვავლოს ციხე-სახლი
* ნაკუდურთის ციხე-სახლები
* საგირთის ციხე-სახლები
* სულაკაურის ციხე-სახლი
* ფარსმის ციხე-სახლები
* ფარსმის ციხე-სახლი
* შენაქოს ციხე-სახლი
* ჩიღოს ციხე-სახლი
* ჭონთიოს ციხე-სახლი
* ჯვარბოსელის ციხე-სახლი
 |
|  |
| კოშკები | 
* აბალოიძეების კოშკი
* ახმეტის კოშკები
* აგეურთის კოშკი
* არგოხის კოშკი
* ახშნის კოშკი
* ბასოს კოშკი
* ბეღელის კოშკი
* ბოჭორმის კოშკი
* ბუღაანის კოშკი
* გირევის კოშკი
* გურჯისგორის კოშკი
* დართლოს კოშკი
* ეთელთის კოშკი
* ვერხოვანის კოშკი
* ზემო ხალაწნის კოშკები
* ილიურთის კოშკები
* ინგეთის კოშკი
* ინდურთის კოშკი
* კვავლოს კოშკი
* მატნის კოშკები
* მაღრაანის კოშკი
* მეზვრიშვილების კოშკი
* ომალოს კოშკი
* ოჟიოს კოშკები
* საბუის კოშკი
* საგირთის კოშკი
* ფარსმის კოშკი
* ფიჩხოვნის კოშკი
* ქუმელაურთის კოშკი
* წაროს კოშკები
* წინუბნის კოშკი
* ჭართალის კოშკები
* ჭეშოს კოშკები
* ჭეშოს კოშკი
* ჭონთიოს კოშკი
* ხახაბოს კოშკი
* ხევისჭალის კოშკი
* ხისოს კოშკი
* ხორბალოს კოშკი
* ხორხელის კოშკი
* ჯანდიერების კოშკი
* ჯვარბოსელის კოშკები
* ჯოყოლოს კოშკი
* ჰეღოს კოშკები
 |

 |