recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მიდლენდსი** (ინგლ. Midlands) — პროვინცია ზიმბაბვეში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია — გვერუ, ქვეყნის ერთ-ერთი დიდი ქალაქი.

გეოგრაფია
---------

მიდლენდსის პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს ცენტრალურ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 49 166 კმ²-ს.

მოსახლეობა
----------

2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 614 941 ადამიანს. მიდლენდსის პროვინციაში ცხოვრობენ ზიმბაბვეს ყველა მსხვილი ეთნიკური ჯგუფების წარმომადგენლები — შონა, მატაბელე, ტსვანა, ბასუტო.

*პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:*

| 1982 | 1992 | 2002 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 091 844 | 1 292 211 | 1 466 331 | 1 614 941 |

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

მიდლენდსის პროვინციის რაიონები.
პროვინცია დაყოფილია 8 რაიონად:

* მბერენგვა
* ზვიშავანე
* ჩრდილოეთი გოკვე
* სამხრეთი გოკვე
* გვერუ
* ჩირუმჰანზუ
* შურუგვი
* კვეკვე

ეკონომიკა
---------

პროვინციის ტერიტორიაზე გადაჭიმულია მადნის საბადოებით მდიდარი გრეიტ-დაიკის გეოლოგიური რეგიონი. აქ მდებარეობს ზიმბაბვეში უმდიდრესი ოქროს საბადო. პროვინციის უდიდესი სამრეწველო ცენტრია ქალაქი კვეკვე, სადაც თავმოყრილია სამთო-მეტალურგიული, ლითონგადამამუშავებელი და ქიმიური საწარმოები. მიდლენდსის რაიონებში, რომლებიც არ შედიან *გრეიტ-დაიკის* რეგიონში, განვითარებულია სოფლის მეურნეობა; გოკვეს რაიონში მოჰყავთ ბამბა.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Geohive
2. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Citypopulation
3. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Statoids
4. ↑  მოსახლეობის 2012 წლის აღწერა-Zimstat

|  |  |
| --- | --- |
| ზიმბაბვე | *ეს სტატია ზიმბაბვესა და ზიმბაბველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზიმბაბვეს პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთი მაშონალენდი **·**  დასავლეთი მაშონალენდი **·**  მანიკალენდი **·**  მასვინგოს პროვინცია **·**  მიდლენდსი **·**  სამხრეთი მატაბელელენდი **·**  ჩრდილოეთი მატაბელელენდი **·**  ცენტრალური მაშონალენდი |  |

 |
მიკრომილაკის სტრუქტურა
**მიკრომილაკები** — არიან ღრუიანი ღეროები, დაახლოებით, 25 ნანომეტრი დიამეტრი სიგრძით. ნანახია ყველა ეუკარიოტული უჯრედის ციტოპლაზმაში. ღრუიანი მილის კედელი აგებულია გლობალური ცილისაგან, რომელსაც ტუბულინი ეწოდება. ტუბულინის თითოეული მოლეკულა არის დიმერი, რომელიც შედგება ორი უმნიშვნელოდ განსხვავებული პოლიპეპტიდური სუბერთეულისგან: α-ტუბულინისგან და β-ტუბულინისაგან. მიკრომილაკი სიგრძეში იზრდება მის ბოლოზე ტუბულინის დიმერების დამატებით. მიკრომილაკები შეიძლება დაიშალოს და მისი ტუბულინი გამოყენებულ იქნას ახალი მიკრომილაკის ასაგებად უჯრედის სხვა ადგილზე.

მიკრომილაკები უჯრედს აძლევენ ფორმას და ამყარებენ. ასევე ისინი გამოიყენება როგორც ბილიკები, რომელთა გასწვრივაც მამოძრავებელი ცილებით აღჭურვილი ორგანოიდებს შეუძლიათ მოძრაობა. მაგალითად, მიკრომილაკები სეკრეტორულ ვეზიკულებს წარმართავენ გოლჯის აპარატიდან პლაზმურ მემბრანამდე. მიკრომილაკებს, ასევე, უჯრედის გაყოფის პროცესში ქრომოსომების გამოცალკევების უნარი შესწევთ.

ლიტერატურა
----------

* ნილ კემპბელი, ჯეინ ბ. რისი, „ბიოლოგია", VII გამოცემა, გვ. 143,145, თბ. 2009 წელი.
**ლიში** (ინგლ. Laois) — საგრაფო ირლანდიის ცენტრალური ნაწილის სახმრეთ-აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — პორტ-ლიში. მოსახლეობა — 80,559 ადამიანი (23-ე ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).

გეოგრაფია
---------

ტერიტორიის ფართობი — 1719 კმ2 (23-ე ადგილი).

ისტორია
-------

საგრაფო დაარსდა მერი I-ის მიერ, როგორც **დედოფლის საგრაფო**. საგრაფომ თავისი ამჟამინდელი სახელწოდება ირლანდიურ ენაზე მიიღო ირლანდიის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს. ლიში აგრეთვე იწერებოდა, როგორც „Leix". პორტი-ლიში (წინა სახელწოდება — **მერიბორო**) — საგრაფოს დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. ინგლისის მიერ ირლანდიის კოლონიზაციის პერიოდში ლიში იყო კოლონია. პირველად ეს მოხდა 1556 წელს, როდესაც გრაფმა ესეკიელმა ომურების კლანს ჩამოართვა საკუთრების უფლება და სცადა მათი ჩანაცვლება ინგლისელი კოლონისტებით. მიუხედავად ამისა, ეს გადაიქცა პარტიზანულ ომში. ქვეყნის კოლონიზაციის უფრო წარმატებული მცდელობა განხორციელდა XVII საუკუნეში, მის დროს უკვე არსებულმა ინგლისურმა დასახლებამ გააფართოვა საზღვრები. თუმცა, ორივე მცდელობა არ იყო სრულიად წარმატებული არენდატორების ნაკლებობისა და ომურების მიერ განხორციელებული იერიშების გამო. მოგვიანებით, 1690-იანი წლებში, საგრაფო გახდა სახლი ფრანგი ჰუგენოტებისა, რომლებიც აქ დასახლდნენ ირლანდიაში ომის დროს ვილჰელმ III-ისთვის მსახურობის შემდეგ. ამასთან ერთად, მაუნთმელიკში დასახლდნენ დიდი რაოდენობით კვაკერები, რომლებიც ავრცობდნენ იმ უბანს.

1922 წელს სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, საკუთრების მნიშვნელოვანი დოკუმენტები დღემდე ფორმდება **დედოფლის საგრაფოს** სახელით.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

* Slieve Bloom Mountains
* Rock of Dunamase
* Emo Court
* Castle Durrow
* Stradbally House
* Mountmellick Quaker Museum
* Ballyfin House
* Dunamase Arts Centre, Portlaoise

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website of Laois County Council

სქოლიო
------


|  |  |
| --- | --- |
| ირლანდიის დროშა | *ეს სტატია ირლანდიისა და ირლანდიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ირლანდიის დროშა ირლანდიის ადმინისტრაციული დაყოფა |
| --- |
|  |
| კონაქტი | 
* გოლუეი
* ლიტრიმი
* მეიო
* როსკომონი
* სლაიგო
 |  |
|  |
| მანსტერი | 
* კერი
* კლერი
* კორკი
* ლიმერიკი
* *ტიპერარი* (სამხრეთი ტიპერარი
* ჩრდილოეთი ტიპერარი)
* უოტერფორდი
 |
|  |
| ლენსტერი | 
* *დუბლინი* (დან-ლერი-რატდაუნი
* დუბლინი
* სამხრეთი დუბლინი
* ფინგალი)
* კარლოუ
* კილდერი
* კილკენი
* ლაუთი
* ლიში
* ლონგფორდი
* მითი
* ოფალი
* უესტმითი
* უიკლოუ
* უექსფორდი
 |
|  |
| ოლსტერი | 
* *ანტრიმი* †
* *არმა* †
* *დაუნი* †
* დონეგალი
* კავანი
* *ლონდონდერი* †
* მონაჰანი
* *ტირონი* †
* *ფერმანა* †
 |
|  |
| 
*კურსივი* — არაადმინისტრაციული საგრაფო; (ფრჩხილებში) — არაისტორიული საგრაფო; † — არაადმინისტრაციული საგრაფო ჩრდილოეთ ირლანდიაში. |

 |
1998 წლის გერმანული საფოსტო მარკა, რომელიც პაულსკირხეს კონსტიტუციის 150 წლისთავს მიეძღვნა
**პაულსკირხეს კონსტიტუცია** (გერმ. Paulskirchenverfassung), ასევე **ფრანკფურტის საიმპერიო კონსტიტუცია** (გერმ. Frankfurter Reichsverfassung) — დემოკრატიულ საფუძვლებზე დამყარებული პირველი კონსტიტუცია სრულიად გერმანიისათვის, რომელსაც ფაქტობრივად არ უმოქმედია. იგი შეიმუშავა და **გერმანიის იმპერიის კონსტიტუციის** სახელით 1849 წელის 28 მარტს გამოაქვეყნა ფრანკფურტის დამფუძნებელმა ეროვნულმა კრებამ, რომელიც 1848 წლის გერმანული რევოლუციის შემდეგ შეიკრიბა მაინის ფრანკფურტში, წმინდა პავლეს ტაძარში. ამ ტაძრის გერმანული სახელწოდებიდან (Paulskirche) მომდინარეობს კონსტიტუციის სახელწოდება.

პაულსკირხეს კონსტიტუცია ითვალისწინებდა ადამიანის ძირითადი უფლებების მთელ კატალოგს, სახელმწიფო წყობილებად აფუძნებდა კონსტიტუციურ მონარქიას, რომლის სათავეშიც მემკვიდრეობითი იმპერატორი (კაიზერი) იდგებოდა. იმპერატორად იგეგმებოდა პრუსიის მეფის ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-ის დასმა, თუმცა მან უარი განაცხადა. მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად პაულსკირხეს კონსტიტუცია გამოქვეყნებისთანავე, 1849 წლის 28 მარტს შევიდა ძალაში, მან ვერ გაუძლო პრუსიის მეფისა და სხვა გერმანელი მმართველების წინააღმდეგობას და ფაქტობრივად ვერ ამოქმედდა.

პაულკირხეს კონსტიტუციის მრავალი მუხლი უცვლელად შევიდა ვაიმარის კონსტიტუციაში, მოგვიანებით კი გერმანიის თანამედროვე ძირითად კანონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პაულკირხეს კონსტიტუციის ტექსტი. დაარქივებული 2017-08-27 საიტზე Wayback Machine.
* პაულსკირხეს კონსტიტუციის სქემა და განმარტება.

ლიტერატურა
----------

* Jörg-Detlef Kühne: Die Reichsverfassung der Paulskirche. Vorbild und Verwirklichung im späteren deutschen Rechtsleben. მე-2 გამოცემა, Neuwied 1998, ISBN 3-472-03024-0.
* Karl Binding: Der Versuch der Reichsgründung durch die Paulskirche. Schutterwald/Baden 1998, ISBN 978-3-928640-45-9.
* Brian E. Vick: Defining Germany: The 1848 Frankfurt Parliamentarians and National Identity. Harvard University Press, 2002, ISBN 0-674-00911-8.
* Simon Kempny: Die Staatsfinanzierung nach der Paulskirchenverfassung. Eine Untersuchung des Finanz- und Steuerverfassungsrechts der Verfassung des deutschen Reiches vom 28. März 1849. Tübingen 2011, ISBN 978-3-16-150814-1.
მიგრაციის სალდო (2008). დადებითი-ლურჯი, უარყოფითი-ყავისფერი, სტაბილური-მწვანე, მონაცემები არაა-ნაცრისფერი.
**მიგრაცია** (ლათ. Migratio — გადასახლება) — ადამიანის გადაადგილება ქვეყნის შიგნით ან მის საზღვრებს გარეთ; ან გადასახლება სხვადასხვა ვადით (*რამდენიმე საათიდან სიცოცხლის ბოლომდე*), რომელიც სტატისტიკურად აღრიცხვადი საზღვრების (*ძირითადად ქალაქის, ქვეყნის და სხვა ადმინისტრაციული საზღვრების*) გადაკვეთაში გამოიხატება. განასხვავებენ:

* მუდმივ მიგრაციას, რომელიც დაკავშირებულია საცხოვრებელი ადგილის სამუდამოდ შეცვლასთან.
* დროებით მიგრაციას, როდესაც გადასახლება ხდება საკმაოდ ხანგრძლივი დროით.
* სეზონურ, ქანქარისებურ, შიდა, გარე, იძულებით და სხვა სახის მიგრაციებს.

მოსახლეობის მასობრივი გადაადგილება სახელმწიფოებს შორის საგრძნობლად ცვლის განსახლების საერთო სურათს და ცალკეული ქვეყნების მოსახლეობის დემოგრაფიულ, სოციალურ და რასობრივ-ეთნიკურ სტრუქტურას. მიგრაციის გამომწვევი მიზეზები შეიძლება იყოს როგორც პოლიტიკური (მათ შორის, ეთნიკური წმენდა ან გენოციდი), ისე ეკონომიკური (მატერიალური პირობების გაუმჯობესება), რელიგიური, სოციალ-კულტურული, ბუნებრივ-ეკოლოგიური და სხვა. 

მიგრაცია ასევე ეწოდება ცხოველთა გადაადგილებას ცხოვრების პირობების შეცვლის ან განვითარების ციკლის გავლის გამო.

კაპიტალის მიგრაცია ეწოდება კაპიტალის გადასვლას ერთი ქვეყნიდან მეორეში ან ეკონომიკის ერთი დარგიდან მეორეში, უფრო დიდი მოგების მიზნით.

მიგრაციის სალდო
---------------

მიგრაციის სალდო ეწოდება სახელმწიფოდან გასული და შემოსული ადამიანების შეფარდებას. სალდო ნიშნავს ნაშთის მაჩვენებელს. თუ ქვეყნიდან გასული ადამიანების რიცხვი აღემატება ქვეყანაში შემოსულთა რიცხვს, მიგრაციის სალდო უარყოფითია, ხოლო თუ შემოსული ადამიანების რიცხვი აჭარბებს გასულების რაოდენობას, სალდო დადებითია.

ლიტერატურა
----------

* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ. 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საერთაშორისო მიგრაციები
* მიგრაციის სტატისტიკა ქვეყნების მიხედვით დაარქივებული 2015-09-05 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქავთარაძე**. |

**მიხეილ ქავთარაძე** (დ. 21 ნოემბერი, 1906, ძველი სენაკი, — გ. 9 იანვარი, 2008, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე და პუბლიცისტი. მეოცე საუკუნის 20-იანი წლების ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთადერთი წარმომადგენელი, რომელმაც დამოუკიდებელ საქართველოში დაბრუნებულმა დაასრულა სიცოცხლე.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ ქავთარაძე მონაწილეობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ 1924 წ. აგვისტოს აჯანყებაში და 1927 წ. იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. საფრანგეთში ედპ-ის თავმჯდომარის სპირიდონ კედიას გარდაცვალების შემდეგ ქავთარაძე განაგრძობდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას. მეორე მსოფლიო ომის წლებში მონაწილეობდა „ვერმახტის" ქართული ლეგიონის ქვედანაყოფების „თამარ I"-სა და „ბერგმანი"-ს შექმნაში. 1950-იანი წლებიდან მიხეილ ქავთარაძე რედაქტორობდა ჟურნალ „ივერიას", ევროპულ პრესაში აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოზე და დაწერა ისტორიულ-ქრონიკული მასალით მდიდარი ავტობიოგრაფიული რომანი „იანიჩარები". 1991 წ. ქავთარაძემ პარტიული რეგალიები გადასცა პარიზში სტუმრად მყოფ ახლადშექმნილი ედპ-ს ლიდერს გიორგი ჭანტურიას. 2003 წ. ქავთარაძე სამშობლოში დაბრუნდა და 2007 წ. დეკემბერში გამოაქვეყნა კიდევ ერთი ავტობიოგრაფიული ნაშრომი „ცხოვრების 100 წელი". გარდაიცვალა თბილისში, 101 წლის ასაკში. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მიხეილ ქავთარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მიგელ ხოსე ფერერი** (ინგლ. Miguel José Ferrer; დ. 7 თებერვალი, 1955, სანტა-მონიკა, კალიფორნია, ამერიკის შეერთებული შტატები — 19 იანვარი, 2017, სანტა-მონიკა, კალიფორნია, ამერიკის შეერთებული შტატები) — ამერიკელი მსახიობი. მან პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1987 წელს შეასრულა პოლ ვერჰოვენის ფილმში „*რობოკოპი*". ფერერს ასევე უთამაშია ფილმებში: *„ცარიელი ჩეკი"* (1994, რეჟ. რუპერტ ვეინვრაითი), *„ცხელი თავები 2"* (1993, რეჟ. ჯიმ აბრაამსი), *„მულანი"* (1998, რეჟ. ბერი ქუქი და ტონი ბანკროფტი), „*საცობი*" (2000, რეჟ. სტივენ სოდერბერგი), „*რკინის კაცი 3"* (2013, რეჟ. შეინ ბლექი) და სხვ.

ფერერს უმუშავია ტელევიზიაშიც. იგი ასრულებს გამოძიების ფედერალური ბიუროს აგენტის, ალბერტ როზენფილდის როლს დეივიდ ლინჩის ცნობილ სერიალში *„ტვინ პიკსი"* (1990-1991, 2017); ტარაკუდოს როლს სერიალში *„ჯეკი ჩანის თავგადასავლები"* (2000-2005).

ადრეული ცხოვრება
----------------

ფერერი 1955 წლის 7 იანვარს სანტა-მონიკაში, კალიფორნიაში დაიბადა. იგი პუერტო-რიკოელი ოსკაროსანი მსახიობის, ხოსე ფერერისა და მომღერალ როზმარი კლუნის პირველი შვილი იყო. ფერერი ჰოლივუდში, კალიფორნიაში გაიზარდა.

კარიერა
-------

ფერერმა სამსახიობო კარიერა 1980 წელს ტელევიზიაში მუშაობით დაიწყო. 1983 წელს მას მცირე როლი ჰქონდა კომედიურ ფილმში *„კაცი, რომელიც აქ არ იყო"*. აგრეთვე რამდენიმე კადრში ჩნდება ფილმში *„ვარსკვლავური გზა III: სპოკის ძიება"* (1984).

1987 წელს შეასრულა ბობ მორტონის როლი ფილმში *„რობოკოპი"* (1987, რეჟ. პოლ ვერჰოვენი). ფერერის შემდეგ ფილმებს შორის არის *„სიღრმისეული ვარსკვლავი ექვსი"* (1989, რეჟ. შონ კენინგემი), „*შურისძიება*" (1990, რეჟ. ტონი სკოტი), *„ცხელი თავები 2"* (1993, რეჟ. ჯიმ აბრაამსი). ფერერი ასრულებს ლოიდ ჰენრიდის როლს სტივენ კინგის რომანზე დაფუძნებულ მინისერიალში, სახელწოდებით *„წინააღმდეგობის გაწევა"* (1994, რეჟ. მიკ გარისი).

ფერერი ასრულებს გამოძიების ფედერალური ბიუროს აგენტის, ალბერტ როზენფილდის როლს ტელესერიალში *„ტვინ პიკსი"* (1990-1991, რეჟ. დევიდ ლინჩი) და სერიალის მიხედვით გადაღებულ ფილმში „ტვინ პიკსი: მომყევი, ცეცხლო".

2011 წლის ტელესერიალში, სახელწოდებით *„მცველი"*, ფერერი ლოს-ანჯელესის პოლიციის ლეიტენანტის, ფელიქს ვალდესის როლს თამაშობს. სერიალში აგრეთვე ელი უოლკერი, ტიშა კემპბელ-მარტინი, კრის პეინი-გილბერტი, ტერელ ტილფორდი, ტომას რობინსონი, სეიგ რაიანი და სხვები მონაწილეობენ. იმავე წელს ფერერი ჩნდება ცნობილი ამერიკული სერიალის, *„სასოწარკვეთილი დიასახლისების*" ბოლო სეზონის რამდენიმე სერიაში.

2013 წელს ფერერმა ფილმში *„რკინის კაცი 3"* ვიცე პრეზიდენტის როლი შეასრულა.

2017 წელს, *„ტვინ პიკსის"* მესამე სეზონში, ფერერმა ალბერტ როზენფილდის როლი ითამაშა. სერიალში აგრეთვე მონაწილეობენ ლორა დერნი, ნაომი უოტსი, მაიკლ კერა, ჯიმ ბელუში, ჯენიფერ ჯეისონ ლი, მადხენ ამიკი, დანა ეშბრუკი, შერილინ ფენი, შერილ ლი, პეგი ლიპტონი, ჯეიმზ მარშალი, ევერეტ მაკგილი, ვენდი რობი და სხვები.

გარდაცვალება
------------

2017 წლის 19 იანვარს, სანტა-მონიკაში, კალიფორნიაში, მიგელ ფერერი 61 წლის ასაკში ყელის კიბოთი გარდაიცვალა. იგი სან-ხუანში, პუერტო-რიკოში, მამამისის, ხოსე ფერერის გვერდით არის დაკრძალული.

ფერერს მიეძღვნა ცნობილი სერიალის, *„სამართლიანობის ლიგის"* მესამე სეზონის მეშვიდე სერია. სერიალის პირველ ორ სეზონში მსახიობი ვენდელ სევეჯს ახმოვანებს.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ღლონტი**. |

**მიხეილ ღლონტი** (დ. 25 მარტი, 1858, ოზურგეთის მაზრა, ქუთაისის გუბერნია — გ. სექტემბერი 1924) — ქართველი გენერალი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ელისავეტგრადის კავალერიის იუნკერთა სასწავლებელი. ჯარში მსახურობდა 1879 წლიდან. კორნეტი (1886). პორუჩიკი (1890). შტაბსროტმისტრი (1895). როტმისტრი (1898). ესკადრონის უფროსი. იყო რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე ომში დაიჭრა და მიიღო ძლიერი კონტუზია. ასეულის მეთაური. 1909-1914 წლებში მსახურობდა ნიჟეგოროდის მე-17 დრგუნთა პოლკში. 1910 წლის 31 მაისს მიენიჭა პოლკოვნიკიდ წოდება. 1910-1914 წლებში იყო კავკასიის მე-7 სათადარიგო საკავალერიო პოლკის უფროსი. 1914-1916 წლებში კავკასიის მე-2 სათადარიგო ბრიგადის უფროსის თანაშემწე, შემდეგ უფროსი. გენერალ-მაიორი (1917 წარჩინებისთვის). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. ანას მე-3 ხარისხის, წმ. სტანისლავის მე-2 ხარისხის ხმლებით, წმ. ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, „გიორგის იარაღით". 1918 წლიდან ქართულ ჯარში მსახურობდა. მეთაურობდა პოლკს. 1921 წელს ემიგრაციაში არ წავიდა. მონაწილეობდა 1924 წლის ანტისაბჭოთა აჯანყების მომზადებაში. იყო „დამოუკიდებლობის კომიტეტის" სამხედრო კომისიის წევრი. აჯანყების შემდეგ დააპატიმრეს. დაიღუპა პატიმრობისას.

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაზე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 467.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 92, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ ღლონტი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  მიხეილ ღლონტი. საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 7 მარტი, 2019.
**მეთუთეობა** — მემცენარეობის დარგი, რომელიც მოიცავს თუთის ხის მოვლა-გაშენებასა და სარგავი მასალის (თესლნერგი, ნერგი) წარმოებას. ამასთანავე წარმოადგენს მეაბრეშუმეობის დარგს, რამდენადაც თუთის ხე გამოიყენება თუთის აბრეშუმხვევიის მატლების გამოსაკვებად.

თუთის ხეს ამრავლებენ თესლითა და ვეგეტატიურად, ერთ ჰექტარზე ითესება 10–20 კილოგრამი თესლი. სარწყავ პირობებში სანერგეში ერთ ჰექტარზე 600–800 ათასი თესლნერგს და 32–35 ათას ნერგს იღებენ. ფოთლის მოსავალი ერთ ჰექტარზე თუთის ბუჩქოვანი პლანტაციიდან უდრის 9-10 ტონას, ხოლო შტამბიანი ზრდასრული ერთი მცენარიდან 10–15 კილოგრამს.

თუთის ხის ერთ-ერთ სამშობლოდ საქართველოც ითვლება. არქეოლოგიურ განათხარებში თუთის ფოთლის ნარჩენებისა და ანაბეჭდების არსებობით დასტურდება, რომ თუთის ხე საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილში გავრცელებული ყოფილა მეოთხეული პერიოდის დასაწყისში. მეთუთეობა დამოუკიდებელ მეცნიერებად XX საუკუნის 30-იან წლებში ჩამოყალიბდა. მეთუთეობის დარგში ფართოდაა გავრცელებული მკვლევარების ა. ფიოდოროვის, ი. აბდულაევის, კ. რაჰმანბერდიევის, მ. შაბლოვსკაიას, ა. კაფიანის, გ. ჯაფარიძის და სხვების შრომები.

ლიტერატურა
----------

* *ზვიადაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 550.

სქოლიო
------

1. ↑  *Кручина С. Н.* Тутоводство // Большая российская энциклопедия. т. 32. — М. 2016. — стр. 582.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მეაბრეშუმეობა |
| --- |
|  |
| წარმოება | 
* მეაბრეშუმეობა
* აბრეშუმი
* აბრეშუმის ქსოვილი
* აბრეშუმის მრეწველობა
* მეაბრეშუმეობის ინვენტარი
* გრენაჟი
* აბრეშუმის პარკის ამოხვევა
* აბრეშუმის ხამი ძაფი
* აბრეშუმის გრეხა
* აბრეშუმის რთვა
* საჭიე
* მეთუთეობა
 |
|  |
| ბიოლოგია | 
* გრენი
* აბრეშუმის ჭია
* მური
* აბრეშუმის პარკი
* თუთის აბრეშუმხვევიას დაავადებანი
 |
|  |
| აბრეშუმის პეპლები | 
* თუთის აბრეშუმხვევია
* ჩინური მუხის აბრეშუმხვევია
* ხემყრალის აბრეშუმხვევია
* ინდური აბრეშუმხვევია
 |

 |
**ოხლოკრატია** (ბერძ. ὀχλοκρατία) — ძველბერძნულ პოლიტიკურ თეორიებში ტერმინი აღნიშნავდა ბრბოს ბატონობას. თანამედროვე პოლიტიკურ ლიტერატურაში ტერმინი შეიძლება იხმარებოდეს უარყოფითი ფორმით, რომელიმე პოლიტიკური რეჟიმის გასაქილიკებლად. ძველ ლიტერატურაში ოხლოკრატიის სინონიმად იხმარება აგრეთვე **ლაოკრატია**.

ტერმინი ოხლოკრატია ანტიკურ პოლიტიკურ თეორიებში პირველად ბერძენმა ისტორიკოსმა პოლიბიოსმა გამოიყენა. მის შრომებში ოხლოკრატია წარმოდგენილია, როგორც დემოკრატიის დასუსტებული ან გადაგვარებული ფორმა. ამასთან ერთად, დაკარგულია მისწრაფება საზოგადოებრივი კეთილდღეობისაკენ და, მის ნაცვლად, მოქალაქეთა ვაჭრობა ანგარებითა და სიხარბითაა გაჯერებული.

ჰეროდოტე უკვე ერთმანეთისაგან ასხვავებს ყველა მოქალაქის მმართველობის ცუდ და კარგ ფორმებს. წარმატებულ და წარუმატებელ დემოკრატიას ერთმანეთისაგან გამოყოფს პლატონიც, თუმცა საკუთარი ტერმინოლოგია მათ აღსანიშნავად არ შემოაქვს. მოგვიანებით არისტოტელემ *პოლიტიკა* (ბერძ. πολιτεία) განმარტა როგორც „კარგი", ხოლო *დემოკრატია*, როგორც „ცუდი" გამოვლინება ხალხის მიერ სახელმწიფოს მმართველობისა. საბოლოოდ პოლიბიოსმა ტერმინოლოგიურად გამიჯნა ერთმანეთისაგან „ოხლოკრატია" — უარყოფითი — და „დემოკრატია" — დადებითი ვარიანტი ხალხის მმართველობისა.

ლიტერატურა
----------

* Reinhold Bichler: *Politisches Denken im Hellenismus*. In: Iring Fetscher, Herfried Münkler (Hrsg.): *Pipers Handbuch der politischen Ideen*. Band: 1: *Frühe Hochkulturen und europäische Antike*. Piper, München [u. a.] 1988, ISBN 3-492-02951-5, S. 439–484.
* Wilfried Nippel: *Politische Theorien der griechisch-römischen Antike*. In: Hans-Joachim Lieber: *Politische Theorien von der Antike bis zur Gegenwart (= Bundeszentrale für Politische Bildung. Schriftenreihe 299, Studien zur Geschichte und Politik)*. 2. durchgesehene Auflage. Bundeszentrale für Politische Bildung, Bonn 1993, ISBN 3-89331-167-X, S. 17–46, insbes. S. 30.

სქოლიო
------

1. ↑  Erich Bayer: Wörterbuch zur Geschichte. 4. Auflage, Kröner, Stuttgart 1980, S. 383
2. ↑  Bernd Guggenberger: Demokratie/Demokratietheorie. In: Dieter Nohlen (Hrsg.): Lexikon der Politik, Band 1: Politische Theorien. Directmedia, Berlin 2004, S. 36
3. ↑  Tobias Bevc: Politische Theorie, UTB Basics, 2012, S. 60 u.ö.
4. ↑  არისტოტელე: *ნიკომაქესეული ეთიკა*, 1160a.
5. ↑  პოლიბიოსი 6,4,6; 6,4,10; 6,57,9.
**მირონ და გრიგოლ ხვიბლიანების სამოსახლო კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში. მირონ და გრიგოლ ხვიბლიანის საკუთრებაში ერთი კარმიდამოს ფარგლებში, რამდენიმე ნაგებობაა გაერთიანებული. ხვიბლიანების სამოსახლო სოფელ იელის ერთ-ერთი მასშტაბური არქიტექტურული კომპლექსია, რომლის დიდი ნაწილი რღვევის პირას მისული, მიტოვებული და უფუნქციო ნაგებობებისაგან შედგება. სამხრეთით დაქანებულ, რთულ რელიეფზე შეფენილი შენობებიდან ყველაზე ადრეულია ოთხსართულიანი კოშკი და ეზოს ჩრდილოეთ და დასავლეთ პერიმეტრზე მოქცეული დარბაზ-მაჩუბები, ხოლო შედარებით გვიან, დაახლოებით XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე უნდა იყოს აგებული კოშკის ირგვლივ აღმართული ბუხრიანი საცხოვრებელი სახლები, რომელთაც ბოლო ათწლეულებში ახალი საცხოვრებელი ფართი მიეშენა უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში. კომპლექსის ყველა ნაგებობა სწორკუთხა გეგმარებისაა და ნაშენია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე; მასიური კედლის სიბრტყეები შელესილია კირით. ნაგებობები დრო-ჟამისა და მოუვლელობისაგან მძიმე მდგომარეობაშია, ნაწილი შენობებისა დანგრეულია, შედარებით უკეთაა შენარჩუნებული კოშკი, ჩრდილოეთ დარბაზ-მაჩუბი მასზე აღმოსავლეთით მიშენებული საცხოვრებელი სახლი და კომპლექსის სამხრეთით ცალკე მდგარი მირონ ხვიბლიანის საცხოვრებელი სახლი. არანაკლებ მასშტაბურია კოშკის დასავლეთით მდგომი დარბაზ-მაჩუბი, რომლის პირვანდელი მოცულობიდან მხოლოდ საყრდენი კედლების ნაწილი და ხის ჩამოშლილი კონსტრუქციებია შემორჩენილი. შესაძლებელია მისგან მხოლოდ კედლებიღაა შემორჩენილი, მაგრამ ის კომპლექსის ერთ-ერთ მაშტაბურ ნაგებობას წარმოადგენს, რომელსაც კომპლექსის გააზრებისასა და აღქმისასა მნიშვნელოვანი როლი უჭირავს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38193
**მახნოვშჩინა** — ანარქისტული მოძრაობა მარცხენა ნაპირის უკრაინაში 1918-1921 წლებში. სახელი ეწოდა მეთაურის, ნესტორ მახნოს მიხედვით. მისი სოციალური საფუძველი იყო ეკატერინოსლავისა და ხარკოვის გუბერნიების შეძლებული გლეხობა, მაგრამ ის არ იყო ლოკალური მოვლენა და ვრცელდებოდა დონიდან დნესტრამდე. დედაქალაქი იყო გულიაიპოლე. მახნოვშჩინის იდეოლოგია იყო ანარქიზმი, ქადაგებდა სახელმწიფოს ხელისუფლების გარეშე. გამოიცემოდა რამდენიმე გაზეთი. 

მახნოვშჩინის სამხედრო ძალაას შეადგენდა მობილური სამხედრო რაზმები, ცხენოსნები და ოთხთვალებზე ამხედრებული ჯარისკაცები, რომლებიც დღე-ღამეში 100 კმ-ს ფარავდნენ. 1918 წლის ნოემბრისთვის მახნოს რაზმი 500 კაცს ითვლიდა. 1919 წლის იანვრისთვის მიაღწია 20 ათასს.1919 წლის თებერვალში მახნოს არმია შეუერთდა წითელ არმიას და იბრძოდა თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ. მაგრამ მახნოველები არ სცნობდნენ რსფსრ სარდლობას. 1919 წლის მაისში თეთრმა გვარდიამ დაამარცხა მახნოს ჯარი. 1919 წლის შემოდგომაზე მახნოს არმიამ 30-35 ათასი კაცია შეადგინა. 1920 წელს წითელი არმია შევიდა მახნოვშჩინის ტერიტორიაზე, მიუხედავად ამისა, მახნომ უარ უთხრა გენერალ ვრანგელს ერთობლივ მოქმედებაზე. 1920 წლის ოქტმბერში ხარკოვში მახნომ ხელი მოაწერა წითელ არმიასთან ერთად ვრანგელის წინააღმდეგ მოქმედების ხელშეკრულებას. 1920 წლის 25 ნოემბერს მიხეილ ფრუნზეს ბრძანებით დაიწყო მახნოვშჩინის განადგურება. 1921 წელს ნეპის შემოღებამ მნიშვნელოვნად შეავიწროვა მახნოვშჩინის სოციალური ბაზა. 1921 წლის 26 აგვისტოს მახნო,მ დნესტრი გადალახა და ჩაბარდა რუმინეთის ხელისუფლებას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 521.
* *არშინოვი, პ.* History of the Makhnovist Movement (1918–1921), 1923.
* *სკირდა, ა.*, *Nestor Makhno: Anarchy's Cossack – The struggle for Free Soviets in the Ukraine 1917–1921*. AK Press
|  |  |
| --- | --- |
|  | ამ ტერმინის ქართული მნიშვნელობისთვის იხილეთ **პურმარილი**. |

პურ-მარილი
**პურ-მარილი** (რუს. хлеб-соль; ბულგ. хляб и сол) — სლავური სტუმართმოყვარეობის, დახვედრის ცერემონია (მოიცავს, რუსებს, უკრაინელებს, ბელარუსებს, პოლონელებს, ჩეხებს, სლოვაკებს, ბულგარელებსა და სერბებს). სავარაუდოდ ეს ტრადიცია ძველი ადათიდან მომდინარეობს რომელსაც სტუმართმოყვარეობის ღმერთის რადიგოსტის პატივსაცემად მართავდნენ.

მსგავსი ტრადიცია არსებობს ლიეტუვაში (duona ir druska), რომლის კულტურა ისტორიულად უკავშირდება ჩრდილო სლავურს. იგივე ტრადიცია შეიძლება ინახოს რუმინეთშიც (pâine şi sare). რუმინეთი ლათინური ქვეყანაა, თუმცა მას ემეზობლება სლავური ქვეყნები და ტრადიცია მათგან ნასესხები უნდა იყოს.

პურისა და მარილის ებრაულ ტრადიციას სხვა მნიშვნელობა აქვს.

როდესაც ძვირფასი, მნიშვნელოვანი სტუმარი მობრძანდება, მას ხვდებიან ახლადგამომხცვარი პურით რუშნიკზე (დაქარგული ხელსახოცი). სამარილე პურის თავზე იდება ან მაგრდება. თანამედროვე რუსეთში, ოფიციალურ შეხვედრებზე, პურ-მარილს სტუმარს ეროვნულ ტანისამოსში (სარაფანი და კოკოშნიკი) გამოწყობილი ახალგაზრდა გოგონები მიართმევენ.


|  |  |
| --- | --- |
| კოლონა | *ეს სტატია კულტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მიდლსექსი** (ინგლ. Middlesex) — ამერიკელი ავტორის, ჯეფრი იუჯინიდისის რომანი, გამოქვეყნდა 2002 წელს. 2003 წელს მიენიჭა პულიცერის პრემია მხატვრულ ლიტერატურაში. რომანის პერსონაჟები და მოვლენები ნაწილობრივ იუჯინიდისის ცხოვრებასა და მისი ბერძნული იდენტობის კვლევაზეა დაფუძნებული. ავტორმა წიგნის დაწერა ერკიულინ ბარბინის მემუარის წაკითხვის შემდეგ გადაწყვიტა, რომელშიც იგი ინტერსექსუალი ადამიანის ანატომიასა და შინაგად მდგომარეობას გაეცნო.

ნაწარმოები შეგვიძლია საყმაწვილო რომანისა და ოჯახური საგის ჟანრებს მივაკუთვნოთ. ის მოგვითხრობს ამერიკელ ბერძენთა ერთი ოჯახის სამი თაობის წარმომადგენლების გენეტიკურ ისტორიაზე, რომელიც რომანის პროტაგონისტის ცხოვრებას ძირფესვიანად შეცვლის. მეცნიერთა მიხედვით, წიგნის მთავარი თემებია დაპირისპირება ბიოლოგიურ ფაქტორებსა და გარემოპირობებს შორის და განსხვავებული გამოცდილება იმისა, თუ როგორ აყალიბებს საზოგადოება ქალებისა და მამაკაცების გენდერულ სურათებს. ასევე რომანში ვხვდებით ამერიკული ოცნებისადმი სწრაფვისა და გენდურული იდენტობის კვლევას. წიგნში არაერთი ალუზიაა ბერძნულ მითოლოგიაზე, მათ შორის ისეთ არსებებზე, როგორებიც არიან მინოტავრი და ქიმერა. 

რომანის მთხრობელი და პროტაგონისტია ბერძნული წარმოშობის კალ სტეფანიდისი, ინტერსექსუალი, რომელიც გოგოდ აღიზარდა, მაგრამ გენეტიკურად ბიჭია. წიგნის პირველი ნახევარი მოგვითხრობს კალის ოჯახზე, კერძოდ 1922 წელს მისი ბებია-ბაბუის ანატოლიის ქალაქ ბურსადან აშშ-ში ემიგრირებაზე. ამას მოსდევს ამერიკულ საზოგადოებასთან მათი ასიმილაცია დეტროიტში, იმჟამად მზარდ ინსუტრიულ ქალაქში. რომანის ბოლო ნაწილი, რომელშიც მოქმედება მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში ვითარდება, მოგვითხრობს დეტროიტში კალის გამოცდილებასა და მის სან-ფრანცისკოში გაქცევაზე, სადაც იგი საბოლოოდ ახერხებს, თავისი გენდერული იდენტობის მიღებას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თემურ ზოიძე. ორ სქესს შორის.
* *Middlesex* Oprah's Book Club-ში
* *Middlesex* პულიცერის პრემია

სქოლიო
------

1. ↑  Goldstein, Bill (2003-01-01). „A Novelist Goes Far Afield but Winds Up Back Home Again". *The New York Times*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-02-21. ციტირების თარიღი: 2010-02-01.
**ლუი ჟოზეფ დე ბურბონ-კონდე** (ფრანგ. Louis Joseph de Bourbon-Condé; დ. 9 აგვისტო, 1736 — გ. 13 მაისი, 1818) — ბურბონთა დინასტიის კონდეს შტოს წარმომადგენელი. კონდეს პრინც ლუი ანრი I-ისა და მისი მეორე ცოლის, კაროლინა ჰესენ-როტენბურგელის ერთადერთი შვილი. კონდეს პრინცი 1740-1818 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

ლუი ჟოზეფი დაიბადა 1736 წლის 9 აგვისტოს პარიზში. იგი იყო კონდეს პრინც ლუი ანრი I-ისა და მისი მეორე მეუღლის, კაროლინა ჰესენ-როტენბურგელის ერთადერთი შვილი. 1758 წლიდან იგი ხდება საფრანგეთის გენერალური შტატების წევრი და აქტიურად ერთვება შვიდწლიან ომში, სადაც მან დიდი გამარჯვებები მოიპოვა გრიუნინგენსა და იოჰანისბერგში. მოგვიანებით იგი ბურგუნდიის გუბერნატორი გახდა. 1764 წლიდან მან დაიწყო ბურბონთა სასახლის გადიდება და დაანგრია კონდეს სასახლე, მის ადგილას კი ოდეონის თეატრი ააგო. ასევე მან ჩაუტარა რესტავრაცია შანტილის შატოს. 

1780 წელს დაინიშნა ლუი XVI-ის გენერალ-პოლკოვნიკად. მიუხედავად იმისა, რომ იგი თავად ლიბერალი იყო, სამსახურისა და წარმომავლობის გამო ეწინააღმდეგებოდა საფრანგეთში მიმდინარე რევოლუციის იდეოლოგიასა და 1789 წელს ბასტილიის ციხის აღების ფაქტს. საფრანგეთის რევოლუციის დაწყებასთან ერთად მან შვილებთან ერთად დატოვა საფრანგეთი და ჯერ ჰოლანდიაში, შემდეგ კი იტალიაში გაიქცა. მისი არ ყოფნით ისარგებლეს რევოლუციონერებმა და მას მთელი ქონება ჩამოართვეს. მისი მეთაურობით, გერმანიის ქალაქ ვორმსში მალევე შეიქმნა "საფრანგეთიდან დევნილი ფრანგების არმია". მათ მალევე დაუჭირეს მხარი უცხოელმა კოალიციონერებმაც. 1795 წელს იგი ინგლისელებთან ერთად რაინში, ხოლო 1797 წელს ავსტრიელებთან პფალცში ებრძოდა ფრანგ რევოლუციონერებს, რომლებთან დამარცხების შემდეგაც მან კამპოფორმიოს ზავი დადო და რუსეთში გაიქცა. 

მიუხედავად იმისა, რომ რევოლუციონერთა წინააღმდეგ იგი გმირულად იბრძოდა ვიზემბურგში, აგენუსა და ბენტიემში, 1800 წელს მისი არმია დაიშალა, რის გამოც იგი იძულებული გახდა ბრიტანეთში გაქცევით ეშველა თავისთვის. იგი ლონდონიდან აწარმოებდა საიდუმლო მიმოწერას საფრანგეთში დარჩენილ მონარქისტებთან, თუმცა რევოლუციონერებმა მათი წერილები იპოვეს და მონარქისტები სიკვდილით დასაჯეს. 

1814 წელს საფრანგეთში ბურბონთა რესტავრაციის შემდეგ ლუი ჟოზეფი სამშობლოში დაბრუნდა და ლუი XVIII-ის კარზე მაღალი თანამდებობაც მიიღო. იგი გარდაიცვალა 1818 წლის 13 მაისს, 81 წლის ასაკში.

შვილები
-------

1. მარი (1755-1759), მადმუაზელ დე ბურბონი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
2. ლუი ანრი II (1756-1830), კონდეს პრინცი, ცოლად შეირთო ბატილდა ორლეანელი, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი, ენგიენის ჰერცოგი ლუი ანტუანი;
3. ლუიზ ადელაიდა (1757-1824), რემირემონტის აბატისა, გარდაიცვალა გაუთხოვარი;

ლიტერატურა
----------

* Montgomery-Massingberd, Hugh (1980). "Addendum: Burke's Royal Families of the World Volume I: Europe & Latin America". Burke’s Royal Families of the World: Volume II Africa & the Middle East. p. 315. ISBN 0-85011-029-7.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კონდეს პრინცები |
| --- |
|  |
| 
* ლუი I *(1546-1569)*
* ანრი I *(1569-1588)*
* ანრი II *(1588-1646)*
* ლუი II *(1646-1686)*
* ანრი ჟიული *(1686-1709)*
* ლუი III *(1709-1710)*
* ლუი ანრი I *(1710-1740)*
* ლუი ჟოზეფი *(1740-1818)*
* ლუი ანრი II *(1818-1830)*
* ლუი IV *(1845-1866)*
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მახინჯაური**. |

**მახინჯაური** — დასახლება ბათუმის დაქვემდებარებაში, მწვანე კონცხის უბანში. მახინჯაურში არის რკინიგზის სადგური.

გეოგრაფია
---------

მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ქალაქ ბათუმის ჩრდილოეთ ნაწილში, მისი ცენტრიდან 6 კმ-ის დაშორებით, ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. მახინჯაური ზღვისპირა კლიმატური და ბალნეოლოგიური კურორტია. იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 5,7 °C, ივლისისა 22,2 °C. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 13,8 °C. ნალექები 2750 მმ წელიწადში. მზის ნათების ხანგრძლივობა 1890 სთ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია თალასოთერაპია. არის მინერალური წყლები, რომლებსაც იყენებენ სხვადასხვა დაავადებების სამკურნალოდ.

ისტორია
-------

შედიოდა ხელვაჩაურის რაიონში. 1959 წელს მიენიჭა დაბის სტატუსი და იყო სადაბო საბჭოს ცენტრი (სოფლები: შუა მახინჯაური და განთიადი). განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა. 2011 წელს დაბის დიდი ნაწილი გამოეყო ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს და მოექცა ბათუმის შემადგენლობაში.

დემოგრაფია
----------

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1959  | 5931 |  |  |
| 1970  |  4421 |  |  |
| 1979 |  2768 |  |  |
| 1989 |  3702 |  |  |
| 2002 |  3401 |  |  |

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 520.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Cities and towns of Georgia pop-stat.mashke.org

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბათუმის უბნები |
| --- |
|  |
|   | 
* ადლია
* ავგია
* ანგისა
* ბენზე
* ბონი
* გონიო
* თოდოგაური
* კახაბერი
* კვარიათი
* მახინჯაური
* მეჯინისწყალი
* მინდა
* მწვანე კონცხი
* ურეხი
* ჭაობი
* ხელვაჩაური
* ხოპა
 |  |

 |
**პურის ხოჭო** (ლათ. Anisoplia austriaca) — ხოჭო ფირფიტულვაშიანთა ოჯახისა. პურეული მარცვლოვნების მავნებელია. გავრცელებულია თითქმის ყველგან. საქართველოში გვხვდება პურის ხოჭო,  კავკასიის ჯვაროსანა, ალაზნის ჯვაროსანა და თეთრფრთიანი ხოჭო. განსაკუთრებით მავნეა პურის ხოჭო, რომელიც გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში. 

ხოჭოს ზედა ფრთები მუქი წაბლისფერია შავი ოთხკუთხა ლაქებით, თავი, მუცელი და ფეხები შავია. სხეულის სიგრძე 12-16 მმ აღწევს. განვითარების ციკლი ორწლიანია. მატლი მკრთალი მოყვითალოა, რკალივით მოხრილი, 35 მმ. დედალი კვერცხს (50 ცალამდე) დებს ნიადაგში. მატლი ბინადრობს ნიადაგში, იკ ვებება ნეშომპალათი და თავთავიანი მარცვლეულია ფესვებით. იგი ჭუპრდება მაისის დასასრულს, ხოლო ივნისის ბოლოს ნიადაგიდან ამოფრინდება ხოჭო, რომელიც იკვებება ჭვავის, ხორბლის, ქერის, ცვილისებრი სიმწიფის ფაზაში მყოფი მარცვლებით. ხოჭო ამოფრენიდან 10-12 დღის შემდეგ იწყებს კვერცხის დებას. 

*ბრძოლის ღონისძიებანი:* ნაწვერალის აოშვა, მზრალად ხვნა, ანეულის კულტივაცია, სათოხნი კულტურების რიგთშორისების დამუშავება, ნათესების შესხურება ინსექტიციდებით და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ჭელიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 233.
**მარიკა ჯიქია** (დ. 1948) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი, სპეციალობა — თურქული ენა და ლიტერატურა, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი. ასევე 1971 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტი, სპეციალობა — მუსიკათმცოდნე, 1972 წელს ასპირანტურის კურსი სტრუქტურული და გამოყენებითი ლინგვისტიკის კათედრაზე.

1973-1976 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ზოგადი ენათმეცნიერების კათედრასთან არსებული ექსპერიმენტული ფონეტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1997-2004 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის თურქოლოგიის კათედრის პროფესორი. 2004-2006 წლებში თურქოლოგიის კათედრის გამგე. 2006 წლიდან იყო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის თურქოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და პროფესორი. 1976-1995 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკად. გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების უმცროსი, უფროსი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2006 წლებში ამავე ინსტიტუტის ტიპოლოგიის განყოფილების გამგეა. 2006-2011 წლებში იყო ტიპოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2011-2017 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „თესაურუსის" კომიტეტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996-2011 წლებში იყო აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 1996-2006 წლებში აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტთან არსებული სადისერტაციო საბჭოს წევრი. 2004 წელს იყო საერთაშორისო ფორუმის, გლობალიზაცია და ცივილიზაციათა დიალოგის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 2006-2011 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 2006 წლიდან კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. არის სამეცნიერო კონფერენციების მონაწილე, სამეცნიერო შრომების ავტორი. იყო გრაფინია მ. დოენჰოფის (გერმანია) სტიპენდიატი (1999), 2009 — შოთა რუსთაველის სახელობის სტიპენდიატი (2009). თურქული სამყაროს კვლევაში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის მიღებული აქვს თურქი მწერლებისა და ხელოვანთა ასოციაციის ჯილდო (1999). 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიკონში", დაიცვა 1995 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* დიალექტოლოგიური ძიებანი = Ağiz araştirmalari = Dialectological studies: თურქულ-ქართულ დიალექტთა ურთიერთმიმართების საკითხები, თბ. ქართული აკადემირი წიგნი, 2016, გვ. 192 ISBN 9789941946578
* თურქული ნასესხობები ქართულ სალიტერატურო ენაში = Turkish borrowings in the georgian literary language = Gurcu edebi dilindeki turkce odunclemeler: მონოგრაფია, თბ. „მწიგნობარის" გამ-ბა, 2013, გვ. 110 ISBN 9789941424823
* თურქიზმები ქართველურ ანთროპონიმიაში: მონოგრაფია, თბ. სიტყვა, 2008, გვ. 208 ISBN 9789941012907

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ. 2012, გვ. 513

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიკა ჯიქია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ჯიქიას CV[*მკვდარი ბმული*]
ლუი დავიდ რილი
**ლუი დავიდ რილი** (ინგლ. Louis Riel) (დ. 22 ოქტომბერი, 1844 — გ. 16 ნოემბერი, 1885) — კანადელი პოლიტიკური მოღვაწე, პროვინცია მანიტობას დამფუძნებელი და კანადის პრერიების მეტისთა ლიდერი. 
მან მეთაურობა გაუწია კანადის მთავრობას და მის პირველ პოსტ-კონფედერატ ლიდერს ჯონ ა.მაკდონალდს. რილის მთავარი მიზანი იყო მეტისი ერის კულტურის და თვითმყოფადობის შენარჩნება კანადის გავლენის გაზრდის პირობებში. კანადაში მას ხშირად აღიქვამენ როგორც ეროვნულ გმირს.მისი პირველი აჯანყება მთავრობის წინააღმდეგ იყო წითელი მდინარის აჯანყება 1869–1870 წლებში.

რილის მიერ შექმნილმა დროებითმა მთავრობამ შემოიშუვა უფლებები და ვალდებულებები, რომელთა თანახმად მანიტობას პროვინცია შეიერთდა კანადის კონფედერაციას.

რილი იძულებული გახდა გადახიზნულიყო აშშ-ში აჯანყების დროს მისი თანამოაზრის, ტომას სკოტის სიკვდლით დასჯის გამო. 

მიუხედავად ამისა მას მიიჩნევენ "მანიტობას მამად".

როგორც ლტოლვილი იგი რამდენიმეჯერ აირჩიეს კანადის გაერთიანებულ ერთა სახლში, თუმცა იგი იქ ნამყოფიც კი არ იყო. ამავე პერიოდში მყარდება მისი რჩეულოის, განუმეორებლობის ვარაუდი, რამაც შემდგომში დიდი როლი ითამაში შემდგომ მოქმედებებში.იგი დაქორწინდა 1881 წელს და მას ეყოლა ორი ვაჟი.
რიეტი დაბრუნდა დღევანდელ სასკაჩევანის პროვინციაში, სადაც წარმოადგენდა მეტისთა ინტერესებს კანადის მთავრობაში. მისი ეს მოქმედება გადაიზარდა სამხრედრო კონფრონტაციაში, რომელიც დღეს ცნობილია როგორც 1885 წლის ჩრდილო-დასავლეთ აჯანყების სახელით.ეს ჯანყება დასრულდა რიელტის დაპატიმრებით და მისი სიკვდილით დასჯით. იმის გამო, რომ კანადის ფრანგულენოვან რეგიონებში რიერს საკმაოდ დადებითად აღიქვამდნენ, მისმა დასჯამ გამოიწვია ურთიერთობების გაფუჭება კვებეკსა და ინგლისურენოვან კანადას შორის. მიუხედავად იმისა, რომ მას ხან აღიქვამენ როგორც კანადის კონფედერაციის მამად, ხან კი როგორც მოღალატეს, იგი დღემდე რჩება კანადის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ, საკამათო და დრამატულ ფიგურად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მანიტობა
* მეტისები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლუი რილი***

* ლუი რილის ბიოგრაფია კანადის ელექტრონულ ბიბლიოთკაზე

სქოლიო
------

1. ↑  Louis Riel. A database of materials held by the University of Saskatchewan Libraries and the University Archives.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-21. ციტირების თარიღი: 2007-09-23.
2. ↑  Ricketts, Bruce.  (1998–2007)Louis Riel – Martyr, hero or traitor?.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2000-03-08. ციტირების თარიღი: 2007-09-23.
3. ↑  The Heritage Centre. Louis Riel The Provisional Government.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-08-10. ციტირების თარიღი: 2007-09-23.
4. ↑  Louis Riel: Riel flees to the U.S.A.. The Heritage Centre.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-26. ციტირების თარიღი: 2007-09-23.
5. ↑  Ross, Brenda.  (2007)"Spike by Spike: The Building of the Canadian-Pacific Railroad". *The Kudzu Monthly ezine with a distinctive southern perspective*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-08-21. ციტირების თარიღი: 2007-11-15.
6. ↑  The Canadian Encyclopedia, Historica Foundation of Canada..  (2007)Riel, Louis.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-10-11. ციტირების თარიღი: 2007-09-23.

|  |  |
| --- | --- |
| კანადის დროშა | *ეს სტატია კანადისა და კანადელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ლუი ფრანსუა II დე ბურბონ-კონტი** (ფრანგ. Louis François II de Bourbon-Conti; დ. 1 სექტემბერი, 1734 — გ. 13 მარტი, 1814) — ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. კონტის პრინც ლუი ფრანსუა I-ისა და ლუიზ დიანა ორლეანელის ერთადერთი ვაჟი. კონტის უკანასკნელი პრინცი 1776-1814 წლებში. გარდაიცვალა უშვილო, რის გამოც კონტის შტო შეწყდა და კონტის პრინცის თანამდებობაც გაუქმდა.

ბიოგრაფია
---------

ლუი ფრანსუა დაიბადა 1734 წლის 1 სექტემბერს პარიზში. იგი იყო კონტის პრინც ლუი ფრანსუა I-ისა და მისი მეუღლის, ლუიზ დიანა ორლეანელის ერთადერთი ვაჟი. 1736 წელს დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან მკვდარი ბავშვი გააჩინა, ამის შემდეგ კი მამამისს მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. 1776 წელს გარდაიცვალა მამამისიც, კონტის ახალი პრინცი კი ლუი ფრანსუა II ხდება.

1759 წელს იგი ცოლად ირთავს მოდენის ჰერცოგის ასულ მარია ფორტუნატა დ'ესტეს, რომლის დაც, მარია ფელიჩიტა ცოლად პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს ჰყავდა. ლუი ფრანსუასა და მარია ფორტუნატას მრავალწლიანი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, თუმცა მათ შვილი არასდროს ჰყოლიათ. 

1789 წელს საფრანგეთში სისხლისმღვრელი რევოლუცია დაიწყო, რა დროსაც არა მხოლოდ დაბალი ფენის, არამედ სამეფო ოჯახის წარმომადგენლებიც კი დაიღუპნენ. ასეთი მძიმე ვითარების გამო ფრანგი არისტოკრატების უმეტესობამ საზღვარგარეთ გაქცევით უშველა თავს. ასე მოიქცა ლუი ფრანსუაც, რომელმაც ცოლთან ერთად თავი ესპანეთის მეფე კარლ IV-ს შეაფარა. კარლმა გულთბილად მიიღო ფრანგი არისტოკრატები და ისინი ბარსელონაში დააბინავა. კონტის პრინცმა და პრინცესამ თავიანთი უკანასკნელი წლები ბარსელონაში, დევნილობაში გაატარეს და ვერ შესძლეს მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნებულიყვნენ. მარია ფორტუნატა 1803 წელს გარდაიცვალა, რასაც 1814 წელს ლუი ფრანსუას გარდაცვალებაც მოჰყვა. მისი გარდაცვალებით სამუდამოდ შეწყდა ბურბონთა დინასტიის კონტის შტო.

ლიტერატურა
----------

* Pierre Terver: Le Dernier Prince de Conti à L’Isle-Adam. Société historique de Pontoise, Pontoise 1987.
* Les Trésors des princes de Bourbon-Conti. Somogy éditions d'art, Paris 2000, ISBN 2-85056-398-6.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კონტის პრინცები |
| --- |
|  |
| 
* ფრანსუა *(1581-1614)*
* არმანი *(1629-1666)*
* ლუი არმან I *(1666-1685)*
* ფრანსუა ლუი *(1685-1709)*
* ლუი არმან II *(1709-1727)*
* ლუი ფრანსუა I *(1727-1776)*
* ლუი ფრანსუა II *(1776-1814)*
 |

 |
**მარინა ბალიაშვილი** (დ. 1948) — ქართველი მეცნიერი და ფსიქოლოგი.

1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი, ფსიქოლოგიის სპეციალობით. უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურა კი 1973 წელს. 2001-2007 წლებში იყო დ. უზნაძის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში, დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. შემდეგ კი, ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის პიროვნებისა და სოციალური ფსიქოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი და ამავე ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. ოცდაათი სამეცნიერო ნაშრომის და 4 მონოგრაფიის ავტორი, აქედან 2 სახელძღვანელო. მონაწილეობა აქვს მიღებული სახვადასხვა პროექტებში და 4 სართაშორისო კონფერენციაში. მისი სამეცნიერო ინტერესები მიმართულია საზოგადოებრივი ღირებულებების და განწყობათა კვლევაზე.
დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა 2002 წელს „მე-ს ობიექტივაციის როლი ქცევის რეგულაციაში".

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ. ირინა ჯაფარიძე. თბ. 2012. გვ.594
* სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ელექტრონული ბიბლიოთეკა: elibrary.sou.edu.ge

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა ბალიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მახიარეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მახიარეთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.

დარბაზული ეკლესია კარგად თლილი ქვითაა ნაგები. წყობა სწორხაზოვანია. ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, სწორკუთხა საკურთხევლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი, საფეხურებიანი სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო თაღოვანი ნიშია. სფერულ კონქზე გადასვლა ხდება ტრომპების საშუალებით. სატრიუმფო თაღი იმპოსტებს

ეყრდნობა. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია შვერილებით. საკურთხევლის წინ სამსაფეხურიანი სოლეაა. კედლებში შემორჩენილია კანკელის ბუდეები.

გრძივი კედლები პილასტრების საშუალებით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრები დასრულებულია კაპიტელებით, რომელთაც ცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღი ეყრდნობა. ეკლესიას მთელ პერიმეტრზე ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს.

ეკლესია განათებულია აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის თაღოვანი სარკმლებით. ნაოთხალი შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. არქიტრავის თავზე ამოშენებულია ლუნეტი.

ეკლესიას ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან თანადროული მინაშენები აქვს. სამხრეთ მინაშენის კედლების სიმაღლე 2-2,5 მეტრს აღწევს, მინაშენი ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით. არქიტრავული შესასვლელი მოთავსებულია სამხრეთ კედელში. ეკლესიის ფასადზე შემორჩენილია მინაშენის კამარის ნაწილი.

ეკლესია ჩრდილოეთის მინაშენს აბსიდში გაჭრილი არქიტრავული კარით უკავშირდება. მინაშენი გრძელ სათავსს წარმოადგენს. გადახურვა კამაროვანია. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელი და ნიშაა.

ეკლესიის საბურავად გამოყენებულია დიდი ზომის ფიქალი. კარნიზი მარტივპროფილიანია.

ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები და სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთები.

სახურავი თითქმის აყრილია, კედლები დაბზარულია, მიწის დონე ეკლესიის გარშემო აწეულია.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 124-125
**მირმინკელა**, **მირმიქელა** — სვანური ორ- და სამსართულიანი ფერხული. ცეკვის შინაარსი საბრძოლო ხასიათისაა. მამაკაცთა ერთი ჯგუფი შეკრავს წრეს და ჩაიჩოქებს. მათ მხრებზე შეადგება მამაკაცთა მეორე ჯგუფი, რის შედეგად ორსართულიანი ფერხული მოძრაობას იწყებს წრეზე. მირმინკელას ქვედა სართული ემუქრება ზედას ჩამოგდებით, თავის მხრივ ზედა სართული ცდილობს გაუმკლავდეს, ბოლოს ზედა სართული მაინც ჩამოვარდება და იწყება საერთო ცეკვა-თამაში. ცეკვა სრულდება სართულებს შორის გამართული სათანადო დიალოგის ფონზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 13.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ცეკვები |
| --- |
|  |
| 
* აფხაზური
* აჭარული
* ბაღდადური
* ბუქნა
* განდაგანი
* გერგეტულა
* გურული ფერხული
* დავლური
* დაისი
* ზილგა
* კინტოური
* ლალოინი
* ლამპრული
* მელია-ტელეფია
* მთიულური
* მთიულური დავლური
* მირმინკელა
* მოხეური
* მხარდავედრა
* მხარული
* მხედრული
* მხუჯიში
* ნარნარი
* ოსური
* რაჭული
* სართულიანი ფერხული
* სამაია
* სამყრელო
* სიმდი
* ფარცაკუკუ
* ფერხისა
* ფერხული
* ქართული
* ცანგალა და გოგონა
* ხორუმი
* ჯეირანი
 |

 |
**პიაოზერო** (რუს. Пяозеро) — ტბა რუსეთში, კარელიის რესპუბლიკაში. 1966 წლიდან კუმის წყალსაცავის ნაწილია. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 109,5 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 659 კმ². ტბის ქვაბული მყინვარულ-ტექტონიკური წარმოშობისაა. ტბის ფორმა არასწორია და წაგრძელებული. სიგრძე 79 კმ, სიგანე 30 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 49 მ. ნაპირები შეჭრილ-შემოჭრილია, ბევრია ყურე. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 256 კმ. ნაპირები მაღალია, ქვიანი ან ქვიშიანია, დაფარულია ტყით. ტბაში სულ 66 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 96,1 კმ². ყველაზე დიდ კუნძულებზე დგას ქოხები, სადაც მეთევზეები ცხოვრობენ. ძირითადი შენაკადია მდინარე ოლანგა. ტბაზე გაედინება მდინარე კოვდა, რომელსაც ტბაში შესართავამდე სოფიანგა ეწოდება, ხოლო ტბიდან გამოსვლის შემდეგ კუნდოზიორკა. წყალცვლა შენელებულია. გამოიყენება ელექტროენერგიის მისაღებად და წყალმომარაგებისათვის. განვითარებულია ხე-ტყის დაცურება და თევზჭერა. იყინება ნოემბრის შუა რიცხვებში, ყინულისგან თავისუფლდება მაისში. გვხვდება თევზის 16 სახეობა, რომელთაგან სარეწაო მნიშვნელობისაა ევროპული ჭაფალა, სიგი, პალია, კუმჟა, ღლაბუტა, ქორჭილა და ჩვეულებრივი ცქიმურა, მეორეხარისხოვანია წერი, ნაფოტა, ჰარიუსი, მტკნარი წყლის ჩიქვი და კაპარჭინა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რუსეთის ტბები

სქოლიო
------

1. 1 2  Пяозеро // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
2. ↑  Озеро Пяозеро (Лоухский район, Республика Карелия)
ლუი ბარტ მაიერი.
**ლუი ბარტ მაიერი** (Louis Burt Mayer, დაბადებით **ელიეზერ მაიერი**; 4 ივლისი, 1882 - 29 ოქტომბერი, 1957) — ადრეული კინო-პროდიუსერი, ჰოლივუდის კინოსტუდია მეტრო-გოლდვინ-მაიერის თანადამფუძნებელი.

მას მიაწერენ "ვარსკვლავთა სისტემის" შექმნას მეტრო-გოლდვინ-მაიერში სტუდიის ოქროს ხანის პერიოდში. მისი თქმით მისი მიზანი უფრო მეტი ვარსკვლავის მოკრება იყო ვიდრე ზეცაში არსებობდა.

დაიბადა ებრაულ ოჯახში მინსკში, რუსეთის იმპერიაში (ამჟამად ბელარუსი). მისი ოჯახი გადასახლდა ნიუ-ბრუნსუიკში, კანადა, როდესაც ის სულ მცირე ასაკის იყო და მაიერმა სკოლა ამ ქალაქში დაამთავრა. მამამისს ჯართის ბიზნესი ჰქონდა და ლუი მამასთან მუშაობდა ვიდრე სრულწლოვანი გახდებოდა და ბოსტონში გადასახლდებოდა.

1907 წლის 28 ნოემბერს ჰავერჰილში, მასაჩუსეტსი, ლუი მაიერმა მისი პირველი კინოთეატრი გახსნა. რამდენიმე წელიწადში მას უკვე უდიდესი კინოთეატრების ქსელი ჰქონდა ახალ ინგლისში. 1916 წელს მაიერი რიჩარდ როულანდთან ერთად აფუძნებს მეტრო პიკჩერზ კორპორეიშენს ნიუ-იორკში. ჰოლივუდის ოფისი მოგვიანებით 1918 წელს გაიხსნა. მცირე ხანში მაიერმა პარტნიორი მიატოვა საკუთარი პროდიუსერული კომპანიის დასაწყებად, რომელსაც ლუი ბ. მაიერ პიკჩერზი დაარქვა. მოგვიანებით ბ. შულბერგს შეუამხანაგდა და კომპანიას მაიერ-შულბერგ სტუდიო დაერქვა. 1924 წელს მარკუს ლოუმ შეისყიდა მაიერს პიკჩერზი და გარიგების თანახმად მაიერი ახალი მეტრო-გოლდვინ-მაიერის მმართველი გახდა.