recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | აღნიშნული სტატია აღწერს რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთში არსებულ პიროვნებას. ტექსტში შესაძლოა გამოყენებული იყოს ტერმინები, რომლებიც გამოიყენება საოკუპაციო რეჟიმის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე. ქართული ვიკიპედიის მიდგომა ოკუპირებული ტერიტორიების თემატიკასთან დაკავშირებითოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული მოვლენების აღწერა საჭიროა აკადემიური/სამეცნიერო მიზნებიდან და ვიკიპედიის მისიიდან - შეიქმნას სრული, მიუკერძოებელი, საავტორო უფლებებისაგან თავისუფალი ენციკლოპედია - გამომდინარე.საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით აფხაზეთი ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის მქონე ტერიტორიული ერთეულია, რომელიც საქართველოს შემადგენლობაში შედის, რასაც იზიარებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაც. ნებისმიერი პოლიტიკურ-სამართლებრივი სისტემა, რომელიც აფხაზეთის ოკუპირებული ზონის ტერიტორიაზეა ფორმირებული არის არალეგიტიმური და არაღიარებული საქართველოს ხელისუფლებისა და სუვერენული სახელმწიფოების სრული უმრავლესობის მიერ.  |

**ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა** (აფხ. Владимир Ҭач-иԥа Мканба; დ. 23 სექტემბერი, 1931, სოფელი ახალი ათონი, გუდაუთის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 21 თებერვალი, 2010, სოხუმი) — სკკპ წევრი (1964). აფხაზეთის ასსრ-ის X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი. აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი.

ბიოგრაფია
---------

ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა დაიბადა 1931 წელს. დაამთავრა მოსკოვის ავტოსაგზაო ინსტიტუტი. 1960 წლიდან იყო №5 ავტოტრესტის ცვლის მექანიკოსი, ტექნიკური განყოფილების უფროსი, შემდეგ — აფხაზეთის სამგზავრო ავტოსატრანსპორტო კანტორის უფროსი. 1966 წლიდან სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოხუმის №45 პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის დირექტორად, №5 ავტოტრესტის მთავარ ინჟინრად, 2658 ავტოკოლონის უფროსად, მსუბუქი სატაქსომოტორო პარკის დირექტორად, საქართველოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მრეწველობისა და ტრანსპორტის განყოფილების გამგედ, 1975 წლიდან — სოხუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. 1985-1989 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. 1989-1992 წლებში აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავჯდომარის პირველი მოადგილე. 

1992-1999 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი, 1996-2002 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მოადგილე. 2002 წლიდან იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მრჩეველი. 2005 წლიდან იყო იყო საფეხბურთო კლუბ დინამო სოხუმის პრეზიდენტი. 

ვლადიმერ მიქანბა გარდაიცვალა 2010 წლის 21 თებერვალს სოხუმში.

იყო აფხაზეთის ასსრ-ის X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №137 (13003), 25 ივლისი, 1989
**ვლადიმირ ნიკოლოზის ძე ნიკოლაევი** (რუს. Влади́мир Ви́кторович Никола́ев; დ. 10 ოქტომბერი, 1973, ვლადივოსტოკი) — რუსი პოლიტიკოსი, ქალაქ ვლადივოსტოკის მერი 2004-2008 წლებში.

ვლადიმირ ნიკოლაევი რუსეთის ყოფილი პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინის მმართველი პარტიის „ერთიანი რუსეთი" წევრი იყო და თევზისა და ხორცის რეწვის, ასევე ხის გადამმამუშავებელ საწარმოებს ფლობს. ნიკოლაევი ვლადივოსტოკის მერი გახდა მას შემდეგ, რაც მისი ოპონენტი ამ უკანასკნელის ოფისის შესასვლელთან დადებულმა ნაღმმა იმსხვერპლა. ქალაქ ვლადივოსტოკის სასამართლობა ნიკოლაევი მერის პოსტიდან გადააყენა 2008 წელს. ამ გადაწყვეტილების მიღებისთანავე ნიკოლაევმა პრეს-კონფერენცია გამართა, სადაც ამ ბრალდებას ვიღაცის შეკვეთით მის წინააღმდეგ გამართული ბინძური კამპანია და სრული ფალსიფიკაცია უწოდა. თავდაპირველად პრიმორსკის მხარემ მასზე კრიმინალური გამოძიება სახელმწიფო ხაზინის განიავების ბრალდებით დაიწყო, რის გამოც ქალაქის სასამართლოს გადაეცა მოთხოვნა მისთვის მერის უფლებამოსილების ჩამორთმევაზე.

რესურსები ინტერენტში
--------------------

* ვლადიმერ ნიკოლაევი
* ერთი მერის ისტორია
**თანხმოვანი** — ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც წამოიშობა ჰაერის გამოტარებით სრულიად დახშულ, ანუ დაკეტილ, არეში ან შევიწროებულ გამოსავალში. თანხმოვნის წარმოსათქმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადი, რომელიც უმეტესწილად ფილტვებიდან ამოდის და ხორხსა და პირში ამოივლის. ეს ჰაერის ნაკადი ამა თუ იმ ადგილას შეფერხდება: შედგება ცოტახანს, რადგანაც გამოსავალი სრულიად დახშული (დაკეტილი) დახვდება, რომ სწრაფად გამოაპოს იგი ან გამოვიდეს შევიწროვებულ არეში.

თუ ჰაერის ნაკადმა სრულად დახშული არე გამოაპო, მივიღებთ ხშულ თანხმოვანს, ანუ ოკლუზივს (მაგ. **ქ თ ფ**), და, თუ შევიწროვებულ ნაპრალში გამოატანა, მაშინ თანხმოვანი იქნება *ნაპრალოვანი*, ანუ *სპირანტი* (სხვანაირად კიდევ ფრიკატივი, მაგ. **ს შ**).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ხმოვანი

ლიტერატურა
----------

* აკაკი შანიძე: ქართული ენის გრამატიკა. ძველი ქართული ენის კათედრის შრომები. ტომი 1. მორფოლოგია. თბილისი, სტალინის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1955.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Consonants (Journal of West African Languages)
**ვორონცოვის აგარაკი** (რუს. Воронцова дача) — XVIII საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწისა და დიპლომატის მიხეილ ვორონცოვის აგარაკი. აგებულია ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში და არის ამ სახის ერთ-ერთი დღემდე შემონახული უიშვიათესი ძეგლი, რომელიც აგებულია ქალაქის გარეუბანში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის კრასნოსელსკის რაიონში. მისამართი ჩეკისტების ქუჩა, სახლი № 13. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.

ისტორია
-------

პეტრეს ეპოქაში მდინარე სოსნოვკის ორივე სანაპიროს მიწები ეკუთვნოდათ ძმებ აპრაქსინებს. გრაფმა ვორონცოვმა და მისმა ცოლმა ანამ, რომელიც იყო იმპერატორ ელისაბედ პეტრეს ასულის ბიძაშვილი, თევდორე აპრაქსინისაგან მიწა შეისყიდეს 1750-იანი წლების დასაწყისში და მალევე დაიწყეს ქვის სასახლის მშენებლობა, რომლის პროექტზეც მუშაობდა კარლო ჯუზეპე ტრეზინი, ხოლო ტრეზინისა და ვორონცოვებს შორის ურთიერთობის გაფუჭების შემდეგ სასახლის მშენებლობა გადაეცა სხვა ხუროთმოძღვარს, კერძოდ, ანტონიო რინალდის. სასახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1755 წლიდან 1757 წლამდე. 

ვორონცოვის გარდაცვალების შემდეგ აგარაკმა მფლობელი არაერთხელ გამოიცვალა. იგი ჯერ ალექსანდრე ზუბოვს, შემდეგ ალექსანდრე კურაკინს ეკუთვნოდა, რომლის შემვეგ მფლობელი გახდა იოსებ ველიო, რომლისგანაც აგარაკი 1803 წელს შეიძინა ალექსანდრე ნარიშკინმა. 1829 წელს ნარიშკინის გარდაცვალების შემდეგ, აგარაკის ნაწილი შეიძნა ი. პ. სალტიკოვის სიძემ და მემკვიდრემ სენატორმა პ. მ. მიატლევმა.

XVIII საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი დაზიანდა 1941 წლის ხანძრის შედეგად. ნანგრევების სახით იდგა 1950-იანი წლების ბოლომდე, მანამ სანამ გარე ფასადი არ აღადგინეს მიხეილ პლოტნიკოვის პროექტით. 

პოსტსაბჭოთა პერიოდში სახლი დაიკავა პეტერბურგის ტექნოლოგიების ინსტიტუტის კათედრამ. 2009 წელს დიდი კამათის შემდეგ, შენობა გადავიდა ქალაქის ფედრალურ საკუთრებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Господский дом М. И. Воронцова на Петергофской дороге
**იაკობ ქიტესოვი**  (დ. 6 მარტი, 1920, თბილისი — გ. 2012) — ხელოვნების მუშაკი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2004).

თბილისური ორგნების უნიკალური ნიმუშების შემქმნელი. დაამთავრა თბილისის მე-17 ქართულენოვანი საშუალო სკოლა. 9 წლიდან შეუდგა ორგანის დამზადების ხელოვნების შეწავლას, რომელიც დინასტიურია და მას მსოფლოში ანალოგი არ გააჩნია. 13 წლის ასაკში უკვე საფუძვლიანდ ფლობდა ორგანს, 16 წლისა კი ორგნის დამზადების საიდუმლოებას. ამ ასაკში აღიარეს და აკურთხეს ორგნის დიდოსტატად. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც სამამულო ომის დაწყების გამო მიატოვა, წავიდა ფრონტზე. ომიდან დაბრინებისთანავე გააგრძელა უნიკალური ორგნების შექმნა. დახვეწა ორგნის კონსტრუქცია და ამავე დროს, მის ვაჟთან ერთად შექმნა ორგნის ახალი სახეობები. 

მათი ხელოვნება ცნობილია საზღვარგარეთაც, კერძოდ აშშ-ში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ჰოლანდიაში, ინგლისში, ბელგიასა და ისრაელში. ბერლინში გამართულ საორგანო მუსიკის მსოფლიო ფესტივალზე მათმა ორგანმა პირველი ადგილი დაიკავა. 1990 წელს ჰოლანდიის სახელმწიფო მუზეუმში დაარსდა ქიტესოვების კუთხე, სადაც დღესაც დევს მათი ორგანი. არიან აღნიშნული მუზეუმის საპატიო წევრები, ხალხური ხელოვნების ფესტივალების ლაურეატები. არაერთ ქართულ და უცხოურ ფილმებშია გაჟღერებული მათ მიერ ორგანზე შესრულებული მელოდიები. მათზე ფილმის გადაღებას აპირებდა რეჟისორი სერგო ფარაჯანოვი, რისი გაკეთებაც გარდაცვალების გამო აღარ დასცალდა. იაკობ ქიტესოვს უწოდებენ ძველი თბილისის მემატიანეს, თბილისის კოლორიტს, ორგნების დიდოსტატსა და ხელოვანს, ცოცხალ ადამიან-ლეგენდას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იაკობ ქიტესოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**იაკობ პეტერსი** (ლატვ. Jēkabs Peterss, დ. 1886 — გ. 3 მარტი, 1938) — ლატვიელი რევოლუციონერი, ჩეკა-ს მაღალჩინოსანი.

ბიოგრაფია
---------

1904 წლიდან ლატვიის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1905–1907 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. 1909 წლიდან მიდის ემიგრაციაში ჯერ ჰამბურგში, შემდეგ ლონდონში. 1910 წელს პოლიციელის მკვლელობის ბრალდებით დააპატიმრა ლონდონის პოლიციამ, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს. 1911 წელს მონაწილეობდა ლატვიელ ანარქისტ-ტერორისტთა და პოლიციელთა შორის მომხდარ სროლებში, რომლის ჩაქრობაც მხოლოდ დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის, უინსტონ ჩერჩილის, უშუალო ჩართულობით მოხერხდა. ტერორისტთა ჯგუფი განადგურდა, პეტერსი გაასამართლეს, თუმცა კვლავ მალევე გაათავისუფლეს. პირველი მსოფლიო ომის დროს იყო საზღვარგარეთული სოციალისტური ჯგუფების კომიტეტის წევრი, რომელსაც გიორგი ჩიჩერინი ხელმძღვანელობდა. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩამოდის რუსეთში და ეწევა აგიტაციას ჯარის ნაწილებში. იყო მე-12 წითელი არმიის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1917 წლის ოქტომბერში პეტროგრადის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი და პარტიის ცაკ-ის წევრია. ამზადებდა სამხედრო ნაწილებს ოქტომბრის რევოლუციის ორგანიზებისთვის. ჩეკა-ს შექმნის შემდეგ იყო მისი თავმჯდომარის, ფელიქს ძერჟინსკის მოადგილე და ამ ორგანოს პარტორგანიზაციის პირველი მდივანი. 1920–1922 წლებში რკპ(ბ) თურქესტანის ბიუროს ცენტრალური კომიტეტის, წევრი, ჩეკა-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი თურქესტანში და ტაშკენტის ჩეკა-ს უფროსი. თურქესტანში ხელმძღვანელობდა ოპერაციებს ენვერ-ფაშასა და ბასმაჩური მოძრაობის წინააღმდეგ. 1922 წლის თებერვლიდან ისევ მოსკოვშია, სადაც ჩეკა-ს აღმოსავლეთის განყოფილების უფროსად ინიშნება. 1929 წელს ათავისუფლებენ ჩეკა-ს კოლეგიის წევრობიდან. 1930–1934 წლებში მოსკოვის სახელმწიფო კონტროლის კომისიის თავმჯდომარეა. 1937 წლის 27 ნოემბერს აპატიმრებენ. დახვრიტეს 1938 წლის 3 მარტს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იაკობ პეტერსი***

* Biography of Peters (რუსული)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბუაჩიძე**. |

**თედორე (სოსო) მოსეს ძე ბუაჩიძე** (დ. 1900, დაბა ხარაგაული ― გ. 1937) — სამხედრო მოღვაწე, კომპარტიის წევრი 1917 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისში, შემდეგ ხონის საოსტატო სემინარიაში. 1918-1920 წლებში პარტიულ ორგანიზატორად მუშაობდა შორაპნისა და გორის მაზრებში, აქტიურად მონაწილეობდა სამხრეთ ოსეთში შეიარაღებული აჯანყების (1919 ოქტომბერი) მომზადებაში, რისთვისაც დააპატიმრეს. 1920 წელს ბაქოში გაასახლეს. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1921 წლის აპრილიდან მუშაობს პარტიის თელავის სამაზრო კომიტეტის პასუხისმგებელ მდივნად და საორგანიზაციო განყოფილების გამგედ. 1922 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო (ბათუმში, ქუთაისში, თბილისში, ბაქოსა და სხვა ქალაქებში). 1924-1928 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიაში, შემდეგ იყო ქართველ მსროლელთა დივიზიის სამხედრო კომისარი და პოლიტიკური განყოფილების უფროსი, ხოლო 1931 წლიდან - ფრუნზეს სახელობის მეორე ქართველ მსროლელთა დივიზიის მეთაური და სამხედრო კომისარი.

ბუაჩიძე იყო საკ. კპ (ბ) XVI და XVII ყრილობების დელეგატი, საქ. კპ (ბ) თბილისის საქალაქო კომიტეტის, საქ. კპ (ბ) ცკ-ისა და სსრკ ცაკის წევრი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით. რეპრერისებულია (მოკლეს დაკითხვის დროს); სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირებულია.

ლიტერატურა
----------

* *ივანიძე კ.* ქსე, ტ. 2, გვ. 547, თბ. 1977
* ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 487, თბ. 1997
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თევდორე**. |

**თევდორე**, *"კამარათა მწერალი"*, X საუკუნის ქართველი მხატვარ-მინიატიურისტი. 940 წელს მას დაუხატავს ე. წ. "ჯრუჭის პირველი ოთხთავის" კამარები და მინიატიურები (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1660). ხელნაწერის პირველ ფურცლებზე თევდორეს სახელი ორჯერაა მოხსენებული. კამარებთან ერთად თევდორემ დახატა 8 მინიატურა: 4 მახარებელი - მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე, აგრეთვე ღვთისმშობელი ყრმით, ბრმის განკურნება, ეშმაკეულის განკურნება, განრღვეულის განკურნება. თევდორე დახელოვნებული მხატვარი იყო. მისი მინიატიურები გამოირჩევა ოსტატობითა და არტისტიზმით. მიუხედავად შუა საუკუნეების მხატვრობის პირობითობისა, სხეულთა მოძრაობაში, რაკურსებში, სამოსლის ხაზებში იგრძნობა ცოცხალ ნატურაზე დაკვირვება, ელინისტური მხატვრობის ტრადიციების გამოძახილი. მინიატიურების კოლორიტი მუქია, თავშეკავებული. თევდორე ძირითადად იყენებს ყავისფერს, შინდისფერს, მოყავისფროს, მოლურჯო-ლილისფერს, ნაკლებად-ოქროსფერს, კარმინს, ყვითელს, მწვანეს. თევდორე X საუკუნის ერთადერთი მხატვარ-მინიატიურისტია, რომლის სახელი ჩვენთვის ცნობილია.

ლიტერატურა
----------

* *ბერიძე ვ.* ძველი ქართველი ოსტატები, თბ. 1967;
* *ბერიძე ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 632.
**თედორე თედორეს ძე რასკოლნიკოვი** (რუს. Фёдор Фёдорович Раскольников; დ. 9 თებერვალი [ძვ. სტ. 28 იანვარი], 1892 — გ. 12 სექტემბერი, 1939, ნიცა) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, დიპლომატი, ბოლშევიკი და რევოლუციონერი.

ბიოგრაფია
---------

რსდმპ წევრი 1910 წლიდან, ბოლშევიკი. 1912–1914 წლებში გაზეთების „ზვეზდასა" და „პრავდას" ლიტერატურული თანამშრომელი. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში გარდემარინების კლასების მსმენელი. იბრძოდა ბალტიის ზღვაზე. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კრონშტადტის ჯარისკაცთა საბჭოს თავმჯდომარე. ოქტომბრის რევოლუციის აქტიური მონაწილე. 1917 წლის ბოლოდან საზღვაო გენერალური შტაბის კომისარი, 1918 წლის გაზაფხულიდან სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისრის, ლევ ტროცკის, მოადგილე. 1918 წლის 23 აგვისტოდან ვოლგის სამხედრო ფლოტილიის სარდალი, 1918 წლის შემოდგომიდან რესპუბლიკის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1919 წლის 10 ივნისიდან ასტრახანი კასპიის ზღვის ფლოტილიის სარდალი, იმავე წლის ივლისიდან ვოლგა-კასპიის ზღვის ფლოტილიის სარდალი. 1920 წლის 28 აპრილს მონაწილეობდა ბაქოს ოკუპაციაში, ასევე ცარიცინის დაცვასა და ენზელის საზღვაო დესანტის ორგანიზებაში. 1920 წლის ივნისიდან 1921 წლის მარტამდე ბალტიის ფრონტის სარდალი. 1921 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 1921–1923 წლებში იყო რსფსრ-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი ავღანეთში, 1923–1930 წლებში ესტონეთში, 1930–1934 წლებში დანიაში, 1934–1938 წლებში ბულგარეთში. საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ უკან გამოწვევის მიუხედავად უარს ამბობს საბჭოთა კავშირში დაბრუნებაზე და საცხოვრებლად გადადის პარიზში. შერაცხეს ქვეყნის მოღალატედ და გამყიდველად. 1939 წლის 17 ივნისს სსრკ-ს უმაღლესი სასამართლოს კოლეგიამ სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა. გარდაიცვალა გაურკვეველ ვითარებაში ნიცაში 1939 წლის 12 სექტემბერს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თედორე რასკოლნიკოვი***

* Tales of Sub-Lieutenant Ilyin.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **თეძამი.** |



|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თეზამი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |


**თეზამი** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე არაგვის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს იალნოს ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1477 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 28 კმ, საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,25 მ³/წმ. დეკემბერში ჩნდება და თებერვალ-მარტამდეა ყინულნაპირისი. თეზამს იყენებენ სარწყავად. შესართავის სიმაღლე ზღვის დონიდან 518 მ სიმაღლეზეა.

მდინარე თეზამის მარჯვენა ნაპირზე სოფელ ცხვარიჭამიაში მდებარეობს VIII-IX საუკუნეების დარბაზული ტიპის ეკლესია ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი. მდინარე თეზმის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1180 მ სიმაღლეზე გაშენებულია სოფელი ცხვარიჭამია. მდინარე თეზმის ნაპირებზე გაშენებულია მრავალი დასახლებული პუნქტი: მათ შორის: ჯიღაურა, ახალსოფელი, არაშენდა, ბურიანი, გალავანი, ნავდარაანთკარი და სხვა.

სქოლიო
------

1. ↑  *აფხაზავა ი.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 650.
**ზემო ბირცხის წმინდა დემეტრეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სოხუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბირცხაში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. აგებულია XX საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია. ამ ადგილას ადრე იყო ძველი ეკლესია, რომელიც შემდეგ დანგრეულა და ამჟამად ჩანს მისი მხოლოდ საძირკვლის გადაადგილებული ფრაგმენტები. სამშენებლო მასალად გამოყენებული იყო კირქვა და დუღაბი. დღეს ძველი ეკლესიის საძირკველზე არის მოსახლეობის მიერ ახლად აშენებული დარბაზული ეკლესია, რომლის საკურთხეველიც ჩრდილო-აღმოსავლეთითაა მიმართული. დარბაზი გეგმაში კვადრატს უახლოვდება. შემოსასვლელი სამხრეთ-დასავლეთიდანაა, ხოლო გრძივ კედლებში, ერთმანეთის საპირისპიროდ თითო, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამიჯნულია ერთსაფეხურიანი მხრებით და მისი იატაკი დარბაზის იატაკზე ორი საფეხურითაა ამაღლებული. საკურთხევლის აბსიდი შებრტყელებულია. აფსიდის ცენტრში გაჭრილია მცირე არქიტრავული სარკმელი. იმის გამო, რომ რელიეფი სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ მკვეთრად დაქანებულია, ეკლესიას ამ მხარეს შედგმული აქვს რკინა-ბეტონის ხიმინჯები. ეკლესიის სახურავი ორქანობიანია, რომელიც მოწყობილია ხის კონსტრუქციაზე. ეკლესია გადახურულია შიფერით.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.

ლიტერატურა
----------

* *Воронов Ю. Н.* В мире архитектурных памятников Абхазии, М. 1978

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზემო ბირცხის წმინდა დემეტრეს ეკლესია
**IP** (*Internet Protocol* — ქსელთაშორისი ოქმი) — მარშრუტიზაცია ქსელური ოქმი, საფუძველი TCP/IP ოქმების სტეკი.

IP ოქმი (RFC 791) გამოიყენება ქსელის ერთი ჰოსტიდან მეორეზე მონაცემთა არასანდო (პაკეტებად დაყოფილად) გადაცემისთვის. ეს ნიშნავს, რომ ამ ოქმის დონეზე მონაცემთა დანიშნულებამდე უცვლელად მისვლის გარანტია არ არსებობს. პაკეტები შეიძლება თავდაპირველი თანმიმდევრობით არ მივიდნენ, დაზიანდნენ ან საერთოდ დაიკარგონ. საიმედოობის გარანტიას იძლევა ისეთი სატრანსპორტო ოქმი, როგორიცაა TCP, რომელიც IP-ს ტრანსპორტად იყენებს.

ინტერნეტში გამოიყენება მეოთხე ვერსიის IP, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც IPv4. ამ ვერსიის IP ოქმში, ქსელში არსებულ ყოველ წერტილს მიენიჭება IP მისამართი, რომელიც ოთხი ოქტეტისგან შედგება. ამგვარად ქვექსელებში კომპიუტერები ერთიანდებიან მისამართის საერთო პირველი ბიტებით. ამ პირველ ბიტებს ასევე ეწოდება ქვექსელის ნიღაბი.

IP პაკეტის სტრუქტურა
--------------------

  


| + | ბიტები 0–3 | 4–7 | 8–15 | 16–18 | 19–31 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 | ვერსია | თავსართის სიგრძე | სერვისის ტიპი (ToS) | ჯამური სიგრძე |
| 32 | იდენტიფიკატორი | დროშები | ფრაგმენტის გადახრა |
| 64 | ცხოვრების დრო (TTL) | ოქმი | თავსართის ჯამი |
| 96 | წყაროს მისამართი |
| 128 | დანიშნულების მისამართი |
| 160 | პარამეტრები |
| 160or192+ |  მონაცემები  |

ლოკალური ქსელების დიაპაზონები
-----------------------------

მომხმარებლის კომპიუტერის ინტერნეტში ჩართვის შემდეგ, IP მისამართი კომპიუტერს პროვაიდერის მიერ ენიჭება. ხოლო ლოკალური ქსელებისთვის გამოყოფილია IP მისამართთა შემდეგი დიაპაზონები:

* 192.168.0.1 — 192.168.255.254
* 172.16.0.1 — 172.31.255.254
* 10.0.0.1 — 10.255.255.254

კომპიუტერებს ასეთი მისამართებით ინტერნეტთან წვდომა შეუძლიათ პროქსი სერვერების ან NAT-ის მეშვეობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* RFC 791 — IP
* RFC 3330 — IPv4-ში მისამართთა სპეც დიაპაზონები.
**კამილავკა** (ბერძ. кαμιλαύκα,  καμηλαύκιον,  καλυμμαύχιον,  καλιμαυι) — მართლმადიდებლურ ეკლესიაში სამღვდელო სამოსის ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს ზემო ნაწილში ოდნავ გაფართოებული ცილინდრის ფორმის თავსაბურავს; იგი ჯილდოდ ეძლევათ მღვდლებს, არქიდიაკვნებსა და პროტოდიაკვნებს. კამილავკა სხვადასხვა ფერის რბილი ქსოვილისგანაა შეკერილი; იგი ძირითადად მეწამული ან იისფერია. სიმბოლურად კამილავკა აღნიშნავს ქრისტეს ეკლიან გვირგვინს.

ისტორია
-------

თავდაპირველად თურქული ფესკის მაგვარ ქუდებს ატარებდნენ ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში, როდესაც აქლემის ბეწვისაგან დამზადებულ თავსაბურავს იყენებდნენ სახის მზისაგან დასაცავად.

კამილავკას თავიდან ეძახდნენ სკიადის (ბერძ. σκιά — „ჩრდილი") და ატარებდნენ ბიზანტიის იმპერატორები და მისი ქვეშევრდომები. მალე აღნიშნული ტიპის ქუდის ტარება მზისგან დასაცავად ღვთისმსახურებმაც დაიწყეს, რომელმაც საბოლოოდ შეიძინა თავისი სპეციფიკური ფორმა. XV საუკუნიდან კამილავკის (სკიადიონი) გამოყენება დაიწყეს არამარტო მღვდლებმა არამედ დიაკვნებმაც. ამის გარდა მისი დამზადება დაიწყეს ძვირფასი მატერიისაგანაც. ელადის ეკლესიაში კამილავკა ეძლევა სასულიერო პირს მღვდლად კურთხევისთანავე და წარმოადგენს მის ყოველდღიური შესამოსელის ნაწილს.

რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიაში კამილავკის გამოყენება დაიწყეს XVII საუკუნის მეორე ნახევრიდან, რომლითაც იგეგმებოდა სკუფიის ჩანაცვლება. აღნიშნული სიახლეს ეკლესიათა ძველი ტრადიციების დამცველები პროტესტით შეხვდნენ. 1798 წელს კამილავკა შევდიდა საეკლესიო ჯილდოთა სიაში. რუსეთში შავი სამღვდელოება ატარებს შავ კამილავკას, მიტროპოლიტები — თეთრს, ხოლო თეთრი სამღვდელოება — იისფერს. კამილავკას რუსეთის ეკლესიაში ქალი მონაზვნებიც ატარებენ. 

შავი სამღვდელოება კუნკულს კამილავკაზე გადაკრულს ატარებს.

კამილავკას ღვთისმსახურები ატარებენ, როგორც ღვთისმსახურების ისე მის გარეთაც ყოველდღიურ ცხოვრებაში. 

ბერძნული კამილავკა რუსულისაგან იმით განსხვავდება, რომ ცილინდრის ზედა ნაწილზე აქვს ოდნავ დიდი დიამეტრის დისკო, რაც მას განსაკუთრებულ თავისებურებას ანიჭებს. ბალკანეთის (სერბული და ბულგარული) კამილავკები რუსულისაგან განსხვავდება სიმაღლითა და დიამეტრით.

საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში ქართველი სასულიერო პირები სურვილისდა მიხედვით იფარავენ როგორც ბერძნულ ისე რუსული სტილის კამილავკას.

* სასულიერო პირი ბერძნული კამილავკით
* სასულიერო პირი რუსული კამილავკით

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კუნკული/მანდილი
* სკუფია

ლიტერატურა
----------

* ბარბაქაძე ლია. ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის; თბილისი, 2013 წ.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მღვდელმსახურის შესამოსელი |
| --- |
|  |
| 
ანაფორა  · ბისონი  · გინგილა  · ენქერი  · კვართი  · კვერთხი  · კუნკულ-ბარტყული  · კამილავკა  · მანტია  · მიტრა  · ოლარი  · ომოფორი  · პანაღია  · საბუხარები  · საგვერდული  · სარტყელი  · სკუფია  · სტიქარი  · სქიმა  · ფილონი  · ჯვარი |  |

 |
**კაჟები**, ქვედა პალეოლითის (გვიანდელი აშელი და ადრინდელი მუსტიე) და ნეოლით-ენეოლითის ხანის ნაბინარ-სახელოსნო სოფელ სკინდორის ტერიტორიაზე (ჭიათურის მუნიციპალიტეტი). 

უშუალოდ კაჟის საბადოსთან (აქედან მოდის სახელწოდებაც) აღმოაჩინეს 1957 წელს. დაახლოებით 1 ჰა სახნავი მიწის ზედაპირზე მოპოვებულია პალეოლითის ხანის 2000-მდე ქვის ნივთი, მათ შორის დისკოიდალური, ერთფუძიანი და ორფუძიანი, აგრეთვე კუს ჯავშნის ფორმის ნუკლეუსები, მასიური კლექტონური და ლევალუაზური ანატკეცები, ლევალუაზური და არალევალუაზური ლამელები. აგრეთვე უხეში საჩეხი იარაღი, სახოკები, დანები და წვეტანები. ანატკეცების მნიშვნელოვანი ნაწილის ზურგი დაფარულია კაჭრის კანით, ნაწილს კი ეტყობა წინამორბედი ფირფიტების ატკეცის კვალი. აშელ-მუსტიეს ხანის ქვის იარაღი და ანატკეც-ლამელები დაფარულია მოთეთრო-მონაცრისფრო და მოვარდისფრო სქელი პატინით.

ნეოლით-ენეოლითის ხანის მასალიდან აღმოჩენილია ორმხრივ დამუშავებული კაჟის ნამგლისპირები, სხვადასხვა მოყვანილობის ისრისპირები და მათი ფრაგმენტები, ორმხრივ დამუშავებული მინიატიურული საჩეხი, მჭრელი და პიკისებური იარაღი, საფხეკ-სახოკები, სხვადასხვა ტიპის ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები და სხვა. კაჟების ქვის ნაწარმისათვის ნედლ მასალად გამოყენებულია ჭიათურის რაიონისათვის დამახასიათებელი თურონის იარუსის მონაცრისფრო და მოწითალო მაღალხარისხოვანი კაჟი. ნასახლარზე საძიებო თხრილმა კულტურული ფენების არსებობა არ დაადასტურა. როგორც ჩანს, ქვის მასალა მიწის ზედაპირზე მოხვდა ნიადაგის ლოკალური გადარეცხვისა და ფართობის ხშირი ხვნა-გადაბრუნების შედეგად. მასალა დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* *თუშაბრამიშვილი დ.* არქეოლოგიური დაზვერვები მდინარე ყვირილას ხეობასში, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე»,1962, ტ. 23 B;
* *თუშაბრამიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 390.
**იური კვალიაშვილი** (დ. 28 იანვარი, 1945, თბილისი) — ქართველი რენტგენოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი (1980). საქართველოს რენტგენოლოგთა საზოგადოების წევრი.

ბიოგრაფია
---------

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

ამავე წელს დაინიშნა ბედიანის ფსიქო–ნევროლოგიური საავადმყოფოს ფსიქო–ფტიზიატრიული განყოფილების გამგედ. 1970 წელს ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში მიიღო ექიმ–რენტგენოლოგის დიპლომი და მუშაობა დაიწყო კარდიოლოგიის ინსტიტუტში რენტგენოლოგიის განყოფილებაში, უმცროს, შემდეგ კი უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1988 წლიდან იყო ამავე განყოფილების გამგე. ავტორია 44 სამეცნიერო ნაშრომის, დამტკიცებული აქვს ერთი გამოგონება და 3 რაციონალური წინადადება. ხელმძღვანელობს სამეცნიერო მუშაობას ახალგაზრდა თანამშრომლებთან, ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ინტერნებთან. 1989 წელს იყო საქართველოს წითელი ჯვრის სამაშველო სამსახურის მთავარი ექიმი, მონაწილეობა აქვს მიღებული საქართველოს ფარგლებში ყველა ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორით გამოწვეულ საგანგებო სიტუაციებში. რენტგენოლოგი, მედიცინის მეცნიერებთა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — «Возможности рентгено функционального исследования сердца в постинфарктном периоде», დაიცვა 1980 წელს.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, გვ. 147, თბ. 2000.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იური კვალიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
2. ↑  რაციონალური წინადადება
3. ↑  50 დღე ტყვეობაში!
4. ↑  საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
ი. გრაბარი. „ჯუფური პორტრეტი ხახვისთავებით". 1914.
**იგორ ემანუილის ძე გრაბარი** (რუს. Игорь Эммануилович Грабарь; დ. 25 ივლისი, 1871, ბუდაპეშტი, — გ. 16 მაისი, 1960, მოსკოვი) — რუსი ფერმწერი და ხელოვნებათმცოდნე, ეთნიკური რუსინი; სსრკ სახალხო მხატვარი (1956), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის (1943) და სსრკ სამხატვრო აკადემიის (1947) ნამდვილი წევრი, სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1941).

დაიბადა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიიდან რუსეთში სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიასა (1894–96) და მიუნხენის ა. აჟბეს სკოლაში (1896–98). ბევრის მოგზაურობდა: მოინახულა ევროპა, ამერიკის შეერთებული შტატები, ეგვიპტე და თურქეთი. 1889-იდან მუშაობდა პეტერბურგში, 1903-იდან — მოსკოვში. იყო გაერთიანება „მირ ისკუსტვასა" და რუს მხატვართა კავშირის წევრი. მისი ფერწერული სტილია იმპრესიონისტ მხატვართა შემოქმედებას და ნეოიმპრესიონიზმისათვის დამახასიათებელ ფერწერულ ხერხებს ეფუძნებოდა. გრაბარის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით გამოიცა „რუსული ხელოვნების ისტორია" (ტ. 1–6, 1909–16). ხელოვნების შესწავლისას გრაბარი ეყრდნობოდა შედარებით მეთოდს. 1913–25 წლებში ხელმძღვანელობდა ტრეტიაკოვის გალერეას. იყო ხელოვნების ძეგლთა და სიძველეთა დაცვის, აგრეთვე მუზეუმთმცოდნეობისა და სარესტავრაციო საქმის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1941–42 წლებში ცხოვრობდა საქართველოში, თბილისში ეწეოდა აქტიურ შემოქმედებით მოღვაწეობას. შექმნა ქართველ ხელოვნების მოღვაწეთა — მედეა ჯაფარიძის (1942), ნატო ვაჩნაძის (1942), ალექსანდრა თოიძის (1942), მარინე იაშვილის (1942), ნიკოლოზ კანდელაკის (1943) — პორტრეტები (ყველა — საქართველოს ეროვნული მუზეუმი).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 133.
მითურ ურჩხულ ფაფნირთან მებრძოლი ზიგფრიდის ქანდაკება ბრემენში
**ზიგფრიდი**, ასევე **ზიგურდი**, **სიგურდი** (გერმ. Siegfried, Sigurd) — სხვადასხვა გერმანული თქმულებისა და ლეგენდის გმირი. ზიგფრიდის შესახებ მოგვითხრობს თქმულებები ნიბელუნგების შესახებ, მათ შორის ყველაზე ცნობილი — „სიმღერა ნიბელუნგებზე". ზიგფრიდის სახე გერმანულ თხზულებებში ყოველთვის დაკავშირებულია არაადამიანურ ძალასთან, დრაკონის მოკვლასთან, ზოგიერთ თხზულებაში ასევე დიდძალი განძის აღმოჩენასთან; ასევე ხშირად მოთხრობილია მისი მკვლელობის შესახებ ჰაგენის (სიმღერა ნიბელუნგებზე) ან გოტორმის (ჩრდილოეთში გავრცელებულ თხზულებებში) მიერ. მიუხედავად ამ საერთო ნიშნებისა, მისი ბიოგრაფია სხვადასხვა თხზულებებში, სადაც იგი გვხვდება, მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისაგან; მაგალითად, სხვადასხვაგან განსხვავებულადაა აღწერილი ზიგფრიდის წარმომავლობა, შემდგომი ცხოვრება, მისი მკვლელობის მიზეზი, მკვლელობის ადგილი, ასევე მის მიერ გამოყენებული მაგიური ნივთები.

ლიტერატურა
----------

* Volker Gallé (Hrsg.): Siegfried. Schmied und Drachentöter (= Nibelungenedition 1), im Auftrag des Nibelungenmuseums Worms, Worms 2005. ISBN 3-936118-31-0
* Mario Bauch: Wer waren die Nibelungen wirklich? Die historischen Hintergründe der germanischen Heldensagen. Berlin 2006. ISBN 3-938807-09-1
* \* Edgar Haimerl: *Sigurd – ein Held des Mittelalters: Eine textimmanente Interpretation der Jungsigurddichtung,* *Alvíssmál* 2 (1993): 81–104. (PDF-ფაილი; 372 კბ)
* Klaus Mai: *Siegfrieds Wappen und Heldentaten im Nibelungenlied. Legende oder geschichtliche Wirklichkeit?* Insingen 2010. ISBN 978-3-87947-118-8

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ზიგფრიდი"** ვიკისაწყობში.
* ლიტერატურა ზიგფრიდის შესახებ გერმანიის ნაციონალური ბიბლიოთეკის კატალოგში
**კესონი** (კორ. 개성시) — ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში. მდებარეობს ჰუანხე-პუქტოს პროვინციაში, ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ყოფილი განსაკუთრებული სტსტუსის მქონე ქალაქი ჩრდილოეთ კორეაში და კორეის დედაქალაქი კორიოს დინასტიის მმართველობის პერიოდში (919-1232 წწ.).

ისტორია
-------

არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დასტურდება, რომ კესონის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ნეოლითის პერიოდში. საუკუნეების განმავლობაში კესონი სხვადასხვა სახელმწიფოების მმართველობის ქვეშ იყო და სახელებიც ამისდამიხედვით ეცვლებოდა. კოგურიოს პერიოდში ეწოდებოდა ბუსოგაპი. 475 წელს კესონი შედიოდა პექჩეს შემადგენლობაში და მათ ხელში დარჩა დაახლოებით ერთი საუკუნის განმავლობაში. 555 წელს ძველი კესონი გახდა სილას სამეფოს შემადგენელი ნაწილი და ეწოდა სონგაკ-გუნი. 898 წელს კესონი დაიპყრო კუნ ემ, რომელიც იყო ტაებონგის სამეფოს დამაარსებელი. 919 წელს შევიდა კორიოს სამეფოს შემადგენლობაში და გახდა ეროვნული დედაქალაქი. 960 წელს მეფე გუანგიონგის მმართველობის პერიოდში ქალაქს ეწოდა გაიგიონგი, 995 წელს კი მეფე სეონიონგის მმართველობის პერიოდში ეწოდა გაესონგ-ბუ. 1010 წელს მეფე ჰიეონიონგის მმართველობის პირველ წელს, კორიო-კიდანის მეორე ომის პერიოდში ქალაქის ყველა შენობა დაიწვა. 

1392 წელს კორიოს დინასტია დაამხო ლი სონგემ და დაამყარა ჩოსონის დინასტიის ხელისუფლება, რომლებმაც 1394 წელს დედაქალაქი კესონიდან გადაიტანეს ჰანიანში (თანამედროვე სეული). 

კესონი გახდა კიონგიდოს პროვინციის შემადგენელი ნაწილი და ასე დარჩა თვით კორეის ომამდე. 1951 წელს კესონი, რომელიც შედიოდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში დაექვემდებარა ჩრდილოეთ კორეის კონტროლს და ჩამოყალიბდა კესონის რეგიონი. 1955 წელს კესონი გახდა პირდაპირი დაქვემდებარების ქალაქი. 2002 წელს ჩამოყალიბდა კესონის სამრეწველო რაიონი, როგორც ქალქის ნაწილი.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

კესონში დაცულია კორიოს მეფე მანვოლდეს სასახლის ნანგრევები. სასახლის მშენებლობა დაიწყო 918 წელს. დაანგრიეს 1361 წელს. კესონის დასავლეთით 11 კილომეტრში მდებარეობს მეფე კონმინის საფლავი. 1948 წელს კორეის გაყოფის შემდეგ შევიდა სამხრეთ კორეის შემადგენლობაში, როგორც 38-ე პარალელის ქვემოთ მდებარე ობიექტი.

2013 წელს კესონის კორიოს დინასტიის დროინდელი ისტორიული მონუმენტები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერმანული ვებსაიტი კესონის შესახებ

სქოლიო
------

1. ↑  Sites in Ukraine, the Iran and the Democratic People’s Republic of Korea inscribed on UNESCO’s World Heritage List

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩრდილოეთ კორეაში ჩრდილოეთ კორეის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კოგურიოს აკლდამების კომპლექსი  · კესონის ისტორიული მონუმენტები |

 |
**ვოლგოგრადის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** (რუს. Церковь Иоанна Предтечи) — პირველი მართლმადიდებლური ეკლესია ვოლგოგრადში (ძველ ცარიცინში). ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1589 წლის 2 ივლისს.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოგრადის ეპარქიას.

ისტორია
-------

იოანე ნათლისმცემლის ეკლსიის მშენებლობა ცარიცინში დაიწყეს 1589 წლის 2 ივლისს. ნაგებობა აშენებიდან 10 წლის შემდეგ დაიწვა, აღადგინეს 1615 წელს. 1664 წელს ეკლესია ქვისაგან ააშენეს და გახდა ცარიცინის პირველი ქვის ნაგებობა. სტეფანე რაზინის ჯარისკაცების მიერ 1670 წელს ცარიცინის აღების შემდეგაც მოქმედებდა. 1704 წელს ააშენეს იმ პერიოდისათვის ტიპური ახალი ტაძარი.

პეტრე I დიდი ესტუმრა ეკლესიას. 1722 წლის ბოლოს პეტრე I დიდის ბრძანებითბეკლესიას მიაშენეს ეგვტერი. ეკატერინე II-ის მეფობისას იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია გახდა სამრევლო.

მრევლთან საბჭოთა პერიოდში სიტუაცა საკმაოდ გამწვავდა. ეკლესიის ჭურჭელი 1922 წელს დაიტაცეს. 1932 წელს ტაძრიდან ჩამოხსნეს ზარები და ხატები, ხოლო 27 თებერვალს ტაძარი დახურეს. 1932 წლის 3 აპრილს ტაძარი ააფეთქეს. მის ადგილზე კი ააშენეს რესტორანი. სტალინგრადის ბრძოლის დროს მას იყენებდნენ გერმანელები.

XX საუკუნის 90-იან წლებში მიიღეს ეკლესის აღდგენის გადაწყვეტილება. 1995 წლის 10 სექტემბერს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი და საფუძველი ჩაუყარეს ეკლესიის მშენებლობას. ტაძარი გაიხსნა 2000 წელს. ახლად გახსნილ ტაძარში პირველი ლიტურგია აღავლინეს 2001 წლის აღდგომის დღესასწაულზე. ტაძრის წინამძღვრად ითვლება თავად ვოლგოგრადის მიტროპოლიტი გერმანე.

ტაძრის მოხატვის ესკიზები შექმნა რუსეთის ფედერაციის დამსახურებულმა მხატვარმა ანდრეი ვისტროპოვმა. ფერწერა არასოდეს არ განხორციელებულა, რადგან ბევრი ფიქრობს, რომ ფერწერა იქნება „სიახლე". ვისტროპოვმა უარყო მოხატვის რეალიზაცია.

ლიტერატურა
----------

* Ирина Мудрова. Великие монастыри. 100 святынь православия. — Litres, 2010. — 436 с. — ISBN 9785457041257.
* Александр Материкин. Храм Иоанна Предтечи: страницы истории города Царицына и его первой церкви. — Волгоградский ком-т по печати и информации, 1999. — 174 с. — (Храмы Царицына).
* Сергей Иванов, Василий Супрун. Храмы Царицына, Сталинграда, Волгограда. — Волгоградский гос. ин-т повышения квалификации, 2003. — 239 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт храма Иоанна Предтечи в Волгограде.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-15. ციტირების თარიღი: 2013-08-29.
**ზონკარის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზონკარში. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში. 

სოფლის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. ალაგ-ალაგ წყობა შევსებულია ფიქალით.
დარბაზული ეკლესია სწორკუთხა საკურთხევლით სრულდება. აღმოსავლეთი კედლის ცენტრში გაჭრილია შეისრულთაღოვანი სარკმელი. საკურთხევლის წინ ქვის კანკელის ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
ჩრდილო-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეებში მოთავსებული ტრომპების საშუალებით ნახევარსფერულ კონქზე ხდება გადასვლა. სარკმლის აქ-ეთ-იქით, ქვედა ნაწილში თაღოვანი ნიშებია.
სამი წყვილი სამსაფეხურიანი პილასტრებით გრძივი კედლები ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა - პილასტრების გვერდით საფეხურებს კედლის შეწყვილებული თაღები ეყრდნობა. თაღები, პილასტრები, ტრომპები და სარკმლის წირთხლები შირიმის ქვისაა.
ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის თაღოვანი სა-რკმლებით.
დარბაზში დგას დიდი ზომის ბუნის ქვა, რომელშიც მასიური ხის ჯვარია ჩას-მული. სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია, ხოლო დასავლეთისა, შიგნით თა-ღოვანი, გარედან არქიტრავული. სამხრეთ შესასვლელს დიდი ლუნეტი აქვს, რო-მელიც ამჟამად ამოშენებულია. კარი ნაოთხალია. დასავლეთი შესასვლელი ამოვ-სებულია მიწით.
ეკლესიის დასავლეთით და სამხრეთით შემორჩენილია მინაშენის ფრაგმენტები.
კამარა და კონქის დიდი ნაწილი ჩამოქცეულია. კედლები დაბზარულია. მიწის დონე საგრძნობლად აწეულია. ტერიტორია სავსეა ჩამონაშალი ქვებით, მათ შორ-ის მრავლად ყრია საპირე ქვა.

ლიტერატურა
----------

* შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 113-115
**ზონკარის კოშკიანი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზონკარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ძეგლი ნაგებია ყორექვით კირის ხსნარზე. კონსტრუქციული ნაწილები-სათვის გამოყენებულია შირიმის ქვა.
დარბაზული ეკლესია სწორკუთხა საკურთხევლით სრულდება, რომელიც დარ-ბაზისაგან მხრებითაა გამოყოფილი. კონქი გადადიოდა აღმოსავლეთის კუთხეებში შემორჩენილ ტრომპებზე. ჩრდილოეთით, ქვედა დიდი ტრომპის ზემოთ შემორჩენი-ლია ასევე ორი მცირე ტრომპი ერთ ჰორიზონტზე.
სარკმელი მორთულია შირიმის ქვით შიგნიდან.
კამარა შემაგრებული იყო ერთი თაღით, იგი ერთსაფეხურიან პილასტრებს ეყრ-დნობოდა, რომელიც პროფილირებული იმპოსტით არის დაგვირგვინებული. დასა-ვლეთ კედელზე მიდგმულ ნახევარპილასტრებს, ასევე ნახევარი თაღი ეყრდნობა. ჩრდილოეთ კედელზე შემორჩენილია კედლის თაღები, რომელიც კრონშტეინებს ეყრდნობოდა; დღეისათვის კრონშტეინები ჩამოვარდნილია.
აბსიდის სამხრეთით და ჩრდილოეთით თითო ოთხკუთხა ნიშაა. ჩრდილოეთით შემორჩენილია სატრიუმფო თაღისა და საბრჯენი თაღის ქვები, სამხრეთ-დასავლ-ეთ ნაწილში კი კედლის თაღის ფრაგმენტი.
დასავლეთი სარკმლის ოდნავ შეისრული თაღი შიგნიდან გამოყვანილია შირიმ-ის ქვით.
სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია; მის თავზე ლუნეტია.
დასავლეთ კედელზე სარკმლის ქვეშ არის მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშა.
კოშკის მხოლოდ სამი სართულია შემორჩენილი, მეოთხესი კი მცირე ფრაგმენ-ტი. სართულებს შორის გადახურვა კოჭებზე ყოფილა, რომელიც დღეს აღარ არ-სებობს. ამაზე მხოლოდ ბუდეები მიგვანიშნებს. შესასვლელი დასავლეთიდანაა მე-სამე სართულის დონეზე. მეორე სართულზე ერთი სარკმელია, სამხრეთით.
ეკლესიის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია; კონსტრუქციული ნაწილები დაზია-ნებულია; კოშკი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით.

ლიტერატურა
----------

* შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 115-117
**თამარ მიქაძე** (დ. 20 მაისი, 1959) — ქართველი მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

ბიოგრაფია
---------

1984 წლიდან 2007 წლამდე მუშაობდა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში, ახალი ქართული ლიტერატურის განყოფილებაში.
ამჟამად ილია ჭავჭავაძის კვლევის ცენტრის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელია; არის ჟურნალ ,,ანეულთან" არსებული ლიტერატურული გაერთიანების წევრი.

სხვადასხვა დროს იბეჭდებოდა ჟურნალებში: ,,ცისკარი", ,,ჩვენი მწერლობა", ,,ანეული", გაზეთებში ,,ლიტერატურული საქართველო", ,,კალმასობა" და სხვა.

2003 წ. გამომცემლობა ,,საარში" გამოიცა მისი მინიატურული პროზის კრებული: ,,სევდიანიდან მხიარულამდე".

2007 წ. გამომცემლობა ,,უნივერსალში" გამოიცა მისი სადისერტაციო ნაშრომი ,,იოსებ ბაქრაძის ცხოვრება და მოღვაწეობა".

2009 წ. გამოცემული ფოტოალბომის – დიმიტრი ყიფიანის ცხოვრება და მოღვაწეობა – პროექტის ავტორი და შემდგენელი.

2010 წ. გამოცემული ილია ჭავჭავაძის პერსონალური ენციკლოპედიის –,,სიტყვანი" რედაქციის წევრი.

2013 წ. დიმიტრი ყიფიანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესწავლისა და მისი პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის გადაეცა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის მედალი.

2014 წელს გამოსცა მინიატურული პროზის კრებული „ძალიან პატარა ქალაქში".

2016 წელს გამოცემული ალბომის ,,დიმიტრი ყიფიანი და მისი შთამომავალნი" შემდგენელი სოფიო ისაკაძესთან ერთად, აგრეთვე ფოტოალბომის გამოცემის პროექტის ავტორი.

2017 წელს გადაეცა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის პრემია.

დიმიტრი ყიფიანის მე-6 თაობის შთამომავალი.

ლიტერატურა
----------

* თამარ მიქაძე. ძალიან პატარა ქალაქში. გამომცემლობა ,,საარი", თბილისი, 2014 წ.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დიმიტრი ყიფიანი |
| --- |
|  |
| ოჯახი | 
ყიფიანები  · ნინო ჭილაშვილი (მეუღლე)  · ნიკოლოზ ყიფიანი (შვილი) · კონსტანტინე ყიფიანი (შვილი) · ელენე ყიფიანი (შვილი)  · ანტონ ლორთქიფანიძე (სიძე)  · ნინო ტატიშვილი (რძალი)  · ნინო ყიფიანი (შვილიშვილი)  · ბარბარე ყიფიანი (შვილიშვილი)  · ელისაბედ ყიფიანი (შვილიშვილი) |  |
|  |
| შთამომავლები | 
გურამ პატარაია  · გივი მიქაძე  · თამარ მიქაძე |
|  |
| ორგანიზაციები | 
თბილისის თვითმმართველობა  · ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება · სათავადაზნაურო ბანკი  · ტფილისის გუბერნიის თავადაზნაურობა  · ქუთაისის გუბერნიის თავადაზნაურობა |
|  |
| ქუჩები | 
დიმიტრი ყიფიანის ქუჩა (თბილისი)  · დიმიტრი ყიფიანის ქუჩა (ხაშური)  · დიმიტრი ყიფიანის ქუჩა (ქვიშხეთი) |
|  |
| საგანმანათლებლო | 
დიმიტრი ყიფიანის სკოლა-პანსიონი (ხაშური)  · დიმიტრი ყიფიანის სახელობის სკოლა ქვიშხეთში  · დიმიტრი ყიფიანის სახელობის მრავალპროფილიანი სკოლა-კოლეჯი (თბილისი) |
|  |
| მუზეუმები | 
ქვიშხეთის დიმიტრი ყიფიანის სახლ-მუზეუმი |
|  |
| ჯილდოები | 
დიმიტრი ყიფიანის სახელობის პრემია |
|  |
| ეკლესიები | 
ქვიშხეთის აღდგომის ეკლესია (ქვიშხეთი)  · წმიდა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის ტაძარი (თბილისი) |
|  |
| ბიოგრაფები | 
თამაზ ჯოლოგუა  · გურამ ყორანაშვილი |

 |
**თამარ ოქროპირიძე** (დ. 17 აპრილი, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1988 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა ფაკულტეტი.

1981-1983 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ტოპოგრაფიული ანატომიის და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის პრეპარატორი. 1988-1989 წლებში რესპუბლიკური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ექიმი. 1989-1994 წლებში თბილისის №3 სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმი. 1994-1995 წლებში თბილისის №9 სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმი. 1995-1997 წლებში სდასუს სტომატოლოგიური კლინიკის მთავარი ექიმი. 1997-2002 წლებში გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის სტომატოლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი. 2002 წლიდან საასწავლო უნივერსიტეტი გეომედის სტომატოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2004-2009 წებში თერაპიული სტომატოლოგიის სარეზიდენტო პროგრამის ლოკალური ხელმძღვანელი, 2010-2017 წლებში ამავე პროგრამის დირექტორი. 2013 წლიდან საქართველოს უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტის ინგლისურენოვანი პროგრამის თერაპიული სტომატოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი. მონაწილეობას ღებულობს სამეცნიერო საგრანტო პროექტებსა და საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმებში. არის აკრედიტებული უწყვეტი სამედიცინო განათლების პროგრამის კოორდინატორი სათაურით „ოსტეოპლასტიური მასალების გამოყენება პაროდონტოლოგიაში". 91 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათგან — 4 სახელმძღვანელო, 2 პატენტი, 3 საავტორო უფლება, რომელთაგან ერთი არის სასწავლო კომპიუტერული პროგრამა სტუდენტებისათვის თერაპიულ სტომატოლოგიაში, რეფერირებად ჟურნალებში დაბეჭდილია 42 სამეცნიერო ნაშრომი. 7 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი და 9 საკანდიდატო დისერტაციის ოპონირება, ექსპერტიზა, რეცენზირება.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პერიოდონტიტების მკურნალობა ლაზერის სხივების გამოყენებით", დაიცვა 1995 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ოსტეოგენეზის მასტიმულირებელი საშუალებებისა და პლაზმური თერაპიის გამოყენება პერიოდონტიტებისა და პაროდონტიტის კომპლექსურ მკურნალობაში და მათი თერაპიული ეფექტების მორფოფუნქციური კორელაცია", დაიცვა 2004 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ინოვაციური მიდგომა უმაღლესი სკოლის სასწავლო პროცესში: როგორ ვასწავლოთ უკეთ თერაპიული სტომატოლოგიის საფანტომო კურსი, თბილისი, 2012, გვ. 186
* თერაპიული სტომატოლოგია: სახელმძღვ. უმაღლ. სამედ. სასწ. სტუდენტ-სტომატოლოგთათვის და ამ პროფილის პრაქტიკოს-ექიმთათვის, თბილისი, 2001, გვ. 424

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 231

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამარ ოქროპირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ზესტაფონის კრება** 1892 წელს — მარქსისტულად განწყობილი ინტელიგენციის არალეგალური კრება. შედგა ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით 1892 წლის 25 დეკემბერს (ძველი სტილი) დაბა ზესტაფონში (ქუთაისის გუბერნია, შორაპნის მაზრა). კონსპირაციული მოსაზრებით კრებას საშობაო დღესასწაულის შეკრების ხასიათი მიეცა. ესწრებოდნენ: ეგნატე ნინოშვილი, მ. ცხაკაია, სილიბისტრო ჯიბლაძე, ნოე ჟორდანია, ი. კაკაბაძე, დ. კალანდარიშვილი, კარლო ჩხეიძე, ი. კვიცარიძე, არსენ წითლიძე, ისიდორე რამიშვილი, ე. ვაწაძე და რ. კალაძე.

კრებაზე განიხილეს ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციის შექმნის პროგრამის პროექტი, რომელიც ნოე ჟორდანიამ წარადგინა. იგი მკაცრად გააკრიტიკა და უარყო დამსწრეთა უმრავლესობამ, თუმცა კრების მონაწილენი ჯერ კიდევ გარკვევით არ იდგნენ სოციალ-დემოკრატთა პოზიციებზე, მათ გადაჭრით გამოთქვეს აზრი სოციალიზმის იდეების პროპაგანდის სასარგებლოდ. ზესტაფონის კრება გაგრძელდა 3 დღეს. მას არ მიუღია პროგრამა და რაიმე დადგენილება, მაგრამ სამაგიეროდ აქ საფუძველი ჩაეყარა საქართველოს პირველ მარქსისტულ, სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციას რომელსაც შემდეგში „მესამე დასი" ეწოდა.

ლიტერატურა
----------

* *გეგეშიძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 515.
* ამიერკავკასიის კომუნისტური ორგანიზაციების ისტორიის ნარკვევები, ნაწ. 1, თბ. 1971;
* საქართველოს კომუნისტური პარტიის ისტორიის ნარკვევები (1883-1970), თბ. 1971;
* *ცხაკაია მ.*, რუსეთის კომპარტიის არსებობის 25 წლისთავი (მოგონებები), «რევოლუციის მატიანე», 1923, № 2;
**ზენონ იყალთოელი** — VI საუკუნის შუა წლებში იყალთოში მოღვაწე ერთ-ერთი ათცამეტი ასურელი მამათაგანი, წმინდანი (ხს. დღე — 16(29) ოქტომბერი). დააარსა იყალთოს მონასტერი, დასაფლავებულია იქვე.

ცხოვრება
--------

ზენონ იყალთოელის ცხოვრების ამსახველმა წერილობითმა წყაროებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. გადმოცემით ცნობილია რომ ის იოანე ზედაზნელის მოწაფე იყო და მოღვაწეობდა ჯერ ზედაზნის, შემდეგ კი თავისსავე დაარსებულ იყალთოს მონასტერში. დასაფლავებულია იქვე, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის სახელობის ტაძარში. 

ზენონ იყალთოელის მოღვაწეობამ ხელი შეუწყო კახეთში ქრისტიანული ეკლესიის განმტკიცებას. მისი ცხოვრების აღმწერელი თხზულება შემონახული არ არის. ზენონ იყალთოელი იხსენიება ზედაზნელის ცხოვრებაში.

ხსენების დღე
------------

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია წმინდა ზენონ იყალთოელის ხსენების დღეს 29 ოქტომბერს [ძვ. სტ. 16 ოქტომბერი] აღნიშნავს.

ლიტერატურა
----------

* *ლომინაძე ბ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 514.
* ხ. რაქვიაშვილი, „ცამეტი ასურელი მამა და მათ მიერ დაარსებული მონასტერები", თბ. 2015, გვ. 155

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ასურელი მამები |
| --- |
|  |
| ასურელი მამები | 
* იოანე ზედაზნელი
* დავით გარეჯელი
* შიო მღვიმელი
* ანტონ მარტყოფელი
* იოსებ ალავერდელი
* აბიბოს ნეკრესელი
* ისიდორე სამთავნელი
* ისე წილკნელი
* მიქაელ ულუმბოელი
* პიროს ბრეთელი
* თადეოზ სტეფანწმინდელი
* ზენონ იყალთოელი
* სტეფანე ხირსელი
* *პიმენი*
* *ნათანე*
* *იოანე*
* *დოდო*
* *ლუკიანე*
* *ილია დიაკონი*
 |
|  |
| ეკლესია-მონასტრები | 
* ზედაზნის მონასტერი
* დავითგარეჯა
* შიომღვიმის მონასტერი
* მარტყოფის ღვთაების მონასტერი
* ალავერდი
* ნეკრესის მონასტერი
* სამთავისის ტაძარი
* წილკნის ტაძარი
* ულუმბის ღვთისმშობლის ეკლესია
* ბრეთის მამა პიროსის ეკლესია
* თეთრახევის მამების ეკლესია
* იყალთოს მონასტერი
* ხირსის მონასტერი
 |

 |
**ვეტო** (ლათ. veto — ვკრძალავ) — სახელმწიფო ორგანოს გადაწყვეტილების ძალაში შესვლის აკრძალვა საამისოდ უფლებამოსილი სხვა ორგანოს მიერ. ვეტოს აქვს ძალაუფლება შეაჩეროს ცვლილებები. შესაბამისად, ის იცავს სტატუს-კვოს. 

ვეტო წარმოიშვა რომაულ სახალხო ტრიბუნალებში (Tribunus plebis), რომელსაც ჰქონდა ძალაუფლება ერთპიროვნულად უარეყო რომის სენატის მიერ მიღებული კანონმდებლობა. ძველ რომში ვეტოს უფლება ჰქონდა რომის მაგისტრატს სხვა მაგისტრატების გადაწყვეტილებებზე. ფეოდალურ წყობაში მონარქის აბსოლუტური ვეტო საბოლოოდ აქარწყლებდა პარლამენტის მიერ მიღებულ კანონპროექტს. კაპიტალისტურ ქვეყნების უმრავლესობაში სახელმწიფოს მეთაურს შეუძლია ხელი არ მოაწეროს, ე. ი. ვეტო დაადოს საკანონმდებლო ორგანოს მიერ მიღებულ კანონპროექტს. მაშინ იგი, როგორც წესი, უბრუნდება ამ ორგანოს და, თუ ხელახლა განხილვის შემდეგ კვლავ მიიღეს, ძალაში შევა სახელმწიფოს მეთაურის სანქციის გარეშე. ასეთი ვეტო გადადებითია. 

ვეტო შესაძლოა იყოს დაუძლეველი, რისი მაგალითიცაა გაეროს უშიშროების საბჭო, რომლის მუდმივ წევრებს (ჩინეთი, საფრანგეთი, რუსეთი, გაერთიანებული სამეფო, აშშ) შეუძლიათ დაბლოკონ ნებისმიერი რეზოლუცია. ამავე დროს, ვეტო შესაძძლოა იყოს შეზღუდული, როგორც ესაა აშშ–ში საკანონმდებლო პროცესის სახით, სადაც საკანონმდებლო ორგანოს ორივე პალატას შეუძლია ხმათა ორი მესამედით დაძლიოს პრეზიდენტის ვეტო. 

ევროპის ბევრი საპარლამენტო რესპუბლიკა კანონმდებლობაში იყენებს შეზღუდულ საპრეზიდენტო ვეტოს. ამ ქვეყნებს შორისაა იტალია, პორტუგალია, ირლანდია, საფრანგეთი, ლატვია, ლიეტუვა, უკრაინა, უნგრეთი და საქართველო.

ლიტერატურა
----------

* *გ. ჟვანია*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 386.

სქოლიო
------

1. ↑  Spitzer, Robert J. (1988). *The presidential veto: touchstone of the American presidency*.  SUNY Press,   გვ. 1–2. ISBN 978-0-88706-802-7.
**ზურაბ არსოშვილი** (დ. 21 იანვარი, 1978, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

2005 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი და იურიდიულ-ფსიქოლოგიური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი.

2008-2009 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის". 2010–2011 წლებში — საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებული (გუბერნატორი) შიდა ქართლის მხარეში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს შსს-ში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში, ქ. თბილისის მერის მოადგილედ, ეროვნული გვარდიის დეპარტამენტში (უფროსი). ჰყავს მეუღლე და შვილი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ არსოშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ზურაბ არსოშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი (მოძველებული / არქივი / ახალი არქივი)
**ზურაბ ბალაშვილი** (დ. 17 დეკემბერი, 1981 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — 2008 წლის რუსეთ საქართველოს შეიარაღებული კონფლიქტის გმირი. სიკვდილის შემდეგ მიიღო მედალი მხედრული მამაცობისათვის.

ბიოგრაფია
---------

ზურაბ ბალაშვილი დაიბადა 1981 წლის 17 დეკემბერს სოფელ ნაფარეულში. 18 წლის ასაკში წავიდა ერთწლიან სავალდებულო სამხედრო სამსახურში. დაბრუნების შემდეგ 2 წელი მუშაობდა სახელმწიფო დაცვის სამსახურში. 2002 წელს, 4 წლიანი სამხედრო კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ, გახდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების სამხედრო. მსახურობდა ერაყში. დაბრუნების შემდეგ ერთ წელიწადში დაქორწინდა. 2008 წლის 9 აპრილს შეეძინა ქალიშვილი ლიკა.

2008 წლის 9 აგვისტო
-------------------

9 აგვისტოს სოფელ ნიქოზზე მიტანილი რუსული საავიაციო შეტევისას ზურაბ ბალაშვილს კასეტური ბომბის ანასხლეტი მოხვდა და სასიკვდილდ დაიჭრა. 21-ე ბატალიონში ის ერთადერთი დაღუპული იყო. მისი თანამებრძოლების თქმით, ზურას უკანასკნელი თხოვნა მის ოჯახზე ზრუნვა იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* gmirebi.ge დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.