**ნიურნბერგის ტრანსპორტის მუზეუმი** (გერმ. Verkehrsmuseum Nürnberg) - მდებარეობს ნიურნბერგში, გერმანია და მოიცავს გერმანიის სარკინიგზო კომპანიის (Deutsche Bahn) საკუთარ DB მუზეუმს და კომუნიკაციების მუზეუმს (Museum für Kommunikation). მას ასევე აქვს ორი სატელიტური მუზეუმი კობლენც-ლატცელში და ჰალეში. ნიურნბერგის ტრანსპორტის მუზეუმი არის ერთ -ერთი უძველესი ტექნიკური ისტორიის მუზეუმი ევროპაში.

2007 წლის თებერვალში DB მუზეუმის ოფიციალური სახელი გახდა გერმანიის სარკინიგზო კომპანიის მუზეუმი.

ისტორია
-------

დღევანდელი DB მუზეუმის წინამორბედი გაიხსნა 1899 წელს, როგორც სამეფო ბავარიის რკინიგზის მუზეუმი და ეს არის გერმანიის უძველესი რკინიგზის მუზეუმი. დღეს ეს არის კომპანიის მუზეუმი, რომელიც ეკუთვნის Deutsche Bahn- ს და სხვა საკითხებთან ერთად ასახავს რკინიგზის ისტორიას. ახლანდელი შენობა აშენდა 1925 წელს.

1996 წლის 1 ივლისს, სარკინიგზო კომპანიამ აიღო მუზეუმი გერმანიის ფედერალური სარკინიგზო კომპანიისგან სიმბოლურ ფასად. ამავე დროს დოქტორი იურგენ ფრანცკე, ნიურნბერგში ინდუსტრიული კულტურის მუზეუმის ხელმძღვანელი, დაინიშნა მუზეუმის ხელმძღვანელად.

გამოფენა
--------

ისტორიული სარკინიგზო მანქანების გამოფენებში შეხვდებით შემდეგ მნიშვნელოვან ექსპონატებს:

მეფე ლუდვიგის სამეფო მატარებელი
* სამეფო მატარებლის ნაწილები ბავარიის მეფის, ლუდვიგ II-თვის

* გამარტივებული ლოკომოტივი, 05 001

* TEE დიზელის რკინიგზა 1950 -იანი წლებიდან

* ორიგინალური ქვანახშირის ვაგონი 1829 წლიდან

* გერმანიაში უძველესი ორთქლის ლოკომოტივი. ჯერ კიდევ შენარჩუნებულია პირვანდელ მდგომარეობაში (აშენდა 1853 წელს)

* ბავარიის S 2/6 ექსპრეს მატარებლის ლოკომოტივი

* წითელი E 19 12 ექსპრეს მატარებლის ლოკომოტივი

ზოგიერთი ორიგინალური მანქანა არ არის თავად მუზეუმში, არამედ ვაგონის ფარდულში, რომელიც მდებარეობს მუზეუმის კუთვნილ ღია სივრცეში, ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს. მუზეუმი ასევე ფლობს მთელ რიგ ისტორიულ მანქანებს, რომელთა გამოყენება შესაძლებელია სპეციალური სარკინიგზო მომსახურებისთვის.

მუზეუმის კიდევ ერთი მიმზიდველობაა მისი 160, 1:10 მასშტაბის მოდელების კოლექცია, რომელიც იკავებს მუზეუმის 1000 კვადრატულ მეტრს. ეს მოდელები აშენებულია წლების განმავლობაში მე -19 საუკუნის ბოლოდან. პირველი გაკეთდა 1882 წელს სამეფო ბავარიის სახელმწიფო რკინიგზის შეგირდების მიერ.

მუზეუმი ასევე გთავაზობთ გასასვლელ გვირაბს, გადასასვლელს, სიგნალებს და წერტილებს, რომელთა მართვაც შესაძლებელია, მოდელები აღჭურვილი ხმით, შუქით და ტრენაჟორებით.

რკინიგზის მოდელი, რომელიც მოიცავს 80 მეტრის 2 ფართს, გამოიყენება სარკინიგზო პროტოტიპული ოპერაციების საჩვენებლად. მუზეუმის სამუშაო საათებში ხდება ათწუთიანი დემონსტრაცია საათობრივად, ან ყოველ ნახევარ საათში, სადაც აიხსნება რკინიგზის მუშაობის ძირითადი კონცეფციები. განლაგება, რომელიც აშენდა 1960-1970 წლებში, მუშაობს საკონტროლო პანელების გამოყენებით, სულ 5000 რელესთან ერთად.

მუზეუმის მთავარ შენობაში არის ბიბლიოთეკა, რომელსაც აქვს დაახლოებით 40,000 დასახელების წიგნი რკინიგზის საკითხებზე. ბიბლიოთეკის მონახულება შესაძლებელია სამუშაო დღეებში უფასოდ.

2005 წლის ხანძარი
-----------------

2005 წლის 17 ოქტომბრის საღამოს მუზეუმის მრგვალი შენობის დიდი ნაწილი მთლიანად დაიწვა. ვაგონის ფარდისგან განსხვავებით, ლოკომოტივის ფარდული არ იყო განთავსებული მუზეუმის უშუალო სიახლოვეს, არამედ მისგან ოთხი კილომეტრის მოშორებით ნიურნბერგის დასავლეთის ლოკომოტივის დეპოსთან გოსტენჰოფის გარეუბანში. სწორედ იქ იყო DB მუზეუმში სტაბილური საოპერაციო ლოკომოტივები.

ადლერის 1935 წლის ასლი, პირველი გერმანული რკინიგზის ლოკომოტივი, რომელიც მოძრაობდა ნიურნბერგსა და ფურტს შორის, ძლიერ დაზიანდა ხანძრის შედეგად. შეგირდებმა და გამოცდილმა სპეციალისტებმა ძრავა აღადგინეს ლოკომოტივში. ორწლიანი რეკონსტრუქციის შემდეგ ადლერი კიდევ ერთხელ იყო მზად კვლავ ჩაეტარებინა ოპერაციები და დაბრუნდა ნიურნბერგის სატრანსპორტო მუზეუმში 2007 წლის 23 ნოემბერს. ფედერალური მთავრობის დეპუტატებმა,კომპანიის მენეჯმენტის წევრებმა და ბავარიის მინისტრ – პრეზიდენტმა ბექშტაინმა მონაწილეობა მიიღეს აღდგენილი ადლერის პირველ მოგზაურობაში 2008 წლის 26 აპრილს. მუზეუმში ნაჩვენებია 1953 წლის შემდგომი, არაოპერაციული ასლი.

კობლენცის ფილიალი
-----------------

კობლენცის ოლქში არის გერმანიის სარკინიგზო კომპანიის მუზეუმი - მუზეუმის ფილიალი, რომელიც იტევს უამრავ მანქანას, მათ შორის რამდენიმე კლასის 103, 110 და 113, E 44 და E 16 ელექტრო ექსპრეს ლოკომოტივებს. დამატებით აღდგენილია პრუსიული T 3, ქარხნის ნომერი 499, რომელიც აშენდა მასჩინენფაბრიკ ქრისტიან ჰაგანსის მიერ 1903 წელს და ინახებოდა მემკვიდრეობის დაცვის მკაცრი წესების შესაბამისად. ათწლეულების განმავლობაში ის გამოიყენებოდა კიოლნის ზოოპარკის ბავშვთა სათამაშო პარკში. ამჟამად ნიურნბერგში დიდი ხანძრის შედეგად დაზიანებული ორთქლის ლოკომოტივის ორი ექსპონატიც აღდგენილია.

საკომუნიკაციო მუზეუმი
---------------------

სატრანსპორტო მუზეუმის საკომუნიკაციო მუზეუმი წარმოიშვა ბავარიის სამეფო საფოსტო მუზეუმიდან და ინტეგრირებული იქნა სატრანსპორტო მუზეუმში 1902 წელს. მასში ნაჩვენებია 500 წელზე მეტი ხნის საფოსტო და სატელეკომუნიკაციო მომსახურების ისტორია ბავარიაში შუა საუკუნეებიდან დღემდე. ძირითადი ასპექტები მოიცავს საფოსტო ტრანსპორტის განვითარებას, ტელეგრაფიას და ტელეფონს. ნაჩვენებია ორიგინალური მანქანები, როგორიცაა სატრანსპორტო საშუალებები და მოტორიზებული მანქანები, ასევე ტექნიკური აღჭურვილობა ძველმოდური ტელეპრინტერებიდან თანამედროვე საინფორმაციო თანამგზავრებამდე.

სივრცის ნაკლებობის გამო, რამდენიმე ისტორიული სარკინიგზო საფოსტო მანქანა მდებარეობს აუგსბურგის რკინიგზის პარკში.

ლიტერატურა
----------

* Werner Willhaus: *100 Jahre Verkehrsmuseum Nürnberg. Eine Legende feiert Geburtstag*. In: *Eisenbahn-Kurier*. Nr. 322/Jahrgang 33/1999. EK-Verlag GmbH, ISSN 0170-5288, S. 54–58.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Home page of the DB Museum in Nuremberg (in German)
* English home page დაარქივებული 2017-08-18 საიტზე Wayback Machine.
* Branch of the DB Museum in Koblenz
* Halle branch
* Home page of the Museum of Communications
* 49°26′44″ ჩ. გ. 11°04′28″ ა. გ.﻿ / ﻿49.44556° ჩ. გ. 11.07444° ა. გ.﻿ / 49.44556; 11.07444

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 2087778-X
* LCCN: n80050268
* VIAF: 142568793
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 142568793

 |

სქოლიო
------


1. ↑  *Kursbuch der deutschen Museums-Eisenbahnen 2008* (Handbook of German Museum Railways), Verlag Uhle und Kleimann, ISBN 978-3-928959-50-6, serial 252
2. ↑  DB Museum (German Railway Museum) Nuremberg online, official internet portal of the City of Nuremberg.
3. ↑  "Nürnberger Nachrichten vom 24.10.2007" Archived from the original on 2008-01-13. Retrieved 2008-07-13.
4. ↑  erhaltene Lokomotiven aus der Maschinenfabrik Christian Hagans