recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნოდარ კეკელიძე** (დ. 15 აპრილი, 1930, ჩოხატაური — გ. 24 დეკემბერი, 2019) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1961 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სხვადასხვა ლაბორატორიისა და კათედრის ხელმძღვანელად. 1984-1985 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ნაწილის გამგე. 1985-1993 წლებში პრორექტორი სა­ბუ­ნე­ბის­მეტყვე­ლო მეცნიერების დარგში. თანამშრომლობდა სო­ხუ­მის ილია ვეკუას ფიზიკა-ტექნიკის უნივერსიტეტთან, ფ. თავაძის სახელობის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტთან და სხვა სამეცნიერო ცენტრებთან. 2009 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნივთიერებათა კვლევის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. მისი კვლევის ძირითადი სფეროა ნახევარგამტარებისა და მყარი სხეულების ფიზიკა, ტექნოლოგია, ელექტრონიკა, მასალათმცოდნეობა, რადიაციული ფიზიკა, ფიზიკის მეთოდები ეკოლოგიაში. მის მიერ აღმოჩენილია მესრის ორმოდიანი რხევის მოვლენა InP-InAS მყარ ხსნარებში, რომლებიც გამოიყენება მიკრო და ოპტოელექტრონიკაში. მონაწილეობდა მრავალ საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმში. მიღებული აქვს სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის უმაღლესი ჯილდო — საპატიო სიგელით, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლებით (1975, 1976, 1985), ლაიფციგის გამოფენის ოქროს მე­და­ლი და დიპლომი (1977), საქართველოს უმაღლესი განათლების რესპუბლიკური პრემია (1983), საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის სამინისტროს პრემია (1996), საქართველოს პრეზიდენტის მადლობის წერილი (2000). არის 9 მონოგრაფიისა და 300-მდე სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1984).

ჯილდოები
--------

* 2013 — ღირსების ორდენი
* 2000 — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი
* 1999 — ღირსების ორდენი
* 1990 — პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია
* 1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1970 — მედალი "შრომითი მამაცობისთვის"

ბიბლიოგრაფია
------------

* ელექტრონების ძვრადობის დაბალტემპერატურული ანომალია კომპენსირებული გერმანიუმის და სილიციუმის მონოკრისტალებში, თბილისი, უნივერსალი, 2006, გვ. 87 ISBN 9994061801
* ფოტოელემენტები და მათი გამოყენება, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964, გვ. 32

ლიტერატურა
----------

* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ. IV. თბ. 2018, გვ. 616
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ. 2002, გვ. 345

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნოდარ კეკელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
*ჰეროინი სააფთიაქო შეფუთვაში* XIX საუკუნე
**ნარკოტიკი** — ქიმიური ნაერთი, რომელიც იწვევს კომას, გონებრივ სისუსტესა ან/და ტკივილის უგრძნობლობას. ტერმინს ჩვეულებრივ იყენებენ ოპიატებისა ან ოპიოიდების განსაზღვრებაში, რომლებიც ეკუთვნის ნარკოტიკული ანალგეტიკების ჯგუფს. მიჩნეულია, რომ პირველად ტერმინი „ναρκωτικός" — *ნარკოტიკი* ბერძენმა მკურნალმა — ჰიპოკრატემ გამოიყენა, კონკრეტულად კი იმის აღსანიშნავად, რომ იგი მიეკუთვნება წამლების იმ ჯგუფს, რომელიც იწვევს ტკივილის გაყუჩებასა ან/და დამბლას. ეს ტერმინი ასევე გამოიყენა ანტიკური პერიოდის გამოჩენილმა ექიმმა — გალენოსმა. ამ ნივთიერებების გაჩენას იგი უშუალოდ მანდრაგორის ფესვებსა და ყაყაჩოს თესლებს უკავშირებდა (იხ. ოპიუმი).

ამ შემთხვევაში ნარკოტიკებში ნაგულისხმევია ნივთიერებები, რომლებსაც არასამკურნალო მიზნით იყენებენ პრობლემების დასავიწყებლად, მოსადუნებლად, გუნება-განწყობის ასამაღლებლად და სიამოვნების განსაცდელად.

ზოგიერთი ნარკოტიკი ხსნის ტკივილს და ამაღლებს გუნება-განწყობას, მაგრამ ადამიანი მასზე დამოკიდებული ხდება. გამხსნელების შესუნთქვის შედეგი შეიძლება იყოს გაურკვეველი მეტყველება, მხედველობის გაბუნდოვნება და მოძრაობის კოორდინაციის დარღვევა. ამან აგრეთვე შეიძლება გამოუსწორებელი ზიანი მიაყენოს ტვინს, ღვიძლსა და თირკმელებს. ჰალუცინოგენები იწვევს ეიფორიას და ხსნის დაღლილობას, მაგრამ ამავე დროს შეიძლება გამოიწვიოს მანძილის განსაზღვრის ან ლოგიკური აზროვნების უნარის დაქვეითება, ხასიათის შეცვლა, მკვლელობის ან თვითმკვლელობის ჩადენის სურვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნარკოტიკი — ენციკლოპედიური ლექსიკონი
* Pharmer.org დაარქივებული 2016-10-27 საიტზე Wayback Machine.  A non-profit site providing detailed descriptions of most narcotic analgesics
* List of controlled substances დაარქივებული 2021-04-25 საიტზე Wayback Machine. , some of which are classified as "narcotics," in the U.S Controlled Substances Act (CSA). Not all of the classified ones are chemically narcotic, as described on the top of this page
**შმაგი ცხენის ქანდაკება** — მშენებარე კლდეში ნაკვეთი მონუმენტი სამხრეთ დაკოტაში, რომელსაც ცხენზე ამხედრებული ოგლალა ლაკოტას მეომრის ფორმა ექნება.

ისტორია
-------

1939 წელს სიუს ხალხმა მოიწვია ამერიკელი მოქანდაკე კორჩაკ ციოლკოვსკი თავისი ბელადის, შმაგი ცხენის ქანდაკების ასაგებად. 1948 წელს ციოლკოვსკი მუშაობას შეუდგა სამხრეთ დაკოტაში, შავ მთებში. ქანდაკების სიმაღლე 172 მეტრია, ხოლო სიგრძე — 195 მეტრი. ქანდაკების ასეთი დიდი ზომების გამო, ბელადის თავზე მუშაობისას საბაგირო გზა ააგეს, რომლითაც მოქანდაკეს შრომის იარაღებს აწვდიდნენ. ციოლკოვსკი 1982 წელს გარდაიცვალა, ქანდაკებაზე მუშაობა კი მისმა ოჯახმა განაგრძო. როგორც მოსალოდნელია ქანდაკების დასრულებას კიდევ მრავალი წელი დასჭირდება

დასრულების შემთხვევაში, მონუმენტი მსოფლიოში უდიდესი ქანდაკება იქნება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შმაგი ცხენის მემორიალის ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2010-09-20 საიტზე Wayback Machine. .



|  |  |
| --- | --- |
| ამერიკის შეერთებული შტატები | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
***„ტიფლისი"*** — ქართული მრავალეპიზოდიანი სატელევიზიო დრამა. სერიალის მოქმედება XIX საუკუნის საქართველოში ხდება. ბატონყმობის გადავარდნის შემდეგ თავადები გავლენების სფეროებს ინაწილებენ – ვაჭრობენ ადამიანებით, აკონტროლებენ სავაჭრო გზას და ატერორებენ ხალხს. მათ წინააღმდეგ ტყეში გავარდნილი ყაჩაღები მოქმედებენ. ეს დაპირისპირება ტიფლისში ინაცვლებს – ფანტასტიკურ ქალაქში, სადაც ირევიან მოგზაურები, ვაჭრები, აშუღები, ყარაჩოხელები, კინტოები და სხვადასხვა ჯურის ავაზაკები. 

სერიალი ჯიდიესის ეთერში პირველად 2014 წლის შემოდგომაზე გავიდა და დიდი გამოხმაურება და მოწონება დაიმსახურა. თითოეულ სერიას საშუალოდ 500000 ნახვა ჰქონდა. IMDB.COM-მა დაახლოებით 800 შეფასებიდან 9,1 ქულა დაუწერა. 2015 წელს გამოვიდა სერიალის მეორე სეზონი. ორივე სეზონის სერიების რაოდენობა 16-ს (7+9) შეადგენს. სერიალი ყურებადი იყო არა მხოლოდ საქართველოში არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. ემიგრანტების დიდი მოთხოვნა იყო, რომ სერიები განთავსებულიყო ინტერნეტსივრცეშიც, რათა მათთვისაც ყოფილიყო ხელმისაწვდომი.

გადაღება
--------

რეჟისორმა ლევან დაბრუნდაშვილმა და პროექტის სხვა მონაწილეებმა გადასაღებად ძველი თბილისის ქუჩები გამოიყენეს. სამშენებლო კომპანიამ DAGI - ააშენა ორბელიანების ორსართულიანი სახლი. ასევე გადაღებისთვის გამოიყენეს თბილისის მიმდებარე ტერიტორიები. სცენარის შექმნისთვის გამოიყენეს იმდროინდელი, ანუ მეცხრამეტეს ბოლოს და მეოცე საუკუნის დასაწყისის ლიტერატურა. სხვადასხვა გადასახლებული ადამიანების ჩანაწერები. მეორე სეზონისთვის თბილისისგან არც ისე შორს ტყეში აშენდა სოფელი, რომელიც ციმბირის გადასაღებად გამოიყენეს.

ეპიზოდები
---------

 მთავარი სტატია: ტიფლისი (ეპიზოდების სია).
ორივე სეზონის სერიების რაოდენობა 16-ს (7+9) შეადგენს. სერიის საშუალო ხანგრძლივობა 50წთ–დან 1სთ და 20 წუთამდე მერყეობს.

მუსიკა
------

სერიალის კომპოზიტორი ნიაზ დიასამიძეა. ფილმის მთავარი თემაა „ნამი ველს". სერიალის მუსიკა მალევე გახდა პოპულარული და მოთხოვნადი. დღეს მისი მოძიება ინტერნეტის საშუალებით შეიძლება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „ტიფლისი (ტელესერიალი)" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* კაცი, რომელსაც ქართველებმა აგინეს - ვინ დგას სერიალ "ტიფლისის" უკან
* GDSAdministration YouTube-ზე
* ტიფლისი (ტელესერიალი) Facebook-ზე
**ნიკოლოზ ადრიანეს ძე ბუკრეტოვი** (რუს. Никола́й Адриа́нович Букре́тов) (დ. 25 მარტი, 1876, თბილისი, — გ. 8 მაისი, 1930, ნიუ-იორკი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1916), წარმოშობით თბილისის გუბერნიის ებრაელთა თემიდან.

დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი, მოსკოვის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი, გენერალური შტაბის აკადემია I თანრიგით (1903). 1911–1914 წლებში ასწავლიდა თბილისის სამხედრო სასწავლებელში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში. 1916 წლიდან მეთაურობდა ყუბანის პლასტუნთა მე-2 ბრიგადას, 1917–1918 წლებში იყო ყუბანის ჯარების სარდალი და მთავრობის წევრი. 1918 წელს სამსახურიდან გადადგა. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს მოხალისეთა არმიის მიერ ყუბანის დაკავების შემდეგ, 1919 წელს ყუბანის რადამ ატამანად აირჩია. წითელი არმიის წინსვლასთან ერთად, 1920 წლის აპრილში ყუბანის კაზაკთა ჯარით სოჭისკენ დაიხია. საქართველოს ხელისუფლებამ უკანდახეულ კაზაკებს საზღვრის გადმოკვეთაზე უარი უთხრა. ყუბანელთა დიდი ნაწილი ბოლშევიკებს დანებდა, ხოლო ბუკრეტოვი ყუბანის რადის სხვა წევრებთან ერთად საქართველოში გაიქცა. აქედან ის ჯერ თურქეთში, შემდეგ კი ამერიკის შეერთებული შტატებში ემიგრირდა. დაჯილდოებული იყო სხვადახვა ჯილდოთი, მ. შ. წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით (1915).

ლიტერატურა
----------

* *გოგიტიძე მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. ?.
* Рутыч Н. Н. Биографический справочник высших чинов Добровольческой армии и Вооруженных Сил Юга России: Материалы к истории Белого движения. — М. 2002. — С. 69—70.
რიგში მდგარი ადამიანები პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტებით ხელში ინდოეთის 2014 წლის გენერალური არჩევნების დროს
**აქტიური საარჩევნო უფლება** (ასევე **ხმის მიცემის უფლება**) ― წარმომადგენლობით დემოკრატიასა და რეფერენდუმებში მოქალაქეების უფლება, რომ ამომრჩეველის სახით მისცენ ხმა. აქტიური საარჩევნო უფლება განსხვავდება პასიური საარჩევნო უფლებისგან, რომელიც ადამიანებს თანამდებობისთვის არჩევნებში მონაწილეობის უფლებას აძლევს. აქტიურ და პასიურ საარჩევნო უფლებებს ერთად სრულ საარჩევნო უფლებად მოიხსენიებენ.

აქტიური საარჩევნო უფლების საფუძველზე მოქალაქე ხმას აძლევს და ირჩევს მისთვის სასურველ კანდიდატურას სახელმწიფო ან თვითმმართველობის ორგანოში. საქართველოს კონსტიტუციის მიხედვით, რეფერენდუმში, სახელმწიფო ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობის უფლება საქართველოს ყველა მოქალაქეს 18 წლის ასაკიდან აქვს. არჩევნებსა და რეფერენდუმებში მონაწილეობის უფლება არ აქვთ იმ მოქალაქეებს, რომლებიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის სასჯელის აღსრულების დაწესებულებაში იმყოფებიან ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით მხარდაჭერის მიმღებად არიან ცნობილი და შესაბამის სტაციონარულ სამედიცინო დაწესებულებაში არიან მოთავსებული.

ზოგიერთ ქვეყანაში აქტიური საარჩევნო უფლება შეიძლება შეიზღუდოს ასაკისა და მოქალაქეობის სტატუსის მიხედვით. ზოგან უფრო მეტი შეზღუდვა მოქმედებს. დიდ ბრიტანეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში აქტიური საარჩევნო უფლება შეიძლება ჩამოერთვათ დამნაშავეებს. ზოგიერთ ქვეყანაში ბინადრობის უფლების მქონე არამოქალაქეებს აქვთ აქტიური საარჩევნო უფლება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***აქტიური საარჩევნო უფლება***

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***აქტიური საარჩევნო უფლება***

* A History of the Vote in Canada, Chief Electoral Officer of Canada, 2007.
* Suffrage in Canada
* Women's suffrage in Germany—19 January 1919—first suffrage (active and passive) for women in Germany

სქოლიო
------

1. ↑  Deprivation of the Right to Vote. Aceproject.org.
2. ↑  Gianoulis, Tina.  (2015) Women's Suffrage Movement. glbtq.
3. ↑  ზურაბიშვილი, დ. გობრონიძე, გ. (2011). სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი. თბილისი: საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურიდიული განათლების ხელშეწყობის ფონდი. გვ. 20.
4. ↑  საქართველოს კონსტიტუცია. საქართველოს პარლამენტის უწყებები, 31-33, 24.08.1995. კონსოლიდირებული ვერსია 2020. მუხლი 24.
**ანზორ ალექსანდრეს ძე გაბიანი** (დ. 12 ივნისი, 1935, თბილისი, — გ. 2016) — ქართველი სოციოლოგი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1974), პროფესორი (1981), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1990). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1960). იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი (1960-1969), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) გამოყენებითი სოციოლოგიის კათედრის დოცენტი (1969–1974). გაბიანი სამეცნიერო მუშაობის ძირითადი სფერო იყო დამნაშავეობის სოციოლოგია, ნარკომანიისა და ნარკოდანაშაულის პრობლემები. მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით თსუ-ში სოციოლოგიის კათედრასთან 1974 წელს შეიქმნა დამნაშავეობის სოცილოგიის სამეცნ.-კვლ. ლაბორატორია, რომლის ბაზაზეც 1992 წელს დაარსდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დამნაშავეთა წინააღმდეგ ბრძოლის პრობლემათა სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* დანაშაულობის მიზეზების შესახებ (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1969.
* ალკოჰოლიზმის სოციალური სახე (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1987.
* ქართულ-აფხაზური დაპირისპირების „საიდუმლო" (ავტორი). - თბილისი, 2005.
* ნარკოტიკული ქვესკნელი და მისი ბინადრები ანუ ნარკომანია და ნარკომანები (ავტორი). - თბილისი, შპს "ფავორიტი პრინტი", 2012.
* Наркотизм, Тб. 1977.
* Наркотизм вчера и сегодня, Тб. 1988.
* На краю пропасти: наркомания и наркоманы, М. 1990.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 520.
**იაკობ რაინეგსი** (გერმ. Jacob Reineggs), ნამდვილი სახელი და გვარი — *ქრისტიან რუდოლფ ელიხი* (Christian Rudolf Ehlich) (დ. 28 ნოემბერი, 1744, აისლებენი, გერმანია, — გ. 7 აპრილი, 1793, სანქტ-პეტერბურგი) — გერმანელი ავანტიურისტი, მოგზაური, ექიმი და დიპლომატი.

საქსონიაში დაბადებულმა რაინეგსმა ახალგაზრდობაში არაერთ სხვადასხვა პროფესიაში სცადა ბედი: ლაიფციგში დასტაქრობდა, ვენაში მსახიობობდა, უნგრეთში ექიმობდა და პოლონეთში ბუნებისმეტყველებით იყო დაკავებული. 1774 წელს ოსმალეთის გავლით თბილისში ჩამოვიდა და მრავალმხრივი განათლების წყალობით მალე მოიპოვა მეფე ერეკლე II-ის ნდობა. იცოდა რამდენიმე აღმოსავლური ენა, ისწავლა ქართულიც. ერეკლე მეფემ კარის ექიმად დანიშნა, გერმანულ ენას ასწავლიდა კათოლიკე პატრების სკოლაში. მან თბილისში გახსნა სამედიცინო სასწავლებელი და ე. წ. საბატონიშვილო სკოლა. ქართველ სამხედროებს ასწავლიდა საარტილერიო საქმეს და დავით და ალექსანდრე ბატონიშვილების ერთ-ერთი მასწავლებელიც იყო. დიდ დროს უთმობდა სამთამადნო საქმეს, ხელმძღვანელობდა სტამბას (ვენიდან გამოიწერა სასტამბო მანქანა) და სხვ. 

საქართველოს საქმეებში კარგად ჩახედული რაინეგსით დაინტერესდა გრიგოლ პოტიომკინი, რომელმაც ის თავისთან გაიწვია და მისი ნდობით აღჭურვილი პირი გახდა. 1782 წელს რაინეგსი საგანგებო დავალებით ჩამოვიდა საქართველოში ერეკლესა და იმერეთის მეფე სოლომონის კარზე, რათა ისინი რუსეთის მხარეზე გადაებირებინა. როგორც რუსეთის რეზიდენტმა, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მოლაპარაკებებში, რომლებიც წინ უძღოდა გეორგიევსკის ტრაქტატის დადებას 1783 წელს. სიცოცხლის ბოლო წლებში პეტერბურგში ცხოვრობდა, ჰქონდა კოლეგიის მრჩევლის ჩინი, იყო მედიცინის კოლეგიის მდივანი. არჩეული იყო გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის (1786) და გერმანიის საბუნებისმეტყველო აკადემიის „ლეოპოლდინის" (1792) წევრად. გარდაიცვალა პეტერბურგში 1793 წელს.

რაინეგსის ნაშრომს „კავკასიის ისტორიულ-ტოპოგრაფიული აღწერა" დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორც საქართველოსა და კავკასიის ისტორიის წყაროს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Reineggs, J.: Allgemeine historisch-topographische Beschreibung des Kaukasus. T. 1. Aus dessen nachgelassenen Papieren gesammelt u. hrsg. v. F. E. Schröder. Gotha; Sankt Petersburg: Gerstenberg & Dittmar 1796.
* Reineggs, J.: Allgemeine historisch-topographische Beschreibung des Kaukasus. T. 2. Aus dessen nachgelassenen Papieren gesammelt u. hrsg. v. F. E. Schröder. Hildesheim, Sankt Petersburg: Gerstenberg & Dittmar 1797.
* მოგზაურობა საქართველოში = Reise in Georgien / იაკობ რაინეგსი; მთარგ.:გია გელაშვილი. თბილისი : არტანუჯი , 2002.

ლიტერატურა
----------

* გერმანელი დოკტორ იაკობ რეინგესი მეფე ერეკლეს კარზედ რუსთაგან კომისრათ და მინისტრათ დანიშნული საქართველოში / ზ. ჭიჭინაძისა. ტფილისი, 1920.
* იაკობ რეინეგსი საქართველოში / დალილა ბედიანიძე // ლიტერატურა და ხელოვნება. - თბილისი, 1991. - N4. - გვ.203-240.
* Heinrich Schipperges: Jacob Reineggs (1744-1794): Arzt, Orientalist und Abenteurer. In: Wilhelm Hoenerbach (Hrsg.): Der Orient in der Forschung: Festschrift für Otto Spies zum 5. April 1966. Harrassowitz, Wiesbaden 1967, S. 586–597.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იაკობ რაინეგსი — უცხოელები თბილისის შესახებ.
**ბერკნერი** — მაღალი, სრულიად ყინულით გარშემორტყმული და დაფარული კუნძული ანტარქტიდაში, ამ კუნძულის სიგრძე შეადგენს 320 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 135 კილომეტრს, რომელიც დევს მყარ საფუძველზე — უედელის ზღვის წყალქვეშა ამაღლებაზე. კუნძულის მაქსიმალური სიმაღლე შეადგენს 869 მეტრს (სხვა მონაცემებით 975 მეტრს).

გეოგრაფია
---------

მისი ფართობი შეადგენს 43 873,1 კმ²-ს. ეს კუნძული ფართობით მეორეა მთელს ანტარქტიდაზე, მას მხოლოდ ალექსანდრე პირველის კუნძული უსწრებს. ამ ტერიტორიის დიდ ნაწილზე პრეტენზიას აცხადებს არგენტინა და შედის არგენტინის ანტარქტიკაში, ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილზე პრეტენზიას აცხადებენ დიდი ბრიტანეთი და ჩილე, რის გამოც ეს ტერიტორიები შესაბამისად მიეკუთვნებიან ბრიტანეთის ანტარქტიდულ ტერიტორიას და ჩილეს ანტარქტიდულ ტერიტორიას. ბეკნერი არის ყველაზე სამხრეთული კუნძული მთელ დედამიწაზე, თუმცა ზოგჯერ ამას ზოგჯერ მიაწერენ როსის კუნძულს. მიუხედავად ამისა, როსის კუნძულისაგან განსხვავებით, ბერკნერამდე ზღვით მისვლა შეუძლებელია, რადგანაც ის მთლიანად შემოფარგლულია შელფური მყინვარებით. კუნძულის ყველაზე ჩრდილოეთი წერტილი მდებარეობს სულ 17 კმ-ში ღია ზღვიდან.

ბერკნერის კუნძულზე გადის საზღვარი აღმოსავლეთით მდებარე ფილხნერის შელფურ მყინვარსა და დასავლეთით მდებარე რონეს შელფურ მყინვარს შორის. კუნძულზე ორი გუმბათისმსგავსი ამონაწევია, *რეინვარტჰოჰი* ჩრდილოეთით (698 მეტრი), 78°19′ ს. გ. 46°20′ დ. გ.﻿ / ﻿78.317° ს. გ. 46.333° დ. გ.﻿ / -78.317; -46.333, და *ტისენჰოჰი* სამხრეთით (869 მეტრი), 79°34′ ს. გ. 45°42′ დ. გ.﻿ / ﻿79.567° ს. გ. 45.700° დ. გ.﻿ / -79.567; -45.700. აღმოსავლეთის მხარეს ასევე არსებობს სამი უბე: ჩრდილოეთით მაკარტნის უბე, შუაში რობერტსის უბე და სამხრეთით სპილჰაუსი. კიდევ ერთი გულდის უბე მდებარეობს ჩრდილოეთ მხარეს. ბერკნერის კუნძული მატერიკიდან დაშორებულია დაახლოებით 150 კმ-ით.

ისტორია
-------

ბერკნერის კუნძული აღმოაჩინა ამერიკული ექსპედიციის მონაწილეებმა საერთაშორისო გეოფიზიკური წლის პროგრამის ფარგლებში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კაპიტანი ფინ რონე, რომელმაც 1957 წლის ოქტომბერში შეასრულა რეკოგნოსცირების ფრენა ელსუორტის ბაზიდან სამხრეთ-დასავლეთით და აღმოაჩინა ყინულით მთლიანად დაფარული მნიშვნელოვანი გუმბათისმსგავსი ამონაწევი.

1990 წლიდან ბერკნერის კუნძული გახდა გამგზავრების წერტილი მთელი რიგი ხანგრძლივი პოლარული ექსპედიციებისათვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Antarctica Detail დაარქივებული 2020-04-30 საიტზე Wayback Machine.
**ილია რურუა** (დ. 1923, ორქა — გ. 1997) — ქართველი მწერალი და სცენარისტი. საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრი, პუბლიცისტიკის სექციის ბიუროს თავმჯდომარე. თბილისისა და ბათუმის საქალაქო საბჭოების დეპუტატი.

დაიბადა 193 წელს დღევანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორქაში. 1943 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა: გაზეთ „საბჭოთა აჭარისა" და საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის განყოფილების პასუხისმგებელ მდივნად, აჭარის კულტურის მინისტრის მოადგილედ, საქართველოს ტელევიზიის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მაუწყებლობის რედაქციის მთავარ რედაქტორად, საქართველოს წიგნის პალატის დირექტორად, საქართველოს ტელეფილმების სტუდიის მთავარ რედაქტორად და დირექტორად, საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული რელიგიის საქმეთა საბჭოს რწმუნებულის მოადგილედ; 

1944 წელს გაზეთ „საბჭოთა აჭარაში" გამოქვეყნდა მისი პირველი მოთხრობა „ერთ წყნარ საღამოს". იგი ავტორია პროზაული კრებულებისა: „როცა ცხოვრებას შეიტყობ", „პირველი ხილვა", „წმინდა ალაგი", „მზის ყურე", „მწვანე კორდი", „ფიორდების ტყვე", „ზარდახშაში მთვლემარე ლომი". მისი მოთხრობები სხვადასხვა ლიტერატურულ კონკურსზე აღინიშნა პრემიებით. მრავალი მათგანი თარგმნილია უცხო ენებზე.

ილია რურუას კინოსცენარების მიხედვით გადაღებულია სრულმეტრაჟიანი მხატვრულ-დოკუმენტური ფილმები: „რუსთაველის ნაკვალევზე", „პალესტინის სიძველეთა საიდუმლოებანი", „მოლანდება", „ვინც ქარს სთესავს".

ბიბლიოგრაფია
------------
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გიორგაძე**. |

**თენგიზ შალვას ძე გიორგაძე** (დ. 1 აპრილი, 1925, თბილისი — გ. 20 თებერვალი, 2012) — ქართველი მოჭადრაკე, საერთაშორისო არბიტრი (1972), საჭადრაკო მიმომხილველი, ლიტერატორი და ისტორიკოსი. საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1976), საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1981), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (2002). ეროვნული ოსტატი (1994), პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (2004), პროფესორი (2005).

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა თსუ. თბილისის ჩემპიონი (1953), სსრკ საპატიო მსაჯი (1985), მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადის მსაჯი (1994, 1996, 1998), 1948 წლიდან საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდიუმის წევრი (1948–2000), სსრკ ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდიუმის წევრი (1972–1975), გაზეთ „ლელოს" ჭადრაკის განყოფილების გამგე (1950-1984), საჭადრაკო გაზეთ „მერანის" პირველი რედაქტორი (1984-1987), ყოველთვიური ჟურნალ „ჭადრაკის სამყაროს" მთ. რედაქტორი (1997–2000), საქტელეჭადრაკის ჟურნალის „სამორინეს" წამყვანი და ავტორი (1968–1996), საქართველოს ფიზაღზრდისა და სპორტის აკადემიაში ჭადრაკის სპეციალიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1977) და პედაგოგი. გამოცემული აქვს 50-მდე წიგნი, მათ შორის: „ქართული ჭადრაკის მატიანე" (სამტომეული, 1995, 1997, 2000), მონოგრაფიები: „თამაშობს ანდრია დადიანი" (1972), „ცხოვრება ვიქტორ გოგლიძისა" (1985), „ჩვენი ნონა" (1992), „ჭადრაკის ანბანი" (1965, 1974, 1983, 1999), 10 წიგნი, მიძღვნილი ქალთა მსოფლიო პირველობის მატჩებისადმი (1963–1989) და სხვ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1996), საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციისა (1999) და სეოკის პრემიებით.

ლიტერატურა
----------

* *გურგენიძე დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 14.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამაზ გიორგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვაჟა ალექსანდრეს ძე გვახარია** (დ. 22 მარტი, 1925, თბილისი, — გ. 25 ივლისი, 1991, იქვე) — ქართველი მუსიკათმცოდნე, ფილოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერების დოქტორი (1968), პროფესორი (1969). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი 1947 წელს და თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიის მუსიკათმცოდნეობის ფაკულტეტი 1949 წელს. 1952 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას. ქართული მუსიკის შესახებ საჯარო ლექციებს კითხულობდა მოსკოვის, ლენინგრადის, ხარკოვის, ბაქოს, ბერლინის, ლაიფციგის, ჰალეს უმაღლეს სასწავლებლებში. 1985–1991 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ძველი აღმოსავლური ენების განყოფილების გამგე. 1967 წელს გახდა ჰენდელის საერთაშორისო პრემიის ლაურეატი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ბასკური ხალხური სიმღერები (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1983.
* ზმნა და სახელი ურარტულში (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1982.
* ქართული მუსიკის მშვენება : ზაქარია ფალიაშვილის ცხოვრება (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1971.
* რიჰარდ ვაგნერი : გამოჩენილ ადამიანთა ცხოვრება N 32 (ავტორი). - თბილისი, ნაკადული, 1966.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 606.
**დემეტრე** (გ. 1455 წ.) — ბაგრატიონთა დინასტიის დავით ნარინის შტოს ჩამომავალი. იმერეთის ერისთავი შუალედებით, 1401 წლიდან 1455 წლამდე.

დემეტრე იყო იმერეთის მეფის ალექსანდრე I-ის (გ. 1389 წ.) და მისი მეუღლის ანა ორბელის ვაჟი. მამამისი ალექსადრე განუდგა საქართველოს სამეფოს 1387 წელს თემურის შემოსევების დროს. მას შემდეგ რაც 1392 წელს მისი ბიძა, მეფე გიორგი I მოკლეს, დემეტრე მეორე ბიძამ კონსტანტინემ წაიყვანა კავკასიის მთებში. იმერეთში დაბრუნება შეძლეს 1396 წელს, როცა კონსტანტინე მეფედ გამოცხადდა. 1401 წელს კონსტანტინე უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტი ახალგაზრდა დემეტრეს დაუტოვა. მაგრამ მის ტახტზე ასვლას ხელი შეუშალა საქართველოს მეფემ გიორგი VII-მ, რომელიც რაკი ამ დროს თავისუფალი იყო თემურლენგთან გაჭიანურებული ომებისგან, იმერეთში გადავიდა ქვეყნის ერთიანობის აღსადგენად. მეგრელმა დადიანებმა და სხვა ლიხთიმერელმა დიდებულებმა შეიპყრეს დემეტრე და გადასცეს გიორგის, რომელიც პატივით მოეპყრო მას და ქართლში, სომხითში უსაფრთხო თავშესაფარში გაგზავნა. საქართველოს მეფემ, ალექსანდრე I-მა ცოლად შეირთო დემეტრეს და თამარი (გ. 1415 წელს) და დემეტრე დანიშნა იმერეთში ვასალ ერისთავად. დემეტრე საქართველოს გვირგვინისადმი ბოლომდე ერთგული დარჩა და გარდაიცვალა 1455 წელს. დარჩა ქალიშვილი - გულაშარი.

უარყოფილია ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობა, რომ ბაგრატ VI (იმერეთის მეფეთა შემდგომი დინასტიის ფუძემდებელი) დემეტრეს ვაჟი იყო. ვახუშტის ვერსია გაიზიარა მარი ბროსემ მე-19 საუკუნეში და ვერსია დამკვიდრებული იყო მე-20 საუკუნემდე. ის უარყო რამდენიმე მკვლევარმა, ხოლო კირილ თუმანოვმა საბოლოოდ გაარკვია, რომ ბაგრატი საქართველოს მეფის კონსტანტინე I-ის შვილიშვილი იყო.

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დემეტრე (იმერეთის ერისთავი)***

1. ↑  Bagrationi Vakhushti (1975). *ru:История Царства Грузинского* (რუსული). Tbilisi:  Nakashidze, N.T. Metsniereba,   გვ. 42.
2. ↑  Toumanoff, Cyril (1949–51). "The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia". *Traditio*. **7**: 190–197
**ნარტას ლაგუნა** (ალბ. Laguna e Nartës ) — ადრიატიკის ზღვის ლაგუნა ხმელთაშუა ზღვაზე ალბანეთის ცენტრალურ სანაპიროზე. ნარტას ლაგუნა ვრცელდება ფლორას ყურის ჩრდილოეთით ოტრანტოს სრუტის აღმოსავლეთ სანაპიროზე და ზღვიდან გამოყოფილია ვიწრო სანაპირო ზოლით, რომელიც შედგება ალუვიური დიუნისგან. მისი ფართობია 41.8მ² მაქსიმალური სიღრმით კი 1.5მეტრი ფუტი.

იგი მდებარეობს Vjosa Wild River ეროვნული პარკის საზღვრებზე და აღიარებულია საერთაშორისო ფრინველთა და მცენარეთა ზონად. 2020 წლის მაისის მონაცემებით, მასში 3000 ფლამინგო ცხოვრობს.  იგი წარმოიქმნება მდინარე ვიოსას მყარი დინების დაგროვებით, რომელიც სათავეს იღებს პინდუსის მთებში ალბანეთისა და საბერძნეთის საზღვარის შუაში. 

ლაგუნას დაარქვეს სოფელ ნარტეს სახელი, რომელიც მდებარეობს ლაგუნის სამხრეთ სანაპიროზე. ლაგუნიში არის ორი კუნძული, რომლისგანაც ყველაზე დიდი ზვრნეცის კუნძულია. ხის საფეხმავლო ხიდი აკავშირებს მატერიკს კუნძულთან, სადაც მდებარეობს მე-VII საუკუნის მონასტერი. ლაგუნაზე მინიმუმ 34 800 გამოზამთრებელად წასული ფრინველის დათვლაა შესაძლებელი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალბანეთის გეოგრაფია
* ალბანეთის დაცული ტერიტორიები

სქოლიო
------

1. ↑  Hektor Pustina (May 12, 2020). „Flamingos flock to Albania lagoon amid coronavirus". Associated Press.
2. ↑  N.Pano, Pasuritë ujore të Shqipërisë.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გველესიანი**. |

**ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე გველესიანი** (დ. 5 სექტემბერი, 1857 — გ. 1920 წლის შემდეგ) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1917).

სამხედრო სამსახურში იყო 1875 წლიდან. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878). დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი, საიდანაც 1878 წელს ჩაირიცხა ერევნის ლაიბ-გრენადერთა მე-13 პოლკში. 1894 წლიდან გველესიანი იყო ზაქათალის ოკრუგის კახის რაიონის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, 1898 წლიდან — ზაქათალის ოკრუგის უფროსის უმცროსი თანაშემწის მოვალეობის შემსრულებელი, 1902 წლიდან — ზაქათალის ოკრუგის უფროსის უფროსი თანაშემწის მოვალეობის შემსრულებელი. 1905 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის, 1909 წელს — პოლკოვნიკის წოდება. 1906-1915 წლებში მსახურობდა ანდის ოკრუგის უფროსად. I მსოფლიო ომის დროს, 1915-1917 წლებში, იყო კავკასიის არმიის სამხედრო კომუნიკაციების სამმართველოს საეტაპო-სატრანსპორტო განყოფილების უფროსი. 1917 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. 1918 წლიდან მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში (საეტაპო-სატრანსპორტო განყოფილების უფროსი). დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1906), წმ. ანას II (1912), წმ. ვლადიმერის IV (1913) და III (1914) ხარისხის ორდენებით. მიღებული ჰქონდა იმპერატორის მადლობა საომარი მოქმედებების დროს წარჩინებული სამსახურისთვის (1916). ცოლად ჰყავდა თამარ (ვარვარა) დავითის ასული ჭავჭავაძე. მათი შვილები იყვნენ მხატვარი დავით გველესიანი და პოლკოვნიკი რომან გველესიანი. ალექსანდრე გველესიანის უმცროსი ძმა იყო მხატვარი რომანოზ გველესიანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Гвелесиани Александр Николаевич. «Русская армия в Великой войне».
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჯორჯაძე**. |

**არჩილ კონსტანტინეს ძე ჯორჯაძე** (დ. 10 იანვარი, 1872, თბილისი — გ. 21 მარტი, 1913, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მთავარი იდეოლოგი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა სამხედრო პირის ოჯახში, რომელიც მალე ქუთაისში გადავიდა და არჩილმაც აქ კლასიკურ გიმნაზიაში დაიწყო სწავლა, ხოლო 1892 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია.
იმავე წელს შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდეგ გადავიდა ვარშავაში, მაგრამ პეტერბურგში მალევე დაბრუნდა და საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა. ცოტა ხანში საზღვარგარეთ გაემგზავრა, სადაც ლექციებს ისმენდა პარიზისა და ლონდონის უნივერსიტეტებში. ამ პერიოდში იგი სოციოლოგიით ინტერესდება, შემდეგ ლევ ტოლსტოის მოძღვრებამ გაიტაცა. ერთხანს ინგლისში ცხოვრობდა ტოლსტოველთა კოლონიაში, ესექსის საგრაფოს სოფელ პერლივლასში. 1897 წელს ა. ჯორჯაძემ ტოლსტოველთა თემაზე ჟურნალ „სევერნი ვესტნიკში" გამოაქვეყნა წერილი: „ზნეობრივი ცხოვრების საზოგადოებრივი ორგანიზაციის გამოცდილება", რომელმაც ლევ ტოლსტოის ყურადღება მიიპყრო.

1901 წლის დამდეგს ღრმად განსწავლული ინტელიგენტი საქართველოში დაბრუნდა და აქტიურად ჩაება ქვეყნის ეროვნულ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში. თანამშრომლობდა გაზეთ „ცნობის ფურცლის" რედაქციაში. 1901–1902 წლებში გამოქვეუნებული წერილების სერიაში არჩილ ჯორჯაძემ ჩამოაყალიბა ე.წ. საერთო მოქმედების ნიადაგის თეორია, რომელიც საქართველოის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ძალების კონსოლიდაციის თეორიულ დასაბუთებას წარმოადგენდა. 1903 წელს დაბრუნდა პარიზში, სადაც ანდრო დეკანოზიშვილთან ერთად პარიზში გამოსცა პირველი ქართულ-რევოლუციური გაზეთი „საქართველო", რომელმაც წამოაყენა საქართველოს ეროვნულ-ტერიტორიული ავტონომიის მოთხოვნა.

1904 წელს არჩილ ჯორჯაძე იყო მიწვეული ჟენევაში, როგორც ქართული პოლიტიკური ფრაქციების კონფერენციის ორგანიზატორთაგანი, რომელზეც შეიქმნა „საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა სარევოლუციო პარტია" — პირველი ეროვნული პოლიტიკური პარტია საქართველოში. არჩილ ჯორჯაძე იყო ფედერალისტთა პარტიის აღიარებული ლიდერი და მთავარი იდეოლოგი. მის სახელთანაა დაკავშირებული ახალი მოძღვრების — სოციალიზმ-ფედერალიზმის ჩამოყალიბება.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 431, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თხზულებანი არჩილ ჯორჯაძისა. წიგნი მეხუთე — ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკა
* არჩილ ჯორჯაძე — ქართული ეროვნების წარმოშობის და განვითარების ისტორიის მიმოხილვა

სქოლიო
------

1. ↑  Faceted Application of Subject Terminology<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596'></a>
2. ↑  საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი — 2001.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q58357743'></a>
კუესტური ფერდობი, ყირიმი, უკრაინა
ხვამლის მასივი
**კუესტაა** (ესპ. cuesta — ფერდობი, მთის კალთა) — ასიმეტრიული სერი, რომელიც წარმოიქმნება მონოკლინურად დახრილ სხვადასხვა სიმკვრივის შრეთა ზედაპირების გადარეცხვის შედეგად. კუესტის დამრეცი კალთა ემთხვევა ეროზიისადმი მდგრადი შრის დაქანებას, ციცაბო კი დაშრევების ჭრილს წარმოადგენს. ხშირად გვხვდება დიდი ნაოჭების ფრთებზე ან გუმბათისებრ აზევებებზე.

დამრეცი კალთა წარეცხვასთან მტკიცე ჯავშნური ფენის ვარდნას ემთხვევა, ხოლო ციცაბო კალთა ჭრის ამ ფენებს, რითაც მათ „თავებს" აშიშვლებს. კუესტა გავრცელებულია ბაქნური ვაკეების ფარგლებში. იგი აგრეთვე, თან სდევს მთიანი ნაგებობების პერიფერიებსა და მთათაშორისი და მთისწინეთის დადაბლებების მომიჯნავე რეგიონებს; ხშირად განლაგებულია რამდენიმე პარალელურ მწკრივში. აგებულია კირქვებით, ქვიშაქვებითა და სხვა ქანებით, რითაც წარმოიქმნება რელიეფის კუესტური ტიპი.

დამახასიათებელია მკვეთრი ლანდშაფტური სხვაობები კალთებს შორის. დამრეც კალთებთან შედარებით, ციცაბო კალთები ჩვეულებრივ, უფრო მეტად ქსეროფიტული მცენარეულობითაა დაფარული.

კუესტა გავრცელებულია კავკასიაში, ყირიმში, პარიზისა და ლონდონის აუზებში, კლდოვანი მთების სამრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ დაბოლოებაზე და სხვა. ფართოდ არის ცნობილი შვაბიის ალბი — კუესტური სერი, რომელიც გერმანიის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს და აქვს დაახლოებით 160 კმ სიგრძე. მნიშვნელოვანია აგრეთვე ყირიმის მთები, რომლის გარე სერი კუესტების მწკრივს წარმოადგენს, რომელიც აგებულია ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური ნალექებით.

კავკასიონზე არსებული კუესტებიდან აღსანიშნავია კირქვებით აგებული კლდოვანი ქედი, საძოვრების ქედი და ტყიანი ქედი.

კუესტური ფორმები გავრცელებულია საქართველოშიც. ამ მხრივ, გამოსაყოფია კვერნაქების უკიდურესი აღმოსავლეთი მონაკვეთი — სხალტბის კუესტური სერი, ლეჩხუმის მასივი და ხვამლის მასივი, რომლებიც ორმაგ კუესტას წარმოადგენენ და სხვა.

სქოლიო
------

1. ↑  გეომორფოლოგიური ლექსიკონი, თბილისი, „ნეკერი", 1996, გვ. 114
2. 1 2  Ахромеев Л. М. Геоморфологический словарь-справочник. БГУ, Брянск, 2002 г. 136 стр.
3. ↑  География. Современная иллюстрированная энциклопедия. — М.: Росмэн. 2006. 309 стр.
4. ↑  Swabian Alp | Encyclopedia Britannica
5. ↑  Крымские горы | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-01. ციტირების თარიღი: 2021-05-14.
6. 1 2  ლ. მარუაშვილი. კავკასიის ფიზიკური გეოგრაფია. ნაწ. 2. თბილისი: მეცნიერება, 1981.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჭავჭავაძე**. |



|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**თამარ ჭავჭავაძე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **თამარ ჭავჭავაძე**. |

თამარ ჭავჭავაძე 1870-იან წლებში
**თამარ დავითის ასული ჭავჭავაძე** (დ. 24 იანვარი, 1852, თბილისი — გ. 1933, იქვე) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე. გენერალ დავით ჭავჭავაძის ქალიშვილი, პოეტ ალექსანდრე ჭავჭავაძის შვილიშვილი.

ორი წლის ასაკში, ათი თვის მანძილზე ოჯახის წევრებთან ერთად იმყოფებოდა შამილის ტყვეობაში დაღესტანში. შემდეგ იყო საიმპერატორო კარის ფრეილინა, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, სათავადაზნაურო გიმნაზიის მზრუნველთა კომიტეტის წვერი, გურიის გლეხების დასახმარებლად შექმნილი სახლთგადამწვართა კომიტეტის თავმჯდომარე. შეაგროვა ქართული ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ექსპონატები და ვენეციაში, საკუთარ ვილაში მოაწყო ქართული კულტურის მუზეუმი. დაკრძალულია მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში. 

მისი მეუღლე იყო ერეკლე II-ის შვილიშვილი და ალექსანდრე ბატონიშვილის ერთადერთი ვაჟი, უგანათლებულესი თავადი ირაკლი ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონ-გრუზინსკი (დ. 18 აგვისტო, 1826 – გ. 27 აპრილი, 1882). ჰყავდა ორი ქალიშვილი: 

* ელისაბედი (1870-1942), პოეტი და მთარგმნელი (ფსევდ. საზანდარი), თავად მამუკა ივანეს ძე ორბელიანის (1873-1924) მეუღლე;
* ეკატერინე (1872-1917), თავად ივანე დიმიტრის ძე რატიევის (რატიშვილი) მეუღლე.

ლიტერატურა
----------

* თავადი ჭავჭავაძეები დაარქივებული 2010-12-29 საიტზე Wayback Machine.  / ი. ჩიქოვანი: ისტ. ნარკვევი / მხატვ.: დეა ჯაბუა ; რედ.: ზეინაბ ლომჯარია - თბ. : არტანუჯი, 2002 - 130გვ. - ქართული წარჩინებული გვარები; წ. 1. ISBN 99928-0-342-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამარ ჭავჭავაძე (საზოგადო მოღვაწე) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კავკასიის ოლქის 1828 წლის გერბი
კავკასიის ოლქის რუკა 1825 წელი
**კავკასიის ოლქი** (რუს. Кавказский область; 10 აგვისტო, 1822 — 2 მაისი, 1847) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი სტავროპოლი.

ისტორია
-------

კავკასიის ოლქი წარმოიქმნა 1822 წლის 10 აგვისტოს კავკასიის გუბერნიის ბაზაზე.

1827 წლის 6 (18) თებერვალს კავკასიის გუბერნიის ბაზაზე ფორმირდა კავკასიის ოლქი. შედგებოდა ოთხი ოკრუგისაგან: გიორგიევსკის, კიზლარის, მოზდოკისა და სტავროპოლის.

1828 წლის 22 ნოემბერს დამტკიცდა კავკასიის გუბერნიის გერბი. გუბერნიის გერბი წარმოადგენდა ორად გაყოფილ ფარს. ზედა ნახევარში ოქროსფერ ფონზე წარმოდგენილია კავკასიის მთაზე მჯდომარე ორთავიანი არწივი, რომელსაც ცალ ხელში გვირგვინი უკავია, ფეხებთან პრომეთეს გაწყვეტილი ჯაჭვია მოთავსებული. ქვედა ნახევარში კი ციხფერ ფონზე თეთრ ცხენზე ამხედრებული კავკასიის მთიელი მეომარია წარმოდგენილი, რომელიც მწვანე ბილიკზე მიჰქრის და თან მშვილდს ესვრის მდევრებს. შორს მოჩანს კავკასიის თოვლისნი მთები.

1847 წლის 2 მაისს კავკასიის ოლქის ბაზაზე შეიქმნა სტავროპოლის გუბერნია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს გუბერნია

სქოლიო
------

1. ↑  Кавказский календарь на 1846 годъ
2. ↑  

	* Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-ое (1825-1881), т. II, указ 878, ст. 107-155
3. ↑  Полное собрание законов Российской империи, Собрание (1825 - 1881) : Том 3 (1828), ук. 2446, ст. 1012
4. ↑  Кавказский календарь на 1848 годъ
ამერიკის შეერთებული შტატების პატენტი
**პატენტი** — სახელმწიფოს მიერ გაცემული საბუთი (სიგელი), რომელიც ადასტურებს მისი მფლობელის განსაკუთრებულ უფლებას გამოგონებაზე, რომლის არსიც ის არის, რომ მფლობელს შეუძლია აკრძალოს მისი გამოგონების უნებართვო გამოყენება. პატენტი შეიძლება გაიცეს პროდუქტზე ან ხერხზე (ტექნოლოგიურ პროცესზე). გამოგონებად გაიგება განხორციელებამდე დაყვანილი პროდუქტის ან ხერხის ახალი საგამომგონებლო იდეა. ტერმინი „პატენტი" მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან patere, რომელიც ნიშნავს „გახსნილად მყოფს" (ანუ საზოგადოებისთვის მისაწვდომი). აქედან გამომდინარე, პატენტს რომ იურიდიული ძალა ჰქონდეს იგი უნდა გამოქვეყნდეს და იყოს საჯაროდ ხელმისაწვდომი. პატენტიდან გამომდინარე განსაკუთრებული უფლება მოქმედებს შეზღუდული დროით - როგორც წესი 20 წლით პატენტის მისაღებად განაცხადის შეტანის დღიდან.
პატენტის გამოყენება ნიშნავს დაპატენტებული გამოგონებისათვის ხორცის შესხმას - თუ პროდუქტია დამნზადებასა და სარგებლობას, მათ შორის, ვაჭრობას და სხვაგვარ კომერციულ გავრცელებას, მაგალითად, იმპორტს ან ექსპორტს. თუ დაპატენტებული გამოგონება ხერხია, მაშინ პატენტის გამოყენება ნიშნავს ხერხის ტექნოლოგიურ პროცესად განხორციელებას, რის შედეგადაც მიიღწევა ამ გამოგონებით დასახული მიზანი, მაგალითად, მზადდება ახალი ან გაუმჯობესებული თვისებების ნაწარმი. ეს ქმედებები მოცულია პატენტის მფლობელის განსაკუთრებული უფლებით მოცული და, შესაბამისად, თუ მისი ნებართვა არ არის მიღებული, მაშინ მას შეუძლია აკრძალოს და მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება ან სხვაგვარი პასუხისმგებლობის ზომების გატარება, მათ შორის სისხლის სამართლებრივი.პატენტის გაცემასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს ისევე, როგორც საპატენტო განსაკუთრებული უფლებების გამოყენებისა და პსუხისმგებლობის ზომებს ადგენს საქართველოს საპატენტო კანონი, რომელიც ძირითადად პასუხობს თანამედროვე მოთხოვნებთან, თუმცა მის სრულყოფაზე მუშაობა, განსაკუთრებით, ევროკავშირის მოთხოვნებთან ჰარმონიზაციის კუთხით ამჟამადაც მიმდინარეობს.

ლიტერატურა
----------

* დავით ძამუკაშვილი, ინტელექტუალურ უფლებათა სამართალი, თბილისი, „ბონა-კაუზა", 2014.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პატენტი***

* Directory of Intellectual Property Offices
* Useful links დაარქივებული 2010-08-09 საიტზე Wayback Machine.
* OECD Patent statistics
**დურსუნ ოსმანის ძე ბალაძე** (დ. 14 თებერვალი, 1930, სოფ. წყავროკა, ქობულეთის რაიონი — გ. 25 აპრილი , 2004) —  ქართველი მათემატიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1988), ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1971).

ბიოგრაფია
---------

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თსუ ზოგადი მათემატიკის კათედრის პროფესორი (1972-1978),  ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი (1978-1991). 1991-იდან ბათუმის უნივერსიტეტის მათემატიკის კათედრის გამგე. ბალაძის ძირითადი შრომები ეხება ტოპოლოგიურ სივრცეთა ჰომოლოგიის თეორიის საკითხებს. შემოიღო კოეფივიენტის ჯგუფთა წყვილის მიმართ აღებული ჰომოლოგიები (კოჰომოლოგიები); განიხილა პარამეტრიანი ჰომოლოგიები (სადაც პარამეტრი რომელიმე ნებისმიერი კომპლექსია); შეისწავლა ნებისმიერი კომპლექსის ჰომოლოგიების (კოჰომოლოგიების) აპროქსიმაცია მისი სასრული კომპლექსების ჰომოლოგიებით (კოჰომოლოგიებით). იყო აჭარის ასრრ X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ლიტერატურა
----------

* *თ. ებანოიძე,* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, გვ. 344, თბ. 1997

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
**Delain** — ნიდერლანდური სიმფონიური მეტალური ჯგუფი, რომელიც დაარსდა 2002 წელს Within Temptation-ის ყოფილი კლავიშისტის, მარტეინ ვესტერჰოლტის და შარლოტა ვესელსის მიერ. ჯგუფის სახელი გაამომდინარეობს სტივენ კინგის რომანიდან „დრაკონის თვალები".

ისტორია
-------

### Amenity demo (2002)

2002 წელს მარტეინ ვესტერჰოლტმა დააარსა ჯგუფი მას შემდეგ, რაც ჯანმრთელობის პრობლემების გამო დატოვა Within Temptation. ამავე წელს გამოუშვა დემო Amenity. შემდეგ მან დატოვა პროექტი და განაგრძო მუსიკის წერა ინდივიდუალურად.

### Lucidity (2005)

2005 წელს შარლოტა ვესსელსთან ერთად ვესტერჰოლტმა ჩამოაყალიბა მუსიკალური პროექტი, სადაც მათთან ერთად სხვა მუსიკოსებიც იყვნენ გაერთიანებულნი. 2006 წელს მათ გამოუშვეს ალბომი *Lucidity*, რომელმაც დადებითი შეფასებები მიიღო. ამ ალბომმა მისცა პროექტს საშუალება ჩამოყალიბებულიყო მუსიკალურ ჯგუფად.

### April rain (2008-2010)

ჯგუფის ვოკალისტი შარლოტა ვესელსი
2007 წელს ჯგუფმა დაააანონსა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ 2009 წელის 9 თებერვალს. გამოვიდა ალბომი April rain, მის ფარგლებში ჯგუფმა ჩაატარა ტურნე ევროპაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და მექსიკაში. 2010 წლის თებერვალში ჯგუფმა დააანონსა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ, ამავე დროს ბასისტმა რობ ვან დე ლუმ დატოვა ჯგუფი და მას ჩაენაცვლა ოტო შიმელპენიკი.

### *We Are the Others* (2011–2013)

2011 წლის კონცერტებზე ჯგუფმა წარადგინა სამი სიმღერა თავისი ახალი ალბომიდან "Manson", "Get Devil out of me" და "Milk an honey". ალბომი სახელად "We are the others" ოფიციალურად გამოვიდა 2012 წელს.

### Interlude (2013)

2013 წელს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომი Interlude, რომელიც ასევე შეიცავდა სხვა სიმღერების ქავერებს.

### The Human Contradiction (2014–2015)

2014 წლის 23 თებერვალს ჯგუფმა ახალი ალბომის გამოშვების შესახებ განაცხადა, რომელიც ოფიციალურად 8 აპრილს გამოვიდა. ამავე წელს ჯგუფს შეუერთდა მერელ ბეხთოლდი, რომელიც 2015 წლიდან ჯგუფის მუდმივი წევრი ხდება.

### The Human Contradiction (2014–2015)

ჯგუფმა დააანონსა ახალი EP-ის შესახებ. იგი გამოვიდა 2016 წელის 19 თებერვალს. EP-ის პირველი სიმღერა suckerpunch გამოვიდა 5 თებერვალს. ბენდმა დააანონსა ახალი ალბომი, რომელიც ახალ სიმღერებთან ერთან Queen-ის ქავერებსაც შეიცავდა. იგი 2016 წლის 26 აგვისტოს გამოვიდა.

### *Hunter's Moon* EP (2018-დღემდე)

2018 წლის 13 დეკემბერს ჯგუფმა განაცხადა ახალი EP-ის გამოშვების შესახებ, სახელად "Hunter's Moon". EP-ის პირველი სინგლი — "Masters of Destiny" გამოქვეყნდა 2019 წლის 11 იანვარს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Delain***

* Official website
* Metal Archives on Delain
* Official Delain MySpace page
* Official French website დაარქივებული 2018-08-06 საიტზე Wayback Machine.  and Official French forum დაარქივებული 2016-09-28 საიტზე Wayback Machine.
**სასკე უჩიჰა** (იაპონ. うずまき ナルト?, *უჩიჰა სასკე*) — მანგა და ანიმე სერიალ „ნარუტოს" ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი, რომლის შემქმნელიცაა მასაში კიშიმოტო. სასკე მიეკუთვნება უჩიჰას კლანს, ცნობილი ნინძების ოჯახს, რომლებიც ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი კონოჰაგაკურეს მოკავშირეები იყვნენ. (木 ノ 葉 隠 れ の 里, ქართული თარგმანი: 
„დამალული ფოთლების სოფელი") მისი კლანი სერიალის დაწყებამდე ამოხოცა სასკეს უფროსმა ძმამ, იტაჩი უჩიჰამ. სასკე ერთადერთი იყო ვინც იტაჩიმ ცოცხლად დატოვა. მიუხედავად თანაგუნდელების, ნარუტო უძუმაკისა და საკურა ჰარუნოს თანაგრძნობისა, მას მაინც აიძულებს შურისძიების წყურვილი მეგობრებისა და მშობლიური სოფლის დატოვებას. ის მიდის ანიმე სერიალის ერთ-ერთ ბოროტმოქმედთან, ოროჩიმარუსთან, რათა ჰქონოდეს იმის ძალა, რომ შური იძიოს იტაჩი უჩიჰაზე რომელმაც მას ბავშვობაში ფსიქოლოგიური ტრავმა მიაყენა. სასკე ასევე ჩანს სერიალის რამდენიმე ანიმაციურ მხატვრულ ფილმსა და მასთან დაკავშირებულ მედიაში, მათ შორის ვიდეო თამაშებში, ორიგინალურ ვიდეო ანიმაციებში (OVAs) და ნარუტოს ფილმებში, ასევე ნარუტოს მანგის გაგრძელებაში, ბორუტო: ნარუტოს შემდეგ თაობაში (2016) რომელშიც ის მხარს უჭერს თავის სოფელს და უწევს მენტორობას ნარუტოს ვაჟს ბორუტო უძუმაკის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***სასკე უჩიჰა***

* პერსონაჟის აღწერა „ნარუტოპედიაში" (ინგლისური)

სქოლიო
------


|  |  |
| --- | --- |
| ნარუტო | *ეს სტატია ნარუტოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
მარიანა კატარინა "კატე" ლეიხტერი (დაბ. **მარიანა კატარინა პიკი** ; ( გერმ. Käthe Leichter ; დ. 20 აგვისტო, 1895, ვენა, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 1942 წლის თებერვალი, რავენსბრიუკი ) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი, ქალთა უფლებების დამცველი, ჟურნალისტი. ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიისა და ვენის შრომის პალატის წევრი. 1942 წელს ნაცისტური რეჟიმის დროს  მოათავსეს რავენსბრუკის საკონცენტრაციო ბანაკში და მოკლეს გაზით ბერნბურგის ევთანაზიის ცენტრში.

ბიოგრაფია
---------

მარიანა პიკი დაიბადა ებრაულ ოჯახში. სწავლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს ვენის უნივერსიტეტში. იმ დროს ავსტრიელ ქალებს უმაღლესი განათლების მიღების უფლება არ ჰქონდათ, ამიტომ 1917 წელს გადავიდა ჰაიდელბერგის გერმანულ უნივერსიტეტში;  სწავლა დაასრულა 1918 წლის ივლისში, შემდეგ დაბრუნდა ვენაში და უნივერსიტეტში კიდევ ორი სემესტრი გაიარა.

სტუდენტობის წლებში შეუერთდა რადიკალურ მემარცხენე ორგანიზაცია *Wiener Jugendbewegung-ს* (ვენის ახალგაზრდული მოძრაობა), მოგვიანებით კი იყო კარლ მარქსის პარტიულ მუშაკთა ასოციაციის— ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (SDAPÖ) მარქსისტული ჯგუფის, წევრი ( *Parteischüler-Bildungsverein Karl Marx* ). რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ომს. 

1918 წელს დაარსდა ავსტრიის რესპუბლიკა. მარიანა პიკი, როგორც ერთ-ერთი პირველი პოლიტიკურ მეცნიერებათა კურსდამთავრებული ავსტრიელი ქალი, რომელიც სპეციალიზირებული იყო ეკონომიკაში, შეუერთდა ვენის შრომის პალატის ქალთა განყოფილებას 1925 წელს და ხელმძღვანელობდა 1934 წლამდე. მან გამოაქვეყნა სტატიები და მოხსენებები ავსტრიაში ქალთა მუშაობის შესახებ შეგროვებული სტატისტიკის საფუძველზე, კითხულობდა ლექციებს, სასკოლო კურსებს, უძღვებოდა რადიო გადაცემებს, რომლებიც იცავდა ქალთა უფლებებს, ემხრობოდა თანაბარ ანაზღაურებას, მეტი ქალის დაქირავებას სოციალურ ადმინისტრაციაში და დასაქმების შესაძლებლობებს უმაღლესი განათლების მქონე ქალებისთვის. 

მარიანა პიკი 1921 წელს დაქორწინდა თანამემამულე სოციალისტსა და ჟურნალისტ ოტო ლეიხტერზე და მიიღო მეუღლის გვარი. პირველი ვაჟი, ჰაინცი, 1924 წელს შეეძინა, ხოლო მეორე, ფრანცი, 1930 წელს.

1934 წლის თებერვალში, როდესაც ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია SDAPÖ აიკრძალა ავსტრიაში, მარიანა შეუერთდა მიწისქვეშა სოციალისტურ ორგანიზაციას "რევოლუციური სოციალისტები" ( გერმ. Revolutionäre Sozialisten ). იგი ემიგრაციაში წავიდა ციურიხში, ექვსი თვე გაატარა ემიგრაციაში და რევოლუციური სოციალისტების ორგანიზაციის ხელმძღვანელად არჩევის შემდეგ დაბრუნდა ვენაში. ანშლუსის შემდეგ სცადა გაქცევა ავსტრიიდან, მაგრამ 1938 წლის 30 მაისს გესტაპომ ვენაში დააკავა და შემდგომ დააპატიმრა. 1940 წელს მარიანა ლეიხტერი გაგზავნეს რავენსბრუკის საკონცენტრაციო ბანაკში, ხოლო 1942 წლის დასაწყისში იგი მოკლეს გაზის კამერაში ბერნბურგის ევთანაზიის ცენტრში.

სქოლიო
------

1. ↑  Leichter, Käthe, geborene Pick. Deutsche Biographie. ციტირების თარიღი: 2024-03-30
**Elsiane** — კანადური დუეტი, რომლის წევრები არიან მომღერალი და სიმღერების ტექსტების ავტორი, ელსიან კაპლეტი და დრამერი სტეფან სოტო. ჯგუფის სახელწოდება, „Elsiane", არის ჯგუფის წევრების სახელებიდან შემდგარი. მათი მუსიკალური სტილი სხვადასხვა ჟანრების, როგორებიცაა ჯაზი, კლასიკა, როკი და ელექტრონიკა, ნარევია. ჯგუფმა მუშაობა Elsiane-ის ფსევდონიმით 2000 წელს დაიწყო.

ელსიან კაპლეტი დაიბადა და გაიზარდა პერუში, სადაც ბავშვობაში კლასიკურ მუსიკას სწავლობდა, ხოლო უფროს ასაკში გიტარა დაკვრა დაიწყო, ასევე მღეროდა სხვადასხვა ჯგუფში. უკვე 1999 წელს გაემგზავრა მონრეალში, სადაც გაიცნო სტეფან სოტო. თავად სოტო მონრეალშია დაბადებული.

ჯგუფის შემადგენლობაში ასევე შედიან მუსიკოსები ჯეფ ფელდმანი (ბას-გიტარა, კლავიშები) და ფილიპ ლუკი (გიტარა, კლავიშები).

შემადგენლობა
------------

* ელსიან კაპლეტი — ვოკალი
* სტეფან სოტო — დასარტყმელი საკრავი
* ჯეფ ფელდმანი — ბას-გიტარა, კლავიშები
* ფილიპ ლუკი — გიტარა, კლავიშები

დისკოგრაფია
-----------

* *Hybrid* (Elsiane, Inc./Vega Music) — კანადა
* *Mechanics of Emotion* (2012, Labratoryband Inc.)
* *Death of the Artist* (2017, დამოუკიდებლად გამოცემული)
* *Rin, Tongue and Dorner* (2018, დამოუკიდებლად გამოცემული, რიკ შაპეროსთან ერთად)
* *Elsiane* (2023, Labratoryband Inc.)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯგუფის ოფიციალური საიტი
* Elsiane Myspace-ზე
* ჯგუფის ფოტო-გალერეა
* Elsiane Facebook-ზე


|  |  |
| --- | --- |
|  | **მუსიკის პორტალი** – დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები მუსიკაზე. |
**წავი ჩუკა** (რუს. Бобрёнок Чука) — არკადი ხინთიბიძის საბავშვო ანიმაციური ფილმი, რომელიც გადაღებულია ვ. ფირცხალავას სცენარის მიხედვით 1953 წელს. არაერთხელ იყო გამოშვებული VHS-ისა და DVD-ზე. 1962 წელს წავი ჩუკას საფუძველზე გამოვიდა დიაფილმი.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ერთხელ, ძლიერი ჭექა-ქუხილის შედეგად, წავების ოჯახი უბედურებას გადაეყარა: წყალდიდობა, რომელიც გამოიწვია თავსხმამ დაანგრია კაშხალი, რომელიც მდინარეზე იყო აშენებული. შრომისმოყვარე წავებმა ახალ მშენებლობას მოკიდეს ხელი, თუმცა ერთი წავი სახელად ჩუკა, ზარმაცია და არ ისურვებს მეგობრებისთვის დახმარების გაწევას. შემდეგ მოთხრობილია ჩუკას თავგადასავლებზე, რომელიც ახალი მეგობრების ძიებაში ტყეში წასვლას გადაწყვიტავს. თავდაპირველად იგი გაიცნობს ციყვებს, შემდეგ — ზღარბებს. მთავარ გმირს მოუწევს მშიერი მელიისგან თავის გადარჩენა. ჩუკა მიხვდება, რომ გადარჩენა შესაძლებელია მხოლოდ ახლობლებთან ყოფნით. იგი დაბრუნდება და ყველასთან ერთად მონაწილეობას მიიღებს ახალი კაშხლის მშენებლობაში.

შემქმნელები
-----------

* რეჟისორები — არკადი ხინთიბიძე, გრიგორი ჩმუტოვი
* სცენარის ავტორი — ვ. ფირცხალავა
* დამდგმელი მხატვარი — ბორის სტარიკოვსკი
* მხატვარ-დეკორატორები: ო. ჯაფარიძე, ა. თოდრია, ე. ხაჩოიანი
* მხატვარ-ანიმატორები: მ. ძაგანია, ნ. კილოსანიძე, კ. ნადირაძე, ი. მანჯგალაძე და სხვა
* ხმის ოპერატორი — დავით ლომიძე
* ასისტენტები — ს. ტოპუზისი, დ. ტარალაშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* წავი ჩუკა (რუსული)
* წავი ჩუკა — დიაფილმი დაარქივებული 2019-09-24 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)