recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ოსტგუთების სამეფო
**ოსტგუთები**, *ოსტგოთები, ოსტროგოთები, გროიტუნგები* (ლათ. Ostrogothi ან Austrogothi; ბერძ. Οστρογότθοι) — ძველი გერმანელი ტომის გუთების აღმოსავლური შტო. ახ. წ. III საუკუნეში დამკვიდრდნენ ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში, დნეპრსა და დონს შორის, ნაწილობრივ ყირიმში. IV საუკუნის II ნახევარში ოსტგუთებმა ერმანარიხის მეთაურობით შექმნეს ტომთა დიდი გაერთიანება, რომლებშიც გერმანელ ტომებთან ერთად სკვითურ-სარმატული და სლავური ტომებიც შედიოდნენ. 375 წელს ჰუნებმა დაიმორჩილეს ოსტგუთები და მათი ძირითადი მასა ჰუნებთან ერთად დასავლეთისაკენ დაიძრა. ჰუნების იმპერიის დაშლის შემდეგ (453) ოსტგუთები დასახლდნენ პანონიაში აღმოსავლეთ რომის იმპერიის სუვერენობით. 488 წელს იმპერატორმა ზენონმა ოსტგუთები იტალიელი გამგებლის ოდოაკრის წინააღმდეგ მიმართა. ოსტგუთებმა თეოდორიხის წინამძღოლობით გაანადგურეს ოდოაკრის დაქირავებული ჯარი და 493 წელს შექმნეს თავიანთი სამეფო (დედაქალაქი - რავენა). ოსტგუთების სამეფო მოიცავდა იტალიას, სიცილიას, ალპების მთისწინეთს, დალმაციასა და პროვანსს. მსოფლიო მონათმფლობელობის ყოფილ ცენტრში ოსტგუთების დასახლებამ დააჩქარა ოსტგუთებში თემურ-გვაროვნული წყობილების რღვევა და მონათმფლობელი არისტოკრატიის წარმოშობა. თეოდორიხის შემდეგ ბიზანტიის ორიენტაციის პოლიტიკას ატარებდა მისი ქალიშვილი ამალასუნთა, რომლის მკვლელობა იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა ოსტგუთების წინააღმდეგ ომის საბაბად გამოიყენა (535). მიუხედავად ოსტგუთების და მათი მეფეების (ვიტიგისი, 536-539; ტოტილა, 541-552; ტეია, 552) მედგარი წინააღმდეგობისა ბიზანტიის ჯარებმა ჯერ ველისარიუსის, შემდეგ კი ნარსესის სარდლობით გაანადგურეს ოსტგუთების სამეფო და მის დასახმარებლად მოსული ფრანკ-ალემანთა ლაშქარი (554).

ოსტგუთების მეფეთა სია
---------------------

* თეოდორიხ დიდი - 489-526
* ათალარიხი 526-534
* თეოდატი 534-536
* ვიტიგესი 536-540
* ილდიბადი 540-541
* ერარიხი 541
* ტოტილა 541-552
* ტეია 552-553

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოსტგუთები***

* Amory, Patrick. *People and Identity in Ostrogothic Italy, 489–554*. Cambridge: Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-52152-635-3.
* Burns, Thomas S. (1984). *A History of the Ostrogoths*. Bloomington:  Indiana University Press. ISBN 0 253 32831 4.
* Cantor, Norman F. (1994). *The Civilization of the Middle Ages*.  Harper Perennial. ISBN 0 06 092553 1.
* Heather, Peter (1996). *The Goths*. Oxford:  Blackwell Publishers. ISBN 0 631 16536 3.
* Heather, Peter. "Theoderic, king of the Goths." *Early Medieval Europe*, Volume 4, Issue 2 (Sep. 1995), pp. 145–173.
* Mierow, Charles Christopher (translator). *The Gothic History of Jordanes. In English Version with an Introduction and a Commentary*. 1915. Reprinted by Evolution Publishing, 2006. ISBN 1-889758-77-9.
* Wallace-Hadrill, John Michael. *The Barbarian West, 400–1000*. 3rd ed. London: Hutchison, 1967.
* Wolfram, Herwig. *History of the Goths*. Thomas J. Dunlap, trans. Berkeley: University of California Press, 1988.
**ოსტროგსკის სასახლე** - ისტორიული სასახლე ვარშავაში, ტამკას ქუჩაზე, პოვიშლეს უბანში. სასახლეში განთავსებულია ფრიდერიკ შოპენის მუზეუმი.

ისტორია
-------

XVII საუკუნის დასაწყისში, თავადმა იანუშ ოსტროგსკიმ იყიდა მიწა მდინარე ვისლას მარცხენა ნაპირზე, ქუჩა ნოვი სვიატის სამხრეთით. ეს ტერიტორია მაშინ ვარშავის გარეუბანი იყო, შესაბამისად, აქ არ ვრცელდებოდა ქალაქის კანონები, რომლებიც კერძო მშენებლობებს ზღუდავდა. ოსტროგსკის ამ ადგილას მამულის გაშენება ჰქონდა გადაწყვეტილი. თავდაპირვბელად მან ბასტიონი ააშენებინა, ბასტიონის შიგნით მამული უნდა მოწყობილიყო. იანუშ ოსტროგსკი ისე გარდაიცვალა, რომ გეგმების ასრულება ვერ მოასწრო. ტერიტორია იან გნინსკიმ შეიძინა და არქიტექტორ ტილმან ვან გამერენს ბასტიონზე სასახლის მშენებლობა შეუკვეთა. სასახლე 1681 წელს აშენდა.

XVIII-XIX საუკუნეებში სასახლემ რამდენიმეჯერ გამოიცვალა მესაკუთრე და შეიცვალა ფუნქცია. აქ განთავსებული იყო ყაზარამა, ლაზარეთი, ბავშვთა სახლი, სტუდენტურ საცხოვრებელი და სხვ. 1859 წელს შენობა ვარშავის კონსერვატორიამ დაიკავა. აქ მიიღეს განათლება სტანისლავ მონიუშკომ და იგნაცი იან პასდერევსკიმ. 1913 წელს სასახლე გააფართოეს. ოსტროგსკის სასახლე დაინგრა 1944 წელს, გერმანელების მიერ ვარშავის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ. სასახლე ხელახლა ააშენეს 1949-1954 წლებში, ის აღადგინეს პირვანდელი სახით, 1913 წლის მიშენების გარეშე.

შოპენის მუზეუმი
---------------

 მთავარი სტატია: ფრიდერიკ შოპენის მუზეუმი.
შოპენის მუზეუმი დააარსა ფრიდერიკ შოპენის საზოგადოებამ 1930 წელს. მათ 30-იან წლებშივე დაიწყეს ფოტოების, ბიბლიოეთეკის შეგროვება, სხვადასხვა მფლობელისგან გამოისყიდეს 13-მდე ღირებული ხელნაწერი. 1945 წელს შოპენის მუზეუმი კვლავ გაიხსნა, ხოლო 1953 წლიდან მუზეუმმა უკვე ოსტროგსკის სასახლეში დაიდო ბინა. მუზეუმი მოიცავს შოპენის ორიგინალურ ხელნაწერებს, ფოტოებს, სკულპტურებს, წერილებს, საკონსკურსო ნამუშევრებს, პიანინოს. 2010 წელი ვარშავაში შოპენის წელი იყო. ამასთან დაკავშირებით შენობა მნიშვნელოვნად განაახლეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ოსტროგსკის სასახლე***
* შოპენის საზოგადოება დაარქივებული 2011-08-09 საიტზე Wayback Machine.
* სასახლის ფოტოები
* Ostrogski Castle
* The Frederick Chopin Museum

XVIII საუკუნის ნახატი
ორკები "ბეჭდების მბრძანებლის" ეკრანიზაციიდან
**ორკები** (ინგლ. Orcs) — ფენტეზის ჟანრის გამოგონილი რასა. ორკებს გააჩნიათ ბევრი საერთო გობლინებთან და ითვლებიან ფენტეზის ჟანრის ერთ-ერთ სტანდარტულ რასად.

წარმომავლობა
------------

 მთავარი სტატია: ორკი (შუახმელეთი).
პირველად სიტყვა ორკი გამოიყენა ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინმა თავის ნაწარმებში შუახმელეთი, სადაც „ორკი" იყო გობლინის სინონიმი. სიტყვა „orc" გამომდინარეობს ძველინგლისური ენიდან, სადაც აღნიშნავს გოლიათს ან დემონს. თვითონ ტოლკინი აღნიშნავდა, რომ ეს სიტყვა აიღო შუასაუკუნოვანი პოემა ბეოვულფიდან, სადაც იგი იყო გიგანტური მონსტრის, გრენდელის, სინონიმი. თავის გვიანდელ ნაშრომებსა და წერილებში ტოლკინი წერდა ამ სიტყვას როგორც „ork". ასევე აღსანიშნავია, რომ ძველრომაულ მითოლოგიაში არის ნახსენები მიწისქვეშეთის დემონი სახელად ორკუსი (Orcus). ტოლკინის ნამუშევრებში ორკები იყვნენ ბოროტი არსებები, რომლებიც ემორჩილებოდნენ შავ მბრძანებელს და შეადგენდნენ მისი ლაშქრის უდიდეს ნაწილს. შავმა ბრძანებელმა — მორგოთმა — შექმნა ორკები ყველაზე საშიში და ბოროტი ცხოველებისა და ნაწამები ელფებისგან, თუმცა მათი შექმნისას მან დაუშვა სერიოზული შეცდომა: ორკების შექმნის დროს სინათლე არ არსებობდა, ხეების სინათლე კი მხოლოდ ამანს ანათებდა, მზის შექმნის შემდეგ კი სინათლემ შუახმელეთიც მოიცვა, რამაც სინათლეს მიუჩვეველ ორკებს შუახმელეთში დღისით თარეშის საშუალება მოუსპო. შემდგომში ორკების ეს ნაკლი გამოასწორა სარუმანმა, როდესაც ორკებისგან გამოიყვანა ადამიანების მსგავსი ურუკ-ჰაის რასა, რომელსაც მზის სინათლის არ ეშინოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ორკები, გობლინები და მათი ნათესავები — სტატია ჟურნალში ფანტასტიკის სამყარო.
იაპონური პალეოლითის პერიოდის ქვის იარაღები
**იაპონური პალეოლითი** (იაპ. 旧石器時代 კიუსეკი ძიდაი?) — პერიოდი იაპონიის ისტორიაში დაწყებული ძვ. წ. 40 ათასწლეულიდან ძვ. წ. 12 ათასწლეულამდე. პერიოდი გრძელდებოდა იაპონიის არქიპელაგზე ადამიანების გაჩენიდან ძიომონის პერიოდის ნეოლითური იარაღების გაჩენამდე. გეოლოგიის თვალსაზრისით იაპონური პალეოლითი თანხვდება პლეისტოცენსა და გამყინვარების პერიოდს.

ამ პერიოდში იაპონია კონტინენტს ვიწყო ყელებით უერთდებოდა, ხოლო იაპონიის ზღვა ხმელეთს შორის მოქცეული ზღვა იყო თანამდეროვე იაპონიას, მანჩურიასა და კორეას შორის. უძველესი იაპონიის მოსახლეობა მონადირეობითა და შემგროვებლობით ირჩენდა თავს და პირველ ქვის სამუშაო იარაღებს უხეშად ამუშავებდა. არქეოლოგების მიერ ნაპოვნია ცალ ხელში დასაჭერი ისრები, დანები და საფხეკები.

ამ პერიოდის იაპონიის მოსახლეობის ანთროპოლოგიური შემადგენლობა ბუნდოვანია. ამ პერიოდში ჯერ არ არსებობდა კერამიკული ნაკეთობები, შესაბამისად მას ასევე კერამიკულამდელ კულტურასაც უწოდებენ.


|  |  |
| --- | --- |
| იაპონია | *ეს სტატია იაპონიისა და იაპონელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კარონი** (ესპ. Caroni) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ვენესუელაში, მდინარე ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 952 კმ, აუზის ფართობი 95,000 კმ².
სათავე აქვს და მიედინება გვიანის ზეგანზე. კარონიზე არის ჩანჩქერები და ჭორომები. წყალმოვარდნები იცის აპრილიდან ოქტომბრამდე. 
კარონი გამოირჩევა წყლის დიდი ხარჯით. წყალი მუქი ფერისაა. იგი მიეკუთვნება პიგმენტაციური მდინარეების რიცხვს, 
ისეთივეს, როგორიც არის მაგ. მდინარე რიო-ნეგრო ბრაზილიაში. კარონის აუზი შედის ვენესუელის მთავარი მდინარის — ორინოკოს აუზის შემადგენლობაში. კარონი და ორინოკო ჰიდროგრაფიული ხასიათის მიხედვით მიმსგავსებულები არიან ერთიმეორესთან. 
მდინარე კარონის აუზში მდებარეობს მსოფლიოს ყველაზე მაღალი წყალვარდნილი ანხელი (სიმაღლე 1054 მ). მნიშვნელოვანია ასევე კუკენანის წყალვარდნილი (სიმაღლე 610 მ).

წყლის საშუალო ხარჯი 4,850 მ³/წმ. მაქსიმალური 17.576 მ³/წმ. სანაოსნოა შესართავიდან 100 კილომეტრზე. აქვე მდებარეობს მზარდი ქალაქი სიუდად-გუაიანა. მდინარის წყლები გამოყენებულია ჰიდროენერგეტიკული მიზნებისათვის. მდინარეზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგურები მაკაგუა, გური და სხვ. კარონის ფართო კანიონში გაშენებულია გურის წყალსაცავი, რომლის ფართობია 4,250 კმ², ხოლო მოცულობა 135 კმ³.

კარონის აუზის განსაკუთრებული ესთეტიკურობა ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ამ რეგიონში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის მდინარეების სია
* გურის წყალსაცავი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კარონი***

* მდინარე კარონი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 413.
**ორისი** — ქართული კომპანია, რომელიც საქართველოში აწარმოებს და ყიდის კომპიუტერული პროგრამებს.

ისტორია
-------

კომპანია „ორისი" დაარსდა 1992 წელს. იგი კომპიუტერული პროგრამების წარმოების სფეროში და წარმოებული პროდუქტების მრავალფეროვნებით ლიდერთა რიცხვში შედის.

კომპანია უზრუნველყოფს ორგანიზაციებისათვის საფინანსო და სამეურნეო საქმიანობის პროგრამული უზრუნველყოფის დამუშავებასა და კომპლექსურ მომსახურებას.

კომპანიის მიერ შექმნილი პროგრამული სისტემებია:

* საბანკო სისტემა — BankNet.
* უნივერსალური საბუღალტრო და სამეურნეო საქმიანობის აღრიცხვის სისტემა — „ორის ბუღალტერია".
* საფინანსო და ორგანიზაციული მართვის ინსტრუმენტალური სისტემა — „ორის მენეჯერი".
* საცალო და საბითუმო ვაჭრობის სისტემა — Universe.
* სატელეკომუნიკაციო კომპანიის საანგარიშსწორებო სისტემა — TeleNet.
* საბირჟო ვაჭრობის სპეციალიზებული მართვის სისტემა — „კავკასიის ბირჟა".
* ფასიანი ქაღალდების რეგისტრაციის სისტემა — „დეპოზიტარი".
* ავიაბილეთების აღრიცხვის სისტემა — AviaNet.

კომპანიის მიერ შექმნილი პროდუქტები გამოირჩევა მოქნილობით, რაც საშუალებას აძლევს მომხმარებელს ერთი მხრივ, მარტივად გადაწყვიტონ მათთვის კარგად ცნობილი სტანდარტული ამოცანები და მეორე მხრივ დღევანდელ სწრაფად ცვალებად გარემოში ადვილად შექმნან არატიპიური ამოცანები პროგრამირების პროფესიონალური ცოდნის გარეშე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**იუნუს წულუკიძე** (დ. 1880, ლეღვა, ბათუმის ოლქი — გ. 1921/1922 ოჩხამური, ოზურგეთის მაზრა) — სოციალ-დემოკრატი, სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი, საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. 1918 წელს დეპუტატის ანკეტის თანახმად განათლებით იყო სემინარიელი, სწავლობდა სტამბოლში. პროფესიით სოფლის მეურნე.

ბიოგრაფია
---------

1918 წელს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით გახდა ეროვნული საბჭოს წევრი. დამოუკიდებლობის პერიოდში, მემედ აბაშიძესთან და სხვა მაჰმადიან ქართველებთან ერთად, სათავეში ედგა ბათუმის ოლქის საქართველოს ფარგლებში დაბრუნებისათვის პოლიტიკურ ბრძოლას, 1919 წელს მონაწილეობა მიიღო „სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის" შექმნაში. დამოუკიდებლობის შემდგომი პერიოდის ბიოგრაფიული ცნობები არ მოიძებნა. დაუზუსტებელი ინფორმაციით, დაიღუპა 1920-იან წლებში სარკინიგზო ინციდენტის შედეგად.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 523.
* გ. შარაძე, „მემედ აბაშიძე", 1995;
* სცსა, ფ. 1836, აღწ. 1, საქ 109.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იუნუს წულუკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კარპეზ კაპანაძე** (დ. 12 აპრილი, 1919, სოფ. კორბოული, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი. — გ. 31 ოქტომბერი, 2005) — ქართველი ექიმი, ვეტერინარი, მეცნიერი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1995). აკადემიკოსი (1997). საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1950-1953 წლებში მუშობდა საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველ მოადგილედ. 1958-1959 წლებში იყო საქართველოს მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1962-1990 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის პრორექტორის მოადგილე ვეტერინარიის დარგში. 1990 წლიდან ამავე ინსტიტუტის მეცნიერი თანამშრომელი. შეისწავლა საქართველოში ვეტერინარული ისტორიის პრობლემები, დაამუშავა ვეტერინარული ლექსიკოგრაფიის, ტერმინოლოგიისა და ორთოგრაფიის საკითხები. ავტორია ვეტერინარული დამხმარე სახელმძღვანელოსი, ასევე მონოგრაფიული ნაშრომების. მან პირველმა განაზოგადა მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესების ისტორიის მასალები. 1979 წელს მონაწილეობდა მოსკოვში გამართულ XXI მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესის მუშაობაში. იყო ქართული ენციკლოპედიის სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს წევრი და ვეტერინარიის სექციის ხელმძღვანელი. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.

ლიტერატურა
----------

* *ყურაშვილი თ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 526.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარპეზ კაპანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* კარპეზ კაპანაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
ორთაჭალის ჰიდროელექტროსადგური
**ორთაჭალის ჰიდროელექტროსადგური**, *ორთაჭალჰესი* — სეზონური მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგური ქალაქ თბილისში, მდინარე მტკვარზე. მდებარეობს ორთაჭალაში, ორთაჭალის ხიდთან. მისი დადგმული სიმძლავრეა 18 მგვტ. ჰესის საშუალო წლიური გამომუშავება 80 მლნ. კვტ·სთ-ია. ორთაჭალჰესი ექსპლუატაციაში შევიდა 1954 წელს. ჰესს ფლობს „ენერგო-პრო ჯორჯია".

XX საუკუნის 50-იან წლებში მტკვარზე ჰესის მშენებლობამ უზრუნველყო თბილსის ფარგლებში წყალმცირობის პერიოდში მდინარის კალაპოტის გაწყლიანება. ჰესის აშენებამდე კალაპოტი საგრძნობლად შიშვლდებოდა და სანაპიროს მაღალ კედლებს მკვეთრი დისონანსი შეჰქონდათ თბილისის ღირშესანიშნაობათა საერთო ანსამბლში. აშენების შემდეგ მიმდებარე ტერიტორიები დაექვემდებარა ქალაქის განაშენიანების თანამედროვე მიდგომებს.

სქოლიო
------

1. ↑  ორთაჭალის ჰიდროელექტროსადგური. *Energyonline.ge* (2010-01-28).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 3 ნოემბერი, 2020.
2. 1 2  ორთაჭალჰესი. *energo-pro.ge*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-25. ციტირების თარიღი: 25 მაისი, 2021
**ორთანას ხიდი** — ხიდი თურქეთში. ფორტუნასუს ხეობაში. იგი არდაშენიდან 21,6 კმ-თაა დაშორებული. ამ ხიდის ძველი სახელია ქუშივა. ძეგლი საკმაოდ კარგადაა დაცული. ხიდის თაღი ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. მისი ბურჯები უშუალოდ კლდოვან დედაქანზეა დაყრდნობილი. 

საპირე ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მოწყობილი და ხიდის ორივე ნაპირს მთელ სიგრძეზე მიუყვება. ხიდის ორივე მხარეს ნახევარწრიულ რკალსა და ნაპირს შორის სივრცე ამოშენებულია. ხიდის სავალი ზედაპირი ქვის ფილებითაა დაფარული. მას აქვს ოთხკუთხა ფორმის ქვებით გამართული მოაჯირიც, რომლის სიმაღლე — 60-70 სმ-ია. მისი საერთო სიგრძე — 44 მ, საერთო სიგანე — 2,9 მ, სასიარულო ბილიკის სიგანე — 2,3 მ, ბურჯის სიგანე — 4 მ-ია, ბურჯის სიმაღლე — 2,1 მ, ქუსლისსიგანე — 2,75 მ, მალისსიგანე — 18,2 მ, მალისსიმაღლე ბურჯიდან — 12,3 მ.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 72-73 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**პატარა დმანისის წმინდა თევდორეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დმაინისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დმანისში.

ეკლესია ისტორიული ქალაქ დმანისის სამაროვანზე იდგა, ქალაქის კონცხის აღმოსავლეთით. დღეს საავტომობილო გზის აღმოსავლეთ ნაპირას დგას. ეკლესია დარბაზულია ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. ნაგებია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ბაზალტისა და ტუფის ქვით დუღაბზე. წყობის ჰორიზონტალობა არაა დაცული. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან თაღოვანი. თაღის გადასაყვანად მოგვიანებით განახლების შედეგად აგური გამოუყენებიათ. სარკმელი სამია: აღმოსავლეთის გარედან სწორკუთხაა შიდნიდან თაღოვანი და წირთხლებგაფართოვებული. დასავლეთის და სამხრეთის სარკმლები ორივე მხრიდან თაღოვანია. აფსიდის ჩრდილოეთ კედელში სწორკუთხა ნიშაა გაკეთებული. კონქი მხრებზე გადასულ თაღზე იყო დაბჯენილი. ეკლესიის კამარა კი გრძივი კედლების შუაში გაკეთებულ წყვილ პილასტრის კაპიტელებზე დაყრდობილ თაღზე. ამჟამად ეკლესიის კამარა და კონქი აღარ შემორჩა, ასევე მორღვეულია კედლების ზედა ნაწილები. ინტერიერი შელესილი და მოხატული ყოფილა. ფასადებში ჩადგმულია სხვადასხვა პერიოდის ორნამენტული ქვები, მათ შორის სტელის ფრაგმენტები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38164
**ორესის მთები** (არაბ. جبال الأوراس) — ქედი ჩრდილოეთ აფრიკაში, ალჟირსა და ტუნისში. საჰარის ატლასის აღმოსავლეთი გაგრძელება. მაქსიმალური სიმაღლე 2328 მ (მთა ჯებელ-შელია).

აგებულია მეტამორფული და დანალექი ქანებით. მთისძირში 1000 მ-ზე მეტი სიღრმის სინკლინია. დამახასიათებელია სწორი და გრძელი თხემი, რომელიც მიემართება ჯერ სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ, ხოლო შემდეგ მკვეთრად აღმოსავლეთისაკენ.

დანაწევრებულია ღრმა ხეობებით, რომლებიც მრავალი ნაყოფიერი უადითაა წარმოდგენილი, რომელთა შორის გამოიყოფა საჰარისკენ მიქცეული ელ-აბიოდი და ელ-აბდი.

ორესის მთების ჩრდილო-დასავლეთი გაგრძელებაა დაახლოებით იგივე სიმაღლის ბელეზმის ქედი, რომელიც განფენილია თელ-ატლასისა და საჰარის ატლასის შეერთების ადგილზე.

ორესის მთების ზედა კალთები შემოსილია ფიჭვის, კედარისა და მუხის ტყეებით, ხოლო ქვედა კალთები ქსეროფიტული მცენარეულობით. ქალაქ ბათნის სიახლოვეს, ელ-კანტარის უღელტეხილზე გადადის რკინიგზა და გზატკეცილი. ქედის ფარგლებში შემორჩენილია მრავალი ძველრომაული ნანგრევები. დასახლებულია ბერბერებით, კერძოდ შაუიას ხალხით და არაბი მომთაბარეებით.

სქოლიო
------

1. ↑  Guy Arnold. Political and Economic Encyclopaedia of Africa, Longman Current Affairs, 1993
2. ↑  Augustin Bernard, Afrique septentrionale et occidentale, Paris, 1939
3. 1 2  Aurès mountains, Algeria | Encyclopedia Britannica
4. ↑  Belezma Biosphere Reserve, Algeria — UNESCO

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4003658-3
* LCCN: sh91004432
* SUDOC: 027375811
* VIAF: 315131765
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 315131765

 |
**ისმაილიტები** — VIII საუკუნეში არაბთა ხალიფატის ტერიტორიაზე აღმოცენებული მუსლიმანურ-შიიტური სექტის მიმდევრები. სახელწოდება მიიღეს შიიტების მეექვსე იმამის, ჯაფარ სადიკის უფროსი ვაჟის, ისმაილის სახელის მიხედვით.

ისტორია
-------

„ისმაილიტების სექტა" ჯერ კიდევ VIII საუკუნეში წარმოიშვა და მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მაზდაქურ-ხურამიტულ მოძრაობებთან. ისმაილიზმი (არაბ. الإسماعيلية — *al-Ismā‘īliyya*, სპარს. اسماعیلیان — *Esmâ‘īliyân*) — როგორც მოძღვრება „ასასინთა სიკვდილის ორდენის" უმთავრესი იდეოლოგიური იარაღი გახდა.

VIII საუკუნის მეორე ნახევარში შიიტები დაიყვნენ სექტებად: ზეიდიტები, იმამიტები (ზომიერი შიიტები), რომელნიც მეშვიდე იმამად (სულიერი მოძღვარი) სცნობდნენ ხალიფა ალის შთამომავალ მუსა ყაზიმს და ისმაილიტები, რომელნიც იმამად სცნობდნენ მის ძმა-ისმაილს.

IX საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოყალიბდა ისმაილიტების ძლიერი და საიდუმლო ორგანიზაცია, რომლის გავლენა გავრცელდა მთელს მახლობელ აღმოსავლეთში, ცენტრალურ აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და სხვაგანაც. ისმაილიტობა წარმოიშვა საზოგადოებრივი კლასების დაბალ ფენებში, ხელოსნობა და გლეხობაში. არაბთა სახალიფოს სხვადასხვა რეგიონებში ისმაილიტები გადასხვაფერდნენ და მრავალნაირ რელიგიურ მოძღვრებად ჩამოყალიბდნენ. ერთ-ერთი მათგანი იყო კარამიტების სახალხო-რელიგიური მოძრაობა, რომელიც შემდეგ ცალკე სექტად გადაიქცა.

ისმაილიტების ფილოსოფია
----------------------

IX საუკუნიდან ისმაილიტებმა თავისებურად შეითვისეს ნეოპლატონისტური ფილოსოფია და ქრისტიანული გნოსტიციზმი, რომელთა გავლენით საბოლოოდ გაფორმდა მათი მოძღვრება. ისინი მკვეთრად გაემიჯნენ მართლმადიდებლურ სუნიზმს და ზომიერ შიიტებს. ისტორიკოს დავით კაციტაძის ნაშრომში — „ირანის ისტორია III-XVIII საუკუნეები" ისმაილიტების დოქტრინა ამგვარად არის წარმოდგენილი.

„ისმაილიტების მოძღვრების თანახმად, ღმერთმა-აბსოლუტმა თავის თავიდან გამოჰყო შემოქმედებითი სუბსტანცია — „მსოფლიო გონება", რომელმაც შექმნა იდეების სამყარო და თავის მხრივ გამოჰყო უმდაბლესი სუბსტანცია — „მსოფლიო სული", რომელმაც შექმნა მატერია, პლანეტები და მიწა. ისმაილიტები ყურანს ალეგორიულად განმარტავდნენ და უარყოფდნენ ისლამის ზნეჩვეულებების უმეტეს ნაწილს. ისმაილიტები ასწავლიდნენ, რომ დროის გარკვეული ციკლის შემდეგ მოციქული აღდგება ხალხში. „მსოფლიო გონების" გამომხატველად ითვლება ნატიკი (მოლაპარაკე) ანუ წინასწარმეტყველი, ხოლო „მსოფლიო სულის" გამომხატველად მისი თანაშემწე, კომენტატორი მისი მოძღვრებისა — ასისი (ბაზისი, საფუძველი). ნატიკი ექვსი იყო: ადამი, ნოე, აბრაამი, მოსე, იესო ქრისტე და მუჰამედი. მეშვიდე უნდა გამოჩნდეს განკითხვის დღეს. ყოველ ნატიკს ჰყავდა თანაშემწე: მოსეს — აარონი, იესო ქრისტეს — პეტრე მოციქული, მუჰამედს — ალი. ისმაილიტების სექტა პირველად შვიდი, შემდეგ კი ცხრა საფეხურისაგან შედგებოდა. უმაღლეს საფეხურს მხოლოდ სექტის ზოგიერთი წევრი აღწევდა. მათ უნდა ბრმად დამორჩილებოდნენ, როგორც იარაღი სექტის უფრო დაბალ საფეხურზე მდგარი წევრები. ისმაილიტების სექტა შეკრული იყო რკინისებური დისციპლინით".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ასასინები

ლიტერატურა
----------

* კაციტაძე, დავით (2009). *ირანის ისტორია III-XVIII საუკუნეები*. თბ.:  ჰოროსი XXI.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
* ოფიციალური საიტი
* ისმაილიტები დაარქივებული 2019-05-26 საიტზე Wayback Machine.
**იაპონური საქმიანი კომუნიკაციის უნარ-ჩვევათა ტექსტი** (ანუ შემოკლებით **ჯეტროს ტესტი**, იაპონურ ენაზე [*jetoro bijinesu nihongo nōryoku tesuto*] **ジェトロビジネス日本語能力テスト**, ბიზნესიაპონურის უნარ-ჩვევათა ტესტი) წარმოადგენს საერთაშორისო ლეგიტიმაციის მქონე გამოცდას, რომელზეც ირკვევა გამოსაცდელი პირის უნარი თავი გაართვას იაპონურ ენაზე კომუნიკაციას საქმიან, სავაჭრო, ბიზნესგარემოში.   

ტესტს იაპონიის საგარეო სავაჭრო ორგანიზაცია (ინგლისურად **Japan External Trade Organization**, [*ჯეტრო*] **JETRO** ) ატარებს იაპონიის სამთავრობო და სამრეწველო ორგანიზაციების   
ხელშეწყობით, რომელთა შორისაა საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის, აგრიკულტურისა და ინდუსტრიის სამინისტროები. გამოცდა განსაკუთრებით ორიენტირებულია იმ პირებზე, რომელთაც სურთ იაპონიაში გააგრძელონ სწავლა, ანდა ბიზნესსაქმიანობა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იაპონური კანჯის კომპეტენციათა ტესტი
* იაპონური ენის უნარ-ჩვევათა ტესტი (JLPT)
* იაპონური ენა (T.JL)
* იაპონოლოგია
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2008-12-12 საიტზე Wayback Machine.  (იაპონურ ენაზე)
* დაარქივებული 2008-12-21 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისურ ენაზე)
**ორკბილა** (ლათ. Bidens) — ერთ- ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს 200-ზე მეტ სახეობას. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე, სახეობათა მეტი წილი კი — ამერიკაში. საქართველოში იზრდება მხოლოდ 3; მათგან Bidens bipinnata გზადმოყოლილია ჩრდილოეთ ამერიკიდან და გვხვდება რუდერალურ ადგილებზე ზღვისპირა ზოლში. Bidens tripartira-ს იყენებენ ხალხურ მედიცინაში. მისი ღეროსა და ფოთლებისაგან იღებენ ყვითელ საღებავს შალეულის შესაღებად. იზრდება ზღვისპირა ზოლში და მთისწინებზე ჭაობიან და ტენიან ადგილებში, ზოგჯერ ბაღ-ბოსტნის სარეველაა.

სიმაღლით 15-60 სმ, იშვიათად 100 სმ-მდე. მას ძლიერ დატოტვილი მთავარძარღვა ფესვთა სისტემა აქვს, ღერო სწორმდგომია. შიშველი ფოთლები ღეროზე მოპირისპირედაა განლაგებული, მუქი მწვანეა, მოკლე ყუნწებით. ყუნწის ძირები ერთმანეთთანაა შეზრდილი, ფოთლის კიდეებდაკბილულია, ყვავილების კალათები ტოტების ბოლოებზეა მოთავსებული, კალათის საბურველი ორრიგაა. მისი გარეთა ფოთლები მწვანეა, მოგრძო, შიდა რიგის – მორუხო-ყვითელი, ოვალურია. ყვავილები მილისებრია, ორსქესიანი, ყვითელი ფერის თესლი სოლისებრია ორი ხორკლიანი კბილით, ამ ხორკლებით იგი ადვილად ემაგრება ცხოველების ბეწვს, ადამიანის ტანსაცმელს და ადვილად ვრცელდება.

ქიმიური შემადგენლობა
--------------------

შეიცავს ეთერზეთს, ვიტამინ C-ს, მთრიმლავ ნივთიერებებს.

გამოყენება
----------

ორკბილა ფართოდ გამოიყენება სურავანდის, ტუბერკულოზის დროს, ოფლ, შარდ და ნაღველმდენ საშუალების სახით. ორკბილის ნაყენი კარგი გარეგანი საშუალებაა ეგზემის, ჭრილობების, წყლულების, ციებ-ცხელების დროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იმერეთის სამკურნალო ფლორა[დაარქივებული]
თანამგზავრული ფოტო
**ოკლენდი** (ინგლ. Auckland) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. სახელი ეწოდა ქვეყნის უდიდესი ურბანული არეალის — ქალაქ ოკლენდისგან. რეგიონი მოიცავს ოკლენდის მეტროპოლისს, პატარა ქალაქებს, სასოფლო დასახლებებსა და ჰაურაკის ყურის კუნძულებს. ამ რეგიონში ცხოვრობს ქვეყნის მოსახლეობის ერთი მესამედი. ახალი ზელანდიის რეგიონებს შორის, ოკლენდს ყველაზე დიდი მოსახლეობა ჰყავს, პირველია ეკონომიკურად, მაგრამ ტერიტორიის მხრივ მეორე ყველაზე მცირეა.

2010 წლის 1 ოქტომბერს, ოკლენდის რეგიონი უნიტარული მმართველობის გახდა, რომელსაც ოკლენდის საბჭო მართავს. მან წინა რეგიონული საბჭო და შვიდი ადგილობრივი საბჭო ჩაანაცვლა. ამ პროცესში, სამხრეთ-აღმოსავლეთში მდებარე ტერიტორია მეზობელ უაიკატოს რეგიონს გადაეცა.

გეოგრაფია
---------

რეგიონი გადაშლილია კაიპარის უბიდან (ჩრდილოეთით) სამხრეთით, ოკლენდის ნახევარკუნძულის ყელების გასწვრივ, უაიტაკერეს ქედებისა და ოკლენდის ვიწრო ყელების გავლით. რეგიონი სრულდება მდინარე უაიკატოს შესართავიდან რამდენიმე კილომეტრის მოშორებით. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნორთლანდის, სამხრეთით კი უაიკატოს რეგიონი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ახალი ზელანდიის რეგიონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Auckland Council
**პანაშვიდი** (რუს. Панихида) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 15 თებერვალს, გაზეთ „ახალი დრო"-ს 3581-ე ნომერში გამოქვეყნდა.

გამოქვეყნება
------------

მოთხრობა თავდაპირველად, 1886 წლის 15 თებერვალს, გაზეთ „ახალი დრო"-ს 3581-ე ნომერში გამოქვეყნდა განყოფილებაში შაბათობები, ხელმოწერით: ან. ჩეხოვი.

მოთხრობა მცირე ცვლილებებით 1887 წელს გაზეთ „ბინდში" დაიბეჭდა. უმნიშვნელო ცვლილებებით შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899—1901 წლებში გამოცემული ჩეხოვის თხზულებათა კრებულის მესამე ტომში.

ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა უნგრულ, გერმანულ, რუმინულ, სერბო-ხორვატულ და ფინურ ენებზე ითარგმნა.

ფონი
----

ჩეხოვი, ადრე ჩვეულებრივ თავისი ფსევდონიმით ა. ჩეხონტე აქვეყნებდა ნაწარმოებებს. „ახალ დროში" ეს მისი პირველი პუბლიკაცია იყო. 27 (14 ძველი სტილით) თებერვალს მან გაზეთისგან ტელეგრამა მიიღო სადაც მოთხრობის ავტორის ნამდვილი სახელით გამოქვეყნებას თხოვდნენ. ა. ლაზარევ-გრუზინსკი თავის მემუარებში წერდა: „ჩეხოვმა თანხმობა მისცა, თუმცა შემდეგ ინანა, რადგან ის რაღაცის სამედიცინო ჟურნალში აპირებდა და თავის ნამდვილ გვარს უფრო სერიოზული სტატიებისთვის ინახავდა".

6 მარტს (ძველი სტილით 21 თებერვალი) სუვორინის წერილზე პასუხისას, ჩეხოვი წერდა: „მადლობას გიხდით ჩემი ნამუშევრების მიმართ საქებარი სიტყვებისა და მოთრობის სწრაფი დაბეჭდვისათვის ‹…› თქვენ მოსაზრებას ჩემი მოთხრობის გადაგდებული დასასრულის შესახებ ვიზიარებ და მადლობას გიხდით სასარგებლო მითითებისათვის. მე უკვე ექვსი წელია ვმუშაობ, მაგრამ თქვენ პირველი ხართ რომელსაც მითითება და მოტივირება არ დაგეზარათ".

მოთხრობის ხელნაწერი დაიკარგა. შემორჩა მხოლოდ გაზეთ „ახალ დროში" დაბეჭდილი ვერსია.

ლიტერატურა
----------

* Чехов А. П. Панихида // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოთხრობა პანაშვიდი დაარქივებული 2017-05-05 საიტზე Wayback Machine.
* პანაშვიდი, ორიგინალური რუსული ტექსტი
* რექვიემი, ინგლისურენოვანი თარგმანი

სქოლიო
------

1. ↑  ა. გრუზინსკი. О Чехове. Русская правда. 1904. № 99
**იაპონური სტიფნოლობიუმი**, *იაპონური სოფორა* (ლათ. styphnolobium japonicum) — სტიფნოლობიუმის გვარის მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. გაშლილვარჯიანი ხე 25 მეტრამდე სიმაღლის. სამშობლოა ჩინეთი. აქვს კენტფრთისებრრთული ფოთლები, თითოეულში 9-დან 21-მდე ფოთოლაკი. ფოთლები განლაგებულია სპირალურად. მსგავსი აგებულებისაა მონათესავე მააკია. სხვა პარკოსნებისგან განსხვავებით არ ამყარებს სიმბიოზს ჰაერიდან აზოტის ამთვისებელ კოჟრის ბაქტერიებთან, შესაბამისად არ ამდიდრებს ნიადაგს აზოტით. ყვავილობს ივლის-აგვისტოში, მაშინ როცა სხვა ხეებს დიდი ხანია დასრულებული აქვთ ყვავილობა, ამიტომაც სტიფნოლობიუმი მწერებისთვის ნექტრის მნიშვნელოვანი წყაროა და სამშობლოში კარგი თაფლოვანი მცენარეა. მსხმოიარობს ოქტომბერ-ნოემბერში. ზამთარში ნაყოფი ტოტებზე რჩება და პარკები არ იხსნება. წარსულში ითვლებოდა სოფორას გვარის წარმომადგენლად, სანამ 21-ე საუკუნეში ამ გვარს ჩამოსცილდა სტიფნოლობიუმის და დერმატოფილუმის გვარები.

სტიფნოლობიუმი, ცრუაკაცია რობინია და გლედიჩია წარმოადგენენ ცრუ აკაციებს და მსოფლიოს ზომიერი კლიმატის მქონე ქალაქების, მათ შორის თბილისის, გამწვანებაში გამოყენებული ყველაზე პოპულარული პარკოსანი ხეებია.

სქოლიოს სია
-----------

1. ↑  Japanese acacia. Sophora \_ Green Areas, Parks and Gardens of Cádiz.
ხალისკოს ფილარმონიული ორკესტრი
დუბლინის ფილარმონიული ორკესტრი
**ორკესტრი** (ფრანგ. orchestre) — კოლექტივი, რომელშიც გაერთიანებულია სხვადასხვა საკრავზე შემსრულებელი მუსიკოსები. ეს კოლექტივი ასრულებს ორკესტრისათვის სპეციალურად დაწერილ ნაწარმოებებს. შემადგენლობის მიხედვით ორკესტრი შეიძლება იყოს: სიმფონიური, სიმებიანი, სასულე, აგრეთვე ხალხურ საკრავთა (ნაციონალურ საკრავთა). მსუბუქი მუსიკის ჟანრში არის საესტრადო ან ჯაზური ორკესტრი.

სიმფონიური ორკესტრი
-------------------

 მთავარი სტატია: სიმფონიური ორკესტრი.
თანამედროვე მუსიკალურ პრაქტიკაში ორკესტრის ყველაზე გავრცელებულ და სრულყოფილ სახეს წარმოადგენს სიმფონიური ორკესტრი, რომელმაც საბოლოო სახე მიიღო XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში (კომპოზიტორ იოზეფ ჰაიდნის შემოქმედებაში). სიფონიური ორკესტრი შედგება ოთხი ძირითადი ჯგუფისაგან, თითოეული მათგანი საკრავების რამდენიმე სახეობას შეიცავს.


|  |  |
| --- | --- |
| სიმებიან (ხემიან)საკრავთა ჯგუფი:
* ვიოლინო
* ალტი
* ჩელო
* კონტრაბასი

 | ხის ჩასაბერ საკრავთა ჯგუფი
* ფლეიტა
* კლარნეტი
* ჰობოი
* ფაგოტი
* ინგლისური ქარახსა

 |


|  |  |
| --- | --- |
| ლითონის (სასულე) ჩასაბერ საკრავთა ჯგუფი
* საყვირი
* ვალტორნა
* ტრომბონი
* ტუბა

 | დასარტყამ საკრავთა ჯგუფი
* ლიტავრა
* ქსილოფონი
* დოლი
* თეფშები

 |

გარდა ამისა, სიმფონიურ ორკესტრში შეიძლება იყოს სხვადასხვა საკრავებიც:ფორტეპიანო, ქნარი, საქსოფონი და სხვა.

ჯაზური ორკესტრი
---------------

ჯაზ–ბანდი ანუ ჯაზური ორკესტრი წარმოედგენს ინსტრუმენტულ ანსამბლს, რომელიც ჯაზურ მუსიკას ასრულებს. სახელწოდება ჯაზი დაკავშირებულია საორკესტრო კოლექტივის ჩამომყალიბებლის ჯაზბო ბრაუნის სახელთან, ხოლო ბანდ ინგლისური სიტყვაა და ორკესტრს ნიშნავს.

ჯაზ–ორკესტრი შედგება 4–6 საქსოფონის, 2–4 საყვირის, 2–3 ტრომბონის, კონტრაბასის, ჰავაის გიტარის, ფორტეპიანოსა და დასარტყამი საკრაებისაგან. ეს შემადგენლობა შეიძლება გაიზარდოს ე. წ. სიმფოჯაზად (ემატება სიმებიან საკრავთაა ჯგუფი, ამასთანავე იზრდება დანარჩენ საკრავთა რიცხვი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ქართული ენა) ორკესტრი (უცხო სიტყვათა ლექსიკონი)
**ფრანსუა ოგიუსტ რენე როდენი** (ფრანგ. François-Auguste-René Rodin; დ. 12 ნოემბერი, 1840, პარიზი, ― გ. 17 ნოემბერი, 1917, მედონი) — ფრანგი მოქანდაკე.

ბიოგრაფია
---------

ოგიუსტ როდენი დაიბადა 1840 წლის 12 ნოემბერს. როდენმა ქანდაკებაში შემოიტანა მანამდე უცნობი ფორმის თავისუფლება. იგი ქმნის როგორც ზუსტ რეპროდუქციებს („მოაზროვნე"), ასევე ძლიერი გრძნობით აღსავსე ქანდაკებებს („კოცნა"). მისი ნაწარმოებები გამოირჩევა დახვეწილი ფორმით, მათში იგრძნობა განსაცვიფრებელი წონასწორობა უხეში მასალისგან გამოძერწილ მოდელსა და ნაწარმოებში ჩადებულ შთაგონებას შორის. მან პირველად ფართოდ შემოიტანა ქანდაკებაში ქანდაკების სიშიშვლე რასაც იგი „ადამიანის სილამაზეს" უწოდებდა.

როდენს არ უყვარდა ზედმეტად დაკუნთული სხეული, იგი უპირატესობას ძლიერ და ლამაზ სხეულს ანიჭებდა. ქანდაკება „კალეს მოქალაქეები" უკავშირდება 1347 წელს ქალაქ კალეში მომხდარ ისტორიულ მოვლენას. მეფე ედუარდ III-ემ ალყა შემოარტყა კალეს. მან მოსახლეობის სიცოცხლის შენარჩუნების სანაცვლოდ მოითხოვა, რომ მასთან მისულიყო კისერზე თოკშებმული ექვსი ცნობილი მოქალაქე და ქალაქის გასაღები მიერთმია. კალეს ექვსმა ცნობილმა მოქალაქემ თავი გასწირა ქალაქის სხვა მაცხოვრებლების გადასარჩენად.

როდენმა თავისი ქანდაკებების ყალიბები საჯარო მოხმარებისთვის დატოვა, თავადვე შექმნა საკუთარი ხელმოწერის ასლებიც და ამით საშუალება მისცა სხვებს მისი სიკვდილის შემდეგაც გაეგრძელებინათ მის მიერ დაწყებული გზა. როდენის რამდენიმე ქანდაკება, რომლებიც მსოფლიო სავაჭრო ცენტრში იმყოფებოდა, განადგურდა 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის დროს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* როდენის მუზეუმი (პარიზი)
* როდენის მუზეუმი (ფილადელფია, აშშ)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როდენის მუზეუმი პარიზში
* როდენის მუზეუმი ფილადელფიაში
* ფოტოები, ბიოგრაფია
* როდენის ქანდაკებები

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***ოგიუსტ როდენი***



1. ↑  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. 1 2 3 4  RKDartists<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
**იაპონური ტერიერი** (იაპონ. 日本テリア) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იაპონიაში XVIII საუკუნეში.

ეს ჯიში გაჩნდა ადგილობრივი ძაღლებისა და XVIII საუკუნეში იაპონიაში ნიდერლანდელების მიერ ჩაყვანილი გლუვბალნიანი ფოქსტერიერების შეჯვარებით. იაპონური ტერიერების სისტემატური გამრავლება მხოლოდ 1930\_იან წლებში დაიწყო. მიუხედავად იმისა, რომ კომპაქტური, ათლეტური აღნაგობის იაპონური ტერიერები კარგი მონადირეები არიან მათი რაოდენობა მცირდება. საქმის ასეთი ვითარებით შეწუხებულმა იაპონელმა კინოლოგებმა ჩამოაყალიბეს საზოგადოება, რომლის მთავარი მიზანი ამ ჯიშის გადარჩენაა.

დახვეწილი და ელეგანტური ტერიერი აღნაგობით გრძელფეხება მწევრებს მოგვაგონებს. იაპონურ ტერიერს აქვს ძალიან მოკლე ბალანი, ამიტომ ცუდად იტანს სიცივეს. მის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, არ სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. ადვილად ეგუება სიცხეს და ქალაქის პირობებს. კარგი მოდარაჯეა. იაპონურ ტერიერს აქვს ძლიერი კისერი, არც ისე დიდი ყურები, გრძელი, სწორი ფეხები. პატარა თავი დაფარულია მუქი, მოკლე, მბზინავი, შავი ბალნით. ამ მუქ ფონზე საშუალო ზომის მუქი თვალები ძნელად გასარჩევია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იაპონური ტერიერი***

* იაპონური ტერიერი დაარქივებული 2015-02-11 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
ნოქსის ნაპირი — ანტარქტიდანოქსის ნაპირინოქსის ნაპირინოქსის ნაპირი ანტარქტიდის რუკაზე.
**ნოქსის ნაპირი** (ინგლ. Knox Coast) — უილქსის მიწის სანაპიროს დასავლეთი ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა), ა. გ. 100 და 110° შორის. აკრავს მოუსონის ზღვა, მასში შეჭრილია დასავლეთიდან შეკლტონის შელფური მყინვარის სახით. ბანგერის ოაზისის (1956 წელს აქ საბჭოთა სამეცნიერო სადგურმა „ოაზისმა" დაიწყო მუშაობა; 1959 წელს გადაეცა პოლონეთს) გარდა მთლიანად დაფარულია უწყვეტი ყინულოვანი საფარით, რომელიც 1500 მეტრზე მეტ სიმაღლეს აღწევს. აღმოჩენილია 1840 წელს აშშ-ის ექსპედიციის მიერ ჩარლზ უილქსის ხელმძღვანელობით. სახელი ეწოდა ექსპედიციის ერთ-ერთი გემის კაპიტნის პატივსაცემად. მნიშვნელოვანი კვლევები ჩატარდა 1956–1958 წლებში საბჭოთა ანტარქტიკული ექსპედიციების მიერ.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Нокса берег // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.]. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. т. 18. — М. : Советская энциклопедия, 1974.
2. 1 2 3 4   НОКСА БЕРЕГ // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М. 2013. — стр. 270.
დოკ რივერსი არის ორლანდო მეჯიკის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელიც წლის საუკეთესო მწვრთნელად იქნა დასახელებული.
**ორლანდო მეჯიკი** (ინგლ. Orlando Magic) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს, ქალაქ ორლანდოში, ფლორიდის შტატში, აშშ. გუნდი არის წევრი სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონის, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს Amway Center-ში. გუნდში თამაშობდნენ ისეთი მოთამაშეები როგორებიც არიან შაკილ ონილი, პენი ჰარდევეი, გრანტ ჰილი, ტრეისი მაკგრედი, სტივ ფრენსისი, დუაიტ ჰოვარდი. გუნდი ასევე იყო ნახევარზე მეტჯერ არსებობის მანძილზე (23 წლის მანძილზე 14-ჯერ გავიდა პლეი-ოფში). ორლანდო იყო წარმატებული იმ 4 გუნდიდან, რომელიც 1988-89 წლებში შეუერთდა ლიგას მოგებების პროცენტული მაჩვენებლით. 2011 წლის მიხედვით, მეჯიკი არის ერთადერთი გუნდი დიდ ოთხეულში, რომელიც ქალაქ ორლანდოში თამაშობს.

მნიშვნელობები
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| **GC** | რამდენი თამაში ედგა მწვრთნელის რანგში |
| **W** | გამარჯვება |
| **L** | წაგება |
| **W%** | გამარჯვების % |
| **#** | მერამდენე მწვრთნელი იყო |
| \* | სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო მეჯიკში |
| † | არჩეული იქნა კალათბურთის დიდების დარბაზში როგორც მწვრთნელი |

მწვრთნელები
-----------

*შენიშვნა: სტატისტიკა გასწორებულია 2010-11 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ.*

| # | სახელი | წლები | GC | W | L | Win% | GC | W | L | Win% | მონაგარი |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| რეგულარული სეზონი | პლეი-ოფი |
| 1 | მეთ გუკასი | 1989-1992 | 328 | 111 | 217 | .338 | — | — | — | — |  |
| 2 | ბრაიან ჰილი | 1993-1996 | 295 | 191 | 104 | .647 | 36 | 18 | 18 | .500 |  |
| 3 | რიჩი ადუბატო | 1997 | 33 | 21 | 12 | .636 | 5 | 2 | 3 | .400 |  |
| 4 | ჩაკ დელი† | 1997-1998 | 132 | 74 | 58 | .561 | 4 | 1 | 3 | .250 |  |
| 5 | დოკ რივერსი | 1999-2002 | 339 | 171 | 168 | .504 | 15 | 5 | 10 | .333 | 1999-00 წლის მწვრთნელი |
| 6 | ჯონი დეივისი | 2003-2004 | 135 | 51 | 84 | .378 | — | — | — | — |  |
| 7 | კრის იენტი\* | 2005 | 18 | 5 | 13 | .278 | — | — | — | — |  |
| — | ბრაიან ჰილი | 2005-2006 | 164 | 76 | 88 | .463 | 4 | 0 | 4 | .000 |  |
| 8 | სტენ ვან განდი | 2007-2011 | 394 | 259 | 135 | .657 | 59 | 31 | 28 | .525 |  |

აღნიშვნა
--------

* **a**  მეჯიკის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* **b**  ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ორლანდო მეჯიკი
* ორლანდო მეჯიკის სეზონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------
კალას სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული კომპლექსი
**კალას სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული კომპლექსი** (აზერ. "Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya Qoruğu) — მუზეუმების კომპლექსი ბაქოში, აზერბაიჯანში. კომპლექსი აერთიანებს სამ სხვადასხვა ტიპის მუზეუმს: არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის, სასახლის მუზეუმსა და სიძველეთა მუზეუმს. იმის გამო, რომ მუზეუმები ფართო ტერიტორიას მოიცავს, ადმინისტრაცია მნახველებს ტრანსპორტით მომსახურებას სთავაზობს. მუზეუმების მოსანახულებლადაზერბაიჯანულენოვანი, რუსულენოვანი, ინგლისურენოვაი, გერმანულენოვანი და ფრანგულენოვანი ტურები ეწყობა.

აღწერა
------

კომპლექსი 1,5 ჰექტარზეა განლაგებული და ძველი აზერბაიჯანის კედლის მხატვრობის ნიმუშებს, სამეთუნეო ნაწარმის, საყოფაცხოვრებო მოხმარების საგენბის, ძვირფასეულობის, იარაღებისსა და მონეტების კოლექციებს მოიცავს. კომპლექსში ათასობით წლის წინ აგებული 2000-ზე მეტი არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლია.

კომპლექსი 2008 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდის ეგიდით დაარსდა. კომპლექსი მდებარეობს კალაში, ბაქოდან 40 კმ-ის მოშორებით და რაიონის სახელს ატარებს. კალას სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული კომპლექსი აფშერონის ნახევარკუნძულის ისტორიას ეძღვნება. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად კომპლექსში ანტიკური ხანიდან მოყოლებული შუა საუკუნეებამდე ხანაში აზერბაიჯანელი ხალხის ცხოვრების სურატის დანახვაა შესაძლებელი.

კალას ციხესიმაგრე-მუზეუმი
კომპლექსში აღმოჩენილია XVIII საუკუნით დათარიღებული თონე, ორი მიწისქვეშა გასასვლელი, რომელიც X და XV საუკუნეებს მიეკუთვნება. გარდა ამისა, ნაპოვნია ძველი სახლები, ცხოველთა ტყავისგან დამზადებული მოძრავი კარვები, ქვისა და ჩალის გუმბათიანი სახლები და სამეთუნეო ნაწარმი. კომპლექსში მისულ მნახველებს ზემოთ ჩამოთვლილ ნიმუშებისთვის ფოტოების გადაღება და შეხებაც შეუძლიათ.

კომპლექსში 243 ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი (მეჩეთი, ანტიკური ხანის საცხოვრებელი სახლები, აბანოები) არის დაცული. აღმოჩენილია 400 წლის ფისტაშკის ხეები, ლეღვისა და ზეთისხილის ხეები.

2008 წელს ჰეიდარ ალიევის ფონდის ინიციატივით, არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული მუზეუმების კომპლექსი ღია ცის ქვეშ გაიხსნა. აფშერონის ნახევარკუნძულზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლები შეაგროვეს და კომპლექსში მოუყარეს თავი.

კომპლექსში შესაძლებელია ცხვრის ძვლისა და ქვისგან დამზადებული ხელსაწყოების, ანტიური ხალიჩებისა და ხალიჩების დასამზადებლად გამოყენებული ძველი ხელსაწყოების, წინსაფრების, ტანსაცმლის, მაკრატლებისა და დანების დათვალიერებაც.

აფშერონის ნახეარკუნძულის აღმოსავლეთით არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოაჩინეს ბრინჯაოს ხანის კლდის მხატვრობის ნიმუშები. კალას სოფელში სამი აბანოა: შორის, გუმისა და ბაირამალის აბანო. შორის აბანო სოფლის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობდა, მარილიანი ტბის მახლობლად.

* 
* 
* დოქი, ანტიკური პერიოდიდოქი, ანტიკური პერიოდი
* დოქი, ძვ. წ. II–I ათასწლეულიდოქი, ძვ. წ. II–I ათასწლეული

სქოლიო
------

1. 1 2 3  [[#CITEREF|]]
2. ↑  Gala State Historical and Ethnographic Preserve. *Carp Guide*. ციტირების თარიღი: 18 June 2017.
3. ↑  EXCURSION TO GALA RESERVE.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-09-29. ციტირების თარიღი: 2019-10-26.
4. ↑  Ethnic tour in "Gala" museum.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-05-16. ციტირების თარიღი: 2019-10-26.
**კალაუსი** — რუსეთის მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში სტავროპოლის ტერიტორიაზე.

სახელწოდება
-----------

ყაბარდო-ჩერქეზულ ენაზე კალაუსს ბავუკოს უწოდებდნენ - „ნაყოფიერ, მდიდარ ხეობას".

გეოგრაფიული მდებარეობა
----------------------

მდინარე კალაუსი სათავეს იღებს სულთანის მაღლობებზე, ბრიკის მთის ფერდობიდან, მიედინება სტავროპოლის მაღლა, დასავლეთ მანიჩის მარცხენა შენაკადი. მდინარე კალაუსის საერთო სიგრძეა 436 კილომეტრი, მანძილი პირიდან დასავლეთის მანიშის შესართავამდე არის 141 კილომეტრი, ხოლო საშუალო ფერდობზე 0,0015, არხის სიგანე 40-50 მეტრს აღწევს, სიღრმე 1,5 მეტრამდეა. მდინარის ამჟამინდელი სიჩქარე 1-2 მ/წმ. 

კალაუსს აქვს 81 შენაკადი, რომელთა საერთო სიგრძეა 936 კილომეტრია. წყალშემკრები აუზის ფართობია 9700 კმ². მდინარე იკვებება შერეული წყლით: თოვლი, წვიმა.

გაზაფხულის მაღალი წყლის სიმაღლე დაბალი წყლის პერიოდში აღწევს 2.5-დან 2.6 მეტრამდე. ხეობის სიგანე 50-დან 100 მეტრამდეა. ნაპირები ციცაბოა, ზოგან სიმაღლე 15 მეტრსაც კი აღწევს. ეს არის ტალახიანი მდინარე რეგიონში და მესამე ყველაზე მღვრიე მდინარე რუსეთში, ერთი კუბური მეტრი შეიცავს 8 კგ-მდე მყარ ნაწილაკს. არსებობის განმავლობაში მან შექმნა პრიკალაუსკის სიმაღლეები სტავროპოლის მაღლობზე.

წლიური ჩამონადენი არის 0,06 კმ³.

კალაუსის წყაროსთან მდებარეობს მაიკოპის თიხები, ამიტომ წყალი საკმარისად მარილიანი და სასმელისთვის შესაფერისი არ არის, თუმცა სოფელ პეტროვსკოეში წყალმომარაგების სისტემის გახსნამდე გლეხები მას მაინც იყენებდნენ.

წარსულში, მდინარე კალაუსი, კუმო-მანიშის დეპრესიის თალვეგამდე მიაღწია, განშტოდა, როგორც მანიშის სხვა შენაკადი - დიდი ეგოლიკი. ამ წერტილიდან (45 ° 43 ′ N 44 ° 06 ′ E HGЯO) მიმავალი არხი ჩრდილოეთით და დასავლეთით, მანიჩ-გუდილოს ტბამდე მიემართებოდა დასავლეთ მანიშის დასაწყისში; სამხრეთით და აღმოსავლეთით მიმავალი არხი გახდა აღმოსავლეთის მანიშის დასაწყისი. 

ამის შემდეგ, ამ ადგილას ააშენეს კალაუსის კაშხალი, რაც ხელს უშლიდა კალაუსის წყლის ნაკადს აღმოსავლეთ მუნჩში; ამრიგად, კალაუსი მხოლოდ დასავლეთ მანიშის შენაკადი გახდა.

მდინარე კალაუსზე არის ორი დიდი ქალაქი, სვეტლოგრადი და იპატოვო, ასევე მრავალი სოფელი, როგორიცაა მაღალი კალაუსი და სერგიევსკოე.

ეკოლოგიური ვითარება
-------------------

მდინარის კალაპოტი სვეტლოგრადისა და იპატოვოს საზღვრებში ძლიერ არის დაბინძურებული ნაგვით და საყოფაცხოვრებო ნარჩენებით და მას ხშირად იყენებენ მიმდებარე სახლების მაცხოვრებლები, როგორც უფასო ნაგავსაყრელს. ასევე ხდება ქვიშის და მისი არხის გამტარუნარიანობის შემცირება, რაც იწვევს მიმდებარე ტერიტორიების დატბორვას და დამუშავებული ტერიტორიების შემცირებას და სოფელ ვოზდვიჟენსკოეს წყალდიდობით ემუქრება. უახლოეს მომავალში რეგიონალური მთავრობა აპირებს გამოყოს თანხები მდინარის კალაპოტის გასასუფთავებლად .

სქოლიო
------

1. ↑  Базелюк Александр Анатольевич, «Антропогенное изменение гидрографической сети Кумо-Манычской впадины.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-05.», Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата географических наук. Ростов-на-Дону, 2007.
2. ↑  Экологическое состояние края.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-02. ციტირების თარიღი: 2019-05-02.
3. ↑  Калаус стал опасен (2008-10-30). ციტირების თარიღი: 2019-05-02.
**ისრაელის ალმასების ბირჟა** — მსოფლიოს ერთ-ერთი გამორჩეული და ყველაზე მსხვილი, მოწინავე ცენტრია ალმასების დამუშავებისა და ბრილიანტებით ვაჭრობის სფეროში. აღნიშნული ალმასების ბირჟა განთავსებულია 4 შენობის კომპლექსში, რამათ განში. ისრაელი ალმასებით ვაჭრობის და ბრილიანტების წარმოების ერთ-ერთი წამყვანი მსოფლიო ცენტრია, ამ მხრივ ის ერთ-ერთ წამყვან ქვეყნად ითვლება. 

ისრაელის ალმასების კომპანიები ძვირფასი ხარისხის ალმასის ნედლეულის მსოფლიო მოცულობის მნიშვნელოვან წილს ამუშავებენ. ამ ძვირფასი ქვის დაწახნაგებისა და გაპრიალების აქაურ საწარმოებში, რომლებიც მსოფლიოში მოწინავეებად მიიჩნევა, ალმასის დამუშავების ურთულეს ტექნოლოგიებს იყენებენ, რომელთა დიდი ნაწილი გასაკვირი არა, რომ სწორედ ისრაელშია შექმნილი. 

ისრაელშია დიამანტერების ტექნოლოგიური მიღწევები, როგორიცაა: დაწახნაგების ლაზერული დანადგარები, გაპრიალების ავტომატიზებული მოწყობილობები, ავტომატიზებული პროექტირების კომპიუტერული სისტემები და მრავალი სხვა, ეს ყველა მეთოდი დღეისათვის ყველგან გამოიყენება მსოფლიოში. 

ისრაელის ალმასების ბირჟა (IDE) 1937 წელს დაარსდა და ამჟამად 3000-მდე წევრს ითვლის, რომლებიც ალმასის ნედლეულის და ბრილიანტების წარმოებას, იმპორტს, ექსპორტს და ვაჭრობას მისდევენ. ბირჟა თავისი წევრებისთვის ქმნის საქმიანობის ისეთ პირობებს, რომ გამყიდველებსაც და მყიდველებსაც საშუალება ჰქონდეთ, მაქსიმალურად კომფორტულ და უსაფრთხო გარემოში განახორციელონ გარიგებები; ეს ეხება როგორც სავაჭრო დარბაზებს, ისე ბირჟის წევრების კერძო ოფისებს. 

ალმასების ინდუსტრიიდან ისრაელის ბიუჯეტი მაქსიმალურ შემოსავალს იღებს. ისრაელის ბრილიანტების ბირჟის წლიური ბრუნვა დაახლოებით 10 მილიარდ დოლარს აღწევს. ამ დარგში რა თქმა უნდა ისრაელი ერთ-ერთი მსოფლიო ლიდერია და გარიგებების წლიური რაოდენობა განუხრელად იზრდება. 

ბრილიანტები ისრაელის ერთ-ერთი წამყვანი საექსპორტო პროდუქტია. დღეს ეს ქვეყანა არა მარტო ბრილიანტების ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია მსოფლიოში, არამედ ალმასის ნედლეულით ვაჭრობის ერთ-ერთი უდიდესი ცენტრიცაა. 

ისრაელის ბრილიანტების ბირჟა თავის კლიენტებს ყველანაირ გარანტიას აძლევს ძვირფასი ქვების გაყიდვასა თუ ყიდვასთან დაკავშირებით; მოქმედებს მნიშვნელოვანი ფასდაკლებებიც კომპანიების მხრიდან პოტენციური კლიენტების მოსაზიდად. 

აქ შესაძლებელია ნებისმიერი ზომის, ფორმისა და ხარისხის ბრილიანტის შეძენა, იქნება ეს წვრილი, საშუალო, მსხვილი, მრგვალი, ექსტრავაგანტურად ორიგინალური ფორმის თუ სპეციალური დაწახნაგების.

ალმასების ყიდვა-გაყიდვის გარიგება მთელ მსოფლიოში მთავრდება ხელის ჩამორთმევით და ორი სიტყვით ივრითზე:
„მაზალ უბრახა". ამ სიტყვებით გარიგების მონაწილეები ერთმანეთს ლოცავენ და წარმატებას უსურვებენ.

IDE-ს უზარმაზარი სავაჭრო მოედანი 2 დარბაზისგან შედგება (პირველი განკუთვნილია ალმასებისთვის, მეორე კი ბრილიანტებისთვის). მისი საერთო ფართობი 2,5 ათას კვადრატულ მეტრს უტოლდება. სავაჭრო დარბაზებში ყოველდღიურად ასობით დიამანტერი დებს გარიგებებს ურიცხვ უცხოელ მყიდველთან, რომლებიც ალმასებისა და ბრილიანტების შესაძენად მსოფლიოს ყველა კუთხიდან ჩამოდიან სწორედ ისრაელში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ისრაელის ალმასების კომპანიები
* ისრაელის ალმასების ბირჟა
* ისრაელი და ალმასი დაარქივებული 2019-11-16 საიტზე Wayback Machine.
**კალაურის მარანი** — არქიტექტურული ძეგლი, დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურის მკვიდრის იოსებ ჯანიაშვილის კარ-მიდამოში. განეკუთვნება XVIII-XIX საუკუნეებს.

მარანი წარმოადგენს რიყის ქვით ნაშენ, აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით წაგრძელებულ ერთ სართულიან ნაგებობას. შესასვლელი მას ჩრდილოეთიდან აქვს. კარი გარედან აგურით ნაწყობი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული და ჩასმულია კედლის საფეხურებით შეღრმავებულ არეში,რომელიც დასრულებულია კუთხით შვერილი აგურების წყობის ერთი რიგით. შიგნით შესასვლელი მუხის მძლავრი ძელით გადახურულია თარაზულად.მარნის აღმოსავლეთ კედლის შუაში კვადრატული აგურით ნაწყობი თაღოვანი ბუხარია.ბუხრის ზემოთ ბრტყელი, გვერდებაკეცილი, კრამიტებით მოწყობილი თარო, რომლის ზემოთ, კედელში, ირმის რქაა ჩამაგრებული. ბუხრის გვერდებზე საშუალო ზომის ერთი თაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშაა. ერთაღოვანი ნიშა ჩრდილოეთ კედელშია, ხოლო ორი სამხრეთის კედელში. ამ უკანასკნელთა შორის მარნის ერთადერთი სწორკუთა სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილზე, თხილის ხის სწორკუთხა საწნახელია მიდგმული, დასავლეთ კედელი ყრუა. იატაკში ჩაფლულია სხვადასხვა ტევადობის ქვევრები. გარედან კედლები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდანით. შენობა გადახურულია კრამიტით, დაბურული ხის ორფერდა სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* *მარკოზაშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 147.
ტეტოვოს მეჩეთი, 1438
**ისლამი ჩრდილოეთ მაკედონიაში** — ჩრდილოეთ მაკედონიის ერთ-ერთი ტრადიციული რელიგია. ქვეყნის ტერიტორიაზე გავრცელებულია XV საუკუნიდან. ჩრდილოეთ მაკედონიაში ძირითადად ცხოვრობენ სუნიზმის მიმდევარი მუსლიმები. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით მუსლიმების საერთო რიცხვი 674 000-ია, ანუ მოსახლეობის 33,3 %. ისლამის მიმდევრები არიან ძირითადად ალბანელები, ასევე თურქები, ბოშები, სლავები (ტორბეშები, გორანები, ბოსნიელები).

ისტორია
-------

ისლამი ჩრდილოეთ მაკედონიაში გავრცელდა ოსმალეთის იმპერიის დასავლეთით გაფართოების დროს XIV-XV საუკუნეებში. ოსმალეთის იმპერიის მიერ სერბეთის დაპყრობის შემდეგ ისლამი მოსახლეობის ნახევარმა (სლავებმა, ალბანელებმა, ბოშებმა) მიიღო, გარდა ამისა აღმოსავლეთიდან გადმოსახლდნენ თურქები და სხვა მუსლიმი ერის წარმომადგენები. სამხრეთ სლავების ოსმალთა ბატონობისაგან გათავისუფლების შემდეგ ბევრმა მუსლიმმა-მუჰაჯირმა ჩრდილოეთ მაკედონია დატოვა. 1924-1961 წლებში მუსლიმთა რიცხვი კვლავ ეცემოდა. თუმცა 1961 წლიდან 2002 წლამდე მუსლიმთა პროცენტულმა მაჩვენებელმა 33,3 %-ს მიაღწია. 

| წელი | მუსლიმების რაოდენობა | % |
| --- | --- | --- |
| 1904 | 634 000 | 36,76% |
| 1912 | 384 000 | 33, 47% |
| 1921 | 269 000 | 31,43% |
| 1948 | 314 603 | 27,29% |
| 1953 | 388 515 | 29,78% |
| 1961 | 338 200 | 24,05% |
| 1971 | 414 176 | 25,14% |
| 1981 | 546 437 | 28,62% |
| 1991 | 611 326 | 30,06% |
| 1994 | 581 203 | 30,04% |
| 2002 | 674 015 | 33,33% |
|

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Future of the Global Muslim Population