recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მრგვალი აბანოები**  (რუს. Круглые бани) — საზოგადოებრივი აბანოები სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ რაიონ ლესნოიში. შენობა მდებარეობს ვაჟკაცობის მოედანზე, მისამართი: კარბიშევის ქუჩა სახლი 29-ა.

ისტორია
-------

არსებობს ცნობა, რომ დაახლოებით ამ ადგილზე XIX საუკუნის ბოლოდან არსებობდა ქვის ერთსართულიანი აბანო, რომელიც აგებული იყო არქიტექტორ პავლე იულის ძე სიუზორის პროექტის მიხედვით 1882 წელს.

მრგვალი აბანოების თანამედროვე შენობა ცენტრალურ ნაწილში ღია აუზით, შენდებოდა 1927 წლიდან 1930 წლამდე პერიოდში არქიტექტორ ალექსანდრე სერგის ძე ნიკოლსკის პროექტის მიხედვით და ბ. მ. გალპერინის, ჰ. ფ. დემკოვისა და ა. ვ. კრესტინის მონაწილეობით. აღნიშნული შენობა ცნობილია „აბანო-შაიბის" სახელით.

აბანოები მუშაობდნენ დიდი სამამულო ომის, კერძოდ ლენინგრადის ბლოკადის დროს. 1941 წლის შემოდგომაზე აბანო დახურეს, წყლის, სითბოსა და ელექტროენერგიის ნაკლებობის გამო, მაგრამ 1942 წლის აპრილში განაახლა მუშაობა. თანამედროვე ეპოქაში აბანოებმა თავისი ფუნქცია შეინარჩუნა.

არქიტექტურა
-----------

ძეგლი არის ლენინგრადული კონსტრუქტივიზმის ნიმუში, ალექსანდრე ნიკოლსკის ერთ-ერთი სუპრემატული კომპოზიციის პროექტი. 

პროექტის მიხედვით კომპლექსი შედგებოდა აბანოებისაგან, აუზისა და სოლარიუმისაგან. აუზი უნდა განთავსებულიყო ეზოში, სოლარიუმი კი — სახურავზე. შენობას უნდა ჰქონოდა შემინული გუმბათი, მაგრამ მშენებლობის პროცესში უარი თქვეს მსგავს გუმბათზე. აუზი გახსნეს ღია ცის ქვეშ და ფუნქციონირებს წლის ნებისმიერ დროს.

ლიტერატურა
----------

* Оль Г. А. Александр Никольский (серия «Зодчие нашего города»). — Л.: Лениздат, 1980. — 256 с.

სქოლიო
------

1. ↑  «Круглая баня» в Лесном.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-22. ციტირების თარიღი: 2019-01-22.
2. ↑  Ссылка на сайт банного комплекса.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-01-10. ციტირების თარიღი: 2019-01-22.
ჰერაკლე და სტიმფალიდები
**სტიმფალიდები** — სპილენძისფრთებიანი ჯადოსნური ფრინველები, რომელნიც არკადიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ცნობილი ჭაობიანი ტბის სტიმფალისის მიდამოებში ბინადრობდნენ. მათი ბასრი ფრთები ისარივით ესობოდა და ხმალივით ჭრიდა ყველას. ადამიანებს ფოლადის ჭანგებით გლეჟდნენ და ჭამდნენ. ეს კაციჭამია ფრთოსნები ჰერაკლემ დახოცა ან ნაწილობრივ ათენას ნაჩუქარი ბობღნის ჟღარუნების ხმაურით განდევნა. იგივე ხერხი იხმარეს არგონავტებმა არესის კუნძულზე მობინადრე მსგავსი მეომარი ფრინველების გასადევნად. რაკი ჰერაკლეს შიშით პონტოს ევქსინოსის მიმართულებით გაფრიდნენ, სწორედ ეს ფრთოსნები შეიძლება ყოფილიყვნენ ის მტაცებლები, რომლებმაც არგონავტებს მაღლიდან ბასრი ფრთები დაუშინეს.

ლიტერატურა
----------

* აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 460, „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სტიმფალიდები***

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჰერაკლეს თორმეტი გმირობა |
| --- |
|  |
| 
* ნემეის ლომი
* ლერნეს ჰიდრა
* ერიმანთოსის ტახი
* კერინიის ფურ-ირემი
* სტიმფალიდები
* იპოლიტეს სარტყელი
* ავგეას თავლები
* კრეტის ხარი
* დიომედეს ულაყები
* გერიონის ხარები
* ჰესპერიდების ვაშლები
* კერბეროსი
 |

 |
**მსოფლიო არქიტექტურის დღე** (ინგლ. World Day of Architecture) — საერთაშირისო არქიტექტურული შედევრების არქიტექტორთა და მოყვარულთა  დღესასწაული. ყოველწლიურად ოქტომბრის პირველ დღეს აღინიშნება.

ისტორია
-------

1946 წლის სექტემბერში, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში გაიმართა არქიტექტორთა საერთაშორისო შეხვედრა, მათ შორის საბჭოთა კავშირის დელეგატებიც იყვნენ. ამ შეხვედრაზე ერთხმად გადაწყდა, ახალი ორგანიზაციის — არქიტექტორთა საერთაშორისო კავშირის ჩამოყალიბება. ამჟამად მას აქვს დაახლოებით 124 ეროვნული სექტორი, რომლის წევრიც მილიონზე მეტი არქიტექტორია. 

1985 წელს, არქიტექტორთა საერთაშორისო კავშირის სხდომაზე გადაწყდა, რომ მსოფლიო არქიტექტურის დღე აღენიშნათ ივნისის პირველ ორშაბათს. თუმცა 1996 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში, მე-20 გენერალურ ასამლეაზე არქიტექტორთა კავშირმა მიიღო გადაწყვეთილება ამ დღის შეცვლაზე და ოქტომბრის პირველ ორშაბათზე გადატანაზე, რადგან ეს დღე გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პატრონაჟით აღინიშნება, როგორც მსოფლიო საბინაო დღე (მსოფლიო ჰაბიტატის დღე).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* არქიტექტორთა საერთაშორისო კავშირი
* მსოფლიო ჰაბიტატის დღე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* World day of Architecture 2009
სტიმპანკის სტილის ვიქტორიანული ეპოქის სამოსი.
**სტიმპანკი** (ინგლ. steampunk) — სამეცნიერო ფანტასტიკის ქვეჟანრი, რომელიც თავის თავში მოიცავს ტექნოლოგიასა და დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნებას, შთაგონებულს XIX საუკუნის ინდუსტრიული ორთქლის მანქანებით. როგორც ლიტერატურული მიმდინარეობა შეიქმნა 1980-იანი წლებში კიბერპანკის საპირწონედ და თანდათანობით იქცა ხელოვნების ფორმად, კულტურულ მოძრაობად და სუბკულტურად. ითვლება კიბერპანკის ყველაზე განთქმულ დისტრიბუტივად.

როგორც წესი, სტიმპნაკის სიუჟეტი მოიცავს მე-19 საუკუნის ვიქტორიანული ეპოქის ან ამერიკის ველური დასავლეთის ალტერნატიულ ისტორიას, სადაც მასიურად გამოიყენება ორთქლის მანქანები და წარმოდეგენილია დამახასიათებელი ქალაქის პეიზაჟები და კონტრასტული სოციალური ფენები. შესაძლოა, სტიმპანკში, ასევე გაერთიანებული იყოს ფენტეზის, საშინელებათა ლიტერატურის, ისტორიული პროზის, დეტექტივისა და ფანტასტიკის სხვა ჟანრების ელემენტები.

სტიმპანკზე შესამჩნევი გავლენა მოახდინა მე-19 საუკუნის მწერლების, ჟიულ ვერნის, ჰერბერტ უელსის, მერი შელისა და ედვარდ სილვესტერ ელისის სამეცნიერო რომანებმა. მიუხედავად იმისა, რომ 1960-1970-იან წლებში გამოცემული ბევრი ნაუმუშევარი მიიჩნევა სტიმპანკის ნიმუშებად, ტერმინი „სტიმპანკი" წარმოიშვა 1980-იანი წლების ბოლოს, რომელიც პირველად იხმარა ამერიკელმა სამეცნიერო ფანტასტმა მწერალმა კევინ ჯეტერმა.

ჟანრის მნიშვნელოვანი წარმომადგენლები არიან: უილიამ გიბსონი, გორდონ დალკვისტი, კევინ ჯეტერი, ჯეიმზ ბლეილოკი, ჩაინა მიევილი, ბრიუს სტერლინგი და სკოტ ვესტერფელდი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სტიმპანკი"** ვიკისაწყობში.
* რას ნიშნავს სტიმპანკი

სქოლიო
------

1. ↑  Definition of *steampunk*. Oxford University Press.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-18. ციტირების თარიღი: 6ოქტომბერი, 2012.
2. ↑  Latham, Rob (2014) *The Oxford Handbook of Science Fiction*,   გვ. 439. ISBN 9780199838844.
3. ↑  What The Hell Is Steampunk?. HuffPost UK. ციტირების თარიღი: 2017-08-31.
4. ↑  Kimberly Burk (2010). *Creating the Future-Past: Understanding Steampunk as Triadic Movement* (en).  Brandeis University. ციტირების თარიღი: 2018-06-17.  დაარქივებული 2016-01-13 საიტზე Wayback Machine.
5. ↑  Frauke Matz (2016). *Punk Tales*.  ABC-CLIO,   გვ. 1751,   გვ. 834-835. ISBN 9781610692540.
6. ↑   (2011) *Presentations of the 2010 Upstate Steampunk Extravaganza and Meetup*, EBSCO ebook academic collection.  Cambridge Scholars Publishing,   გვ. 132,   გვ. 199. ISBN 1443830747.
7. ↑  Strickland, Jonathan. Famous Steampunk Works. HowStuffWorks. ციტირების თარიღი: 18 მაისი, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb167428539 (data)
* GND: 7839890-3
* LCCN: sh2009010578
* SUDOC: 176786171

 |
**Texas** — როკ/პოპ ჯგუფი გლაზგოდან (შოტლანდია). დაარსდა ჯონი მაკ-ელჰონის მიერ 1986 წელს. ჯგუფის წამყვანი ვოკალისტია შარლინ სპიტერი. სახელწოდება აღებულია ვიმ ვენდერსის ფილმის „პარიზი, ტეხასი" შთაგონებით.

1989 წელს ალბომის *Southside* გამოცემას მოჰყვა სინგლი "I Don't Want a Lover", რომელიც საერთაშორისო ჰიტად იქცა და ბრიტანეთსა და სხვა ქვეყნებში ჩარტების უმაღლესი პოზიციები დაიკავა. უფრო ნაკლები წარმატება იქონიეს შემდგომმა ალბომებმა - *Mothers Heaven* (1991) და *Ricks Road* (1993). პოპულარობა ჯგუფს დაუბრუნდა 1997 წელს, ალბომის *White on Blonde* გამოცემით. ბრიტანეთში იგი ექვსი გზის პლატინის მფლობელი გახდა და გაიყიდა 1.8 მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით. შემდეგი ალბომი, *The Hush* (1999) ასევე წარმატებული იყო და გამოსვლისთანავე ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის სათავეში მოხვდა, მოგვიანებით კი სამმაგი პლატინა მიიღო. 2000 წელს გამოვიდა კომპილაციური *Greatest Hits*, რომელიც ექვსმაგი პლატინის სტატუსის მფლობელი გახდა. 2003 წელს გამოვიდა *Careful What You Wish For*, ხოლო 2005 წელს - *Red Book*, რომელსაც მოჰყვა ტურნე და ჯგუფის ხანგრძლივი შესვენება. 2008 წელს სპიტერიმ სოლო ალბომი *Melody* გამოუშვა.

2013 წლის მონაცემებით Texas-ს გაყიდული აქვს 35 მილიონი ჩანაწერი.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: Texas-ის დისკოგრაფია.
* *Southside* (1989)
* *Mothers Heaven* (1991)
* *Ricks Road* (1993)
* *White on Blonde* (1997)
* *The Hush* (1999)
* *Careful What You Wish For* (2003)
* *Red Book* (2005)
* *The Conversation* (2013)
* *Jump on Board* (2017)
* *Hi* (2021)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Texas"** ვიკისაწყობში.

* ოფიციალური საიტი
* ფანების გვერდი Facebook-ზე
* ოფიციალური Youtube არხი

სქოლიო
------

1. ↑  Texas: '35 million records sold? Who - us?'. Gigwise (16 May 2013). ციტირების თარიღი: 23 April 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 6010019
* BNF: cb139217717 (data)
* CANTIC: a11451221
* GND: 3043659-X
* ISNI: 0000 0001 0673 2585
* LCCN: n92073560
* MusicBrainz: 7289d10d-d8d2-41ff-8308-c56ec9346e07
* NKC: xx0026452
* VIAF: 294911721
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 294911721

 |
კანის ნაკეცი ყელის არეში — დაავადების დამახასიათებელი ნიშანი. გოგონა პლასტიკურ ოპერაციამდე და მის შემდეგ.
**ტერნერის სინდრომი** (აგრეთვე ცნობილი, როგორც **45,X** ან **45,X0**) — საკვერცხეებისა და შიგნითა სასქესო ორგანოების მკვეთრი ჰიპოპლაზია, ზოგჯერ კლიტორის ჰიპერტროფიით. ეს სინდრომი გვხვდება, როდესაც ინდივიდს აქვს ერთი სასქესო X ქრომოსომა. ამავე დროს, სომატური უჯრედების უმეტესობაში ქრომოსომების საერთო რიცხვი შემცირებულია 45-მდე. სიმპტომები ვარიაბელურია. ხშირად გვხვდება მოკლე კისერი, დაბალი ყურები, სიმდაბლე, დაბადებისას — შეშუპებული ფეხები, ხელები. ტერნერის სინდრომიით დაავადებული ინდივიდები დიაბეტის, ოსტეოპოროზისა და მაღალი წნევის რისკის ქვეშ იმყოფებიან.

მკურნალობა
----------

ტერნერის სინდრომის მკურნალობის ხერხი არ არსებობს, ვინაიდან იგი ქრომოსომული დეფექტია. თუმცა, არსებობს სიმპტომების შემსუბუქების მეთოდები, მათ შორის:

* ზრდის ჰორმონი (სომატოტროპინი) — უზრუნველყოფს სიმაღლეში ზრდას;
* საშვილოსნოს განვითარებას ხელს უწყობს ესტროგენის მიღება წლების განმავლობაში.

ლიტერატურა
----------

* *ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე*, ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-22. ციტირების თარიღი: 2019-03-14.
აშშ-ს სპეციალური ოპერაციების ძალები რაკაში, სირია, 2016
**სპეციალური ოპერაციების ძალები, სპეცრაზმი** ან **სპეცდანიშნულების რაზმი** — ელიტური სამხედრო ან საპოლიციო ქვედანაყოფი, რომელსაც ევალება სპეციალური ოპერაციების ჩატარება. სპეციალურ ოპერაციები არის მოქმედებები, რომლებსაც ატარებენ სპეციალურად განსაზღვრული, ორგანიზებული, გაწვრთნილი და აღჭურვილი ძალები, რომელთა რიგებს ავსებს შერჩეული პერსონალი და იყენებს სპეციალურ ტაქტიკებსა და მეთოდებს.

მსოფლიოს ისტორიის მანძილზე მრავალ ქვეყანას ჰყავდა ელიტური სამხედრო ქვედანაყოფები, თუმცა დღევანდელი სპეციალური ოპერაციების ძალები მეოცე საუკუნეში წარმოიშვა, ძირითადად, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, როცა ომში მონაწილე ყველა ქვეყანა აყალიბებდა სამხედრო დანაყოფებს, რომლებიც სპეციალურ ოპერაციებს ატარებდნენ მტრის ზურგში.

სხვადასხვა ქვეყნის სპეციალური ოპერაციების ძალების კომპეტენციაში შედის საჰაერო-სადესანტო ოპერაციები, აჯანყების საწინააღმდეგო მოქმედებები, კონტრტერორიზმი, საიდუმლო ოპერაციები, პირდაპირი სამხედრო მოქმედება, ტყვეთა გათავისუფლება, მაღალი მნიშვნელობის სამიზნის განადგურება ან დატყვევება და სადაზვერვო მოქმედებები.

როგორც წესი, სპეციალური ოპერაციების ძალებს გააჩნიათ ქვეყნის სამხედრო ფორმირებებს შორის საუკეთესო შეიარაღება, აღჭურვილობა და სამხედრო მომზადება.

გალერეა
-------

* იტალიური არდიტის კორპუსი, 1918 წელი. არდიტი პირველი მსოფლიო ომის დროს იტალიის სპეციალური დანიშნულების ელიტური ქვედანაყოფი იყო.
* აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსის რეიდერები კუნძულ ბუგენვილზე, 1943, მეორე მსოფლიო ომის წყნარი ოკეანის კამპანიისას. აშშ-ს ერთ-ერთი ელიტური ქვედანაყოფი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
* ბრიტანული „სასის" (SAS - Special Air Service) წევრები ჩრდილოეთ აფრიკაში, მეორე მსოფლიო ომი.
* ირლანდიელი სპეცრაზმელები ჩადში.

გამოყენებული ლიტერატურა
-----------------------

* North Atlantic Treaty Organization (13 December 2013). "Allied Joint Doctrine for Special Operations". *NATO Standard Allied Joint Publication*. Brussels: NATO Standardization Agency. AJP-3.5 (Edition A, Version 1): 1-1
* Richard Bowyer, Dictionary of Military Terms, Bloomsbury Reference (2005-08).
* Thomas, David (October 1983). "The Importance of Commando Operations in Modern Warfare 1939-82". *Journal of Contemporary History*. **18** (4): 689–717.
**ტანჟერი** — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილოეთ მაროკოში, გიბრალტარის სრუტის სანაპიროზე. ტანჟერის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 850 000 ათასი კაცი (2012). ჩრდილოეთ მაროკოს სავაჭრო-სატრანსპორტო და სატრანზიტო ცენტრი. გააქვთ უმთავრესად ციტრუსები, ბოსტნეული კულტურები, თევზისა და ხილის კონსერვები. კვების, საფეიქრო, ცემენტის მრეწველობის საწარმოები. 1965 წელს ტანჟერის ნავსადგურში გამოეყო განსაკუთრებული ზონა, სადაც სავაჭრო ოპერაციები არ იბეგრება საბაჟო გადასახადებით. რკინიგზით უკავშირდება ქალაქ ფესს. ტანჟერის მახლობლად არის საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი.

ქალაქი დააარსეს ფინიკიელმა კოლონისტებმა ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოს. ძვ. წ. I საუკუნიდან რომს დაემორჩილა. V საუკუნეში დაიპყრეს ვანდალებმა, VI საუკუნეში ბიზანტიამ, VIII საუკუნის დასაწყისში კი არაბებმა. ქალაქი იყო ჩრდილოეთ მაროკოს ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. 1471 წელს მიიტაცა პორტუგალიამ. 1661 წელს გადავიდა ინგლისის ხელში, 1684 წელს კვლავ შეუერთდა მაროკოს და გახდა მაროკოს სახელმწიფოს ერთ-ერთი დედაქალაქი. 1912 წელს მაროკოს იმპერიალისტური დანაწილების შედეგად ტანჟერი თავისი მოსაზღვრე ტერიტორიით სპეციალური რეჟიმის ზონად გამოიყო. 1940-1945 წლებში დაიკავა ესპანეთმა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 655.

სქოლიო
------

1. ↑  High Commission for Planning — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3128426'></a>
ადამიანის სპერმატოზოიდები
**სპერმა**, ქართულად: **თესლი** (ბერძ. spérma — თესლი; აგრეთვე **ეაკულატი**) — მამრობითი ინდივიდების მიერ სქესობრივი აქტის დროს გამოყოფილი სითხე, ფერად მორუხო-თეთრია, მღვრიე, ბლანტი, სუსტი ტუტე რეაქცია აქვს. შედგება სპერმატოზოიდებისა და სათესლე სითხისაგან — მამრობით სასქესო გზებთან დაკავშირებული ჯირკვლების სეკრეტისაგან. სპერმის წარმოქმნა იწყება სქესობრივი მომწიფების პერიოდში, მაქსიმუმს აღწევს მოწიფულობის ასაკში და მცირდება დაბერებისას. სპერმის გამანაყოფიერებელი უნარი დამოკიდებულია სპერმატოზოიდების რაოდენობასა და ხარისხზე. სპერმაში სპერმატოზოდების რაოდენობა მეტად ცვალებადია და დამოკიდებულია სასქესო ჯირკვლების და მთელი ორგანიზმის ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე. უხერხემლო ცხოველების უმრავლესობასა და ზოგიერთ ხერხემლიანს სპერმა სეზონურად გამოუმუშავდება. თითოეული სქესობრივი აქტის დროს გამოყოფილი სპერმის მოცულობა განსხვავებულია: ადამიანი — 2-6 მლ, ხარი საშუალოდ 4-5 მლ, ულაყი — 60-100 მლ, კერატი — 250 მლ-მდე, ცხვარი — 1-1,5 მლ. ორგანიზმის ზოგიერთი პათოლოგიური მდგომარეობისას სპერმა ან არ შეიცავს სპერმატოზოიდებს (აზოოსპერმია), ან შეიცავს მცირე რაოდენობით (ოლიგოსპერმია) და სხვა.

სქოლიო
------

1. ↑  სპერმა — სამედიცინო ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი
2. ↑  სპერმა — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)
3. ↑  *პაპიძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 511.
ადიბუდდჰა ვაიროჩანას თანგკა.
ვაჯრაიანულ ბუდიზმში **ადიბუდდჰა** (ტიბ: དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ ვაილი: dang-po'i sangs-rgyas *დანგ'პოჲ სანჯჲე*) არის *„თავდაპირველი ბუდდჰა"*. ის არის პირველყოფილი, თვითშემქმნელი ბუდდჰა, ყველაფერზე ადრე არსებული. სამანტაბჰადრა, სამანტაბჰადრი და ვაჯრადჰარა ადიბუდდჰას ყველაზე ცნობილი სახელებია, თუმც სხვებიც არსებობს. იგი, ძირითადად, მუქ ლურჯადაა გამოსახული. 

ადიბუდდჰას ცნება ახლოსაა მონოთეიზმთან. ბევრი ბრძენი და ბოდჰისატვა მის განსხეულებად ითვლება. ადიბუდდჰას შედარება შეიძლება უფრო ბრაჰმანთან, ეინ სოფთან ან არქესთან, ვიდრე პერსონალურ დემიურგთან - იაჰვესთან ან იშვარასთან. ასევე, ადიბუდდჰაზე არაა ნათქვამი, რომ შემქმნელია, მაგრამ ყველაფრის საწყისია. ადიბუდდჰა ემანაციური ხასიათის ღვთაებაა.

ადიბუდდჰათა სახელები
--------------------

* აკშობჰია
* ვაიროჩანა
* ვაჯრადჰარა
* ვაჯრასატტვა
* სამანტაბჰადრა, სამანტაბჰადრი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კოსმოსი
* ღმერთი
* ღმერთის სახელები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ადიბუდდჰა
* კაგჲუს სკოლა - ვაჯრადჰარა დაარქივებული 2012-02-14 საიტზე Wayback Machine.
**ურბნისის ოთხთავი A-28** — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდში Q-39-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი.

ხელნაწერი შეიცავს 222 ფურცელს. 19,5X14,4 სმ. დაწერილია ეტრატზე. გადაწერილია მთავრულით და ნაწილობრივ ნუსხურით. მოხატული აქვს ტყავგადაკრული ტვიფრული ხის ყდა. გადამწერი — იოვანე ტატანელი. გადაწერილია XI საუკუნეში.

თედო ჟორდანია მიჩნევს, რომ ხელნაწერი უცნობ ეკლესიას ეკუთვნოდა ბათუმის ან არტაანის მიდამოებში. XVI საუკუნის 30-40-იან წლებში ქუთაისის მიტროპოლიტ სვიმეონს ჰქონია. XVI საუკუნის ბოლოს კი ბედიელ ანტონ ჟვანიძეს. 1798 წელს გრიგოლ ხარჭაშნელი ეპისკოპოსის საშუალებით მოხვედრილა ასტრახანის ტაძრის წიგნთსაცავში, შემდეგ კი, XIX საუკუნის დასაწყისში ურბნისის ეკლესიაში. ხელნაწერს აქვს მეტად საინტერესო კოლოფონები.

ლიტერატურა
----------

* ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა ყოფილი საეკლესიო მუზეუმის (A) კოლექციისა. ტ. II, შეადგინეს და დასაბეჭდად მოამზადეს თ. ბრეგაძემ, მ. ქავთარიამ და ლ. ქუთათელაძემ, ელენე მეტრეველის რედაქციით. თბ. 1973. გვ. 93.
* Жордания Т. Описание рукописей и старопечатных книг Церковного Музея духовенства Грузинской епархий, Т. I, Тф. 1903, с.22
**RC4WD** — მწარმოებელი და დისტრიბუტორი რადიოკონტროლირებადი მოდელის წილების, სატრანსპორტო საშუალებების და აღჭურვილობებისა. იგი დაარსდა 2001 წელს სან-ფრანცისკოს ყურის ტერიტორიაზე. მათი პროდუქცია შერჩეული იქნა ნასას მიერ და გამოჩნდა მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის ტელეარხსა და ბეჭდურ მედიაში. კომპანია აწარმოებს ნაწილებს ყველაზე სწრაფი, ელემენტების წყაროთი აღჭურვილ რადიოკონტროლირებად მანქანებს.

RC4WD-ის ისტორია
----------------

RC4WD დაარსდა აშშ-ის კალიფორნიის შტატში, სან-ფრანცისკოს ყურის მიმდებარე ტერიტორიაზე, საავტომობილო სახელოსნოში, 2001 წელს. თავდაპირველად RC4WD-მა ფუნქციონირება დაიწყო როგორც one stop shop (მრავალფუნქციური მაღაზია) (საიტი) RC monster truck მეორადი მოხმარებისა aftermarket და სხვადასხვა ნაწილების რეალიზაციისა. ბიზნესი განვითარდა RCMT.net-ის დახმარებით, რომელიც წარმოადგენს RC monster truck-ის ენთუზიასტთა ფორუმ-საზოგადოებას. 2005 წელს, კომპანიის ბიზნესი მოიცავდა რვაასამდე ნაწილის მარაგს ისეთი კომპანიებისა როგორიცაა Thundertech Racing, JPS, New Era Models, Imex, Defiance Racing, RC Alloy, Vertigo performance და სხვა. 2007 წლისათვის, RC4WD სათავო ოფისი გადაადგილდა მცირე სასაქონლო საწყობში სან-ხოსეში. 2010 წელს გამოვიდა პირველი ლიცენზირებული პროდუქცია სახელად The Dick Cepek "Mud Country" 1.9. შემდეგ წელს, 2011 წლის თებერვალში, Horizon Hobby-მ დაიწყო RC4WD პროდუქტის დისტრიბუცია და 2014 წლის მარტში, Towerhobbies-მა დაიწყო RC4WD პროდუქციის გაყიდვა.

RC Kit Releases
---------------

* 1/10 Trail Finder სატვირთო
* 1/10 Gelandeსატვირთო
* 1/5 Killer Krawler
* 1/10 Subzero სატვირთო
* 1/10 Boyer Truggy
* 1/10 Worminator 6x6 სატვირთო
* 1/10 Gelande D110 სატვირთო
* 1/10 Fracture სატვირთო
* 1/10 Bully Crawler
* 1/10 Timberwolf Scale სატვირთო
* 1/10 Trail Stomper სატვირთო
* 1/10 Trail Finder II სატვირთო
* 1/10 Gelande II სატვირთო

RC4WD-ის შესახებ მედიაში
------------------------

### ჯიდლოები და აღიარებები

* 2010 წლის მაისი - Wired Magazine - ჟურნალი Wired - "რედაქტორის რჩეული" RC4WD Killer Krawler
* 2011 წლის ნოემბერი - ნასა RC Rover Robotic Arm - RC4WD Killer Krawler

### ტელევიზია

* 2012 წლის ივლისი - RC4WD სტეისი დავიდის Stacey David გადაცემა სიჩქარე (ტელეარხი Speed(სიჩქარე))

### პრესა

* 2008 წლის ნოემბერი - მაქს ბასინგის ინტერაქტიული ტექნოლოგიის ჟურნალი - RC4WD Diablo
* 2008 წლის ნოემბერი - ჟურნალი RC (იაპონია) - RC4WD Trail Finder
* 2008 წლის მაისი - ჟურნალი Make - RC4WD Killer Krawler
* 2008 წლის ივნისი - ჟურნალი Xtreme RC Cars (ექსტრემალური რბოლის მანქანები) - RC4WD Gelande
* 2008 წლის ივლისი - ჟურნალი Truckmodell (გერმანია) - RC4WD Gelande
* 2010 წლის თებერვალი - ჟურნალი Racer (დიდი ბრიტანეთი) - RC4WD Trail Finder 2

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Fastest battery-powered remote-controlled model car (RC)
2. ↑  New Guinness World Record—FASTEST BATTERY-POWERED RC CAR - RC Groups
3. ↑  RC Video | NASA Innovation Rover & Helicopter | RCCOH
4. ↑  Scale Model RC Trucks - RC 4WD - YouTube
**RAM** — მუსიკალური ჯგუფი პორტ-ო-პრენსიდან, (ჰაიტი). ჯგუფის სახელი მისი დამფუძნებლის, სიმღერების ავტორისა და წამყვანი ვოკალისტის რიჩარდ ა. მორსის ინიციალებია. ჯგუფის მუსიკა ძირითადად მიზიკ-რასინია, თუმცა თავად მორსი აღწერს მას, როგორც „ვუდუ როკ-ენდ-რუტსი" (ვუდუ როკი და ფესვები). მიზიკ რასინი ერთ-ერთი წამყვანი მუსიკალური მიმართულებაა ჰაიტიზე და ეს ჯგუფი ამ მიმართულების მთავარი წარმომადგენელია. რამი პირველად სცენაზე 1990 წელს გამოჩნდა, პირველი ალბომი კი 1996 წელს ჩაწერა. ჯგუფის მუსიკაში შერწყმულია ტრადიციული ვუდუ ლირიკა და ინსტრუმენტები, როგორიცაა რა-რა საყვირები და პეტუო დოლები, თანამედროვე როკ-ენ-როლის ფონზე. ჯგუფის სიმღერები შეიცავს ლირიკას კრეოლზე, ფრანგულსა და ინგლისურზე.

რამი განთქმულია მათი რეგულარული ხუთშაბათ ღამის წარმოდგენებით სასტუმრო ოლოფსონში პორტ-ო-პრინსის ძველ უბანში, რომელსაც, როგორც ყოველთვის, მრავალფეროვანი ადგილობრივი თუ უცხოელი პუბლიკა ესწრება. რაულ სედრასის სამხედრო ხუნტის პერიოდში ჯგუფის ერთ-ერთი სინგლი „ფეი" ქვეყნის მასშტაბით აიკრძალა სამხედრო მმართველობის მიერ, რომელთაც ეს სიმღერა გადახვეწილი პრეზიდენტი ჟან-ბერტრან არისტიდის მხადაჭერად აღიქვეს. ჯგუფი აგრძელებდა ყოველკვირეულ კონცერტებს განადგურების მუქარის მიუხედავად, სანამ მორსი ბეწვზე გადაურჩა მის მძევლად აყვანას სასტუმროში 1994 წელს. ჯგუფმა ალბომების ჩაწერა 1996 წელს დაიწყო, ქვეყანაში აშშ-ის სამხედრო ჩარევით არისტიდის ხელისუფლების აღდგენის შემდეგ. 1998 წელს ჯგუფი წინააღმდეგობაში მოჰყვა პორტ-ო-პრინსის ახლად არჩეულ მერთან, რომელსაც არისტიდი მფარველობდა, და ისევ ბეწვზე გადარჩა მკვლელობის მცდელობას ყოველწლიურ კარნავალზე წარმოდგენისას. საკუთარი სიმღერებით რამი დღემდე განაგრძობს ანტაგონიზმს როგორც არისტიდის მომხრეების, ისე ყოფილი სამხედრო რეჟიმის წინააღმდეგ.

დისკოგრაფია
-----------

* *Aïbobo* (1993)
* *Puritan Vodou* (1997)
* *Kite Yo Pale* (2002)
* *MadiGra* (2003)
* *Le Jardin* (2003)
* *Manmanm Se Ginen* (2016)

ლიტერატურა
----------

* Shacochis, Bob (1999). The Immaculate Invasion. New York, New York: Penguin Publishing. ISBN 0-14-024895-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* RAM საიტზე Allmusic
* RAM საიტზე Discogs
* RAM – დისკოგრაფია საიტზე MusicBrainz

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb13997337v (data)
* ISNI: 0000 0001 1088 168X
* MusicBrainz: 1c20c159-e330-4e1a-92f7-435c18a9f4f8
* VIAF: 128628952
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 128628952

 |
**Veni, vidi, vici** (ლათინურიდან: „მივედი, ვნახე, გავიმარჯვე") — ლათინური ფრთიანი გამოთქმა, რომელიც აპიანეს თანახმად ეკუთვნის იულიუს კეისარს, რომელმაც აღნიშნული სიტყვები გამოიყენა რომის სენატში ძვ. წ. 47 წელს, მას შემდეგ რაც გაიმარჯვა ფარნაკე II-ის წინააღმდეგ გამართულ ზელასთან ბრძოლაში. ფრაზა გამოიყენა სწრაფი გამარჯვების აღსანიშნავად. 

აღნიშნულ სიტყვებზე საუბრობს პლუტარქე თავის „პარალელურ ბიოგრაფიებში" და გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი „თორმეტი კეისრის ცხოვრებაში". პლუტარქე წერს, რომ ეს სიტყვები კეისარმა გამოიყენა ერთ-ერთ წერილში, რომელიც თავის მეგობარ ამანციუსს მისწერა რომში. სვეტონიუსის მიხედვით კი კეისარმა ეს სამი სიტყვა წარწერის სახით ამოჰკვეთა პონტოში ტრიუმფის დროს.

ლიტერატურა
----------

* ფერერო გ. იულიუს კეისარი, თბ. 2016 ISBN 978-9941-444-26-5

სქოლიო
------

1. ↑  Ando, Clifford (2000) *Imperial Ideology and Provincial Loyalty in the Roman Empire.*. Berkeley:  University of California Press,   გვ. 389. ISBN 9780520923720. ციტირების თარიღი: 7 January 2016.
2. ↑  HISTORY OF JULIUS CAESAR. *historyworld.net*.
3. ↑  პლუტარქე, *Life of Caesar* from penelope.uchicago.edu
4. ↑  გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი, *თორმეტი კეისრის ცხოვრება*: *Julius* from penelope.uchicago.edu
**R** — სტატისტიკური ანალიზისთვის განკუთვნილი თავისუფალი პროგრამირების ენა და პროგრამული გარსია. ამჟამად R Foundation აწარმოებს R-ს მხარდაჭერას და განვითარებას. R პროგრამირების ენა ფართოდ გამოიყენება მეცნიერების, სტატისტიკოსების და პროგრამისტების მიერ. ენის ძირითადი დანიშნულება არის სტატიტიკური ანალიზი, მონაცემთა მართვა და ვიზუალიზაცია.

R-ის პროგრამული გარემო შექმნილია C-ში, ფორტრანში და R-ში. თავად R-ის საწყისი კოდი ვრცელდება GNU General Public License ლიცენზიით, რამაც ხელი შეუწყო ენის პოპულარობას. R ხელმისწვდომია როგორც ტექსტურ ასევე გრაფიკულ გარსებში.

ისტორია
-------

R არის S პროგრამირების ენის იმპლემენტაცია. S შეიქმნა 1976 წელს, Bell Labs-ში, ჯონ ჩეიმბერსის მიერ, რომელიც დღესდღეობით R დეველოპმენტის მთავარი ჯგუფის წევრია. 1992 წელს როსს იჰაკამ და რობერტ ჯენტლმენმა, ოკლენდის უნივერსიტეტიდან საფუძველი ჩაუყარეს პროექტს რომელიც შემდეგში გახდა R. პროგრამირების ენის სახელი მომდინარეობს შემქმნელების სახელების (როსსი და რობერტი) პირველი ასოდან. R-ის პირველი ბეტა ვერსია გამოვიდა 2000 წელს .

მახასიათებლები
--------------

R ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა სახის სტატისტიკური ანალიზისთვის და მონაცემების დამუშავებისათვის. R და მისი ჩანართები მოიცავს კლასიკურ სტატისტიკურ ანალიზს, წრფივ და არაწრფივ მოდელირებას, კლასიფიკაციას და სხვა. R ასევე ფართოდ გამოიყენება მონაცემების ვიზუალიზაციისთვის.

R-ის ერთ-ერთი მთავარი თვისება მისი ფუნქციონალური გაფართოების შესაძლებლობაა. R საშუალებას აძლევს მომხმარებლებს შექმნან ჩანართები რომლებიც ენას სძენენ ახალ ფუნქციებს (მაგ.: პოპულარული ჩანართი ggplot2 მონაცემების ვიზუალიზაციისთვის). R-ის მომხმარებელთა თემი გამოირჩევა აქტიურობით, რის შედეგადაც R-მა შეიძინა დიდი რაოდენობის ჩანართი რომელიც მიმართულია როგორც ზოგადი სტატისტიკური დავალებების ასევე ნიშური პრობლემების გადასაწყვეტად. ჩანართები თავმოყრილია CRAN (The Comprehensive R Archive Network) ვებ-გვერდზე , რომელიც ღიად არის ხელმისაწვდომია ყველა მომხმარებლისთვის. 2017 წლის აპრილის მდგომარეობით CRAN მოიცავს 10407 ჩანართს. CRAN-ზე განთავსებული ჩანართების უმრავლესობა თანდართულია ვრცელი დოკუმენტაციით რომელიც დაწვრილებით აღწერს ჩანართის გამოყენების წესებს.

სქოლიო
------

1. ↑  R FAQ. R Foundation (2017). ციტირების თარიღი: 6 აპრილი 2017.
2. ↑  Joab Jackson.  (2014)R programming language gaining ground on traditional statistics packages. PCWorld. ციტირების თარიღი: 6 აპრილი 2017.
3. ↑  R: Past and Future History -- A Free Software Project. R Foundation. ციტირების თარიღი: 7 აპრილი 2017.
4. ↑  CRAN. cran.r-project.org. ციტირების თარიღი: 7 აპრილი 2017.
5. ↑  CRAN: Contributed Packages. cran.r-project.org (2017). ციტირების თარიღი: 7 აპრილი 2017.
სინკანსენის მარშრუტები
"სინკანსენ 500" კიოტოს სადგურზე.
**სინკანსენი** (იაპ.: 新幹線) — სწრაფი რკინიგზის ხაზების ქსელი იაპონიაში. 1964 წელს პირველი ტოკაიდო სინკანსენის გახნის შემდეგ ქსელი გაფართოვდა და ამჟამად იაპონიის ყველა ძირითად ქალაქს მოიცავს.[1] ამ ეტაპზე ქსელის სიგრძეა 2,764.6 კმ, ხოლო მაქსიმალური სიჩქარე 240–320 კმ/ს.

სინკანსენი პირდაპირ ნიშნავს "ახალ რელსებიან გზას", ხოლო თავად მატარებლებს ოფიციალურად "სუპერ ექსპრესს" უწოდებენ. ძველი ხაზებისგან განსხვავებით, სინკანსენი სწორხაზოვანი ლიანდაგებია, რომლებიც დაბრკოლებების გადასალახავად მათი შემოვლის ნაცვლად გვირაბებსა და ვიადუკებს იყენებს. სინკანსენის ქსელში გამოიყენება ლიანდაგის ევროპული სიგანე – 1435 მმ, რაც განასხვავებს მას იაპონიის რკინიგზის უფრო ძველი ხაზებისაგან, რომელთა სიგანე ძირითადად 1067 მმ-ია. ხაზები ელექტროფიცირებულია ერთფაზიანი 25 კილოვოლტიანი და 60 ჰერციანი ცვალებადი დენის სისტემით, მინი-სინკანსენის ხაზებზე ძაბვა შეადგენს 20 კილოვოლტს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სინკანსენი***

* Rail travel in Japan, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

* Biting the Bullet: What we can learn from the Shinkansen, discussion paper by Christopher Hood in the *electronic journal of contemporary Japanese studies*, 23 მაისი, 2001
* East meets West
* Bullet on wheels
* Shinkansen Wheelchair Accessibility

სქოლიო
------

1. ↑  About the Shinkansen Outline. JR Central (March 2010). ციტირების თარიღი: 2 May 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ტექნიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სპერმატოგენეზის პროცესი მომწიფების სტადიაში. პირველადი და მეორეული მეიოზური გაყოფა
**სპერმატოგენეზი** (ძვ. ბერძნ. σπέρμα — თესლი; ძვ. ბერძნ. γένεσις — განვითარება) — მამრობითი გამეტების, სპერმატოზოიდების წარმოქმნის პროცესი სათესლე ჯირკვლებში. სპერმატოგენეზში არჩევენ ოთხ პერიოდს: გამრავლების, ზრდის, მომწიფებისა და ფორმირების (სპერმატოგენეზის საბოლოო პერიოდი - სპერმატოზოიდების ჩამოყალიბების პერიოდი - სპერმიოგენეზი) პერიოდებს. ამ პერიოდების შესაბამის სპერმატოგენური ეპითელიუმის (რომელიც ასრულებს სპერმატოგენეზისა და სპერმიოგენეზის ფუნქციებს) უჯრედულ ფორმებს ეწოდება: 

* სპერმატოგონიები
* პირველი რიგის სპერმატოციტები
* მეორე რიგის სპერმატოციტები, ანუ პრესპერმიციტები
* სპერმატიდები და შემდგომ სპერმატოზოიდები

სპერმიოგენეზის, ანუ სპერმატიდების სპერმატოზოიდებად გარდაქმნის გამოვლინებაა:

* ფირფიტოვან კომპლექსში აკრობლასტის (აკრობლასტი - Acrobastis - აკროსო (სომა) - ბერძ. blastos - ღივი - ფირფიტოვანი კომპლექსის წარმონაქმნი სპერმატიდის ციტოპლაზმაში. აკროსომის ნერგი) ჩამოყალიბება;
* აკრობლასტის დიფერენცირება აკროსომად;
* ცენტროსომის გადაადგილება აკროსომიდან საწინაააღმდეგო მიმართულებით;
* დისტალური ცენტრიოლების გაყოფა წინა და უკანა ცენტრიოლებად;
* შოლტის გამოცალკავება დისტალური ცენტრიოლის წინა ნაწილიდან;
* დისტალური ცენტრიოლის გარდაქმნა რგოლად
* ბირთვის გამკვრივება;
* შოლტის პროქსიმული ნაწილის გარშემო მიტოქონდრიების სპირალური განლაგება.

სპერმატოგენეზის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენაა მეიოზი, რომლის შედეგადაც ხორციელდება ქრომოსომების რედუქცია და დიპლოიდური ქრომოსომების გარდაქმნა ჰაპლოიდურ უჯრედებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სპერმატოგენეზი
**მინდვრის შპატი** — ქანთმაშენ მინერალთა ყველაზე მეტად გავრცელებული ჯგუფი. შეადგენს დედამიწის ქერქისა და მთვარის ქანების 50%-ზე მეტს, შედის მეტეორიტების შედგენილობაშიც. მათ შორის ძირითადად K, Na, Ca ალუმინსილიკატებია და წარმოადგენს Na AlSi3O8 — КAlSi3O8 — Са Al2Si2O8, სამმაგი სისტემის მყარი ხსნარების სერიას, რომელშიც გამოიყოფა ორი რიგი: ტუტე ანუ კალიუმნატრიუმისა (მაგ. ანორთოკლაზი, მიკროკლინი, ორთოკლაზი) და პლაგიოკლაზები. მინდვრის შპატების სტრუქტურის საფუძველია [(Si, Ai) O4]-ის ტეტრაედრებისაგან აგებული სამგანზომილებიანი კარკასი, რომლის დიდ სიცარიელეებში თავსდება კატიონები. ხშირად მცირე რაოდენობით შეიცავს Ba, Sr, Pb, Fe, Li, Rb, Cs და სხვა ელემენტთა მინარევებსაც. 

ქიმიურად სუფთა მინდვრის შპატები უფერულია, ფერს (მოწითალო, მომწვანო, ნაცრისფერი, შავი და სხვ.) აძლევს მინარევები. გვხვდება კარგად განვითარებული პრიზმული კრისტალების სახით. აქვს სრულყოფილი ტკეჩადობა ორი მიმართულებით. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6-6,5. სიმკვრივე 2500-2800 კგ/მ³.

მინდვრის შპატები წარმოადგენს მაგმური ქანების პეტროგრაფიული კლასიფიკაციის საფუძველს. დიდი გამოყენება აქვს კერამიკის, ფაიფურისა და მინის წარმოებაში. მინდვრისშპატიანი ქანი — ლაბრადორიტი ძვირფასი შესამოსი მასალაა. მინდვრის შპატების ზოგიერთი სახესხვაობა (ამაზონიტი, მთვარის ქვა) სანახელავო ქვაა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მინერალების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მინდვრის შპატები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 708-709.
**მიხეილ ლომიძე** (დ. 1899, ლიჩი, საჩხერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1977) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1949-1951 და 1957-1959), იუსტიციის მინისტრი (1955-1957). საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს III-IV მოწვევის დეპუტატი.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ ყარამანის ძე ლომიძე დაიბადა 1899 წელს საჩხერის რაიონის სოფელ ლიჩში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1911 წელს დაამთავრა სოფლის დაწყებითი სკოლა, შემდეგ — ჭიათურის საშუალო სკოლა და დაიწყო შრომითი საქმიანობა - მუშაობდა დაწყებითი სკოლის პედაგოგად.

1919 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური კურსები და მიიღო სახალხო მასწავლებლის წოდება. 1920-1921 წლებში მსახურობდა არმიაში, შემდეგ სხვადასხვა პარტიულ სამუშაოზეა. 1938-1941 წლებში უზენაესი სასამართლოს წევრია.

1941-1942 წლებში — ამიერკავკასიის სამხედრო ტრიბუნალის თავმჯდომარე. 1942-1949 წლებში მუშაობდა სამხედრო პროკურორად. ორჯერ, სხვადასხვა დროს, აირჩიეს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ: 1949-1951 წლებში და 1957-1959 წლებში.

1952-1953 წლებში მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის პროკურორად, 1953 წლიდან იუსტიციის მინისტრის მოადგილეა, ხოლო 1955 წლიდან - იუსტიციის მინისტრი. გარდაიცვალა 1977 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები
* მიხეილ ლომიძის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* მიხეილ ლომიძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები |
| --- |
|  |
| საქართველოს დრ | 
* დავით ხელთუფლიშვილი (1919–1921)
 |
|  |
| საქართველოს სსრ | 
* გალაქტიონ ვაშაძე (1921–1923)
* კონსტანტინე ცინცაძე (1924–1926)
* ალექსანდრე კაჭარავა (1926–1928)
* ილარიონ ტალახაძე (1928–1931)
* ივანე ბოლქვაძე (1931–1937)
* მიხეილ ისაკაძე (1937–1938)
* აკაკი ჯავახია (1938–1949)
* მიხეილ ლომიძე (1949–1951)
* ბორის ფურცხვანიძე (1952–1954)
* ისიდორე დოლიძე (1954–1957)
* მიხეილ ლომიძე (1957–1959)
* მიხეილ ვეფხვაძე (1959–1961)
* ემენ ტაკიძე (1961–1962)
* ვლადიმერ მაისურაძე (1962–1970)
* სერგო ქაჯაია (1970–1972)
* აკაკი კარანაძე (1972–1990)
 |
|  |
| საქართველო | 
* მინდია უგრეხელიძე (1990–1999)
* ლადო ჭანტურია (1999–2004)
* კონსტანტინე კემულარია (2004–2005)
* კონსტანტინე კუბლაშვილი (2005–2015)
* ნინო გვენეტაძე (2015–2018)
* *მზია თოდუა* (2018–2020; მ/შ)
* ნინო ქადაგიძე (2020-დან)
 |

 |
Strv-103c
**Stvr 103** — შვედური ტანკი STRV-103, რომელიც ასევე ცნობილია აღნიშვნით „S". ამ ტანკის პირველი საცდელი ნიმუშები 1961 წელს დამზადდა, ხოლო 1977 წლამდე მისი სერიული წარმოება მიმდინარეობდა. სულ გამოშვებული იყო 330 ეგზემპლარი და ისინი დღემდე შვედეთის არმიის ჯავშანსატანკო ბრიგადების შეიარაღებაზეა.

ტანკის კონსტრუქციას საფუძვლად უდევს სქემა, რომელიც სრულიად განასხვავებს მას სხვა ტანკებისგან. ეს არის მანქანა კოშკურის გარეშე, რომლის ძირითადი შეიარაღება — 105 მმ-იანი ქვემეხი — მყარად არის დამაგრებული კორპუსის შუაში, საბრძოლო განყოფილებაში. დამიზნება კი ხდება ტანკის შესაბამის მხარეზე მობრუნებით და მთელი კორპუსის გადახრით. სხვა ტანკებისგან განსხვავებით, იგი უნდა გაჩერდეს და მხოლოდ ასე აწარმოოს სროლა.
ტანკის წინა ნაწილში ძრავა-ტრანსმისიული განყოფილებაა მოთავსებული. უკანა ნაწილში კი დამონტაჟებულია ქვემეხის გადამტენი ავტომატი. ტანკის საბრძოლო განყოფილება იმავდროულად მართვის განყოფილებაც არის. აქ იმყოფება ეკიპაჟის ყველა წევრი: მეთაური — ქვემეხის მარჯვნივ, დამმიზნებელი (იმავე დროს, იგი მძღოლი-მექანიკოსიცაა) — ქვემეხის მარცხნივ, დამმიზნებლის უკან, მისკენ ზურგშექცევით ზის რადისტი, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში შეუძლია უკუსვლის დროს მართოს ტანკი.

STRV-103-ის კორპუსი შედუღებულია ჯავშნიანი ფოლადის ფურცლებისგან. ჯავშანტყვიის ეფექტურობა გაზრდილია იმით, რომ ჯავშანფურცლები ვერტიკალის მიმართ დიდი კუთხით არის დახრილი.

ქვემეხის უძრავი დანადგარის ვარიანტი კონსტრუქტორებმა იმისთვის აირჩიეს, რათა მას ჰქონოდა შედარებით მარტივი და საიმედო გადამტენი ავტომატი, რომელიც შედგებოდა გამომტანი და მიმწოდებელი მექანიზმებისა და სამი მჭიდისგან. ერთი მჭიდი დაყენებულია ქვემეხის მარჯვნივ, რომლის ტევადობაა 25 ჭურვი, ორი დანარჩენი მჭიდი 20 და 5 ჭურვით — ქვემეხის მარცხნივ. ავტომატი უზრუნველყოფს საკმაოდ მაღალი სროლის სიჩქარეს — 12-15 გასროლა წუთში. გასროლილი მასრები ამოვარდება ლუქიდან, ლუქი ასევე ვენტილაციისთვის გამოიყენება.

გადატენვის ავტომატის საკმაო გამარტივების პარალელურად, კონსტრუქტორებმა ამავე ხარისხით გაართულეს მისი სავალი ნაწილი, რომელიც გამოიყენება ქვემეხის დამიზნებისთვის. ვერტიკალურ სიბრტყეში დამიზნება ხორციელდება კორპუსის უკანა ნაწილის აწევა-დაწევით, ჰიდროპნევმატური სისტემის დახმარებით, ჰორიზონტალურ სიბრტყეში — მთელი ტანკის მობრუნებით.

STRV-103-ის დამხმარე შეიარაღებას წარმოადგენს ორი 7,62 მმ-იანი საკურსო (მიმართულებითი) ტყვიამფრქვევი, რომლებიც დაყენებულია კორპუსის მარცხენა წინა ნაწილში, ჯავშნიან კოლოფში. ასევე 7,62 მმ-იანი საზენიტო ტყვიამფრქვევი, რომელიც სამეთაურო კოშკურის მარცხნივ არის დაყენებული. იგი იმართება დისტანციურად საბრძოლო განყოფილებიდან და შეუძლია აწარმოოს სროლა როგორც მიწისზედა, ისე დაბალსიჩქარიანი საჰაერო მიზნების მიმართ. კვამლის „ფარდების" შესაქმნელად სამეთაურო კოშკურის ორივე მხარეს დაყენებულია ოთხლულიანი ყუმბარმტყორცნები, კოშკურის უკან კი მოთავსებულია ორლულიანი 71 მმ-იანი ყუმბარმტყორცნი „ლირანი" მანათობელი ყუმბარების სროლისთვის.

რესურსები ინტერტნეტში
---------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Strv-103***

* (რუსული)  დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.
* (რუსული)
**მიხეილ მიხეილის ძე მგელაძე** (რუს. Мгеладзе, Михаил Михайлович; დ. 2 აპრილი, 1948, თბილისი) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის ფედერაციის დიპლომატი, ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი. რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი. წარმოშობით ქართველი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა თბილისში 1948 წელს. 1972 წელს დაამთავრა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტი (МГИМО). 1989 წელს დაამთავრა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემია. 

1972 წლიდან მუშაობდა სხვა და სხვა დიპლომატიურ თანამდებობებზე საბჭოთა კავშირის და რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში და საზღვარგარეთ. 1994-1997 წლებში რუსეთის ფედერაციის საელჩოს მრჩეველი ინდოეთში; 2002-2005 წლებში რუსეთის ფედერაციის გენერალური კონსული მადრასში (ჩენაი, ინდოეთი). 2005-2006 წლებში — რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს აფრიკის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2006-2012 წლებში რუსეთის ფედერაციის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი მიანმარში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ მგელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 01.05.2012 г. № 543 "О присвоении Мгеладзе М.М. дипломатического ранга Чрезвычайного и Полномочного Посла"
2. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 25.09.2006 г. № 1047 "О назначении Мгеладзе М.М. Чрезвычайным и Полномочным Послом Российской Федерации в Союзе Мьянма"
3. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 16.10.2012 г. № 1399 "О Мгеладзе М.М."
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ცაიშვილი**. |

**სოლომონ მაქსიმეს ძე ცაიშვილი** (დ. 26 თებერვალი, 1900, სოფ. ცაიში, (ზუგდიდის რაიონი) — გ. 21 ნოემბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ქუთაისის პირველი გიმნაზია, უსახსრობის გამო სწვლის გაგრძელება ვერ შესძლო, დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში და დაიწყო მასწავლებლობა.1926 წელს გაზეთ კომუნისტის თანამშრომელია, მალე გადადის მასწავლებლად სოფელ პატარძეულში. 1932 წლიდან მოღვაწეობას იწყებს პედაგოგიურ ჟურნალ-გაზეთების რედაქციებში, მოგვიანებით — ქართული ლიტერატურის მუზეუმში.

სოლომონ ცაიშვილი იკვლევდა მშობლიური მწერლობისა და პედაგოგიკის საკითხებს. მის კალამს ეკუთვნის მონოგრაფიები: „ნიკო ავალიშვილი", „პეტრე ჭარაია", „სახალხო განათლების მოღვაწეები", „ნიკო დადიანი", „უიარაღო", „ეკატერინე გაბაშვილი" და სხვა მრავალი. მკვლევარმა გამოავლინა მანამდე უცნობი მასალები ს. დოდაშვილის, ი. ჭავჭავაძის, ა. წერეთლის, დ. ყიფიანის, ა. ლაისტის ლიტერატურლ მემკვიდრეობასა და მოღვაწეობაზე. აღსანიშნავია, რომ მისი რედაქციით, წინასიტყვაობით და შენიშვნებით გამოიცა იონა მეუნარგიას ქართველი მწერლობის ორი ტომი. საზოგადო მოღვაწეს იონა მეუნარგიას, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ს. ცაიშვილის, როგორც მკვლევარისა და მოქალაქის ფორმირებაზე, მადლიერმა მოსწავლემ საგანგებო მონოგრაფია მიუძღვნა.

ამის გარდა, ს. ცაიშვილი აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ პერიოდიკაში, სადაც დაიბეჭდა 600-ზე მეტი გამოკვლევა, წერილი, ნარკვევი, ლიტერატურის, პედაგოგიკისა თუ ჩვენი ეროვნული ფოლკლორის უმნიშვნელოვანეს საკითხებზე. მადლიერმა ქართველმა ხალხმა 1989 წელს ამადგარ მოღვაწეს მშობლიურ სოფელში სახლ-მუზეუმი გაუხსნა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 393, თბ. 1994
**ტადრარტ-აკაკუსი** (არაბ. أكاكوس‎تدرارت) — მთაგრეხილი დასავლეთ ლიბიის ტერიტორიაზე, საჰარის უდაბნოში. მდებარეობს ლიბიის ქალაქი ღათის აღმოსავლეთით და გადაჭიმულია ჩრდილოეთის მიმართულებით, ალჟირის საზღვრიდან დაახლოებით 100 კმ-ში. *ტადრარტი* ადგილობრივების ენაზე „მთას" ნიშნავს. ეს ტერიტორია საკმადო მდიდარია პრეისტორიული კლდის მხატვრობით.

ტადრარტ-აკაკუსის მთებს ლანდშაფტის ფართო ცვალებდაობა ახასიათებს, დაწყებული სხვადასხვა ფერის ქვიშაქვის თაღებით, ხეობებით, იზოლირებული კლდეებით და დამთავრებული ღრმა ხეობებით (უადი). მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნაწილი ერთ-ერთი ყველაზე მშრალია საჰარაში, მაინც შეინიშნება მცენარეულობა, მაგალითად სამედიცინო *Calotropis procera*. მთებში ასევე არსებობს რამდენიმე წყარო და ჭა.

არეალი ცნობილია თავის კლდის მხატვრობით და ორნამენტებით, რომელთა მნიშვნელობის გამოც ის 1985 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ნახატები თარიღდება ძვ. წ. 12 000 - ახ. წ. 100 წლებით და ირეკლავე რეგიონის კულტურულ და ბუნებრივ ცვალებადობებს. ნახატებსა და ორნამენტებზე გამოსახულია ცხოველები, მათ შორის ჟირაფები, სპილოები, სირაქლემები და აქლემები, აგრეთვე ადამიანები და ცხენები. კაცები გამოსახულნი არიან სხვადასხვა ყოველდღიური საქმიანობის პროცესში, მაგალითად მუსიკის დაკვრისას ან ცეკვისას.

ბოლო დროს, მიწისქვეშ ნავთობსაძიებო სამუშაოებმა კლდის მხატვრობა საფრთხეში ჩააგდო. ნავთობდეპოზიტების ადგილმდებარეობის დასადგენად, მიწისქვეშ გზავნიან სეისმურ ბიძგებს, რაც ტადრარტ-აკაკუსის მთებამდეც აღწევს და უნიკალურ ხელოვნების ნიმუშებს მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტადრარტ-აკაკუსი***

* UNESCO Fact Sheet
* Italian-Libyan Archaeological Mission in the Acacus and Messak დაარქივებული 2006-10-07 საიტზე Wayback Machine.
* Natural Arches of the Akakus Plateau

სქოლიო
------

1. ↑  Kjeilen, Tore (2009) "Acacus Mountains: Total wilderness" დაარქივებული 2010-03-23 საიტზე Wayback Machine.  LookLex Ltd.
2. ↑  UNESCO Fact Sheet
3. ↑  EWP. *Jebel Acacus Map and Guide* [map], 1st edition, 1:100,000, inset 1:400,000. Tourist and cave art information.. Cartography by EWP. (2006) ISBN 0906227-933.
4. ↑  Acacus Rock Art Photo Gallery
5. ↑  Bohannon, John (February 10, 2005). „In the Valley of Life, Oil is Death to the Art of a Lost Civilization". *The Guardian*.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბიაში ლიბიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კირენა  · ლეპტის-მაგნა  · საბრათა  · ძველი ქალაქი ღადამესი  · ტადრატ-აკაკუსი |  |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლიბიის დროშა ლიბიის მთები |
| --- |
|  |
| 
* არქენუ
* ბეთე
* ვაუ-ენ-ნამუსი
* ნაფუსა
* ტადრარტ-აკაკუსი
* ტიბესტი
* ჯებელ-ახდარი
* ჯებელ-უვეინატი
* ჯებელ-შერიფი
* ჰარუჯი
 |

 |
**სოლტონ-სი** (ინგლ. Salton Sea) — გაუდინარი მარილიანი რიფტული ტბა აშშ-ში, კალიფორნიის შტატში. იკავებს სალტონის პლაიის ყველაზე დაბალ ნაწილს. ფართობი 974 კმ². სიგანე 24 კმ, სიგრძე 56 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 16 მ. ფართობი იცვლება ნალექების შესაბამისად. მდებარეობს ქვემო კალიფორნიის ღრმულში, ზღვის დონიდან −69 მ-ით დაბლა. ტბა შემთხვევით შექმნეს კალიფორნიის სამშენებლო კომპანიის ინჟინერებმა 1905 წელს. ტბის პირას არის დასახლებული პუნქტები. ტბას გამოსაზამთრებლად ან გასამრავლებლად 400-მდე სახეობის წყლის ფრინველი სტუმრობს. სოლტონ-სი ტურიზმის ცენტრია. აუზის მაქსიმალური ტემპერატურა 40-45°C აღწევს. მაღალი მარილიანობის მიუხედავად ტბაში გვხვდება თევზის რამდენიმე სახეობა. ძირითადი შენაკადებია: ალამო, ნიუ-რივერი და უაიტუოტერი. საზრდოობს სასოფლო-სამეურნეო წყლებით, დრენაჟული სისტემებითა და ნაკადულებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სოლტონ-სი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* Restoration of the Salton Sea დაარქივებული 2015-06-18 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
* Salton Sea Ecosystem Monitoring Project დაარქივებული 2015-06-16 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
ურბანული კონტრასტი ცინცინატიში, ოჰაიო.
შინძუკუს ჩრდილოეთი ნაწილის განახლება, ტოკიო, იაპონია.
**ურბანული განახლება** (ინგლ. Urban Renewal, ან Urban Regeneration) — წინააღმდეგობრივი პროგრამა აშშ-სა და მრავალ სხვა განვითარებულ ქვეყანაში, რომელიც მიზნად საშუალო და მჭიდროდ დასახლებული ქალაქური უბნების გადახალისებას ისახავს. ეს პროცესი გვიან 1940-იან წლებში დაიწყო და დღემდე გრძელდება. მას მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს ქალაქის ზოგად იერზე. ეს მექანიზმები გადამწყვეტ როლს ასრულებს მსოფლიოს ქალაქების ისტორიასა და დემოგრაფიაზე, მათ შორის: პეკინის, მელბურნის, გლაზგოს, ბოსტონის, ვარშავის, სან-ფრანცისკოსა და ბილბაოს განახლებაში. ყველაზე ხშირად ციტირებულ ნიმუშთა შორისაა კანარი-ვარფი ლონდონში და კარდიფი უელსში.

ურბანულ განახლებას თან მრავალი წინააღმდეგობა სდევს და ტიპურად მოიცავს მცირე თუ დიდი წარმოებების დანგრევას, ადამიანთა გადასახლებას და უძრავი ქონების ნაციონალიზაციას ქალაქის მთავრობის მიერ ჩაფიქრებული საზოგადო მიზნებისთვის განკუთვნილი პროექტების განხორციელებისთვის. გამართლება, რომელსაც ხშირად ურბანული განახლების პროექტებისთვის იყენებენ, არის დაკნინებული საცხოვრებელი უბნების, კომერციული და ინდუსტრიული კვარტლების გადახალისების აუცილებლობა. ამ პროექტებს, როგორც წესი, სოციალურად ნაკლებად დაცული საზოგადოების ფენები ეწირება.

XX საუკუნის მეორე ნახევარში ურბანულმა განახლებამ სწრაფი ურბანული განაშენიანება გამოიწვია გარეუბნებში, ქალაქის ძველი უბნები კი ახალი გზატკეცილებისა და ავტოსტრადებისთვის დაინგრა.

ურბანული განახლების ეფექტი ფაქტობრივ გადახალისებაზე ინტენსიური დებატების საგანია. მის დამცველთა მტკიცებით ის ეკონომიკური მამოძრავებელი ძალაა, ოპონენტები კი მას მდიდართა კიდევ უფრო გამდიდრების მექანიზმად აღიქვამენ ღარიბთა და გადასახადების გადამხდელთა ხარჯზე. მისი საფასური საკმაოდ მაღალია არსებული უბნებისთვის, ვინაიდან მრავალ შემთხვევაში ასეთი პროექტები ქალაქის ამ "ცოცხალი ორგანიზმების" განადგურებით სრულდება.

თავდაპირველი ურბანული განახლების პროექტების ჩავარდნის გამო ქალაქმგეგმავები და საზოგადოებრივი აქტივისტები ცდილობენ ფოკუსი გადაიტანონ არსებული ურბანული გაერთიანებების (თემების, უბნების, კვარტლების) სოციალურ გადახალისებაზე. დროთა განმავლობაში ურბანული განახლება გადაიზარდა პოლიტიკაში, რომელიც ნაკლებად ეყრდნობა ნგრევას და მეტად გადახალისებასა და რეინვესტიციას, რაც ამჟამად მრავალი ადგილობრივი მმართველობის სამოქმედო გეგმის ინტეგრირებული ნაწილია. ეს პროგრამები ასევე მოიცავს ადგილობრივი მცირე და საშუალო მეწარმეობის წახალისებას. თუმცა, მიუხედავად ამ ახალი ადაპტირებული ფორმისა, ურბანული განახლების პროექტები ხშირად ხდება მთავრობის კორუფციისა და თავნებობის წყარო.

  



|  |  |
| --- | --- |
| დორიული ორდერი | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ტაძრის გეგმის მხატვრული აღწერა (კრისტიან ვან ადრიხემის ნახაზი, 1584).
**სოლომონის ტაძარი** (ებრ.: בית המקדש, ბეით ჰამიკდაშ), ასევე **პირველი ტაძარი**, ბიბლიურად პირველი ებრაული ტაძარი იერუსალიმში. ტაძარი ლოცვებისა და მსხვერპლშერწირვის უმთავრესი ადგილის დანიშნულებას ასრულებდა. ტაძრის მშენებლობა დასრულდა ძვ. წ. X საუკუნეში; ბაბილონელებმა გაანადგურეს ძვ. წ. 586 წელს.

თუმცა იერუსალიმი კარგი სტრატეგიული მდებარეობით არ გამოირჩეოდა, მან მაინც გაითქვა სახელი, რადგან ღმერთმა აქ თავისი სახელი დაავანა.
ის ღვთის ხალხის რელიგიური და ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. იერუსალიმი იუდეის ცენტრალურ მთაგრეხილზე, ზღვის დონიდან 750 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. ბიბლიაში ნათქვამია, რომ ის „ლამაზი მაღლობია" და ‘იქ ადიან’ ღვთის თაყვანისმცემელნი. ძველ იერუსალიმს დასავლეთითა და სამხრეთით ჰინომის ველი ერტყა, აღმოსავლეთით კი — კედრონის ხევი. კედრონის ხევში არსებული გიხონის წყარო და სამხრეთით მდებარე ენ-როგელი ქალაქს სასმელი წყლით ამარაგებდა, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო მტრის შემოსევის დროს .

სოლომონის ტაძარი, რომელიც ოქროთი და ძვირფასი ქვებით იყო მორთული, ოდესმე აგებულთაგან ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული შენობა იყო. მნიშვნელოვანია, რომ ტაძრის სამშენებლო გეგმა თავად სოლომონისგან მომდინარეობდა. ტაძრის გვერდით უზარმაზარი ეზოები და ადმინისტრაციული შენობები იყო განლაგებული. 

მისი მშენებლობა, რომელზეც 180000-ზე მეტი კაცი მუშაობდა, შვიდწელიწად-ნახევარს გაგრძელდა და ძვ. წ. 1027 წელს დასრულდა (1მფ. 5:13—16; 6:1, 38). კარვის მსგავსად ტაძარიც „ჭეშმარიტ კარავს", ღმერთის სულიერ ტაძარს განასახიერებდა.

ტაძრისა და შიდა ეზოს გეგმა (მარცხნივ). ტაძრის შიდა ხედი (ქვემოთ) წარმოდგენას გვიქმნის ამ დიდებული ნაგებობის სილამაზეზე. ტაძრის კედლები შიგნიდან კედრის ხით იყო მოპირკეთებული და მათზე ქერუბიმები, პალმები და ყვავილები იყო ამოკვეთილი. ჭერი და კედლები ოქროთი იყო მოვარაყებული და ძვირფასი ქვებით მორთული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Seek Out the Welfare of Jerusalem
* visit of the Temple Institute Museum in Jerusalem conducted by Rav Israel Ariel დაარქივებული 2008-03-11 საიტზე Wayback Machine.
* Video tour of a model of the future temple described in Ezekiel chapters 40–49 from a Christian perspective. დაარქივებული 2008-05-29 საიტზე Wayback Machine.
* The Bible Unearthed: Archaeology’s New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts