**ბრიუგე** (ნიდერლ. Brugge, ფრანგ. Bruges) — ქალაქი ბელგიაში, დასავლეთ ფლანდრიის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

ქალაქის ფართობი ჯამში 13,840 ჰექტარს აჭარბებს, მხედველობაში თუ მივიღებთ 1,075 ჰექტარსაც, რომელსაც ზეებრუგე (სანაპირო ზოლი, ითარგმნება, როგორც „ბრიუგე ზღვაზე") მოიცავს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შედის, ოვალური ფორმისაა და 430 ჰექტარს მოიცავს. ქალაქის მოსახლეობა 117,073 (2008 წლის 1 იანვრის მონაცემებით) ადამიანს შეადგენს, საიდანაც დაახლოებით 20 000 ქალაქის ცენტრში ცხოვრობს. გარეუბნის ფართობი 616 კმ² მოიცავს და 2008 წლის 1 იანვრის მონაცემებით, 255 844 მოსახლეს ითვლის.

ბრიუგეს ხანდახან მოიხსენიებენ, როგორც „ჩრდილოეთის ვენეციას". ქალაქს მნიშვნელოვანი წილი უკავია ქვეყნის ეკონომიკაში მისი პორტის გამო. ერთ დროს ის მიიჩნეოდა „მსოფლიოს კომერციულ ცენტრად".

სახელის წარმოშობა
-----------------

ბრიუგეს შესახებ პირველი ჩანაწერები 840-875 წლებში გვხვდება. თვითონ სახელი „ბრიუგე" ისტორიულ წყაროებში 1116 წლიდან მოიხსენიება. სავარაუდოდ, სახელი უნდა მომდინარეობდეს ძველი ნიდერლანდური სიტყვიდან „ბრუგ", რაც „ხიდს" ნიშნავს.

ისტორია
-------

ადამიანის ქმედების პირველი ნაკვალევი ბრიუგეში გალების ეპოქაში გვხვდება. ძვ. წ. I საუკუნეში მენაპიში ლაშქრობის შემდეგ იულიუს კეისარმა აქ პირველი საფორტიფიკაციო ნაგებობები ააგო მეკობრეთა შემოტევებისაგან თავდასაცავად. დაახლოებით IV საუკუნეში მთელი რეგიონი ფრანკებმა დაიპყრეს და ამ ტერიტორიას „პაგუს ფლანდრესისის" სახელწოდებით მართავდნენ. 

ბრიუგემ ქალაქის სახელწოდება 1128 წლის 27 ივლისს მიიღო და ამ პერიოდში აქ ახალი არხები და გალავანი აშენდა. დაახლოებით 1050 წლისათვის, ქალაქმა ზღვაზე პირდაპირი გასასვლელი დაკარგა, რადგან ეს სანაპირო ზოლი ნელ-ნელა შლამით დაიფარა. თუმცა 1134 წელს მომხდარმა შტორმისა და ცვინზე გაკეთებული არხის წყალობით ბრიუგემ ეს გასასვლელი აღიდგინა. ახალი საზღვაო ზოლი ქალაქ დამზე გადაიჭიმა.

საზღვაო ვაჭრობამ ბრიუგეში ფეხი მალევე მოიკიდა. ინგლისში ნორმანების გამარჯვების შემდეგ ამ ქვეყანასთან კავჭირი იმდენად მჭიდრო იყო, რომ ბრიუგელმა ვაჭრებმა ლონდონის ჰანზა დააარსეს. შუა საუკუნეებში ქალაქი ძალიან მდიდარი იყო, რაზეც მიუთითებს ამ პერიოდის არქიტექტურა. XVI საუკუნისათვის ბრიუგე მთელი ჩრდილოეთ ევროპის სავაჭრო ცენტრი იყო. ითვლება, რომ სწორედ აქ დაარსდა 1406 წელს პირველი ბირჟა. 

1708, 1745 და 1794 წლებში ბრიუგე სამჯერ მოექცა ფრანგთა მფლობელობის ქვეშ. სანამ ბელგია საფრანგეთს ეკუთვნოდა, ბრიუგე ლისის დეპარტამენტის მთავარი ქალაქი იყო. 1814 წელს ის ნიდერლანდების მფლობელობაში გადავიდა, ხოლო 1830 წელს - ბელგიის. პირველი მსოფლიო ომის დროს ქალაქი ძლიერ დაბომბვებს განიცდიდა.

თუმცა 1965 წლის შემდეგ ქალაქში აღორძინების ხანა დადგა - გარემონტდა საცხოვრებელი და კომერციული ნაგებობები, ისტორიული მონუმენტები და ეკლესიები. მთავრობის ამ ნაბიჯმა ქალაქში ტურისტთა ნაკადის მკვეთრი ზრდა გამოიწვია და 2002 წელს ის ევროპის კულტურულ დედაქალაქად დაასახელეს. ბრიუგეს ყოველწლიურად 2 მილიონზე მეტი ტურისტი სტუმრობს.

ზეებრუგეს პორტი 1907 წელს აშენდა. პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას გერმანელები მას თავისი გემებისათვის იყენებდნენ. 70-80-იან წლებში პორტს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და დღესდღეობით ის ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და თანამედროვე პორტია.

  

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბრიუგე***

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ევროპის კულტურული დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
* ათენი
	+ 1985
* ფლორენცია
	+ 1986
* ამსტერდამი
	+ 1987
* დასავლეთი ბერლინი
	+ 1988
* პარიზი
	+ 1989
* გლაზგო
	+ 1990
* დუბლინი
	+ 1991
* მადრიდი
	+ 1992
* ანტვერპენი
	+ 1993
* ლისაბონი
	+ 1994
* ლუქსემბურგი
	+ 1995
* კოპენჰაგენი
	+ 1996
* სალონიკი
* ლონდონი
	+ 1997
* სტოკჰოლმი
	+ 1998
* ვაიმარი
	+ 1999
* რეიკიავიკი
* ბერგენი
* ჰელსინკი
* ბრიუსელი
* პრაღა
* კრაკოვი
* სანტიაგო-დე-კომპოსტელა
* ავინიონი
* ბოლონია
	+ 2000
* როტერდამი
* პორტუ
	+ 2001
* ბრიუგე
* სალამანკა
	+ 2002
* გრაცი
	+ 2003
* გენუა
* ლილი
	+ 2004
* კორკი
	+ 2005
* პატრი
	+ 2006
* ლუქსემბურგი
* დიდი რეგიონი
* სიბიუ
	+ 2007
* ლივერპული
* სტავანგერი
	+ 2008
* ლინცი
* ვილნიუსი
	+ 2009
* ესენი
* სტამბოლი
* პეჩი
	+ 2010
* ტურკუ
* ტალინი
	+ 2011
* მარიბორი
* გიმარაინში
	+ 2012
* კოშიცე
* მარსელი
	+ 2013
* უმეო
* რიგა
	+ 2014
* მონსი
* პლზენი
	+ 2015
* სან-სებასტიანი
* ვროცლავი
	+ 2016
* ორჰუსი
* პაფოსი
	+ 2017
* ვალეტა
* ლეუვარდენი
	+ 2018
* პლოვდივი
* მატერა
	+ 2019
* რიეკა
* გოლუეი
	+ 2020-2021
* კაუნასი
* ეშ-სიურ-ალზეტი
* ნოვი-სადი
	+ 2022
* ვესპრემი
* ტიმიშოარა
* ელეფსინა
	+ 2023
* ტარტუ
* ბად-იშლი
* ბუდა
	+ 2024
* ნოვა-გორიცა
* გორიცია
* კემნიცი
	+ 2025
* ოულუ
* ტრენჩინი
	+ 2026
* ლიეპაია
	+ 2027
 |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბელგიაში ბელგიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ბეგინაჟი  · გრან-პლასი  · ბელგიის არხები  · ბელგიისა და საფრანგეთის სამრეკლოები  · ბრიუგეს ისტორიული ცენტრი  · ვიქტორ ორტას აგებული შენობები: ჰოტელ-ტასელი, ჰოტელ-სოლვაი, ჰოტელ-ვან-ეეტველდე და ორტას მუზეუმი  · სპიენი  · ტურნეს კათედრალი  · პლანტენ-მორეტუსის მუზეუმი  · სტოკლეს სასახლე  · ვალონიის ძირითადი ნახშირის მაღაროები  · ლე კორბუზიეს არქიტექტურა  · კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები  · ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები: სპა  · ჰუმანიტარული კოლონიები: ვორტელი |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| ბელგიის დროშა | *ეს სტატია ბელგიისა და ბელგიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |