recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სიერა-მადრეს განძი** (ინგლ. The Treasure of the Sierra Madre) — 1948 წლის ვესტერნი, რომლის რეჟისორია ჯონ ჰიუსტონი. 1990 წელს ფილმი შეყვანილ იქნა ფილმების ეროვნულ რეესტრში. რეჟისორი სტენლი კუბრიკი ამ ფილმს აყენებდა მეოთხე ადგილზე თავის საყვარელ ათ ფილმს შორის.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
დობსი და კერტინი დაქირავებით მუშაობენ, მაგრამ დამქირავებელი მათ მოატყუებს და ჯამაგირს არ გადაუხდის. ისინი დაუმეგობრდებიან გამოცდილ ჰოვარდს და მასთან ერთად მექსიკაში გაემართებიან ოქროს მოსაპოვებლად. თავდაპირველად მათ ოქროს პოვნა ადვილად წარმოუდგენიათ, მაგრამ სინამდვილეში ეს ძალიან ძნელი აღმოჩნდება. როცა დობსი დანებებას გადაწყვეტს, ჰოვარდი მაშინ აღმოაჩენს ოქროს საბადოს. სამივე საკუთარ წილს სამალავში ინახავს. დობსის სამალავში შხამიანი ხვლიკი შეძვრება. კერტინი ცდილობს ქვა ხის ჯოხით გადააბრუნოს და მოკლას ქვეწარმავალი. ეჭვიანი დობსი ჩათვლის, რომ კერტინს მისი წილის მითვისება უნდა, თუმცა ბოლოს მაინც კერტინს დაუჯერებს.

სამეულს მიაგნებს ვინმე ჯეიმზ კოუდი, რომელიც მათ შესთავაზებს, ან მოკლან, ან პარტნიორად აიყვანონ, ან გაუშვან. სამეული უცნობს პარტნიორად აიყვანს. ამის შემდეგ ოქროს მაძიებლებს ფედერალებად გადაცმული ბანდიტები დაესხმიან თავს.

კერტინსა და დობს შორის ურთიერთობა იძაბება. დობსს კერტინის მოკვლა უნდა და მის დაძინებას ელის. როცა კერტინს ჩაეძინება, დობსი იხელთებს და მძიმედ დაჭრის მას, მაგრამ კერტინი მხარშია დაჭრილი და გადარჩება. მთელი ოქრო დობსს რჩება. დობსს უდაბნოს ოაზისთან ბანდიტები დახვდებიან და მოკლავენ. დობსის მოგროვებულ ოქროს კი ქარი გაფანტავს. ჰოვარდი და კერტინი მათ მიერ მოპოვებული ოქრს ბედზე იცინიან. ჰოვარდი ინდიელების სოფელში რჩება, კერტინი კი მოკლული კოუდის ცოლთან გაემგზავრება.

როლებში
-------

ჰამფრი ბოგარტი, კადრი ფილმიდან
* ჰამფრი ბოგარტი — დობსი
* ტიმ ჰოლტი — კერტინი
* უოლტერ ჰიუსტონი — ჰოვარდი
* ბრიუს ბენეტი — ჯეიმზ კოუდი

ჯილდოები
--------

ოსკარი
1. საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ ჰიუსტონი
2. საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ჯონ ჰიუსტონი
3. საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: უოლტერ ჰიუსტონი

ოქროს გლობუსი
1. საუკეთესო რეჟისორი: ჯონ ჰიუსტონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სიერა-მადრეს განძი (ფილმი)***

* 

* „სიერა მადრეს საგანძური" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „სიერა მადრეს საგანძური" — Rotten Tomatoes
* „სიერა მადრეს საგანძური" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „სიერა მადრეს საგანძური" — Allmovie-ზე
* ლიტერატურა ფილმის შესახებ (ინგლისური)
* 'სიერა მადრეს საგანძური Lux Radio Theater-ზე
ყვითელი ხაზით გამოყოფილია ამაზონის ტყეების ეკორეგიონის საზღვრები
**ეკორეგიონი** — ლანდშაფტური ერთეული, რომელიც გამოიყოფა არსებული ბიოგეოგრაფიული ერთეულების გათვალისწინებით. წარმოადგენს ხმელეთისა და აკვატორიის მსხვილ გარკვეულ 
მონაკვეთს, რომელიც გამოირჩევა ბიოტურად ერთფეროვანი გაერთიანებით. 

ველური ბუნების საერთაშორისო ფონდის კლასიფიკაციით, დედამიწის ტერიტორიაზე გამოიყოფა 8 მსხვილი ეკოლოგიური ზონა, რომელიც თავის მხრივ, იყოფა ეკორეგიონებად.

ეკოლოგიური რეგიონი იკავებს ხმელეთისა და აკვატორიის შედარებით დიდ ტერიტორიებს. სულ ხმელეთზე გამოიყოფა 867 ეკორეგიონი. 
ეკორეგიონები გამოიყოფა ზოო- და ბოტანიკურ-გეოგრაფიული ნიშნებით; გარდა ამისა, ითვალისწინებენ ბუნებრივ გეოგრაფიულ საზღვარს (როგორებიცაა კონტინენტური საზღვრები და მთათა სისტემები).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლანდშაფტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Map of the ecozones დაარქივებული 2009-04-21 საიტზე Wayback Machine.
* Activist network cultivating Ecoregions/Bioregions
* Sierra Club დაარქივებული 1996-11-21 საიტზე Wayback Machine.  - ecoregions

ლიტერატურა
----------

* Brunckhorst, D. 2000. Bioregional planning: resource management beyond the new millennium. Harwood Academic Publishers: Sydney, Australia.
* Busch, D.E. and J.C. Trexler. eds. 2003. Monitoring Ecosystems: Interdisciplinary approaches for evaluating ecoregional initiatives. Island Press. 447 pages.
* Abell, R. M. Thieme, C. Revenga, M. Bryer, M. Kottelat, N. Bogutskaya, B. Coad, N. Mandrak, S. Contreras-Balderas, W. Bussing, M. L. J. Stiassny, P. Skelton, G. R. Allen, P.
**საძიებო სისტემა** (ინგლ. **Search engine**) არის ვებ საიტი, რომლის დანიშნულებაცაა ინტერნეტში ინფორმაციის მოძიება. ძიება უმეტეს შემთხვევაში ხორციელდება მსოფლიოს ფართო ქსელში. მოძიებული ინფორმაცია ტიპების მიხედვით შეიძლება დაიყოს ვებ გვერდებად, სურათებად, ვიდეოებად და ა.შ. ასევე არსებობს ისეთი საძიებო სისტემები, რომლებიც FTP სერვერზე-ზე ეძებენ ფაილებს. ვებ საიტების კატელოგებისგან განსხვავებით, რომელიც მთლიანად ადამიანის მიერ იმართება, საძიებო სისტემა მუშაობს ადამიანის მიერ სპეციალურად შექმნილი ალგორითმებით.

2008 წელს, კომპანია Net Applications-ის მონაცემებით Google ფლობდა მთელი ბაზრის 79.90 %-ს, Yahoo — 11.01 %, MSN — 3.23 %, AOL — 2.17 %, Microsoft Live Search — 1.57 %, Ask — 1.10 %, AltaVista — 0.09 %, Excite — 0.04 %, Lycos — 0.01 %, All the Web — 0.01 % .

ისტორია
-------

პირველი საძიებო სისტემა იყო «Wandex». დღეისათვის იგი აღარ არსებობს. იგი შექმნა მეთიუ გრეიმ (ინგლ. *Matthew Gray*), მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტიდან, 1993 წელს. ამ წელსვე შეიქმნა საძიებო სისტემა «Aliweb», რომელიც დღემდე მუშაობს. თუმცა პირველი საძიებო სისტემა, რომელიც მთლიანად "კითხულობდა" საიტზე განთავსებულ ტექსტს, იყო «WebCrawler», რომელიც 1994 წელს გაეშვა. მისი წინამორბედებისგან განსხვავებით, იგი საშუალებას იძლეოდა ნებისმიერი საკვანძო სიტყვებით ძებნისა, ნებისმიერ საიტზე. რაც დღეისათვის ერთგვარ სტანდარტადაა ქცეული თითქმის ყველა საძიებო სისტემისთვის. 1994 წელს გაეშვა საძიებო სისტემა Lycos-იც, რომელიც კარნეგი მელონის უნივერსიტეტში შეიქმნა.

მალე სხვა საძიებო სისტემებიც გამოჩნდნენ და დაიწყეს პოპულარობისთვის ბრძოლა. ესენი იყვნენ Magellan, Excite, Infoseek, Inktomi, Northern Light, და AltaVista. ასევე საკმაოდ პოპულარული იყო Yahoo!-ც, თუმცა იმ დროისთვს მისი საძიებო ფუნქცია მხოლოდ ვებ დირექტორიით შემოიფარგლებოდა, მას არ შეეძლო სხვა საიტების ინდექსირება.

1998 წელს შეიქმნა გუგლი, რომელიც დღეისათვის ყველაზე პოპულარული საძიებო სისტემაა. იგი იყენებდა და იყენებს საიტების შეფასების ინოვატორულ ფუნქცია, რომელსაც PageRank ეწოდება. გუგლი იღებს ინფორმაციას თუ რამდენ სხვა საიტზეა განთავსებული მოცემული საიტის ბმული და ამას ითვალისწინებს საიტების შეფასებისას. გუგლი ასევე გამოირჩევა თავისი სადა და მარტივი დიზაინით, განსხვავებით მრავალი მისი კონკურენტისგან, რომელთა დიზაინიც პორტალის სტილშია გადაწყვეტილი.

2000 წელს Yahoo!-მ წარმოადგინა ძიების სერვისი, რომელიც Inktomi საძიებო სისტემის ბაზას იყენებდა. Yahoo!-მ შეიძინა Inktomi და Overture (რომელიც ფლობდა AlltheWeb-ს და AltaVista-ს) 2003 წელს. 2004 წლამდე Yahoo! Google-ის ბაზას იყენებდა, 2004 წელს კი მან თავისი საძიებო სისტემა შექმნა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

საძიებო სისტემების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საძიებო სისტემები საიტზე dmoz.org
* საძიებო სისტემების ისტორია დაარქივებული 2008-09-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑
**საძვალე** — საგანგებო სათავსო, უპირატესად, ტაძრებისა და ეკლესიების იატაკქვეშ ან ცალკე, მათთან ახლოს, საკულტო ადგილებში კი — მიწის ქვეშ, რომელშიც კრძალავდნენ ოჯახის, გვარის წევრებს. საძვალე მრავალგზის და ხანგრძლივად გამოსაყენებელი, ჩვეულებრივ, მოზრდილი, კარიან-ტახტრევნიანი სამარეა; აგებული ან კლდეში გამოკვეთილი, რომლის გაღება და კვლავ დახურვა შეიძლება.

საძვალე ჰქონდათ ძველ ეგვიპტეში, სადაც მას, მუმიებთან ერთად, სფინქსები იცავდნენ. საქართველოში საძვალე განსაკუთრებით გავრცელდა ადრინდელი ფეოდალური ხანიდან. საძვალის სახეობებია ოსუარიუმები.

საძვალეს (საგანგებოდ გაჭრილ ორმოებს) აკეთებენ არქეოლოგიური გათხრების დროს, რათა აღმოჩენილი ძვლები გადარჩევის შემდეგ ისევ დამარხონ. იგი აღნიშნულია გათხრების გეგმასა და სხვა საველე დოკუმენტებში. ზოგი არქეოლოგიური ექსპედიცია გათხრებისას აღმოჩენლ ყველა ძვალს აღრიცხავს და ინახავს შემდგომში დამატებითი ინფორმაციის მიღების მიზნით. საქართველოში ამ მეთოდს მიმართავს მცხეთის მუდმივმოქმედი არქეოლოგიური ექსპედიცია,რომელსაც საგანგებო საძვალე — ოსტეოთეკა აქვს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აკლდამა

ლიტერატურა
----------

* *აფაქიძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 217.
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| სიუნიქი, სივნიეთი
სივნიეთიՍյունիք

|  |
| --- |
|  
სიუნიქის რუკა |
| ქვეყანა | დიდი სომხეთიდიდი სომხეთი |
| დაარსდა | ძვ. წ. 189 |
| სხვა სახელწოდებები | სისაკანი |
| განადგურდა | 428 |
| თანამედროვე ლოკაცია | სიუნიქის პროვინცია
ვაიოცძორის პროვინცია
გეღარქუნიქის პროვინცია
სომხეთი |

 |
|  |

**სიუნიქი** ანუ **სივნიეთი** (სომხ. Սյունիք) — ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში. იგი დიდ სომხეთს ძვ. წ. 189 წლიდან 428 წლამდე ეკუთვნოდა. ის დიდი სომხეთის ნაწილად მეფე არტაშეს I-მა აქცია. VII-IX საუკუნეებში, სიუნიქი არებების კონტროლის ქვეშ იყო. სივნიეთი დღეს შედის თანამედროვე სომხეთის შემადგენლობაში (იხ. სივნიეთის მარზი).

სივნიეთის პირველი მმართველები სიუნის დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ. დიდი სომხეთის შემადგენლობაში ყოფნისას, მისი ფართობი შეადგანდა 15 237 კმ²-ს და მოიცავდა 12 კანტონას. მისი ცენტრი იყო ბაღაბერდი.

სივნიეთი მდებარეობდა გელაქუნის ტბის სანაპიროზე. იგი ესაზღვრებოდა ვასპურაკანის, აირარატისა და არცახის პროვინციებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიდი სომხეთი
* სომხეთის ისტორიული რეგიონები

სქოლიო
------

1. ↑  Borisov ""nscriptions of Artaxia (Artashes), King of Armenia, 1946, No 2"
2. ↑  Historical-Philological Magazine, 1965, No 4
3. ↑  A.G. Perikhanyan, "Aramian Inscription from Zangezur"
4. ↑  Hewsen, Robert H (2001). *Armenia: A Historical Atlas*. Chicago:  University of Chicago Press,   გვ. 102. ISBN 0-226-33228-4.
ეკოსოფელი
ეკოსოფელი
**ეკოსოფელი** — დასახლება, თემი, რომლის მიზანია იყოს სოციალურად, ეკონომიკურად და ეკოლოგიურად მდგრადი, თვითკმარი და სიცოცხლისუნარიანი. მცხოვრებთა რიცხვი მეტწილად მერყეობს 50-დან 150 მოსახლემდე. ზოგიერთი ეკოსოფელი არის პატარა, ზოგიც — დიდი, 2000-ზე მეტი მოსახლით, რომლებიც ქმნიან ქსელს და იყოფიან მცირე ქვეჯგუფებად. 

ეკოსოფლის მკვიდრნი გაერთიანებულნი არიან საერთო ეკოლოგიური, სოციალ-ეკონომიკური, კულტურული და სულიერი ღირებულებების ირგვლივ.[1] ეს არის დასახლება, რომელიც არის დაფუძნებული მცხოვრებთა შორის კეთილგანწყობაზე. ეკოსოფლის თითოეულ მცხოვრებს გააჩნია იმის შეგრძნება, რომ მას შეუძლია გავლენა იქონიოს ეკოსოფლის განვითარებაზე და თავის ცოდნას, გამოცდილებას და ფიზიკურ შესაძლებლობებს არ იშურებს ამისათვის; ეკოსოფლის მცხოვრებნი თავს თვლიან ბუნების ნაწილად და გარემოს მიმართ ზრუნვით არიან განმსჭვალულნი; მათი ცხოვრება და საქმიანობა ბუნებასთან ჰარმონიაშია.

სოფელში დამკვიდრებულია ცხოვრების წესი, რომელიც ადამიანების ჯანმრთელობისა და დღეგრძელობის საფუძველია; ის ასევე ითვალისწინებს კულტურულ მემკვიდრეობაზე ზრუნვას, დადებითი ტრადიციების შენარჩუნებასა და განვითარებას; ეკოსოფლის მცხოვრებლები კულტურულ, სოციალურ და სამეურნეო საქმიანობას წარმართავენ იმ მიმართულებით, იყენებენ იმ მეთოდებს და ტექნოლოგიებს, რაც უზრუნველყოფს სოფლის მდგრად განვითარებას.[2]

სქოლიო
------

1. ↑  Van Schyndel Kasper, D. (2008). "Redefining Community in the Ecovillage." *Human Ecology Review* **15**:12-24. Retrieved on: 2009-08-27.
2. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **საძროხე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**საძროხე** — ფერმის ძირითადი შენობა, განკუთვნილი ფურების შესანახად. განასხვავებენ საძროხეებს დაბმულად და დაუბმელად შენახვისთვის.

*დაბმულად შენახვისათვის* განკუთვნილ საძროხეებში ფურის სადგომები კედთება 2, 4 და 6 რიგად, რიგები განლაგებულია შენობის გასწვრივ და გარდიგარდმო გასასვლელებით დაყოფილია სექციებად. ისეთ საძროხეებსაც აშენებენ, რომლებშიც ფურის სადგომები განლაგებულია გარდიგარდმო. სადგომის წინ მოთავსებულია საბმური, საკვებური და სარწყულებელი. სადგომის სიგრძეა 1,7—2,0 , სიგანე — 1,0—1,2 მ, მათ შორის ზოგჯერ კეთდება მოკლე ტიხრები (ბაგის სიგრძის 1/3 ან 1/2). საძროხეზე მიშენებულია დამხმარე სათავსები: საფურაჟე (თუ ფერმაში არ არის საკვები საამქრო), გასათბობი (როდესაც არ არის ცენტრალური გათბობა), მომსახურე პერსონალის ოთახი. საძროხეს შეიძლება მიაშენონ სარძეო ბლოკი. საძროხის ახლოს ეწყობა სეირანი.

*დაუბმელად შენახვის* საძროხის შენობა ტიხრებით იყოფა სექციებად. ყოველი სექცია გაანგარიშებულია 60-მდე ფურისათვის. მექანიზებული წესით საკვებისა და საფენის მისაზიდად, აგრეთვე ნაკელის გასატანად სექციის მთელ სიგრძეზე აკეთებენ გასასვლელებს. საძროხეს ეკვრის სეირანი, სადაც მოწყობილია ჯგუფური საკვებურები და სარწყულებლები. საძროხესთან აგებენ საწველ დარბაზს. მეცხოველეობის პროდუქტების წარმოების ახალ ტექნოლოგიაზე გადასვლასთან დაკავშირებით, სამრეწველო აფუძველზე რძის წარმოებისათვის ბევრ რაიონში ამეშენებენ მსხვილ სპეციალიზებულ კომპლექსებს, რომლებიც მოიცავენ ფურების შესანახ რამდენიმე შენობას, სარძეო ბლოკს, დამხმარე სათავსებს, სადაც ყველა შრომატევადი პროცესი მექანიზებულია.

ლიტერატურა
----------

* *გოცორიძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 218.
**ენისელის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (8,1x5,5 მეტრია). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. შესასვლელები სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. კარები აგურითაა გამოყვანილი. ორივე მათგანი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან კი, თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია. რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო მსგავსი სარკმელი დასავლეთ სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. აფსიდში სამი გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან ერთი სარკმლის ქვემოთაა, თითო-გვერდებში. საკურთხევლის შუაში დგას აგურით ნაშენი ოთხწახნაგა ტრაპეზი, კონქის თაღი შეისრულია. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. იატაკი მოგებულია ქართული აგურით.
ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურის ლავგარდნით, რომელშიც მთლიანად ჩამოშლილია.
შენიბა გადახურული ყოფილა ღარისებრი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 402-403.
ცხენოსანი ფაფახით თამაშის დროს
**სიურ-ფაფახი** (აზერ. Sür-papaq) — აზერბაიჯანული ეროვნული საცხენოსნო თამაში. ეს თამაში ითხოვს მოთამაშისგან ცხენის მმართვის ხელოვნებას, სტყორცნის სიზუსტეს და ჯირითობას, რექციების სიზუსტეს და სისწრაფეს. ამ თამაშს ხშირად უწოდებენ საცხენოსნო კალათბურთს. თამაში „სიურ ფაფახი" ისევე როგორც სხვა ეროვნული თამაშები, როგორებიცაა „ბაჰ ბენდი", „ფაფახ ოიუნუ"(ქუდით თამაში), ფიალა ვე ოჰ"(ფიალა და შვილდისარი), „გერდეკ გაჩირმა" სარგებლობენ დიდი პოპულარობით აზერბაიჯანში ქორწინების დღეებში.

საჯინიბო გზა, რომელზეც ტარდება თამაში, 300- 400 მეტრის სიგრძისაა. ორივე ბოლოში სამ მეტრიანი სიმაღლის ბოძებზე ყენდება 50 სანტიმეტრის დიამეტრის რგოლები. ბოძების გარშემო 5 მეტრის დაშორებით იხაზება საჯარიმო, შიგნით 1,5 მეტრის დიამეტრით კიდევ ერთი.

თამაშის ძირითადი არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ნახერხით სავსე ფაფახი, რომელიც დამზადებულია ცხვრის ტყავისგან, უნდა ჩავარდეს ფარში. „სიურ ფაფახს" თამაშობს ორი გუნდი. თითოეულ გუნდში არის ოთხი ცხენოსანი, რომლებსაც აქვთ უფლება იჯირითონ მოედნის მთელს სიგრძეზე, ხოლო ორი მოთამაშე ჯირითობს მხოლოდ თავის ნახევარზე.

მოთამაშეს აქვს მხოლოდ 4 წამიანი ინტერვალი გადაცემის გასაკეთებლად. ხელიდან ხელში ფაფახის გადაცემა აკრძალულია. ძირს დაცემული ფაფახის

აღების უფლება ძირს ჩამოუსვლელად აქვს ნებისმიერ მოთამაშეს. იმის შემდეგ, როდესაც ფაფახი ვარდება რგოლში ჯგუფი იღებს ერთ დადებით ქულას.

თამაშში ორი ათწუთიანი ტაიმია.

სქოლიო
------

1. ↑  Азербайджанцы. Историко-этнографический очерк.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-10-05. ციტირების თარიღი: 2018-12-30.
**დარეჯან ბუაჩიძე** (დ. 28 თებერვალი, 1921, ჭიათურა) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1942–1945 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კლინიკის ორდინატორი. 1944–1945 წლებში მუშაობდა ოფიცერთა №2459 უვადო ჰოსპიტალში, კაჭრეთში ქირურგად. 1957 წლიდან ქირურგიის ინსტიტუტის უმცროსი, შემდგომ უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი და მოგვიანებით ორდინატორი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის, პანკრეასის, ფარისებური ჯირკვლის პათოლოგიებს.

1960 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პანკრეასის გარესეკრეციის ფუნქციური ცვლილებები ობტურაციული სიყვითლის დროს."

ჯილდოები
--------

* საპატიო ექიმის წოდება

ბიბლიოგრაფია
------------

* პანკრეასის ფუნქციური და მორფოლოგიური ცვლილებები ნაღვლის გზების ობტურაციის დროს თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964 გვ. 133

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 47

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დარეჯან ბუაჩიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სალუქვაძე**. |

**გიორგი სალუქვაძე** (დ. 15 სექტემბერი, 1922, კოხნარი, ოზურგეთის მაზრა ― გ. 1987, ბათუმი) — ქართველი პოეტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა გლეხის, გრიგოლ სალუქვაძის, ოჯახში. 1930 წელს მისი ოჯახი თბილისში გადავიდა საცხოვრებლად. 1941 წელს დაამთავრა ბათუმის მე-9 საშუალო სკოლა. 1943-1945 წლებში სწავლობდა ბათუმის სამასწავლებლო ინსტიტუტში. სწავლის პარალელურად, 1934 წლიდან, მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა აჭარის" რედაქციაში კორექტორად და მთარგმნელად. 1938 წელს დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსი. 1946 გამოაქვეყნა ლექსების პირველი კრებული. 1945-1947 წლებში მუშაობდა აჭარის ასსრ სახელგამის დირექტორის მოადგილედ, შეთავსებით ბათუმის სახელმწიფო თეატრში სალიტერატურო ნაწილის გამგედ. 1947 წლის მაისიდან მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა აჭარის" რედაქციაში. ცხოვრობდა და გარდაიცვალა ბათუმში.

სალუქვაძის პოეტური კრებულებია „დაბრუნებულან" (1946), „ლირიკა" (1955), „რა ხანია გათენდა" (1965), „დღე" (1970), „რჩეული" (1973), „მაისის წვიმა" (1978). ეკუთვნის კორნელის, რასინის, ვოლტერის, ლერმონტოვის, ესენინის თარგმანები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 696.
* გიორგი სალუქვაძე // მწერალთა ავტობიოგრაფიები, ტ. II, თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, 2013. — გვ. 630-633, ISBN 978-99940-28-85-6.

სქოლიო
------

1. ↑  ბათუმში ცნობილი პოეტისა და მთარგნელის გიორგი სალუქვაძის მემორიალური დაფა გაიხსნა
საწნახელი
**საწნახელი** — ყურძნის დასაჭყლეტი, დასაწნეხი, დასაწური და ღვინის დასაყენებელი ჭურჭელი, ძირითადად საქართველოში. ამზადებდნენ ხისგან (ცაცხვი, წაბლი, თელა, თხილი), ქვისგან, კვეთდნენ კლდეში. ხის საწნახელი ძირითადად ორი სახისაა: მრგვალი და გაკუთხული. პატარა ხის საწნახელი 15-20 ფუთს იტევს, ხოლო დიდი — 3000 ფუთს.

უძველესი კლდეში ნაკვეთი საწნახელები ელინისტური ხანით თარიღდება (უფლისციხე, ზენითი), გვხვდება ადრინდელ და შუა ფეოდალურ ხანებშიც. უფრო მოგვიანებით, მეღვინეობის განვითარების უფრო მაღალ დონეზე, გაჩნდა დამოუკიდებელი მოწყობილობა — ჭაჭის მექანიკური საწნახელი. იგი უკვე ნიკორწმინდის XI საუკუნის „დაწერილშია" ნახსენები. აქვეა მოხსენიებული ხის საწნახელი, ქვითკირის „საწნეხი" და ნაგებობა — „სასაწნელო". საწნახელს იშვიათად დღესაც იყენებენ. რაჭა-ლეჩხუმსა და იმერეთში ტკბილის ჭაჭაზე დადუღება ძირითადად საწნახელში ხდება. საწნახელში აყენებენ ასევე წყალნარევ, ე.წ. სახარაჯო ღვინოს.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საწნახელი***

* *ბოხოჩაძე ა.*, მევენახეობა-მეღვინეობა ძველ საქართველოში, თბ. 1963.
* *ფრუიძე ლ.*, მევენახეობა და მეღვინეობა საქართველოში : ეთნოგრაფიული მასალების მიხედვით, წგნ. 1 — რაჭა, თბ. 1974.
* *ჯავახიშვილი ივ.*, მასალები საქართველოს ეკონომიკური ისტორიისთვის, წგნ. 1, ნაწილი 4, 5 — მეღვინეობა და მეხილეობა საქართველოში, თბ. 1964.
ღამის კოშმარი, ნახატი.
**დემონოლოგია** (ძვ. ბერძნ. δαίμων, ე.ი. საღვთო, სული, და ძვ. ბერძნ. λόγος, ე.ი. სიტყვა, მსჯელობა) — მისტიკური მოძღვრება დემონებზე, ე.ი. ავ სულებზე; საერთო სახელწოდება ნაირგვარი მითებისა და დემონების შესახებ. წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. წარმოადგენს თეოლოგიის განხრას, რომელიც დაკავშირებულია ზეარსებულთან, არაღმერთთან. დემონი მისი თავდაპირველი მნიშვნელობით ჰომეროსის შემდეგ იყო კეთილმოსურნე არსება. დემონოლოგია წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. მრავალი რელიგიისა და კულტურის მიხედვით, ძილის პარალიჩი წარმოადგენს დემონებთან ფიზიკური კონტაქტის ერთ-ერთ ფორმას. ამასთანავე ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგ. გაბონში) სწამთ ადგილობრივი სულების, თუმცა ხალხი მათ განიხილავს როგორც უწყინარ არსებას.

საკუთრივ დემონი ეწოდება ღვთაებრივ არსებათა გარკვეულ ჯგუფს. მითოლოგიაში დემონი არის ზეარსების, ნახევრადღმერთის ან სულების კრებითი სახელწოდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დემონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დემონოლოგიის შესახებ (ინგლისური)
* დემონოლოგიის შესახებ (ინგლისური)
* დემონოლოგიის შესახებ დაარქივებული 2013-09-06 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  „დემონოლოგია" at Dictionary.com Unabridged, (v 1.1) Random House, Inc.. Retrieved January 29, 2007.
2. ↑  დემონოლოგია — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
3. ↑  „დემონი" from Funk & Wagnalls New Encyclopedia, © 2006 World Almanac Education Group, retrieved from history.com
**საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (1998)** – ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები საქართველოში 1998 წელს. 

ჩატარდა სოფლების, თემების, დაბების და იმ ქალაქების, რომლების არ შედიოდნენ რაიონის შემადგენლობაში — საკრებულოების არჩევნები. საკრებულოების შემადგენლობა ვარირებდა 5-დან 25 წევრამდე. სულ 1031 საკრებულოში ირჩეოდა 10693 საკრებულოს წევრის მანდატი. 378 საკრებულოში, სადაც ამომრჩეველთა რიცხვი აჭარბებდა 2000-ს არჩევნები ჩატარდა გადაწყდა პროპორციული საარჩევნო სისტემით, ხოლო 653 საკრებულოში, სადაც ამომრჩეველთა რაოდენობა 2000–ზე ნაკლები იყო — მაჟორიტარული წესით. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 13-მა ბოლკმა და პარტიამ და 82464 კანდიდატმა. არჩევნებში მონაწილე პარტიებისთვის პროპორციულ ნაწილში დაწესებული იყო 5%-იანი ბარიერი. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა 68%-მა.

შედგები საქართველოში
--------------------

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის თვითმმართველ ერთეულებში გამარჯვება მოიპოვა პარტია აღორძინებამ. საქართველოს მასშტაბით სხვა ერთეულებში გაიმარჯვა საქართველოს მოქალაქეთა კავშირმა. მოქალაქეთა კავშირმა შედარებით დაბალი შედეგი აჩვენა და უმრავლესობა ვერ შექმნა თბილისსა (29,94%) და რუსთავში (22,75%). დიდ ქალაქებში კარგი შედეგი აჩვენეს ლეიბორისტულმა და სოციალისტურმა პარტიებმა.

შედეგები თბილისში
-----------------

თბილისში ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობა იყო 664 273 ადამიანი. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 258 095 მა. არჩეულ იქნა 55 წევრი

* საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი – 20 მანდატი
* საქართველოს ლეიბორისტული პარტია – 12 მანდატი
* საქართველოს სოციალისტური პარტია – 9 მანდატი
* დემოკრატიული აღორძინების კავშირი - 4 მანდატი
* სახალხო პარტია 4 მანდატი
* ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი - 3 მანდატი
* ­ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია - 3 მანდატი

ლიტერატურა
----------

* „ადგილობრივი თვითმმართველობა საქართველოში 1991-2014", გვ. 52 თბილისი, 2015

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს დროშა **არჩევნები და რეფერენდუმები საქართველოში** |
| --- |
|  |
| საპრეზიდენტო არჩევნები | 
* 1991
* 1995
* 2000
* 2004
* 2008
* 2013
* 2018
 |
|  |
| საპარლამენტო არჩევნები | 
* 1919
* 1990
* 1992
* 1995
* 1999
* 2003
* 2004
* 2008
* 2012
* 2016 (2019)
* 2020
* *2024*
 |
|  |
| ადგილობრივი არჩევნები | 
* 1919
* 1991
* 1998
* 2002
* 2006
* 2010
* 2014
* 2017 (2020)
* 2021
 |
|  |
| რეფერენდუმები და პლებისციტები | 
* 1991
* 2003
* 2008 (არჩევნების თარიღი)
* 2008 (ნატოში გაწევრიანება)
 |
|  |
| აჭარის დროშა  აჭარის არ | 

|  |  |
| --- | --- |
|  რესპუბლიკის მეთაურის არჩევნები | 
* 2001
 |
|  |
|  საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები | 
* 1991
* 1996
* 2001
* 2004
* 2008
* 2012
* 2016
* 2020
* *2024*
 |

 |
|  |
| 
აგრეთვე იხილეთ: საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია; საქართველოს საარჩევნო კოდექსი |

 |
**დარეჯან ივლიანეს ასული ურუშაძე** (დ. 1908, ქ. ოზურგეთი — გ. უცნობია) — ქართველი აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
---------

დარეჯან ურუშაძე დაიბადა 1908 წელს ქალაქ ოზურგეთში. მშობლები ადრეულ ასაკში დაეღუპა. დაწყებითი განათლება ზვანის სკოლაში მიიღო, შემდეგ გადავიდა შვიდწლედში, რომლის შემდეგ მოეწყო ოზურგეთის სამრეწველო-ეკონომიკურ ტექნიკუმში. 

კომკავშირში მიღებიდან მალე აირჩიეს კომკავშირის ორგანიზაციის მდივნად. 1930 წელს ტექნიკუმის დასრულებისთანავე, დარეჯან ურუშაძე დანიშნული იყო ოზურგეთის ერთიანი სამომხმარებლო კოოპერატიული საზოგადოების მოანგარიშედ. 1931 წელს შევიდა ტფილისის სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1935 წელს გაგზავნილი იქნა აფხაზეთში, სადაც 1936 წლამდე მუშაობდა ტენიანის სუბტროპიკების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. იმავე წელს აფხაზეთის ასსრ-ის განსახკომმა დარეჯან ურუშაძე დანიშნა კელასურის არასრული საშუალო სკოლის დირექტორად. 

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად სოხუმის რაიონის კელასურის №54 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №119 (217), 26 მაისი, 1938
დარდანელის ოპერაციის რუკა
**დარდანელის ოპერაცია** ან *გელიბოლუს ოპერაცია* — 1915 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დროს ინგლის-საფრანგეთის ფლოტსა და სადესანტო ჯარების მოქმედება დარდანელისა, ბოსფორისა და კონსტანტინოპოლის ხელში ჩაგდების, ოსმალეთის ომიდან გამოყვანისა და რუსეთთან შავი ზღვის კავშირის აღდგენის მიზნით. 19 თებერვლიდან ინგლის-საფრანგეთის ესკადრა ბომბავდა ოსმალეთის პორტებს, მაგრამ 18 მარტს მისი ცდა, სრუტეებით გადაჭრილიყო შავ ზღვაში, მარცხით დამთავრდა. გადაწყდა, დესანტის საშუალებით დაეპყროთ გელიბოლუ (გალიპოლი). 25 აპრილს დესანტი ინგლისელი გენერლის ი. ჰამილტონისა და ფრანგი გენერლის დ′ ამადის სარდლობით გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე სედიულბაჰირთან გადასხდა. მოკავშირეთა ცდას, გაეფართოვებინათ პლაცდარმი, შედეგი არ მოჰყოლია, რადგან ოსმალეთის ჯარების ძლიერ წინააღმდეგობას წააწყდნენ. მათი აპრილ-ივნისის შეტევაც უშედეგოდ დამთავრდა. მოკავშირეებმა ჯარების რაოდენობა 12 დივიზიამდე გაზარდეს და 6-10 აგვისტოს ახალი შეტევა წამოიწყეს, მაგრამ თურქებმა აქაც სძლიეს მათ. ამ ოპერაციაში მოკავშირეებმა 145 ათასი კაცი, თურქბმა — 186 თასი კაცი დაკარგეს. მოკავშირეთა წარუმატებლობის მიზეზი იყო მოუმზადებლობა, უხეირო ხელმძღვანელობა, ერთიანი სარდლობის და საერთო ჩანაფიქრის უქონლობა, დარდანელის ოპერაციის წარუმატებლობის შედეგად მოჰყვა ბულგარეთის ჩაბმა ომში გერმანიის მხარეზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 382.
**დემოსი** (ბერძ. δῆμος — ხალხი) ფართო გაგებით ეწოდებოდა ძველ ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა თავისუფალ მოსახლეობას, რომელსაც, მონების, მეტეკების, პერიეკებისაგან განსხვავებით მოქალაქეობრივი უფლებები ჰქონდა. თავდაპირველად დემოსი ნიშნავდა ნათესაობითა და დასახლების ადგილით დაკავშირებულ ხალხს, ოლქს, მაგრამ უკვე ჰომეროსისა (ძვ. წ. XII–IX სს.) და არქაულ ეპოქაში (ძვ. წ. VIII–VI სს.) დემოსს უწოდებდნენ მდაბიო ხალხს (უმთავრესად სოფლის მოსახლეობას), გვაროვნული არისტოკრატიის — ევპატრიდების საპირისპიროდ. ძვ. წ. VII–VI საუკუნეებში დემოსმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა გვაროვნული არისტოკრატიის წინააღმდეგ ბრძოლასა და პოლისების (ქალაქ-სახელმწიფოების) ჩამოყალიბებაში. ამ დროიდან „დემოსით" მოიხსენიებდნენ პოლისთა თავისუფალ მოსახლეობას, რომელსაც მოქალაქეობრივი უფლებები ჰქონდა (მონების, მეტეკების, პერიეკებისა და სხვა კატეგორიის დამოკიდებული თუ არასრულუფლებიანი მოსახლეობისგან განსხვავებით). სახალხო კრებისა და სასამართლოს მეშვეობით დემოსმა გავლენა მოახდინა ბერძნული სახელმწიფოების საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაზე. ძვ. წ. VI–V საუკუნეებში დემოსში სოფლის მოსახლეობის გარდა იგულისხმებოდა ქალაქის მოსახლეობის ნაწილიც (ხელოსნები, ვაჭრები). მოგვიანებით, ძვ. წ. V–IV საუკუნეებში დემოსს მოსახლეობის (უმთავრესად ქალაქის) ღარიბ ნაწილს უწოდებდნენ.

სქოლიო
------

1. 1 2 3   დემოსი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 467.
2. 1 2  *Фролов Э. Д.* Демос // Большая российская энциклопедия. т. 8. — М. 2007. — стр. 518.
დარეჯანის სასახლე
**დარეჯანის სასახლე**, *საჩინო*, — არქიტექტურული ძეგლი თბილისში. აშენებულია 1776 წელს მეფე ერეკლე II-ის მეუღლის დარეჯანისთვის. ნაწილობრივ გადაკეთებულია XIX საუკუნეში. 

მდებარეობს ძველ უბანში — ისანში. დაშენებულია ქალაქის გალავნის ბურჯზე ღვინის აღმართის (სირაჯხანის) თავში. სასახლის კოპლექსში შედიოდა აპარტამენტები, სხვადასხვა დამხმარე სათავსო და სამეფო კარის ეკლესია. აგებულია ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევებზე, რომლის კოშკები, ბურჯები და კედლები ამოყვანილია რიყის ქვისა და კვადრატული (ე.წ. ქართული) აგურის შერეული წყობით.

გეგმით მრგვალი ხის აივანი მოხდენილად აგვირგვინებს მძლავრად წინ გამოსულ ასევე მრგვალ ბურჯს. „საჩინოში" 1822 წელს ფერისცვალების მონასტერი იყო, ხოლო 1862 წელს სამაზრო-სამრევლო სასწავლებელი და სემინარია სამღვდელოების ბავშვებისათვის. საქართველოს გასაბჭოებისა და მოქალაქეების სტიქიურად შესახლების შემდეგ კომპლექსი არაერთხელ გადაკეთდა, დაემატა მინაშენები. 1970-იან წლებში დაიწყო მობინადრეთა გასახლება, ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, ძეგლი გაიწმინდა გვიანდელი მინარევებისგან და პირვანდელი სახე დაუბრუნდა (1978–1980). 1987-1988, მცირე რეკონსტრუქციის შემდეგ, აქ მუშაობდა ვერიკო ანჯაფარიძის სახელობის ერთი მსახიობის თეატრი. ამჟამად აქ ფერისცვალების დედათა მონასტერია.

ლიტერატურა
----------

* ბერიძე ვ. თბილისის ხუროთმოძღვრული ძეგლები, «ძეგლის მეგობარი», 1971, #25;
* კვირკველია თ. ძველთბილისური დასახელებანი, თბ. 1985.
* 

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 821, თბ. 2002 წელი.

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გრემის ნაქალაქარის ეკლესია**. |

**გრემის ნაქალაქარის მეორე ეკლესია** — არქიტექტორული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელი გრემის ნაქალაქარის სავაჭრო უბნის ჩრდილოეთ განაპირას, მთის ფერდობზე. თარიღდება XV-XVI საუკუნეებით.

ეკლესია გუმბათოვანია, რომლის შიგნითა ჯვაროვანი გეგმა გარედან კვადრატშია ჩასმული. კედლები ძირითადად სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაგები. გუმბათი და გუმბათქვეშა კვადრატი მთლიანად აგურისაა.
ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს კარი შეისრული თაღითაა გადახურული. ჯვრის მკლავები საგრძნობლად მცირე სიღრმისაა, მათგან ერთი - აღმოსავლეთისა - აფსიდიანია, დანარჩენები - სწორკუთხა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავების ძირი ეკლესიის იატაკიდან 0.7 მეტრით მაღლაა. საკურთხევლის აფსიდი გვერდის მკლავებზე ოდნავ ღრმაა. ხოლო დასავლეთ მკლავს სიღრმით თითქმის სამჯერ აღემატება. აფსიდის ღერძზე თარაზულად გადახურული განიერი სარკმელია რომლის ორსავე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. ერთი სწორკუთხა ნიშა ჩრდილოეთ მკლავის ჩრდილოეთ კედელშია. მისი ნახევარი კედლის სისქეშია მოქცეული, ხოლო ნახევარი რომელიც ირგვლივ ბრტყელი ქვებითაა შემოსაზღვრული, კედლის სიბრტყის გარეთაა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო სწორკუთხა სარკმელი დანარჩენ მკლავებშიცაა. 

საკურთხევლის გვერდებზე გეგმით სწორკუთხა, შეისრულიკამარით გადახურული სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომელთა იატაკი გვერდის მკლავების ძირების დონეზეა. ორივეს შესავლელი დასავლეთიდანაა, შესაბამისი მკლავიდან. ორივე კარი შეისრულთაღოვანია. სათავსები განათებულია აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი თითო სწორკუთხა სარკმლით.

ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე აღმართულია შიგნიდან მრგვალი, ხოლო გარედან რვაწახნაგოვანი გუმბათი. გუმბათქვეშა კვადრატიდან კუმბათის ყელის საფუძვლის წრიულ მოხაზულობაზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების მეშვეობით. გუმბათის ყელში ოთხი მაღალი შეისრულთაღოვანი სარკმელია. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სარეკმლებს შორის, მცირე ზომის ხვრელია. 
შიგნით კედლები შელესილი ყოფილა.

ეკლესია გარედან მასიურია, ქვედა ნაწილი კუბური მასაა, ხოლო ზემოთ, სახურავის დონეზე. გამოყოფილია ფრონტონით დასრულებული ჯვრის მკლავები, რომლებიც იმდენად დაბალია, რომ აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე მკლავებისა და გვედის ნაწილების სახურავის კალთები თითქმის ერთ სიბრტყეშია მოქცეული. 

ეკლესიის დასავლეთ კედელში ჩართული ყოფილა რამდენიმე ხაჩკარი, რომელთაგანაც ერთიღაა შემორჩენილი. ფასადები დასრულებულია ნატეხი ქვით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნით შნობა გადახურულია კრამიტით.

ეკლესიას გარს ევლებოდა ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის გალავანი, რომლის კედლებში სამკურნალო დანიშნულების ნიშებია მოწყობილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 235.
**დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსი** (რუს. Здание главного корпуса Ростовского мореходного училища дальнего плавания) — შენობა დონის როსტოვში. ნაგებობა აგებულია 1914 წელს როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლისათვის. ამჟამად შენობაში განთავსებულია გ. სედოვის სახელობის წყლის ტრანსპორტის ინსტიტუტი. როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: დონის როსტოვი, სედოვის ქუჩა 8/2 А.

ისტორია
-------

საზღვაო კლასები დონის როსტოვში გაიხსნა 1876 წელს, ხოლო მისთვის საკუთარი შენობა ააგეს 1896 წელს. XX საუკუნის დასაწყისში საზღვაო კლასებს ეწოდა „შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლი". დღის წესრიგში დადგა სასწავლებლისათვის ახალი შენობის აგება. დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობა ააგეს 1914 წელს საზღვაო კლასების შენობის ახლოს. 

1974 წელს ნაგებობის ფასადზე დაკიდეს მემორიალური დაფა ტექსტით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ამ შენობაში საზღვაო ხელოვნებას სწავლობდნენ მიხეილ ბელოუსოვი და ნიკოლაი ლუნინი. გმირობისა და გამბედაობისათვის, სამშობლოს დავალებების შესრულებისათვის, მათ მიენიჭათ საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება" |
|  |  |

 როსტოვის საოლქო ადმინისტრაციის მეთაურის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის შენობა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ მოექცა, როგორც რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

არქიტექტურა
-----------

დონის როსტოვის შორეული ნაოსნობის საზღვაო სასწავლებლის მთავარი კორპუსის ორსართლიანი შენობა აგებულია მოდერნის სტილში. აქვს სწორკუთხა დაგეგმარება და დაგეგმარების კორიდორული სისტემა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-14. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.
2. 1 2 3  Шулепова Э. А. Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 30.
3. 1 2  „Здание Ростовского морского колледжа". voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-09-08.
ესპანური ენის დიპლომი — ოფიციალური, ესპანური ენის ცოდნის დამადასტურებელი სერტიფიკატი. ესპანურად Diploma de Español como Lengua Extranjera, ხოლო შემოკლებით კი ჰქვია DELE და სიტყვასიტყვით ითარგმნება „ესპანურის, როგორც უცხო ენის დიპლომი". სერტიფიკატს გასცემს სერვანტესის ინსტიტუტი (Instituto Cervantes) ესპანეთის აღზრდის და მეცნიერების სამინისტროს სახელით.

ენობრივი კომპეტენციის საფეხურებრივი დაყოფა
------------------------------------------

სერტიფიკატის მოსაპოვებლად გამოცდები ესპანურ ენაში სირთულის მიხედვით სამ საფეხურადაა დაყოფილი:

1. **ესპანური ენის დიპლომი - საწყისი დონე** (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL INICIAL) წარმოადგენს ესპანური ენის საწყის დონეს, რომელიც საკმარისია მხოლოდ ელემენტარული ზეპირი და წერილობითი ურთიერთგაგებინებისათვის.

*ნიველ ინისიალის* დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს B1-ს.   

2. **ესპანური ენის დიპლომი - საშუალო დონე** (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL INTERMEDIO) წარმოადგენს ესპანური ენის საშუალო დონეს, რომელიც მოწმობს ესპანური ენის შემსწავლელის საკმაოდ კარგ დონეს; მას გააჩნია ენის ძალიან კარგი ზოგადი ცოდნა, რაც საჭიროა ყოველდღიური სიტუაციების დასაძლევად.

*ნიბელ ინტერმედიოს* დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს B2-ს.   

3. **ესპანური ენის დიპლომი - მაღალი დონე** (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL SUPERIOR) წარმოადგენს ესპანური ენის მაღალ დონეს, რომელიც მოწმობს ესპანური ენის მცოდნის ძალიან კარგ ენობრივ უნარ-ჩვევებს, რაც მას საშუალებას აძლევს დაძლიოს ნებისმიერი სირთულის ტექსტი.

*ნიბელ სუპერიორის* დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს C2-ს.

საგამოცდო სერტიფიკატებს გასცემს სალამანკას უნივერსიტეტი სერვანტესის ინსტიტუტთან თანამშრომლობაში.

ცნობადობა
---------

ესპანური ენის დიპლომს საერთაშორისო ძალა აქვს როგორც საუნივერსიტეტო, ასევე პროფესიულ სარბიელზე.
ესპანეთში ცნობენ ასევე საზოგადოებრივი და კერძო უნივერსიტეტების მიერ გაცემულ ოფიციალურ, ენობრივი კვალიფიკაციის დამადასტურებელ ცნობებსაც. გამოცდების ჩაბარება შესაძლებელია არა მარტო ესპანეთში, არამედ მსოფლიოს 90 ქვეყანაში და მათი ვარგისიანობა დროის თვალსაზრისით შეუზღუდავია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რომანისტიკა
* ისპანისტიკა
* უცხოური ენების ფლობის საერთო ევროპული კომპეტენციები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* DELE-ს ოფიციალური საიტი
**დემურ დანელია** (დ. 25 თებერვალი, 1937, ხონი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი ჰიდროტექნიკოსის სპეციალობით, მოგვიანებით — იმავე უმაღლესი სასწავლებლის ასპირანტურა.

მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „საქჰიდროენერგომშენის" სისტემაში დამპროექტებლად, მშენებელ ინჟინრად. წლების განმავლობაში მოღვაწეობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის (ამჟამად სტუ) მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრაზე — ასისტენტად, დოცენტად, პროფესორად. 1990-2010 წლებში ხელმძღვანელობდა მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრას. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის საინჟინრო მექანიკის დეპარტამენტის სრული პროფესორი. არის 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის: 5 მონოგრაფიის, 25 სახელმძღვანელოსა და დამხმარე სახელმძღვანელოს ავტორი. სხვადასხვა დროს მივლინრბული იყო საზღვარგარეთ, ავღანეთსა და კამბოჯის რესპუბლიკაში, სადაც კითხულობდა ლექციების კურსს. წლების განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თელავის, რუსთავის, გორის, ზესტაფონის, ბათუმის, ფოთისა და ზუგდიდის ფილიალებში. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი.

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* საქართველოს საინჟინრო აკადემია, ნამდვილი წევრი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მასალათა გამძლეობის საფუძვლები : სახელმძღვ. სტუ-ს სამშენებლო ფაკ. სტუდ. (თანაავტორი). თბ. ტექნიკური უნ-ტი, 2009, გვ. 87
* დრეკადობის, პლასტიკურობის და ცოცვადობის თეორიების საფუძვლები : სახელმძღვ. სტუდ. (თანაავტორი). თბ. ტექნ. უნ-ტი, 2005, გვ. 191
* მასალათა გამძლეობა : ლექციების კურსი ტექნ. უმაღლ. სასწავლ. სტუდ. (თანაავტორი). თბ. ტექნიკური უნ-ტის გამ-ბა, 2004, გვ. 118
* მთაგორიან გზებზე სტიქიურ მოვლენებთან ბრძოლის მეთოდები და ღონისძიებები (თანაავტორი). თბ. ტექნიკური უნ-ტის გამ-ბა, 2002, გვ. 56
* მასალათა გამძლეობა : დამხმ. სახელმძღვ. (თანაავტორი). თბ. ტექნ. უნ-ტი, 1996, გვ. 197

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. თბ. 2017, გვ. 188

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დემურ დანელია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**რკინიგზელთა კულტურის სასახლე** (რუს. Дворец культуры железнодорожников) — დონის როსტოვის კულტურის სასახლე.

ისტორია
-------

1924 წლის დასაწყისში ვლადიკავკაზის რკინიგზელთა პროფესიული კავშირი დონის როსტოვში გამოვიდა ინიციატივით აეშენებინათ შრომის სასახლე „პროლეტარიატის ბელადის" ვლადიმერ ლენინის პატივისცემის ნიშნად (ასევე ეწოდება ლენინის სახელობის მუშათა სასახლე, რის გამოც შემოკლებით ზოგჯერ უწოდებენ „Лендворец-ს"). 

კულტურის სახლის მშენებლობისთვის ადგილი შემთხვევით არ შეურჩვიათ. სწორედ ამ ადგილზე 1905 წლის დეკემბერში სახალხი რაზმმა, რომელიც შედგებოდა ვლადიკავკაზის რკინიგზის მუშებისაგან, 13-დამ 20 დეკემბრამდე ალყაში მოაქცია სამეფო ძალები და კაზაკები. 

1924 წლის 3 მაისს საფუძველი ჩაუყარეს რკინიგზელთა კულტურის სასახლიის მშენებლობას. მშენებლობა წარიმართა სწრაფი ტემპით და უკვე 1927 წლის 6 ნოემბერს მოხდა მისი საზეიმო გახსნა. პროექტის ავტორები იყვნენ არქიტექტორი მიხაილ კონდრატიევი და ლეონიდ ებერგი. 

პირველი დამთვარიელებლები სასახლემ მიიღო 1928 წელს. ამ მომენტიდან რკინიგზელთა ყველა მნიშვნელოვანი ღონისძიებები და საზეიმო საღამოები იმართებოდა სასახლის დარბაზებში. 1934 წელს რკინიგზელები სწორედ ამ სასახლეში შეხვდნენ მიხეილ შოლოხოვს. 1941 წელს შრომის სასახლეში ჩამოყალიბდა 339-ე როსტოვის მსროლელთა დივიზიის, 1135-ე მსროლელთა პოლკი. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს სასახლე ნაწილობრივ დაინგრა. მისი აღდგენის პროექტი შეიმუშავა არქიტექტორმა ზოია პოჩენცოვა-ორლინსკაიამ. აღდგენითი სამუშაოები დასრულდა 1957 წელს. 1960 წელს გაიხსნა რკინიგზელთა მუზეუმი, ხოლო 1961 წელს ისტორიის, რელიგიისა და ათეიზმის მუზეუმი.

გალერეა
-------

* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* Дворец культуры железнодорожников в Ростове
* Перечень объектов культурного наследия регионального значения
* Информация о ДК на сайте вышестоящей организации დაარქივებული 2014-11-29 საიტზე Wayback Machine.
* Живой Ростов - Лендворец (Статья журналиста Веры Волошиновой)

სქოლიო
------

1. ↑  Лендворец[*მკვდარი ბმული*]
**ესპარცეტი** (ლათ. Onobrychis) — ბალახოვანი და ეკალბუჩქოვანი მცენარის გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. აერთიანებს 80-მდე სახეობას. 

გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და დასავლეთ აზიაში. ფესვი მთავარღერძიანია, ღერო სწორმდგომი ან გართხმული, 40-80 სმ სიმაღლისა. ფოთოლი რთული კენტფრთისებრია. მოწითალო-ვარდისფერი ყვავილები შეკრებილია მტევნებად. ნაყოფი ერთთესლიანი პარკია, ნაპირებზე დაკბილული ან სადა, პარკი არ იხსნება. 

ესპარცეტს თესავენ შემოდგომაზე ან ადრე გაზაფხულზე უსაფროდ ან ხორბლისა და ქერის საფარქვეშ. ფართოდ იყენებენ ხელოვნური ბალახთესვისათვის როგორც წმინდა, ისევე სხვა მრავალწლოვან ბალახებიანი ნარევის სახით, განსაკუთრებით ტენით ნაკლებად უზრუნველყოფილ ადგილებში. 

ითიბება მეორე წელს. სეზონზე შეიძლება გაითიბოს 2-ჯერ. თივის მოსავალი ჰა-ზე 50-90 ც. იყენებენ პირუტყვის საკვებად. მწვანე მასა შეიცავს (მშრალ მასაზე %-ობით): 24 პროტეინს, 8 ცხიმს, 20 უჯრედისს; თივა — 22 პროტეინს, 3 ცხიმს, 25-იდან 30-მდე უჯრედისს. საქართველოში დარაიონებულია ესპარცეტი ახალქალაქური და სისიანური 34. მრავალი სახეობის ესპარცეტი თაფლოვანი მცენარეა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 232-233.
**იოანე კრონშტადტელის ეკლესია** (რუს. Церковь Иоанна Кронштадтского) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2001-2010 წლებში ჰენრიხ ივანოვის პროექტის მიხედვით.

ისტორია
-------

ტაძარი, რომელიც აგებულია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანად შერაცხული მღვდლის, იოანე კრონშტადტელის სახელობაზე, ერთადერთი სტუდენტური ეკლესიაა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიაში. აღნიშნული ტაძრის ისტორია იწყება 1992 წლიდან, როდესაც 1992 წლის 29 სექტემბერს გაიხსნა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მცირე სამლოცველო. პირველი წირვა აღნიშნულ ეკლესიაში გაიმართა 1993 წლის 1 სექტემბერს. მომდევნო წლის 12 ივლისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა აკურთხა ადგილი ახალი ეკლესიის მშენებლობისათვის, ხოლო 26 ივლისს დაიწყო სამშენებლო სამუშაოები. 

პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა 1994 წლის 3 ივნისს. ძალიან მალევე გადაწყდა აეშენებინათ ახალი ეკლესია იოანე კრონშტადტელის (1829-1909 წწ.) სახელობაზე. 1999 წელს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი ალექსი II სტუმრობდა დონის როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტს და აკურთხა ახალი ეკლესიის ასაშენებლად გამოყოფილი ადგილი და საფუძველი ჩაუყარა ტაძრის მშენებლობას. 2004 წელს გაიხსნა ეკლესიის გუმბათი ჯვრით. ტაძართან მუშაობს სამრევლო სკოლა.

2005 წლის 14 მარტიდან ღვთისმსახურება აღესრულება მშენებარე ეკლესიის წმინდა მოციქულების პეტრესა და პავლეს ფლიგელში.

სქოლიო
------

1. ↑  Ростов-на-Дону|Церковь Иоанна Кронштадтского при РГУПС. sobory.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-11.
2. ↑  Храмы Ростова-на-Дону Церкви Ростова-на-Дону - храмостроение возрождение церкви Ростов-на-Дону. www.donvrem.dermartology.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-10. ციტირების თარიღი: 2017-01-11.
სფმომა (2004).
**სან-ფრანცისკოს თამანედროვე ხელოვნების მუზეუმი** (San Francisco Museum of Modern Art - SFMOMA) — ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი და ლენდმარკია სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია.

მუზეუმი გახსნა 1935 წელს დამფუძნებელი დირექტორის გრეის მაკკენ მორლის ხელმძღვანელობით როგორც „სან-ფრანცისკოს ხელოვნების მუზეუმი" და ის პირველი მუზეუმი იყო დასავლეთ სანაპიროზე, რომელიც მხოლოდ XX საუკუნის ხელოვნებას მიეძღვნა. არსებობის პირველი სამოცი წლის განმავლობაში მუზეუმს „სივიკ ცენტრის" ომის ვეტერანთა მემორიალის შენობის ზედა სართულები ეკავა. დირექტორი ჰენრი ჰოპკინზის (1974-1986) პერიოდში მუზეუმს ტიტულში დაერთო „თანამედროვე" 1975 წელს და საერთაშორისო რეპუტაცია მოიპოვა.

1995 წელს გაწეულ მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაციისა და ექსპანსიის შედეგად მუზეუმი მის ამჟამინდელ ადგილზე გადავიდა სომა-ს უბანში იერბა ბუენას ბაღებთან მარიო ბოტას პროექტის შესანიშნავ შენობაში. ამავე პერიოდში ნიუ-იორკის მომა-ს მიბაძვით მუზეუმმა „სფმომა" დაირქვა. მის კოლექციებში ინახება ჯექსონ პოლოკის, რიჩარდ დიბენკორნის, პაულ კლეეს, მარსელ დიუშანის და ანსელ ადამსის მნიშვნელოვანი ნამუშევრები სხვა მრავალთა შორის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* 49 მილის პანორამული მარშრუტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სფმომა-ს ოფიციალური საიტი.
***საცდელი ნომერი*** (იტალ. *Numero zero*) — იტალიელი მწერლის, უმბერტო ეკოს, მეშვიდე და მის სიცოხლეში გამოქვეყნებული უკანასკნელი რომანი. გამოიცა 2015 წელს. 

ნაწარმოები ტაბლოიდური პრესის შესახებ სატირას წარმოადგენს. მოქმედება 1992 წლის იტალიაში ხდება. რომანის სიუჟეტი ვითარდება გაზეთის საცდელი ნომრის მომზადების გარშემო, რომელმაც მის დამფინანსებელ მედიამაგნატს სერიოზული გავლენა უნდა მოუპოვოს. მისი მიზანია, მსხვილმა საფინანსო და პოლიტიკურმა ფიგურებმა საცდელ ნომერში გამოქვეყნებული ინფორმაცია საფრთხედ აღიქვან და გაზეთის დახურვის სანაცვლოდ თავიანთ წრეში მიიღონ. საცდელი ნომრის მზადების პარალელურად რომანში რამდენიმე ამბავი ვითარდება: სასიყვარულო თავგადასავალი, ჟურნალისტის მკვლელობა, ბენიტო მუსოლინის აღსასრულისა და მოკავშირეთა სპეცსამსახურების საიდუმლო ისტორია.

სიუჟეტი
-------

მთავარი პერსონაჟი შუახნის წარუმატებელი ჟურნალისტია. მას ქირაობენ გაზეთის საცდელ ნომერზე სამუშაოდ, რომელიც არასოდეს გამოქვეყნდება. ჟურნალს მსხვილი მედიამაგნატი აფინანსებს, რომელიც სატელევიზიო არხს და არაერთს ჟურნალს ფლობს და სასტუმროების ქსელს მართავს. საცდელმა ნომერმა უნდა გაამჟღავნოს სიმართლე იმ ყველაფერზე, რაც საფინანსო და პოლიტიკურ წრეებს სერიოზულ პრობლემებს შეუქმნის. მედიამაგნატის რეალური მიზანია კი ისაა, რომ საფინანსო და პოლიტიკურმა ფიგურებმა, რომლებსაც არ ენდომებათ გაზეთში გამოქვეყენებული ინფორმაციის გამჟღავნება, მასზე ზეწოლა მოახდინონ და გაზეთის დახურვა აიძულონ, სანაცვლოდ კი საკუთარი ძალაუფლების შიდა სივრცეში შეუშვან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Profile on Amazon.com

სქოლიო
------

1. ↑  Rachman, Tom. Umberto Eco’s ‘Numero Zero’. nytimes.com (2015). ციტირების თარიღი: 2016.
2. ↑  Terry Eagleton, *Times Literary Supplement*, 2015
**დამოუკიდებლობის ძეგლი** მდებარეობს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტისა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის შენობებს შორის. დადგმულია აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პატივსაცემად, რომელიც აზერბაიჯანის ეროვნულმა საბჭომ 1918 წლის 28 მაისს ტიფლისში გამოაცხადა. 1992 წლის 28 მაისიდან ეს დღე აღინიშნება რესპუბლიკის დღედ.

ძეგლის გახსნა
-------------

ძეგლი აღმართეს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პატივსაცემად, რომელიც ისლამურ აღმოსავლეთში პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკა იყო. 

აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის ტექსტი არაბულ ენაზე
2006 წლის 18 დეკემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას №1838, დამოუკიდებლობის მუზეუმის შექმნისა და დედაქალაქში დამოუკიდებლობის ძეგლის დადგმის შესახებ. ბრძანების შესაბამისად, გამოცხადდა კონკურსი დამოუკიდებლობის ძეგლის შექმნისთვის და დადგინდა პრემიები.

ძეგლი 2007 წლის 25 მაისს ისთიგლალიათის ქუჩაზე გაიხსნა. გახსნის ცერემონიალს ესწრებოდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი. 

ძეგლზე, გრანიტითა და თეთრი მარმარილოთი ამოტვიფრულია, ძველი არაბული და ლათინური ანბანით დამოუკიდებლობის დეკლარაციის ტექსტი ეროვნული საბჭოს წევრების ხელმოწერებით.

სქოლიო
------

1. ↑  Public Holidays in Azerbaijan
2. ↑  Azerbaijan Democratic Republic: The first democratic, parliamentary and secular republic in the Islamic East
3. ↑  tРАСПОРЯЖЕНИЕ ПРЕЗИДЕНТА АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ О СОЗДАНИИ МУЗЕЯ НЕЗАВИСИМОСТИ И УСТАНОВЛЕНИИ ПАМЯТНИКА НЕЗАВИСИМОСТИ В СТОЛИЦЕ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ГОРОДЕ БАКУ - *azertag.az*
4. ↑  "Памятник Независимости" посвящённый Народной Республике
**დამფუძნებელი კრების ფრაქციები** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელ კრებაში შესული პოლიტიკური პარტიების საპარლამენტო ჯგუფები.

ისტორია
-------

არჩევნების შედეგად საპარლამენტო მანდატები მოიპოვა 4-მა პოლიტიკურმა ძალამ, რომელთაც კრებაში ჩამოაყალიბეს 4 ფრაქცია: სოციალ-დემოკრატები (109 წევრი), ეროვნულ-დემოკრატიული (8 წევრი), სოციალისტ-ფედერალისტთა (8 წევრი), სოციალისტ-რევოლუციონერთა (5 წევრი). შემდგომში, 1919 წლის აგვისტოს და 1920 წლის მაისის დამატებითი არჩევნების შედეგად, აგრეთვე შიდაპარტიული დისკუსიის პირობებში, დამფუძნებელ კრებაში ფრაქციათა რაოდენობა გაიზარდა. დამფუძნებელი კრების არსებობის მანძილზე ფუნქციონირებდა 8 ფრაქცია. სოციალ-დემოკრატიული ფრაქცია (105, შემდეგ - 102, ბოლოს - 91 წევრი), ეროვნულ-დემოკრატიული ფრაქცია (8 წევრი, ფრაქციის ლიდერი - სპირიდონ კედია, შემდგომ - გიორგი გვაზავა), სოციალისტ-ფედერალისტთა ფრაქცია (9 წევრი, ფრაქციის ლიდერი - გიორგი ლასხიშვილი), სოციალისტ-რევოლუციონერთა ფრაქცია (5/6 წევრი, ფრაქციის ლიდერი - ლეო შენგელაია), ეროვნული ფრაქცია (2 წევრი, ფრაქციის ლიდერი - გრიგოლ ვეშაპელი), ფრაქცია „დაშნაკცუთიუნი" (3 წევრი, ფრაქციის ლიდერი - დავით დავითხანიანი, შემდეგ - ზორი ზოროიანი).

1921 წლის 11 თებერვალს სოციალ-დემოკრატებს გამოეყო ფრაქცია „სხივი" (ფრაქციის ლიდერი - გრიგოლ გიორგაძე, წევრები: ნიკიფორე იმნაიშვილი, კირილე ნინიძე, მუხრან ხოჭოლავა, აპოლონ სულაქველიძე, ერმალოზ კალაძე, ილია კოპალეიშვილი, პავლე საყვარელიძე, ილია ფირცხალაიშვილი, თეიმურაზ ჭელიძე). ფრაქციის სოციალ-დემოკრატიული პარტიისგან გამოყოფის მთავარ მიზეზად „სხიველები" ასახელებდნენ პარტიის ლიდერების ერთპიროვნული მმართველობისკენ სწრაფვას, შიდაპარტიული დემოკრატიის შესუსტებას, წარუმატებელ პოლიტიკურ კურსს. 1921 წლის 11 თებერვალს დამფუძნებელი კრების მემარჯვენე დეპუტატების გაერთიანებით ჩამოყალიბდა დემოკრატიული ფრაქცია (10 წევრი). ფრაქციის გარეშე დამოუკიდებელი დეპუტატი 1919 წლის მაისიდან გერონტი ქიქოძე გახლდათ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს დამფუძნებელი კრება

ლიტერატურა
----------

* *კუპატაძე ბ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 124.