recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ვოლფგანგ ვილჰელმი** (გერმ. Wolfgang Wilhelm von Pfalz-Neuburg; დ. 4 ნოემბერი, 1578, ნოიბურგი — გ. 20 მარტი, 1653, დიუსელდორფი) — ნოიბურგის პფაცლგრაფი და იულიხ-ბერგის ჰერცოგი. ფილიპ ლუდვიგ ფონ პფალც-ნოიბურგისა და ანა ფონ იულიხ-კლევ-ბერგის შვილი.

ვოფლგანგმა კათოლიკობა მიიღო და კათოლიკური ლიგისა და ესპანეთის დახმარებით გახდა იულიხ-ბერგის მემკვიდრეობისთვის ომის (1609—1614) გამარჯვებული, რის შემდეგაც იულიხისა და ბერგის ჰერცოგის ტიტული მოიპოვა.

1615 წელს გახდა ოქროს საწმისის ორდენის კავალერი.

ოცდაათწლიანი ომის დროს ვოლფგანგმა მკაცრი ნეიტრალიტეტის პოლიტიკა გაატარა, რისი წყალობითაც მისი სამფლობელოები არ დაუსუსტებია საომარ მოქმედებებს.

1636 წელს ვოლფგანგ ვილჰელმმა დედაქალაქი დიუსელდორფში გადაიტანა.

ოჯახი
-----

ვოლფგანგი სამჯერ იყო დაქორწინებული.
მისი პირველი ცოლი იყო (1613) მაგდალენა ბავარიელი.

* ვაჟი — ფილიპ ვილჰელმი, მომავალი ჰერცოგი და პფალცგრაფი.

მეორე ცოლი (1631) — ეკატერინა ელიზაბეტა შარლოტ ფონ პფალც-ცვაიბრიუკენი, პფაცლგრაფ იოჰან II-ის ქალიშვილი. მათი ორივე შვილი ახალგაზრდობაში დაიღუპა.

მესამე ცოლი (1651) — მარია ფრანცისკა, გრაფ ეჰონ VIII ფონ ფიურსტენბერგ-ჰაილიგენბერგის ქალიშვილი. შვილები არ ჰყოლიათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Pfalz-Neuburg-Bibliographie
* Bayerische Bibliographie
* Register zum Neuburger Kolektaneenblatt
* დაარქივებული 2014-06-06 საიტზე Wayback Machine.  Eine von Wolfgang Wilhelm ausgestellte Urkunde
**იუსუფ იბნ აბუ ლ-საჯი** (საქართველოში ცნობილი, როგორც **აბუ ლ-კასიმი**) (გ. 928) — აზერბაიჯანის ამირა საჯიდების დინასტიიდან. დინასტიის დამაარსებლის აბუ-საჯის ძე. 908-914 წწ. ლაშქრობდა სამხრეთ კავკასიაში. თავდაპირველად თავს დაესხა სომხეთს და მის მეფე სმბატ I-ს, რომელმაც ვერ გაუწია წინააღმდეგობა აბულ კასიმის ლაშქარს თავი ჯერ აფხაზეთის სამეფოს შეაფარა, 914 წელს კი აბულ კასიმმა სიკვდილით დასაჯა ქალაქ დვინში. 914 წელს აბულ კასიმმა თბილისში ილაშქრა, იქიდან კი კახეთში გაილაშქრა და აიღო უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეები. შემდეგ დაუზავდა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკეს და უჯარმა დაუბრუნა. კახეთიდან აბულ კასიმი ქართლში გადავიდა და მოაოხრა. ქართველებმა თვითონვე „მოარღუივნეს ზღუდენი უფლისციხისანი", რათა მტერი იქ ვერ გამაგრებულიყო. არაბებმა დაარბიეს სამცხე და ჯავახეთი, მაგრამ კარგად გამაგრებული თმოგვის ციხე ვერ აიღეს. შემდეგ ყველისციხეს შემოარტყეს ალყა. მეციხოვნეებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს უკეთ შეიარაღებულ და მრავალრიცხოვან მტერს, მაგრამ დამარცხდნენ.

აბულ კასიმმა შეიპყრო ციხისთავი გობრონი და სიკვდილით დასაჯა. სამხედრო წარმატების მიუხედავად აბულ კასიმმა დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. ხალხის შეუპოვარმა ბრძოლამ აიძულა საქართველოს გასცლოდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობა საქართველოში

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 45.

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 38.
* საქართველოს ისტორია, ტ, I, თბ. 2008
ალან პინკერტონი
**ალან პინკერტონი** (ინგლ. Allan Pinkerton; დ. 25 აგვისტო, 1819 — გ. 1 ივლისი, 1884) — შოტლანდიური წარმოშობის ამერიკელი დეტექტივი და ჯაშუში, ცნობილი როგორც „ალან პინკერტონის დეტექტიური სააგენტოს" დამფუძნებელი.

პინკერტონის სააგენტოს დაფუძნების ისტორია
----------------------------------------

პინკერტონი დაიბადა გლაზგოში, პოლიციის სერჟანტის ოჯახში, სადაც შეისწავლა კუპერის პროფესია და 1842 წელს აშშ-ში გადასახლდა. ქალაქ დანდიში (ჩიკაგოს მახლობლად) დასახლებისას მან გახსნა კუპერული მაღაზია. ერთხელ ის გადაეყარა ყალბი ფულის მჭრელებს, რომლებიც თვითონვე დაიჭირა. ასეთივე საქმეების გამო 1846 წელს იგი აირჩიეს დანდის შერიფად. მისმა სააგენტომ მალევე გაითქვა სახელი ბალტიმორში პრეზიდენტ ლინკოლნზე ტერატის გაუნებელყოფის შემდეგ და Adams Express-იდან მოპარული 700 000 დოლარის დაბრუნებით.

პინკერტონის კრიმინალისტური გამოგონებები
---------------------------------------

სააგენტომ პირველმა შეომიღო კრიმინალური ელემენტების ფოტოსურათების და დეტალური აღწერილობის გამოყენება. ფურცლები, რომლებზეც აღწერილობა იყო ჩაწერილი ვრცელდებოდა აშშ-ის ქალაქებში, ხოლო ფოტოსურათებთან ერთად ვრცელდებოდა ჯილდოს დაპირებაც.

პინკერტონის სააგენტო თანამედროვე ხანაში
---------------------------------------

დღეს პინკერტონის სააგენტო ეკუთვნის შვედურ ფირმას Securitas AB.

ალან პინკერტონი ლიტერატურაში
----------------------------

ალან პინკერტონი გახდა ცნობილი პერსონაჟის „დეტექტივთა მეფის" ნატ პინკერტონის პროტოტიპი, წიგნები, რომელზეც ისტორიაში შევიდნენ როგორც „პინკერტოვნობა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ალან პინკერტონი***

* ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის მონაცემთა ბაზა
* ტორონტოს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის მონაცემთა ბაზა
* პინკერტონის დეტალური პროფილი
**იენჩეპინგი** (შვედ. Jönköping) — ქალაქი სამხრეთ შვედეთში. მისი მოსახლეობა 89 396 ადამიანს შეადგენს (2010) და ამ მხრივ შვედეთის ქალაქებს შორის მე-9 ადგილზეა. მდებარეობს შვედეთის სიდიდით მეორე ტბის — ვეტერნის სამხრეთ ნაპირზე. ქალაქ ჰუსკვარანასა და ნორაჰამართან ერთად ზრდისას იენჩეპინგმა ერთი ურბანული არეალი წარმოქმნა, რომელიც 1971 ერთ მუნიციპალიტეტშია გაერთიანებული.

ქალაქი იენჩეპინგის მუნიციპალიტეტის ცენტრია, რომლის მოსახლეობაც 122 194 ადამიანია. ასევე წარმოადგენს იენჩეპინგის ლენის ცენტრს.

ისტორია
-------

იენჩეპინგი XIII საუკუნის ბოლოს დააარსა.

მდინარე ნისანისა და ლაგანის გასწვრივ არსებული გზების გზაჯვარედინზე და ასევე ოსტერგოტლანდისა და ვესტერგოტლანდის გზებს შორის მდებარეობამ განაპირობა ის, რომ ქალაქი საკმაოდ დიდი ხნის მანძილზე ვაჭრობის ცენტრი იყო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შვედეთის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* article *Jönköping* from Nordisk familjebok, (შვედური)

სქოლიო
------

1. ↑  Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2005 och 2010 Swedish. Statistics Sweden (14 December 2011).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 იანვარი 2012. ციტირების თარიღი: 10 January 2012.
Zilog Z80-ის ერთ-ერთი ადრეული მოდელი
**Zilog Z80** — 8 ბიტიანი მიკროპროცესორი, შექმნილი კომპანია Zilog-ის მიერ 1976 წელს. მისი შექმნის იდეა ჯერ კიდევ 1974 წელს Zilog-ის დამფუძნებელს, ფედერიკო ფაჯინის გაუჩნდა. ის ფართოდ გამოიყენებოდა პერსონალურ კომპიუტერებსა და სამხედრო სისტემებში. 1970-იან და 1980-იანი წლების შუა პერიოდში Z80 6502-თან ერთად დომინირებდა სახლის კომპიუტერებში. Z80 და მისი მემკვიდრეები წარმოადგენენ ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ მიკროპროცესორების ოჯახს. Zilog-ის ლიცენზიის საფუძველზე, სხვადასხვა კომპანიები აწარმოებდნენ Z80-ის ანალოგებს, რომელთა შორისაც იყვნენ: Mostek, SGS, NEC, Sharp, Toshiba, National Semiconductor, Hitachi და სხვები. ზოგიერთი კომპანია, ძირითადად ევროპაში, აწარმოებდა Z80-ის ანალოგებს, თუმცა არ გააჩნდა ოფიციალური ლიცენზია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Zilog Z80"** ვიკისაწყობში.
* Zilog Z80-ის ხაზი
* Z80-ის ხაზის ოფიციალური მხარდამჭერი საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Balch, Mark (2003-06-18). "Digital Fundamentals", *Complete Digital Design: A Comprehensive Guide to Digital Electronics and Computer System Architecture*, Professional Engineering. New York, New York:  McGraw-Hill Professional,   გვ. 122. ISBN 0-07-140927-0.
2. ↑   (1983) *The Seybold report on professional computing*.  Seybold Publications. „In the 8-bit world, the two most popular microcomputers are the Z80 and 6502 computer chips."
3. ↑  Only in CMOS, National made no NMOS version, according to Oral History with Federico Faggin
**ალიას მდინარესთან ბრძოლა** — რომაელებსა და გალებს შორის მომხდარი პირველი ბრძოლა. იგი დასრულდა რომაელთა სასტიკი დამარცხებით.

წინარეისტორია
-------------

 მთავარი სტატია: გალებთან რომისთვის ომი.
გალები საუკუნის დასაწყისში გადმოსახლდნენ აპენინების ნახევარკუნძულზე. ეტრუსკებთან ომისას მოხდა მათი პირველი შეხება რომაელებთან, როდესაც რომაელი ელჩები არაეთიკურად მოიქცნენ გალების მიმართ, რამაც გამოიწვია ძვ. წ. 390 წელს გალთა რომისკენ გალაშქრება.

ბრძოლის მიმდინარეობა
--------------------

ძვ. წ. 390 წელს რომაელთა ლეგიონები და გალთა ჯარი მდინარე ალიის და ტიბროსის შესართავთან შეხვდნენ ერთმანეთს. რომაელთა ჯარი წარმოდგენილი იყო 4 ლეგიონით, დამხმარე და მოკავშირე ჯარებთან ერთად მათში 40,000 კაცი იყო, თანაც უმრავლესობა გაუწვრთნელი ახალბედები იყვნენ.

რომის ჯარი ძალიან გაწელილი იყო, რათა მოწინააღმდეგეებს არ შეძლებოდათ ზურგიდან შემოვლა, მაგრამ მიუხედავად ამისა, მაინც გალების წყობაზე მოკლე იყო. ცენტრი ძალიან სუსტი იყო, რეზერვი კი მარჯვენა ფლანგზე ბორცვზე განათავსეს.

გალთა ბელადმა ბრენუსმა ჩათვალა, რომ რომაელთა რეზერვი განკუთვნილია იმისთვის რომ, როდესაც ხელჩართული ბრძოლა დაიწყება, გალთა ზურგს დაარტყას. ამიტომ მან უპირველეს ყოვლისა ბორცვზე გამაგრებულ რეზერვს დაარტყა.

რომაელებმა ბრძოლა არც დაიწყეს ისე გაიქცნენ. ბრძოლის პროცესში არც ერთი ადამიანი არ დაღუპულა, დაიღუპნენ მხოლოდ პანიკური გაქცევისას ჭყლეტვაში. ბევრი ჯარისკაცი რომის მაგივრად ვეისკენ წავიდა. მდინარე ტიბრისთან მოხდა ჟლეტა, სადაც მთელი მარცხენა ფრთა გაიქცა. ყველა მდინარეში გადახტა თავის საშველად და ვინც ცურვა არ იცოდა ან გამძიმებული იყო იარაღით ყველა დაიხჩო.
მარჯვენა ფრთაზე მყოფებმა თავი ქალაქს შეაფარეს და პანიკაში კარიბჭე არც კი დაკეტეს.

შედეგები
--------

ვინაიდან გაქცეულ რომაელთა უმეტესობამ თავი რომს კი არა ვეის შეაფარა, რომში ისინი დახოცილებად ჩათვალეს. ქალაქი პანიკამ მოიცვა. რომაელებმა უარი თქვეს მთელი ქალაქის დაცვაზე და მხოლოდ კაპიტოლიუმი გაამაგრეს, სადაც ყველა ბრძოლისუნარიანი მამაკაცი ოჯახებით და სენატორები შეეფარნენ. მეორე დღეს კი, რომის დაარსებიდან 364 წელს, გალებმა დაიკავეს რომი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტიტუს ლუვიუსი რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან V წიგნი (რუსულად)
* ტიტუს ლუვიუსი რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან V წიგნი (ლათინურად)
* პლუტარქე კამილუსის ბიოგრაფია
**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო** (აზერ. Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi) - ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია მოსახლეობის ბუნებრივი და ადამიანური კატასტროფებისგან დაცვა. სამინისტროს ხელმძღვანელობს ქამალედდინ ჰეიდაროვი.

სტრუქტურა
---------

სამინისტროს სტრუქტურა მოიცავს:

* სახელმწიფო სახანძრო სამსახურს
* სახელმწიფო სახანძრო კონტროლის სამსახურს
* სამოქალაქო თავდაცვის ძალებს
* მატერიალური ინვენტარის სახელმწიფო სააგენტოს
* სამშენებლო უსაფრთხოების კონტროლის სახელმწიფო სააგენტოს
* სამრეწველო და სამთო კონტროლის სფეროში უსაფრთხო მუშაობის სააგენტოს
* სახელმწიფო ინსპექტორი დაბალი სიმძლავრის გემებისთვის
* სახელმწიფო სამაშველო სამსახურს წყლებში
* მილიტარიზებული უსაფრთხოების სამსახურს
* კასპიის სამაშველო სამსახურს
* კრიზისების მართვის ცენტრს
* ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის რეგულირების სახელმწიფო სააგენტოს

მოღვაწეობა
----------

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო პასუხისმგებელია შემდეგ სფეროებში:

* სამოქალაქო თავდაცვა

- ბუნებრივი და ანთროპოგენური სიტუაციებისაგან მოსახლეობის დაცვა

* ბუნებრივი კატასტროფები:

- საგანგებო სიტუაციების თავიდან აცილება და მათი შედეგების ლიკვიდაცია;

- ცეცხლის უსაფრთხოება;

- ხალხის უსაფრთხოება წყლებში;

- მცირე გემების ოპერაციების უსაფრთხოება;

- ტექნიკური უსაფრთხოება ინდუსტრიაში და სამთო ოპერაციებში;

- მშენებლობის უსაფრთხოება;

-სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების სახსრების რეგლამენტი;

- მენეჯმენტი, კოორდინაცია და ზედამხედველობა შესაბამის სფეროებში;

- საგანგებო სიტუაციების შემთხვევაში სტრატეგიული ობიექტების დაცვა

საერთაშორისო ურთიერთობები
-------------------------

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო თავის საქმიანობაში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს საერთაშორისო პრაქტიკას.

სამინისტრო ითანამშრომლებს შემდეგ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან: გაერო, ნატო, დსთ, სუამი, OPCW, IAEA, ბისეკი. საგანგებო სიტუაციების სფეროში მათი უნარ-ჩვევების გაუმჯობესების მიზნით, სამინისტროს თანამშრომლები სწავლობენ რუსეთში, უკრაინაში, ბელარუსში, გერმანიაში.

სამინისტრო თანამშრომლობს შემდეგ ქვეყნებთან: რუსეთის ფედერაცია, აშშ, იორდანია, თურქეთის რესპუბლიკა, უკრაინა, ბელარუსი, საფრანგეთი, გერმანია და სხვა.

2007 წლის 24 სექტემბრიდან 27 სექტემბრამდე ბაქოში, საგანგებო სიტუაციების სამინისტრომ საერთაშორისო მეცნიერებათა აკადემიასთან თანამშრომლობით ჩაატარა საერთაშორისო სიმპოზიუმი თემაზე "ბუნებრივი კატასტროფები და თანამედროვე ცივილიზაციის გლობალური პრობლემები".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამინისტროს ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  Bodies
2. 1 2  МЧС Азербайджана и ООН договорились о сотрудничестве
**ისლანდიური ენა** (*íslenska* [islεnska]) — ისლანდიის ოფიციალური ენა, გავრცელებულია ისლანდიაში, საუბრობს დაახლოებით 300 000 ადამიანი. მიეკუთვნება სკანდინავიურ ენათა ოჯახს. უახლოესი მონათესავე ენაა ფარერული.

კლასიფიკაცია
------------

ძველისლანდიური ენა ჩამოყალიბდა ერთ-ერთი დასავლეთ სკანდინავიური დიალექტის საფუძველზე. თანამედროვე ისლანდიური ენა ე.წ. კუნძულოვან სკანდინავიურ ენებს განეკუთვნება, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე სხვა ენებისგან იზოლირებულად ვითარდებოდა.

არეალი
------

ისლანდიურ ენაზე მოლაპარაკეთა უდიდესი ნაწილი ისლანდიაში ცხოვრობს, დაახლოებით 300 000 კაცი (2010). დანიაში დაახლოებით 8165 კაცი ფლობს ისლანდიურს, რომელთაგან 3000-3500 სტუდენტია. ისლანდიურად ლაპარაკობს აგრეთვე 5655 კაცი აშშ-ში, (2000 წლის აღწერით) და 2385 კანადაში (2001 წლის აღწერით) ძირითადად გიმლისა და მანიტობაში. ისლანდიის გარეთ ემიგრანტთა კომუნებში ამ ენაზე მოლაპარაკეთა რაოდენობა მცირდება.

მოლაპარაკეთა საერთო რაოდენობა 310 ათასი კაცია 2009 წლის აღწერით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ისლანდიური ლიტერატურა
* ისლანდიური სახელები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ისლანდიური ფრაზეოლოგიზმების ლექსიკონი ვიკიტრაველზე
* *მოგონებები ახალი ისლანდიიდან*: ჰეიმსკრინგლა, 1935
აზერბაიაჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი
**აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი** (აზერბ. Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası) — შენობა მდებარეობს ბაქოში, არის მთავარი საკონცერტო დარბაზი აზერბაიჯანში, რომელიც აშენდა 1910 წელს.

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ფილარმონიის დარბაზი 1910–1912 წლებში აშენდა ქალაქის ელიტის თხოვნით და სომეხი არქიტექტორის გაბრიელ ტერ–მიქელოვის მიერ იყო შექმნილი იტალიის რენესანსის (ექსტერიერის) და გერმანული როკოკოს (ინტერიერის) სტილში. მისი დიზაინი შთაგონებული იყო მონტე-კარლოს კაზინოს შენობების არქიტექტურული სტილით, განსაკუთრებით მონტე-კარლოს ოპერადან.

საზოგადოებისთვის ეს ადგილი ცნობილია, როგორც საზოგადოებრივი შეკრების საზაფხულო ცენტრი. 1936 წლამდე თავდაპირველად იყო ორგანიზებული, როგორც ბაქოს მდიდარი ფენისთვის, რომლებიც ესწრებოდნენ ბანკეტებსა და სხვადასხვა გასართობებ ღონისძიებებს. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იგი საზოგადოებრივი მიტინგების ადგილი იყო. 1936 წელს კლუბი გადაკეთდა ფილარმონიის რეზიდენციად და მიზნად ისახავდა აზერბაიჯანული კლასიკური და ხალხური მუსიკის პოპულარიზაციას. 1937 წლის 11 აგვისტოს შენობა გარემონტდა და მას აზერბიაჯანელი კომპოზიტორის და დირიჟორის მუსლიმ მაგომაევის სახელი მიენიჭა .

1995 წელს დარბაზი 8 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში დახურული იყო, კიდევ ერთი რემონტის გამო. ამასთან, იმ პერიოდში უმეტესად საერთოდ არ ჩატარებულა აღდგენითი სამუშაოები, რამაც ბაქოს მრავალი მაცხოვრებლის უკმაყოფილება გამოიწვია. აზერბაიჯანის კულტურის მინისტრმა ასეთი შეფერხება ახსნა იმით, რომ მიწისქვეშა წყლებმა დროთა განმავლობაში დააზიანეს შენობის საძირკველი. ამის მიუხედავად, გავრცელდა ინფორმაცია (ძირითადად ოპოზიციურ მედიაში) იმის შესახებ, რომ მთავრობის მიერ რემონტისთვის გამოყოფილი თანხა ან სხვადასხვა გამოჩენილი მუსიკოსის მიერ შემოწირული თანხა (მაგალითად: მსტისლავ როსტროპოვიჩი პოლონელი-რუსი ვიოლონჩელისტის და დირიჟორის, საზოგადო მოღვაწის, ადამიანის უფლებათა დამცველის, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტისა და ბაქოს მკვირდის შეწირული თანხა) დიდწილად მიითვისეს ბიუროკრატებმა და ოფიციალურმა პირებმა.

მხოლოდ 2002 წლის ნოემბერში განახლდა აღდგენითი სამუშაოები პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის სპეციალური განკარგულების გამო. სრულად გარემონტებული შენობის გახსნა მოხდა 2004 წლის 27 იანვარს. ახლად გარემონტებული შენობის გახსნის ცერემონია 2004 წლის 27 იანვარს გაიმართა. გახსნით საზეიმო ცერემონიალს რამდენიმე ცნობილი ადამიანი ესწრებოდა, როგორიცაა პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, კულტურის ყოფილი მინისტრი პოლად ბულბულოღლუ, გამოჩენილი ვიოლონჩელისტი მსტისლავ როსტროპოვიჩი, პროფესორი ფერჰად ბადალბაილი .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი თარგი:In lang
* The Ali and Nino Walking Tour: Philharmonic Hall by Betty Blair and Fuad Akhundov. *Azerbaijan International* Magazine. #12.2. Summer 2004

სქოლიო
------

1. ↑  თარგი:In lang The Magomayev Azerbaijan State Philharmonic Hall დაარქივებული January 3, 2007, საიტზე Wayback Machine.. Official website. Retrieved 29 December 2006
2. ↑  Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasıთარგი:Circular reference
**ისმაილ სამანის პიკი** (1932-1962 წლებში **სტალინის პიკი**; 1962-1998 წლებში **კომუნიზმის პიკი**; 1998 წლის შემდეგ **ისმაილ სამანის პიკი**) — მწვერვალი პამირში, მეცნიერებათა აკადემიის ქედზე. ტაჯიკეთის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 7495 მ. კალთები უმეტესწილად შემოსილია ფირნისა და ყინულის მძლავრი საფრით, რომელთა საერთო ფართობია 136 კმ². დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით განლაგებულია პამირის ფირნული პლატო (12X3 კმ). ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ვრცელდება ფორტამბეკის, მოსკვინის, ბივაჩნისა და სხვ. მსხვილი მყინვარები. მწვერვალი პირველად დაიპყრო საბჭოთა ალპინისტმა ევგენი აბალაკოვმა 1933 წლის 9 სექტემბერს. ასვლის დროს დაიღუპა ექსპედიციის ორი წევრი. ასვლა განხორციელდა აღმოსავლეთი მხრიდან. 1986 წლის თებერვალს შესრულდა პირველი ასვლა ზამთარში; მძიმე ბუნებრივი პირობების მიუხედავად, ალპინისტებმა დაიპყრეს მწვერვალი. ყველაზე ურთულესი მარშრუტი გადის სამხრეთ-დასავლეთ კედელზე, ბელიაევის მყინვარიდან. მწვერვალმა ამჟამინდელი სახელი მიიღო სამანიდების დინასტიის ემირის — ისმაილ სამანის (849-907) პატივსაცემად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ისმაილ სამანის პიკი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ისმაილ სამანის პიკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**თოურისიეკუდლი** (ისლ. Þórisjökull) — პატარა მყინვარი და ვულკანი ისლანდიაში, ლაუნგიეკუდლის სამხრეთ-დასავლეთით, ისლანდიის პლატოს დასავლეთ ნაწილში. გაწოლილია ვესტურლანდისა და სუდურლანდის რეგიონების საზღვარზე. მყინვარის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს მდებარეობს კალდიდალსვეგურის მაღლობი, ხოლო ცოტა უფრო შორს — ფარისებრი ვულკანი ოკი. მყინვარის ფართობი შეადგენს 32 კმ²-ს, სიგრძე — ≈ 8 კმ-ს, სიგანე — ≈ 4 კმ-ს. მყინვარი ფარავს ამავე სახელწოდების ვულკანს. უმაღლესი წერტილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1350 მ-ია. 

წარსულში, კერძოდ, დაახლოებით XVIII საუკუნის ბოლომდე, თოურისიეკუდლი მყინვარ ლაუნგიეკუდლის ნაწილს შეადგენდა. სახელწოდება წარმოსდგება ისლანდიური საგის ერთ-ერთი პერსონაჟის ტროლ თოურის (ისლ. Þóri) სახელიდან, რომელიც ცხოვრობდა სიახლოვეს მდებარე ერთ-ერთ მღვიმეში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ისლანდიის მყინვარები

სქოლიო
------

1. ↑  Landmælingar Íslands — Ísland í tölum.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-04-29. ციტირების თარიღი: 2016-06-10.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ისლანდიის მყინვარები |
| --- |
|  |
| 
* დრაუნგაიეკუდლი
* ეიაფიადლაიეკუდლი
* ეირიკსიეკუდლი
* ვატნაიეკუდლი
* თოურისიეკუდლი
* თრაუნდარიეკუდლი
* ლაუნგიეკუდლი
* მირდალსიეკუდლი
* სნაიფედლსიეკუდლი
* ტინდფიადლაიეკუდლი
* ტორვაიეკუდლი
* ტუნგნაფედლსიეკუდლი
* ჰოფსიეკუდლი
 |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ადარნასე**. |

**ადარნასე პატრიკი** — ჰერეთის მეფე (დაახლოებით 906–943 წლებში). ტახტზე ავიდა X საუკუნის დასაწყისში, გრიგოლ ჰამამის გარდაცვალების შემდეგ. მისი მეფობის ხანს ჰერეთს შეუტია კახეთის ქორეპისკოპოსმა კვირიკე I-მა. იგი დაუკავშირდა აფხაზთა მეფეს, კონსტანტინეს და შემდგომ ერთად გაილაშქრეს ჰერეთის წინააღმდეგ (დაახლოებით 915 წ). კვირიკე ბრძოლაში დამარცხდა და მოკავშირეებმა ჰერეთი გაინაწილეს. ვეჯინის შეთანხმების თანახმად, ადარნასე იძულებული გახდა კვირიკესათვის დაეთმო ორჭობი, ხოლო კონსტანტინესათვის — გავაზნი და არიში („პარასკევსა ჯუარსა მიუპყრა ზავის პირი, მისცა აფხაზთა მეფესა არიში, ხოლო კჳირიკეს ორჭობი"). შემდგომში მდგომარეობა ისევ ჰერეთის სასარგებლოდ შეიცვალა. X საუკუნის 30-იან წლებში (936 წ.) კახეთმა, აზერბაიჯანის მფლობელ საჯთა შემოსევა განიცადა: „მოვიდეს სარკინოზნი, რომელთა უჴმობდეს საჯობით, და მოტყუენეს კახეთი". მუსლიმთა შემოსევისა და მათ მიერ კახეთის დარბევის შემდეგ, ადარნასე პატრიკმა ისარგებლა ამით და კახეთზე ილაშქრა და დაიბრუნა დაკარგული პუნქტები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 86.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 50.
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. II, თბ. 1970. — გვ. 231.
ისლაჰ ჯადი ბირზეიტის უნივერსიტეტში
**ისლაჰ ჯადი** (არაბ. إصلاح جاد; დ. 1951, პალესტინა) — ბირზეიტის უნივერსიტეტის გენდერისა და განვითარების დარგის ასისტენტ-პროფესორი. ასევე არის ბირზეიტის ქალთა კვლევის ინსტიტუტის თანადამფუძნებელი და ამჟამინდელი დირექტორი, აგრეთვე არის არაბული ოჯახების სამუშაო ჯგუფის წევრი. პალესტინის ქალთა მოძრაობაში ცნობილი ფიგურა ჯადიმ, ასევე დაეხმარა ღაზასა და ნაბლუსში ქალთა საქმეთა ცენტრის შექმნას, ასევე *Les Amies du Francis*, ელ-ბირეჰში ბავშვთა კუთხის პროექტის და WATC-ის (*ქალთა საქმეთა ტექნიკური კომიტეტი*) შექმნას. ჯადი ახორციელებს გაეროს განვითარების პროგრამისთვის გენდერული კონსულტაციას და 2005 წლის გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის არაბული ადამიანის განვითარების ანგარიშის თანაავტორი იყო. მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებაში კაიროს უნივერსიტეტში, მაგისტრის ხარისხი პოლიტიკურ თეორიაში ნანტის უნივერსიტეტში და დოქტორის ხარისხი გენდერისა და განვითარების კვლევებში ლონდონის უნივერსიტეტში. 2009 წლის ივლისში ჯადიმ „AMIDEAST"-ის სწავლების ბრწყინვალების ჯილდო მიიღო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მედია მონიტორების ქსელში:  დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* ინტერვიუ Monthly Review-ში:
* სტატია Newsweek-ში:

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-03-21. ციტირების თარიღი: 2017-07-15.
2. ↑
**იაყუბ-ყაენის ლაშქრობანი საქართველოში** — XV საუკუნის 80-იან წლებში აყ-ყოიუნლუს თურქმანებმა „საღვთო ომის" საბაბით ორგზის ილაშქრეს საქართველოში. 1482 წლის ოქტომბერში იაყუბ ფადიშაჰი სამცხეში შეიჭრა, ალყა შემოარტყა ახალციხეს, ბრძოლით დაიკავა ქალაქი და დიდი ალაფი წაიღო; მეორე თურქმანები აწყურს მიადგნენ. ციხის დამცველები და მაწყვერელი დამორჩილდნენ იაყუბს და აწყურის ციხე ჩააბარეს. ყვარყვარე ათაბაგმა თურქმანებს ხარაჯის მიცემა აღუთქვეს. 1487 წელს იაყუბმა თავისი სარდალი ხალილ-ბეგი გაგზავნა საქართველოში. იგი აქ მთელი წელიწადი აშენებდა ციხეებს და ქართველთა რაზმებს ებრძოდა. 1488 წლის ზამთარში თურქმანთა ლაშქარი დედაქალაქისაკენ დაიძრა. ზარბაზნებით აღჭურვილმა მტერმა ჯერ კოჯრის ციხე აიღო, შემდეგ თბილისს მიადგა, მაგრამ მისი დამორჩილება გაუჭირდა. მეფე კონსტანტინე II-მ თურქმანებს ზავი შესთავაზა. მოლაპარაკება უშედეგოდ დამთავრდა და კონსტანტინე იძულებული გახდა დედაქალაქს გასცლოდა. 1489 წლის თებერავლში თურქმანებმა დაიკავეს თბილისი და იქ თავისი რაზმი ჩააყენეს.

ლიტერატურა
----------

* *კიკნაძე რ.* საქართველო-ირანის ურთიერთობის ისტორიიდან XV საუკუნის მეორე ნახევარში, „ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის შრომები", 1964, ტ. 7;
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 4, თბ. 1967;
* *კიკნაძე რ.* ქსე, ტ. 5, გვ. 64, თბ. 1980
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ადგილის დედა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ადგილის დედა** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გომბორის ჩრდილოეთით სამიოდე კილომეტრზე. განეკუთვნება სავარაუდოდ გვიანდელ შუა საუკენეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (5,78X4,32 მეტრზე), ნაგებია სხვადასხვა ზომის, სრულიად დამუშავებული, ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ქვები, ზომისა და ფორმის მიხედვით, შერჩეული არ არის. ისინი შემთხვევით არის დაწყობილი რის გამოც წყობა ქაოსურია. 

ძეგლი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. მისგან მხოლოდ აფსიდი დგას, თუმცა, ისიც შუაშია განგრეული. გვერდები გადმოხრილია ცენტრისაკენ და ნგრევის პირასაა მისული. დანარჩენი კედლები მიწის დონიდან 0,5-1 მეტრზეა შემორჩენილი. მთავარი შემოსასვლელის სამხრეთ კედლის შუა ნაწილი, ხოლო დასავლეთ კედლის სამხრეთი ნახევარი აკლია. ინტერიერში ამოსულია ხეები და დაახლოებით 1 მეტრ სიმაღლეზე, ნანგრევებითა და მიწითა ამოვსებული. 

შესასვლელი (გასუფთავების გარეშე კვალი არ ჩანს) ეკლესიას სამხრეთით ჰქონია. დარბაზი იმდენად მოკლეა, რომ მისი განივი ღერძი, დაახლოებით 1 მეტრით, აღემატება გრძივ ღერძს. აფსიდი ნახევარწრიულია, მასში განიერი, გარეთკენ შევიწროვებული სარკმელია გაჭრილი. მის ორივე მხარეს კი სიმეტრიულად განლაგებული მცირე ზომის, ორი ოთხკუთხა ნიშაა მოწყობილი. ნაშთებიდან ჩანს, რომ სარკმელი თაღოვანი ყოფილა. 

ეკლესიის შემორჩენილ კედლებს საფასადე წყობა თითქმის მთლიანად აქვს ჩამოცვენილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 92-93.
**ისმაილ ჰუსეინ ოღლუ ახუნდოვი** (აზერ. İsmayıl Hüseyn oğlu Axundov; დ. 2 აპრილი [15], 1907, მაშთაღა, ბაქოს მახლობლად — 13 სექტემბერი, 1969, კრაკოვი) — აზერბაიჯანელი თეატრის მხატვარი, გრაფიკოსი და პლაკატის მხატვარი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (1906).

ბიოგრაფია
---------

ისმაილ ახუნდოვი დაიბადა 1907 წლის 2 (15) აპრილს ბაქოს მახლობლად, სოფელ მაშთაღაში. 1921 წელს დაამთავრა სოფლის სკოლა და ჩაირიცხა ბაქოს პედაგოგიურ კოლეჯში. 1924 წლიდან იყო აზერბაიჯანის სამხატვრო კოლეჯის სტუდენტი, რომელიც დაამთავრა 1928 წელს. იმავე წელს მხატვარმა შექმნა კარიკატურები სატირული ჟურნალი „მოლა ნასრედინისთვის". ახუნდოვი ასევე სწავლობდა მოსკოვის პოლიგრაფიულ ინსტიტუტში

ისმაილ ახუნდოვმა, როგორც ინსტიტუტის სამხატვრო ფაკულტეტის კურსდამთავრებულებმა, დააპროექტა გორკის საავტომობილო ქარხნის გახსნა 1932 წელს, როგორც სადიპლომო ნამუშევარი.

1932 წელს ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა ბაქოში, სადაც ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლის გრაფიკულ ბიუროს.

1937-1940 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლის დირექტორი, ხოლო 1940 წლიდან - ნიზამი განჯევის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმის დირექტორი და მთავარი მხატვარი. დიდი სამამულო ომის დროს იგი ხელმძღვანელობდა მხატვრების პროპაგანდისტულ ჯგუფს, რომლებიც გაემგზავრნენ ფრონტზე, სადაც ისინი ხატავდნენ პლაკატებს მიმდინარე მოვლენებისთვის.

1937 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის მეშადი აზიზბეკოვის სახელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში და ქვეყნის რიგ თეატრებში, არაერთი სპექტაკლის დიზაინზე. ასევე მუშაობდა კინოში. კერძოდ, იყო კოსტიუმების დიზაინერი ფილმისთვის „არშინ მალ ალანი" (1945). 1952 წლიდან თანამშრომლობდა სატირულ ჟურნალთან „კირპი" („ზღარბი"), სადაც მუშაობდა 1960 წლამდე.

ისმაილ ახუნდოვი რამდენიმე წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირს, იყო აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

წიგნის ილუსტრაციის სფეროში ახუნდოვის ნამუშევრების მაგალითებია მირზა ალექპერ საბირის „ჰოპ-ჰოპ-ნამეს", ნიზამი განჯევის „ისკანდერნამეს" ილუსტრაციები.

ისმაილ ახუნდოვი ასევე ცნობილია როგორც თეატრის მხატვარი. მან შექმნა ისეთი სპექტაკლები, როგორიცაა ჯაფარ ჯაბარლის „იაშარი" (1932-1933), მირზა ფათალი ახუნდოვის „ჰაჯი ყარა" (1938), სამედ ვურღუნის „ვაგიფი", ალექსანდრე ოსტროვსკის „დამნაშავე დანაშაულის გარეშე" (1943) და სხვა.

ახუნდოვმა თავი გამოიჩინა, როგორც პლაკატის მხატვარმა, შექმნა ასზე მეტი ანტიფაშისტური პლაკატი და აგიტოკონი დიდი სამამულო ომის დროს.

ისმაილ ახუნდოვი გარდაიცვალა 1969 წლის 13 სექტემბერს ქალაქ კრაკოვში.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  Axundov İsmayıl Hüseyn oğlu
2. ↑  *Н. Габибов, Д. Новрузова.* Изобразительное искусство Азербайджанской ССР / Редактор Г. П. Суздалева. — М.: Советский художник, 1978. — 252 с.
3. ↑  *Ахундова Н. Р.* К вопросу историографии проблемы вклада художественной интеллигенции Азербайджана в победу в войне 1941-1945 гг. // Azərbaycan 1941-1945-ci illər müharibəsində : сборник статей. — Б.: Элм, 2008. — С. 121.
**იახსრის სათემო ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუაფხოს დასავლეთით, მთის ფერდობზე. იგი ორი სახელწოდების ტერიტორიას მოიცავს - ავისგორსა და ნინახს, რომლებსაც ერთმანეთისაგან ჰყოფს პატარა ხევი. სალოცავის ტერიტორიას რიყის ქვის გალავანი ჰქონია შემოვლებული. ხატის კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის ხატი, ორი საჯარე, სალუდე, ორი საზარე კოშკი, საკულუხე, საბერო, ლაშარის, მთავარანგელოზისა და ღვთისმშობლის კოშკები. ღვთისმშობლის ხატი ფიქლით ნაშენი, ოთხკუთხა ფორმის კოშკისებრი ნაგებობაა, რომელსაც სამხრეთ-დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს თითო თახჩა აქვს მოწყობილი. გადახურვა ბრტყელია. ღვთისმშობლის ხატის ჩრდილოეთით, ფერდობზე, იახსრის ხატის დანარჩენი ნაგებობებია განლაგებული.

საჯარე თითქმის მთლიანად დანგრეულია. იგი ფიქლით ნაშენი, გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობაა. შასასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. ინტერიერში აღმოსავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან კედლების გასწვრივ ქვის სკამებია მოწყობილი. გადახურვა ორქანობიანი ჰქონდა. საჯარის აღმოსავლეთით მეორე საჯარეა — ფიქლით ნაშენი, გეგმით კვადრატული ნაგებობა, რომელიც მთლიანად დანგრეულია. მეორე საჯარის გვერდით სალუდეა, რომელიც მთლიანად დანგრეულია. მეორე საჯარის გვერდით სალუდეა, რომელიც თითქმის მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი. სალუდეს გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმა აქვს. ნაგებია ფიქლის ქვის მშრალი წყობით. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონდა. სათავსის შუაში ხის ორი ბოძია, რომლებსაც გადახურვა ეყრდნობა. აღმოსავლეთ კედელთან კერაა მოწყობილი. მის გარშემო ქვის საჯდომებია. ნაგებობა გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით.

სალუდის ჩრდილოეთით საზარე კოშკია - გეგმით ოთხკუთხა ფორმის ოთხსვეტიანი ფანჩატური. ნაგებია ფიქლის ქვით, გარედან შელესილია. გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდისებრი სახურავით. საზარის გვერდით ანალოგიური ფორმისა და ზომის მეორე საზარე კოშკია. ძველი საზარის გვერდით საკულუხეა - ღვინის შესანახი სათავსი, ფიქლის ქვის მშრალი წყობით ნაშენი, გეგმით კვადრატული ფორმის ნაგებობა ამჟამად მთლიანად დანგრეულია. საბერო მდებარეობს საკულუხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სანახევროდ დანგრეულია. გეგმით არასწორი ოთხკუთხედის ფორმისაა, ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთ კედლის მთელ სიგრძეზე ფიქლის სკამებია მოწყობილი. ამავე კედელში ერთი თახჩაა. მსგავსი თახჩაა აღმოსავლეთ კედელშიც. ნაგებობას სახურავი აღარ აქვს.

საბეროს სამხრეთით კედელთან დგას ფიქლის ქვით მშრალად ნაგები, ოთხკუთხა სვეტის მსგავსი პატარა მასიური ნაგებობა, რომელსაც დასავლეთით სართულებად განლაგებული სამი ნიში აქვს. გადახურულია ორფერდა საფეხუროვანი სახურავით. სასანთლე კოშკის დასავლეთით ლაშარის კოშკია - ფიქლის ქვით მშრალად ნაშენი ყრუ ნაგებობა, რომელსაც ჩრდილოეთით თახჩა აქვს დატანებული. გადახურულია ოთხფერდა საფეხუროვანი სახურავით. ლაშარის კოშკის აღმოსავლეთით სანახევროდ შემორჩენილი მთავარანგელოზის კოშკია. მას ჩრდილოეთით სასანთლე თახჩა აქვს.

ლიტერატურა
----------

* *ჯინჭარაძე დ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 337.
ალილო თბილისში, 2008 წელს 
**ალილო** — ქართული საწესო სიმღერა. სრულდებოდა შობის წინა ღამეს. შეიკრიბებოდა რამდენიმე კაცი (სულ მცირე 3, რადგან სიმღერა სამხმიანია), ჩამოუვლიდა ყოველ ოჯახს და სიმღერით დღესასწაულს მიულოცავდა. მასპინძელი მომღერლებს სანოვაგით ასაჩუქრებდა (აუცილებლად უნდა გაეტანებინათ კვერცხი — სიცოცხლისა და ნაყოფიერების სიმბოლო). ალილოს ტექსტებში (*„ოცდახუთსა დეკემბერსა", „ჩიტი ღობეზე შემოჯდა", „წისქვილს პური დავარიგე"* და სხვ.) გამოთქმული იყო ჯანმრთელობის, ბედნიერებისა და ბარაქიანობის სურვილი.

ალილო მთელ საქართველოში იყო გავრცელებული და ყველა კუთხეში თავისებურად ასრულებდნენ. სიმღერას წარმართული ჰანგი უდევს საფუძვლად. „ალილო", როგორც ჩანს, მოგვიანებით დაერქვა (ალილუიასგან). ვარაუდობენ, რომ საშობაო და სააღდგომო სიმღერების საერთო სახელწოდება უნდა ყოფილიყო ჭონა.

საქართველოში ალილოს ტრადიციას მრავალწლიანი ისტორია აქვს, რომელიც საქართველოს ისტორიაში მხოლოდ ერთხელ დაირღვა — საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ. 1990 წლებში მისმა უწმიდესობამ და უნეტარესობამ ილია II-ემ აღადგინა. დღესდღეობით ალილოს ზეიმობენ სადღესასწაულო ლიტურგიის შემდეგ, როდესაც მრავალი ეკლესიის მრევლი უერთდება ალილოს მსვლელობას.

დასავლეთი ევროპა
----------------

ალილოს ტრადიცია არის დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში; მაგალითად ინგლისურენოვან სამყაროში, ეს ტრადიცია ასოცირდება tricks or treating-ის ზეიმთან, რომელიც გარკვეულწილად დაკავშირებულია ჰალოუინთან და 31 ოქტომბერს ეწყობა. შინაარსითა და ფორმით უახლოვდება ქართულ ალილოს, რადგან ამ დროს სამასკარადო კოსტიუმებში გამოწყობილი ბავშვები კალათებით ხელში დადიან კარდაკარ, მღერიან და მასპინძელს ტკბილეულს სთხოვენ.

ლიტერატურა
----------

* *სიხარულიძე ქ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 310.
* 2013 Municipal Trick-or-Treat List, Haunted Wisconsin, dated 2013, copy at archive.org, copy at webcitation.org
**იოდოკ ფინკი** (გერმ. Jodok Fink; 1853-1929) — ავსტრიელი ფერმერი,  პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, ავსტრიის პირველი ვიცე-კანცლერი.

ბიოგრაფია
---------

იოდოკ ფინკი დაიბადა 1853 წლის 19 თებერვალს ანდელსბუხის კომუნაში გლეხის ოჯახში. იყო მეცხრე შვილი. მისი უფროსი და-ძმები ადრე გარდაიცვალნენ. მხოლოდ იოდოკმა და მისმა უმცროსი ძმამ- ალოისმა მიაღწიეს ზრდასრულ ასაკს. მამა გარდაიცვალა, როდესაც იოდოკი ოთხი წლის იყო. ბიჭი ათი წლის იყო დედა მეორედ რომ დაქორწინდა.

15 წლის ასაკში ფინკი სწავლობდა ბრიკსენრომის გიმნაზიაში, მაგრამ მაღალი აკადემიური მოსწრების მიუხედავად, იძულებული გახდა მიეტოვებინა სწავლა, რათა საოჯახო მეურნეობაში ემუშავა. 

ფინკმა თავისი პოლიტიკური მოღვაწეობა 1879 წელს დაიწყო, როდესაც იგი არჩეულ იქნა ანდელსბუხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს (Gemeindeausschuss) წევრად და მერის მოვალეობას ასრულებდა 1888 - 1897 წლებში. ის 1890 წელს შეუერთდა ფორარლბერგის ლანდტაგის ასამბლეას და 1893 წელს გახდა ახლად შექმნილი ქრისტიან-სოციალური პარტიის წევრი. იგი აირჩიეს ავსტრიის საიმპერატორო საბჭოში (რეიხსრატი) 1897 წელს.

იოდოკ ფინკის ძეგლი
ფინკი თავის პოლიტიკურ და სახელმწიფოებრივ საქმიანობასთან ერთად  პროგრესული ფერმერი იყო, რომელმაც 1888 წელს დააფუძნა ანდელსბუხის მეცხოველეობის კოოპერატივი. აგრეთვე ხეხილის ბაღი და ხელოვნური მდელო მარცვლეულის მოსაყვანად.

1890 წლიდან მუშაობდა Katholisch-Konservativen Kasino für Egg und Umgebung– ში,  თავდაპირველად გამგეობის  წევრი იყო, ხოლო შემდეგ მისი ხელმძღვანელი. კითხულობდა ლექციებს ხილის მოყვანის თანამედროვე მეთოდებზე. 1928 წელს დააარსა კოოპერატივი Alma თავის შვილთან ანტონთან (1890-1966) ერთად.

პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს 1918 წლის 21 ოქტომბერს, ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის პერიოდში, ფინკი აირჩიეს გერმანიის ავსტრიის დროებითი ეროვნული ასამბლეის (Provisorische Nationalversammlung für Deutschösterreich) ერთ-ერთ პრეზიდენტად ( სამი თანაბარუფლებიანი პრეზიდენტიდან). ავსტრიის საკონსტიტუციო ასამბლეის არჩევნების შემდეგ, 1919 წლის 15 მარტს, ფინკმა შეძლო დიდი კოალიციური მთავრობის შექმნა ავსტრიის მემარცხენე სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან კარლ რენერის მეთაურობით.

1920 წლის 7 ივლისს, როდესაც კოალიციური მთავრობა დაიშალა, საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, 1920 წლის 17 ოქტომბერს, მიხაილ მაირმა ჩამოაყალიბა უმცირესობის მთავრობა, რომელსაც მხარს უჭერდა დიდი გერმანიის მემარჯვენეების სახალხო პარტია (Groutdeutsche Volkspartei) და შეცვალა იოდოკ ფინკი. თავად ფინკს აღარ ეკავა სამთავრობო თანამდებობები, მაგრამ დარჩა პოლიტიკაში.

იოდოკ ფინკი გარდაიცვალა 1929 წლის 1 ივლისს ანდელსბუხის კომუნაში.

ოჯახი
-----

იოდოკ ფინკის მედალი
1886 წელს იოდოკ ფინკი დაქორწინდა ექვსი წლით უმცროს მარია კატარინა მეუსბურგერზე. წყვილს თორმეტი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ხუთი ნაადრევად გარდაიცვალა.

ჯილდოები
--------

* ოქროს სამკერდე ნიშანი გვირგვინით (1900);
* ბიზაუს დამსახურებული მოქალაქე (1904), ანდელსბუხის დამსახურებული მოქალაქე (1913), ინსბრუკის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის ხარისხი (1925);
* რკინის გვირგვინის III ხარისხის ორდენი (1906), ფრანც იოზეფის (1913, მეთაურის ჯვარი) და (1917, მეთაურის ჯვარი ვარსკვლავით).

ლიტერატურა
----------

* Dr. h.c. Jodok Fink
* Fink Jodok

სქოლიო
------



1. 1 2  Fink, Jodok
2. 1 2  ბროკჰაუზის ენციკლოპედია (გერმ.)
**იაკობ ბაარტ დე ლა ფაილე** (ნიდერლ. Jacob-Baart de la Faille; დ. 1 ივნისი, 1886, ლეუვარდენი — გ. 7 აგვისტო, 1959) — ვინსენტ ვან გოგის პირველი კატალოგის შემდგენელი. კატალოგი გამოქვეყნდა 1928 წელს, ხოლო 1970 წელს მოხდა მისი განახლება და ხელმეორედ გამოქვეყნება. ეს იყო ვან გოგის ნამუშევრების ბოლო კატალოგი.

ორიგინალური კატალოგის გამოქვეყნებისთანავე დე ლა ფაილემ ბერლინის ხელოვნების დილერ ოტო ვაკერთან დაკავშირებულ თაღლითურ სკანდალში გაეხვია. დე ლა ფაილეს ჰქონდა დამოწმებული ნამდვილობის მოწმობა 30 ნამუშევარზე, თუმცა მოგვიანებით გაირკვა, რომ ყველა ყალბი იყო.

ნაშრომები
---------

* J.-B. de La Faille: *L'Epoque française de Van Gogh*, MM. Bernheim-Jeune, éditeurs d'art, Paris ("acheve d'imprimer le 25 aout 1927")
* J.-B. de la Faille: *L'Œuvre de Vincent van Gogh*, catalogue raisonné, ouvrage accompagné de la reproduction de plus de 1.600 tableaux, dessins, aquarelles et gravures du Maître. 6 vols. Les Éditions G. van Oest, Paris & Bruxelles, 1928

მეორე გამოცემა, revising the catalogue of paintings only, Hyperion, Paris 1937 (comprising editions in English, French, and German)
მესამე გამოცემა, edited since 1961 by a committee initially including J. G. van Gelder, W. Jos de Gruyter, A. M. Hammacher (chairman), Jan Hulsker and H. Gerson, in 1962 joined by Annet Tellegen-Hoogendoorn, later by Martha Op de Coul and, due to time passing, by others
* J.-B. de la Faille: *Les faux Van Gogh*, avec 176 reproductions. Les Éditions G. van Oest, Paris & Bruxelles, 1930

სქოლიო
------

1. ↑  Sorensen, Lee. Faille, Jacob-Baart de la. *Dictionary of Art Historians*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 ივნისი 2012. ციტირების თარიღი: 19 February 2012.
2. ↑  Brooks, D. Catalogues Raisonnés. *The Vincent van Gogh Gallery, endorsed by Van Gogh Museum, Amsterdam*. David Brooks (self-published). ციტირების თარიღი: 19 February 2011.
**ალიონა დიმიტრის ასული მიხალცოვა** (რუს. Алёна Димитриевна Михальцова; დაბადების სახელი **ალიონა ბოგაჩევა** (რუს. Алёна Богачёва; არის მეუღლის გვარზე — **ტირონი** (რუს. Алёна Тирон; დ. 8 დეკემბერი, 1993) — რუსი მორაგბე და შვიდქალა რაგბის მოთამაშე, რომელიც რუსეთს წარადგენს მსოფლიო რაგბის შვიდქალა სერიებსა და რაგბის შვიდქალა ევროპის ჩემპიონატზე.

კარიერა
-------

მისი დებიუტი რუსეთის შვიდქალა ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2013 წლის ბოლოს, დუბაის შვიდქალათა სერიებამდე, მაგრამ ვერ მიიღო მონაწილეობა ტურნირში, ამის მიზეზი კი ქუსლის ტრავმა იყო. 2014 წლის იანვარში დაუბრუნდა ნაკრებს, განაგრძო ვარჯიში და მალევე ჩამოყალიბდა ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის მოთამაშედ. არის ევროპის გრან-პრის ხუთგზის გამარჯვებული. 2016 წელს მან ვერ მიიღო ბრძოლა შვიდქალა რაგბის ზაფხულის ოლიმპიადის რეპეშაჟში სადაც გუნდი ესპანეთთან დამარცხდა და ზაფხულის ოლიმპიადიაზე გასვლა ვერ მოახერხა.

2017 წელს ალიონა ნომინირებული იყო „DHL Impact-ის მოთამაშის ჯილდოზე". 2017-18 წლების მსოფლიო შვიდქალა ქალთა სერიის დროს მას ჰქონდა ჩატარებული 84 შეხვედრა და მოპოვებული ჰქონდა 366 ქულა მათ შორის (70 ლელო) 2018-19 წლების სეზონის შემდეგ ჰქონდა 120 შეხვედრა და 451 ქულა (87 ლელო და 8 გარდასახვა).

პირადი ცხოვრება
---------------

ალიონას დედა არის მათემატიკოსი.

ალიონა დაქროწინებული იყო მორგაბე ალექსეი მიხალცოვზე, რომელსაც მიღებული ჰქონდა დისკვალაფიკაცია დოპინგ ტესტში მიღებული დადებითი პასუხის გამო. 2019 წლის 12 ოქტომბერს ალიონა დაქორწინდა ილია ტირონზე. ალიონა მსოფლიო რაგბის სამყაროში აგრეთვე ცნობილია თავისი იმიჯის, თმის სტილის გამო.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  RWC Sevens 2018: Women’s team profiles.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-23. ციტირების თარიღი: 2021-05-30.
3. 1 2  Алена Михальцова: самые красивые регбистки в мире играют за сборную России
4. ↑  7 красивых причин смотреть женский Кубок мира по регби-7
5. ↑  Алёна Михальцова: «В регби надо выживать»
6. ↑  Алена Михальцова: в моей положительной пробе было всего 7,5 нанограмм мельдония
7. ↑  Красота спасет мир: топ-3 самых необычных причесок регбисток казанского этапа чемпионата Европы
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მუსხელიშვილი**. |

**იაკობ მუსხელიშვილი** (დ. 1865 — გ. 1936) — ქართველი გენერალი. 

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი. პოდპორუჩიკი (1885), მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი და ოფიცერთა საარტილერიო სკოლა. ჯარში მსახურობდა 1884 წლიდან. პორუჩიკი (1889). შტაბსკაპიტანი (1895). კაპიტანი (1899). რუსეთ- იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე. პოდპოლკოვნიკი (1907). პოლკოვნიკი (1911, წარჩინებისთვის). 1913 წელს ყარსის ციხესიმაგრის არტილერიის I-III ბატარეების უფროსი. პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. მეთაურობდა მე-3 მძიმე საარტილერიო ბრიგადის 1-ლ დივიზიონს. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა ანას III ხარისხის, წმინდა ანას II ხარისხის ხმლებით, წმინდა სტანისლავის II ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის IV ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ხმლებით. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეირაღებულ ძალებში. 1918 წლიდან იყო ბათუმის ციხის არტილერიის უფროსი და მიხეილის საციხოვნო არტილერიის მეთაური. იმავე წლის თებერვალში წარმატებით განაიარაღა შავის ზღვის ფლოტის მეამბოხე ნაწილი, რისთვისაც გენერლის წოდება მიიღო. საქართველოს ოკუპაცია-ანექსიის შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული საბჭოთა სპეცამსახურების მიერ. აკრძალული ჰქონდა თბილისში ცხოვრება.

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაძე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 289.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 81, ISBN 978-9941-0-7386-1.
**იაფეტური ენები**, ასე უწოდებდა ნიკო მარი ქართულის მონათესავე ენებს. ტერმინი "იაფეტური ენები" ნაწარმოებია ბიბლიური ნოეს უმცროსი ვაჟის - იაფატის სახელიდან (შედარებითი უფროსი ვაჟების სემისა და ქამის სახელებიდა: - სემიტური ენები, ქამიტური ენები). ამ ტერმინის შემოღებით ნიკო მარს სურდა ხაზი გაესვა თავისი თვალსაზრისისათვის სემიტურ ენებიდან იაფეტური ენების ნათესაობის შესახებ. ნიკო მარის თეორიის განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე იაფეტური ენების მოცულობა სხვადასხვაგვარი იყო: ჯერ ამ ჯგუფში შედიოდა მხოლოდ ქართველური ენები (1908-1916), შემდეგ - აფხაზური, ადიღური, ჩაჩნურ (ნახური) და დაღესტნული ენებიც (1916-1920), ბოლოს მათ მიემატა წინა აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის მკვდარი ენები (პელასგური, ეტრუსკული) და ცოცხალთაგან - ბასკური და ბურიშკული (1920-1923). თუ თავდაპირველად იაფეტური ენები ნიკო მარს მონათესავე ენებად მიაჩნდა, შემდეგ მან უარყო ენათა ნათესაობა და იაფეტური ენებიც ენეთა განვითარების ერთ-ერთ უძველეს საფეხურად გამოაცხადა. ნიკო მარის ამ შეხედულებების უსაფუძვლობა გამოავლინა 1950 წელს საენათმეცნიერო დისკუსიამ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* "ახალი საენათმეცნიერო მოძღვრება"
* იაფეტური თეორია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 64.
იაკობ ანფიმოვი
**იაკობ ათანასეს ძე ანფიმოვი** (დ. 29 ოქტომბერი, 1852, ქ. სევსკი, ორიოლის გუბერნია — გ. 11 თებერვალი, 1930, თბილისი) — რუსი ნევროპათოლოგი და ფსიქიატრი, დამსახურებული პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა მღვდლის ოჯახში. სწავლობდა სასულიერო სემინარიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ გაემგზავრა პეტერბურგში. 1873 წელს ჩააბარა უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. მასთან ერთად სწავლობდა მომავალში ცნობილი ფიზიოლოგი ი. პავლოვი. ისინი უსმენდნენ ისეთ ცნობილ პროფესორების ლექციებს, როგორებიც იყვნენ: ი. სეჩენოვი, დ. მენდელეევი, ა. ბუტლეროვი და სხვანი.

უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დანიშნეს ბუნებისმეტყველების მასწავლებლად ორენბურგში საიდანაც ის პეტერბურგში მალევე ბრუნდება და ღებულობენ სამედიცინო-ქირურგიული აკადემიის მესამე კურსზე. აკადემიის დამთავრების შემდეგ ნიშნავენ თბილისის სამხედრო ჰოსპიტალში ორდინატორად. 1885-1892 წლებში პეტერბურგში სამხედრო ფსიქიატრიისა და ნერვიულ სნეულებათა კათედრაზე ორდინატორი და ასისტენტიდან პრივატ დოცენტამდე დაწინაურდა სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ. 1892-1894 წლებში განაგებდა ტომსკის უნივერსიტეტის ნერვიულ სნეულებათა და ფსიქიატრიის კატედრას. 1894 წლიდან მთელი 25 წლის მანძილზე ხარკოვის უნივერსიტეტის ნევროპათოლოგიისა და ფსიქიატრიის კათედრის ხელმძღვანელია.

1920 წელს იაკობ ანფიმოვი აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისნერვიულ სნეულებათა კათედრის გამგედ, სადაც მან 1925 წლამდე დაჰყო. 

პროფესორ ი. ანფიმოვის კალამს ეკუთვნის 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. იგი იკვლევდა თავის ტვინის ტრამვებს, ვეგეტატიური ნერვული სისტემის დაავადებებს. მან გაამდიდრა ნევროპათოლოგია და ფსიქიატრია რიგი ახალი აღმოჩენებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 54, თბ. 1994
**ივანე ვარაზაშვილი** (დ. 1879, მუხლი, რაჭის მაზრა — გ. 1955, თეირანი, ირანი) — ისიდორე, ვასილ და გიორგი ვარაზაშვილების ძმა. ინჟინერ-პოლკოვნიკი, რკინიგზის ტრანსპორტის სპეციალისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სარკინიგზო ტექნიკური სასწავლებელი და პეტერბურგის სარკინიგზო ინსტიტუტი. სწავლა განაგრძო შვეიცარიაში. მუშაობდა ბორჯომ-ბაკურიანის რკინიგზის მშენებლობაზე.

ააშენა წალკის ხიდი. პირველი მსოფლიო ომის დროს მიიღო ინჟინერ-პოლკოვნიკის წოდება და ხელმძღვანელობდა ბაქო-ჯულფის, არზრუმ-სარიყამიშის რკინიგზის მშენებლობებს. 1917 წელს, ერთხანს ჩაერთო ქვეყნის პოლიტიკურ პროცესებში. 1918 წლის 26 მაისის, დამოუკიდებლობის აქტის შემდეგ, ვარაზაშვილი შეიყვანეს საქართველოს გაფართოებული ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) შემადგენლობაში, როგორც ესერთა პარტიისა და ფრაქციის წარმომადგენელი, თუმცა, პარლამენტში საქმიანობა დიდხანს არ გაუგრძელებია. 1918 წელს, ძმასთან (ისიდორესთან) და ნიკო ნიკოლაძესთან ერთად დააარსა ჭიათურის შავი ქვის მრეწველთა აქციონერული საზოგადოება. ამ საზოგადოებაში, ივანე და ისიდორე იყვნენ ამხანაგობა „ძმები ივ. და ის. ვარაზაშვილების" მფლობელები. 1920 წლის დეკემბერში, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის თავდაცვის გასაძლიერებლად, ვარაზაშვილმა 1,015,000 მანეთი გაიღო. 1925 წელს, ივანეს და ისიდორეს ამხანაგობამ მონაწილეობა მიიღო ხელშეკრულების დადებაში კომპანია „ჰარიმან ბრაზერს ენდ k"-სთან, კონცესიის გადაცემასთან დაკავშირებით. 1922 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დავალებით, რომელიც ხელისუფლების ხელში ჩაგდების პირველ წლებში მხარს უჭერდა უცხოურ ბიზნეს წრეებთან კავშირს, ძმასთან (ისიდორესთან) ერთად გაემგზავრა გერმანიაში. მათ ბერლინში დააარსეს „რუსთაველის საზოგადოება", გამომცემლობა „ახლო აღმოსავლეთი" და ჟურნალი „მორგენლანდი". ქართველ სტუდენტთა დასახმარებლად აქ დაიბეჭდა „გერმანული ენის სახელმძღვანელო ქრესტომათია ლექსიკონით".

ფლობდა რუსულ, ფრანგულ, გერმანულ და ირანულ ენებს. 1928 წელს, შაჰის მთავრობის მიწვევით ირანში გაემგზავრა მნიშვნელოვანი სარკინიგზო მშენებლობის ხელმძღვანელად და იქ საცხოვრებლად დარჩა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, მან დიდი თანხა გაიღო საბჭოთა ავიაციის განვითარებისთვის. ეხმარებოდა უცხოეთში მყოფ ქართველ სტუდენტებს და ფერეიდნელ ქართველებს. დაკრძალულია თეირანის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* *შველაძე დ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 160.
**Télépopmusik** — ფრანგული ელექტრონული მუსიკის ჯგუფი სამი წევრით. ჯგუფის პირველი ალბომი იყო Genetic World (2001). მას შემდეგ ამ ალბომიდან რამდენიმე სინგლი გამოვიდა, სანამ 2005 წელს ჯგუფი მეორე ალბომს Angel Milk გამოსცემდა. ჯგუფის წევრები არიან: ფაბრის დიუმონი (Fabrice Dumont), ბას-გიტარისტი და დამფუძნებელი ჯგუფის Autour de Lucie, სტეფან ჰერი (Stephan Haeri), ასევე ცნობილი მისი სოლო პროექტებით 2Strike და ქრისტოფ ჰეტიე (Christophe Hetier).

მთავარი წევრების გარდა ჯგუფში მოწვეული მუსიკოსებიც მოღვაწეობენ: ანჟელა მაკ-კლასკი, მაუ და დებორა ანდერსონი. კონცერტებზე ჯგუფთან გამოდიან ასევე სებასტიან ბუფე (დასარტყმელი საკრავებიდა პერკუსია) და ნარუმი ომორი (კლავიშებიანი საკრავები).

ჯგუფის ყველაზე ცნობილი ტრეკი ალბომიდან "Genetic World" გახდა "Breathe", რომელიც კომპანიამ მიცუბიში 2003 წელს საკუთარი ახალი ავტომანქანის მოდელის "Outlander" სარეკლამო რგოლისთვის გამოიყენა. სიმღერის თანაავტორი და ვოკალისტი იყო ანჯელა მაკ-კლასკი ამერიკული ბენდიდან Wild Colonials.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Télépopmusik დაარქივებული 2006-12-05 საიტზე Wayback Machine.  - ოფიციალური საიტი


|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ივანე დოკუკინის ძეგლი** (რუს. Памятник И. А. Докукину) — საბჭოთა კავშირის გმირის ივანე დოკუკინის ძეგლი ქალაქ ზვერევოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი წარმოადგენს კვარცხლბეკზე შემდგარ სამხედრო თვითმფრინავ Як-52-ს. თვითმფრინავი დაამზადეს შახტინის საავიაციო-სარემონტო ქარხანაში. ძეგლის შექმნის სარემონტო სამუშაოები დასრულდა 2010 წლის აპრილში ფაშიზმზე გამრჯვების 65 წლისთვისათვის. 

ძეგლის შექმნის იდეა ეკუთვნის ქალაქ ზვერევის მერს ალექსანდრ ჩუმაკოვს. მემორიალურ ძეგლზე სამუშაოები დაიწყო 2009 წელს. ძეგლი მიეძღვნა ამ ადგილზე დაკრძალულ მეორე მსოფლიო ომის გმირებს. მეომორიალამდე მიდის მოასფალტებული გზა. მის შესასვლელთან ღობის სახით დგას გრანიტის ფილები, რომელზეც ამოტვიფრულია აქ დაკრძალული მეომრების სახელები.

ძეგლი მდებარეობს საბჭოს ქუჩა № 1-ში. მისი საზეიმო გახსნა გაიმართა 2010 წლის 6 მაისს.

ისტორიული ფონი
--------------

ივანე დოკუნინი სერპუხოვის სამხედრო საავიაციო სკოლის დასრულების შემდეგ მალევე, 1941 წელს, გაემგზავრა საბრძოლველად. ასრულებდა საბრძოლო ფრენებს Ил-2-ით. დოკუკინი თავის სამხედრო მეგობრებთან ერთდ წარმატებულად ახდენდა თავდასხმებს და ანადგურებდა მტრის ქვეით არმიას, ტანკებსა და საარტილერიო იარაღს, საცეცხლე წერტილებს, სამხედრო ტრანსპორტს, თვითმფრინავებსა და აეროდრომებს, რომლებიც ეკავა ლიუფტვაფეს. დოკუკინის სახელზე მოდის ყველაზე მეტი სამხედრო გაფრენა, რომელთა დიდი ნაწილიც წარმატებულად სრულდებოდა. სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით 1943 წლის 8 თებერვალს მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება, გადაეცა ლენინის ორდენი და ოქროს ვარსკვლავის მედალი. 1943 წლის ზაფხულში მდინარე მიუსთან საჰაერო ომის დროს დოკუკინი დაიღუპა. მისი ძეგლი დადგეს საძმო საფლავზე, სდაც დაკრძალეს მფრინავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Открытие памятника Герою Советского Союза Ивану Архиповичу Докукину დაარქივებული 2017-03-16 საიტზე Wayback Machine.
* Памятник лётчику И.А. Докукину

სქოლიო
------

1. 1 2  Памятник летчику И.А. Докукину.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-16. ციტირების თარიღი: 2017-07-04.
2. ↑  Донской туризм. г. Зверево.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-22. ციტირების თარიღი: 2017-07-04.
3. ↑  Действующий мэр Зверево на выборы не пойдет.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-29. ციტირების თარიღი: 2017-07-04.
4. ↑  Памятник лётчику И. А. Докукину (Зверево)
5. ↑  Докунин Иван Архипович. Герои страны. ციტირების თარიღი: 2017-03-25.