**სომხეთის მწერალთა კავშირი** (სომხურად: Հայաստանի գրողների միություն) — სომეხ მწერალთა გამაერთიანებელი ორგანო. ის დაარსდა 1934 წლის აგვისტოში, საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის მწერალთა კავშირის პარალელურად და მის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენდა.

1930-იანი წლები
---------------

დამფუძნებელი კრება ჩატარდა 1 აგვისტოდან 5 აგვისტომდე, რის შემდეგაც სომხეთის მწერალთა დელეგაციამ მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის მწერალთა კავშირის დამფუძნებელ კრებაში.

მეორე მსოფლიო ომი
-----------------

სომხეთში 1939 წლის სექტემბერში აღინიშნა სასანუცი დავიდ ეპოსის (Sasuntsi David epos) ათასწლიანი იუბილე. ამ დღეს სომხეთში გაიმართა სსრკ მწერალთა კავშირის დირექტორატის პლენარული სხდომა. 1941 წელს, 10 მაისიდან 20 მაისამდე მოსკოვში მოეწყო სომხური ლიტერატურის ათწლეული.

ორმოცდაათზე მეტი სომეხი მწერალი იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში.

1940-იანი წლები
---------------

1946 წელს ჩატარდა მეორე ასამბლეა. გადაწყდა, რომ ავეტიკ ისაკიანი იყო სომხეთის მწერალთა კავშირის პრეზიდენტი.

1950-იანი, 60-იანი და 70-იანი წლები
-----------------------------------

მესამე ასამბლეა 1954 წლის ივლისში გაიმართა და ავენტიკ ისაჰაკია ხელახლა აირჩიეს. მეოთხე (1959 წლის იანვარი), მეხუთე (1966 წლის ნოემბერი) და მეექვსე (1971 წლის იანვარი) ასამბლეის შედეგად აირჩიეს კავშირის მთავარ მდივნად ედვარდ ტოფჩიანი.

მეშვიდე ასამბლეამ (მწერალთა კავშირის 1976 წლის აპრილი) აირჩია ვარდგეს პეტროსიანი პასუხისმგებელ პირად.

1980-იანი წლები
---------------

მერვე (1981 წლის მაისი) და მეცხრე (1986 წლის მაისი) ასამბლეის შედეგად ვარდგეს პეტროსიანი გახდა კავშირის პრეზიდენტი. 1988 წელს ჩატარდა სპეციალური სხდომა, რის შემდეგაც ჰრაჩია ჰოვანისიანი აირჩიეს პრეზიდენტად.

1990-იანი წლები
---------------

1990 წლის 15 ივნისს მწერალთა კავშირის დირექტორატმა თავად გამოაქვეყნა ორგანიზაციის განვითარების პროექტი. იმავე წლის სექტემბერში მწერალთა კავშირის შენობა გენერალური შტაბის სახით გადაეცა სპეციალურ არმიულ რაზმს.

სომეხი მწერლები აქტიურ მონაწილეობას იღებდნენ სომხეთის ეროვნული სახელმწიფოებრივი სისტემის რეკონსტრუქციაში და არცახის (მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკა) განმათავისუფლებელ ომში. რამდენიმე მწერალი იბრძოდა სხვადასხვა ბრძოლაში. ერთი მათგანი, სამველ შაჰმურადიანი, განძასარის ბრძოლაში დაიღუპა. 

ვაზგენ სარქისიანი გახდა თავდაცვის მინისტრი, შემდეგ კი სომხეთის პრემიერ მინისტრი. 1990 წლის სექტემბერში და 1991 წლის თებერვალში მეათე ასამბლეა ჩატარდა ორ ეტაპად. ვაჰაგნ დავთიანი აირჩიეს პრეზიდენტად.

1994 წლის იანვარში რიგგარეშე სესიამ პრეზიდენტად აირჩია რაზმიკ დავოიანი. 1996 წელს ჩატარებულმა რიგგარეშე სესიამ აირჩია ჰრანტ მათევოსიანი კავშირის ხელმძღვანელად.

2000-იანი წლები
---------------

2001 წელს ჩატარდა მეცამეტე ასამბლეა და სომხეთის მწერალთა კავშირის პრეზიდენტად აირჩიეს ლევონ ანანიანი. 2002 წლის ივნისში სომხეთის მწერალთა კავშირმა მოაწყო პირველი პან-სომხური კონგრესი, ხოლო 2004 წლის ივნისში გაიმართა მეორე.

სომხეთის მწერალთა კავშირის გამომცემლობა დაარსდა 2002 წელს. გამოიცა ახალგაზრდა მწერლების წიგნების სერია, სახელწოდებით მუტკ. არსებული ლიტერატურული ჟურნალებისა და გაზეთების (Grakan Tert, Nork, Nor dar, Literaturnaya Armenia) პარალელურად გამოიცემა ჟურნალი არტაშაჰმანიან გრაკანუტიუნ სატირიკონ (იუმორისტული გაზეთი), ახალგაზრდული ჟურნალები ცოლკერ და ლუსაპსაკ.

2004 წლის ივნისში აღინიშნა სომხეთის მწერალთა კავშირის სამოცდაათი წლისთავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სომხეთის მწერალთა კავშირის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* სომხეთის მწერალთა კავშირის შესახებ დაარქივებული 2020-10-28 საიტზე Wayback Machine.
* Guesthouse of the Armenian Writers' Union
* ზოგადი ინფორმაცია სომხეთის მწერალთა კავშირის შესახებ დაარქივებული 2020-10-28 საიტზე Wayback Machine.