recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ევსევი ნიკიფორეს ძე ბარამიძე** (დ. 17 ივლისი, 1895, შემოქმედი, (ახლანდელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი), — გ. 10 ოქტომბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ტოპოგრაფ-კარტოგრაფი. 

1914 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში კავკასიის მე-15 მსროლელი პოლკის შემადგებლობაში. ომის ბოლოს ჰქონდა შტაბს-კაპიტნის წოდება, დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV („მამაცობისთვის"), წმ. სტანისლავის III (მახვილებითა და ბაბთით) და II (მახვილებითა და ბაბთით), წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებითა და ბაბთით) ხარისხის ორდენებით, გიორგის იარაღით (ოქროს იარაღი მამაცობისთვის, 1917). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში. 

საბჭოთა პერიოდში მუშაობდა საქართველოს სახალხო კომისართა საბჭოში საქართველოს დარაიონების სექტორის გამგედ, აგრეთვე დიდი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის რედაქციაში. 1935-1937 წლებში საქართველოს ცაკის წევრი. 1937 წლიდან 1947 წლამდე გადასახლებაში იყო (რეაბილიტირებულია 1955 წელს). 1947 წლიდან მუშაობდა სოფლის მეურნეობის სამინისტროში ტოპოგრაფ-კარტოგრაფად. ევსევი ბარამიძე მონაწილეობდა საქართველოს და მისი ცალკეული რაიონების რუკების შედგენაში, მათ შორის აღსანიშნავია საქართველოს ისტორიული რუკა (1923, რედაქტორი ივანე ჯავახიშვილი), სვანეთის ადმინისტრაციულ-გეოგრაფიული რუკა (1925, რედაქტორი ე. გაბლიანი), საქართველოს ტოპოგრაფიული რუკა (1932, ხელმძღვანელი ალექსანდრე ჯავახიშვილი) და სხვა. იყო მთელი რიგი რუკების საშრიფტო ორიგინალის შემსრულებელი. მოამზადა კარტოგრაფიული შრიფტების ალბომი. ევსევი ბარამიძემ პირველმა შეადგინა საქართველოს რუკა იმ ისტორიული საზღვრებით, რაც 1919 წელს ივანე ჯავახიშვილმაც აღწერა. მოგვიანებით ეს რუკა ჯავახიშვილის რედაქტორობით გამოიცა. 1937–1947 წლებში იყო გადასახლებული (რეაბილიტირებულია 1955 წელს). 1947 წლიდან მუშაობდა სოფლის მეურნეობის სამინისტროში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Барамидзе Евсевий, «Памяти героев Великой войны 1914–1918».

ლიტერატურა
----------

* *ბარამიძე გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 356.
**სიმიტი** — მრგვალი ფორმის თურქული ბლითი, სეზამის მარცვლებით. მას სტამბოლის ქუჩების ყველა ადგილას შეხვდებით. ის ტურისტებისთვის ერთ-ერთ საყვარელ საჭმელს წარმოადგენს. მას ქუჩაშიც ყიდიან და ძვირადღირებულ სასტუმროებშიც მოგართმევენ. ზემოდან ხრაშუნა ქერქი და შიგ ჰაეროვანი რბილობი აქვს. ძირითადად, როგორც წესი თაფლში ან მურაბის წვენში ავლებენ და თბილს მიირთმევენ. მისი მომზადება საკმაოდ მარტივია და არც დიდ დროს მოითხოვს. თურქული წრიული პური, ჩვეულებრივ, გადაფენილია სეზამის თესლით, ან ნაკლებად იშვიათად, ყაყაჩოს ან მზესუმზირის მარცვლებით.

სახელწოდება
-----------

სიტყვა სიმიტი მომდინარეობს არაბული samīd (سميد) "თეთრი პური ან წვრილი ფქვილი". სხვა სახელებს საფუძვლად უდევს ბერძნული კულური (κουλούρι): არამეული უჯურო/უჯორა; ან თურქული გევრექი, სამხრეთ სლავური დევრეკი; რუმინული კოვრიგი და ებრაელები მას ესპანურ როშკას ეძახიან თურქებში.

ისტორია
-------

სიმიტს დიდი ისტორია აქვს სტამბოლში. საარქივო წყაროებიდან ირკვევა, რომ სიმიტი მზადდება სტამბოლში 1525 წლიდან. XVII საუკუნის მოგზაურმა ევლია ჩელებმა დაწერა, რომ 1630-იან წლებში სტამბოლში 70 საცხობი იყო, სადაც ამზადებდნენ სიმიტს. ჟან ბრინდესის XIX საუკუნის ადრეული ზეთის ფერწერული ტილოები სტამბოლის ყოველდღიური ცხოვრების შესახებ, ნათლად ასახავს, რომ იმ პერიოდის სტამბოლში ქუჩებში იყიდებოდა სიმიტი.

მომზადების წესები
-----------------

აღნიშნული ბლითის მომზადება, საკმაოდ ადვილია და ბევრს ინგრედიენტს არ მოითხოვს. საფუარი გახსენით თბილ რძეში, მას დაამატეთ შაქარი, გამდნარი კარაქი და მოურიეთ. შემდგომ მასას შეურიეთ ფქვილი და მარილი, დაასხით რძე და ამის მერე მოზილეთ ცომი. მასა იმდენ ხანს დაამუშავეთ, სანამ რბილი და ელასტიური არ გახდება. რაც უფრო კარგად მოზელთ,სიმიტი მით უფრო ფაფუკი გამოვა. დაიმახსოვრეთ, აცადეთ ცომს აფუება. შემდეგ გაყავით 16 თანაბარ ნაწილად, მოაგუნდავეთ და 10-15 წუთი დაასვენეთ. ამ პერიოდში, გახსენით თაფლი ცხელ წყალში. დიდ თეფშზე დაყარეთ სეზამის მარცვლები. მსუბუქად დაასველეთ თაფლიანი სიროპით, რომ ცხობისას გამუქდეს და თეთრად არ დარჩეს. შემდგომში აიღეთ ცომის ორი გუნდა, თითოეული გაწელეთ და მიეცით გრძელი ფორმა. ჩადეთ თაფლიან სიროპში 2-3 წუთით. შემდეგ ყველა მხრიდან ამოავლეთ სეზამის მარცვლებში, მიეცით ფორმა და დადეთ საცხობ ტაფაზე. სწორედ ამგვარად გააკეთეთ დანარჩენი ცომითაც. დატოვეთ კიდევ 15 წუთი. შემდეგ გამოაცხვეთ 200 გრადუსზე გახურებულ ღუმელში 15-20 წუთი.

ინგრედიენტები
-------------

სიმიტის მთავარ ინგრედიენტებს წარმოადგენს: ფქვილი, რძე, კარაქი, საფუარი, მარილი, შაქარი, თაფლი, წყალი და სეზამის მარცვლები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმიტი
* სიმიტის ისტორია დაარქივებული 2019-12-03 საიტზე Wayback Machine.
**სლოვაკეთის ეროვნული ბანკი** (სლოვაკ. Národná banka Slovenska, NBS) — სლოვაკეთის ცენტრალური ბანკი. არის ევროპის კავშირისა და ცენტრალური ბანკების ევროპული სისტემის წევრი. 2009 წლის 1 იანვრიდან, ის, ასევე, ევროსისტემის წევრიცაა.

სლოვაკეთის ეროვნულ ბანკს გააჩნია 9 რეგიონული ფილიალი და სლოვაკეთის ყველა ბანკის ზემდგომია.

ისტორია
-------

სლოვაკეთის ეროვნული ბანკი დამოუკიდებელი ინსტიტუტია, რომლის ძირითადი მიზანიც ფასების სტაბილურობის უზრუნველყოფაა. იგი შეიქმნა 1993 წლის 1 იანვარს ჩეხეთის ეროვნულ ბანკთან ერთად ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბანკის გაყოფის შედეგად.

სლოვაკეთის მთავრობის მიერ აღიარებული, ბანკი წარმოადგენს სლოვაკეთს საერთაშორისო ფინანსურ ინსტიტუტებსა და მონეტარული პოლიტიკის განხორციელებასთან დაკავშირებულ საერთაშორისო ფულადი ბაზრის გარიგებებში.

სლოვაკეთის ეროვნული ბანკის უმაღლესი მმართველი ორგანოა საბანკო საბჭო, რომელიც ადგენს მონეტარულ პოლიტიკას, იყენებს შესაბამის ინსტრუმენტებსა და წესებს მონეტარული ზომისათვის. იგი შედგება მმართველისა და ორი ვიცე-მმართველისაგან, რომელთაც თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს ქვეყნის პრეზიდენტი და კიდევ რვა წევრისაგან, რომელთაც თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს სლოვაკეთის მთავრობა მმართველის წინადადების მიხედვით. აუცილებელი არაა, რომ საბჭოს სამ წევრს სამუშაო ურთიერობა აკავშირებდეს ეროვნულ ბანკთან. 

2010 წლის 1 იანვრიდან სლოვაკეთის ეროვნული ბანკის ხელმძღვანელია დოქტორი იოზეფ მაკუხი, რომელიც ამ თანამდებობაზე ქვეყნის პრეზიდენტმა დანიშნა.

შენობა
------

სლოვაკეთის ეროვნული ბანკის შენობა 2002 წლის 23 მაისს გაიხსნა ქვეყნის დედაქალაქ ბრატისლავაში. 111,6 მეტრის სიმაღლითა და 33 სართულით, იგი ერთ-ერთი უმაღლესი შენობაა ბრატისლავაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სლოვაკეთის ეროვნული ბანკი***

* სლოვაკეთის ეროვნული ბანკის ოფიციალური საიტი (სლოვაკური)
**საქართველოს მათემატიკის ინსტიტუტი** — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ანდრია რაზმაძის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი დაწესებულება.

ისტორია
-------

დაარსდა 1933 წელს ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნიერსიტეტში, რომელსაც 1935 წელს გამოეყო. 1935 წლიდან შედის სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ქართულ ფილიალში, ხოლო 1941 წელს საქართველოს მეცნიერებატა აკადემიის ჩამოყალიბების შემდეგ შედის მის სისტემაში. 1944 წლიდან მათემატიკის ინსტიტუტს მიენიჭა ანდრეა რაზმაზის სახელი. 

მათემატიკის ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდნენ:

* ნ. მუსხელიშვილი 1933 - 1935; 1941 - 1976.

* ვ. კუპრაძე 1935 - 1941.

* ვ. ჭელიძე 1951 - 1952.

* ნ. ვეკუა 1976 - 1989

* ი. კუღურაძე 1989 -

მათემატიკის ინსტიტუტში იკვლევდენენ: მათემატიკური ანალიზის, დიფერენციული განტოლების, მათეატიკური ფიზიკის, დრეკადობის მატემატიკური თეორიის, ალგებრის, გეომეტრიული ტოპოლოგიის, ალბათობის თეორიისა და მათემაიკური სტატისტიკის, თეორიული ფიზიკის პრობლემებს. მათემატიკის ინსტიტუტში 8 სამეცნიერო განყოფილებაა. ისტიტუტს აქვს ასპირანტურა და დოქტორნტურა, მუშაოს სადისერტაციო საბჭო, რომელიც ანიჭებს მათემატიკოს მეცნიერ კანდიდატსა და დოქტორის სამეცნიერო ხარისხს მათემატიკური ანალიზის, დიფერენციარული განტოლებებისა და მათემაიკური ფიზიკის დარგებში. მათემატიკის ინსტიტუტში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრები: ა. თავხელიძე, რ. ბანცური, ნ. ბერიკაშვილი, ხ. ინასარიძე და ვ. კოკილაშვილი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 634, ISBN 99928-20-32-2.
**სერგეი ტრეტიაკოვი** (დ. 8 ივნისი, 1892, გულდიგა — გ. 9 აგვისტო, 1939) — ლატვიაში დაბადებული რუსი დრამატურგი და მწერალი, ფუტურისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა რიგის გიმნაზია და მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1915 წელს. 1913 წელს დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. იყო რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე 1918-1920 წლებში. განიცადა ვლადიმერ მაიაკოვსკის ზეგავლენა. 1919 წელს ვლადივოსტოკში გამოქვეყნდა მისი ლექსების პირველი კრებული. თანამშრომლობდა შორეული აღმოსავლეთის სხვადასხვა გაზეთების რედაქციებთან. 1922 წლიდან მოსკოვში რედაქტორობდა ჟურნალებს „ნოვი ლეფ" და „ლიტერატურა მირავოი რევოლუციი", მუშაობდა მიერხოლდთან, რომელმაც დადგა მისი პიესა „იღრიალე ჩინეთო". პროლეტკულტის თეატრში სერგეი ეიზენშტეინმა დადგა მისი პიესები: „ზოგჯერ ბრძენიც მოტყუვდება", „გესმის მოსკოვო?" და „აირწინაღები". 1924-1925 წლებში კითხულობდა რუსული ლიტერატურის კურსს პეკინის უნივერსიტეტში. 

1927 წელს მიიწვიეს საქართველოს „სახკინმრეწვში" ლიტერატურული განყოფილების კონსულტანტად. მისი სცენარით გადაღებულია ფილმები: „ელისო" (ნიკოლოზ შენგელაია, 1926), „ჯიმ შვანთე" (მიხელ კალატოზიშვილი, 1930) და „ხაბარდა" (მიხეილ ჭიაურელი, 1931).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 46.
* ქართული კინო, 1896-2011. გვ. 168-169; თბილისი, 2011

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სერგეი ტრეტიაკოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ხატი „საქართველოს იმედი"
**საქართველოს იმედი** — ხატი, რომელიც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსისა და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით სამი წლის განმავლობაში, 2009 წლიდან იქმნებოდა.

შექმნის ისტორია
---------------

„ღვთის მადლით შექმნილია ხატი, რომელსაც ჩვენ სამი წელი ვაკეთებდით. ეს არის დიდი ხატი, მსგავსი ხახულის ღვთისმშობლის ხატისა. მასზე 400-ზე მეტი წმიდანის პატარა ხატია მოთავსებული. შემკულია მინანქრისა და ოქროს ფირფიტებისაგან. ხატი სასწაულთმოქმედია." — აღნიშნა უწმიდესმა და მას „ხელთუქმნელი" უწოდა.

2011 წლის 24 დეკემბერს დილის 11:00 საათზე საპატრიარქოს შენობიდან სიონის საკათედრო ტაძარში ხატის გადაბრძანებას უწმინდესი და უნეტარესი სამღვდელო და სამონაზვნო დასთან და მრევლთან ერთად წარუძღვა. მცირე პარაკლისის შემდეგ სიონის საკათედრო ტაძრიდან ხატი ყოვლადწმინდა სამების საკათედრო ტაძარში გადააბრძანეს, სადაც პარაკლისი შესრულდა.

ხატის შესაქმენლად შემოწირულობა ყოვლადწმინდა სამების საკათედრო ტაძარში სამი წლის განმავლობაში გროვდებოდა და მის შექმნაში თითოეულ ადამიანს შეეძლო მონაწილეობის მიღება.

ხატის აღწერილობა
----------------

„ხატი კარედის სახისაა, სამკარიანია და მასზე გამოსახულია საქართველოს ყველა წმინდანი, იგი მსგავსია ხატისა „საქართველოს დიდება". რა თქმა უნდა, არის განსხვავებებიც. კერძოდ, ხატის შუა ნაწილში გამოსახულია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მის მაღლა ყოვლადწმინდა სამება, ასევე ხატზე „საქართველოს იმედი", წმინდა სიდონია დაჩოქილია კვართით, როდესაც იგი უფალს მეორედ მოსვლისას ეგებება. ხატზე გამოსახულია ჯვრებიც, რომლებშიც ჩაბრძანებულია წმინდა ნაწილები" — აღნიშნა ლაშა ჟვანიამ.

ჭედურობა შეასრულეს ბექა ვარდუკაძემ, დავით თევდორაშვილმა, ზაზა საღიანმა და ვიქტორ თოდუამ.

„საქართველოს იმედის" ხატზე გამოსახულნი არიან: ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, მის მაღლა ყოვლადწმინდა სამება. ღვთისმშობლის გარშემო მთავარანგელოზები — მიქაელი და გაბრიელი, ანდრია პირველწოდებული და წმინდა გიორგი. მეორე მხარეს კი წმინდა ნიკოლოზი და წმინდა ნინო. ასევე, მოწამე და მეომარი ქართველები, სასულიერო პირები. სულ ოთხასზე მეტი წმინდანი.

სქოლიო
------

1. ↑  საზოგადოებრივ-რელიგიური ინტერნეტჟურნალი „ამბიონი".
2. ↑  ინტერნეტჟურნალი „ამბიონი".
3. ↑  საინფორმაციო პორტალი „ambebi.ge" — 19.12.2011.
4. ↑  საინფორმაციო პორტალი „ambebi.ge"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* palitratv.ge[*მკვდარი ბმული*]
* kvirispalitra.ge
**სპამი** (ინგლ. spam, bulk ან junk) — ელექტრონული წერილის ტიპი, რომელიც იგზავნება პიროვნების ან კომპანიის მიერ, მიმღების დაუკითხავად და სურვილის გარეშე. მსგავსი წერილები უმეტესწილად სარეკლამო ხასიათისაა. პიროვნებას, რომელიც მსგავს წერილებს გზავნის ეწოდება სპამერი. მათი ძირითადი მიზანია თავიანთი პროდუქტის პოპულარიზაცია.

როგორ ხვდება ჩვენი იმეილი სპამერის ხელში
----------------------------------------

სპამერისთვის ყველაზე რთულია იმ იმეილების ხელში ჩაგდება, რომელთაც უნდა გაუგზავნოს ესა თუ ის იმეილი. რადგან აქ ლაპარაკია არ ერთ და ორ, არამედ ათასობით იმეილზე. ერთ-ერთი გზაა ასეთი იმეილების სხვა პიროვნებისგან მიღება — ყიდვა (მაგალითად ისეთი საიტის მეპატრონისგან სადაც აუცილებელია იმეილის მითითება რეგისტრაციის გასავლელად).

### მეთოდი პირველი

სპამერისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ისეთი იმეილ მისამართების მიღებას, რომელსაც ნამდვილად იყენებს და ამოწმებს ვინმე, ამის შესამოწმებლად ისინი აგზავნიან შემდეგი სახის იმეილს:

თუკი აღარ გინდათ რომ მიიღოთ
მსგავსი სახის წერილები ჩვენგან **დააკლიკეთ აქ**
თუკი ასეთი იმეილის მიმღები დააკლიკავს ამ ლინკზე, იგი თავისდა უნებურად შეატყობინებს სპამერს რომ ამ იმეილს მართლა ჰყავს პატრონი.

### მეორე მეთოდი

სპამერები ზოგჯერ ტექსტთან ერთად გზავნიან სურათს. შეიძლება იგი იმდენად პატარა იყოს რომ ვერც კი დავინახოთ. ყველა ამ სურათს განსხვავებული იმეილისთვის განსხვავებული სახელი აქვს. როდესაც იმეილს გავხსნით, ავტოამტურად ეგზავნება მოთხოვნა სურათის ჩატვირთვის შესახებ იმ სერვერს სადაც სურათის ატვირთული. ამის შესახებ კი სპამერები იგებენ და მათთვის ცნობილი ხდება, რომ თქვენ კითხულობთ ამ იმეილს.

გავრცელებული სახის სპამები
--------------------------

ქვემოთ მოცემული 2006 წლისთვის ყველაზე გავრცელებული სპამების ტიპები.

|  |
| --- |
| სპამები კატეგორიის მიხედვით |
| პროდუქცია | 25% |
| ფინანსური | 20% |
| უფროსებისთვის | 19% |
| ხულიგნობები | 9% |
| ჯანმრთელობა | 7% |
| ინტერნეტი | 7% |
| გართობა | 6% |
| რელიგია | 4% |
| სხვა | 3% |
|

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სპამი — საბიბლიოთეკო ტერმინების განმარტებითი ლექსიკონი
**სილენოსი** – *(ბერძნ.)* დემონი. ჰერმესისა (ან პანის) და ერთ-ერთი ნიმფას ვაჟი. დიონისეს აღმზრდელი.

ნასვამი სილენოსი. ჩვენი წელთაღრიცხვის II საუკუნე
თავდაპირველად მრავალი სილენოსი არსებობდა. მათ მცირე აზიის იონიელები და ფრიგიელები წყაროთა და მდინარეთა უძველეს ღვთაებებად მიიჩნევდნენ და ცხენ-კაცებად წარმოიდგენდნენ. საბერძნეთში ეს სილენოსები (სილენები) დიონისეს ამალას შეუერთდნენ და ადამიანებს დაემსგავსნენ. ზოგჯერ მათ ცხენის კუდებითაც წარმოსახავდნენ. საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ სილენებმა დაკარგეს თავდაპირველი სახე და ერთიანად მიემსგავსნენ სატირებს. დარჩა ერთადერთი სილენოსი, რომელსაც დიონისეს აღმზრდელად თვლიდნენ. ეს იყო კეთილი მოხუცი, რომელიც მუდამ მთვრალი დაბარბაცებდა. იცოდნენ სატირებმა, რომ მას ღვინო უყვარდა და არასოდეს აკლებდნენ ამ ღვთაებრივ სასმელს. როდესაც სილენოსს სადმე ხის ძირას ჩაეძინებოდა, რაც ძალიან ხშირად ხდებოდა, მის გარშემო თავს მოიყრიდნენ ხოლმე მშვენიერი ნიმფები და ყვავილების გირლიანდებით ბოჭავდნენ. მოხუცი მათზე არ ბრაზობდა. პირიქით, გამოფხიზლებული უამბობდა საოცარ ამბებს. ხოლო ნიმფები სულგანაბულნი უსმენდნენ მანამ, ვიდრე მიმწუხრი მთის ფერდობებს ეფინებოდა. ბრძენი ღვთაება იყო სილენოსი. მან დიდებულად იცოდა წარსულიცა და აწმყოც. ამასთანავე საოცარი სიმახვილით ჭვრეტდა მომავალს. თავისი მხიარული და გულგახსნილი ბუნების გამო მას ხშირად უხმობდნენ წვეულებებზე და სიყვარულით მასპინძლობდნენ. მართალია, იგი მიამიტად გამოიყურებოდა, მაგრამ მახვილი და ცოცხალი გონება ჰქონდა და ამის გამო ხშირად იწვევდნენ ოლიმპოსზეც, სადაც ღმერთებს თავშესაქცევი ამბებით, ოხუნჯობებითა და თავისი მხიარული ფილოსოფიით ახალისებდა.

სილენოსის ატრიბუტები იყო ღვინის გუდა, თასი, გვირგვინი და ვირი, რომლითაც მოგზაურობდა. ანტიკური ხანიდან ჩვენამდე სილენოსის მრავალი გამოსახულება შემორჩა. ყველაზე ცნობილი მათ შორის არის სკულპტურული ჯგუფი „მთვრალი სილენოსი ჩვილი დიონისეთი", რომელიც ლუვრში ინახება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **სილენოსი** – *(ბერძნ.)* დემონი. ჰერმესისა (ან პანის) და ერთ-ერთი ნიმფას ვაჟი. დიონისეს აღმზრდელი.
Amfiteatr rzymski w Durrës 1.jpgდურესის ამფითეატრი
**დურესის ამფითეატრი** (ალბანურად: Amfiteatri i Durrësit) — გვიანდელი რომაული ამფითეატრი ალბანეთში, ქალაქ დურესში. აგებულია II საუკუნეში რომის იმპერატორ ტრაიანეს დროს. მდებარეობს ქალაქის ცენტრში და წარმოადგენს მხოლოდ ნახევარწრეს. დურესის ამფითეატრი არის ბალკანეთის ნახევარკუნძულის გვაინდელი ნაგებობა და იტევს 20 000 ადამიანს, მას ანალოგი არ გააჩნია ალბანეთში. იგი აღმოჩენილია 1900 წლის ბოლოს. დღეისათვის იგი წარმოადგენს ერთ-ერთ პოპულარულ ტურისტულ ნაგებობას. დურესის ამფითეატრი შეტანილია მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

ისტორია
-------

დურესი, ძველი ეპიდამნუსი ან დირახია იყო ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე დაარსებული პირველი ქალაქი, რომელიც დაარსდა ძვ. წ. 627 წელს. ამფითეატრის მშენებლობა დაიწყო ახ. წ. I ან II საუკუნეში. V საუკუნემდე მას გამოიყენებდნენ პირდაპირი დანიშნულებით: მასში იმართებოდა გლადიატორთა ორთაბრძოლები. ამფითეატრი გამოიყენებოდა წარმოდგენებისათვის. მისი ფუნქციონირების შეწყვეტის მიზეზი უცნობია. მკვლევართა ცნობებით, ამის მიზეზი, შესაძლოა, ყოფილიყო 345-346 წლების მიწისძვრა ან ბიზანტიის იმპერატორ თეოდოსის ბრძანება 391 წელს - დაეხურათ ყველა წარმართული ცენტრი.

დაახლოებით V საუკუნიდან დაიწყეს ამფითეატრის გამოყენება ქრისტიანული მიზნებისათვის. VI საუკუნეში ამფითეატრის ერთ-ერთ გალერეაში გაკეთდა სამლოცველო პირველი ქრისტიანი ეპისკოპოსის და მოწამის წმინდა ასტიას პატივსაცემად.

ამფითეატრი XX საუკუნის დასაწყისში იპოვეს. 1966 წელს მიზანმიმართულად დაიწყო მისი გათხრები და კვლევა. 1996 იგი ალბანეთში მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების წინასწარ სიაში შეიტანეს.

ზომები
------

ამფითეატრის ფორმა ელიფსურია. მისი ზომებია მერყეობს 132 მ. (434 ფტ.)-113 მ. (371 ფტ.) შორის. არენა 61.4 მ. (201 ფტ)- 42.2 მ (138 ფტ) და არის 20 მ (66 ფტ) სიმაღლის. იგი აგებულია მარალ ფერდობზე. ამფითეატრის შიგნით არის კიბეები და დასაჯდომი ადგილები სხვადასხვა დონეზე.

შენარჩუნებულია სამლოცველოს მოზაიკა.

დღეისათვის დურესის ამფითეატრი ფუნქციონირებს მუზეუმის სახით.

საფრთხეები
----------

ამფითეატრი გარშემორტყმულია ყველა მხრიდან ქალაქის საცხოვრებელი უბნებით. არენას გარს არტყავს დურესის თანამედროვე მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლები. ქალაქის განვითარება საფრთხეს უქმნის ამფითეატრს. დურესის მუნიციპალიტეტი გეგმავს ამ სახელბის ამოღებას, რადგან მათ გააჩნიათ სტრუქტურული ხარვეზები, ასევე, ნელ-ნელა ცვდება მოზაიკა და ფერწერა.

2013 წელს ამფითეატრი შევიდა ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე დაზიანებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.


ამფითეატრის პანორამა
ამფითეატრის პანორამა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დურესი დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine.
* დურესის ამფითეატრი, იუნესკოს ძეგლი
* დურესის პრობლემა
* დურესის ამფითეატრი დაარქივებული 2016-10-15 საიტზე Wayback Machine.
* დურესის ამფითეატრი[*მკვდარი ბმული*]
* რომაული ამფითეატრი დურესში დაარქივებული 2015-10-28 საიტზე Wayback Machine.
* დურესის ამფითეატრი
**სერგეი მარკოვის ძეგლი** (რუს. Памятник генералу Маркову) — რუსული საიმპერატორო არმიის გენერალ-ლეიტენანტის, რუსეთ-იაპონიის ომის და პირველი მსოფლიო ომის გმირის და თეთრების მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერის — სერგეი მარკოვის ძეგლი. აღიმართა 2003 წლის 13 დეკემბერს, სალსკში (როსტოვის ოლქი). იგი თეთრების მოძრაობის ლიდერისადმი მიძღვნილი პირველი მონუმენტია.

მონუმენტის არქიტექტორია ალექსეი ბიგანი, ხოლო სკულპტორები — ვლადიმირ და დანიელ სუროვცევები არიან. ძეგლი დამზადებულია ბრინჯაოსა და გრანიტისგან.

ისტორია
-------

2001 წელს, ძეგლის განთავსების მიზნით, საინიციატივო ჯგუფი შეიქმნა. მათი ძალისხმევის შედეგად, ორი წლის შემდეგ, ქალაქის ადმინისტრაციამ, მონუმენტის განთავსება გენერლის გარდაცვალების ადგილთან ახლოს გადაწყვიტა. 1918-1920 წლებში, მის საპატივცემოდ, ქალაქ სალსკს მარკოვი ეწოდებოდა. პროექტისთვის მხარდაჭერა, მრავალმა რუსმა ოფიციალურმა პირმა, მათ შორის, საპრეზიდენტო ადმინისტრაციამ და საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გამოხატა. ამასთანავე, ძეგლი დალოცეს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 

საწყის ეტაპზე, ძეგლის აღმართვა დონის როსტოვში, იმ შენობის მახლობლად იყო დაგეგმილი, სადაც, მოხალისეთა არმიის მთავარსარდლები განლაგდნენ და გენერლებმა — ლავრ კორნილოვმა და მიხაილ ალექსეევმა, თავიანთი ცნობილი „ყინულის მარში" დაიწყეს. თუმცა, უწყებათაშორის კომისიასთან შეხვედრის შემდეგ, ქალაქში ქუჩების, მოედნებისა და სხვა საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე ადგილების სახელწოდებების შესახებ, მონუმენტის განთავსება სალსკში გადაწყდა. როსტოვის რეგიონში, ჩატარდა სატელევიზიო გამოკითხვა, იმ მიზნით, რომ განესაზღვრათ, რა რეაქცია მოჰყვებოდა რეგიონში მარკოვის ძეგლის აღმართვის. გამოკითხულთა უმეტესობამ, დადებითი რეაქცია გამოხატა.

კონსტრუქციული სამუშაოები, ძირითადად, ადგილობრივმა მოსახლეობამ დააფინანსა.

მონუმენტის გახსნის ცერემონია, 2003 წლის 13 დეკემბერს, სერგეი მარკოვის გარდაცვალებიდან ზუსტად 85 წლის გასვლის შემდეგ გაიმართა, რომელსაც ესწრებოდნენ როსტოვის ოლქის გუბერნატორის მოადგილე, დონის დიდი არმიის ატამანი ვ. ვოლოდაცკი და სხვა ოფიციალური პირები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник генералу Маркову
* Открытие памятника Сергею Леонидовичу Маркову
* В. Суровцев: «Вернуть России незаслуженно забытые имена»
* Picture of the monument in Russian Wikipedia
**სერგეი რებროვი** (უკრ. Сергій Ребров; დ. 3 ივლისი, 1974) — უკრაინელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი.

კარიერა 1991 წელს დაიწყო დონეცკის შახტარში, უკვე მომავალ წელს კი დინამო კიევის რიგებში გადავიდა, სადაც სახელი გაითქვა ბრწყინვალე ასპარეზობით და ანდრეი შევჩენკოსთან შექმნილი მრისხანე თავდასხმის დუეტით. დინამოს დატოვების და ტოტენჰემ ჰოტსპურში ხმაურიანი ტრანსფერის შემდეგ მეწყვილის მსგავსი საერთაშორისო კარიერა ვერ მოიწყო, თუმცა უსაქმოდ არ ყოფილა და წლების განმავლობაში გამორჩეული კლუბების, ფენერბახჩეს, ვესტ ჰემ იუნაიტედის, კვლავ დინამო კიევის და რუბინის ღირსებას იცავდა. 

რებროვმა ორჯერ მოიპოვა უკრაინის საუკეთესო ფეხბურთელის ტიტული (1996, 1998), სამჯერ იყო უკრაინის ჩემპიონატის სეზონის ფეხბურთელი, 1997 წელს კი ბომბარდირი გახდა, ის ასევე ან ტურნირის ყველა დროის მეორე საუკეთესო ბომბარდირია.

უკრაინის ნაკრებში ჩაატარა 75 მატჩი და 15 გოლი გაიტანა, ნაკრებთან ერთად იასპარეზა 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც უკრაინის დამოუკიდებლობის პერიოდში პირველი მსოფლიო პირველობა იყო.

კარიერის დასრულების შემდეგ მწვრთნელობას მიჰყო ხელი და დინამო ჩაიბარა, რომელთან ერთადაც პირველივე წელს ქვეყნის ჩემპიონობა მოიპოვა და მშობლიური კლუბის, შახტარის ჰეგემონია დაამხო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„სერგეი რებროვი"** ვიკისაწყობში.
* პროფილი დინამო კიევის საიტზე
* უკრაინის ფეხბურთის ქომაგთა გვერდი
**სერგეი სიმონის ძე მესხი** (დ. 24 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 12 ოქტომბერი], 1845, რიონი, ახლანდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — გ. 2 აგვისტო [ძვ. სტ. 21 ივლისი], 1883, აბასთუმანი, დაკრძალულია რიონში) — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1856-1863 წლებში სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში, 1863–1867 წლებში პეტერბურგის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. 1867 სამშობლოში დაბრუნდა. 1868 წლიდან რედაქტორობდა გაზეთ „დროებას". იყო „ახალი ახალგაზრდობის" ლიტერატურული ჯგუფის წევრი, „მამებისა" და „შვილების" ბრძოლის აქტიური მონაწილე. მისი წერილები ეხებოდა კრიტიკის თეორიას და პრაქტიკას, ფოლკლორისტიკას, თეატრს, დრამატურგიას, სალიტერატურო ენის სიწმინდეს და სხვ. თარგმნა ვიქტორ ჰიუგოს, ალფონს დოდეს და სხვათა ნაწარმოებები. დიდი წვლილი შეიტანა ახალი ქართული სალიტერატურო ენის, კრიტიკის, ჟურნალისტიკისა და ქართული თეატრის განვითარების საქმეში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სერგეი მესხი „ბურუსზე"
* სერგეი მესხი საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტზე
* სერგეი მესხის პუბლიცისტური წერილები

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გაზეთ „ივერიის" რედაქტორები |
| --- |
|  |
| 
ილია ჭავჭავაძე (1877–1902) • სერგეი მესხი თანარედაქტორი (1881-1882) • ივანე მაჩაბელი თანარედაქტორი (1882-1884) • ალექსანდრე სარაჯიშვილი (1902-1903) • გრიგოლ ყიფშიძე (1903-1905) • ფილიპე გოგიჩაიშვილი (1905-1906) • კონსტანტინე თუმანიშვილი (1909) |  |

 |
**სვერის ციხე**, *სუერის ციხე* - შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, იმერეთში, მდინარე სვერისხევის მარცხენა ნაპირზე, ახლანდელი სოფელ სვერის ჩრდილოეთით. 

ციხე შემორჩენილია ნანგრევების სახით. სვერის ციხის აგების თარიღად მიჩნეულია VI-VII საუკუნეების მიჯნა. ისტორიული წერილობითი წყაროების მონაცემების თანახმად, სვერის ციხე უკვე არსებობდა მურვან-ყრუს შემოსევების დროს. საგულისხმოა ის ფაქტი, რომ ამ უკანასკნელმა ვერ მოახერხა მისი აღება.სვერის ციხე პირველად XI საუკუნეში მოიხსენიება. 1068 წელს, ალფ-არსლანის შემოსევების შესახებ მემატიანე გადმოგვცემს: "სადაც მოუწიეს დაარბიეს ვიდრე სვერის ციხემდეო." ციხის შესახებ ცნობებს გვაწვდის ვახუშტი ბატონიშვილიც.1590 სვერის ციხე ქართლის მეფემ - სიმონ I-მა დაიკავა. 1661 იმერეთში ლაშქრობის დროს, ქართლის მეფემ - ვახტანგ V-მ აიღო და აბაშიძეთა ფეოდალურ სახლს გადასცა. 1744 იმერეთის მეფე - ალექსანდრე V დაეუფლა. 2 წლის შემდეგ აბაშიძეებმა დაიბრუნეს. ხრესილის ბრძოლის (1757) შემდეგ ემორჩილებოდა იმერეთის სამეფო ხელისუფლებას. 1763 წელს ოსმალებმა აიღეს და დაანგრიეს. შემდგომ წლებში სვერის ციხე აღადგინეს. იმერეთის აჯანყების (1810) დროს რუსეთის ჯარმა დაიკავა. ამის შემდეგ სვერის ციხემ დაკარგა ადრინდელი მნიშვნელობა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 314-315.

* „სვერის ციხე", // ჟურ. ძეგლის მეგობარი, №. 21 თბილისი: საბჭოთა საქართველო, 1970 წელი. — გვ. 34-38

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6358
* გ. ცქიტიშვილი, სვერის ციხე
**ექვთიმე ზიგაბენი** (ბერძ. Ευθύµιος Ζιγαβηνός, ლათ. Euthymius Zigabenus или Zigadenus; დ. ? — გ. დაახ. 1118) — ბიზანტიელი ღვთისმეტყველი და ეგზეგეტი.

თავდაპირველად იყო ძალზე წარჩინებული პიროვნება ბიზანტიის იმპერატორის კარზე, შემდეგ კი — მონაზონი. დაწერა ყველა ერესის ისტორია — „პანოპლია დოგმატიკა" (ბერძ. πανοπλία δογματική), დაწყებული სვიმონ მოგვისგან, ისლამით დამთავრებული, მათი მოკლე უარყოფით, რომლებიც დასესხებულია ეკლესიის მამების თხზულებებიდან. ეს თხზულება არის სრულიად კომპილატიური ხასიათის. ზიგაბენის კომენტარებმა ოთხთავზე (აღმოჩნდა XVIII საუკუნის ბოლოს და გამოიცა ლაიფციგში 1792 წელს), და ასევე ფსალმუნებზე და ქებათა ქებაზე (გამოც. „Bibliotheca patrum", ტ. XIX) საღვთისმეტყველო კრიტიკის მაღალი შეფასება დაიმსახურა. მისი ყველა თხზულება თავმოყრილია  მინეს კრებულში Patrologia Graeca (ტომები 128-131).

ლიტერატურა
----------

* *Schriften zum Islam von Arethas und Euthymios Zigabenos und Fragmente der griechischen Koranübersetzung*. Griechisch-deutsche Textausgabe von Karl Förstel (Corpus Islamo-Christianum, Series Graeca, 7). Harrassowitz, Wiesbaden 2009
* *Euthymios Zigabenos (richtiger Zygadenos)*. *Meyers Konversations-Lexikon* 1885–1892, Band 5, Seite 943
* *Die Religion in Geschichte und Gegenwart* (RGG), 3. Aufl. Tübingen 1958, Bd. 2, Sp. 745

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სტატია ი. კროტოვის ბიბლიოთეკაში დაარქივებული 2011-04-26 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**სვეტლანა ირეკის ასული იშმურატოვა** (თათრ. Svetlana İrek qızı İşmoratova, რუს. Светлана Ирековна Ишмуратова; დ. 20 აპრილი, 1972, ზლატოუსტი, რუსეთი) — რუსი ბიატლეთი. ცხოვრობს ქალაქ ჩელიაბინსკში და პროფესიით ჯარისკაცია.

2006 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე იშმურვატოვამ, ქალთა 15 კილომეტრიან ინდივიდუალურ შეჯიბრში, ოქროს მედალი მოიგო.

ბიოგრაფია
---------

სვეტლანა იშმურატოვა დაიბადა ზლატოუსტში (ჩელიაბინსკში). მამამისი, ირეკ იშმურატოვი, რომელიც სათხილამურო სპორტში სპეციალისტია, მისი პირველი მწვრთნელი გახდა. თხილამურებზე სრიალის სწავლა ხუთი წლის ასაკში დაიწყო და თავისი პირველი მედალი მოიპოვა, როდესაც იგი სპორტული კოლეჯის მეოთხე კურსზე იყო. სვეტლანა კარგად სწავლობდა სკოლაში, თუმცა, მას ეს ძალიან მოსწონდა. თავდაპირველად, ის სპორტულ კარიერაზე არ ფიქრობდა, ისე, რომ სკოლის დასრულების შემდეგ სამედიცინოზე სწავლას აპირებდა. მაგრამ გადაწყვიტა არ დაეტოვებინა მშობლიური ქალაქი, განეგრძო სწავლა და ვარჯიში. სვეტლანა, ზლატოუსტში საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, სწავლა ფიზიკური აღზრდის სახელმწიფო აკადემიაში გააგრძელა.[1]

1991 წელს, იშმურატოვა ინდივიდუალური რბოლაში სსრკ-ის უმცროსი ჩემპიონი გახდა და ჩემპიონი უფროსთა გუნდურ რბოლაში. 90-იანი წლების შუა ხანებითვის, სვეტლანა ძლიერი პროფესიონალი სპორტსმენი გახდა და შევიდა რუსეთის ეროვნულ ნაკრებში, სადაც ყველა სახის კონკურსში აჩვენებდა სტაბილურ და დამაკმაყოფილებელ შედეგს. 1996 წელს, იგი შეცდომით დოპინგის მოხმარებაში დაადანაშაულეს და ორი წელი დისკვალიფიცირებული იყო (მოგვიანებით ოფიციალურად ბოდიში მოუხადეს). ეს გახდა მისი სათხილამურო კარიერის დასასრული.

1996 წლის შემოდგომაზე, მოსკოველი მწვრთნელი ვალენტინ ზადონსკიმ, სვეტლანას შესთავაზა თავის ქალთა ბიატლონის გუნდში ასპარეზობა. ერთ წელიწადში, სვეტლანა რუსეთის ჩემპიონი გახდა და მსოფლიო ჩემპიონატზე რამდენიმე მედალიც მოიპოვა. მიუხედავად მისი ბრწყინვალე შედეგებისა, იგი ეროვნული ოლიმპიური გუნდის შემადგენლობაში მხოლოდ იტალიაში რამდენიმე წარმატებული რბოლის შემდეგ გააწევრიანეს, ნაგანოში ოლიმპიური თამაშების დაწყებამდე. ავადმყოფობის გამო, მას 1998 წლის ზამთრის თამაშების გამოტოვება მოუწია. მაგრამ, 2002 წელს სოლტ-ლეიქ სიტიში მიმდინარე ოლიმიურ თამაშებზე, ბრინჯაოს მედალოსანი გახდა. გარდა ამისა, მას აქვს ექვსი მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული (ზაფხულისა და ზამთრის ბიატლონში) და მსოფლიო ჩემპიონატის ბევრი მედალი. სვეტლანა, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში სტაბილურ შედეგებს აჩვენებდა და მსოფლიო თასზე მაღალ პოზიციებსაც მიაღწია (10, 7, 11, 11, 12 ადგილი).[2]

თავის ინტერვიუებში მას არ სურს სპორტის შესახებ საუბარი. იცის გერმანული ენა და უყვარს წიგნების კითხვა თავისუფალ დროს. მისი ოცნებაა კარგი მოსიყვარულე ოჯახისა და ბავშვების ყოლა. მისი სიმაღლე 165 სმ და წონა 57 კგ შეადგენს.

სქოლიო
------

1. ↑  Брылов Александр Алексеевич. chel-portal.ru. ციტირების თარიღი: 2017-09-28.
2. ↑
**ენის წარმოშობა** — კაცობრიობა უხსოვარი დროიდან დაინტერესდა როდის და რა პირობებში გაჩნდა ენა, რით აიხსნება მსოფლიოს ენების სიმრავლე, თავდაპირველად რომელი ენა ჩაისახა - ეს ის კითხვებია, რომლებიც უძველეს ადამიანს გაუჩნდა, რაზეც მოწმობს მრავალი ხალხის ზეპირსიტყვიერებაში არსებული მრავალი ლეგენდა და მითი ენის წარმოშობის შესახებ. ამ უძველესი ხალხური აზროვნების შედეგი აღბეჭდილია მრავალფეროვან ფოლკლორულ გადმოცემებში.

ხალხური გადმოცემები ენის წარმოშობის შესახებ
-------------------------------------------

### ესტონური

ერთი-ერთი ესტონური ზღაპარი მოგვითხრობს, რომ იყო ბრძენი ბერიკაცი, რომელმაც წყლით სავსე ქვაბი ცეცხლზე შემოდგა. წყალი წამოდუღდა და დაიწყო ჩუხჩუხი, სისინი და შიშინი. ამ დროს ბრძენმა მოუხმო დედამიწის ხალხებს და ვინც ჩუხჩუხის დროს მოვიდა, იმ ხალხმა რაკრაკა ბგერებით დაიწყო საუბარი, ხოლო ვინც სისინის დროს - სისინა ლაპარაკი და ა.შ. ესტონელები ყველაზე ადრე გამოცხადდნენ ქვაბთან და ამიტომაც ამეტყველებულან თვით ბრძენი კაცის ენაზე.

### ბერძნული

უძველეს ხანაში ადამიანები მშვიდობიანად ცხოვრობდნენ ერთად, არც ქალაქები ჰქონიათ, არც კანონები, არც რამე წეს-წყობილება; ლაპარაკობდნენ საერთო ენით და ემორჩილებოდნენ ერთ ღმერთს - ზევსს. დროთა ვითარებაში ჰერმესმა სხვადასხვა კილოკავი გააჩინა და კაცობრიობა გაყო ხალხებად.

### ალათაური ლეგენდა

უხსოვარ დროს ალათაელებს (თურქული ტომი) ჰქონიათ დედამიწის ზურგზე ერთადერთი სიბრძნის წიგნი. ალათაელები მომთაბარე ცხოვრებას ეწეოდნენ. ერთხელ კოკისპირულ წვიმაში მოსულა და ცხენზე აკიდებული ეს დიდი წიგნი სულ დასველებიათ. მეორე დღეს კაშკაშა მზეზე გაუფენიათ. ერთ-ერთი ძროხა მიპარულა და წიგნი დაუღეჭავს. მას შემდეგ სხვადასხვა ენაზე ალაპარაკებულან.

რას ამბობს ბიბლია
-----------------

ბიბლიის იმ ადგილას, სადაც მოთხრობილია სამყაროს გაჩენის ამბები. საგნის სახელები ღმერთმა ადამს ამცნო. წიგნის მეორე ნაწილში კი ვგებულობთ რომ, როცა პირველი ადმიანი გაჩნდა, ღმერთმა აჩვენა ყველა საგანი და არსება, ხოლო ადამიანმა მათ სახელები გამოუგონა. ხოლო ასეთ სიმრავლეს ბაბილონის გოდოლის მითით ხსნის: ადამიანებს გადაუწყვეტიათ აეგოთ **ბაბილონის გოდოლი**, ესე იგი ისეთი მაღალი შენობა, რომელიც **ცას მისწვდებოდა**. ღმერთს ამ გაზრახვისთვის ხელი შეუშლია და კოშკის მშენებლებისთვის ენა აურევია, სხვადასხვა ენაზე აულაპარაკებია, ისე რომ ერთმანეთის ვერაფერი გაეგოთ. ამგვარად ჩაფუშულა კოშკის მშენებლობის გეგმა.

ლიტერატურა
----------

* შოთა ძიძიგური, «სიტყვის ცხოვრება»; თბილისი, „მერანი"; 1988; გვ. 22-23;
* Allott, Robin (1989). *The Motor Theory of Language Origin*. Sussex, England:  Book Guild. ISBN 0-86332-359-6.
* Botha, R. and C. Knight (2009). *The Prehistory of Language*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954587-2.
* Botha, R and C. Knight (2009). *The Cradle of Language*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954585-8.
* Cangelosi, A. A. Greco, and Harnad, S. (2002) "Symbol grounding and the symbolic theft hypothesis." *Simulating the Evolution of Language*, edited by A. Cangelosi and D. Parisi. London: Springer.
**სვეტი-სტეფანი** (მონტენ. Свети Стефан) — საკურორტო დასახლება და კუნძული მონტენეგროში. მდებარეობს ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე, ბუდვის სანაპიროზე, ქალაქ ბუდვიდან 5 კილომეტრში. ზღვის დონიდან 252 მეტრზე, ხოლო მისი ფართობია 12400 მ² (0,0124 კმ²).

ისტორია
-------

ისტორიულ დოკუმენტებში პირველად მოიხსენიება 1442 წელს. ოსმალებზე გამარჯვებისა და მათ მიერ მოპარული საქონლის ჩამორთმევის შემდეგ, გადაწყდა, რომ სტეფანე პირველმოწამის პატივისცემის ნიშნად კუნძულზე ეკლესია და ციხე დაედგათ.

თავდაპირველად მეთევზეთა პატარა კუნძული გახდა ვენეციის რესპუბლიკის პერიოდის მთავარი სავაჭრო ცენტრი და სატრანსპორტო კვანძი. XIX საუკუნის დასაწყისში აქ მოითვლიდნენ 100 კომლსა და 400 მაცხოვრებელს. ერთი საუკუნის შემდეგ, ეკონომიკური კრიზისის შედეგად ქალაქის მნიშვნელობა დაეცა. 1955 წელს კუნძულის უკანასკნელი 20 მაცხოვრებელი მატერიკზე გადაასახლეს, კუნძული კი საკურორტო ზონად გამოაცხადეს. კუნძული პოპულარული დასვენების ადგილი გახდა ცნობილი ადამიანებისათვის. სხვადასხვა დროს კუნძულის სტუმრები იყვნენ ბობი ფიშერი, კარლო პონტი, სოფი ლორენი, კლაუდია შიფერი, კირკ დუგლასი, სილვესტერ სტალონე და სხვა.

კუნძულზე მდებარეობს სამი ძველი ეკლესია: წმინდა სტეფანეს ეკლესია (მდებარეობს კუნძულის ყველაზე მაღალ ადგილზე), ალექსანდრე ნეველის ეკლესია და ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია.

სქოლიო
------

1. ↑  Maps, Weather and Airports for Sveti Stefan, Montenegro.
2. 1 2  Sveti Stefan.
3. 1 2  Sveti Stefan - Istorija.
4. ↑  Остров Святой Стефан.
ოქროს ბეჭედი ულპიას წარწერით.
**ულპია დედოფალი** — II-III საუკუნეების იბერიის დედოფალი. მისი სახელი ცნობილია მცხეთაში, სვეტიცხოველის ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადთან 2001 წელს აღმოჩენილ აკლდამაში ნაპოვნი ოქროს ბეჭდის ბერძნული წარწერით.

აკლდამაში განისვენებდა დაახლოებით 50 წლის დიდებული ქალი, რომლის მარცხენა ხელზეც აღმოჩნდა ბეჭედი ქალის მკერდზედა პროფილური გამოსახულებით და ბერძნული მთავრული წარწერით: „დედოფალი ულპია მბრძანებელი" (BACIΛICCA/OYΛΠΗANAΞΗA). დედოფლის სახელი შესაძლოა მიუთითებდეს რომის მოქალაქეობას, პორტრეტზე გამოსახული ირანული ყაიდის თავსაბურავი კი აღმოსავლურ კულტურულ გავლენას. დედოფალ ულპიას ვინაობა და მისი ადგილი იბერიის სამეფო დინასტიაში ჯერჯერობით უცნობია.

ლიტერატურა
----------

* ა. აფაქიძე, გ. ყიფიანი, ვ. ნიკოლაიშვილი, გ. მანჯგალაძე, მ. კაპანაძე. სვეტიცხოვლის ეზოში ჩატარებული არქეოლოგიური სამუშაოები. VI სამეცნიერო სესია. 2001 და 2002 წწ. საველეარქეოლოგიური კვლევების შედეგები, თბ. 2003, გვ. 83. ტაბ. VIII; იმავე კრებულში, თ. ყაუხჩიშვილი, ბერძნულწარწერიანი ნივთები მცხეთიდან. გვ. 124.
* ულპიას საბეჭდავი ბეჭდის შესწავლის საკითხისათვის = For the Issue of Ulpia Seal Stude // საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტის შრომები = Institute of Georgian History proccedings: ჟურნალი: 2017 წელი: ტომი XII / მარიკა მშვილდაძე; რედაქტორები: თედო დუნდუა; ალექსანდრე ბოშიშვილი; ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ენიგმა**. |

ლოგო
*ენიგმა*, კოდირების ელექტრომექანიკური მანქანა, სამხედრო ვერსია თუმცა კომერციული ვერსიის „ენიგმა-დ"-ს მსგავსი

**ენიგმა** — გერმანული წარმოების პორტატიული ელექტრომექანიკური მანქანა, ის იყენებს როტორებს, უხმობს მათ ავიდნენ ცილინდრებზე ინფორმაციის კოდირებისათვის და\ან დეკოდირებისათვის. უფრო სწორედ, „ენიგმა" — მანქანების მთელი ოჯახია, ვინაიდან არსებობდა მრავალი სხვადასხვა ვარიანტი. ის იქნა გამოშვებული გაყიდვაში ევროპასა და მთელს დანარჩენ მსოფლიოში 1920 წლიდან. ის ასევე იყო გამოყენებული სამხედრო და დიპლომატიური დანიშნულებით არაერთ ნაციაში.
ყველაზე მეტად მას იყენებდნენ გერმანელები და მათი მოკავშირეები, მეორე მსოფლიო ომში და მის დაწყებამდე.

მიუხედავად იმისა რომ მეორე მსოფლიო ომამდე, მისი მომხმარებლების მიერ ის იყო განხილული როგორც ზუსტი, ინგლისელ კრიპტოლოგების შეეძლოთ ამ მანქანით დაშიფრული გზავნილების გაშიფრვა ელექტრომექანიკური ბომბებით. ამ წყაროს წყალობით მიღებულმა ინფორმაციამ საკმაოდ წინ წაწია ინგლისი ომში. ნავარაუდებია რომ ევროპის ბრძოლა დასრულდა ერთი წლით ადრე გერმანული კრიპტოანალიზის კოდის ხარჯით, რომელშიც საკმაო როლი ითამაშა ენიგმათი დაშიფრული ინფორმაციის გაშიფრვამ. თუმცა მანქანას ჰქონდა თავისი ნაკლებიც, დაშვებული ენიგმას გამომყენებელი დამშიფრველების მიერ, ისევე როგორც პოლიტიკოსების არასწორი ნაბიჯები, რომლებმაც შეამცირეს დაშიფრვის სირთულე.

კოდირება შესრულებული ენიგმას მიერ შემდეგი ორი წერილისთვის, დინება გადის როტორების მონტაჟში, შემდეგ რეფლექტორში და შემდეგ ისევ როტორებში.

### რესურსები ინტერნეტში

* (ფრანგული) Ars Cryptographia, Enigma
* (ფრანგული) Principe de fonctionnement de la Machine Enigma
* (ფრანგული) Dossier très complet (92 pages) et Simulateur en php
* (ფრანგული) Si les Allemands avaient changé leurs rotors plus souvent
* (ფრანგული) Dossier complet et simulateur დაარქივებული 2008-06-12 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური) The world's first electronic Enigma machine (YouTube video)

### ლიტერატურა

* *La Guerre secrète* - Anthony Cave Brown
* L'histoire des codes secrets(version traduite) de Simon Singh
**დიაგენეზისი** (ბერძნ. dia – აქ მოქმედების დამთავრების აღმნიშვნელი წინსართი და *გენეზისი*) — წყლის აუზის ფსკერზე ლამიანი ნალექების ქანად გარდაქმნა. ცნება „დიაგენეზისი" მეცნიერებაში დაამკვიდრა გერმანელმა მეცნიერმა ვილჰელმ გუმბელმა (1880). 

ლამში, რომელიც შედგება ქანებისა და მინერალთა ნამტვრევებისაგან, ცოცხალი (ბაქტერიები) და მკვდარი 
ორგანიზმებისაგან და მეტად გაწყლიანებულია, დიაგენეზის დროს მიმდინარეობს რთული ფიზიკურ-ქიმიური პროცესები: ბაქტერიების მიერ ლამის წყლიდან თავისუფალი ჟანგბადის შთანთქმის შედეგად დამჟანგველი გარემო აღმდგენად იქცევა; არამდგრადი მინერალები იხსნება ლამის წყალში; ორგანული ნივთიერებების ლპობის შედეგად წარმოიქმნება CO2, NH3, H2S, N2, СН4 და სხვ. აირები; იწყება ლამისა და ფსკერის წყალს შორის ნივთიერების გაცვლა და ნალექში აუტიგენური მინერალების წარმოქმნა; მიმდინარეობს ნალექის დეჰიდრატაცია, კოლოიდების დაძველება, კონკრეციების გაჩენა, ნალექების შეცემენტება და წარმოიქმნება დანალექი ქანი.

ლიტერატურა
----------

* *ჩიხრაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 493.
* Страхов Н. М. Основы теории литогенеза, 2 изд. т. 2, М. 1962.
**სულეიმან დიასამიძე** (დ. 22 ნოემბერი, 1893 — გ. 18 მარტი, 1962) — ქართველი რევოლუციონერი, საზოგადო მოღვაწე.

დაიბადა ბათუმში 1893 წლის 22 ნოემბერს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1921 წელს, საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი 1932 წელს.

ახალგაზრდობაში რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება, დაინტერესებული იყო ქართველი მუჰაჯირების ბედით, ამ მიზნით მოინახულა ტრაპიზონი, სამსუნი, სტამბოლი და სხვა ადგილები. რუსეთის 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ, მემედ და ჰაიდარ აბაშიძეებთან და სხვა მუსლიმან ქართველებთან ერთად დააარსა სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტი და იყო ამ კომიტეტის მდივანი. 1919 წლის 31 აგვისტოს კომიტეტმა დიდი დევნისა და პანთურქულ მხარესთან დაპირისპირებების შემდეგ, შექმნა სამუსლიმანო საქართველოს მეჯლისი (საბჭო), რომელმაც ერთხმად დაადგინა საქართველოსთან აჭარის შეერთება ავტონომიის საფუძველზე.

1921 წელს საქართველოს კპ აჭარის საოლქო კომიტეტის დავალებით დიდი მუშაობა გასწია ღარიბ გლეხთა კომიტეტის ჩამოსაყალიბებლად, ებრძოდა პანისლამიზმის მიმდევრებს. 1921 წელს მუშაობდა აჭარის ფინანსთა სახალხო კომისრად, შემდეგ თბილისში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.

დაქორწინებული იყო კალერია დუმბაძეზე, ჰყავდათ ვაჟიშვილი ნიაზი (მომღერალ ნიაზ დიასამიძის პაპა) და ორი ქალიშვილი გუგული (მწერალ ჯემალ თოფურიძის დედა) და ტუსა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სულეიმან დიასამიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 403.

სქოლიო
------

1. ↑  ძეგლის ღირსნი, *გაზეთი აჭარა*[*მკვდარი ბმული*]
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვაშაკიძე**. |

**ტარას დავითის ძე ვაშაკიძე** (დ. 8 ივნისი, 1876, სოფ. გუბი, — გ. 26 თებერვალი, 1937, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1918), გიორგის ჯვრის კავალერი.

დაიბადა სოფ. გუბში (ქუთაისის გუბერნია). დაამთავრა თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი (1895) და ჩაირიცხა დერბენდის 154-ე ქვეით პოლკში, იყო სადაზვერვო ასეულის მეთაური. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში; განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი სარიყამიშის ბრძოლაში (1914–1915), სადაც კაპიტანმა ვაშაკიძემ (მეტსახელად „შაითან-კაპიტანს" უწოდებდნენ) დაატყვევა ოსმალეთის არმიის კორპუსის სარდალი იშაქ-ფაშა და მისი მთელი შტაბი. 1915 წელს ვაშაკიძეს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება და წმ. გიორგის, წმ. სტანისლავისა და წმ. ანას ორდენები. 1918 წელს ჩადგა დამოუკიდებელი საქართველოს სამხედრო სამსახურში და მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. სოჭის კონფლიქტის დროს იყო გაგრის ფრონტის სარდალი, ტუაფსეს გენერალ-გუბერნატორი. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ (1921) ვაშაკიძე გადადგა სამხედრო სამსახურიდან, თუმცა ქვეყანა არ დაუტოვებია და მუშაობდა ფინანსთა სახალხო კომისარიატში (1922–1937). 1923 წ. დაკავებული იყო ე.წ. სამხედრო ცენტრის საქმესთან დაკავშირებით, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. დაკრძალულია თბილისში, ვაკის სასაფლაოზე.

კონსტანტინე გამსახურდიას რომანის „მთვარის მოტაცების" ერთ-ერთი პერსონაჟის „შეითან კაპიტანის" პროტოტიპად ტარას ვაშაკიძეს მიიჩნევენ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 327.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 62-64, ISBN 978-9941-0-7386-1.

სქოლიო
------

1. ↑  *სოლომონ ლეკიშვილი*, სარიყამიშის გმირი ტარასი ვაშაკიძე „შაითან კაპიტნად" წოდებული, ექო, 1970, № 4, გვ. 17–19
**საფეხბურთო კლუბი ულისი** (სომხ. Ուլիս Ֆուտբոլային Ակումբ) — სომხური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ერევნიდან, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერლიგაში. დღესდღეობით, ერევნული კლუბის საშინაო მოედნად ერევანში მდებარე რესპუბლიკური სტადიონი ითვლება, რომელიც 14 403 გულშემატკივარს იტევს.

„ულისი" დაარსებულია 2000 წელს. როგორც სხვა კლუბებს, მასაც ჰყავს მე-2 გუნდი, რომელიც სომხეთის პირველ ლიგაში თამაშობს. 2014-2015 წლების სეზონი „ულისმა" მე-2 ადგილზე დაასრულა. 

საფეხბურთო კლუბი ეკუთვნის სომეხ ბიზნესმენს, ჰენრიხ კაზანჯიანს, ხოლო გუნდის მთავარი მწვრთნელი გაგიკ სიმონიანია. „ულისის" კაპიტანი არის არმენ ტიგრანიანი.

ერევნულმა საფეხბურთო კლუბმა დღემდე სახელი ორჯერ შეიცვალა. თავდაპირველად, იგი დინამო-2000-ის სახელით დაარსდა. 2004 წელს ს. კ. დინამო-ზენიტი გახდა, ხოლო 2006 წლიდან დღევანდელ სახელს ატარებს.

ამჟამად, ერევნის „ულისის" შემადგენლობაში 12 ლეგიონერია. აქედან 6 რუსია. კლუბში აგრეთვე თამაშობს სამი ქართველი ფეხბურთელი: დავით ლომაია, ბესიკ ჩიმაკაძე და გიორგი კაჭკაჭიშვილი.

ტიტულები
--------

**სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა**

* გამარჯვებული (1) — 2011
* მე-2 ადგილოსანი (1) — 2014-2015

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ulisses FC Official Website დაარქივებული 2014-08-26 საიტზე Wayback Machine.
* Ulisses FC at FFA.AM
* Ulisses FC at UEFA.COM დაარქივებული 2010-01-04 საიტზე Wayback Machine.
* Ulisses FC at EUFO.DE
* Ulisses FC at Weltfussball.de დაარქივებული 2012-10-06 საიტზე Wayback Machine.
* European Football Club Ranking დაარქივებული 2010-09-23 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა · 2015–16 |
| --- |
|  |
| 
* „ალაშკერტი"
* „არარატი" ერევანი
* „ბანანცი"
* „განძასარი" კაპანი
* „მიკა"
* „პიუნიკი"
* „ულისი"
* „შირაკი"
 |

 |
**სილეზიის მაღლობი** (პოლ. Wyżyna Śląska) — მაღლობი სამხრეთ პოლონეთში. ადმინისტრაციულად ვრცელდება ოპოლეს, სილეზიისა და მალოპოლსკის სავოევოდოების ტერიტორიაზე. წარმოადგენს სილეზია-კრაკოვის მაღლობის სამხრეთ ნაწილს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ოპოლსკის დაბლობი და ვოზნიკ-ვიელუნის მაღლობი, აღმოსავლეთით კრაკოვ-ჩენსტოხოვის მაღლობი, სამხრეთით ოსვენციმის ქვაბული და ოსტრავის ქვაბული, დასავლეთით რაციბორსკის ქვაბული და ვროცლავის პრადოლინა. ფართობი 3929 კმ². გაბატონებულია მდინარეთა ხეობებით დანაწევრებული 200–300 მ სიმაღლის პლატო. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 408 მ (მთა სვენტეი-ანი). დამახასიათებელია მოგლუვებული მორენული რელიეფი. მაღლობის ფუნდამენტს ქმნის მძლავრი ქვანახშირის დანალექების წყება. მდინარე ბიალა-ფჟემშის ორივე მხარეზე ვრცელდება ბლედოუს ქვიშიანი უდაბნო. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 700–800 მმ. ანთროპოგენული ფაქტორებით შეცვლილია ადგილობრივი კლიმატი. სილეზიის მაღლობის ისტორიული დასავლეთი ნაწილი მიეკუთვნება ზემო სილეზიას, ხოლო აღმოსავლეთი — მცირე პოლონეთს. მთავარი მდინარეებია: ვისლა, ოდრა, ფჟემშა და ბრინიცა. ტერიტორიის დიდ ნაწილს წყლით უზრუნველყოფს გოჩალკოვიცეს წყალსაცავი. ურბანიზებული ტერიტორიაა. სილეზიის მაღლობის ფარგლებშია ზემო სილეზიის ქვანახშირის აუზის დიდი ნაწილი.

სქოლიო
------

1. ↑  Jerzy Kondracki. Geografia fizyczna Polski, Państ. Wydaw. Naukowe, 1978
2. ↑  Niedźwiedzki R. 2008: Klasztor na Górze na krawędzi zagłady. Tygodnik Strzelec Opolski, 23 (3 VI 2008)
3. ↑  Stanisław Lencewicz, Jerzy Kondracki. Geografia fizyczna Polski. Państwowe Wydawn. Naukowe, 1959
4. ↑  Upper Silesian Coal Basin | Site overview
**სმბატ I საჰაკიანი** (სომხ. Սմբատ Ա Սահակյան; დ. უცნობია — გ. 998) — სიუნიქის სამეფოს პირველი მეფე 987-998 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

თავად საჰაკის შვილი და აშოტ სიუნის შვილიშვილი. 963 წლიდან ცხუკისა და ბალკის თავადია, ხოლო 976-980 წლებს შორის გახდა სიუნიქის თავადი. 987 წელს ისარგებლა ანისის სამეფოს დასუსტებით და გამოაცხადა სიუნიქის სამეფოს დამოუკიდებლობა. სმბატ I-მა ჩამოაყალიბა ახალი სამეფოს სახელმწოფოებრივი სტრუქტურა, დააარსა სასამართლო, მოახდინა არმიის ფორმირება, ააშენა და გაამაგრა ციხესიმაგრეები.

988 წლიდან ვასალურ დამოკიდებულებაშია ანისის სამეფოსთან. 991-992 წლებში ანისის მეფეგაგიკ I-მა დაიპყრო სმბატ I-ის სამეფოს ნაწილი: ვაიოცძორი, ჩაჰუკი და ცხუკი. ამის შემდეგ სიუნიქის მეფის ძალაუფლება ვრცელდებოდა მხოლოდ სამეფოს სამხრეთ ნაწილში. სანაცვლოდ სმბატ I-მა გოლტნის საემიროსაგან დაიბრუნა ერნჯაკი. 

სმბატ I გარდაიცვალა 998 წელს. მისი შემცვლელი გახდა მისი შვილი ვასაკი. დაკრძალულია ტათევის მონასტერში.

ლიტერატურა
----------

* სიუნიქის სამეფო — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სიუნიქის მეფეები |
| --- |
|  |
| 
* სმბატ I საჰაკიანი
* ვასაკი
* სმბატ II აშოტიანი
* გრიგორ I აშოტიანი
* სენექერიმი
* გრიგორ II სენექერიმიანი
* ჰასან ხაჩენცი
 |

 |
**სლოვაკური მეძებარი** (სლოვაკ. Slovenský hrubosrstý stavač) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია სლოვაკეთში 1950-იან წლებში.

ეს ჯიში გამოიყვანეს მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩეხური ფოუსეკის და გერმანული უხეშბალნიანი მეძებრის შეჯვარებით, შემდეგ შეაჯვარეს ვეიმარანერების შთამომავლებთან. 1975 წელს სლოვაკური მეძებარი ოფიციალურად აღიარეს ჩეხოსლოვაკიაში, ხოლო 1983 წელს ის აღიარა სარერთაშორისო კინოლოგიურმა ფედერაციამ. ეს ახალგაზრდა, თავისებური გარეგნობის ძაღლი იმ რთული და დაძაბული მუშაობის შედეგია, რომელიც აი, უკვე 50 წელია ჩეხეთსა დასლოვაკეთში მიმდინარეობს. გამგებიანი, შეუპოვარი სლოვაკური მეძებარი შესანიშნავად გამოადგება როგორც დამწყებ, ასევეგამოცდილ მონადირეს და ოთახის ძაღლის ყველა მოყვარულს.

სლოვაკური მეძებარის ბალნის შეფერილობით ვეიმარანერს ჰგავს, მაგრამ მისი სხეული უფრო დაცულია სიცივისგან. ჩეხეთისა და სლოვაკეთის საზღვრებს გარეთ ეს ჯიში იშვიათად გვხვდება, რამდენიმე ძაღლი გაიყვანეს შვეიცარიაში, სადაც სპეციალური წვრთნის კურსი გაიარეს თოვლში ადამიანის პოვნასთან დაკავშირებით. სასიამოვნო ხასიათი, კარგი გარეგნული და მუშაა თვისებები - ეს ყველაფერი სლოვაკური მეძებრის კარგ მომავალს უზრუნველყოფს. ის კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს, ადვილად იწვრთნება, კარგად ეგუება ბავშვებს, სხვა ცხოველებს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. სლოვაკური მეძებარს აქვს უხეში, სწორი, ბალანი, სწორი და დაკუნთული წინა ფეხები, გრძელი ყურები, დრუნჩზე გრძელი რბილი ბალანი ულვაშებს და წვერს ქმნის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სლოვაკური მეძებარი***

* სლოვაკური მეძებარი (ინგლისური)
**სიჭაბუკის ელექსირი** (ინგლ. Dr. Heidegger's Experiment; ექიმი ჰაიდეგერის ექსპერიმენტი) — ნათანიელ ჰოთორნის 1837 წელს გამოცემული მოთხრობა. მოთხრობაში გადმოცემულია ისტორია ექიმზე რომელიც ახალგაზრდობის წყაროდან მიღებული წყლით ატარებს ექსპერიმენტს.

შინაარსი
--------

ექსცენტრიული ექიმი ჰეიდეგერი მოიწვევს თავის ოთხ ასაკოვან მეგობარს, მისტერ მედბურნს, გენერალ კილგრიუს, მისტერ გასკოინს და ქვრივ ვიჩერლიზს (რომელიც დასახლებაში ულამაზეს ქალად ითვლებოდა და თავისი სკანდალური რომანებით იყო ცნობილი, მათ შორის ამ სამთან), რათა მიიღონ მონაწილეობა გაახალგაზრდავების ექსპერიმენტში. ჰაიდეგერი აჩვენებს მათ ვარდს, რომელიც მისი თქმით 55 წლისაა და სამახსოვორდ დარჩა მისი საცოლისაგან, რომელსაც ქორწილამდე დაავადება შეეყარა, და ჰეიდეგერის მიერ დამზადებულმა წამალმა იმსხვერპლა. ამის შემდეგ ის სტუმრებს აჩვენებს ვაზას, რომელშიც მისი თქმით ახალგაზრდობის წყაროდან გამოგზავნილი წყალი ასხია. წყლის წვეთის ვარდებზე შეხების შემდეგ ის ცოცხლდება და იფურჩქნება.

ექიმი ჰეიდეგერის მეგობრები გაოცებას ვერ მალავდნენ, და წყლის დაგემოვნების სურვილიც გამოთქვეს. მათ მიეცათ ახალგაზრდობისა და ძველი ჯან-ღონის დაბრუნების იმედიც, რათა ხელახლა ეცხოვრათ ახალგაზრდული ცხოვრებით და აღარ გაემეორებინათ წარსულის შეცდომები. მას შემდეგ რაც ისინი წყალს მიირთმევენ, მართლაც გაახალგაზრდავდებიან, შეამჩნევენ რა, ყოველივე ამას, და აგრძელებენ ისე ცხოვრებას, როგორც ახალგაზრდობისას. ახლა სამივე მამაკაცი ცდილობს უკვე გალამაზებული და გაახალგაზრდავებული ქვრივის ყურადღების მოპოვებას. დიდ სარკეში მათი სახეების გაელვებისას კი ისინი ისევ მოხუცები და სუსტები ჩანან. სამი მამაკაცის „ორთაბრძოლის" შედეგად ვაზა იმსხვრევა, და იქიდან წყალი იღვრება. 

მას შემდეგ რაც ჰეიდეგერი ვერ მალავს აღშფოთებას მომხდარის გამო, ვარდი გახმობას იწყებს. ოთხივე სტუმარი, მათდა საუბედუროდ უბრუნდება სიბერის მდგომარეობას. ჰეიდეგერმა ნათლად დაინახა რა შედეგი მოიტანა ოთხი სტუმრისთვის ახალგაზრდობის დაბრუნებამ. ისინი კი, ახალგაზრდობას დახარბებულები გადაწყვეტენ ფლორიდაში გამგზავრებას, სადაც ლეგენდარული ახალგაზრდობის წყარო უნდა იყოს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* eText on Project Gutenberg (Included in *Twice Told Tales*)
* A Brief Article on NYU's database site