recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**რგოლურა პარკხვევია** (ლათ. Malacosoma neustria) — პეპელა პარკხვევიების ოჯახისა. ხეხილოვანი და ტყის ჯიშების მავნებელია, უპირატესად აზიანებს ვაშლსა და მუხას. დედალი პეპლის ფრთების შლილია 40 მმ, მამლისა 32 მმ. წინა ფრთები მურა-მოყვითალო ან მურა-წითელია და განივი მუქი ზოლი გასდევს. მუხლუხი მოცისფრო-ნაცრისფერია, რომლის სიგრძე 55 მმ აღწევს, გასდევს თეთრი, ნარინჯისფერი და ცისფერი ზოლები. ფართოდაა გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. საქართველოში უმეტესად აღმოსავლეთ რაიონებშია.

ახასიათებს ერთწლიანი გენერაცია. ზამთარს ატარებს კვერცხის ფაზაში, გაზაფხულზე აპრილის ბოლოს – მაისის დასაწყისში იჩეკება მუხლუხი. მუხლუხები კოლონიებად ცხოვრობენ ორკაპა ტოტებზე გაკეთებულ აბლაბუდის ბუდეებში (ბოლო ასაკის მუხლუხები — მარტოულად ვარჯზე). კვირტის გაშლის პერიოდში 25–40 დღის განმავლობაში იკვებებიან ფოთლებით, აზიანებენ ასევე კოკორს, ყვავილს. თუ მავნებელი მასობრივად გამრავლდა, მცენარე შიშვლდება. მუხლუხები ვითარდებიან 40–45 დღის განმავლობაში. მდედრებს აქვთ 6, მამრებს — 5 ხნოვანება. იჭუპრებენ ივნისის ბოლოს – ივლისის დასაწყისში ფოთლებს შორის, ქერქის ნაპრალებში. ჭუპრები ვითარდებიან 15–20 დღის განმავლობაში. დედალი ზაფხულის შუაში დებს კვერცხს (100–400 ცალამდე) წვრილ ტოტებზე რგოლურად (აქედან სახელწოდება). ერთ მცენარეზე 5–10 ნაყარის არსებობა სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს მოსავლისთვის. პეპლები ფრენენ ივლისიდან სექტემბრამდე. წელიწადში ერთ თაობას იძლევა.

რგოლურ პარკხვევია უმთავრესად გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოში. მასობრივი გავრცელება რეგისტრირებული იყო 1936–1937 წლებში შიდა ქართლში, 1940 წელს — გორის რაიონში (258 ჰექტარზე). მკვებავი მცენარეებია: მუხა, ცირცელი, კუნელი, თხილი, თელა, მაყვალი, ჟოლო, ასევე ხეხილი (ვაშლი, მსხალი და სხვა).

ბრძოლის ღონისძიებანი: წვრილი ტოტების შეჭრა და დაწვა; მუხლუხების ბუდეების შეგროვება და მოსპობა; მცენარის დამუშავება ინსექტიციდებით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მთის რგოლურა პარკხვევია

გალერეა
-------

* კვერცხებიკვერცხები
* მუხლუხიმუხლუხი
* ჭუპრიჭუპრი

* ილუსტრაციაილუსტრაცია
* მამალიმამალი
* დედალიდედალი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Исаичев В. В.* Кольчатый шелкопряд // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М. 2009. — стр. 586.
2. 1 2 3 4 5 6  *მუხაშავრია ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 317.
3. 1 2 3 4 5  *მანდარია ნ.*, *დიდმანიძე ე.*, იმერეთში გავრცელებულ ქერცლფრთიანების ზეოჯახ აბრეშუმქსოვებისებრთა (LEPIDOPTERA, BOMBYCIDOIDEA) მავნე სახეობები // აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოამბე, №2, 2013. — გვ. 162.
**მოსე იმნაიშვილი** (დ. 1890, შუხუთი — გ. 5 ნოემბერი, 1983, მიუნხენი) — ქართველი ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
---------

მოსე იმნაიშვილი დაიბადა 1890 წელს გურიაში, სოფელ შუხუთში. იგი სრულიად ახალგაზრდა ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში, როგორც სოციალ-დემოკრატი და დიდი სიხარულით შეხვდა დამოუკიდებლობის გამოცხადებას. 1920 წელს დამოუკიდებელი საქართველოს მთავრობამ დასავლეთ ევროპის უნივერსიტეტებში განათლების მისაღებად გააგზავნა ნიჭიერი ახალგაზრდების დიდი ჯგუფი. მათ შორის იყო მოსე იმნაიშვილიც, რომელიც ბერლინის უნივერსიტეტში ეკონომიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა. საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში დაცულია საარქივო დოკუმენტი, რომლის შემდგენელია სტუდენტთა დახმარების კომისიის წევრი მოსე იმნაიშვილი. დოკუმენტი გვამცნობს: „1920 წლის 24 ივლისს „ერთობაში" გამოქვეყნებულ მოწოდებაში გერმანიიდან, ნათქვამია, რომ რუსეთში ანარქიის, სასწავლებელთა ცუდი მუშაობის და სხვ. გამო, ბოლო ორი წელია, ასეულობით ქართველი იქ სწავლას ვეღარ აგრძელებს, ნაწილი ევროპაში წავიდა იმ იმედით, რომ თავის რჩენას შეძლებდა. გერმანიაში მყოფი ათეულობით ახალგაზრდიდან ზოგმა ორი წლის სწავლა შუა გზაზე უნდა შეწყვიტოს. იქაურებიც უმუშევრები არიან, ამიტომ უცხოელთათვის დახმარების აღმოჩენაზე ფიქრი წარმოუდგენელია. სტუდენტები ვერც უკან ბრუნდებიან ხელცარიელები. საქართველოს მთავრობამ ასეთი ეკონომიკური კრიზისის დროს, როცა ეროვნნული ვალუტა დაცემულია, შეძლო 75 სტუდენტის გამოგზავნა გერმანიაში. მიუხედავად იმისა, რომ გორი განადგურებულია, ასეულობით ოჯახი შეხიზნულია მოძმეთა ოჯახებში, მტერი ებრძვის დემოკრატიულ საქართველოს, საზოგადო და კერძო დაწესებულებებს სთხოვენ, ყურად იღონ მათი მომართვა და სტუდენტებს სწავლის გაგრძელებაში დაეხმარონ. საგარეო საქმეთა სამინისტროს საშუალებით დახმარებას მიიღებს ბერლინის ელჩი ვლადიმერ გიორგის ძე ახმეტელაშვილი. კომისიის წევრები: ი. ნარსია, მ. ახმეტელაშვილი, მ. იმნაიშვილი, ნ. იმნაიშვილი, ა. წულაძე. შ. შიშმელაშვილი, ი. გველესიანი".

1921 წელს, საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ქართველ სტუდენტთა მდგომარეობა მკვეთრად შეიცვალა, მათ საჭირო დახმარება აღარ გააჩნდათ. მიუხედავად სიძნელეებისა მოსემ მაინც გააგრძელა სწავლა, თან შეთავსებით მუშაობდა. ამავე დროს, სხვა ქართველ სტუდენტებთან ერთად ჩაბმული იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენისთვის გაჩაღებულ საქმიანობაში. ამ საკითხთან დაკავშირებით მას მრავალი წერილი, ესსე და ნარკვევი აქვს გამოქვეყნებული ქართულ ემიგრანტულ პრესაში. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ მოსე იმნაიშვილი მუშაობდა ჯერ საბჭოთა კავშირის შემსწავლელ ინსტიტუტში, მიუნხენში, ხოლო შემდეგ რადიო „თავისუფლების" ქართულ რედაქციაში. 1968 წელს მოსე იმნაიშვილი პენსიაზე გავიდა, ერთხანს საფრანგეთში, სოფელ ლევილში ცხოვრობდა, საბოლოოდ კი მიუნხენში დასახლდა და თავისი ჟურნალისტური მოღვაწეობა განაგრძო უცხოეთში გამომავალ ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. მოსე იმნაიშვილი გარდაიცვალა მიუნხენში, 1983 წლის 5 ნოემბერს. იქვეა დაკრძალული.

ლიტერატურა
----------

* გერმანიაში მყოფ ახალგაზრდობის დეკლარაცია : [საბჭოთა ხელისუფლებასთან კულტურულ და ეკონომიკური თანამშრომლობის შესახებ] // კომუნისტი. 1925. გვ.3.
* ინასარიძე კარლო. მოსე იმნაიშვილის გარდაცვალება // თავისუფლების ტრიბუნა. 1984. გვ. 26–27.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მოსე იმნაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პეტრე მანუჩარის ძე კედია** (? — გ. 13 აგვისტო, 1918, ზუგდიდი) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე.

სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის აქტიური წევრი ზუგდიდის მაზრაში. რევოლუციური საქმიანობის გამო რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1906 წელს, ალიხანოვ-ავარსკის დამსჯელმა რაზმმა მოულოდნელად გადაწვა მისი მდიდრული მამაპაპისეული სახლ-კარი. მომდევნო წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ზუგდიდის განყოფილების მუშაობაში, ზუგდიდის მაზრის კოოპერატივთა კავშირის დაარსებაში.

ლიტერატურა
----------

* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.2021.-გვ.604.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე კედია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პეტრე კედია — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)

სქოლიო
------

1. ↑  „სახალხო საქმე", 1918, №361. - გვ. 2.
აღმწერის ვიზიტი მოძრავ სახლში მცხოვრებ ოჯახთან, ნიდერლანდები, 1925
**მოსახლეობის აღწერა** — ამა თუ იმ ქვეყნის მოსახლეობის სოციალური, ეკონომიკური, დემოგრაფიული ვითარების ამსახველი მონაცემების მოპოვება, მათი დამუშავება, ანალიზი და შეფასება. ტერმინი მოიცავს ზემოთ აღწერილ მთელ პროცესს, რომელიც მიმდინარეობს დროის განსაზღვრულ მონაკვეთში.

საქართველოში მოსახლეობის აღწერას აწარმოებს საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. უკანასკნელი აღწერა ჩატარდა 2014 წელს.

ცენზი ძველ რომში
----------------

**ცენზი** — ხალხის დაყოფა ქონებრივი ან ასაკობრივი სტატუსის გათვალისწინებით.

რომის მეფემ სერვიუს ტულიუსმა რომის მოსახლეობა ქონებრივი მდგომარეობის მიხედვით ცენზებად დაყო. იგი მიზნად ისახავდა მდიდარი პატრიციების და პლებეებისგან ერთიანი პოლიტიკური ერთეულის ჩამოყალიბებას. ამ ძალისხმევის შედეგად რომის მოსახლეობა ქონებრივი ცენზით 6 კლასად და 193 ცენტურიად დაიყო. თითო ცენტურია თითო კენჭსაყრელ ერთეულს წარმოადგენდა, მათი შეკრება კი ცენტურიალურ კომიციად იწოდებოდა.

ხალხი განიხილებოდა როგორც ჯარი და მთელი მოსახლეობა დაყოფილი იყო მხედრებად (equites) და ქვეითებად (pedites). ქვეითები იყოფოდნენ ზოგი ცნობით ხუთ და ზოგით კი — (დიონისიუს ჰალიკარნასელი) ექვს კლასად. მეექვსე კლასში ითვლებოდნენ ყველა, ვინც ქონებრივი ცენზით ვერ აღწევდა მეხუთე კლასს. იმის მიხედვით თუ რომელ კლასს მიეკუთვნებოდა ადამიანი, განისაზღვრებოდა თუ რა გადასახადი უნდა გადაეხადა და რა სახის სამხედრო სამსახური გაეწია.

ლიტერატურა
----------

* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ. 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მოსახლეობის აღწერა***

* ირლანდიის აღწერა 1911.
* მოსახლეობის ზრდის ისტორიული ანგარიშების ინტერნეტპროექტი (OHPR).

სქოლიო
------

1. ↑  2014 წლის საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები
**მუკუზნის წმინდა გიორგის ეკლესია**, *მჭედლიანთ საყდარი* — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზნის დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (6,95 x 5,3 მეტრი) ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, დაზიანებულია: მთლიანად ჩამოშილილია კრამიტის საბურავი და ლავგარდანი, შიგნით აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებს მთელ სიმაღლეზე ღრმა ბზარები დაუყვება, დაბზარულია კამარა და კონქი, ფასადებზე აქა-იქ ჩამოცვენილია საპირე ქვები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, კარის ნაწილი ჩამონგრეულია, ეკლესიის დარბაზი მოკლეა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ღრმა, ოდნავ შებრტყელებული აფსიდით, რომელსაც შიგნიდან გარეთკენ თანდათან დავიწროვებული, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, აფსიდის გვერდებში თითო პატარა სწორკუთხა ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისაგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი, აფსიდა კონქითაა გადახურული. რომლის ნახევარწრიული თაღი თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი, შიგნიდან გარეთ დავიწროვებული სარკმელია. დასავლეთ კედელში სარკმელის ქვემოთ, ერთი პატარა სწორკუთხა ნიშაა. იატაკი მიწატკეპნილია.

ლიტერატურა
----------

* *გიორგობიანი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 193.
**რგოლოვანი ჭიები** (Annelida), მაღალი ორგანიზაციის ჭიების ტიპი. აქვთ სხეულის მეორეული ღრუ — ცელომი. მათი სიგრძე რამდენიმე მმ-დან 3 მ-მდეა. სხეული ორმხრივსიმეტრიულია, შინაგანი ტიხრებით დაყოფილია სეგმენტებად (სომიტები), რასაც შეესაბამება გარეგანი რგოლები. რგოლოვანი ჭიებს ახასიათებთ შინაგან ორგანოთა მეტამერია. აქვთ კარგად განვითარებული კან-კუნთოვანი პარკი. საჭმლის მომნელებელი სისტემა შედგება პირის ღრუსაგან, ხახისაგან, შუა და უკანა ნაწლავისაგან, რომელიც ანალურ ხვრელში იხსნება. სისხლის მიმოქცევა უმეტესად დახშულია. რგოლოვანი ჭიები კანით სუნთქავენ, ზოგს ლაყუჩები აქვს. გამოყოფს ფუნქციას ასრულებენ ნეფრიდიები (ჩვეულებრივ თითოეულ სეგმენტში თითო წყვილია). ნერვული სისტემა შედგება თავის ტვინის, ხახის ქვეშა განგლიონებისა და მუცლის ნერვული ძეწვისაგან. ცალსქესიანი ან ჰერმაფროდიტი ცხოველები არიან, ვითარდებიან პირდაპირ ან მეტამორფოზით. გვხვდება უსქესო გამრავლებაც — დაკვირტვა (პარატომია). რგოლოვანი ჭიების ტიპში დაახლოებით 9000 სახეობაა. იყოფა ორ ქვეტიპად:

* უსარტელოები (Aclitellata), რომლებსაც განეკუთვნება კლასები: მრავალჯაგრიანი ჭიები ანუ პოლიქეტები და ექიურიდები;
* სარტყელიანები (Clitallata), რომლებსაც განეკუთვნება კლასები: მცირეჯაგრიანი ჭიები ანუ ოლიგოქეტები და წურბელები.

ლიტერატურა
----------

* *ყურაშვილი ბ.* უხერხემლოთა ზოოლოგია, თბ. 1973;
* *ელიაშვილი ტ.* ქსე, ტ. 8, გვ.317, თბ. 1984
**პოზიტანო** (იტალ. Positano) — სოფელი და კომუნა იტალიაში, კამპანიის რეგიონში, ამალფის სანაპიროზე. ძირითადი ნაწილი მდებარეობს ბორცვზე, რომელიც დაბლა, სანაპიროზე ეშვება.

ისტორია
-------

შუა საუკუნეებში პოზიტანო ამალფის რესპუბლიკის პორტი იყო და ყვაოდა XVI-XVII საუკუნეებში. მაგრამ, XIX საუკუნის შუა წლებში ქალაქს მძიმე ეპოქა დაუდგა და დასუსტდა. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ემიგრაციაში წავიდა, ძირითადად ავსტრალიაში.

XX საუკუნის პირველ ნახევარში პოზიტანო მეთევზეთა ღარიბი სოფელი იყო. თუმცა, 1950-იანი წლებიდან მან დიდი რაოდენობით ტურისტის მიზიდვა დაიწყო, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 1953 წლის მაისში, ჯონ სტაინბეკმა ამერიკულ მოდის ჟურნალ *Harper's Bazaar*-ში პოზიტანოს შესახებ ესსე გამოაქვეყნა. „პოზიტანო სიღრმეში ცურდება" — წერდა სტაინბეკი. „ეს ზღაპრული ადგილია, რომელიც არარეალური გეჩვენება როდესაც აქ ხარ, მაგრამ წასვლის შემდეგ ხვდები, რომ ის მართლა არსებობს".

ღირსშესანიშნაობები
------------------

პოზიტანოში მდებარეობს სანტა-მარია-ასუნტის ეკლესია, რომლის გუმბათიც მაიოლიკის კრამიტითაა გადახურული; აქ ინახება XIII საუკუნის ბიზანტიური ხატი *შავი მადონა*. ადგილობრივი თქმულების თანახმად, ეს ხატი მეკობრეებმა ბიზანტიუმიდან მოიპარეს და ხმელთაშუა ზღვით მოჰქონდათ. პოზიტანოს სიახლოვეს საშინელი შტორმი ამოვარდა და შეშინებულმა მეზღვაურებმა გაიგონეს ხმა, რომელიც ამბობდა: „Posa, posa!" (დაბლა, დაბლა). სასწაულებრივი ხატი გემიდან გადაიტანეს და მეთევზეთა სოფელში დააბრძანეს, ამის შემდეგ შტორმიც ჩადგა.

კულტურა
-------

პოზიტანო რამდენიმე ფილმშია გადაღებული. მათ შორისაა „მხოლოდ შენ" (1994), „ტოსკანის მზის ქვეშ" (2003). პოზიტანოს ერთ-ერთ კაფეში, ჯგუფ როლინგ სტოუნზის წევრებმა მიკ ჯეგერმა და კით რიჩარდსმა დაწერეს სიმღერა „Midnight Rambler".

დღეისათვის, პოზიტანოს შემოსავლის მთავარი წყაროა ტურიზმი. განთქმულია ალკოჰოლური სასმელი — ლიმონჩელო (ლიმნის ლიქიორი), რომელიც მხოლოდ მთავარი ნავსადგურის სიახლოვეს, პატარა ფარდულში იყიდება.

გალერეა
-------

* ხედი პოზიტანოს პლაჟიდანხედი პოზიტანოს პლაჟიდან
* 
* 
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Positano დაარქივებული 2012-07-08 საიტზე Wayback Machine.
* Positano
* History of Positano დაარქივებული 2012-07-21 საიტზე Wayback Machine.
* Cartoons on the Bay Festival დაარქივებული 2012-07-16 საიტზე Wayback Machine.
* Positano Bed and Breakfast
* Positano live streaming webcam
* Positano online newspaper
* Léonide Massine Dance Award, Positano - official website
* Italy Travel Video - Positano
**მუსა გარეევი** (ბაშკ. Муса Ғaйса улы Гәрәев; ასევე Муса Гәрәй; დ. 9 ივნისი, 1922 — გ. 17 სექტემბერი, 1987) — საბჭოთა კავშირის სამხედრო მფრინავი, ეროვნებით ბაშკირი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი.

ბიოგრაფია
---------

მუსა გარეევი დაიბადა 1922 წლის 9 ივნისს სოფელ ილიაკშიდეში, უფის გუბერნიაში ღარიბი გლეხის ოჯახში. არმიაში 1940 წლის 15 დეკემბერს გაიწვიეს. 1942 წლის 25 სექტემბერს, სამხედრო საჰაერო სკოლის დამთავრების შემდეგ ფრონტზე გაგზავნეს, სერჟანტის წოდების მიღების შემდეგ 944-ე პოლკში გაანაწილეს. 1944 წელს გარეევი დაინიშნა ბელორუსიის მე-3 ფრონტის, 1-ლი საჰაერო არმიის, 1-ლი მოიერიშე საჰაერო დივიზიის, 76-ე მოიერიშე საჰაერო პოლკის მეთაურად. მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას გარეევმა შეასრულა დაახლოებით 250 საბრძოლოს გაფრენა. ომი მოიერიშე პოლკის მაიორის წოდებით დაასრულა. ომის დასრულების შემდეგ მეთაურობდა საავიაციო პოლკს. 1951 წელს ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია, 1959 წელს კი სსრკ-ის გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემია დაამთავრა. 1956 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. გარეევი 1987 წლის 17 სექტემბერს 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა, დაიკრძალა უფაში გამარჯვების პარკში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუსა გარეევი
* მუსა გარეევი[*მკვდარი ბმული*]
**პოზნანის სამედიცინო მეცნიერებათა უნივერსიტეტი** (პოლ. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu) ― ცნობილი უნივერსიტეტი პოლონეთში. მდებარეობს ქალაქ პოზნანში. უნივერსიტეტის ისტორია 1919 წელს პოზნანის უნივერსიტეტის დაფუძნებიდან იწყება, ხოლო დამოუკიდებელ ინსტიტუტად 1950 წელს ჩამოყალიბდა. უნივერსიტეტის სტატუსი 2007 წელს მიენიჭა.

ისტორია
-------

პოზნანის სამედიცინო მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ისტორია 1919 წელს პოზნანის უნივერსიტეტში ფარმაცევტიკის დეპარტამენტის შექმნიდან იწყება. 1920 წელს მედიცინის ფაკულტეტი შეიქმნა. 1939 წელს, გერმანელთა ოკუპაციის შემდეგ, პოზნანის უნივერსიტეტი დაიხურა, თუმცა ბევრი პროფესორი სწავლებას აგრძელებდა. 1940 წელს ვარშავაში დასავლეთ მიწების იატაკქვეშა უნივერსიტეტი შეიქმნა, რომელიც მედიცინის, ფარმაციისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტებსაც მოიცავდა. ფაკულტეტების დიდი ნაწილი პოზნანის უნივერსიტეტიდან დაკომპლექტდა. I 1941 წელს ედინბურგის უნივერსიტეტში მედიცინის პოლონური სკოლა დაფუძნდა. ომის ბოლო თვეებში, პოზნანის ბრძოლის დროს, უნივერსიტეტის ხელახლა გახსნისთვის მზადება დაიწყო. უნივერსიტეტი ოფიციალურად ხელახლა გაიხსნა 1945 წელს.

სქოლიო
------

1. 1 2  Directory of Open Access Journals — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538'></a>
2. ↑
3. ↑  Włodzimierz Borodziej (2006). *The Warsaw Uprising of 1944*.  Univ of Wisconsin Press,   გვ. 10. ISBN 978-0-299-20730-4.
**მცირე ჟამნ-გულანი A-687** — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში A-687-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი. 

თედო ჟორდანია მიიჩნევდა, რომ ბიჭვინთის ტაძრისთვის ყოფილა გადაწერილი. ხელნაწერი შეიცავს 211 ფურცელს, მისი ზომებია 18, 5X12, 5 სმ. შესრულებულია ქაღალდზე. ნაწერია ნუსხურად. აქვს ტვიფრული, ტყავგადაკრული ხის ყდა, XVI საუკუნის. გადამწერი - ანანია კალანდაძე, მომგებელი - აფხაზთა კათალიკოსი ექვთიმე საყვარელიძე, თუმცა ხელნაწერის ანდერძების შინაარსი არ იძლევა იმის საშუალებას, რომ წიგნი უშუალოდ ბიჭვინთის ტაძარს და ზოგადად, აფხაზეთის რეგიონს დავუკავშიროთ. 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ბიჭვინთისა ღმრთის მშობელო, შეიწყალე აფხაზეთისა კათალიკოზი ეფთმი საყვარელიძე, ამინ." |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „დაიწერა წმიდა ესე წიგნი ძლის პირიბრძანებითა აფხაზეთისა კათალიკოზისა ბატრონისა ეფთმისისათა. სახსრად და საოხად სულლისა მისისათს, ელითა ჩემ ფრიად ცოდვილისა ერდიაკონობისაგან უღირსისა ანანია კალანდაძისათა." |
|  |  |

ხელნაწერი ეკუთვნოდა გელათის მონასტერს და მოგვიანო მინაწერები სწორედ ამ პერიოდის ამსახველია.

ლიტერატურა
----------

* Жордания Т. Описание рукописей и старопечатных книг Церковного Музея духовенства Грузинской епархий, Т. II, Тф. 1903, с. 162-163.
* ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა ყოფილი საეკლესიო მუზეუმის(A)კოლექციისა, ხელნაწერის უფლებით დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.
**მურყმელის მაცხოვრის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მურყმელში. აგებულია XI საუკუნის შუა წლებში.

მურყმელის მაცხოვრის ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, იგი თითქმის მიმალულია ბევრად უფრო მაღალ სახლებსა და კოშკებს შორის. თავდაპირველი ნაგებობიდან შემორჩენილია სხვადასხვა ზომისა და სახის ქვით ნაგები დასავლეთი ნაწილი. ეკლესიის დანარჩენი ნაწილი აგებულია ე. წ. კოშკური წყობით, მშრალად ნაწყობი ფიქლით, ბათქაშის გარეშე. საკურთხევლის აფსიდი ოთხკუთხაა, შიგა სივრცე მცირე ზომისა, თუმცა საკმაოდ მაღალი. ტაძარი მოხატული ყოფილა, ამჟამად ინტერიერში შემონახულია „ნათლისღების", „ჯვარცმის" და სხვა თემბზე შესრულებული მოხატულობა. 

ტაძარი ლეჩხუმსა და სვანეთში არქეოლოგიური ექსპედიციისას მოუნახულებია ექვთიმე თაყაიშვილს, რომლის 
შესახებაც იგი წერს: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ეკლესია მაცხოვრისა ქვისა, ქვისავე კანკელით. ამ კანკელში სამი კამარა არის და კამარები იწყება თვით იატაკიდან. კედლებზე ემჩნევა ნაშთები ფრესკებისა, უკეთ მოსჩანან დასავლეთის კედელზე ნათლისღება და ჯვარცმა. ეკლესიაში ნივთები ბევრია." |
|  |  |

ამის შემდეგ კი ექვთიმე თაყაიშვილი ჩამოთვლის იმ ნივთებს, რომელიც დაცულია მაცხოვრის ეკლესიაში. მათ შორისაა: ჯვრები, მაცხოვრის ოქროსა და ვერცხლის ხატები, ილია წინასწარმეტყველის კარედის წარწერიანი ხატი, ღვთისმშობლისა და სხვა წმინდანების ხატები.

მურყმელის მაცხოვრის ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 202.
* ე. თაყაიშვილი, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, დაბრუნება, ტ.2, თბ. 1991

სქოლიო
------

1. ↑  ე. თაყაიშვილი, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, დაბრუნება, ტ.2, თბ. 1991, გვ. 180
2. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**მიქაელ მთავარანგელოზი** (ძვ. ებრ. ‏מיכאל, ებრ. מִיכָאֵל [mixåˈʔel] — „რომელი ვითარცა ღმერთი"; ძვ. ბერძნ. Ἀρχάγγελος Μιχαήλ) — უფლის ანგელოზთა დასის წინამძღოლი ანგელოზი — მთავარანგელოზი. მართლმადიდებლურ ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა 8(21) ნოემბერი და 6(19) სექტემბერი, ხოლო კათოლიკურში — 29 სექტემბერი. 

მთავარანგელოზ მიქაელისა და სხვათა უხორცოთა ზეცისა ძალთა კრების აღნიშვნა გადაწყდა ლაოდიკიის ადგილობრივ კრებაზე, რომელიც IV საუკუნის დასაწყისში, ნიკეის I მსოფლიო კრებამდე რამდენიმე წლით ადრე გაიმართა. ლაოდიკიის კრებამ დაგმო და უარყო ანგელოზებისადმი ღვთაებრივი პატივის მიგება და დაამტკიცა მათი მართლმადიდებლური თაყვანისცემა.

დღესასწაული აღინიშნება მარტიდან (საიდანაც ძველად წელიწადის ათვლას იწყებდნენ) მეცხრე თვეს — ნოემბერში, რაც ანგელოზთა ცხრა დასს შეესაბამება. თვის მერვე დღე მიგვანიშნებს ყოველთა უხორცოთა ზეცისა ძალთა შეკრებაზე „დღესა მერვესა", როგორც წმიდა მამები უწოდებენ უფლის მეორედ მოსვლასა და საშინელ სამსჯავროს. წმიდა მამები სამყაროს არსებობის ხანას სიმბოლურად შესაქმის შვიდ დღეს უკავშირებენ, შვიდი ათასწლეულის შემდეგ („რამეთუ ათასი წელი წინაშე თუალთა შენთა, უფალო, ვითარცა გუშინდელი დღე"; ფს. 89, 4) კი უნდა დადგეს „დღე მერვე", „რაჟამს მოვიდეს ძე კაცისაჲ დიდებითა თჳსთა, და ყოველნი ანგელოზნი მისნი მის თანა" (მთ. 25, 31).

სწორედ მან დაამხო ანგელოზი ლუციფერი (მოელვარე). ღმერთის მიერ მინიჭებული მადლით ეშმაკზე ძლევის გამო, მას განსაკუთრებულ პატივს მიაგებენ სხვადასხვა კონფესიის წარმომადგენლებიც. ხატებსა და ფრესკებზე მთავარანგელოზ მიქაელს, როგორც მძლეველს ყველა მტრული ძალისა - ხატებზე ჯავშნით - ღვთიური მადლით შემოსილს გამოხატავენ. იგი ფეხებით დემონს თრგუნავს, მარცხენა ხელში ზეთისხილის მწვანე რტო, ან სამკუთხედი ფარი უჭირავს. მარჯვენაში უპყრია შუბი თეთრი ალმით (ზოგჯერ - ცეცხლოვანი მახვილი), რომელზედაც მეწამული ჯვარია გამოსახული. ზოგიერთ ხატზე ზეციურ ძალთა მხედართმთავარი მახვილით გმირავს დედამიწაზე შემოხვეულ გველს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კრება წმიდისა მთვარანგელოზისა მიქაელისა და სხვათა უხორცოთა ზეცისა ძალთა; მთავარანგელოზთა: გაბრიელისა, რაფაელისა, ურიელისა, სელაფიელისა, ეგუდიელისა, ვარახიელისა და იერომიელისა — orthodoxy.ge

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მამა ღმერთი • ძე ღმერთი • სულიწმინდა ღმერთი  |
| --- |
|  |
| 

|  
ანგელოზთა პირველი სამეული |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| 
სერაფიმნი • ქერუბიმნი • საყდარნი |

 |

 | საქართველო |
|  |
| 

|  
ანგელოზთა მეორე სამეული |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| 
უფლებანი • ძალნი • ხელმწიფებანი |

 |

 |
|  |
| 

|  
ანგელოზთა მესამე სამეული |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
| 
მთავრობანი |
|  |
| მთავარანგელოზნი | 
მიქაელი • გაბრიელი • რაფაელი • ურიელი • სელაფიელი • იეგუდიელი • ვარახიელი • იერომიელი |
|  |
| 
ანგელოზნი |

 |

 |

 |
**მიქაელ II კომნენოს დუკა** (ბერძ. Μιχαήλ Β΄ Κομνηνός Δούκας; დ. დაახლ. 1205 — გ. 1266 ან 1268) — ეპირის დესპოტატის მმართველი 1231–1266/1268 და თესალიის მმართველი 1241–1266/1268 წლებში. მიქაელ I-ის ვაჟი. ტახტზე ჩაანაცვლა ბიძამისი მანუელი (მანუელმა ნებაყოფლობით გადასცა სამეფო ტახტი), რომელიც დაახლოებით ერთი წელი მართავდა სახელმწიფოს თავისი ძმის, თეოდორეს ტყვედ ჩავარდნის შემდეგ. 1238 წელს მიქაელს ეწვია კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გერმანე II. 1241 წელს, მანუელის გარდაცვალების შემდეგ კონტროლი დაამყარა თესალიაზე. 1249 წელს ნიკეის იმპერატორ იოანე III დუკა ვატაცესაგან მიიღო დესპოტის ტიტული. მანამდე, 1246 წელს მთელი ჩრდილოეთ საბერძნეთი და თესალონიკე ნიკეელებმა დაიკავეს. თეოდორე კომნენოს დუკის (ბიძამისის) ძალდატანებით მიქაელმა წამოიწყო სამხედრო კამპანია, რათა ამ ტერიტორიებზე გაევრცელებინა ძალაუფლება. 1251–1253 წლებში მიმდინარეობდა ბრძოლა ამ მიწებისთვის, მაგრამ მიქაელი დამარცხდა და იძულებული გახდა ზავი ეთხოვა. შედგა სამეფო ქორწილი და ჩამოერთვა მნიშვნელოვანი მიწები, მაგრამ მიქაელი ამას არ დათანხმდა და ნიკეის წინააღმდეგ გამოვიდა. 1257 წელს დაამარცხა მათი არმია გიორგი აკროპოლიტის ხელმძღვანელობით და გაემართა თესალონიკისაკენ, მაგრამ ამ დროს ეპირში შემოიჭრა მანფრედი, სიცილიის მეფე. მიქაელს არ სურდა ორ ფრონზე ბრძოლა, დაბრუნდა უკან და მშვიდობა დაამყარა და ალიანსი გააფორმა მანფრედთან, რომელსაც საკუთარი ქალიშვილი მიათხოვა. მალევე გააფორმა ალიანსი აქაიის მთავარ გიიომ II-სთანაც. მოკავშირეთა ჯარები 1259 წელს შეიჭრნენ მაკედონიაში, მაგრამ პელაგონიის ბრძოლაში დამარცხდნენ. ნიკეელებმა (იმპერატორი მიქაელ VIII) დაიკავეს ეპირი, მიქაელ კომნენოს დუკამ თავი იმპერატორის ვასლად სცნო. აპირებდა იტალიელების წინააღმდეგ ომს, მაგრამ 1266 (ან 1268) წელს გარდაიცვალა. ეპირი ნიკიფორე I-ს გადაეცა, ხოლო თესალია მეორე ვაჟს — იოანეს.

ლიტერატურა
----------

* The Oxford Dictionary of Byzantium. — Oxford University Press, 1991.
* *John V. A. Fine Jr.* The Late Medieval Balkans. — Ann Arbor, 1987.
* *Polemis D. I.* The Doukai. — London, 1968.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეპირის მმართველები |
| --- |
|  |
| კომნენოს დუკების დინასტია (1205—1318) | 
* მიქაელ I
* თეოდორე
* მანუელი
* მიქაელ II
* ნიკიფორე I
* თომა I (ანა კანტაკუზენესთან ერთად)
 |
|  |
| ორსინის დინასტია | 
* ნიკოლოზი
* იოანე
* ნიკიფორე II (ანა პალეოლოგინასთან ერთად)
 |
|  |
| ნემანიჩების დინასტია (1359—1385) | 
* სიმეონ უროში
* თომა II
* მარია ანგელინა დუკინა პალეოლოგინა
 |
|  |
| ბუონდელმონტის დინასტია (1385—1411) | 
* ისავ დე ბუონდელმონტი
* ჯორჯიო დე ბუონდელმონტი
 |
|  |
| ტოკოს დინასტია (1411—1479) | 
* კარლო I
* კარლო II
* ლეონარდო I
 |
|  |
| 

1. ↑  დროებითი მმართველი წინამორბედის (ძმის) ტყვეობაში ყოფნის დროს
 |

 |
**ჟილ ანდრიამააცო** (მალაგ. Gilles Andriamahazo; დ. 13 მაისი, 1919, ტოლანარო, მადაგასკარი — გ. 14 სექტემბერი, 1989, ანტანანარივუ, მადაგასკარი) — მადაგასკარელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ეროვნული სამხედრო კომიტეტის ხელმძღვანელი 1975 წელს.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1919 წლის 13 მაისს. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებში. 1950-იან წლებში მონაწილეობდა ალჟირის წინააღმდეგ ომში. სამხედრო სამსახურიდან გადადგა 1976 წელს ოფიცრის წოდებით. რიჩარდ რაციმანდრავას მკვლელობის შემდეგ სამხედრო დაჯგუფებასთან ერთად მოვიდა ხელისუფლების სათავეში. 1975 წლის 15 ივნისს გადადგა თანამდებობიდან დიდიე რაცირაკას სასარგებლოდ. 

გარდაიცვალა 1989 წლის 14 სექტემბერს გულის შეტევით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მადაგასკარის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მადაგასკარის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ფილიბერ ცირანანა
* გაბრიელ რამანანცუა
* რიჩარდ რაციმანდრავა
* ჟილ ანდრიამააცო
* დიდიე რაცირაკა
* ალბერტ ზაფი
* ნორბერტ რაცირაონანა
* დიდიე რაცირაკა
* მარკ რავალომანანა
* ანდრი რაძოელინა
* ერი რაძაუნარიმამპიანინა
* რივო რაკოტოვაო
 |

 |
**მეყვავილეობა** — მემცენარეობის დარგი, დეკორატიული მცენარეების აღზრდა ასაჭრელი ყვავილების მისაღებად (სამრეწველო მეყვავილეობა), ყვავილნარების კლუმბებისა და რაბატების გასაფორმებლად, აგრეთვე ოთახისა და ნაგებობების გასამწვანებლად (დეკორატიული მეყვავილეობა).

მეყვავილეობაში განარჩევენ დახურული (ორანჟერეა, სათბური) და ღია გრუნტის კულტურებს. დახურულ გრუნტში გამოჰყავთ სითბოს მოყვარული, ოთახის, დეკორატიული და სხვა მცენარეები. ღია გრუნტში - ერთ-, ორ- და მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეები. ერთწლოვანები (ე. წ. მოზაფხულე) ყვავიან პირველ წელს, თესავენ ღია დახურულ გრუნტში სხვადასხვა დროს. გამოყენების მიხედვით განასხვავებენ: მცენარეებს, რომელსაც იყენებენ ასაჭრელად და ყვავილნარების შემოსარგავად; დეკორატიული ფოთლოვანებს - ერთეული ან ჯგუფური ნარგაობის შესაქმნელად; ჯუჯა მცენარეებს - ბორდიურებისათვის, და ხვიარა მცენარეებს. ორწლოვანები მეორე წელს იძლევიან ყვავილს. ზოგიერთი მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე მეორე წელს იწყებს ყვავილობას.

ლიტერატურა
----------

* *კერესელიძე ა.* დეკორატიული მენაღეობა, თბ. 1962;
* *ჩერქეზიშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 637.
მცირე სკვითიის მსხვილი დასახლებები I საუკუნეში.
**მცირე სკვითია** (ბერძ. Μικρά Σκυθία, *მიკრა სკითია*) — ანტიკური ხანის რეგიონი, რომელიც შემოსაზღვრული იყო ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან დუნაით, ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან შავი ზღვით. მისი საზღვრები დაახლოებით ემთხვეოდა დღევანდელ დობრუჯას ტერიტორიას.

რეგიონის უძველესი აღწერა მოიპოვება ჰეროდოტესთან, რომელიც სკვითიას უწოდებს დუნაის დელტის ჩრდილოეთით მდებარე რეგიონს. დასახელება *მცირე სკვითია* პირველად გამოყენებულია I საუკუნეში, სტრაბონის გეოგრაფიაში.

პირველი ბერძნული წყაროების მიხედვით ამ ტერიტორიებზე სახლობდნენ თრაკიელები, რომლებიც ეთნოგენეზისის შედეგად ჩამოყალიბდნენ გეტებად და დაკიელებად. შემდგომში რეგიონმა განიცადა კელტების და სკვითების შემოსევები. რეგიონი თავიდან შედიოდა დაკიაში ხოლო შემდგომ ის რომის იმპერიამ დაიპყრო და პროვინცია მეზიას ნაწილი გახდა. დიოკლეტიანეს რეფორმების შედეგად რეგიონი გამოეყო მეზიას და ცალკე პროვინცია "სკვითიად" გარდაიქმნა, რომელიც გაერთიანებული იყო თრაკიის დიოცეზში. 395 წელს იმპერიის გაყოფის შემდეგ რეგიონი გადავიდა ბიზანტიის იმპერიის მმართველობაში. რეგიონს ატარებდა სახელს "მცირე სკვითია", VII საუკუნეში დიდი მიგრაციის პერიოდში სლავების და ბულგარების მიერ მის დაპყრობამდე. ამის შემდგომ ეს სახელწოდება აღარ იყო ხმარებაში.

ლიტერატურა
----------

* *Dicţionar de istorie veche a României* ("Dictionary of ancient Romanian history") (1976) Editura Ştiinţifică şi Enciclopedică, pp. 536–537

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* STRATEG. Defensive strategies and cross border policies. Integration of the Lower Danube area in the Roman civilization დაარქივებული 2020-10-25 საიტზე Wayback Machine.
**პოემა** (ბერძ poiema — ქმნილება, შემოქმედება) — მხატვრული ლიტერატურის ჟანრია. ლექსად დაწერილი მრავალი თავისაგან შემდგარი ეპიკური, ან ლირიკული ხასიათის ნაწარმოები.

1. ძველი პოემა — **ეპოპეა**, რომლისთვისაც დამახასიათებელია დიდი ამბავი, კომპოზიციური სირთულე, დიდი მოცულობა, მოქმედების ფართოდ გაშლა, დროის დიდი მონაკვეთი, პერსონაჟების სიმრავლე, ზოგჯერ გმირთა მოქმედების იდეალიზაცია, ამბის ჰიპერბოლური გადმოცემა, დინჯი, დარბაისლური კილო. ძველი პოემა ხალხურ ეპოსში იღებს სათავეს.

2. ახალი პოემა, რომლის ჟანრული თავისებურების გამოვლენა, გაფორმება რომანტიზმთან არის დაკავშირებული. შედარებით პატარა მოცულობისაა, არ აქვს რთული სიტუაციური ხლართი, დროის მონაკვეთი მცირეა. მისთვის დამახასიათებელია მწერლისა და გმირის სუბიექტური განწყობილების წინ წამოწევა, ლირიკული გადახვევები. ამბის ცენტრშია გმირი და მისი სულიერი განცდები, ლირიკული განწყობილება; მოხსნილია ტიპური „საპოემო" ლირიკულ-ეპიკური საწყისების როგორც, ერთი მხრივ, პიროვნების პოზიციის, მეორე მხრივ, ისტორიულ-სოციალური, ან კოსმიური ძალების შეჯახება, ეპოპეისთვის ჩვეული გმირის ზვიადობა, უძლეველობა, უჩვეულობა. ახალ პოემაში ავტორი ერევა მოქმედების განვითარებაში, განცდის სიჭარბეში ვლინდება (ნიკოლოზ ბარათაშვილის „**ბედი ქართლისა**", ილია ჭავჭავაძის „**განდეგილი**", აკაკი წერეთლის „**თორნიკე ერისთავი**", ვაჟა-ფშაველას „**ბახტრიონი**" და სხვ.).

თანამედროვე ლიტერატურაში პოემამ ჭარბად შეიძინა ლირიკული ელემენტი, ავტორისა და პერსონაჟის განცდები მიმართულებას აძლევს სიუჟეტის განვითარებას. ხშირად ამბავი იჩრდილება, გმირიც არა ჩანს, წინ ლირიკული (ხშირად პათოსამდე ასული) განწყობილებაა წამოწეული, რის გამოც პოემა ლირიკულ-ეპიკური ხასიათის ნაწარმოებად იქცევა. განვითარების მთელ მანძილზე პოემამ შეინარჩუნა ამბის ლექსად გადმოცემის ფორმა, რომანტიკული იერი შეიცვალა რეალისტური შინაარსით და ჩამოყალიბდა როგორც გალექსილი მოთხრობა.

3. მუსიკალური ფორმა; თავისუფალი სტრუქტურის პროგრამული სიმფონიური, საგუნდო, ან ხმიერ-საკრავიერი ნაწარმოები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პოემა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**მეშვიდე ძის მეშვიდე ძე** (ინგლ. Seventh son of a seventh son) — ხალხური თქმულებების მიხედვით დიდი მაგიური და მაკურნებელი თვისებებით უნდა დაბადებულიყო. ასეთი ადამიანები არიან ნათელმხილველები და შეუძლიათ ერთი ხელის დადებით ადამიანის განკურნება. ნიდერლანდელთა რწმენით, ჯადოქართა ანუ "ბრაუხერთა" ოჯახში გაჩენილი მეშვიდე ძის მეშვიდე ძეს, გააჩნდა გაცილებით ძლიერი ჯადოსნობის უნარი, ვიდრე ჩვეულებრიც ჯადოქარს და ამგვარი ჯადოს მოხსნა უფრო რთული იყო.

მეშვიდე ასულის მეშვიდე ასული ასეთი პრივილეგიებით არ სარგებლობს, თუმცა ბოშების აზრით ასეთ ადამიანს ზუსტად შეუძლია გამოიცნოს მომავალი.

მეშვიდე ძის მეშვიდე ძეები სინამდვილეში
--------------------------------------

* პერი კომო (Perry Como) — XX საუკუნის ამერიკელი კრუნერი
* ლენ დაუსონი (Len Dawson) — ცნობილი ფეხბურთელი
* ჯეკ უაითი (Jack White) — მუსიკოსი ჯგუფებიდან The White Stripes, The Raconteurs და The Dead Weather

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Seventh Sons and Their Seventh Sons: A passage from Chambers' Book of Days with information about the belief in the UK, France, and Germany.
კლდე „მცირე ზღვაში"
**„მცირე ზღვა"** (რუს. Малое Море) — ბაიკალის აკვატორიის ნაწილი, თითქმის ყურე, რომელიც ღია ბაიკალიდან გამოყოფილია ოლხონის კუნძულით და პროვალის ყურით. სიგრძე დაახლოებით 70 კმ, სიგანე 5-იდან 16 კმ-მდე. ჩრდილოეთ ნაწილში წყლის სიღრმე 210 მ აღწევს. ნაპირები ამაღლებულია. ჩრდილოეთ სანაპიროს გასწვრივ ვრცელდება ზღვისპირა ქედი, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1746 მ-მდეა. არის კუნძულები და კონცხები. კლიმატი საერთო ტბის ჰავასთან შედარებით რბილია. დამახასიათებელია სტეპური მცენარეულობა. ერთვის მდინარე სარმა. განვითარებულია თევზჭერა. მდიდარია თევზით, მათ შორის მოიპოვება ზუთხი, გოლომიანკა, ბაიკალური ომული, სიგი, ქორჭილა და სხვ. ნაპირებზე მდებარეობს რამდენიმე დასახლებული პუნქტი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ხუჟირი, ხარანცი, პესჩანაია. არის მრავალრიცხოვანი ტურბაზები. „მცირე ზღვა" მოქცეულია იმიერბაიკალეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.

სამხრეთ-დასავლეთით გამოიყოფა მცირე ყურე მუხორი. აქვე იწყება „ოლხონის ჭიშკარი", რომლის მეშვეობით „მცირე ზღვა" უერთდება ბაიკალის დანარჩენ ნაწილს. სანაპირო წარმტაცი ლანდშაფტებით გამოირჩევა. ბურიატები „მცირე ზღვას" *ნარინ დალაის* უწოდებენ, რათ ითარგმნება როგორც „ვიწრო ზღვა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „მცირე ზღვა" – ინფორმაცია (რუსული)
* ბაიკალის ტბის რუკა (რუსული)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბაიკალი |
| --- |
|  |
| აუზი | 
* ანგარა
* ბარგუზინი
* ზემო ანგარა
* კიჩერა
* სარმა
* სელენგა
* სნეჟნაია
* ტომპუდა
* ტურკა
* უტულიკი
* ხარა-მარუნი
 |  |
|  |
| კუნძულები | 
* ოგოი
* ოლხონი
* უშკანი
* იარკი
 |
|  |
| კონცხები და ნახევარკუნძულები | 
* ბოლშოი-კადილნი
* ხორინ-ირგი
* კოტელნიკოვი
* ლუდარი
* რიტი
* სვიატოი-ნოსი
* შამანკის კლდე
* ხობოი
 |
|  |
| რელიეფი | 
* აკადემიის ქედი
* სელენგის ქედი
* ხამარ-დაბანი
* ზღვისპირა ქედი
* ბაიკალის ქედი
* ბარგუზინის ქედი
 |
|  |
| აკვატორია | 
* ირკუტსკის წყალსაცავი
* მცირე ზღვა
* მუხორი
* ოლხონის ჭიშკარი
* პესჩანაია
* პროვალი
* ჩივირკუი
 |
|  |
| ბუნების ძეგლები | 
* კულინის ჭაობი
* ჩივირკუის ყელი
* შამან-ქვა
 |

 |
**ჟირაირ სეფილიანი** (სომხ. Ժիրայր Սեֆիլյան; დ. 10 ივლისი 1967, ბეირუთი, ლიბანი) — სომეხი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. შუშის განსაკუთრებული ბატალიონის ყოფილი ხელმძღვანელი, პოდპოლკოვნიკი, ყარაბაღის ომის გმირი, საომარი ჯვრის I ხარისხის ორდენის კავალერი. ოპოზიციური მოძრაობის „დამფუძნებელი პარლამენტის" ერთ-ერთი ლიდერი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ბეირუთში ლიბანელი სომეხის ოჯახში. 1986 წელს დაასრულა სომხური კოლეჯი. ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს მონაწილეობდა სომხური თემის თავდაცვის საქმეში, იყო პარტია დაშნაკცუთიუნიის ლიბანის ორგანიზაციის აქტივისტი. 1990 წელს ჩავიდა სომხეთში სამხედრო ინსტრუქტორის წოდებით. 1991 წელს გაემგზავრა მთიან ყარაბაღში რათა მონაწილეობა მიეღო საომარ მოქმედებებში. 1992 წელს მონაწილეობა მიიღო შუშის ბრძოლაში. ომის დასრულებამდე მონაწილეობდა საომარი კონფლიქტის ყველა მნიშვნელოვან და გადამწყვეტ ბრძოლაში. 

აქტიური სამხედრო მოღვაწეობის დასრულების შემდეგ ორი წლით დაბრუნდა ლიბანში, ხოლო დაბრუნების შემდეგ მიიღო მთიანი ყარაბაღის თავდაცვის არმიის ბრიგადის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თანამდებობა. 2000 წლიდან მონაწილეობს სომხეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. არის ქვეყნის ხელისუფლების მკაცრი ოპოზიციონერი. 2006 წლის 10 დეკემბერს დააპატიმრეს კონსტიტუციური წესრიგის დარღვევის ბრალდებით. გაასამართლეს იარაღის უკანონო შენახვის გამო და მიუსაჯეს 1,5 წელი. 2008 წელს მოიხადა სასჯელი და გააგრძელა პოლიტიკური მოღვაწეობა სომხეთში. 

2015 წლის 7 აპრილს იგი „დამფუძნებელი პარლამენტის" კიდევ 4 ლიდერთან ერთად კვლავ დააპატიმრეს მასიური არეულობის მოწყობის მცდელობისთვის. სომხეთის ადამიანის უფლებების დამცველებმა მისი დაპატიმრება შეაფასეს, როგორც პოლიტიკურად მოტივირებული. 2015 წლის 4 მაისს სეფილიანი და მისი მოკავშირეები გაათავისუფლეს.

აქტიურად გამოდიოდა სომხეთში კონსტიტუციური ცვლილებების წინააღმდეგ 2015 წლის 6 დეკემბრის კონსტიტუციური რეფერენდუმის წინ პარტია მემკვიდრეობის ლიდერ რაფი ოვანისიანთან ერთად ჩამოაყალიბა სახალხო-განმათავისუფლებელი ფრონტი „ახალი სომხეთი".

2016 წლის 17 ივლისის დილას, ათი შეიარაღებული პირი შეიჭრა ერებუნის რაიონის პოლიციის განყოფილებაში. თავდამსხმელები მოითხოვენ „დამფუძნებელი პარლამენტის" დაპატიმრებული ლიდერის, იარაღის უკანონოდ შენახვისათვის ბრალდებულის, ჟირაირ სეფილიანის, გათავისუფლებას და პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანის გადადგომას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ერევნის კრიზისი (2016)

სქოლიო
------

1. ↑  «Учредительный парламент» провел митинг в Ереване, Радио Свобода, 2015
2. ↑  Шестерых армянских активистов арестовали за «подготовку к массовым беспорядкам»
3. ↑  Жирайра Сефиляна переводят в место содержания арестованных
4. ↑  Полиция задержала лидеров "Учредительного парламента"
5. ↑  Իրավապաշտպանները քաղաքական բանտարկյալներ են համարում ՀԽ-ի ձերբակալված անդամներին
6. ↑  Жирайр Сефилян отпущен на свободу
7. ↑  Раффи Ованнисян и Жирайр Сефилян формируют совместный оппозиционный штаб, Радио Свобода
8. ↑  სომხეთში სროლისას დაიღუპა პოლიციელი
**მსტისლავ როსტროპოვიჩის საერთაშორისო ფესტივალი** (აზერ. Mstislav Rostropoviç adına Beynəlxalq musiqi festivalı) — მუსიკალური ფესტივალი ბაქოში, რომელიც დაარსდა 2007 წლის დეკემბერს, და ეძღვნებოდა დიდი ბაქოელს, მსტისლავ როსტროპოვიჩს.

ამ ღონისძიების საფუძველი იყო როსტროპოვიჩის მიერ 2006 წელს ბაქოში ორგანიზებული ფესტივალი, რომელიც ეძღვნებოდა დიმიტრი შოსტაკოვიჩის დაბადების 100 წლის იუბილეს.

ფესტივალის ორგანიზატორია კულტურის სამინისტრო, მისტილავ როსტროპოვიჩის ფონდი და ჰეიდარ ალიევის ფონდი. ბაქოში ფესტივალში მონაწილეობის მისაღებად ყოველწლიურად უამრავი ცნობილი მუსიკოსი და შემსრულებელი ჩამოდის. ასევე, დამთვალიერებელს შეუძლია დატკბეს მსტისლავ როსტროპოვიჩის ფონდის სტიპენდიის მფლობელობის გამოსვლებით. ფესტივალის ფარგლებში ჩატარებული კონცერტები ტარდება ქალაქის საუკეთესო დარბაზებში.

სქოლიო
------

1. ↑  В Баку пройдет V Международный фестиваль Мстислава Ростроповича
2. ↑  Программа международного фестиваля Ростроповича в Баку
**მეგარის სკოლა** (ბერძ. οἱ Μεγαρικοί) — ევკლიდე მეგარელის მიერ დაარსებული ძველბერძნული ფილოსოფიის ერთ-ერთი სოკრატული სკოლა. არსებობდა ძვ. წ. IV საუკუნემდე. აერთიანებდა სოკრატეს, ელეატებისა და სოფისტების იდეებს. მეგარიკების მთავარ ინტერესს ლოგიკის, ხელოვნების, სიტყვიერი კამათისა და ევრისტიკის მიმართულებები წარმოადგენდა. სკოლის ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ: ევბულიდ მილეთელი, დიოდორ კრონი, სტილპონ მეგარელი, კლიმონახი, ფილონ მეგარელი და სხვა.

მოწინააღმდეგეები მეგარის სკოლას ერისტიკულს, ხოლო მის წარმომადგენლებს ერისტიკელებს (მოკამათეებს) უწოდებდნენ. პარმენიდეს სწავლებისა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ერთი ყოფა არსებობს, და სოკრატეს სწავლებისგან, კეთილდღეობის შესახებ, განსხვავებით, ევლკლიდე ამტკიცებდა რომ არსებობს ერთადერთი კეთილდღეობა, რომელიც სხვადასხვა სახელით მოიხსენიება: ზოგჯერ შეგნების, ზოგჯერ ღმერთის, ზოგჯერ კი გონებისა და სხვა დასახელებებით. ევკლიდემ უარყო ანალოგიის მიხედვით დასკვნის დაშვება, რომელსაც სისტემატიურად მიმართავდნენ სოკრატე და პლატონი.

ლიტერატურა
----------

* Античная философия: Энциклопедический словарь. — М.: Прогресс-Традиция, 2008. — 896 с. — С. 482—483. — ISBN 8-89826-309-0
* Döring, Klaus: Die Megariker. Kommentierte Sammlung der Testimonien. Grüner Amsterdam 1971 (Studien zur antiken Philosophie 2), ISBN 90-6032-003-4
* Makin S. (1996), Megarian Possibilities, Philosophical Studies, vol. 83, pp. 253-76.
* Weidemann H. (2008), Aristotle, the Megarics, and Diodorus Cronus on the notion of possibilty, American Philosophical Quarterly, vol. 45, pp. 131—148.
**პომერანია** — პრუსიის ყოფილი პროვინცია 1945 წლამდე.
ვესტფალიის ზავით 1648 წელს უკანა პომერანია ბრანდენბურგს გადაეცა, წინა პომერანია კი შვედეთის პომერანია გახდა. 
შვედეთ-პოლონეთის ომისა (1655-1660) და შვედეთ-ბრანდენბურგის ომის (1674-1679) დროს ტერიტორია მტრის ჯარებმა დაიკავა. 1678 წელს ბრანდენბურგის კურფიუსტრმა ფრიდრიჰ ვილჰელმ I-მა შვედეთის პომერანიის ხელში ჩაგდება მოახერხა. საფრანგეთის გავლენით, 1679 წლის სენ-ჟერმენის სამშვიდობო შეთანხმების მიხედვით, მას მთელი დაპყრობილი ტერიტორიების დათმობა მოუხდა. დიდი ჩრდილოეთის ომის დასრულების შემდეგ (1700-1721) წინა პომერანია მდინარე პენეს სამხრეთით პრუსიის სამეფოს გადაეცა, ნაპოლეონის ომების დროს კი საფრანგეთმა შვედეთის პომერანიაც დაიპყრო. ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ 1815 წელს წინა პომერანიის ნაწილი კუნძულ რიუგენთან ერთად გადაეცა პრუსიას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პომერანიის სავოევოდო
* დასავლეთ პომერანიის სავოევოდო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პომერანია***

* პომერანიელი მთავრების ციხე (*პოლონური, გერმანული, ინგლისური*)
* პომერანია (*გერმანული*) დაარქივებული 2013-03-09 საიტზე Wayback Machine.
* პომერანიის ისტორიის ინტერნეტ წიგნებს კოლექცია (*გერმანული*) დაარქივებული 2009-01-12 საიტზე Wayback Machine.
**ჟინვალის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი სოფლის ჟინვალის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნებოდა გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ამჟამად დაფარულია წყლით.

ეკელსია დარბაზულია, ნაგები იყო სხვადსხვა ზომის რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. ძლიერ იყო დაზიანებული. შენობას სახურავის საფარი, ლავგარდანი და საფასადო წყობის ზედა ნაწილი ჩამოშლილი ჰქონდა. ხის ძელებით გადახურული შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეში იყო გაჭრილი. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მდებარე სარკმლის ორივე მხარეს მოწყობილი იყო თითო პატარა სწორკუთხა ნიში. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიყრდნობილი იყო ოთხწახნაგა ტრაპეზი. ეკლესია განათებული იყო სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში გაჭრილი თითო სწორკუთხა სარკმლით. კვერცხისებრი ფორმის აფსიდის თაღის ორივე ქუსლის დონეზე ხის იკონოსტასის ძელების ბუდეები იყო შემორჩენილი. კვერცხისებრი ფორმისა იყო დარბაზის კამარაც. გარედან აქა-იქ შემორჩენილი იყო აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნის ნაწილი. დასავლეთის ფასადს აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი, საფეხუროვან კვარცხლბეკზე შემდგარი ჯვარი ამკობდა. ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დაშენებული იყო აგურით ნაგები სამრეკლო - კვადრატული ბაქნის კუთხეებში მდგარ, ოთხ კვადრატულ ბურჯზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღებით შექმნილი და პირამიდული სახურავით დასრულებული ფანჩატური. სამრეკლოს ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურების ორი რიგისგან შემდგარი დაბალი ლავგარდანი ჰქონდა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 296.
მცხეთის აკლდამა
კამერა
**მცხეთის აკლდამა** — გვიანდელი ანტიკური ხანის არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი. აღმოჩენილია მცხეთის რკინიგზის სადგურთან, მთა ქართლის ჩრდ. ციცაბო კლდის ძირას. გაითხარა 1951 წელს. ერთსენაკიანი, სწორკუთხა ნაგებობაა. აგებულია ქვატეხილით.

შიდა პირი კედლებისა, ნახევრად წრიული თაღი, იატაკი და გარეთა აღმოსავლეთის ფასადი მოპირკეთებულია თლილი ქვიშაქვის ფილებით. შიგნიდან შელესილია მოვარდისფრო ჰიდრავლიკური ბათქაშით. ორფერდა სახურავი აქვს. გადახურულია მცხეთური ბრტყელი, გვერდებაკეცილი და ღარისებრი ქიმიანი კრამიტით. კარი ამოქოლილი იყო მასიური ლოდით. მცხეთის აკლდამა მსგავსებას ავლენს ხმელთაშუა ზღვის აღმ. და ჩრდ. შავი ზღვისპირეთის საკულტო ძეგლებთან. იგი დგას 1,6-2 მ. სიმაღლის გალავნით შემოზღუდულ ეზოში, რომლის ჩრდ.- აღმ. კუთხეში ცხენი აღმოჩნდა ჩაფლული. მცხეთის აკლდამაში ასევე აღმოჩენილი იქნა ქალისა და ბავშვის ძვლები, ხის სარკოფაგის ფიცრებისა და ლითონის ნაწილები. იქვე იყო მძარცველებს გადარჩენილი მდიდრული სამარხეული ნივთები: მათ შორის, ნახევრად ძვირფასი თვლებით შემკული ოქროს აბზინდა.

მცხეთის აკლდამას 2014 წელს, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.

ლიტერატურა
----------

* *ციციშვილი ი.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 232-233.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მცხეთის აკლდამა;
* უნდა ნახოთ/ მცხეთის რაიონი – მცხეთა - მთიანეთის მხარის სამთავრობო საიტი[*მკვდარი ბმული*];

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს მთავრობის დადგენილება №295, 2014 წლის 14 აპრილი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისა და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლისათვის „დედაენა - ქართული საანბანე სახელმძღვანელოს შედგენის იაკობ გოგებაშვილისეული მეთოდი" ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ
**მურჯახეთის ბრძოლა** — ბრძოლა იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ისა და სამცხის ათაბაგის ყვარყვარე III-ის ლაშქარს შორის. გაიმართა 1535 წლის 12 აგვისტოს. ოსმალთა გავლენის დამყარება სამცხე-საათაბაგოში დიდ საფრთხეს უქმნიდა დასავლეთ საქართველოს დამოუკიდებლობას. სეპარატისტული მიზნების გამო ოსმალებს მხარს უჭერდა ათაბაგი ყვარყვარე III. ასეთი ვითარება ამწვავებდა ურთიერთობას იმერეთის სამეფოსა და სამცხე-საათაბაგოს შორის. ბაგრატ III-მ ოდიშისა და გურიის სამთავროს ლაშქართან ერთად სამცხე-საათაბაგოს დასამორჩილებლად გაილაშქრა. ბრძოლა მოხდა სოფ. მურჯახეთთან (ახალქალაქის რაიონი). მურჯახეთის ბრძოლაში ბაგრატ III-მ გაიმარჯვა და სამცხე-საათაბაგო იმერეთის სამეფოს შეუერთა. ჭანეთი და აჭარა როსტომ გურიელს გადაეცა. თვით ყვარყვარე III დაატყვევეს და შემდეგში ტყვეობაში გარდაიცვალა. ამ დროიდან 1545-მდე სამცხე-საათაბაგო იმერეთის სამეფოში შედიოდა. მურჯახეთის ბრძოლის შემდეგ ოსმალეთი უფრო აგრესიული გახდა დასავლეთ საქართველოს მიმართ (სოხოისტის ბრძოლა 1545).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს ბრძოლების სია

ლიტერატურა
----------

* *ნარსია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 203.

სქოლიო
------

1. ↑  მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი (2012). *საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. III — საქართველოს ისტორია XIII საუკუნიდან XIX საუკუნემდე*. თბილისი:  პალიტრა L,   გვ. 161. ISBN 978-9941-19-586-0.
მცირე სვინაქსარი
**მცირე სვინაქსარი** — XI საუკუნის ქართული ხელნაწერი, საღვთისმსახურო კრებული. გადაწერილია 1030 წელს კონსტანტინეპოლში, ხორას მონასტერში. ხელნაწერის მომგებელია ზაქარია ბანაელი.

მცირე სვინასარმა საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ეკლესიაში ახალი, კონსტანტინეპოლური ტიპიკონისა და კალენდრის შემოღებას, მოძრავი ციკლის ახალი გეგმისა და შედგენილობის განსაზღვრას. მცირე სვინაქსარმა წარმოშვა საღვთისმსახურო-ჰიმნოგრაფიული კრებულების ახალი სახეობანი: თვენი, მარხვან-ზატიკნი, პარაკლიტონი. 

ხელნაწერის საწერ მასალად ეტრატია გამოყენებული, გადაწერილია ნუსხურით, ყავისფერი მელნით. საზედაო ასოები და სათაურები სინგურითაა შესრულებული. მცირე სვინაქსარი ყველაზე ფართოდ ილუსტრირებული ქართული საღვთისმსახურო კრებულია. ხელნაწერში სულ 72 მინიატიურაა ჩართული. წიგნი 400 ფურცლისაგან შედგებოდა, თუმცა დღეს მხოლოდ 144 ფურცელია შემორჩენილი. ფურცლის ზომებია: 27X21 სანტიმეტრი. 

მცირე სვინაქსარი დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში (A-648).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიდი სვინაქსარი

ლიტერატურა
----------

* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 49
მირანდა კერი
**მირანდა მეი კერი** (ინგლ. Miranda May Kerr; დ. 20 აპრილი, 1983, სიდნეი, ავსტრალია) — ავსტრალიელი სუპერმოდელი,ცნობილია როგორც — Victoria's Secret Angel. მირანდამ მოდელობა დაიწყო 13 წლის ასაკში, როდესაც გაიმარჯვა 1997 წელს ავსტრალიის ფარგლებში ახალი მოდელების ძიების კონკურსში, რომელიც მოაწყო — Dolly magazine-მა.

კერი დაიბადა სიდნეიში, გაიზარდა გუნედაში — ძალიან პატარა ქალაქში. მირანდას ჰყავს 1 ძმა — მეთიუ, მირანდა სწავლობდა ცხენზე ჯირითს ბებიის ფერმაში და იხსენებს ამ დროს როგორც ყველაზე ლაღ პერიოდს. მისივე თქმით, ეს იყო ადგილი სადაც არავის ადარდებდა რა გეცვა და მისმა ბავშვობამ სწორედ ისე ჩაიარა, რომ ყოველთვის აკვირდებოდა ადამიანებს ხასიათით და არა ჩაცმულობით. 

როდესაც წამოიზარდნენ, მისი ოჯახი გადმოსახლდა ქალაქ ბრიზბენში, რათა მირანდას და მის ძმას მიეღოთ კარგი განათლება და შეგუებოდნენ ქალაქს.

მირანდა იყო დიდ სტრესში, როდესაც სკოლაში სწავლის პერიოდში გარდაეცვალა მისი უფროსკლასელი შეყვარებული. დიდი ხნის სტრესისგან თავის დასაღწევად მირანდამ მიაკითხა სამოდელო სააგენტოს — Chic Management-ს სიდნეიში. მალევე მიიღო უამრავი შემოთავაზება რეკლამებში გადასაღებად. მალე მირანდას სახე საკმაოდ პოპულარული გახდა ავსტრალიაში და აზიის ქვეყნებში და მირანდა გაემგზავნა ნიუ-იორკის დასაპყრობად.

2006 წელს გააფორმა კონტრაქტი კოსმეტიკურ ფირმასთან — Maybelline New York და მალე მიიწვიეს Victoria's Secret-ის კატალოგში გადასაღებად და მალევე გახდა ანგელოზი — Victoria's Secret Angel. კერს მოიხსენიებენ როგორც — ელ მაკფერსონის შემცვლელს. 2007 წელს როგორც მირანდამ განაცხადა დაიწყო წიგნის წერა — „Treasure Yourself", ქალებისთვის და თინეიჯერებისთვის. მე მსურს წიგნის დაწერა და ამით თუკი დავეხმარები თუნდაც 1 მოზარდ გოგონას ვიქნები ბედნიერი.

იგი არის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებდი სუპერმოდელი მსოფლიოში. ფორბსის 2010 წლის მონაცემებით ამ მხრივ მირანდა მე-9 ადგილს იკავებს.

2010-2013 წლებში მირანდა კერი ქორწინებაში იმყოფებოდა ორლანდო ბლუმთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მირანდა კერი***

* 

* მირანდა კერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)