recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
SPECIAL-ის სისტემა. სკრინშოტი თამაშიდან *Fallout Tactics: Brotherhood of Steel*.
**S.P.E.C.I.A.L** (ინგლ. **S**trength, (ძალა) **P**erception (აღქმა), **E**ndurance (გამძლეობა) , **C**harisma (ქარიზმა), **I**ntelligence (ინტელექტი), **A**gility (სიმარჯვე), **L**uck (იღბალი) — როლური სისტემა შემუშავებული ვიდეო თამაშ *Fallout*-ისთვის 1997 წელს. იგი დაფუძნებული არის GURPS-ის როლურ სისტემაზე (Generic Universal Role-playing System)

SPECIAL სისტემა შემდგომში გმოიყენეს *Fallout*-ის ყველა მომდევნო სერიაში. ამას გარდა, იგი გამოყენებული იქნა ფენტეზის ჟანრის ვიდეო თამაშში სახელწოდებით  *Lionheart: Legacy of the Crusade*. იგი აგრეთვე უნდა გამოეყენებინათ Interplay Entertainment-ის ორ პროექტში *TORN*-სა და *Deadlands*-ში, თუმცა პროექტებზე მუშაობა შეწყდა. SPECIAL-ის მოდიფიცირებული ვერსია გამოიყენეს სამაგიდო როლურ თამაშში *Fallout: Warfare*, რომელიც ბონუსად მოჰყვებოდა *Fallout Tactics: Brotherhood of Steel*-ს. სამაგიდო თამაში *Fallout PnP* იყენებს SPECIAL-ის გამარტივებულ "SIMPLE" ვერსიას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

SPECIAL-ის ვიკი

სქოლიო
------

1. ↑  The Special System - Components of SPECIAL. specialrpg.wikidot.com (15 იანვარი, 2009).
2. ↑  SPECIAL System. Giant Bomb (06/25/15).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
„Fallout" |
| --- |
|  |
| ძირითადი სერიები | 
* „Fallout"
* „Fallout 2
* „Fallout 3
	+ DLC
* „New Vegas"
* „Fallout 4"
	+ DLC
	+ „Far Harbor"
	+ „Nuka-World"
 |  |
|  |
| სხვა თამაშები | 

|  |  |
| --- | --- |
| სპინოფები | 
* „Tactics: Brotherhood of Steel"
* „Brotherhood of Steel"
* „Shelter"
 |
|  |
| გაუქმებული თამაშები | 
* „Van Buren"
* „Brotherhood of Steel 2"
* „Online"
 |
|  |
| სამაგიდო თამაშები | 
* „Warfare"
 |

 |
|  |
| შემქმნელები | 
* Interplay Entertainment
* Black Isle Studios
* Bethesda Softworks
* Micro Forté Studios
 |
|  |
| დაკავშირებული | 
* დოგმიტი
* მასტერი
* SPECIAL
* „Wasteland"
* „Wasteland 2"
* „Exodus"
* Radiant A.I.

|  |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური მედია | 
* „Nuka Break"
* „Project Brazil"
* „Resurrection"
* „Fallout of Nevada"
 |

 |

 |
***S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl*** — პირველი პირის მსროლელის ჟანრის ვიდეო თამაში, შემუშავებული GSC Game World-ის და გამოცემული 
THQ-ს მიერ.

სიუჟეტი
-------

მას შემდეგ რაც ზონის ცენტრისაკენ მიმავალი გზა გაიხსნა, მთავრობამ გადაწყვიტა ფართომასშტაბიანი საომარი ოპერაციის ჩატარება, რომლის მიზანი მებრძოლების მიერ ჩერნობილის ატომური ელექროსადგურის დაკავებაა. ზონაში პირველი ასეთი დაჯგუფება ტერიტორიის შესწავლისა და ანომალური ადგილების აღრიცხვის მიზნით იქნა გაგზავნილი. მათ მიერ შეგროვებული ინფორმაციის საშუალებით მეომრებს ანომალიებით სავსე ტერიტორიაზე შეეძლებოდათ უსაფრთხოდ გადაადგილება. მაგრამ გეგმა ჩაიშალა - მზვერავი ვერტმფრენების ძირითადი ნაწილი განადგურდა. ამის გამომწვევი მიზეზების დასადგენად უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ ზონის შუაგულში თავისი თანამშრომელი - ალექსანდრე დიოქტირევი გააგზავნა. მისი მთავარი დავალება - ხუთი გაუჩინარებული ვერტმფრენის პოვნაა.

დიოქტირევი ადგილზე ჩადის და იწყებს გამოძიებას. იგი უმეგობრდება სტალკერებს და მათი თხოვნით ასრულებს უამრავ მისიას, ამავე დროს ცდილობს, არ დაავიწყდეს თავისი ვალდებულებაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* THQ-ს საიტი *S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl*
* GSC Game World-ის ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Engine - STALKER. *S.t.a.l.k.e.r. game website*. GSC Game World. ციტირების თარიღი: 2007-03-31.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
GSC Game World |
| --- |
|  |
| „Cossacks"-ის სერია | 
* „European Wars"
* „II: Napoleonic Wars"
* „Cossacks 3"
 |
|  |
| „S.T.A.L.K.E.R.-ის სერია" | 
* „Shadow of Chernobyl"
* „Clear Sky"
* „Call of Pripyat"
 |
|  |
| სხვა თამაშები | 
* „Alexander"
* „American Conquest"
* „Codename: Outbreak"
* „Heroes of Annihilated Empires"
 |

 |
**ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედალი** (ინგლ. George Davidson Medal) — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების მედალი. 
ენიჭებათ წყნარ ოკეანეში და მის მოსაზღვრე ტერიტორიებზე განხოციელებული განსაკუთრებული მიღწევებისათვის და გამოკვლევებისათვის.
1946 წელს ამერიკის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ჯორჯ დევიდსონის ქალიშვილის ელენორ კემპბელ დევიდსონისაგან მემკვიდრეობით მიიღო $5000.
შედეგად დაწესდა მედალი, რომელსაც ჯორჯ დევიდსონის სახელი ეწოდა. 
მედალი შემუშავებულია 1951 წელს ამერიკელი მოქანდაკის პოლ მენშიპის მიერ.

ჯორჯ დევიდსონი იყო გეოგრაფი და გეოდეზისტი. გამოკვლევებს უმთავრესად წყნარ ოკეანეში ატარებდა. 
იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1907 წელს მან გამოაქვეყნა შრომა „სან-ფრანცისკოს ყურის აღმოჩენა" (ინგლ. *The Discovery of San Francisco Bay*).

სხვადასხვა დროს ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედლით დაჯილდოვდნენ: ჯორჯ კრესი, რეიმონდ ფოსბერგი, ჰიროში იშიდა და სხვ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტიდაარქივებული 2012-02-15 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  American Geographical Society Medal List. amergeog.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-26. ციტირების თარიღი: 2010-06-17.
2. 1 2  Wright, John Kirtland 'The Years of Henry Grinnell', *Geography in the Making: The American Geographical Society 1851-1951* (1952) pp. 14-70. — [George Grady Press]

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება |
| --- |
|  |
| ჯილდოები | 
ალექსანდრე და ილზე მელამიდების მედალი · ჩარლზ დეილის სახელობის მედალი · კალუმის გეოგრაფიული მედალი · დეივიდ ლივინგსტონის სახელობის საუკუნოვანი მედალი · ჯორჯ დევიდსონის სახელობის მედალი · ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედალი · პოლ ვოურასის სახელობის მედალი · სემიუელ ფინლი ბრიზ მორზეს სახელობის მედალი · ვან კლიფის სახელობის მედალი |

 |
**ჰასან ბეი მაშადი ჰიუსეინ ბეის ძე აღაევი** (აზერ. Həsən bəy Məşədi Hüseyn bəy oğlu Ağayev; დ. 1875, ელიზავეტპოლი (დღეს განჯა), რუსეთის იმპერია — გ. 19 ივლისი, 1920, თბილისი, საქართველოს დრ) — აზერბაიჯანელი საზოგადო-პოლიტიკური მოღვაწე, ჟურნალისტი, ექიმი, მასწავლებელი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე.

ბიოგრაფია
---------

ჰასან ბეი აღაევი დაიბადა 1875 წელს განჯაში. განჯის კლასიკურ გიმნაზიაში განათლების დამთავრების შემდეგ, 1901 წელს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის დაფინანსებით, სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც მოგვიანებით წარმატებით დაასრულა. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ექიმად დაიწყო მუშაობა. 1906-1907 წლებში იძულებული იყო ეცხოვრა სამხრეთ აზერბაიჯანში. 1907 წელს აირჩიეს ბაქოში ჩატარებული კავკასიის მუსლიმ მასწავლებელთა კონგრესის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარედ. იყო ორგანიზაცია „დიფაი"-ს წევრი. მონარქიის დამხობიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, განჯაში, ორგანიზაცია „დიფაი"-ს დამფუძნებლებთან და ეროვნული კომიტეტის წამყვან პირებთან — შაფი ბეი რუსტამბეილისთან, ხალილ ბეი ხასმამედოვთან, ძმები შეიხზამანლებთან და სხვებთან ერთად, ნასიბ იუსიფბეილის ხელმძრვანელობით, დაფუძნეს აზერბაიჯანის ისტორიაში ახალი დონის, ევროპული კულტურული ღირებულებების მომხრე პირველი პარტია „თურქ ადამი-მარქაზიათ ფირგასი" (1917). აღნიშნული პარტიის მუსავატთან გაერთიანების შემდეგ, აღაევი აირჩიეს მისი ცენტრალური კომიტეტის წევრად.

1918 წლის 28 მაისს, თბილისში აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს სხდომაზე, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის მიღების დროს, ჰასან ბეი აღაევი იყო ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარის, მამედ ემინ რასულზადეს მოადგილე და იგი უშუალოდ იღებდა მონაწილეობას ამ ისტორიულ მოვლენაში. ჰასან ბეი აღაევმა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას პირველმა ხელი მოაწერა. 1918 წლის 16 ივნისს, აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭო და ხელისუფლება გადავიდნენ განჯაში. 17 ივნისს, აქ ჩატარებულ პირველ სხდომაზე, ეროვნულმა საბჭომ წარმოშობილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით დროებით შეაჩერა თავისი საქმიანობა, მთელი ძალაუფლება გადასცა ახლად ფორმირებულ ხელისუფლებას. 1918 წლის 7 დეკემბერს, აზერბაიჯანის პარლამენტის ბაქოში ოფიციალურად გახსნამდე, ჰასან ბეი აზერბაიჯანის რკინიგზის სამმართვლელოში, მთავარი ექიმის თანამდებობაზე მუშაობდა.

დეკემბერში პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ აირჩიეს და რადგან თავმჯდომარე ალიმარდან ბეგ თოფჩიბაშევი ბაქოში არ იმყოფებოდა, 1990 წლის 2 თებერვლამდე ასრულებდა თავმჯდომარის მოვალეობასაც. რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ გადავიდა თბილისში.

1920 წლის 19 ივლისს, თბილისში მოკლულ იქნა დაქირავებული სომეხი მკვლელის მიერ, რომელმაც მის გარდა ფათალი ხან ხოისკიც მოკლა. დასაფლავებულია თბილისში მდებარე ძველ მუსლიმთა სასაფლაოზე (ამჟამად მდებარეობს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე).

როგორც პუბლიცისტი
-----------------

ჰასან ბეი აღაევი ასევე პუბლიცისტიც იყო. განჯაში გამოსცემდა გაზეთ „იუჟნი კავკაზ"-ს („სამხრეთი კავკასია") (1911-1912). 1911 წელს აირჩიეს მუსლიმთა საგანმანათლებლო საზოგადოების თავმჯდომარედ. 1914 წელს განჯაში ხუდადათ ბეი რაფიბეილისთან (1878-1920) ერთად დაფუძნა სამედიცინო საზოგადოება.

სქოლიო
------

1. ↑  muallim.edu.az
2. ↑  Görkəmli Azərbaycanlılar
ნორვეგიის მეფე **ჰოკონ VII**
**ჰოკონ VII** (ნორვ. Haakon VII, დ. 3 აგვისტო, 1872, შარლოტენლუნდის სასახლე, კოპენჰაგენთან ახლოს, დანია — გ. 21 სექტემბერი, 1957, ოსლო) — ნორვეგიის მეფე 1905 წლის 18 ნოემბრიდან (კორონაცია 1906, 22 ივნისი).

დაბადებით დანიის უფლისწული კარლი (კრისტიან ფრედერიკ კარლ გეორგ ვალდემარ აქსელი) გლუქსბურგების დინასტიიდან, კრისტიან IX-ის შვილიშვილი. მამამისი 1906 წელს დანიის ტახტზე ფრედერიკ VIII-დ წოდებული ავიდა, უფროსმა ძმამ კი ტახტი 1912 წელს გადაიბარა როგორც კრისტიან X-მ. ნორვეგიის მეფედ მას მერე აირჩიეს, რაც ქვეყანამ შვედეთთან დინასტიური კავშირი გაწყვიტა და მეფე ოსკარ II ტახტი დაატოვებინა. დედის მხრიდან ოსკარის უფროს ძმას კარლ XV-ს შვილიშვილად ერგებოდა, რომელსაც ვაჟები არ ჰყოლია, ამდენად, დედის ხაზით ნორვეგიის ტახტის მემკვიდრედ შეეძლო თავი მიეჩნია. ნორვეგიაში ჩასულმა სახელი ძველნორვეგიული ჰოკონით შეიცვალა, ხოლო ვაჟ ალექსანდრეს ულაფი დაარქვა (შემდგომში ულაფ V).

დაქორწინდა თავის მამიდაშვილ მაუდ უელსელზე, ედუარდ VII ქალიშვილზე. მის ბიძაშვილებს შორის არიან კრისტიან IX შვილიშვილები: ნიკოლოზ II, ჯორჯ V და კონსტანტინოს I.

ჰოკონისა და მისი ოჯახის პატივსაცემად ანტარქტიდაზე არაერთი ობიექტი იქნა სახელდებული. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს ნორვეგია ნაცისტების მიერ იყო ოკუპირებული. ქვეყანაში ვიდკუნ ქუისლინგის კოლაბორაციონული ხელისუფლება დამყარდა. 

ჰოკონ VII ოჯახითურთ 1940 წლის 9 აპრილს ემიგრაციაში წავიდა და ლონდონში ჩაუდგა მთავრობას სათავეში, მისი ვენზელი - N7 - ნორვეგიაში წინააღმდეგობის სიმბოლოდ იქცა. ნორვეგიელთა შორის მეფე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, მისი 52-წლიანი მეფობა XX საუკუნეში ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივად არის მიჩნეული.

სამხედრო წოდებები
-----------------

ჩინები: დანიის ადმირალი, ბრიტანეთის ადმირალი (1905, 25 ნოემბერი), გერმანიის ადმირალი (1906, 8 ივლისი).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნორვეგიის მეფეები |
| --- |
|  |
| ნორვეგიის I დამოუკიდებლობა(872-1387) | 
* ჰარალდ I
* ეირიკ I
* ჰოკონ I
* ჰარალდ II
* ჰარალდ III
* ულაფ I
* სვენ I
* ულაფ II
* კნუდ I
* მაგნუს I
* ჰარალდ III
* მაგნუს II
* ულაფ III
* მაგნუს III
* სიგურდ I
* ულაფი
* ეისტეინ I
* მაგნუს IV
* ჰარალდ IV
* სიგურდ II
* ინგე I
* ეისტეინ II
* ჰოკონ II
* მაგნუს V
* შვერი
* ჰოკონ III
* გუტორმი
* ინგე II
* ჰოკონ IV
* მაგნუს VI
* ეირიკ II
* ჰოკონ V
* მაგნუს VII
* ჰოკონ VI
* ულაფ IV
 |
|  |
| კალმარის უნია(1387-1523) | 
* მარგრეტე I
* ეირიკ III
* კრისტოფერი
* კარლ I
* კრისტიან I
* ჰანსი
* კრისტიან II
 |
|  |
| დანია-ნორვეგიის უნია(1523-1814) | 
* ფრედერიკ I
* კრისტიან III
* ფრედერიკ II
* კრისტიან IV
* ფრედერიკ III
* კრისტიან V
* ფრედერიკ IV
* კრისტიან VI
* ფრედერიკ V
* კრისტიან VII
* ფრედერიკ VI
 |
|  |
| ნორვეგიის II დამოუკიდებლობა(1814) | 
* კრისტიან VIII
 |
|  |
| შვედეთ-ნორვეგიის უნია(1814-1905) | 
* კარლ II
* კარლ III
* ოსკარ I
* კარლ IV
* ოსკარ II
 |
|  |
| ნორვეგიის III დამოუკიდებლობა(1905-დღემდე) | 
* ჰოკონ VII
* ულაფ V
* ჰარალდ V
 |

 |
ჰოლანდია ნიდერლანდების რუკაზე
**ჰოლანდია** (ნიდერლ. Holland) — ისტორიული რეგიონი ნიდერლანდების დასავლეთ ნაწილში. მოიცავს ქვეყნის ორ პროვინციას - ჩრდილოეთ ჰოლანდიას (Noord-Holland) და სამხრეთ ჰოლანდიას (Zuid-Holland). ისტორიულად ჰოლანდია საგრაფო იყო, რომელიც საღვთო რომის იმპერიის ნაწილს წარმოადგენდა. მოგვიანებით ერთ-ერთი სახელმწიფო გახდა, რომელმაც ნიდერლანდების შვიდი გაერთიანებული პრივინციისგან (1581-1795) შექმნა რესპუბლიკა. ჰოლანდიის შექმნას საფუძველი დაუდო პირველმა ბურჟუაზიულმა რევოლუციამ ნიდერლანდიაში, რომელიც ესპანეთის შემადგენლობაში შედიოდა. შესაბამისად რევოლუციაც ესპანეთის წინააღმდეგ იყო მიმართული. შედეგად, 1579 წელს ჩამოყალიბდა ნიდერლანდიის ჩრდილოეთ პროვინციების კავშირი, მოგვიანებით ჰოლანდია - პირველი კაპიტალისტური სახელმწიფო.

1806-1810 წლებში არსებობდა ჰოლანდიის სამეფო, რომელიც ვასალურ დამოკიდებულებაში იყო ნაპოლეონ I-ის საფრანგეთის იმპერიის მიმართ. მის მეფედ ნაპოლეონის ერთ-ერთი ძმა, ლუდოვიკო I ბონაპარტი დაინიშნა. ჰოლანდიის სამეფო შეცვალა ბატავიის რესპუბლიკამ (ასევე ვასალური საფრანგეთის მიმართ), შემდეგ კი 1810 წელს საფრანგეთის მიერ ანექსირებისას არსებობა შეწყვიტა.

სახელწოდება ჰოლანდია მომდინარეობს სიტყვებისგან holt land (სიტყვასიტყვით "ხის ქვეყანა"). ზოგიერთ ქვეყანაში ამ სახელით მოიხსენიება მთელი ნიდერლანდების სამეფო, რაც პოლიტიკურად არაკორექტულია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 678.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰოლანდია (ისტორიული რეგიონი)***

* ჰოლანდიის რუკა - Google Maps
**ჯორჯ ევერესტი** (ინგლ. George Everest; დ. 4 ივლისი, 1790 — გ. 1 დეკემბერი, 1866) — ბრიტანელი გეოდეზისტი. სწავლობდა ვულიჯის სამეფო სამხედრო აკადემიაში. 1806–1843 წლებში შეასრულა ინდოეთის სხვადასხვა რაიონის ტოპოგრაფიული აგეგმვა. 1841 წელს დაასრულა ჰიმალაის ტოპოგრაფიული აგეგმვა. ევერესტის დიდ სამეცნიერო მიღწევად ითვლება ინდოეთის მერიდიანული ღერძის დადგენა (11°30'). 1818–1843 წლებში მუშაობდა ინდოეთის გეოდეზიურ სამსახურში. 1830-1843 წლებში იყო ინდოეთის მთავარი გეოდეზისტი. 1806 წელს შეუერთდა ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას და მომდევნო 7 წელი ბენგალში გაატარა. 1814-1816 წლებში მუშაობდა იავის ტოპოგრაფიულ აგეგმვაზე, შემდეგ ინდოეთში დაბრუნდა. ევერესტმა ინდოეთის გეოდეზია და კარტოგრაფია ახალ დონეზე აიყვანა. 1827 წელს აირჩიეს ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრად, ხოლო 1861 წელს მიენიჭა რაინდის წოდება. 1862 წლიდან იყო სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 1865 წელს სამეფო გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ მისი სახელი მიანიჭა დედამიწის უმაღლეს წერტილს, თუმცა თავად ევერესტი ამის წინააღმდეგი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯორჯ ევერესტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* ჯორჯ ევერესტი — გეოგრაფიული ენციკლოპედია (რუსული)
ჰალე
**ჰალე** — ქალაქი გერმანიაში საქსონია-ანჰალტის მხარეში. მდინარე ზაალეს ნაპირზე. მოსახლეობა 237 ათასი მაცხოვრებელი (2005). ჰალე არის ერთ-ერთი დიდი ქალაქი ამ მხარეში. ჰალესთან ახლოს შემდეგი ქალაქები არის: ლაიფციგი - 30 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დრეზდენი - 10 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ბერლინი - 150 კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით. რკინიგზის სატრანსპორტო კვანძი, სამდინარო ნავსადგური. გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს ქიმიურ მრეწველობამ თავისი დაღი დაამჩნია. გერმანიის შეერთების შემდეგ ქალაქი კონცენტრირებას აკეთებს ტექნოლოგიის, კვების მრეწველობის (ჰალეში არის გერმანიაში უძველესი შოკოლადის ფაბრიკა- ჰალორენი) მიმართ. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემია (1652), უნივერსიტეტი (1694). ზოოპარკი. მუზეუმები. ჰალეს საპატიო მოქალაქე არის ჰანს გენშერი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის დიდი ქალაქების სია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 594.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰალე (ზაალე)***

* ოფიციალური საიტი
* Martin-Luther-University Halle-Wittenberg
* "A New Germany Rises" დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine. , *Time*, 12 September 2004
* Site about Halle with many photos and descriptions in English
* Origins & Places of Interest დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.  (გერმანული)
* Tramway in Halle (ინგლისური) (გერმანული)
* Halle's Old Town Hall website of the Bürgerinitiative Rathausseite e.V.[*მკვდარი ბმული*]


|  |  |
| --- | --- |
| გერმანიის დროშა | *ეს სტატია გერმანიისა და გერმანელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჰალას ხიდი** — ხიდი თურქეთში, სოფელ ჰალაში. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ზოგჯერ ჰალაქოფრუს სახელითაც მოიხსენებს. ხიდი ერთთაღიანია. მას ნახევარწრიული ფორმის მოყვანილობა აქვს. თაღის ორივე მხარის რკალისათვის განკუთვნილი მოგრძო ფორმის ქვები საგულდაგულოდაა დამუშავებული. ისინი ერთმანეთზეა მიწყობილი. მათ შემაკავშირებლად გამოყენებულია დუღაბის თხელი მასა. თაღის ბოლოები აქაც კლდოვან ქანზე დაშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა. ხიდს თაღის ქუსლებში დატანილი აქვს ქარგლის ორ-ორი ბუდე. ეს ხიდი მოგვიანებით არის განახლებული. მას მარცხენა მხარეს დამატებით მიშენებული აქვს სავალი ნაწილი. ასევე შეკეთებული და განახლებულია ხიდის ბორდიურები და მათ შორისი სავალი ბილიკიც. ხიდის საერთო სიგრძე 22-40 მეტრია, ბურჯებს შორის მანძლი 16-20 მეტრია, მალის სიგანე 15 მეტრია, სავალი ბილიკის სიფართე 2,65 მეტრია, მანძილი ზედაპირიდან თაღის ქუსლებამდე 8,50 მეტრია.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 75-76 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**ჰოლანდიური სმაუსჰონდი** (ნიდერლ. Hollandse smoushond) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჰოლანდიაში 1890/1970 წლებში.

სმაუსჰონდის წარმომავლობა უცნობია, თუმცა, თუ მისი გარეგნობით ვიმსჯელებთ, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მას ნათესაური კავშირი აქვს გერმანულ შნაუცერებთან. XIX საუკუნის ბოლოს ეს ძაღლი ჯენტლმენების მოდური კომპანიონი იყო, შემდეგ მათი პოპულარობა შემცირდა, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჯიში გადაშენების პირას აღმოჩნდა. 1970-იანი წლების დასაწყისში სმაუსჰონდით დაინტერესდა ჰოლანდიელი კინოლოგი ჰ.მ. ბარკმანვარ დერ ვეელი: ის აგროვებდა ცნობებს ჯიშის შესახებ, სწავლობდა ნახატებს და სურათებს, დაინტერესდა სმაუსჰონდის წარმომავლობით, გაესაუბრა ექსპერტებს, რომლებსაც სმაუსჰონდი ახსოვდათ. დაძაბული მუშაობის შემდეგ მან შეძლო ამ ჯიშის აღდგენა.

დღესდღეობით სმაუსჰონდი დაკუნთული, ხალისიანი ძაღლია, ის ტიპური ტერიერია, ამიტომ ნამდვილ სიამოვნებას იღებს მღრღნელებზე ნადირობისგან. უყვარს ყეფაც, რის გამოც კარგი მოდარაჯეა. დღესდღეობით, ყოველწლიურად რეგისტრირდება სმაუსჰონდის 125-მდე ლეკვი, ასე რომ ამ ჯიშის მომავალს საფრთხე არ ემუქრება. ჰოლანდიურ სმაუსჰონდს აქვს მრგვალი თავის ქალა, ზომიერად გრძელი დრუნჩი, ძლიერი ყბები, დაკუნთული უკანა ფეხები, ძლიერი, სწორი, დაკუნთული წინა ფეხები, სამკუთხა ყურები, სხეული დაფარულია გრძელი, დახვეული ბალნით. აქვს მბზინავი პატარა თვალები. სმაუსჰონდი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ბავშვებს, ადვილად უძლებს სიცივეს, ადვილად იწვრთნება, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰოლანდიური სმაუსჰონდი***

* ჰოლანდიური სმაუსჰონდი (ინგლისური)
**ჰიდრაზინი** — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით N2H4. არის უფერო, აალებადი სითხე და მარტივი პნიქტოგენის ჰიდრიდი. აქვს ამიაკის მსგავსი სუნი.

ჰიდრაზინი ძალზედ ტოქსიკური და არასტაბილური ნივთიერებაა, თუ არ არის ხსნარის სახით, მაგალითად, ჰიდრაზინის ჰიდრატი, რომლის ქიმიური ფორმულაა (NH2NH2 · xH2O). 2015 წლის მონაცემებით, ჰიდრაზინის ჰიდრატების მსოფლიო ბაზარი 350 მილიონ დოლარს შეადგენდა.

სინთეზი
-------

ჰიდრაზინი იწარმოება ნატრიუმის ჰიპოქლორიტისა და ამიაკისგან. ეს მეთოდი მოიცავს მონოქლორამინის რეაქციას ამიაკთან, რათა შეიქმნას ორ აზოტის ატომს შორის ერთმაგი ქიმიური ბმა, ასევე გამოიყოფა წყალბადის ქლორიდი:

{\displaystyle {\ce {NH2Cl + NH3 -> H2NNH2 + HCl}}}
ჰიდრაზინი მიიღება შარდოვანას, ნატრიუმის ჰიპოქლორიტისა და ნატრიუმის ჰიდროქსიდისგან:

{\displaystyle {\ce {(H2N)2CO + NaOCl + 2 NaOH -> N2H4 + H2O + NaCl + Na2CO3}}}
სხვა მეთოდით ჰიდრაზინს იღებენ ამიაკის წყალბადის პეროქსიდთან რეაქციით:

{\displaystyle {\ce {2NH3 + H2O2 -> H2NNH2 + 2H2O}}}

თვისებები
---------

თერმოდინამიურად, ჰიდრაზინი გაცილებით სტაბილურია, ვიდრე ამიაკი, მისი დაშლის რეაქცია ეგზოთერმულია, რომელიც მიმდინარეობს კატალიზატორების პირობებში 200–300 ° C- ზე. გამოიყოფა ამიაკი და აზოტი:

{\displaystyle {\ce {3N2H4 -> 4NH3 + N2}}}
გარდამავალი ლითონები როგორებიცაა: კობალტი, ნიკელი, სპილენძი და ვერცხლი ახდენს ჰიდრაზინის კატალიზაციას. ირიდიუმის, პლატინის, როდიუმისა და პალადიუმის კატალიზატორის დროს, ძირითადი დაშლის შემდგომი პროდუქტებია აზოტი და წყალბადი:

{\displaystyle {\ce {N2H4 -> N2 + 2H2}}}

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Late Show with Rob! Tonight's Special Guest: Hydrazine (PDF)—Robert Matunas
* Hydrazine—chemical product info: properties, production, applications.
* Hydrazine toxicity დაარქივებული 2012-02-13 საიტზე Wayback Machine.
* CDC—NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

სქოლიო
------

1. 1 2  hydrazine—PubChem Public Chemical Database. *The PubChem Project*. National Center for Biotechnology Information.
2. ↑  NIOSH Guide—Hydrazine. Centers for Disease Control. ციტირების თარიღი: 16 Aug 2012.
3. ↑   NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0329". National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).
4. ↑  Hydrazine Hydrate Market Size—Industry Share Report 2024.
5. ↑  Adams R, Brown BK (1922). „Hydrazine Sulfate". *Organic Syntheses*. **2**: 37. doi:10.15227/orgsyn.002.0037.
6. ↑  Hydrazine: Chemical product info. ციტირების თარიღი: 8 Jan 2007.
7. ↑  Matar, Sami; Hatch, Lewis F. (2001). *Chemistry of Petrochemical Processes*, 2nd, Burlington:  Gulf Professional Publishing,   გვ. 148. ISBN 9781493303465. OCLC 990470096.
8. ↑   (2002) "Hydrazine", *Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry*, online, Weinheim, Germany:  Wiley InterScience. DOI:10.1002/14356007.a13\_177. ISBN 9783527306732. OCLC 751968805.

|  |  |
| --- | --- |
| 
პორტალი:ქიმია
 | ***პორტალი ქიმია*** |
**„ჰავანა რივიერა"** (***Hotel Habana Riviera***) — სასტუმრო კუბაში, დედაქალაქ ჰავანაში. მდებარეობს მალეკონის სანაპირო ბულვარზე. შეიცავს დაახლოებით 350 ნომერს. სასტუმროს ფლობდა და მართავდა კომპანია სახელწოდებით Riviera de Cuba S.A. რომელიც ჩამოაყალიბა მეირ ლანსკიმ. მშენებლობაში დაიხარჯა 8 მილიონი აშშ დოლარი, რომლის უდიდესი წილი გაიღო სახელმწიფო ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ბანკმა (BANDES), რომლის ზრდა-განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა ფულხენსიო ბატისტამ.

ლანსკის საინვესტიციო პარტნიორებიდან იყვნენ ლას-ვეგასის პოლიტიკური ბროკერები, მათ შორის მისი ძველი მეგობრები მოე დელიტცი, 
მორის კლეინმენი, სემ ტაკერი, ედუარდ ლევინსონი, ჰაიამ აბრამსი და სხვები, რომლებიც სხვადასხვა დაწესებულებებიდან გვევლინებოდნენ. 

ჰავანა რივიერა, რომელიც მოჩანს მალეკონის სანაპირო გამზირიდან
ჰავანა რივიერა აშენდა 1957 წლის 10 დეკემბერს. იმ დროისათვის იყო კუბის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული სასტუმრო, ამასთანავე ჰავანა რივიერა ქალაქ ჰავანაში წარმოადგენდა პირველ სასტუმროს, სადაც ოთახები კონდიციონერებით იყო აღჭურვილი. სასტუმროს ოთახებიდან ხედი იშლებოდა მექსიკის ყურეზე. შენობის არქიტექტორის ასარჩევად ლანსკიმ თავდაპირველად აირჩია უეინ მაკალისტერი, რომელიც ლოს-ანჯელესში ნაყოფიერად მოღვაწეობდა. მისი დაჟინებული მოთხოვნით შენობა დაახლოებით ექვსი თვის განმავლობაში უნდა აშენებულიყო. ლანსკიმ არქიტექტორად საბოლოოდ იგორ პოლევიცკი აიყვანა, ხოლო ირვინგ ფელდმანი იყო პროექტის გენერალური კონტრაქტორი. ლანსკის დაქირავებული ჰყავდა აგრეთვე ორი ცნობილი კუბელი ხელოვანი.

გარკვეული დროის შემდეგ ჰავანა რივიერა გადაიქცა ჰავანის სიმბოლოდ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჰავანა რივიერა - ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
* ჰავანა რივიერა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Eduardo Sáenz Rovner, Russ Davidson (2009). *The Cuban Connection*.  UNC Press.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჰიაცინტი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

აპოლონი და ჰიაცინტი
**ჰიაცინტი** (ძვ. ბერძნ. Γάκινθος) — ბერძნულ მითოლოგიაში სპარტელი მეფის, ამიკლეს და დიომედის ვაჟი. (მეორე ვერსიით პიერის და კლიოსი) მომღერალი, არაჩვეულებრივი სილამაზის მქონე ყმაწვილი, აპოლონისა და ზეფირის საყვარელი.

ერთხელ, როდესაც აპოლონი და ჰიაცინტი დისკოს ტყორცნაში ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთს, ეჭვიანმა ზეფირმა აპოლონის ნატყორცნი დისკო ჰიაცინტისკენ შეაბრუნა და თავი გაუპო. იმ ადგილას სადაც ჰიაცინტის სისხლის წვეთები დაეცა, ამოვიდა ყვავილი ჰიაცინტი.

წყაროები
--------

* განცი, ტიმოთი (1993). *Early Greek Myth*. Baltimore:  Johns Hopkins University Press.
* კერენი, კარლი (1959). *The Heroes of the Greeks*. New York/London:  Thames and Hudson.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჰიაცინტის შესახებ არსებული კლასიკური წყაროების კრებული


|  |  |
| --- | --- |
| დრაკონი | *ეს სტატია მითოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჰოვრაჰი** (ინგლ. Howrah, ბენგ. হাওড়া, ჰინ. हावड़ा) — სამრეწველო ქალაქი ინდოეთში, დასავლეთი ბენგალის შტატში. ჰოვრაჰის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ჰუგლის ნაპირზე, რომელიც განგის ერთ-ერთი განშტოებაა. 

ჰოვრაჰი არის კალკუტასთან დაძმობილებული, რომელიც მდებარეობს მდინარის მეორე სანაპიროზე, ქალაქები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ორი ხიდით და ბორანით. 

ქალაქს უკავია მეორე ადგილი მოსახლეობის რიცხოვნობით დასავლეთი ბენგალის ტერიტორიაზე.

ეტიმოლოგია
----------

ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება ბენგალური სიტყვისაგან „ჰოვრ", რომელიც ითარგმნება, როგორც „დაჭაობებული, მოსწაყენი ადგილი".

ისტორია
-------

ჰოვრაჰის ისტორია სათავეს იღებს XVI საუკუნეში. ვენეციელი მკვლევარი ცეზარ დე ფედერიჩი, რომელიც სტუმრობდა ინდოეთს 1565-1579 წლებში, თავის ჩანაწერებში მოიხსენიებს ადგილ ბატორს. მისი აღწერით ეს იყო ადგილი სადამდეც გემებს შეეძლოთ მისვლა და სადაც განლაგებული იყო დოკები ტვირთვის ჩატვირთვისა და გადატვირთვისთვის. ეს ადგილი იდენტიფიცირებულია ჰოვრაჰის თანამედროვე მდებარეობასთან.

1714 წლის 4 მაისს მოიხსენიება როგორც სოფელი. პლესის ბრძოლის შემდეგ (1757 წლის 23 ივნისი) ხელმოწერილია ხელშეკრულებით ჰოვრაჰის რაიონი გადავიდა ოსტ-ინდოეთის კომპანიის დაქვემდებარებაში. 1787 წელს შეიქმნა ჰუგლის რაიონი, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა თანამედროვე ქალაქ ჰოვრაჰის მთელი ტერიტორია. 

1854 წელს ჰოვრაჰის რკინიგზის სადგურის შექმნით დაიწყო ქალაქის სამრეწველო დაწინაურება. 1855 წელს დაარსდა პირველი ჯუთის ფაბრიკა.

დემოგრაფია
----------

ინდოეთის 2001 წლის საყოველთაო აღწერების მონაცემებით ჰოვრაჰში ცხოვრობს 1 008 704 ადამიანი. აქედან მამაკაცები შეადგენენ 54 %, ხოლო ქალები 46 %-ს. წიგნიერების დონე ქალაქში 77 %-ია, რაც მაღალია ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელზე, რომელიც შეადგენს 59,5 %-ს. კაცებს შორის წიგნიერების დონე არის 81 %, ხოლო ქალებს შორის 73 %. ქალაქის მოსახლეობის 9 % ექვს წლამდე ასაკის ბავშვია. 

ინდოეთის მოსახლეობის 1896 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 84 069 ადამიანი, 1901 წელს კი უკვე 157 594. ასეთი სწრაფი ზრდა გამოწვეული იყო მრეწველობის განვითარებით და ვაკანტური სამუშაო ადგილების ქონით. ამ პერიოდში მამაკაცი მოსახლეების რაოდენობა 100 %-ით გაიზარდა,მაშინ როცა ქალების რაოდენობა გაიზარდა 60 %-ით.

ღირსშესანიშნაობა
----------------

შიბპურის რაიონი ჰოვრაჰში უკვე ასოცირდება უზარმაზარ ხეებთან სოფელ დიდ ბანიანში. 1786 წელს ბრიტანელებმა დააარსეს ინდოეთის ბოტანიკური ბაღი, რომელიც მდებარებდა დიდ ბანიანსა და მდინარე ჰუგლის შორის. 

შიბპურში მდებარე, ბენგალის ინჟინერიის კოლეჯი ინდოეთის მეორე უძველესი საინჟინრო კოლეჯია.

რამრაჯატალში მდებარეობს რამას ცნობილი ტაძარი, სადაც დიდი ღვთისმსახურება ტარდება შრავანის თვის ბოლო კვირა დღეს.

რკინიგზის სადგურის სიახლოვეს მდებარეობს დიდი ტბა სანტრაგაჩხი, რომელიც იზიდავს მრავალ გადამფრენ ფრინველს ზამთრის პერიოდში. დასავლეთ ბენგალის სახელმწიფო სატყეო დეპარტამენტი აპირებს ტბაზე დაცული ტერიტორიის დაარსებას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* History of Howrah from India Government Site
* Howrah Municipal Corporation Site
**ჰიბისკუსი** (ლათ. Hibiscus) — მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. ბალახები, ბუჩქები და მცირე ზომის ხეებია. ფოთლები მორიგეობით განლაგებული, ოვალური, ზოგჯერ დაკბილული ან დანაკვთული, შიშველი და მბზინვარეა. ყვავილები ორსქესიანი, მარტოული (ფოთლის იღლიაში), გრძელყუნწიანია, იშვიათად შეკრებილია მტევანში ან საგველაში, ფერად შეიძლება იყოს ყვითელი, წითელი, თეთრი ან მოცისფრო, ყავისფერი ლაქებით. ნაყოფი ხუთბუდიანი კოლოფია. ცნობილია 250–300 სახეობა. გავრცელებული არიან ტროპიკებში, სუბტროპიკებსა და ნაწილობრივ ზომიერ სარტყლებში. საქართველოში ორი სახეობაა — *H. ponticus*, რომელიც ქვეყნის ენდემია, და საათა (*H. trionum*), ერთწლოვანი მცენარე ყვითელი ყვავილებით; იზრდება ველების კლდეებზე, მდინარეებისა და ტბების ნაპირებზე, კენჭნარზე და ნათესებში (როგორც სარეველა). გვარის წარმომადგენლებს შორისაა ბოჭკოვანი მცენარეები (კენაფი, *H. cannabinus*), რომლებიც სატომრის, ბრეზენტისა და ჭილოფის დასამზადებელ უხეშ ბოჭკოს იძლევა. ადრე ამ გვარში შედიოდა ბამი (*H. esculentus*), რომლის ნაყოფი მოუმწიფებელ მდგომარეობაშია საჭმელად ვარგისი, გაშენებულია სამხრეთ აზიაში. როზელას (*H. sabdariffa*) ყვავილების გამხმარი ჯამები, რომლებიც ვიტამინებისა და მიკროელემენტების კომპლექსს შეიცავს, გამოიყენება წითელი ფერის მქონე მომჟავო სასმელის („წითელი ჩაი") მისაღებად, ის ამაღლებს ორგანიზმის სასიცოცხლო ძალებს. მრავალი ჰიბისკუსი დეკორატიული მცენარეა (ჩინური ტუხტი, *H. rosa-sinensis*; ხეტუხტი, *Н. syriacus*; აგრეთვე მათი მრავალი ჰიბრიდული ჯიში).

სქოლიო
------

1. ↑  hibiscus — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
2. 1 2  *Головкин Б. Н.* Гибискус // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М. 2007. — стр. 55.
3. ↑  *დავლიანიძე მ.*, *ღვინიაშვილი ც.*, *მუყბანიანი მ.* და სხვ. საქართველოს ფლორის ნომენკლატურული ნუსხა, თბ.: „უნივერსალი", 2018. — გვ. 195, ISBN 978-9941-26-391-0.
ჰესენ-კასელი 1789 წელს.
**ჰესენ-კასელი** (გერმ. Hessen-Kassel, ზოგჯერ გერმ. Hessen-Cassel) — გერმანული საიმპერიო სამთავრო, რომელიც არსებობდა 1567 წლიდან 1806 წლამდე. წარმოიქმნა ჰესენის ლანდსაგრაფოს გაყოფის შედეგად, 1567 წელს მისი მმართველის, ფილიპ I-ის გარდაცვალების შემდეგ. ფილიპის უფროსმა ვაჟმა, ვილჰელმ IV-მ მიიღო ჩრდილოეთის სამფლობელოები დედაქალაქ კასელთან ერთად. 1803 გახდა საღვთო რომის იმპერიის საკურფიურსტო და ეწოდა **ჰესენის საკურფიურსტო** ან **კურჰესენი**. 1806 წელს კურფიურსტი ვილჰელმ I ჩამოაშორა ძალაუფლებას ნაპოლეონმა, რომელმაც ჰესენ-კასელი შეუერთა ვესტფალიის სამეფოს და სათავეში თავისი ძმა, ჟერომი ჩაუყენა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Der wohlgeordnete Policey-Staat. Der Absolutismus in einem deutschen Kleinstaat und die Auswirkungen der Französischen Revolution von Margret Lemberg, neu hg. von Reinhard Neebe bei digitales Archiv Marburg (გერმანული)
* Statistische und geschichtliche Informationen zu Hessen-Kassel bei *HGIS* დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  (გერმანული)
* Karte: Hessen-Kassel und Hessen-Darmstadt 1604-1638, Karte: Hessen-Kassel 1567-1866, Sammelwerk Kurfürstentum Hessen: 1840-1861 (გერმანული)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია გერმანიისა და გერმანელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ჰავანის უბე, სატელიტური ფოტო
**ჰავანის უბე** (***ჰავანის ნავსადგური***) — გემების სადგომი კუბაში, დედაქალაქ ჰავანაში. გუანტანამოს უბის შემდეგ (რომელიც საიჯაროა აშშ-ის მიერ) წარმოადგენს კუბის ყველაზე მნიშვნელოვან პორტს. გემების უმრავლესობა, რომლებიც კუნძულისკენ მიემართება საპორტო ადგილს სწორედ ჰავანის ნავსადგურთან პოულობენ. ჰავანის ნავსადგური შეიქმნა ჰავანის უბის ხარჯზე, რომელიც იყოფა სამ ძირითად ნავსადგურად: მარიმელენა, გუანაბაკოა და ატარესი. უბეს გააჩნია მეტად ვიწრო შესასვლელი, რომელიც შემდეგ რამდენადმე ფართოვდება. XVI საუკუნეში უბე გამაგრებული იყო ესპანელების მიერ. 1762 წელს აქ გაიმართა ჰავანის ბრძოლა. 1898 წელს ჰავანის უბეში ავარია განიცადა ამერიკულმა სამხედრო გემმა.

1960 წლის 4 მარტს უბეში კატასტროფა დაფიქსირდა, კერძოდ აფეთქდა 76 ტონიანი სამხედრო აღჭურვილობის ფრანგული გადამზიდი გემი, რის შედეგად დაიღუპა 100-მდე ადამიანი.

სქოლიო
------

1. ↑  Spanish-American War დაარქივებული 2001-11-17 საიტზე Library of CongressCategory:Webarchive template other archives, "Effects of the Press on Spanish-American Relations in 1898"
2. ↑  Aleksandr Fursenko and Timothy J. Naftali. *One Hell of a Gamble: Khrushchev, Castro, and Kennedy, 1958-1964*, New York: 1998, W.W. Norton & Company, Inc. p. 40.
**Quercus petraea** — კლდის მუხა (სინონიმი: Quercus sessiliflora — მჯდომარეყვავილიანი მუხა) ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან, აგრეთვე ცნობილია, როგორც ირლანდიური მუხა, გელთა მუხა (Dair ghaelach), სადაც იგი ქვეყნის ოფიციალურ ეროვნულ ხეს წარმოადგენს. საკულტო პატივს სცემდნენ და საკუთარ სახელს უწოდებდნენ ამ სახელს უელსელები და კორნუოლელებიც (უელსური მუხა, კორნუელსის მუხა). გავრცელებულია ევროპის კონტინენტის უმეტეს ნაწილსა, ანატოლიასა და ირანში.

ბოტანიკური აღწერა
-----------------

კლდის მუხა წარმოადგენს წიფლისებრთა ოჯახის 20-40 მეტრი სიმაღლის ფოთოლმცვენ ხეს, რომელიც ფრიად წააგავს მუხის გვარის მეორე სახეობას *Q. robur*-ს (შესაძლოა, ქართულ მუხასაც), რომელთა გავრცელების არეალები ერთმანეთს გადაფარავს. ფოთლები 7-14 სმ სიგრძისაა და 4-8 სმ სიგანის, თანაბრად დანაკვთული 5-6 ნაკვთად თითოეულ მხარეზე და გააჩნია 1 სმ სიგრძის ფოთლის ყუნწი. ყვავილობს გაზაფხულზე. ნაყოფი 2-3 სმ სიგრძის და 1-2 სმ სიგანის რკოა, რომელიც დაახლოებით 6 თვეში მწიფდება. 

მნიშვნელოვანი ბოტანიკური განსხვავებები ყუნწიანი მუხისაგან (*Quercus robur*) მდგომარეობს ყუნწიან ფოთლებში, მაგრამ უყუნწო (მჯდომარე) რკოებში, საიდანაც მოდის ერთ-ერთი სახელწოდება ამ მუხისა. ეს მუხა ზღვის დონიდან 300 მეტრზე მაღლა მდებარე მაღლობ არეებში გვხვდება, სადაც ნალექი შედარებით უხვია, ხოლო ნიადაგი შედარებით მწირია, მეტი მჟავიანობით და ქვიშიანობით. დაახლოებით ამასვე მიუთითებს კლდის მუხის ლათინური სახელიც, *petraea* ნიშნავს კლდოვანს.

*Quercus robur*, მეორე მხრივ, უპირატესობას ანიჭებს უფრო დაბლა მოთავსებულ მდიდარ ნიადაგებს. იქ, სადაც ეს ორი სახეობა გვერდიგვერდ ხარობს, ნანახია ნაყოფიერი ბიოლოგიური ჰიბრიდები, სახელწოდებით *Quercus* × *rosacea*, რომელთა თვისებები გარდამავალია მშობელ სახეობებს შორის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მუხა
* ქართული მუხა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Flora Europaea: *Quercus petraea*
* Den virtuella floran - Distribution

სქოლიო
------

1. ↑  Harrison, Lorraine (2012). *RHS Latin for gardeners*. United Kingdom:  Mitchell Beazley,   გვ. 224. ISBN 9781845337315.
**ჰავირჟოვი** (ჩეხ. Havířov) — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, მორავია-სილეზიის მხარის კარვინის რაიონში. 2007 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 82 768 ადამიანს შეადგენს და ამ მაჩვენებლით რეგიონის უდიდესი ქალაქია. ამავე დროს, იგი ქვეყნის უდიდესი ქალაქია, სადაც არაა უნივერსიტეტი. ჰავირჟოვი გაშენებულია ისტორიულ ტეშინის სილეზიის რეგიონში.

ჰავირჟოვი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაარსდა (და ჩეხეთის ყველაზე ახალგაზრდა ქალაქია), როგორც ქვანახშირის მომპოვებელი დასახლება. ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად 1955 წელს მიიღო. იგი გაშენდა რამდენიმე სოფლის თავზე, რომელთა მოსახლეობასაც ძირითადად პოლონელები შეადგენდნენ. ადგილობრივებს ახლად აშენებულ ქალაქში ბინები გადაეცათ, მათი ძველი სახლები კი დანგრეულ იქნა. ჰავირჟოვის მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ჩეხოსლოვაკიის დანარჩენი ნაწილებიდან გადმოსახლდა, განსაკუთრებით სლოვაკეთიდან, როგორც მიგრანტი მუშები, შესაბამისად, თანდათან შეიცვალა არეალის ეთნიკური შემადგენლობა. დღეისათვის, თავდაპირველი ძველი სოფლები ადმინისტრაციულად ქალაქს მიეკუთვნება და ძირითადად მის გარეუბნებშია მოქცეული.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * იტალიის დროშა კოლენო, იტალია
* ინგლისის დროშა ჰარლოუ, ინგლისი
* პოლონეთის დროშა იასტშემბე-ზდრუი, პოლონეთი
 | * ლიეტუვის დროშა მაჟეიკიაი, ლიტვა
* ხორვატიის დროშა ომიში, ხორვატია
* ესტონეთის დროშა პაიდე, ესტონეთი
 |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჩეხეთის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქის ოფიციალური საიტი
* ქალაქის არაოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889'></a>
**Nebo CCCP** — რუსულენოვანი ალტერნატიული როკ ჯგუფი, რომელიც 2002 წელს დაარსდა თბილისში.
ჯგუფმა პირველი ალბომი Personal Sky ჩაწერა, რომელიც გაყიდვაში არ გამოსულა. 2004 წელს მეორე ალბომი "Nasha Post Lubov" გამოვიდა და გადაიღეს ვიდეო კლიპი სიმღერაზე "Na Krishe" (On the Roof). 2005 წელს ბასისტი ალექს კორვინიძე შეცვალა გიო კორძახიამ და ამავე წელს გამოვიდა ჯგუფის მესამე ალბომი "Samalioti", ხოლო სიმღერებზე "Takie Kak Mi" (The Ones Like Us) და "Parashuti" ჯგუფმა გადაიღო კლიპები.
2006 წელს ჯგუფმა გამოუშვა რიგით მეოთხე ალბომი "Konec Getto?" და 2009 წელს ალბომი "Pisma" (Letter).
2009 წელს ჯგუფი დაიშალა და კოტე კალანდაძემ, გიორგი კორძაიამ და დიმიტრი ოგესიანმა შექმნეს ინგლისურენოვანი ჯგუფი Lady Heroine.

შემადგენლობა
------------

* კოტე კალანდაძე — ვოკალი და გიტარა
* ნიკა ბუზალაძე — გიტარა
* გიო კორძახია — ბასი
* დიმა ოგესიანი — დრამი
* ალექს კორვინიძე — ბასი

დისკოგრაფია
-----------

* Personal Sky (გაყიდვაში არ გამოსულა)
* Nasha Post Lubov (Our Post Love) — 2004
* Samalioti — 2005
* Konec Getto? EP — 2006
* Pisma (Letters) — 2009

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Last.fm
* კოტე კალანდაძე ქართული როკ მუსიკის შესახებ - radiotavisupleba.ge

სქოლიო
------

1. ↑  კოტე კალანდაძე - მუსიკოსი კინოკამერით
2. ↑  Georgian Underground - Nebo CCCP
3. ↑  Georgian Underground - Nebo CCCP
ლოიდსის შენობა, რიჩარდ როჯერსი (1978-1986).
**ჰაი-ტექ არქიტექტურა**, ან **გვიანი მოდერნიზმი** — არქიტექტურული სტილი, რომელიც 1970-იან წლებში აღმოცენდა და ჰაი-ტექ ინდუსტრიისა და ტექნოლოგიის ელემენტები გამოიყენა მშენებლობაში. ჰაი-ტექმა თავი განახლებული მოდერნიზმის სახით იჩინა, რაც ძველი იდეების ახალი ტექნოლოგიური მიღწევების საშუალებით განხორციელებაში აისახა. ეს პერიოდი ერთგვარი ხიდის როლს ასრულებს მოდერნიზმსა და პოსტმოდერნიზმს შორის, თუმცა მაინც რჩება რუხი არეები, თუ სად მთავრდება ერთი პერიოდი ან სად იწყება მეორე. 1980-იან წლებში ჰაი-ტექის გარჩევა პოსტმოდერნიზმისგან უფრო რთული გახდა. მისი მრავალი თემა და იდეა პოსტმოდერნისტული არქიტექტურული სკოლების ენამ გაითავისა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მოდერნისტული არქიტექტურა |
| --- |
|  |
| 
* ახალი საგნობრიობა
* არტ-დეკო
* არტ-ნუვო
* ბლობიტექტურა
* ბრუტალიზმი
* კონსტრუქტივიზმი
* კრიტიკული რეგიონალიზმი
* დე შტეილი
* დეკონსტრუქტივიზმი
* ექსპრესიონიზმი
* ფუნქციონალიზმი
* ფუტურიზმი
* გუგი
* ჰაი-ტექი
* ინტერნაციონალიზმი
* იუგენდსტილი
* მეტაბოლიზმი
* მოდერნიზმი
* ორგანიციზმი
* პრერის სკოლა
* პოსტმოდერნიზმი
* სტრიმლაინ მოდერნი
* ეკოლოგიური
 |

 |
ჰუსეინ არაბლინსკი
**ჰუსეინ მამედ-ოღლუ არაბლინსკი** (აზერ. Hüseyn Məmməd oğlu Ərəblinski) (ნამდვილი გვარი ხალაფოვი (აზერ. Xələfov)) (დ. 1881, ბაქო — გ. 17 მარტი [ძვ. სტ. 5 მარტი], 1919, იქვე) — აზერბაიჯანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი და რეჟისორი. ეროვნული თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 

სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1897 წელს, ბაქოს სცენისმოყვარეთა წრეში. 1905–1919 წლებში იყო პირველი აზერბაიჯანული პროფესიული დასების „ნიჯათისა" და „საფას" მსახიობი და რეჟისორი. მისი შემოქმედება გამსჭვალული იყო დემოკრატიული იდეებით, მაღალი მოქალაქეობრივი პათოსით. ჰუსეინ არაბლინსკი წარმატებით გამოდიოდა ჰეროტიკულ, ტრაგიკულ თუ სატირულ როლებში. საგასტროლო წარმოდგენებს მართავდა საქართვლოში, სომხეთსა, რუსეთში და ირანში. როლები: გიავე (შ. სამისა და ს. ახუნდოვის „მჭედელი გიავე"), ჰეიდარბეგი (მირზა ახუნდოვი ს „ჰაჯი-ყარა"), ხლესტაკოვი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი"), ოტელო (უილიამ შექსპირის „ოტელო") და სხვა. ჰუსეინ არაბლინსკი მოკლეს მუსავატელებმა.

მისი სახელობის არის სუმგაითის სახელმწიფო მუსიკალურ-დრამატული თეატრი.

ლიტერატურა
----------

* *შალუტაშვილი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 524.
აზიელი ხალხები ეგვიპტეში
**ჰიქსოსები** (ეგვ. *ჰეკაუ-ხასუტ*, „მთიანი ქვეყნების", ანუ „უცხო ქვეყნის მეუფეები") — აზიელი ტომები, რომლებიც დაახლოებით ძვ. წ. 1720 წელს წინა აზიიდან შეიჭრნენ ეგვიპტეში, დამკვიდრდნენ ნილოსის დელტაში (თითქმის 140 წელი იბატონეს) და დააარსეს თავიანთი დედაქალაქი ავარისი. სახელი ჰიქსოსები ეგვიპტურია, მანეთონთან იგი „მწყემსთა მეფეებს" აღნიშნავს, ხოლო უფრო ადრე „ქვეყნების მმართველებს". ჰიქსოსების ნამდვილი ეთნიკური სახელწოდება უცნობია. მათი სახელების უმეტესობა არიულ-ხურიტული წარმოშობისაა, სემიტურიც საკმაოდ ბევრია. ჰიქსოსების მეფეები სწრაფად „გაეგვიპტელდნენ" და ფარაონის ტიტულებიც მიიღეს. მე-15-16 დინასტიებს უკვე ჰიქსოსური წარმოშობის დინასტიებად მიიჩნევდნენ. ჰიქსოსებმა ვერ შეძლეს მთელი ეგვიპტის დამორჩილება - თებესა და მეზობელ ოლქებში ეგვიპტელი მეფეები ისხდნენ. 
თებეს მმართველები სათავეში ჩაუდგნენ ჰიქსოსების წინააღმდეგ განმათავისუფლებელ ომს (ძვ. წ. 1650-1580 წწ.) იაჰმეს I-მა ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ აიღო ავარისი და საბოლოოდ განდევნა ჰიქსოსები ქვეყნიდან. ჰიქსოსების მთავარი ღვთაება იყო სეთი.

საინტერესო ფაქტები
------------------

* ჰიქსოსებისგან გაიცნეს ეგვიპტელებმა ცხენი და ბორბლიანი ტრანსპორტი.
* ჰიქსოსები იყვნენ პირველები, ვინც ეგვიპტე ხანგრძლივი პერიოდით დაიპყრეს.
* ჰიქსოსებმა გაამარტივეს ეგვიპტური დამწერლობა და შექმნეს ანბანური.

ლიტერატურა
----------

* "ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია". მე-11 ტ. გვ.676.
РКУ01-250/Б23-04-У1 (ЛЗС) მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურით. თბილისი.
**РКУ01-250/Б23-04-У1 (ЛЗС)** – რუსული (საბჭოთა) წარმოების გარე განათების სანათი. აწარმოებდნენ 1970-იანი წლების პირველ ნახევარში. იგი ერთ-ერთი პირველი სერიული წარმოების კონსოლური სანათი იყო სსრკ-ში, რომელმაც მასობრივად ჩაანაცვლა დაკიდული სანათები. მისი კონცეფცია ემყარებოდა აღმოსავლეთგერმანული სანათების ტიპებს (02 36.9 (LBL)). კორპუსი შედგება ორი ძირითადი ნაწილისგან და მარწუხებით ემაგრება ერთმანეთს. ასევე ამ სანათის თავისებურებას წარმოადგენს ნათურის დამჭერი ზამბარიანი კავი, რომელიც ნათურას წვერის ჭიპზე აჭერს და აფიქსირებს, რომ არ იქანავოს. მისი ელექტრო-მოწყობილობები საკმაოდ გამარტივებულია, არ გამოიყენება კონდენსატორები და ერთადერთი ელექტრული ხელსაწყო რომელიც მას გააჩნია დროსელია. შესაბამისად აღნიშნული სანათების გამოყენება შესაძლებელი იყო მხოლოდ მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის (250 W). მოგვიანებით შეიქმნა მისი კომპაქტური, მცირე სიმძლავრის მქონე მოდიფიკაცია РКУ01-125/Б23-05-У1 (ЛЗС), რომელიც განკუთვნილი იყო 125 W ნათურებისთვის. ამ სანათის კორპუსი მზადდებოდა ფოლადის ფურცლებისგან, რის გამოც სანათები ძალიან მალე ჟანგდებოდა და მოგვიანებით შემუშავებულიქნა მისი ახალი მოდიფიკაციები, ალუმინის კორპუსით (РКУ01-250-007-У1 (ЛЗС)).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

*
**ჰერმან VI** (გერმ. Hermann VI; დაახ. 1225 — 1250 ოქტომბერი, 4(4-10-1250)) — ბადენის მარკგრაფი 1243 წლიდან, ავსტრიისა და შტირიის ჰერცოგი 1248 წლიდან, ცერინგენების დინასტიის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
---------

ჰერმან VI იყო ჰერმანი V-ის, ბადენის მარკგრაფისა და ირმენჰარდი ველფის, ჰაინრიხ V-ის, რაინის პფალცგრაფის ქალიშვილის შვილი. მამის გარდაცვალების შემდეგ, ჰერმან VI-მ და მისმა უმცროსმა ძმამ, რუდოლფ I-მა ძალაუფლება გაიყვეს ბადენში. მაგრამ 1248 წელს, პაპ ინოკენტი IV-ის მხარდაჭერით, დაგეგმილ იქნა ჰერმანისა და ჰერცოგინია გერტრუდა ბაბენბერგის, ავსტრიისა და შტირიის მემკვიდრის ქორწილი. ჰერმან VI გადავიდა ვენაში.

ჰერმანის მმართველობა ავსტრიაში წარუმატებელი გამოდგა. ავსტრიის დიდებულებმა და მოსახლეობამ მის მიმართ მხარდაჭერა არ გამოავლინეს. ჰერმანმა თავშესაფარი მოძებნა ბავარიის ჰერცოგთან. 1250 წლის ოქტომბერში ჰერმან VI გარდაიცვალა, დარჩა ერთი წლის ვაჟი, ფრიდრიხი.

ქორწინება და შვილები
--------------------

* (1248) გერტრუდა ბაბენბერგი (1226—1299), ჰაინრიხის (1208—1228), ავსტრიისა და შტირიის ჰერცოგის ლეოპოლდ VI-ის შვილის ქალიშვილი
	+ ფრიდრიხი I (1250—1268), ბადენის მარკგრაფი, ავსტრიისა და შტირიის ჰერცოგი (1250—1251)
	+ აგნესა (1250—1295), დაქორწინდა (1265) ულრიხ III-ზე, კარინთიის ჰერცოგზე, მეორედ გათხოვდა 1270 წელს, ულრიხ III-ზე, ჰოინბურგის გრაფზე
**ჰერტოგენბოსი** (ნიდერლ. 's-Hertogenbosch) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდების სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილოეთი ბრაბანტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქ ამსტერდამიდან დაშორებულია სამხრეთით 80 კმ-ში. მდებარეობს ჭაობიან ტერიტორიაზე, მდინარეების დომელისა და აას შესართავის რაიონში, ზღვის დონიდან 6-7 მ-ზე დაბლა. ქვეყნის მსხვილი სარკინიგზო კვანძია და ჩქაროსნული კავშირებით არის დაკავშირებული ნიდერლანდების მრავალ ქალაქთან.

ბრაბანტის ჰერცოგს ჰენრი I-ს თანამედროვე ქალაქის სიახლოვეს ჰქონდა სანადირო სახლი. ქალაქის სახელი ითარგმნება როგორც „ჰერცოგის ტყე". შუა საუკუნეებში იგი მატყლის წარმოების მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო, ხოლო 1559 წელს ეპარქიად გადაიქცა. თავდასხმის არაერთგზის ობიექტი გამხდარა. ამ ყოველივეს განსაკუთრებით ხელს უწყობდა, სტრატეგიული — კათოლიკურ-პროტესტანულ „ხაზზე მდებარეობა". ჰოლანდიის მიერ ესპანეთის წინააღმდეგ აჯანყების პერიოდში ქალაქზე წარუმატებელი იერიში მიიტანა მორიც ორანელმა (1601, 1603). 1629 წელს ჰერტოგენბოსი ხელში ჩაიგდო ფრედერიკ ჰენრიმ. 1794 წელს ქალაქი ფრანგებს დაეყრდო და 1814 წლამდე იყო ბუშ-დიუ-რინის დეპარტამენტის მთავარი ქალაქი.

ეკონომიკა მცირე და საშუალო წარმოებასა და სავაჭრო საქმიანობას ეფუძნება. წამყვანი დარგებია ელექტროტექნიკა, ქიმიური, ტექსტილის, სამკერვალო, ტყავისა და ფეხსაცმლის და სიგარეტის წარმოება. ქალაქში არის რომის კათოლიკური ეკლესიის ეპარქია.

ისტორიული ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია: რატუშა (1671), წმინდა იოანეს სახელობის გოთიკური ეკლესია (აღდგენილი 1419-1520 წლებში) და სხვა. ქალაქში არის აგრეთვე საფეხბურთო კლუბის — დენ ბოსხის სტადიონი და 3 რკინიგზის სადგური; აქ ყოველწლიურად იმართება კარნავალი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნიდერლანდების ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ჰერტოგენბოსი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ჰერმან III** (გერმ. Hermann III von Baden), **ჰერმან III დიდი** (გერმ. Hermann III der Große; გარდ. 1160 იანვარი, 16(16-01-1160)) — ვერონისა და ბადენის მარკგრაფი ცერინგენების დინასტიიდან. ჰერმანი იყო ჰერმან II-ისა და მისი ცოლის, იუდიტ ფონ ჰოჰენბერგის შვილი.

1130 წელს, ჰერმანმა მემკვიდრეობით მიიღო ბადენის სამარკგრაფო.

1151 წელს, მან მიიღო ვერონის სამარკგრაფო, რომელიც მანამდე კარინთიის ჰერცოგს ეკუთვნოდა.

1154 წელს, ჰერმანი ფრიდრიხ ბარბაროსასთან ერთად იბრძოდა ლომბარდიაში, მოგვიანებით მონაწილეობდა მილანის ალყაში, აგრეთვე იყო მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილე.

ოჯახი
-----

პირველი ცოლი (1134) — ბერტა ლოთარინგიელი (1116—1162) იყო ჰერცოგ სიმონ I-ის ქალიშვილი, რომელთანაც ჰერმანს ერთი შვილი ჰყავდა:

* ჰერმან IV (გარდ. 13 სექტემბერი, 1190), ბადენის მარკგრაფი

მეორე ცოლი (1141 წლის შემდეგ) — მარია ჩეხი იყო ჰერცოგ სობესლავ I-ის ქალიშვილი, რომელთანაც ჰერმანს ერთადერთი ქალიშვილი ეყოლა:

* გერტრუდა (გარდ. 1225-მდე) 1180 წლიდან დაქორწინებული იყო გრაფ ალბრეხტ ფონ დაგსბურგის ცოლი.

გამოყენებული ლიტერატურა
-----------------------

* Johann Christian Sachs: *Einleitung in die Geschichte der Marggravschaft und des marggrävlichen altfürstlichen Hauses Baden*, Frankfurt und Leipzig 1764, Erster Theil, S. 290–310
* *Regesten der Markgrafen von Baden und Hachberg 1050—1515*, herausgegeben von der Badischen Historischen Commission, bearbeitet von Richard Fester, Erster Band, Innsbruck 1900, S. 7-11 online im internet archive
Parental Advisory-ს ყველაზე ცნობილი, თანამედროვე ფორმა
**Parental Advisory** — ნიშანი, რომელიც RIAA-ს (ამერიკის ხმისჩამწერ ინდუსტრიათა ასოციაციის) მოთხოვნით ყველა ალბომს ეკვრება, რომლებში შესული სიმღერების ტექსტებში უცენზურო ან უბრალოდ უხეში სიტყვებია გამოყენებული. ასეთ ტექსტებს Explicit Lyrics უწოდეს. ნიშანი ალბომზე იმ შემთხვევაშია, თუ მასში შესული სიმღერების ტექსტებში უცენზურო ან სექსუალური შინაარსის სიტყვებია.

არასრულწლოვანების მავნე ზეგავლენისგან დაცვის აუცილებლობა 1980-იანი წლების დასაწყისში გაჩნდა, როდესაც მძიმე მეტალის პოპულარობა გაიზარდა. საბოლოოდ ნიშნის შექმნა 1985 წელს, განგსტა რეპის გაჩენასთან ერთად გადაწყდა.

ამერეკელი სენატორების ნაწილი ცდილობდა, საერთოდ აეკრძალა ან შეეზღუდა ამ ნიშნის მქონე ალბომების გაყიდვა. საბოლოოდ აიკრძალა მათი გაყიდვა არასრულწლოვანებზე, ხოლო ამერიკული სუპერმარკეტების ქსელმა Wal-Mart საერთოდ ამოიღო ასეთი ტიპის ალბომები გაყიდვიდან. ტელე და რადიო კომპანიებმა კი ამ ალბომებში შეტანილ სიმღერებს ბოიკოტი გამოუცხადეს.

Parental Advisory-ის კანადური ვერსია
წინააღმდეგობის მიუხედავად Parental Advisory-ის მქონე ალბომების პოპულარობა იზრდებოდა, ხოლო 2000 წლის შემდეგ ასეთმა ალბომებმა ყველა ჩარტების სათავეებში შეაღწიეს.

სხვადასხვა შემთხვევაში, ალბომებზე დაკრულია მეორე ტიპის წარწერაც, სადაც Explicit Lyrics-ის მაგივრად წერია Explicit Content.

სქოლიო
------

1. ↑  Parental Advisory Label ("PAL") Program. RIAA.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-03-31.
**ჰალიტ ერგენჩი** (თურქ. Halit Ergenç, დ. 30 აპრილი,1970 სტამბოლი, თურქეთი)— თურქი მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

ჰალიტ ერგენჩი დაიბადა 1970 წლის 30 აპრილს სტამბოლში, ცნობილი მსახიობის, საით ერგენჩის ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ტექნიკურ უნივერსიტეტში, გემთმშენებლობის ფაკულტეტზე გააგრძელა. მეორე კურსზე იყო, როდესაც თეატრალურ უნივერსიტეტშიც ჩააბარა. პარალელურად ოპერატორადაც მუშაობდა. ის არა მარტო მსახიობი, არამედ მუსიკოსიც არის – დამთავრებული აქვს კონსერვატორია. გარკვეული პერიოდი ჰალიტი ვოკალისტი და მოცეკვავე იყო. როგორც მოცეკვავე, მონაწილეობდა თურქულ ტელეპროექტში „ცეკვა უფროსებისათვის".

1996 წელს ჰალიტი თეატრ „დორმენში" მიიწვიეს, სადაც მთავარი როლი შეასრულა მიუზიკლში „მეფე და მე". ამას მოჰყვა სერიალი „შავი ანგელოზი". 2005 წელსთურქმა რეჟისორმა ჩაგან ირმაკმა მსახიობი გადაიღო დრამაში „მამაჩემი და ჩემი ვაჟი". 2006 წელს ითამაშა სერიალში „1001 ღამე" სადაც შეასრულა მთავარი როლი, ხოლო 2011 წელს სერიალ „დიდებული საუკუნის" მთავარი გმირი გახდა. „1001 ღამის" გადაღებისას შეჰერეზადას როლის შემსრულებელი ბერგიუზარ ქორელი შეუყვარდა და მის გამო თვენახვერის ფეხმძიმე ცოლი, გიზემ სოისალდი მიატოვა (გიზემ მოგვიანებით აბორტი გაიკეთა).

2009 წელს სტამბოლის ერთ–ერთ სასტუმროში ჰალიტ ერგენჩმა და ბერგიუზარ ქორელმა ქორწილი გადაიხადეს. მათ ვაჟი შეეძინათ. ჰალიტ ერგენჩი თურქეთში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და მაღალანაზღაურებადი მსახიობია და ქვეყნის ხუთ ყველაზე ლამაზ მამაკაცს შორის არის დასახელებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჰალიტ ერგენჩი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)