**მარია მედიჩი** (იტალ. Maria de' Medici, ფრანგ. Marie de Médicis; დ. 26 აპრილი 1575 ფლორენცია — გ. 3 ივლისი 1642 კელნი) — ტოსკანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ის ასული. 1600-1610 წლებში საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი როგორც ანრი IV-ის მეუღლე. ლუი XIII-ის დედა და მისი რეგენტი 1610-1614 წლებში.

ადრეული ცხოვრება
----------------

მარია მედიჩის გერბი
მარია მედიჩი დაიბადა 1575 წლის 26 აპრილს ტოსკანის დიდი ჰერცოგის - ფრანჩესკო I მედიჩის ოჯახში. მარიას დედა იყო ავსტრიის პრინცესა ჟანა ავსტრიელი. მარია ოჯახში მეექვსე შვილი იყო. მის მშობლებს შვიდი შვილი ჰყავდათ თუმცა, სრულწლოვანებამდე მხოლოდ მარიამ და მისმა უფროსმა დამ - ელეონორამ მიაღწიეს.

მარია მედიჩი თვით ლორენცო I "ბრწყინვალეს'' პირდაპირი შთამომავალი იყო. მის გათხოვებაზე მშობლებმა ადრეული ასაკიდანვე დაიწყეს ფიქრი, თუმცა შესაბამისი საქმროს ძიებამ დიდხანს გასტანა.

როგორც ისტორიკოსები აღწერენ მას ჰქონდა მაღალი შუბლი, თხელი ქერა თმა, თაფლის ფერი თვალები და თოვლივით ქათქათა კანი. ამასთან იგი იყო მშვიდი, გაწონასწორებული, განათლებული, მაგრამ ინტრიგებისა და ძალაუფლების მოყვარული გოგონა, რაც მედიჩების თანდაყოლილი თვისება იყო.

საფრანგეთის დედოფალი
--------------------

მარიას და ანრის ქორწინება
1599 წელს საფრანგეთისა და ნავარის მეფე - ანრი IV დე ბურბონი გაცილდა დედოფალ მარგარიტა დე ვალუას. 1600 წელს კი ანრიმ იქორწინა მარია მედიჩზე. ისინი ფლორენციაში დაქორწინდნენ და ქორწილში 4000 ადამიანი დაპატიჟეს. ქორწილში უამრავი სასიამოვნო გასართობი იყო, მათ შორის საოპერო მუსიკის ახალი ჟანრის მაგალითებიც. მარიას მზითვებში 60 000 ოქროს მონეტა და უამრავი უძვირფასესი სამკაული გაატანეს. 1601 წლის 21 სექტემბერს მარიამ ტახტის მემკვიდრე - ლუი დე ბურბონი გააჩინა.

ქორწინების დროს მარია 25 წლის იყო, ხოლო მისი მეუღლე 47-ის. ქორწინება თავიდან ბედნიერად დაიწყო, რასაც ხელი ლუის დაბადებამაც შეუწყო, მაგრამ ანრი მამამისს ჰგავდა და გამუდმებით ქალებისაკენ გაურბოდა თვალი. იგი მარგარიტა ვალუასაც ხშირად ღალატობდა და მარიასთან ქორწინების შემდეგ მალევე მასაც უღალატა და კვლავ უამრავი საყვარელი გაიჩინა. ამავე დროს მას ახალი ფავორიტი გამოუჩნდა, ანრიეტა დ'ანტრაგი. 1601 წელს ორივე ქალს ვაჟი შეეძინა. ანრიეტას და ანრის სასიყვარულო კავშირი იმანაც არ დაარღვია, რომ 1604 წელს ანრიეტას მამა აქტიურ მონაწილეობას იღებდა მეფის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ანრიეტა გამოირჩეოდა დაუოკებელი პატივმოყვარეობით. ამან მეფეს და დედოფალს შორის ურთიერთობა უაღრესად გაამწვავა. მათი კავშირი მხოლოდ 1609 წელს დასრულდა, როდესაც ანრი კონეტაბლის 14 წლის ქალიშვილით მოიხიბლა.

ამავე წელს ანრიმ ავსტრიასთან საომრად აქტიური მზადება დაიწყო, მაგრამ 1610 წელს მეფე არსენალში მიდიოდა ახალი იარაღის სანახავად. ძალიან ცხელი დღე იყო, ეტლი გზაში შეყოვნდა, ამ დროს კი ბორბალზე ვიღაც ამოძვრა და დანა გაუყარა ანრის. სიკვდილი წამიერი იყო. მკვლელი კათოლიკე ფანატიკოსი რავაიაკი აღმოჩნდა. ეს მოხდა 1610 წლის 14 მაისს, ამავე წლის 13 მაისს იყო მარია მედიჩის დედოფლად კორონაცია, ანუ ფაქტობრივად მარიას ნამდვილი დედოფლის გვირგვინი მხოლოდ ერთი დღე ჰქონდა.

ახლად დაქვრივებული მარია თავის ვაჟ ლუი XIII-სთან ერთად
### მხატვრული პატრონაჟი

მარიას ისევე, როგორც სხვა იტალიელ ქალბატონებს ძალიან უყვარდა ხელოვნება და მფარველობდა მას. 1612 წელს ააშენებინა ლუქსემბურგის საოცარი სასახლე. 1615 წელს დააფინანსა სოლომონ დე ბროსის სამხატვრო გამოფენა. ამავე წელს სამეფო კარზე მხატვრად აიყვანა პეტერ პაულ რუბენსი. მარიამ მთელი თავისი მზითვები და სიმდიდრე საფრანგეთში ხელოვნებისა და კულტურის აღორძინებას შესწირა. ასევე დააფინანსა ექსპედიციები ამერიკაში და შექმნა ფრანგული კოლონია კანადა.

დედა დედოფალი
-------------

### რეგენტი

მარია მედიჩის პორტრეტი
ანრის სიცოცხლეში მარია თითქმის შუემჩნეველი ფიგურა გახდა, მაგრამ ვითარება 1610 წლის შემდეგ მთლიანად შეიცვალა. იქიდან გამომდინარე, რომ მარიას უფროსი ვაჟი - ლუი XIII ამ დროისათვის მცირეწლოვანი იყო, საჭირო გახდა რეგენტის დანიშვნა. ფრანგებმა რეგენტად მარია მედიჩი აირჩიეს. მარიამმა საფრანგეთის სამეფო კარზე გაზარდა კათოლიკე იტალიელების გავლენები რათა დაეთრგუნდა პროტესტანტები. 1614 წელს ლუი XIII-ს ცოლად შერთო ესპანეთის პრინცესა - ანა ავსტრიელი, ხოლო ანას ძმას ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე - ფილიპე IV-ს მიათხოვა საკუთარი ქალიშვილი ელიზაბეტა ბურბონი. ამით მან მჭიდრო კავშირი შეკრა კათოლიკურ სახელმწიფოებთან და იმდროის ევროპის უძლიერეს დინასტია - ჰაბსბურგებთან დაამყარა ნათესაური კავშირი. ამ მოვლენიდან მალევე მარიამ სავოიის ჰერცოგ - ვიტორიო ამადეო I-ს მიათხოვა საკუთარი ქალიშვილი კრისტინა მარია დე ბურბონი, რითაც კიდევ ერთი კათოლიკე მოკავშირე გაიჩინა. 1625 წელს კი თავისი ნაბოლარა ქალიშვილი - ანრიეტა მარია დე ბურბონი, მიათხოვა ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ I-ს, რითაც მან ფრანგი პროტესტანტების მთავარი დამხმარე საკუთარ მოკავშირედ აქცია. ამავე დროს ლუი XIII სრულწლოვანი ხდება და მარიას რეგენტის სტატუსი ჩამოერთვა.

### კარდინალი რიშელიე

კარდინალი რიშელიე
ამ პერიოდში მარიას ყურადღებას იქცევს პარიზის ეპისკოპოსი არმან ჟან დიუ პლესი რიშელიე, რომელიც თავისი შორსმჭვრეტელობით სახელგანთქმული კაცი იყო. მან რიშელიე სასახლეში მიიწვია და 1622 წელს მისი შვილის – ლუი XIII-ის სრულწლოვანებისას კარდინალობა უბოძა. რიშელიე 1624 წელს გახდა მეფის მთავარი მრჩეველი. ლუი ნადირობასა და მუსიკას უფრო მეტ დროს უთმობდა, ვიდრე სახელმწიფო საქმეებს. მეფემ დაინახა მისი შესაძლებლობები და მას თითქმის შეუზღუდავი ძალაუფლება მისცა.

1627 წ. რიშელიეს მეთაურობით საფრანგეთის სამხედრო ძალებმა ალყა შემოარტყეს ქალაქ ლა-როშელს, ჰუგენოტების მთავარ სიმაგრეს. მან ააგო 1 მილის (1, 6 კმ) სიგრძის ბარიერი, რათა გამოეცალკევებინა ისინი ზღვისგან. 1 წლის ალყის შემდეგ მშიერი ქალაქი დანებდა. ამ დამარცხებამ ჰუგენოტთა პოლიტიკური ძალაუფლება დაასრულა, მაგრამ რიშელიემ დაუტოვა მრწამსის უფლება და სამოქალაქო უფლებები.

1630 წელს დედა დედოფალმა მარია მედიჩიმ, დედოფალმა ანა ავსტრიელმა და ლუის ძმამ გასტონ დე ბურბონიმ რიშელიეს წინააღმდეგ სცადეს გადატრიალების მოწყობა (რომელიც ისტორიაში შევიდა „გასულელებულთა დღის" სახელით (ფრანგ. La journée des Dupes)), თუმცა გეგმა ჩაიშალა და ყველაფერი საწინააღმდეგოდ შემოტრიალდა. რიშელიემ მეფის ას პროცენტიანი ნდობა და მფარველობა მოიპოვა, რამაც მისი უფლებების საოცარი ზრდა გამოიწვია. საფრანგეთში უამრავი ციხესიმაგრის დანგრევა გვიჩვენებს თუ როგორ მეთოდურად და შეუბრალებლად ზღუდავდა რიშელიე ფრანგული არისტოკრატიის ძალაუფლებას. მან გამოსცა კანონი, რომლის თანახმადაც ყველა ციხესიმაგრე, რომელიც არ იყო საჭირო სამეფოს დასაცავად, უნდა დანგრეულიყო ან დემონტირებულიყო. რიშელიემ აგრეთვე დანიშნა სამეფო ოფიცრები, რათა თვალყური ედევნებინათ პროვინციების მმართველებისადმი და მეფის კონტროლის ქვეშ დაებრუნებინათ ისინი. რიშელიეს ასეთი ძალაუფლების ზრდამ დედა დედოფალი მარია მედიჩი აიძულა 1631 წელს ბრიუსელში გადასულიყო, ხოლო 1638 წელს კი ამსტერდამში.ნიდერლანდელებმა მისი ვიზიტი საოცრად აღნიშნეს, ამავე წელს იგი ეწვია თავის ქალიშვილს ანრიეტა მარიას, ინგლისში.

უკანასკნელი წლები და გარდაცვალება
---------------------------------

1638 წელს ლონდონში თავის ქალიშვილთან რამდენიმე თვით დარჩა, შემდეგ კი კიოლნში გაემგზავრა. 1642 წლის 3 ივლისს ქალაქ კიოლნში მარია მედიჩი გარდაიცვალა. მალევე იგი გადაასვენეს საფრანგეთში და დაკრძალეს სენ დენის მეფეთა სასაფლაოზე ანრი IV-ის გვერდით. ამავე წლის 4 დეკემბერს გარდაიცვალა კარდინალი რიშელიეც, ხოლო სულ რაღაც ერთ წელიწადში 1643 წლის 14 მაისს გარდაიცვალა ლუი XIII-ც.

შვილები
-------

| პორტრეტი | სახელი | დაბ.თარიღი | გარდ. თარიღი | ტიტული | მეუღლე |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ლუი XIII დე ბურბონი | 27 სექტემბერი 1601 | 14 მაისი 1643 | საფრანგეთის და
ნავარის მეფე | ანა ავსტრიელი |
|  | ელიზაბეტა დე ბურბონი | 22 ნოემბერი 1602 | 6 ოქტომბერი 1644 | ესპანეთის და 
პორტუგალიის
დედოფალი | ფილიპე IV ჰაბსბურგი |
|  | კრისტინა მარია დე
ბურბონი | 10 თებერვალი 1606 | 27 დეკემბერი 1663 | სავოიის
ჰერცოგინია | ვიტორიო ამადეო I
სავოიელი |
| \_ | ნიკოლას ანრი დე 
ბურბონი | 16 აპრილი 1607 | 17 ნოემბერი 1611 | ტიტული არ ჰქონია | მეუღლე არ ჰყოლია |
|  | გასტონ დე ბურბონი | 25 აპრილი 1608 | 2 თებერვალი 1660 | ორლეანის ჰერცოგი | 1. მარია დე ბურბონი
2. მარგარიტა

ლოთარინგიელი |
|  | ანრიეტა მარია დე ბურბონი | 25 ნოემბერი 1609 | 10 სექტემბერი 1669 | ინგლისის, 
ირლანდიის და
შოტლანდიის
დედოფალი | ჩარლზ I სტიუარტი |

წინაპრები
---------

**მარია მედიჩის წინაპრები**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. ჯოვანი მედიჩი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. ჯოვანი მედიჩი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. კატერინა სფორცა |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. კოზიმო I, ტოსკანის დიდი ჰერცოგი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. ჯაკოპო სალვიატი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. მარია სალვიატი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. ლუკრეცია მედიჩი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. ფრანჩესკო I, ტოსკანის დიდი ჰერცოგი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. ფადრიკ ალვარეს დე ტოლედო |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. პედრო ალვარეს დე ტოლედო |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. ისაბელ დე სუნიგა ი პიმენტელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. ელეონორა ტოლედოელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. ლუის დე პიმენტელ ი პაჩეკო |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. მარია ოსორიო |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. ხუანა ოსორიო ი ბასანი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **მარია მედიჩი** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. მაქსიმილიან I, საღვთო რომის იმპერატორი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. ფილიპე I, ბურგუნდიის ჰერცოგი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. მარია I, ბურგუნდიის ჰერცოგინია |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. ფერდინანდ I, საღვთო რომის იმპერატორი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. ფერდინანდ II, არაგონის მეფე |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. ხუანა I, ესპანეთის დედოფალი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. ისაბელ I, კასტილიის დედოფალი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. იოჰანა ავსტრიელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. კაზიმირ IV, პოლონეთის მეფე |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. ვლადისლავ II, უნგრეთის მეფე |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. ელიზაბეთ ავსტრიელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. ანა უნგრელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. გასტონ დე ფუა |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. ანა დე ფუა-კენდალი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. ინფანტა კატალინა ნავარელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

გალერეა
-------

* მარია მედიჩიმარია მედიჩი
* ვან დაიკის მიერ შესრულებული მარია მედიჩის პორტრეტივან დაიკის მიერ შესრულებული მარია მედიჩის პორტრეტი
* მარია მედიჩის პორტრეტი, შესრულებულია პეტერ პაულ რუბენსის მიერმარია მედიჩის პორტრეტი, შესრულებულია პეტერ პაულ რუბენსის მიერ
* მარია მედიჩის სამეფო მონოგრამამარია მედიჩის სამეფო მონოგრამა
* მარია მედიჩის ხელს სთხოვს ანრი IV-ემარია მედიჩის ხელს სთხოვს ანრი IV-ე
* მარია მედიჩის ქანდაკება ლუქსემბურგის ბაღშიმარია მედიჩის ქანდაკება ლუქსემბურგის ბაღში
* ანრი IV-ის და მარია მედიჩის გამოსახულებიანი მონეტა, 1605 წ.ანრი IV-ის და მარია მედიჩის გამოსახულებიანი მონეტა, 1605 წ.
* მარია მედიჩის კორონაციამარია მედიჩის კორონაცია

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მედიჩები
* ანრი IV
* ლუი XIII
* კარდინალი რიშელიე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Rubens cycle of paintings apotheosizing Marie de Medici Definitive statements of Baroque art.
* National Maritime Museum
* Drawing by Claes Cornelisz. Moeyaert the entrance of Maria de Medici in Amsterdam დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine.
* Festival Books
* თარგი:CathEncy
* Life of Marie dei Médicis. Engravings after Rubens from the De Verda Collection დაარქივებული 2015-09-23 საიტზე Wayback Machine.
* "Medicea Hospes, Sive Descripto Pvblicae Gratvlations: qua Serenissiman, Augustissimamque reginam, Mariam de Meicis, except Senatvs popvlvvsqve Amstelodamensis" (1638), Illustrated with engravings of Maia de' Meici

ლიტერატურა
----------

* Lawrence, Cynthia Miller (1997). Women and Art in Early Modern Europe: Patrons, Collectors, and Connoisseurs. Pennsylvania State Univ Pr. p. 136.
* Lawrence, Cynthia Miller (1997). Women and Art in Early Modern Europe: Patrons, Collectors, and Connoisseurs. Marie de Médici's Patronage of Art and Architecture: Pennsylvania State Univ Pr. ISBN 978-0-271-01568-2.
* Leonie Frieda (14 March 2006). Catherine de Medici: Renaissance Queen of France
* Goldstone, Nancy, The Rival Queens, (Little Brown and Company, 2015), p. 377
* THE AMERICAN CYCLOPEADIA. 1874. pp. 671–. Retrieved 21 February 2011.
* Goldstone, Nancy, The Rival Queens, (Little Brown and Company, 2015), footnote: p. 377
* Herman, Eleanor (2005). *Sex with Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge*. p. 80
* Bergin, Joseph (1 March 1990). Cardinal Richelieu: Power and the Pursuit of Wealth. New Haven, CT: Yale University Press. p. 86. ISBN 978-0-300-04860-5. Retrieved 19 March 2016.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საფრანგეთის დედოფლების სია |
| --- |
|  |
| კაპეტინგები (987-1328) | 
* ადელაიდა აკვიტანიელი
* როზალა იტალიელი
* ბერთა ბურგუნდიელი
* კონსტანსია დ’არლი
* მატილდა ფრიზიელი
* ანა კიეველი
* ბერთა ჰოლანდიელი
* ბერტრადა დე მონფორი
* ადელაიდა სავოიელი
* ელეონორ აკვიტანიელი
* კონსტანსია კასტილიელი
* ადელ შამპანელი
* იზაბელა ენოელი
* ინგებორგ დანიელი
* აგნეს მერანიელი
* ინგებორგ დანიელი
* ბლანკა კასტილიელი
* მარგარიტა პროვანსელი
* ისაბელა არაგონელი
* მარია ბრაბანტელი
* ჟანა I ნავარელი
* მარგარიტა ბურგუნდიელი
* კლიმენცია უნგრელი
* ჟანა II ბურგუნდიელი
* ბლანკა ბურგუნდიელი
* მარია ლუქსემბურგელი
* ჟანა დე ევრე

 |
|  |
| ვალუები (1328–1498) | 
* ჟანა ბურგუნდიელი
* ბლანკა ნავარელი
* ჟანა I ოვერნელი
* ჟანა დე ბურბონი
* იზაბელა ბავარიელი
* მარია ანჟუელი
* შარლოტა სავოიელი
* ანა ბრეტონელი

 |
|  |
| ვალუა-ორლეანები (1498–1515) | 
* ჟანა დე ვალუა
* ანა ბრეტონელი
* მერი ტიუდორი

 |
|  |
| ვალუა-ანგულემები (1515–1589) | 
* კლაუდია დე ვალუა
* ელეონორ ავსტრიელი
* ეკატერინე მედიჩი
* მარია სტიუარტი
* ელიზაბეთ ავსტრიელი
* ლუიზა დე ლორენ-ვედემონი

 |
|  |
| ბურბონები (1589–1792) | 
* მარგარიტა დე ვალუა
* მარია მედიჩი
* ანა ავსტრიელი
* მარია ტერეზა ესპანელი
* მარია ლეშჩინსკა
* მარია ანტუანეტა ავსტრიელი

 |
|  |
| ბონაპარტები (1804–1814, 1815) | 
* ჟოზეფინ ბოარნე
* მარია ლუიზა ავსტრიელი

 |
|  |
| ბურბონები (1814–1830) | 
* მარია ჯუზეპინა სავოიელი (ტიტულარული)
* მარი ტერეზ ფრანგი

 |
|  |
| ორლეანელები (1830–1848) | 
* მარია ამალია ნეაპოლელი

 |
|  |
| ბონაპარტები (1852–1870) | 
* ეუხენია დე მონტიხო

 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნავარის დედოფლები |
| --- |
|  |
| 
* ტოდა ასნარესი
* სანჩა ასნარესი
* ადრეგოტო გალინდესი
* ურაკა ფერნანდესი
* ხიმენა ფერნანდესი
* მუნიადონა კასტილიელი
* სტეფანია
* პლაცენტია
* ფელიცია დე რუსი
* აგნეს აკვიტანიელი
* ბერთა არაგონელი
* ურაკა ლეონელი
* მარგარიტა ლ'ეგლი
* ურაკა ასტურიელი
* სანჩა კასტილიელი
* კონსტანცია ტულუზელი
* მარგარიტა დე ბურბონი
* იზაბელა ფრანგი
* ბლანშ არტუელი
* მარგარიტა ბურგუნდიელი
* კლიმენცია უნგრელი
* ჟანა ბურგუნდიელი
* ბლანკა ბურგუნდიელი
* მარია ლუქსემბურგელი
* ჟანა დე ევრე
* ჟანა დე ვალუა
* ელეანორა კასტილიელი
* აგნესა კლეველი
* ხუანა ენრიკესი
* მარგარიტა ანჟულიმელი
* მარგარიტა დე ვალუა
* მარია მედიჩი
* ანა ავსტრიელი

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX1016227
* BNF: cb12545791d (data)
* BPN: 82327557
* GND: 118577778
* ISNI: 0000 0001 2121 0013
* LCCN: n82006848
* NKC: jo2003192743
* NTA: 068985282
* RKD: 439007
* SELIBR: 207580
* SNAC: w67v1wb7
* SUDOC: 034735240
* ULAN: 500122326
* VIAF: 12420076
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 12420076

 |