recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
გიეონგჰუის სასახლე, სეული, სამხრეთ კორეა
**გიეონგჰუის სასახლე** (კორეულად: გიეონგჰუიგუნგი, სიტყვასიტყვით ჰარმონიული სიმშვიდის სასახლე) — სასახლე, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ კორეაში, სეულში. ის იყო ერთ-ერთი „ხუთი გრანდიოზული სასახლიდან", რომელიც აიგო ჩოსონის დინასტიის პერიოდში.

სასახლის მშენებლობა დაიწყო 1600 წელს მეფე გვანგჰაეგუნგის მეფობის დროს. ჩოსონის დინატიის ბოლო პერიოდში გიეონგჰუიგუნგი მეფის მეორე სასახლედ მიიჩნეოდა, ასევე ის განლაგებული იყო სეულის დასავლეთ ნაწილში, ამიტომაც გიეონგჰუიგუნგს ასევე უწოდებდნენ სეოგვოლს (დასავლეთის სასახლე). მეორეხარისხოვან სასახლეს, როგორ წესი, მეფე საგანგებო სიტუაციებში იყენებდა. 

მეფე ინჯოდან, მეფე ჩეოლჯონგამდე, ჩოსონის დინასტიის დაახლოებით ათი მმართველი ჩერდებოდნენ გიეონგჰუიგუნგში. ეს სასახლე აშენდა მიმდებარე მთის ირიბი გეოგრაფიის გამოყენებით, რომლის არქიტექტურას აქვს ტრადიციული სილამაზე და ძალიან დიდი ისტორიული მნიშვნელობა. გარკვეული დროის განმავლობაში სასახლეს ეკავა დიდი ადგილი, ეს დასტურდება თუნდაც იმით, რომ მას ჰქონდა თაღოვანი ხიდი, რომლითაც უკავშირდებოდა დეოკსუგუნგის სასახლეს. მეფის სამეფო აუდიტორიისთვის სასახლეს ჰქონდა სუნგჯეონგჯეონისა და ჯაეჯეონგჯეონის შენობები, ხოლო საძილე შენობებს წარმოადგენდნენ იუნგბოკჯეონი და ჰოესანგჯეონი. 

გიეონგჰუიგუნგის რესტავრაცია და ხიდი მის შემოგარენში.
გიეონგჰუიგუნგმა უმეტესი ნაწილი დაკარგა XIX საუკუნის ხანძრის დროს, მეფე სუნჯონისა და გოჯონგის მმართველობის პერიოდში. იაპონიის მიერ კორეის ნახევარკუნძულის ოკუპაციის დროს რაც დარჩა გიეონგჰუის სასახლიდან იაპონიის მთავრობამ ყველაფერი მიისაკუთრა და მის ადგილას ააშენა სკოლა იაპონელებისთვის. თავდაპირველი სასახლის ორი ძირითადი შენობა - სუნგჯეონგჯეონის სატახტო დარბაზი და ჰეუნგჰვამუნის კარიბჭე დაიშალა და სეულის სხვადასხვა ადგილებში გადავიდა. მისი რეკონსტრუქცია დაიწყო 1990 წელს სამხრეთ კორეის მთავრობის ინიციატივით, აღედგინათ „ხუთი გრანდიოზული სასახლე", რომელიც ძალიან მძიმედ დააზიანა და გაანადგურა იაპონიამ. თუმცა ურბანული ზრდისა და ათწლეულების განმავლობაში უგულებელყოფის შედეგად, მთავრობამ შეძლო თავდაპირველი სასახლის მხოლოდ 33% ის აღდგენა.

სასახლე არის ისტორიული ძეგლი ნო.271.

სასახლის ტერიტორიაზე ამჟამად მდებარეობს სეულის ისტორიული მუზეუმი, ასევე სეულის ხელოვნების მუზეუმის მინაშენი. 2009 წელს იქ განთავსდა პრადას განმაახლებელი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გიეონგბოკგუნგი
* კორეის ისტორია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official guide from Cultural Heritage Administration დაარქივებული 2007-09-30 საიტზე Wayback Machine.
* Visit Seoul information[*მკვდარი ბმული*]
* Seoul Museum of Art დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.
* The Seoul Guide : Gyeonghuigung Palace

სქოლიო
------

1. ↑  „The 5 Palaces of Seoul". *Chosun Ilbo*. 24 January 2012. ციტირების თარიღი: 23 April 2012.
2. ↑  Gyeonghuigung Palace. Cultural Heritage Administration of Korea.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ივლისი 2013. ციტირების თარიღი: 11 September 2015.
3. ↑

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სამხრეთ კორეის დროშა ჩოსონის დინასტიის ხუთი უდიდესი სასახლე |
| --- |
|  |
| 
* ჩხანდოკუნი
* ჩანგ-გიეონგ-გუნგი
* დეოკსუგუნგი
* გიეონგბოკგუნგი
* გიეონგჰუიგუნგი
 |

 |
**გიორგი ცქიმანაური** (დ. 5 აპრილი, 1887, თბილისი — გ. 1 მარტი, 1975) — ქართველი ფამრაკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1939), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961).

ბიოგრაფია
---------

1914 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1931-1935 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის საბრძოლო მომწამვლელ ნივთიერებათა ტოქსიკოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი. 1935-1941 წლებში განაგებდა სტომატოლოგიური ინსტიტუტის, ხოლო 1941-1973 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაკოლოგიის კათედრას; 1973 წლიდან იყო ამავე კათედრის კონსულტანტი. შეისწავლიდა ცთომილი ნერვის ორფაზოვან მოქმედებას, ტრამვული შოკის ბუნებას, სინთეზურ ანტიმალარიულ და საანესთეზიო საშუალებებს. ავტორია ნამუშევრებისა „პლაზმოქინინს ფარმაკოლოგიისთვის" (1934) და „ფარმაკოლოგია" (1966).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 246.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ცქიმანაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გაელ ანდონიანი** (სომხ. Գաել Անդոնյան; დ. 7 თებერვალი, 1995, მარსელი, საფრანგეთი) — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს საფრანგეთის ლიგა 1-ში, მარსელის ოლიმპიკის შემადგენლობაში. ასევე, სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში. არის ცენტრალური მცველი.

გაელ ანდონიანი დაიბადა 1995 წლის 7 თებერვალს, საფრანგეთის ქალაქ მარსელში. 2004 წლიდან ის ირიცხება მარსელის „ოლიმპიკის" აკადემიაში. 2012 წლიდან ირიცხება „ოლიმპიკის" ძირითადი გუნდის შემადგენლობაში, მაგრამ მხოლოდ ერთი მატჩი აქვს ჩატარებული და ძირითადად მის მეორე გუნდში თამაშობს. „ოლიმპიკის" ძირითად გუნდში გაელმა ითამაშა 2014 წლის 2 ნოემბერს, ლანსის წინააღმდეგ.

არსებობდა საკითხი, თუ რომელ ნაკრებში ითამაშებდა გაელი. 2011 წელს მან ორი ამხანაგური მატჩი ითამაშა საფრანგეთის 16 წლამდელთა ნაკრებში. ამ საკითხს წერტილი დაესვა 2015 წლის 26 თებერვალს, როცა სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტმა რუბენ ჰაირაპეტიანმა განაცხადა, რომ 21 მარტს გაელ ანდონიანი ჩავიდოდა ერევანში, რათა ეთამაშა სომხეთის ნაკრების შემადგენლობაში. რვა დღის შემდეგ გაელმა ითამაშა ალბანეთის ნაკრების წინააღმდეგ, ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ მატჩში 90 წუთის განმავლობაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაელ ანდონიანი Transfermarkt.com-ზე
ტბა უურეგ-ნუური
ტარიმის ღრმული, NASA
**გაუდინარი არე**, **შიგა ჩამონადენის არე** — არე, სადაც ჰავის სიმშრალის გამო ზედაპირული წყლები ვერ აღწევენ ვერც შიგა ზღვებამდე და ვერც მსოფლიო ოკეანემდე. ამ ტიპის ტერიტორიებით დაკავშირებულია არიდულ — მშრალ ზონებთან, აგრეთვე ბრტყელზედაპირიან ადგილებთან სუსტად გამოხატული რელიეფით. უკავია ხმელეთის ზედაპირის დაახლოებით 20 %.

მდინარის წყლის ჩამონადენის ჯამური სიდიდე გაუდინარ არეში შეადგენს წელიწადში დააახლოებით 1,0 ათ. კმ³-ს. გაუდანარი არის გადალახვა შეუძლია მხოლოდ დიდ წყალუხვ მდინარეს, რომელიც ნოტიო მხარიდან მოედინება. გაუდინარი არის ფარგლებში ასეთი მდინარეები კარგავენ თავიანთ წყლიანობას და არ იერთებენ მუდმივ შენაკადებს. გაუდინარი არე ჩვეულებრივ, დაკავშირებულია არიდულ ტერიტორიებთან, იშვიათად გვხვდება ზომიერი კლიმატისა და ბრტყელი რელიეფის პირობებში.

გაუდინარი არეების მდინარეები ერთვიან გაუდინარ ტბებს, ან შრებიან აორთქლების, წყლის ხარჯის ინფილტრაციის, სამეურნეო მიზნებში წყლის გადარჩევის შედეგად და ბოლოვდებიან მშრალი დელტებითა და მყარი ნატანის გამოზიდვის კონუსებით.

გაუდინარი არე შეიძლება გავრცელებული იყოს ნებისმიერ კლიმატურ პირობებში, მაგრამ ჩვეულებრივ, ყველაზე უფრო გვხვდება უდაბნო ტერიტორიებზე. ფართობით ყველაზე ვრცელი გაუდინარი არეები განლაგებულია ავსტრალიაში, აზიაში (ტარიმის ღრმული, არალ-კასპიის ღრმული), აფრიკაში (კალაჰარი, ჩადის ტბის ღრმული) და სხვა. კასპიის ზღვის წყალშემკრები აუზის ფართობია დაახლოებით 3,1 კმ², რომელთაგან დაახლოებით 1 მლნ. კმ² მოდის გაუდინარ არეებზე.

გაუდინარი არე გადაჭიმულია შორს ჩრდილოეთით 55°-იდან დაახლოებით 57°-მდე, რაც კონტინენტური კლიმატის პირდაპირ ეფექტზე მიანიშნებს. მასზე მოდის ხმელეთის ფართობის 50 %-ზე მეტი (ტერიტორია ჩ. 14° 33° და ს. 20° 32° შორის).

ავსტრალიაში გაუდინარ არეეებზე მოდის ტერიტორიის — 21 %, ევროპაზე — 19 %, სამხრეთ ამერიკაზე — 16 %, აფრიკაზე — 12 %, აზიაზე — 11 %, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაზე — 5 %.

გაუდინარი არის ფარგლებში არსებულ წყალსატევს გაუდინარი ტბა ეწოდება. აღსანიშნავია, რომ შავი ზღვა როგორც ჩანს, ოდესღაც დამოუკიდებელ ჰიდროლოგიურ სისტემას წარმოადგენდა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Область внутреннего стока | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-03-01. ციტირების თარიღი: 2021-03-03.
2. ↑  «Вода России» | Каспийское море
3. 1 2  U.T. Hammer. Saline Lake Ecosystems of the World. Apr 30, 1986
4. ↑  Pickles, Thomas (1956). Physical Geography. Ardent Media. pp. 107–108.
5. ↑  An abrupt drowning of the Black Sea shelf. Marine Geology. 1997
**გივი ჩიქვანაია** (დ. 29 მაისი, 1939, თელავი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 2 აგვისტო, 2018, მოსკოვი, რუსეთი) — ქართველი წყალბურთელი, მწვრთნელი. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. გამოდიოდა თბილისისა და მოსკოვის „დინამოს" გუნდებში. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, რუსეთის ფედერაციის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2001).

ბიოგრაფია
---------

XVII (1960, რომი) და XIX ოლიმპიადის (1968, მეხიკო) მეორე ადგილის პრიზიორი, ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1962, ლაიფციგი), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1968, 1969), საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1960, 1962, 1970), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1958, 1964, 1966, 1971, 1972), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1963), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (1959, 1967).

1959–1970 წლებში თამაშობდა საბჭოთა კავშირის ნაკრებში. 1975–1984 წლებში იყო მოსკოვის დინამოს მწვრთნელი, 1984–1988 წლებში მოსკოვის დინამოს — მთავარი მწვრთნელი. მისი ხელმძღვანელობით მოსკოველებმა 1985, 1986 და 1987 წლებში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი მოიგეს, ხოლო 1986 და 1987 წლებში — საბჭოთა კავშირის თასი. 1988–1994 წლებში იყო თბილისის დინამოს მთავარი მწვრთნელი. 

2001 წელს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. იყო რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მწვრთნელი.

ძირითადი შედეგები
-----------------

| წელი | ტურნირი | მასპინძელი | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1960 | ზაფხულის XVII ოლიმპიური თამაშები | რომი, იტალია | 02 ﻿2nd |
| 1962 | ევროპის ჩემპიონატი | ლაიფციგი, გდრ | 02 ﻿2nd |
| 1968 | ზაფხულის XIX ოლიმპიური თამაშები | მეხიკო, მექსიკა | 02 ﻿2nd |

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 934, თბ. 2002;
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 246, თბ.: პალიტრა L, 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ჩიქვანაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

* გივი ჩიქვანაია — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გივი ჩიქვანაია — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
* გივი ჩიქვანაია — ქართული სპორტი
* გივი ჩიქვანაია — საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
* გივი ჩიქვანაია — წყალბურთის კლუბი „დინამო" მოსკოვი
* გივი ჩიქვანაია — მემატიანე

სქოლიო
------

1. ↑  დიდი დანაკლისი ქართული წყალბურთისათვის. საქართველოს საწყლოსნო სპორტის სახეობათა ფედერაცია (2 აგვისტო, 2018). ციტირების თარიღი: 6 მარტი, 2019.
2. ↑  ისინი ერთად წერდნენ ქართული წყალბურთის ისტორიას: გივი ჩიქვანაია, ოთარ მიმინოშვილი. *lelo.ge* (3 აგვისტო, 2020). ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
3. ↑  XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია.. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
**გივი ყვარელაშვილი** (დ. 5 სექტემბერი, 1945, თბილისი — გ. ივლისი, 2011) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, თავისუფალი სტილის მოჭიდავე. იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1998), პოლიციის გენერალ-მაიორი (1994), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1970). ღირსების ორდენისა (1996) და ვახტანგ გორგასლის II და III ხარისხის ორდენების კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მოსკოვის შსს უმაღლესი აკადემია.

საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოების გენერლებს შორის ყველაზე მეტი სპორტული და სამსახურებრივი მიღწევების მქონე. თავისუფალ ჭიდაობაში მსოფლიო თასის მფლობელი (1974), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1971), ვერცხლისა (1970) და ბრინჯაოს (1968) მედალოსანი. მრავალი საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. პროფკავშირების საკავშირო სპარტაკიადის სამგზის ჩემპიონი. საქართველოს შვიდგზის ჩემპიონი (მწვრთნელი — გ. როსტიაშვილი). საქართველოს ჭიდაობის ფედერაციის თავმჯდომარე (1988–1991). საქართველოს შსს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის თავმჯდომარე (1994–2000). 

საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი (1965–1976), საბჭოთა კავშირის ნაკრების გუნდის მწვრთნელი (1976–1979). საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, საკავშირო კატეგორიის მსაჯი თავისუფალ ჭიდაობაში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტი. მიღებული აქვს მედალი საბრძოლო დამსახურებისათვის.

დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს სასაფლაოზე.

მიღწევები
---------

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
* 01 ﻿1st პირველი ადგილი: 1971 (მსუბუქი წონა)

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
* 02 ﻿2nd მეორე ადგილი: 1970 (მსუბუქი წონა)

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
* 03 ﻿3rd მესამე ადგილი: 1968 (ქვემსუბუქი წონა)

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 911, ISBN 99928-20-32-2.
* *დოლიძე ლ.*, გენერლები საქართველოდან, გვ. 699, თბ. 2003;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ყვარელაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გივი ყვარელაშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გივი ყვარელაშვილი — მემატიანე
* გივი ყვარელაშვილი — ქართული სპორტი

სქოლიო
------

1. ↑  გივი ყვარელაშვილი (1945–2011).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-22. ციტირების თარიღი: 2022-01-22.
**დაზგური ხელოვნება** — ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ ფერწერის, ქანდაკებისა და გრაფიკის დამოუკიდებელი ხასიათის ნაწარმოებებს, რომლებიც განკუთვნილი არაა კონკრეტული ადგილისათვის, როგორც მაგ. ფრესკა, შენობის რელიეფი, ქალაქის ძეგლი, წიგნის ილუსტრაცია და სხვა. 

დაზგური ხელოვნების ნაწარმოების ერთი ადგილიდან მეორეზე გადატანით მისი მხატვრულ-იდეური გამომხატველობა არ იცვლება. ტერმინი „დაზგური ხელოვნება" წარმოდგება სიტყვისაგან „დაზგა", რომელზეც იქმნება დამუშევარი. მაგ. ფერწერაში დაზგაა მოლბერტი. ევროპაში დაზგური ხელოვნება გავრცელდა აღორძინების ეპოქაში. განსაკუთრებით განვითარდა XIX საუკუნეში.

საქართველოში დაზგური ფერწერის ფორმები ჩაისახა XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე, როდესაც შეიქმნა მეფის ოჯახის წევრთა და დიდებულთა, აგრეთვე თბილისის მოქალაქეთა პორტრეტები. XIX საუკუნის II ნახევრიდან განვითარდა დაზგური ფერწერის ყველა ჟანრი: პორტრეტი, ყოფითი ჟანრი, ნატურმორტი, ისტორიულ-ბატალური ჟანრი და სხვ. პირველი პროფესიონალი მხატვრები, რომლებიც მუშაობდნენ დაზგურ ფერწერაში, იყვნენ გიორგი მაისურაძე, რომანოზ გველესიანი, ალექსანდრე ბერიძე, გიგო გაბაშვილი, ალექსანდრე მრევლიშვილი, მოსე თოიძე. დაზგური ქანდაკება, იაკობ ნიკოლაძის ძალისხმევით, ვითარდება XX საუკუნის დასაწყისიდან, დაზგური გრაფიკა კი — XX საუკუნის 10-იანი წლებიდან. მისი საწყისები უკავშირდება გიორგი ტატიშვილის, ა. ბერიძის, გ. გაბაშვილის, მ. თოიძისა და სხვათა სახელებს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა სახვითი ხელოვნება, თბ. 1973;

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 342.

* *ფერაძე თ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**გივი ჩიღვინაძე** (დ. 1960, მოხვა, საჩხერის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მწერალი.

დაიბადა 1960 წელს საჩხერის რაიონის სოფელ მოხვაში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. შემდეგ მუშაობდა გამომცემლობა „ნაკადულში", იყო „სალიტერეტურო გაზეთის" პასუხისმგებელი მდივანი, გაზეთ „შარავანდის" პასუხისმგებელი რედაქტორი, გაზეთ „რაეოს" მთავარი რედაქტორის მოადგილე და გამომცემლობა „საუნჯის" რედაქტორი.

მისი ლექსები, მოთხრობები და საბავშვო ნაწარმოებები იბეჭდება ქართულ საბავშვო ჟურნალ-გაზეთებში. არის ლიტერატურულ კონკურს „პენ-მარათონის" ოთხგზის ფინალისტი და პრიზიორი, ლიტერატურულ კონკურს „ლექსების გამოფენის" სამგზის ფინალისტი, წმინდა ნინოს სახელობის ფესტივალის ორგზის გამარჯვებული, გოდერძი ჩოხელის სახელობის ლიტერატურულ კონკურს „ერთგულების" სპეციალური პრიზის მფლობელი, ლიტერატურულ კონკურს „ემიგრანტის წერილის" გამარჯვებული, ლიტერატურულ კონკურს „თუთას" ფინალისტი, საბავშვო ლექსების კონკურს „ბუკნაჭოს" გამარჯვებული, იაკობ გოგებაშვილის პრემიის ლაურეატი.

გამოცემული აქვს თორმეტი წიგნი: მოთხრობებისა და ლექსების კრებულები, საბავშვო წიგნები და ისტორიული გამოკვლევები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ჩიღვინაძე
* ინტერვიუ გივი ჩიღვინაძესთან
გინტარას რინკიავიჩიუსი ლიტვის სახელმწიფო სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად
**გინტარას რინკიავიჩიუსი** (ლიეტ. Gintaras Rinkevičius; დ. 1960) — ლიტველი დირიჟორი.

დაამთავრა მ. ჩიურლიონისის სახელობის ეროვნული სკოლა, შემდეგ ლენინგრადის კონსერვატორია (1983) და მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურა (1986). არის დირიჟორთა მოსკოვის მეხუთე საკავშირო კონკურსის (1983) და გერბერტ ფონ კარაიანის ფონდის ბერლინის საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (1985). 1986 წელს მიიღო სპეციალური პრიზი ბუდაპეშტის იანოშ ფერენჩიკის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალზე.

1988 წელს გახდა ლიტვის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დღემდე უცვლელი ხელმძღვანელი. პარალელურად 1996–2003 წლებში ხელმძღვანელობდა ლატვიის ეროვნულ ოპერას, 1997 წელს გახდა ლატვიის წლის დირიჟორი. 2002–2005 წწ. ხელმძღვანელობდა შვედეთის ქალაქ მალმეს ოპერის თეატრის ორკესტრს, ხოლო 2007 წელს გახდა ნოვოსიბირსკის აკადემიური სიმფონიური ორკესტრის ხელმძღვანელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Lithuanian State Symphony Orchestra. Retrieved September 7, 2007.
* Vilnius - European Capital of Culture in 2009. Retrieved September 7, 2007.[*მკვდარი ბმული*]
**გიზო ღელეყვა** (დ. 28 აგვისტო, 1948, სოფელი ნატანები, ოზურგეთის რაიონი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი. 

დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი. 1971 წლიდან ქუთაისის სახელმწიფო დრამატული და სატირის თეატრების მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: მიდი-მოადე (არ. სულაკაურის „სალამურას თავგადასავალი", რეჟ. ვ. ნიკოლაძე), ვოვა ვაჩეიშვილი (ლ. მიტროფანოვის „მკვლელობა სადგურზე", რეჟ. თ. მესხი), ილარიონი (ნ. დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი", რეჟ. გ. ქავთარაძე), გირშელი (კ. გამსახურდიას „დიდოსტატის მარჯვენა", რეჟ. გ. ქავთარაძე), აბესალო (დ. კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება", რეჟ. გ. ქავთარაძე), დათო (ა. სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი", რეჟ. მ. ფურცხვანიძე), არზაყან ზვამბაია (კ. გამსახურდიას „ზარები გრიგალში", რეჟ. ი. კაკულია), გიორგი (ი. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივი", რეჟ. ვ. ტაბლიაშვილი), ჰელიკონი (ა. კამიუს „კალიგულა", რეჟ. ლ. სვანაძე), ფაილი (რ. ნეშის „წვიმის გამყიდველი", რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), ეფრაიმ ქებოტი (იუჯინ ო’ნილის „სიყვარული თელებქვეშ", რეჟ. ა. სახამბერიძე), გიორგი მეცამეტე (ჯ. იოსელიანი, „საქართველოს უკანასკნელი დედოფალი", რეჟ. გ. კაპანაძე). 

გადაღებულია ფილმებში: „ბაკულას ღორები" და „გაქცევა". არის საქართველოს თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის წევრი, ქუთაისის თეატრალური საზოგადოების წევრი

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 2000 — ღირსების ორდენი
* ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
* მედალი „შრომითი მამაცობისთვის"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გიზო ღელეყვა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გინჩი** — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი მთიან დაღესტანში, მდინარე გიდერილ-ორის ნაპირას (ხუტორი გინჩი, შამილოვსკის რაიონი). გაითხარა 1956-1963 წწ. (მ. პიკულის, ჟ. ატაევის, ე. კოტოვიჩის, ა. ჰაჯიევისა და მ. ჰაჯიევის მიერ). ენეოლითური ნასოფლარი დაცული იყო ფლატეებითა და ზოგან 1 მ სისქის ქვის კედლებით. გათხარეს რიყისა და ნატეხი ქვისგან მშრალი წყობით ნაგები ოთხკუთხა შენობების ნაშთები. თიხატკეპნილ იატაკზე გამართული იყო ღია კერები, ხოლო სანოვაგის შესანახად იატაკში ჩაჭრილი იყო მცირე ზომის ხაროები. იატაკქვეშ აღმოჩნდა სამარხები, რაც წინააზიური გავლენის შედეგი უნდა იყოს. აღმოჩენილი კერამიკა 2 სახისაა: ადგილობრივი და იმპორტული. აღნიშნული ენეოლითური ფენა ზოგადად ძვ. წ. IV ათასწლეულით თარიღდება და წინააზიური კულტურის გავლენის გავრცელების უკიდურესი ჩრდილოეთი პუნქტია. ნასოფლარის ორი ფენა ეკუთვნის მტკვარ-არაქსის კულტურის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ლოკალურ ვარიანტს (ძვ. წ. III ათასწლეული). ნასოფლარი დაზიანებულია ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის I ნახევრის სამარხებით, რაც გინჩის მე-III კულტურულ ფენას ქმნის. გათხრილია 15 დიდი და 2 პატარა აკლდამა, 15 სამარხი თიხის დერგებში. აკლდამები მომრგვალო და ოთხკუთხაა, ნაგებია მშრალი წყობით, გადახურულია ქვის დიდი ფილებით. აკლდამებში კოლექტიურად კრძალავდნენ მოზრდილებს. პატარა აკლდამები მოზარდთა ინდივიდუალური სამარხები იყო, ხოლო დერგებში ჩვილ ბავშვებს კრძალავდნენ. სამარხეული ინვენტარიდან აღსანიშნავია კერამიკა; ქვის, ძვლისა და ლითონის სამკაული; შრომისა და საბრძოლო იარაღები.

ლიტერატურა
----------

* *კიღურაძე თ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 12.
**გივი ცინცაბაძე** (დ. 24 ნოემბერი, 1940, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1963 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის სპეციალობით ხოლო 1977 წელს დაამთავა კემბრიჯისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტების პატრონაჟის ქვეშ არსებული მოსკოვის პლეხანოვის სახელობის საფინანსო-ეკონომიკური უნივერსიტეტის საწარმოო ბიზნესის სკოლა.

1964-1967 წლებში მუშაობდა თბილისის რადიოქარხანაში ოსტატად, ნორმადარად, ინჟინრად; 1967-1976 წლებში საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროში ინჟინრად, უფროს ინჟინრად, მთავარ სპეციალისტად, განყოფილების უფროსად; 1977 წელს დაინიშნა სამშენებლო ტრესტ „საქკვებმრეწვმშენის" მმართველად; მონაწილეობდა და ხელმძღვანელობდა მთელი საქართველოს მასშტაბით 700-მდე ობიექტის, მათ შორის: ბორჯომის ჩამომსხმელი და მინის ტარის ქარხნების, აგარის შაქრის კომბინატის, თბილისის, ქუთაისის, ბათუმის ლუდისა და თბილისის კოკა-კოლას ქარხნების, საქართველოს კულტურის ცენტრ „მზიურის" (მოსკოვში) მშენებლობა-რეკონსტრუირებას; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ჯილდოები
--------

* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 667

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ცინცაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვეტერინარული გინეკოლოგია** — კლინიკური დისციპლი­ნა, რომელ­იც შეისწავლის სასოფლო-სამეურნეო მდედრი ცხოველის სასქესო ორგანოების დაავადებებს, მკურნალობას, პროფილაქტიკას, უნაყოფობის წინააღმდეგ ბრძო­ლის მეთოდებს.

ვეტერინარულ გინეკოლოგიაში გაერთია­ნებულია საკუთრივ გინეკოლოგია, მეანობა და ანდროლოგია. 

ვეტერინარული გინე­კოლოგია სწავლობს მდედრ და მამრ ცხოველებში აღწარმოე­ბის ფუნქციის დარღვევას, რომელ­იც გამოწვეულია ცხოველთა არასწორი მოვლა­შენახვით, კვებითა და სასქე­სო ორგანოების დაავადებებით. მეანობა სწავლობს პერიოდს მდედრის სასქესო სიმწიფიდან ნა­ ყოფიერების დასრულებამდე.

ანდროლოგია შეისწავლის მამრ. ცხოველებში სქესობრივ რეფლექსებს, სასქესო ორგანოების დაავადებებს და მათ მკურნალო­ბას.

სამივე ერთად შეისწავლის ცხო­ველის განაყოფიერების, მაკეობის და მშობიარობის მიმდინარეობის აუცილებელ პირობებს. ჩვენში ამ დარგის განვითარება დაკავშირებულია საქართველოს ზოო-ტექნიკური სავეტერინარო სასწავლო-კვლე­ვითი ინ­სტიტუტის მეანობა­-გინეკოლო­გიისა და სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა ხელოვნური დათესვლის კათედრის დაარსებასთან (1938).

2005­ წლიდან გინეკოლოგია, როგორც მიმარ­თულება, შედის აგრონომიულ უნ­ივერსიტეტის სა­ვეტერინარო მედიცინის ფაკ­ულტეტის არაგადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტში, სახელწოდებით სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა მეანობა­გინეკო­ლოგია და გამრავლების ბიოტექ­ნოლოგია.

ვეტერინარული გინეკოლოგიის განვითარე­ბაში დიდი წვლილი მიუძღვით ვ. ჩირაძეს, კ. გუგუშვილს, გ. კამა­ლოვს, ს. მარგველაშვილს, ა. ჯი­ქიას, ს. მეცხვარიშვილს, რ. ირემაშვილს, რ. ჭანტურიძეს, ზ. პარკა­ძეს და სხვებს.

კათედრის თანამშრომლების მი­ერ შესრულებული სამეცნიერო შრომე­ბი ეძღვნება სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა უნაყოფობასა და ბერწიანობას, სასქესო ორგანოების დაავადე­ბებსა და მათ სამკურნალო საშუა­ლებებს. შესწავლილია, აგრეთვე, იმუნოლოგიური ფაქტორების გავლენა ცხოველთა აღწარმოე­ბაზე და სარძევე ჯირკვლის ან­ თებითი პროცესები (მასტიტები). დამუშავებულია და შექმნილია მათი მკურნალობის რაციონალუ­რი მეთოდები და ეფექტიანი სამკურნალო საშუალებები.

ლიტერატურა
----------

* *ყურაშვილი თ. ჭანტურიძე რ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 11.
გაუმატა დარიოსის ფერხთით, ბეჰისთუნის წარწერაზე ქირმანშაჰში
**გაუმატა** (გ. 29 სექტემბერი, ძვ. წ. 522) — მიდიელი მოგვი, რომელმაც ბეჰისთუნის წარწერის მიხედვით, ძვ. წ. 522 წლის 11 მარტს სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყო, დაამხო სპარსეთის მეფე კამბისე II და გამეფდა მისი ძმის, კამბისეს მიერ საიდუმლოდ მოკლული ბარდიას სახელით; გაუმატამ 3 წლით გაათავისუფლა გადასახადებისაგან სპარსეთის სახელმწიფოში შემავალი ქვეყნები. სცადა აგრეთვე ჩაეტარებინა რელიგიური რეფორმა, დაანგრია ძველი ტაძრები და ახალი კულტის შემოღება დააპირა. მის წინააღმდეგ შეთქმულება მოაწყო აქემენიდთა საგვარეულოს გვერდითი შტოს ერთ-ერთმა უფლისწულმა დარიოს I-მა და გაუმატა და მისი თანამდგომნი დაახოცვინა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბარდია
* ბეჰისთუნის წარწერა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 14.
* დარიოს I-ის ბეჰისთუნის წარწერა დაარქივებული 2013-09-29 საიტზე Wayback Machine.
* ჰეროდოტე. ისტორია. წიგნი III, თავი 61-79

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 აქემენიანთა იმპერიის მმართველები  |
| --- |
|  |
| 
* კიროს II დიდი
* კამბისე II
* გაუმატა/ბარდია
* დარიოს I
* ქსერქსე I
* არტაქსერქსე I
* ქსერქსე II
* სოგდიანე
* დარიოს II
* არტაქსერქსე II
* არტაქსერქსე III
* არსესი
* დარიოს III
 |

 |
**გიზო ნიშნიანიძის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი); ლადო ასათიანის ქუჩიდან ამაღლების გასასვლელამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. გზა მიემართებოდა კოჯრისაკენ და სათავეს იღებდა თბილისში კოჯრის კართან. XIX საუკუნის 40-იან წლებში გზის საწყის მონაკვეთს ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩამდე ეწოდა ალექსი ველიამინოვის სახელი (ახლანდელი შალვა დანიას ქუჩა), ქუჩის შუა ნაწილს — ბაღის ქუჩა (ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩა), ხოლო ბოლო მონაკვეთს შერჩა გავრცელებული სახელწოდება — კოჯრის გზა. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კოჯრის ქუჩა. ქუჩაზე შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. 2015 წლის 30 ოქტომბერს მიენიჭა გიზო ნიშნიანიძის სახელი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 101, ISBN 978-99928-20-35-3.

სქოლიო
------

1. ↑  ქ. თბილისში, მთაწმინდის რაიონში, კოჯრის ქუჩისთვის მწერალი გიზო ნიშნიანიძის სახელის მინიჭების შესახებ. საკანონმდებლო მაცნე (30 ოქტომბერი, 2015). ციტირების თარიღი: 25 დეკემბერი, 2019.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **შარვაშიძე**. |

**გიორგი ალექსანდრეს ძე შარვაშიძე** (დ. 1808 — გ. 1898) — აფხაზი საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

პირველდაწყებითი განათლება მიიღო დედის — კესარია ნიკოს ასულ დადიანის უშუალო ხელმძღვანელობით. შემდგომ სამხედრო სამსახურში ჩადგა და გენერალ-ლეიტენანტის ჩინამდე მიაღწია. არაერთგზის მიიღო მონაწილეობა რუსეთის არმიის სამხედრო ოპერაციებში. თავი ისახელა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. გიორგი შერვაშიძე წლების მანძილზე განაგებდა აბჟუის თემს. ცდილობდა თანამემამულეებში განათლებისა და კულტურის შეტანას, სკოლების დაარსებას. სწავლა-განათლებაში ხედავდა პროგრესის რეალურ საფუძველს. გიორგი შარვაშიძემ დიდი წვლილი შეიტანა აფხაზური ანბანის შედგენაში (1865), ასევე ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აფხაზეთის განყოფილების დაარსებაში, აფხაზი ხალხის ეროვნული უფლებების დაცვაში. გიორგი შარვაშიძეს მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა ილია ჭავჭავაძესთან, დიმიტრი ყიფიანთან, ნიკო ნიკოლაძესთან, რაფიელ ერისთავთან, ნიკოლოზ დადიანთან.

ლიტერატურა
----------

* *ო. ჭურღულია*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 688.
ლოიდლის ხელმოწერის დარბაზი, ლონდონი XIX საუკუნე
**დაზღვევა** — რისკის მართვის ერთ-ერთი ფინანსური ინსტრუმენტი, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია რისკის შედეგად წარმოქმნილი ფინანსური ზარალის თავიდან აცილება (სადაზღვევო საზოგადოებაზე გადაცემა).

კლიენტსა (დამზღვევი) და სადაზღვევო საზოგადოებას (მზღვეველი) შორის დადებული სადაზღვევო ხელშეკრულებისას დამზღვევის მიერ ხდება რისკის მზღვეველისათვის გადაცემა, რის შემდეგაც შესაძლო ზარალის დროს მზღვევლი დამზღვევს სრულად აუნაზღაურებს ფინანსურ ზარალს იმ ოდენობით და იმ პირობებით, რომელიც სადაზღვევო ხელშეკრულებაშია ჩადებული.

დაზღვევოს ძირითადი პრინციპი ასეთია: ყოველწლიურად უამრავ ადამიანს გარკვეული თანხა შეაქვს საერთო ფონდში, საიდანაც კომპესაცია მიეცემათ ცალკეულ დაზღვეულ პირებს.

დაზღვევის პირობები განისაზღვრება საბუთით — პოლისით — რომელსაც სადაზღვეო კომპანია გასცემს. ყველას შეუძლია ნებისმიერი უსიამოვნებისაგან დაიზღვიოს — სახლისა თუ ავტომობილის დაზიანებით დაწყებული და სამსახურის დაკარგვით დამთავრებული. სპორტის ბევრი დიდი ვარსკვლავი ეზღვევა სერიოზული ტრავმის წინააღმდეგ, რომელსაც შესაძლოა კარიერა შეუწყვიტოს.

პენსია
------

პენსია დაზღვევის სახეობაა, რომელიც იმის გარანტიას იძლევა, რომ პენსიაზე გასული ადამიანი გარკვეულ შემოსავალს მიიღებს. ზოგჯერ პენსია ნამსახურები წლების მიხედვით ინიშნება, მეტწილად კი შენატანებზეა დაფუძნებული: სადაზღვევო ფონდში ყოველკვირეულად ირიცხება ხელფასის გარკვეული თანხა, რომლის საფუძველზე შემდგომში ადამიანი პენსიას იღებს.

ლიტერატურა
----------

* „ჯანდაცვის ეკონომიკა და დაზღვევა", თენგიზ ვერულავა, თბილისი, 2009 წ.
* Oxford University Press 1998.

რესურსები ინტერნეტში:
---------------------

* საქართველოს სადაზღვევო სექტორის სიახლენი
* თენგიზ ვერულავა – "ჯანმრთელობის დაზღვევის ისტორია" დაარქივებული 2013-01-01 საიტზე Wayback Machine.
**გიორგი ღავთაძე** (დ. 30 ივლისი, 1971, ქუთაისი) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1993 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, სპეციალობით „ფინანსები, ფულის მიმოქცევა და კრედიტი".

1993-2002 წლებში იყო აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის „ეკონომიკური თეორიის" კათედრის მასწავლებელი და „ფინანსებისა და კრედიტის" კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 2002-2005 წლებში იყო დოცენტი. 2006-2010 წლებში სრული პროფესორი და ეკონომიკისა და ბიზნესის მართვის დეპარტამენტის კოორდინატორი. 1996-2003 წლებში იყო ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 2004-2005 წლებში კი დეკანი. პარალელურად, 1996-1999 წლებში საგადასახადო ინსპექციის იმერეთის რეგიონული ოპერატიული სამმართველოს საინფორმაციო-ანალიტიკური ჯგუფის მთავარი სპეციალისტი. 1998-2000 წლებში იყო ქუთაისის სათათბიროს „საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის" წევრი. ცალკეულ წლებში — სხვადასხვა საერთაშორისო თუ ადგილობრივი ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული პროექტების გრძელვადიანი ექსპერტი. 2007-2009 წლებში იყო თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. 2009-2010 წლებში ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო-ანალიტიკური ცენტრის ხელმძღვანელი. 2007-2010 წლებში იყო იმერეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის ადმინისტრაციის „რეგიონული განვითარების სამსახურის" მთავარი სპეციალისტი. 2009-2011 წლებში — ქუთაისის სახელწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, სამეცნიერო-ანალიტიკური ცენტრის გრძელვადიანი ექსპერტი. 2011 წლიდან — აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და უნივერსიტეტის რექტორი. მისი ინიციატივით შეიქმნა უნივერსიტეტის ჰიმნი (მუსიკის ავტორი მარიკა კვალიაშვილი, ტექსტი ომარ გვეტაძისა). ეწევა აქტიურ პედაგოგიურ და კვლევით მოღვაწეობას. მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავს შემდეგ სფეროებს: რეგიონული პოლიტიკა, ინვესტიციური რისკის მართვა გლობალურ და მზარდ ფინანსურ ბაზრებზე, პოსტკრიზისული პერიოდის საფინანსო-ეკონომიკური რეფორმები მსოფლიოს ქვეყნებსა და რეგიონებში, განათლება და ეკონომიკა და სხვა. იყო სხვადასხვა აკადემიისა და სამეცნიერო ჟურნალების რედკოლეგიების წევრი. მრავალი საერთაშორისო და ეროვნული სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციების მონაწილე, 61 სამეცნიერო სტატიის, 8 მონოგრაფიისა და დამხმარე სახელმძღვანელოს ავტორი.

სადისერტაციო თემა — „ადგილობრივი ბიუჯეტების როლი სახელმწიფო რეგიონული პოლიტიკის გატარებაში", დაიცვა 2000 წელს.

ჯილდოები
--------

* 2012 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი

ლიტერატურა
----------

* აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები = The rectors of Akaki Tsereteli State University/იმერ ბასილაძე, ნესტან კუტივაძე, ქუთაისი, 2013, გვ. 78-85

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ღავთაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გედო** (სომალ. *Gedo*, არაბ. جوبا الوسطى) — რეგიონი სომალის სამხრეთში, ისტორიული რეგიონის — ჯუბალენდის ნაწილი. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გარბაჰაარეი. რეგიონი შეიქმნა 1980-იან წლებში. დასავლეთით იგი ესაზღვრება ეთიოპიის სომალის რეგიონს, სამხრეთ-დასავლეთით კენიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ პროვინციას, ხოლო აღმოსავლეთით სომალის ბაკულის, ბეის, შუა ჯუბის და ქვემო ჯუბის რეგიონებს.

პოლიტიკური სიტუაცია
-------------------

2014 წლისთვის გედოს რეგიონი ფორმალურად შედიოდა ავტონომიურ წარმონაქმნ ჯუბალენდის შემადგენლობაში, რომელმაც ხელი მოაწერა შეთანხმებას სომალის ფედერალურ მთავრობასთან და შეტაკებების არენაა მასსა და ჰარაკატ აშ-შაბააბს შორის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

გედოს რეგიონი შედგება 6 რაიონისგან:

* ელ-ვაკი
* ბაარდეერე
* ბალეტ ჰავო
* დოოლოუ
* გარბაჰაარეი
* ლუუქი
* ბურდუბე

სქოლიო
------

1. ↑  Districts of Somalia

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომალის რეგიონები |
| --- |
|  |
| 
* ავდალი
* ბაკული
* ბენადირი
* ბარი
* ბეი
* გალგუდუდი
* გედო
* ვოკუი-გალბიდი
* მუდუგი
* ნუგალი
* სანაგი
* სოლი
* ტოგდერი
* ქვემო შაბელე
* ქვემო ჯუბა
* შუა შაბელე
* შუა ჯუბა
* ჰირანი
 |

 |
**გიუნთერ შტაინი** (გერმ. Günter Stein; დ. 8 აპრილი, 1922, დესაუ, — გ. 19 დეკემბერი, 1982, ორანიენბურგი) — გერმანელი მწერალი და თარჯიმანი.

დაიბადა ქალაქ დესაუში (გდრ) 1922 წლის 8 აპრილს. აღნიშვნას იმსახურებს მისი ქართული მოღვაწეობა: ჰენიქსდორფში დააარსა შოთა რუსთაველის სახელობის მუშა-მწერალთა წრე. თარგმნა ნოდარ დუმბაძის „მე ვხედავ მზეს", კითხულობს ლექციებს საქართველოს შესახებ, 1981 წელს გამოაქვეყნა ვრცელი წიგნი „მე ვიცი საქართველო... რა გადამხდა თავს რუსთაველის ქვეყანაში", რაშიც გერმანელ მკითხველს აცნობს საქართველოს ისტორიას, კულტურას, ლიტერატურას, მოგვითხრობს ქართველ მწერლებთან სეხვედრის შესახებ. წიგნში გამოყენებულია გალაქტიონ ტაბიძის, ანა კალანდაძის ლექსები, წიგნშია საქართველოს ისტორიული თარიღები და რუკები.

ლიტერატურა
----------

* *კაკაბაძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 43.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #137579802 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
**გაიოზ ვასაძე** (დ. 14 მაისი, 1928, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. ნოემბერი, 2016) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქალაქ ქუთაისში. დაამთავრა ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია 1952 წელს.
1960-1963 წლებში ხელმძღვანელობდა ექსპერიმენტული ქირურგიის ლაბორატორიას, თავდაპირველად ქალის ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის, შემდეგ კი ტრამვატოლოგიისა და ორთოპედიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში. 1963-1968 წლებში იყო ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის განყოფილების გამგე, 1968-1984 წლებში სამედიცინი კიბერნეტიკის განყოფილების გამგე, 1971-1984 წლებში ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, 1984-1987 წლებში საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტრო-ს IV სამმართველოს ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის დირექტორი, 1985-1990 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში კიბერნეტიკისა და ინფორმატიკის კათედრის გამგე. 1964-1984 წლებში იყო რესპუბლიკის დარგობრივი ავტომატიზებული მართვის სისტემის მთავარი კონსტრუქტორი. 1987-1994 წლებში სამედიცინო ინფორმატიკისა და კომპლექსური ავტომატიზაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი და ამავე დასახელების საწარმოო-სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის გენერალური დირექტორი. 

1994-2006 წლებში საქართველოს სოციალური და ჯანმრთელობის ინსტიტუტი-ს (ყოფილი საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის მართვის ეროვნული ცენტრი) მრჩეველი. შეისწავლიდა შოკის, სისხლის დაკარგვისა და ტერმინალურ მდგომარეობათა პათოფიზიოლოგიას, სამედიცინო კიბერნეტიკის, ინფორმატიკის, ბიომათემატიკის, ცოდნის მართვის სისტემათა და საქართველოში სამედიცინო მეცნიერებების ორგანიზაციის საკითხებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1967), სამედიცინო კიბერნეტიკის ფუძემდებელი საქართველოში.

იყო სამედიცინო ინფორმატიკისა და ბიოსამედიცინო ინჟინერიის ასოციაციის პრეზიდენტი (1991–2016) და საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1994–გარდაცვალებამდე)

მიღებული აქვს ღირსების მედალი (1998).

ბიბლიოგრაფია
------------

* სამედიცინო ინფორმატიკისა და ბიოსტატისტიკის საფუძვლები : სამედ. უნ-ტის სტუდეტებისათვის (რედაქტორი). გვ. 268, თბ. 2003

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 191.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაიოზ ვასაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  გაიოზ ვასაძე — საქართველოს ექიმები
გაიზერიხის მიერ რომის გაძარცვა, მხატვარი კარლ ბრიულოვი
**გაიზერიხი**, *გეიზერიხი*, *გენზერიხი* (დ. 390 – გ. 477) – ვანდალების მეფე 428-477 წლებში. 429 წელს ვანდალები გაიზეიხის მეთაურობით ესპანეთიდან ჩრდილოეთ აფრიკაში შეიჭრნენ, 439 წელს აიღეს კართაგენი და იქ აჯანყებული მონებისა და კოლონების მხარდაჭერით შექმნეს თავიანთი სახელმწიფო (დედაქალაქი კართაგო). მათი ფლოტი დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვაზე გაბატონდა. გაიზერიხმა დაიპყრო ასევე კორსიკა, სარდინია; 455 წელს დაანგრია და გაძარცვა რომი; ხოლო 461 და 468 წლებში გაანადგურა მის წინააღმდეგ გამოგზავნილი რომაელთა ფლოტი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 630.
* (1957) *The Cambridge Medieval History*. Cambridge:  Macmillan.
* O'Donnell, James J. (1985). *Augustine*. Boston:  Twayne Publishers. ISBN 0-8057-6609-X.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვანდალების მეფეები |
| --- |
|  |
| 
* ვისიმარი
* გოდიგიზელი
* გუნდერიხი
* გაიზერიხი
* ჰუნერიხი
* გუნთამუნდი
* თრასამუნდი
* ჰილდერიხი
* გელიმერი
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოხია**. |

**დამიანე ვლადიმერის ძე გოგოხია** (დ. 26 მაისი, 1919, სოფ. ქვემო ბარღები, ახლანდ. გალის მუნიციპალიტეტი — გ. 4 მარტი, 2001, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1984), პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1919 წლის 26 მაისს, გალის რაიონის სოფელ ბარღებში; ზოგან დაბადების წლად 1917-ია მითითებული. 1941 წელს დაამთავრა სოხუმის გორკის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი, 1944 წელს — უმაღლესი პარტიული სკოლა, 1954 წელს კი — სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია.

1950–70-იან წლებში მუშაობდა სხვადასხვა პარტიულ და სახელმწიფო თანამდებობებზე; 1981 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი; მისი კვლევის ძირითადი მიმართულება იყო ქართველი და აფხაზი ხალხების ერთობლივი ისტორიის სოციალური, ეკონომიური განვითარების მეცნიერული შესწავლა. ამ თემაზე შექმნა მონოგრაფია — „აფხაზეთის ასსრ სოციალ–ეკონომიური და კულტურული განვითარება" (1961–1985).

გარდაიცვალა 2001 წლის 4 მარტს, 81 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 71.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დამიანე გოგოხია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  დამიანე გოგოხიას ბიოგრაფია (V მოწვევა)
**გედსამანიის ღვთისმშობლის („ვარდობის") ეკლესია** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში სოფელ გედსამანიის ძველ სასაფლაოზე, შემაღლებულ ადგილას.

ძეგლის აღწერა
-------------

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. სავარაუდოდ, განვითარებული შუა საუკუნეების. ადგილობრივი მოსახლეობა მოიხსენიებს როგორც „ვარდობის" ეკლესიას. ინტერიერში - აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდაა, ცენტრში თაღოვანი სარკმლით. საკურთხევლის ცენტრალური სარკმლის მარჯვნივ და მარცხნივ დიდი ზომის, თაღოვანი, მაღალი ნიშებია. ჩრდილოეთ კედელზე მცირე ზომის ნიშია. საკურთხეველს აქვს ოდნავ ამაღლებული ამბიონი. საკურთხეველი გამოყოფილი ყოფილა კუსტარულად დამზადებული ხის კანკელით, რომლის მხოლოდ მცირე ნაშთია შემორჩენილი. ამბიონზე, ქვის საბრჯენებზე დგას მოზრდილი, ოთკუთხა ქვა (სავარაუდოდ ტრაპეზის), რომელიც აშკარად გადმოადგილებულია საკურთხევლიდან. დასავლეთის კედელში გაჭრლია კარი, შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავული. კარის თავზე სარკმელია რკინის ცხაურით. კარი გაჭრილია სამხრეთის კედელშიც. ეკლესიის ცენტრში, ჩრდილო და სამხრეთ კედლებზე შემორჩენილია პილასტრები. ჩრდილო და სამხრეთ კედლებში გაჭრილია დიდი ზომის, ოთხკუთხა სარკმლები, რომლებზეც რკინის ცხაურებია დაყენებული. ეკლესიას არა აქვს კამარა. ადგილობრივი მცხოვრებლების განმარტებით, კამარა ჩამოუნგრევია აღმოსავლეთის ფასადთან მდგარ უზარმაზარ ხეს, რომელიც 15- 20 წლის წინ ზუსტად კამარის თავზე გადმოქცეულა (არაა გამორიცხული, კამარა მანამდეც ყოფილოყო დაზიანებული. ხემ ალბათ საბოლოოდ დაანგრია). იატაკი შენარჩუნებულია დაზიანებული ქვის ფილაქანის სახით. ტაძრის კედლები შელესილი და შეთეთრებულია. იატაკიდან დაახლოებით 1მ -ის სიმაღლეზე კედლები ცისფრად ყოფილა შეღებილი. ეკლესიაში დევს ქვის ორი ნატეხი, ზედ ამოკვეთილი ასოთმთავრული წარწერით. ეკლესიაში დგას ხის კარადები, რომლებშიც განთავსებულია ხატები (თანამედროვე). ამასთან, ეკლესიაში აწყვია ფიცრები, მაგიდები, ხის გრძელი სკამები, სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთები, რომლებსაც, როგორც ჩანს, ადგილობრივი მოსახლეობა გამოიყენებს ცხვრის დაკვლისა და დღეობების დროს. ფასადები შელესილია თეთრად. შელესვა ნაწილობრივ დაზიანებულია. დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედლებში გაჭრილ კარებების თავზე ამოკვეთილია წრეში ჩასმული, ლურჯად შეღებილი ჯვრები. ეკლესია გადახურული ყოფილა ქართული კრამიტით, რომელიც ახლაც აწყვია ეზოში. ამჯერად ეკლესია გადახურულია გოფრირებული თუნუქის საბურავით. ეკლესია გარშემორტყმულია უზარმაზარი, უძველესი ცაცხვის ხეებით. სამხრეთ კედელთან არის ჩასასვლელი მიწისქვეშა გვირაბში, ან სათავსოში. ეკლესიის ეზოში, სამხრეთით, შემორჩენილია აგურის კედლის (შესაძლოა კარიბჭის) ნაშთი.

ეკლესიას ირგვლივ შემოუყვება დიდი ზომის ქვებით ნაშენი გალავნის ნაშთი. სამხრეთით, გალავანში ჩართულია ნახევარწრიული ბურჯი, რომლის ზედა ნაწილი მცენარეებითაა დაფარული. გალავანში სათოფურებია დატანილი.

ამ ეკლესიაში ადგილობრივი მოსახლეობა აღნიშნავს „ვარდობის" დღესასწაულს. აღინიშნება აღდგომიდან მერვე ორშაბათს. აღსანიშნავია, რომ გედსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია, როგორც „გესამანის საყდარი" მოხსენებული აქვს ტიმოთე გაბაშვილს, 1737 წელს შედგენილ ლიხთ-იმერეთის რუკაზე. ასევე, მოხსენებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილსაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8724
**გიორგი შერმადინი** (დ. 2 აპრილი, 1989, ნატახტარი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. 2019 წლიდან თამაშობს ესპანეთის ჩემპიონატის კლუბ „ტენერიფეში". არის ევროლიგის 2 გზის ჩემპიონი (2009, 2013). საქართველოს ნაკრებში პირველად 2006 წელს გამოიძახა, ითამაშა ევრობასკეტ 2013-სა და ევრობასკეტ 2017-ზე.

კარიერა
-------

კარიერა დაიწყო 2005 წელს. 2005-2008 წლებში თამაშობდა თბილისის „მაკაბიში". 2008 წელს მონაწილეობა მიიღო NBA-ს დრაფტზე, მაგრამ არ იქნა არჩეული არცერთი გუნდის მიერ. 2008 წელს შეუერთდა ბერძნულ „პანათანაიკოსს" რომელთან ერთადაც 2009 წელს მოიგო ევროლიგა. 2013 წელს ამჯერადაც ბერძნული გუნდის, „ოლიმპიაკოსის" რიგებში, მეორედ მოიგო ევროლიგა.

ტიტულები
--------

### საკლუბო

* ევროლიგა (2): 2009, 2013
* საბერძნეთის თასი (1): 2009
* საბერძნეთის ლიგა (1): 2009
* „Triple Crown" (1): 2009

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გიორგი შერმადინი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიორგი შერმადინი დაარქივებული 2013-10-19 საიტზე Wayback Machine.  — acb.com (ესპანური)
* გიორგი შერმადინი — draftexpress.com
* გიორგი შერმადინი — eurobasket.com


|  |  |
| --- | --- |
| კალათბურთი | *ეს სტატია კალათბურთის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**„დამოუკიდებელი საქართველო"** (ფრანგ. La Géorgie Indépendante) — ყოველთვიური ქართულენოვანი გაზეთი, საქართველოს პოლიტიკურ პარტიათა გაერთიანებული ფრონტის ორგანო. გამოდიოდა პარიზში 1926–1939 (№1–159) წლებში. იბეჭდებოდა გაზეთის ფორმატზე 4 გვერდად (ზოგჯერ 8 გვერდადაც), 1928 წლიდან 1939 წლამდე კი (№25–159) გამოდიოდა 16-გვერდიანი ჟურნალის სახით. გაზეთის რედაქტორები იყვნენ ცნობილი ქართველი ემიგრანტი მოღვაწეები: იოსებ გობეჩია, გრიგოლ ურატაძე და სამსონ ფირცხალავა. გაზეთთან თანამშრომლობდნენ ქართველი და უცხოელი ავტორები: ნოე ჟორდანია, გიორგი გვაზავა, ი. გობეჩია, შალვა ამირეჯიბი, ს. ფირცხალავა, ნოე რამიშვილი, ალექსანდრე ასათიანი, მიხეილ წერეთელი, იესე კეჭაყმაძე, ნიკოლოზ ჭუმბურიძე, ე. შტრაუსი, რ. მაკდონალდი, ე. ბერშტეინი, ა. რენბერგი და სხვ.

„დამოუკიდებელი საქართველოს" პროგრამა, მიზანი და მიმართულება ასახულია 1926 წლის №1-ში გამოქვეყნებულ მოწინავე წერილში — „დამოუკიდებლობისაკენ. მთლიანი ფრონტით დამოუკიდებლობისაკენ!". გაზეთს ჰქონდა მუდმივი რუბრიკები: „საქართველოს საკითხი უცხოეთში", „რუსთაველიანა", „ქართველები პარიზში" და სხვ. გაზეთში ქვეყნდებოდა ისტორიული დოკუმენტები, უნიკალური პუბლიკაციები და ფოტოილუსტრაციები. აღსანიშნავია 1927 წლის №17-ის პუბლიკაცია, სადაც გამოქვეყნებულია დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღესთან — 1918 წლის 26 მაისთან დაკავშირებული უცნობი დეტალები, ასევე 1933 წელს (№86–92) გამოქვეყნებულია წერილების სერია „აფხაზეთი უახლოეს წარსულში და დღეს", რომელშიც დეტალურადაა დახატულია XX საუკუნის 20–30-იანი წლების აფხაზეთში შექმნილი სოციალურ-ეკონომიკური თუ კულტურულ-პოლიტიკური მდგომარეობის სურათი. გაზეთს დიდი მნიშვნელობა აქვს 20–30-იანი წლების საქართველოს ისტორიის, პუბლიცისტიკის, ქართული სოციალური და პოლიტიკური აზრისა და ემიგრაციის ისტორიის შესასწავლად.

ლიტერატურა
----------

* შარაძე გ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია, ტ. 2, თბ. 2001;

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**გიორგი ქუფარაშვილი** — ქართველი სამხედრო პირი, თადარიგის ვიცე-პოლკოვნიკი, უკრაინის შეიარაღებული ძალების მოხალისე მებრძოლი.

საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ირიცხებოდა 1992 წლიდან. მოგვიანებით მსახურობდა კოჯორში მდებარე სპეცდანიშნულების ძალების ბაზაზე. 1999 წლიდან მაიორი ქუფარაშვილი ხელმძღვანელობდა პირველ საერთაშორისო სამშვიდობო მისიას საქართველოს სამხედრო ისტორიაში — ქართულ ქვედანაყოფს „კოსოვოს ძალების" (KFOR) შემადგენლობაში. მომდევნო წლებში იყო ეროვნული სასწავლო ცენტრ „კრწანისის" აღმასრულებელი ოფიცერი. მონაწილეობდა რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). 

საქართველოს შეიარაღებული ძალებიდან დათხოვნის შემდეგ, 2014 წელს მოხალისედ გაემგზავრა უკრაინაში. მონაწილეობდა ბატალიონ „აზოვის" ჩამოყალიბებაში და ქალაქ მარიუპოლის დაცვაში. 2016 წლის აპრილში ქუფარაშვილმა დააარსა პოლკოვნიკ ევგენი კონოვალცის სახელობის სერჟანტთა სკოლა და მას 2017 წლის ნოემბრამდე ხელმძღვანელობდა. 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს აქტიურად მონაწილეობდა მარიუპოლის დაცვაში. მძიმედ დაიჭრა 2022 წლის მარტის ბოლოს.

სქოლიო
------

1. ↑  U.S. forces help Georgian army make 'big changes'. *Stars and Stripes*. June 18, 2005.
2. ↑  ლიკლიკაძე, კობა. ქართველი სამხედროები საერთაშორისო ასპარეზზე. რადიო თავისუფლება. აპრილი 13, 2003.
3. ↑  АЗОВ поздравляет с праздником друга Георгия - Начальника Военной школы имени полковника Евгения Коновальца. nackor.org. 24.11.2016.
4. ↑  ВШК имени полковника Евгения Коновальца 2 года. Поздравляем команду школы!. nackor.org. 17.04.2018.
5. ↑ . cnews.ge. 21 მარტი, 2022.
**გურამ ფანჯიკიძე** (დ. 22 აპრილი, 1933 — გ. 1997) — ქართველი მწერალი და რედაქტორი, საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1981).

ბიოგრაფია
---------

გურამ ფანჯიკიძე დაიბადა 1933 წლის 22 აპრილს თბილისში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში, პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. პარალელურად, იყო გაზეთ „ლენინელის" რედაქტორი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1950-იანი წლების დამლევს. მისი პირველი მოთხრობები, „საღამო", „რაშიდა", „თოვლიანი დღე" 1964 წელს გამოიცა. პირველი რომანი – „მეშვიდე ცა" – ასევე „ცისკარში" 1967 წელს გამოქვეყნდა და იმთავითვე დიდი რეზონანსი გამოიწვია საზოგადოებაში. ასევე ფართო გამოხმაურება მოჰყვა მწერლის მეორე როამანს – „თვალი პატიოსანი", შემდგომ კი რომანებს – „აქტიური მზის წელიწადი" (რომლისთვისაც შოთა რუსთაველის სახ. სახელმწიფო პრემია მიენიჭა) და „სპირალი". გურამ ფანჯიკიძის კალამს აგრეათვე ეკუთვნის არაერთი პუბლიცისტური ნარკვევი, სამეცნიერო-პოპულარული სტატია და დოკუმენტური პროზის ნიმუში. სხვადასხვა პერიოდში გურამ ფანჯიკიძე რედაქტორობდა ლიტერატურულ გამოცემებს: ალმანახ „განთიადს", ჟურნალ „ცისკარს"; 1979 წლიდან გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს" დირექტორი იყო. იყო მისივე ნაწარმოებების მიხედვით გადაღებული ფილმების – „ლევან ხიდაშელი", „თვალი პატიოსანი" და „სპირალი" – სცენარის ავტორი. 

გურამ ფანჯიკიძე მოულოდნელად გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

რომანები
--------

* „სპირალი"
* „აქტიური მზის წელიწადი"
* „მეშვიდე ცა"
* „თვალი პატიოსანი"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ ფანჯიკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი




1. ↑
**გლუვი ბაღლინჯოები**, *მენიჩბესებრნი* (Notonectidae) — წყლის ბაღლინჯოების ოჯახი. ტანი წაგრძელებულია, ზურგის მხარე ამოზნექილი, მუცლისა — ბრტყელი, სიგრძე 12–18 მმ. უკანა ფეხები საცურაოა, ბოლოში ნიჩაბის მსგავსადაა გაბრტყელებული, ბეწვიანია. ხორთუმი ძლიერი და მჩხვლეტი. ცნობილია 200-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ძალიან ფართოდ, უპირატესად ტროპიკებში. ბინადრობენ მდგარ ან სუსტად გამდინარე მტკნარ და მარილიან წყალსატევებში. კარგად ცურავენ, ზურგით ქვევით; შეუძლიათ წყლის ზედაპირიდან ჰაერში აფრენა. მტაცებლები არიან, იკვებებიან წყლის წვრილი ცხოველებით. თავს ესხმიან ლიფსიტებს, თავკომბალებს, მცირე ზომის მწერებს. კვერცხებს დებენ წყლის მცენარეულობის ქსოვილში. ევროპაში ჩვეულია *Notonecta*-ის გვარის წარმომადგენლები (სიგრძეში 16 მმ-მდე); ზოგიერთი ზიანს აყენებს თევზმეურნეობას (მენიჩბე [*N. glauca*], *N. lutea*). ხორთუმით ჩხვლეტით შეუძლიათ დაავადებათა გადატანა,

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  *Тишечкин Д. Ю. Савицкий В. Ю.* ГЛАДЫШИ // Большая российская энциклопедия. т. 7. — М. 2007. — стр. 211.
2. 1 2 3 4 5   Гладыши // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 6 — М. 1971.
**გივი ჯავახაძე** (დ. 2 ივლისი 1927, მაღლაკი, ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — 11 მაისი, 2018, ქუთაისი[1][2]) — ქართველი ფეხბურთელი. მოხსენიებულია ისეთ ფეხბურთელებს შორის, როგორებიც არიან ბორის პაიჭაძე, მიხეილ მესხი, სლავა მეტრეველი და სხვა. თამაშობდა 1944-1957 წლებში. იყო „ქუთაისის ლოკომოტივის", „ქუთაისის ტორპედოს", „თბილისის დინამოსა" და „ქუთაისის დინამოს" წევრი.

დაიბადა ქუთაისის მახლობლად, სოფელ მაღლაკში. თამაში დაიწყო ქუთაისის ლოკომოტივში, სადაც კაპიტანი იყო. 1946 წელს შეიქმნა ქუთაისის გუნდი ტორპედო. ჯავახაძეც იქ გადავიდა. როგორც ლოკომოტივში, ისევე ტორპედოში მას კაპიტნის სამკლაური ეკეთა. მალე გადაინაცვლა „თბილისის დინამოში", სადაც ბორის პაიჭაძე თამაშობდა. მაშინ გუნდს რამდენიმე ლიდერი ჰყავდა, მათ შორის გივი ჯავახაძე. დიდხანს იქაც ვერ გაჩერდა და „ქუთაისის დინამოს" წევრი გახდა. მას იქ ბევრჯერ უწევდა საბჭოთა ჩემპიონატის ბ კლასში თამაში. მას „პატარა გივიას" უწოდებდნენ, თავად კი ამბობდა: „ხალხის სიყვარული მათამაშებდა".

მიუხედავად მისი სურვილისა, კარიერის დასრულება 1957 წელს, მუხლის ტრავმის გამო მოუწია, 30 წლის ასაკში.

გარდაიცვალა 2018 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ჯავახაძე: „ხალხის სიყვარული მათამაშებდა"

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა გივი ჯავახაძე. ააიპ ქუთაისის სპორტულ დაწესებულებათა გაერთიანება (14 მაისი, 2018). ციტირების თარიღი: 15 სექტემბერი, 2020.
2. ↑  Джавахадзе Гиви Дементьевич. *sport-strana.ru*. ციტირების თარიღი: 15 სექტემბერი, 2020.