recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Dawn*** — ამერიკელი მომღერალ-კომპოზიტორ დოუნ რობინსონის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2002 წლის 29 იანვარს, Atlantic Records-ისა და LeftSide Entertainment-ის მიერ. ალბომი გამოვიდა რობინსონის En Vogue-იდან ექვსი და Lucy Pearl-იდან წასვლიდან ერთი წლის შემდეგ. მასში შეტანილია სინგლი „Envious".

ისტორია
-------

En Vogue-იდან 1997 წელს წასვლის შემდეგ რობინსონმა დაიწყო სოლოკარიერა. თავდაპირველად იგი გამოჩნდა მიწვეული ვოკალისტის სახით The Firm-ის ჰიტ-სინგლში „Firm Biz". 1999 წელს იგი შეუერთდა Lucy Pearl-ს, რომელთანაც ალბომი ჩაწერა.

2001 წელს რობინსონმა გააფორმა კონტრაქტი Dr. Dre-ს Aftermath Records-თან და დაიწყო მუშაობა სადებიუტო ალბომზე. თუმცა, ლეიბლი დატოვა მის დასრულებამდე. მოგვიანებით იგი გადავიდა Atlantic Records-ზე და გააგრძელა მომავალ დისკზე მუშაობა, რომელსაც უკვე *Dawn* ეწოდებოდა. FB Entertainment-ის კომპილაციურ ალბომში მოხვდა მისი სიმღერა „Good Life", რომელმაც დადებითი შეფასებები მიიღო. იგი მოგვიანებით მის ალბომში შევიდა. საბოლოოდ, დისკში მოხვდა მის მიერ დაწერილი ან თანაავტორობით შექმნილი შვიდი სიმღერა. სხვა ავტორებს შორის არიან ტრევონ პოტსი, აივენ ბარიოსი, კერვინ ჰეგინზი, Pajam, კენი სკაი და კრისტოფერ უორიორი.

რობინსონის პირველი სინგი „Envious" რადიოსთვის გამოვიდა 2001 წლის 18 სექტემბერს, ხოლო მისი მუსიკალური ვიდეო პრემიერა BET-ზე გაიმართა. სიმღერა ეთერში ზომიერად გადიოდა და *Billboard*-ის *Hot R&B/Hip-Hop Singles*-ში #99 ადგილამდე ავიდა. ამასთან, Hot Singles Sales-ში მას #42, ხოლო R&B Hip-Hop Singles Sales-ში — #41 პოზიცია ეკავა.

ალბომი გამოვიდა 2002 წლის 29 იანვარს და ახლდა დადებითი შეფასებები. *Billboard*-ის Heatseekers-ის ჩარტში იგი #22 პოზიციამდე ავიდა. ეს იყო En Vogue-ის სოლო წევრების შემოქმედებაში მესამე სოლოალბომი - მას შემდეგ, რაც საკუთარი გამოსცეს ტერი ელისმა და რონა ბენეტმა.

სიმღერების სია
--------------

1. Set It Off (ალენ გორდონი, ელის სიმონსი, ნეიტ ბატლერი) - 4:43
2. Still (კრისტოფერ უორიორი, დოუნ რობინსონი) – 4:03
3. Party, Party (კერვინ ჰეგინზი, აივენ ბარიასი, დოუნ რობინსონი) – 3:55
4. Get Up Again (კერვინ ჰეგინზი, აივენ ბარიასი, დოუნ რობინსონი, ფრენკი რემანო) – 4:59
5. Envious (კაუენ კ. პოლი, მილტონ დეივისი, დოუნ რობინსონი, ემბერ ჯეიდ იანგი) - 3:52
6. Meaning Of A Woman (კენი სკაი, დოუნ რობინსონი, შონ კუკი კუკი) – 3:44
7. I Don't Know Why (ტრეივონ პოტსი) – 4:05
8. Fed Up (პოლ დ. ალენი, ჯ. მოსი) – 3:23
9. Our Child (კენი სკაი, დოუნ რობინსონი, შონ კუკი კუკი) – 4:30
10. How Long (კენი სკაი, დოუნ რობინსონი, შონ კუკი კუკი) – 2:48
11. Read It In My Eyes (ტრეივონ პოტსი, რიჩარდ რუდოლფი) – 4:56
12. You Will Never (ტრეივონ პოტსი) – 3:20

სქოლიო
------

1. ↑  Dawn Robinson Goes Solo
2. ↑  Billboard Heatseekers
3. ↑  Billboard, 16 თებერვალი 2002
**ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია** (რუს. Церковь Всех Скорбящих Радость) — მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1817-1818 წლებში ლუიჯი რუსკას პროექტის მიხედვით შლაპერნოის ქუჩაზე. სახელწოდება მიიღო ღვთისმშობლის ხატის „ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის" მიხედვით.

მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის, მოსკოვის საპატრიარქოს, სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

თავდაპირველად ამ ადგილზე 1711 წელს ააგეს მეფის ასულ ნატალია ალექსის ასულის კარის ეკლესია აღდგომის სახელზე. 1817-1818 წლებში არქიტექტორ ლუიჯი რუსკას პროექტის მიხედვით ააგეს თანამედროვე ღვთისმშობლის ხატის „ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის" ეკლესია. 1818 წლის 24 ოქტომბერს ნოვგოროდისა და სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტმა მიხეილმა აღასრულა მისი კურთხევის ცერემონია.

ეკლესია ააგეს ამპირის სტილში, მის შიგნით განთავსებული იყო როტონდა და გუმბათი, რომელიც ეკავა 24 იონურ სვეტს. 

საბჭოთა ხელსიფლების დამყარების შემდეგ, კერძოდ 1920-იან წლებში ეკლესია გადავიდა ობნოვლენცების ხელში. 1932 წლის 10 იანვარს ეკლესია საბოლოოდ დახურეს, მისი შენობა კი გადაეცა რელიგიის ისტორიის მუზეუმს, ხოლო 1970 წლიდან მასში განთავსებულია კულტურისა და ისტორიის ძეგლთა დაცვის სრულიად რუსეთის სანქტ-პეტერბურგის საქალაქო განყოფილება. 

1993 წელს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება.

ლიტერატურა
----------

* Георгиевский Н. Г. Историко-статистическое описание Санктпетербургской Скорбященской церкви, что за Литейным двором. С хромолитографическим изображением находящейся в ней чудотворной иконы Пресвятыя Богородицы, Всех скорбящих Радости. — СПб.: тип. Я. Трея, 1866. — [4], 47 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეკლესიის ვებგვერდი
* სანქტ-პეტერბურგის ენციკლოპედია დაარქივებული 2018-11-08 საიტზე Wayback Machine.
* სანქტ-პეტერბურგის ენციკლოპედია[*მკვდარი ბმული*]
შრომის მოედანი
**შრომის მოედანი** (რუს. Площадь Труда; 1830-1880-იან წლებამდე ეწოდებოდა **ხარების ქუჩა**, 1918-მდე **ხარების მოედანი**) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მოედანი. მდებარეობს საადმირალოს რაიონის ტერიტორიაზე, ინგლისის სანაპიროსა და საადმირალოს მეორე კუნძულს, ასევე ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ბულვარს, იაკუბოვიჩის ქუჩასა და კრიუკოვის არხის სანაპიროს შორის.

სახელწოდება
-----------

თავდაპირველად სახელწოდება ხარების მოედანი ცნობილი გახდა 1891 წლიდან, რომელიც დაკავშირებული იყო ღვთისმშობლის ხარების ეკლესიასთან. 1918 წელს მიიღო თანამედროვე სახელწოდება, მოედანზე შრომის სასახლის მდებარეობის გამო.

ისტორია
-------

1706 წლის 2 აგვისტოს ამ ადგილზე ააგეს კატორღის ეზო. იგი მოქმედებდა 1740-იან წლებამდე.

1790-იან წლებში საზღვაო ყაზარმების შენობა ააგეს (არქიტექტორი ფიოდორ ვოლკოვი, გადააკეთა არქიტექტორმა ანდრეიან ზახაროვმა), მის ადგილზე 1853-1861 წლებში ააგეს ნიკოლაევსკის სასახლე (1917 წლიდან შრომის სასახლე, საიდანაც მოდის მოედნის თანამედროვე სახელიც). 

1840-იან წლებში მოახდინეს ტერიტორიის რეკონსტრუქცია ხარების ხიდის მშენებლობის გამო, რომელიც მოედანს აკავშირებდა ვასილევსკის კუნძულთან. 

1844 წლისათვის ჩამოყალიბდა მოედნის თანამედროვე სახე. ამ პერიოდში აქვე დაიწყეს ცხენოსანთა გვარდიის პოლკის ხარების ეკლესიის მშენებლობა, არქიტექტორ კონსტანტინ ტონის ხელმძღვანელობით (აქედან ძველი სახელწოდება). ეკლესია შენდებოდა 1844-1849 წლებში, დაანგრიეს 1929 წელს. 

1845-1849 წლებში მოედანზე ააგეს ვ. ა. ვონლიარლიალის საშემოსავლო სახლი ეკლექტიკის სტილში. 1941-1944 წლებში ლენინგრადის ბლოკადის პერიოდში მოედანზე მოქმედებდა დესანტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კვანძი. საარტილერიო დაბომბვის შედეგად მოედნის მიმდებარე ბევრი ნაგებობა დაზიანდა. მათი აღდგენა მიმდინარეობდა 1940-1950-იანი წლების მიჯნაზე. 1970-იან წლებში მოედანზე ააგეს სახლი № 3. № 6 სახლში 1933-1943 წლებში ცხოვრობდა კომპოზიტორი ბორის ასაფევი. 

1907-1997 წლებში მოედანზე ტრამვაის ხაზი მოქმედებდა. 1998 წელს მოედანზე მიწისქვეშა გადასასვლელი ააშენეს, რომელიც გაიხსნა 199 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд. испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 373. — 511 с.
* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд. перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 258—259. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд. перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 123. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Энциклопедия СПб დაარქივებული 2018-03-16 საიტზე Wayback Machine.
* Здания, мем. доски, люди,…[*მკვდარი ბმული*]
**გენების დრეიფი** — შემთხვევითი მოვლენა, რომლის დროსაც ერთი სახეობის ორ პოპულაციას შორის ხდება გენური ინფორმაციის გაცვლა. მისი მთავარი შედეგია ევოლუციის შეფერხება, ანუ პოპულაციებს შორის გენური განსხვავებები ისპობა მათ შორის გენური ინფორმაციის გაცვლით. 

გენების დრეიფი პოპულაციებს შორის გენეტიკურ განსხვავებას ამცირებს და პოტენციურად ამცირებს პოპულაციების ახალ გარემოში გადარჩენის შანსს.

გენების დრეიფი პატარა პოპულაციებში უფრო დიდ გავლენას ახდენს. ხშირად პატარა პოპულაციები საერთოდ ნადგურდება ამ პროცესის გამო.

თუ პოპულაცია არ გადაშენდა, გენების დრეიფი ახალი სახეობების ჩამოყალიბებას ხელს შეუწყობს.

"ბოთლის ყელის" მსგავსი მოვლენები: თუ ბუნებრივი კატასტროფის გამო დიდი რაოდენობით ინდივიდები განადგურდა, პოპულაციის გენეტიკური მრავალფეროვნება მცირდება. ეკოსისტემისთვის უცხო "დამპყრობელი" სახეობების შემოყვანა ხშირად გამანადრურებელი მოვლენაა.

ლიტერატურა
----------

* Gillespie, John H. *Population genetics: a concise guide დაარქივებული 2016-12-13 საიტზე Wayback Machine.*. მეორე გამოცემა; Johns Hopkins University Press, Baltimore.
* Klug W.S. *Concepts of genetics* Pearson, გვერდი 710.
* Cats invaded australia

სქოლიო
------

1. ↑  Population Genetics A Concise Guide John H.Gillespie დაარქივებული 2016-12-13 საიტზე Wayback Machine.  - გვერდი 19-47.
2. ↑  Concepts of genetics - William S. Klug
3. ↑  ავსტრალიაში შეყვანილი ევროპული ცხოველების ისტორიული მაგალითი.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **მსოფლიოს უგრძეს მთათა სისტემას** ეხება. *კუნძულთა ვიწრო მწკვრივის შესახებ* იხილეთ **კორდილიერა**. |

**კორდილიერები** (ესპ. Cordilleras, ინგლ. American Cordillera) — მსოფლიოს უგრძესი მთათა სისტემა, რომელიც ვრცელდება ორ — ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის კონტინენტებზე. იგი სიმაღლით მხოლოდ ჰიმალაისა და ცენტრალური აზიის მთიან სისტემებს ჩამოუვარდება. სამხრეთ ამერიკის კორდილიერებს ანდებსაც უწოდებენ, რაც ძველი ინკების ენაზე „სპილენძის მთებს" ნიშნავს. კორდილიერები ამერიკის ორივე კონტინენტის დასავლეთ კიდეზე, წყნარი ოკეანის გასწვრივაა გადაჭიმული.

კორდილიერების სიგრძე 18 ათას კმ-ზე მეტია, სიგანე დაახლოებით 1600 კმ ჩრდილოეთ ამერიკაზე და 900 კმ სამხრეთზე. მდებარეობს კანადის, ამერიკის, მექსიკის, ვენესუელის, კოლუმბიის, ეკვადორის, პერუს, ბოლივიის, არგენტინის და ჩილეს ტერიტორიაზე.

უმაღლესი მწვერვალს ჩრდილოეთ ამერიკაში წარმოადგენს მაკ-კინლი (6193 მ), ხოლო სამხრეთ ამერიკაში - აკონკაგუა (6960 მ).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 663.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მთების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**Spotify** — შვედური აუდიო სტრიმინგ სერვისი, რომელიც მუსიკის, აუდიო წიგნებისა და პოდკასტების მოწყობილობაში ჩამოტვირთვის გარეშე მოსმენის საშუალებას იძლევა. დაარსდა 2006 წლის 23 აპრილს დანიელ ეკის და მარტინ ლორენცონის მიერ. 2021 წლის მდგომარეობით, 300 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებლით, Spotify მსოფლიოში უდიდესი და ყველაზე პოპულარული აუდიო სტრიმინგ პლატფორმაა. იგი იკავებს გლობალური აუდიო სერვისის 36%-ზე მეტს და ხელმისაწვდომია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის უმეტეს ქვეყანაში, ევროპის თითქმის ყველა ქვეყანაში, აზიისა და აფრიკის ზოგიერთ ქვეყანაში, ავსტრალიასა და ოკეანეთში. 2021 წლის 24 თებერვალს სერვისი ოფიციალურად ამოქმედდა საქართველოში.

2020 წლის 15 ივლისს სერვისი ამუშავდა რუსეთშიც, თუმცა, უკრაინაში შეჭრის გამო, 2022 წლის 6 მარტს, Spotify-მ რუსეთში პრემიუმ პაკეტის მიღების შესაძლებლობა შეზღუდა, 2022 წლის 11 აპრილს კი საერთოდ შეაჩერა ოპერაციები.

პლატფორმის პრემიუმ პაკეტის საფასური თითო მომხმარებელზე ყოველთვიურად 4,99 დოლარია. არსებობს სხვა პოპულარული პაკეტებიც: დუო ($6.49), საოჯახო ($7.99), სტუდენტური ($2.49).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კომპანიის ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  Spotify Technology Revenue 2018-2023 | SPOT
2. ↑  Spotify-ით სარგებლობა საქართველოდან უკვე შეგიძლიათ
3. ↑  Spotify ограничил возможность оформления Premium-подписки в России
4. ↑  Spotify отключит россиян от сервиса с 11 апреля
5. ↑  Get more out of your music with Premium
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **შიუკაშვილი**. |

**ვალერიან შიუკაშვილი** (დ. 11 ნოემბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პიანისტი, ხელოვნების აკადემიის რექტორი. მისი სახელი შეტანილია „XXI საუკუნის ვარსკვლავების" წიგნში.

ვალერიან შიუკაშვილი ერთ-ერთი იმ ხელოვანთაგანია, რომელმაც საქართველოს სახელი მსოფლიო არენაზე გაიტანა. იგი არის ჯანსუღ კახიძის სახელობის თბილისის მუსიკალური ცენტრის სოლისტი, საერთაშორისო პროგრამა „ახალი სახელების" ლაურეატი და სხვა მრავალ მუსიკალურ ფესტივალსა და კონკურსში გამარჯვებული პიანისტი. 1998 წელს მას ისრაელის საერთაშორისო ფესტივალის პირველი პრემია მიენიჭა, 2001 წელს კი რუსეთში ჩატარებულ მარია იუდინას სახელობის პიანისტთა საერთაშორისო კონკურსში გრან-პრის მფლობელი გახდა. იგი ასევე არის რამდენიმე საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატი.

ვალერიანმა დაკვრა 12 წლის ასაკში დაიწყო და ექვსი თვის შემდეგ, კონსერვატორიის დიდ დარბაზში ორკესტრთან ერთად მოცარტის 23-ე კონცერტი დაუკრა, რის შემდეგაც მისმა ხელოვნებამ ფართო საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა.

ვალერიან შიუკაშვილი რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს, როგორც საქართველოში, ასევე საზღვარგარეთ და არის მსოფლიოს სხვადასხვა საერთაშორისო კონკურსის ჟიურის წევრი. ამჟამად, ვალერიანი არის ნოდარ გაბუნიას სახელობის პიანისტთა ეროვნული და საერთაშორისო კონკურსების დამაარსებელი, გენერალური დირექტორი და ხელოვნების აკადემიის ფარგლებში ხელს უწყობს მომავალი თაობის მუსიკალურ აღზრდას.

მისი ჩანაწერები აგრეთვე გამოცემულია CD ფორმატში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-06-25 საიტზე Wayback Machine.
* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑   დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine.  Barcelona CII CONCIERTO MUSICAL
2. ↑   დაარქივებული 2012-06-04 საიტზე Wayback Machine.  Ministry of Education and Science of Georgia, Concert Held for the Children With Limited Abilities
3. ↑   დაარქივებული 2012-04-26 საიტზე Wayback Machine.. Valerian Shiukashvili's official website
4. ↑ . ABOUT Valerian Shiukashvili
5. ↑ . Tbilisi Culture Center about Valerian's concert (in Georgian)
ჯეიმზ ლოველი
**ჯეიმზ ლოველი** (ინგლ. James Arthur «Jim» Lovell, Jr.; დ. 25 მარტი, 1928, კლივლენდი, ოჰაიოს შტატი, აშშ) — აშშ-ის ასტრონავტი, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის 1-ლი რანგის კაპიტანი.

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა უისკონსინის უნივერსიტეტი და ანაპოლისის სამხედრო-საზღვაო აკადემია. მუშაობდა ავიაციაში. 1962 წლიდან აშშ-ის აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველოს ასტრონავტთა ჯგუფშია. 1965 წლის 4-18 დეკემბერს ფ. ბორმანთან ერთად კოსმოსურ ხომალდ ჯემინი 7-ით 206-ჯერ შემოუფრინა დედამიწას, 1966 წლის 11-15 ნოემბერს კი — ე. ოლდოინთან ერთად ჯემინი 12-ით (რომელსაც ის მეთაურობდა) 59-ჯერ. 1968 წლის 21-27 დეკემბერს ფ. ბორმანსა და უ. ანდერსთან ერთად კოსმოსურ ხომალდ აპოლო 8-ით პირველი გაფრინდა მთვარისაკენ (10-ჯერ შემოუფრინა მთვარეს). 1970 წლის 11-17 აპრილს ჯ. სიუჯერტსა და ფ. ჰეიზთან ერთად კოსმოსურ ხომალდ აპოლო 13-ით გაფრინდა მთვარეზე დასაშვებად (იყო ხომალდის მეთაური). ავარიის გამო ხომალდი მთვარეზე დაუშვებლად დაბრუნდა დედამიწაზე. 

მის სახელს ატარებს მთავრის უკანა მხარის კრატერი — ლოველი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 278.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯეიმზ ლოველის ბიოგრაფია ნასას საიტზე

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 6016299
* BNF: cb12495028k (data)
* CiNii: DA09135075
* GND: 1103709429
* ISNI: 0000 0001 1699 9267
* LCCN: n94065237
* MusicBrainz: e3aac969-1095-4df4-a76e-876d191f2ecf
* NARA: 10575437
* NDL: 00514685
* NKC: jn20010310128
* NLA: 35370316
* NLI: 002190970
* The NLP id a0000001218692 is not valid.
* NTA: 141947985
* PIC: 8801
* RERO: 02-A003533160
* SNAC: w6xd22wk
* SUDOC: 034164707
* Trove: 928700
* VIAF: 114391898
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 114391898

 |
**ჰაჯი იუსიფლის მეჩეთი** (აზერ. Hacı Yusifli məscidi) — მდებარეობს შუშას ჰაჯი იუსიფლის უბანში. ითვლება, რომ იგი აშენდა მე-18-19 საუკუნეებში. არქიტექტორი მემარ კარბალაი საფიხან ყარაბაღია.

ისტორია
-------

მეჩეთი აშენდა გასიმ ბეი ზაქირისა და გ.ისმაილოვის ქუჩების კვეთაზე, ჰაჯი იუსიფლის უბანში, შუშაში. ჰაჯი იუსიფლის უბანი შუშას ერთ-ერთი უძველესი უბანია. მეჩეთი იყო მე-19 საუკუნეში შუშაში მოქმედი 19 მეჩეთიდან ერთ-ერთი.

  

მეჩეთი იყო შუშას სახელმწიფო ისტორიულ-არქიტექტურული ნაკრძალის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირფასი ძეგლი. საოკუპაციო პერიოდის დასრულების შემდეგ დაიწყო ისტორიული ძეგლის რესტავრაცია. 

მე-19 საუკუნეში აშენებული ჰაჯი იუსიფლის მეჩეთის გენერალური შესასვლელი შედგებოდა ასიმეტრიული მთავარი ფასადის, ფანჯრებისა და კარების ღიობისაგან. მიუხედავად ამისა, განსაკუთრებული გემოვნებით იყო დამუშავებული ნახევარმთვარის ფორმის თასები, რომლებიც ფარავს ამ ღიობებს და რამდენიმე ქვის წარწერას, რომლებიც განთავსებულია ამ ზოლებზე. ჰაჯი იუსიფლის მეჩეთის საერთო დარბაზში აშენდა ქალთა სალოცავი ოთახი და მასში შესასვლელად საერთო შესასვლელი კარის გვერდით განთავსდა ცალკე კარი. იმ კარის შიდა ზღურბლიდან დაწყებული კიბეები პირდაპირ ადის ქალთა განყოფილებამდე. საერთო შესასვლელი კარის ზედა მხარეს განთავსებული წყვილი ფანჯარა უზრუნველყოფს ამ ერთეულის ბუნებრივ განათებას.

სქოლიო
------

1. ↑  Ministry of Tourism - Haji Yusifli mosque. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
2. ↑  SHUSHA. Geography. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
3. ↑  ŞUŞA HƏSRƏTİ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 May 2010. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
4. ↑  Средневековые памятники Карабаха. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
5. ↑  MIDDLE AGES GARABAGH MONUMENTS.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 July 2011. ციტირების თარიღი: 17 August 2010.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქოროღლი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

აზერბაიჯანული ქოროღლუს საბჭოთა საფოსტო მარკა, 1989 წ.
**„ქოროღლი"**, *„ქოროღლუ"* — ხალხური საგმირო-რომანტიკული დასთანი. შექმნილია XVI-XVII საუკუნეებში აზერბაიჯანში. ცნობილია 12 ეროვნული ვერსია, რომელთაც ორად აჯგუფებენ. I — აზერბაიჯანული და მისგან მომდინარე თურქული, სომხური, ქურთული, ქართული. II — თურქმენული და მისგან მომდინარე უზბეკური, ყაზახური, ტაჯიკური, არაბული (ბუხარის არაბების), ყარაყალპაკური და ტობოლურ-თათრული. 

I ჯგუფის ვერსიების გმირი — „კეთილშობილი ყაჩაღი" — შურს იძიებს იმის გამო, რომ შაჰმა (ბეგმა) მამამისს თვალები დასთხარა (აქედან გმირის სახელი ქოროღლი — ბრმის შვილი). ამ ჯგუფის ვერსიები სახალხო გმირის იდეალიზაციის დასაწყისი საფეხურია. 

II ჯგუფის ვერსიების გმირი დიდებული გვარის შთამომავალია, ტომის ბელადი. იგი მკვდარი დედის მუცლიდან არის ამოყვანილი და მისი სახელიც - ქოროღლი გააზრებულია როგორც „საფლავის შვილი" („გურ" სპარს. საფლავი).

ქოროღლის სომხური და ტაჯიკული ვერსიები მთლიანად გალექსილია, მას ამღერებდნენ პროფესიონალი მთქმელ-შემსრულებლები. დანარჩენი ვერსიები პროზაულია და შიგ ჩართულია ლექს-სიმღერები — გმირთა იმპროვიზაცია. პროზაულ ტექსტს მთქმელი რეჩიტატივით კითხულობს, პოეტურს — ამღერებს სახის, ჩონგურის ან დომბრის თანხლებით.

ქოროღლის ქართული ვერსიის წყარო აზერბაიჯანულისა და თურქულის ვერსიებია. იგი დადასტურებულია ქართლში, კახეთში, საინგილოში, მესხეთსა და აარაში; უმეტესად პროზაულია. ქართული ვერსიის გმირის სახეში გაერთიანებულია სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ მებრძოლი „კეთილშობილი ყაჩაღისა" და ეროვნული-განმათავისუფლებელი გმირის სახე.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ქოროღლი***

* *ჩლაიძე ლ.*, ქოროღლის ეპოსის ქართული ვერსია, თბ. 1978;
* Кёр-оглу, восточный поэт-наездник, Тфл. 1856;
* *Жирмунский В. М. Зафиров Х. Т.* Узбекский народный героический эпос, М. 1947;
* *Каррыев Б. А.* Эпитеские сказания народов, М. 1968;
* *ჩლაიძე ლ.*, ქსე, ტ. 10 , გვ. 550, თბ. 1986
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თავისუფლების მონუმენტი**. |

**თავისუფლების მონუმენტი** — ქალაქ თბილისის ცენტრალურ მოედანზე 2006 წლის 23 ნოემბერს აღმართული წმინდა გიორგის ქანდაკება. მონუმენტის საერთო სიმაღლე, მოედნის ნიშნულიდან, 35 მეტრია, აქედან ქანდაკებისა 5,6 მ. ჩამოსხმულია ბრინჯაოში და იწონის 27 ტონას, მის მოოქროვებაზე 2 კგ ოქრო დაიხარჯა. ქანდაკების ავტორია მხატვარი და მოქანდაკე ზურაბ წერეთელი, რომელმაც სკულპტურა ქალაქს საჩუქრად გადასცა, ხოლო მონუმენტის პროექტისა - საპროექტო ორგანიზაცია „დიზაინსტუდია - ზურაბ წერეთელი". საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის ინიციატივით, ქანდაკების გახსნა საგანგებოდ დაემთხვა 23 ნოემბერს - გიორგობის დღესასწაულსა და „ვარდების რევოლუციის" 3 წლისთავს. მონუმენტის გახსნა საზეიმოდ აღინიშნა კონცერტებით. 

მონუმენტს საფუძველი ერთი წლით ადრე, 2005 წლის 23 ნოემბერს საზეიმოდ ჩაეყარა, როდესაც ოთხი ქვეყნის - საქართველოს, რუმინეთის, უკრაინისა და ესტონეთის პრეზიდენტებმა, სპეციალურ კაფსულაში მოთავსებული „თავისუფლების მემორანდუმი" მონუმენტის საძირკველში მოათავსეს. პრეზიდენტებთან ერთად, მემორანდუმს ხელი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ ნინო ბურჯანაძემ და ადამიანის უფლებების დამცველმა ანატოლი შარანსკიმ მოაწერა. მონუმენტის გახსნა თავიდან 2006 წლის 26 მაისს იგეგმებოდა, თუმცა მშენებლობის გაჭიანურების გამო გადაიდო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თავისუფლების მონუმენტი[*მკვდარი ბმული*]
* თავისუფლების მოედანზე ოთხი ქვეყნის პრეზიდენტმა თავისუფლების მონუმენტს საფუძველი ჩაუყარა[*მკვდარი ბმული*];
* თავისუფლების მონუმენტი საზეიმოდ გაიხსნა[*მკვდარი ბმული*];

სქოლიო
------

1. 1 2  „დიზაინსტუდია - ზურაბ წერეთელი", პროექტი: „თავისუფლების მოედანი, სტელა - წმინდა გიორგი". *ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის არქივი, 2005*.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თავისუფლების მონუმენტი (თბილისი)***
**გულიკო გაბაიძე** (დ. 14 იანვარი, 1962, ხიხაძირი) — ქართველი პოეტი,ფილოლოგი

ბიოგრაფია
---------

1996 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.

პერიოდულად იბეჭდებოდა ჟურნალ–გაზეთებში: „ჭოროხი", „აჭარა", „აჭარა P.S.", „ბათუმელები", „ხულო", "მთიანეთი". გამოცემული აქვს ლექსთა კრებულები: „მზე მოვა ვიდრე" (თანაავტორი), „მგზავრი უქოლგოდ" (1998) და „მზემ პირჯვარი დაიწერა" (2014, 2017). წლების განმავლობაში მუშაობდა: ხიხაძირის სამკერვალო–სახელოსნოს გამგე–მკერავად. 1980–1986 წლებში არჩეულ იყო ორი მოწვევის ხულოს რაიონული საბჭოს დეპუტატად.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მზემ პირჯვარი დაიწერა : ლექსები (ავტორი) თბილისი , ივერიონი, 2017 152 გვ. ISBN: 9789941938719
* მგზავრი უქოლგოდ : ლექსები (ავტორი) ბათუმი, აჭარა, 1998 56გვ.

ლიტერატურა
----------

* საინფორმაციო ცნობარი აჭარაში მოღვაწე მწერალთა შესახებ / შემდგენელი ცისანა ანთაძე ბათუმი, 2019 გვ.27

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გულიკო გაბაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ვალტორნა
**ვალტრონა** (გერმ. Waldhorn — „ტყის რქა") — უძველესი სასულე მუნდშტუკიანი საკრავი. წარმოდგება მონადირის ბუკისაგან აქვს გრძელი, ვიწრო, მორკალული ცილინდრული ლულა, ვიწრო და ღრმა მუნდშტუკი. ძველებურ ვალტორნებს არ ჰქონდათ მექანიკა და მხოლოდ ნატურალური ბგერათრიგის ტონებს გამოსცემდნენ. XIX საუკუნის II ნახევარში გავრცელდა ქრომატული ვალტორნები, საკრავს გაუკეთდა ვენტილების მექანიზმი. თანამედროვე ვალტორნა ფა წყობისაა (იშვიათად სი ბემოლისა). ვალტორნის პარტიას იწერენ ვიოლინოს გასაღებით, ჩვეულებრივ ხმოვანებაზე ერთი კვინტით მაღლა. ფა წყობის ვოლტორნის დიაპაზონია კონტროქტავის სი-დან მეორე ოქტავის ფა-მდე. ვოლტორნის ტემბრი ცაჟკაცური, პოეტურია. მასზე ასრულებენ მღერად მელოდიებსა და ჩქარ პასაჟებს. იგი სიმფონიური ორკესტრის შემადგენელი საკრავია. ხმარობენ აგრეთვე კამერულ ანსამბლებში და სოლოს შესასრულებლად.

უძველეს წარსულში — ეს ჩვეულებრივი რქა იყო, ან ხარის ან ველური ცხვრის. ძველი ბერძენი და ძველი რომაელის მებრძოლის ხელში ეს საკრავი სამხედრო სამსახურში ჩადგა. რქის ნაცვლად მჟღერი ლითონი გახდა — ბრინჯაო.

ალექსანდრე მაკედონელის ჩასაბერი რქის შესახებ ლეგენდა მოგვითხრობს: მისი ჟღერადობა 15 კმ-ს აღწევდა, მისი ფართო ნაწილის დიამეტრი კი 24,5 მ.

ლიტერატურა
----------

* *მშველიძე შ.*, საკრავთმცოდნეობა, თბ. 1965
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 286.
**მიხეილ გრიგოლის ძე ჯომარჯიძე** (დ. 1822 — გ. 1889) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტანტი და სამხედრო საბჭოს წევრი.

სამხედრო სამსახური დაიწყო 1840 წელს ნიჟნი-ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკში პრაპორშჩიკის ჩინით. 1848 წელს გადაეცა ოქროს ხმალი სიმამაცისთვის. 1853-1857 წლებში იყო ჭარ-ბელაქნის სამხარეო ოლქის უფროსის მოადგილე; 1857-1860 წლებში პერეიასლავის დრაგუნთა პოლკის ერთ-ერთი ათასეულის მეთაური, 1860-1863 წლებში ამავე პოლკის მეთაური, 1863-1868 წლებში სამხრეთ დაღესტნისა და დერბენტის სამხარეო ოლქის უფროსი, აგრეთვე დერბენტის ქალაქის თავი. 1868-1874 წლებში ჯანმრთელობის გაუარესების გამო გადადგა. 1874-1876 წლებში იყო კავკასიის ადგილობრივი ჯარების უფროსი. 1876-1886 წლებში მეთაურობდა კავკასიის არმიის მე-2 კორპუსს. 1886 წლიდან იყო სამხედრო საბჭოს წევრი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მიხეილ ჯომარჯიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* mematiane.ge - შექმენი შენი ისტორია
* Джомардидзе Михаил Григорьевич

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 571.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ჰერები.** |

**ინგილოები** — ქართული ეთნოსის ეთნოგრაფიული/ტერიტორიულ-ლოკალური ჯგუფი. ცხოვრობენ კახეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით თანამედროვე აზერბაიჯანის ზაქათალის, კახისა და ბელაქნის რაიონებში. „ინგილო" ეწოდა ამ ქვეყნის მკვიდრ უძველეს ქართულ მოსახლეობას. ამ მხარის ადგილობრივ მცხოვრებ გამაჰმადიანებულ ქართველებს „ახლად მორჯულებულები" (ძველი თურქულით „იანგოლი") უწოდეს, საიდანაც წარმოდგა „ინგილო" და ამ მხარის სახელწოდება „საინგილო". 1897 წლის აღწერით ზაქათალის მაზრაში ქართული ენა მშობლიურ ენად 12 394 ადამიანმა აღიარა. გამოიყოფა ინგილოების ორი ჯგუფი – ქრისტიანი და მაჰმადიანი. საბჭოთა პერიოდში და ახლაც აზერბაიჯანის ხელისუფლება ქართველებად მხოლოდ ქრისტიან ინგილოებს მიიჩნევს. ისინი ქართულსუფიქსიან გვარებსაც ატარებენ. აღწერებში ქართველები (ინგილოები) თითქმის ერთი და იმავე რაოდენობით იყვნენ დაფიქსირებული (14 ათასი). მაჰმადიანი ინგილოები აზერბაიჯანელებად არიან ჩაწერილი და გვარებიც აზერბაიჯანულის ანალოგიური აქვთ – მამის სახელზე რუსული -ევ (-ოვ) სუფიქსის დართვით. მაჰმადიანი ინგილოების არაერთი ცდა, დაებრუნებინათ ქართული გვარები და ეროვნება, წარუმატებელი აღმოჩნდა.

აღმოსავლეთ კახეთში, ანუ საინგილოში ქართველები ეთნიკურ უმცირესობად იქცნენ XVII საუკუნეში, როდესაც შაჰ-აბასის მიერ ირანში გადასახლებული ქართველების ნასახლარებზე დაღესტნელი ხუნძები და წახურები ჩამოსახლდნენ. XVIII–XIX საუკუნეებში ინგილოთა მნიშვნელოვანი რაოდენობა გალეკდა, რადგან აღმოსავლეთ კახელი გლეხები „უბატონო თემების" მხარეზე გადადიოდნენ და მათ შორის სახლდებოდნენ. საბჭოთა პერიოდში საინგილოში მცხოვრები ქართველების ძალადობრივი ასიმილაცია მიმდინარეობდა. როგორც ქრისტიანი, ისე მაჰმადიანი ინგილოები ქართული ენის ინგილოურ დიალექტზე საუბრობენ. შევიწროვების გამო კახის რაიონის სოფელ ყორაღანიდან ქრისტიანი ინგილოები 1930 წელს, კახეთში, დედოფლისწყაროს რაიონის სოფელ სამთაწყაროში გადმოსახლდნენ. უკანასკნელი რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში საინგილოში მცხოვრები ქართველები თავის თავს „ინგილოს" აღარ უწოდებენ. მათ დაიმკვიდრეს სახელწოდება „ჰერი/ჰერელი", რადგან ეს მხარე XV საუკუნემდე „ჰერეთის" სახელს ატარებდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საინგილო
* ქართველები აზერბაიჯანში

ლიტერატურა
----------

* *თოფჩიშვილი რ.*, ინგილოები // ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 268.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინგილო ქალების ცეკვა. სოფელი ითითალა – ვიდეო

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველები |
| --- |
|  |
| 
* აჭარლები
* გურულები
* თუშები
* იმერლები
* იმერხეველები
* ინგილოები
* კახელები
* ლაზები
* ლეჩხუმელები
* მეგრელები
* მესხები
* მთიულები
* მოხევეები
* რაჭველები
* სვანები
* ფერეიდნელები
* ფშავლები
* ქართლელები
* ხევსურები
* ჯავახები
* ჰერები
 |
|  |
| 
ქვეჯგუფი: კავკასიელი ხალხები |

 |
**ათაქულე** (თურქ. Atakule) — 125 მეტრიანი, მაღალი საკომუნიკაციო და სადამკვირვებლო კოშკი, რომელიც მდებარეობს ცენტრალური ანკარის ჩანქაიას რაიონში, თურქეთი, არის ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა. თვითონ ჩანქაიას რაიონი მდებარეობს მთაზე, ამიტომ კოშკის დანახვა ქალაქის ნემისმიერი წერტილიდან შეიძლება თითქმის ნებისმიერ დროს. კოშკის დიზაინი ეკუთვნის არქიტექტორ რაგიფ ბულუჩს, რომლის სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობდა 1987 წლიდან 1989 წლამდე. კოშკის ზედა ნაწილში არსებობს ღია ტერასა და ბრუნავი რესტორანი სახელად *Sevilla*, რაც სრულ 360 გრადუსიან ბრუნვას ერთ საათს ხარჯავს. *Sevilla*-ს თავზე არის კიდევ ერთი რესტორანი, *Dome*, რომელიც არ ბრუნავს და მდებარეობს პირდაპირ გუმბათის ქვეშ. ტერასის ქვეშ არის კაფე, სახელად *UFO* (უცხოპლანეტელები). კოშკის ქვედა ნაწილში განლაგებულია სავაჭრო ცენტრი და რამდენიმე შიდა და გარე რესტორანი. კოშკი გაიხსნა 1989 წლის 13 ოქტომბერს პრეზიდენტ თურგუთ ოზალის მიერ. სავაჭრო ცენტრის მიმდინარე აღდგენითი სამუშაობების გამო, კოშკი ამ მომენტისთვის დახურულია.

თურქულ ენაში, სიტყვა *ata* ნიშნავს "წინაპარს" (ან "მამა"-ს ძველი თურქულიდან), რომელიც ხშირად გამოიყენება, როგორც მეტსახელი (ATA) მუსტაფა ქემალ ათათურქისთვის, რომელიც არის თურქეთის რესპუბლიკის დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი; ხოლო თურქული სიტყვაა *kule* ნიშნავს "კოშკს".

სავაჭრო ცენტრი Atrium
---------------------

სავაჭრო ცენტრი *Atrium*-ი კოშკის მიმდებარედ, ასევე გაიხსნა 13 ოქტომბერს 1989 წელს. ეს იყო პირველი თანამედროვე სავაჭრო ცენტრი ანკარაში და მეორე თურქეთში, *Galleria*-ს შემდეგ, რომელიც გაიხსნა სტამბოლში 1987 წელს. სავაჭრო ცენტრი დაიხურა პოპულარობის დაკარგვის გამო, რომელიც გამოწვეული იყო ქალაქში უფრო თანამედროვე სავაჭრო ცენტრების გახსნით. ამ დროისთვის ის დანგრეულია და შენდება, როგორც თანამედროვე სტილის სავაჭრო ცენტრი.

გალერეა
-------

* ათაქულე ღამითათაქულე ღამით
* ათაქულე მზის ჩასვლისასათაქულე მზის ჩასვლისას

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ათაქულე***

* Atakule GYO
* ვირტულ ტურისტი დაარქივებული 2015-09-08 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
ახმედ ზაკი ვალიდის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში
**ახმედ ზაკი ვალიდი** (ბაშკ. Әхмәтзәки Вәлиди Туған, თურქ. Zeki Velidi Togan; დ. 10 იანვარი, 1890, კუზიანოვო, რუსეთის იმპერია — გ. 26 ივლისი, 1970, სტამბოლი, თურქეთი) — პოლიტიკური მოღვაწე, ბაშკირეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის (1917–1920) ლიდერი. პუბლიცისტი, ისტორიკოსი, აღმოსავლეთმცოდნე, თურქოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი (1935 წ.), პროფესორი, მანჩესტერის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1967 წ.).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1890 წლის 10 იანვარს, სოფელ კუზიანოვო, ვალიდოვების რელიგიური მოღვაწეების შთამომავლების ოჯახში. 1898 წელს სწავლას იწყებეს მამამისის მედრესეში. სადაც იუმჯობესებს თურქული, არაბული და რუსული ენების ცოდნას. დედა ეხმარება შვილს სპარსული ენის შესწავლაში.

1917 წელს უფის გუბერნიიდან აირჩიეს დამფუძნებელი კრების დეპუტატად. 1919 წელს წითელი არმიის მხარეს გადავიდა. 1919–1920 წლებში ბაშკირეთის რევკომის თავჯდომარეა. 

სამხედრო წარუმატებლობისა და ბასმაჩობის ლიკვიდაციის შემდეგ 1923 წლიდან ემიგრაციაშია. 1925 წლიდან მიირებს თურქეთის მოქალაქეობას და ხდება თურქეთის განათლების მინისტრის მრჩეველი. მოგვიანებით სტამბოლის უნივერსიტეტის პროფესორია და კითხულობს ლექციებს ამავე უნივერიტეტში. 1935 წელს ვენის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „იბნ ფადლანის მოგზაურობა ჩრდილოეთ ბულგარებთან, თურქებთან და ხაზრებთან". ამავე წლის ივნისში მიიწვიეს ბონში უნივერსიტეტში ლექციების წასაკითხად. 1939 წელს დაბრუნდა თურქეთში და აღადგინეს სტამბოლის უნივერსიტეტის პროფესორად. 1948–1970 წლებში სტამბოლის უნივერსიტეტში თურქების ისტორიის კურსს კითხულობს. 

გარდაიცვალა 1970 წლის 26 ივლისს სტამბოლში. დაკრძალულია სტამბოლში ქარაჯაჰმედის სასაფლაოზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Был ли Заки Валиди сообщником Гитлера?
* Виртуальный музей Ахмет-Заки Валиди
* Г. Б. Хусаинов «А.-З.Валиди Тоган» დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
* Фотографии Заки Валиди
„**Hello**" — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ადელის სიმღერა. იგი გამოვიდა 2015 წლის 23 ოქტომბერს, ლეიბლზე XL Recordings, როგორც პირველი სინგლი მომღერლის მესამე სტუდიური ალბომიდან *25*. სიმღერის თანაავტორია პროდიუსერი გრეგ კერსტინი. 
"Hello" არის ბალადა, შესრულებული ფორტეპიანოზე, სოულის გავლენით და ტექსტებით ნოსტალგიისა და მწუხარების თემებით. გამოცემისთანავე სიმღერა მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს, შეადარეს რა იგი მომღერლის წინა ნამუშევრებს და აღიარეს მისი ტექსტები და ადელის ვოკალი.

"Hello"-ს საერთაშორისო წარმატება ხვდა წილად, 28 ქვეყნის ჩარტში მოხვედრით, განსაკუთრებით ინგლისში, სადაც იგი მისი ბრიტანული რიგით მეორე #2 სინგლი გახდა ("Someone Like You"-ს შემდეგ). აშშ-ში "Hello"-ს დებიუტი *Billboard* Hot 100-ში პირველი პოზიციით შედგა. იგი იქცა მომღერლის ამ ქვეყნის ჩარტში რიგით მეოთხე #1 სინგლად. იგი აგრეთვე იყო პირველი სიმღერა, რომელიც ერთი კვირის განმავლობაში ციფრული სახით მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით გაიყიდა.

სიმღერის მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია ქსავიე დოლანი. მასში მონაწილეობენ ადელი და ტრისტან უაილდსი. ვიდეო 24 საათის განმავლობაში 27.7 მილიონმა ადამიანმა იხილა. BBC-ის ეთერში აგრეთვე გავიდა გადაცემა *Adele at the BBC*, რომლის ეთერში მომღერალმა სიმღერა ცოცხლად შეასრულა.

სქოლიო
------

1. ↑  Brandle, Lars (23 October 2015). „Adele's Comeback Song 'Hello' Has Arrived". *Billboard*. ციტირების თარიღი: 9 November 2015.
2. ↑  Groves, Nancy.  (27 October 2015) Adele's Hello beats Taylor Swift's record for most-viewed video in 24 hours. *The Guardian*.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ადელი |
| --- |
|  |
| 
* დისკოგრაფია
* ჯილდოები და ნომინაციები
* სიმღერები
 |
|  |
| სტუდიური ალბომები | 
* *19*
* *21*
* *25*
* *30*
 |
|  |
| ვიდეო ალბომები | 
* *Live at the Royal Albert Hall*
 |
|  |
| EP-ები | 
* *iTunes Live from SoHo*
* *iTunes Festival: London 2011*
 |
|  |
| სინგლები | 
* Hometown Glory
* Chasing Pavements
* Cold Shoulder
* Make You Feel My Love
* Rolling in the Deep
* Someone Like You
* Set Fire to the Rain
* Rumour Has It
* Turning Tables
* Hello
 |
|  |
| ერთობლივი სინგლები | 
* Many Shades of Black
* Water and a Flame
 |
|  |
| სხვა სიმღერები | 
* Melt My Heart to Stone
* My Same
* Lovesong
* Skyfall
 |
|  |
| საკონცერტო ტურნეები | 
* An Evening with Adele
* Adele Live
 |
|  |
| დაკავშირებული სტატიები | 
* *Adele at the BBC*
* *Adele Live in New York City*
 |

 |
**პავსანიასი** — II საუკუნის ბერძენი მწერალი, მოგზაური და გეოგრაფი. ბერძნული ხელოვნების ენციკლოპედიად ითვლება მის მიერ დაწერილი "ელადის აღწერილობა" 10 წიგნად. ბიოგრაფიული ცნობები პავსანიასის შესახებ მოღწეული არ არის. ვარაუდის დონეზე ამტკიცებენ, რომ იგი ლიდიაში უნდა იყო დაბადებული, რადგან თავის ნაშრომში დიდ ადგილს უთმობს მშობლიური მხარის აღწერას. ავტორის მსჯელობის მიხედვით ნათელი ხდება, რომ თხზულება დაწერილია იმპერატორ მარკუს ავრელიუსის მმართველობის ხანაში. პავსანიასი დიდ მწერალთა რიცხვს არ განეკუთნება. იყო თავისი ეპოქის განათლებული პიროვნება და საუკუნეებს შემოუნახა ბერძნული გენიის მრავალი საოცრება, რომლებსაც II საუკუნეში შენარჩუნებული ჰქონდათ პირვანდელი სახე. მსგავსი ხასიათის ნაშრომი ძველი სამყაროს შესახებ არ არსებობს. "ელადის აღწერილობიდან" ჩანს, რომ ავტორს ბევრი უმოგზაურია, საკუთარი თვალით უნახავს მრავალი ძეგლი. გამოუყენებია ვრცელი ლიტერატურა. "ელადის აღწერილობაში" დაფიქსირებულმა ხუროთმოძღვრებისა და ქანდაკების ძეგლებმა ისტორიის ქარტეხილებს ვერ გაუძლეს, მაგრამ კაცობრიობის ხსოვნაში დარჩნენ პავსანიასის წყალობით. პავსანიასის ნაშრომმა შემოინახა ფრაგმენტები იმ ლიტერატურისა, რომლებსაც იგი ეყრდნობოდა. პავსანიასი დაწვრილებით აღწერდა ტაძრებს, საკურთხევლებს, ხუროთმოძღვრულ ნაგებობებს, ქანდაკებებს, სურათებს ურთავდა მსჯელობის ობიექტის შესახებ არსებულ თქმულებებსა და მითებს. პავსანიასის მიერ აღწერილი ღირსშესანიშნაობების დიდი ნაწილი ნანგრევების სახითაა მოღწეული, მრავალი მიწის ქვეშ მოქცეული ძეგლის ადგილმდებარეობის განსაზღვრა "ელადის აღწერილობით" გახდა შესაძლებელი. პავსანიასის აღწერების სიზუსტე დაადასტურეს არქეოლოგიურმა გათხრებმა.

ლიტერატურა
----------

* ქავთარია გ. ძველი საბერძნეთი, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2005, გვ. 31-32.
**გურის წყალსაცავი** (ესპ. Embalse de Guri) — წყალსაცავი მდინარე კარონის (ორინოკოს მარჯვენა შენაკადი) კანიონში, ვენესუელაში. ფართობი 4250 კმ², მოცულობა 135 კმ³, სიგრძე 175 კმ, სიგანე 48 კმ. კაშხლის საერთო სიგრძეა 1300 მ, ხოლო სიმაღლე 162 მ. წყალსაცავი უპირველეს ყოვლისა შექმნილია ენერგეტიკული მიზნებისათვის. გურის წყალსაცავს ქვეყნის ეკონომიკაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება.

ჰესი
----

წყალსაცავთან აშენებულია გურის ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი ელსადგურია. „გურის" ჰიდროელექტროსადგური ასევე სიმონ ბოლივარის ჰიდროელექტროსადგურის სახელითაა ცნობილი, მსოფლიოს უდიდეს სადგურებში მესამე ადგილს იკავებს, 10 200 მეგავატი სიმძლავრით. ელექტროსადგური მდინარე კარონზეა განლაგებული, სამხრეთ ვენესუელაში და მას კომპანია CVG Electrification del Caroni მართავს. ჰიდროელექტროსადგურის აშენება 1963 წელს დაიწყო. პირველი ნაწილი (ჰიდროაგრეგატები) 1978 წელს დასრულდა, ხოლო მეორე 1986 წელს. ელექტროსადგური 20 განსხვავებული მოცულობის გენერატორებს მოიცავს, რომლებიც 130-დან 770 მეგავატამდე ენერგიას გამოიმუშავებენ. ეს ელექტროსადგური ვენესუელასთვის დაახლოებით 12 900 გიგავატ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კარონი
* წყალსაცავი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* EDELCA დაარქივებული 2007-07-08 საიტზე Wayback Machine.
* Erection Company on Guri
* Hydroelectric power stations in Venezuela დაარქივებული 2013-01-03 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
**გაიოზ (გიზო) ჟორდანია** (დ. 25 სექტემბერი, 1934, ლანჩხუთი — გ. 19 ნოემბერი, 2016, თბილისი) — ქართველი თეატრის რეჟისორი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1983), ღირსების ორდენის კავალერი (1999).

ბიოგრაფია
---------

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1957–1958 წლებში იყო თეატრალური ინსტიტუტის პრეპარატორი; 1958–1961 წლებში მასწავლებელი; 1961 წლიდან უფროსი მასწავლებელი; 1961–1965 წლებში ბათუმის, 1965–1970 და 1979–1986 რუსთაველის თეატრების დამდგმელი რეჟისორი; 1970–1979 თბილისის ოპერისა და ბალეტის, 1979–1986 გრიბოედოვის თეატრების მთავარი რეჟისორი; 1991–1999 თეატრისა და კინოს ინსტიტუტის რექტორი; 1993 წლიდან ბათუმის ოპერის მთავარი რეჟისორი; 1995 წლიდან მსახიობის ოსტატობის კათედრის გამგე; 1998 წლიდან რეჟისურის კათედრის გამგე, პროფესორი. დადგმული აქვს 100-ზე მეტი სპექტაკლი საქართველოში და საზღვარგარეთ; ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა დრამატული თეატრის, ოპერისა და სათეატრო პედაგოგიკის პრობლემებზე.

ფილმოგრაფია
-----------

### გადაღებულია ფილმებში

* 1989:„ბესამე" (ჰერცოგი) რეჟ. ნინო ახვლედიანი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1982: საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1983: საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1983: ალბერტ შვაიცერის მშვიდობის მედალი
* 1988: ო. პოპოვის სახელობის მედალი
* 1989: კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
* 1992: სანდრო ახმეტელის სახელობის პრემია
* 1995: შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
* 1998: მემედ აბაშიძის სახელობის პრემია
* 1999: ღირსების ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიზო ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიზო ჟორდანია [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
**გაეროს გენერალური ასამბლეის ორმოცდამეთხუთმეტეე სესია** გაიხსნა 2000 წლის 5 სექტემბერს გაეროს შტაბ-ბინაში ნიუ-იორკში. პრეზიდენტი იყო ფინეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჰარი ჰოლკერი.

მიმართვები
----------

ასამბლეისადმი მიმართვაში, ვინჩი ნიელ კლოდუმარმა, ნაურუს დელეგაციის ხელმძღვანელმა, გააკრიტიკა დასავლეთ ევროპის და სხვათა ჯგუფი და მხარი დაუჭირა ახალი ოკეანიის რეგიონალური ჯგუფის შექმნას, რომელიც მოიცავდა როგორც ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას, ასევე ASEAN-ის წევრებს, იაპონიას, სამხრეთ კორეასა და წყნარი ოკეანის კუნძულოვან ქვეყნებს. თავის გამოსვლაში მან აღნიშნა, რომ „წყნარი ოკეანის 11 კუნძული ქვეყანა იხრჩობა აზიურ ჯგუფში, ხოლო ავსტრალია და ახალი ზელანდია... დასავლეთ ევროპისა და სხვა სახელმწიფოების ჯგუფში არიან ჩაფლული".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გენერალური ასამბლეის 55-ე სესიაზე მიღებული დადგენილებები და გადაწყვეტილებები

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გაეროს გენერალური ასამბლეის სესიები |
| --- |
|  |
| სესიები | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30
* 31
* 32
* 33
* 34
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 40
* 41
* 42
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 50
* 51
* 52
* 53
* 54
* 55
* 56
* 57
* 58
* 59
* 60
* 61
* 62
* 63
* 64
* 65
* 66
* 67
* 68
* 69
* 70
* 71
* 72
* 73
* 74
* 75
* 76
* 77
* 78
 |
|  |
| საგანგებო რიგგარეშე სესიები | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
 |

 |

1. ↑  თარგი:UN doc
Andrei Platonow (1938)
**ანდრეი პლატონის ძე პლატონოვი** (რუს. Андре́й Плато́нович Плато́нов, ნამდვილი გვარი **კლიმენტოვი**, რუს. Климе́нтов; დ. 28 აგვისტო, 1899 — გ. 5 იანვარი, 1951) — რუსი ფილოსოფოსი, დრამატურგი და პოეტი. მიუხედავად იმისა, რომ პლატონოვი თავს კომუნისტად თვლიდა, მისი ძირითადი ნაშრომები სიცოცხლის განმავლობაში გამოუქვეყნებელი დარჩა კოლექტივიზაციისა და სტალინისტური პოლიტიკის მიმართ სკეპტიკური დამოკიდებულების გამო.მისი ცნობილი ნაწარმოებებია ჩევენგური, ქვაბული, ჯანი და სხვა .

ადრეული ცხოვრება და განათლება
-----------------------------

პლატონოვი დაიბადა ვორონეჟის გარეუბანში, ჩერნოზემის რეგიონში. მამა რკინისგზის საამქროში მუშაობდა, დედა კი ადგილობრივი მესაათის შვილი იყო. პლატონოვი სწავლობდა ადგილობრივ სამრევლო სკოლაში, დაამთავრა ოთხწლიანი დაწყებითი განათლება საქალაქო სკოლაში და მუშაობა დაიწყო 13 წლის ასაკში, სადაზღვევო კომპანიაში. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ სწავლობდა ვორონეჟის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ელექტრო ტექნოლოგიებს.

ადრეული კარიერა
---------------

1918-1921 წლებში პლატონოვი ინტენსიურად აქვეყნებს ლექსებს, მოთხრობებს, სტატიებსა და ესეებს ისეთ თემატიკებზე როგორიცაა: პოლიტიკა, ფილოსოფია, რელიგია, ეკონომიკა, მეცნიერება და სხვა. 1920 წელს შეუერთდა კომუნისტ ჟურნალისტთა კავშირს და მუშაობდა რედაქტორად ადგილობრივი რკინიგზის მუშათა კავშირის გაზეთში. 1920 წელს პლატონოვი აირჩიეს ვორონეჟში ახლად ჩამოყალიბებულ პროლეტარ მწერალთა კავშირის დროებით გამგეობაში. 1920 წლის ივლისში პლატონოვი მიიღეს კომუნისტურ პარტიაში მისი მეგობრის ლიტვინის(მოლოტოვის) რეკომენდაციით. ის ესწრებოდა პარტიის შეხვედრებს, მაგრამ 1921 წლის 30 ოქტომბერს გარიცხეს პარტიიდან, როგორც"არასტაბილური ელემენტი."

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Chevengur*. Full text in English at Monoskop.org
* *Fourteen Little Red Huts*. Full text in English. From SovLit.net
* From the Notebooks of Andrei Platonov. From SovLit.net
* ანდრეი პლატონოვი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive
* Андрей Платонович Платонов Works in Russian at ImWerden

სქოლიო
------

1. ↑  *Варламов А. Н.* Андрей Платонов. — М.: Молодая гвардия, 2011. — 546 c. ISBN 978-5-235-03411-2.
2. ↑  Alexei Varlamov, "Platonov and the Party", quoted in *Online diary of Svetlana Koppel-Kovtun*, 4 December 2016 (რუსული).
**ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი** (ფრანგ. *Jean Baptiste Bourguignon d'Anville*; დ. 11 ივლისი, 1697 — გ. 28 იანვარი, 1682) — ფრანგი გეოგრაფი და კარტოგრაფი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი. მისი რუკები დიდი სიფრთხილით, სიზუსტითა და უამრავი კვლევების შედეგად არის შექმნილი, ამიტომ ისინი სანდო და განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია.

ბიოგრაფია
---------

ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი დაიბადა 1697 წლის 11 ივლისს საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. მისი გატაცება გეოგრაფიული თვალსაზრისით ადრეულ ასაკშივე გამოვლინდა. ასე 12 წლის იქნებოდა, როდესაც პირველად სცადა რუკების შექმნა. 15 წლის ასაში გამოსცა მისი პირველი რუკა, 22 წლის ასაკში კი მიენიჭა დამსახურებული ჯილდო.

ამის შემდეგ დ'ანვილი იყო ორლეანის ჰერცოგის პირადი დივანი. 1775 წელს გახდა პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

1779 წელს მთავრობის სამეფო ბიბლიოთეკამ (ახლა საფრანგეთის ნაციონალური ბიბლიოთეკა) შეიძინა მისი ფასდაუდებელი კოლექცია.

ჟან ბატისტ ბურგინიონ დ'ანვილი გარდაიცვალა 1782 წლის 28 იანვარს, პარიზში.

ლიტერატურა
----------

* Taton, Juliette (1970). „Anville, Jean-Baptiste Bourguignon D'". *Dictionary of Scientific Biography*. **1**. New York: Charles Scribner's Sons. pp. 175–176. ISBN 0-684-10114-9.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «Новый атлас Китая, китайской Татарии и Тибета», на d’Anville от Всемирной цифровой библиотеки
* University of Virginia biography
**გიორგი ზაბახიძე** (დ. 1939, საჩხერე) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1961 წელს დაამთავრა პოლიტექნიკური ტექნიკუმი, 1978 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სამშენებლო ტრესტ „ინჟმშენის" სისტემაში ოსტატად, ხოლო შემდგომ მუშაობდა სამუშაოთა მწარმოებლად, სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, სამმართველოს უფროსად, 1961–1970 წლებში უძღვებოდა თბილისში გაზსადენის გაყვანის სამუშაოებს, მონაწილეობდა „ბაქო–თბილისის" მაგისტრალური გაზსადენის მშენებლობაში, მისი ხელმძღვანელობით აშენდა და საექსპლუატაციოდ გადაიცა იტავაზის ქვიშის კარიერი საჩხერის რაიონში, თბილისის „ლაგუნა ვერეს" საცურაო კომპლექსი, თბილისის ტელევიზორების ქარხანა, ვარკეთილის საფილტრაციო სადგური, საცხოვრებელი კორპუსები და საბაგირო გზა ვაზისუბანში, 10000 კვ.მ ტევადობის რეზერვუარები ვარკეთილსა და ლილოში, ქალაქის საბინაო სამმართველოს ადმინისტრაციულ–სამეურნეო კომპლექსი ლისის ტბაზე, რესტორანი „ბერიკონი", აქტიურად იყო ჩართული „საგურამო–თბილისი–ავჭალის" წყალსადენის მაგისტრალის, არაგვის ნაპირსამაგრი ნაგებობების, „თბილისი–აეროპორტის" ავტომაგისტრალის და მრავალი სამეურნეო–კულტურული დანიშნულების ობიექტის მშენებლობაში, დანერგილი აქვს რამდენიმე რაციონალიზატორული წინადადება.

ჯილდოები
--------

* მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის"

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედიათბ. 2017 გვ.231

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი ზაბახიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გივი თაბუკაშვილი** (დ. 9 მარტი, 1928, ხაშური — გ. 2004) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მცირე და საშუალო ჰესების ინჟინერ–მშენებლის კვალიფიკაციით.

1952 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე, 52 წლის განმვალობაში, მუშაობდა „თბილჰიდროპროექტში". გაიარა საინჟინრო კვალიფიკაციის სხვადასხვა საფეხური და მაღალკვალიფიციურ სპეციალისტად ჩამოყალიბდა. მნიშვნელოვანი ღვაწლი მიუძღვის ტყიბულჰესის, გუმათჰესების, ვარციხეჰესების, ენგურჰესის, ვარდნილჰესების ობიექტების დაგეგმარებასა და განხორციელებაში. 1995 წლიდან იყო ჟინვალის კომპლექსური ჰიდროკვანძის პროექტის მთავარი ინჟინერი, მუშაობდა თბილისის და რუსთავის წყალმომარაგების პრობლემების საკითხებზე, სათავე ნაგებობების დაპროექტებისა და მშენებლობის საკითხებზე.

ჯილდოები
--------

* 1981 – საქართველოს დამსახურებული მშენებელი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ენერგეტიკოსები=Georgian Power Engineers: ენციკლოპედია თბილისი, 2016 გვ.139

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი თაბუკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნოდარ ბაბუნაშვილი** (დ. 19 იანვარი, 1939, მუხიანი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1965–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N4 სამშენებლო ტრესტის N2 სამშენებლო სამმართველოში ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, უბნის უფროსად, 1974–1985 წლებში საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს N8 სამშენებლო ტრესტის N57 მოძრავ–მექანიზებული კოლონის მთავარ ინჟინრად, უფროსად, 1985 წლიდან იყო საქართველოს საბინაო–კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს წყალტუბოს სარაიონთაშორისო ზონალური გაერთიანების დირექტორი, 2007 წლიდან შპს „ივერიამშენპლუსის" მთავარი ინჟინერია, მონაწილეობდა ხონის სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და ელექტროფიკაციის ტექნიკუმის კომპლექსის, რაიონული საავადმყოფოს, წყალტუბოს N2 და N3 საშუალო სკოლების, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს N4 სამმართველოს სანატორიუმ „წყალტუბოს" N2 კორპუსის, „ინტურისტის", ავტოსასტუმროს, საცხოვრებელი სახლის (წყალტუბოში) მშენებლობაში, აგებული აქვს სასათბურე მეურნეობები რაჭაში, წყალტუბოში, ბიჭვინთაში, ჭიათურაში, აბაშის, ხობისა და სხვა რაიონებში, ქ. თბილისში საცხოვრებელი სახლები – გოთუას ქუჩაზე და დიდ დიღომში, მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები და სიგელები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია თბ. 2017 გვ.65

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნოდარ ბაბუნაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კაინოზოური კარპატული ფლიში
**ფლიში** (გერმ. Flysch) — ზღვიური თხელშრეებრივი დანალექი ქანების სქელი წყება, რომელიც შედგება რიტმულად მონაცვლე დასტებისაგან — ციკლოსომებისაგან. 

ციკლოსომა, რომლის სისქე ჩვეულებრივ იცვლება რამდენიმე სმ-იდან რამდენიმე დმ-მდე, წარმოადგენს (ქვევიდან ზევით) კონგლომერატების ან ქვიშაქვების, ალევრიტების, თიხებისა და მერგელების, ზოგჯერ კირქვების თანმიმდევრულ წყობას. ციკლოსომის ქვედა 
შრეებისათვის ჩვეულებრივ დამახასიათებელია ირიბი და ჩახვეული შრეობრიობა. ფლიში ილექება გეოსინკლინში *კორდილიერების* გადარეცხვის შედეგად. 

ფლიში ცნობილია მრავალ გეოსინკლინურ სარტყელში (მაგ.: კარბონული ასაკისა ურალზე, ტრიასული — ყირიმში, იურულ-ცარცული — კავკასიასა და ალპებში, კაინოზოური კარპატებში).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 344.
* Вассоевич Н. Б. Флиш и методика его изучения, Л. – М. 1948;
* Хворова И. В. Флишевая и нижнемолассовая формация Южного Урала, М. 1961;
* Вouma А. Н. Sedimentology of some flysch deposits, Arnst. 1962.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვალდივია (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**პედრო დე ვალდივია** (ესპ. Pedro de Valdivia) — ესპანელი კონკისტადორი, ჩილეს პირველი გუბერნატორი.

ბიოგრაფია
---------

პედრო დე ვალდივია დაიბადა ესპანეთის ქალაქ ბადახოსში, აზნაურის (იდალგოს) ოჯახში. 1520-1521 წწ. იბრძოდა კარლ V-ის არმიის შემადგენლობაში ფლანდრიაში, ხოლო შემდეგ 1525 წლამდე იტალიაში. ევროპული ომების შემდეგ გაემგზავრა სამხრეთ ამერიკაში, სადაც გახდა აქტიური მონაწილე ფრანსისკო პისაროს პერუში (1532—1536) და დიეგო დე ალმაგროს ჩილეში (1535—1537) ლაშქრობისა.

გუბერნატორობა
-------------

პედრო დე ვალდივიას ძეგლი სანტიაგოში
1540 წელს დაინიშნა ესპანეთის კოლონია ჩილეს პირველ გუბერნატორად. თავისი გუბერნატორობის დროს დააარსა მთელი რიგი ქალაქებისა:

* სანტიაგო (1541)
* ლა-სერენა (1544)
* კონსეფსიონი (1550)
* ლა-იმპერიალი (1551)
* ვალდივია (1552)

მისი მმართველობის დროს ჩილეს ტერიტორია გაიზარდა ატაკამის სამხრეთიდან, ვალდივიამდე და კ. ჩილოემდე.

გარდაცვალება
------------

1550-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო შეტევა სამხრეთით მაპუჩეს (არაუკანები) ხალხის წინააღმდეგ. 1553 წელს ვალდივია ტყვედ ჩავარდა. იგი ინდიელებს დაპირდა მიწების დაბრუნებას თუკი მას გაათავისუფლებდნენ, მაგრამ მიუხედავად დაპირებისა იგი სიკვდილით დასაჯეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პედრო დე ვალდივია***

* Pedro de Valdivia Spanish. *Vi-E Educación al día*. ციტირების თარიღი: 15 ოქტომბერი 2008.
* Pedro de Valdivia Spanish. *Biografía de Chile*. ციტირების თარიღი: 16 იანვარი 2009.