**ანნა დე როშჩუარტ დე მორტემარტი, უზესის ჰერცოგინია** (დ. 10 თებერვალი, 1847 ― გ. 3 თებერვალი, 1933) — მდიდარი ფრანგი არისტოკრატი. მან დიდი ბებიისგან მემკვიდრეობით დიდი ქონება მიიღო, ქვრივი კლოკოს შამპანურის სახლის დამფუძნებელი. ცნობილი იყო მისი აქტიური ჩარტულობით: ფემინისტურ მოძრაობაში, ქველმოქმედებაში, პოლიტიკაში, სპორტულ ნადირობაში, ავტო სპორტში და ხელოვნებაში. ასევე იყო წარმატებული მწერალი და მოქანდაკე.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ანა მის ბებია მადამ კლიკო პონსარდინთან ერთად
მარი ადრიენნ ანნა ვიქტურნიენნე კლიმენტინა დე როშჩუარტ დე მორტემარტი 1847 წლის 10 თებერვალს პარიზში დაიბადა. ის მორტემარტის გრაფის ლუი დე როშჩუარის და მარი კლემენტინ დე შევინის (რომელიც 1877 წლის 24 ოქტომბერს გადაიცვალა) ქალშვილი იყო.

ნეო-რენესანსის სტილის ბურსოს ციხე მადამ კლიკო პონსარდინის (ქვრივი კლოკოს შამპანურის სახლის დამფუძნებელი) მიერ, 1839 წელს მისი შვილიშვილის მარი კლემენტინს ლუი დე როშჩუარზე დაქორწინწბის აღსანიშნავად არქიტექტორ ჟან-ჟაკ არვეუფ-ფრანსკინის მიერ აშენენდა. 

ანნამ ბურსოს ციხე 1866 წელს მადამ კლიკო პონსარდინის გარდაცვალეის შემდეგ მიიღო მემკვიდრეობად.

### ქორწინება

1867 წლის 10 მაისს ანნა უზესის XII ჰერცოგ ემანუელ დე კრუსოლზე (1840–1878) დაქორწინდა.ის საკანონმდებლო ორგანოში 1871 წელს აირჩიეს. მემარჯვენე ფრთის მხარდამჭერი იყო და რესპუბლიკის შექმნის წინააღმდეგი იყო. მისი შვილები იყვნენ: ჟაკ მარი ჟერო დე კრუსოლი (1868–1893), რომელიც 1893 წელს მის მიერ აფრიკაში მოწყობილ ექსპედიციაში გარდაცვალებამდე გახდა უზესის XIII ჰერცოგი; სიმონა ლუიზა ლორ დე კრუსოლი (1870–1946), რომელიც ლუინსის X ჰერცოგ ჰონორე დ'ალბერტზე (1868–1924) დაქორწინდა და თავის მხრივ იყო ფილიპ დ'ალბერტ დე ლუინსის ლუინსის XI ჰერცოგის მშობელი; ლუი-ემანუელ დე კრუსოლი (1871–1943), რომელიც 1893 წელს მისი ძმის გარდაცვალების შემდეგ უზესის XIV ჰერცოგი გახდა. ის პირველად მარი ტერეზა დ'ალბერ დე ლუინსზე დაქორწინდა, ხოლო მოგვიანებით 1939 წელს ამერიკელ ჯოზეფინა ანგელაზე (1886–1966) დაქორწინდა. მათი შვილიშვილი ემანუელ დე კრუსოლ დ'უზესი 1943 წელს გახდა უზესის XV ჰერცოგი; მატილდა რენე დე კრუსოლი (1875-1908), რომელიც ბრისაკის მე-11 ჰერცოგ ფრანსუა დე კოსე ბრისაკზე დაქორწინდა.

1878 წელს მისი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ანნა უზეს ჰერცოგინიად დარჩა. ის გახდა სპორტსმენი, მწერალი, მხატვარი, სკულპტორი, ღარიბების შემწე და სოციალისტი.

კარიერა და ქველმოქმედება
------------------------

ბურსოს ციხე
უზეს ჰერცოგინია იყო კონსერვატიული და როიალისტი პოლიტიკოსის ჟორჟ ერნესტ ბულანჟეს (1837–1891) ძლიერი მხარდამჭერი, რომელის პოლიტიკურ საქმიანობასაც სამი მილიონი ფრანკი შეწირა რაც იმ დროისთვის მნიშვნელოვანი თანხა იყო. მან ფილიპ ორლეანელი დაარწმუნა ბულანჟესთვის მონარქიის აღდგენისთვის ბრძოლაში დახმარებოდა. ანნა ეხმარებოდა საფრანგეთის ყვითელების ეროვნული ფედერაციას. "ყვითლების" მოძრაობა ორგანიზებული იყო პროფკავშირების გაფიცვების წინააღმდეგ. ის ასევე აფინანსებდა რამდენიმე ანტისემიტურ გაზეთს. მოგვიანებით მან თავი დაანება რესპუბლიკური მთავრობისთვის წინააღმდეგობის გაწევას და ანარქისტი ლუიზ მიშელის მეგობარი გახდა.

ანა პარიზის საზოგადოების აქტიური წევრი იყო და ხშირიად მონაწილობდა საქველმოქმედო ღონისძიებებში. ის ასევე ჩერტული იყო ფემინისტურ და სუფრაჟისტურ მოძრაობებში.

1893 წლის იანვარში ჟანა შმალმა დააფუძნა ასოციაცია 'Avant-Courrière *(წინამორბედი), რომელიც ხელს უწყობდა ქალების უფლებებს საზოგადოებრივ და კერძო საქმეებში, ასევე დაქორწინებული ქალების უფლებას ქონოდათ და თავისუფლად განეკარგათ საკუთარი ქონება. კამპანიის მიზანი იყო კონსერვატიული შეხედულების საშუალო და მაღალი კლასის ქალების მობილიზება გაეკეთებინა. ანნა და ჯულიეტა ადამი მალე შეუერთდნენ Avant-Courrière-ს (1836–1936). ჟანა შმალმა ასევე მიიღო მხარდაჭერა ჯეინ მისმისგან (1865–1935), რომელმაც მოგვიანებით დააფუძნა ჟურნალი*  La Française*, და ჟანა შოვინისგან (1862–1926), რომელიც ისტორიაში პირველი ქალი სამართლის დოქტორი იყო. ანნა იყო სოფლისა და სოფლის მეურნეობის მრეწველობის ეროვნული ლიგის პრეზიდენტი ('Ligue nationale pour le relèvement des industries rurales at agricoles').*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანნა დე როშჩუარტ დე მორტემარტი***

* A Duchess Of All Trades. Carlton Hobbs LLC.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-02-14. ციტირების თარიღი: 2015-03-27
* (1891) *Almanach de Gotha*.  Justus Perthes.
* Anne la Duchesse d'Uzès. *geneanet*. ციტირების თარიღი: 2015-03-27
* Benoist, Jacques (2000). *Le Sacré-Coeur des femmes: De 1870 à 1960. Contribution à l'histoire du féminisme, de l'urbanisme et du tourisme* (French).  Editions de l'Atelier. ISBN 978-2-7082-3498-7.
* Histoire. *Duché d'Uzès*. ციტირების თარიღი: 2015-03-27

სქოლიო
------

1. ↑  „DUCHESS D'DZES IS DEAD IS PARIS; Famous Dowager, Long Leader of French Society, Aided Move to-Restore Throne. ACTIVE IN MANY FIELDS A Sculptor, Novelist, Dramatist and Patron of the Arts, She Was Always a Glamorous Figure". *The New York Times*. 4 February 1933. ციტირების თარიღი: 26 June 2020.
2. ↑   (1903) *Annuaire de la noblesse de France et des maisons souveraines de l'Europe* (fr).  Bureau de la publication.
3. ↑  Ruvigny and Raineval (9th marquis of), Melville Amadeus Henry Douglas Heddle de La Caillemotte de Massue de Ruvigny (1914) *The Titled Nobility of Europe: An International Peerage, Or "Who's Who", of the Sovereigns, Princes and Nobles of Europe* (en).  Harrison & Sons,   გვ. 960.
4. ↑  „Duchess D'Uzes". *The New York Times*. 10 September 1966. ციტირების თარიღი: 26 June 2020.
5. ↑  Thomas Jr, Robert Mcg (14 December 1969). „What It Means to Be the Premier Duke in the French Republic". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 27 June 2020.
6. ↑  Anne Marie Timoléon François Cossé-Brissac (duc de, 1868-1944) დაარქივებული 2015-10-08 საიტზე Wayback Machine. , Bibliothèque nationale de France