**სომხეთის ჭადრაკის ფედერაცია** (სომხურად: Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիա) — სახელმწიფო საჭადრაკო ორგანიზაცია სომხეთში. ორგანო დაარსდა 1927 წელს. იგი პასუხისმგებელია სომხეთში ქალთა და მამაკაცთა ინდივიდუალური და საკლუბო ჩემპიონატების ორგანიზებასა და სხვადასხვა მნიშვნელოვან საერთაშორისო ტურნირებზე მონაწილეობისათვის, ასევე ქმნის სომხეთის ქალთა და მამაკაცთა ეროვნულ გუნდებს.

ისტორია
-------

დაარსდა 1927 წელს, როგორც ჭადრაკის განყოფილება, 1959 წელს იგი ფედერაციად გადაკეთდა. 1958 წელს სომხეთის ნაკრებმა მონაწილეობა მიიღო სსრკ ჭადრაკის ჩემპიონატში. ფედერაცია ყოველწლიურად აწყობს სომხეთის ჭადრაკის ჩემპიონატში მამაკაცთა და ქალთა ტურნირებს. პირველი ჩემპიონატი ჩატარდა 1934 წელს და სომხეთის პირველი ჩემპიონი იყო გენრიხ კასპარიანი, რომელიც ჩემპიონი 10-ჯერ გახდა. ამ დროისთვის სომხეთში ჩატარებულია 75 ჩემპიონატი. 

სომხეთი მსოფლიოს საჭადრაკო ფედერაციის წევრი გახდა 1992 წელს.[1] სომხეთში საჭადრაკო გუნდები ხშირად მონაწილეობენ საერთაშორისო შეჯიბრებებში და მნიშვნელოვან წარმატებებსაც აღწევენ. სომხეთმა უმასპინძლა და მოაწყო მრავალი მნიშვნელოვანი საერთაშორისო ტურნირი ევროპულ და მსოფლიო დონეზე. 1996 წელს ერევანში ჩატარდა 32-ე საჭადრაკო ოლიმპიადა, ჭადრაკის მსოფლიო გუნდური ჩემპიონატი ჩატარდა ერევანში 2001 წელს და წახკადზორში 2015 წელს, 2014 წელს ჩატარდა ევროპის ინდივიდუალური ჭადრაკის ჩემპიონატი ერევანში 2014 წელს და ერევანში ჩატარდა ევროპის უფროსთა ჭადრაკის ჩემპიონატი 2016 წელს. 

1970 წლიდან ფედერაცია მდებარეობს ერევნის ჭადრაკის სახლში, რომელსაც 1984 წელს ეწოდა ტიგრან პეტროსიანის სახელობის ჭადრაკის სახლი. შენობა მდებარეობს აბოვიანის ქუჩაზე. 1972 წელს კასპარიანმა გამოსცა ჟურნალი ჭადრაკი სომხეთში. სომხეთის საჭადრაკო აკადემია დაარსდა 2002 წელს.

საბჭოს წევრები
--------------

საბჭოს წევრებია:[2]

პრეზიდენტი - სერჟ სარგსიანი

პირველი ვიცე-პრეზიდენტი - სმბატ ლპუტიანი

გენერალური მდივანი - გაგუიკ ოგანესიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - ტიგრან სარგსიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - ლევონ ეოლიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - იური არუსტამიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - გაგიკ გევორგიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - ჰოვიკ ხალიკიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - აშოტ ვარდაპეტიანი

ვიცე-პრეზიდენტი - ჰრაჩ თავადიანი

თავმჯდომარე ემერიტუსი - ვანიკ ზაქარიანი

ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტობა დაკომპლექტებულია 59 წევრით.[3]

პრეზიდიუმი
----------

პრეზიდიუმი შედგება 64 წევრისგან,[4] მათ შორისაა დიდოსტატები:

აშოტ ანასტასიანი

ლევონ არონიანი

ავეტიკ გრიგორიანი

ელინა დანიელიანი

არსენ ეგიაზარიანი

რობერტ ჰოვანისიანი

არა მინასიანი

არტაშეს მინასიანი

სერგეი მოვსესიანი

ტიგრან ნალბანდიანი

არმან ფაშიკიანი

არშაკ პეტროსიანი

ტიგრან ლ. პეტროსიანი

გაბრიელ სარგისიანი

რაფაელ ვაგანიანი

და საერთაშორისო მასტერები:

ვაჰაგნ ხაჩატრიანი

ედუარდ მნაცაკანიანი

აშოტ ნადანიანი

კომიტეტები
----------

ჭადრაკის ფედერაცია ქმნის კომიტეტებს, რომლებიც კოორდინაციას უწევენ ჭადრაკის სხვადასხვა ასპექტებს და იღებენ შესაბამის გადაწყვეტილებებს:[5]

კლუბის მუშაობის კომიტეტი (პრეზიდენტი ჰოვიკ ხალიკიანი)

საჭადრაკო დაფა (პრეზიდენტი, რაფაელ ვაჰანიანი)

ეთიკის კომიტეტი (პრეზიდენტი, ლევონ იოლიანი)

მედია კომისია

ქალთა კომიტეტი (პრეზიდენტი, არგენ გეგამიანი)

შემადგენლობის კომიტეტი (თავმჯდომარე, ალექსეი გასპარიანი)

ჭადრაკის თანამედროვე ტექნოლოგიების კომიტეტი (თავმჯდომარე, არამ ჰაჯიანი)

მასობრივი მუშაობის კომიტეტი (თავმჯდომარე სმბატ ლპუტიანი)

მწვრთნელთა (ბავშვთა) საბჭო (პრეზიდენტი, ბატონი თავადიანი)

მსაჯთა კომიტეტი (თავმჯდომარე, არმენ ნიკოღოსიანი)

საკვალიფიკაციო კომისია (თავმჯდომარე გაგიკ გევორგიანი)

სარეიტინგო კომიტეტი (თავმჯდომარე აშოტ ვარდაპეტიანი)

ვეტერანთა კომიტეტი (თავმჯდომარე, იური არუსტამიანი)

აუდიტის კომიტეტი (თავმჯდომარე, არმენ გევორგიანი)

სქოლიო
------

1. ↑  World Chess Federation – Armenia
2. ↑  Armenian Chess Federation – Info – Board
3. ↑  "ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՇԱԽՄԱՏԱՅԻՆ ՖԵԴԵՐԱՑԻԱՅԻ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅՈՒՆ". Archived from the original on 2016-08-10. Retrieved 2016-09-01.
4. ↑  Armenian Chess Federation – Info – Presidium
5. ↑  "ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐ". Archived from the original on 2016-08-10. Retrieved 2016-09-01.