recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ლობელის შხამა** (ლათ. Veratrum lobelianum) — მრავალწლოვანი ერთლებნიანი ბალახოვანი მცენარე შროშანასებრთა ოჯახისა. 

ღერო სქელია, მრავალფოთლიანი. ზედა ნაწილში შებუსვილი. აღწევს 1-1,5 მ სიმაღლეს. ფოთლები ძარღვების გასწვრივ ნაკეცებიანია და ქვედა მხრიდან შებუსვილი. ქვედა ფოთლები უფრო დიდი ზომისაა, მოყვანილობით ფართო-ელიფსური და ბოლოწაწვეტილი, ზედა ლანცეტაა და გრძლად წაწვეტილი; ფოთლები ღერომხვევია, მჯდომარე. თანაყვავილები ფართოკვერცხისებრია, ყვავილის ყუნწზე ბევრად გრძელი. ყვავილსაფარი გვირგვინისებრია, მომწვანო-ყვითელი, გადაშლილი, თითოეული მისი ფოთოლი ელიფსურია, ძირისკენ ფრჩხილად გადასული, გამჭვირვალე ფოჩით შემოვლებული. 

მტვრიანები ყვავილსაფარის ფუძეზეა მიმაგრებული. ნაყოფი 3-ბუდიანი მოგრძო კოლოფია, რომელიც ბუდეებად ძირამდე იხსნება. თესლი მოყვითალოა, ბრტყელი და ფრთიანი. ფესურა მოკლეა, სქელი. 

ლობელის შხამა იზრდება სუბალპურ სარტყელში, ადის ალპურ ზონაშიც ზღვის დონიდან 2500 მ–მდე. იშვიათად გვხვდება ტყის სარტყელში. ის მაღალი მთის საძოვრებზე მეტად გავრცელებული და აბეზარა სარეველაა. მისი ყველა ნაწილი შხამიანია. ხშირია მთელ საქართველოში — ყაზბეგის, ბორჯომ-ბაკურიანის, ბახმაროს, დუშეთის და სხვა მიდამოებში. გარდა ამისა, გავრცელებულია იმიერკავკასიაში, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ციმბირში, შუა აზიაში, შორეულ აღმოსავლეთში, ხმელთაშუა ზღვის მხარეში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლობელის შხამა — Veratrum lobelianum დაარქივებული 2014-11-11 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* 

**კრივიანსკაიის ტიხონ ზადონელის ეკლესია** (რუს. Церковь Тихона Задонского) — მართლმადიდებლური ეკლესია ოქტომბრის რაიონის სტანიცა კრივიანსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სტანიცა კრივიანსკაია, კოოპერატივის ქუჩა, 123ა.

ისტორია
-------

ტიხონ ზადონელის სახელობის ეკლესია ააგეს 1891 წელს სტანიცა კრივიანსკაიაში. პროექტის ავტორი იყო საოლქო ინჟინერ-არქიტექტორი კარლ თედოეს ძე კიუნცელი. 

ეკლესია ააშენეს სტანიცის მრევლის ძალებით და მათი ფინანსებით. მშენებლობის სამახსოვროდ 1891 წელს მის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. 1892 წლის 11 ოქტომბერს ეკლესია აკურთხა დონისა და ნოვოჩერკასკის ყოფილმა მთავარეპისკოპოსმა მაკარიმ. ახალ ეკლესიას ჰქონდა ერთი საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს ტიხონ ზადონელის სახელზე, რომელიც იყო ვორონეჟისა და ზადონის ეპისკოპოსი. 

ეკლესია აგურითაა ნაგები. წმინდა ტიხონის სახელობის ეკლსიასთან მოქმედებს სამრევლო სკოლა. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ 1920-იან წლებში ტიხონ ზადონელის ეკლესია დახურეს. 1930-იან წლებში ხის კანკელი გამოიყენეს სტანიცაში ახლად მშენებარე სკოლის კედლად. 

ეკლესია გადაურჩა მეორე მსოფლიო ომის ამბებს. გერმანელთა ოკუპაციის პერიოდში ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნით ეკლესია გახსნეს, მასში მიმდინარეობდა რეგულარუი ღვთისმსახურება. 

ომის შემდეგ წლებში მიმდინარეობდა ეკლესიის მშენებლობა. მას მიაშენეს ორი საკურთხეველი, რომელთაგან ერთი აკურთხეს ღვთისმშობლის საფარველის, ხოლო მეორე - წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსის, სახელზე. 

ამჟამად ეს არის მოქმედი ეკლესია, შიდა კედლები მთლიანად მოხატულია, მათ შორის არის უძველესი ფრესკებიც. ეკლესიის ცენტრში ჩამოკიდებულია მოოქროვილი ჭაღი. 1994 წელს ეკლესიასთან ჩამოყალიბდა საეკლესიო სამრევლო საკვირაო სკოლა „Ангелочек". 

ეკლესიის წინამძღვარია ანატოლი (პოჩტოვოი).

ლიტერატურა
----------

* Кирсанов Е. И. Православный Тихий Дон. М.: Держава, 1997

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Кривянская. Церковь Тихона Задонского.
* Святыни православия Кривянского сельского поселения
* Свято-Тихоновский храм станицы Кривянской
* Третья из трех. Станица Кривянская
**ლობიტუ** (პორტ. Lobito) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ანგოლაში, ბენგელის პროვინციაში. მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, კატუმბელის ესტუარის ჩრდილოეთით, დაახლოებით 35 კმ-ში პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ — ქალაქ ბენგელიდან. ქალაქის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 17 მეტრს. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 149 249 ადამიანს; მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2014 წლის აღწერით — 324 050 ადამიანს. მდინარე კატუმბელაზე ხიდის აშენების შემდეგ ლობიტუ შეერწყა ქალაქ ბენგელას ერთ მეგაპოლისად, მოსახლეობით თითქმის 1 მილიონი ადამიანი. ის ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო სწრაფად განვითარებად ქალაქად სამხრეთ აფრიკაში.

ქალაქი დაარსდა 1843 წელს პორტუგალიის კოლონიალური სამფლობელო პორტუგალიის დასავლეთი აფრიკის ტერიტორიაზე. ქალაქი ბენგელის სარკინიგზო ხაზის, რომელიც აკავშირებს ატლანტის ოკეანის სანაპიროს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთთან, ბოლო პუნქტია. იგი მსხვილი საზღვაო პორტია.

სქოლიო
------

1. ↑  Lobito, Angola Page. Falling Rain Genomics
2. ↑  Census 2014 დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. , preliminary results

|  |  |
| --- | --- |
| ანგოლის დროშა | *ეს სტატია ანგოლისა და ანგოლელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჯავახიშვილი**. |

**სანდრო (ალექსანდრე) ჯავახიშვილი** (დ. 20 მაისი, 1949 — გ. 28 აპრილი, 2012) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1979).

ბიოგრაფია
---------

სანდრო ჯავახიშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ჰიდროლოგიის სპეციალობით 1972 წელს; 1972–76 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში პროფესორ ლევ ვლადიმიროვის ხელმძღვანელობით გაიარა დაუსწრებელი ასპირანტურის კურსი.

1974 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში; 1981 წლიდან იყო უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი ჰიდროლოგიის განყოფილებაში (ამჟამად ჰიდროლოგიისა და გეოსაინფორმაციო ტექნილოგიების განყოფილება). საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1979 წელს თემაზე: „ცენტრალური კავკასიონის ჩრდილო ფერდობის საშუალო მრავალწლიური წლიური და სეზონური წყლის ბალანსი".

გამოქვეყნებული აქვს 30-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ეხება კავკასიისა და საქართველოს მდინარეთა ჩამონადენის პრობლემებს. მიღებული აქვს ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Водный баланс Кавказа и его географические закономерности (თანაავტორი). Тбилиси, Мецниереба, 1991;
* Ледник Тбилиса: (თანაავტორი). Тбилиси, Мецниереба, 1986.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ. 2003.
როლანდას პაქსასი
**როლანდას პაქსასი** (ლიეტ. Rolandas Paksas; დ. 10 ივნისი, 1956, ტელშიაი, ლიტვის სსრ) — ლიეტუვის პოლიტიკური მოღვაწე, ლიეტუვის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2003 წლის 26 თებერვლიდან 2004 წლის 6 აპრილამდე; პაქსასი პირველი ევროპული ქვეყნის ხელმძღვანელია, რომელიც იმპიჩმენტის შედეგად გადააყანეს თანამდებობიდან. მფრინავი სპორტსმენი.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ვილნიუსის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტში (სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის ინჟინერი: 1974—1979), მოგვიანებით ლენინგრადის სამოქალაქო ავიაციის სასწავლებელი დაამთავრა (პილოტ-ინჟინერი; 1984). 1985-92 წლებში ს.დარიუსისა და ს. გარინასის აეროკლუბის (ვილნიუსი) მეთაურია. სსრკ-სა და ლიეტუვის უმაღლესი პილოტაჟის ნაკრების წევრია. პრეზიდენტია სააქციო-სამშენებლო კომპანია „Restako"-სი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როლანდას პაქსასი დაარქივებული 2018-08-05 საიტზე Wayback Machine.


|
|  |
|
| წინამორბედი:ვალდას ადამკუსი | **ლიეტუვის პრეზიდენტი**2003—2004– | შემდეგი:არტურას პაულაუსკასი |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიეტუვისა და ლიეტუველების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლიეტუვის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| ლიეტუვის რესპუბლიკა 1918–1940 | 
ანტანას სმეტონა · ალექსანდრას შტულგინსკისი · კაზის გრინიუსი · იონას სტაუგატისი · ალექსანდრას შტულგინსკისი · ანტანას სმეტონა · ანტანას მერკისი · იუსტას პალეცკისი · |  |
|  |
| ლიეტუვის რესპუბლიკა 1990–დან | 
ვიტაუტას ლანდსბერგისი · ალგირდას ბრაზაუსკასი · ვალდას ადამკუსი · როლანდას პაქსასი · არტურას პაულაუსკასი · ვალდას ადამკუსი · დალია გრიბაუსკაიტე · გიტანას ნაუსედა |

 |
**რომაელ-გერმანელთა მეფე** (*გერმ.*: Römisch-deutscher König) - თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში ამ ტიტულით მოიხსენებიან გერმანელი ერის წმინდა რომის იმპერიის მბრძანებლები, რომლებიც ამ ტიტულს ატარებდნენ მეფედ არჩევის დღიდან იმპერატორის გვირგვინის დადგმამდე. სალიური დინასტიიდან მოყოლებული ტიტული შემდეგნაირად ჟღერდა: "რომაელთა მეფე" (*ლათ.*:Rex Romanorum, *გერმ.*:Römischer König, König der Römer) ამ თანამედროვე ისტორიული ტერმინის დანიშნულებაა დეტერმინირება გააკეთოს ძველი რომის მეფეებს, შუა საუკუნეების წმინდა რომის იმპერიის მბრძანებლებს და 1871 წელს დაარსებული გერმანიის იმპერიის იმპერატორებს შორის.

ტიტული "რექს რომანორუმ" ("რომაელღა მეფე") ოტონების დროიდან გვხვდება. სალიური დინასტიის მეფეები მას ინტენსიურად და გამიზნულად იყენებენ ძველი "რექს ტეუტონიკორუმის" ("გერმანელთა მეფე") საპირისპიროდ, რითაც ხაზს უსვამდნენ თავიანთ პრეტენზიას იმპერატორის ტიტულის მოპოვებისათვის ბრძოლაში. რომის პაპებთან ინვესტიტურისათვის ბრძოლის დროს სალიური დინასტიის მბრძანებლები ამ ტიტულს დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ, რადგან იგი მათ უფლებას აძლევდა პრეტენზია განეცხადებინათ საეკლესიო საქმეებში ჩარევაზე.
**სანდრო ილიას ძე შანშიაშვილი** (დ. 24 ივლისი [ ძვ. სტ. 12 ივლისი], 1888, სოფ. ჯუგაანი, სიღნაღის რაიონი — გ. 28 ოქტომბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
---------

1908 წელს დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია. შემდეგ გაემგზავრა ევროპაში, სწავლობდა ციურიხში, ბერნში, ბერლინში, ხოლო 1914 წელს დაამთავრა ლაიპციგის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და დაბრუნდა სამშობლოში.

პირველი ნაბიჯები მწერლობაში ჯერ კიდევ მოწაფეობის დროს გადადგა. გიმნაზიაში გამოსცა და რედაქტორობდა ჟურნალ „ჩანგს", რის გამოც დააპატიმრეს და სამი თვე მეტეხის ციხეში ამყოფეს. პირველი ლექსი გამოქვეყნდა გაზეთ „ისარში" 1906 წელს, ხოლო პირველი პოეტური კრებული „სევდის ბაღი" 1909 წელს. აქედან მოყოლებული აქტიურად მონაწილეობდა ლიტერატურულ საქმიანობაში და სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. 1914 წელს გამოსცა გაზეთი „საქართველო", 1917 წელს ჟურნალი „ მერანი". 1917 წელს მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის დაფუძნებაში. არჩეული იყო მის მთავარ კომიტეტში.

სანდრო შანშიაშვილი ორმოცი წლის მანძილზე მხარში ედგა ქართულ თეატრს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი მოღვაწეობა რუსთაველის თეატრში, რომელთანაც დრამატურგმა ეს კავშირი ჯერ კიდევ გასაბჭოებამდე დაამყარა, როდესაც მის სცენაზე დაიდგა მისი ორი პიესა — „უგვირგვინო მეფენი" და „ბერდო ზმანია". სწორედ ამ უკანასკნელი სპექტაკლის დადგმით დაიწყო ტრიუმფალური სვლა სანდრო ახმეტელმა. 

სანდრო შანშიაშვილის კალამს ეკუთვნის 30-მდე სხვადასხვა ჟანრის დრამატული ნაწარმოები, მათ შორის: „სპატაკი", „ჰერეთის გმირები", „როდამ", „ანზორი", „სამნი", „არსენა", „ფოლადაური", „გიორგი სააკაძე", „კრწანისის გმირები" და სხვა. მასვე ეკუთვნის ზაქარია ფალიაშვილის ოპერის „ლატავრასა" და დიმიტრი არაყიშვილის ოპერის „თქმულება შოთა რუსთაველზე" ლიბრეტო. აღსანიშნავია აგრეთვე მწერლის მთარგმნელობითი საქმიანობა. მან გაამდიდრა ჩვენი თეატრი კლასიკური რეპერტუარით, ფრიდრიხ შილერის, ნიკოლოზ გოგოლის და სხვათა ნაწარმოებებით. 

მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება, იყო სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **მარიამ იოსების ასული კასრაძე** (დ. 15 აპრილი, 1905, ცხინვალი — გ. 25 მარტი, 1964, თბილისი).

ბიბლიოგრაფია
------------

* ერთტომეული, თბილისი, 1969
* რჩეული თხზულებანი, თბილისი, 1960-1973

ლიტერატურა
----------

* *ავალიანი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 684.
* *ჯანელიძე ო.*, „ნარკვევები საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ისტორიიდან", თბილისი: „მეცნიერებება", 2002, ISBN 99928-962-0-5.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 365, თბ. 1994
* *რადიანი, შ.* რჩეული წერილები, თბილისი, 1972
* *აფხაიძე, შ.* „წერილები და მოგონებები", თბილისი, 1969

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სანდრო შანშიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* სანდრო შანშიაშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* სანდრო შანშიაშვილის ბიოგრაფია (V მოწვევა)

სქოლიო
------

1. ↑  Library of Congress Authorities — Library of Congress.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454'></a>
**რომან ივანეს ძე გიუტაშვილი** (დ. 11 აპრილი, 1937, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მთამსვლელი), ევერესტის დამლაშქრავი პირველი ქართველი ალპინისტი. 

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1960 წელს. მონაწილეობდა არაერთ ექსპედიციაში (მათ შორის მიხეილ ხერგიანთან ერთად) როგორც მაშველი და ინსტრუქტორი. საერთაშორისო ექსპედიციის შემადგენლობასთან ერთად (10 სექტემბერი, 1991) დალაშქრა ევერესტი (მეწყვილე დანიელ მაზური, აშშ). გიუტაშვილი იყო პირველი ქართველი მთამსვლელი, რომელიც ევერესტის მწვერვალზე ავიდა (აიტანა საქართველოს სახელმწიფო დროშა), მსოფლიოში კი 394-ე. მრავალჯერ დალაშქრა კომუნიზმის (1998 წლიდან ისმაილ სამანის), ლენინისა (2006 წლიდან იბნ-სინას) და კორჟენევსკაიას პიკები. არის მრავალი ასვლის ხელმძღვანელი ტიან-შანსა და პამირის მთებში. მინიჭებული ჰქონდა საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატის წოდება (1966) და „თოვლის ჯიქის" საპატიო ტიტული (1989). 1990-იანი წლებიდან ცხოვრობს მოსკოვში. არჩეული იყო რუსეთის ალპინიზმის ფედერაციის საკვალიფიკაციო კომისიის მუდმივ წევრად.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 38.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* რომან გიუტაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* კარიერა ფრაზებში: რომან გიუტაშვილი (ლაშა გოდუაძე სპეციალურად msy.gov.ge-სთვის). საქართველოს სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო. ნანახია 26–10–2018.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გვალია**. |

**ალექსანდრე (სანდრო) გვალია** (დ. 1913 — გ. 1982) — ქართველი მთამსვლელი, სამთო მოთხილამურე და მწვრთნელი. სპორტის ოსტატი (1949), საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი ალპინიზმში (1934). მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

სანდრო გვალია 1933–34 წლებში მუშაობდა ყაზბეგის მეტეოროლოგიურ სადგურში. 1937 წელს, შოთა რუსთაველის იუბილესთან დაკავშირებით, ალპინისტ რამინ კვიციანთან და სხვა ალპინისტებთან ერთად ავიდა კავკასიონის ერთ-ერთი ცენტრალური ქედის დაუპყრობელ, ყინულოვან მწვერვალზე — ბეზენგის კლდეზე, შხარასა და ჯანღას შორის. მწვერვალს ალპინისტებმა შოთა რუსთაველი უწოდეს. სანდრო გვალიას დიდი წვლილი მიუძღვის საქართველოში ალპინიზმისა და სამთო-სათხილამურო სპორტის განვითარებაში. ხელმძღვანელობდა პირველ ასვლებს: ბანგურიანზე (1930), მთავარ შხარაზე, ვახუშტის მწვერვალზე (1933), რუსთაველის პიკზე (1937) და სხვა; 1930–40 წლებში მოაწყო მასობრივი ალპინიადები და სამთო-სათხილამურო ლაშქრობები კავკასიონის მთებში, სვანეთსა და რაჭაში. 1948 წლიდან იყო საკავშირო კატეგორიის მსაჯი. სპორტული კლუბების — „ნაუკა" და „სპარტაკი" წევრი. საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. 1943 წელს სანდრო გვალიას გადაეცა წითელი ვარსკვლავის ორდენი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მთა შოდა და მის წვერზე მეორეთ ასვლა, ტფილისი, 1932.

სქოლიო
------

1. ↑  ქართული სპორტი // ალექსანდრე (სანდრო) გვალია[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  ქართული სპორტის ოქროს წიგნი / ელგუჯა ბერიშვილი. თბილისი: პალიტრა L, 2013.
3. ↑  ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იოსებ იმედაშვილი. თბ. 2018
**Ashgate Publishing** — იყო ადაკემიური წიგნების და ჟურნალების საგამომცემლო კომპანია ფარნაჰამში (სარი, დიდი ბრიტანეთი). ჩამოყალიბდა 1967 წელს. ამერიკის ფილიალი მდებარეობდა ბერმინგტონში, ვერმონტი და კიდევ ერთი ბრიტანული ოფისი ლონდონში. ახლა ის Informa-ს (Taylor & Francis) შვილობილი კომპანიაა. 

კომპანიას გააჩნდა ორი იმპრინტი: **Gower Publishing** გამოცემდა პროფესიონალურ ბიზნეს და მენეჯერულ სათაურებს, და **Lund Humphries**, რომელიც დაარსდა 1939 წელს, გამოსცემს ილუსტრირებულ ხელოვნების წიგნებს, ძირითადად კი თანამედროვე ბრიტანული ხელოვნების სფეროში. 2015 წლის მარტში, Gower-მა წარმოგვიდგინა **GpmFirst**, ინტერნეტ-საზოგადოება, რომელიც გამომწერებს სთავაზობს წვდომას 120 მეტ პროექტზე, დისკუსიებზე, სტატიებზე, რომელიც ეხება ბიზნესსა და პროექტის მენეჯმენტს. 2015 წლის ივლისში Ashgate 20 მილიონ ევროდ შეიძინა Informa-მ. 2015 წლის დეკემბრიდან Lund Humphries დამოუკიდებელი გამომცემელი გახდა. 2016 წლის თებერვალს Ashgate-ის დამოუკიდებელი იმპრინტები Routledge-ის იმპრინტის ნაწილი გახდნენ.

სქოლიო
------

1. ↑  Ashgate Publishing Ltd. Booknews.co.uk.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-11-29. ციტირების თარიღი: 2012-07-28
2. ↑  Ashgate Publishing Company - Ashgate Publishing Company - Burlington - Vermont (VT) - USA. Kellysearch.com (2012-07-06).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2012-07-28
3. ↑  Gower Publishing. Gowerpublishing.com. ციტირების თარიღი: 2012-07-28
4. ↑  Lund Humphries. Lund Humphries. ციტირების თარიღი: 2012-07-28
5. ↑  GpmFirst. *GpmFirst*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-26. ციტირების თარიღი: 2015-05-03
6. ↑  Informa pays £20m for Ashgate Publishing. *The Bookseller*.
7. ↑  Ashgate Acquired by Informa (Taylor & Francis). *ashgate.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-10-02. ციტირების თარიღი: 2015-08-07
8. ↑  Lund Humphries relaunches as indie publisher. *The Bookseller*.

გარე ბმულები
------------

* 

* ოფიციალური საიტი (archive)
**ლიხაურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურში.ჭის წმინდა გიორგის ეკლესია მდინარე აჭის წყლისა და მდინარე აჭას ხერთვისში არსებულ შემაღლებულ ადგილასაა აგებული. აღნიშნულ შემაღლებულ ადგილს ირგვლივ რიყის ქვით ნაგები მასიური კედელი შემოუყვება ირგვლივ. გეგმით სწორკუთხა ეკლესია სადა, ერთ საფეხურიან ცოკოლზე დგას. თარაზულია წყობაა. სამხრეთით და დასავლეთით დატანილია კარები. შიგნიდან თაღიანია გარედან კი არქიტრავული. სამხრეთით არქიტრავის ქვაზე ცენტრალურ ნაწილში მოჩარჩოებაში ჩასმული რელიეფური ჯვარია ამოკვეთილი, ხოლო მის კიდეებში წარწერაა. დასავლეთ არქიტრავის ქვაზე ცენტრალურ ნაწილში შედარებით მოზრდილ მოჩარჩოებაში ჩასმული რელიეფური ჯვარია ამოკვეთილი, რომლის მკლავებთან ყურძნის მტევნებია დატანილი. აღნიშნულ ჯვარს გვერდებში რომბებში ჩასმული ჯვრები აკრავს. დავზე კი ნახევრად სფერული შვერილა ამოკვეთილი, რომლის ჩუქურთმები დაზიანებულია. ეკლესია ნათდება სამი სარკმლით. ამოსავლეთ ფასადზე არსებულ სარკმელის ორი მოჩუქურთმებული ლილვი დაუყვება, ხოლო სარკმლის თავსართზე მესამე ლილვია დატანილი რკალურად. სამხრეთ ფასადზე სარკმელი ორი მოჩუქურთმებული ლილვით არის შემკული, ხოლო დასავლეთ ფასადის სარკმელს დაუყვება სამი ლილვი. ჩრდილოეთ ფასადზე ცენტრალურ ნაწილში დაახლოებით ორი მეტრის სიმაღლეზე კრონშტეინია გამოშვერილი. ეკლესიას წრეთარგისა და ლილვისგან შედგენილი ლავგარდანი ევლება. საკურთხეველი ნახევარწრიულ აბსიდიანია. აბსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ მხარეს თაღოვანი ნიშებია, რომელთა გვერდებზე, აგრეთვე თითო სწორკუთხა ნიშია. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი კრონშტეინებს ეყრდნობა. აბსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი მხრებით. გრძივი კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრების საშუალებით ორ ნაწილად იყოფა. კოლოფა კამარის ცენტრალური, ორსაფეხურიანი საბრჯენი თაღი პილასტრების კაპიტელებს ეყრდნობა, ხოლო დასავლეთი თაღი კრონშტეინებს. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლის შეწყვილებული თაღები კონსოლებს ეყრდნობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 9025
**სანტა-კრუს-დე-მომპოსი** (ესპ. Santa Cruz de Mompox) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში. ქალაქს შენარჩუნებული აქვს კოლონიური სახე. მდებარეობს მდინარე მაგდალენასა და კაუკას ერთმანეთთან შეერთების ადგილას წარმოქმნილ კუნძულზე, ქალაქ კარტახენიდან 249 კმ მანძილზე. მომპოსი დამოკიდებულია ტურიზმზე, თევზაობაზე და ადგილობრივ წვრილ ვაჭრობაზე. მოსახლეობა შეადგენს 30 000 ადამიანს. მისი მოსაზღვრე მუნიციპალიტეტებია პინილიოსი და სან-ფერნანდო.

სიმონ ბოლივარს, თითქმის მთელი სამხრეთ ამერიკის განმათავისუფლებელს ესპანელი კოლონიზატორებისაგან, ერთხელ უთქვამს: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „თუ მე კარაკასისათვის მთელს სიცოცხლეს დავთმობ, მომპოსისთვის მთელს ჩემს დიდებას გავწირავ." |
|  |  |

 მომპოსში ბოლივარი 1812 წელს მოვიდა და ადგილობრივი ზრდასრული 400-მდე მამაკაცი გადაიბირა, მათ საფუძველზე შემდეგ მან შექმნა არმია, რომლითაც კარაკასი გაათავისუფლა.

ისტორია
-------

მომპო – ადგილობრივი კიმბაიას ცივილიზაციის ბელადი იყო ესპანელთა მოსვლამდე. შესაბამისად, მომპოსი ნიშნავს „მომპოს სამართავ მიწას". ქალაქი 1537 წლის 3 მაისს, დააარსა დონ ალონსო დე ერეიდამ, როგორც უსაფრთხო და დაცული პორტი მდინარე მაგდალენაზე. სანტა-კრუს-დე-მომპოსი ტვირთების გატარების სიმრავლის გამო, სულ მალე იქცა საკმაოდ წარმატებულ პორტად. მალე აქ დაარსდა სამეფო ზარაფხანა და ქალაქმა სახელი გაითქვა თავის ოქრომჭედლებით.

არქიტექტურა
-----------

სანტა-კრუს-დე-მომპოსი ცნობილია თავის კარგად შემონახული კოლონიური არქიტექტურით, რომელიც ამავე დროს შერწყმულია ინდიელთა სტილთან. იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში ის 1995 წელს შეიტანა. დღეისათვის, აქ უამრავ არქიტექტურულ ძეგლს შენარჩუნებული აქვს პირვანდელ სახე და ქალაქი წარმოადგენს ტიპურ ესპანურ კოლონიურ ქალაქს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კოლუმბიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სანტა-კრუს-დე-მომპოსი***

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-10-07 საიტზე Wayback Machine.
* In English, a fantastic resource for information about Mompox, in particular transport and where to stay დაარქივებული 2009-08-18 საიტზე Wayback Machine.
* მომპოსის არქიტექტურა დაარქივებული 2012-02-04 საიტზე Wayback Machine. .
* World heritage list nomination

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კოლუმბიაშიკოლუმბიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
* სანტა-კრუს-დე-მომპოსი
* ლოს-კატიოსის ეროვნული პარკი
* მალპელო
* ტიერადენტრო
* კარტახენა
* სან-აგუსტინის არქეოლოგიური პარკი
* ყავის კულტურული ლანდშაფტი
* ინკების საგზაო სისტემა
* ჩირიბიკეტეს ეროვნული პარკი
 |

 |
**AUKUS** (წარმოიქმნება წევრი ქვეყნების სახელწოდებების მიხედვით: **A**ustralia, **U**nited **K**ingdom, **U**nited **S**tates) — სამმხრივი თავდაცვითი ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო ავსტრალიას, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ს შორის.

უსაფრთხოების საგანგებო პაქტის ფარგლებში, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა ბორის ჯონსონმა და ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა სკოტ მორისონმა დააანონსეს, ნათქვამია რომ შეერთებული შტატები და ბრიტანეთი ავსტრალიას ბირთვული წყალქვეშა ნავების განლაგების ტექნოლოგიითა და შესაძლებლობით უზრუნველყოფენ, რომელიც ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში ჩინეთის მზარდი ზეგავლენის აღსაკვეთად გამოიყენება.

შეთანხმება ავსტრალიას საშუალებას მისცემს, ამერიკული ტექნოლოგიების გამოყენებით პირველად ისტორიაში ააგოს ბირთვული წყალქვეშა ნავები. შედეგად, ავსტრალია გახდება მეშვიდე ქვეყანა — აშშ-ის, გაერთიანებული სამეფოს, საფრანგეთის, ჩინეთის, ინდოეთისა და რუსეთის შემდეგ — რომელიც ბირთვული წყალქვეშა ნავების ოპერირებას დაიწყებს. შეთანხმება, ასევე, ითვალისწინებს ხელოვნური ინტელექტის, კიბერ და კვანტური ტექნოლოგიების გაზიარებას. ახალი პაქტით, ავსტრალიამ გაწყვიტა 31-მილიარდევროიანი შეთანხმება 12 წყალქვეშა ნავის მშენებლობის შესახებ, რომელსაც საფრანგეთთან 2016 წელს მოეწერა ხელი.

ჩინეთმა გააკრიტიკა სამი ქვეყნის მიერ დაანონსებულ პარტნიორობა, რომელიც ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში ჩინეთის მზარდი ზეგავლენის აღსაკვეთად მოწინავე ტექნოლოგიების გაზიარებას ითვალისწინებს და აღნიშნულ ქვეყნებს „ცივი ომის" მენტალიტეტის მოშორებისკენ მოუწოდა.

ტაივანის ვიცე-პრეზიდენტი ლაი ჩინგ-ტე მიესალმა პაქტის ხელმოწერას და მას უწოდა „დემოკრატიის, მშვიდობისა და კეთილდღეობის პოზიტიური განვითარება რეგიონში".

ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ AUKUS არის სამ ერს შორის გაფორმებული ყველაზე მნიშვნელოვანი უსაფრთხოების მექანიზმი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მათივე აზრით ავსტრალიაში ამ წყალქვეშა ნავების განთავსება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია რეგიონში აშშ-ის გავლენის განმტკიცებისთვის.

სქოლიო
------

1. ↑  Ward, Alexander. „Biden to announce joint deal with U.K. and Australia on advanced defense-tech sharing". *Politico* (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 15 September 2021.
2. ↑  „აშშ და გაერთიანებული სამეფო ავსტრალიას ბირთვულ წყალქვეშა ნავებთან დაკავშირებულ ტექნოლოგიას გაუზიარებენ". *interpressnews*. ციტირების თარიღი: 16 სექტემბერი 2021.
3. ↑  ჩიჩუა, ნინო. „AUKUS — ალიანსი ჩინეთის შესაკავებლად". *netgazeti*. ციტირების თარიღი: 16 სექტემბერი 2021.
4. ↑  „ჩინეთი აშშ-ის, გაერთიანებული სამეფოსა და ავსტრალიის უსაფრთხოების პაქტს აკრიტიკებს". *interpressnews*. ციტირების თარიღი: 16 სექტემბერი 2021.
5. ↑  Lai, Ching-te. Taiwan welcomes #AUKUS as a positive development for democracy, peace, and prosperity in the region. en. ციტირების თარიღი: 2021-09-17
6. ↑  „AUKUS - აშშ-მა, ბრიტანეთმა და ავსტრალიამ უსაფრთხოების პაქტი წარადგინეს". *ghn*. ციტირების თარიღი: 16 სექტემბერი 2021.
**2S4 ტიულპანი** (რუს. 2С4 Тюльпан, ინგლ. tulip) — საბჭოთა თვითმავალი ნაღმმტყორცნი, რომელიც შეიქმნა გრაუს მიერ. იგი შეიარაღებაში მიიღეს 1974 წელს. მას ნატო M-1975-ს ეძახდა (ასევე M-1975 ერქვა თვითმავალ საარტილერიო დანადგარს 2S7 Pion-ს). მისი შასი იყო საზენიტო სარაკეტო დანადგარის კრუგის, ხოლო ქვემეხი კი 240 მმ ნაღმსატყორცნი, რომლის მაქსიმალური სროლის სიშორე 19 კმ იყო, ხოლო მინიმალური კი 9კმ.

ეკიპაჟი შედგებოდა 4 კაცისგან მაგრამ ჰყავდა 5 დამატებითი ეკიპაჟი ნაღმმტყორცნისთვის, 2S4 Tyulpan-ს შეეძლო გასროლა ბიოლოგიურო ატომური და ჯავშან საწინაააღმდეგო ჭურვები.

2S4 Tyulpan იყო ყველაზე მძიმე თვითმავალი ნაღმმტყროცნი მთელ მსოფლიოში.

ეს თვითმავალი ნაღმმტყორცნი მონაწილეობდა ავღანეთის ომში და ჩეჩეთის მერე ომში. იგი ძალიან ეფექტიანი იყო მცირე რაზმების გასანადგურებლად.

ოპერატორები
-----------

* რუსეთი — 430

### ყოფილი ოპერატორები

* ჩეხეთი
* ირანი
* საბჭოთა კავშირი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.artillery-mz.com დაარქივებული 2007-06-29 საიტზე Wayback Machine.
* www.globalsecurity.org
სადგურის ფასადი 30-ე ქუჩიდან
სადგურის დიდი ცენტრალური დარბაზი
**30-ე ქუჩის სადგური** (ინგლ. 30th Street Station) — არტ-დეკოს სტილის რკინიგზის სადგური ფილადელფიაში, უჭირავს ორი კვარტალი 30-ე და 32-ე ქუჩებს შორის, ქალაქის ცენტრის სიახლოვეს, მდ. სკულკილის ნაპირას. სადგური მოიცავს დიდ ცენტრალურ დარბაზსა და სავაჭრო ცენტრს. რკინიგზის ბაქანზე მგზავრები ეკალატორებს მიწისქვეშა პლატფორმაზე ჩაჰყავს.

ისტორია
-------

შენობის, რომელსაც თავდაპირველად "პენსილვანიის სადგური - 30-ე ქუჩა" ერქვა, კონსტრუქცია ჩიკაგოს არქიტექტურულმა ფიმამ "გრაამ, ანდერსონ, პრობსტ ენდ უაიტი" დააპროექტა (სხვა პენსილვანიის სადგურებთან ერთად). სადგური შეყვანილია აშშ-ის ისტორიულ ადგილთა ეროვნულ რეესტრში. მის დიზაინზე გავლენა ჩრდილოაღმოსავლეთის კორიდორის ელექტრიფიკაციამ მოახდინა. ამან შესაძლებელი გახადა რკინიგზის ხაზები სადგურის მთავარი კონსტრუქციის ქვეშ გასულიყო, მგზავრების ორთქმავლების გამონაბოლქვისგან დასაცავად.

სადგური იმ დროისთვის მრავალმხრივ ინოვაციას მოიცავდა, მათ შორის პნევმატური გვირაბის სისტემას, ელექტრონულ ინტერკომს და რკინა-ბეტონის სახურავს, რომელზეც მცირე ზომის თვითმფრინავს შეეძლო დაშვება.

სადგური 1933 წელს გაიხსნა, პენსილვანიის რკინიგზის (PRR) მიერ განხორციელებული ექსპანსიის დასრულებისას, რომლის შტაბ-ბინაც ასევე ფილადელფიაში იყო. მან ბროდ სტრიტის სადგური შეცვალა, ვინაიდან ეს უკანასკნელი ძალიან მცირე იყო ფილადელფიის მზარდი სამგზავრო მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. PRR-ს სურდა მოეძებნა მოხერხებული მდებარეობა მის მთავარ ხაზზე ნიუ-იორკსა და ვაშინგტონს შორის.

ბროდ სტრიტის სადგური ქალაქის ცენტრში ჩიხში მოქცეული ტერმინალი იყო და საქალაქთაშორისო მატარებლებს მთავარი ხაზიდან გადახვევა უწევდა სადგურზე მოსახვედრად. ვინაიდან ბროდ-სტრიტის სადგური ძალიან დიდ საგარეუბნო მგზავრობის მოცულობას ემსახურებოდა, 30-ე სადგურთან აგებულ იქნა მიწისქვეშა საგარეუბნო სადგურიც.

დეპრესიისა და მეორე მსოფლიო ომის გამო ბროდ-სტრიტის სადგური 1952 წლამდე განაგრძობდა ფუნქციონირებას. ამ დროიდან მისი ფუნქცია 30-ე ქუჩის სადგურმა იტვირთა.

სქოლიო
------

1. ↑  დანსონი, ედვარდ. "30-ე ქუჩის სადგური" ისტორიულ ადგილთა ეროვნული რეესტრი—ნომინაცია 1978 წლის 3 თებერვლიდან. დაარქივებული 2009-03-04 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  კირიაკოდისი, ჰარი. "The Subways, Railways and Stations of Philly: Written Material to Accompany a Mostly-Underground Tour from 30th Street Station to Market East Station". The Pennsylvania Railroad Technical and Historical Society. 9 თებერვალი, 2007  დაარქივებული 2011-09-19 საიტზე Wayback Machine. .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***30-ე ქუჩის სადგური***

* ამტრაკი: ფილადელფიის 30-ე ქუჩის სადგური

  

თარგი:აშშ-ის რეგისტრირებული ისტორიული ადგილები
2008 წლის გამარჯვების აღლუმი(მოსკოვი)
**2S19 Msta** (რუსულად Мста) — 152 მმ-იანი თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი, რომელიც შეიქმნა საბჭოთა კავშირში (რუსეთი). შეიარაღებაში მიიღეს 1989 წელს. შასად გამოყენებულია T-80, ხოლო ძრავად კი T-72 750 ცხძლ. V-12 ტიპის ძრავი არსებობს მისი ნატოს კალიბრის მქონე მოდიფიკაცია **2S30 Iset**, რომელსაც 155 მმ ქვემეხი აქვს, რომელიც განკუთვნილია ექსპორტისთვის რუსეთის მიერ.

### შექმნის ისტორია

2С19 «Мста-С» შეიქმნა მოძველებული ჰაუბიცის 2С3 «Акация»-ის ჩასანაცვლებლად. 1980-იანი წლების დასაწყისში ГРАУ-მ დაავალა ურალის ქარხანას (УЗТрМ) შეემუშავებინა ახალი 152.4 მმ-იანი თვითმავალი ჰაუბიცა იმ დროისთვის არმიაში შემავალი T-72-ის და T-80-ის შასიზე და აგრეგატებზე. მთავარი კონსტრუქტორი გახდა იური ვასილის ძე ტომაშოვი.

### თვისებები

დანადგარი გამიზნულია გაანდაგუროს საარტილერიო და ნაღმსატყორცნი ბატარეები, ტანკები და სხვა ჯავშანტექნიკა, ტანკსაწინააღმდეგო საშუალებები, ქვეითები, ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემები, სამართავი ცენტრები, საფორტიფიკაციო ნაგებობები და ასევე დარტყმა მიაყენოს მოწინააღმდეგეს ღრმა ზურგში. მას შეუძლია გახსნას ცეცხლი ღია და დახურული პოზიციებიდან.

### ოპერატორები

* ბელორუსია - 13
* ინდოეთი
* უკრაინა - 40 2С19
* ეთიოპია - 10 2С19
* საქართველო - 1 2С19

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„2С19 Мста-С"** ვიკისაწყობში.
* 
*
რეინოს ფენომენი 
**რეინოს ფენომენი,** იგივე რეინოს სინდრომი არის პერიოდული ვაზოსპაზმითა და კიდურების იშემიით გამოწვეული მდგომარეობა,რომელიც ვითარდება სიცივის ან ემოციური სტიმულის საპასუხოდ. სინდრომი იწვევს კიდურების ნაწილების დამახასიათებელ სამფაზიან ცვლილებებს(სიფითრე,სილურჯე და სიწითლე). ცვლილებები უპირატესად ვითარება მტევნის ან ტერფის თითებზე. 

რეინოს ფენომენი შეიძლება იყოს პირველადი,როგორც დამოუკიდებელი დაავადება გაღიზიანების საპასუხოდ და მეორადი,რომელიც თან სდევს სხვა ძირითად დაავადებას. მეორადი რეინოს ფენომენი ძირითადად გვხვდება შემაერთებელქსოვილოვანი სისტემური დაავადების ფონზე. 

დაავადებები,რომლებიც იწვევენ მეორად რეინოს ფენომენს| რევმატოლოგიური | ჰემატოლოგიური | ოკლუზიურ-არტერიული |
| --- | --- | --- |
| სისტემური სკლეროზი | ლეიკემია | არტერიოსკლეროზი |
| შერეული შემაერთებელქსოვილოვანი დაავადება | თრომბოციტოზი | ბიურგერის დაავადება |
| სისტემური წითელი მგლურა | ჰეპატიტები(B ; C) | მაობლიტირებელი თრომბანგიტი |
| დერმატომიოზიტი ან პოლიმიოზიტი | მიკოპლაზმური ინფექცია | მაჯის არხის სინდრომი |
| რევმატოიდული ართრიტი | პოლიციტემია ვერა | თრომბოზები |
| შოგრენის სინდრომი |  | გულმკერდის გასავლის სინდრომი |
| ვასკულიტები |  |  |

რეინოს ფენომენის პირველი(სიფითრის)და მეორე სტადია(სილურჯის)
კვლევები აჩვენებს,რომ რეინოს ფენომენის სიმპტომები აღენიშნებათ მამაკაცთა 3-12,5%ს და ქალთა 6-20%ს. 

სისხლძარღვთა შევიწვროვება რეინოს ფენომენის დროს
კლასიკური შეტევის დროს პირველ ეტაპზე თითები უეცრად ფითრდება, იღებს მოთეთრო ფერს.(მკვდარი თითის სტადია) მოგვიანებით,მეორე სტადიაში კი სიფერმკრთალე სილურჯეში გადადის(ციანოზი).შემდეგი ეტაპი მოლურჯო ფერიდან მოწითალოში გადასვლაა.დაავადების მძიმედ მიმდინარეობისას ვითარდება ბუშტუკები თითების კანზე, ჩნდება ნეკროზული უბნებიც.

  

**ლიტერატურა**:

Diagnosis and management of Raynaud’s phenomenon
მანუელ სელაია (2006)'

*ხოსე მანუელ სელაია როსალესი'* (ესპ. José Manuel Zelaya Rosales; დ. 20 სექტემბერი 1952, კატაკამასი, ოლანჩო, ჰონდურასი) - ჰონდურასის პრეზიდენტი 2006 წლის 27 იანვრიდან 2009 წლის 28 ივნისამდე, ლიბერალური პარტიის წევრი.

სწავლობდა ჰონდურასის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაგრამ იგი არ დაუმთავრებია. ეწეოდა ფერმერულ მოღვაწეობას მშობლიურ ოლანჩოს დეპარტამენტში, სამჯერ ზედიზედ (1985-1998 წწ.) არჩეულ იქნა ეროვნული კონგრესის დეპუტატად. იყო ინვესტიციების მინისტრი. 

1970 წლიდან ლიბერალური პარტიის წევრია. 1985 წელს აირჩიეს დეპუტატად ოლანჩოს დეპარტამენტიდან. 2005 წლის 27 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ხმების 50,7 % და 2006 წლის 27 იანვარს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.

2009 წლის 14 მარტს სელაიამ გამოთქვა სურვილი კვლავ ეყარა კენჭი პრეზიდენტის თანამდებობაზე, რასაც კრძალავდა 1982 წელს მიღებული კონსტიტუცია. მისი უფლებამოსილება წყდებოდა 2010 წლის 27 იანვარს, საპრეზიდენტო არჩევნები კი უნდა ჩატარებულიყო 2009 წლის 29 ნოემბერს. უფლებამოსილების გაგრძელება მხოლოდ რეფერენდუმის გზით კონსტიტუციაში ცვლილებები შეტანის შედეგად მოხდებოდა. რეფერენდუმი 2009 წლის 28 ივნისს დანიშნა.

სწორედ ამ დღეს 28 ივნისს გამთენიისას ჯარისკაცებმა საკონსტიტუციო რეფერენდუმის ჩატარების გარშემო შექმნილი უთანხმოების ფონზე ბლოკირება გაუკეთეს პრეზიდენტის სასახლეს, პრეზიდენტი დააპატიმრეს და გადაიყვანეს ტეგუსიგალპას სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე, საიდანაც იძულებით გადაიყვანეს კოსტა-რიკაში.

დაოჯახებულია, ჰყავს 4 შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მანუელ სელაია***

* Biography by CIDOB Foundation დაარქივებული 2012-11-26 საიტზე Wayback Machine.

|
|  |
|
| წინამორბედი:რიკარდო მადურო | **ჰონდურასის პრეზიდენტი**2006 – 2009  | შემდეგი:რობერტო მიჩელეტი |
**ლარი კლაქსტონ ფლინტი** (ინგლ. Larry Flynt; დ. 1 ნოემბერი, 1942, მაგოფინი, კენტუკის შტატი — გ. 10 თებერვალი, 2021, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი გამომცემელი და კომპანიის „Larry Flynt Publications" (LFP) ხელმძღვანელი. მილოშ ფორმანმა მის შესახებ გადაიღო ფილმი „ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ".

ბიოგრაფია
---------

ჰასტლერის სტრიპტიზკლუბი ნიუ-იორკში
ლარი ფლინტმა ბავშვობა გაატარა კენტუკიში, დედასთან ერთად, სიღარიბეში. დედამისმა მიატოვა ქმარი, რომელიც ბევრს სვამდა და ლარისთან ერთად გაემგზავრა ინდიანაში. 1958 წელს ის სამხედრო სამსახურში წავიდა, იქიდან დაბრუნებულმა, 1964 წელს გახსნა სტრიპტიზკლუბი დაიტონში, ოჰაიო. 1970 წლისთვის ის უკვე ფლობდა 8 კლუბს კოლუმბიაში, აკრონში, ტოლიდოში და კლივლენდში. 1974 წელს დააარსა ჟურნალი „ჰასტლერი" (Hustler). ფლინტს ჩაფიქრებული ჰქონდა საკუთარი სტრიპტიზკლუბების სარეკლამო ფურცლის გავრცელება, რაც გადაიქცა ჟურნალად. თავდაპირველად, ჟურნალს არცთუ კარგი სტარტი ჰქონდა, თუმცა, საბოლოოდ მისმა ტირაჟმა 3 მლნ-ს მიაღწია. 1976 წელს მან დააარსა კომპანია „Larry Flynt Publications" (LFP).

ლარი ფლინტი ჩათრეული იყო მრავალრიცხოვან სასამართლო პროცესებში, რომლებიც იმართებოდა პორნოგრაფიის შეზღუდვის მომხრეებსა და გამოხატვის თავისუფლების დამცველებს შორის. 1978 წელს სასამართლოს შენობიდან გამოსულ ფლინტსა და მის ადვოკატს ესროლეს, რის გამოც ლარი ფლინტი დღემდე ინვალიდის ეტლით გადაადგილდება.

1988 წელს ფლინტი და მისი ადვოკატი, ალან აიზეკმანი იგებენ პროცესს აშშ უმაღლეს სასამართლოში, სადაც სასამართლომ აშშ კონსტიტუციია პირველ შესწორებაზე დაყრდნობით გაამყარა გამოხატვის თავისუფლების დაცვის გარანტიები.

1996 წელს გამოვიდა ფილმი ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ, რომელიც გადაიღო რეჟისორმა მილოშ ფორმანმა. ლარი ფლინტი მონაწილეობას იღებდა ამ ფილში მოსამართლე მიურეის როლში. იმავე წელს ფლინტი გამოსცემს ავტობიოგრაფიას «An Unseemly Man: My Life as a Pornographer, Pundit, and Social Outcast» (ISBN 978-0787111786).

2001 წელს მისი ქონება შეფასებულ იქნა 400 მილიონ დოლარად

ოჯახი
-----

ლარი ფლინტი დაოჯახებული იყო 5-ჯერ. ყველაზე ხანგრძლივი ქორწინება ჰქონდა მეოთხე ცოლთან, ალთია ლეიზერთან (1976-1987). ის შიდსით იყო დაავადებული და ჰეროინის ზედმეტი დოზის მიღების გამო აბაზანაში დაიხრჩო ფლინტის ვილაში, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია.

ლარი ფლინტმა მემკვიდრეობის უფლება ჩამოართვა თავის ქალიშვილს, ტონია ფლინტ-ვეგას, რომელიც პორნოგრაფიის წინააღმდეგ გამოდის და 1998 წელს გამოცემულ წიგნში ამტკიცებს, რომ ლარი ფლინტი ცდილობდა მასთან სქესობრივი აქტის დამყარებას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ლარი ფლინტი***
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  „გარდაიცვალა ჟურნალ „Hustler-ის"დამფუძნებელი ლარი ფლინტი". *ნეტგაზეთი*. ციტირების თარიღი: 11 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-10. ციტირების თარიღი: 2009-07-01.
**ლენქორანი ქალაქის სტადიონი** — აზერბაიჯანში მდებარე ქალაქ ლენქორანის მთავარი სტადიონი. აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრებისა და აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენა. ცენტრალური სტადიონი გაიხსნა 2006 წელს.

ისტორია
-------

ფეხბურთის სტადიონის ოფიციალური გახსნა, რომელიც აკმაყოფილებს უეფას სტანდარტებს და მოთხოვნებს, ჩატარდა 2006 წლის 11 აგვისტოს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის რეგიონში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, აზერბაიჯანის XV საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე ტურის მატჩების წინ, სადაც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ შემდეგი გუნდები ხაზარ-ლენქორანი და „ბაქოს ნეფთჩი". ეს იყო პირველი მატჩი და ხაზარ ლენქორანმა 2:1 დაამარცხა ბაქოს ნეფთში. 

სტადიონის მშენებლობა მის პრეზიდენტს, პალმალის კორპორაციის მფლობელ ცნობილ აზერბაიჯანელ ბიზნესმენ მუბარიზ მასიმოვს 15 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი დაუჯდა. სტადიონის დირექტორი ხოჯატ ჰაჯიევია.

საფეხბურთო კლუბ ხაზარ-ლენქორანის საშინაო არენის ტევადობაა 15,000 მაყურებელი და აზერბაიჯანში სიდიდით მესამე ადგილს იკავებს. სწორედ მათ მატჩებს ესწრება საშუალოდ გულშემატკივრების ყველაზე მაღალი რაოდენობა.

სტადიონი აგრეთვე ცნობილია, როგორც „Fırtınalar meydan" („შტორმის არენა"); ეს სახელი კლუბის ადგილობრივი მხარდამჭერების, „Fırtına"-ს გამო ეწოდა .

2009 წლის 20 მაისს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ გუნდსა და უზბეკეთის 20 წლამდელთა ახალგაზრდულ გუნდს შორის.

 ეპიზოდი აზერბაიჯანისა და უზებეკეთის ნაკრებებს (ახალგაზრდული) შორის გამართული მატჩიდან
აზერბაიჯანის ფეხბურთის ნაკრებმა აზერბაიჯანში ყველა საშინაო თამაში ჩაატარა 2009 წლის სექტემბრამდე ბაქოში. პირველად აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში, მან ოფიციალური საშინაო მატჩი გამართა ფინეთის წინააღმდეგ 2009 წლის 5 სექტემბერს,ლენქორანის ცენტრალურ სტადიონზე ბაქოს გარეთ, 2010 წლის მსოფლიო თასის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში. ეს მატჩი ისტორიაში შევიდა, როგორც აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო გუნდის პირველი მატჩი რეგიონის ქალაქ ბაქოს გარეთ.

ხაზარ-ლენქორანმა პირველი მატჩი გამართა ევროპულ ასპარეზზე საკუთარ სტადიონზე 2010 წლის 8 ივლისს. ევროპის ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოლდოვის „ოლიმპიასთან" შეხვედრა 1:1 დასრულდა.

სტრუქტურა
---------

ცენტრალური სტადიონი აკმაყოფილებს უეფას ყველა სტანდარტს. აქ დამონტაჟებულია 25 კვადრატული მეტრის მსუბუქი დაფა. სტადიონს აქვს სპეციალური სათამაშო მოედნები ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისათვის. აღჭურვილია ბუნებრივი ბალახის საფარით. სტენდები დაფარულია .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Футбольные стадионы Азербайджана на сайте www.fussballtempel.net
* 
* Фотографии стадиона в Ленкорани

სქოლიო
------

1. ↑  «Xəzər-Lənkəran» futbol klubunun yeni stadionu istifadəyə verilmişdir(აზერბაიჯანული)
2. ↑  "Fırtınalar meydanı"nda qol şousu დაარქივებული 6 July 2011 საიტზე Wayback Machine.  (აზერბაიჯანული)
3. ↑  "Fırtınalar meydanı" niyə dolmur... დაარქივებული 5 July 2009 საიტზე Wayback Machine.  (აზერბაიჯანული)
4. ↑  "Xəzər Lənkəran" FK-nun yeni stadionu istifadəyə verildi
**ლაშა გიორგის დროინდელი მატიანე** — ქართული ისტორიოგრაფიაში დამკვიდრებულია სახელწოდება ანასეულ „ქართლის ცხოვრებაში" შესული ისტორიული ნაშრომისა, რომელიც დაწერილია უცნობი ქართველი ავტორის მიერ 1222-1223 წლებში. მატიანე იწყება 1125 (დავით IV აღმაშენებლის გარდაცვალება და დემეტრე I-ის გამეფება) და მთავრდება 1222-1223 წლების ამბებით (ლაშა გიორგის გარდაცვალება და რუსუდანის გამეფება). შედგება შემდეგი ნაწილებისაგან: „ცხოვრება დემეტრე მეფისა" (დემეტრე I), „ცხოვრება გიორგი მეფისა" (გიორგი III), „ცხოვრება დიდისა მეფეთ-მეფისა თამარისი" და „ცხოვრება გიორგი მეფისა, თამარის ძისა" (გიორგი IV ლაშა). ეს მცირე მოცულობის თხზულება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მასში დაცული უხვი და ზუსტი ქრონოლოგიური ცნობებით. აღსანიშნავია, რომ მატიანეში თამარ მეფის გარდაცვალების თარიღად დასახელებულია 427 ქორონიკონი (ე. ი. 1207 წელი), რაც დასტურდება სხვა ქართული და უცხოური წყაროებითაც და ამჟამად გაზიარებულია ბევრი ისტორიკოსის მიერ.

ლიტერატურა
----------

* *ჯავახიშვილი ივ.* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 8, თბ. 1977;

* *გუჩუა ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 147.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კანდელაკი**. |

**ალექსანდრე (სანდრო) კანდელაკი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1893, ნიჩბისი, ახლანდელი მცხეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 ოქტომბერი, 1959, მცხეთა) — ქართველი ფალავანი. გამოირჩეოდა განსაკუთრებული ფიზიკური ძალით. 

მამა — იოსები, საშუალო ტანის კაცი ყოფილა, დედა — თიანეთელი ჩივაძის ქალი ელისაბედი კი ერთობ ძვალმსხვილი, მოხდენილი და ახოვანი მანდილოსანი. კანდელაკი ყმაწვილობაში მოჯამაგირედ იყო, შემდეგ მებორნედ მდინარე ქსანზე. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. დემობილიზაციის შემდეგ მცხეთაში მუშაობდა რკინიგზაზე, ზამთრობით კი თბილისში ჩამოდიოდა და ცირკში გამართულ ჭიდაობაში მონაწილეობდა. ხალხმა მას „ქართველი გოლიათი" უწოდა. იგი სიმაღლით დაახლოებით ორი მეტრი იყო და 170 კილოგრამს იწონიდა. თბილისში, ესიკოვსკის ცირკში, რეგულარული ჭიდაობა 1921 წლიდან დაიწყო. კანდელაკს ბევრი ცნობილი მოჭიდავე ჰყავს დამარცხებული, მათ შორის: თევდორე კოჟემიაკინი, ივანე ზაიკინი, პავლე ზაგორუიკო, გეორგ ლურიხი. აღსანიშნავია ალექსანდრე კანდელაკისა და ივანე პოდუბნის შერკინება. ისინი ორჯერ შეხვდნენ ერთმანეთს ბაქოში 1923 წელს. ერთი შერკინება ფრედ დამთავრდა, ხოლო მეორე შერკინებაში კანდელაკმა გაიმარჯვა. 1921−1930 წლებში კანდელაკი უფრო კლასიკურ ჭიდაობას მისდევდა და, თუმცა კლასიკური ჭიდაობის ილეთები საგანგებოდ არ ჰქონდა შესწავლილი, დიდი ღონის წყალობით მაინც იმარჯვებდა. 

გადაღებულია ქართულ ფილმებში: „ხანუმა" (1926), „ჯანყი გურიაში" (1928), „უკანასკნელი ჯვაროსნები" (1933), „ქაჯეთი" (1936), „მეგობრობა" (1940), „ქაჯანა" (1941). დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორდენით. 

1976 წელს მცხეთაში გაიხსნა სანდრო კანდელაკის ძეგლი, რომლის მოქანდაკეა ბიძინა ავალიშვილი.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1926: „ხანუმა" რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა
* 1928: „ჯანყი გურიაში" (როსტომი) რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა
* 1933: „უკანასკნელი ჯვაროსნები" (იმედა) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1936: „ქაჯეთი" (ფრიდონი) რეჟ. კოტე მიქაბერიძე
* 1940: „მეგობრობა" (სანდრო) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1941 : „ქაჯანა" (ზაქრო) რეჟ. კონსტანტინე პიპინაშვილი

ლიტერატურა
----------

* ბარნოვი ა. ჭიდაობა ძველ თბილისში, თბ. 1967;
* გეგენავა დ. ორი ფალავანი, თბ. 1967.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სანდრო კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. 1 2  ალექსანდრე კანდელაკის ბიოგრაფიის საინტერესო დეტალები
2. ↑  ალექსანდრე კანდელაკი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-06. ციტირების თარიღი: 2021-01-19.
3. ↑  სანდრო კანდელაკი — ეროვნული ფილმოგრაფია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-21. ციტირების თარიღი: 2015-02-04.
4. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 364.
**სან იუ** (ბირმ. စန်းယု, ინგლ. San Yu; დ. 3 მარტი, 1918, ტეგონი, ბრიტანეთის ბირმა  — გ. 30 იანვარი, 1996, იანგონი, მიანმარი) — ბირმის  პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, ბირმის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1981-1988 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

სან იუ დაიბადა 1918 წლის 3 მარტს ქალაქ ტეგონში, ეთნიკურად ჩინელის ოჯახში. ორი წელი სწავლობდა რანგუნის უნივერსიტეტის სამედიცინო კოლეჯში, რომელიც 1941 წელს მიატოვა ომის დაწყების გამო. 

1942 წელს შეუერთდა აუნ სანის მიერ შექმნილ ბირმის გათავისუფლების არმიას უმცროსი ოფიცრის წოდებით. 1947 წელს მიიღო კაპიტნის წოდება. 1949 წელს სამოქალაქო ომის დროს მიიღო მაიორის წოდება და დანიშნეს ბატალიონის უფროსის მოადგილედ. 1949 წელს უკვე პოდპოლკოვნიკია. 1950 წლიდან ბრიგადის გენერალია. 

1954-1956 წლებში სწავლობდა აშშ-ის სამხედრო კოლეჯში. 1956 წლის 9 მარტს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1959 წლამდე მსახურობდა გენერალურ შტაბში. იყო ნე ვინის სამხედრო მდივანი. 1961 წლის 19 აგვისტოს დანიშნეს 1-ლი ქვეითი ბრიგადის სარდლად. 

1963 წელს, მას შემდეგ, რაც ნე ვინი მოვიდა ბირმის ხელისუფლებაში, სან იუ გახდა რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1963 წლის 15 თებერვალს დანიშნეს არმიის გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილედ. მას შემდეგ, რაც გავლენიანი პოლიტიკური ლიდერები დაუპირისპირდნენ ნე ვინს და დატვეს პარტია. სან იუ ქვეყანაში მეორე პოლიტიკოსი გახდა. 

1971-1974 წლებში პრემიერ-მინისტრის მოადგილე, ფინანსთა მინისტრი და ბირმის ეროვნული დაგეგმარების მინისტრია. 1971 წლის 25 სექტემბერს დანიშნეს ახალი კონსტიტუციის შემმუშავებელი კომისიის თავმჯდომარედ. 1972 წელს ბრიგადის გენერალ სან იუს სრული გენერლის წოდება მიენიჭა.

ბირმის პრეზიდენტი
-----------------

1973 წელს საყოველთაო რეფერენდუმზე მიიღეს ახალი კონსტიტუცია და ძალაში შევიდა 1974 წლის 3 მარტს. ბირმას ეწოდა ბირმის კავშირის სოციალისტური რესპუბლიკა. 1974 წლის 26 აპრილს სან იუ აირჩიეს სახალხო კრების სახელმწიფო საბჭოს გენერალურ მდივნად. 1978 წლის 3 მარტის იგი სამხედრო სამსახურიდან ოფიციალურად გადადგა. 

1981 წლის 8 აგვისტოს ნე ვინმა პარტიის მეოთხე კონგრესზე განაცხადა, რომ იხსნიდა ყველა უფლებამოსილებას და რჩებოდა მხოლოდ პარტიულ თანამდებობებზე. ამავე წლის ოქტომბერში აირჩიეს ახალი პარლამენტი, რომელმაც სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარედ და ქვეყნის პრეზიდენტად სან იუ აირჩია. 1981 წლის 9 ნოემბერს სან იუმ დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. ბირმის კავშირის სოციალისტურ რესპუბლიკას სათავეში ედგა 7 წლის განმავლობაში. 1985 წლის ოქტომბერში პარტიის მეხუთე კონგრესზე სან იუ აირჩიეს ცენტრალური კომიტეტის თავჯდომარის მოადგილედ.

პოლიტიკიდან წასვლა
------------------

პოლიტიკური ბალანსი ქვეყანაში 1988 წელს დაირღვა, როცა გაჩაღდა სტუდენტური გამოსვლები. რეჟიმის მიმართ მოსახლეობის უკმაყოფილება სწრაფად იზრდებოდა. 1988 წლის 23 ივლისს მოიწვიეს მმარტველი პარტიის საგანგებო კონგრესი. სადაც ნე ვინმა გამოაცხადა, რომ სან იუ და კიდევ ოთხი პარტიული და სახელმწიფო ლიდერი უნდა გადამდგარიყო თანამდებობიდან. კონგრესმა ნე ვინი და სან იუ გაათავისუფლა ყველა პარტიული და სახელმწიფო თანამდებობიდან. 27 ივლისს სახალხო კრებამ ქვეყნის ახალ პრეზიდენტად სეინ ლვინი აირჩია. სან იუ საბოლოოდ ჩამოშორდა პოლიტიკას. იგი დასახლდა დედაქალაქის გარეუბანში საკუთარ სახლში. 

სან იუ გარდაიცვალა 1998 წლის 30 იანვარს იანგონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* San Yu, 74, Former Leader Of Myanmar
* U San Yu დაარქივებული 2017-03-13 საიტზე Wayback Machine.
**სარაევოს კინოფესტივალი** (ინგლ. Sarajevo Film Festival) — სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის პირველი და წამყვანი კინოფესტივალი.

ისტორია
-------

ფესტივალი 1995 წლის ოქტომბერში, სარაევოს ალყის დროს დაარსდა. მისი მიზანი სარაევოს მულტიკულტურული და ტოლერანტული გარემოს აღდგენა და შენარჩუნება იყო. ალყისა და მძიმე ზოგადი ფონის გამო ორგანიზატორები დამსწრეთა მცირე რაოდენობას ელოდნენ, მაგრამ მათდა გასაკვირად ორკვირიან ფესტივალს 15 ათასამდე ადამიანი დაესწრო, მათ შორის 37 კი 15 სხვადასხვა ქვეყნიდან. მას შემდეგ ფესტივალი ყოველწლიურად ტარდება. 2001 წელს ფესტივალი ევროპის ფილმების ასოციაციამ შეიყვანა იმ თერთმეტ ფესტივალში, სადაც საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმები ვლინდება. იმ წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა დანის ტანოვიჩის ფილმმა "Ničija zemlja", რომელმაც ასევე აიღო ოსკარი. 2007 წლიდან ბერლინალესთან თანამშრომლობით ფესტივალს დაემატა კამპუსი ახალგაზრდა ნიჭიერი რეჟისორების დასახმარებლად. 2013 წელს ფესტივალზე გაიმარჯვა ქართველი რეჟისორის, ნანა ექვთიმიშვილის ფილმმა გრძელი ნათელი დღეები.

პროგრამა
--------

* საბავშვო პროგრამა ინგლ. Children's Program
* მოზრდილთა არენა (ინგლ. Teen Arena)
* ახალი მიმდინარეობები (ინგლ. New Currents)
* ახალი მიმდინარეობები მოკლე მეტრაჟით (ინგლ. New Currents shorts)
* ღია ცის ქვეშ (ინგლ. Open Air)
* პანორამა (ინგლ. Panorama)
* დოკუმენტური პანორამა (ინგლ. Panorama Documentaries)
* რეგიონალური (საკონკურსო) ჩვენება – მხატვრული, მოკლემეტრაჟიანი, დოკუმენტური (ინგლ. Regional (competition) Program – feature, short, documentary)
* ფოკუსში (ინგლ. In Focus)

სქოლიო
------

1. 1 2  About the Sarajevo Film Festival. Sarajevo Film Festival Official Website.
2. ↑  Inside Film's Guide to Film Festivals in Europe. Inside Film.