recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ალისა უელსი** (ინგლ. Alisa Wells; დ. 1927, 26 ნოემბერი, პენსილვანია, აშშ გ. 1988 5 იანვარი გალისტეო, ნიუ-მექსიკო) — ამერიკელი ფოტოგრაფი, იგი ასევე ცნობილია როგორც ალისა ენდრიუსი, ალისა უელს-ვიტემანი და ალისა ატენბერგერი, ალისა იყო ფოტოგრაფი რომელიც ქმნიდა მრავალ ფენიან სურათებს. იგი ყველაზე აქტიური იყო როგორც ფოტოგრაფი 1962 წლიდან 1975 წლამდე, რომლის დროსაც იგი მონაწილეობდა ოცდათხუთმეტზე მეტ ჯგუფურ და ექვს ერთკაციან გამოფენაში. მისი ნამუშევრები ინახება ჰიუსტონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმის მუდმივ კოლექციაში, ლოს-ანჯელესის ოლქის ხელოვნების მუზეუმში, ნიუ-მექსიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ისტმენის სახლი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
----------------------

უელსი სწავლობდა პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იგი დაქორწინდა და გადავიდა როჩესტერში, ნიუ-იორკში. იქ ყოფნისას მან დაიწყო მუშაობა Eastman Kodak Company-ში და 1959 წლის ზაფხულში დაიწყო ფოტოგრაფიით დაინტერესება.

1961-1962 წლებში უელსი ჩაირიცხა ფოტოგრაფიის სახელოსნოში ნათან ლიონსთან ერთად, რომელიც გახდა Well-ის მენტორი მომდევნო 11 წლის განმავლობაში. 1962 წელს მან დატოვა სამსახური Kodak-ში და შეუერთდა Eastman House-ს. ასევე 1962 წელს მან მიიღო გვარი დანიელ ენდრიუსი, კაცის სახელი, ვისთანაც იმ დროს ცხოვრობდა, მისი პროფესიული სტატუსის გამო.

1960-იანი წლების შუა პერიოდისთვის უელსი ექსპერიმენტებს ატარებდა გამოსახულების მრავალი ფენის შექმნაზე, კამერის მეშვეობით ღია ფილმის გაშვებით. დაახლოებით ამ დროს მან დაიწყო ფოტოგრაფია თანამემამულე ფოტოგრაფ რობერტ ფიხტერთან ერთად. 1967 წელს იგი დააწინაურეს ისტმენ ჰაუსში გაფართოებული აქტივობების ასოცირებულ კურატორად. 1968 წელს მან შექმნა სერია "The Glass Menagerie" და დატოვა როჩესტერი ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში მასწავლებლად. კალიფორნიაში გადასვლის შემდეგ მან დაიწყო ბუდიზმის პრაქტიკა.

1969 წელს უელსმა შექმნა სერია "Found Moments Transformed". მან შეცვალა ორიგინალები შეღებვის, სოლარიზაციისა და სხვა ტექნიკური პროცესების ექსპერიმენტებით. მან ასევე მანიპულირება მოახდინა სურათებზე გამოსახულ სუბიექტებზე - ანადგურებდა ქალების სახეებს, მაგრამ ტოვებდა მამაკაცებს ხელშეუხებელს. ისტმენის სახლმა იყიდა 30 ასეთი სურათი და შექმნა მოგზაურობის გამოფენა. დაახლოებით ამ დროს უელსმა ეჭვი შეიტანა ისტმენის სახლის სხვა თანამშრომელზე, რომ სურდა მისი სამუშაოს განადგურება. ამ ეჭვების გამო ორივე გაათავისუფლეს და ლიონმა თანამდებობა დატოვა. ამის შემდეგ, ლიონმა დააარსა ვიზუალური კვლევების სახელოსნო და უელსი გახდა მისი ასისტენტი 1972 წლის იანვრამდე.

1970 წლის ზაფხულში იგი მუშაობდა პენლანდის სკოლაში, ჩრდილოეთ კაროლინაში , როგორც ფოტოგრაფის ინსტრუქტორი და იქ ხელმძღვანელობდა ზაზენის მედიტაციის ჯგუფს.

ის ჩრდილოეთ კაროლინაში ყოფნის შემდეგ გადავიდა ნიუ-მექსიკოს მთებში და ცხოვრობდა ელექტროენერგიის, წყლისა და ტელეფონის გარეშე. ამ პერიოდში მან დაიწყო მუშაობა პოლაროიდის ფილმებითა და ფერადი სლაიდებით. იგი წარმოდგენილი იყო მოგზაურობის გამოფენაზე, "ქალები ფოტოგრაფიაში: ისტორიული კვლევა" 1975 წელს. დაახლოებით ამ დროს, უელსი მუშაობდა ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტში და გამოფენილი იყო სანტა ფე ფოტოგრაფიის გალერეაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Alice Wells Archive დაარქივებული 2016-05-14 საიტზე Wayback Machine.  at the Visual Studies Workshop|Visual Studies Workshop Research Center

ლიტერატურა
----------

* Tucker, Anne (1973). *ქალის თვალი*.  Knopf. ISBN 9780394486789.
**ბრეტონული ენა** — ბრეტონელების ენა. ეკუთვნის ინდოევროპულ ენათა ოჯახის კელტურ ჯგუფს. გავრცელებულია ბრეტანში, სადაც ბრეტონელთა წინაპრები დასახლებულან V-VI საუკუნეებში. ბრეტონულ ენაზე ლაპარაკობს 20000 ათ. მეტი ადამიანი, რომელთა უმრავლესობა ფლობს აგრეთვე ფრანგულ ენას. ბრეტონული ენა მოიცავს ოთხ ძირითად დიალექტს; არ გააჩნია ერთიანი სალიტერატურო ფორმა. ბრეტონულ ენაზე საუბრობენ ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთსა და ქვემო ბრეტანში — ძირითადად ფინისტერის დეპატამენტში და კოტ-დ’არმორისა და მორბიანის დეპარტამენტების დასავლეთ ნაწილში. ბრეტონული ენის პირველი წერილობითი ძეგლებია VIII-XI საუკუნეების გლოსები. 1464 წელს შედგა პირველი ბრეტონულ-ლათინურ-ფრანგული ლექსიკონი. ენათესავება უელსურ, კორნუოლურ და გალიური ენებს.

ლიტერატურა
----------

* Valléе F. La langue brétonne en 40 lecons, Saint-Brieuc, 1940;
* Hemon R. La langue brétonne. La Baule, 1947;
* Jackson K. H. Historical phonology of Breton. Dublin, 1967;
* Favereau F. Grammaire du Breton contemporain. S. l. 1997.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბრეტონული ენა — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ბრეტონული ენა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ალფონსო კარლოს დე ბურბონი** (ესპ. Alfonso Carlos de Borbón, ფრანგ. Alphonse Charles de Bourbon; დ. 12 სექტემბერი, 1849 — გ. 29 სექტემბერი, 1936) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. სან ხაიმესა და ანჟუს ჰერცოგი. კარლისტთა პარტიის კანდიდატი ესპანეთის ტახტზე **ალფონსო კარლოს I**-ის სახელით. საფრანგეთისა და ნავარის ტახტის ლეგიტიმური მემკვიდრე და ტიტულარული მეფე **შარლ XII**-ის სახელით.

ბიოგრაფია
---------

ალფონსო კარლოსი დაიბადა 1849 წლის 12 სექტემბერს ლონდონში, დიდ ბრიტანეთში. იგი იყო ესპანეთის დე-ფაქტო და დევნილი მეფის, მონტისონის გრაფ ხუან დე ბურბონისა და მისი მეუღლის, მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტეს მეორე ვაჟი. 

1871 წლის 26 აპრილს მან ცოლად შეირთო პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და დედოფალ ადელაიდა როტენბურგელის ასული მარია დას ნევეს პორტუგალიელი. წყვილს მრავალწლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ერთი ბავშვი გაუჩნდა, რომელიც ჩვილობაშივე დაიღუპა. ამრიგად მათ მემკვიდრეები არ დაუტოვებიათ. 

შემდგომში მის უშვილობას ჯერ მისი ძმის, შემდეგ კი ძმის შვილის უშვილოდ გარდაცვალებაც დაერთო, რის გამოც ალფონსოს მისმა მხარდამჭერმა კარლისტებმა, რომლებიც მის გამეფებას მოითხოვდნენ უღალატეს ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ის მხარეს გადავიდნენ, რომელიც მისი უახლოესი ნათესავი და მეფე ალფონსო XII-ის ერთადერთი ვაჟი იყო. ბევრი მიიჩნევდა, რომ კარლისტებმა მას მისი ლიბერალური შეხედულებების გამო უღალატეს. ამის შემდეგ ტრადიციონალისტები მის ასვლას უჭერდნენ მხარს პარმის ტახტზე მისივე ბიძაშვილ ხავიერის ნაცვლად, რაც არ განხორციელებულა. ამას გარდა, იგი განიხილებოდა მისი სიძის, ტოსკანის დიდი ჰერცოგის მემკვიდრედაც, თუმცა იგი ვერც ტოსკანის ტახტზე ავიდა. 

ალფონსო კარლოსი გარდაიცვალა 1936 წლის 29 სექტემბერს ვენაში, ავსტრიაში, 87 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* Arnold McNaughton: The Book of Kings. A Royal Genealogy. Garnstone Press, London 1973, ISBN 0-900391-19-7.
* Gerald Brenan: Die Geschichte Spaniens. Über die sozialen und politischen Hintergründe des Spanischen Bürgerkrieges. Karin Kramer, Berlin 1978, ISBN 3-87956-034-X.
**ანდრე ფელიბიენი** (André Félibien; მაისი, 1619 - 11 ივნისი, 1695; sieur des Avaux et de Javercy), ფრანგი არქიტექტორი და ისტორიოგრაფი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა შარტრში. 14 წლის ასაკში პარიზში წავიდა სწავლის გასაგრძელებლად. 1647 წელს რომში გააგზავნეს საელჩოში მარკიზ დე მარუელის მდივნის მოვალეობით. აქ ის სამსახურებრივად მრავალ ცნობილ ადამიანს ხვდება ლიტერატურაში და ხელოვნებაში. აქ მის მეგობრებს შორის იყო ნიკოლა პუსენიც.

საფრანგეთში დაბრუნებული დაქორწინდა და სამსახურის იმედით პარიზში გადასახლდა. ფუკე და კოლბერი მის ტალანტს ამჩნევენ და შედეგად ის Académie des Inscriptions et Belles-Lettres ერთ-ერთი პირველი წევრი (1663) გახდა. სამი წლის შემდეგ კოლბერის დახმარებით ის მეფის ისტორიოგრაფად დაინიშნა. 1671 წელს ახლად შექმნილი არქიტექტურის აკადემიის მდივანი გახდა, ხოლო 1673 წელს ანტიკურობის კაბინეტის გამგე ბრიონის სასახლეში.

ოფიციალური მოვალეობების შესრულების პერიოდში ფელიბიენი პოულობდა დროს სწავლისა და კვლევისთვის და მრავალი ლიტერატურული შრომა შექმნა. მათ შორის საუკეთესო და ყველაზე უკეთ ცნობილია Entretiens sur les vies et sur les ouvrages des plus excellents peintres anciens et modernes, რომელიც რამდენიმე გამოცემად დაიბეჭდა, პირველი 1666 წელს, ხოლო მეხუთე 1688. რამდენიმე დამატებით ის შემდეგ ამსტერდამში გამოიცა 1706 წელს და შემდეგ ისევე ტრვუქსში 1725 წელს.

მას ეკუთვნის ასევე შრომები Origine de la peinture (1660), Principes de l'architecture, de la sculpture, de la peinture, &c. (1676-1690), და ვერსალის, ლა ტრაპისა და სამეფო რეზიდენციების ფერწერული ტილოებისა და ქანდაკებების აღწერები. ფელიბიენის ნეოკლასიკური ხელოვნების მონუმენტების ესთეტიურ ღირებულებათა კოდიფიკაცია მის ყველაზე ღირებულ მემკვიდრეობად ითვლება. გარდაიცვალა პარიზში 1695 წელს.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ანდრე კოლინგბა** (ფრანგ. André Dieudonné Kolingba; დ.12 აგვისტო, 1935, ბანგი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა — გ. 7 თებერვალი, 2010, პარიზი, საფრანგეთი) — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პოლიტიკური მოღვაწე. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1981-1993 წწ.

ბიოგრაფია
---------

**ანდრე კოლინგბა** დაიბადა 1935 წლის 12 აგვისტოს. წარმოშობით ის ეკუთვნის იაკომას ტომს. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე მსახურობდა საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებში, შემდეგ კი მშობლიური ქვეყნის არმიაში. 1973 წელს მიენიჭა ბრიგადის გენერლის წოდება. ეკავა თავდაცვის მინისტრის მოადგილის თანამდებობა. 1977 წელს დაინიშნა იმპერატორ ბოკასას თანაშემწედ. მცირე ხნით იყო ელჩი ჯერ კანადაში, შემდეგ- გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში. 1979 წელს, იმპერატორ ბოკასას დამხობის შემდეგ, დაინიშნა თავდაცვის მინისტრად. 1981 წელს პრეზიდენტმა დავიდ დაკომ კოლინგბა დანიშნა გენშტაბის ხელმძღვანელად.

ხელისუფლებაში მოვიდა სახელმწიფო გადატრიალების გზით 1981 წლის 20 სექტემბერს, პრეზიდენტ დავიდ დაკოს დამხობის შემდეგ. მან დაიკავა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტისა და ეროვნული აღორძინების სამხედრო კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტი. 1986 წელს, მისი მმართველობის პერიოდში ქვეყანაში დაბრუნდა ყოფილი დიქტატორი ჟან ბედელ ბოკასა, რომელიც დააპატიმრეს და სასამართლო პროცესის შემდეგ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს.

1992 წელს ჩაატარა მრავალპარტიული არჩევნები, რომელშიც დამარცხდა და უარყო მისი შედეგები. 1993 წელს ხელახლა ჩაატარა არჩევნები, ამჟამად მისი შედეგები სცნო და ხელისუფლება გადასცა ახლადარჩეულ პრეზიდენტს ანჟ ფელიქს პატასეს. მაგრამ გადადგომამდე განახორციელა ფართომასშტაბიანი ამნისტია, რომლის ფარგლებში განთავისუფლდა ათასობით პატიმარი, მათ შორის ჟან-ბედელ ბოკასა. გადადგომის შემდეგაც ასრულებდა მნიშვნელოვან როლს ქვეყნის პოლიტიკაში. თავმჯდომარეობდა საკუთარ პარტიას - ცენტრალური აფრიკის დემოკრატიული გაერთიანება. 1999 წელს გამართულ არჩევნებში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ მოქმედი პრეზიდენტი ანჟ ფელიქს პატასე და ექსპრეზიდენტები- ანდრე კოლინგბა და დავიდ დაკო. არჩევნებში პატასემ გაიმარჯვა, კოლინგბამ მეორე ადგილი დაიკავა ხმების 19%-ით.

2001 წელს კოლინგბამ განახორციელა სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა. პუჩტი ჩაახშვეს პრეზიდენტ პატასეს მომხრე ჯარისკაცებმა ლიბიელი სამხედროებისა და კონგოელი აჯანყებულების დახმარებით. პატასემ საფრანგეთის მთავრობა დაადანაშაულა გადატრიალების ორგანიზების თანამონაწილეობაში. 2003 წელს კოლინგბამ ოფიციალური ბოდიში მოიხადა ხელისუფლებაში ყოფნის დროს დაშვებული შეცდომების გამო.

2005 წლის 13 მარტის საპრეზიდენტო არჩევნებში კოლინგბა იყო ერთ-ერთი პრეზიდენტობის 11 კანდიდატს შორის. მან დააგროვა ხმათა 16% და დაიკავა მესამე ადგილი მოქმედი პრეზიდენტის ფრანსუა ბოზიზესა და ყოფილ პრემიერ-მინისტრ მარტინ ეინგელეს შემდეგ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Encyclopaedia Britannica André Kolingba

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* დავიდ დაკო
* ჟან ბედელ ბოკასა
* დავიდ დაკო
* ანდრე კოლინგბა
* ანჟ ფელიქს პატასე
* ფრანსუა ბოზიზე
* მიშელ ჯოტოდია
* ალექსანდრ-ფერდინანდ ნგუენდე (მ/შ)
* კათრინ სამბა-პანზა (მ/შ)
* ფოსტენ არშანჟ ტუადერა
 |  |

 |
**არბოშიკის წმინდა კვირიკეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ არბოშიკში, ჩრდილო-დასავლეთით, სოფელ მირზაანისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. 

ეკლესია დარბაზულია (12,4 x 6,6 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. შესასვლელი ორია: სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი გარედან არქიტრავითაა გადახურული. შიგნიდან – თაღოვანია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. რომელიც დარბაზისგან პროფილირებული კაპიტელებით დასრულებული პილასტრებითა და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღითაა გამოყოფილი. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია მაღალი, თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თაღოვანივე ნიშებია მოწყობილი – ერთი სამხრეთით, ორი კი – ჩრდილოეთით, მათგან ერთ-ერთის ზემოთ მცირე სამალავია. აფსიდის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკის მიმართ ოდნავ შემაღლებულია და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი.

დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი, ერთსაფეხურიანი პილასტრით სამ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრებზე გადადის კამარის საბჯენი თაღები. აფსიდის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში გაჭრილი თითო თაღოვანი სარკმელი აშუქებს. 

დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელსა და სარკმელს შორის, დაბალი თაღოვანი ნიშაა. სარკმლის ზემოთ კი საფეხურიან საფუძველზე აღმართული ჯვარია გამოსახული. სარკმლის ორივე მხარეს გამოყვანილია ვერტიკალურად განლაგებული სამ-სამი რომბი. ფასადები დასრულებულია აგურის ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია ღარისებრი კრამიტით. 
შენობის დასავლეთ კედელზე დგას აგურის სამრეკლო.

ლიტერატურა -
------------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 269.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები |
| --- |
|  |
| 
* არბოშიკის დამბადებლის ეკლესია
* არბოშიკის ღვთისმშობლის ნიში
* არბოშიკის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
* არმათიონი
* გამარჯვების წმინდა გიორგის ეკლესია
* დედოფლისწყაროს ღვთისმშობლის მიძინების საკათედრო ტაძარი
* დედოფლისწყაროს ეკლესია
* ზემო მაჩხაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
* ზემო მაჩხაანის ყველაწმინდის ეკლესია
* ზემო მაჩხაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
* ზემო მაჩხაანის წმინდა ელიას ეკლესია
* ზემო მაჩხაანის წმინდა ნინოს ეკლესია
* თავსწყაროს ორსაყდარები
* კავთის ეკლესია
* ლომისის წმინდა გიორგის ნიში
* მირზაანის ალავერდის ეკლესია
* მირზაანის ეკლესია
* მირზაანის კვირაცხოვლის ეკლესია
* მირზაანის ნაეკლესიარი
* მირზაანის ყველაწმინდის ეკლესია
* ოზაანის ამაღლების ტაძარი
* ოზაანის სამების ეკლესია
* ოზაანის უსანეთის ნაეკლესიარი
* ოზაანის ყველაწმინდის ეკლესია
* ოზაანის ყველაწმინდის მცირე ეკლესია
* ოზაანის წმინდა სტეფანეს ეკლესია
* ოზაანის ჭრელი საყდარი
* სამრეკლოს წმინდა ელიას სამლოცველო
* სამრეკლოს წმინდა სერაფიმის (საროველის) ეკლესია
* ხომხელის წმინდა გიორგის ეკლესია
 |

 |
**ანდრანიკ აკობიანი** (სომხ. Անդրանիկ Հակոբյան; დ. 6 ოქტომბერი, 1981, ვაღარშაპატი, სომხეთის სსრ) — სომხური წარმოშობის შვეიცარიელი მოკრივე. მსოფლიო თასის გამარჯვებული, მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი და ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ორგზის მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

ანდრანიკ აკობიანი დაიბადა 1981 წლის 6 ოქტომბერს, სომხეთის სსრ-ის (ამჟამად სომხეთი) ქალაქ ვაღარშაპატში. აკობიანმა მონაწილეობა მიიღო პეკინში, ჩინეთში გამართულ 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ოლიმპიური ტურნირის პირველ წრეში დაამარცხა განელი მოკრივე აჰმედ სარაკუ, ანგარიშით 14:8. მეორეში კი უზბეკ ელშოდ რასულოვთან. 2008 წლის ბოლოს ანდრანიკმა მიიღო უფლება ეასპარეზა მოსკოვში 2008 წლის კრივის მსოფლიო თასზე. ტურნირზე ყველა წონით კატეგორიაში საუკეთესო მოყვარული მოკრივეები შეიკრიბნენ. აკობიანმა შეძლო გამოეჩინა მთელი თავისი შესაძლებლობები და მოიგო თასი საშუალო წონაში (75 კგ). მეოთხეფინალში დამაჯერებლად დაამარცხა სამხრეთ კორეის წარმომადგენელი ჩო-დეოკ ჯინი, ანგარიშით 19:4. ნახევარფინალში მისი მეტოქე იყო უზბეკი ელშად რასულოვი, რომელიც დამაჯერებლად, ანგარიშით 12:2 დაამარცხა. ფინალში მისი მეტოქე იყო ვენესუელელი ალფონსო ბლანკო, რომელიც დაძაბულ ბრძოლაში მინიმალური სხვაობით, ანგარიშით 10:9 დაამარცხა.

აკობიანი 2009 წლის მოყვარულთა კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც იტალიაში, მილანში გაიმართა, ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1/32 ფინალში დაამარცხა ერაყელი ვაჰიდ აბდერეჰდა, ანგარიშით 13:6. 1/16 ფინალში დაამარცხა შვედი ნაიმ ტერბუნია, ანგარიშით 15:11. 1/8 ფინალში დაამარცხა ირლანდიელი დარენ ო'ნეილი. მეოთხედფინალში დამაჯერებლად დაამარცხა მოლდოველი ვიკტორ კოტიუჟანში. ანგარიშით 8:1. ნახევარფინალში დაძაბულ ბრძოლაში დაამარცხა ვენესუელელი ალფონსო ბლანკო, ანგარიშით 4:3. ფინალში დამარცხდა უზბეკ აბოს ატოევთან, ანგარიშით 0:9. 2010 წელს აკობიანი გახდა სომხეთის ჩემპიონი. ფინალში დაამარცხა არტურ ულიხანიანი. მიუხედავად იმისა, რომ 2011 წლის კრივის მსოფლიო ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში მსაჯის საკამათო გადაწყვეტილებით დამარცხდა, მისი გამოსვლა მაინც არ გამოდგა საკმარისად კარგი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე კვალიფიკაციისთვის, სადაც მან ვერ შეძლო მედლის მოპოვება 1/32 ფინალში დამარცხდა ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელ ტერელ გაუშასთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* sports-reference.com

სქოლიო
------

1. ↑  29.Olympic Games - Beijing, China - August 9-24 2008. amateur-boxing.strefa.pl. ციტირების თარიღი: 14 February 2013
2. ↑  Andranik Hakobyan. results.beijing2008.cn. ციტირების თარიღი: 14 February 2013
3. ↑  World Cup - Moscow, Russia - December 10-14 2008. amateur-boxing.strefa.pl. ციტირების თარიღი: 14 February 2013
4. ↑  15.World Championships - Milan, Italy - September 1-12 2009. www.amateur-boxing.strefa.pl. ციტირების თარიღი: 14 February 2013
5. ↑  Armenian Nationals Championships - Erevan - January 25-31 2010. amateur-boxing.strefa.pl. ციტირების თარიღი: 15 February 2013
6. ↑  panarmenian.net
**ამერიკული ველური ლუდი** ამერიკელი მიკრომხარშავების ექსკლუზივია. მას მას არ ხარშავენ საქარომიცეტებით, როგორც ჩვეულებრივ ხდება. ლუდის ეს ტიპი მოხარშულია ბრეტანომიცეტების გამოწურვით. ამ მეთოდით მოხარშულ ლუდს მგრძნობიარე, რთული სურნელების პროფილი აქვს, რაც ჩვეულებრივ, არ არის დამახასიათებელი ლუდის სხვა სახეობებისათვის.

შექმნის ისტორია
---------------

როდესაც ლუდის დამზადება დაიწყო, ღია ფერმენტაცია, ხარშვის ერთადერთი გზა იყო და ევროპის ზოგიერთ ქვეყანაში დღესაც შემორჩა მჟავე ლუდის ტიპი, როგორიცაა ბელგიური ლამბიკი.

ამერიკელმა სწავლულებმა პირველი ცდა ველურ საფუარზე და ბაქტერიაზე ჩაატარეს, ცდილობდნენ რა შეექმნათ და ჩამოეყალიბებინათ ბელგიური ლუდის სტილისმარკა, მაგალითად ლამბიკი და გუეზე. თუმცაღა ისინი ასევე ცდილობდნენ შეექმნათ რაიმე განსაკუთრებული და გამორჩეული, მაგრამ ყოველი მათი მცდელობა მთავრდებოდა წმინდა ბელგიური ორიგინალის შექმნით.
ამერიკულ ველურ ლუდებში ფართო არჩევანია, მათი უმეტესობა ხასიათდება მაღალი ალკოჰოლურობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამერიკული ველური ლუდი
* "2008 BJCP Style Guidelines"
**ბრია ვინაიტე** (დაბადების სახელი: **ბარბორა ბულვინაიტე**; დ. 10 ივნისი, 1993) — აშშ-ში მოღვაწე ლიეტუველი მსახიობი. ცნობილია მის მიერ შესრულებული როლით 2017 წელს გადაღებულ, სინ ბეიკერის მიერ გადაღებულ ფილმში „The Florida Project" შესრულებელი როლით. ეს იყო მისი პირველი როლი. თავისი შესრულებით მოიპოვა კრიტიკოსთა აღიარება.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ვინაიტე დაიბადა ლიეტუვაში. 6-7 წლის ასაკში ვინაიტე საცხოვრებლად ბრუკლინში, ნიუ-იორკში გადავიდა.

კარიერა
-------

„The Florida Project" იყო ვიანიტეს სადებიუტო ფილმი სადაც შეასრულა მთავარი. ის თამაშობს ყოფილ სტრიპტიზიორის როლს რომელიც მარტოხელა დედაა. ფილმის გამო ვინაიტე ნომინირებული იყო 6 ჯილდოზე, თუმცა ვერ შეძლო ვერცერთის მოპოვება. ფილმის რეჟისორი ბეიკერი მას შემდეგ დაეკონტაქტა ვინაიტეს რაც ნახა მისი პოსტი სოციალურ ქსელ Instagram-ზე, სადაც ვინაიტეს აღწერილი ჰქონდა როგორ შეეძლო მეგობრებთან ურთიერთობის შენარჩუნება მაშინ როდესაც ის ნიუ-იორკიდან მაიამიში იყო წასული. ვინაიტემ გაიარა სამკვირიანი სამსახიობო კურსები, მასწავლებელ სამანტა კვანთან, მანამ სანამ დაიწყებოდა ფილმის გადაღება.

ვინაიტე ამის შემდეგ ორ ფილმში გადაიღეს, თუმცა პირველი ფილმის მსგავსად, მათ გამოხმაურება არ მოჰყოლია. ვინაიტეს მონაწილეობა აქვს მიღებული სამ მუსიკალურ კლიპში. 2018 წელს გამოჩნდა დრეიკის კლიპში „Nice for What". 2020 წელს გამოჩნდა ალიშა კისის კლიპში „Underdog". ამავე წელს გამოჩნდა G-Eazy-ს კლიპში „Hate the Way".

პირადი ცხოვრება
---------------

ვინაიტეს არაერთი ტატუ აქვს. პირველი ტატუ ვინაიტემ 14 წლის ასაკში გაიკეთა.  18 წლის ასაკში დატოვა ოჯახი და კოლეჯი. 19 წლის ასაკში დაიწყო საკუთარი ტანსაცმლის ხაზის „ChroniCal"-ის დიზაინის წარმოება. ყიდდა მარიხანას გამოსახულებიან ბიკინის და კალათბურთის კეპებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ბრია ვინაიტე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  JAV išgarsėjusios alytiškės paslaptis išdavė jos užmiršta močiutė. ციტირების თარიღი: October 1, 2018.
2. ↑  „Dear Academy: Don't Overlook These Great Performances". *Variety*. ციტირების თარიღი: January 19, 2017.
3. ↑  Nicolaou, Elena.  (October 12, 2017) Why Bria Vinaite, The Breakout Star Of *The Florida Project*, Always Had A Feeling She'd Be Famous. ციტირების თარიღი: January 18, 2018.
4. ↑  VIDEO: First trailer for "The Florida Project" film highlights life at budget motel near Walt Disney World | Inside the Magic (August 14, 2017).
5. ↑  'The Florida Project' Star Bria Vinaite on Being Discovered on Instagram | In Studio. ციტირების თარიღი: January 12, 2018.
6. ↑  O'Felt, Chris.  (September 22, 2016) Willem Dafoe Goes to Disney World: Sean Baker Reveals Details and Photos of 'The Florida Project' — Exclusive. ციტირების თარიღი: January 12, 2018.
7. ↑  Sawyer, Miranda. Bria Vinaite: from Instagram entrepreneur to starring opposite Willem Dafoe (October 29, 2017). ციტირების თარიღი: January 12, 2018.
8. ↑  Zuckerman, Esther. The Weed Entrepreneur Who Made a Movie, Charmed Drake, and Took Hollywood by Storm. ციტირების თარიღი: January 12, 2018.
**ამერიკული ინგლისური** (ინგლ.  American English, აბრ.: AmE, AE, AmEng, USEng, en-US ) — ინგლისური ენის ენობრივი ვარიანტი, მიღებული ეროვნული სტანდარტი ამ ენისა ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორიებზე. ინგლისური ენა აშშ-ში, ისევე როგორც თავისი გავრცელების სხვა რეგიონებში, ჩრდილოეთ ამერიკაში შემოტანილი იყო ბრიტანელი (უპირატესად ინგლისელი) კოლონისტების მიერ XVII-XVIII სს, რის შემდეგაც სხვადასხვა გარეგნული და შიდა ფაქტორების გავლენის ქვეშ, მასში განვითარდა მთელი რიგი თავისებური თვისებები ყველა ენობრივ დონეებზე. თვითონ აშშ-ში ამერიკული ინგლისური არის მშობლიური ქვეყნის მოსახლეობის 80%-სთვის და აქვს სტანდარტული, დამკვირდებული საგანმანათლებლო სისტემაში და მედიაში რიგი თვისებები ორთოგრაფიის სფეროში, გრამატიკის და ლექსიკის. მიუხედავად ამისა, ის, ისევე როგორც ინგლისური საერთოდ, არაა განმტკიცებული, ფედერალურ კონსტიტუციაში როგორც აშშ-ის ოფიციალურ ენად, თუმცა ფაქტობრივად არის. ბოლო წლების განმავლობაში ესპანურენოვანი მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, გაძლიერდა მოძრაობა მისთვის ოფიციალური სტატუსის მიცემისთვის, რაც უკვე მრავალი შტატის დონეზეა მიღწეული. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ სწორედ მნიშვნელოვანი ტერიტორიული და რაოდენობრივი დაფარვა ამერიკული ინგლისური ენისა, გამაგრებული მნიშვნელოვანი აშშ-ის ეკონომიკური რესურსებით, დაეხმარა ინგლისურ ენას მიეღო უფრო ფართო გლობალური მნიშვნელობა და გავლენა სხვა ენობრივ სისტემებზე. უნდა აღინიშნოს, რომ მსოფლიოს უმეტეს ქვეყნებში ინგლისური ენა და ანგლიციზმები ნებაყოფლობით ვრცელდება და არა ძალის გამოყენებით.

ორთოგრაფიური ნიშნები
--------------------

ზოგიერთი განსხვავებანი ამერიკულ და ბრიტანულ ფორმებს შორის:

| ამერიკული ფორმა | ბრიტანული ფორმა |
| --- | --- |
| color, labor ა. შ. | colo**u**r, labo**u**r |
| traveled, canceled ა. შ. | travel**l**ed, cancel**l**ed |
| catalog, dialog ა. შ. | catalog**ue**, dialog**ue** |
| theat**er**, cent**er** ა. შ. | theat**re**, cent**re** |
| defen**s**e, preten**s**e ა. შ. | defen**c**e, preten**c**e |
| organi**z**e, analy**z**e ა. შ. | organi**s**e, analy**s**e |
| che**ck** | che**que** |
| program | program**me** |
|

სქოლიო
------

1. ↑  `en-US` — ენის კოდი *ამერიკული ინგლისურისათვის*, გარკვეული სტანდარტებით ISO (იხ. ISO 639-1 და en:ISO 3166-1 alpha-2) და ინტერნეტის სტანდარტებით (იხ. IETF).
**ამერიკული ზღაპრები**" — დათო ტურაშვილის რომანი. გამოიცა 2010 წელს. იგი მწერლის რიგით მეთორმეტე წიგნია, რომელშიც მოთხრობილია საერთაშორისო ლიტერატურული პროგრამით, ამერიკაში გატარებული ასი დღის შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ წიგნი ძირითადად დოკუმენტურ მასალაზეა აგებული, მასში მრავლადაა მოთხრობილი ამბები, რომლებიც ავტორის ფანტაზიის ნაყოფია.

შინაარსი
--------

„ამერიკული ზღაპრები" მცირე რომანია, რომელიც 16 ქვეთავისაგან შედგება. ეს არის ისოტორია ქართველი ახალგაზრდა მწერლისა, რომელიც 37 მანეთად მოსკოვში გადაფრენის ნაცვლად, სპეციალური პროგრამით მიდის ამერიკაში , ქვეყანაში სადაც ზღაპარსა და რეალობას შორის ზღვარი თითქმის არ არსებობს. იმ 100 დღის განმავლობაში, რაც ნაწარმოების მთავარმა გმირმა ამერიკაში გაატარა, მოასწრო ეპოვნა ძველი შეყვარებულის ყოფილი საცხოვრებელი, შეხვედროდა და ესაუბრა ამერიკელ მწერალთან — კურტ ვონეგუტთან, წაეკითხა ლექცია საქართველოსა და ქართულ კულტურაზე ამერიკელთათვის და არა მარტო მათთვის, შესწრებოდა 11 სექტემბრის მოვლენებს, შემთხვევით შეხვედროდა ამერიკული გარეგნობის ქართული წარმომავლობის გოგონას, ემოგზაურა ჩიკაგოში (თვითონ ავტორი მას მოიხსენიებს, როგორც „შიქეიგოუ") და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია შეხვედროდა, გაეცნო და შეყვარებოდა ამერიკელი მუსიკოსი პიეტა ბრაუნი. რომანში სწორედ ეს მოვლენებია გადმოცემული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დათო ტურაშვილი – „ამერიკული ზღაპრები"
* ამერიკული ზღაპრები|რეცენზია

სქოლიო
------

1. ↑  ამერიკული ზღაპრები, დათო ტურაშვილი
2. ↑  ამერიკული ზღაპრები — რეცენზია
**განვითარების ეკონომიკა** — ეკონომიკის ერთ-ერთი შტო, რომელიც შეისწავლის (1) მაკრო - გრძელვადიანი ეკონომიკური ზრდის შედეგებსა, და (2) მიკრო - ინდივიდუალურ მეურნეობათა და საწარმოთა წამახალისებელ ფაქტორებს, განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში. მასში შეიძლება გამოყენებულ იქნას მათემატიკური მოდელები დინამიური სისტემებიდან, როგორიცაა დიფერენციალური ტოლობები და ინტერ-ტემპორალური ოპტიმიზაცია, ან ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას რაოდენობრივი და ხარისხობრივი ანალიზის მეთოდები.

განვითარების ეკონომიკა ასევე მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა მესამე მსოფლიოს დავალიანება, და ფუნქციები ისეთი ორგანიზაციებისა, როგორიცაა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი და მსოფლიო ბანკი. ამ განხრით მომუშავე ეკონომისტების უმრავლესობის შესწავლის საგანია სტაბილური და გარანტირებადი ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფა ღარიბ ქვეყნებში, რომელიც დაეყრდნობა საკუთარ რესურსებსა და განათლებას მსოფლიოს ყველაზე დაბალ შემოსავლიან ქვეყნებში. ეკონომიკური საკითხების სოციალურ და პოლიტიკურ საკითხებთან ერთად კვლევას განვითარების შესწავლა ჰქვია.

შედარებით გვიანდელი ჰუმანური განვითარების თეორიები ცდილობენ არ შემოიფარგლონ მხოლოდ განვითარების ეკონომიკური ბერკეტებით და სოციალური განვითარების ასპექტებიც შემოაქვთ სწავლის საგნად, მაგ. ისეთი ინდიკატორები, როგორიცაა en:Genuine Progress Indicator, რომელიც ეყრდნობა გადანაწილებული სამართალის თეორიას (en:theories of distributive justice).

თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი განვითარების ეკონომისტი არის ნობელის პრემიის ლაურეატი ამარტია სენი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეკონომიკური განვითარება
* გაეროს ჰუმანური განვითარების ინდექსი
* ჯინის კოეფიციენტი
* ჰაროდ-დომარის მოდელი
* ლორენცის მრუდი

ლიტერატურა
----------

* Jomo K.S. (2005), *Pioneers of Development Economics: Great Economists on Development*, Zed Books - the contributions of economists such as Marshall and Keynes, not normally considered development economists
* Ben Fine and Jomo K.S. (eds, 2005), *The New Development Economics: Post Washington Consensus Neoliberal Thinking*, Zed Books
* Peter Griffiths (2003), *The Economist's Tale: A Consultant Encounters Hunger and the World Bank*, Zed Books
ლოგიკაში
--------

ზოგადობისა და არსებობის დებულებათა გამოყვანა და დასაბუთება ან დედუქციურ თეორიაში ზოგადობისა და არსებობის კვანტორებისათვის პოსტულირებული წესების თანახმად, ანდა ცდას მონაცემების მიხედვით (იხ. ინდუქცია);
ტრადიციულ ლოგიკაში — სახეობრივი ცნებიდან გვარობრივ ცნებაზე გადასვლა ზოგიერთი სახეობრივი ნიშნის გამორიცხვის გზით (იხ. ცნება).

შემეცნების თეორიაში
-------------------

მეცნიერული შემეცნების ერთ-ერთი ძირითადი საშუალებაა — ერთეულიდან, ნაკლებ ზოგადიდან ან დაბალი დონის აბსტრაქციიდან ზოგადზე, უფრო ზოგადზე, მაღალი დონის აბსტრაქციაზე გადასვლა საგანთა საერთო თვისებების, მიმართებების, განვითარების ტენდენციების და ა.შ. გამოვლენის საფუძველზე.

განზოგადება მთელი სისრულით მეცნიერული განვითარების პროცესში ხდება (სითბოს ცნებიდან ენერგიის ცნებაზე გადასვლა ან ევკლიდეს გეომეტრიიდან არაევკლიდურ გეომეტრიებზე გადასვლა და სხვ.) იმისდა მიხედვით, თუ როგორია, თუ როგორია შესამეცნებელ საგანთა არე და კვლევის ამოცანები, არსებობს სხვადასხვა დონე — ემპირიული მასალის განზოგადება, უკვე შემუშავებული ცნებების განზოგადება, არსებული თეორიების განზოგადება და სხვ. (იხ. აგრეთვე აზროვნება).

  


|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**ალექსი გერასიმოვი** (დ. 26 აპრილი, 1936, თბილისი — გ. 2019) — ქართველი მეცნიერი, ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1959-1962 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტი. 1962-1965 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის მეცნიერ-თანამშრომელი. ნახევრადგამტარულ ხელსაწყოთა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორიის გამგე იყო 1965-1976 წლებში, ხოლო 1976-1982 წლებში სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტ „მიონის" დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში და მთავარი ინჟინერი. 1997-2003 იყო წლებში საქართველოს პრეზიდენტის თანაშემწე ეროვნებათაშორის საკითხებში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნახევარგამტარული მიკროელექტრონიკის კათედრის გამგე 1982-2006 წლებში, ნახევარგამტარული მიკროელექტორინიკის ფიზიკური საფუძვლების სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 2006-2010 წლებში კი „Gerasimov research Lab, Seattle", თბილისის ფილიალის აღმასრულებელი დირექტორი. გამოქვეყნებული აქვს 232 სამეცნიერო სტატია, 2 მონოგრაფია, არის 9 პატენტისა და 1 სამეცნიერო აღმოჩენის ავტორი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა - „რადიაციული დეფექტების გამოკვლევა T=77K-ზე ჩქარი ელექტრონებით და გამა-კვანტებით გასხივებულ გერმანიუმში", დაიცვა 1974 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა - „წერტილოვანი დეფექტების მიგრაციის და ურთიერთქმედების მექანიზმი არამეტალური მასალების რადიაციულ ფიზიკაში", დაიცვა 1989 წელს.

ჯილდოები
--------

* 2005 - ილია ვეკუას სახელობის პრემია
* 1993 - აშშ-ის ფიზიკური საზოგადოების ჯილდო

ბიბლიოგრაფია
------------

* ნანოტექნოლოგიის საწყისები = Introduction to nanotechnology, თბ. 2009, გვ. 185 ISBN 978-9941-0-1105-4
* ნახევარგამტარული ხელსაწყოების შექმნის დაბალტემპერატურული ტექნოლოგიის საფუძვლები, თბ. 2005, გვ. 235

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ. 1998-1999, გვ. 83

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსი გერასიმოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ამირან ამირანაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ამირან ამირანაშვილი** (დ. 19 მაისი, 1955, ბათუმი) — ქართველი მსახიობი. 1976 წელს დაამთავრა  შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი (სამსახიობო ჯგუფი კოტე სურმავას ხელმძღვანელობით). არის მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი. ამ თეატრის სცენაზე, 1975–1993 წლებში, მან არაერთი მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მიხეილ თუმანიშვილის, ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკისა და ცოტნე ნაკაშიძის დადგმებში: მოლიერი, „დონ ჟუანი" (1981–1990); აქვსენტი ცაგარელი, „ჭკუისა მჭირს" (1990); დავით კლდიაშვილი, „დარისპანის გასაჭირი"(1991); უილიამ შექსპირი, „ზაფხულის ღამის სიზმარი" (1992) და სხვა.

1990-იანი წლების დასაწყისში ამირან ამირანაშვილი საფრანგეთში გაემგზავრა პიტერ ბრუკის მიწვევით, სადაც 10 წლის განმავლობაში, 1993–2002 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თეატრში: ბრეტანის ნაციონალური თეატრი (ქ. რენი), სარა ბერნარის თეატრი (პარიზი), შაიოს თეატრი (პარიზი), კომედი დე ჟენევი (შვეიცარია), კლებერ მელო–ლოზანა (შვეიცარია), ბრიუსელის ნაციონალური თეატრი (ბელგია). ითამაშა სპექტაკლებში: რევაზ გაბრიაძე, „ქუთაისი" (1994); ჰაინრიხ მიულერი, „ფილოქტეტი" (1995); ფრანც კაფკა, „გამოსასწორებელ კოლონიაში" (1997); ნიკოლოზ გოგოლი „რევიზორი" (1998); ვოლიერ დრომესკო, „ბარაკი" (2000); უილიამ შექსპირი, „ოტელო" (2002).

მსახიობის ცხოვრების შემდგომი ეტაპი უკავშირდება რუსთაველის თეატრს. რობერტ სტურუასთან ერთად იმუშავა პოცოს როლზე სპექტაკლში „გოდოს მოლოდინში" (2003). მარჯანიშვილის თეატრშიც იყო დაკავებული გიზო ჟორდანიასთან სპექტაკლში „ძალად ექიმი".

პარალელურად მოღვაწეობდა კინოში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში: „მშვენიერი კოსტუმი" (1973); „ბეღურების გადაფრენა" (1976); „სიყვარული ყველას უნდა" (1978); „ძმა" (1981); „მიიღეთ გამოწვევა სინიორებო" (1982); „ინ ვინო ვერიტას" (1999); ლანა ღოღობერიძის „დღეს ღამე უთენებია" (1983); თენგიზ აბულაძის „მონანიება" (1983); გიორგი შენგელაიას „ხარება და გოგია" (1987); რეზო ჩხეიძის „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი" (1989); ოთარ იოსელიანის „მშვიდობით მშობლიურო მიწავ" (1999), „ორშაბათი დილა", (2002); „ყაჩაღები თავი VII" (1996), „შანტრაპა" (2010) და სხვა.

2010 წელს ამირანაშვილი კვლავ დაუბრუნდა თუმანიშვილის თეატრს. ამჯერად როგორც რეჟისორი, პროექტით, რომელიც გულისხმობდა ე. წ. „ვორქშოფს" ახალგაზრდა მსახიობებთან, რომლის საბოლოო შედეგი იქნებოდა დასრულებული სპექტაკლი — უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი". მან შეკრიბა 13 ახალგაზრდა ენთუზიასტი მსახიობი და მათთან შვიდი თვე ეტიუდებსა თუ სავარჯიშოებზე იმუშავა. ოქტომბრის თვეში კი გაიმართა წარმატებული პრემიერა.

ამირან ამირანაშვილი არის მადრიდის, ედინბურგის, პერთის, ადელაიდას, კარაკასის, ბოგოტას ფესტივალების ლაურეატი. დაჯილდოებულია პრიზით მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის დანკერკის (საფრანგეთი) კინოფესტივალზე; ვენეციის კინოფესტივალის ჟიურის დიდი პრიზით (1996) ფილმისთვის „ყაჩაღები თავი VII".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამირან ამირანაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსი იაკობის ძე მიმინოშვილი** (დ. 3(16) ნოემბერი,1911, სოხუმი — გ. 12 თებერვალი, 1967, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, სსრ კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1950).

ბიოგრაფია
---------

ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო არქიტექტურით. ამიტომ შვიდი კლასის შემდეგ, ჯერ დაამთავრა სოხუმის ინდუსტრიული ტექნიკუმის სამშენებლო ფაკულტეტი, ხოლო 1933 წელს თბილისის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი არქიტექტურის სპეციალობით.

თავისი ნიჭითა და შრომისმოყვარეობით მალე მოიპოვა ავტორიტეტი არქიტექტორთა და მშენებელთა წრეებში. სხვადასხვა დროს განაგებდა წამყვან საკონსტრუქტორო ბიუროებს. მისი პროექტით აიგო საცხოვრებელი სახლები სოხუმში, თბილისში, კონიაკის ქარხნის მთავარი კორპუსი, სასტუმრო წინანდალში, სადეგუსტაციო დარბაზი და მარანი დიღომში, კვების მრეწველობის რამდენიმე მნიშვნელოვანი საწარმო. იგი შემოქმედებითად იყენებდა კლასიკური და ეროვნული ხუროთმოძღვრების ფორმებს, ამასთან თამამად და აგბედულად აქსოვდა შიგ საკუთარ ორიგინალურ ჩანაფიქრს. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 274, თბ. 1994
* *კინწურაშვილი ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 702.
**ალექსი არხიპის ძე ლეონოვი** (რუს. Алексей Архипович Леонов; დ. 30 მაისი, 1934, ლისტვიანკა, ტისულის რაიონი, დღევანდელი კემეროვოს ოლქი — გ. 11 ოქტომბერი, 2019, მოსკოვი) — საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (1965 და 1975).

ჩუგუევის სამხედრო საავიაციო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ (1957) მფრინავად მსახურობდა სამხედრო-საჰაერო ძალების ნაწილებში. 1968 წელს დაამთავრა ნ. ჟუკოვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია. კოსმოსში პირველი გაფრენა 1965 წლის 18 მარტს მეორე პილოტის რანგში განახორციელა პავლე ბელიაევთან ერთად კოსმუსური ხომალდით „ვოსხოდ-2". მსოფლიოში პირველი ადამიანი გახდა, რომელიც ღია კოსმოსში ხომალდიდან გავიდა, 5 მეტრით დაშორდა ხომალდს და იქ 12 წუთი დაჰყო. ფრენის მთლიანი დრო — 1 დღე 2 სთ 2 წთ. მეორე ფრენა, რომელიც 5 დღე 22 სთ 30 წთ გაგრძელდა, 1975 წლის 15–21 ივლისს შედგა ხომალდით „სოიუზ-19"; ამ დროს ალექსი ლეონოვი კოსმოსში ხომალდის მეთაურის რანგში იმყოფებოდა ვალერი კუბასოვთან ერთად. 17 და 19 ივლისს ხომალდი შეუპირაპირდა ამერიკულ კოსმოსურ ხომალდ „აპოლონს", რომელში იმყოფებოდნენ კოსმონავტები — ტომას სტეფორდი, ვენს ბრენდი და დონალდ სლეიტონი. მოხდა ეკიპაჟთა გაცვლა, ჩაატარეს ერთობლივი სამეცნიერო ექსპერიმენტები. 1982–1991 წლებში იყო იური გაგარინის სახელობის რუსეთის კოსმონავტთა მოსამზადებელი სახელმწიფო სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის უფროსის პირველი მოადგილე.

მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1981); დაჯილდოებულია ლენინის ორდენებით (1965, 1975), წითელი ვარსკვლავის ორდენით (1961), კონსტანტინე ციოლკოვსკის სახელობის სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ოქროს მედლით და სხვა ორდენებითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 194.
* Леонов Алексей Архипович // Большая российская энциклопедия. т. 17. — М. 2011. — стр. 281.

სქოლიო
------

1. ↑  Умер космонавт Алексей Леонов. РИА Новости (2019-10-11). ციტირების თარიღი: 2019-10-11.
**ბიჭი ხვლიკის ნაკბენით** (იტალ. Ragazzo morso da un ramarro) — იტალიური ბაროკოს ოსტატის — კარავაჯოს მიერ შესრულებული ნახატია. არსებობს მისი ორი ვერსია, ორივე კარავაჯოს ნამუშევრად ითლება. ერთი ფონდაზიონე რობერტო ლონგში, ფლორენციაში ინახება, ხოლო მეორე — ეროვნულ გალერეაში, ლონდონში.

თარიღი
------

ორივე ვერსიაზე ვარაუდობენ, რომ 1594-1596 წლების პერიოდშია დახატული. თუ დავუჯერებთ ხელოვნების ისტორიკოსს, რობერტო ლონგის ნამუშევრები ამ პერიოდის დასაწყისშია შესრულებული, თუ გავითვალისწინებთ, რომ გარკვეული ფერწერული ნიშნები მიგვითითებენ იმაზე, რომ იგი შესრულებულია კარავაჯოს მფარველის, კარდინალ ფრანჩესკო დელ მონტეს სახლში და კარავაჯო არ გადასულა კარდინალის პალაზო მადამაში 1595 წლამდე.

მოდელის იდენტობა
----------------

როგორც ყველა სხვა კარავაჯოს ადრეული ნამუშევარი, მასზე ბევრი ინფორმაცია სავარაუდოა, ხოლო მოდელის იდენტობას ჯერ კიდევ განიხილავენ. მაიკლ ფრაიდის აზრით ნახატი კარავაჯოს შეფარული ავტოპორტრეტია. ფრაიდი ამტკიცებს, რომ სუბიექტის ერთი ხელის განზე გაწოდება და მეორეს ზემოთ აწევა — მხატვრის პალიტრის დაჭერის მგავსი პოზაა.

სქოილიო
-------

1. ↑  რობერტო ლონგი (1998), *კარავაჯო*, ISBN 88-09-21445-5
2. ↑  მაიკლ ფრაიდი, *კარავაჯოს მომენტი* (Princeton University Press, 2010), თავი 1.
**ანუსი** (ქართულად: **ყითა** ან **უკანა ნაწლავის ღრუ**;[1] ლათ. anus — რგოლი, ბეჭედი) — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ბოლოში არსებული ხვრელი, რომლის საშუალებითაც ხდება განავლის გამოყოფა. მის მოქმედებას აკონტროლებს ორი სფინქტერი: გარეთა და შიგნითა. დეფეკაციის აქტის გარდა, ანუსი ყოველთვის დახურულია.[2] განავალი და გაზი ორგანიზმიდან ნაწლავების გავლით ანუსიდან გამოიყოფა — სწორედ ესაა ანუსის ბიოლოგიური დანიშნულება. სწორი ნაწლავის მომჭერი ფუნქციის წყალობით (ჰიდრავლიკური მექანიზმი, ასევე ჰემოროიდული სტრუქტურა აქტიურად მონაწილეობს აირებისა და შიგთავსის შეკავებაში, სწორი ნაწლავის მომჭერი ფუნქციის ჰერმეტიზაციაში) ადამიანს შეუძლია დაარეგულიროს დეფეკაციის პროცესი. მას შემდეგ, რაც ფეკალიები გადადის ანალურ არხში, ე.წ. ანალური სფინქტერების მოდუნების ხარჯზე ხდება მათი სწორი ნაწლავიდან გარეთ გამოყოფა. 

სწორ ნაწლავში, ანუსის ირგვლივ უამრავი ინფექციის გადამტანი ბაქტერია ბინადრობს, სწორედ ამიტომ საპნითა და თბილი წყლით ანუსის ხშირი გასუფთავება მნიშვნელოვანია და აუცილებელი. თუმცა ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ანუსის გარშემო კანი მეტად ნაზი და მგრძნობიარეა, ამიტომ იოლად ღიზიანდება — იწყება ქავილი, წვა და ა.შ. ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია ბუნებრივი ზეთის გამოყენება, რომელიც დაარბილებს და დაატენიანებს კანს. ანუსის გაღიზიანება შესაძლოა უამრავმა ფაქტორმა გამოიწვიოს.

გარდატეხის ასაკის დაწყებისთანავე ანუსის ირგლივ თმა ამოსვლას იწყებს. ადამიანები, რომლებიც თავს მათ გარეშე გაცილებით კომფორტულად გრძნობენ, სხვადასხვა საშუალებებით ებრძვიან არასასურველ თმას. გავრცელებული მეთოდი — საპარსი საშუალებების გამოყენებაა, თუმცა, პროცესი, ხშირ შემთხვევაში, კანის გაღიზიანებას იწვევს. ამის თავიდან ასაცილებლად, დასრულებისთანავე აუცილებელია გაპარსულ არეალზე კანის დამანოტივებელი კრემისა თუ ზეითუნის ზეთის წაცხება.

გავრცელებული დაავადებებია: ჰემოროი (ბუასილი), აბსცესი, ფისტულა, კიბო (ანალური), ქავილი.[3] დაუცველი ანალური სექსის დროს შესაძლოა სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებით დაინფიცირება, სწორედ ამიტომ უმჯობესია სპეციალურად ანალური სექსის მოყვარულ მამაკაცთათვის განკუთვნილი პრეზერვატივების გამოყენება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ანალური სექსი

სქოლიო
------

1. ↑  ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი
2. ↑  ანუსი — სამედიცინო ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი
3. ↑  ანუსის დაავადებები (რუსული)
*პირველი კოცნა თი წლის მანძილზე - ბრიტანეთისა და მოქალაქე ფრანკოს შეხვედრა*. (1803)
**ამიენის საზავო ხელშეკრულება** — ინგლისის ზავი საფრანგეთთან და მის მოკავშირეებთან — ესპანეთსა და ბატავიის რესპუბლიკასთან. დაიდო 1802 წლის 27 მარტს და ლუნევილის ზავთან (1801) ერთად ბოლო მოუღო მეორე ანტიფრანგულ კოალიციას. 

ამიენის საზავო ხელშეკრულებით ინგლისს საფრანგეთისა და მისი მოკავშირეებისათვის უნდა დაებრუნებინა წართმეული კოლონიები, გარდა კუნძულ ცეილონისა და კუნძულ ტრინიდადისა. გაეყვანა ჯარი კუნძულ მალტიდან და დაებრუნებინა მალტა იოანიტების ორდენისთვის. საფრანგეთი ვალდებული იყო გამოეყვანა ჯარი რომიდან, ნეაპოლიდან და კუნძულ ელბიდან. ორივე მხარე იძლეოდა ოსმალეთის ომამდელი საზღვრების გარანტიას. ამიტომ ეგვიპტე, საიდანაც საფრანგეთის არმია გაიყვანეს 1801 წლის სექტემბერში, უბრუნდებოდა ოსმალეთს. ამიენის საზავო ხელშეკრულება რატიფიცირებულ იქნა 1802 წლის აპრილში. 13 მაისს მას შეუერთდა ოსმალეთი. ეს ხელშეკრულება იყო დროებითი შესვენება ორივე მხარისთვის, 1803 წლის 22 მაისს საომარი მოქმედება ინგლისსა და საფრანგეთს შორის კვლავ განახლდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლუნევილის ზავი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 382.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Treaty of Amiens, datiert vom 25. März 1802
* დაარქივებული 2011-11-12 საიტზე Wayback Machine.
**ალექსი ჩხენკელი** (ფრანგ. Alexis Tchenkeli; დ. 12 ივნისი, 1905 – გ. 1985) — ქართველი ემიგრანტი, ინჟინერი, ჟურნალისტი; მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სამხედრო ოფიცერი საფრანგეთის სამსახურში.

დაიბადა ქართველ სოციალ-დემოკრატთა ერთ-ერთი ლიდერის, აკაკი ჩხენკელის ოჯახში. 1921 წლიდან ოჯახთან ერთად ემიგრაციაში იყო. 1925 წელს დაამთავრა სენ-სირის სამხედრო სკოლა და ლეიტენანტის წოდებით ჩაირიცხა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. მსახურობდა მაროკოში, ალჟირსა და ინდოჩინეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1939–40 წლებში ალექსი ჩხენკელი საიდუმლო მისიით მიავლინეს ნორვეგიაში. იქიდან ჩრდილოეთ აფრიკაში დაბრუნდა. მონაწილეობდა ნარვიკის ოპერაციაში. საფრანგეთის დამარცხების შემდეგ საფრანგეთი დატოვა და ლონდონში „თავისუფალი საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებს" შეუერთდა. 1942 წელს მონაწილეობდა ბრძოლებში ეგვიპტესა და ლიბიაში; შემდეგ მოკავშირე ოფიცრად იყო მივლინებული ამერიკის შეერთებული შტატების (აშშ) არმიაში. 1943 წლის ზაფხულში მონაწილეობდა სადესანტო ოპერაციებში კორსიკაზე და იტალიაში, შემდეგ საფრანგეთის გათავისუფლებაში, მეთაურობდა მე–5 დივიზიონს. პირადი თხოვნის საფუძველზე იგი ჩარიცხეს უცხოური ლეგიონის გაერთიანებულ პოლკში. ომის დასასრულს მიენიჭა საფრანგეთის არმიის ლეიტენანტ-კოლონელის წოდება და დაინიშნა ლიბიაში განლაგებული ბრიგადის მეთაურად. 1945 წელს პარიზში სამხედრო სამინისტროს განკარგულებაში გადავიდა. 1946 წელს დანიშნეს მოკავშირეთა წარმომადგენლად კუბაზე და იუგოსლავიაში, ხოლო შემდეგ გერმანიაში. დაჯილდოებული იყო საპატიო ლეგიონის ორდენით, სამხედრო ჯვრით, ამერიკული და ბრიტანული მედლებით. 

1952 წელს ჩხენკელი საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ნიუ–იორკში, სადაც დაინიშნა თავისუფალ ფრანგულ ძალთა პრეზიდენტად და მოღვაწეობდა, როგორც სამოქალაქო ინჟინერი. როგორც ამერიკაში ქართული სათვისტომოს გამგეობის წევრი, აქტიურად მონაწილეობდა ემიგრაციის პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო ქართველთა წარმომადგენელი იყო „ბოლშევიზმისაგან გათავისუფლების ამერიკულ კომიტეტსა" (ანტიბოლშევიკური ბლოკი) და „ანტიკომუნისტურ ინტერნაციონალში", 1952-55 წლებში ნიუ–იორკში შექმნილი „ქართველთა დემოკრატიული კავშირისა" და „ქართველთა ეროვნული ერთობის" წევრი. 1953 წლიდან მიუნხენში რაჟდენ არსენიძის თაოსნობით შექმნილი რადიო „თავისუფლების" ქართული რედაქციის ნიუ-იორკელი კორესპონდენტი. თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ პრესასთანაც. იყო ინგლისურენოვანი ჟურნალის, „თავისუფალი საქართველოს ხმის" სარედაქციო კოლეგიის წევრი.

ალექსი ჩხენკელი გარდაიცვალა 1985 წელს, საფრანგეთში, 80 წლის ასაკში. დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე. ჰყავდა მეუღლე, ქეთევან ვაჩნაძე და ორი შვილი — გივი და თამარ ჩხენკელები.

ლიტერატურა
----------

* დაუშვილი, რუსუდან. ალექსი ჩხენკელი // საქართველო-დასავლეთი : ნარკვევები სამხედრო ურთიერთობათა ისტრიიდან / რ. დაუშვილი, შ. უტიაშვილი. - თბ. 2012. - გვ.160–161.

* ნიკოლაძე ფრ. უცხოური ლეგიონის მეომრები; ალექსი ჩხენკელი // ქართველები საფრანგეთისთვის ბრძოლებში: 1939-1945 წლები / ფრანსუაზ და რევაზ ნიკოლაძეები.-[თბ.], [2009].– გვ. 41–42.

* ურუშაძე, ლევან. ქართველები ევროპის ჯარში - საფრანგეთი: ალექსი ჩხენკელი // ევროპა და ქართული პოლიტიკური ემიგრაცია / ლევან ურუშაძე. - თბილისი, 2005. - გვ. 33–34.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსი ჩხენკელი. ქართველები უცხოეთში: ბიოგრაფიები და მოღვაწეობა (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა)
**ამერიკული ქრცვინი**, **პეკანი** (ლათ. Martes pennanti) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. ერთ-ერთი უმსხვილესი ფორმაა ოჯახში. მისი სხელის სიგრძეა 75–120 სმ, მასა 2–5 კგ. შეფერილია მუქ მურა ფრად, თათები და კუდი შედარებით უფრო მუქია, ვიდრე სხეულის დანარჩენი ნაწილი, თავზე დაჰკრავს ვერცხლისფერი ბზინვარება. ბეწვი ხშირი, გრძელი და უხეშია. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის ტყის ზონაში სიერა-ნევადის მთიდან (კალიფორნია) დასავლეთ ვირჯინიის აპალაჩებამდე. ბინადრობს წიწვოვან ტყეებში, ბინას იკეთებს ხეების (ძირითადად ნაძვი, სოჭი, ტუია და რამდენიმე ფოთლოვანიც) ფუღუროებში. ზამთარს ხშირად ატარებს სოროებში, ზოგჯერ თოვლში გათხრილშიც კი. ამერიკული ქრცვინი სწრაფად გადაადგილდება ხეებზე, მაგრამ უპირატესობას მაინც მიწაზე სიარულს ანიჭებს. მარტოსულ ცხოვრებას ეწევა. აქტიურია მთელი დღე-ღამის განმავლობაში. იკვებება მაჩვზღარბებით, თაგვებით, ციყვებით, კურდღლებით, ფრინველებითა და ბიგებით, აგრეთვე კენკროვნებითა და ნაყოფებით, მაგალითად ვაშლით. გამრავლების პერიოდია ზამთრის ბოლო–გაზაფხულის დასაწყისი. მაკეობა 11–12 თვეს გრძელდება. მდედრი ბადებს 5-მდე ნაშიერს. ისინი ზრდასრულობას 5 თვეში აღწევენ. მშობიარობის შემდეგ დედალი მალევე ისევ ჯვარდება. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 10 წლამდე აღწევს.

ლიტერატურა
----------

* Илька // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
**ანცვა** (აფხ. Анцәа; აბაზ. Нчва) — აფხაზებისა და აბაზების მთავარი ღმერთი, ბუნების შემოქმედი (გავრცელებული ეფითეტი „შემქმენელი ჩვენი"), ბრძანებელი და ყოვლისშემძლე.

ფლობს ყველა სრულქმნილებით: ყოვლადშემძლეობით, ყოვლადმხედველობით, სულგრძელობით, უსაზღვროობით, შეუცვლელობითა და ა.შ. მკვიდრობს ცას (ეპითეტი „არსებული ცასა შინა"). როდესაც ანცვა ციდან ჩამოდის, გრგვინავს ჭექა-ქუხილი, ხოლო როდესაც უკან ადის — ელვარებს. ქუხილი და ელვა ბოროტი სულების წინააღმდეგი ძალაა. მითების მიხედვით ის აჯნიშს (აფხ. Аџьныш) ებრძვის. ანცვას დედა ხეციას საგვარეულოდანაა (აფხაზურიდან *Ахьаца* რცხილას *(carpinus betulus)* ნიშნავს), ამიტომ ელვის ცეცხლი არ ეკიდება რცხილებს. 

ანცვა წარმოდგენილი, როგორც ახალგაზრდა ჭაბუკი ან ჭაღარა მოხუცი მამაკაცი. ერთ-ერთი მითის მიხედვით ის ატარებს ტყავის სამოსს, მას ოქროს ლანჩები აქვს, ხელში მათთრახი უჭირავს (ამ მათრახიდან უშვებს ელვებს). ბევრ მითში ანცვა და აფი გაიგივებულია.

ლიტერატურა
----------

* (რუსული) ანცვა[*მკვდარი ბმული*]; *დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია*
* (ინგლისური) Secret of Abkhaz tolerance დაარქივებული 2012-03-06 საიტზე Wayback Machine.
**ბორჩალოს მაზრა** — ყოფილი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, არსებობდა რუსეთის იმპერიის, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის და საქართველოს სსრ–ის შემადგენლობაში 1880-1929 წლებში. მდებარეობდა თბილისის გუბერნიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. შეიქმნა 1880 წელს, როდესაც გამოეყო თბილისის მაზრას) ადმინისტრაციული ცენტრი იყო შულავერი. თავდაპირველად მოიცავდა ახლანდელი წალკის, დმანისის, ბოლნისისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიას, აგრეთვე სომხეთის დღევანდელ ლორეს პროვინციასა და ტავუშის პროვინციას. რაიონების ტერიტორიათა ნაწილს.

ეთნიკური შემადგენლობა 1897 წელს შემდეგი იყო: სომხები (36,88 %), აზერბაიჯანელები (32,14 %), ბერძნები (16,64 %), რუსები (6,29 %), ქართველები (6,11 %), გერმანელები (1,94 %)..

ფართობი 1905 წელს – 6870 კმ², 1917-1921 წლებში – 4360 კმ², 1922-1929 წლებში – 268.

1918 წელს ბათუმის საზავო ხელშეკრულებით ბორჩალოს მაზრის ლორეს უბანი მოითხოვა ოსმალეთის იმპერიამ, რათა დაემყარებინა სარკინიგზო კავშირი აზერბაიჯანთან.. 1918 წლის შემოდგომაზე მაზრის ტერიტორიაზე გაჩაღდა სომხეთ-საქართველოს ომი. 24 ოქტომბერს ბორჩალოს მაზრაში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა, მაზრის უფროსად გენერალ-მაიორი გიორგი წულუკიძე დაინიშნა. სომხეთი აცხადებდა პრეტენზიას ბორჩალოს მაზრის ტერიტორიაზე მდინარე ხრამის სახრეთით.↑  ომის შედეგად მაზრის სამხრეთ ნაწილი დაიკავა სომხეთმა, ჩრდილოეთი დარჩა საქარველო შემადგენლობაში, ხოლო ლორეს უბანი გახდა ლორეს ნეიტრალური ზონა გახდა.

ბორჩალოს მაზრა გაუქმდა 1929 წელს.

ლიტერატურა
----------

* *ჟორდანია ო.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 465.

სქოლიო
------

1. ↑  Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.
2. ↑  Armeno-Georgian War of 1918 and Armeno-Georgian Territorial Issue in the 20th Century
3. ↑  M. Varandian.Le conflit armeno-georgien et la guerre du Caucase (პარიზი, 1919), გვ. 75
**ბრენდი გლინ საირუსი** (ინგლ. Brandi Gleen Cyrus; დ. 26 მაისი, 1987) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და დიჯეი. იგი „ბრავო"-ს შოუს, „საირუსი საირუსის წინააღმდეგ:დიზაინი და დაპყრობის" თანა-მასპინძელია.

პირადი ცხოვრება
---------------

ბრენდი საირუსი დაიბადა 1987 წლის 26 მაისს. დედამისი ლეტისია ტიშ საირუსია, ხოლო მისი ბიოლოგიური მამა ბაქსტერ ნილ ჰილსონია. ბრენდი და მისი უმცროსი ძმა ტრეი, მომღერლმა – ბილი რეი საირუსმა იშვილა, მას შემდეგ, რაც ის ტიშაზე დაქორწინდა. ბრენდის ჰყავს სხვა უმცროსი და-ძმებიც: ძმა ბრეისონი და დები მაილი და ნოა საირუსი, ასევე ჰყავს ნახევარ ძმა – კრისტოფერ კოდი, რომელიც ბილი რეის და ბრენდის დედის ვაჟია.

2019 წლის მონაცემებით, ცხოვრობს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში.

სქოლიო
------

1. ↑  Stritof, Sheri & Bob. Leticia Finley and Billy Ray Cyrus Marriage Profile. *About.com*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-06. ციტირების თარიღი: 2008-06-16.
2. ↑  Luchina Fisher:  *5 Things About Miley Cyrus' Sister Brandi.*  ABCNews.go.com. November 25, 2013, retrieved on March 17, 2016.