recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მამაშაურის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე მღვრიეხევის მარცხენა ნაპირზე შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება IX-X საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა და კირის ხსნარით. გარეთა კედლების წყობაში ალაგ-ალაგ ლოდებიცაა ჩართული. წყობა ირეგულარულია, გარედან კედლების ზედაპირი ბათქაშით ყოფილა გასწორებული. შიგნით კედლები წვრილი რიყის ქვისაა და მთლიანად შელესილი ყოფილა. დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდნის უმეტესი ნაწილი, განგრეულია ჩრდილოეთ კედელი, კამარის მთელ სიგრძეზე განიერი ბზარი გასდევს, ფასადებზე აქა-იქ ამოცვენილია საპირე ქვები. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომელშიც თაღოვანი სარკმელია და ორი მცირე ზომის სწორკუთხაა ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისგან ორსაფეხურიანი მხრებითა და მათზე გადაყვანილი ნალისებრი თაღითაა გამოყოფილი. თაღების ქუსლებთან შირიმის ტლანქად ნაკვეთი იმპოსტებია, რომელთა პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილი თითო სარკმელიც აშუქებს. დასავლეთ სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია, სამხრეთისა კი თარაზულადაა გადახურული. 

დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით საბჯენი თაღის გარეშე. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის ნახევარწრიული თაღი გამოკვეთილია შირიმის ნახევარწრიული ფორმის ქვაში რომელზეც ამოკვეთილია ბოლოებგაფართოებული ტოლმკლავი ჯვარი. ქვას ზემოდან ევლება შირიმისავე ქვაში გამოკვეთილი რელიეფური თავსართი ჰორიზონტალური გადანაკეცებით ბოლოებში. ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია რიყის ბრტყელი ქვებისგან ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგარდნის ნაწილი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 99.
**მამაის წყარო** (აზერ. Mamay bulağı) — ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილია, რომელიც მდებარეობს შუშას რაიონის ტერიტორიაზე, მამაის უბანში.
შუშას სკოლის ეზოში, სადაც პირველი სამხედრო ყაზარმები მდებარეობდა, წყლის უკმარისობის გამო, ჯარისკაცები ყოველდღიური საჭიროებისთვის თოვლს იყენებდნენ წყლის წყაროდ. ეს წყარო მამაის უბანში აშენდა, რათა უბნის მაცხოვრებლებს სასმელი წყალი ჰქონოდათ. უბნის სახელთან დაკავშირებით წყაროს მამაის წყაროც ეწოდა. მამაის წყარო 1910 წელს ცნობილმა მეწარმემ, სამად აღა ჯავანშირმა 10 ათასს მანეთად ააგო, რითაც თითქმის აღმოფხვრა ქალაქის წყალმომარაგების პრობლემა. ჯავანშირის მიერ შუშაში აშენებულ ამ წყალსადენს ადგილობრივი საზოგადოება მამაის წყაროს უწოდებს.

მამაი შუშაში მდებარე ერთ-ერთი ზემო უბნის სახელწოდებაა. ამ სახელს უკავშირდება წყაროს სახელიც.

უბანი დაკავშირებულია მამაი ბეის სახელთან, მაგრამ წყაროზე არსებული წარწერები მიუთითებდა, რომ წყარო სამად ბეი ჯავანშირის ხარჯზე აშენდა.

სქოლიო
------

1. ↑  Эйнулла Фатуллаев. Заживо погребенная Шуша ru. ციტირების თარიღი: 5 yanvar 2022
2. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მირონი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

მირონი
**მირონი** — მცენარეული სურნელოვანი ზეთი, იხმარება ქრისტიანულ ეკლესიაში მირონცხების საიდუმლოს შესრულების დროს, ტაძრისა და წმინდა ტრაპეზის კურთხევისას, აგრეთვე მეფის კურთხევაზე, გადმოცემის თანახმად, საქართველოში წმინდა მირონი გადმოდიოდა მცხეთაში იმ ხიდან, რომელიც იესო ქრისტეს მიწაში დაფლულ კვართზე იყო ამოსული. შემდგომში იმ ადგილზე სვეტიცხოვლის ტაძარი აუგიათ. ამჟამად მირონს ამზადებენ 30-ზე მეტი სურნელოვანი ნივთიერებისაგან (ზეითუნის ზეთი, თეთრი ღვინო, საკმელი, სხვადასხვა ყვავილი, ვარდის ზეთი და სხვა). მირონი მზადდება ყველა დამოუკიდებელ ეკლესიაში, ეს არის ეკლესიის ავტოკეფალიის ერთ-ერთი ნიშანი. მირონის ხარშვა იწყება აღდგომის წინ, დიდ ორშაბათს, და 3 დღეს გრძელდება. მირონს აკურთხებს პატრიარქი საპატრიარქო ტაძარში, საზეიმო წირვის შესრულების დროს. საქართველოში მირონს აკურთხებს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 13.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იმნაძე**. |

**პაატა იმნაძე** (დ. 11 თებერვალი, 1953, თბილისი) — ქართველი მიკრობიოლოგი და ეპიდემიოლოგი, პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილე მეცნიერების დარგში, ლუგარის კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელი, ღირსების ორდენის კავალერი (2003) და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საპატიო მედლის ლაურეატი (2002).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1953 წლის 11 თებერვალს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის ფაკულტეტი 1976 წელს.

1979-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის და იმუნოლოგიის კათედრის ასისტენტი; 1991-1994 წლებში დოცენტი; 1989-1992 წლებში ეპიდემიოლოგიის და ჰიგიენის სამეცნიერო ცენტრის დირექტორის მოადგილე. 1983 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე — „ახალშობილთა და ჩვილ ბავშვთა ნაწლავის მიკროფლორა და იმუნური სტატუსი". 

2003-2006 წლებში იყო ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ტროპიკულ დაავადებათა კვლევის საკოორდინაციო საბჭოს წევრი. 2004-2011 წლებში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონის იმუნიზაციის ექსპერტთა კომიტეტის წევრი. 

1992-2010 წლებში მუშაობდა დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის გენერალურ დირექტორად; 2010-2013 წლებში — სამეცნიერო საბჭოს ხელმძღვანელად; 2013 წლიდან კი გენერალური დირექტორის მოადგილეა. 1997 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კათედრის დოცენტი; 1997–1998 წლებში მერილენდის უნივერსიტეტის მეცნიერ მუშაკი; 2005 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის და ეპიდემიოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სრული პროფესორი. 

პაატა იმნაძეს არის ღირსების ორდენის კავალერი (2003), ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საპატიო მედლისა (2002) და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2014). თბილისობასთან დაკავშირებით, 2020 წლის 3 ოქტომბერს, COVID-19-ის პანდემიასთან მებრძოლ რვა ექიმთან ერთად თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა.

ავტორია 105 სამეცნიერო ნაშრომისა და მიკრობიოლოგიის ორი სახელმძვანელოსი.

ლიტერატურა
----------

* (2000) *ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში*. თბილისი:  ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი,   გვ. 130. ISBN 99928-52-29-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* პაატა იმნაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პაატა იმნაძე დაარქივებული 2020-06-14 საიტზე Wayback Machine.  — ჯავახიშვილის უნივერსიტეტის საიტი
* პაატა იმნაძის პროფილი დაარქივებული 2020-06-14 საიტზე Wayback Machine.  — დაავადებათა კონტროლის ცენტრი
* პაატა იმნაძე — ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია

სქოლიო
------

1. ↑  პაატა იმნაძე.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-14. ციტირების თარიღი: 07 მარტი, 2019.
2. ↑  პაატა იმნაძე. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-14. ციტირების თარიღი: 07 მარტი, 2019.
3. ↑  CURRICULUM VITAE — პაატა იმნაძე. tsu.ge. ციტირების თარიღი: 07 მარტი, 2019.
4. ↑  COVID-19-თან მებრძოლ ექიმებს თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭათ. *netgazeti.ge* (2020-20-03). ციტირების თარიღი: 4 ოქტომბერი, 2020.
**ლეილა რიზვანაუნა ისმაილოვა** (ბელარ. Лейла́ Рызва́наўна Ісмаілава, აზერ. Leyla Rizvan qızı İsmayılova; დ. 28 ივლისი, 1991) — ბელარუსი მოდელი და ჟურნალისტი, მიჰყავს მუსიკალური ტელე-გადაცემები. მას ჰყავდა აზერბაიჯანელი წინაპრები. იგი იყო 2010 წლის საბავშვო ევროვიზიის თანაწამყვანი, კონკურსი მინსკში გაიმართა (მიჰყავდა ძიანის კურიანთან ერთად). ისმაილოვა აქტიურად იღებდა მონაწილეობას 2012 წელს, ევროვიზიის კონკურსისათვის ბელარუსის წარმომადგენლის შერჩევაში.

2006 წელს ლეილამ დაამთავრა ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლიცეუმი (ისტორიის ფაკულტეტი), შემდეგ მან დაამთავრა ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ინსტიტუტი (აუდიოვიზუალური ჟურნალისტიკა, საპატიო დიპლომი, 2011 წლის საუკეთესო კურსდამთავრებული).

სქოლიო
------

1. ↑  Лучшие выпускники БГУ — 2011 // БГУ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ლეილა ისმაილოვა"** ვიკისაწყობში.
* Leila Ismailava — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Грамчакова, В. Лейла Ісмаілава: «Мая намінацыя!» // Універсітэт. 2009. № 15 — 16. თარგი:In lang დაარქივებული 2018-09-23 საიტზე Wayback Machine.
კუნძულის მდებარეობა
**პელვორმი** (გერმ. Pellworm) — გერმანიის კუთვნილი კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, ჩრდილოეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მისი ფართობი 37 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა — დაახლოებით 1 200 ადამიანს. მიეკუთვნება შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მხარეს. 

შუა საუკუნეებში, პელვორმი უფრო დიდ, კუნძულ სტრანდს მიეკუთვნებოდა, რომელიც 1634 წელს გამანადგურებელი შტორმის შედეგად ნაწილებად დაიშალა. ყოფილი კუნძულის დანარჩენი ნაწილებია ნორდსტრანდი და ჰალიგი. ყველა მათგანი ისტორიულ რეგიონ უტჰალანდს მიეკუთვნება. 

პელვორმამდე მიღწევა ბორნითაა შესაძლებელი.

პელვორმზე დაარსდა ევროპის ერთ-ერთი უდიდესი ჰიბრიდული განახლებადი ენერგიის დანადგარები. მასში კომბინირებულია მზის რადიაციისა და ქარის ენერგიის საწარმოები, რომლებიც წელიწადში 700 MWh ელექტროენერგიას გამოიმუშავებენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის კუნძულების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პელვორმი***

* Gemeinde Pellworm bei der Stadt Husum დაარქივებული 2019-05-26 საიტზე Wayback Machine.
* Kur- und Tourismusservice Pellworm

სქოლიო
------

1. ↑  Hybrid photovoltaic systems. Denis Lenardic.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-28. ციტირების თარიღი: 2012-02-06.
**მამასახლისი** — სახლის, გვარის ან თემის მეთაური. პირველყოფილ-თემური წყობილების პერიოდში მამასახლისი გვარის უხუცესი იყო. გვაროვნული წყობილების ელემენტები, მისი გადმონაშთები მამასახლისობის ინსტიტუტმა გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდშიც შეინარჩუნა. 

კავკასიაში მიფის ინსტიტუტის შექმნამდე ქვეყანას მართავდნენ მამასახლისები. ასე მაგალითად ცნობილია მცხეთის მამასახლისები, რომელთაგან სამარა მამასახლისი იყო უკანასკნელი ამათგან. კავკასიაში მამასახლისის ინსტიტუტის დამაარსებლად ითვლებიან კავკასიელ ხალხთა ეთნარქები — თარგამოსის შვილები.

სოფლის მამასახლისი უმრავლეს შემთხვევაში გლეხთა წრეს ეკუთვნოდა. იგი იყო ადმინისტრაციული ფუნქციების მქონე დაბალი მოხელე, რომელსაც ევალებოდა ეცნობებინა სოფლისათვის ცენტრალური ორგანოების ბრძანება-განკარგულებანი, გაერჩია სისხლისა და სამოქალაქო სამართლის წვრილი საქმეები, დახმარებოდა სათანადო მოხელეებს გადასახადების გაწერა-აკრეფაში და სხვა. გლეხები მამასახლისის სასარგებლოდ გადასახადს იხდიდნენ, თვით მამასახლისი კი გადასახადებისაგან განთავისუფლებული იყო. ვახტანგ VI-ის დასტურლამალის მიხედვით, სახასო მამულებში მამასახლისს მეფე ნიშნავდა. თავიანთი მამასახლისები ჰყავდათ აგრეთვე მსხვილ ფეოდალებს. ქალაქის მამასახლისს მოურავთან, მელიქსა და ნაცვალთან ერთად ბაზრის, ვაჭრობის საქმეები ექვემდებარებოდა. იგი ახორციელებდა ადმინისტრაციულ ფუნქციებს ქალაქის მოსახლეობის მიმართ, მონაწილეობდა სასამართლო საქმეების გარჩევაში სხვა. თბილისის მამასახლისისა და მელიქის სახელოები XVIII საუკუნეში ერთი პირის ხელში გაერთიანდა.

მამასახლისი ერქვა აგრეთვე სამონასტრო ძმობის უფროსს, წინამძღვარს. სასულიერო დაწესებულებათა მამასახლისებს, გარდა სარწმუნოებრივი საკითხებისა, ყოველგვარი ადმინისტრაციული და სამეურბეო ხასიათის საქმეებიც ეხებოდა. რუსეთის მმართველობის პერიოდში რევოლუციამდელ საქართველოში მამასახლისი, რუსული „სტაროსტის" კვალად, არჩევითი მოხელე იყო სოფლად და ასრულებდა ადმინისტრაციულ-პოლიციურ მოვალეობებს.

მამასახლისი ეწოდება აგრეთვე არჩეულ ან დანიშნულ პირს, რომელიც ხელმძღვანელობდა რომელიმე მცირე კოლექტივის საქმეებს (მაგ. კლასის მამასახლისი, ჯგუფის მამასახლისი).

ლიტერატურა
----------

* *სურგულაძე ი.* მამასახლისობის ინსტიტუტის შესახებ, „მაცნე ფილოსოფიის ფსიქოლოგიის, ეკონომიკისა და სამართლის სერია", 1972, № 4;
* *მისივე,* საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ. 1952;
* *შანიძე ა.*, მამასახლისი XI საუკუნის საქართველოში, „მაცნე. ენისა და ლიტერატურის სერია", 1971, № 1;
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 1, ტფ. 1928; წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ. 1928;

* *სურგულაძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 394.
**ლეილა ალასკარ კზი მამედბეკოვა**, დაიბადა **ზეინალოვა** (აზერ. Leyla Ələsgər qızı Məmmədbəyova; დ. 1909, ბაქო, აზერბაიჯანი - გ. 1989, ბაქო, აზერბაიჯანი) — პირველი აზერბაიჯანელი ქალი პილოტი. იგი ასევე პირველი ქალი პილოტია კავკასიაში, სამხრეთ ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში.

კარიერა
-------

მამედბეკოვას მამა ალასკარ ზეინალოვი, ბიძაშვილია ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი კინომსახიობის ჰუსეინ არაბლინსკის. მისი ოჯახი ხელოვნებაზე ორიენტირებული იყო, ამიტომ მოზარდ ლეილას შეეძლო თავისუფლად ეთამაშა ფორტეპიანოსა და ტარზე. 14 წლის ასაკში, დაქორწინდა ყოფილ მიწათმფლობელ ბაჰრამ მამედბეკოვზე, რომელიც შემდეგ გახდა ბაქოს პროფესიული კავშირის ბანკის უფროსი.

მამედბეკოვამ წვრთნა, როგორც პროფესიონალი პილოტი, გაიარა ბაქოს ავიაკლუბში და თავისი პირველი ფრენა შეასრულა 1931 წელს. 1932 წელს თავისი განათლება განაგრძო მოსკოვის ავიატორის სკოლაში. 1933 წლის 17 მარტს, მამედბეკოვა გახდა მეორე ქალი პარაშუტისტი საბჭოთა კავშირში (ნინა კამნევას შემდეგ), რომელმაც გადახტა У-2 ტიპის თვითმფრინავიდან, მოსკოვის ტუშინოს აეროდრომში. 1934 წელს მოიგო პარაშუტით გადმოხტომის კონკურსში სამხრეთ კავკასიის ხალხების წარმომადგენელთა შორის. 1941 წლისთვის, საბჭოთა არმიის ესკადრის ლიდერი იყო.

მამედბეკოვამ თავისი კარიერა გააგრძელა, როგორც პილოტი და ინსტრუქტორი ბაქოს ავიაკლუბში. უარი განაცხადა ებრძოლა მეორე მსოფლიო ომის დროს, რადგან იგი ზრდიდა ოთხ შვილს (მას სულ ექვსი შვილი ჰყავდა). მიუხედავად იმისა, რომ ბაქოს ავიაკლუბი დაიხურა ომის გამო, მამედბეკოვამ მოახერხა საკუთარი კურსების გახსნა პარაშუტისტებისთვის, სადაც იგი მოამზადა ასობით პილოტი და დაახლოებით 4000-მდე მედესანტე. მოგვიანებით მისი ორი მოსწავლე საბჭოთა კავშირის გმირი გახდა. 

მამედბეკოვას უფროსი ვაჟი ფირუდინი იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში, ხოლო უმცროსი ვაჟი ხანლარი მონაწილეობა ყარაბაღის ომში, ორივე როგორც საბრძოლო პილოტი.

1995 წელს, ნაზიმ რზა ისრაფილოღლუმ გადაიღო დოკუმენტური ფილმი მამედბეკოვას ცხოვრებასა და კარიერაზე, რომელიც გამოიცა *Azerbaijantelefilm* მიერ.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Conquering the Skies*. Baku Magazine, #2 (22), March-April 2011; p. 72.
2. 1 2  (რუსული) The Proprietress of the Sky დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine.  by I.Gadirova. *Nash Vek*. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007
3. ↑  *The Living Age...* by Eliakim Littell and Robert S. Littell. Making of America Project. Littell, Son & Company, 1934; p. 226-27
4. ↑  (აზერბაიჯანული) AzTV / Our Films: Leyla დაარქივებული 2007-06-09 საიტზე Wayback Machine.
ოსირისი

|  |
| --- |
| **ოსირისი  იეროგლიფებში** |
|  |

**ოსირისი** (ეგვიპტურად „უსირ") — ძველ ეგვიპტურ მითოლოგიაში ერთ-ერთი უმთავრესი ღვთაება; მცენარეულობისა და წყლის ღმერთი, მიცვალებულთა მფარველი და მსაჯული. დედამიწის ღვთაების გების და ცის ქალღმერთის ნუტის ძე, ისიდას ქმარი და ძმა, ჰორის მამა. ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან ოსირის კულტი ქალაქ ბუსირისიდან მთელ ეგვიპტეში გავრცელდა. კულტის ცენტრი ქალაქი აბიდოსი გახდა. ყოველწლიურად აბიდოსში ქურუმები ოსირისის მთის ეპიზოდებს ხალხის წინაშე დრამატულ სცენებად წარმოადგენდნენ. მითის მიხედვით, ოსირისი თავის სამეფოს (დედამიწას) ბრძნულად და სამართლიანად მართავდა. შურის გამო იგი მოუკლავს ძმას — სეთის, უდაბნოს ბოროტ ღვთაებას, და მისი გვამი მდინარე ნილოსში ჩაუგდია. ისიდას უპოვნია ქმრის ცხედარი, მაგრამ სეთის იგი მოუპარავს, 40 ნაწილად დაუყვია (ნომთა რიცხვის შესატყვისად) და მთელ ეგვიპტეში მიმოუბნევია. დიდი ძებნის შემდეგ ისიდას შეუგროვებია ოსირისის გვამის ნაწილები და გაუცოცხლებია. ბერძნულ-რომაულ ეპოქაში ოსირისის კულტი ფართოდ გავრცელდა ეგვიპტის ფარგლებს გარეთ. ოსირისის კულტი, მკვდარი და აღმდგარი ღვთაებისა ბუნებას განასახიერებდა.

ოსირისის სამსჯავრო
------------------

ეგვიპტელებს სწამდათ, რომ დასავლეთის კარიბჭესთან, მაღალ ტახტზე იჯდა ოსირისი. სიკვდილის ღმერთს მასთან გარდაცვლილები მიჰყავდა, რომლებიც შემდეგ სიტყვებს წარმოთქვამდნენ:

* „მე ხალხისთვის ბოროტება არ მომიტანია",
* „არ მიქურდავს",
* „არ მიყაჩაღია",
* „არ მომიკლავს და მოკვლა არ მიბრძანებია",
* „არავისთვის ტანჯვა-წამება არ მიმიყენებია",
* „სუსტი არ დამიჩაგრავს".

ამის შემდეგ გარდაცვლილი სასწორთან მიჰყავდათ. სასწორის ერთ-ერთ თეფშზე მის გულს, ხოლო მეორეზე ქალღმერთ მაატის თუ გარდაცვლილი ცრუობდა, ცოდვებით დამძიმებული გული სასწორს თავის მხარეს დახრიდა და იგი საშინელი ურჩხულების მსხვერპლი გახდებოდა. თუ არ ცრუობდა, სასწორი გაწონასწორდებოდა და გარდაცვლილი დასავლეთის ქვეყანაში გადადიოდა.

ლიტერატურა
----------

* *შენგელია ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. ტ7, თბ.. — გვ. 594.
* Martin A. Larson, The Story of Christian Origins (1977, 711 pp. ISBN 0-88331-090-2 ).
* C. W. Leadbeater, Freemasonry and its Ancient Mystic Rites (Gramercy, 1998) ISBN 0-517-20267-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოსირისი***

* Ancient Egyptian God Osiris

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეგვიპტური ღმერთები |
| --- |
|  |
| 
* ამონი
* ამონეტი
* ანუბისი
* ანუკეტი
* აპოპი
* აპისი
* ატონი
* ატუმი
* ბასტეტი
* ბატი
* ბესი
* გები
* ისიდა
* კუკი
* მააჰესი
* მაატი
* მაფდეტი
* მენჰიტი
* მერეტსეგერი
* მესხენეტი
* მონტუ
* მინი
* მნევისი
* მუტი
* ნუნი
* ნეიტი
* ნეხბეტი
* ნეფტიდა
* ნუტი
* ოსირისი
* პახეტი
* პტა
* რა
* რეშეფი
* სატისი
* სეხმეტი
* სოკარი
* სერკეტი
* სებეკი
* სოპდუ
* სეთი
* სეშატი
* ტაურტი
* ტეფნუტი
* თოტი
* უაჯიტი
* უაჯ-უერი
* უპუაუტი
* უოსრეტი
* შუ
* ხეფრი
* ხნუმი
* ხონსუ
* ჰაპი
* ჰატჰორი
* ჰეკა
* ჰეკეტი
* ჰოროსი
 |

 |
**მეცნიერთა საცხოვრებელი სახლი** (აზერ. Alimlər evi), ასევე ცნობილი, როგორც „მეცნიერების მუშაკთა საცხოვრებელი სახლი" (აზერბ. Alimlər evi) — შენობა აზერბაიაჯანის დედაქალაქ ბაქოში მენავთობეთა გამზირზე.

ისტორია
-------

აშენებდა 1946 წელს არქიტექტორების სადიხა დადაშევისა და მიქაელ უსეინოვის პროექტით. ეს არის შენობა დადაშევისა და უსეინოვის ერთ-ერთი ბოლო შემოქმედებითი მოღვაწეობის ნაყოფი, დაპროექტეული ინდივიდუალიური დავალებით.

ცნობილი მაცხოვრებლები
---------------------

ამ სახლში ცხოვრობდნენ ისეთი თვალსაჩინო პიროვნებები, როგორიცაა ამ შენობის პროექტი ავტორი მიქაელ უსეინოვ (ბ. 9); მომღერალი, სსრკ სახალხო არტისტი რაშიდ ბეიბეტოვი; ლიტერატურათმცოდნეები ჯაფარ ხანდანი და ფეიზულა კასუმზადე; საბჭოთა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, მეცნიერ-მენავთობე ენვარ ალიხანოვი; სსრკ დამსახურებული პილოტი ნურადინ ალიევი; მეცნიერ-ლიტერატურათმცოდნე და მწერალი მირ ჯალალ პაშაევი; აკადემიკოსი შირალი მამედოვი; ილიას აბდულაევი; მუსა ალიევი; ზაიდ ხალილოვი.

სქოლიო
------

1. ↑  Paşayev, N.T. (1972). *Некоторые вопросы современного этапа индустриализации жилищного строительства Азербайджана (1954-1971 гг.)*.  «Elm» nəşriyyat,   გვ. 128.
2. ↑  Пашаев Н. Т. Некоторые вопросы современного этапа индустриализации жилищного строительства Азербайджана (1954-1971 гг.) // Известия Академии наук Азербайджанской ССР. — Б.: Элм, 1972. — С. 128.
**მეძაღლეობა** — მეცხოველეობის დარგი. ძაღლების კულტურული ჯიშების გამოყენება სახალხო მეურნეობის სხვადასხვა დარგში: სპორტში, არმიაში.მეძაღლეობაში განასხვავებენ 3 მიმართულებას: სასამსახუროს (სამწყემსო, შესაბმელი, საგუშაგო, სამძებრო და სხვა), სანადიროს (სარეწი, სპორტული), დეკორატიულს (ოთახის ძაღლები). 

საქართველოში მეძაღლეობა განსაკუთრებით განვითარდა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, დაფუძნებულია საზოგადოებრივ საწყისებზე - სასამსახური მეძაღლეობა „დოსააფთან" არსებული კლუბის, ხოლო სანადირო მეძაღლეობა „მონადირეთა კავშირის" კინოლოგიური სექციის მეშვეობით (ჯიშთა მოვალა-მოშენება, გამოფენებსა და შეჯიბრებაში მონაწილეობა და სხვა). ამის შედეგად საქართველოს ჯიშიანმა ძაღლებმა მიიღეს როგორც საკავშირო, ისე მსოფლიო ჩემპიონის წოდებები (პოინტერი „ლედი", მფლობელი შ. დოლიძე). 

საქართველოში მეძაღლეობის განვითარებას ხელი შეუწყო პ. ჟორდანიას, ა. სარაჯიშვილის, ვ. შარაშენიძის, ლ. გოლოვნიას, ლ. ციციშვილისა და სხვათა ნაყოფიერმა მუშაობამ.

ლიტერატურა
----------

* *დოლიძე შ.* მეძებარი ძაღლები და ნადირობა, თბ. 1975;
* *იმნაიშვილი ბ.* მეძებარი ძაღლის ლეკვი, თბ. 1977;
* *ჟორდანია პ.* სანადირო ძაღლი, გამოც. მე-2, თბ. 1984;
* Служебное и охотнич-е собаководство, М. 1964;

* *გუნიავა ლ. სააკაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 650.
**პრეჯუდისი** — ინგლისური სიტყვაა და ითარგმნება, როგორც წინასწარ შეგონება, ცრურწმენა, ცრუ აზრი, ცრუ შეხედულება.
სოციალურ ფსიქოლოგიაში ამ ტერმინს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. პრეჯუდისი არის ზოგიერთი ჯგუფის წევრისადმი ჩამოყალიბებული ატიტუდი ( დამოკიდებულება, შეფასება), რომელიც ემყარება მხოლოდ მის ამ ჯგუფისადმი მიკუთვნებულობას. ეს ატიტუდი, ჩვეულებრივ, არის ხოლმე ნეგატიური ხასიათის და ძალიან მცირე შემთხვევებში თუა დადებითი შინაარსის მატარებელი. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ადამიანი, რომელსაც აქვს პრეჯუდისი გარკვეული სოციალური ჯგუფის მიმართ, მის წევრებს აფასებს ამ პრეჯუდისის შესაბამისად. ამ დროს ინდივიდუალური პიროვნული მახასიათებლები და მოქმედებები ძლიერ უმნიშვნელოა. ჯგუფის წევრები შეფასებულნი არიან ამგვარად უბრალოდ იმიტომ, რომ მიეკუთვნებიან კონკრეტულ სოციალურ ჯგუფს.

პრეჯუდისი სქემის როლსაც ასრულებს. ეს ფაქტი გულისხმობს იმას, რომ ის ქმნის კოგნიტურ ჩარჩოს ინფორმაციის გაანალიზებისათვის, ორგანიზებისათვის, დამახსოვრებისათვის თუ აღდგენისათვის. შესაბამისად, პრეჯუდისებიანი ადამიანები თავიანთი პრეჯუდისების შესაბამისად აანალიზებენ კონკრეტული სოციალური ჯგუფის შესახებ მოცემულ ინფორმაციას. ისინი უფრო მეტ ყურადღებას აქცევენ და იმახსოვრებენ პრეჯუდისის კონსისტენტურ ინფორმაციას. 

პრეჯუდისი ასევე გულისხმობს მიმართული სოციალური ჯგუფის მიმართ არსებულ გრძნობებსა და ემოციებს. ის შეიცავს ჯგუფის წევრების მიმართ ჩამოყალიბებულ რწმენებსა და მოლოდინებს. ეს სტერეოტიპები ეხება ხოლმე იმას, თუ რა მახასიათებლების მატარებლები არიან კონკრეტული სოციალური ჯგუფის წევრები ან კიდევ როგორია მათი ქმედებები.
პრეჯუდისები არიან რა მატარებლები მზა ინფორმაციისა, ადამიანს ეხმარებიან, რომ დაზოგოს თავისი კოგნიტური რესურსები და დიდი დრო და ენერგია აღარ დახარჯოს სოციალური სამყაროს გაგებასა და შეფასებაში. ესე იგი, პრეჯუდისი „მოკლე ჩართვის" როლს ასრულებს. თუმცა, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ამ გზით გაკეთებული დასკვნები ხშირად მცდარია და მუდმივ მონიტორინგს საჭიროებს. 

როგორც უკვე აღვნიშნეთ, პრეჯუდისი ხშირად ნეგატიური ატიტუდია. ძლიერი ნეგატიური დამოკიდებულებები იჩენს ხოლმე თავს პრეჯუდისებში, რომლებიც გარკვეულ რასობრივ, ეთნიკურ ან რელიგიურ ჯგუფებს მიემართებიან. ეს ხშირად ხდება დისკრიმინაციისა და კონფლიქტის მიზეზი.
არსებობს პრეჯუდისების შემცირების ტექნიკები. სოციალური ფსიქოლოგები ხშირად მიმართავენ ჯგუფთაშორის კონტაქტებს, მშობლებისა და სხვა მოზრდილების განათლებას, რათა მათ ბავშვებს აღარ ჩამოუყალიბონ ცრურწმენები და ა. შ.

ლიტერატურა
----------

* *Robert A. Baron,Donn Byrne, Blair T. Johnson, Exploring Social Psychology, 4th edition.*
ცხენები
**მეცხენეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ცხენების მოშენება და გამოყენება. მეცხენეობას ევროპისა და აზიის ქვეყნებში მისდევდნენ ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. ძვ. წ. II ათასწლეულში ცხენი მცირე აზიიდან შეიყვანეს აფრიკაში. ამერიკაში იგი გავრცელდა XVI საუკუნეში, ხოლო ავსტრალიაში — XVII საუკუნეში. ცნობილია ცხენის ჯიში და ჯიშური ჯგუფი. მეცხენეობის განვითარების პროცესში ჩამოყალიბდა ცხენის 3 ძირითადი ტიპი: საჯდომი, შესაბმელი და საჯაგავი. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის პირობებში სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და საავტომობილო მრეწველობის სწრაფად განვითარების გამო ცხენის სულადობა 2-ჯერ შემცირდა. ამჟამად ცხენის სულადობა ყველა კონტინენტზე (გარდა ამერიკისა და აფრიკისა) კლებულობს, ასევეა საქართველოშიც.

თანამედრობე მეცხენეობაში 4 მიმართულება აღინიშნება: სანაშენე, სპორტული, მუშა (გამწევი ძალი) და პროდუქტიული. ბევრ ქვეყანაში მუშა-ცხენი ენერგეტიკული რეზერვია და მექანიკურ გამწევ ძალასთან ერთად იყენებენ.

საქართველოში ცხენს უძველესი დროიდან იყენებდნენ სამხედრო მიზნით, საჯდომ-სასაპალნედ, მსუბუქ სატრანსპორტო სამუშაოზე, მომთაბარე მეცხოველეობაში და სხვა მიზნით. ადგილობრივი ცხენის ჯიშების მაღალ ღირსებაზე მეტყველებს ის, რომ არაბებს თავიანთი ცხენსაშენებისათვის კახეთიდან კონტრიბუციით გაჰყავდათ ფაშატები. შემორჩენილია ცხენის მოვლა-მოშენების 2 სისტემა — თავლური და ჯოგური. ცნობილია ჯოგურ პირობებში მონაშენე 2 უძველესი ჯიში — თუშური და მეგრული. XIX საუკუნის II ნახევარში ჯავახეთში გავრცელდა ჯავახური შესაბმელი მუშა-ცხენი, რომლის ისტორია საქართველოში „დუხობორების" გადმოსახლებასთან არის დაკავშირებული.

ლიტერატურა
----------

* *კობალავა დ.* მეცხენეობის განვითარება საქართველოში, თბ. 1981 («მიმოხილვითი ინფორმაცია», სერია 6, ნაკვ. 8);
* *ჩხეიძე ნ.* კობალავა დ. საქართველოს ადგილობრივი ცხენის ჯიშები, თბ. 1950;
* *კობალავა დ.* ქსე, ტ. 6, გვ. 646, თბ. 1983
**მიშელ ჩოსუდოვსკი** (დ. 1943) არის კანადელი ეკონომისტი. ის არის ოტავის უნივერსიტეტის ეკონომისტი პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

ჩოსუდოვსკი ასწავლიდა დასავლეთ ევროპაში, ლათინურ ამერიკაში და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში როგორც მიწვეული პროფესორი, მუშაობდა როგორც ეკონომიკური მრჩეველი განვითარებადი ქვეყნების მთავრობების და მუშაობდა კონსულტანტად საერთაშორისო ორგანიზაციებში როგორებიცაა გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP), აფრიკის განვითარების ბანკი, გაეროს აფრიკული ინსტიტუტი ეკონომიკური განვითარებისა და დაგეგმარებისთვის (AIEDEP), გაეროს სახალხო ფონდი (UNFPA), ინტერნაციონალური შრომის ორგანიზაცია (ILO), მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია (WHO), გაეროს ეკონომიკური კომისია ლათინური ამერიკისა და კარიბის ქვეყნებისთვის (UNECLAC ). 1999 წელს ჩოსუდოვსკი გაერთიანდა "ტრანსნაციონალური ფონდი მშვიდობისა და მომავლის კვლევებისთვის" ში როგორც მრჩეველი.

ჩოსუდოვსკი არის ლათინური ამერიკის და კარიბის ქვეყნების კვლევების ასოციაციის ყოფილი პრეზიდენტი. ის არის წევრი კვლევითი ორგანიზაციების,ერთ ერთი ასეთი ორგანიზაცია არის კომიტეტი მონეტარულ და ეკონომიკურ რეფორმებზე (COMER).

ის არის აქტიური მონაწლიე კანადის ანტისაომარი მოძრაობის და ვრცლად დაწერა იუგოსლავიის ომზე. 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ ის ჩართული იყო ამერიკის მთავრობის და ბინ ლადენ ალ-ყაიდას ურთიერთობების მიმოხილვაში. ის ხშირად წერს სტატიებს ლე მონდ დიპლომატიკიში, მესამე მსოფლიოს გამომოცოცხლებაში და სამთვიურ ჟურნალ ფარულ ქმედებაში

ის არის რედაქტორი გლობალიზაციის კვლევის ცენტრისა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* with Fred Caloren and Paul Gingrich, *Is the Canadian Economy Closing Down?* (Montreal: Black Rose, 1978, ISBN 0-919618-80-4)
* *Towards Capitalist Restoration? Chinese Socialism After Mao* (New York: St Martin's, 1986 and London: Macmillan, 1986, ISBN 0-333-38441-5)
* *The Globalization of Poverty: Impacts of IMF and World Bank Reforms,* (Penang: Third World Network, 1997, ISBN 81-85569-34-7) and (London: Zed, 1997, ISBN 1-85649-402-0)
* *Exporting Apartheid to Sub-Saharan Africa* (New Delhi: Madhyam, 1997, ISBN 81-86816-06-2)
* 'Washington's New World Order Weapons Can Trigger Climate Change', (November 26, 2000)
* *Guerres et Mondialisation: A Qui Profite Le 11 Septembre?* (Serpent a Plume, 2002, ISBN 2-84261-387-2)
* *The Globalization of Poverty and the New World Order* (Oro, Ontario: Global Outlook, 2003, ISBN 0-9731109-1-0)
* *America's "War on Terrorism"* (Pincourt, Quebec: Global Research, 2005, ISBN 0-9737147-1-9)

ინტერვიუები
-----------

* აუდიო ინტერვიუები: (French Connection Audio Archive)

ლექციები და პრეზენტაციები
-------------------------

* ომი და გლობალიზაცია დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  TFF Associates. ტრანსნაციონალური ფონდი მშვიდობისა და მომავლის კვლევებისთვის.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-06. ციტირების თარიღი: 2009-08-07.
2. ↑  Michel Chossudovsky (December 1996). "La Corruption À L’Assaut Des Etats". Le Monde diplomatique.
3. ↑  გლობალიზაციის კვლევის ცენტრის ვებ გვერდი
**მარინა გიგოლაშვილი** (დ. 8 დეკემბერი, 1943, თბილისი — გ. 27 ოქტომბერი, 2015) — ქართველი ასტრონომი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ასტრონომიის სპეციალობით.

1965 წლიდან მუშაობა დაიწყო ევგენი ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში ლაბორანტად. 1966-1967 წლებში — ყირიმის (უკრაინა) ასტროფიზიკური ობსერვატორიის სტაჟიორ-მკვლევარი. 1968-1972 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტი. 1972-2007 წლებში — ევგენი ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2003-2006 წლებში — ევგენი ხარაძის სახელობის საქართველოს ნაციონალური ასტროფიზიკური ობსერვატორიის მზის, პლანეტების და დედამიწის ზედა ატმოსფეროს განყოფილების გამგე. 2004-2006 წლებში — შემახის (აზერბაიჯანი) ასტროფიზიკური ობსერვატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2007 წლიდან — ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის მკვლევარი. 2008-2010 წლებში — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, 2011 — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარი მკვლევარი. იყო საერთაშორისო და ადგილობრივი მნიშვნელობის მუშა ჯგუფების და ასტრონომიული გაერთიანებების წევრი: 2005 წლიდან — საერთაშორისო ჰელიოფიზიკური წლის საქართველოს ნაციონალური წარმომადგენელი. საერთაშორისო ჰელიოფიზიკური წლის ბალკანეთის, შავი ზღვისა და კასპიის ზღვის ქვეყნების რეგიონიალურ გაერთიანებაში საქართველოს ნაციონალური წარმომადგენელი. საერთაშორისო ჟურანალის „SUN and GEOSPHERE" რედაქციის წევრი. 2003 წლიდან — საერთაშორისო ჯგუფის BIOCOS წევრი. 2003-2006 წლებში — ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი დაცვის საბჭოს წევრი. 2004 წლიდან — აკადემიკოს ევგენი ხარაძის სახელობის საქართველოს ნაციონალური ასტროფიზიკური ობსერვატორიის სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი დაცვის საბჭოს წევრი. 2000 წლიდან — მზის გაერთიანებული დაკვირვებების (JOSO) საქართველოს ნაციონალური წარმომადგენელი. 1996-2006 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული მზე-დედამიწის საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2003).

ბიბლიოგრაფია
------------

* ასტრონომიის, ასტროფიზიკისა და კოსმოლოგიის კვლევის საგანი და მეთოდები : დამხმ. სახელმძღვ. თბილისი, სტ. „ომეგა თეგი", 2015, გვ. 216 ISBN 9789941073595
* ჩვენი გალაქტიკა, თბილისი, ელფი, 2006, გვ. 64 ISBN 999286141X
* მზე და პლანეტები, თბილისი, საქართველოს მაცნე, 2006, გვ. 64 ISBN 9994043048
* ნოველები, ვენა, მხითარისტთა სტ. 1998, გვ. 56

ლიტერატურა
----------

საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ. 2012, გვ. 18

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა გიგოლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარინ დრინოვი** (დ. 1 ნოემბერი, 1938 — გ. 13 აპრილი, 1906) — ბულგარელი ფილოლოგი და ისტორიკოსი. ცხოვრების უმეტესი ნაწილი რუსეთის იმპერიაში გაატარა. იყო ბულგარული ისტორიოგრაფიისა და ბულგარეთის სამეცნიერო აკადემიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი; ასევე, 1878 წელს ახლად აღდგენილი ბულგარეთის მთავრობის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

დრინოვი დაიბადა პანაგიურიშტეში 1839 წელს. თავისი თაობის მრავალი ბულგარელი ინტელიგენტის მსგავსად, დრინოვი 1958 წელს რუსეთის იმპერიაში გაემგზავრა განათლების მისაღებად. სწავლობდა კიევის სასულიერო სემინარიაში, შემდეგ მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიასა და ფილოლოგიას. 1865-1871 წლებში მუშაობდა ავსტრიასა და იტალიაში —
ეძებდა დოკუმენტებს ბულგარეთის ისტორიაზე. გარკვეული დროით ცხოვრობდა პრაღაში. 1860-იანი წლების ბოლოს დრინოვმა დაიწყო სტატიების გამოქვეყნება ბულგარეთის ისტორიასა და ბულგარელი ხალხის წარმოშობაზე. 1969 წელს გახდა ბულგარული სალიტერატურო საზოგადოების დამაარსებელი და აქტიური წევრი.

დრინოვის სამაგისტრო ნამუშევარი ეხებოდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე სლავი ხალხის პერიოდულ ჩამოსახლებებს. 1973 წელს მიიღო მაგისტრის წოდება და გახდა ხარკოვის უნივერსიტეტის სლავისტიკის ლექტორი, 1876-ში — პროფესორი.

დრინოვის ავტორობით გამოიცა ფუნდამენტური ნაშრომები ბულგარელ ხალხზე, სლავების უძველეს ისტორიაზე, სლავურ-ბიზანტიურ ურთიერთობებსა და ბულგარული ეკლესიის ისტორიაზე. დრინოვი მხარს უჭერდა ბულგარეთის ეკლესიის გამოყოფას კონსტანტინოპოლის პატრიარქისგან.

ბულგარეთში რუსული მთავრობის არსებობის დროს 1878-1879 დრინოვი იყო პოპულარული განათლებისა და სულიერი საქმიანობის მინისტრი.მონაწილეობა მიიღო ახლად გათავისუფლებული ბულგარეთის ტარნოვოს კონსტიტუციის დაწერაში. მან შესთავაზა მთავრობას, რომ ქალაქ ტარნოვოს ნაცვლად სოფია გამხდარიყო დედაქალაქი. მან შემოიღო კირილიცას სტანდარტიზებული 32 ასოიანი ანბანი, რომელიც გამოიყენებოდა 1945 წლამდე ორთოგრაფიულ რეფორმამდე. დრინოვმა შეიმუშავა ბულგარეთის სკოლების სტრუქტურა და შეიქმნა სამ საფეხურიანი სისტემა საჯარო სასწავლებლებისთვის. ასევე, შექმნა ფონდი ,რომელიც აფინანსებდა მოსწავლეების საზღვარგარეთ (ძირითადად რუსეთში) გაგზავნას. დააარსა ეროვნული ბიბლიოთეკა და არქეოლოგიური მუზეუმი.

დრინოვი 1881 წლის შემდეგ ხარკოვში ცხოვრობდა და გარდაცვალებამდე აგრძელებდა სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობას. იქვე გარდაიცვალა ტუბერკულოზთან ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ.

ლიტერატურა
----------

* Дринов, М. Поглед върху произхождението на българския народ и началото на българската история. Пловдив-Русчук-Велес, 1869
* Дринов, М. Исторически преглед на Българската църква от самото ѝ начало и до днес. Виена, 1869
* *Заселение Балканскаго полуострова славянами* (1872)
* *Южные славяне и Византия в Х веке* (1876)
* Дринов, М. Новый церковно-славянский памятник с упоминанием о славянских первоучителях. – Журнал Министерства Народного Просвящения, Ч. 238. Санкт-Петербург, 1885, 174-206 (отд. отп.)
* Дринов, М. О некоторых трудах Димитрия Хоматиана, как историческом материале. I. – Византийский временник, Т. I (1894), 319-340
* Дринов, М. О некоторых трудах Димитрия Хоматиана, как историческом материале. II. – Византийский временник, Т. II (1895), 1-23
* Дринов, М. Съчинения. Т. III. С. 1915
* Дринов, М. *Избрани съчинения*. Т. I-II. Под ред. на Иван Дуйчев, София, 1971

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
**ლუდვიკ სვობოდა** (ჩეხ. Ludvík Svoboda; დ. 25 ნოემბერი, 1895, გროზნატინი, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 20 სექტემბერი, 1979, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკიის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.ჩეხოსლოვაკიის სოციალისტური რესპუბლიკის არმიის გენერალი, ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტი 1968-1975 წლებში.

დაიბადა ჩეხი გლეხის ოჯახში. 1915 წლიდან სამხედრო სამსახურშია. 1921 წლიდან ჩეხოსლოვაკიის არმიის ოფიცერია. 1945 წლიდან დივიზიის გენერალი. მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა 1948 წლის ჩეხოსლოვაკიის სამხედრო გადატრიალებაში. გადატრიალების შემდეგ აირჩიეს ჩეხოსლოვაკიის პარლამენტში. 1950 წელს გახდა ეროვნული თავდაცვის მინისტრი. 1950 წეელს დაინიშნა ვიცე-პრემიერად. 1951 წლიდან დატოვა ყველა თანამდებობა და დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქ გროზნატინში, სადაც მუშაობა დაიწყო სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში. 1952 წელს დააპატიმრეს, თუმცა რამდენიმე დღის შემდეგ გაათავისუფლეს. 1954 წელს ჩეხოსლოვაკიაში ნიკიტა ხრუშჩოვის ვიზიტისას შეხვდა მას და მალევე დაუბრუნდა სამხედრო კარიერას. 1954-1959 წლებში სამხედრო აკადემიის ხელმძღვანელია. 

1968 წელს აირჩიეს ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტად. მხარს უჭერდა ალექსანდრე დუბჩეკის რეფორმებს. 1968 წელს საბჭოთა ჯარების და ვარშავის პაქტის სხვა ქვეყნების მიერ ჩეხოსლოვაკიის ოკუპაციის დროს ეწინააღმდეგებოდა „მუშათა და გლეხთა მტავრობას". 1975 წელს გადადგა და ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩიეს გუსტავ ჰუსაკი. 

გარდაიცვალა 1979 წლის 20 სექტეემბერს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ludvík Svoboda Site
* Czechoslovak military units in USSR (1942-1945) დაარქივებული 2008-03-16 საიტზე Wayback Machine.
**მარიკა გულორდავა** (დ. 29 აგვისტო, 1985, სოხუმი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მომღერალი, სოპრანო.

ადრეული ბიოგრაფია და კარიერა
----------------------------

დაიბადა 1985 წლის 29 აგვისტოს ქალაქ სოხუმში. 2004 წლიდან სწავლობდა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე, 2011 წელს დაამთავრა მილანის ლა სკალას ვოკალური ხელოვნების აკადემია. თბილისის კონსერვატორიასა და ლა სკალას აკადემიაში სწავლის პერიოდში შეასრულა მთავარი პარტიები შემდეგ სპექტაკლებში: ტატიანას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი" ), იოლანტას პარტია (პეტრე ჩაიკოვსკის „იოლანტა"), ვილოეტას პარტია (ჯუზეპე ვერდი, „ტრავიატა"); 2008 წელს კალიარის ოპერის თეატრის სცენაზე შეასრულა ჭაბუკის პარტია ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერაში „თქმულება ქალაქ კიტეჟზე". 2011 წელს ლა სკალას თეატრში მან შეასრულა ბერენიჩეს პარტია ჯოაკინო როსინის ოპერაში „შემთხვევა გხდის ქურდად". 2007-2012 წლებში იგი წარმატებით გამოდიოდა ევროპის მასშტაბით. მიღებული აქვს მონსერატ კაბალიეს სახელობის საერთაშორისო კონკურსის I პრემია 2007 წელს, ამავე წელს მიიღო პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის XIII საერთაშორისო კონკურსის III პრემია და ახალგაზრდა მუსიკოს-შემსრულებელთა IV რესპუბლიკური კონკურსის I პრემია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიკა გულორდავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მეცლერის გამომცემლობა** (გერმ. Der Verlag J. B. Metzler - გამომცემლობა ი.ბ. მეცლერი) — გერმანული ჰუმანიტარული წიგნების სპეციალური გამომცემლობა მთავარი ოფისით შტუტგარტში. მეცლერი გამოსცემს წიგნებს ლიტერატურათმცოდნეობისა და ენათმეცნიერების, ფილოსოფიის, ანტიკური ისტორიის, ასევე მუსიკის და მედიის დარგებისთვის. ლექსიკონები, ცნობარები და ენციკლოპედიები, ლიტერატურის ისტორიები, სახელმძღვანელოები, ქრესტომათიები, ცალკეულ ავტორთა და მეცნიერთა რჩეული და საერთო გამოცემები, ე.წ. შესავალი სახელმძღვანელოები სტუდენტთათვის განსაზღვრავენ გამომცემლობის პროფილს.

ისტორია
-------

გამომცემლობა ი.ბ. მეცლერი წარმოადგენს ერთ-ერთ უძველეს გამომცემლობას საერთოდ. 2007 წელს მეცლერის გამომცემლობამ არსებობის 325 წლისთავი იზეიმა.

გამომცემლობა აუგუსტ მეცლერმა (August Metzler) დააარსა 1682 წელს ქალაქ შტუტგარტში, 1716 წლიდან გამომცემლობას სათავეში უდგა აუგუსტ მეცლერის ვაჟიშვილი იოჰან ბენედიქტი (Johann Benedikt). სწორედ მისი სახელითაა მეცლერის ფირმა ცნობილი დღემდე და გვარისა და გამომცემლობის წინ დასმული ინიციალებიც ( - *გამომცემლობა ი.ბ. მეცლერი*) სწორედ მის სახელს აღნიშნავს. 1908 წელს გამომცემლობა ოჯახურ მმართველობაში დარჩა. 1908 წლის 1 იანვარს მეცლერის გამომცემლობას მიენიჭა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების იურიდიული სტატუსი. საზოგადოების აღმსრულებელ დირექტორებად გამომცემლობას ძმები იოგენ და ალფრედ დრუკენმიულერები (Eugen und Alfred Druckenmüller).

პროგრამა
--------

ლიტერატურა
----------

* Reinhard Wittmann: *Ein Verlag und seine Geschichte. 300 Jahre J. B. Metzler Stuttgart.* Metzler, Stuttgart 1982, ISBN 3-476-00481-3
* Firmenprofil von Hoppenstedt vom 10. August 2005

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მეცლერის გამომცემლობის ოფიციალური საიტი
* დღევანდელობის ენციკლოპედია
**მარინა ადამია** (დ. 25 თებერვალი, 1957, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1976 წელს დაამთავრა თბილისის III სამუსიკო სასწავლებელი, 1983 წელს პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიციო).

1983–1991 წლებში მუშაობდა თბილისის მუსიკალურ სასწავლებელსა და ახალციხის მუსიკალურ სკოლაში (თეორიის საგნები). 1986–1988 წლებში იყო ახალციხის დრამატული თეატრის მუსიკალური გამფორმებელი. 1992 წლიდან სწავლობდა ედინბურგის (ინგლისი) უნივერსიტეტში მუსიკის ფაკულტეტზე, 1994–2006 წლებში იყო ლექტორი (კომპოზიციაში) აქვე. 1998 წლიდან კომპოზიციის დოქტორი. 2006–2008 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის „ნიჭიერთა ათწლედის" კონსულტანტი, პარალელურად ხელმძღვანელობდა მუსიკის თეორიის და კომპოზიციის განყოფილებებს. 2009 წელს თბილისის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში დააარსა მუსიკალური ცემტრი, რომლის დირექტორი და კომპოზიციის მიმართულების ხელმძღვანელიც იყო. დაწერილი აქვს: სავიოლინო კონცერტი (პირველი შესრულება მოსკოვში 1983 წელს). კამერულ ინსტრუმენტული ნაწარმოებები — სამი სიმებიანი კვარტეტი (1978, 1982, 1997), სონატა ვიოლონჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1976), ოთხი პიესა სიმებიანი კვარტეტისათვის (1980), მუსიკა დასარტყამი ინსტრუმენტისათვის (1986), ხუთი სავიოლინო ბაგატელი ფორტეპიანოსთან ერთად (1988), ტრიო საქსოფონის, ვიოლონჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (1994), „გრავიტაცია" სიმებიანი ტრიოსათვის (2000), „At the Still point of the Turning World" (მუსიკა საერთო პროექტისათვის ანიმატორ ჯ. ლანგფორდსა და ქორეოგრაფ ნ. დუგლასთან ერთად. „Creative Scotlend" პრემიერა შედგა 2001 წელს), მუსიკა თეატრალური წარმოდგენისთვის „Gravity" (2000, ედინბურგის საერთაშორისო ფესტივალის დაკვეთით). საორკესტრო ნაწარმოებები — ქართული ხალხური სიმღერები სიმებიანი ორკესტრისათვის (1999), „ათოვდა ზამთრის ბაღებს", სამი პოემა 24 ხმისა და ორკესტრისათვის (1997), „The Restless Wood" (2001, შოტლანდიის კამერული ორკესტრის დაკვეთით). საგუნდონაწარმოებები — ოთხი პიესა გუნდისათვის ხალხურ ტექსტებზე (1979), საგუნდო ციკლი ანა კალანდაძის ლექსებზე (1989). ვოკალური ნაწარმოებები — შვიდი სიმღერა ძველ ჩინურ პოეზიაზე სოპრანოს, ტენორისა და კამერული ანსამბლისათვის (1988), ხუთი სიმღერა მეცო–სოპრანოსა და კამერული ორკესტრისათვის (1993). მისი ნაწარმოებები შესულია კრებულში „ქართველი და გერმანელი ქალი კომპოზიტორების თანამედროვე საფორტეპიანო მუსიკა. 12/12" (თანდართული CD).

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015, გვ. 11

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა ადამია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მარინა ბალავაძე** (დ. 11 ოქტომბერი, 1951, თბილისი — გ. 18 სექტემბერი, 2015) — ქართველი ექიმი-კარდიოლოგი, მეცნიერი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. ღირსების ორდენის კავალერი (2001). ათეროსკლეროზის საერთაშორისო საზოგადოების წევრი. 

1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 

1975-1984 წლებში იყო მოსკოვის საკავშირო კარდიოლოგიური ცენტრის უფროსი ლაბორანტი; 1980 წელს უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1985–1992 წლებში თბილისის თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი; 1988 წელს პროსპექტულ გამოკვლევათა განყოფილების ხელმძღვანელი; 1993 წლიდან სხივური და ინტერვენციული დიაგნოსტიკის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის ფუნქციური დიაგნოსტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 100-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, პროფილაქტიკური კარდიოლოგიის ასპექტების, გულის იშემიური დაავადების, ჰიპერტონიული დაავადების და სხვა პათოლოგიების დროული დიაგნოსტირებისა და შემდგომი ადეკვატური მკურნალობის პრობლემებზე. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიური დაავადების გამოსავლენად სტანდარტული მეთოდების გამოყენება და რისკ–ფაქტორების კორექციის შესაძლებლობები, ამბულატორიულ პირობებში 40–49 წლის მამაკაცებს შორის", დაიცვა 1983 წელს.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 28

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა ბალავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლიშოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიშოს შუა ნაწილში, განეკუთვნება XVlll საუკუნეს. ეკლესია დარბაზულია (10,2 x 5,98 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა, აგურით ნაწყობია გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმლების ღიობები, საბჯენი თაღები, კონქი და კამარა. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელები, ორივე კარი შიგნიდან კედლის სწორკუთხოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. ღრმა, გეგმით თითქმის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე დაბალი, შეისრული თაღით გადახურული სარკმელია. მსგავსი თითო სარკმელია სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილო კედლის შუაში და დასავლეთ კედლის ღერძზე. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს, აფსიდის კიდეებთან, თითო ფართო თაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებზე სამ-სამი მარტივი პილასტრია, რომლებსაც შეისრული ფორმის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. მათგან აღმოსავლეთ წყვილი და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი საკურთხევლის ნაწილს დარბაზისგან გამოყოფს. დასავლეთით კამარა კედლის მიმდებარე შეკიდებულ საბჯენ თაღზეა დაყრდნობილი. ფასადები რიყის ქვითაა მოპირკეთებული, რომელშიც ერთმანეთისაგან თანაბარი ინტერვალებით დაცილებული ერთრიგად ნაწყობი აგურის ჰორიზონტალური შრეებია ჩართული. აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადების ფრონტონებზე, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენდზე დაყრდნობილი თითო ჯვარი. დასავლეთის ფასადის ფრონტონის წვერზე დგას გეგმით კვადრატული, აგურის პატარა სამრეკლო, რომლის თითოეული წახნაგი ნახევარწრიული თაღითაა გახსნილი. სამრეკლო გადახურულია აგურით ნაწყობი პირამიდული ფორმის სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 389.
* 

**პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია** (რუს. Церковь Иоанна Богослова) ან **პეშკოვოს იოანე ღვთისმეტყველის ტაძარი** (რუს. Иоанно-Богословский храм) — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ პეშკოვოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

ტაძრის მისამართი: 346760, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი პეშკოვო, ოქტომბრის ქუჩა № 22.

ისტორია
-------

პირველი ეკლესია როსტოვის ოლქის აზოვის რაიონის ხუტორ პეშკოვოში 1859-1863 წლებში მრევლის სახსრებით. ეს იყო ხუთგუმბათიანი ხის ეკლესია იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. ეკლესიას ჰქონდა ხის სამრეკლო. მისი კურთხევა მოხდა 1864 წელს მამა ვასილის მიერ. 

დროთა განმავლობაში ეკლესიის კედლები მოიხატა, გარს შემოავლეს რკინის მესერი, აღმართეს გუმბათი. ეკლესიასთან მუშაობდა სამრევლო სკოლა. ეკლესიაში ინახებოდა თევზ კამბალაზე დაწერილი ხატი, რომლის ერთ მხარეს გამოსახული იყო ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მეორე მხარეს - იოანე ღვთისმეტყველი. ეკლესია ფლობდა 32 დესეტინა მიწას. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაძველდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიას დაეცა ბომბი და მთლიანად დაინგრა. 

2003 წლის 11 აპრილს სოფელში დარეგისტრირებული იყო ახალი სამწყსო. ღვთისმსახურება თავდაპირველად მიმდინარეობდა სამლოცველო სახლში. შემდეგ სოფლის ადმინისტრაციამ გამოყო ადგილი ახალი აგურის ეკლესიის მშენებლობისათვის, სწორედ იმ ადგილზე სადაც ადრე მდებარეობდა იოანე ღვთისმეტყველის ხის ეკლესია. 2013 წელს ახალი აგურის ეკლესია ააგეს და მოხატეს შიგნიდან. ეკლესია აშენდა დონის როსტოვის ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსის სერგეი გორბანის (2014-2016 წწ.) პატრონაჟით. 2014 წლის 6 აპრილს მოხდა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა მერკურიმ. პირველი ღვთისმსახურეის სამახსოვროდ მტავარეპისკოპოსმა ეკლესიას საჩუქრად გადასცა წმინდ ამოციქულის იოანე ღვთისმეტყველის ხატი.

2013 წლის 5 მაისს ეკლესიაში პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა. ეკლესიის მთავარი დღესასწაულია 21 მაისი, 13 ივლისი და 9 ოქტომბერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Пешково. Церковь Иоанна Богослова
* Храм Иоанна Богослова с. Пешково

სქოლიო
------

1. ↑  Иоанно-Богословский храм с. Пешково Азовского района
**მალახოვის ყურღანი** — რეჟისორ ალექსანდრე ზარხისა და იოსებ ხეიფიცის 1944 წლის დრამა.

როლებს ასრულებენ ნიკოლოზ კრიუჩკოვი (მესამე რანგის კაპიანი - ლიხაჩოვი), ბორის ანდრეევი (მაიორი ჟუკოვსკი - პოლკის მეთაური), აკაკი ხორავა (ვიცე-ადმირალი), მარია პასტუხოვა (მარია პერვენცევა), ნიკოლაი დოროხინი (სიზოვი), ფიოდორ იშჩენკო (მეზღვაური), ნიკოლოზ გორლოვი (მეზღვაური), ევგენი პეროვი (მეზღვაური), იგორ ტკაჩუ (მეზღვაური), ზურაბ ლეჟავა (მეზღვაური), ანატოლი სმირანინი (მთხრობელი). ფილმის დამდგმელი ოპერატორია არკადი კოლცატი, დამდგმელი მხატვარი ვლადიმერ კაპლუნოვსკი, კომპოზიტორი ანდრია ბალანჩივაძე, ხმის რეჟისორი არნოლდ შარგოლოდსკი, მემონტაჟე ევგენია ბეჟანოვა, ფილმის გადაღებაზე მუშაობდა თბილისის კონოსტუდია.

პირველი ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1944 წლის 9 დეკემბერს წელს.

სიუჟეტი
-------

მეორე მსოფლიო ომი. ფაშისტების მიერ ყირიმის ნაპირთან ჩაძირული ნაღმოსნის „გროზნის" გადარჩენილ მეზღავურებს სევასტოპოლის მისადგომების დაცვას დაავალებენ, ხუთი მეზღვაური მალახოვის ყურღანს სისხლის უკანასკნელ წვეთამდე იცავს. მთავარსარდლის ბრძაებით, ორასორმოცდაათდღიანი ბრძოლის შემდეგ საბჭოთა ჯარი სევასტოპოლს ტოვებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართული ფილმების ეროვნული ფილმოგრაფია დაარქივებული 2016-05-14 საიტზე Wayback Machine.
მარწყვის შინ დაყენებული ლიქიორის ბოთლები
**ლიქიორი** (ფრ. liqueur < ლათ. licour — სითხე) — მაგარი სპირტიანი სასმელი, რომელიც შეიცავს 35 %-მდე შაქარს და 45 %-მდე (მოცულობით) სპირტს. დასავლეთ ევროპაში ლიქიორი პირველად ნიდერლანდებში დაამზადეს. ძველად ლიქიორის დასამზადებლად იყენებდნენ სამკურნალო ბალახებს, ყვავილებს, ნაყოფს. განსაკუთრებით მაღალი ხარისხის ლიქიორს ამზადებდნენ საფრანგეთში. უძველესი ფრანგული ლიქიორებია შარტრეზი და ბენედიქტინი.

განასხვავებენ მაგარ, სადესერტო და კრემლიქიორებს. ლიქიორს ამზადებენ ხილისა და კენკრის დასპირტული წვენების, ფესვების, თესლების, ყვავილების, ციტრუსების ნაყოფის კანის, კაკაოსა და ყავის მარცვლების, სანელებლების (ვანილი, მიხაკი, დარიჩინი და სხვა.). დასპირტული ნაყენის, ეთერზეთების, არომატული სპირტების, შაქრის სიროფის (ზოგჯერ სახამებლის ბადაგის), კარგად გაწმენდილი რექტეფიცირებული სპირტის (ზოგჯერ კონიაკის სპირტის), ლიმონის მჟავასა და დარბილებული წყლისაგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Comprehensive coverage of most liqueurs

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. VI, თბ. 1983. — გვ. 269.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ალკოჰოლური სასმელები |
| --- |
|  |
| მაღალალკოჰოლურები (66—96 %) | 
* აბსენტი
* პერვაჩი
* სპირტი
* შტრო
 |
|  |
| ძლიერალკოჰოლურები (31—65 %) | 
* ავამორი
* აკვავიტი
* არაკი
* არაყი
* არმანიაკი
* ბალზამი
* ბიტტერი
* ბოროვიჩკა
* ბრენდი
* ბუმბო
* ბუჰა
* გრაპპა
* ვისკი
* ჯინი
* დივინი
* ზუბროვკა
* კალვადოსი
* კაშასა
* კირშვასერი
* კლეკოვაჩა
* კონიაკი
* კრამბამბულა
* კრუპნიკი
* ლიქიორი
* მაოტაი
* მესკალი
* მარასკინი
* მეტაკსა
* ნალევკა
* ორუხო
* პალინკა
* პისკო
* რახია
* რახი
* რომი
* სამბუკა
* სამაგონი
* სლივოვიცა
* სტარკა
* ტეკილა
* უზო
* ფერნეტი
* ჭაჭა
* შნაპსი
 |
|  |
| საშუალოალკოჰოლურები (9—30 %) | 
* გლინტვეინი
* გლიოგი
* გროგი
* კრიუშონი
* ლიქიორი
* მედოვუხა
* თაფლი
* ნალივკა
* პაჩარანი
* პუნში
* საკე
* სანგრია
* სიოტიუ
* სოჯუ
* ტუაკი (ბრინჯის)
 |
|  |
| დაბალალკოჰოლურები (1.5—8 %) | 
* ალკოპოპი
* ბოზა
* ბრაგა
* კუმისი
* ლუდი
* პერრი
* პულკე
* სიდრი
* ტესღუინო
* პალმის ღვინო
* კომბუჩა
* იაგუარი
 |

 |
**მალარია** (იტალ. malaria < mala aria — ცუდი ჰაერი; წინათ ფიქრობდნენ, რომ დაავადებას იწვევს ცუდი ჰაერი) — მწვავე პროტოზოული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ცხელების შეტევებით, ანემიით, ღვიძლისა და ელენთის გადიდებით; შესაძლებელია რეციდივები. მალარიას იწვევს ერთუჯრედიანი ორგანიზმი — პლაზმოდიუმი, რომელიც გადააქვს მალარიის კოღოს — ანოფელესს. მალარია გავრცელებულია აფრიკის, აზიისა და სამხრეთ ამერიკის ზოგიერთი რაიონის ჭაობიან ადგილებში. ადამიანებში აღრიცხულია მალარიის 4 ფორმა: სამდღიანი (იწვევს Plasmodium vivax), ოთხდღიანი (Plasmodium malariae), ტროპიკული (Plasmodium falciparum) და მალარია-ოვალე (Plasmodium ovale), რომელიც მხოლოდ დასავლეთ ტროპიკული აფრიკის ქვეყნებში გვხვდება. ყველაზე მძიმედ მიმდინარეობს მალარიის ტროპიკული ფორმა, რომელიც მაღალი ლეტალობით ხასიათდება და ენდემურია ტროპიკული და სუბტროპიკული ქვეყნებისათვის. პარაზიტის სასიცოცხლო ციკლი მიმდინარეობს უსქესო და სქესობრივი გამრავლების მონაცვლეობით და მასპინძელთა ცვლით. უსქესო გამრავლება მიმდინარეობს ადამიანში (შუალედური მასპინძელი), ხოლო სქესობრივი — ანოფელესის გვარის კოღოს მდედრში (ძირითადი, საბოლოო მასპინძელი). დაავადება მიეკუთვნება განსაკუთრებით საშიში ინფექციების რიცხვს.

სქოლიო
------

1. ↑  მალარია — MedGeo.Net
2. ↑  *მარუაშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 383-384.
3. ↑  მალარია — სამედიცინო ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი