recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**დინ ჯორჯ კეინი** (**დინ ჯორჯ ტანაკა**; ინგლ. Dean Cain; დ. 31 ივლისი 1966, მაუნტ-კლემენზი, მიჩიგანი) — ამერიკელი კინომსახიობი. ყველაზე დიდი პოპულარობა მოუპოვა ტელესერიალმა „ლუისი და კლარკი: სუპერმენის ახალი თავგადასავლები", სადაც კლარკ კენტის სახე განასახიერა.

ბიოგრაფია
---------

დინ კეინი დაიბადა 1966 წლის 31 ივლისს მიჩიგანის შტატის ქალაქ მაუნტ-კლემენზში, მსახიობ შარონ ტომასისა და ამერიკელი ჯარისკაცის როჯერ ტანაკას ოჯახში. მომავალი მსახიობის მშობლები ბავშვის დაბადებამდე გაშორდნენ ერთმანეთს. მის ძარღვებში ჩქეფს იაპონური, ფრანკოკანადური, ირლანდიური და ვალიური სისხლი. 1969 წელს დედამისი ცოლად გაჰყვა კრისტოფერ კეინს, რომელიც პროფესიით რეჟისორი იყო. კრისტოფერ კეინმა იშვილა მომავალი მსახიობი და მისი ძმა. შემდგომ ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კალიფორნიის შტატის ქალაქ მალიბუში. სკოლის პერიოდში დინ კეინი აქტიურად იყო დაკავებული სპორტით. თამაშობდა სკოლის ერთ-ერთ ბეისბოლის გუნდში რობერტ ლოუსა და ჩარლი შინთან ერთად, რომლებიც ამასთანავე მისი თანაკლასელები იყვნენ. სკოლა კეინმა 1984 წელს დაამთავრა, რის შემდეგ სხვადასხვა უნივერსიტეტებში შესთავაზეს სასპორტო სტიპენდიები. მან პრინსტონის უნივერსიტეტი აირჩია. პრინსტრონში სწავლის დროს იგი ამერიკელ სუპერმოდელსა და მსახიობ ბრუკ შილდს ხვდებოდა. პრისტონი კეინმა 1988 წელს დაამთავრა.

სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ კონტრაქტი გააფორმა ეროვნული საფეხბურთო ლიგის გუნდთან Buffalo Bills-სთან, თუმცა სულ მალე მან ფეხის ტრავმა მიიღო, რამაც ხელი ააღებინა სპორტულ კარიერაზე. თავდაპირველად იგი სცენარებს წერდა, შემდეგ ტელევიზიაში ჩნდებოდა, სადაც ხშირად იღებდნენ რეკლამებში და პოპულარულ სატელივიზიო შოუებში.

1993 წელს კეინმა მიიღო თავის მთავარი როლი ტელესერიალში „ლუისი და კლარკი: სუპერმენის ახალი თავგადასავლები", რომლის გადაღება საბოლოოდ 1997 წელს დამთავრდა. 1998 წელს გახსნა საპროდიუსერო კომპანია Angry Dragon Entertainment, რომელიც პროდიუსირებას უწევდა არაერთ ტელესერიალს.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | ქართული სახელი | ორიგინალი | როლი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | მომავალი სპორტსმენი | Futuresport |  |
| 2001 | ცხოველების საშობაო თავგადასავალი | A Christmas Adventure from a Book Called Wisely's Tales |  |
| 2001 | ვირთხების რბოლა | Rat Race |  |
| 2002 | მიკარგული აკლდამა | Rag And Bone |  |
| 2003 | დროის გარეშე | Out of Time |  |
| 2004 | აპოკალიფსისის შემდეგ | Post Impact |  |
| 2006 | საშობაო ჯვრისწერა | A Christmas Wedding |  |
| 2007 | ბოლო გასვლა | Final Approach |  |
| 2008 | ხუთი დოლარი დღეში | $5 a Day |  |
| 2010 | ძიძა საშობაოდ | A Nanny for Christmas |  |
| 2010 | შეუკავებელი | Abandoned |  |
| 2010 | ტკივილის წრე | Circle of Pain |  |
| 2011 | აგვისტოს 5 დღე | 5 Days of August |  |
| 2013 | სამოთხის კარი | Heaven's Door |  |
| 2014 | ღმერთი არ არის მკვდარი | God's Not Dead |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დინ კეინი***

* 

* დინ კეინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* დინ კეინი — AllMovie
**სიუდად-ობრეგონი** (ესპ. Ciudad Obregón) — ქალაქი მექსიკაში, სონორის შტატის სიდიდით მეორე ქალაქი. მდებარეობს შტატის აშშ-სთან საზღვრიდან (ჩრდილოეთით) 525 კმ-ით სამხრეთით, მდინარე იაკის ხეობაში. წარმოადგენს კახემეს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრს.

ისტორია
-------

ქალაქის ძველი სახელწოდებაა კახემე. ამჟამინდელი სახელი მექსიკელი რევოლუციონერის — ალვარო ობრეგონის პატივსაცემად ეწოდა, რომელიც წარმოშობით ახლომდებარე ქალაქ უატაბამპოდან იყო. რევოლუციის შემდეგ ალვარო ობრეგონი მექსიკის პრეზიდენტი გახდა, რის შემდეგაც და იაკის ხეობაში „აგრარული რევოლუცია" წამოიწყო; გააუმჯობესა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა და ხეობა ქვყნის ერთ-ერთ ყველაზე აყვავებულ აგროკლუტურულ რეგიონად აქცია. მას შემდეგ რაც გააუმჯობესა ხორბლის შემგუებლობითი უნარი, აქ მუშაობდა „მწვანე რევოლუციის" არქიტექტორი, ამერიკელი აგრონომი ნორმან ბორლოუგი, რომელმაც შემდეგ ნობელის პრემია მიიღო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მექსიკის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ესპანური) Office for Conventions and visitors.
* (ინგლისური) Ciudad Obregón English Tourist Information Website
* (ესპანური) news, pics, events in Ciudad Obregón დაარქივებული 2021-03-04 საიტზე Wayback Machine.

1. ↑
გიორგი უშიკიშვილი
**გიორგი უშიკიშვილი** (დ. 31 მარტი, 1985, ახმეტა) — ქართველი მომღერალი, პედაგოგი, ლოტბარი, ტელეწამყვანი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი უშიკიშვილი დაიბადა 1978 წლის 31 მარტს, ახმეტაში. დაამთავრა თბილისის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1993 წლიდან იყო მოსწავლეთა სასახლის ქართული ფოლკლორის მასწავლებელი; 1993–1997 წლებში ხალხური სიმღერების შემსწავლელი სკოლის პედაგოგი; 1995–1997 წლებში საქართველოს ტელერადიო მაუწყებლობის ბავშვთა გუნდისა და 1997–2003 წლებში ლოტბარი; 2004 წლიდან საქართველოს ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრის დირექტორი. საუკუნის წინანდელი ჩანაწერებით აღადგინა უნიკალური ქართული ხალხური სიმღერები ანსამბლ „ლაშართან" ერთად და გამოსცა კომპაქტ-ალბომის სახით. 2008 წელს დააარსა ფოლკლორული რადიო. 2004–2013 წლებში ხელმძღვანელობდა ფოლკორის სახელმწიფო ცენტრს. 2013 წლიდან სამუშაოდ გადავიდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2"-ში, სადაც საავტორო ფოლკ-რუბრიკას უძღვებოდა. იყო მუსიკალური ტელეპროექტის „მხოლოდ ქართული"-ს ჟიურის წევრი (2017, 2018, 2019).

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* წინანდლის პრემია;
* ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი;
* ღირსების ორდენი.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ. 2006. — გვ. 448.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი უშიკიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სპარტიატები** (ბერძ. Σπαρτιᾶται), **ჰომეები** ( Ὅμοιοι, სიტყვასიტყვით — თანასწორები) — გაბატონებული წოდება სპარტაში. უპირისპირდებოდა პოლისის დანარჩენ მოსახლეობას — ჰილოტებსა და პერიეკებს. სპარტის სრულუფლებიანი მოქალაქეები მარტო სპარტიატები იყვნენ. მათი პრაქტიკულად ერთადერთი საქმიანობა სამხედრო საქმე იყო. გათავისუფლებული იყვნენ ყველანაირი საწარმოო შრომისაგან: მათ მიწის ნაკვეთებს ამუშავებდნენ ჰილოტები; სპარტიატებს არ შეეძლოთ ხელოსნობითა და ვაჭრობით დაკავება.

თავდაპირველად სპარტიატები სულ 9000 იყვნენ. თითოეული მათგანის სარგებლობაში იყო მიწის ნაკვეთი, აქედან მიღებული პროდუქცია სპარტიატისა და მისი ოჯახის გამოსაკვებად მიდიოდა. სპარტიატებს შორის შენარჩუნებული იყო მკაცრი თანასწორობა ქონებასა და ცხოვრების წესში. ძვ. წ. IV საუკუნეში მიწის ნაკვეთების გასხვისების უფლების მიცემასთან ერთად დაიწყო ქონებრივ ფენებად სწრაფი დაყოფა, რამაც დროთა განმავლობაში გამოიწვია მათი თემის დაშლა. მკვეთრად შემცირდა სრულუფლებიანი სპარტიატების — მიწის ნაკვეთთა მფლობელების რაოდენობა (ძვ. წ. III საუკუნისთვის 700 კაცს არ აღემატებოდა). მეფეების აგის IV-ისა და კლეომენე III-ის მცდელობებს, შეევსოთ სპარტიატების სამოქალაქო კოლექტივი სხვა წოდებათა წარმომადგენლების ხარჯზე და აღედგინათ უწინდელი თანასწორობა, მხოლოდ ხანმოკლე წარმატებები მოჰყვა.

სქოლიო
------

1. 1 2  *Суриков И. Е.* Спартиаты // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М. 2016. — стр. 42.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სპარტაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**„სპარტაკი"** — ახალგაზრდობის რევოლუციური ორგანიზაცია საქართველოში, რომლის საფუძველზეც შემდგომ წარმოიშვა საქართველოს კომკავშირი (სახელი ეწოდა გერმანიის მუშათა რევოლუციური ორგანიზაციის „სპარტაკის" გავლენით). „სპარტაკის" პირველი ორგანიზაცია შეიქმნა 1917 წლის 8 სექტემბერს თბილისში, შემდეგ (ოქტომბერში) ქუთაისში. 1918 წლის ბოლოსათვის „სპარტაკის" ორგანიზაციები საქართველოს ყველა კუთხეში არსებობდა. „სპარტაკის" ორგანიზაციების შექმნასა და ორგანიზაციულ განმტკიცებაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა რუსეთის ახალგაზრდობის I ყრილობამ (1918, ოქტომბერი, მოსკოვი). ამ დღიდან „სპარტაკის" ორგანიზაციები თავისი საქმიანობით სრულიად რუსეთის ახალგაზრდობის კომუნისტური მოძრაობის განუყოფელი ნაწილი იყო.

1918 წლის 26 მაისს ჩატარდა „სპარტაკის" დასავლეთ საქართველოს ორგანიზაციების კონფერენცია, რომელმაც შეიმუშავა ახცალი წესდება და აირჩია ქუთაისის საგუბერნიო ბიურო. 1919 წლის 31 მარტს გაიხსნა „სპარტაკის" თბილისის საქალაქო კონფერენცია, რომელყეც აირჩიეს „სპარტაკის" თბილისის კომიტეტი (ბორის ძნელაძის ხელმძღვანელობით), მიიღო წესდება. „სპარტაკის" საქართველოს ბოლშევიკური ორგანიზაციის ხელმძღვანელობით მუშაობდა, ისინი დიდ მუშაობას ეწეოდნენ ახალგაზრდობის ორგანიზაციული გაერთიანებასა და კომუნისტური სულისკვეთებით აღზრდის საქმეში.

1921 წლის სექტემბრიდან ამიერკავკასიის ახალგაზრდათა კომუნისტურ ორგანიზაციებს ეწოდა რუსეთის ახალგაზრდათა კომუნისტური კავშირის ამიერკავკასიის ორგანიზაცია.

ლიტერატურა
----------

* *კაპანაძე თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 508.
**გიორგი ხერგიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტში.

ერთიან კომპლექსად შეკრული ნაგებობები კარმიდამოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს იკავებს. დარბაზ-მაჩუბი სამხრეთისკენ დაქანებულ რელიფეზე დგას, ამიტომაც ჩრდილოეთი ფასადის პირველი სართული და აღმოსავლეთ-დასავლეთის ფასადების ნაწილი მიწით არის დაფარული, სამხრეთი მთლიანად გახსნილია ეზოსკენ. ის ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, გადახურვისთვის ნაგებობის დასავლეთ ნაწილზე გამოყენებულია ყავარი, ხოლო დაზიანების გამო აღმოსავლეთი ნაწილი თუნუქის საბურავებით არის გადახურული. ნაგებობას ეტყობა გვიანი შეკეთების კვალი. სამხრეთ ფასადზე შემორჩენილია ავთენტური საფასადე ნალესობა, რომელიც ჭვარტილსგან გაშავებულია. კედლის პირველ სართულზე აღმოსავლეთ მონაკვეთში გაჭრილია თაღოვანი ფორმის მოზრდილი კარი, დასავლეთ მონაკვეთში კიდევ ერთი მცირე ზომის ოთხკუთა ფორმის კარი და ერთი სარკმელი. მეორე სართულის დონეზე ოთხკუთა ფორმის კარი და სარკმელია, დღესდღეობით მიშენებული აქვს ხის აივანი. დასავლეთ ფასადზე გაჭრილია დარბაზში შესასვლელი კარი, ხოლო ჩრდილოეთი და დასავლეთი ყრუ კედლებია. ნაგებობის ინტერიერი მძიმე მდგომარეობაშია, მაჩუბის თითოეული კედელი დანესტილია და მრავლადაა გამოამრილების კვალი, შემორჩენილია ცხოველთა ხის სადგომი ლეჭუნდირი. დარბაზ-მაჩუბს შეძლებისდაგავრად შენარჩუნებული აქვს პირვანდელი იერსახე, არ არის ნაგებობის პირვანდელი გეგმარება დარღვეული და თავისუფალია გვიანი პერიოდის მინაშენებისგან. თავისი თავშეკავებული გაფორმებით და პროპორციების საშუალებით, დასავლეთით მდგომ კოშკთან ერთად ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 38157
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გომერი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**გომერი** — იაფეთის უფროსი შვილი, კიმერიელების წინაპარი, ცხოვრობდა შავი ზღვის ჩრდილოეთით, შემდგომში ამ ადგილებს მისი სახელი ეწოდა.

გომერს ჰყავდა სამი ძე აშქენაზი, რიფათი და თოგარმა.

ერთ-ერთი ვერსიით სწორედ თუბალი და მეშექი (მოსოხი) არიან მიჩნეულნი ქართველთა ბიბლიურ წინაპრებად. მეშექისაგან მესხები წარმოშობილან, თუბალებისაგან — იბერები. 

მეორე ვერსიით, თოგორმა ანუ თარგამოსია ქართველთა წინაპარი. თარგამოსს რვა შვილი ჰყავდა, რომელთაგან მეორეს ქართლოსი ერქვა. ქართლოსს ჰყავდა ხუთი შვილი: გარდაბოსი, გაჩიოსი, კახოსი, კუხოსი, მცხეთოსი. 

ქართლის ცხოვრებაში მცხეთოსის მხოლოდ ერთი შვილი — უფლოსია მინიშნებული, რომელსაც აუშენებია ქართლის ერთ-ერთი ანტიკური ქალაქი უფლისციხე.

ლიტერატურა
----------

* ლია ბარბაქაძე „ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის". თბილისი, 2013 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე „ქართველთა წინაპრების ბიბლიური ისტორია ადამიდან იესომდე". 13 აპრილი, 2018.
**სერანია-დელ-პერიხა**, **სიერა-დე-პერიხა** (ესპ. Serranía del Perijá) — ქედი ანდებში, ვენესუელასა და კოლუმბიას შორის. სიგრძე 310 კმ. შეიცავს მთის მასივებს მოტილონესს, ვალიედუპარს, პერიხასა და ოკას. 
წარმოადგენს მარაკაიობოს აუზისა და მდინარე სეზარის წყალგამყოფს. დასავლეთით აღმართულია საკმაოდ მაღალი სიერა-ნევადა-დე-სანტა-მარტას ქედი, აღმოსავლეთით კი გაშლილია მარაკაიბოს ვრცელი დაბლობი. 

ქედი იწყება კოლუმბიაში, ადგილ ოკანასთან, საიდანაც გრძელდება ჩრდილოეთური მიმართულებით, სადაც თანდათანობით გადადის გუახირის უდაბნოში. სიმაღლე 3630 მ-მდე (სერო-დე-ლას-ტეტასი). მნიშვნელოვანი მთებია: კეპო-ირაპა (3540 მ), სერანია-დე-მაკუირა (864 მ) და სერო-ასეიტე (853 მ). სერანია-დელ-პერიხის ქედის 58% მოქცეულია ვენესუელის ფარგლებში, დანარჩენი 42% კოლუმბიაშია.[1] აგებულია მეტამორფული და დანალექი ქანებით. ფერდობებზე ტყეებია.

გაბატონებულია ნოტიო ტროპიკული კლიმატი. კალთებზე იზრდება ყავა და ყაყაჩო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სერანია-დელ-პერიხა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Peakbagger Perija-Guajira
**გომბორის ამაღლების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გომბორის ჩრდილოეთით 2-2,5 კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთიდან მას მინაშენი ეკვროდა, რომელიც ეკლესიის ძირითად ნაწილთან წყობით იყო დაკავშირებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ამჟამად მისგან, აფსიდის შესაბამისი გვერდებითურთ, შემორჩენილია: სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეები და სამხრეთი კედელი. თუმცა, წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი მათაც აკლია. სამხრეთი კედელი აფსიდის შესაბამის მხართან ახლოს, გახეთქილია, კედლის დასავლეთ ნაწილი დაძრულია და გადაქცევის პირასაა მისული. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების კვალიც კი აღარ ჩანს. ეკლესიის შიგნით ამოსულია ხეები. ინტერიერი 1-1,5 მეტრ სიმაღლეზე მიწითა და ქვებითაა ამოვსებული, მინაშენი კი მთლიანად დანგრეულია. 

ეკლესიის შემორჩენილი კედლები ქვიშაქვის ახვადასხვა ზომის, სრულიად დამიშავებილი, ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბითაა ნაგები. წყობაში, ალაგ-ალაგ ჩართულია ლოდებიც. წყობა ქაოსურია. 

ეკლესიის შესასვლელი სამხრეთიდან, მინაშენიდან ჰქონდა. კარი გარედან მთლიანი, მოგრძო ქვითაა გადახურული, შიგნით კი - თხელი ქვებით გამოყვანილი თაღით, რომელიც ფორმით ნახევარწრეს უახლოვდება. ჰქონდა თუ არა ეკლესიას კიდევ სხვა შესასვლელი, გათხრა-გასუფთავების გარეშე დადგენა შეუძლებელია. 

აფსიდს, როგორც ეს შემორჩენილი ნაწილებიდან დგინდება, ნახევარწრიული მოხაზულობა ჰქონია. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში, იქ, სადაც კედელი ყველაზე თხელია, მცირე ზომის ოთკუთხა ნიშაა. მსგავსი ნიშაა აფსიდის სამხრეთ გვერდშიც ყოფილა მოწყობილი ( შემორჩენილია ნაწილი). აფსიდის კუთხებიდან მხოლოდ სამხრეთისღაა შემორჩენილი, რომელიც თითქმის მთელ სიმაღლეზე დგას. აფსიდი დასრულებული იყო კონქით. მისი წყობის რამდენიმე ქვა აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდს შემორჩა. 

სამხრეთ კედელში, შესასვლის ასწვრივ, კედლის კონტურის მიხედვით ჩანს, რომ ამ ადგილას სარკმელი იყო გაჭრილი. 

ეკლესიის მინაშენიდან შემორჩენილია მხოლოდ კამარის ნაშთი, რომელიც სამხრეთ კედელს თითქმის აღმოსავლეთ კიდემდე გასდევა. აქედან ირკვევა, რომ მინაშენი უაფსიდო იყო და აღმოსავლეთით სწორი კედლით სრულდება.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 93-94.
**გერმანისტიკული ენათმეცნიერება**, ან **გერმანისტიკული ლინგვისტიკა** (გერმ. Germanistische Linguistik, შემოკლებით GL) — გერმანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში.

გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებას ხშირად *ენის გერმანისტიკასაც* (გერმ. Sprachgermanistik) უწოდებენ. ასევე მსგავსი ფორმითაა ნაწარმოები *ლიტერატურის გერმანისტიკა* (გერმ. Literaturgermanistik), რომლითაც გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობას აღნიშნავენ.

გერმანული და გერმანისტიკული ენათმეცნიერება
------------------------------------------

თუ ტერმინით "გერმანული ენათმეცნიერება" გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ უნივერსიტეტებში სრულიად განსხვავებული ქვეყნების ენების ( - ინგლისური, ესპანური, ბულგარული, სერბულ-ხორვატული, ჩინური, იაპონური და ა.შ.) სამეცნიერო კვლევას აღნიშნავენ, "გერმანისტიკული ენათმეცნიერება" აღნიშნავს მხოლოდ გერმანულ ენის მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.

გერმანისტიკული ენათმეცნიერება გერმანულენოვან უნივერსიტეტებში
------------------------------------------------------------

გერმანისტიკული ენათმეცნიერება წარმოადგენს გერმანიის, ავსტრიის, შვეიცარიისა და ლუქსემბურგის უნივერსიტეტებში სამიდან ერთ-ერთ არჩევით დარგს გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობისა და მედიევისტიკის გვერდით.

გერმანისტიკის ფაკულტეტის სტუდენტები პირველი ოთხი სემესტრის განმავლობაში გერმანისტიკის სამივე დარგს გადიან როგორც ამ დარგის საფუძველს, შესავალი საგნების სახით, ხოლო მოგვიანებით კი სტუდენტებს შეუძლიათ თავად გადაწყვიტონ სამი გერმანისტიკული მიმართულებიდან სამივე აირჩიონ, თუ არა. საერთო მინიმუმად ორი დარგია მიჩნეული.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შიდა გერმანისტიკა
* საზღვარგარეთის გერმანისტიკა
* გერმანული როგორც უცხო ენა
* გერმანული გრამატიკა

ლიტერატურა
----------

* Gabriele Graefen, Martina Liedke: *Germanistische Sprachwissenschaft. Deutsch als Erst-, Zweit- oder Fremdsprache.* 2. überarb. u. erweiterte Aufl. mit CD-ROM, (UTB 8381), A. Francke, Tübingen 2012, ISBN 978-3-8252-8491-6, online-Version mit Inhaltsverzeichnis დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine. .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გერმანისტიკა ბერლინში დაარქივებული 2015-07-16 საიტზე Wayback Machine.
* გერმანისტიკა მიუნხენში
* გერმანისტიკა ტრირის უნივერსიტეტში
**საქართველოს საპატრიარქოს ხიჭაურის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა**, დაარსდა 2011 წელს. სკოლის დამფუძნებელია სრულიად საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია (საქართველოს საპატრიარქო).

ისტორია
-------

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის თანხმობით და სხალთის მთავარეპისკოპოსის მეუფე სპირიდონის უშუალო ხელმძღვანელობით, 2011 წელს შუახევის მუნიციპალიტეტში სოფელ ტაკიძეებში (ხიჭაური), დაარსდა საქართველოს საპატრიარქოს ხიჭაურის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სკოლა.

სკოლის ადმინისტრაცია
--------------------

დირექტორი: პედაგოგიკის მეცნიერებათა დოქტორი სამონაზვნე ბარბარე (ციალა მეგრელაძე);

დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო და საკონფერენციო მუშაობის დარგში: ფიზიკა მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი გივი ჭუმბურიძე;

დირექტორის მოადგილე კულტურისა და ხელოვნების დარგში: ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის აკადემიური დოქტორი ნონა შუშანიძე;

სასწავლო ნაწილი: უმაღლესი კატეგორიის მასწავლებელი, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაციის წევრი იოსებ დიასამიძე;

დირექტორის თანაშემწე: განათლების მაგისტრანტი გოგიტა მშვენიერაძე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სკოლის საიტი დაარქივებული 2019-02-09 საიტზე Wayback Machine.
**გერმანული ანბანი** (გერმ. Deutsches Alphabet) — ლათინური დამწერლობის ერთ-ერთი ვარიანტი, რომელიც გერმანული ენის ჩასაწერად გამოიყენება. თანამედროვე გერმანულ სტანდარტიზებულ ანბანში ლათინური დამწერლობის 26 ძირითად ასოს ემატება სამი დამათებითი ასო, ე. წ. „უმლაუტები": Ä, Ö და Ü. გერმანიაში, ავსტრიასა და ლუქსემბურგში, ასევე ბელგიის, დანიის (ჩრდილოეთი შლეზვიგი), იტალიისა (სამხრეთი ტიროლი) და პოლონეთის (ზემო სილეზია) გერმანულენოვან რეგიონებში გამოიყენებენ ასევე დამატებით ასო-ნიშანს „ესცეტს" (ß, *ს* ბგერის აღსანიშნავად). ეს ასო არ გამოიყენება შვეიცარიასა და ლიხტენშტაინში. 

გერმანულ ენაში ცალკეულ ასოს *საშუალო სქესი* აქვს („das A", „das B" და ა. შ.).

ესცეტის გარდა ყველა ასოს დიდი (მთავრული) და პატარა მოხაზულობა აქვს. მთავრული ასოებით იწერება წინადადების დასაწყისში მდგომი სიტყვის პირველი ასო, ასევე არსებითი სახელები. საერთო ჯამში გერმანული ანბანი 30 ასო-ნიშანს მოიცავს:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Großbuchstaben | A | Ä | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | Q | R | S | ẞ | T | U | Ü | V | W | X | Y | Z |
| Kleinbuchstaben | a | ä | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | ö | p | q | r | s | ß | t | u | ü | v | w | x | y | z |

ლიტერატურა
----------

* Regeln und Wörterverzeichnis. Überarbeitete Fassung des amtlichen Regelwerks 2004. Rat für deutsche Rechtschreibung, München und Mannheim, Februar 2006.
**გრიგოლ სურამელი** — XIII საუკუნის 40-60-იანი წლების მოღვაწე ქართველი დიდგვარიანი ფეოდალი, ქართლის ერისთავ სულა სურამელის ძე. საქართველოს მეფეების: რუსუდანისა და დავით VII ულუს კარის მოხელე, მსახურთუხუცესი 40-იანი წლების ბოლოდან, ვარამ გაგელის გარდაცვალების შემდეგ. უმეფობის ხანაში (1245 - 1247) მონღოლებმა სურამელი ერთ-ერთი დუმნის — ქართლის გამგებლად დანიშნეს. ალამუთის წინააღმდეგ ერთ-ერთი ლაშქრობის დროს (მონღოლთა ლაშქრობები ასასინების წინააღმდეგ) მან, ჟამთააღმწერლის ცნობით, გონივრული რჩევით დაღუპვას გადაარჩინა ქართველები. მონაწილეობდა ეგარსლან ბაკურციხელის მოწინააღმდეგე დიდებულთა შეკრებაში, სადაც გადაწყდა რუმიდან ულუ დავითის ჩამოყვანა. სურამელმა, ისევე როგორც დიდებულთა ერთმა ჯგუფმა, მხარი არ დაუჭირა დავით ულუს აჯანყებას მონღოლთა წინააღმდეგ და მონღოლებს ეახლა ეგვიპტეში სალაშქროდ (1260).

გრიგოლის ვაჟი იყო ქართლის ერისთავი, მსახურთუხუცესი ბეგა სურამელი, ასული - ხათუთა, მეუღლე კახა თორელისა.

ლიტერატურა
----------

* *შოშიაშვილი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 609.
**საუდარკროუკური** (ისლ. Sauðárkrókur) — ქალაქი ისლანდიაში.

გეოგრაფია და ეკონომიკა
----------------------

 ქალაქი **საუდარკროუკური** მდებარეობს ისლანდიის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, სკაგა-ფიორდზე.საუდარკროუკური ქვეყნის დედაქალაქ რეიკიავიკიდან 295 კილომეტრითაა დაშორებული. ადმინისტრაციულად შედის სკაგაფიორდურის სისლაში და ნორდურლენდ ვესტრას რეგიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 2.555 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქი არის რეგიონის სავაჭრო ცენტრი. აქ ასევე განვითარებულია მეთევზეობა და თევზგადამუშავება, სარძევე მეურნეობა. საუდარკროუკური მეცხენეობის ცენტრია ისლანდიაში.

ისტორია
-------

* 1871 წელს ახლანდელ საუდარკროუკურის ტერიტორიაზე წარმოიშვა პირველი მუდმივი დასახლება.
* 1900 წელს ქალაქის ტერიტორიაზე ცხოვრობდა 400 ადამიანი.
* 1947 წელს საუდარკროუკურიმ მიიღო ქალაქის სტატუსი.
* 1998 წელს შევიდა სკაგაფიორდურის სისლაში.

კლიმატი
-------

საუდარკროუკურიში საშუალო ტემპერატურა მთელი წლის განმავლობაში დაბალია - 3,1°C (37,5°F). წლის განმავლობაში ყველაზე ცივი პერიოდი არის იანვარი. 
საშუალო წლიური ნალექის რაოდენობა შეადგენს 514 მმ (20 დიუმი).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

ისლანდიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------
**გრენლანდიის ფეხბურთის ასოციაცია** (გრენლ. Kalaallit Nunaanni Isikkamik Arsaattartut Kattuffiat; დან. Grønlands Boldspil-Union) — გრენლანდიის ფეხბურთის მმართველი ორგანო, დაარსდა 1971 წელს.

პირველი საფეხბურთო კლუბი გრენლანდიაში დაარსდა 1933 წელს, ხოლო გრენლანდიის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველი გათამაშება გაიმართა 1958 წელს. 1996 წლამდე გრენლანდიის ფეხბურთის ასოციაცია დანიის ფეხბურთის ასოციაციის შემადგენლობაში შედიოდა (გრენლანდია დანიის დაქვემდებარებაშია), თუმცა 1 იანვრიდან გრენლანდიის და დანიის სპორტის კონფედერაციები შეთანხმდნენ განცალკევების თაობაზე. დანიის სპორტის კონფედერაცია მხარს უჭერს გრენლანდიის სპორტული ასოციაციების გაწევრიანებას სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებში.

ურთიერთობები ფიფასთან
---------------------

1998 წელს გრენლანდიის ფეხბურთის ასოციაციამ მიმართა ფიფას თხოვნით, რათა გრენლანდიის ნაკრებს მინიჭებოდა უფლება ამხანაგური მატჩების გამართვის ფიფას წევრი ქვეყნების ნაკრებებთან, თუმცა უარი მიიღო. დღესდღეობით გრენლანდია არ არის ფიფას წევრი. ფეხბურთის საერთაშორისო მმართველი ორგანო თავის პოზიციას იმით ადასტურებს, რომ გრენლანდიაში არ არის ფეხბურთის სათამაშოდ აუცილებელი პირობები. მართლაც, რთული კლიმატის გამო გრენლანდიაში წელიწადში მხოლოდ 3 თვეა შესაძლებელი ფეხბურთის თამაში და რაც მთავარია, ქვეყანაში არ არის ბალახის საფარი. ეს ფაქტორები ფიფას არ აძლევს საშუალებას მიიღოს გრენლანდიის ფეხბურთის ასოციაცია. დღესდღეობით გრენლანდიაში აქტიური მუშაობა მიმდინარეობს ხელოვნურსაფარიანი მოედნების გახსნისთვის. 

შექმნილი ვითარების გამო, 2016 წლის მაისში გრენლანდიის ფეხბურთის ასოციაცია გახდა ConIFA-ს წევრი და მონაწილეობს მის მიერ მოწყობილ ტურნირებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გრენლანდიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
* ფიფა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Greenland fights for the right to play international football matches.
**გრემის წმინდა გიორგი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემის განაპირას,გ. ხახუტაშვილის ვენახში. დათარიღებულია გვიანი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (6,4X4,5 მ). ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. წყობა ირეგულარულია. დაზიანებულია: ჩამოშლილია გადახურვა, თითქმის მთლიანად განადგურებულია ჩრდ. და სამხრ. ფასადების საპირე წყობა. ასევე სამწუხაროდ არ შემორჩენილა ლავგარდანი. ტაძარს შესასვლელი დასავლეთ კედლიდან აქვს, კარს შიგნიდან თარაზული გადახურვა აქვს. აღმ-ით უსწორმასწორო, ღრმა აფსიდია, სადაც შეისრულთაღიანი სარკმელი და ორი მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. მსგავსი თითო ნიშა გრძივ კედლებშიცაა. აფსიდაში სარკმლის ქვემოთ და ჩრდ. ნიშის მარჯვნი, კედელზე, მიშენებულია სამწახნაგა ტრაპეზი. აფისიდის თაღი ოდნავ შეისრულია, დას კედელზე, შეისრულთაღიანი სარკმელია, დარბაზი გადახურულია ქარგილზე ასხმული შეისრული კამარით. ინტერიერი შელესილია. იატაკი მოპირკეთებულია კვადრატული ფილებით.

ლიტერატურა
----------

* *კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 393-394.
**გრემის შადრევნიანი პავილიონი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გრემში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ეგრეთ წოდებულ მეფე-დიდებულთა უბანში, მდინარე ინწობის ნაპირას.

ნაგებობის გეგმა თითქმის კვადრატულია და ოთხივე მხარეს გახსნილი, შუაში კი, შადრევანია, რომელიც იატაკის დონის ქვემოთაა. პავილიონისაკენ მომდინარე წყლის სათავე ნაგებობა მოშორებით, მდინარე ბოლიის სათავესთან ყოფილა აგებული. სათავე ნაგებობიდან წყალი კერამიკული მილებით მოედინებოდა და ჩადიოდა პავილიონის აღმოსავლეთ გვერდზე მიშენებულ მცირე ზომის, წრიულ აუზში. აქედან კი შადრევნისაკენ მიემართებოდა. წყლის მოძრაობისათვის საჭირო წნევის შესაქმნელად, აუზის ფსკერი შადრევნის ფსკერზე ბევრად უფრო მაღლაა. წყალი აუზიდან შადრევნისკენ ჯერ ჰორიზონტალურად მიედინებოდა, შადრევანთან მიახლოებისას კი, ძირს ეშვებოდა, შემდეგ ისევ ჰორიზონტალურად მიედინებოდა შადრევნის ფსკერისაკენ და მის ცენტრში ამოდიოდა.

პავილიონის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში მოწყობილი ყოფილა, პატარა მოგრძო ოთახი, რომლის დანიშნულება არ ირკვევა. ოთახის წინ შემორჩენილია კიბის ორი საფეხური, შესაძლოა, აქედანვე იყო პავილიონში შესასვლელი. პავილიონი დგას ნატეხი ქვით ნაგებ ცოკოლზე. ბურჯების შემორჩენილი ნაწილები და იატაკი კვადრატული აგურისაა.

ნაგებობა, როგორც მიაჩნიათ, რთული აგებულების გუმბათოვანი კამარებით ყოფილა გადახურული. გადახურვა დაყრდნობილი იყო მძლავრ, ოთხკუთხა ბოძებზე, რომელთაგან ძირებიღაა შემორჩენილი, ორ-ორი აღმოსავლეთ და დასავლეთ გვერდებზე, ხოლო ოთხი — შუა ხაზზე.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 387.
საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო — საქართველოს სამინისტრო, რომლის ხელმძღვანელი (მინისტრი) საქართველოს მთავრობის წევრია, რომლის დაქვემდებარებაში მყოფი სახელმწიფო უწყება პასუხისმგებელია პენიტენციალური სისტემის გამართულ საქმიანობაზე. სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან პრემიერ-მინისტრის მიერ კანონის საფუძველზე დაკისრებულ ამოცანებს. მისი მთავარი ოფისი მდებარეობს ქალაქ თბილისში.

სამინისტრო დაარსდა 2009 წლის 1 თებერვალს საქართველოს კანონის შესაბამისად მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ.

### საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრები

* დიმიტრი შაშკინი, 6 თებერვალი, 2009 – 8 დეკემბერი, 2009
* ხათუნა კალმახელიძე, 8 დეკემბერი, 2009 – 19 სექტემბერი, 2012
* გიორგი ტუღუში, 20 სექტემბერი, 2012 – 25 ოქტომბერი, 2012
* სოზარ სუბარი, 25 ოქტომბერი, 2012 – 22 ივლისი, 2014
* გიორგი მღებრიშვილი, 22 ივლისი, 2014 - 1 აგვისტო, 2015
* კახი კახიშვილი, 1 აგვისტო, 2015 - 21 ივნისი, 2018
* კახი კახიშვილი (მეორეჯერ), 21 ივნისი, 2018 – 14 ივლისი, 2018

საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2018 წლის 14 ივლისი #3141–რს) საქართველოს კანონის შესაბამისად, უწყება შეუერთდა — იუსტიციის სამინისტროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* moc.gov.ge ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-01-12 საიტზე Wayback Machine.
გრიგოლ ტურელის ქანდაკება
**გრიგოლ ტურელი** (ლათ. Gregorius Turonensis; ფრანგ. Grégoire de Tours; ნამდვილი სახელი და გვარია **გეორგიუს ფლორენციუსი**; დ. 30 ნოემბერი, 538 — გ. 17 ნოემბერი, 594) — ფრანკების ისტორიკოსი და ჰაგიოგრაფი. 573 წლიდან ტურის ეპისკოპოსი. დაიბადა კლერმონ-ფერანში, ოვერნის წარჩინებულ გალურ-რომაულ ოჯახში. აღიზარდა კლერმონის ეპისკოპოსის გალ კლერმონტელის მიერ. გრიგოლის ოჯახს რელიგიურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში თვალსაჩინო ადგილი ეკავა. ბიძამისი იყო ქალაქ კლერმონის ეპისკოპოსი. ტურელი დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ფრანკთა მეფეების სიგებერტის, გუნტრამისა და ხილდებერტ II-ის კარზე. იყო მეროვინგების სახელმწიფოს გავლენიანი სასულიერო პირი. მისი ძირითადი ნაშრომია „ფრანკთა ისტორია" (ლათინურ ენაზე, 10 წიგნად), რომელიც წარმოადგენს V-VI საუკუნეების ფრანკთა სახელმწიფოს პოლიტიკური ისტორიის მთავარ წყაროს. გრიგოლ ტურელი აგრეთვე წმინდანთა ცხოვრების და სხვა საეკლესიო თხზულებების ავტორია. 

გარდაიცვალა 594 წელს, სავარაუდოდ 17 ნოემბერს. უკანასკნელი წარმოადგენს მისის ხსენების დღეს. ტურსა და კლერმონში იგი წმინდანად შერაცხეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 269.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიგოლ ტურელი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* ფრანკთა ისტორია (ინგლისური)
**გურამ ბედოშვილი** (დ. 4 იანვარი, 1932, დუშეთის რაიონი, სოფელი ანანური — გ. 8 იანვარი, 2010) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი, ფილოლოგი.

1960 წელს დაამთავრა ა.ს. პუშკინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1961 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართველურ ენათა განყოფილებაში უფროსი ლაბორანტის თანამდებობაზე. 1962-65 წლებში იყო აღნიშნული განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1965-72 წლებში ასრულებდა ინსტიტუტის სწავლული მდივნის მოვალეობას, საიდანაც პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა სადისერტაციო ნაშრომის მომზადებისა და დაცვის მიზნით; ხოლო 1975 წელს იგი არჩეულ იქნა ინსტიტუტის სწავლულ მდივნად და 1982 წლამდე მუშაობდა ამ თანამდებობაზე.

1982 წლიდან არის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1993-2006 წლებში — ონომასტიკური კვლევის პრობლემური ლაბორატორიის გამგე, 2006-2009 წლებში — ამავე ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი.

მისი სამეცნიერო ინტერესის საგანი იყო ქართული ისტორიული ტოპონიმიკა, გეოგრაფიულ სახელთა სისტემა. საკანდიდატო დისერტაცის თემა — „ერწო-თიანეთის ტოპონიმიკის ძირითადი საკითხები", დაიცვა 1975 წელს, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2002 წელს, თემა — „ქართული ტოპონიმიკის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური კვლევის ძირითადი საკითხები".

იყო ასოციაცია „არაგველის" წევრი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ ბედოშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*
დარდანელის სრუტე
**დარდანელი** (თურქ. Çanakkale Boğazı, ბერძ. Δαρδανελλια), ადრე ცნობილი როგორც *ჰელესპონტი* — არის ვიწრო სრუტე ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, რომელიც ეგეოსის ზღვას მარმარილოს ზღვასთან აერთებს. მისი კოორდინატებია 40°13′N, 26°26′E. სრუტე სიგრძით 61 კმ-ია და მხოლოდ 1,2–6 კმ მერყეობს სიგანეში, საშუალო სიღრმით 55 მ, ხოლო მაქსიმალური სიღრმით 82 მ. წყალი სრუტის გასწვრივ ორივე მიმართულებით მიედინება მარმარილოს ზღვიდან ეგეოსისკენ ზედაპირის დინებით, საპირისპიროდ კი ქვემო დინებით.

ბოსფორის სრუტის მსგავსად ის ევროპას (გალიპოლის ნახევარკუნძულთან) აზიისგან ჰყოფს. სრუტე საერთაშორისო წყლებს ეკუთვნის და ბოსფორთან ერთად შავ ზღვას ხმელთაშუასთან აკავშირებს.

სრუტესთან მდებარე მთავარი ქალაქია ჯანაკალე (თურქ. ჯანას ციხე). სიტყვა დარდანელი მომდინარეობს დარდანუსისგან, რომელიც ძველი ბერძნული ქალაქი იყო სრუტის აზიურ ნაპირზე.

დარდანელის ევროპის ნაპირზეა ნავსადგური გელიბოლუ (გალიპოლი), აზიურ სანაპიროზე კი — ჩანაქკალე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბოსფორი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დარდანელის სრუტე***

* Pictures of the city of Çanakkale
* Map of Hellespont
* Livius.org: Hellespont დაარქივებული 2010-07-26 საიტზე Wayback Machine.
**დარგავსი** — სოფელი ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკის გარეუბან - ალანიაში. დარგავსკი ამ სოფლის დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრია. მდებარეობს პრიგოროდის რაიონის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე გიზელდონის მარჯვენა ნაპირზე, მთის ხეობის ცენტრში. იგი მდებარეობს ქალაქ ვლადიკავკაზის სამხრეთ-დასავლეთით 37 კმ-ში. სოფლის სახელის წარმოშობას მრავალი ახსნა აქვს, ასე მაგალითად ოსურად დურგუუსი (ხეობის კარიბჭეს ან დამცველს) აღნშნავს. 

ტერიტორია, სადაც სოფელი მდებარეობს, დასახლებული იყო ბრინჯაოს ხანიდან. აქ აღმოაჩინეს უამრავი არქეოლოგიური ძეგლი, მათ შორის ალანიის სამარხი, რომელიც დათარიღებულია ძველი წელთაღრიცხვის I ათასწლეულით.

შუა საუკუნეებში დარგავსი იყო საზოგადოების ფორმირების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი. ისტორიული და გენეალოგიური ტრადიციების თანახმად, აქ ცხოვრობდა ცარევიჩ თაგა, კლანებისა და გვარების წინაპარი, რომლებიც მიეკუთვნებოდნენ აღმოსავლეთ ოსეთის ზემო კლასს. დარგავებიდან მოდიოდა ოსეთის მრავალი კეთილშობილი (ალდარული) გვარი.

სოფლის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილის დაბლობში გადასახლება დაიწყო 1763 წელს მოზდოკის ციხესიმაგრის დაარსების შემდეგ. 1830 წელს, ოსეთში აჯანყების დროს, ცარისტული ჯარები შეიჭრნენ დარგავში, გენერალ აფხაზოვის მეთაურობით. ამის შედეგად დარგავის მრავალი მკვიდრი დაიღუპა, რამდენიმე კოშკი განადგურდა. აჯანყების ლიდერები ციმბირში გადაასახლეს.

ამჟამად მოსახლეობა კვლავ მცირდება.

სოფელი ძალზედ მდიდარია სხვადასხვა არქიტექტურული ძეგლით, იგი განსაკუთრებით ცნობილია საბრძოლო კოშკებითა და "მიცვალებულთა ქალაქით" მდინარე ულაგდონის ნაპირზე დგას მამსუროვის კოშკი (ოსეთი. მუსგ), რომლის სიმაღლეა 16 მეტრი. 

მიუხედავად იმისა, რომ კოშკის ზედა ნაწილი განადგურებულია, იგი შთაბეჭდილებას ახდენს მისი ზომით და ქვის ხარისხით. თაღოვანი შესასვლელი მდებარეობს 2 მეტრის სიმაღლეზე.

ალიკოვის კოშკი მაღლა დგას "მიცვალებულთა ქალაქზე", სოფლიდან რამდენიმე კილომეტრში, რამინირაგის მთის ფერდობზე. ეს კოშკი აკონტროლებდა დარგავების შესასვლელს გენალდონის ხეობიდან. კოშკი ძლიერ დაზიანდა მიწისძვრის შედეგად 1923 წელს.

აულის აღმოსავლეთ გარეუბანში, დეგოევთა საცხოვრებელი კოშკი მდებარეობს, რომლის გვერდით აღმოჩენილია დეგოევსის საბრძოლო კოშკის ნანგრევები. დეგოევსის საცხოვრებელი კოშკი კარგად დაცული ციხესიმაგრე იყო, რომლის შიგნით იყო: კერა, რომელსაც ზემოთ ჯაჭვი ეკიდა, მოჩუქურთმებული ხის სავარძელი ხანდაზმული კაცისთვის (ცხელი), დაბალი სამნავიანი სასურსათო მაგიდები (ფანგი), ხის საყრდენი, ხის საწოლები, ცეცხლსასროლი იარაღი კედელზე საპატიო ადგილს იკავებდა.

დარგავში შემორჩენილია შემდეგი არქიტექტურული ძეგლები: ტაროევსის კომპლექსი, სახმანოვის ციხე (გალუანი), ჯიბილოვის კოშკი, სასიევის კოშკი, ბაიმატოვის კოშკი და განანა. 

სოფელ დარგავსის გარეთ არის ალანური ნეკროპოლი, რომელსაც ეწოდება "მიცვალებულთა ქალაქი". იგი მოიცავს 99 სხვადასხვა სამარხს და კრიპტს. ზოგიერთი წყაროს ცნობით, ეს კრიპტოგრაფიული უძველესი ნაშთები XII საუკუნით თარიღდება, თუმცა ზოგი ამბობს, რომ უძველესი საძვალე თარიღდება XIV საუკუნით , ზოგის ვარაუდით კი XVI თარიღდება. კომპლექსის უკან არის კოშკი, თუმცა მისი ზედა ნაწილი დღეს განადგურებულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Город 10 000 мертвецов
* Даргавс сегодня[*მკვდარი ბმული*]თარგი:Недоступная ссылка
**დარგუული ენა** — კავკასიურ ენათა ოჯახის, ნახურ-დაღესტნურ ენათა ჯგუფის ერთ-ერთი სამწერლობო ენა. გავრცელებულია დაღესტნის ცენტრალურ ნაწილში, ახუშის, ლევაშის, სერგოყალის, ხაიდაყის რაიონებში. დარგუულ ენაზე ლაპარაკობს დაახ. 500 ათ. კაცი. გამოიყოფა დიალექტები: ახუშური (რომელსაც უფუძნება სალიტერატურო ენა), ურახული, მეჰებური, მუირული, წუდახარული, სირხისა, ხაიდაყური, კუბაჩური. ისინი ძალიან განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.

დარგუულ ენაში გარჩეულია ა, ე, ი, უ ხმოვნები, ფარინგალიზებული ა. გრძელი ხმოვნები, როგორც მეორეული ფონემები, გვაქვს მხოლოდ კუბაჩურ დიალექტში. თანხმოვანთა სისტემა დიალექტებში ორნაირია: 1. ხშულთა ოთხეულები და სპირანტთა სამეულები; 2. ხშულთა სამეულები და სპირანტთა წყვილეულები (აკლია ინტენსიური თანხმოვნები).

მორფოლოგიაში გარჩეულია გრამატიკული კლასის კატეგორია — სამი (ძირითადად) ან ოთხი კლასი. ძირითადი ბრუნვებია სახელობითი, ერგატივი, მიცემითი, ნათესაობითი. ადგილობითი ბრუნვები დიალექტების მიხედვით წარმოდგენილია ორი ორბრუნვიანი სერიიდან ხუთ-ექვს სამბრუნვიან სერიამდე. პირის ნაცვალსახელებმა ზოგ დიალექტში შემოინახა ინკლუზივ-ექსკლუზივის გარჩევა. ზმნა იცვლება გრამატიკული კლასებისა და პირის მიხედვით (ე. წ. კლასოვან-პიროვანი უღვლილება). გარდამავალი ზმნა პოლიპერსონალურია. პრეფიქსული კლასის ნიშანი გამოხატავს უახლოეს ობიექტს, სუფიქსური პირის ნიშანი (ან კლასის ნიშანი III პირში) — სუბიექტს. უღვლილება სუბიექტ-ობიექტურია. გვარის კატეგორია არ აქვს (კუბაჩურში შეიმჩნევა გვარის დიფერენციაციის ჩანასახი). ზმნა დაირთავს მიმართულებისა და ადგილის პრევერბებს (პრევერბთა სისტემა მდიდრადაა წარმოდგენილი კუბაჩურში). გარდაუვალი ზმნა ნომინატიური კონსტრუქციისაა, გარდამავალი — ერგატიულისა, გრძნობა-აღქმის ზმნა — დატიურისა.

ანბანი
------

 მთავარი სტატია: დარგუული დამწერლობა.
დარგუულ ენაზე დამწერლობა შეიქმნა 1917 წელს. 1928 წლამდე წერდნენ არაბული შრიფტით, 1928 შემოიღეს ლათინური ანბანი, ხოლო 1938 წლიდან დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | Б б | В в | Г г | Гъ гъ | Гь гь | ГӀ гӀ | Д д |
| Е е | Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Къ къ |
| Кь кь | КӀ кӀ | Л л | М м | Н н | О о | П п | ПӀ пӀ |
| Р р | С с | Т т | ТӀ тӀ | У у | Ф ф | Х х | Хъ хъ |
| Хь хь | ХӀ хӀ | Ц ц | ЦӀ цӀ | Ч ч | ЧӀ чӀ | Ш ш | Щ щ |
| Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |  |  |

ლიტერატურა
----------

* *მაჰომეტოვი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 381.
* Абдуллаев, С. Н. *Грамматика даргинского языка, Махачкала*, 1954.
* Магометов, А. А. *Кубачинский язык* (*Исследования и тексты*), Тб. 1963.

 
ვიკიმედიის ინკუბატორში არის ვიკიპედიის სატესტო განყოფილება ***დარგუულ ენაზე***

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Даргинский язык დაარქივებული 2006-12-07 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**დარვაზის ქედი** — მაღალმთიანი ქედი პამირის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტაჯიკეთში. გაწოლილია დასავლეთ პამირში. გადაჭიმულია თითქმის 200 კმ-ზე ობიხინგოუს, ფანჯისა და ვანჩის მდინარეთაშუეთში, პეტრე პირველის ქედის სამხრეთით. აღმოსავლეთით უერთდება მეცნიერებათა აკადემიის ქედს. 50-ზე მეტი მწვერვალის სიმაღლე აღემატება 5000 მ-ს. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 5992 მ (პიკი არნავადი). დარვაზის ქედისა და მეცნიერებათა აკადემიის ქედების შესაყართან მდებარეობს ღარმოს პიკი. დარვაზის ქედი აგებულია ძირითადად გრანიტებითა და მეტამორფული ფიქლებით. ქედის სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი უფრო დამრეცი. ძლიერაა დანაწევრებული მდინარე ობიხინგოუს მარცხენა შემდინარეებით. კალთებზე უმეტესწილად სტეპური და ხე-ბუჩქნარიანი მცენარეულობაა (ჩრდილოეთ კალთაზეა ნეკერჩხალი, კაკალი, სამხრეთისაზე — ღვია, ნუში), რომელსაც ცვლიან სუბალპური და ალპური მდელოები. 4200–4400 მ ზემოთ თოვლი და მყინვარებია. დარვაზის ქედზე გვხვდება 50-ზე მეტი მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 500 კმ²-ზე მეტი. სიდიდით გამოირჩევა გეოგრაფიული საზოგადოების მყინვარი. დარვაზის ქედზე ცნობილია დაახლოებით 70 უღელტეხილი. განვითარებულია ალპინიზმი. სახელწოდება შემოგვთავაზა 1878 წელს შუა აზიის რუსმა მკვლევარმა ვასილი ოშანინმა. 1957 წელს შედგა საქართველოს ალპური კლუბის ტრავერსი დარვაზის ქედზე ჯუმბერ მეძმარიაშვილის, ბექნუ ხერგიანის, ჭიჭიკო ჩართოლანის, ლევან ახვლედიანის, ზურაბ ახვლედიანის, ოთარ ხაზარაძის, თეიმურაზ კუხიანიძის, ილია გაბლიანის, გიორგი აბაშიძისა და რევაზ ხაზარაძის მონაწილეობით.

სქოლიო
------

1. 1 2  Дарвазский хребет // Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-03-01. ციტირების თარიღი: 2020-11-06.
2. ↑  Qullai Arnavad, Tajikistan
3. ↑  Дарвазский хребет // Географическая энциклопедия
4. ↑  История открытия и восхождений на п. Гармо
**დონის ნახიჩევანის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** (რუს. Церковь Святого Николая; სომხ. Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի) — სომხური მართლმადიდებლური ეკლესია ყოფილ ქალაქ დონის ნახიჩევანში. ეკლესია დაანგრიეს 1930-იან წლებში.

ისტორია
-------

წმინდა ნიკოლოზის ხის ეკლესია დააარსეს 1781 წელს და აკურთხეს 1783 წლის 10 სექტემბერს. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი ეკლესია, რომელიც ააგეს დონის ნახიჩევანში. ქუჩას, რომელზეც მდებარეობდა ეკლესია, ეწოდებოდა „ნიკოლსკის" ქუჩა (ამჟამად ეწოდება ლისტოპადოვის ქუჩა). რამდენიმე წლის შემდეგ ხის ეკლესიის ადგილზე ააშენეს ქვის ეკლესია, რომელიც მდებარეობდა 1-ლი ხაზისა და 1-ლი უსპენსკის ქუჩის კუთხეში (ამჟამად პროლეტარის ქუჩა).

ეკლესიას ჰქონდა სამი შესასვლელი ოთხკოლონიანი პორტიკებით. მთავარი (დასავლეთის) შესასვლელის თავზე დადგმული იყო სამრეკლო. ეკლესია გუმბათიანი იყო. 1862 წელს ეკლესიას კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა. XIX საუკუნის ბოლოს კლასიკური გუმბათი შეცვალეს ტრადიციული სომხური რვაკუთხა გუმბათით. 1902 წლის 28 აპრილს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის სამრეკლოზე დაკიდეს 650 კგ. წონის ზარი.

ეკლესიასთან ფუნქციონირებდა სომხური სასაფლაო, სადაც დაკრძალული იყო რამდენიმე ცნობილი ადამიანი: დეპუტატი ოვანეს აბრამიანი, ქალაქის თავი არუთიუნ ხალიბიანი, ვაჭარი მაგარ აირაპეტიანი - მიქაელ ნალბანდიანის ახლო მეგობარი. 1873 წელს ეკლესიაში მონათლეს მომავალი პოეტი ონოფრიოს ანოპიანი. 1883 წელს საზეიმოდ აღნიშნეს ეკლესიის აშენების 100 წლისთავი. ეკლესიასთან მოქმედებდა დაწყებითი სკოლა. ეკლესიაში ასევე მოქმედებდა ბიბლიოთეკა, რომელშიც დაცული იყო პერგამენტზე დაწერილი საეკლესიო წიგნები.

1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს. დაიწყეს შენობის თანდათანობით დემონტაჟი. ეკლესიის ნანგრევები საბოლოოდ გაანადგურეს მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. მის ადგილზე კი ააშენეს ხუთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Малаховский Е. И. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство «NB», 2006. — С. 107—109. — ISBN 5-98155-014-7.
2. 1 2  Мкртыч Мкртычевич Чорчопьянц. Церкви города Нахичевани-на-Дону. Донской временник. ციტირების თარიღი: 2013-08-31.
3. 1 2 3 4  Евгений Иванович Малаховский. Нахичеванские храмы. Донской временник. ციტირების თარიღი: 2013-08-31.
* 

**დონის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი** (რუს. Донской военно-исторический музей) — სამხედრო ისტორიის მუზეუმი. მდებარეობს დონის როსტოვში და როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის ხუტორ ნედვიგოვკაში.

ისტორია
-------

დონის როსტოვის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი დაარსდა 2006 წელს, რათა გააცნოს რუსეთის სტუმრებს ქვეყნის არმიის ისტორია და მისი როლი სახელმწიფოს ცხოვრებაში. მუზეუმში დიდი რაოდენობითაა წარმოდგენილი ცეცხლსასროლი იარაღი, საავტომობილი ტექნიკა, ტანკები და სხვა ექსპონატები, რომლებიც დაკავშირებულია დონის მხარის სამხედრო ისტორიასთან. მუზეუმში მიმდინარეობს პირველი მსოფლიო ომის, მეორე მსოფლიო ომის, მონღოლ-თათართა შემოჭრისა და სხვა პერიოდის მოვლნების რეკონსტრუქცია. 

ექსპოზიციაში, რომელიც განთავსებულია დონის როსტოვი მუზეუმის დახურულ სივრცეში, წარმოდგენილია სამხედრო მეთაურების ფოტოები, სამხედრო ფორმები, საყოფაცხოვრებო საგნები, ჯარისკაცის სხვადასხვა დროის სამხედრო ინვენტარისა და ამუნიციის ელემენტები. ექსპონატების რიცხვშია: მუშკეტები, პისტოლეტები, ავტომატები, შაშხანები, ტყვიამფრქვევები, ხიშტები, ხმლები და სამხედრო ტექნიკის სსვადასხვა სახეობის დიდი რაოდენობა. 

მუზეუმის ექსპოზიციაში, რომელიც მდებარეობს ღია ცის ქვეშ დონის როსტოვიდან 20 კმ-შუ ხუტორ ნედვიგოვკაში, განთავსებულია მსხვილი სამხედრო ტექნიკა. აქვე აგებულია ანგარი, ძველი სამხედრო ციხესიმაგრის მაკეტი. 

ღია ცის ქვეშ და ანგარებში შესაძლებელია დამთვარიელებელმა იხილოს მსხვილგაბარიტიანი ტექნიკა. მათ შორის ტანკები, ჯავშან-მანქანები, წითელი ჯვრის მანქანები, დანაღმული ველის განსანაღმი მანქანები, ტრანსპორტის სხვადასხვა სახეობა (ГАЗ-М1 ფაეტონი, ГАЗ-67б, ЗИС-5, Stoewer R200 Kfz 4, სატვირთო L2H143), მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი საბჭოთა კავშირის საარტილერიო შეიარაღება (БМ-13Н), ასევე გერმანიისა (7,5-cm le.I.G.18) და აშშ-ის შეიარაღება. მოქმედი სამხედრო ტექნიკა მონაწილეობდა სამხედრო აღლუმებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ростовский музей военной истории დაარქივებული 2018-09-13 საიტზე Wayback Machine.
* Донской Военно-исторический музей დაარქივებული 2017-01-21 საიტზე Wayback Machine.
* Донской Военно-исторический музей

სქოლიო
------

1. ↑  Донской военно-исторический музей
ჰელსინკის ლუთერანული კათედრალი
**ჰელსინკის ლუთერანული კათედრალი** (ფინ. Helsingin tuomiokirkko) – საკათედრო ტაძარი ჰელსინკიში ფინეთის ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესიის ჰელსინკის ეპარქიის დედაეკლესია. მდებარეობს ჰელსინკიში, კრუუნუნჰაკის უბანში, სენატის მოედანზე.

ისტორია
-------

ტაძრის მშენებლობა 1830-1852 წლებში კარლ ლუდვიგ ენგელის პროექტით ხორციელდებოდა. ტაძარი საზეიმო ვითარებაში გაიხსნა 1852 წლის 15 თებერვალს. კათედრალი მოქმედი იმპერატორის ნიკოლოზ I-ის ზეციური მფარველის, წმინდა ნიკოლოზის სახელობაზე აკურთხეს (ფინ. Nikolainkirkko).

როგორც საისტორო ქრონიკებში ვკითხულობთ, 1842 წელს ჰელსინგფორსში საზეიმოდ აღინიშნა ალექსანდრეს უნივერსიტეტის ორასი წლისთავი. რაკი მისმა სამეჯლისო დარბაზმა ყველა მსურველი (3000 ადამიანზე მეტი) ვერ დაიტია , საზეიმო ღონისძიებების ცენტრად უნივერსიტეტთან ახლოს მდებარე ნიკოლოზის ეკლესია იქნა არჩეული, რომელიც იმხანად უკვე სრულიად მზად იყო, თუმცა განათება აკლდა.

იმპერატორმა ნიკოლოზ II-ემ კი ინება, რომ ტაძარი თუთიისგან ჩამოსხმული მოციქულების ქანდაკებებით შეემკოთ.

მას მერე, რაც 1917 წელს ფინეთი დამოუკიდებელი გახდა, ტაძარს სახელი შეეცვალა და დაერქვა სუურკირკო (ფინ. Suurkirkko - „დიდი ეკლესია").

1952 წელს, ჰელსინკიში გამართული ოლიმპიადის პარალელურად აღინიშნა ტაძრის ასი წლის იუბილე. 

1959 წელს დაარსდა ჰელსინკის ეპარქია, რის შემდეგად ტაძარს ჰელსინკის კათედრალი ეწოდა (ფინ. Helsingin tuomiokirkko).

ყოველწლიურად 6 დეკემბერს, ფინეთის დამოუკიდებლობის დღეს, შუადღისას საკათედრო ტაძარში აღევლინება ეკუმენური ღვთისმსახურება ქვეყნის პრეზიდენტისა და სახელმწიფო საბჭოს წევრების მონაწილეობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საკათედრო ტაძარი საიტზე Helsingin kirkot (ჰელსინკის ტაძრები) დაარქივებული 2017-07-02 საიტზე Wayback Machine.
**დონის როსტოვის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია** (რუს. Церковь Михаила Архангела) — 1960-იან წლებში დანგრეული ტაძარი დონის როსტოვში. ეკლესია შენდებოდა 1890-1894 წლებში ბორკის მაცხოვრის ტაძრის ანალოგიურად და მის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობდა თანამედროვე ნიკოლაევსკაიის საქალაქო საავადმყოფოს ადგილზე. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ეკლესია დახურეს და 1960-იანი წლების დასაწყისში მთლიანად დაანგრიეს.

ისტორია
-------

პირველი ხის ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე დონის როსტოვში, სავარაუდოდ ააშენეს 1762 და 1764 წლებში. იგი მდებარეობდა დოლმანოვსკის ციხესიმაგრის დასავლეთით. 1778 წელს გაუქმებული დოლმანოვის პოლკის კაზაკები გავავიდნენ როგოვსკში. მასთან ერთად გადაიტანეს ეკლესიაც, რომელიც დადგეს სტანიცა ალექსანდროვსკაიის დასავლეთ ნაწილში.

1876 წელს დონის როსტოვის ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვეტილება აეშენებინათ ქალაქის საავადმყოფო. მის ასაშენებლად გამოყვეს მიწის ნაწილი დიდი სადოვაიისა და პუშკინის ქუჩებს შორის როსტოვი-ნახიჩევანის საზღვარზე. თუმცა რუსეთ-ოსმალეთის ომის დაწყების გამო ეს გეგმები გადაიდო, ხოლო გამოყოფილ ტერიტორიაზე დროებით განთავსდა წითელი ჯვრის ჰოსპიტალი.

ნიკოლაევსკის საავადმყოფოს პროექტი. XIX საუკუნის დასასრული.
1880-იანი წლების ბოლოს საავადმყოფოს აშენების გეგმა კვლავ ძალაში შევიდა. არქიტეტორმა ნ. სოკოლოვმა გადაამუშავა საავადმყოფოს გეგმა,რომელიც განიხილავდა საავადმყოფოს ეკლესიის მშენებლობასაც. ეკლესიის საძრიკველის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1890 წლის 18 მაისს. საძირკველის ქვა აკურთხა ეკატერინოსლავისა და ტაგანროგის ეპისკოპოსმა სერაფიონმა.

საავადმყოფოს მშენებლობის პროცესში იყო წინადადება მისთვის ეწოდებინათ „ნიკოლაევსკის ეკლესია" იმპერატორ ნიკოლოზ II-ზე იაპონიის ქალაქ ოცუში თავდასხმისას იმპერატორის გადარჩენის აღსანიშნავად. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა ვაჭარ პლატონ ტროიანკინის ფინანსებით. ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა 1894 წელს. ეკლესია აკურთხეს მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე.

მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია მიწერილი იყო ახლოს მდებარე დონის როსტოვის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიაზე. მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის მამასახლისი იყო პეტრე პარამონოვი, ცნობილი როსტოველი ვაჭრის ელპიდიფორ პარამონოვის შვილი. 

მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია ააგეს ნეობიზანტიურ სტილში. ეკლესიის ფასადის გაფორმებაში გამოიყენება ძველი რუსული სტილი. ეკლესიის შესასვლელის თავზე ორსართულიანი სამრეკლო დგას. 

1923 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესიის ახურვის შესახებ, მაგრამ იგი კიდევ რამდენიმე წელი განაგრძობდა ფუნქციონირებას. 1930 წელს როსტოვში შეიქმნა სამედიცინო ინსტიტუტი და მას გავაეცა ყოფილი ნიკოლაევსკის საავადმყოფო. ინსტიტუტის შენობა ძლიერად დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს. 1940-იანი წლების ბოლოს მთელი კორპუსი, ეკლესიასთან ერთად, აღადგინეს. ყოფილი მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია მცირე ხნით იგა ინსტიტუტის ტერიტორიაზე, მასში განათავსეს ტირი სტუდენტებისთვის. 1960-იანი წლების დასაწყისში ეკლესია დაანგრიეს. ამჟამად მის ადგილზე დგას როსტოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სასწავლო-დიაგნოსტიკური კორპუსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ЦЕРКОВЬ МИХАИЛА АРХАНГЕЛА (ЦЕРКОВЬ КРАСНОГО КРЕСТА) დაარქივებული 2017-02-16 საიტზე Wayback Machine.
* Ростов-на-Дону. Церковь Михаила Архангела.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Малаховский Е. И. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство «NB», 2006. — С. 39—41. — ISBN 5-98155-014-7.
**ჰემატომა** (ჰემატო... და ...ომა) — სისხლის განსაზღვრული რაოდენობის დაგროვება ქსოვილებში, წარმოიქმნება სისხლის დენის დროს, როდესაც სისხლი კი არ ჟღინთავს ქსოვილებს (კანქვეშა უჯრედისს, კუნთებს, ძვლისაზრდელას, თავის ტვინს, ღვიძლს, ელენთას), არამედ მათში ქმნის ღრუს. ძირითადი მიზეზებია ტრავმა, ავადმყოფურად შეცვლილი სისხლძარღვების გახევა, ამასთან მიზეზები შეიძლება გახდეს მალორი-ვეისის სინდრომი, სისხლის მიმოქცევის პროცესის დარღვევა. პატარა ჰემატომა უკვალოდ შეიწოვება, დიდი ჰემატომის გარშემო ვითარდება ანთებითი პროცესი და წარმოიქმნება მკვრივი კაფსულა. ჰემატომის ადგილი შესივებული, ჩალურჯებული და მტკივნეულია.

მკურნალობა
----------

ჰემატომის ადგილზე დამწოლი ნახვევი, პირველ დღე-ღამეს სიცივე, შემდეგ – სითბო; ღვიძლისა და ელენთის ჰემატომის გახეთქვისას, აგრეთვე ჰემატომის დაჩირქებისას აუცილებელია ქირურგიული ჩარევა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 620.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.medgeo.net - ჰემატომა
* www.reitingi.ge - სილურჯეებისა და ჰემატომას სწრაფი მკურნალობის 7 უნიკალური მეთოდი

სქოლიო
------

1. ↑  tsamali.ge - ჰემატომა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-30. ციტირების თარიღი: 2016-02-21.