recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**იაელ დაიანი** ( ებრ. יעל דיין დ. 12 თებერვალი, 1939, ნაჰალალის მოშავი) — ისრაელელი მწერალი და პოლიტიკოსი, ქნესეთის წევრი 1992 წლიდან 2003 წლამდე, ასევე იკავებდა თელ-ავივის მერის მოადგილის თანამდებობას. იაელ დაიანმა პოლიტიკური კარიერა 2013 წელს დაასრულა. იგი არის ისრაელის სამხედრო მოღვაწის და პოლიტიკოსის მოშე დაიანას ქალიშვილი და ისრაელელი მსახიობის და რეჟისორის ასი დაიანას და.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

იაელ დაიანი დაიბადა ნაჰალალის მოშავში ბრიტანეთის მანდატის დროს, იგი გენერალ მოშე დაიანის ქალიშვილი და პოლიტიკური მოღვაწის შმუელ დაიანის შვილიშვილია. თავიდან მსახურობდა ისრაელის თავდაცვის ძალებში (IDF - "ცაჰალი") ,სამხედრო სამსახურის შემდეგ სწავლა გააგრძელა საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე ებრაულ უნივერსიტეტში, ხოლო ბიოლოგის პროფესიას ისრაელის ღია უნივერსიტეტში ეუფლებოდა.

1959 წლიდან 1967 წლამდე ურთიერთობაში იყო ბერძენ კინორეჟისორ და სცენარისტ მიხალის კაკოიანისთან და ცხოვრობდა საბერძნეთში.  მოგვიანებით იაელი დოვ სიონზე დაქორწინდა. წყვილს ორი შვილი შეეძინა.

შემოქმედება
-----------

 იაელ დაიანის ლექცია ებრაულ უნივერსიტეტში. 2014 წელი
პოლიტიკური კარიერის დაწყებამდე იაელ დაიანი იყო მწერალი და ჟურნალისტი, მის სტატიებს აქვეყნებდნენ ისრაელის წამყვანი გაზეთები: *იედიოთ ახრონოთი* *Maariv, ალ-ჰამიშმარი* და *Davar*. მან ასევე გამოაქვეყნა ექვსი მოთხრობა, მემუარები ექვსდღიანი ომის შესახებ და მამის, მოშე დაიანის ბიოგრაფია.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

იაელ დაიანი აქტიურად გამოდიოდა ომის წინააღმდეგ ხელმძღვანელობდა შალომ აჩშავს და კითხულობდა ლექციებს მთელ მსოფლიოში მშვიდობისა და უსაფრთხოების თემებზე. ისრაელში მან ასევე აწარმოა კამპანია ადამიანის უფლებების, ქალთა უფლებებისა და ლგბტ უფლებების დასაცავად.

1992 წელს იაელ დაიანი აირჩიეს ქნესეთში "ავოდას" (ისრაელის ლეიბორისტული პარტია) სიიდან. იგი ხელმძღვანელობდა ქალთა უფლებების კომისიას. პოლიტიკოსი ხელახლა აირჩიეს ქნესეთში 1996 და1999 წლებში (ერთიანი ისრაელის ბლოკიდან).

1996 წელს ი.ლედერმანმა ჰებრონში ვიზიტის დროს მას ცხელი ჩაი შეასხა, რა დროსაც იაელმა მიიღო სხეულის დაზიანება. ამისთვის ლედერმანს მიესაჯა პატიმრობა და ჯარიმა.

2003 წლის არჩევნების დროს დაიანმა კვლავ მიიღო მონაწილეობა, მაგრამ დამარცხდა. შედეგად დატოვა ლეიბორისტული პარტია "ავოდა" და შეუერთდა იოსი ბეილინის მემარცხენე სოციალ-დემოკრატიულ პარტია "მერეცს". 2004 წლის თელ-ავივის მუნიციპალურ არჩევნებში პარტიის სიის სათავეში მოხვდა. პარტიამ მოიპოვა 31 ადგილიდან 5 და შევიდა რონ ჰულდაის კოალიციაში. 2013 წლამდე იგი პასუხისმგებელი იყო ქალაქის სოციალურ სერვისებზე. ქალაქის მერმა რონ ჰულდაიმ 2013 წლის არჩევნებში იაელი არ შეიყვანა საარჩევნო სიაში. შედეგად, იაელ დაიანმა პოლიტიკური კარიერა დაასრულა.

ბმულები
-------

* "ატმოსფერო განმათავისუფლებელია." ინტერვიუ იელ დაიანთან სიამაყის აღლუმის წინა დღეს (რუს.)
* იაელ დაიანი, მეთაურის ქალიშვილი (რუს.)

სქოლიო
------

1. ↑  Tel-Aviv municipality- The Mayor and The Municipal Council დაარქივებულია 27 თებერვალი 2014 Wayback Machine
2. ↑  שביט בן-אריה, חברות הכנסת: נשים מובילות בישראל, תשע"א-2011
3. ↑  Yael Dayan: Public Activities დაარქივებული 2023-01-03 საიტზე Wayback Machine.  Knesset website
4. ↑  "{title}". Archived from the original on 27 February 2014. Retrieved 24 February 2014
„პონ-დიუ-გარი"
**აკვედუკი** (ლათ. aquaedictus <  aqua — „წყალი" და  duco — „მიმყავს") — წყალსატარი (არხი, მილი), რომლითაც წყალი თვითდინებით მიემართება დასახლებული პუნქტებისაკენ, სარწყავი და ჰიდროენერგეტიკული სისტემებისაკენ. აკვედუკს უწოდებენ აგრეთვე წყალსატარის ნაწილს — მდინარეზე, ხევზე ან გზაზე წყლის გადასაყვან ხიდურ ნაგებობას (ხიდ-აკვედუკი, ბელღარი). წყალსატარის ტიპის მიხედვით ხიდ-აკვედუკზე შეიძლება განლაგდეს დიდი დიამეტრის მილსადენი, ღია თუ დახურული ღარები ან არხი (ხიდ-არხი). 

აღმოსავლეთ ქვეყნებში აკვედუკებს აშენებდნენ ძვ. წ. II ათასწლეულიდან, საბერძნეთში - ძვ. წ. VII საუკუნიდან, ნაწილობრივ შემონახულია ქ. რომის აკვედუკები (ძვ. წ. IV ს.), რომელთა საერთო სიგრძე იყო 436 კმ, აქედან 55 კმ ხიდ-აკვედუკები ყოფილა. ცნობილია აკვედუკი „აპიუსის წყალი" („Aqua Appia"), რომელიც ძვ. წ. 312 აპიუს კლავდიუსმა გაიყვანა. რომაული არქიტექტურის ბრწყინვალე ნიმუშებად არის აღიარებული რომაელების მიერ გალიაში (დღევანდელ საფრანგეთში), ნიმის მახლობლად აგებული აკვედუკი „პონ-დიუ-გარი" (ძვ. წ. I ს.), ამჟამად მოქმედი აკვედუკი სეგოვიის მახლობლად (ახ. წ. II ს. ესპანეთი).

ცნობილია აგრეთვე ბურგასის აკვედუკი კონსტანტინოპოლთან (VI ს.). მოგვიანებით აკვედუკები ააშენეს ესპანეთში, საფრანგეთსა და იტალიაში. თანამედროვე აკვედუკს აგებენ ბეტონის, რკინაბეტონისა და ლითონისაგან, იშვიათად — ხისგან.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 250.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***აკვედუკი***
**შოვქათ აყაევი** (აზერ. Şövkət Ağayev, სრული სახელი:*Şövkət Həsənoviç Ağayev*; დ. — გ.) — ბაქოს შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1936 წლის 14 დექემბერს ბაქოში. წარმოშობით ყარაბაღიდან იყო. დედამისი რაჰიმა ოსი იყო, მამამისი ჰასანი კი იჩერი-შეჰერიდან. 70-იან წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის თვალის დაავადებათა კათედრის გამგედ.. შოვქათ აყაევმა დაამთავრა ბაქოს მე-18 სკოლა, შემდეგ სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. სწავლის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ჯერ ადვოკატად, შემდეგ ყოფილ ორჯონიკიძის რაიონში (ახლანდელი სურახანის რაიონი) სახალხო მსაჯულად, შემდეგ კი ფოლადის ქარხანაში ადვოკატად.

### სიკვდილი

19 იანვარს დაახლოებით 22:00 საათზე ის სახლიდან XI წითელი არმიის მოედანზე გავიდა და აღარ დაბრუნებულა. ოჯახმა მისი გაუჩინარების გამო ბინაგადის რაიონულ სასამართლოს მიმართა, რომელმაც 1996 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით შოვქათ აგაევი დაკარგულად გამოაცხადა. მისი ოჯახის მიმართვები „მოწამის" სტატუსის თაობაზე წარმატებით დაგვირგვინდა მისი გაუჩინარების დღიდან მხოლოდ 27 წლის შემდეგ — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2017 წლის 2 აგვისტოს №3140 ბრძანებულებით „შავი იანვრის ტრაგედიის მოწამის" საპატიო წოდების მინიჭების შესახებ.

სქოლიო
------

1. ↑  "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2 avqust 2017-ci il tarixli 3140 saylı **Sərəncamı**. ციტირების თარიღი: 2022-09-02(აზერბაიჯანული)
2. ↑  Məzarsız şəhid, yaxud itkin düşmüş arzular…. ციტირების თარიღი: 2022-09-02(აზერბაიჯანული)
3. ↑  27 ildən sonra Şəhid statusu alan Şövkət Ağayevin ailə dramı — FOTO. ციტირების თარიღი: 2022-09-02(აზერბაიჯანული)
4. ↑  20 yanvar hadisələrində itkin düşən Bakı sakini — Ailəsi ona ŞƏHİD statusu istəyir. ციტირების თარიღი: 2022-09-02(აზერბაიჯანული)
**ნურადინ აყაჰუსეინოვი** (აზერ. Nurəddin Ağahüseynov, სრული სახელი:*Nurəddin Aslan oğlu Ağahüseynov*; დ. — გ.) — შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1951 წელს ნეფთჩალის რაიონის სოფელ ჰასანაბადში. 8-წლიანი სკოლის დაამთავრობის შემდეგ სამხედრო სამსახურში იყო ლენინგრადში (ახლანდელი სანქტ-პეტერბურგი).1972 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის მსუბუქი მრეწველობის ტექნიკური კოლეჯი და მუშაობდა სხვადასხვა სფეროში. იმ სოფელში ცხოვრობდა, სადაც დაიბადა.

შავი იანვრის დღეს, დაახლოებით 19:00 საათზე მან ნეფთჩალის ცენტრალური უნივერმაღის წინ ტანკები დაინახა, ამ დროს სამუშაოდან ბრუნდებოდა თავისი მანქანით. ესროლეს, როდესაც უკან წასვლას ცდილობდა. ტყვია კისერში შევიდა და შუბლიდან გამოვიდა. იმავე დღეს საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

დაკრძალეს ნეფთჩალის რაიონის სოფელ ჰასანაბადის სასაფლაოზე.

სქოლიო
------

1. ↑  "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**. ციტირების თარიღი: 2015-07-17 (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Şəhidlər. ციტირების თარიღი: 2022-10-05 (აზერბაიჯანული)
3. ↑  Qara Yanvar şəhidləri. ციტირების თარიღი: 2015-07-17 (აზერბაიჯანული)
**გიორგი სადაღაშვილი** (დ. 1870, ქვახვრელი, გორის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. ეროვნებით ქართველი, სომხური გრიგორიანული ეკლესიის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. სოციალ-დემოკრატიულ წრეებში გაწევრიანდა დაარსებისთანავე. იყო თბილისის პარტიული წრის ორგანიზატორი. 1900 წლის რკინიგზის გაფიცვის გამო გაასახლეს თბილისიდან. 1902 წლის მუშათა დემონსტრაციების შემდეგ დააკავეს, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1903 დატოვა რკინიგზის სახელოსნო პოლიციური წნეხის გამო. 1904 წლიდან მუშაობა დაიწყო იარალოვის ქარხანაში. აქტიურად მონაწილეობდა ოთხივე სათათბიროს არჩევნებში, მუშების მხრიდან იყო დასახელებული ამომრჩევლად, მათ შორის გურიიდანაც. 1908 ჟანდარმერიამ დაიჭირა და გადაასახლა როსტოვში 2 წლით.

1917 წლის მარტიდან ეწეოდა აქტიურ პარტიულ მუშაობას. იყო „ნაძალადევის" კომიტეტის თავმჯდომარე და სხვადასხვა რაიონის კოლექტივის წევრი. აირჩიეს ქალაქის საბჭოს წევრად. 1918 წელს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მიერ დასახელდა ეროვნული საბჭოს წევრად. 1919 წლის თებერვლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით, თუმცა მანდატი ვერ მოიპოვა. იყო საკანდიდატო სიის 115-ე ნომერი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დატუსაღებული იყო მეტეხის ციხეში 1921 წელს.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 343-344.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი სადაღაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ინფლაციის დონე საერთაშორისო სავალუტო ფონდის წევრ ქვეყნებში, 2022 წელი
**ინფლაცია** — ეკონომიკაში ფასთა საერთო დონის ზრდა საბაზო მსყიდველობითუნარიანობის დონესთან შედარებით. ინფლაცია ასევე მოიაზრება, როგორც ფულის მსყიდველობითუნარიანობის კლება. ეკონომიკის ზოგიერთ მოდელში, ის ექვივალენტურია მოთხოვნის ვარდნის, ან ფულის მიწოდების ზრდის. ინფლაცია დეფლაციის ანტონიმია.

ზოგიერთ კონტექსტში სიტყვა „ინფლაცია" გამოიყენება ფულის მიწოდების ზრდის მნიშვნელობით, რასაც ზოგჯერ განიხილავენ, როგორც ფასთა ზრდის მიზეზს. ზოგიერთი ეკონომისტი კვლავაც ამ განსაზღვრებას ამჯობინებს. ასე მაგალითად, 1920-იანი წლების აშშ-ის ეკონომიკის ზოგიერთი ანალიტიკოსი მიუთითებს ინფლაციაზე, მიუხედავად იმისა, რომ ფასები იმ პერიოდში არ იზრდებოდა. ამ სტატიაში „ინფლაცია" განხილულია მისი ტრადიციული მნიშვნელობით.

დაკავშირებული ტერმინებია: დისინფლაცია — ინფლაციის დონის შემცირება, ან ეფექტი, რომელიც ამცირებს ინფლაციურ ზეწოლას, დეფლაცია — ფასთა საერთო დონის ვარდნა, რეფლაცია — დეფლაციის რევერსისთვის სტიმულის გამოყენება, ჰიპერინფლაცია — სწრაფი ინფლაცია წონასწორობისკენ ტენდენციის გარეშე. ინფლაციის დაბალი დონე (0-2%) ხშირად გაიგივებულია „ფასთა სტაბილურობასთან", და მრავალი ცენტრალური ბანკი ოფიციალურად ან არაოფიციალურად მისდევს ინფლაციურ პოლიტიკას, რათა დაცულ იქნას გარკვეული სასურველი ზედა და ქვედა ზღვარი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მაკროეკონომიკა
* მონეტარული პოლიტიკა
* ფულის მიწოდება

ლიტერატურა
----------

* *ჩანტლაძე ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 183.
**ტიტუს ლუკრეციუს კარუსი** (ლუკრეციუსი) (დ. ძვ. წ. 99 — გ. ძვ. წ. 55) — ძვ. წ. I საუკუნის რომაელი პოეტი და ფილოსოფოსი. სახელი გაითქვა ფუნდაენტური ფილოსოფიური ნაშრომით *De rerum natura* (საგანთა ბუნება).

ბიოგრაფია
---------

ტიტუს კარუს ლუკრეციუსი დაიბადა ძვ. წ. 99 წელს. იგი ითვლება მატერიალიზმის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ მხარდამჭერად. 

ლუკრეციუსი სხვებისგან გამოირჩეოდა იმით, რომ მას სხვადასხვა შეხედულებები და პოზიციები ჰქონდა ღმერთების რწმენის შესახებ. სულის უკვდავებისა და ღმერთების რწმენის შემუშავებაში, ლუკრეციუსი მნიშვნელოვან როლს სიზმრებს აკისრებდა და ყველას შთააგონებდა, სწორი ახსნა მიეცათ მისთვის. სიკვდილის წინაშე შიშის გასაფანტავად მან თქვა „სიკვდილი მაშინ მოვა, როცა ჩვენ აღარ ვიქნებით".

ლუკრეციუსის პოზიცია ღმერთებისა და ცრურწმენების გაგებაში ანტიმითოლოგიურ-ანტირელიგიურია, თუმა იგი ათეისტიც არ ყოფილა. ლუკრეციუსი ცდილობდა შემოქმედი და პროვინციული ღმერთის უარყოფას. იგი მეტად მკაცრი მებრძოლის როლში გამოდიოდა კერპთაყვანისმცემლობისა და კერპთმსახურების წინააღმდეგ. მას უმეცრებით გამოწვეულ ბოროტებად მიაჩნდა კერპებისათვის, ქანდაკებებისათვის, მსხვერპლშეწირვის ტრადიციის გადაცემა ადამიანთა მოდგმაში.

ნაწარმოებები
------------

ლუკრეციუსი ავტორია პოემის „საგანთა ბუნება". რომელშიც განხილულია ატომისტური თეორიის გავრცელება და ადამიანის წარმოშობის საკითხები. პოემა 6 წიგნისაგან შედგება: 

* I და II წიგნში გადმოცემულია სამყაროს აგების ატომისტური თეორია;
* III წიგნი ეძღვნება სულს;
* IV წიგნში საუბარია ადამიანთა მოძღვრებაზე;
* V წიგნი ეხება კოსმოგონიურ პრობლემებს, ადამიანის გვარის განვითარების ისტორიისა და ენის წარმოშობას;
* VI წიგნი ეხება რელიგიური წარმოშობის სამ ბუნებრივ მიზეზს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* О природе вещей. Перевод Ф. А. Петровского
* Физика Лукреция
* ლუკრეციუსი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე"
	+ *On The Nature Of Things*
* *Internet Encyclopedia of Philosophy entry* by David Simpson
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
* Lucretius's works: text, concordances and frequency list
* Bibliography De rerum natura Book III დაარქივებული 2006-11-26 საიტზე Wayback Machine.
* Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries დაარქივებული 2014-08-14 საიტზე Wayback Machine.  High-resolution images of works by Lucretius in .jpg and .tiff format.
* Lucretius: *De rerum natura* (1475-1494), digitised codex at Somni
* Titi Lucretii Cari *De rerum natura libri sex*, published in Paris 1563, later owned and annotated by Montaigne, fully digitised in Cambridge Digital Library
**Judas Priest** (ქართ. მღვდელი იუდა) — ინგლისური მძიმე მეტალ ჯგუფი, ჩამოყალიბებული ბირმინგემში, 1969 წლის წელს. მსოფლიო მასშტაბით დღემდე გაყიდულია მისი 50 მილიონი ალბომი. Judas Priest-ს ხშირად უწოდებენ ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს მეტალ-ჯგუფს. მიუხედავად იმისა, რომ 1970-იანების მეორე ნახევარში მისი მუსიკა გამოირჩეოდა ნოვატორული და სიახლეებით სავსე მეთოდებით, ჯგუფის ისტორიას თან ახლდა ჩანაწერების წარმოების არაერთგვაროვანი სტილი, ცვალებადი დრამერები და 1980 წლამდე მნიშვნელოვანი კომერციული წარმატების არარსებობა – გამარტივებული და უფრო კომერციული ჟღერადობა მან მხოლოდ ალბომ *British Steel*-ზე მიიღო და იქცა როკ-სუპერვარსკვლავად. 1989 წელს ისინი აგრეთვე გახდნენ უსიამოვნების მონაწილეები, როდესაც მათ სიმღერას „Better by You, Better than Me" მოჰყვა ორი ადამიანის თვითმკვლელობა. 

ჯგუფის წევრების სია მუდმივად იცვლებოდა. 1990-იანების დასაწყისში იგი აგრეთვე დროებით დატოვა წამყვანმა ვოკალისტმა რობ ჰელფორდმა. ამჟამად კოლექტივში შედიან: ჰელფორდი, გიტარისტები გლენ ტიპტონი და რიჩი ფოლკნერი, ბასისტი იენ ჰილი და დრამერი სკოტ ტრეივისი. ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი ალბომია 1982 წლის *Screaming for Vengeance*, ჩაწერილი კომერციულად ყველაზე წარმატებული შემადგენლობის მიერ, რომელშიც შედიოდნენ ჰელფორდი, ტიპტონი, ჰილი, გიტარისტი კ.კ. დაუნინგი და დრამერი დეივ ჰოლანდი. მხოლოდ ტიპტონს და ჰილს მიუღიათ მონაწილეობა ჯგუფის ყველა ალბომის ჩაწერაში.

ჯგუფის წევრები
--------------

 მთავარი სტატია: Judas Priest-ის წევრების სია.
ამჟამინდელი წევრები
* იენ ჰილი – ბასი, ბეკ-ვოკალი (1969–დღემდე)
* გლენ ტიპტონი – წამყვანი გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ბეკ-ვოკალი (1974–დღემდე)
* რობ ჰელფორდი – წამყვანი ვოკალი (1973–1992, 2003–დღემდე)
* სკოტ ტრეივისი – დასარტყმელი საკრავები (1989–დღემდე)
* რიჩი ფოლკნერი – რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი (2011–დღემდე)

### სტუდიური ალბომები

 მთავარი სტატია: Judas Priest-ის დისკოგრაფია.
* *Rocka Rolla* (1974)
* *Sad Wings of Destiny* (1976)
* *Sin After Sin* (1977)
* *Stained Class* (1978)
* *Killing Machine* (1978)
* *British Steel* (1980)
* *Point of Entry* (1981)
* *Screaming for Vengeance* (1982)
* *Defenders of the Faith* (1984)
* *Turbo* (1986)
* *Ram It Down* (1988)
* *Painkiller* (1990)
* *Jugulator* (1997)
* *Demolition* (2001)
* *Angel of Retribution* (2005)
* *Nostradamus* (2008)
* *Redeemer of Souls* (2014)
* *Firepower* (2018)
* *Invincible Shield* (2024)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Judas Priest"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* Judas Priest საიტზე Curlie

სქოლიო
------

1. ↑  Story Original Judas Priest. ციტირების თარიღი: 11 January 2017.
ზულფიქარი, ალის ხმლის სტილიზებული გამოსახულება წარმოადგენს ალავიტების სიმბოლოს.
**ალავიტები** ასევე **ალავები** (არაბ. علوية) — ისლამის ერთ-ერთი მიმდინარეობის, *ალავიზმის* მიმდევრები. რელიგია ძირითადად გავრცელებულია სირიაში, სადაც მოსახლეობის დაახლოებით 11%-ს შეადგენენ. ისინი აღიარებენ შიიტური მიმდევრობის თორმეტეულების სკოლას, თუმცა რელიგიური სინკრეტიზმის ელემენტებით. ალავიტები თანყვანს სცემენ ალის (ალი იბნ აბუ ტალიბი) და სახელი *ალავი* აღნიშნავს ალის-მიმდევარს.

მიიჩნევა, რომ მიმდევრობა IX საუკუნეში იბნ ნუსაირმა დააარსა, ამის გამო ალავიტებს ხანდახან *ნუსაირებსაც* ეძახიან (არაბ. نصيرية). აღნიშნული ტერმინი შეურაცმყოფელი კონოტაციის მატარებელია. სხვა სახელი *ნასარი* ნუსაირის არასწორი თარგმანის შედეგია. 

ალავიტებს ხანდახან თურქეთში გავრცელებულ ალევიზმთან ურევენ. 

ფართოდ იყო გავრცელებული ოსმალეთის იმპერიაში. იმპერიის გაუქმებისა და თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ მუსტაფა ქემალმა დაიწყო ალავიტების დევნა. ალავიტები გადავიდნენ ფრანგული მანდატით დაცულ სირიაში, სადაც უმცირესობებისთვის შეიქმნა განსაკუთრებული ტერიტორიები, მათ შორის ალავიტების სახელმწიფო. შემდგომში ალავიტების სახელმწიფო გაუქმდა, თუმცა ალავიტები დარჩნენ სირიის არმიის მნიშვნელოვან ძალად. მას შემდეგ რაც 1970 წელს სირიის ხელისუფლებაშისამხედრო გადატრიალების შედეგად საბჭოთა კავშირის მხარდაჭერით ალავიტი ჰაფეზ ასადი მოვიდა, მთავრობის ელიტას ძირითადად ალავიტები წარმოადგენდნენ. ალ ასადის მიერ ინიცირებული იყო შიიტებთან ალავიტების დაახლოების პროცესი. 1970 და 1980 წლების ისლამურმა აჯანყებამ არსებული წყობა წნეხის ქვეშ მოაყოლა, ხოლო სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ წნეხი კიდევ უფრო გაიზარდა და ძლიერდება ირანის შიიტურ რეჟიმთან სირიელი ალავიტების დაახლოების პროცესი.

ლიტერატურა
----------

* Kazimi, Nibras. *Syria Through Jihadist Eyes: A Perfect Enemy*, Hoover Institution Press, 2010. ISBN 978-0-8179-1075-4.
**მუსა ადილოვი** (აზერ. Musa Adilov, სრული სახელი:*Musa Ramazan oğlu Adilov*; დ. 5 სექტემბერი, 1959, შაბრანი — გ. 19 მარტი, 2004, ბაქო) — შავი იანვრის მოწამე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1959 წლის 5 სექთემბერს დავაჩიში. 10 წლის ასაკში იგი მარცხენა ბარძაყის დაზიანებით, დიდი ხნის განმავლობაში მკურნალობდა ბაქოს სამედიცინო სარეაბილიტაციო ცენტრში.

შავი იანვრის ტრაგედიის დღეს, როდესაც ის და მისი მეზობელი სოფელ საბუნჩიდან აეროპორტისკენ მიემგზავრებოდნენ, მას ზურგში ცეცხლსასროლი იარაღიდან ესროლეს. ის საბუნჩის საავადმყოფოში გადაიყვანეს და მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაცია ჩაუტარდა, სხეული ნამსხვრევებით დაფარული დარჩა. შედეგად მუსა მე-2 ჯგუფის ინვალიდი გახდა და მკურნალობის მიუხედავად მისი ჯანმრთელობა ყოველწლიურად უარესდებოდა. იგი გარდაიცვალა 2004 წლის 19 მარტს მუცლის ღრუში მიყენებული ჭრილობის შედეგად გამოწვეული გართულებით.
შაბრანის გალაგას სასაფლაოზე დაკრძალეს.

სქოლიო
------

1. ↑  "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 16 may 2017-ci il tarixli, 2868 saylı **Fərmanı** az. e-qanun.az (16.05.2017). ციტირების თარიღი: 17 August 2022 (აზერბაიჯანული)
2. ↑   *{{{title}}}*. ISBN 978-9952-542-97-4.  (აზერბაიჯანული)
**მიუფიდე ქადრი** (თურქ. Müfide Kadri; დ. 1890, სტამბოლი, თურქეთი — გ. 1912, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მხატვარი და კომპოზიტორი. ერთ-ერთი პირველი ქალი მხატვარი თურქეთში და ოსმალეთის იმპერიის პირველი პროფესიონალი ხელოვნების მასწავლებელი. ქადრი ძირითადად ქმნიდა პორტრეტებს და ტილოებს ფიგურების გამოსახულებით.

ბიოგრაფია
---------

ქადრიმ, ჯერ კიდევ ბავშვობისას დაკარგა თავისი დედა და აყვანილ იქნა უშვილო წყვილის, ქადრი ბეის და მისი ცოლის მიერ, რომლებიც მისი შორეული ნათესავი. მას მთლიანად სახლში ასწავლიდნენ კერძო მასწავლებლები, რომლებმაც აღმოაჩინეს მისი მხატვრული ნიჭი.

ავტოპორტრეტი
ათი წლის ასაკში დაიწყო სერიოზულად ხატვა, რა დროსაც გაკვეთილებს ესწრებოდა ოსმან ჰამდი-ბეითან. შემდეგ მან მხატვრობის გაჯვეთილები სალვატორე ვალერისთან (1856-1946) მიიღო, რომელიც „Sanayi-i Nefise Mektebi"-ში (*სახვითი ხელოვნების სკოლა*, დღეს მიმარ სინანის სახვითი ხელოვნების უნივერსიტეტის ნაწილი) იტალიელი პროფესორი იყო. იგი ასევე ისწავლა დაკვრა ფორტეპიანოზე, ვიოლინოზე და ტრადიციულ ინსტრუმენტებზე, როგორებიცაა უტი და ქამანჩა.

ჰამდი ბეის დაჟინებით, მან მიუნხენის გამოფენაზე რამდენიმე ნამუშევარი გაგზავნა, სადაც ისინი ოქროს მედლით დაჯილდოვდნენ. ცოტა ხნის შემდეგ, მიუფიდე გახდა სტამბოლის გოგონების უმაღლესი სკოლის მუსიკის მასწავლებელი, ხოლო მოგვიანებით მას დაევალა ხელოვნებისა და ქარგვის მასწავლებლობაც. ასევე ადილე სულთანის სასახლეში, აბდულჰამიდ II-ის ქალიშვილს ხატვას ასწავლიდა. ამ პერიოდში, მან ასევე სხვადასხვა პოეტების ლექსებზე სიმღერებს თხზავდა, რომლებიც რამდენიმე კულტურულ ჟურნალში გამოქვეყნდა.

1911 წელს სტამბოლის საოპერო საზოგადოების მიერ ჩატარებულ გამოფენაზე მისი ნამუშევრების ჩვენებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, მიუფიდეს ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს, მაგრამ დიაგნოზის გვიან დასმის გამო, ეფექტური მკურნალობის უზრუნველყოფა შეუძლებელი იყო და მომდევნო წელს ის გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ქადრის ორმოცი ნამუშევარი გაიყიდა „ოსმალეთის მხატვრების საზოგადოების" სასარგებლოდ. ქადრი ბეიმ დიდი მწუხარება იგრძნო, რის გამოც იგი მექაში წავიდა და იქ ცხოვრობდა, სანამ იძულებით არ დატოვა ქალაქი, როდესაც ოსმალეთის იმპერია დაიმხო.

დაკრძალეს ქარაჯააჰმეთის სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვას ამშვენებს ცნობილი კალიგრაფერის, ისმაილ ჰაქი ალთინბეზერის წარწერა, ხოლო მისი ცხოვრება აისახა მწერალ ედიფ ადივარ ჰალიდეს ნამუშევარში სახელად „Son Eseri" (*ბოლო ნამუშევარი*).

გამორჩეული ნამუშევრები
----------------------

* ქალი კითხულობს წიგნსქალი კითხულობს წიგნს
* ოუტზე მოთამაშე ქალიოუტზე მოთამაშე ქალი
* მომლოცველი გოგონამომლოცველი გოგონა
* შეყვარებულები სანაპიროზეშეყვარებულები სანაპიროზე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიუფიდე ქადრი***

* მადლიერება ქადრის, მისი გარდაცვალებიდან 95 წლისთავისადმი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Brief biography დაარქივებული 2015-08-23 საიტზე Wayback Machine.  @ Sanal Müze "Retrospektif".
2. 1 2  Biographical notes @ Forum Gerçek.
3. 1 2 3  Curriculum Vitae @ the İstanbul Kadın Müzesi.
**Firth of Fifth** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სიმღერა 1973 წლის ალბომიდან *Selling England by the Pound*. სიმღერის სახელწოდება არის მდინარე ფორთის (შოტლანდია) პაროდირება, რომელსაც ასევე უწოდებენ Firth of Forth

სიმღერა იწყება კლასიკური სტილის ფორტეპიანოს პარტიით (ტონი ბენქსი), შემდეგ კი ტემპი იცვლება და ჟღერს პიტერ გებრიელის ვოკალი, რომელსაც უერთდება დასარტყმელი საკრავები და აკორდების პროგრესია (ორგანი). შუალედში ჟღერს სოლო ფლეიტაზე, რომელსაც მოჰყვება სინთეზატორზე შესრულებული სოლო - იგი, თავის მხრივ, იმეორებს ფორტეპიანოს შესავლის მელოდიას. სტივ ჰეკეტი უკრავს ფლეიტის მელოდიის ინტერპრეტაციას, იყენებს რა მისთვის დამახასიათებელ ტონს. შემდეგ სიმღერაში კვლავ ჟღერს ტექსტი, ბოლოს კი - ისევ ბენქსის პარტია ფორტეპიანოზე.

სიმღერის ხანგრძლივობაა 9 წუთზე მეტი და იგი კარგად წარმოადგენს ჯგუფის იმ პერიოდს, როდესაც იგი ჯერ კიდევ პროგრესულ როკს უკრავდა. ეს აგრეთვე არის ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კომპოზიცია ძველი სიმღერებიდან, რომელიც შეტანილია კრებულში *Platinum Collection* (2004).

მიუხედავად იმისა, რომ Firth of Fifth დასახელებულია, როგორც მთლიანი ჯგუფის ნამუშევარი, ტონი ბენქსი ამტკიცებდა, რომ იგი მისი იდეებიდან წარმოიშვა. ბენქსსა და მაიკ რაზერფორდს ეკუთვნის სიმღერის ტექსტი. ბენქსის თქმით, ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი ტექსტი, რაც დაუწერია.

1975 წლის შემდეგ ფორტეპიანოს შესავალი ამოღებული იქნა საკონცერტო გამოსვლებიდან - სცენაზე ტონი იყენებდა RMI-ს ელექტრონულ ფორტეპიანოს, რომლის ჟღერადობაც სიმღერის შესავალს არ უხდებოდა.

ინსტრუმენტული სახით სიმღერა სრულდებოდა 1992 წლის ტურნეში *We Can't Dance* და 1998 წლის ტურნეში *Calling All Stations*, ასევე 2007 წლის ტურნეში *Turn It On Again: ტური*. ინსტრუმენტული ვერსია ასევე უერთდებოდა სიმღერას I Know What I Like (In Your Wardrobe).

სიმღერა ასევე შეტანილია სტივ ჰეკეტის სოლო-ალბომში *Watcher of the Skies: Genesis Revisited*, სადაც ჟღერს ჯენესისის სიმღერების ჰეკეტისეული ინტერპრეტაციები (1997).
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მაღალაშვილი**. |

ალექსანდრე წუწუნავა, ქეთევან მაღალაშვილი, დიმიტრი შევარდნაძე. 1930 წელი
**ქეთევან კონსტანტინეს ასული მაღალაშვილი** (დ. 7 აპრილი, 1894, ქუთაისი — გ. 30 მაისი, 1973, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი-პორტრეტისტი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი (1961). მისი მეუღლე იყო დიმიტრი შევარდნაძე.

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება თბილისში მიიღო. 1911 წელს შევიდა სახვითი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიის საზოგადოების სკოლაში, სადაც მას ასწავლიდნენ მოსე თოიძე და იაკობ ნიკოლაძე.

1915 წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის ფერწერის, ძრწვისა და ხუროთმოძღვრების სკოლაში. აქ მისი ხელმძღვანელები იყვნენ ცნობილი მხატვრები და პედაგოგები კ. კოროვინი და ნ. კასატკინი. 1917 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და მუშაობა დაიწყო ბიბლიოთეკარად. აქ იგი შეხვდა ცნობილ მოღვაწეს დიმიტრი შევარდნაძეს, რომლის რჩევითაც მხატვარი ქალი დაინტერესდა ქართველ მოღვაწეთა პორტრეტების შექმნით.

1923 წელს საქართველოს განათლების კომისარიატს გაგზავნილი ყავა საფრანგეთში მხატვრული ხელოვნების დასახვეწად. პარიზსში იგი ოსტატდება კოლაროსის აკადემიაში. 

1926 წელს ქეთევენ მაღალაშვილი სამშობლოს დაუბრუნდა შემდგარ ოსტატად. იგი მუშაობას იწყებს ხელოვნების მუზეუმში, სადაც დიდი სერიოზულობითა და მაღალი პროფესიონალიზმით იღებს საქართველოს სხვადასხვა ტაძრებში ძველი ქართული ფრესკების და მოზაიკების პირებს. 

დაჯილდოვეული იყო შრომის წითელი დროშის და ორი „საპატიო ნიშნის" ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* *ქარუმიძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 501.
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი", თბ. 2014, გვ. 42
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 251, თბ. 1994
* ქეთევან მაღალაშვილის გამოფენის კატალოგი, თბილისი, 1961

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული მოდერნიზმი |
| --- |
|  |
| პიროვნებები | 
* ალექსანდრე შარვაშიძე
* ალექსანდრე ბაჟბეუქ-მელიქიანი
* ბენო გორდეზიანი
* დავით კაკაბაძე
* დიმიტრი შევარდნაძე
* ელენე ახვლედიანი
* ემა ლალაევა-ედიბერიძე
* ვალერიან სიდამონ-ერისთავი
* ზიგმუნტ ვალიშევსკი
* ილია ზდანევიჩი
* ირაკლი გამრეკელი
* ირინა შტენბერგი
* კირილ ზდანევიჩი
* კლარა კვესი
* ლადო გუდიაშვილი
* მიხეილ გოცირიძე
* მიხეილ ჭიაურელი
* პეტრე ოცხელი
* ქეთევან მაღალაშვილი

 |
|  |
| სხვა სტატიები | 
* „H2SO4"

 |

 |
დაავადებული ფესვები.
**კილა**, *კომბოსტოს კილა* — კომბოსტოს დაავადება. გამომწვევია *Plasmodiophora brassicae*, რომელიც აავადებს კომბოსტოსებრთა სხვა წარმომადგენლებსაც. დაზიანებული მცენარეების ფესვებზე უჯრედთა ჰიპერტროფიის შედეგად ყალიბდება კორძები, რომლებიც ბლოკავს ფესვის მიერ წყლის და მინერალური ნივთიერებების შეთვისების პროცესს. მიმდინარეობს ჰიპერპლაზია. მცენარე ვარდება ნიადაგიდან. დაავადებას ხელს უწყობს მჟავე, თიხიანი ნიადაგები.

მოზრდილ მცენარეებზე კორძები შედარებით ადვილი შესამჩნევია, ხოლო ჩითილებზე მათი შემჩნევა რთულია. დაავადების შედეგად მცენარის მიწის ზედა ნაწილის გარეგნული სახე თითქმის არ იცვლება. ხშირად დაავადების აღმოჩენა მხოლოდ ფესვთა სისტემის დათვალიერების შედეგად არის შესაძლებელი. ამავე დროს, ადრეული და ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში დაავადებულ მცენარეებს ახასიათებს ზრდაში ჩამორჩენა, შეინიშნება ფოთლების გაყვითლებაც. დაავადებული ჩითილი შემდგომი წარმოებისათვის უვარგისია, რადგან ცუდად ფესვიანდება და ვერ ვითარდება.

ბრძოლის საშუალებები: კულტურათა მონაცვლეობა, ნიადაგის pH-ის კომბოსტოსათვის ოპტიმალური მაჩვენებლების შენარჩუნება, ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება, ნიადაგების მოკირიანება და დეზინფექცია.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  მინდვრისა და ბოსტნეული კულტურების დაცვა გვ. 23. *agriedu.ge*. ციტირების თარიღი: 18 აგვისტო, 2020.
2. 1 2 3  კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. ყვავილოვანი კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. *gfa.org.ge* (2018).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-14. ციტირების თარიღი: 18 აგვისტო, 2020.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კომბოსტო (*Brassica*) |
| --- |
|  |
| სახეობები | 
* *Brassica carinata*
* *Brassica elongata*
* *Brassica fruticulosa*
* *Brassica hilarionis*
* *Brassica juncea*
* *Brassica napus*
* *Brassica nigra*
* *Brassica rapa*
	+ *Brassica rapa subsp. oleifera*
* *Brassica tournefortii*

|  |  |
| --- | --- |
| *Brassica oleracea* | 
* თავიანი კომბოსტო
* ბროკოლი
* ყვავილოვანი კომბოსტო
* ბრიუსელის კომბოსტო
* კოლრაბი
* სავოიის კომბოსტო

 |

 |
|  |
| დაავადებები | 
კილა, კომბოსტოს ფომოზი, კომბოსტოს ფუზარიოზული ჭკნობა, ნაცრისფერი სიდამპლე, კომბოსტოს ალტერნარიოზი, კომბოსტოს ჭრაქი, კომბოსტოს თეთრი ლაქიანობა, კომბოსტოს რიზოქტონიოზი, კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე, კომბოსტოს მოზაიკა, კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი, კომბოსტოს ბლეკროტი
 |
|  |
| მავნებლები | 
კომბოსტოს ხვატარი, კომბოსტოს თეთრულა, კომბოსტოს გაზაფხულის ბუზი, კომბოსტოს ღეროს მალულხორთუმა, კომბოსტოს ბუგრი, კომბოსტოს ფოთოლჭამია
 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: კომბოსტოსებრნი, ბოსტნეული კულტურები, მდოგვი, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**იულიუსისეული პერიოდი** — 7980 წელი ხანგრძლივობის დროის შუალედი, რომელსაც იყენებენ სხვადასხვა ასტრონომიული და ქრონოლოგიური გამოთვლებისათვის. 

იულიუსისეული პერიოდი უმცირესი ჯერადია 3 ციკლისა (7980=28·19·15): მზის 28-წლიანი ციკლისა, რომლის განმავლობაში კვირის დღეების სახელწოდებები უბრუნდება თვის ერთსა და იმავე რიცხვებს; მთვარის 19-წლიანი მეტონის ციკლისა, რომლის მთვარის ფაზები ემთხვევა თვეების ერთსა და იმავე რიცხვებს, და ე. წ. რომის ინდიქტიონის 15-წლიანი პერიოდისა, რომლის გავლის შემდეგ რომის იმპერიაში ახდევინებდნენ განსაკუთრებულ გამოსაღებს. 

1583-იდან ფრანგი მეცნიერის ჟოზეფ სკალიგერის ინიციატივით შემოღებულია დროის აღრიცხვა ე. წ. იულიუსის დღეებით. ამგვარი აღრიცხვის საწყისია ძვ. წ. 4713 წლის 1 იანვარი შუადღე გრინვიჩის (მსოფლიო) დროით (ეს წელი პირველი წელი იყო ყველა ციკლისათვის). ასტრონომიაში ზოგიერთი დაკვირვების თარიღს გამოსახავენ იულიუსის დღეები. მაგ. 1976 წლის 2 აგვისტო დღის 3 საათს შეესაბამება 2442993,125 იულიუსის დღე. იულიუსისეული პერიოდის შესაბამისი დღეები მოცემულია ასტრონომიულ წელიწდეულებში და კალენდრებში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 276.
* ხარაძე ე. „ასტრონომიის საფუძვლები" : 2 ტომად : ტომი I, 1991, გვ. 167-168
**მიმი** ან **მემი** (ინგლ. meme) — კულტურული ინფორმაციის ფრაგმენტი. მიმი შეიძლება იყოს ნებისმიერი იდეა ან ქცევა, რომელიც შეგნებულად თუ შეუგნებლად ადამიანიდან ადამიანზე ვრცელდება საუბრით, წერით, ვიდეოთი, რიტუალით, ჟესტებით და ა.შ. არსებითად მიმი არის ინფორმაცია, მაგრამ მისი ფუნქციონირება აღნიშნავს ქცევით გამოვლინებას.

მიმის კონცეფცია და თვითონ ტერმინი რიჩარდ დოკინზმა, 1976 წელს საკუთარ წიგნ "ეგოისტური გენი"-ში ჩამოაყალიბა. დოკინზმა ივარაუდა, რომ მთელი კულტურული ინფორმაცია შედგება მიმის საბაზო ფრაგმენტებისგან, ზუსტად ისე, როგორც ბიოლოგიური ინფორმაცია შედგება გენებისგან და როგორც გენები, მიმი ასევე ექვემდებარება ბუნებრივ გადარჩევას, მუტაციას და ხელოვნურ გადარჩევას. დოკინზის ამ იდეის საფუძველზე, წარმოიქმნა ახალი სწავლება მემეტიკა, რომელიც მიჩნეულია ფსევდომეცნიერებად.

ზოგადი ინფორმაცია
-----------------

მიმის კონცეფცია თავდაპირველად რიჩარდ დოკინზის მიერ იყო ჩამოყალიბებული, დოკინზმა კონცეფცია აღწერა 1976 წელს წიგნ "ეგოისტური გენი"-ში, ხოლო 1982 წელს კი განავრცო "გაფართოებული ფენოტიპი"-ში. ტერმინ "მიმი"-ს საფუძვლად, მან ბერძნული სიტყვა μίμημα - "მსგავსება" აიღო.

დოკინზის მოსაზრებით, გენების მსგავსად, მიმი არის რეპლიკატორები (ინგლ. replicators), ანუ ობიექტები, რომლებიც გამრავლებისთვის იმეორებენ საკუთარ თავს. მიმი შესაძლოა გავრცელდეს სურვილისამებრ ან მის მატარებლის საწინააღმდეგოდ. მიმის გადარჩენა დამოკიდებულია მინიმუმ ერთ მატარებელზე, ხოლო მისი წარმატებით გავრცელება დამოკიდებულია გარშემო არსებულ კულტურულ გარემოზე და ისეთი მატარებლის არსებობაზე, რომელიც ცდილობს შეგნებულად გაავრცელოს მიმი. მიმი შესაძლოა შეიცვალოს ან გაიყოს და წარმოქმნას ახალი მიმი. ისინი იბრძვიან ერთმანეთის წინააღმდეგ რესურსებისთვის (ხალხის გონება) არსებულ ბრძოლაში, ხოლო, შედეგად ექვემდებარებიან ბუნებრივ გადარჩევას.

ინტერნეტ მიმი
-------------

საჯარო კომპიუტერული ქსელების პოპულარიზაციასთან ერთად (თავდაპირველად ფიდონეტი, შემდეგ ინტერნეტი) მიმმა ახალი ადგილი შეიძინა გავრცელებისთვის, რითიც საფუძველი ჩაუყარა ინტერნეტ-მიმებს. ინტერნეტ-მიმები წარმოადგენენ (ბმულებს, ტექსტებს, ნახატებს და ა.შ.), ჩვეულებრივ გადაიცემა მომხმარებლების მიერ პირდაპირი ქსელის მეშვეობით. ჩვეულებრივ ეს კეთდება გართობის მიზნით . მაგრამ იმავე ხერხით შესაძლოა გავრცელდეს სხვა ინფორმაციაც, მათ შორის პროვოკაციული ხასიათის (მაგ. კეშინიზმი).

ბოლო დროს, როგორც წესი, ინტერნეტ-მიმის გავრცელების არეალი არის ბლოგები და ფორუმები, მაგრამ მიმი ასევე შესაძლოა გავრცელდეს ვებგვერდებით, ელექტრონული ფოსტით და  ასევე გასცდეს ინტერნეტს, მაგალითად მედიაში მოხვედრით (ასეთ შემთხვევაში ასევე გამოიყენება მცნება "მედიავირუსი").

სქოლიო
------

1. ↑  *Polichak J. W.* Memes as Pseudoscience, Shermer M. The Skeptic Encyclopedia of Pseudoscience..
2. ↑  თავი 11. მიმი — ახალი რეპლიკატორები დაარქივებული 2013-05-15 საიტზე Wayback Machine.  // ეგოისტური გენი
3. ↑  Мемы: мифы и реальность
4. ↑  2.0 в пользу Обамы Лента.ру, 12 июня 2008
**სურაია ბაბაევა** (აზერ. Sürəyyə Babayeva, სრული სახელი:*Sürəyyə Lətif qızı Babayeva*; დ. — გ.) — ბაქოს შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1913 წელს ჯავადის მაზრის სოფელ ყარადონლუში (განეკუთვნება დღევანდელი იმიშლის რაიონს). ბოლო წლებში შვილთან და მისი ოჯახთან ერთად ბილაჯარის სოფელში ცხოვრობდა.

### სიკვდილი

22 იანვარს 17:25 საათზე, ბილაჯარის გზატკეცილზე მოძრავმა სამხედრო ჯავშანმანქანებმა და ტანკებმა ადგილობრივ შენობებს ცეცხლი გაუხსნეს, 77 წლის სურეა ბაბაევა, რომელიც სამზარეულოში საჭმელს ამზადებდა, ადგილზე გარდაიცვალა. ტყვია მარჯვენა საზარდულის არეში შევიდა და მარცხენა საზარდულიდან გამოვიდა. შენობა 5 წუთზე მეტი ხნის განმავლობაში ტყვიამფრქვევებით იბომბებოდა. ასევე დაშავდა 76-ე ბინაში მცხოვრები მურსალ ასკეროვი.

დაკრძალეს იმიშლის რაიონში.

სქოლიო
------

1. ↑  "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**. ციტირების თარიღი: 2015-07-17 (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Şəhidlər. ციტირების თარიღი: 2022-10-05(აზერბაიჯანული)
3. ↑  Qara Yanvar şəhidləri. ციტირების თარიღი: 2015-07-17(აზერბაიჯანული)
გრავიტაციის გამო პლანეტები ბრუნავენ მზის გარშემო
**გრავიტაცია**, **მსოფლიო მიზიდულობა** — უნივერსალური ურთიერთქმედება მატერიის ნებისმიერ სახეთა შორის. არარელატივისტური სხეულების (რომელთა სიჩქარე სინათლის სიჩქარეზე ბევრად ნაკლებია) სუსტი გრავიტაცია ემორჩილება ნიუტონის მსოფლიო მიზიდულობის კანონს, რომელიც ნიუტონმა საბოლოოდ ჩამოაყალიბა თავის „ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკურ საწყისებში". ნიუტონის თეორიაში გრავიტაცია ითვლება შორსქმედებად, რომელიც მყისად ვრცელდება, რაც ეწინააღმდეგება ფარდობითობით თეორიას. ფარდობითობით თეორიაზე დაფუძნებული გრავიტაციის თეორია შექმნა ა. აინშტაინმა. 1916 წელს მან საბოლოოდ ჩამოაყალიბა იგი და უწოდა ფარდობითობის ზოგადი თეორია. ამ თეორიამ ძირფესვიანად შეცვალა ჩვენი წარმოდგენა სივრცეზე, დროზე და მათ კავშირზე მატერიასთან. ფარდობითობის ზოგად თეორიაში მოყვანილი იდეების განვითარებისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა არაევკლიდური გეომეტრიის შემქმნელის ნ. ლობაჩევსკის, ი. ბოლიაის, გ. რიმანისა და კ. გაუსის შრომებს.

ნიუტონის კანონი
---------------

  

  

  

ერთ-ერთი ოთხ ფუნდამენტურ ურთიერთქმედებას შორის (დანარჩენი ფუნდამენტური ურთიერთქმედებებია სუსტი ურთიერთქმედება, ძლიერი ურთიერთქმედება და ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება), რომლის მეშვეობითაც მასის მქონე სხეულები ერთმანეთს იზიდავენ. ყოველდღიურ ცხოოვრებაში გრავიტაციის გამოვლინებაა ის, რომ სხეულებს გააჩნიათ წონა და ისინი საყრდენის ან საკიდის არარსებობის შემთხვევაში დედამიწაზე ეცემიან. გრავიტაციის გავლენით სხეულები ერთმანეთს იზიდავენ, რაც არის დედამიწის, მზის, და სამყაროში არსებული მაკროსკოპული სხეულების უმეტესობის წარმოქმნის მიზეზი. გრავიტაციის გამო პლანეტები ბრუნავენ მზის გარშემო წრიულ ორბიტებზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სუსტი ურთიერთქმედება
* ძლიერი ურთიერთქმედება
* მსოფლიო მიზიდულობის კანონი
* წონა
* ფარდობითობის ზოგადი თეორია

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გრავიტაცია***

* Halliday, David; Robert Resnick; Kenneth S. Krane (2001). *Physics v. 1*. New York:  John Wiley & Sons. ISBN 0-471-32057-9.
* Serway, Raymond A.; Jewett, John W. (2004). *Physics for Scientists and Engineers*, 6th,  Brooks/Cole. ISBN 0-534-40842-7.
* Tipler, Paul (2004). *Physics for Scientists and Engineers: Mechanics, Oscillations and Waves, Thermodynamics*, 5th,  W. H. Freeman. ISBN 0-7167-0809-4.
**ისტორია**
-----------

**კანიბალიზმი** (Caníbalis-დან, კარიბების ესპანური სახელი) – მოქმედება, როდესაც ორგანიზმები თავისივე სახეობის სხვა ინდივიდებს ჭამენ. თუ ეს ადამიანებს ეხება, მაშინ შეგვიძლია გამოვიყენოთ ტერმინი ანთროპოფაგია.

კანიბალიზმი იყო ფართოდ გავრცელებული უძველესი დროის ადამიანებში. კანიბალიზმი XIX საუკუნეშიც გვხვდებოდა ავსტრალაზიის იზოლირებულ კულტურებში. ფიჯი ერთ დროს იყო ცნობილი როგორც „კანიბალების კუნძული". კანიბალიზმის მსოფლიოს მასშტაბით გავრცელება კარგადაა დოკუმენტებით დადასტურებული: ფიჯიდან ამაზონის დაბლობში, კონგოს ღრმულსა და მაორის ტომებში ახალ ზელანდიაში. ნეანდერტალელებზე არის ვარაუდები, რომ მათში კანიბალიზმის აქტები ხდებოდა, და შემდეგ ისინი შეჭამეს თანამედროვე ადამიანებმა.

არაადამიანურ სახეობებში კანიბალიზმი საკმაოდ ხშირია, მაგალითად ობობებსა და მორიელებში. ამ შემთხვევაში, სექსუალური აქტის შემდეგ მდედრი ჭამს მამრს.

**სექსუალური კანიბალიზმი**
--------------------------

სექსუალური კანიბალიზმი ძირითადად გვხვდება ობობებში და სხვა უხერხემლოებში, მათ შორის გასტროპოდებში. ეს ეხება კონსპექტიული სექსუალური პარტნიორების მკვლელობას და მოხმარებას შეყვარებულობის დროს და კოპულაციის დროს ან მის შემდეგ. ჩვეულებრივ, ეს არის მდედრობითი სქესის სარგებელი, რომელიც მოიხმარს მამაკაცის თანდაყოლილ ორგანიზმს, თუმცა დაფიქსირდა შემთხვევები, როდესაც მამაკაცი მოიხმარდა ზრდასრულ მდედრს, თუმცა ეს დაფიქსირდა მხოლოდ ლაბორატორიულ პირობებში. სექსუალური კანიბალიზმი დაფიქსირდა მდედრობითი სქესის წითელ ობობას, შავი ქვრივის ობობას, მლოცველ მანტისსა და მორიელში, სხვათა შორის.

სქოლიო
------

1. ↑  Cannibalism Definition. Dictionary.com.
2. ↑  "Cannibalism (human behaviour)", Encyclopædia Britannica.
3. ↑  Peggy Reeves Sanday. "*Divine hunger: cannibalism as a cultural system*".
4. ↑  Rubinstein, W. D. (2004). *[http://books.google.com/books?id=nMMAk4VwLLwC&pg=PA17&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Genocide: a history*.  Pearson Educatio,   გვ. 17–1. ISBN 0582506018.
5. ↑  Neanderthals Were Cannibals, Bones Show. Sciencemag.org (1999-10-01). ციტირების თარიღი: 2009-08-30.
6. ↑  Archaeologists Rediscover Cannibals. Sciencemag.org (1997-08-01). ციტირების თარიღი: 2009-08-30.
7. ↑  McKie, Robin (17 May 2009). „How Neanderthals met a grisly fate: devoured by humans". *The Observer*. London. ციტირების თარიღი: 18 May 2009.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **წითელა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

წითელას ვირუსი
**წითელა** (ლათ. Morbilli) — მწვავე ინფექციური ვირუსული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ტემპერატურის აწევა, ინტოქსიკაცია, ზემო სასუნთქი გზებისა და თვალის ლორწოვანი გარსების ანთება, ლაქოვან-კვანძოვანი გამონაყარი. წითელას ვირუსი ორგანიზმის გარეთ მალე იღუპება, ამიტომ ჯანმრთელს ეს ინფექცია გადაეცემა მხოლოდ ავადმყოფისგან ჰაერწვეთოვანი გზით. ძირითადად ავადდებიან 1-დან 4 წლამდე ბავშვები. მისი მოხდის შემდეგ რჩება მყარი იმუნიტეტი. წითელას ფარული პერიოდი 8-10 დღე გრძელდება. წითელას პირველი სიმპტომებია: მაღალი ტემპერატურა, მშრალი ხველა, სურდო, ქუთუთოების შეწითლება, მოთეთრო-მონაცისფრო წერტილები ლოყის შიგნითა ნაწილზე. დაახლოებით მე-3 მე-4 დღეს იწყება გამონაყარის გამოჩენა, ჯერ სახეზე და შემდეგ მთელ ტანზე. გამონაყარი მე-6 მე-7 დღეს ქრება, მაგრამ რჩება ლურჯი კვალი. ცოტა ხნის შემდეგ ტემპერატურა ქვემოთ იწევს. მცირეწლოვან ასაკში წითელას შეიძლება დაერთოს ფილტვების, ყურის და სხვა ანთებები. ხოლო მოზარდებში შეიძლება ტვინის ანთებაც კი დაერთოს.

მკურნალობა
----------

ჩვეულებრივ მკურნალობა სახლშივე ტარდება, მაგრამ დაავადების გართულების შემთხვევაში ხდება ავადმყოფის საავადმყოფოში გადაყვანა. წოლითი რეჟიმი, დიეტა ბოსტნეულისა და ხილის წვენი, ხაჭო, კეფირი, ასკილის ნაყენი, უნდა სვას დიდი რაოდენობით სითხე და ანტიბიოტიკები, ხოლო სხვა წამლები მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით. ავადმყოფთან მყოფი პირები არ დაიშვებიან ფართო საზოგადოებაში ბოლო კონტაქტიდან 19 დღის მანძილზე. 15-18 თვის ბავშვებს უტარდებათ წითელას საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური აცრა ცოცხალი დასუსტებული ვირუსის შემცველი ვაქცინით.

ლიტერატურა
----------

* *ბოცვაძე, ე.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 317.
**ოთარ იასონის ძე ალექსიშვილი** (დ. 30 მარტი, 1914, თბილისი ― გ. 6 სექტემბერი, 1974, იქვე) — ქართველი რეჟისორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1970).

ბიოგრაფია
---------

1934 წელს დაამთავრა მოსკოვის ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1934–1940 წლებში მუშაობდა მოსკოვის მეიერხოლდის სახელობის და გორკის სახელობის სამხატვრო თეატრებში რეჟისორ-სტაჟიორად, 1940–1972 წლებში ― დამდგმელ რეჟისორად საქართველოს სხვადასხვა თეატრებში. 1965–1968 წლებში იყო ჭიათურის, 1968 წლიდან გორის თეატრის მთავარი რეჟისორი, ხოლო 1972 წლიდან იყო თბილისის ტელესტუდიის რეჟისორი. ალექსიშვილის მნიშვნელოვანი დადგმებია: გ. ხუხაშვილის „ცხოვრება კაცისა", ს. შალიკაშვილის „უნიადაგონი", ბ. ვიშნევსკის „ოპტიმისტური ტრაგედია", ბ. ლავრენიოვის „რღვევა", ნ. ვირტას „თვალუწვდენელი სივრცეები" და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1970 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* მედალი „მამაცური შრომისათვის დიდ სამამულო ომში 1941-1945 წწ."

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 303.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოთარ ალექსიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------




1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1970. №10. გვ. 460
ძროხა
**ძროხა**, **ფური** — დედალი მსხვილი რქოსანი საქონელი, რომელმაც მოიგო ხბო. დედალს, რომელსაც არასდროს მოუგია, უშობელი ეწოდება. ძროხებს იყენებენ მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯოგის მოსამრავებლად, ასევე რძისა და ხორცის პროდუქტების მისაღებად.

ძროხის საზარდულის ნაწილში მდებარეობს ცური/ჯიქანი (სარძევე ჯირკვლები), რომელიც შედგება ერთმანეთისაგან გამოყოფილი 2 წინა, ანუ მუცლის, და 2 უკანა, ანუ ბარძაყის, ნაწილისგან. მერძეული ძროხის ჯიქანი ჯამისებრი ფორმისაა, სხეულზე მტკიცედაა შეერთებული, აქვს გრძელი, დაკლაკნილი, მკვეთრად გამოხატული ვენები; ჯიქნის ნაწილები თანაბარი და სიმეტრიულად განლაგებულია. ხბოს სქესობრივი სიმწიფე 7–10 თვეში დგება, შთამომავლობის მისაღებად პირველ დამაკებას (ან ხელოვნურ განაყოფიერებას) ახდენენ 16–18 თვის ასაკში. მაკეობა 250–310 დღე გრძელდება. ხბოს მოგების წინ ძროხას „აშრობენ" (წყვეტენ წველას), რის შემდეგაც ლაქტაცია წყდება, დგება ე.წ. მშრალობის პერიოდი, რომელიც 45–60 დღე გრძელდება. ლაქტაციის პერიოდი 280–320 დღეა. პროდუქტიულობის პიკი მე-5–6 ლაქტაციაზეა. ძროხის სამეურნეო გამოყენების მაქსიმალური ვადა 9–12 ლაქტაციამდეა, სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 20 წელს შეადგენს. ხორცისა და რძის პროდუქტიულობის მაჩვენებლები დამოკიდებულია ჯიშის თვისებებზე, კვებისა და შენახვის პირობებზე.

ფურს ასევე ეძახიან ზოგიერთ დედალ დიდი ზომის წყვილჩლიქოსან ცხოველს (ირემს, ლოსს და სხვ.).

სქოლიო
------

1. ↑   ძროხა // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 281-282.
2. 1 2   Корова // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М. 2010. — стр. 340.
**კარპინსკის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძარი** (რუს. Храм Введения Пресвятой Богородицы во Храм) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ კარპინსკში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1761-1776 წლებში. ტაძარი აგებულია ურალური ბაროკოს სტილში. არის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს ბოგოსლოვსკის ქარხანაში (ამჟამად ქალაქი კარპინსკი) 1761 წელს. მშენებლობა წარიმართა ქარხნის დამაარსებლის, ვერხოტურელი ვაჭრის მაქსიმე პოხოდიაშინის ფინანსებითა და ტობოლსკისა და ციმბირის მიტროპოლიტის პავლეს ლოცვა-კურთხევით. ქვედა ტაძარი აკურთხა ვერხოტურეს ნიკოლსკის მონასტრის არქიმანდრიტმა ტიხონმა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. ზედა ტაძარი კი აკურთხეს 1776 წელს წმინდა მოციქულის იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე 1770 წლის 11 ივლისს ბოგოსლოვსკის ქარხანამ მიიწვია მეცნიერი პეტრ სიმონ პალასი, რომელიც აკვირდებოდა ტაძრის მეორე სართულის მშენებლობას. ტაძრის შოარიახლოს აშენეს აგურის ქარხანა, რათა ტაძარი აეშენებინათ აგურით. ყველა საჭირო საეკლესიო ჭურჭელი ეკლესიას გადასცა ქარხნის დამაარსებელმა მ. პოხოდიაშინმა.

ბოგოსლოვკსის ეკლესიის მრევლი ძირითადად მუშაობდა ბოგოსლოვსკის ქარხანაში. ტაძრის მრევლს ასევე მიეკუთვნებოდა სოფელ კაკვის მაცხოვრებლები, რომელიც ქარხნიდან 17 კმ-ში მდებარეობდა და ლობვის მცხოვრებლებიც, რომელიც მვებარეობდა 37 კმ-ის მოშორებით. 1902 წლის მონაცემებით ეკლესიის მრევლი შეადგენდა 4 336 ადამიანს.

1930-იან წლებში ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძარი დახურეს ღვთისმსახურებისათვის. მისი წინამძღვარი ვასილი სლოვცოვი რევოლუციურმა ტრიბუნალმა გაასამართლა 1922 წლის 22 მაისს და მიუსაჯა ხუთი წლით პატიმრობა. მოახდინეს მისი ამნისტია, მაგრამ აუკრძალეს ვერხოტურეს მაზრაში ცხოვრება.

ტაძრის შენობა რამდენჯერმე ააფეთქეს. დაანგრიეს 57-მეტრიანი სამრეკლო. ტაძრის აღდგენა მიმდინარეობს დღევანდელ დღემდე.

ლიტერატურა
----------

* Братство Св. Праведного Симеона, Верхотурского Чудотворца. Приходы и церкви Екатеринбургской епархии. — 1902. — С. 300. — 612 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Предприниматели Карпинска восстанавливают Богословский Введенский храм დაარქივებული 2016-10-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ПЕТР СИМОН ПАЛЛАС ПУТЕШЕСТВИЕ ПО РАЗНЫМ МЕСТАМ РОССИЙСКОГО ГОСУДАРСТВА
2. ↑  Новомученики и Исповедники Русской Православной Церкви XX века

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კარპინსკის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძარი***
|  |  |
| --- | --- |
|  | ეს სტატია **სარეკლამო რგოლს** ეხება. *ჯორჯ ორუელის რომანის შესახებ* იხილეთ **1984 (რომანი)**. |

პირველი მაკინტოში (1984 წ.) - Macintosh 128K
**1984** — რეჟისორი რიდლი სკოტის სატელევიზიო სარეკლამო რგოლი, გადაღებული ეპლის კომპიუტერი Macintosh-ისთვის. პირველად ეთერში გავიდა 1984 წლის 22 იანვარს, სუპერ ბოულის ფინალის მესამე მეოთხედის შესვენებაზე.

1984-ში გამოიყენეს უსახელო გმირი ქალი, რომელიც მაკინტოშის მოსვლას განასახიარებდა (მას თეთრი მინი-მაისური ეცვა ეპლ-მაკინტოშის კომპიუტერის პიკასოსეული სტილის გამოსახულებით), როგორც ადამიანთა კონფორმიზმისგან (დიდი ძმა) დასახსნელად. ეს გამოსახულებები ჯორჯ ორუელის ამავე სახელწოდების რომანის თემაზე მინიშნება იყო, სადაც დისტოპიური მომავალია აღწერილი, რომელსაც "დიდი ძმა" მართავს.

ლიტერატურა
----------

* Friedman, Ted "Chapter Five: Apple's 1984 დაარქივებული 2008-09-05 საიტზე Wayback Machine. ." *Electric Dreams: Computers in American Culture.* New York: NYU Press, 2005: 100–120.
* Hansen, Liane. "A Look Back at Apple's Super Ad: Landmark 1984 Spot Smashed 'Big Brother,' Launched the Mac." NPR, February 1, 2004.
* Leopold, Todd. Why 2006 isn't like '1984'. CNN, February 3, 2006.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია კინოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ივანე ციციშვილი** (დ. 11 დეკემბერი, 1865 — გ. 1921) — ქართველი გენერალი. დაამთავრა თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი. პოდპორუჩიკი (1892). პორუჩიკი (1896). შტაბსკაპიტანი (1900). კაპიტანი (1904). პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. პოდპოლკოვნიკი (1916 წელს წარჩინებისთვის). მსროლელთა 45-ე პოლკის უფროსი. გენერალ-მაიორი (1917). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. სტანისლავის მე-3 ხარისხის, წმ. ანას მე-3 ხარისხის, წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის იარაღით. 1918–1921 წლებში მსახურობდა ქართულ ჯარში. სომხეთთან ომში (1918 წელი) მეთაურობდა სამხედრო შენაერთებს ვორონცოვკის მიმართულებაზე.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი
* 1909: წმინდა ანას III ხარისხის ორდენი
* 1916: წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენი

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაძე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 514.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 95, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ივანე ციციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Русская армия в Великой войне
**Treyarch NGL** — თამაშის ძრავა, შემუშავებული ამერიკული კომპანია Treyarch-ის მიერ შიდა გამოყენებისთვის.

მახასიათებლები
--------------

ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით, ძრავა შექმნილია id Software-ის id Tech 3-ის ბაზაზე. პირველი თამაში, რომელიც გამოიყენებს აღნიშნულ ძრავს არის სპორტული სიმულატორი „NHL 2K3", გამოცული 2002 წელს. მას შემდეგ დაიხვეწა ძრავის მახასიათებლები. Treyarch NGL მრავალპლატფრომული ძრავაა და გააჩნია ოპერაციული სისტემების Windows-ის და Mac OS X-ის, აგრეთვე სათამაშო კონსოლების Xbox, Xbox 360, PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation Portable, GameCube-სა და Wii-ის მხარდაჭერა.

Treyarch NGL შეუძლია ფართო გახსნილი და დახურული სივრცის გადამუშავება. გამოსახულების დამუშავებისთვის რეალიზებულია დიდი რაოდენობით პოსტ-ეფექტები. გააჩნია პერსონაჟების და გარემოს რბილი დიმიური შუქჩრდილები. უკანასკნელი თამაში, რომელშიც ძრავი გამოიყენეს იყო „Call of Duty 3".

თამაშები
--------

* „NHL 2K3" - 2002, Treyarch
* „Kelly Slater's Pro Surfer" - 2002, Treyarch
* „Spider-Man"- 2002, Treyarch
* „Minority Report: Everybody Runs"- 2002, Treyarch
* „Spider-Man 2" - 2004, Treyarch
* „Ultimate Spider-Man" - 2005, Treyarc
* „Call of Duty 2: Big Red One" - 2005, Treyarch
* „Call of Duty 3" - 2006, Treyarch

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Treyarch NGL. MobyGames.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2011.
* Treyarch NGL. Mod DB.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2011.
* Treyarch NGL. callofduty.wikia.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-11. ციტირების თარიღი: 25 მარტი, 2011.