**ჟოზეფინ ბოარნე** (**მარია ჟოზეფინ როუზ ტაშე დე ლა პაჟერი**) (ფრანგ. Marie Josèphe Rose de Tascher de la Pagerie), (დ. 6 ივნისი, 1763 — გ. 29 მაისი, 1814) — საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტის პირველი ცოლი.

ადრეული წლები
-------------

მარი როზ ჟოზეფინ ტაშე დე ლა პაჟერი ან როზ (ჟოზეფინის სახელით მისი მოხსენიება დაიწყო ნაპოლეონმა) დაიბადა მარტინიკაში ფრანგი პლანტატორის ჟოზეფ–გასპარ ტაშე დე ლა პაჟერის ოჯახში. მოგვიანებით, ჟოზეფინი იხსენებდა, რომ ბავშვობაში ერთმა მოხუცმა შავკანინამა ქალმა უწინასწარმეტყველა, რომ ერთ დროს ის იქნებოდა „უფრო მეტი ვიდრე მეფე".

1779 წლის 13 დეკემბერს, 16 წლის ასაკში, იგი ცოლად გაჰყვა ვიკონტ ალექსანდრე დე ბოარნეს (1760–1794), რომელიც იმ პერიოდში დიდი წარმატებებით სარგებლობდა ქალთა შორის. თავდაპირველად, ჟოზეფინის ოჯახი ფიქრობდა, ბოარნეზე გაეთხოვებინათ უმცროსი ქალიშვილი ქეთრინი. ნათესაური კავშირი ბოარნეს ოჯახთან ძალიან მომგებიანი იყო პლანტატორისთვის, რომლის მამული 1766 წელის ქარიშხალმა მნიშვნელოვნად დააზიანა, თუმცა ქეთრინი გარდაიცვალა 12 წლის ასაკში. ბოარნეს მეუღლე გახდა მისი უფროსი და ჟოზეფინი. ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა. ჟოზეფინს კი ორი უსაყვარლესი შვილი დარჩა მეუღლისგან: ქალ-ვაჟი — ეჟენ (ევგენი) დე ბოარნე. მოგვიანებით, იტალიის ვიცე-მეფე და ლიხტენშტეინის ჰერცოგი და ორტანს (ჰორტენზია) დე ბოარნე, ნიდერლანდების მეფის ლუდოვიკო ბონაპარტის მეუღლე და ნაპოლეონ III-ის დედა.

1785 წლის მარტში მეუღლეები დაშორდნენ. სამი წელი ჟოზეფინი თავისუფლებით ტკბებოდა. სიამოვნებით ერთობოდა მოდური მაღაზიებითა და არისტოკრატიული სალონებით. როცა მთელი ფინანსური შესაძლებლობები ამოეწურა, იძულებული გახდა მარტინიკაში, საკუთარ სახლში დაბრუნებულიყო. 1789 წლის რევოლუციამ მისი ბედი შეცვალა. უწესრიგობამ მოიცვა დასავლეთ ინდოეთის შორეული კუნძულიც. დიდებულთათვის იქ დარჩენა უსაფრთხო აღარ იყო და 1790 წელს ჟოზეფინი კვლავ გაემგზავრა საფრანგეთში. მანამდე, 1789 წელს ალექსანდრე ბოარნე არჩეულ იქნა საფრანგეთის გენერალური შტატების დეპუტატად. მიუხედავად თავისი არისტოკრატიული წარმოშობისა, ის ემხრობოდა საფრანგეთის მესამე წოდების დეპუტატებს მოქალაქეთა თანაბარუფლებიანობის საკითხში. ის შევიდა ეროვნული კრების შემადგენლობაში და დაიკავა კრების მდივნის და თავმჯდომარის პოსტები. ყოფილი მეუღლის მაღალმა თანამდებობებმა შესაძლებლობა მისცა ჟოზეფინს შესულიყო ქალაქის მრავალ სასახლსა და სალონში. პოლიტიკაში ალექსანდრე ბოარნე იცავდა ზომიერ შეხედულებებს. ის არ იწონებდა ღარიბთა აჯანყებებს, რევოლუციონერთა ხრიკებს სამეფო ოჯახის მიმართ და საერთოდ, თავადაზნაურობას მთლიანობაში. ჟირონდისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, ბოარნემ დატოვა პოლიტიკური მოღვაწეობა და შევიდა რევოლუციურ არმიაში ავსტრიელი და პრუსიელი ინტერვენტების წინააღმდეგ საბრძოლველად.

1794 წელს გენერალი ბოარნე დაინიშნა საფრანგეთის რესპუბლიკის რაინის არმიის მთავარსარდლად, მაგრამ იაკობინელთა კონვენტის მიერ მიღებული კანონის თანახმად — არ დაეშვათ თავადაზნაურობა რევოლუციურ არმიაში სამსახურისთვის, თადარიგში წავიდა. მოგვიანებით ის დაადანაშაულეს მაინის დაცვისათვის უმოქმედობაში და ცრუ ბრალდებით დააპატიმრეს. ჟოზეფინის დაბადების დღეს, 1794 წლის 23 ივნისს ის დააპატიმრეს და თავი მოჰკვეთეს გილიოტინაზე. სასიკვდილო საფრთხე დაემუქრა მთელ მის სანათესაოს. დააპატიმრეს ჟოზეფინიც და მიუსაჯეს ჩამოხრჩობა, მაგრამ 9 თერმიდორის გადატრიალების შემდეგ სასიკვდილო განაჩენი შეიცვალა და მალე ჟოზეფინი გაათავისუფლეს.

### მეორე ქორწინება

ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ჟოზეფინის მდგომარეობა უკიდურესად გართულდა. ყოფილი მეუღლის ქონება კონფისკირებული აღმოჩნდა, ხოლო შეტყობინება მარტინიკასა (საიდანაც მას შეეძლო განსაზღვრული ფულადი კომპენსაციის მიღება) და მეტროპოლიას შორის ფაქტობრივად გაწყვეტილი იყო ინგლისთან დაუსრულებელი ომის გამო.

დაქვრივებული ჟოზეფინი ქალაქის ბოჰემურ ცხოვრებაში გადაეშვა და პოლიტიკურ მოღვაწე ვიკონტ დე ბარასის საყვარელი ხდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტიუილრის ბაღი
* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი

ლიტერატურა
----------

* ჟოზეფინი, ანდრე კასტელოტი ISBN 4-87187-853-8
* Lettres de Napoléon à J. pendant la première campagne d’Italie, le Consulat et l’Empirë (1827);
* Lettres de J. à Napoléon et à sa fille (1833);
* Mémoires de M-e de Rémusat (1879–1880);
* Aubenas, "Histoire de l’impératrice J. (1857–1859);
* A. Amand, биография Жозефина (1884);
* Masson, «Napoléon et les femmes» (1893);
* Arthur Lévy, «Napoléon intime»;
* Ж. Бокса. Жозефина, жена Наполеона / Пер. с фр. — М.: Эксмо, 2012. — 672 с. 3000 экз. ISBN 978-5-699-54914-6
* Серебрякова Г. И. Жозефина Богарне / в кн. «Женщины эпохи Французской революции».

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჟოზეფინ ბოარნე***

* ჟოზეფინ ბოარნე. (ინგლისურად)
* Château de Malmaison (ფრანგულად).
* This is an informative PBS site with a plethora of translated quotes and letters. (ინგლისურად)


|  |  |
| --- | --- |
| საფრანგეთი | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საფრანგეთის დედოფლების სია |
| --- |
|  |
| კაპეტინგები (987-1328) | 
* ადელაიდა აკვიტანიელი
* როზალა იტალიელი
* ბერთა ბურგუნდიელი
* კონსტანსია დ’არლი
* მატილდა ფრიზიელი
* ანა კიეველი
* ბერთა ჰოლანდიელი
* ბერტრადა დე მონფორი
* ადელაიდა სავოიელი
* ელეონორ აკვიტანიელი
* კონსტანსია კასტილიელი
* ადელ შამპანელი
* იზაბელა ენოელი
* ინგებორგ დანიელი
* აგნეს მერანიელი
* ინგებორგ დანიელი
* ბლანკა კასტილიელი
* მარგარიტა პროვანსელი
* ისაბელა არაგონელი
* მარია ბრაბანტელი
* ჟანა I ნავარელი
* მარგარიტა ბურგუნდიელი
* კლიმენცია უნგრელი
* ჟანა II ბურგუნდიელი
* ბლანკა ბურგუნდიელი
* მარია ლუქსემბურგელი
* ჟანა დე ევრე
 |
|  |
| ვალუები (1328–1498) | 
* ჟანა ბურგუნდიელი
* ბლანკა ნავარელი
* ჟანა I ოვერნელი
* ჟანა დე ბურბონი
* იზაბელა ბავარიელი
* მარია ანჟუელი
* შარლოტა სავოიელი
* ანა ბრეტონელი
 |
|  |
| ვალუა-ორლეანები (1498–1515) | 
* ჟანა დე ვალუა
* ანა ბრეტონელი
* მერი ტიუდორი
 |
|  |
| ვალუა-ანგულემები (1515–1589) | 
* კლაუდია დე ვალუა
* ელეონორ ავსტრიელი
* ეკატერინე მედიჩი
* მარია სტიუარტი
* ელიზაბეთ ავსტრიელი
* ლუიზა დე ლორენ-ვედემონი
 |
|  |
| ბურბონები (1589–1792) | 
* მარგარიტა დე ვალუა
* მარია მედიჩი
* ანა ავსტრიელი
* მარია ტერეზა ესპანელი
* მარია ლეშჩინსკა
* მარია ანტუანეტა ავსტრიელი
 |
|  |
| ბონაპარტები (1804–1814, 1815) | 
* ჟოზეფინ ბოარნე
* მარია ლუიზა ავსტრიელი
 |
|  |
| ბურბონები (1814–1830) | 
* მარია ჯუზეპინა სავოიელი (ტიტულარული)
* მარი ტერეზ ფრანგი
 |
|  |
| ორლეანელები (1830–1848) | 
* მარია ამალია ნეაპოლელი
 |
|  |
| ბონაპარტები (1852–1870) | 
* ეუხენია დე მონტიხო
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX1202714
* BNF: cb12164162n (data)
* CANTIC: a1083431x
* GND: 118558420
* ISNI: 0000 0001 2123 6811
* LCCN: n50038062
* NDL: 00620900
* NKC: jn20000700138
* NLA: 35254554
* NLI: 000072316
* NLP: A11825662
* NTA: 07060228X
* RERO: 02-A000095597
* RKD: 459191
* SELIBR: 212474
* SUDOC: 030170249
* Trove: 883868
* ULAN: 500289647
* VIAF: 22181438
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 22181438

 |