**იულია „ტაირა" პაიევსკა** (უკრ. Ю́лія Гео́ргіївна Пає́вська; დ. 19 დეკემბერი, 1968) — უკრაინელი მედიკოსი, რომელმაც დააარსა მოხალისეთა სასწრაფო დახმარების კორპუსი „ტაირას ანგელოზები" რუსეთ-უკრაინის ომის დროს. 2022 წლის 16 მარტს რუსმა ჯარისკაცებმა დაატყვევეს და დააპატიმრეს. გაათავისუფლეს 2022 წლის 17 ივნისს. იგი გახდა სიმამაცისა და თავგანწირვის სიმბოლო, *ნიუ-იორკ ტაიმზის* მიხედვით. 

პაიევსკა 2013 წელს ევრომაიდანის საპროტესტო აქციების დროს მსახურობდა ქუჩის ექიმად, შემდეგ ტაქტიკური მედიცინის ტრენერი იყო დონბასში ფრონტის ხაზზე 2014 წლიდან 2018 წლამდე, სადაც მან დააარსა „ტაირას ანგელოზები", რომლის ფარგლებშიც ასობით ადამიანის სიცოცხლე გადაარჩინეს, მათ შორის უკრაინელი მშვიდობიანი მოქალაქეები, უკრაინელი ჯარისკაცები, სეპარატისტი მებრძოლები და რუსი ჯარისკაცები. 2018 წლიდან 2020 წლამდე მსახურობდა უკრაინის არმიაში მარიუპოლის სამხედრო ჰოსპიტალის ხელმძღვანელად. როდესაც დემობილიზებული იყო, აგრძელებდა მუშაობას მოხალისე მედიკოსად.

პაიევსკამ აღბეჭდა ომის მიმდინარეობა 2022 წლის დასაწყისში მარიუპოლის ალყის დროს კამერით. 2022 წლის 15 მარტს ადგილობრივი პოლიციის ოფიცრისა და საერთაშორისო რეპორტიორების დახმარებით ეს ვიდეო კონტრაბანდულად გაიტანა ქალაქიდან. მეორე დღეს, პაიევსკა და მისი სასწრაფო დახმარების მძღოლი რუსეთმა დაატყვევა, როდესაც მარიუპოლის თეატრის საჰაერო თავდასხმისას გაქცეულ დაჭრილ მოქალაქეს ეხმარებოდნენ. მას შემდეგ მის სახელს იყენებდნენ რუსულ პროპაგანდისტულ ვიდეოებში, ადანაშაულებდნენ ნაცისტებთან კავშირში და კრიმინალში.

კიევის მკვიდრი, პაიევსკა, გაზარდა ბაბუამ, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დამსახურებული საბჭოთა ვეტერანი იყო. ის იბრძოდა ლენინგრადის ალყაში. ომამდე პაიევსკა მუშაობდა დიზაინერად, აიკიდოს მწვრთნელად და მოხალისე მედიკოსად. იყო აიკიდოს ფედერაციის „მუტოკუკაი-უკრაინის" პრეზიდენტი. პაიევსკა სამსახურებრივი ვიზიტის დროს დაშავდა, რის გამოც საჭირო გახდა ორივე თეძოს გამოცვლა და ნაწილობრივი ფიზიკური დაზიანება დარჩა. ის უნდა ყოფილიყო უკრაინის 2020 წლის Invictus Games გუნდის ერთადერთი ქალი წევრი, რომელიც იასპარეზობდა მშვილდოსნობასა და ცურვაში, მაგრამ დატყვევებამ ხელი შეუშალა და 2022 წლის აპრილში გადადებულ თამაშებში ვეღარ მიიღო მონაწილეობა. მის ნაცვლად პაიევსკას ქალიშვილმა იასპარეზა და მშვილდოსნობაში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
---------------------------

იულია დაიბადა კიევში, უკრაინა  და გაზარდა ბაბუამ, კოსტიანტინ ჩუბუკოვმა, რომელიც მსახურობდა დაზვერვის ოფიცრად საბჭოთა საჰაერო ძალებში მეორე მსოფლიო ომის დროს და გადაურჩა ლენინგრადის ალყას. ჩუბუკოვი დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით და წითელი დროშის ორდენით სხვა ორდენებთან ერთად. 1950-იან წლებში პენსიაზე გასვლის შემდეგ, ჩუბუკოვი გადავიდა კიევში და ააშენა სახლი, რომელშიც მისი შვილები და შვილიშვილები დაიბადნენ.  პაიევსკამ ბავშვობაში გამოიჩინა ინტერესი მედიცინის მიმართ და მუშაობდა მისი სკოლის მედდის მეთვალყურეობის ქვეშ, რომელიც მუშაობდა მედდად მეორე მსოფლიო ომში და ასწავლიდა პაიევსკას სახვევებისა და ტურნიკების დამზადებას და გამოყენებას. 

ის იყო გამოცდილი კერამიკოსი  და მუშაობდა დიზაინერად.   მას ასევე ჰქონდა აიკიდოს მწვრთნელის 20 წლიანი გამოცდილება  და იყო აიკიდოს ფედერაციის „მუტოკუკაი-უკრაინის" პრეზიდენტი.  პაიევსკას მუშაობამ, როგორც აიკიდოს მწვრთნელმა, უბიძგა მას სამედიცინო განათლებისკენ, რადგან, მისი სიტყვებით, სპორტი და ტრავმები განუყოფელი იყო.  იგი მუშაობდა ექიმად ნახევარ განაკვეთზე.

რუსეთ-უკრაინის ომი და „ტაირას ანგელოზები"
-----------------------------------------

2013 წელს იგი შეუერთდა ევრომაიდანის საპროტესტო აქციებს, როგორც მოხალისე მედიკოსი, სადაც მას ჰქონდა ფსევდონიმი „ტაირა".     ის ეხმარებოდა დაჭრილ მომიტინგეებს ცეცხლის ქვეშ მის მშობლიურ კიევში, ხრუშევსკის ქუჩაზე და გადაწყვიტა დარჩენილიყო ფრონტის ხაზზე სხვა თანამოაზრეებთან ერთად.  იგი ასწავლიდა ტაქტიკურ მედიცინას სამხედრო პოლიგონებზე, შემდეგ კი ფრონტის ხაზზე. 

2014 წელს რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების შემდეგ, პაიევსკა მსახურობდა მოხალისე-მედიკოსად და ტრენერად აღმოსავლეთ დონბასში, სადაც დარჩა 2018 წლამდე.  დონბასში ყოფნის პირველ წელს მან ჩამოაყალიბა მოხალისეთა სასწრაფო დახმარების კორპუსი, რომელიც მკურნალობდა როგორც სამოქალაქო, ასევე სამხედრო დაშავებულებს, რამაც საბოლოოდ მოიპოვა სახელი „ტაირას ანგელოზები".   

დონბასში ოთხწლიანი მოგზაურობის დროს პაიევსკა მსახურობდა ფრონტის ხაზზე, მათ შორის შჩასტიაში, პოპასნაში, ზოლოტეში, ავდიივკაში,  სვიტლოდარსკში და შიროკინეში.   მკურნალობდა მშვიდობიან მოსახლეობას, უკრაინელ ჯარისკაცებს და სეპარატისტ ბოევიკებს. 

2017 წელს ის გამოჩნდა *Invisible Battalion-* ში, დოკუმენტურ ფილმში ექვსი ქალის შესახებ, რომლებიც იბრძოდნენ დონბასში რუსეთ-უკრაინის ომში. 

2018 წელს იგი შეუერთდა უკრაინის სამხედროებს.  მისი ქვედანაყოფი განლაგდა მარიუპოლში  სადაც მეთაურობდა 61-ე მობილურ ჰოსპიტალს.  პაიევსკა დემობილიზებული იქნა უკრაინის არმიიდან 2020 წელს,  მაგრამ მან და მისმა „ანგელოზებმა" განაგრძეს იქ მუშაობა, როგორც მოხალისე მედიკოსებმა. 

2019 წლის იანვარში, დევიდ გაუვი ჰერბერტმა ინტერვიუ ჩაატარა პაიევსკასთან Bloomberg News- ისთვის. მან აღწერა პაიევსკა, როგორც წამყვანი ულტრანაციონალისტური ჯგუფის მემარჯვენე სექტორის ყოფილი წევრი. ჰერბერტმა განაცხადა, რომ პაიევსკამ დატოვა მარჯვენა სექტორი შიდა დაპირისპირების ფონზე.

ვიდეოჩანაწერი
-------------

პრინცი ჰარის მიერ გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმში მონაწილეობის შემდეგ, რომელიც ეძღვნებოდა შთამაგონებელ ადამიანებს, პაიევსკამ მიიღო საჩუქრად სხეულის კამერა 2021 წელს. მან გამოიყენა სხეულის კამერა მარიუპოლში დაშავებული მშვიდობიანი მოქალაქეებისა და ჯარისკაცების აღსაბეჭდად. 2022 წლის 6 თებერვლიდან 2022 წლის 10 მარტამდე მან ჩაწერა 256 გიგაბაიტი ვიდეო მცირე ზომის მონაცემთა ბარათზე. ვიდეოში ნაჩვენებია, რომ ტაირა და მისი „ანგელოზები" მკურნალობენ უკრაინელ სამოქალაქო პირებს, ასევე რუს ჯარისკაცებს მარიუპოლის ალყის დროს. 15 მარტს, პაიევსკამ, პოლიციის შუამავლის დახმარებით, მონაცემთა ბარათი გადასცა Associated Press-ის ჟურნალისტებს, რომლებმაც ის კონტრაბანდულად გადაიტანეს 15 რუსულ საგუშაგოზე მარიუპოლიდან უკრაინის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე.

დაჭერა და გათავისუფლება
-----------------------

2022 წლის 16 მარტს პაიევსკა და მისი სასწრაფო დახმარების მძღოლი, სერჰეი, რუსეთმა დაატყვევა და დააპატიმრა.  პაიევსკას ქალიშვილის თქმით, პაიევსკა და მისი მძღოლი სასწრაფო დახმარების მანქანაში იმყოფებოდნენ ჰუმანიტარულ დერეფანში, რათა დახმარებოდნენ სამაშველო სამუშაოებში მარიუპოლის თეატრის საჰაერო თავდასხმის შემდეგ. ისინი გაქცეული დაჭრილი სამოქალაქო პირის სამკურნალოდ გაჩერდნენ და რუსმა ჯარისკაცებმა ტყვედ აიყვანეს.  ის იყო 52  ან 53  წლის იმ დროს.

2022 წლის 17 ივნისს, რუსული ძალების მიერ პაიევსკას გათავისუფლების შესახებ უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ეროვნულ ვიდეომიმართვაში გამოაცხადა.   მომდევნო დღეს ვიდეო მიმართვაში პაიევსკამ მადლობა გადაუხადა ზელენსკის მისი გათავისუფლების მოწყობისთვის.  უკრაინელებმა აღნიშნეს მისი გათავისუფლება.  თავის განცხადებაში მან თქვა, რომ უკრაინელი სამხედრო ტყვეები ნაცისტური საკონცენტრაციო ბანაკების მსგავს საშინელ პირობებში იმყოფებოდნენ.

ლიტერატურა
----------

* Famed Ukrainian medic describes 'hell' of Russian captivity en (2022-07-11). ციტირების თარიღი: 2022-07-11

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Invictus Games უკრაინის #SaiveTaira ვებსაიტზე დაარქივებული 2023-04-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Hopkins, Valerie (2022-07-11). „Ukrainian Medic’s Months in Russian Cell: Cold, Dirty and Used as a Prop". *The New York Times* (ინგლისური). ISSN 0362-4331. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-07-14. ციტირების თარიღი: 2022-07-14.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Дарія Маркевич (Daria Markevich) (2019-11-29). „«Ангели» стріляють з лука: «Тайра» – учасниця Invictus Games 2020" ["Angels" shoot a bow: "Taira" - a participant in the Invictus Games 2020]. *ArmyINFORM News Agency (Ukrainian Ministry of Defense)* (უკრაინული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-18. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Ірина Андрейців (Iryna Andreytsiv) (2018-05-09). „9 травня – пам’ять про дідуся: як онука ветерана Другої світової стала парамедиком в АТО" [May 9 - memory of the grandfather: as the granddaughter of the veteran of the Second world became the paramedic in anti-terrorist operation]. *Ukrayinska Pravda* (უკრაინული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-21. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Stepanenko, Vasilisa; Hinnant, Lori (2022-05-19). „Captive medic’s bodycam shows firsthand horror of Mariupol". *Associated Press* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-20. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
5. 1 2 3 4  Олександр Василенко (Oleksandra Vasylenko) (2017-10-31). „Сниться кошмар, як російський офіцер стріляє у лоб" [He has a nightmare of a Russian officer shooting him in the forehead]. *Newspaper in Ukrainian (Gazeta.ua)* (უკრაინული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-21. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Ali, Taz (2022-05-19). „Captured Ukrainian medic's bodycam footage shows insider account of Mariupol". *iNews* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-19. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Sauer, Pjotr (2022-06-19). „Ukraine hails release of medic who filmed horrors of Mariupol siege". *The Guardian* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-19. ციტირების თარიღი: 2022-06-20.
8. 1 2 3 4 5 6 7  Kilner, James (2022-06-18). „Ukraine secures release of famous captive medic who filmed horrors of Mariupol's siege". *The Daily Telegraph* (ინგლისური). ISSN 0307-1235. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-20. ციტირების თარიღი: 2022-06-20.
9. 1 2 3  Wylie, Catherine (2022-04-18). „Harry hails ‘extraordinary’ Ukraine team at Invictus Games". *PA Media* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-04-19. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
10. 1 2 3  Barnes, Joe (2022-04-30). „Paramedics in Mariupol kidnapped by Russians". *Ottawa Citizen*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-08-07. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
11. ↑  Miller, Christopher (2017-02-03). „'Our Tanks Are Ready': Ukraine Braces For Escalation In Eastern War". *Radio Free Europe/Radio Liberty* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-21. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
12. ↑  Hebel, Christina; Mayr, Walter (2021-04-22). „Ukraine: Tensions Rise in Crimea and Donbass as Russia Deploys Troops". *Der Spiegel* (ინგლისური). ISSN 2195-1349. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-21. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
13. ↑  Miller, Christopher (2020-04-09). „On The Front Line In Ukraine, Soldiers Brace To Fight A Silent, Deadly Enemy". *Radio Free Europe/Radio Liberty* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-20. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
14. 1 2  Hardy, Jack; Shute, Joe (2022-04-22). „‘I hope people stop believing Russia’s lies’: What Ukraine’s Invictus Games team wants you to know". *The Daily Telegraph* (ინგლისური). ISSN 0307-1235. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-05-21. ციტირების თარიღი: 2022-05-21.
15. ↑  Herbert, David Gauvey (2019-01-30). „The Art of Crowdfunding War". *Bloomberg News* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-04-19. ციტირების თარიღი: 2022-06-20.
16. ↑  Stepanenko, Vasilisa; Hinnant, Lori (2022-06-17). „Russia frees captive medic who filmed Mariupol's horror". *Associated Press* (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-06-17. ციტირების თარიღი: 2022-06-17.
17. ↑  „Юлия Паевская (Тайра): "Условия содержания напоминали концлагерь"". Radio Free Europe/Radio Liberty. 20 June 2022. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 June 2022. ციტირების თარიღი: 21 June 2022.