recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მაკარი (მალეტიჩი)** (ერისკაცობაში — **მიკოლა ივანეს ძე მალევიჩი**, უკრ. Митрополит Макарій, Микола Іванович Малетич; დ. 1 ოქტომბერი, 1944,ტურკის რაიონი, ლვოვის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე. კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური.

ბიოგრაფია
---------

კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური მიტროპოლიტი მაკარი (მალეტიჩი) დაიბადა 1944 წლის 1 ოქტომბერს სოფელ კრასნოიში, მშობლიურ სოფელში რვაწლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სახელმწიფო ფერმაში. 1975 წელს ის შევიდა ოდესის სასულიერო სემინარიაში, მაგრამ რელიგიური საკითხების კომისრის ბრძანებით გააძევეს, რის შემდეგაც ქალაქ გორლოვკას ეკლესიაში დონეცკის მხარეში მედავითნედ მსახურობდა. მალევე ხელი დაასხეს დიაკვნად და მღვდლად, რის შემდეგაც დაინიშნა ქალაქ კონსტანტინოვის ტაძარში. 1982 წელს მოსკოვის სასულიერო სემინარიის დასრულების შემდეგ იგი მსახურობდა უკრაინულ ეგზარქატის ლუგანსკის, როსტოვისა და ლვოვის ეპარქიებში. 1993 წელს, მისი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ის შეუერთდა უკრაინის ავტოკეფალურ ეკლესიას (УАПЦ). 1996 წლის 3 ნოემბერს, პატრიარქმა დიმიტრიმ, მთავარეპისკოპოს იგორის (ისიჩენკო) და მეთოდის (კუდრიკოვის) თანამწირველობით, მას ლვოვის ეპისკოპოსად დაასხა ხელი. 2011 წელს ეპისკოპოსთა საბჭომ მიტროპოლიტის წოდება მიანიჭა.

2015 წლის 27 თებერვლიდან, УАПЦ-ს ხელმძღვანელობდა როგორც მოსაყდრე, 4 ივნისს, ადგილობრივ კრებამ აირჩია კიევის მიტროპოლიტად.
2018 წლის 9-11 ოქტომბერს გამართულ კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით, კიევის ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური, მაკარი (მელეტიჩი) გაანთავისუფლდა მოსკოვის საპატრიარქოს წმიდა სინოდის ანათემისგან და მათ დაქვემდებარებაში მყოფ იერარქებთან და სამღვდელო დასთან ერთად აღადგინეს სასულიერო წოდებებში. მათი კრებული გამოცხადებული იქნა კანონიკურ ეკლესიად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესია დაარქივებული 2018-10-27 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  კიევისა და სრულიად უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-09-28. ციტირების თარიღი: 2018-10-26.
2. ↑  კონსტანტინოპოლმა უკრაინელი იერარქები და მრევლი კანონიკურ სტატუსში აღადგინა

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქრისტიანული ეკლესიები უკრაინაში და მათი მეთაურები |
| --- |
|  |
| მართლმადიდებელი ეკლესია(გაერთიანებული) | 
* უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია — მეთაური ეპიფანე (დუმენკო)
 |  |
|  |
| მართლმადიდებელიეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქო) | 
* უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქო) — მეთაური ონოფრე (ბერეზოვსკი)
 |
|  |
| კათოლიკურიეკლესია | 
* უკრაინის ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესია — მეთაური სვიატოსლავი (შევჩუკი)
 |

 |
**ლურჯფეხა აბლაბუდიანი სოკო** (ლათ. *Cortinarius cyanopus*) — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (მაროკო) და ჩრდილოეთ ამერიკას (აშშ).

საჭმელი სოკოა. იზრდება ნიადაგზე, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. 

სოკო პირველად აღწერეს ლუი სეკრეტანტმა და ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.

აღწერა
------

ქუდის დიამეტრი — 6-10 სმ, ნახევარსფეროსებრი, შემდგომში — ბრტყლად ამობურცული, ცენტრში ბლაგვი. მურა-მონაცრისფრო მოწითალო ელფერით, მოგვიანებით იისფერ-წითურ-ყავისფერი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები იისფერი ან ღია ნაცრისფერია, მოგვიანებით ყავისფერდება.

ფეხის სიგრძე — 5-10 სმ, სიგანე — 1-2 სმ. ძირში ბოლქვისებრი, თავიდან ლურჯი ფერისაა, შემდგომში — თეთრი. ფეხის ზედა მხარეს გააჩნია ლურჯი საყელო.

სპორები — ნუშის ფორმის, ზედაპირი დაწინწკლული, 9-14x5-7 მკმ.

ლიტერატურა
----------

* *ნახუცრიშვილი ივ.*, საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. *არჩ. ღიბრაძე*, თბ.: „ბუნება პრინტი" და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 189, ISBN 99940-856-1-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლურჯფეხა აბლაბუდიანი სოკო MycoBank-ზე (ინგლისური)
* 

* ლურჯფეხა აბლაბუდიანი სოკო Index Fungorum-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Cortinarius cyanopus. Discover Life. ციტირების თარიღი: 19 მარტი, 2022.
2. ↑  Secr. ex Fr. (1838) , In: Epicr. syst. mycol. (Upsaliae):258
|  |  |
| --- | --- |
|  | „**ცრუფეხანი**" ამ გვერდზე გადმოდის. უმარტივესების შესახებ იხილეთ **ცრუფეხიანები**. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | „**ცრუფეხანი**" ამ გვერდზე გადმოდის. უჯრედის დროებითი ციტოპლაზმური გამონაზარდების შესახებ იხილეთ **ცრუფეხები**. |


**მახრჩობელასებრნი**, *ცრუფეხანი* (ლათ. Boidae) — ქვეწარმავალთა ოჯახი გველების რიგისა. მუცლის ფარები მთელ მუცელს არ უფარავს. ზოგ მახრჩობელასებრნს კბილები ყბათაშორის ძვალზეც აქვს. უკანა კიდურებისაგან შემორჩათ ბრჭყალისებრი გამონაზარდები, მცირე ზომის ბარძაყისა და მენჯის ძვლები. აქვთ 1 ან 2 ფილტვი, მეტად მძლავრი სხეულის მუსკულატურა. მახრჩობელასებრთა ოჯახი შეიცავს როგორც დიდ გველებს — სიგრძით 10 მ-მდე (ბადებრივი პითონი), ისე პატარა ფორმებს (0,5 მ-მდე). ოჯახში 23 გვარის 80 სახეობაა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტის სუბტროპიკებსა და ტროპიკებში, აგრეთვე წყნარი ოკეანის კუნძულებზე. ბინადრობენ ამაზონის ჭაობიანი ტყეებიდან შუა აზიის უდაბნოებამდე. იკვებებიან სხვადასხვა ხერხემლიანებით. მსხვერპლს იჭერენ კბილებით, ეხვევიან სხეულის რგოლებით და ახრჩობენ (აქედანაა სახელწოდება). ცნობილია განსაკუთრებით მსხვილ ეგზემპლართა თავდასხმის შემთხვევები ადამიანზე. ბევრი მახრჩობელასებრნის ტყავი გამოიყენება სხვადასხვა ნაკეთობის დასამზადებლად, ხორცი საკვებად.

თავდაპირველად მახრჩობელათა ოჯახს 3 დიდ ქვეოჯახად ყოფდნენ: პითონები, მახრჩობელები და ბოლიერინი. ამჟამად პითონებსა და ბოლიერინს ცალკე ოჯახებად განიხილავენ, მახრჩობელათა ოჯახში კი აერთიანებენ 2 ქვეოჯახს - მახრჩობელები (ანუ ამერიკული მახრჩობელები, ნამდვილი ბოა, ნამდვილი მახრჩობელები) და ქვეოჯახი - Erycinae (მთხრელი ფორმები. 3 გვარი 15 სახეობით, მათგან ერთი, Eryx jaculus ანუ დასავლური მახრჩობელა, აღმოსავლეთ საქართველოშია გავრცელებული).

ქვეოჯახები
----------

| ქვეოჯახი | ტაქსონის ავტორი | გვარი | სახეობა | სახელწოდება | გავრცელების არეალი |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მახრჩობელები | გრეი, 1825 | 5 | 28 | ნამდვილი მახრჩობელები, ნამდვილი ბოა | ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკა, აფრიკა, მადაგასკარი, რეიუნიონი, მავრიკი, მალუკუს კუნძულები და ახალი გვინეა. |
| Erycinae | ბონაპარტი, 1831 | 3 | 15 | ძველი მსოფლიოს ქვიშის მახრჩობელები, ქვიშის მახრჩობელები | სამხრეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ევროპა, მცირე აზია, ჩრდილო, ცენტრალური, დასავლეთი და აღმოსავლეთი აფრიკა, არაბეთი, ცენტრალური და სამხრეთ-დასავლეთი აზია, ინდოეთი, შრი-ლანკა. ასევე სამხრეთ-დასავლეთი კანადა, აშშ-ს დასავლეთი და ჩრდილო-დასავლეთი მექსიკა. |
|

ცენტრალური გვარი = *ბოა* - გრეი, 1825

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Boidae (TSN 174321). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა. Retrieved on 14 ივლისი 2008.

ლიტერატურა
----------

* *მუსხელიშვილი თ.* ქსე, ტ. 6, გვ. 522, თბ. 1983
**მეგრული მითოლოგია** — ლაზურთან ერთად ქართული მითოლოგიის ერთ-ერთი უძველესი შტო და შენაკადი, მნიშვნელოვანია უფრო მტკიცედ შემორჩენილი წარმართული სახე ზღაპრებსა და მითებში, სადაც ქრისტიანული ნაკადი ნაკლებად იგრძნობა. კოლხეთის დაბლობის ამ ნაწილში უფრო მტკიცედ შემონახულა ბერძნული მითოლოგიის მოტივები, უშუალო კონტაქტის კვალი (ლეთა, ლეთო — მინიშნება ქვესკნელის ნაკადზე და სხვა).

ბერძნული პოლიფემე, ცალთვალა კიკლოპი (სვან. ხეც), მეგრულშიც ცალთვალა ბუმბერაზია, კუნძულზე ცხვარს მწყემსავს. მეთევზეებს შეიპყრობს, ექვსს ჩაახრამუნებს, ორიც შამფურით ამოსწვავს თვალს (სავაშლეთის დევსაც ემსგავსება).

მეგრულ მითოლოგიაში შემორჩა უძველესი ინდო-ირანული ღვთაების, მითრას, კულტის ნაშთებიც (მისრობა). ეს მეტყველებს ჩვენი ხალხის კავშირზე სირიასთან, შუამდინარეთთან, მცირე აზიასთან, რომის იმპერიასთან, სადაც მითრას კულტი ძლიერ გავრცელებული იყო. მითრას თვალს ეძახდნენ მზეს, რაც ამართლებს მზიურ კოლხეთში მისი კულტის პოპულარობას.

განსაკუთრებით საგულისხმოა მეგრული სიმღერები, ზღაპრები, ლეგენდები, მითური სახეები (ტყაში მაფა, ოჩოკოჩი, წყარიშ მაფა, მესეფი...). შეკრებილი და ნაწილობრივ შესასწავლია დიდძალი ფოლკლოლური მასალა (ა. ცაგარელი, ტ. ქობალია, ნ. მარი, შ. ბერიძე, მ. ხუბუა, ი. ყიფშიძე...). ალ. ხახანაშვილი, ქართული სიტყვიერების ისტორია, I, 1904; მ. ჩიქოვანი, ბერძნული და ქართული მითოლოგიის საკითხები, 1971.

ლიტერატურა
----------

* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი — გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული მითოლოგია |
| --- |
|  |
| ღვთაებები | 
* აგუნა
* ადგილის დედა
* შავხანი
* ლილე
* ცაი
* ზადენი
* არმაზი
* გაცი და გაიმი
* ადაბნა
* ბაადური
* ბარბალე
* ბედის მწერლები
* ბერი-ბერა
* ბერიკა
* ბოსელი
* გიორგი
* დალი
* ელია
* თევდორე
* თერგვაული
* იახსარი
* კვირია
* კოპალა
* ლაზარე
* მამბერი
* მზეთუნახავი
* მინდორთ ბატონი
* მიჭპა
* მორიგე
* პირქუში
* ოჩოკოჩი
* ოჩოპინტრე
* ტყაშმაფა
* ფუძის ანგელოზი
* ღვთისშვილნი
* ღმერთი
* წყლის დედა
* ჯვარი
* ჰარალე
* ხთონიური ღმერთები
 | ბორჯღალი |
|  |
| მითოლოგიური არსებები | 
* ალი
* ბატონები
* ბაყბაყ-დევი
* გველეშაპი
* გველისფერი
* დედაბერი
* დევი
* დობილნი
* ვეშაპი
* კუდიანები
* მაცილი
* მაქცია
* რაში
* როკაპი
* სამძიმარი
* სახლის ანგელოზი
* ფასკუნჯი
* ქაჯი
* ჭინკა
* დიხაშ კოჩი
* დიდამანგისა
 |
|  |
| მითოლოგიური გმირები | 
* ამბრი
* ამირანი
* არამ-ხუტუ
* აფსათი
* მესეფენი
* ნაწილიანი
* ქართლოსი
* ყამარი
* ჯურხაი
 |
|  |
| ზეპირსიტყვიერების ძეგლები | 
* ამირანიანი
 |
|  |
| ზებუნებრივი თვისებების მქონე ნივთები | 
* ოქროქსოვილი
* ხვითო
* ბაბაყულის ძვალი
 |
|  |
| ადგილები | 
* ქაჯავეთი
* შავეთი
 |
|  |
| წარმართული სალოცავები | 
* ჭყონდიდი
 |
|  |
| 
მეგრული მითოლოგია **·**  სვანური მითოლოგია |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მარუხი**. |

**მარუხის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარე მარუხის აუზის უდიდეს მყინვარს. მისი ფართობი 1,68 კმ², ხოლო სიგრძე 4,13 კმ-ია. მარუხს კარგად გამოხატული ენა და 300 მ სიმაღლის ყინულჩანჩქერი აქვს. მყინვარის ენა 1,5 კმ სიგრძისაა, რომელიც სუსტადაა დანაპრალებული და მცირე დახრით ხასიათდება. ენის ცენტრალური ნაწილი სუფთაა, მხოლოდ მისი ბოლო მონაკვეთია დაფარული ფხვიერი მასალით. მყინვარის ენის ზედაპირი მისი მცირე დანაპრალებისა და სუსტი დახრის გამო დაღარულია ნადნობი წყლებით. წყლის მიერ გაჩენილი ღარები საკმაოდ დიდი ზომისაა (2-5 სმ სიგანე) და მხოლოდ სუფთა მყინვარის ზედაპირზე არის. მყინვარის ენის წინ 800-900 მ სიგრძეზე, ხეობაში (მყინვარის ტროგი) სხვადასხვა ზომის მორენული სერებია წარმოდგენილი, რაც გვაძლევს საშუალებას აღვადგინოთ მყინვარის მდებარეობა ფერნაუს სტადიის დროს და ვიმსჯელოთ მის დინამიკაზე უკანასკნელი 200 წლის განმავლობაში. მართალია მარუხის მყინვარს არ აქვს გვერდითი სტადიალური მორენები, მაგრამ სტადიალური მყინვარის ნაკვალევი ხეობის ორივე ფერდობზე მკვეთრი ხაზით გამოიყოფა (ფერდობზე მიფენილი მორენული მასალის, მცენარეული საფარის, ფერდობის ფერის ტონალობის და სხვა მორფოლოგიური ნიშნების მიხედვით). ხეობაში კარგად არის გამოხატული ბოლო სტადიალური და მიკროსტადიალური მორენები.

ლიტერატურა
----------

* ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი", თბ. 2014.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს მყინვარები |
| --- |
|  |
| 
აბანო · აბუდელაური · ადიში · ასმაში · აჭაფარა · აღმოსავლეთ დიკლო · ბოყო · ბუბა · გერგეთი · გვანდრა · გული · დასავლეთ დიკლო · დაქუეხი · დევდარაკი · დოლრა · ედენა · ენგური · ზოფხიტო · თბილისა · თოთი · ირითი · კიბიში · კიდეგანი · კირტიშო · ლაბოდა · ლასხედარი · ლახვრა · ლაჰილი · ლეადაშტი · ლეხზირი · ლიჭადი · მარუხი · მაილი · მნა · მურყვამი · ნაგები · ნაკრა · პირჩიტა · პტიში · სამხრეთი წანერი · საფრიჭა · სერი · სუათისი · ტვიბერი · უშბა · ქვიში · შდავლერი · შინო · შხარა · შხელდა · ცალმაგი · ყვითლოდი · ყლიჩი · ყორულდაში · ყურო · ჩათა · ჩრდილოეთი წანერი · ძინალი · წითი · ჭალაათი · ჭანჭახი · ჭაუხი · ხალდე · ხუტია · ჯიმარა |

 |
**უკრაინის ეროვნული ტექნიკური უნივერსიტეტი „კიევის იგორ სიკორსკის სახელობის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი"** (უკრ. Націона́льний техні́чний університе́т Украї́ни «Ки́ївський політехні́чний інститу́т і́мені І́горя Сіко́рського») — უმაღლესი სასწავლებელი კიევში, რომელიც არის უკრაინაში ყველაზე დიდი უნივერსიტეტი. იგი შედგება 18 ფაკულტეტის, 7 საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების (მათ შორის ერთი სამხედრო), 15 კვლევითი ინსტიტუტისა და ცენტრისგან. ამჟამად ინსიტიტუტში არის 375 პროფესორი და დაახლოებით 36 ათასი სტუდენტი.

ინსტიტუტი დაფუძნდა 1898 წლის 31 აგვისტოს. თავდაპირველად არსებობდა სწავლის ოთხი მიმართულება: მექანიკური, ქიმიური, სასოფლო-სამეურნეო და საინჟინრო. პირველ წელს კიევის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში 360 სტუდენტი ჩაირიცხა, ხოლო პირველი რექტორი იყო ვიქტორ კირპიჩოვი. უმაღლესი სასწავლებლის დაარსებაში მონაწილეობას იღებდნენ გამოჩენილი რუსი მეცნიერები: ნიკოლაი ჟუკოვსკი, კლიმენტ ტემერაზევი და დიმიტრი მენდელეევი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

1. ↑
2. ↑  Directory of Open Access Journals — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1227538'></a>
მატე ტრადიციულ ჭურჭელში.
**მატე** (სიტყვა ნასესხებია სამხრეთ ამერიკის ინდიელების ერთ-ერთი ტომის — კეჩუას ენიდან) — მარადმწვანე პარაგვაული ჩაის გამხმარი, დაფშვნილი ფოთლები. შეიცავს 1,8% კოფეინს, 0,05% თეობრომინს, 9-12% მთრიმლავ ნივთიერებებს, ეთეროვან ზეთებს, A, B, C ვიტამინებს, ლიმონის მჟავასა და სხვა ნივთიერებებს. სამხრეთ ამერიკაში მისგან აყენებენ კოფეინით მდიდარ ჩაის მსგავს სასმელს. განსაკუთრებით პოპულარულია არგენტინაში, სადაც ის კანონით განსაზღვრულია როგორც "ეროვნული სასმელი". მატეს ეძახიან იმ ჭურჭელსაც (აკეთებენ გოგრისაგან), რომლიდანაც სვამენ ჩაის და თვითონ ხესაც. ის ასევე გამოიყენება დრუზების მიერ სირიაში.

ისტორია
-------

მიიჩნევა, რომ მატეს გამოყენება თავიდან დაიწყო გუარანის და ტუპის ტომებმა, რომლებიც დღევანდელი სამხრეთი ბრაზილიის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ. გვიან XVI საუკუნეში მატეს გამოყენება ფართოდ დაიწყეს ესპანელმა კოლონიზატორებმა. შუა XVII საუკუნეში პირველად მოახერხეს მატეს მცენარის კულტურული ჯიშების შექმნა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 487.
* Assunção, Fernando O. (1967). *El mate*, Bolsilibros Arca (es).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მატე***

* Instructions on how to prepare Mate
* Article about Mate with a video tutorial დაარქივებული 2011-07-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Ley 26.871 - Declárase al Mate como infusión nacional. Spanish. *InfoLEG*. არგენტინის ეკონომიკის სამინისტრო. ციტირების თარიღი: 7 October 2010.
2. ↑  Barceloux, Donald. *Medical Toxicology of Drug Abuse: Synthesized Chemicals and Psychoactive Plants*.  John Wiley & Sons. ISBN 1-11810-605-9.
3. ↑  South American 'mate' tea a long-time Lebanese hit. Middle East Online.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 მარტი 2014. ციტირების თარიღი: 11 March 2014.
**კაიშაურნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაიშაურნის ცენტრალურ ნაწილში. სამშენებლო წარწერის მიხედვით, აგებულია 1899 წელს. ეკლესიის აგებაში დიდი მონაწილეობა მიუღიათ ადგილობრივ მღვდელს შ. კაიშაურსა და ახლო მდებარე სოფლების მცხოვრებთ.

ეკლესია დარბაზულია (16,4 x 7,2 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვითა და თლილი ქვით. კედლები ძირითადად ნატეხი ქვისაა. გარეთა კუთხეები კარ-სარკმლების ღიობები, ლავგარდანი და ცოკოლი თლილი ქვითაა ნაწყობი. ფართო და მაღალი თაღოვანი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდია, რომელსაც ორი სარკმელი აქვს. აფსიდის წინ ვიწრო ბემაა, საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურითაა ამაღლებული. ჭერი ბრტყელია. ეკლესიის ცენტრალური ნაწილი კვადრატული დარბაზია, რომელსაც დასავლეთიდან მოკლე, კამაროვანი სივრცე ერთვის. დასავლეთით ორი დამხმარე ოთახია. ოთახებს შორის — განიერი დერეფანი. ოთახებში შესასვლელი დერეფნიდანაა. ოთახებს ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო თაღოვანი სარკმელი აქვს. დარბაზის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების შუაში თითო ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია. თითო, მაგრამ ბევრად მცირე ზომის სარკმელია ბემისა და დასავლეთის კამაროვანი სივრცის გვერდის კედლებში. დარბაზი გადახურულია შეკრული კამარით. ინტერიერი შელესილია და ლურჯი და თეთრი საღებავითაა შეღებილი. იატაკზე ქვის ფილებია დაგებული. დასავლეთის ფასადზე, შესასვლელის თავზე, შემორჩენილია დანგრეული ვიწრო სამრეკლოს ნაწილი. კარის თავზე, ქვაზე ამოკვეთილია ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგი, მის ქვემოთ ჯვრის გამოსახულება და სამშენებლო წარწერაა. კარის გვერდებზე თითო ვიწრო და მაღალი, ბრტყელი თაღით დასრულებული ნიშია, ასეთივე ნიშებია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზე, სარკმლის გვერდებზე. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლებს შორის, ჯვრის გამოსახულება და ბრტყელი ნიშია. შენობა დგას ორსაფეხურიან ცოკოლზე. კედლები კბილანებიანი ლავგარდნითაა დასრულებული. სახურავი თუნუქისაა. შენობის ცენტრალურ ნაწილზე, ოთხფერდა სახურავის კეხზე, თუნუქის ბოლქვისებრი დეკორატიული გუმბათია (დიამეტრი 1,3 მეტრი; სიმაღლე 3,3 მეტრი).

ლიტერატურა
----------

* *ბაგრატიონი გ. მაცაბერიძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 261-262.
**კამარახევის სამაროვანი** — ძვ. წ. V—III სს. სამაროვანი სოფელ წიწამურის (მცხეთის რაიონი) სამხრეთით, მდინარე არაგვისა და მისი შენაკადის დიდი კამარახევის მარცხენა ნაპირზე გაშლილ ვაკეზე. 1953, 1976-1977 გათხარეს (ანდრია აფაქიძე, რ. რამიშვილი, თ. ჯღარკავა) 111 სამარხი.

ორმოსამარხებიჩაჭრილია თიხნარში 1,25-2 მ სიღრმეზე. ოვალურ ან სწორკუთხა ორმოსამარხებში დაკრძალული იყო თითო, იშვიათად 2, ხელფეხმოკეცილი მიცვალებული. მამაკაცები დაკრძალული იყვნენ მარჯვენა გვერდზე, ქალები — მარცხენაზე. მიცვალებულს აფარებდნენ ქსოვილს ან ტყავს, იშვიათად ფოთლებიან ტოტენს, შემდეგ აყრიდნენ მცირეოდენ მიწას (50-70 სმ) და რიყის ქვებს, ქვაყრილს ისევ მიწით ფარავდნენ.

ქვის სამარხები გაჩნდა სამაროვნის არსებობის გვიანდელ საფეხურზე. კედლები ნაგები იყო ბრტყელი ლოდებით და ზოგჯერ ასეთივე ქვებით იყო გადახურული. მიცვალებულები ჩასვენებული იყვნენ ხელფეხმოკეცილ მდგომარეობაში. თავქვეშ ამოდებული ჰქონდათ ბრტყელი რიყის ქვა. სამარხებში აღმოჩნდა წითლად და ლეგამონაცრისფროდ გამომწვარი და წერნაქით მოხატული ჭურჭელი. ქალების სამარხებში — სამკაული (ბრინჯაოს სამაჯურები, ცილინდრულთავიანი საკინძები, ზარაკები, ძეწკვები, ილარი, მძივები და ბეჭდები). მამაკაცების სამარხებში — საბრძოლო იარაღი (რკინის შუბისწვერი, მოხრილი დანა, მახვილ-სატევარი და სხვა). კამარახევის სამაროვანში აღმოჩენილი სამტუჩა ხელადების, სამფეხა ჯამებისა და ტოლჩების მსგავსი მასალა მოგვიანებით გვხვდება ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურაში.

ლიტერატურა
----------

* მცხეთა. არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგები, ტ. 2, თბ. 1978;
* *რამიშვილი რ.* კამარახევის სამაროვანი, «მასალები საქართველოს და კავკასიის არქეოლოგიისათვის», 1959, ტ. 2;
* *რამიშვილი რ.* ქსე, ტ. 5, გვ. 343, თბ. 1980
**კლაუდია შიფერი** (დ. 25 აგვისტო, 1970) — გერმანელი ტოპ-მოდელი და მსახიობი, რომელმაც დიდების ზენიტს 1990-იან წლებში მიაღწია ბრიჟიტ ბარდოსთან მსგავსების წყალობით. შიფერი მსოფლიოს ერთ-ერთი წარმატებული მოდელია, ის 900-ზე მეტი ჟურნალის გარეკანზეა მოხვედრილი.

ბიოგრაფია
---------

კლაუდია გუდრუნ და ჰაინც შიფერების ქალიშვილია. მას ორი ძმა - სტეფანი და ენდრიუსი და ერთი და ანა კაროლინი ჰყავს. კლაუდია საშუალო სკოლაში უკვე პოპულარული გოგონა იყო, თუმცა, თავს ყოველთვის კლასელი გოგონების ჩრდილქვეშ გრძნობდა, რადგან სიმაღლის კომპლექსი ჰქონდა და ცდილობდა შეუმჩნეველი დარჩენილიყო. მასზე ადგილობრივ გოგონებს არც თუ კარგი წარმოდგენა ჰქონდათ, რადგან, შეძლებული ოჯახის შვილი იყო, რაც მის პატარა ქალაქში ყველამ კარგად იცოდა. 

კლაუდიას ბევრი კერძო პედაგოგი ჰყავდა, ამიტომ, ის ფრანგულსა და ინგლისურ ენებს სრულყოფილად ფლობს. 

კლაუდიას თავიდან ადვოკატობა სურდა, რათა მამამისის იურიდიულ ფირმაში ემუშავა. მაგრამ, 1987 წელს, 17 წლის ქერა ლამაზმანმა იურისტობა გადაიფიქრა, რადგან დიუსელდორფის ღამის კლუბში „მეტროპოლიტენის" სამოდელო სააგენტოს ხელმძღვანელმა მიშელ ლევატონმა შენიშნა და კონტრაქტიც მალევე გაუფორმა.

მოდელობა
--------

მან განათლების მიღება დაასრულა და მოდელად დაიწყო მუშაობა. კლაუდია პარიზში ჩაფრინდა ფოტოსესიაში მონაწილეობის მისაღებად, შემდგომ, ის ფრანგული ELLE-ს გარეკანზე ჩნდება, პარიზი კი მის ფოტოს თბილად ხვდება. კიდევ რამდენიმე ჟურნალის გარეკანზე მოხვედრა და მას უკვე სუპერმოდელს უწოდებენ. კარლ ლაგერფილდმა მასთან ხანგრძლივვადიანი მუშაობა ისურვა და კლაუდიაც შანელის ახალი სახე გახდა. იმხანად კლაუდიას სახით, მსოფლიოს ახალი თავთუხისფერთმიანი, ლურჯთვალება და ძალიან მაღალი მოდელი მოევლინა.

ფილმოგრაფია
-----------

* *რიჩი რიჩი* (1994) — თვითონ როგორც აერობიკის ინსტრუქტორი
* *ბლექაუთი* (1997) — სუზენი
* *შავი და თეთრი* (1999) — გრეტა
* *მეგობრები & საყვარლები* (1999) — კარლა
* *იმედდაკარგული მაგრამ არასერიოზული* (1999) — გიგი
* *დევნაში* (2001) — კეთრინ უელსი
* *ცხოვრება დიქის გარეშე* (2001) — მერი
* *ნამდვილი სიყვარული* (2003) — ქეროლი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კლაუდია შიფერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
კვანტუნის არმიის სათაო ოფისი.
**კვანტუნის არმია** (იაპ. 関東軍, かんとうぐん კანტო:გუნ?) — იაპონიის სახმელეთო ჯარების დაჯგუფება, რომელიც გამიზნული იყო ჩინეთის, მონღოლეთისა და სსრკ-ის წინააღმდეგ აგრესიისათვის. შეიქმნა 1931 წელს ლიაოდუნის ნახევარკუნძულზე. კვანტუნის არმიაში 1938 წლამდე 200 ათასი ჯარისკაცი იყო. ამავე წელს კვანტუნის ჯარებმა გადალახეს სსრკ-ის საზღვარი ხასანის ტბასთან. 1939 წელს საბჭოთა კავშირისა და მონღოლეთის წინააღმდეგ მოაწყო უფრო დიდი პროვოკაცია ხალხინ-გოლთან. ორივე კონფლიქტში კვანტუნის არმიამ მარცხი განიცადა. 1941 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, კვანტუნის არმია ხელსაყრელ მომენტს ელოდა სსრკ-ზე თავდასასხმელად (იაპონური გეგმა "კანტო-კუენი"). შორეულ აღმოსავლეთში საბჭოთა ჯარების კამპანიის დასაწყისში (1945 წ. 9 აგვ.) კვანტუნის არმიის და მასზე დაქვემდებარებული შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში იყო 1 მლნ 320 ათასი კაცი, 1155 ტანკი, 6260 ქვემეხი, 1900 თვითმფრინავი და 25 ხომალდი. მანჯურიის ოპერაციაში (1945) კვანტუმის არმიის განადგურების შემდეგ, იაპონიამ ომის განგრძობის რეალური შესაძლებლობა დაკარგა და 1945 წლის 2 სექტემბერს ხელი მოაწერა უსიტყვო კაპიტულაციის აქტს.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 5, გვ. 484, თბ. 1980
***კვამლი*** (ინგლ. Smoke) — 1995 წლის დამოუკიდებელი ამერიკული ფილმი. მან მიიღო „ვერცხლის დათვი" 45-ე ბერლინალეზე.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმი 5 სხვადასხვა ისტორიას გადმოსცემს. ისინი ერთიანდებიან ბრუკლინის თამბაქოს მაღაზიის მეპატრონის გარშემო. ფილმის პერსონაჟები არიან დაბნეული მწერალი პოლ ბენჟამენი, რომელმაც მეუღლე დაკარგა. ოგი, მაღაზიის მეპატრონე, რომელიც ყოველდღე ერთიდაიმავე წერტილიდან იღებს ერთი და იგივე ხედის ფოტოებს, ჩვიდმეტი წლის შავკანიანი ყმაწვილი, რომელიც თავის ნამდვილ ვინაობას მალავს, რუბი, ოგის ყოფილი პარტნიორი, რომლის შვილიც აბორტის გაკეთებას აპირებს და საირუსი, ავტოფარეხის მფლობელი.

როლებში
-------

* ჰარვი კეიტელი — ოგი ვრენი
* უილიამ ჰარტი — პოლ ბენჟამენი
* ფორესტ ვიტეკერი — საირუს კოული
* ჰაროლდ პერიონუ — რაშიდ კოული
* სტოკარ ჩენინგი — რუბი მაკნატი
* ეშლი ჯადი — ფელისიტა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* „Smoke" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „Smoke" — Box Office Mojo-ზე
კვადრატული ფესვის გამოთვლის უამრავი ხერხი არსებობს, თუმცა ბერძენი მათემატიკოსისა და ინჟინერის, **ჰერონ ალექსანდრიელის ალგორითმი** ყველაზე პოპულარულია მისი სიმარტივისა და სისწრაფის გამო. არსებობს მოსაზრება, რომ კვადრატული ფესვის პოვნის ეს მეთოდი ჰერონამდე ბაბილონელებმაც იცოდნენ.

ჰერონის ალგორითმი არაზუსტია და მხოლოდ მიახლოვებულ პასუხს თუ მოგვცემს.

ჰერონის ალგორითმი იტერატიულია, შეიძლება სამუდამოდ გაგრძელდეს და უსასრულოდ უახლოვდება ზუსტ პასუხს. რაც მეტჯერაა ალგორითმი განმეორებული, მით ახლოსაა პასუხი სწორ ფესვთან.

კვადრატული ფესვის მიღების ჰერონისეული ალგორითმი
-----------------------------------------------

ალგორითმის ერთადერთი ფორმულაა {\displaystyle {\frac {b+{\frac {a}{b}}}{2}}}

{\displaystyle a} ის რიცხვია რის ფესვსაც ვეძებთ

{\displaystyle b} პირველ შემთხვევაში მებისმიერი {\displaystyle {\sqrt {a}}}-თან მიახლოვებული მთელი რიხვია, მეორე და შემდეგ იტერაციებში კი წინა შემთხვევიდან მიღებული პასუხია

განვიხილოთ მაგალითი
-------------------

ვიპოვოთ {\displaystyle {\sqrt {3}}1}. (დაახლოებით {\displaystyle =5.56776436283})

{\displaystyle {\sqrt {3}}1}-თან მიახლოვებული ციფრია {\displaystyle 5}.

პირველი შემთხვევა — {\displaystyle {\frac {5+{\frac {31}{5}}}{2}}=5.6}

გავიმეოროთ უფრო ზუსტი შედეგისთვის — {\displaystyle {\frac {5.6+{\frac {31}{5.6}}}{2}}=5.56785714286}

პასუხი საკმაოდ ახლოსაა რეალურთან

ცდომილების შემცირება
--------------------

ზემოთ მოცემულ კონკრეტულ მაგალითში ცდომილება {\displaystyle \approx 0.0017\%}-ია.

საპოვნელ ფესვთან ახლო რიცხვად {\displaystyle 5} გამოვიყენეთ, უკეთეს შედეგს კი {\displaystyle 6} მოგვცემდა.

{\displaystyle 6^{2}-31<31-5^{2}}. როგორც ჩანს {\displaystyle 6^{2}} უფრო ახლოსაა {\displaystyle 31}-თან ვიდრე {\displaystyle 5^{2}}.

{\displaystyle 6}-ის გამოყენების შემთხვევაში ცდომილება დაახლოებით {\displaystyle 0.0003\%}-მდე შემცირდება.

იმპლემენტაცია
-------------

```
let a = 87234908234854 //რისი ფესვის პოვნაც გვინდა
let b = 2 //ნებისმიერი მთელი დადებითი რიცხვი (რაც ახლოა საპოვნელ ფესვთან მით უკეთესია), ამ შემთხვევაში უბრალოდ 2
let iterations = 5\*(""+a).length; //ალგორითმის განმეორების რაოდენობა. ამ შემთხვევაში (საპოვნელი რიხვის ციფრების რაოდენობა \* 5)
//რადგანაც b სრულიად შემთხვევით შევარჩიეთ, ეს ალგორითმი საჭიროზე ბევრად მეტჯერ უნდა განვიმეოროთ

for(let i = 0; i < iterations; i++) b = (b + a/b)/2
let realroot = Math.sqrt(a); //რეალური ფესვი 
let difference = 100/realroot \* Math.abs(realroot - b) //განსხვავება რეალურ და მიღებულ პასუხს შორის

console.log("პასუხი: "+ b)
console.log("რეალური პასუხი: "+ realroot)
console.log("ცდომილება: "+ difference.toFixed(25) + "%")

/\* შედეგი - node.js v14.16.0
 87234908234854{
 პასუხი: 9339962.96753119
 რეალური ფესვი: 9339962.967531187
 ცდომილება: 0.0000000000000199427466223%
 }
\*/

```

სქოლიო
------

1. ↑  Heron's Mathematics. *www.hellenicaworld.com*. ციტირების თარიღი: 1 მაისი, 2021
თბილისელი კინტო.
**კინტო** — ძველ თბილისში ხელზე მოვაჭრე, განეკუთვნებოდა წვრილ ვაჭართა კლასს. გამოირჩეოდა მოსწრებული სიტყვა-პასუხით და თავისებური ჩაცმა-დახურვით (მაღალსაყელოიანი, საკინძშემოხსნილი დაწინწკლული ჩითის პერანგი, მოკლე, შავი, ნაოჭიანი ახალუხი, უბეგანიერი მონაოჭებული შარვალი, მესტები, ზოგჯერ ყელდაკეცილი „დაწყობილი ჩექმები", ვერცხლის აბზინდიანი სარტყელი, აბრეშუმის ან ჩითის ხელსახოცით). თაბახზე გაწყობილ ხილსა და ბოსტნეულს გასაყიდად ქუჩებში თავით დაატარებდა. კინტო თბილისის ყოფას XX საუკუნის 30-იან წლებამდე შემორჩა.

კინტოს აგრეთვე აქვს გადატანითი მნიშვნელობა — ცუღლუტი, ლაზღანდარა, მასხარა.

გალერეა
-------

* ოსკარ შმერლინგის ნახატიოსკარ შმერლინგის ნახატი
* პატარა კინტო, ნიკო ფიროსმანიპატარა კინტო, ნიკო ფიროსმანი
* თბილისელი კინტო (XIX ს.), დიმიტრი ერმაკოვითბილისელი კინტო (XIX ს.), დიმიტრი ერმაკოვი
* კინტო, ალექსანდრე როინაშვილიკინტო, ალექსანდრე როინაშვილი

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კინტო***

* *გრიშაშვილი ი.* ძველი ტფილისის ლიტერატურული ბოჰემა, ტფ. 1927;
* *ჩხეტია შ.* ტფილისის ისტორიისათვის, «მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის», 1938, ნაკვ. 1;
* *სოხაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 527.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კინტო
**კინგი** (ინგლ. King Island) — კუნძული მდებარეობს ბასის სრუტეში, კუნძულ ტასმანიის ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოების შორიახლოს. ეკუთვნის ავსტრალიას, შედის ტასმანიის შტატის შემადგენლობაში. კუნძულის ფართობია — 1098 კმ², მოსახლეობა — 1723 ადამიანი (2007 წელი), საშუალო ასაკი 43,1 წელი.

გეოგრაფია
---------

კუნძულზე მდებარეობს ვოლფრამის საბადოები (მოიპოვება მინერალი შეელიტი). კუნძულის შორიახლოს ბევრი ჩაძირული გემია. კუნძულის გარშემო იზრდება დიდი რაოდენობით წყალმცენარეები.

2004 წლის 28 ნოემბერს კინგის კუნძულის ნაპირზე გამოირიყა 70-ზე მეტი ვეშაპი და 30-ზე მეტი დელფინი. 97 ცხოველი დაიღუპა.

ისტორია
-------

კუნძული 1802 წელს აღმოაჩინა და გამოიკვლია ფრანგულმა ექსპედიციამ ნიკოლა ბოდენის ხელმძღვანელობით. სახელი დაერქვა ახალი სამხრეთი უელსის შტატის გუბერნატორის ფილიპ კინგის პატივსაცემად, რომლის ტერიტორიის შემადგენლობაშიც მაშინ შედიოდა ტასმანია.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

კუნძულ კინგის ტერიტორია მთლიანად შედის ტასმანიის შტატის კინგის კუნძულის მუნიციპალიტეტში. მთავარი ქალაქია კარი.

სქოლიო
------

1. ↑  Australian Bureau of Statistics — ავსტრალიის სტატისტიკის ბიურო
**კიმბერლიტი** — ბრექჩიის მსგავსი, ეფუზიური იერის ულტრაფუძე მაგმური ჰიპაბისალური ქანი, რომელიც ავსებს აფეთქების ყელს. კიმბერლიტის ძირითადი მასა აგებულია ოლივინით, პიროქსენით, ფლოგოპიტით, პეროვსკიტით, მაგნეტიტით, პიროპ-ალმანდინის რიგის გრანატით, პიკროილმენიტით და გასერპენტინებული, გაკარბონატებული და გაქლორიტებული მინით. ზოგჯერ გვხვდება აგრეთვე ალმასი, მონტიჩელიტი და აპატიტი. კიმბერლიტი ალმასის მოპოვების ძირითადი წყაროა. აფეთქების ყელის გარდა კიმბერლიტი გვხვდება დაიკების, ძარღვებისა და სილების ფორმით. კიმბერლიტი როგორც წესი, დაკავშირებულია ძველ ბაქნებთან; ძალზე იშვიათია გეოსინკლინურ ზოლებში. ცნობილია 1500-ზე მეტი კიმბერლიტის სხეული, ამათგან მხოლოდ 8-10% შეიცავს ალმასს. კიმბერლიტი საწარმოო მნიშვნელობისაა, თუ მასში ალმასის შემცველობა 1 მ³ -ზე 0,3-0,5 *კარ*-ზე ნაკლები არაა. 

კიმბერლიტი გავრცელებულია აფრიკაში, ინდოეთში, ბრაზილიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. სახელი ეწოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქ კიმბერლის მიხედვით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 516.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიმბერლიტი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* კიმბერლიტი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაგმური ქანების შედგენილობა |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **ტიპი** | **ულტრაფუძე<45% SiO2** | **მელანოკრატული45–52% SiO2** | **შუალედური52–63% SiO2** | **შუალედურ-ფელზიტური63–69% SiO2** | **ფელზიტი>69% SiO2** |
|  |
| 
**ვულკანური ქანები:****ჰიპაბისალური ქანები:****სიღრმული ქანები:**
 | 
კომატიტი, პიკრიტიკიმბერლიტი, ლამპროიტიპერიდოტიტი
 | 
ბაზალტიდიაბაზი (დოლერიტი)გაბრო
 | 
ანდეზიტიდიორიტი
 | 
დაციტიგრანოდიორიტი
 | 
ლიპარიტიაპლიტი-პეგმატიტიგრანიტი
 |

 |

 |
|  |
| --- |
|  |
|
|  |
|
| დაარსებულია | 1728 |
| შტატი | ვირჯინია |
|
| ადმინისტრაციული ცენტრი | კინგ-ჯორჯი |
|
| მოსახლეობა | 16 803 |
|
|  |

**კინგ-ჯორჯის ოლქი** — ოლქი რომელიც მდებარეობს ვირჯინიის შტატში. 2000 წლის მონაცემების მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა არის 16 803. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია კინგ-ჯორჯი.

ეს ოლქი არ არის ვაშინგტონ–ბალტიმორის მეგაპოლისის ნაწილი

აქ დაიბადა ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ჯეიმზ მედისონი

ისტორია
-------

კინგ-ჯორჯის ოლქი დაარსებულია 1720 წელს. ოლქს სახელი ეწოდა ინგლისის მეფის ჯორჯ I–ის პატივსაცემად.

გეოგრაფია
---------

აშშ-ის სტატისტიკის დეპარტამენტის მიხედვით ოლქის საერთო ფართობი შეადგენს 486 კმ². 466 კმ² არის ხმელეთი ხოლო 20 კმ² შეადგენს წყალს. მთლიანი ფართობის 4.15% არის წყალი.

ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება მდინარე პოტომაკი, მდინარის მეორე ნაპირას არის ჩარლზის ოლქი. სამხრეთით კინგ-ჯორჯის ოლქს ესაზღვრება კაროლინის და ესექსის ოლქები; აღმოსავლეთით მდებარეობს ვესმორლენდის ოლქი ხოლო დასავლეთით სტაფორდის ოლქი.

დემოგრაფია
----------

2000 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს 16 803 ადამიანი, 6 091 კომლი და 4 525 ოჯახი.

მოსახლეობის 77.69% არის თეთრკანიანი, 18.73% შავკანიანი, 0.48% ადგილობრივი ამერიკელი (ე.წ. ინდიელები), 1.01% აზიელები, 2.09 სხვა რასის წარმომადგენლები, ხოლო 1.79% ლათინოამერიკელები.

დასახლებები
-----------

* დალგრინი
* ფეირვიუ ბიჩი
კეჩუას წარმომადგენელი
**კეჩუა** (კეჩ. Qhichwa runa) — სამხრეთ ამერიკაში (პერუ, ბოლივია, ეკვადორი, არგენტინა, კოლუმბია, ჩილე) მცხოვრები ინდიელი ხალხი, რომელიც ინკების ტაუანტინსუიუს სახელმწიფოს კულტურული ტრადიციების მემკვიდრეა. 

უკანასკნელი მონაცემებით, ამ ხალხის რაოდენობა შეადგენს 25 245 000 ადამიანს, რომელთაგან პერუში ცხოვრობს 13 887 073 ადამიანი, ეკვადორში - 6 018 691, ბოლივიაში - 3 821 820, არგენტინაში - 1 469 830, კოლუმბიაში - 39 100, ხოლო ჩილეში 8480 კეჩუას წარმომადგენელი. კეჩუა შეადგენს პერუს მოსახლეობის 47%-ს, ეკვადორის მოსახლეობის 41,3%-ს, ბოლივიის მოსახლეობის კი 37,1%-ს. ბევრი კეჩუა (განსაკუთრებით პერუსა და ეკვადორის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში მცხოვრები) გადავიდა ესპანურ ენაზე, ამიტომაც ამ ქვეყნებში კეჩუას ენაზე მოლაპარაკეთა რაოდენობა არ ემთხვევა ამ ხალხის რაოდენობას.

კეჩუა იყო ამერიკის უძლიერესი ხალხი ესპანელების მიერ მათი დაპყრობის მომენტისათვის. ძველი სამყაროს კრიტერიუმების მიხედვით, კეჩუას კულტურა იდგა უფრო მაღლა, ვიდრე აცტეკებისა და მაიას კულტურები  მექსიკაში. მაშინ, როდესაც ეს ორი უკანასკნელი იმყოფებოდა ენეოლითის ხანაში, კეჩუა შევიდა ბრინჯაოს ხანაში. კეჩუას სოციალური ორგანიზების საფუძველს წარმოადგენს თემი - აილიუ (ayllu), რომელსაც ასევე ეწოდება ინდიელთა თემი (comunidad indígena) და გლეხების თემი (comunidad campesina). თემი ერთიანდება სისხლით ნათესაობის, საერთო ტერიტორიისა და წევრთა შრომითი ურთიერთდახმარების საფუძველზე, ასევე საერთო ტოტემური წინაპრის (wak'a) თაყვანისცემით. უძველესი თემები, რომელთა შესახებაც მოიპოვება ინფორმაცია, იყო იანაუარა, ჩუმპიუილკა, კოტანერა, კოტაპამპა და უმასუიუ. დღეისათვის არსებობს ათასობით კეჩუას თემი. 2007 წელს მარტო პერუში სახლობდა 6 000-ზე მეტი ოფიციალურად აღიარებული კუჩუასა და აიმარას თემი და მათი რაოდენობა იზრდება. 1950 წელს ბოლივიაში სახლობდა 3779 თემი. კეჩუას ძირითადი საქმიანობაა მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა. ასევე, როგორც დაქირავებული მუშახელი დასაქმებული არიან სამთომომპოვებელ დარგში და მოახლეებად სახლებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* PERU : general data დაარქივებული 2012-05-29 საიტზე Wayback Machine.
* Ethnologue: Bolivia
* Languages of Bolivia
* Ethnologue: Ecuador
მარია ბლანკი (ულიანოვა)
**მარია ალექსანდრეს ასული ულიანოვა** (რუს. Мари́я Алекса́ндровна Улья́нова; *ქალიშვილობის გვარი* — **ბლანკი**, დ. 22 თებერვალი (6 მარტი),1835, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 12(25) ივლისი,1916, პეტროგრადი) — ილია ულიანოვის მეუღლე და რევოლუციონერების ვლადიმერ ლენინისა და ალექსანდრე ულიანოვის დედა.

ბიოგრაფია
---------

მარია ალექსანდრეს ასული ბლანკი დაიბადა პეტერბურგში 1835 წლის 6 მარტს, ექიმის, საიმპერატორო სამედიცინო ქირურგიული აკადემიის კურსდამთავრებულის ალექსანდრე დიმიტრის ძე ბლანკის ოჯახში. მარიამ დაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. სახლშივე შეისწავლა მეცნიერების საფუძლები და სამი ევროპული ენა: გერმანული, ფრანგული და ინგლისური. მარიამ ყველასაგან დახმარების გარეშე ექსტერნად ჩააბარა გამოცდები სამარის ვაჟთა გიმნაზიაში, მიიღო მსაწავლებლის დიპლომი და უფლება.

1863 წელს მარია ბლანკი დაოჯახდა, გაჰყვა პედაგოგს, ფიზიკის მასწავლებელს ილია ნიკოლოზის ძე ულიანოვს. მეუღლესთან თააცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილები: ანა, ალექსანდრე, ოლღა, ვლადიმერი, დიმიტრი და მარია. 1886 წლის 12 იანვარს მარიას მეუღლე ილია ულიანოვი 55 წლის ასაკში გარდაეცვალა.

1887 წლის მარტის პირველ რიცხვებში თავის დასთან ანასთან ერთად დააპატიმრეს მარია ბლანკის უფროსი ვაჟი ალექსანდრე, რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე III-ზე თავდასხმაში მონაწილეობისაათვის. მიუხედავად მარიას არაერთგზის მცდელობისა შვილის — ალექსანდრეს გადარჩენა ვერ მოახერხა. 1887 წლის 8 მაისს, 21 წლის ალექსანდრე ულიანოვი სიკვდილით დასაჯეს შლისელბურგის ციხეში. ალექსანდრეს სიკვდილით დასჯის ოთხი წლის შემდეგ პეტერბურგში მუცლის ტიფისაგან გარდაიცვალა მარიას ქალიშვილი — ოლღა.

მარია ულიანოვი გარდაიცვალა 82 წლის ასაკში 1916 წელს. დაკრძალულია პეტროგრადში, გოლკოვის სასაფლაოზე, მისი ქალიშვილის ოლღას საფლავის გვერდით.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №48 (11914), 7 მარტი, 1985
**კინკაჟუ**, *პოტო* (ლათ. Potos flavus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ენოტისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 41–57 სმ, კუდისა — 40–50 სმ, იწონის 1,5–2,7 კგ-ს. თავი მრგვალია, დინგი მოკლე, კუდი გრძელი და მჭიდე. ხშირი ხავერდოვანი ბეწვი სხეულის ზედა მხარეს რუხი-ყვითელი, ხოლო ქვედა მხარეს მოწითურო-ყვითელია. დინგი მუქი მურა ან მოშავოა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში (სამხრეთით მატუ-გროსუმდე). მოხერხებულად დაცოცავს ხეებზე, ეჭიდება კუდითა და თათებით. აქტიურია ღამით. იკვებება ნაყოფებით (მავნებელია, იზიდავს ხილის პლანტაციები, უმნიშვნელო ზიანს აყენებს), აგრეთვე მწერებით, მცირე მხეცებითა და ფრინველთა კვერცხებით. 1 (იშვიათად 2) ნაშიერს შობს გაზაფხულზე ან ზაფხულში. იჭერენ ახალგაზრდებს, ადვილად შინაურდება. მისი ტყავისგან ამზადებენ ჩანთებს, ქამრებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კინკაჟუ — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑   Кинкажу // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. т. 12 — М. 1973.
მენაჰემ ბეგინი, ჯიმი კარტერი და ანვარ სადათი კემპ-დევიდში
**კემპ-დევიდის შეთანხმება** — სამშვიდობო ხელშეკრულება ეგვიპტე-ისრაელს შორის. 

1978 წლის 17 სექტემბერს კემპ-დევიდის საპრეზიდენტო რეზიდენციაში (აშშ) ხელი მოეწერა წინასწარ შეთანხმებას, ხოლო 1979 წლის 26 მარტს ვაშინგტონში მენაჰემ ბეგინმა და ანვარ სადათმა ხელი მოაწერეს სამშვიდობო ხელშეკრულებას ისრაელსა და ეგვიპტეს შორის.

დოკუმენტის თანახმად ისრაელმა 1982 წლამდე ეტაპობრივად გაათავისუფლა სინაის ნახევარკუნძული. მოხდა ზონის დემილიტარიზაცია და იქ გაეროს ცისფერჩაფხუტიანთა კონტიგენტი განლაგდა. აღდგა ეგვიპტესთან 1948 წლისთვის არსებული საზღვარი. ღაზის სექტორი დარჩა ისრაელის კონტროლის ქვეშ. არაბული ქვეყნებიდან პირველმა ეგვიპტემ ცნო ისრაელის დამოუკიდებლობა და მასთან დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარა.

ამის პასუხად 1981 წლის 6 ოქტომბერს მუსლიმმა ფანატიკოსებმა ანვარ სადათი მოკლეს. ეგვიპტე არაბული ქვეყნების ლიგიდან გარიცხეს.

კემპ-დევიდის შეთანხმება იყო ახლო აღმოსავლეთში მშვიდობის დამყარების პირველი მცდელობა ახალი ფორმულით: „მიწა მშვიდობის სანაცვლოდ".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Text of the Accords, Israeli government
* Text of Accords and additional material, Carter Library დაარქივებული 2011-02-16 საიტზე Wayback Machine.
* *Israel's Self-Rule Plan*. Knesset website, 28 December 1977
* Interview with King Hussein from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives

სქოლიო
------

1. ↑  Политические структуры государства Израиль, Зеэв Гейзель. Раздел I.9. … и мир?
**კეწერა** (ლათ. Empetrum) — მცენარეთა გვარი მანანასებრთა (ადრე კეწერასებრთა) ოჯახისა. მარადმწვანე (ფოთოლს ინარჩუნებს 3-5 წელს) ქონდარა, გართხმული ბუჩქებია. 

შეიცავს 16-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, სამხრეთ ანდებში, ატლანტის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში მდებარე კუნძულებსა და ანტარქტიკაში. იზრდება ბარისა და მთის ტუნდრაში (გოლცებზე), ტყე-ტუნდრაში, სფაგნუმიან ჭაობებში, წიწვოვან ტყეებში, ალპურ სარტყელში და სხვა. სინათლის მოყვარული და მიკოტროფული მცენარეებია. უფრო მეტად ცნობილია შავი კეწერა (ლათ. Empetrum nigrum). 

საქართველოში და მთელ კავკასიაში იზრდება კავკასიური კეწერა (ლათ. Empetrum caucasicum). აქვს წვრილი დაკლაკნილი ტოტები და წვეროსკენ შევიწროვებული ჯირკვლოვან-ბუსუსიანი მოყვითალო-მწვანე ფოთლები. იზრდება მეტწილად ალპურ ხალებზე, სუბნივალური სარტყლის ღორღიან ადგილებში, კლდეებზე და სხვა. 

კეწერას ნაყოფი შეიცავს C ვიტამინს, იჭმება. სამკურნალო და დეკორატიული მცენარეებია.

ლიტერატურა
----------

* *სახოკია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 480.

სქოლიო
------

1. ↑  კეწერა (TSN 23742). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
**მიხეილ სებრიაკოვი** (რუს. Михаил Васильевич Себряков; დ. 1798, სკურიშენსკაია, რუსეთის იმპერია — გ. 20 დეკემბერი, 1882) — რუსი პოეტი, მეცნიერი და მხატვარი.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ სებრიაკოვი დაიბადა სტანიცა სკურიშენსკაიაში ვ. სებრიაკოვის ოჯახში. სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტში. 

მსახურობდა ლეიბ-გვარდიის კაზაკთა ლეგიონში. ლეგიონში სებრიაკოვს მიენიჭა წოდებები: 1817 წლის 20 იანვარი — ურიადნიკი; 1819 წლის 10 მაისი — ლეიბ-გვარდიის კაზაკტა ლეგიონის იუნკერი; 1820 წლის 25 თებერვალი — პორტუპეი-იუნკერი; 1820 წლის 24 მარტი — კორნეტი; 1825 წლის 18 ივნისი — პორუჩიკი; 1825 წლის 31 აგვისტოდან 1826 წლის 3 აპრილამდე მსახურობდა ტაგანროგში იმპერატორ ალექსანდრე I-სა იმპერატორის მეუღლის ელიზავეტა ალექსეევნას ლეგიონში ყოფნის დროს; 1827 წლის 5 ნოემბრიდან — სამხედრო სამსახურიდან გადამდგარი შტაბს-როტმისტრი. 1827 წელს გადადგა შტაბ-როტმისტრის წოდებით. 

შემდეგ მუშაობდა ჯარის ხაზინადარად, ჯარის კანცელარიის ასესორად, დონის თავადთა საოლქო წინამძღოლად. მიხეილ სებრიაკოვს ჰქონდა დიდი კარ-მიდამო უსტ-მედვედიცკის ოლქის დასახლება სლობოდა-სებროვოში. სლობოდა-სებროვოში მდებარე სახლში მას ჰქონდა დიდი ბიბლიოთეკა, ფიზიკური და ბუნებრივ-ისტორიული კაბინეტები, მცირე ობსერვატორია და მეტეოროლოგიური სადგური. 

გარდაიცვალა 1882 წლის 20 დეკემბერს. დაკრძალულია სლობოდა-სებროვოს წმინდა მიტროფანეს ეკლესიაში.

შემოქმედება
-----------

1869 წელს მიხეილ სებრიაკოვმა გამოსცა ბროშურა „Три спутника" (ქართ. სამი თანამგზავრი), რომელსაც თანდართული ჰქონდა პლანეტა სატურნის ნახატები. გამოაქვეყნა წინგი „О бациляриях" (ქართ. ბაცილარიების შესახებ) (ერთუჯრედიან წყალმცენარეებზე). გამოსცა ლექსების კრებული „Орхидеи" (ქართ. ორქიდეები). მისი ინტერესების სფეროში იყო ფერწერა, გრაფიკა, არქიტექტურა. სებროვოში მან საოჯახო ეკლესია მოაწყო, რომელიც სტანიცა სკურიშენსკაიაში წმინდა მიტროფანეს სახელობის ტაძრის შემცირებული ასლი იყო.

ლიტერატურა
----------

* Астапенко М. П. Астапенко Г. Д. Астапенко Е. М. Казачья доля — Дон, степь да воля. Ростов н/Д, 2014. с. 303, 320 с.: ил. ISBN 978-5-87259-806-0

ინტერნეტ-რესურსები
------------------

* Себряковы в истории нашего города Михайловка в ХIХ веке.

1. ↑  Михаил Васильевич Себряков.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-12. ციტირების თარიღი: 2017-09-21.
**მიხეილ გერასიმეს ძე მიქელაძე** (დ. 22 ოქტომბერი, 1899, სოფ. ქილდა, ახლანდ. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 ივლისი, 1975, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი. გენერალ-მაიორი (1942).

1915 წელს გაიწვიეს მეფის არმიაში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918; მოსკოვის გრენადერთა მე-8 პოლკის პრაპორშჩიკი, შემდეგ პოდპორუჩიკი). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, 1921 წლიდან — წითელ არმიაში. 1936 წელს დაამთავრა მიხეილ ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია, დაინიშნა მე-2 კავკასიის მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსად. 1937 წლიდან მე-2 (შემდგომ 63-ე) ქართული მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსი. 1938 წელს დაინიშნა 29-ე მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსად. მეორე მსოფლი ომის (1941-1945) დროს იყო 195-ე მსროლელი დივიზიის მეთაური, მე-20 გვარდიული მსროლელი კორპუსის მეთაურის მოადგილე; მე-7, შემდეგ მე-10 გვარდიული საჰაერო-სადესანტო დივიზიების მეთაური. 1944 წლიდან მეთაურობდა მე-13 მსროლელ კორპუსს. მონაწილეობდა ბრიანსკთან, მოსკოვთან, ბელგოროდთან, ხარკოვთან, ვორონეჟთან ბრძოლებში. 1953 წელს დაინიშნა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამხედრო კათედრის გამგედ. 1956 წლიდან თადარიგში გავიდა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ მიქელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მიხეილ ნიკოლოზის ძე საბაშვილი** (დ. 7 აგვისტო 1900, ბათუმი — გ. 9 ივლისი 1979, თბილისი) — ქართველი ნიადაგთმცოდნე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1944). 
საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955). სკკპ წევრი 1953 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტი. 1930—1942 წლებში სუბტროპიკული კულტურების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტისა და საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დოცენტი იყო; 1936 წლიდან სხვადასხვა დროს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნიადაგთმცოდნეობის, ხოლო შემდეგ ჰიდროლოგია-კლიმატოლოგიის და ნიადაგთმცოდნეობის, ხოლო შემდეგ კათედრის გამგე და პროფესორი; 1945—1958 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნიადაგთმცოდნეობის, აგროქიმიის და მელიორაციის ინსტიტუტის დირექტორი; 1963—1976 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიოლოგიის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი.

მიხეილ საბაშვილმა შეისწავლა საქართველოს ნიადაგების გენეზისი, შედგენილობა-თვისებები, გავრცელება, კლასიფიკაცია, აგროსაწარმოო მაჩვენებლების თეორიული და პრაქტიკული საკითხები. მის მიერ და მისი ხელმძღვანელობით შედგენილია სხვადასხვა მასშტაბიანი ნიადაგური რუკები და სხვა.

სამეცნიერო-კვლევით მოღვაწეობასთან ერთად, მიხეილ საბაშვილი განუწყვეტლივ ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას. მისი შრომები ფართოდ იყო გამოყენებული საბჭოთა მეურნეობებისა და კოლმეურნეობების, საირიგაციო და სამელიორაციო მშენებლობების დაპროექტების, სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის ახალი ფართობების ათვისებისა და გაუმჯობესების საქმეში. მიხეილ საბაშვილის ხელმძღვანელობით დიდი სამუშაოები იყო ჩატარებული სასუქებისა და ნიადაგთმცოდნეობის საკავშირო ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის მიერ 1932—1934 წლებში დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკული ზონის ნიადაგების გამოსაკვლევად, სოფლის მეურნეობის სპეციალიზაციის საკითხებთან დაკავშირებით. 1937—1938 წლებში მისი ხელმძღვანელობით, ჩატარდა საქართველოს მარცვლეული კულტურების ჯიშთა გამოდცის ნიადაგების დაწვრილებითი შესწავლა-დახასიათება. 1940 წელს დეტალურად იქნა გამოკვლეული წალკის ქვაბულის ნიადაგები, რომლის შედეგები გაითვალისწინეს ამ წყალსაცავის მშენებლობის პროექტის შედგენისას. მეორე მსოფლიო ომის დროს დიდი მუშაობა გასწია სამხედრო რუკების შედგენაზე.

მისივე ხელმძღვანელობით იქნა შესწავლილი ყაზბეგის რაიონის ჩრდილო ნაწილის, სამგორის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის, შირაქისა და ტარიბანის ველებისა და კახეთის ნათელი ტყეების ნიადაგები. არაერთი ნაშრომი მიეძღვნა საქართველოს მევენახეობის რაიონებისა და ვენახისათვის გამოსადეგი ნიადაგების მიმოხილვას. 1957 წელს შეადგინა საქართველოს ნიადაგების რუკა საშუალო სკოლებისათვის. მიხეილ საბაშვილი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ნიადაგთმცოდნეთა საერთაშორისო კონგრესების, საკავშირო ყრილობების, სიმპოზიუმების, კონფერენციებისა და სხვათა საქმიანობაში.

დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის" ორდენით და მედლებით.

თხზულებები
----------

* საბაშვილი მ. ნიადაგთმცოდნეობა, თბ. 1970;
* საბაშვილი მ. საქართველოს სსრ ნიადაგები, თბ. 1965.
* Сабашвили М. Н. Почвы влажной субтропической зоны ССР Грузии, Тифлис. 1936.

ლიტერატურა
----------

* *შევარდნაძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 547.
* მიხეილ საბაშვილი. ბიობიბლიოგრაფია. მეცნიერება, თბ. 1981.
**მაცაცო ლოსაბერიძე** (დ. 22 აგვისტო, 1958 — გ. 22 თებერვალი , 2013) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1958 წლის 22 აგვისტოს ქუთაისში. დაამთავრა ქუთაისის 23-ე საშუალო სკოლა. დაამთავრა ალექსანდრე წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის (ახლანდელი აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ქართული ენს და ლიტერატურის სპეციალობით. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ სიცოცხხლის ბოლომდე მუშაობდა 23-ე საჯარო სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგად. 

მაცაცო ლოსაბერიძე იყო იმერეთის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს მწერალთა კავშირის საპატიო წევრი. იგი არის მრავალი პრემიებისა და ორდენის კავალერი. 

2001 წელს, აქტიური პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

2005 წლიდან საქართველოს მწერალთა კავშირის საპატიო წევრი იყო. ამავე წელს, გაზეთში გამოქვეყნებული აქტუალური წერილებისათვის მიენიჭა გაზეთის „უქიმერიონი" პრემია.

2006 წელს, აჭარელი პოეტ ზურაბ გორგილაძის შემოქმედების პოპულარიზაციისათვის მიენიჭა ზურაბ გორგილაძის სახელობის ლიტერატურული პრემია.

2008 წელს მიენიჭა ქუთაისის საპატიო მოქალაქის წოდება.

2009 წელს საქართველოს მწერალთა კავშირმა მიანიჭა ნიკო ნიკოლაძის სახელობის ლიტერატურული პრემია, ხოლო 2010 წელს იგი ოთარ მამფორიას სახელობის ლიტერატურული პრემიის ლაურეატი გახდა.

მაცაცო ლოსაბერიძეს გამოცემული აქვს წიგნები „ქალის ფენომენი გრიგოლ რობაქიძის შემოქმედებაში", „შორეული ასოციაციები სიახლოვისათვის" და „იდუმალება".

გარდაიცვალა 2013 წლის 22 თებერვალს. დაკრძალულია ქუთაისის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქუთაისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკაში
**მეჯავზია** (ლათ. Ducula aenea, ძვ. Carpophaga aenea) — ფრინველი მტრედისებრთა ოჯახისა.

მისი სხეულის სიგრძეა 38–45 სმ, მასა აღწევს 450–545 გრამს. თავი ბრტყელი და გაწელილია. სქესობრივი დიმორფიზმი უმნიშვნელოდაა გამოხატული. დედლებს მამლებთან შედარებით ნაკლებად ინტენსიურად მბზინავი შეფერილობა აქვთ. თავი, კისერი და სხეულის ქვედა ნაწილი ცისფერია ღია რუხიდან ღია რუხ-ვარდისფრამდე. ზურგი და ფრთების მფარავი ბუმბული მწვანეა ბრინჯაოსფერი ბზინვარებით. კუდის ქვედა მხარე მუქი ყავისფერია. ნისკარტი მოვარდისფრო-რუხი.

გავრცელებულია ინდოეთში, ტაილანდში, კამბოჯაში, ლაოსში, ვიეტნამში, მიანმარში, ანდამანის, ნიკობარის და სხვა ინდონეზიისა და ფილიპინების კუნძულებზე, როგორიცაა იავა, ფლორესი, პანტარი, ალორი, სულუს არქიპელაგი, პალავანი, დუმარანი, ბალაბეკი, სულავესი, ენგანო და ტალაუდის კუნძულები. უპირატესობას ანიჭებს მარადმწვანე ტყეებს, ტყის პირებს და მანგროიან ტბებს.

როგორც სხვა ნაყოფიჭამია მტრედების უმრავლესობა, მეჯავზიაც უპირატესად ხეებზე ცხოვრობს. იკვებება სხვადასხვა სახის ნაყოფითა და კენკრით, ისეთი მსხვილითაც კი, როგორიცაა ველური ლეღვი და ჯავზი. ბუდეს მარდად აშენებს, იგი რამდენიმე ტოტისაგან შედგება. მეჯავზიას ტიხტიხი წააგავს ქედნისას. დებს 1 კვერცხს. ინკუბაცია 18 დღე-ღამე გრძელდება. დაახლოებით 20 დღეში ბარტყები ბუდეს ტოვებენ.

ლიტერატურა
----------

* David Burnie (Hrsg): Vögel, München 2008, Dorling Kindersley, ISBN 978-3-8310-1272-5
* David Gibbs, Eustace Barnes und John Cox: Pigeons and Doves – A Guide to the Pigeons and Doves of the World. Pica Press, Sussex 2001, ISBN 90-74345-26-3
* Alois Münst und Josef Wolters: Tauben – Die Arten der Wildtauben, 2. erweiterte und überarbeitete Auflage, Verlag Karin Wolters, Bottrop 1999, ISBN 3-9801504-9-6
* Gerhard Rösler: Die Wildtauben der Erde – Freileben, Haltung und Zucht. Verlag M. & H. Schaper, Alfeld-Hannover 1996, ISBN 3-7944-0184-0

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 18, 138, 181.
2. ↑   Rösler, S. 295
3. ↑   Burnie, S. 251