**იურგენ ნორბეტ კლოპი** (გერმ. Jürgen Klopp [jʊp haɪnkəs]; გერმანული წარმოთქმა: [ˈjʏʁɡn̩ ˈklɔp] ( მოსმენა); დ.16 ივნისი 1967) — გერმანელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი. წვრთნის ინგლისის პრემიერლიგის კლუბ ლივერპულს. იგი ხშირად განიხილება, როგორც მსოფლიოში საუკეთესო მწვრთნელი.

კლოპმა ითამაშა „მაინცი 05"-ის შემადგენლობაში, სადაც პროფესიონალ ფეხბურთელის კარიერა დაიწყო თავდამსხმელად, ხოლო შემდგომ მცველის პოზციაზე გადაინაცვლა. 2001 წელს კლოპმა დაასრულა ფეხბურთელობა და დაიწყო მაინცის გაწვრთნა, 2004 წელს კლუბი აღზევდა ბუნდესლიგაში. 2006–07 სეზონში „მაინცი" ბუნდესლიგიდან დაქვეითდა, მეორე დივიზიონიდან ვერ ამოსვლის შემდეგ 2008 წელს კლოპმა „მაინცი" დატოვა და გახდა კლუბის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივად მოქმედი მწვრთნელი. შემდგომ იყო „ბორუსია დორტმუნდი", სადაც ბუნდესლიგის ტიტული მოიგო 2010–11 სეზონში. მომდევნო წელს „დორტმუნდმა" დუბლი შეასრულა და ბუნდესლიგის ქულების რეკორდი მოხსნა. კლოპის გუნდი უეფას ჩემპიონთა ლიგის 2012–13 ფინალში გავიდა. 2015 წელს გერმანელმა სპეციალისტმა დორტმუნდი დატოვა.

2015 წელს კლოპი „ლივერპულის" მწვრთნელად დაინიშნა. 2018 და 2019 წელს „ლივერპული" ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გავიდა, 2019 წელს გამარჯვებით „ლივერპული" მეექვსედ გახდა ევროპის ჩემპიონი. კლოპის გუნდმა 2018–19 სეზონში მეორე ადგილი დაიკავა 97 ქულით, რაც ინგლისის უმაღლეს დივიზიონში მეორე ადგილისთვის უმაღლესი ქულაა. მომდევნო სეზონში კლოპმა მოიგო უეფა-ს სუპერთასი და „ლივერპულის" პირველი ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი და პრემიერლიგა.

კლოპი არის *გეგენპრესინგის* ტაქტიკის ცნობილი წარმომადგენელი, რაც გულისხმობს შემდეგს, გუნდი ბურთის დაკარგვის შემდეგ დაუყოვნებლივ უნდა გადავიდეს მის უკან დასაბრუნებლად. პრესინგის და შეტევის სიმწვავის გამო ხშირად კლოპის სტილს მოიხსენიებენ, როგორც 'მძიმე მეტალი'. კლოპი მიიჩნევს, რომ მასზე მთავარი გაავლენა არიგო საკიმ და მაინცის მწვრთნელმა ვოლფგანგ ფრანკიმ მოახდინა.

ადრეული წლები და საფეხბურთო კარიერა
-----------------------------------

დაიბადა შტუტგარტში, ბადენ-ვიურტემბერგის ადმინისტრაციულ ცენტრში, მამამისი ნორბერტ კლოპი იყო მოგზაური გამყიდველი და ყოფილი მეკარე, კლოპი გაიზარდა შვარცვალდის პატარა სოფელ გლატენში ორ უფროს დასთან ერთად. ფეხბურთელის კარიერა დაიწყო ადგილობრივ კლუბ გლატენში, მოგვიანებით თამაშობდა ტუს ერგენზინგენში. მოზარდობის პერიოდში იყო პფორცჰაიმი და ფრანკფურტის კლუბები: „აინტრახტი ფრანკფურტი II", „ვიქტორია სინდლინგენი" და „როტ უეის ფრანკპურტი". იურგენს ფეხბურთი მამამ გააცნო, ის ბავშვობაში „შტუტგარტის" გულშემატკივარი გახდა. ახალგაზრდობისას კლოპს ექიმობა სურდა, თუმცა თავის შესაძლებობებში არ იყო დარწმუნებული. მოგვიანებით კლოპმა ეს პერიოდზე გაიხსენა „როდესაც გადმომცეს ა დონის სერთიფიკატი, ჩემმა სკოლის დირექტორმა მითხრა 'ვიმედოვნებ რომ ეს ფეხბურთელისთვის კარგია, სხვა შემთხვევისთვის არც ისე კარგად გამოიყურება'".

მოყვარული ფეხბურთელობის პარალელურად კლოპი მუშაობდა ვიდეოების მაღაზიაში და პარალელურად სატვირთო ავტომობილებში აწყობდა ტვირთებს. 1988 წელს ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტში სწავლის დროს თამაშობდა „აინტრახტ ფრანკფურტის" არაპროფესიონალ ფეხბურთელების გუნდში და წვრთნიდა „ფრანკპურტ დ-ჯუნიორს". 1990 წლის ზაფხულში კლოპმა კონტრაქტი გააფორმა „მაინც 05"-თან, სადაც გაატარა პროფესიონალი ფეხბურთელის კარიერა 2001 წლამდე. კლოპმა თავდაპირველად დაიწყო თავდამსხმელად თამაში, 1995 წლიდან მცველის პოზციაზე გადაინაცვლა. ამავე წელს გოეთეს ინსტიტუტში სპორტის მეცნიერებაში მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა, თეზისი ეხებოდა სიარულს. კარიერის დასრულების დროს კლოპი „მაინც 05"-ის საუკეთესო გოლეადორი იყო 56 გატანილი გოლით, აქედან 52 ლიგაზე.

კლოპმა აღიარა, რომ როგორც მწვრთნელი თავს უფრო კომფორტულად გრძნობდა „მე მეოთხე დივიზიონის ფეხები მქონდა და პირველი დივიზიონის თავი". ასევე გაიხსენა მისი დაპირისპირება „აინტრახტი ფრანკფურტის" ფეხბურთელთან ანდრეას მელერთან და აღწერა თუ რას ფიქრობდა 19 წლის ასაკში „თუ ესაა ფეხბურთი მე აბსოლუტურად განსხვავებულად ვთამაშობ. ის მსოფლიო კლასის ფეხბურთელია, მე კი კლასიც არ ვარ". ფეხბურთელი კლოპი ყურადღებით აკვირდებოდა მწვრთნელების საქმიანობას, სწავლის პარალელურად ყოველკვირეულად დადიოდა კელნში რათა ერიხ რუტმიოლერთან შეესწავლა ეს პროფესია და აეღო საფეხბურთო მწვეთნელის ლიცენზია.

სამწვრთნელო კარიერა
-------------------

### მაინცი 05

2004 წელი, კლოპის ხელმძღვანელობით მაინცი ბუნდესლიგაში აღზევდა.
საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდგომ კლოპი „მაინცის" მთავარი მწვრთნელი გახდა, 2001 წლის 27 თებერვალს მან შეცვალა ეკჰარტ კრაუტსენი, ამ დროს „მაინცი" მეორე ბუნდესლიგაში ასპარეზობდა. დანიშვნიდან მეორე დღეს კლოპის ხელმძღვანელობით „მაინც 05"-მა სახლში 1–0 მოუგო „დუისბურგს." კლოპმა პირველი შვიდი თამაშიდან ექვსი მოიგო და საბოლოოდ სეზონი მე-14 ადგილზე დაასრულა და რამდენიმე ქულა აშორებდა გასავარდნ ზონას. პირველ სრულ სეზონში კლოპის გუნდმა მეოთხე ადგილი დაიკავა და მხოლოდ ერთი ქულა დააკლდა უმაღლეს ჩემპიონატში დაწინაურებას, სწორედ ამ პერიოდში გამოიყენა გერმანელმა სპეციალისტმა პრესინგის და კონტრ-პრესინგის ტაქტიკა პირველად. მომდევნო 2002–2003 სეზონში კვლავ მეოთხე ადგილს დასჯერდა, მესამე ადგილოსანთან მხოლოდ ერთ გოლი იყო სხვაობა. ორწლიანი იმედგაცრუების შემდეგ 2003–2004 სეზონში „მაინცმა" მესამე ადგილი დაიკავა და პირველად არსებობის ისტორიაში გერმანიის უმაღლეს ჩემპიონატ ბუნდესლიგაში აღზევდა.

მიუხედავად იმისა, რომ მაინცს ყველაზე მცირე ბიუჯეტი ჰქონდა და სტადიონის ტევადობითაც ბუნდესლიგის ყველა კლუბს ჩამორჩებოდა, სადებიუტო 2004–05 სეზონი მე-11 ადგილზე დაასრულა. კლოპის გუნდმა მომდევნო 2005–06 სეზონი კვლავ მე-11 ადგილზე დაასრულა და პირველად „მაინცი" უეფას თასის 2005–2006 სეზონის საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოხვდა, სადაც „სევილიასთან" დამარცხდა. 2006–07 სეზონის ბოლოს „მაინცი" ბუნდესლიგიდან გავარდა. მიუხედავად დაქვეითებისა კლოპმა მომდევნო სეზონი კვლავ „მაინცში" გაატარა, 2007–08 სეზონის ბოლოს „მაინცმა" მეოთხე ადგილზე დაასრულა და იურგენმა კლუბი დატოვა. ის კლუბისთვის ისტორიაში ყველაზე დიდხნიანი მწვრთნელი იყო, შვიდწლიან პერიოდში იყო 109 მოგება, 78 ფრე და 83 წაგება.

### ბორუსია დორტმუნდი

#### 2008–2013: ბუნდესლიგის მოგება; პირველი ევროპული ფინალი

კლოპის პრესკონფერენცია დორტმუნდში ტიტულის მოგების შემდეგ 2010–11 სეზონი.
2008 წლის მაისში კლოპი „ბორუსია დორტმუნდის" მწვრთნელი გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ გერმანიის ჩემპიონ „მიუნხენის ბაიერნს" ინტერესი ჰქონდა კლოპისადმი, მან არჩევანი „დორტმუნდზე" შეაჩერა, კლოპის წინამორბედის თომას დოლის ბოლო სეზონში „დორტმუნდ"ი მე-13 ადგილზე იყო. კლოპის პირველი მატჩი შედგა გერმანიის საფეხბურთო თასზე 2008 წლის 9 აგვისტოს, სადაც „დორტმუნდომა" 3–1 დაამარცხა „როტ უაისი". 2008 წლის თასის ფინალში „ბაიერნის" დამარცხებით კლოპმა პირველი ტიტული მოიგო. პირველ სეზონში კლუბი მეექვსე ადგილზე გავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ კლოპის გუნდი ლიგაზე ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდული შემადგენლობით გამოდიოდა, მომდევნო სეზონში „დორტმუნდმა" მეხუთე ადგილი დაიკავა და ევროპა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გასვლის უფლება მიიღო.

2010–11 ბუნდესლიგის პირველი მატჩი კლოპის გუნდმა 2–0 წააგო „ლევერკუზენის ბაიერთან", მომდევნო თოთხმეტი თამაში ბორუსიამ მოიგო და შობას ცხრილის სათავეში მოექცა. ამ სეზონში „დორტმუნდი" გერმანიის ჩემპიონი გახდა მეშვიდედ, 2011 წლის 30 აპრილს ბუნდესლიგის დასრულებამდე ორი კვირით ადრე „დორტმუნდი" ოფიციალურად ჩემპიონად გამოცხადდა. კლოპის გუნდი ყველაზე ახალგაზრდული იყო ვისაც ოდესმე ბუნდესლიგა მოუგია. მომდევნო წელს ბორუსიამ წამატებით დაიცვა ტიტული. სულ 81 ქულა დააგროვეს, რაც გერმანიის ჩემპიონატში იმ დროს რეკორდი იყო, ასევე რეკორდული იყო ტურნირის მეორე წრეზე 47 ქულის მოპოვება. ლიგაზე 25 მატჩის მოგება იყო „ბაიერნის" მიღწევის გამეორება, 28 მატჩიანი წაუგებელი სერია კი გერმანიის ჩემპიონატში საუკეთესო შედეგი. 2011 წლის საფეხბურთო თასზე დორტმუნდი „შალკე 04-თან" დამარცხდა. 2012 წლის 12 მაისს სუპერთასზე „დორტმუნდმა" „ბაიერნი" 5–2 დაამარცხა და სეზონში პირველი დუბლი შეასრულა, კლოპმა ამ გამარჯვებას უწოდა „იმაზე უკეთესია ვიდრე წარმომედგინა".

2012–13 სეზონში „დორტმუნდი" წინა წლებთან შედარებით სუსტად გამოიყურებოდა, კლოპი ამტკიცებდა რომ მისი გუნდი კონცენტრირებული იყო ჩემპიონთა ლიგაზე. კლოპის გუნდი ე.წ სიკვდილის ჯგუფში მოხვდა სადაც მათი მოწინააღმდეგეები მანჩესტერ სიტი, რეალ მადრიდი და აიაქსი იყვნენ. მიუხედავად ამისა მათ შთამბეჭდავი გამოსვლა ჰქონდათ, ჯგუფში არცერთი მატჩი არ წაუგიათ და ცხრილის სათავეში მოექცნენ. ნახევარფინალში „დორტმუნდი" კვლავ ჟოზე მოურინიოს „რეალს" შეხვდა. სახლში გერმანელებმა 4–1 მოიგეს, გასვლაზე კი 2–0 წააგეს, რაც იმას ნიშნავდა, რომ „დორტმუნდი" ფინალში გავიდა. 2013 წლის 23 აპრილს ცნობილი გახდა, რომ „დორტმუნდის" მთავარი თავდამსხმელი მარიო გეცე 2013 წლის 1 ივლისიდან კარიერას „ბაიერნში" გააგრძელებდა, მის სანაცვლოდ მიუნხენელებმა 37 მილიონი ევრო გადაიხადეს. კლოპმა აღიარა რომ ამ ინფორმაციის გასაჯაროებამ გააღიზიანა, რადგან 36 საათის შემდეგ ნახევარფინალი ჰქონდათ „მადრიდის რეალთან". კლოპმა მოგვიანებით თქვა, რომ „დორტმუნდს" არ შეეძლო გეცეს შენარჩუნება, რადგან „ის პეპ გვარდიოლას ფავორიტია". ფინალში მიუნხენის „ბაიერნმა" 89 წუთზე არიენ რობენის გოლით 2–1 მოიგო. „დორტმუნდმა" ბუნდესლიგა მეორე ადგილზე დაასრულა. მათ ასევე დათმეს 2012 წლის გერმანიის სპუერთასი.

#### 2013–2015: ბოლო წლები დორტმუნდში

კლოპი დორტმუნდის 2014–15 სეზონის ბოლოს
2013–14 სეზონის დასაწყისში კლოპმა კონტრაქტი 2018 წლის ივნისამდე გაახანგრძლივა. 2014 წლის 17 მარტს კლოპი ბუნდესლიგის მატჩიდან ბორუსია მენხენგლადბახთან გააძევეს და €10,000 ჯარიმა დააკისრეს. გაძევების მიზეზი იყო მსაჯის სიტყვიერი შეურაცხყოფა, დენიზ აიტენიკი ამბობდა, რომ თამაშის დროს კლოპი იყო უხეში და არაერთხელ მიაყენა შეურაცხყოფა მსაჯს. ბორუსია დორტმუნდის ხელმძღვანელმა ჰანს-იოაჰიმ ვაცკემ მხარი კლოპს დაუჭირა და თქვა, რომ ამ სიტუაციაში 100 პროცენტით მართალი იყო და კლოპს მეოთხე არბიტრისთვის შეურაცხყოფა არ მიუყენებია. 2013–14 სეზონში ბორუსია ბუნდესლიგაში მეორე ადგილზე გავიდა. 2014 წლის 4 იანვარს ცნობილი გახდა, კლუბის მთავარი თავდამსხმელი რობერტ ლევანდოვსკი სეზონის ბოლოს კარიერას მიუნხენის ბაიერნში გააგრძელებდა, გიოტცეს შემდეგ ის იყო მეორე ფეხბურთელი რომელმაც კარიერა მთავარ კონკურენტთან გააგრძელა. ამავე სეზონში დორტმუნდმა მოიგო 2013 წლის გერმანიის სუპერთასი, მაგრამ ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალში მადრიდის რეალთან დამარცხდა

2014–15 სეზონი გერმანიის სუპერთასის მოგებით დაიწყო. მაგრამ ბუნდესლიგაში ასპარეზობა წარუმატებელი იყო, აპრილში კლოპმა განაცხადა, რომ სეზონის ბოლოს კლუბს დატოვებდა. კლოპი უკმაყოფილო იყო კლუბის საკვანძო ფეხბურთელების წასვლით, ისე რომ კლუბმა არაფერი გააკეთა მათ შესანარჩუნებლად. კლოპმა უარყო ყველა სპეკულაცია იმის შესახებ, რომ ის დაიღალა და აღნიშნა რომ სხვა კლუბისგან შემოთავაზება არ ჰქონია. კლოპის განცხადებების შემდეგ დორტმუნდის თამაშებები კარგად წავიდა, რაზეც გერმანელმა იხუმრა "ეს რომ მცოდნოდა უფრო ადრე ვიტყოდი წასვლის შესახებ". ბოლო მატჩი შედგა გერმანიის საფეხბურთო თასის ფინალში, სადაც დორტმუნდი დამარცხდა 3–1 ვოლფსბურგთან. დორტმუნდმა ლიგა მეშვიდე ადგილზე დაასრულა, ხოლო ჩემპიონთა ლიგის მე-16 ეტაპზე იუვენტუსთან დამარცხდა. იურგენმა დორტმუნდში რეკორდული 179 მატჩიანი მოგება, 69 ფრე და 70 წაგება.

### ლივერპული

#### 2015–2017: ორ ფინალში მარცხი; დაბრუნება ჩემპიონთა ლიგაზე

2015 წლის 8 ოქტომბერს კლოპი ლივერპულის მწვრთნელი გახდა და შეცვალა ბრენდან როჯერსი. *El País-ის* თანახმად ლივერპულის მფლობელი ჯონ უილიამ ჰენრი არ ენდობოდა საზოგადოებრივ აზრს და მისი სურვილი იყო *Moneyball-ის* მსგავსი მათემატიკური მოდელი გამოყენებულიყო მწვრთნელის შერჩევისას, მსგავსი მეთოდი გამოიყენეს ჰენრის მფლობელობაში მყოფი ბოსტონ რედ სოკსში, რის შემდეგაც მათ სამჯერ მოიგეს მსოფლიო სერია. ლივერპული, ისევე როგორც ბოსტონ რედ სოკსი Fenway Sports Group-ის შვილობილი კომპანიაა. მათემატიკური მოდელი შეიმუშავა კემბრიჯის ფიზიკოსმა იან გრაამმა, რომლის მიხედვითაც კლოპი იყო ის მწვრთნელი ვისაც შეეძლო ჩემპიონთა ლიგის მოგება. პირველ პრესკონფერენციაზე კლოპმა თქვა "ეს ჩვეულებრივი კლუბი არაა, ეს განსაკუთრებული კლუბია. მე ორ განსხვავებულ კლუბში მაინცში და დორტმუნდში ვიყავი. ეს საუკეთესო შემდეგი ნაბიჯია, რომ ვიყო აქ და დავეხმარო კლუბს" და აღნიშნა, რომ მომდევნო ოთხ წელში კლუბი ტიტულს მოიგებდა. პრესკონფერენციაზე კლოპმა თავის თავს უწოდა "ჩვეულებრივი", რაც ჟოზე მოურინიოს 2004 წელს ნათქვამი ცნობილი სიტყვების "მე განსაკუთრებული ვარ" პაროდია იყო.

კლოპის სადებიუტო მატჩი ტოტენჰემ ჰოტსპურისთან გასვლაზე 2015 წლის 17 ოქტომბერს 0–0 ფრედ დასრულდა. 2015 წლის 28 ოქტომბერს ლივერპულმა ლიგის თასის მეოთხედ-ფინალში დაამარცხა ბორნმუთი, ეს იყო კლოპის პირველი გამარჯვება. სამი დღის შემდეგ გასვლაზე ლივერპულმა ჩელსის 3–1 მოუგო, რაც პირველი გამარჯვება იყო პრემიერლიგაში. ევროპა ლიგაზე რუბინი ყაზანისთან 1–1 ფრის შემდეგ მეორე თამაში ლივერპულმა 1–0 მოიგო, ეს იყო კლოპის პირველი გამარჯვება ევრო ტურნირზე ლივერპულის სახელით. 2016 წლის 28 თებერვალს უემბლის სტადიონზე ლიგის თასის ფინალში ლივერპული მანჩესტერ სიტისთან პენალტების სერიაში დამარცხდა. 2016 წლის 17 მარტს კლოპის ლივერპული ევროპა ლიგის შემდეგ ეტაპზე გავიდა, მეტოქე მანჩესტერ იუნაიტედი ორი მატჩის ჯამში 3–1 დამარცხდა. მეოთხედფინალში მეტოქე კლოპის ყოფილი კლუბი დორტმუნდის ბორუსია იყო, 2016 წლის 14 აპრილს ენფილდზე პირველ ტამს ბორუსია 3–1 იგებდა, მეორე ნახევარში ლივერპულმა შეძლო და თამაშში დაბრუნდა და 4–3 მოიგო, ორი მატჩის ჯამში 5–4 იყო და ლივერპული ფინალში გავიდა. 2016 წლის 5 მაისს ვილიარეალის 3–1 დამარცხების შემდეგ 2007 წლის შემდეგ ლივერპული პირველად ევრო ტურნირის ფინალში გავიდა, სადაც მეტოქე სევილია იყო, თამაში ესპანური კლუბის გამარჯვებით 1–3 დასრულდა. ლივერპულიდან ერთადერთი გოლი დენიელ სტარიჯიმ გაიტანა მატჩის პირველ ნახევარში. 2015–16 სეზონი ლივერპულმა მერვე ადგილზე დაასრულა.

2016 წლის 8 ივლისს კლოპმა და მისმა სამწვრთნელო შტაბმა კონტრაქტი ექვსი წლით გაახანგრძლივა 2022 წლამდე. 2014-2015 სეზონის შემდეგ პირველად ლივერპული ჩემპიონთა ლიგაზე 2017 წელს დაბრუნდა. მიდლზბროსთან სახლში 3–0 მოგების შემდეგ ლივერპულმა 2016-17 პრემიერლიგაში მეოთხე ადგილი დაიკავა.

#### 2017–2019: პირველი ჩემპიონთა ლიგის ტიტული

კლოპი მიდლზბროსთან გამარჯვების შემდეგ, ბოლო დღე 2016–17 სეზონში, რის შემდეგაც ლივერპულმა მეოთხე ადგილზე გავიდა
2017-18 სეზონში ზედიზედ მეორედ კლოპის გუნდმა მეოთხე ადგილი აიღო და ჩემპიონთა ლიგაზე გავიდა. ლივერპულის ძირითად ფეხბურთელებად დამკვიდრდნენ ენდრიუ რობერტსონი და ტრენტ ალექსანდრ არნოლდი, დაცვის ცენტრში კი ვირჯილ ვან დეიკი და დეიან ლოვრენიმ, ჰოლანდიელმა ლივერპულის დავცვის გაძლიერებაში გადამწყვეტი როლი შეასრულა. ლივერპულთან ჩემპიონთა ლიგაზე მეოთხედფინალში პრემიერლიგის ჩემპიონი მანჩესტერ სიტი 5–1 დამარცხდა, ნახევარფინალში ორ მატჩში რომა 7–6 დამარცხდა და 2007 წლის შემდეგ პირველად ლივერპული ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გავიდა. სადაც მადრიდის რეალთან 3–1 დამარცხდა. ეს კლოპისთვის მეექვსე მნიშვნელოვანი ფინალის წაგება იყო. თავდასხმის სიძლიერის მიუხედავად კლოპს ხშირად აკრიტიკებდნენ, რადგან მისი გუნდი ხშირად უშვებდა გოლებს. კლოპმა დაცვის გაძლიერება განიზრახა, ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის პერიოდში კლუბმა დაიმატა ვირჯილ ვან დაიკი, ტრანსფერი ღირდა £75 მილიონი, რაც იმ დროს მცველში გადახდილი რეკორდი იყო. ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრის დროს ლივერპულს შეუერთდა ნახევარმცველები ნაბი კეიტა და ფაბინიო, თავდამსხმელი ჯერდან შაჩირი და მეკარე ალისონ ბეკერი.

2018-19 სეზონის დასაწყისში გუნდმა ზედიზედ ექვსი თამაში მოიგო, რაც კლუბის არსებობის ისტორიაში საუკეთესო სტარტი იყო. 2018 წლის 2 დეკემბერს კლოპი გააკრიტიკეს მისი საქციელის გამო, მერსისაიდული დერბში 96-ე წუთზე დივოკ ორიჯის გოლით ლივერპულმა თამაში მოიგო, ამ დროს კლოპი მოედანზე შეიჭრა და მეკარე ალისონთან აღნიშნა გამარჯვება. კლუბმა მოიგო მომდევნო მატჩი ვულვერჰემპტონ უონდერსთან (ვულვზი) 2–0 და შობას მეორეადგილოსანთან ოთქულიანი უპირატესობა ჰქონდა. ბოქსინგ დეიზე ნიუკასლ იუნაიტედთან 4–0 მოგება კლოპისთის მეასე გამარჯვება იყო ლივერპულში მოსვლის შემდეგ (სულ 181 მატჩი). 2018 წლის 29 დეკემბერს ენფილდზე ლივერპულმა არსენალი 5–1 გაანადგურა, წაუგებელი სერიის პარალელურად ლივერპულს კომფორტული 8 ქულიანი უპირატესობა მიეცა, დეკემბერში ყველა 8 მატჩი მოიგო. კლოპი დეკემბრის თვის მწვრთნელად დაასახელეს. ეს სეზონი კლოპის ლივერპულმა მეორე ადგილზე დაასრულა და ჩამორჩა მანჩესტერ სიტის, სწორედ სიტისთან ჰქონდა ლივერპულს ერთადერთი მარცხი. კლოპის ლივერპულმა 97 ქულა აიღო, რაც მესამე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია და პირველი შემთხვევა როცა ამდენი ქულის შემდგ ჩემპიონი ვერ გახდა კლუბი.

კლოპი ლივერპულის საჩემპიონო პარადზე
2018–19 სეზონში კლოპის გუნდის ასპარეზობა თასებზე წარუმატებელი იყო. 2018 წლის 26 სექტემბერს ლივერპული ჩელსისთან 2–1 დამარცხდა და დაემშვიდობა ლიგის თასს, ეს ლივერპულის პირველი მარცხი იყო ყველა ტურნირზე, ინგლისის ასოციაციის თასის მესამე რაუნდში იყო ვულვერჰემპტონთან 2–1 მარცხი. შიდა თასებზე წარუმატებლობის მიუხედავად ლივერპული წარმატებით განაგრძობდა ბრძოლას ჩემპიონთა ლიგაზე. კლოპის გუნდმა ჯგუფი მეორე ადგილზე დაასრულა, შემდგომ ეტაპზე ლივერპულმა ბაიერნს ალიანც არენაზე 3–1 ძლია და მეოთხედ ფინალში გავიდა. ლივერპულმა 6–1 მოუგო პორტუს, ნახევარფინალში კი ბარსელონას დაუპირისპირდა. კამპ ნოუზე ლივერპული 3–0 დამარცხდა, განმეორებით თამაშში ენფილდზე უნდა გამართულიყო, კლოპმა ფეხბურთელებს მოუწოდა, რომ უბრალოდ ეცადათ და თუ წააგებდნენ ეს ყოფილიყო ყველაზე ლამაზი დამარცხება. საბოლოოდ ეს თამაში ლივერპულმა 4–0 მოიგო და ფინალში გავიდა 4–3 ანგარიშით, მიუხედავად იმისა რომ ამ თამაშში საკვანძო ფეხბურთელები მოჰამედ სალაჰი და რობერტო ფირმინო არ თამაშობდნენ ტრავმის გამო ლივერპულმა მაინც შეძლო ჩემპიონთა ლიგაზე სასწაულის მოხდენა. ფინალში ვანდა მეტროპოლიტანოზე ლივერპული ტოტენჰემ ჰოტსპურს შეხვდა და 2–0 გაიმარჯვა სალაჰის და ორიჯის გოლებით. კლუბში მოსვლიდან ოთხი წლის შემდეგ კლოპმა ჩემპიონთა ლიგა მოიგო, რაც ლივერპულისთვის მექვსე ევროპის ჩემპიონობაა.

#### 2019–დღემდე: ლივერპულის პირველი პრემიერლიგა

|  |
| --- |
| ჩემთვის ფეხბურთი უფრო შთამაგონებელია ვიდრე კინო. დილით იღვიძებ და სასწაული რალურად არის მომხდარი — —კლოპი 2018–19 ჩემპიონთა ლიგის მოგების შემდეგ. |

2019–20 სეზონი ინგლისის საფეხბურთო სუპერთასზე მანჩესტერ სიტისთან პენალტებში 5–4 მარცხით დაიწყო. როგორც ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული ლივერპული უეფას სუპერთასზე შეხვდა ევროპა ლიგის გამარჯვებულ ჩელსის, თამაში ფრედ დასრულდა, პენალტების სერიაში ლივერპულმა 5–4 გაიმარჯვა, კლოპმა მეორე ტიტული მოიგო. ლივერპულის მეოთხე სუპერთასი და ჩამორჩებოდა მხოლოდ მილანს და ბარსელონას, რომელთა აქტივშიც ხუთი სუპერთასია. 2019–20 პრემიერლიგა ლივერპულმა ექვს თამაშიანი მოგებით დაიწყო და ცხრილის სათავეში მოექცა და უახლოეს მდევარს ხუთი ქულით გაუსწრო. აგვისტოში კლოპი პრემიერლიგის თვის საუკეთესო მწვრთნელად დაახელდა, გერმანელმა აღნიშნული ჯილდო მეოთხედ მიიღო. ჩელსისთან გასვლაზე 2–1 მოგების შემდეგ ლივერპულმა სეზონის სტარტზე მოგებული მატჩების რეკორდი გააუმჯობესა. 2019 წლის 23 სექტემბერს ფიფას დაჯილდოვებაზე კლოპი დაასახელეს საუკეთესო კაც მწვრთნელად, ქულებით გერმანელმა სპეციალისტმა გადაუსწრო პეპ გვარდიოლას და მაურისიო პოჩეტინოს. დაჯილდოვების ცერემონიაზე კლოპი სიტყვით გამოვიდა და თქვა რომ ის უერთდებოდა Common Goal-ის მოძრაობას, რათა მსოფლიოში ფეხბურთში არსებული პრობლემები აღმოფხვრილიყო და ორგანიზაციას ანაზღაურების 1%-ს შესწირა. 11 ოქტომბერს კლოპი სექტემბერის თვის საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.

30 ნოემბერს ბრაიტონი და ჰოუ ალბიონთან 2–1 მოგების შემდეგ კლოპმა გაიმეორა 1988 წლის კლუბის 31 მატჩიანი დაუმარცხებლობის რეკორდი. 3 იანვარს მანჩესტერ სიტისთან მარცხის შემდეგ კლუბი წაუგებელ სერიას ატარებდა. ერთი კვირის შემდეგ ევერტონთან 5–2 მოგების შემდეგ კლოპმა რეკორდი გააუმჯობესა. მოდევნო გამარჯვება იყო 10 დეკემბერს ჩემპიონთა ლიგაზე რედ ბულ ზალბურგთან, ლივერპული ჯუფის ლიდერი გახდა, კლოპმა კლუბთან კონრაქტი 2024 წლამდე გაახანგრძლივა. 2019 წლის დეკემბერში კლოპმა კვლავ მოიგო თვის საუკეთესო მწვრთნელის ჯილდო, პირველი ოთხი თვიდან სამში ლივერპულის მწვრთნელი იყო დასახელებული. 2019 წლის 21 დეკემბერს ლივერპული გავიდა ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის ფინალში სადაც ბრაზილიური კლუბი ფლამენგო დაამარცხა, ლივერპული გახდა პირველი ინგლისური კლუბი, რომელმაც ერთ სეზონში მოიგო ჩემპიონთა ლიგა, უეფას სუპერთასი და მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი. 2019 წლის ბოლო თამაში იყო ვულვზთან, ეს მატჩი 1–0 დასრულდა, ლივერპული სახლში 50 მატჩი არ ჰქონდა წაგებული, უახლოეს მდევარს კი ცამეტი ქულით უსწრებდა. კლოპი დასახელდა დეკემბრის თვის მწვრთნელად. 2020 წლის 11 იანვარს ლივერპული გასვლაზე ეთამაშა ტოტენჰემს და 1–0 მოიგო, კლოპმა კლუბის ახალი რეკორდი დაამყარა ლიგაზე 38 მატჩიანი წაუგებელი სერია, პირველ 21 თამაშში ლივერპულს 61 ქულა ჰქონდა, რაც ევროპის ტოპ ხუთ ჩემპიონატში საუკეთესო შედეგია. 2020 წლის 1 თებერვალს ლივერპულმა საუთჰემპტონს 4–0 მოუგო, და მეორეადგილოსანს 22 ქულით გაუსწრო. მომდევნო დღეს მეორე ადგილოსანი მანჩესტერ სიტი ტოტენჰემთან დამარცხდა. პრემიერლიგაში პირველ და მეორე ადგილზე მყოფებს შორის ყველაზე დიდი სხვაობა დაფიქსირდა ქულებს შორის. იანვარში კლოპი მეხუთედ დასახელდა პრემიერლიგის თვის მწვრთნელად, რაც ერთ სეზონში მწვრთნელის მიარ აღებული ჯილდოების რეკორდია.

2020 წლის 24 თებერვალს ლივერპულმა სახლში დაამარცხა ვესტ ჰემი 3–2, კლოპმა გაიმეორა სიტის რეკორდები ზედიზედ 18 მატჩის მოგება, ეს სახლში 21-ე მოგება იყო, გამეორდა ბილ შენკლის ლივერპულის 1972 წლის რეკორდი, პრემიერლიგაში კი ეს საუკეთესო შედეგია. მატჩის შემდგომ კლოპმა თქვა "არასდროს მიფიქრია, რომ [მანჩესტერ სიტის გამარჯვებების რეკორდი] რეკორდი ვინმემ შეიძლება მოხსნას." 7 მარტს ბორმუთთან 2–1 მოგებით ლივერპულმა ახალი რეკორდი დაამყარა, ზედიზედ 22 თამაშის მოება სახლში. 2020 წლის 25 ივნისს კლოპის გუნდმა პრემიერლიგა მოიგო, ტურნირის დასრულებამდე შვიდი ტურით ადრე, რაც აქამდე არავის გაუკეთებია. ლივერპული მეცხრამეტედ ინგლისის ჩემპიონი გახდა, 1989-90 სეზონის შემდეგ პირველად, ეს კლუბისთვის პირველი პრემიერლიგაა. ამ სეზონში ლივერპულმა ინგლისში არაერთი რეკორდი მოხსნა, ან უკვე არსებული გაიმეორა. 44 მატჩიანი დაუმარცხებელი სერია 2020 წლის 29 თებერვალს გასვლაზე უოტფორდთან დასრულდა.

სეზონის ბოლოს კლოპი დასახელდა პრემიერლიგაში საუკეთესო მწვრთნელად.

მწვრთნელის პროფილი
------------------

### ტაქტიკა

კლოპის ლივერპული ზედიზედ ორჯერ 2018 და 2019 წელს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გავიდა,
კლოპი არის *გეგენპრესინგის* ცნობილი მომხრე, ეს არის ტაქტიკა, როცა გუნდი ბურთის დაკარგვის შემდეგ დაუყოვნებლივ გადადის მის უკან დასაბრუნებლად. კლოპის აზრით, კარგად შესრულებული კონტრ პრესინგი უფრო ეფექტური შეიძლება იყოს, ვიდრე პლეიმეიკერისთვის შანსების შექმნაზე ორიენტირება. პრესასთან კომენტარისას კლოპმა აღნიშნა "ბურთის მოპოვების საუკეთესო მომენტი არის მაშინ, როცა შენ ის დაკარგე. მოწინააღმდეგე ორიენტირებულია, რომ გადაცემა გააკეთოს და მისი თვალები ამ დროს ეძებს სწორ ადგილებს, კონტრ პრესინგით კი შესაძლებელია ამ დროს მოწინააღმეგემ შეცდომა დაუშვას". ეს ტაქტიკა ეფუძნება: სისწრაფეს, ორგანიზებას და გამძლეობას, იდეა რომ ბუთი დაიბრუნო დაკარვისთანავე გულისხმობს კონრშეტევების აღმოფხვრასაც. ეს ასევე მოითხოვს დისციპლინის მაღალ დონეს, გუნდი უნდა იყოს კომპაქტურად განლაგებული, რათა შეავსოს ცარიელი სივრცეები, მოწინააღმდეგის კონტრ პრესინგის გასამკლავებლად კი ზუსტი გრძელი პასებია საჭირო. კლოპის პრესინგის მაღალი ტემპის მიუხედავად, მას ზოგჯერ აკრიტიკებდნენ, რადგან ლივერპულის ადრეულ პერიოდში ვერ ხდებოდა თამაშის კონტროლი და ხშირად გოლი გადიოდა. კლოპმა შეიმუშვა ტაქტიკა რაც დაეფუძნა ბურთის კონტროლს და ნახევარდაცვის ორგანიზებას, ამას ხელი შეუწყო ალისონის, ვირჯილ ვან დაიკის, ნაბი კეიტას და ფაბინიოს დამატებამ. 2018–19 სეზონში ლივერპულმა საუკეთესო შედეგი დააფიქსირა ყველაზე მეტი გატანილი გგოლით და 12 თამაშში გოლის გაშვების გარეშე.

ერთ-ერთი ვინც კლოპის იდეების ჩამოყალიბებას ხელი შეუწყო იყო იტალიელი მწვრთნელი არიგო საკი. მისი იდეები თავდაცვის დროს ზონების ამოკეტვის შესახებ, გამოიყენა კლოპმა კონტრ შეტევის ორგანიზებისთვის. მეორე ადამიანი იყო ვოლფგანგ ფრანკი, კლოპის მწვრთნელი მაინცში 1995–1997 და 1998–2000 წლებში, კლოპმა თქვა "მე არასდროს შევხვედრილვარ საკის, მარამ ჩემი შეხედულებები მწვრთნელობაზე მისგან მოდის, მე ყველაფერი ვისწავლე ჩემი მწვრთნელისგან [ფრანკი] მან კი ეს ყველაფერი საკისგან აიღო".

კლოპის აზრით ემოციებს თავისი როლი აქვს მწვრთნელობისას, "ტაქტიკა უმნიშვნელოვანესია, მის გარეშე შენ ვერ გაიმარჯვებ, ემოციები კი ტაქტიკას განსხვავებულს ხდის". მისი აზრით ფეხბურთელებმა უნდა შეიგრძნონ ყოველი ემოცია, მან ეს ყოველივე აღწერა შემდეგნაირად "[ფეხბურთი არის] ერთადერთი სპორტი სადაც ემოციებს უდიდესი როლი აქვს". 2016 წელს მერსისაიდული დერბის წინ კლოპმა თქვა, "საუკეთესო ფეხბურთში ყოველთვის ემოციების გამოხატვაა".

ლივერპულის პირველ ორი სეზონში კლოპი ძირითადად იყენებდა 4–3–3 ფორმაციას, შემტევებად სადიო მანე, მოჰამედ სალაჰი და რობერტო ფირმინო ცრუ-9 როლში, ხოლო ცენტრში ფელიპე კოუტინიო. ამ ოთხი ფეხბურთელის ერთობლივ თამაშს ხშირად უწოდებდნენ 'გასაოცარ ოთხეულს', ლივერპულის გოლების უმრავლესობა სწორედ მათზე მოდიოდა. 2018 წლის იანვარში კოუტინიოს წასვლის შემდეგ დარჩენილი სამი ფეხბურთელის შედეგიანობა არ შემცირებულა, ისინი ასევე განაგრძობდნენ ერთმანეთისთვის საგოლე შანსების შექმნას, 2018 წელს სალაჰი გახდა პრემიერლიგის ოქროს ბუცის მფლობელი, მომდევნო 2019 წელს კი ეს ტიტული სალაჰმა და მანემ გაინაწილა. 2018-19 სეზონის ადრეულ ეტაპზე კლოპმა გამოიყენა 4–2–3–1 ფორმაცია, რასაც დორტმუნდში მიმართავდა. ამის მთავარი მიზეზი საკვანძო მოთამაშეების ტრავმები იყო, ასევე ახალწვეული შაქირისთვის შესაბამისი ადგილის გამონახვა, ამ ფორმაციაში ფირმინოს უფრო კრეატიული როლის შესრულება უწევდა, სალაჰი კი შედარებით სიღრმეში იყო დახეული. მიუხედავად ექპერიმენტისა, სეზონის ძირითადი ნაწილი გუნდმა 4–3–3 ტაქტიკით ითამაშა, ამ გზით ლივერპულმა პრემიერლიგაში მეორე ადგილი დაიკავა და გავიდა ჩემპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც კლოპმა პირველი ჩემპიონთა ლიგის ტიტული მოიგო.

### გამოხმაურება

|  |
| --- |
| შეიძლება კლოპი არის მსოფლიოში საუკეთესო მწვრთნელი, რომელიც ისეთ გუნდს აშენებს რომელიც შეტევაზე გადმოდის [...] არამგონია სხვა რომელიმე გუნდი მსგავსად გადადიოდეს თავდასხმაზე. [...] როდესაც კლოპი ამბობს, რომ მისი ფეხბურთი მძიმე მეტალია, მე კარგად მესმის რასაც გულისხმობს. ეს ძალიან აგრესიულია. ფანებისთვის კი ეს კარგი საყურებელია. — —პეპ გვარდიოლა 2016 წელს საუბრობს კლოპის გუნდის შეტევაზე. კლოპი რჩება ერთადერთ მწვრთნელად, რომელსაც გვარდიოლასთან პოზიტიური ბალანსი აქვს. |

კლოპს მოიხსენიებენ, როგორც *გეგენპრესინგის* შემქმნელად თანამედროვე ფეხბურთში და მას მიიჩნევენ მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მწვრთნელად. 2016 წელს გვარდიოლამ თქვა "კლოპი არის საუკეთესო მწვრთნელი მსოფლიოში, რომელიც ქმნის ისეთ გუნდს რომელიც შეტევაზე გადადის".

გარდა ტაქტიკის შექმნისა კლოპი არის ასევე მოტივატორიც, ლივერპულის თავდამსხმელმა რობერტო ფირმინომ აღნიშნა: "ის ყოველდღიურად განსხვავებულ მოტივაციას გვაძლევს", გვარდიოლამ კი უწოდა "უდიდესი მოტივატორი". *The Guardian-ის* ჟურნალისტმა ჯონათან ვილსონმა კლოპი დაახასიათა, როგორც "წარმოუდგენელი ქარიზმის ადამიანი, რომელიც შთააგონებს თითოეულ ფეხბურთელს", *Irish Independent-მა* დაწერა "ბილ შენკლის შემდეგ ლივერპულს ასეთი ქარიზმატული მწვრთნელი არ ჰყოლია".

კლოპს ზოგჯერ აკრიტიკებენ ემოციურობის გამო. 2018 წელს მერსისაიდულ დერბიში ბოლო წუთებზე მოგების დროს კლოპი მოედანზე შეიჭრა და ალისონთან ერთად აღნიშნა გამარჯვება. პეპ გვარდიოლამ კოლეგა დაიცვა და თქვა: "მეც მოვქცეულვარ ანალოგიურად საუთჰემპთონთან. ამ მომენტში ძალიან ბევრი ემოციებია".

2020 წლის ივნისში მანჩესტერ იუნაიტედის ყოფილი ფეხბურთელი უეინ რუნი გამოეხმაურა იურგენ კლოპის განცხადებას, რომელიც ეხებოდა იუნაიტედს და ალექს ფერგიუსონს, "კლოპმა თქვა რომ შეუძლებელია რომელიმე კლუბი ისეთი დომინანტი გახდეს, როგორც ეს იუნაიტედი იყო. [...] მე ვფიქრობ რომ კლოპი ცდება, ის ახლა 53 წლისაა თუ მომდევნო ათი წელი ენფილდში დარჩება მინიმუმ ხუთ ტიტულს ლივერპული მოიგებს. მას შეუძლია დიდებული კლობი ააშენოს, რადგან ფეხბურთელები სწორედ მსგავსი ტიპის მწვრთნელებს სიამოვნებით უერთდებიან".

ბიოგრაფია
---------

მოთამაშის მთელი კარიერა, შვიდი წელი, კლოპმა „მაინცში" გაატარა. როგორც მწვრთნელმა, დორტმუნდში მუშაობა კლოპმა 2008 წლის ზაფხულში დაიწყო. მან ორჯერ ზედიზედ 2011 და 2012 წლებში ჩემპიონი გახადა კლუბი. 2012 წელს „ბორუსიამ" ჩემპიონატი 26 წაუგებელი მატჩის სერიით მოიგო, ასევე მოაგებინა გერმანიის თასი 2012 წელს. ფინალში „ბორუსიამ" „ბაიერნი" 5-2 დაამარცხა. 2013 წელს გუნდმა ითამაშა ჩემპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც დამარცხდა „ბაიერნთან" 1-2. კლოპის მწვრთნელობისას კლუბში გაიბრწყინეს ახალგაზრდა ვარსკვლავებმა მარიო გეცემ, მატს ჰუმელსმა, სინჯი კაგავამ, რობერტ ლევანდოვსკიმ. კლოპი გუნდს აათამაშებდა ენერგიულ ფეხბურთს, რომელიც დაფუძნებული იყო პრესინგსა და სწრაფ კონტრ-შეტევაზე. 2014-15 წლების სეზონი „ბორუსიამ" ჩააგდო, ბუნდესლიგის პირველი წრე დაასრულა ცხრილის ბოლოში, გასავარდნ ზონაში, მერვედფინალში გავარდა ჩემპიონთა ლიგიდან, ხოლო ბუნდესლიგაში ვერ დაიკავა ჩემპიონთა ლიგაზე გამსვლელი საგზური. 2015 წელს კლოპმა განაცხადა, რომ 7-წლიანი მოღვაწეობის შემდეგ ზაფხულში დატოვებდა კლუბს.
კლოპის სამწვრთნელო კარიერაში მესამე კლუბი გახდა ინგლისური „ლივერპული", რომელიც იურგენმა 2015 წლის ოქტომბერში ჩაიბარა. თავის სადებიუტო სეზონში კლოპმა გუნდი ევროპის ლიგის ფინალში გაიყვანა, სადაც მოუხდა ტიტიულის დათმობა ესპანური „სევილიას" წინააღმდეგ გამართულ დაპირისპირებაში. 2018 წელს „ლივერპული" უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის საფინალო შეხვედრაში მადრიდის „რეალთან" დამარცხდა. იურგენისთვის წარმატებული აღმოჩნდა მერსესაიდში მეოთხე სეზონი, რომლის მსვლელობისას კლუბმა მოახერხა ჩემპიონთა ლიგის თასი აღმართვა. 2019 წელს კლოპის „ლივერპულმა" შეასრულა ტრიპლეტი საერთაშორისო დონეზე: ჩემპიონთა ლიგა, სუპერ თასი და მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი.

სამწვრთნელო მიღწევები
---------------------

გერმანიის დროშა **ბორუსია დორტმუნდი**:(5)

* **გერმანიის ბუნდესლიგა** (2): 2010–11, 2011–12
* **გერმანიის თასი** (1): 2011–12
* **გერმანიის სუპერთასი** (2): 2013, 2014
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის** *ფინალისტი*: 2012–13

ინგლისის დროშა **ლივერპული**:(5)

* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2018–19   
 *ფინალისტი*: 2017–18, 2021–22
* **პრემიერ ლიგა** (1): 2019–20
* **უეფა-ს სუპერთასი** (1): 2019
* **ფიფას საკლუბო მსოფლიო ჩემპიონატი** (1): 2019
* **ინგლისის ლიგის თასი** (1): 2021–22   
 *ფინალისტი*: 2015–16
* **უეფა-ს ევროპის ლიგის** *ფინალისტი*: 2015–16

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იურგენ კლოპის ინფო Goal.com-ზე დაარქივებული 2013-07-08 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Jürgen Klopp. Borussia Dortmund.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 აპრილი 2015. ციტირების თარიღი: 3 აპრილი 2023.
2. 1 2  Olley, Declan (25 November 2017). „Chelsea's Antonio Conte praises Jurgen Klopp as 'one of the world's best coaches'". *Sky News*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 დეკემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
3. 1 2  Bascombe, Chris (15 October 2016). „Sadio Mane reveals why he was right to choose Liverpool over Man Utd". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
4. 1 2  Russell, Jordan (23 April 2018). „Roma, Totti: ‘Klopp is one of the best coaches in the world’". *Calcio Mercato*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
5. 1 2  Jürgen Klopp: A world-class coach, made in the Bundesliga. Bundesliga. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
6. ↑  Liverpool win Premier League: Reds' 30-year wait for top-flight title ends. ციტირების თარიღი: 15 August 2020.
7. ↑  Newcastle 1–3 Liverpool: Jurgen Klopp's side come from behind to win. ციტირების თარიღი: 15 August 2020.
8. 1 2  „Glatten feiert Jürgen Klopp". *Stuttgarter Zeitung* (German). Deutsche Presse-Agentur. 26 May 2011. ციტირების თარიღი: 10 August 2018.
9. ↑  Liew, Jonathan (10 October 2015). „The making of Jürgen Klopp". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 10 August 2018.
10. ↑  Kramer, Jörg (11 April 2011). „Das System Klopp". *Der Spiegel* (German). ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Sheringham, Sam.  (23 March 2020) Jurgen Klopp: Liverpool manager's journey from Black Forest to heroic status at Anfield. ციტირების თარიღი: 23 March 2020
12. ↑  Gerber, Steffen (7 May 2012). „Private Einblicke von Klopp – Vater wäre stolz auf BVB-Trainer gewesen". *Westdeutsche Allgemeine Zeitung* (German). ციტირების თარიღი: 10 August 2018.
13. ↑  Rackles, Domenic.  (25 January 2014) Was Klopp mit Sindlingen verbindet German.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 August 2016. ციტირების თარიღი: 16 October 2015.
14. 1 2 3 4 5 6 7 8  Malam, Charlie (24 December 2015). „From Mainz to Merseyside: What does the next chapter hold in the Jürgen Klopp story?". *Vavel*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
15. ↑  Hunter, Andy (25 November 2015). „Jürgen Klopp: I wanted to be a doctor. I think I’ve still got ‘helper syndrome’". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
16. ↑   (German) *Jürgen Klopp über sein Studium an der Goethe-Uni*. Germany. 6 December 2013.. წაკითხვის თარიღი: 10 August 2018.
17. ↑  Jürgen Klopp Bundesliga profile German. Bundesliga.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 20 April 2001. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
18. 1 2  Jürgen Klopp German Football Association profile German. German Football Association. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
19. 1 2  Hesse, Uli. „How Klopp's playing career shaped his coaching style". *FourFourTwo*. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
20. ↑  Hartmann, Ulrich.  (11 July 2012) Kabarettist im Kapuzenpulli German. ციტირების თარიღი: 17 July 2013.
21. ↑  Nalton, James. Jurgen Klopp's football philosophy explained in 10 key quotes. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
22. ↑  Honigstein, Raphael. The Passion of Klopp. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
23. ↑  „Trainer Krautzun bei Mainz 05 entlassen" [Manager Krautzun released by Mainz 05]. *Rheinische Post* (German). Deutsche Presse-Agentur. 27 February 2001. ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
24. ↑  „Mainz 05 entlässt trainer Krautzun" [Mainz 05 sack manager Krautzun]. *Junge Freiheit* (German). Deutsche Presse-Agentur, Sport-Informations-Dienst. 28 February 2001. ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
25. ↑  „FSV Mainz 05 – MSV Duisburg 1:0 (1:0)" (German). Bundesliga. 28 February 2001. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 April 2001. ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
26. ↑  „Foto-show: Die besten bilder aus Jürgen Klopps karriere" [Image slideshow: The best images of Jürgen Klopp's career]. *T-Online* (German). ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
27. 1 2  Malam, Charlie (24 December 2015). „From player to manager – Klopp's sudden step-up". *Vavel*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
28. ↑  Alf, Andreas (14 July 2005). „Mainz take step into unknown". UEFA. ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
29. ↑  Rehberg, Reinhard; Schneider, Jörg (23 May 2007). „Jürgen Klopp im interview: Abstieg ist verarbeitet" [Jürgen Klopp in an interview: Relegation is processed]. *Rhein-Zeitung* (German). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 იანვარი 2018. ციტირების თარიღი: 19 May 2016.
30. ↑  „Klopp nimmt tränenreichen Abschied von Mainz" [Klopp takes tearful farewell to Mainz]. *Handelsblatt* (German). 19 May 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 მარტი 2018. ციტირების თარიღი: 19 May 2016.
31. ↑  1. FSV Mainz 05 – Trainerhistorie German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 26 May 2019.
32. ↑  „Klopp entfacht beim BVB aufbruchstimmung" [Klopp kindles departure tendency with BVB]. *Der Tagesspiegel* (German). 23 May 2008. ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
33. ↑  „Absturz des BVB: Doll tritt in Dortmund züruck" [Crash of BVB: Doll withdraws in Dortmund]. *Der Spiegel* (German). 19 May 2008. ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
34. ↑  Fiore, Raphael (19 May 2008). „Doll verlässt Borussia Dortmund" [Doll leaves Borussia Dortmund]. *Blick* (German). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 ივნისი 2016. ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
35. ↑  „Valdez vollendet Arbeitssieg". *kicker* (German). Olympia-Verlag. 9 August 2008. ციტირების თარიღი: 10 August 2018.
36. ↑  Dortmund beat Bayern to retain Super Cup (23 July 2008).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 ოქტომბერი 2012. ციტირების თარიღი: 19 May 2012.
37. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
38. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
39. ↑  Borussia Dortmund wrap up Bundesliga title (30 April 2011). ციტირების თარიღი: 1 May 2011.
40. ↑  Borussia Dortmund win title (1 May 2011). ციტირების თარიღი: 16 May 2011.
41. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
42. ↑  „Dortmund crowned Bundesliga champions". *Independent Online*. South Africa. South African Press Association, Agence France-Presse. 30 April 2011. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
43. ↑  „Borussia Dortmund feiert Deutsche Meisterschaft". *Augsburger Allgemeine* (German). 30 April 2011. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
44. ↑  Ronaldo's hat-trick Restores Real's Lead; Dortmund Beats Bayern (11 April 2012). ციტირების თარიღი: 16 May 2012.
45. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
46. ↑  Penders, Peter (5 May 2012). „Dortmunder Rekord-Meister" [4–0 against Freiburg: Dortmunder record champions]. *Frankfurter Allgemeine* (German). ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
47. ↑  Season review: Germany. UEFA (23 May 2012). ციტირების თარიღი: 23 May 2012.
48. ↑  „Fährmann bringt BVB zur Verzweiflung". *kicker* (German). Olympia-Verlag. 23 July 2011. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
49. 1 2  Borussia Dortmund win domestic double beating Bayern Munich. zeenews.com (13 May 2012).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 მარტი 2014. ციტირების თარიღი: 19 May 2012.
50. ↑  Dortmund rout Bayern to claim double (12 May 2012).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 მაისი 2012. ციტირების თარიღი: 12 May 2012.
51. ↑  Bundesliga champ Borussia Dortmund beats Bayern Munich 5–2 to win German Cup final (12 May 2012).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 მაისი 2012. ციტირების თარიღი: 12 May 2012.
52. ↑  Püschel, Morten (27 July 2012). „Klopp eyes Dortmund success at home and abroad". UEFA. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
53. ↑  Ahmed, Shahan (6 November 2012). „Real Madrid, Borussia Dortmund meet again in Champions League 'group of death'". *Yahoo! Sports*. ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
54. ↑  Klopp: "Überragend, großartig, überraschend" German (5 December 2012).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 October 2016. ციტირების თარიღი: 11 September 2016.
55. ↑  „Bayern Munich to face Barca in semis, Real vs Dortmund". Reuters. 12 April 2013. ციტირების თარიღი: 20 May 2016.
56. ↑  „Jürgen Klopp targets Champions League final glory for Dortmund". *The Guardian*. London. 30 April 2013. ციტირების თარიღი: 1 May 2013.
57. ↑  Röckenhaus, Freddie (23 April 2013). „Von Guardiola ins Paradies gelockt". *Süddeutsche Zeitung* (German). ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
58. ↑  „Götze wechselt für 37 Millionen zum FC Bayern". *Die Welt* (German). 23 April 2013. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
59. ↑  Mario Götze to join Bayern Munich from Borussia Dortmund (23 April 2013). ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
60. ↑  Jürgen Klopp annoyed at timing of Mario Götze's Bayern Munich deal (23 April 2013). ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
61. ↑  Uersfeld, Stephan.  (29 May 2013) Bayern chose Gotze over Neymar. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
62. ↑  „Robben setzt Bayern Europas Krone auf". *kicker* (German). Olympia-Verlag. 25 May 2013. ციტირების თარიღი: 19 March 2014.
63. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
64. ↑  Hallam, Mark (12 August 2012). „Supercup: Bayern best Dortmund". Deutsche Welle. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
65. ↑  „Klopp signs Dortmund extension until 2018". *Goal.com*. 30 October 2013. ციტირების თარიღი: 30 October 2013.
66. ↑  „Klopp muss 10.000 Euro Strafe zahlen". *Süddeutsche Zeitung* (German). 17 March 2014. ციტირების თარიღი: 19 March 2014.
67. 1 2  Kops, Calle (17 March 2014). „Dortmund's 'repeat offender' Klopp hit with fine". Deutsche Welle. ციტირების თარიღი: 19 March 2014.
68. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
69. ↑  „Robert Lewandowski to join Bayern Munich from Borussia Dortmund". *BBC Sport*. 4 January 2014. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
70. ↑  Kimball, Spencer (27 July 2013). „Dortmund beat Bayern in German Supercup". Deutsche Welle. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
71. ↑  Borussia Dortmund German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
72. ↑  Hallam, Mark (13 August 2014). „Dortmund dominate Bayern to claim Supercup". Deutsche Welle. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
73. 1 2  Jurgen Klopp: Borussia Dortmund coach to leave at end of the season (15 April 2015). ციტირების თარიღი: 15 April 2015.
74. ↑  „Jürgen Klopp verlässt Borussia Dortmund zum Saisonende". *Neue Osnabrücker Zeitung* (German). Deutsche Presse-Agentur. 15 April 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 აგვისტო 2018. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
75. ↑  Hummel, Thomas (15 April 2015). „Der große Kopf muss weg". *Süddeutsche Zeitung* (German). ციტირების თარიღი: 15 April 2015.
76. ↑  Müller, Oliver.  (10 May 2015) Der seltsame Effekt von Klopps Rücktrittsplan German. ციტირების თარიღი: 3 November 2016.
77. ↑  Wallrodt, Lars (30 May 2015). „In 16 Minuten zerstört Wolfsburg Dortmunds Pokaltraum". *Die Welt* (German). ციტირების თარიღი: 30 May 2015.
78. ↑  1. Bundesliga – Spieltag / Tabelle German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
79. ↑  Borussia Dortmund German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 25 July 2016.
80. ↑  Borussia Dortmund – Trainerhistorie German. Olympia-Verlag. ციტირების თარიღი: 26 May 2019.
81. ↑  O'Connor, Luke.  (2 November 2015) Jurgen Klopp & Liverpool's ‘Moneyball’ Policy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 ივნისი 2019. ციტირების თარიღი: 4 June 2019
82. ↑  Maupomé, Ana Paulina.  (3 June 2019) Moneyball, Liverpool's reason behind Jürgen Klopp's hiring. ციტირების თარიღი: 4 June 2019
83. ↑  Liverpool FC confirm Jürgen Klopp appointment. Liverpool F.C. (8 October 2015). ციტირების თარიღი: 8 October 2015.
84. ↑  Smith, Ben.  (8 October 2015) Liverpool: Jurgen Klopp agrees three-year deal as manager. ციტირების თარიღი: 8 October 2015.
85. ↑  Jürgen Klopp, the 'Normal One' takes over as Liverpool manager (9 October 2015). ციტირების თარიღი: 19 April 2016.
86. ↑  McNulty, Phil (17 October 2015). „Tottenham 0–0 Liverpool". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 17 October 2015.
87. ↑  Liverpool 1–0 Bournemouth (28 October 2015). ციტირების თარიღი: 5 November 2015.
88. ↑  „Chelsea 1–3 Liverpool". *BBC Sport*. 31 October 2015. ციტირების თარიღი: 31 October 2015.
89. ↑  „FC Rubin Kazan 0–1 Liverpool". *Sky Sports*. 5 November 2015. ციტირების თარიღი: 5 November 2015.
90. ↑  „Manchester City win Capital One Cup: Willy Caballero the hero in shootout win over Liverpool". *Fox Sports (Australia)*. Agence France-Presse. 29 February 2016. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
91. ↑  McNulty, Phil (18 March 2016). „Manchester United 1–1 Liverpool". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 16 April 2016.
92. ↑  McNulty, Phil (14 April 2016). „Liverpool 4–3 Borussia Dortmund". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 16 April 2016.
93. ↑  Liverpool push past 10-man Villarreal and into Europa League final (5 May 2016). ციტირების თარიღი: 18 May 2016.
94. ↑  Bascombe, Chris (18 May 2016). „Liverpool lose Europa League final: I don't think I'm unlucky, says Jurgen Klopp, after fifth final loss". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 19 May 2016.
95. ↑  Premier League Table. Premier League. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
96. ↑  Jurgen Klopp: Liverpool manager signs six-year contract extension.
97. ↑  Liverpool seal Champions League place with victory over Middlesbrough (21 May 2017). ციტირების თარიღი: 25 May 2017.
98. ↑  Premier League Table. Premier League. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
99. ↑  Robinson, Neil (22 May 2018). „Van Dijk has made me a better player, says Liverpool's Lovren". Reuters. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
100. ↑  Hunter, Andy (9 April 2018). „Virgil van Dijk brings calm and collective spirit to Liverpool's defence". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
101. ↑  Maddock, David (19 March 2018). „How dominant Virgil van Dijk has redefined Liverpool's defence". *Daily Mirror*. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
102. ↑  UEFA Champions League – Man. City-Liverpool. UEFA. ციტირების თარიღი: 28 April 2018.
103. ↑  Liverpool weather Roma storm to squeeze into Champions League final (2 May 2018). ციტირების თარიღი: 3 May 2018.
104. ↑  „Real nightmare for Karius as Madrid retain their title". *RTÉ Sport*. 26 May 2018. ციტირების თარიღი: 12 August 2018.
105. ↑  McNulty, Phil (26 May 2018). „Real Madrid 3–1 Liverpool". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
106. ↑  Liverpool agree deal to sign Virgil van Dijk. Liverpool F.C. (27 December 2017). ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
107. ↑  Van Dijk deal agreed. Southampton F.C. (27 December 2017).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 დეკემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
108. ↑  „Virgil van Dijk: Liverpool to sign Southampton defender for world record £75m". *BBC Sport*. 27 December 2017. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
109. ↑  Naby Keita to complete Liverpool transfer on July 1. Liverpool F.C. (27 June 2018).
110. ↑  Reds agree deal to sign Fabinho. Liverpool F.C. (28 May 2018).
111. ↑  Liverpool complete Xherdan Shaqiri transfer. Liverpool F.C. (13 July 2018).
112. ↑  Liverpool complete Alisson Becker transfer. Liverpool F.C. (19 July 2018).
113. ↑  Transfer agreed for Alisson to join Liverpool. A.S. Roma. ციტირების თარიღი: 26 October 2018.
114. ↑  Liverpool make best start to a season in their 126-year history with 3–0 Premier League win over Southampton (22 September 2018). ციტირების თარიღი: 3 December 2018.
115. ↑  Jurgen Klopp: Liverpool manager charged with misconduct for derby celebration (3 December 2018). ციტირების თარიღი: 3 December 2018.
116. ↑  „Wolves 0–2 Liverpool: Mohamed Salah helps Reds go four points clear". *BBC Sport*. 21 December 2018. ციტირების თარიღი: 22 December 2018.
117. ↑  Johnston, Neil (26 December 2018). „Liverpool 4–0 Newcastle: Reds six points clear at the top". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
118. ↑  McNulty, Phil (29 December 2018). „Liverpool 5–1 Arsenal: Roberto Firmino hits hat-trick as Jurgen Klopp's side thrash Arsenal". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
119. ↑  Manager profile: Jürgen Klopp. Premier League. ციტირების თარიღი: 19 September 2018.
120. ↑  „Klopp and Van Dijk claim December awards". Premier League. 11 January 2019. ციტირების თარიღი: 11 January 2019.
121. ↑  Taylor, Daniel (12 May 2019). „Sadio Mané double sinks Wolves but Liverpool's title wait goes on". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 1 June 2019.
122. ↑  O'Neill, Caoimhe (12 May 2019). „Anfield's amazing response to Premier League disappointment as Man City beat Liverpool to title". *Liverpool Echo*. ციტირების თარიღი: 1 June 2019.
123. ↑  „Liverpool 1–2 Chelsea". *BBC Sport*. 6 September 2018. ციტირების თარიღი: 15 January 2019.
124. ↑  „Wolves 2–1 Liverpool: Replacements 'failed' Jurgen Klopp". *BBC Sport*. 8 January 2019. ციტირების თარიღი: 15 January 2019.
125. ↑  Taylor, Daniel (13 March 2019). „Sadio Mané and Virgil van Dijk take Liverpool past Bayern Munich". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
126. ↑  Sutcliffe, Steve (17 April 2019). „FC Porto 1–4 Liverpool". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
127. ↑  Blanco, Jordi (1 May 2019). „Liverpool CEO urges calm after six fans arrested ahead of Barcelona clash". ESPN. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
128. ↑  Taylor, Daniel (1 May 2019). „Lionel Messi magic puts Barcelona in command of semi-final with Liverpool". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
129. ↑  Chowdhury, Saj (1 May 2019). „Barcelona 3–0 Liverpool". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
130. ↑  Hunter, Andy (6 May 2019). „Jürgen Klopp tells Liverpool to shock Barcelona or 'fail beautifully'". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
131. ↑  Peddy, Chris (8 May 2019). „Tottenham & Liverpool: Greatest Champions League comebacks of all time". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
132. ↑  Taylor, Daniel (7 May 2019). „Liverpool stage sensational comeback to beat Barcelona and reach final". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 8 May 2019.
133. ↑  Doyle, Paul (1 June 2019). „Liverpool win Champions League after beating Spurs 2–0 in final – live!". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 1 June 2019.
134. ↑  Klopp, Jürgen. Maybe I Am Dreaming. The Players' Tribune. ციტირების თარიღი: 24 September 2019.
135. ↑  Burt, Jason (5 August 2018). „Sergio Aguero double seals Community Shield for Manchester City as sloppy Chelsea give Maurizio Sarri plenty to ponder". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 15 August 2019.
136. ↑  McNulty, Phil (14 August 2019). „Liverpool beat Chelsea on penalties to win Super Cup". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 15 August 2019.
137. ↑  „Klopp earns Barclays Manager of Month award". Premier League. 13 September 2019. ციტირების თარიღი: 23 September 2019.
138. ↑  Burt, Jason (22 September 2019). „Liverpool cling on to beat Chelsea as winning streak continues". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 23 September 2019.
139. ↑  Jones, Neil. Set-piece kings! Liverpool show they've got all the tools to be Premier League champions. ციტირების თარიღი: 23 September 2019.
140. ↑  Crellin, Mark (24 September 2019). „Liverpool boss Jurgen Klopp wins Best FIFA men's coach award". *Sky Sports*. ციტირების თარიღი: 24 September 2019.
141. ↑  „Common Goal: Liverpool boss Jurgen Klopp makes 1% salary pledge". *BBC Sport*. 24 September 2019. ციტირების თარიღი: 24 September 2019.
142. ↑  Pierre-Emerick Aubameyang named Premier League player of month (11 October 2019). ციტირების თარიღი: 11 October 2019Pierre-Emerick Aubameyang named Premier League player of month (11 October 2019).
143. ↑  Shaw, Chris (1 December 2019). „Liverpool 2–1 Brighton: Five talking points". Liverpool F.C. ციტირების თარიღი: 2 December 2019.
144. ↑  Bascombe, Chris (4 December 2019). „Liverpool put five past Everton for new unbeaten club record as Marco Silva teeters on the brink after derby defeat". *The Daily Telegraph*. ციტირების თარიღი: 6 December 2019.
145. ↑  Begley, Emlyn.  (10 December 2019) Red Bull Salzburg 0–2 Liverpool.
146. ↑  FSG statement on Jürgen Klopp contract extension agreement. Liverpool F.C. (13 December 2019).
147. ↑  Jurgen Klopp named Premier League Manager of the Month for November.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 ოქტომბერი 2020. ციტირების თარიღი: 13 December 2019.
148. ↑  „Firmino winner seals Club World Cup win". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 21 December 2019.
149. ↑  Ladson, Matt (22 December 2019). „What does Liverpool's Club World Cup victory mean for the rest of their season?". *FourFourTwo*. ციტირების თარიღი: 22 December 2019.
150. ↑  Eriksen, Magnus. Liverpool do something no English club has done before with Club World Cup win. ციტირების თარიღი: 22 December 2019.
151. ↑  Sanders, Emma (29 December 2019). „Liverpool 1–0 Wolves: Sadio Mane scores winner to send Reds 13 points clear". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 30 December 2019.
152. ↑  Klopp equals record with Barclays Manager of the Month award. Premier League (10 January 2020). ციტირების თარიღი: 10 January 2020.
153. ↑  „Jurgen Klopp says Liverpool's record-breaking run isn't special – but it is". *BBC Sport*. 11 January 2020. ციტირების თარიღი: 19 January 2020.
154. ↑  Sanders, Emma (1 February 2020). „Liverpool 4–0 Southampton: Reds equal winning record at Anfield". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 1 February 2020.
155. ↑  Sutcliffe, Steve (2 February 2020). „Superb Bergwijn goal helps Spurs to win against Man City". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 2 February 2020.
156. ↑  Liverpool manager wins January prize and breaks Pep Guardiola record for most in a single season. Premier League. ციტირების თარიღი: 9 February 2020.
157. ↑  McNulty, Phil (24 February 2020). „Liverpool Liverpool come from behind to beat West Ham and equal Man City record". *BBC Sport*. ციტირების თარიღი: 25 February 2020.
158. ↑  „Salah and Milner reaction: 'We showed our mentality to win'". Liverpool F.C. ციტირების თარიღი: 7 March 2020.
159. ↑  „Liverpool win Premier League: Reds' 30-year wait for top-flight title ends". *BBC Sport*. 25 June 2020. ციტირების თარიღი: 26 June 2020.
160. ↑  Liverpool win Premier League: Jurgen Klopp's transformative role (25 June 2020). ციტირების თარიღი: 29 June 2020.
161. ↑  Mendola, Nicholas.  (25 June 2020) Earliest Premier League champion: Is Liverpool fastest to clinch?. ციტირების თარიღი: 25 June 2020
162. ↑  STAGGERING When can Liverpool win the Premier League? Reds on course to beat record for earliest title triumph with just FOUR more wins required (25 February 2020).
163. ↑
164. ↑  Glendenning, Barry.  (26 October 2015) Football transfer rumours: Pep Guardiola to manage Chelsea?. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
165. ↑  Jurgen Klopp's tactics: What Dortmund tells us about Liverpool. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
166. ↑  Wright, Nick. How the pressing game is powering the Premier League's top clubs. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
167. 1 2  Wilson, Jonathan. Jürgen Klopp Jürgen Klopp's Liverpool and the importance of ‘gegenpressing’. ციტირების თარიღი: 27 December 2018.
168. 1 2 3  Díaz, Rehaan. What makes Liverpool's gegenpressing so good?. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
169. ↑  McGuire, Sam. Analysing Liverpool's approach to controlling games and how it can be improved. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
170. ↑  „Liverpool's 17-game unbeaten run a result of improved control, says Klopp". *The Irish Times*. 9 December 2018. ციტირების თარიღი: 30 December 2018.
171. ↑  Carroll, James (16 December 2018). „Jürgen Klopp: How positive emotion can help us today". Liverpool F.C. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
172. ↑  Hamouda, Omar (19 April 2016). „Liverpool players must be prepared to "hurt" themselves in derby clash with Everton – Jurgen Klopp". *Squawka*. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
173. ↑  Walsh, Kristian (9 December 2017). „Why Liverpool's 'Fab Four' will not become Anfield greats until they do it consistently". *Liverpool Echo*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
174. ↑  Bevan, Chris. Liverpool v Roma: How Reds have adapted since selling Philippe Coutinho. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
175. ↑  Aubameyang, Salah and Mane share Golden Boot. Premier League (12 May 2019). ციტირების თარიღი: 1 June 2019.
176. ↑  Matchett, Karl (14 November 2018). „Jurgen Klopp discusses Liverpool tactics and formation changes". *This is Anfield*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
177. ↑  Squires, Theo (3 November 2018). „The formation conundrum facing Jurgen Klopp and Liverpool". *Liverpool Echo*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
178. ↑  Robertson, Grace. Can Liverpool Make it Six in Madrid?. ციტირების თარიღი: 1 June 2019.
179. 1 2 3  Wilson, Paul (30 December 2016). „Pep Guardiola says he learned from Jürgen Klopp and praises attacking style". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
180. ↑  Hess, Alex. FourFourTwo's 50 Best Football Managers in the World 2017: No.9, Jurgen Klopp. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
181. ↑  Lusby, Jack (9 March 2017). „Roberto Firmino: "Jurgen Klopp motivates us in a different way every day"". *This is Anfield*. ციტირების თარიღი: 29 December 2018.
182. ↑  „Manchester United must be tempted to look at Jürgen Klopp and wonder: what if?". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 15 February 2020.
183. ↑  Hogan, Vincent (15 December 2018). „Not since Bill Shankly have Liverpool had a manager of such charisma". *Irish Independent*. ციტირების თარიღი: 6 February 2020.
184. ↑  Jürgen Klopp – Top 10 Celebrations. Bundesliga. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
185. ↑  de Roché, Art (3 December 2018). „Jurgen Klopp's Merseyside derby celebrations 'went too far', says Danny Mills". *Sky Sports*. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
186. ↑  Farrell, Dom (3 December 2018). „Guardiola defends Klopp's pitch invasion as derby emotions run high". *Goal.com*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 დეკემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 28 December 2018.
187. ↑  'He is wrong' – Wayne Rooney makes stunning prediction about Liverpool & Jurgen Klopp (23 June 2020).
188. ↑  How Jürgen Klopp worked wonders at Dortmund (ინგლისური)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლივერპული  – მიმდინარე შემადგენლობა |
| --- |
|  |
| 

4 ვან დეიკი ·
11 სალაჰი ·
12 გომესი ·
13 ალისონი ·
14 ჰენდერსონი ·
15 სტარიჯი ·
18 მორენო ·
20 ლალანა ·
21 ოქსლეიდ-ჩემბერლინი ·
26 რობერტსონი ·
27 ორიჯი ·
32 მატიპი ·
58 ვუდბიორნი ·
66 ალექსანდრე-არნოლდი ·
მწვრთნელი: კლოპი

 |

 |