**თანამედროვე ხელოვნების სახელმწიფო ცენტრი** (რუს. Госуда́рственный це́нтр совреме́нного иску́сства (ГЦСИ) ) - მუზეუმი, საგამოფენო და კვლევითი ცენტრი მოსკოვში, რომელიც ეწევა თანამედროვე რუსული ხელოვნების განვითარებას და ცოდნის პოპულარიზაციას. ცენტრი დაარსდა 1992 წელს კულტურის სამინისტროს განკარგულებით. 2004 წელს ზოოლოგიურ ქუჩაზე გაიხსნა ახალი შენობა.

2020 წლიდან ის არის პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ნაწილი. 2018 წლის მონაცემებით, ცენტრი მოიცავს ფილიალებს ვლადიკავკაზში, ეკატერინბურგში, კალინინგრადში, ნიჟნი ნოვგოროდში, პეტერბურგში, ტომსკში, სამარაში, სარატოვში.

ისტორია
-------

ცენტრი შეიქმნა 1992 წელს კულტურის სამინისტროს ბრძანებით "თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული ცენტრის შექმნის შესახებ" [2]. ის გახდა პირველი სახელმწიფო ორგანიზაცია, რომლის საქმიანობა მთლიანად ეძღვნებოდა თანამედროვე ხელოვნებას. 1990-იან წლებში ის იყო ერთ-ერთი მთავარი პლატფორმა მოსკოვის სოციალურ-კულტურული ცხოვრებისათვის, სადაც იმართებოდა გამოფენები და ტარდებოდა ინოვაციური საშინაო და საერთაშორისო პროექტები. ძირითადად, ცენტრი დაკავებულია კულტურული პოლიტიკის ფორმირებით და ქმნის ინფრასტრუქტურას შიდა თანამედროვე ხელოვნების განვითარების პროექტებისთვის.

2004 წელს, ცენტრის ახალი შენობა გაიხსნა ქარხნის ყოფილი საწარმოო სემინარის შენობაში ზოოლოგიური ქუჩაზე. რეკონსტრუქციის პროექტი შეიმუშავა მიხაილ ხაზანოვის არქიტექტურულმა სტუდიამ მიხაილ მინდლინის, მ. რებროვას, ნიკიტა შანგინის, ინჟინერ ნ. ნიკოლაევას, დიზაინერ ნოდარ ყანჩელის მონაწილეობით. შენობა, რომლის საერთო ფართობია 2000 მ² -ზე მეტი, გადაკეთდა კედლების გარე პერიმეტრის გარეთ მოთავსებული ლითონის ჩონჩხის გამო, რამაც შესაძლებელი გახადა შენობის მოცულობის გაზრდა. ანტრესოლის იატაკი და სახურავის ჭერი ჩონჩხზე იყო შეკიდული. მთავარი საგამოფენო სივრცის გარდა, შენობაში განთავსდა სამეცნიერო და ტექნიკური განყოფილებები, ბიბლიოთეკა, სამხატვრო ბიბლიოთეკა, საგამომცემლო კომპლექსი, საწარმოო სემინარები და საცავი. გარდა ამისა, მუზეუმი ფლობს 280 მ² ფართობს მხატვრის ფიოდორ პოლენოვის ყოფილი სახლის სხვენში, რომელიც ასევე მდებარეობს ზოოლოგიურ ქუჩაზე.

2013 წელს ცენტრმა გამოაცხადა არქიტექტურული კონკურსი ახალი მუზეუმის შენობის დიზაინზე, რომელიც უნდა განთავსებულიყო ხოდინსკოიე პოლუსის ცენტრში. კონკურსის შედეგების მიხედვით, პირველი ადგილი დაიკავა ირლანდიურმა ბიურომ Heneghan Peng Architects. 2014 წელს, კულტურის მინისტრის ვლადიმერ მედინსკის და მოსკოვის მერის იური ლუჟკოვის თანდასწრებით, შედგა ახალი შენობის საფუძვლის ჩაყრის ცერემონია, მაგრამ 2018 წლის სექტემბერში ცნობილი გახდა, რომ სამშენებლო პროექტი უნდა შეჩერებულიყო ქალაქის ბიუჯეტში სახსრების ნაკლებობის გამო.

2016 წელს ცენტრი გახდა სახელმწიფო მუზეუმისა და საგამოფენო ცენტრის "ROSIZO" ნაწილი, როგორც სტრუქტურული ერთეული. ორი სტრუქტურის გაერთიანების შემდეგ მუზეუმის ძველი თანამშრომლების უმეტესობა გაათავისუფლეს, მათ შორის სამხატვრო ხელმძღვანელი და დამფუძნებელი ლეონიდ ბაზანოვი. ცენტრის ახალი ხელმძღვანელი გახდა სერგეი პეროვი.

კოლექცია
--------

დაარსების დღიდან 1992 წელს, ცენტრი ანვითარებს ხელოვნების კოლექციას, რომელიც მოიცავს როგორც უცხოელი, ისე ადგილობრივი ავტორების ნამუშევრებს. პირველი შეძენილი ნამუშევრები იყო მხატვრების ვლადისლავ ეფიმოვის, იური ლიბერმანისა და ფრანცისკო ინფანტეს ტილოები. 2018 წლის მონაცემებით, ცენტრი მოიცავს 5000 -ზე მეტ ერთეულს: გრაფიკულ, მხატვრულ და მულტიმედიურ სურათებს, ინსტალაციებს, ქანდაკებებს, ფოტოსურათებს.

გამოფენები
----------

2002 წელს ცენტრმა წამოიწყო ყოველწლიური ფესტივალი "Стой! Кто идет?", რომელიც ორგანიზებულია მოსკოვის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის (MMOMA) უფასო სემინარების თანამედროვე ხელოვნების სკოლის მიერ. 2008 წელს, მონაწილეთა გაზრდილი რაოდენობის გამო, ფესტივალი რეორგანიზებული იქნა მოსკოვის ახალგაზრდა ხელოვნების საერთაშორისო ბიენალეში.

2005 წელს ცენტრმა დააარსა რუსულენოვანი კონკურსი თანამედროვე ვიზუალური ხელოვნების სფეროში „ინოვაცია". მონაწილეებს შეუძლიათ მიიღონ ჯილდო ხუთ ნომინაციაში: "ვიზუალური ხელოვნების ნამუშევარი", "კურატორი პროექტი", "თეორია, კრიტიკა, ხელოვნების ისტორია", "თანამედროვე ხელოვნების რეგიონალური პროექტი", "ახალი თაობა".

2016 წელს ცენტრში გაიმართა დადაიზმისადმი მიძღვნილი ყოველკვირეული გამოფენა. მასში წარმოდგენილი იყო მოძრაობის მანიფესტები, ნაწყვეტები ჰანს რიხტერისა და მან რეის კინემატოგრაფიული ექსპერიმენტებიდან, უგო ბოლისა და კურტ შვიტერსის აკუსტიკური ინსტალაციები, რომლებიც მუშაობდნენ ბგერაზე.

2017 წლიდან მუზეუმმა წამოიწყო პროექტი TECHNE, რომელიც ეძღვნება ტექნოლოგიური ხელოვნების შესწავლას: რობოტული, გენერაციული და კინეტიკური. 2017 წლიდან ცენტრმა ITMO უნივერსიტეტთან ერთად მოამზადა ლექციების კურსი მეცნიერებისა და ხელოვნების ისტორიის შესახებ სამეცნიერო კომუნიკაციის სპეციალისტებისთვის. ლექციებს კითხულობენ ნატალია ფუქსი და ოლგა რემნევა.

ლიტერატურა
----------

* *Галкин Д. В. Куклина А. Ю.* Развитие современного искусства в регионах России: глобальный контекст и локальные проекты // Вестник Томского государственного университета. — 2015. — Вып. 397. — С. 65—74. — doi:10.17223/15617793/397/12.
* *Селиванов Н. Л. Селиванова Т. В.* Мастерские Будущего. Опыты построения образовательных моделей на основе современных художественных практик в Москве // Педагогика искусства. — 2011. — Вып. 3. — С. 1—15.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official site of NCCA დაარქივებული 2021-10-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------


1. 1 2  О ГЦСИ დაარქივებული 2018-10-18 საიტზე Wayback Machine.  Министерство культуры Российской Федерации. Дата обращения: 27 декабря 2018.
2. ↑  Государственный центр современного искусства (ГЦСИ)[*მკვდარი ბმული*] Узнай Москву. Дата обращения: 27 декабря 2018. (недоступная ссылка)
3. ↑  Государственный центр современного искусства серьезный подход к contemporary art The VanderLust. Дата обращения: 27 декабря 2018.
4. ↑   Здание ГЦСИ спроектирует ирландское бюро The Village (23 декабря 2013). Дата обращения: 27 декабря 2018.
5. ↑  Власти отказались от строительства здания ГЦСИ на Ходынском поле The Village (20 сентября 2018). Дата обращения: 27 декабря 2018.
6. ↑  В Саратове откроется филиал ГЦСИ The Art Newspaper (1 сентября 2016). Дата обращения: 27 декабря 2018.
7. ↑  Коллекция Государственного центра Современного искусства Эхо Москвы (7 февраля 2009). Дата обращения: 27 декабря 2018.
8. ↑   Выставка номинантов конкурса «Инновация–2014» АртГид (3 мая 2015). Дата обращения: 27 декабря 2018.
9. ↑   Государственный центр современного искусства в составе РОСИЗО и Университет ИТМО подписали соглашение о стратегическом сотрудничестве