პანამერიკული გზატკეცილი
**პანამერიკული გზატკეცილი** (პორტ. *Rodovia / Auto-estrada Pan-americana*, ესპ. *Carretera / Ruta Panamericana ან Autopista Panamericana*) — გზების ქსელი, რომელთა საერთო სიგრძე დაახლოებით 47 958 კილომეტრია. გარდა 87 კმ სიგრძის წვიმის ტყეების შეწყვეტილი მონაკვეთისა, რომელსაც დარიენის ნაპრალს უწოდებენ, გზა ერთმანეთთან საგზაო სისტემით აერთებს ამერიკის კონტინენტის კონტინენტურ ქვეყნებს. გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის თანახმად, პანამერიკული გზატკეცილი მსოფლიოს უგრძესი საავტომობილო გზაა. თუმცა, დარიენის ნაპრალის გამო, სამხრეთი და ცენტრალური ამერიკა ტრადიციული საავტომობილო გზით დაკავშირებული არაა. 

პანამერიკული გზატკეცილი იწყება ან მთავრდება ჩრდილოეთ ამერიკიდან, ალასკაზე მდებარე პრადჰოს უბიდან და სამხრეთ ამერიკის ქვემო ნაწილამდე აღწევს. გზატკეცილის რამდენიმე საბოლოო წერტილი არსებობს ჩილეს ქალაქ პუერტო-მონტსა და კელონში, ასევე არგენტინის ქალაქ უშუაიაში. აშშ-სა და კანადაში ოფიციალურად არც ერთი გზა არაა განსაზღვრული როგორც „პანამერიკული", რადგან ეს მაგისტრალი აქ რამდენიმე გზატკეცილს მოიცავს. 

პანამერიკული გზატკეცილი გადაკვეთს მრავალ განსხვავებულ კლიმატისა და ეკოლოგიის ტიპებს, გაუვალი ჯუნგლებიდან დაწყებული მშრალი უდაბნოებითა და მთის ცივი უღელტეხილებით დამთავრებული. უღელტეხილებზე გადასვლა მხოლოდ მშრალ სეზონზეა შესაძლებელი, ბევრ რეგიონში კი მისი გავლა სახიფათოა. 

გზატკეცილის ცნობილ მონაკვეთებს შორისაა ალასკის გზატკეცილი და შიდა ამერიკული გზატკეცილი (სექცია აშშ-სა და პანამის არხს შორის).

სისტემის ზოგადი მიმოხილვა
-------------------------

ალასკის მონაკვეთის რუკა. წითლად ალასკის გზატკეცილი
გზატკეცილის მონაკვეთი გვატემალაში, 2001 წ.
პანამერიკული გზატკეცილის ჩრდილოეთი ნაწილი 9 ქვეყანას გადაკვეთს:

* კანადის დროშაკანადა
* აშშ-ის დროშააშშ
* მექსიკის დროშამექსიკა
* გვატემალის დროშაგვატემალა
* სალვადორის დროშასალვადორი
* ჰონდურასის დროშაჰონდურასი
* ნიკარაგუას დროშანიკარაგუა
* კოსტა-რიკას დროშაკოსტა-რიკა
* პანამის დროშაპანამა

  

პანამერიკული გზატკეცილის სამხრეთი ნაწილი 14 ქვეყანას გადაკვეთს:

* სურინამის დროშასურინამი
* გაიანის დროშაგაიანა
* ბრაზილიის დროშაბრაზილია
* ვენესუელის დროშავენესუელა
* კოლუმბიის დროშაკოლუმბია
* ეკვადორის დროშაეკვადორი
* პერუს დროშაპერუ
* ჩილეს დროშაჩილე
* არგენტინის დროშაარგენტინა

მნიშვნელოვანი განშტოებები ასევე მიემართება ბოლივიაში, პარაგვაისა და ურუგვაიში.

გალერეა
-------

* გზატკეცილის ჩრდილოეთი დასასრული ალასკაში, პრადჰოს უბესთანგზატკეცილის ჩრდილოეთი დასასრული ალასკაში, პრადჰოს უბესთან
* მანქანა, რომელმაც მთლიანი გზატკეცილი გადაკვეთა ალასკიდან ცეცხლოვან მიწამდე (უშუაია), ფოტოზე იმყოფება ჩილეში, ტორეს-დელ-პაინეს მთასთანმანქანა, რომელმაც მთლიანი გზატკეცილი გადაკვეთა ალასკიდან ცეცხლოვან მიწამდე (უშუაია), ფოტოზე იმყოფება ჩილეში, ტორეს-დელ-პაინეს მთასთან
* გზატკეცილი სალვადორში, სან-მარტინიგზატკეცილი სალვადორში, სან-მარტინი
* გზატკეცილი კოსტა-რიკაშიგზატკეცილი კოსტა-რიკაში
* პანამერიკული გზატკეცილი ეკვადორშიპანამერიკული გზატკეცილი ეკვადორში
* ჩრდილოეთ პერუშიჩრდილოეთ პერუში
* პუერტო-დე-ლომასი, პერუპუერტო-დე-ლომასი, პერუ
* ატაკამის უდაბნოში, ჩრდილოეთ ჩილეატაკამის უდაბნოში, ჩრდილოეთ ჩილე

ლიტერატურა
----------

* Plan Federal Highway System, *New York Times* May 15, 1932 page XX7
* Reported from the Motor World, *New York Times* January 26, 1936 page XX6
* Hemisphere Road is Nearer Reality, *New York Times* January 7, 1953 page 58
* 1997-98 AAA Caribbean, Central America and South America map
* *Popular Mechanics*, March 1943, *Longest Road In The World*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Geographic data related to Pan-American Highway at OpenStreetMap