**ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმი** — ხელოვნების მუზეუმი ბალტიმორში, მერილენდი, შეერთებული შტატები. დაწესებულება დაარსდა 1914 წელს. ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმის საერთაშორისოდ აღიარებული კოლექცია, 95,000 ნივთი  მოიცავს ანრი მატისის 1000-ზე მეტ ნამუშევარს. გალერეებში ამჟამად ინახება აფრიკის ხელოვნების კოლექციები; ჩამოყალიბებული და განვითარებადი თანამედროვე მხატვრების ნამუშევრები; ევროპული და ამერიკული ფერწერა, ქანდაკება და დეკორატიული ხელოვნება; უძველესი ანტიოქიური მოზაიკა; ხელოვნება აზიიდან და ქსოვილები მთელი მსოფლიოს მაშტაბით.

210,000 კვადრატულ-მეტრიანი მუზეუმი გამოირჩევა ნეოკლასიკური ნაგებობით, რომელიც შეიქმნა 1920-იან წლებში ცნობილი ამერიკელი არქიტექტორის ჯონ რასელ პაპის მიერ, მუზეუმს აქვს ორი ლანდშაფტური ბაღი, რომელსაც ამშვენებს მე-20 საუკუნის ქანდაკებები. მუზეუმი მდებარეობს ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ჰოუმვუდის კამპუსთან, თუმცა მუზეუმი დამოუკიდებელი დაწესებულებაა და არ არის დაკავშირებული უნივერსიტეტთან.

მუზეუმის მთავარი მახასიათებელია კონუსების კოლექცია, რომელიც შეაგროვა ბალტიმორელმა დებმა კლარიბელმა (1864-1929) და ეტა კონემ (1870-1949). დებმა შეაგროვეს სხვადასხვა მხატვრების უზარმაზარი ნამუშევრების კოლექცია, მათ შორისაა ანრი მატისე, პაბლო პიკასო, პოლ სეზანი, ედგარ დეგა, პოლ გოგენი, ვინსენტ ვან გოგი და პიერ ოგიუსტ რენუარი, რომელთაგან თითქმის ყველა მუზეუმს გადაეცა. მუზეუმში ასევე განთავსებულია XIX საუკუნის შუა წლებში ფრანგული ხელოვნების 18,000 ნამუშევარი ჯორჯ ლუკას კოლექციიდან, რომელიც მუზეუმმა აღიარა, როგორც კულტურული „საგანძური" და „ფრანგული ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი კოლექცია ქვეყანაში" 

ბალტიმორის სამხატვრო მუზეუმი ამჟამად ხელმძღვანელობს დირექტორი კრისტოფერ ბედფორდი, რომელიც დაინიშნა 2016 წლის მაისში, ერთწლიანი ძებნის შემდეგ.  მუზეუმში გაწევრიანებამდე ბედფორდი ოთხი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ვარდების ხელოვნების მუზეუმს ბრენდესის უნივერსიტეტში, მასაჩუსეტსში.  

2006 წლის ოქტომბრიდან ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმმა და უოლტერსის ხელოვნების მუზეუმმა (ყოფილი უოლტერსის სამხატვრო გალერეა) მთელი წლის განმავლობაში უფასო იყო ვიზიტორებისთვის. მუზეუმმა ბალტიმორის სიტის და საგრაფოს რამდენიმე გრანტი მოიპოვა.  მუზეუმში ასევე არის „Gertrude's Chesapeake Kitchen"-ის პოპულარული რესტორანი, რომელსაც ფლობს და მართავს შეფ ჯონ შილდსი.

ისტორია
-------

1904 წლის თებერვალში, ბალტიმორის დიდმა ხანძარმა გაანადგურა ქალაქის ცენტრალური საქმიანი უბნის ცენტრალური ნაწილი. ამის საპასუხოდ, მუნიციპალურმა მთავრობამ გამართა კონგრესი, რომელიც შეიმუშავებდა ქალაქის აღდგენისა და მომავალი ზრდისა და განვითარების გენერალურ გეგმას. კონგრესმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი ARL Dohme, გადაწყვიტა, რომ ქალაქის მთავარი ნაკლი ხელოვნების მუზეუმების ნაკლებობა იყო. ამ გადაწყვეტილების შემდეგ, ხელოვნების მუზეუმის 18-კაციანი კომიტეტი შეიქმნა, რომლის თავმჯდომარე იყო ხელოვნების დილერი და მრეწველი ჰენრი ჰ. ვიგანდი. ათი წლის შემდეგ, მუზეუმი ოფიციალურად დაარსდა 1914 წლის 16 ნოემბერს.  მინეაპოლისსა და კლივლენდთან ერთად, ბალტიმორის მუზეუმი მოდელირდა 1870-იანი წლების ორი გამოჩენილი მუზეუმის მიხედვით, ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმის და ბოსტონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმის მოდელების მიხედვით. 

მუზეუმი დაფუძნდა მხოლოდ ერთი ნახატით, უილიამ სერჟანტი კენდალის *ბოროტებით*, რომელიც მუზეუმს გადასცა თავად დოქტმა დოჰმემ. რადგან მუზეუმის დამფუძნებლები დარწმუნებულები იყვნენ, რომ საბოლოოდ შეიძლებოდა მეტი ხელოვნების შეძენა, ახლომდებარე Peabody Institute, მუდმივი დაწესებულების შექმნამდე, დათანხმდა კოლექციის შენახვას გარკვეული დროით.  კომიტეტი ამჯერად, მუზეუმის შენობის ძიებას შეუდგა.

1916 წელს კომიტეტის წევრებმა ჩრდილოეთ ჩარლზისა და ვესტ ბიდლის ქუჩების სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში, შენობა შეიძინეს. 1915 წლისთვის ჯგუფმა გადაწყვიტა, რომ კოლექცია უაიმანის პარკის ტერიტორიაზე განეთავსებინა, ჩარლზ ვილიჯის უბნის დასავლეთით. 1917 წლისთვის ჯგუფმა მიიღო ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის დაპირება, რომსამხრეთით მდებარე მიწაზე - ფედერალური სტილის კამპუსში დაწესებულებას გადასცემდა მიწას. ეს პერსპექტიული მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა 1800 წლის *Homewood Mansion*-ის მახლობლად, რომელიც მოგვიანებით გარდაიქმნა იტალიურ სტილის სასახლედ. 

თუმცა, სანამ კოლექცია 1929 წლამდე ახალ ადგილას გადავიდოდა, მუზეუმის კოლექცია 1922 წლის ივლისში დროებით გადაიტანეს მათი მთავარი ბენეფიციარისა და დამფუძნებლის, მერი ელიზაბეტ გარეტის (1857-1915) ყოფილ სახლში, ვესტ მონუმენტის ქუჩის 101-ში, სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში. საკათედრო ქუჩასთან (დასავლეთ მთა ვერნონის ადგილისკენ და ვაშინგტონის ძეგლთან). ელიზაბეტ გარეტი, ცნობილი ქველმოქმედი, რომელმაც ასევე დააჯილდოვა ჯონ ჰოპკინსის მედიცინის სკოლა, იყო ჯონ ვორკ გარეტის ერთადერთი ქალიშვილი (1820–1884), სამოქალაქო ომის დროს ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზის პრეზიდენტი, აბრაამ ლინკოლნი მხარდამჭერი და ქალაქში ცნობილი რობერტ გარეტის საბანკო ფირმის შთამომავალი. 1923 წელს, მუზეუმის გახსნაზე პირველი კვირის განმავლობაში 6,775 ადამიანი დაესწრო. მიუხედავად იმისა, რომ მუზეუმს შეზღუდული სივრცე ჰქონდა, მან მრავალ სამხატვრო ასოციაციას და შეხვედრებს უმასპინძლა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმი
* ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმი: კონუსების კოლექცია დაარქივებული 2021-04-14 საიტზე Wayback Machine.
* ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმი Google კულტურულ ინსტიტუტში

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Tripadvisor — 2000.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q242345'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1770710'></a>
3. ↑
4. ↑  Geographic Names Information System<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q136736'></a>
5. ↑  GeoNames — 2005.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>
6. ↑  U.S. News & World Report / M. Zuckerman — Washington: 1933. — ISSN 0041-5537; 1532-4907; 2169-9283<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q848629'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11693671'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61'></a>
7. ↑  McCauley, Mary Carole. Baltimore Museum of Art will only acquire works from women next year: ‘You have to do something radical’. ციტირების თარიღი: 2019-11-20
8. ↑  Stanley Mazaroff, *A Paris Life, A Baltimore Treasure*, Chapter Fourteen, Johns Hopkins University Press, 2018.
9. ↑  McCauley, Mary Carole. „Baltimore Museum of Art director Chris Bedford tries to change the world. So why does he make some people so angry?". *The Baltimore Sun*. ციტირების თარიღი: November 21, 2020.(ფასიანი რეგისტრაცია)
10. ↑  McCauley, Mary Carole. „Baltimore Museum of Art appoints Christopher Bedford as next director". *The Baltimore Sun*. ციტირების თარიღი: 2016-05-02.(ფასიანი რეგისტრაცია)
11. ↑  Brown, Anne (May 2, 2016). „The Baltimore Museum of Art appoints Christopher Bedford as its new director" (PDF). დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — ივნისი 2, 2016. ციტირების თარიღი: May 2, 2016.
12. ↑  Free admission at Baltimore Museum of Art and Walters Art Museum begins October 1. *Groundbreaking cooperation and financial support from Baltimore City and Baltimore County provides greater public access to world-class art*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 2, 2006. ციტირების თარიღი: September 23, 2006
13. ↑  Slow pace but spot-on Chesapeake fare at Gertrude's. *baltimoresun.com*. ციტირების თარიღი: 2019-11-20
14. ↑  The BMA turns 100. ციტირების თარიღი: 4 May 2018
15. ↑  „Four Museums Plan Their Centennials". 16 March 2015. ციტირების თარიღი: 4 May 2018 – წარმოდგენილია NYTimes.com-ის მიერ.
16. ↑  Fall Arts Preview: BMA Turns 100. ციტირების თარიღი: 4 May 2018