**აღმოსავლეთის ზღვა** (ლათ. Mare Orientale) — მთვარის ზღვა, რომელიც მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის დასავლეთ ნაწილში. 

აღმოსავლეთის ზღვა მდებარეობს მრავალრგოლიანი დარტყმის აუზში — გიგანტური კრატერში, რომელიც როგორც წესი წარმოიქმნება ასტეროიდის შეჯახების შედეგად. ამ აუზის მთავარი რგოლის დიამეტრი დაახლოებით 930 კმ-ია, ცენტრის სოლენოგრაფიული კოორდინატებია 19°52′S 94°40′W﻿ / ﻿19.87° ს. გ. 94.67° დ. გ.﻿ / -19.87; -94.67. მისი ზუსტი ასაკი უცნობია, მაგრამ ვარაუდობენ, რომ იგი ჩამოყალიბდა ცოტა მოგვიანებით, ვიდრე წვიმების ზღვა, ანუ არა უადრეს 3,85 მილიარდი წლის წინ. მისი ფორმირების მომენტის მიხედვით ავლებენ საზღვარ ადრე იმბრიულ და გვიან იმბრიულ ეპოქებს შორის.

მთვარის სხვა ზღვების აუზებისგან განსხვავებით, აღმოსავლეთის ზღვის აუზი ნაკლებადაა დაფარული ბაზალტის ლავით, რაც მისი მორფოლოგიური სტრუქტურის დაკვირვების საშუალებას იძლევა. ზღვის ცენტრალური ნაწილი აგებულია ბაზალტების თხელი ფენებით, სავარაუდოდ 1 კმ-ზე ნაკლები სისქის, ანუ ხილული ნახევარსფეროს სხვა ზღვების სისქეზე ნაკლების. შეჯახებამ, რამაც გამოიწვია ზღვის აუზის წარმოქმნა, გამოიწვია მთვარის ქერქზე სამი კონცენტრული ნაკეცის წარმოქმნა. ამ უზარმაზარი დარტყმის კრატერის შიდა ქედი წარმოდგენილია რუკის მთებით, 930 კმ დიამეტრის გარე ქედი — კორდილიერების მთებით. შეჯახების შედეგად ამოვარდნილ ქანს აქვს უხეში რიყის ქვის სტრუქტურა, იწყება კორდილიერების გარე კალთებზე და ვრცელდება 500 კმ-მდე სხვადასხვა მიმართულებით, ქმნის ხაზისებრ სხივურ წარმონაქმნებს, რომლებიც თავს იყრიან ზღვის ცენტრში.

ზღვის თანამედროვე სახელწოდება შემოთავაზებულია გერმანელი ასტრონომის იულიუს ჰაინრიხ ფრანცის მიერ თავის წიგნში „Der Mond"-ში (1906). თუმცა, ინგლისელი მოყვარული ასტრონომი პატრიკ მური მოგვიანებით ამტკიცებდა, რომ ზღვის სახელწოდება მას 1946 წელს გამოცემელ წიგნში ჰქონდა შეყვანილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Mare Orientale.
* Who Discovered Orientale?.
* Wood, Chuck.  (2007-01-11) How high the Moon (and low too)?. Lunar Photo of the Day. ციტირების თარიღი: 2023-04-22.

სქოლიო
------

1. ↑  Impact Basin Database.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-07. ციტირების თარიღი: 2012-07-22.
2. ↑  Gazetteer of Planetary Nomenclature. International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). ციტირების თარიღი: 2014-09-05.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მთვარის ზღვები |
| --- |
|  |
| ოკეანე | 
* ქარიშხლების ოკეანე

 |
|  |
| ზღვები | 
* აღმოსავლეთის ზღვა
* გველების ზღვა
* კრიზისების ზღვა
* კუნძულების ზღვა
* *მოსკოვის ზღვა*
* მოწმენდილობის ზღვა
* ნაყოფიერების ზღვა
* ნექტარის ზღვა
* ორთქლის ზღვა
* *ოცნებების ზღვა*
* სამხრეთის ზღვა
* სანაპირო ზღვა
* სინოტივის ზღვა
* სიცივის ზღვა
* სიწყნარის ზღვა
* სმითის ზღვა
* ტალღების ზღვა
* ქაფის ზღვა
* ღრუბლების ზღვა
* შეცნობილი ზღვა
* წვიმების ზღვა
* ჰუმბოლდტის ზღვა

 |
|  |
| ტბეები | 
* მოკრძალების ტბა
* გაზაფხულის ტბა
* მარადისობის ტბა
* *მივიწყების ტბა*
* ზამთრის ტბა
* ზაფხულის ტბა
* იმედის ტბა
* დაჟინების ტბა
* სინაზის ტბა
* სიძლვილის ტბა
* *მარტოობის ტბა*
* შემოდგომის ტბა
* მწუხარების ტბა
* სამართლიანობის ტბა
* *სიამოვნების ტბა*
* უპირატესობის ტბა
* სიხარულის ტბა
* სიკვდილის ტბა
* სიზმრების ტბა
* ბედნიერების ტბა
* იმედის ტბა

 |
|  |
| ყურეები | 
* ერთგულების ყურე
* სიცხის ყურე
* ლუნიკის ყურე
* სიყვარულის ყურე
* ცისარტყელის ყურე
* ნამის ყურე
* დიდების ყურე
* თანხმობის ყურე
* სიმკაცრის ყურე
* წარმატების ყურე
* ცენტრალური ყურე

 |
|  |
| ჭაობები | 
* ლპობის ჭაობი
* ძილის ჭაობი
* ეპიდემიის ჭაობი

 |
|  |
| 
*კურსივით* აღნიშნულია ის ზღვები და ტბები, რომლებიც განლაგებული არიან მთვარის უკანა მხარეს. |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* LCCN: sh00002907

 |