**ბორის II** (ბულგ. Борис II) (დ. 931 — გ. 977) — ბულგარეთის პირველი იმპერიის იმპერატორი 969-977 წლებში. პეტრე ბულგარელისა და დედოფალ ირინას უფროსი შვილი. 971 წლიდან ბიზანტიის ტყვეობაში იყო, მაგრამ ბულგარეთში მის ტახტზე არავინ ასულა და კვლავ მეფედ მიიჩნევდნენ.

ბიოგრაფია
---------

### მმართველობის დასაწყისი

ბორისი დაიბადა კონსტანტინოპოლში 931 წელს. მის ცხოვრებაზე 968 წლამდე არაფერია ცნობილი. 968 წელს იგი ბულგარეთის იმ ელჩობის შემადგენლობაში იყო, რომელიც ბიზანტიის იმპერატორს ნიკიფორე II ფოკას ზავის დასადებად ესტუმრა. ერთი წლით ადრე ბიზანტილების თხოვნით ბულგარეთში თავადი სვიატოსლავი შეიჭრა. ბულგარეთის არმიის დამარცხების შემდეგ, იმის ნაცვლად, რომ კიევში გაბრუნებულიყვნენ, რუსებმა აიღეს ბულგარეთის აღმოსავლეთი (შავიზღვისპირა) ნაწილი ქალაქების, დოროსტოლისა და მცირე პრესლავის (რუსულ წყაროებში - პერეიასლავეცი) ჩათვლით, სადაც სვიატოსლავმა დედაქალაქი გადმოიტანა. მოლაპარაკებების შედეგად დაიდო ბულგარეთ-ბიზანტიის ზავი კიევის რუსეთის წინააღმდეგ, ხოლო ბორისი და მისი ძმა რომანი კონსტანტინოპოლში ტყვეებად დაიტოვეს.

968 წელს, რუსების მეორე ლაშქრობის დროს, პეტრე ბულგარელი ტახტიდან გადადგა და ბიზანტიელებმა ბორისი გაათავისუფლეს, რათა სამეფო ტახტი დაეკავებინა. სვიატოსლავის წინააღმდეგობას ვერ გაუძლო და ახალმა მეფემ მასთან ზავი დადო. კიევის მთავრის არმიის ნაწილები კვლავ განაგრძობდნენ ბიზანტიაზე თავდასხმებს. 970 წელს თრაკიაში, არკადიოპოლთან ბულგარელებისა და რუსების გაერთიანებული ლაშქარი ბიზანტიის იმპერიის არმიასთან დამარცხდა. აქედან მოყოლებული ბიზანტიის ახალი იმპერატორი იოანე I ციმისკე იწყებს ლაშქრობას ჩრდილოეთში, რომლის დროსაც პრესლავს ალყას შემოარტყამს.

### ბიზანტიის ტყვეობაში

ბიზანტიელებმა მოახერხეს ქალაქის ხელში ჩაგდება. ბორის II იოანე I ციმისკეს საპატიო ტყვე გახდა. მას შემდეგ რაც კიევის მთავარმა და იოანე I-მა დადეს სამშვიდობო ხელშეკრულება და მთავარი კიევში გაბრუნდა, იოანე ციმისკე ტრიუმფით დაბრუნდა კონსტანტინოპოლში. ბიზანტია ბულგარეთის გათავისუფლებას არ ჩქარობდა. იმავე წელს იმპერატორმა საზეიმოდ აჰყარა სამეფო რეგალიები ბორის II-ს და აღმოსავლეთი ბულგარეთი ბიზანტიის პირდაპირ მმართველობას დაუმორჩილა.

ბიზანტიელებმა აღმოსავლეთ ბულგარეთის ხელში ჩაგდება ადვილად მოახერხეს, მაგრამ დასავლეთ ბულგარეთი ვერ დაიმორჩილეს. 977 წელს ძმები ბორისი და რომანი გაიქცნენ ტყვეობიდან დასავლეთ ბულგარეთში თუმცა ბორისი საზღვარზე მოკლეს.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბორის II***

* John V.A. Fine, Jr. *The Early Medieval Balkans*, Ann Arbor, 1983.
* Jordan Andreev, Ivan Lazarov, Plamen Pavlov, *Koj koj e v srednovekovna Bălgarija*, Sofia 1999.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბულგარეთის მმართველები |
| --- |
|  |
| დიდი ბულგარეთი (632-668) | 
* კუბრატი
* ბატბაიანი
 |
|  |
| ბულგარეთის პირველი იმპერია(681-977) | 
* ასპარუხი
* ტერველი
* კორმესი
* სევარი
* კორმისოში
* ვინეხი
* ტელეცი
* საბინი
* უმორი
* ტოქტუ
* პაგანი
* ტელერგი
* კარდამი
* კრუმი
* ომურტაგი
* მალამირი
* პრესიანი
* ბორის I
* ვლადიმირ რასატე
* სიმეონ I
* პეტრე ბულგარელი
* ბორის II
 |
|  |
| დასავლეთ ბულგარეთის სამეფო(977-1018) | 
* რომანი
* სამუილი
* გავრილ რადომირი
* ივან ვლადისლავი
* პრესიან II
 |
|  |
| ბულგარეთის მეორე იმპერია (1186-1396) | 
* პეტრე IV
* ივან ასენ I
* ივანკო¹
* კალოიანი
* ბორილი
* სტრეზი¹
* ალექსი სლავი
* ივან ასენ II
* კოლომან I ასენი
* მიხაილ I ასენი
* კოლომან II ასენი
* მიცო ასენი
* კონსტანტინ I ტიხი
* ივაილო
* ივან ასენ III
* გეორგი I ტერტერი
* სმილეცი
* ჩაკა
* თოდორ სვიატოსლავ ტერტერი
* გეორგი II ტერტერი
* მიხაილ III შიშმანი
* ივან სტეფანი
* იოან-ალექსანდრე
* იოან-შიშმანი
* ივან სარციმირი
* კონსტანტინ II ასენი
 |
|  |
| მესამე ბულგარული სამეფო (1878-1946) | 
* ალექსანდრე
* ფერდინანდი
* ბორის III
* სიმეონ II
 |
|  |
| 
¹ უზურპატორები, არ აღიარებენ ოფიციალურ მეფეებად. |

 |