**ხეთაგ რუსლანის ძე გაზიუმოვი** (აზერ. Xetaq Ruslanoviç Qazyumov, ოს. Гозымты Русланы фырт Хетæг; დ. 24 აპრილი, 1983) — ოსური წარმოშობის აზერბაიჯანელი მოჭიდავე, აზერბაიჯანის ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი. მსოფლიოში ერთ-ერთი უძლიერესი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე, ალაგირის თავისუფალი სტილით მოჭიდავეთა სკოლის აღზრდილი. მსოფლიოს, ევროპისა და ევროპის თამაშების ჩემპიონი, ოლიმპიური მედალოსანი. FILA-მ აღიარა 2010 წლის საუკეთესო მოჭიდავედ მსოფლიოში. ქალაქ ალაგირის საპატიო მოქალაქე. 2016 წლის ოქტომბრიდან არის ჩრდილოეთ ოსეთი-ალანიის თავისუფალ მოჭიდავეთა ნაკრების მწვრთნელი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა და გაიზარდა ქალაქ ალაგირში, დაამთავრა მე-2 სკოლა. ამის შემდეგ წარჩინებით დაამთავრა სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი. ხეთაგმა ჭიდაობა დაიწყო დამსახურებულ მწვრთნელ ასლან ცოგოევთან. ამჟამად ის ცხოვრობს ქალაქ ბაქოში, სადაც აგრძელებს ვარჯიშს. 2007 წლამდე გამოდიოდა რუსეთის სახელით. არის 2006 წლის რუსეთის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი. 2007 წელს შეიცვალა მოქალაქეობა და გამოდიოდა საერთაშორისო ტურნირებზე აზერბაიჯანის სახელით.

### 2008 და 2012 წლების ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ხეთაგ გაიმუზოვი 2012 წელს
2008 წლის პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე, ბრინჯაოს მედლისკენ მიმავალ გზაზე, მან დაამარცხა მოჭიდავეები მ. გუსმანი (პოლონეთი), ვინსენტ აკესი (საფრანგეთი), ყურბან ყურბანოვი (უზბეკეთი), გეორგი თიბილოვი (უკრაინა). ნახევარფინალში მინიმალური სხვაობით დამარცხდა მომავალ ჩემპიონ რუს შირვანი მურადოვთან. 2012 წელს ლონდონის ოლიმპიური თამაშებზე ტურნირის კარგად დაწყების შემდეგ, მან, ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრად გაუარესების გამო, წააგო უკრაინელ ვალერი ანდრეიცევთან. ის უკვე საავადმყოფოში გადაიყვანეს, როდესაც გაარკვია, რომ მას ბრინჯაოს მედლის მოპოვების შესაძლებლობა ჰქონდა. ხეთაგი სთხოვდა ექიმებს გამობრუნებულიყვნენ უკან და წაეყვანათ საჭიდაო დარბაზში. მას მისცეს წვეთოვანი და ამ მდგომარეობაში გაუშვეს საბრძოლველად ირანის წარმომადგენელთან. მან მოიგო და მოიპოვა მეორე ბრინჯაოს მედალი.

### მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატები

2009 წლის დანიის მსოფლიო ჩემპიონატზე ხეთაგმა დაამარცხა ყველა მისი მეტოქე, მაგრამ თანაბარ ბრძოლაში მან ფინალში წააგო თავის თანამემამულესთან ხაჯიმურატ გაცალოვთან. შედეგად, მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2010 წლის 14 სექტემბერის მოსკოვში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე თავისუფალ ჭიდაობაში აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრებისთვის თავისუფალ ჭიდაობაში მთავარი გამარჯვება მოიპოვა 96 კგ-მდე წონით კატეგორიაში, მოიპოვა ოქროს მედალი. მან დაიწყო თავისი გამოსვლა მსოფლიო ჩემპიონატზე სენეგალელი არისტიდ დიატასთან გამარჯვებით (12:0), რის შემდეგაც მან დაამარცხა კანადის სახელით მოასპარეზე ხეთაგ პლიევი (9:1), ბელორუსი რუსლან შეიხოვი (2: 0) და ყირგიზი ალექსეი კრუპნიაკოვი (6:0).

ფინალში, მძიმე ბრძოლაში ხეთაგმა დაამარცხა რუსი, ოლიმპიური ჩემპიონი და მსოფლიოს ოთხგზის ჩემპიონი ხაჯუმურატ გაცალოვი ანგარიშით 2: 1 (0:1, 1:0, 1:0).

ხეთაგმა დამაჯერებლად დაიწყო თავისუფალი ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე არგენტინელი იური მაიერთან შეხვედრით და დამაჯერებლად გაიმარჯვა (5:0, 3:0). 1/8 ფინალში დაამარცხა პოლონელი კ.სკაზკევიჩი - 4:0, 0:1. მეოთხედფინალში მან დაამარცხა ყირგიზი ალექსეი კრუპნიაკოვი (8:0) , ხოლო ნახევარფინალში მოახერხა რუსი ანზორ ბოლტუკაევის დამარცხება (0:1, 4:1) და გავიდა ფინალში, სადაც ვერ დაამარცხა ირანელი მოჭიდავე და მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2009 წლის აპრილშიი ხეთაიგ აზერბაიჯანის ნაკრების შემადგენლობაში გახდა ევროპის ჩემპიონი მსუბუქ წონაში, ფინალში მან დაამარცხა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი, რუსი გიორგი კეტოევი.

 ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატი ბაქოში, ხეთაგმა მოიპოვა ოქროს მედალი. დაამარცხა ლატვიელი იმანტ ლაგოდსკი, რადოსლავ ბარანი პოლონელიდან, ბელორუსი ალექსეი დუბკო და ფინალში ქართველი მოჭიდავე გიორგი გოგშელიძე.

2015 წელს გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე
ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე დორტმუნდში, ზედიზედ მესამედ გახდა ევროპის ჩემპიონი, მან დამაჯერებლად დაამარცხა ედერ ვილანუელა (ესპანეთი) (6:0, 4:0). შემდეგ ბელორუსი ივან იანკოვსკი (3:0, 3:0). მეოთხედფინალში დაამარცხა სომეხი ედგარ ენოკიანი (3:0, 1:0). ნახევარფინალიც გავიდა უპირატესობით, რომელმაც დაამარცხა ძლიერი მოლდაველი მოჭიდავე ნიკოლაი ჩებანი (1:0), (1: 0). ფინალში შეხვდა ოსური წარმოშობის მოჭიდავე ვ. ბაიცავეს და დამაჯერებლად დაამარცხა (1:0, 7:0).

29 ივნისს ხეთაგ გოზიუმოვს მიენიჭა ორდენი „დიდების ორდენი" პირველ ევროპულ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანის სპორტის განვითარების საქმეში გაწეული დიდი სამსახურისთვის. 

მან 2016 წლის ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი აიღო. 1 სექტემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბრძანებულებით, გაზიუმოვს მიენიჭა ორდენი „სამშობლოსთვის სამსახურისთვის, მე-2 ხარისხი".

სქოლიო
------

1. ↑