**აფონსუ VI გამარჯვებული** (პორტ. Afonso VI O Vitorioso; დ. 21 აგვისტო, 1643, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 12 სექტემბერი, 1683, სინტრა, პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1656-1683 წლებში. ჟუან IV და ლუიზა დე გუსმანის ვაჟი. იქორწინა 1666 წელს მარიაზე, ნემურის ჰერცოგის, კარლ ამადეუსის, ასულზე.

აფონსუ 14 წლის იყო, როდესაც გარდაეცვალა მამა. რეგენტი გახდა მისი დედა, ჭკვიანი და ენერგიული ქალი. იგი მმართველობას განაგრძობდა მას მერეც, როდესაც მეფე სრულწლოვანი გახდა. ბავშვობიდან აფონსუ არაფრით სერიოზულით არ იყო დაკავებული, ცუდად სწავლობდა, მასწავლებლებს არ უჯერებდა, სამაგიეროდ უყვარდა ქუჩის ბიჭებთან თამაში. გამეფების შემდეგ მან განაგრძო ასეთი ცხოვრება: ლოთობდა და გარყვნილობდა. მის მეგობარს, იტალიელ ვაჭარს ანტონიო კონტის დიდი გავლენა ჰქონდა მასზე და განაწყობდა დედის წინააღმდეგ. დედოფალმა, ამის საპასუხოდ, დაიახლოვა უმცროსი ვაჟი პედრუ, რომელიც დააახლოვა ყველაზე პატივცემულ და განათლებულ ხალხთან და აპირებდა ძალაუფლება მისთვის გადაეცა. 1662 წელს, სახელმწიფო თათბირისას, დედოფლის ერთგულმა დიდებულებმა დააპატიმრეს აფონსუ, კონტი და მეფის სხვა მეგობრები. მაგრამ ამ გადატრიალებას წარმატება არ ჰქონია. აფონსუ ალკანტარაში გაიქცა, საიდანაც განაგრძო დედის წინააღმდეგ ბრძოლა. დიდებულთა უმეტესობა და არმია მას მიემხრო. დედოფალი იძულებული გახდა მონასტერში წასულიყო. მმართველობა გადავიდა გრაფ კასტელო მელორას ხელში, იგი ჭკვიანი და მოხერხებული კაცი იყო. 1666 წელს მან მეფეს ცოლად მარია ფრანსისკა. აფონსუს იგი მალე მობეზრდა და აღარ აქცევდა ყურადღებას. დედოფალი კი ამაყი და პატივმოყვარე ქალი იყო. ქმართან ჩხუბის მერე, იგი მის უმცროსს ძმას დაუახლოვდა. მალე მათ ძლიერი პარტია ჩამოაყალიბეს და ბევრი მომხრე ჰყავდათ. 1667 წლის 1 ოქტომბერს პედრუმ დაიკავა სამეფო სასახლე და მეფეს მოსთხოვა თავისი მეობრების მმართველობისგან ჩამოშორება. სასახლის გარშემო მყოფი ხალხიც იგივეს ითხოვდა. მეფე უნდა დათანხმებულიყო. ნოემბერში იგი აიძულეს უარი ეთქვა ტახტზე. კორტესებმა პედრუ პრინც მმართველად აღიარეს. მარია ფრანსისკა ამტკიცებდა რომ არ ჰქონდა აფონსუსთან ცოლ-ქმრული ურთიერთობები, განქორწინება მიიღო და პედრუს გაყვა ცოლად. აფონსუ ჯერ სასახლეში იყო პატიმრობაში, შემდეგ გადაასახლეს ტერსეირუში, რამდენიმე წლის მერე კი მისცეს პორტუგალიაში დაბრუნების უფლება და იგი სასახლეში დასახლდა. ბოლო წლები აფონსუმ სრულ აპატიაში გაატარა.

ლიტერატურა
----------

* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 პორტუგალიის მეფეები  |
| --- |
|  |
| ბურგუნდიული | 
 აფონსუ I  **·**  სანშუ I  **·**  აფონსუ II  **·**  სანშუ II  **·**  აფონსუ III  **·**  დინიშ I  **·**  აფონსუ IV  **·**  პედრუ I  **·**  ფერნანდუ I  |  |
|  |
| ავისი | 
 ჟუან I  **·**  დუარტე I  **·**  აფონსუ V  **·**  ჟუან II  **·**  მანუელ I  **·**  ჟუან III  **·**  სებასტიან I  **·**  ენრიკე I  **·**  ანტონიუ I  |
|  |
| ავსტრიული | 
 ფილიპე I  **·**  ფილიპე II  **·**  ფილიპე III  |
|  |
| ბრაგანსა | 
 ჟუან IV  **·**  აფონსუ VI  **·**  პედრუ II  **·**  ჟუან V  **·**  ჟუზე I  **·**  მარია I  **·**  ჟუან VI  **·** პედრუ IV  **·**  მარია II  **·**  მიგელ I  **·**  მარია II  |
|  |
| კობურგ-ბრაგანსა | 
 პედრუ V  **·**  ლუიშ I  **·**  კარლუშ I  **·**  მანუელ II  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb16570746j (data)
* GND: 119559889
* ISNI: 0000 0001 2208 3140
* LCCN: n84077640
* NKC: jo2018983194
* NTA: 119729873
* The SBN id SBNV079603 is not valid.
* SELIBR: 207722
* SUDOC: 069137447
* VIAF: 265395585
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 265395585

 |