recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**უკრაინული სალამურა** (ლათ. Eudontomyzon mariae) — უყბო თევზი სალამურასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია შავ (ჩრდილოეთ ნაწილში), აზოვის (პრუტიდან ყუბანამდე), კასპიისა (ვოლგა-სურა) და ეგეოსის ზღვებში. საქართველოში გვხვდება ჭოროხში, ჩაქვისწყალში, ჩაისუბნისწყალში, ხობში, ცივში, ენგურში, კოდორში, კელასურში, გუმისთაში, ბზიფში, ასევე ბებესირისა და პალიასტომის ტბებში. ძირითადად მტკნარი წყლის ბინადარია. იკვებება უმთავრესად თევზებით. სხეულის საშუალო სიგრძეა 18 სმ, მაქსიმალური — 22 სმ. პირის დისკის პერიფერიებზე რამდენიმე რიგად განლაგებული წვრილი ტუჩის კბილები აქვს. ქვედა ყბის ფირფიტაზე 5–10 (უმეტესად 7–8) კბილია, ზედაზე — 2. ტუჩის გვერდითი კბილები ორივე მხარეზე 3–3 ან 4–4-ია. წინა ენის ფირფიტაზე შუა კბილების გვერდებიდან ამოსულია 2 კბილაკი. გავრცელების არეალის სხვადასხვა მხარეში ცნობილია განსხვავებული ვარიაციები. ცოცხლობს 7 წლამდე. მრავლდება აპრილიდან ივნისამდე. ყრის 2000–3000 ცალ ქვირითს. მცირე რაოდენობის გამო სამეურნეო მნიშვნელობა არ გააჩნია.

სქოლიო
------

1. 1 2  *ნინუა ნ.*, *ჯაფოშვილი ბ.*, *ბოჭორიშვილი ვ.*, საქართველოს თევზები, თბ.: ემ-პი-ჯი, 2014. — გვ. 7.
2. ↑  *Берг Л. С.* Рыбы пресных вод СССР и сопредельных стран. — 4-е изд. испр. и доп. часть 1 — М.-Л.: Издательство Академии наук, 1948. — стр. 33–34, 467 c. 3000 экз.
**ტაგანროგის სახაზინო სახლი** (რუს. Дом таганрогского казначейства) — უძველესი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის 30-იან წლებში. ტაგანროგის სახაზინო სახლი საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით, რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 86.

ისტორია
-------

ბერძნების ქუჩაზე მდებარე ორსართულიანი აგურის სახლი აგებულია 1830-იან წლებში. 1871 წელს ეს შენობა ეკუთვნოდა აზოვ-დონის კომერციულ ბანკს. სახლის პირველი მფლობელი იყო იტალიური წარმოშობის მუსიკოსი რუოკო, რომლის სახლშიც ხშირად ცხოვრობდნენ გასტროლებზე მყოფი მუსიკოსები და მსახიობები. 

1873-1875 წლებში სახლის მფლობელი იყო პოლკოვნიკი ალექსანდრე რემი. 1880-იან წლებში სახლი გადადის მემკვიდრეობითი საპატიო მოქალაქის დიმიტრი კანდოიანაკი, ივან კანდოიანაკანის შთამომავალი, რომელმაც 1811 წელს იმპერატორ ალექსანდრე I-ის ბრძანებით ტაგანროგის გარეუბანში მიიღო 110 დესეტინა მიწა. 

1880-იანი წლების ბოლოდან სახლის მფლობელია იაკობ პოლიაკოვი, მეცენატი და ქველმოქმედი. 1910-იან წლებში შენობაში განთავსდა სახელმწიფო შემნახველი სალარო, რომლის მმართველიც ევგენი პროკოფიევი ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ამავე სახლში. 

1898-1915 წლებში სახლში განთავსებული იყო საოლქო ხაზინა. ამჟამად ტაგანროგის სახაზინო სახლი საცხოვრებელია. ეზოს მინაშენში განთავსებულია ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიურო.

არქიტექტურა
-----------

ტაგანროგის ორსართულიანი სახაზინო სახლი აგებულია ნეოკლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. მეორე სართულის ფასადი გაფორმებულია პილასტრებით. ფანჯრები გაფორმებულია კარნიზებით. შენობის კუტხეები რუსტირებულია.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог ул. Греческая, 86
მკვლელი ტალღების რიცხობრივი მოდელირება
**მკვლელი ტალღები** — რამდენიმე ათეული მეტრის სიმაღლის გიგანტური მარტოხელა ტალღები. წარმოიქმნება ოკეანეში და ახასიათებს ზღვის ტალღების მსგავსი ხასიათი. 

მკვლელი ტალღების ფენომენი მდგომარეობს იმაში, რომ მათ ანომალიურად დიდი აბსოლუტური სიმაღლეები ახასიაათებთ და მათი გაჩენა მიმდინარეობს მოულოდნელად. 

მკვლელი ტალღების წარმოქმნა გეოლოგიურ-გეოფიზიკურ მოვლენებთან კი არ არის დაკავშირებული, არამედ სუსტ ქარებსა და ოკეანის სუსტ ღელვებთან, რასაც საბოლოოდ უდიდესი ბუნებრივი პროცესები მოჰყვება. 

გარკვეული დროის განმავლობაში ბუნების აღნიშნული ფენომენი გამოგონილ მოვლენად მიიჩნეოდა. თუმცა ერთ-ერთი პროექტის ფარგლებში ჩატარებული კვლევების შედეგად, წარმოებდა მსოფლიო ოკეანის ზედაპირის მონიტორინგი, რომელიც განხორციელდა რადარული თანამგზავრების ERS-1 და ERS-2-ის მეშვეობით (ევროპული კოსმოსური სააგენტო, ЕSА), რამაც გამოავლინა მკვლელი ტალღების ფენომენი და ასე თუ ისე ახსნა მისი ბუნება. 

მკვლელი ტალღები დიდი ხნის მოვლენაა. არაერთხელ დააზიანა დიდი ლაინერები, გემები და სხვა. ნამდვილი მკვლელი ტალღები აყენებენ დიდ ზიანს საზღვაო კონსტრუქციებსაც. მკვლელი ტალღების სიმაღლე დაახლოებით 20-30 მ-ით განისაზღვრება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Freak waves spotted from space, BBC News Online
* Ship-sinking monster waves revealed by ESA satellites
Staropramen-ის ლოგო
**ლუდსახარში სტაროპრამენი** — რიგით მეორე ყველაზე დიდი ლუდსახარში ჩეხეთის რესპუბლიკაში. ლუდსახარში მდებარეობს სმიხოვის რაიონში (პრაღა). დაარსებულია 1869 წელს, სტაროპრამენი ითარგმნება როგორ „ძველი წყარო", ბრენდი დარეგისტრირდა 1911 წელს. სტაროპრამენის მფლობელია Molson Coors და პროდუქტი 37 ქვეყნის ბაზარზე ექსპორტირდება, ძირითადად ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის.

ლუდსახარში სტაროპრამენის ისტორია იწყება 1869 წლიდან, როდესაც კომპანია „Joint Stock Brewery in Smíchov" თავისი წილები გაყიდა. ლუდსახარშის მშენებლობა დასრულდა და პირველი ლუდი 1871 წელს მოიხარშა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ სტაროპრამენმა პოპულარობა შეიძინა და უწყვეტად ვითარდებოდა, უკევ 1930-იან წლებში სტაროპრამენი უდიდესი ლუდსახარში იყო ჩეხოსლოვაკიაში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, სოციალიზმის დამყარებასთან ერთად ყველა ჩეხოსლოვაკური ლუდსახარში სახელმწიფოს დაქვემდებარებაში გადავიდა, მათ შორის სტაროპრამენიც. სოციალიზმის დამთავრებასთან ერთად 1989 წელს, სტაროპრამენი გახდა პრაღის ლუდსხარშთა ჯგუფის ნაწილი, რომელიც 1996 წელს გადავიდა Bass company-ს მფლობელობაში, ამავდროულად სტაროპრამენი განაგრძობდა გაზრდას და დღეს ის ჩეხეთის ლუდის ბაზრის 15.3% ფლობს.

2009 წლის ოქტომბერში სტაროპრამენი გახდა StarBev-ის ნაწილი, ხოლო 2012 წლის აპრილში მისი მფლობელი გახდა Molson Coors.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Staropramen***

* ჩეხური საიტი
* საერთაშორისო საიტი
ტანზანიის დემოგრაფიული ცვლილება 2005 წლამდე.
ბანტუ და სუკუმა წარმოადგენს ტანზანიის უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფებს.
არტიკლი ეხება ტანზანიის მოსახლეობის დემოგაფიულ ისეთ მონაცემებს როგორიცაა: მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნოსი, განათლების დონე, მოსახლეობის ჯანმრთელობა, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური კუთვნილება და სხვა ასპექტები.

ტანზანიაში მოსახლეობის განაწილება ძალიან არათანაბარია, უმრავლეობა ცხოვრობს ჩრდილოეთ საზღვრის მიმდებარე ტერიტორიაზე ან აღმოსავლეთ სანაპიროზე. სიმჭიდროვე მერყეობს კატავის ოლქში 1 კმ²-ზე 12 ადამიანიდან, დარ-ეს-სალამის ოლქში 3,133 ადამიანამდე. დაახლოებით 70 პროცენტი ცხოვრობს სოფელში. დარ-ეს-სალამი არის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი და „დე ფაქტო" დედაქალაქი, ხოლო ქვეყნის „დე იურე" დედაქალაქია დოდომა.

ტანზანიაში ცხოვრობს დაახლოებით 125 ეთნიკური ჯგუფი. ბანტუ, სუკუმას, ნიამვეზი, ჯაგა და ჰაიას არიან ის ეთნიკური ჯგუფები რომელთა რაოდენობაც აღემატება მილიონს.:გვ.4

ტანზანიაში დაახლოებით 100 განსხვავებულ ენაზე საუბრობენ, რითიც ის აღმოსავლეთი აფრიკის ყველაზე ლიგვისტურად ყველაზე მრავალფეროვანი ქვეყანაა. ტანზანიაში გავრცელებულია ოთხი აფრიკული ენათა ოჯახი: ბანტუ, ქუშიტური, ნილოტური და კოისანური ენები. სუაჰილი და ინგლისური არის ტანზანის ოფიციალური ენები. სუაჰილი მიეკუთვნება ბანტუს ენების ნიგერო-კონგოს ენების ოჯახს. ქვეყანაში ასევე გავრცელებულია ინდური ენები და პორტუგალიური რომელზეც ძირითადად მოზამბიკელები საუბრობენ.

სქატისტიკური მონაცემები
-----------------------

ონაცემები ეყრდნობა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მსოფლიო ფაქტების წიგნს.

### საშუალო ასაკი

2013 წლის მონაცემებით:
*ჯამში:* 17.3 წელი.
  
*კაცი:* 17.0 წელი
  
*ქალი:* 17.6 წელი

### სქესობრივი კოეფიციენტი

2013 წლის მონაცემებით:
*დაბადებისას:* 1.03 კაცი/ქალი
  
*0-14 წლის:* 1.02 კაცი/ქალი
  
*15–54 წლის:* 1.00 კაცი/ქალი
  
*55-64 წლის:* 0.75 კაცი/ქალი
  
*65 წლის და ზევით:* 0.76 კაცი/ქალი
  
*ჯამში:* 0.99 კაცი/ქალი

### სიცოცხლის ხანგრძლივობა

2013 წლის მონაცემებით:
*ჯამში:* 60.76 წელი
  
*კაცი:* 59.48 წელი
  
*ქალი:* 62.09 წელი

### წიგნიერება

15 და ზევით ასაკის მოსახლეობის სუაჰილზე, ინგლისურად ან არაბულად წერის და კითხვის უნარი (2003 წლის მონაცემები):
  
*ჯამში:* 69.4%
  
*კაცი:* 77.5%
  
*ქალი:* 62.2%

სქოლიო
------

1. ↑  *Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook*, authored by David Levinson, Greenwood Publishing Group, 1998, page 173
2. ↑  *Culture and Customs of Tanzania*, authored by Kefa M. Otiso, ABC-CLIO, LLC, 2013
3. ↑  "East Africa", authored by Silvester Ron Simango, in *Sociolinguistics: Regional overview*, edited by Ulrich Ammon, published by Walter de Gruyter, 2006, pages 1966-7
4. ↑  Swahili - A language of Tanzania. Ethnologue. ციტირების თარიღი: 9 February 2014.
5. ↑  The World Factbook - Tanzania.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-27. ციტირების თარიღი: 2016-09-13.
მომას ტანიგუჩისეული ახალი შენობა ბაღით.
**იოშიო ტანიგუჩი** (იაპონ. 谷口吉生; დ. 1937) — იაპონელი არქიტექტორი, ყველაზე უკეთ ცნობილი მისი ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევრით – ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შენობის დიზაინის განახლებით, რომელიც 2004 წლის 20 ნოემბერს გაიხსნა.

ტანიგუჩი არის არქიტექტორ იოშირო ტანიგუჩის (1904-1979) ვაჟი. სწავლობდა კეიოს უნივერსიტეტში (1960), შემდეგ კი ჰარვარდის უნივერსიტეტის დიზაინის ფაკულტეტზე, რომელიც 1964 წელს დაამთავრა. შემდგომში მცირე ხნით არქიტექტორ უოლტერ გროპიუსთან მუშაობდა, რომელმაც დიდი ზეგავლენა იქონია ახალგაზრდა არქიტექტორზე.

1964-1972 წლებში ტანიგუჩი მუშაობდა არქიტექტორ კენძო ტანგეს სტუდიაში, რომელიც სავარაუდოდ ყველაზე მნიშვნელოვანი იაპონელი მოდერნისტი არქიტექტორი იყო ტოკიოს უნივერსიტეტში. მნიშვნელოვან გვიანდელ თანამშრომლობათა შორის იყო ისამუ ნოგუჩი, ამერიკელი პანორამული არქიტექტორი პიტერ უოლკერი, და მხატვარი გენიჩირო ინოკუმა. ტანიგუჩი ცნობილია რამდენიმე იაპონური მუზეუმის პროექტებით, მათ შორისაა ნაგანოს პრეფექტურის მუზეუმი, მარუგამე გენიჩირო-ინოკუმას თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, ტოიოტას მუნიციპალური ხელოვნების მუზეუმი და ჰორიუძის საგანძურის გალერეა ტოკიოს ეროვნულ მუზეუმში.

1997 წელს ტანიგუჩიმ გაიმარჯვა დიზაინის კონკურსში ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შენობისთვის, დაამარცხა რა 10 სხვა საერთაშორისო მნიშვნელობის არქიტექტორი, მათ შორის რემ კოოლჰაასი, ბერნარდ ჩუმი, ჟაკ ჰერცოგი და პიერ დე მიურონი. მომა ტანიგუჩის პირველი ნაშრომი იყო იაპონიის გარეთ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტანიგუჩი იოშიო***

* Yoshio Taniguchi, MoMA BUILDS.



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სუპერტანკერი დოკში.
**ტანკერი** — გემის სახეობა, გამოიყენება თხევადი ტვირთის გადასაზიდად როგორც ოკეეანეებსა და ზღვებში ასევე მდინარეებზე. მათი ძირითადი ტვირთია ნავთობი, თუმცა გამოიყენება ასევე ქიმიური ნაწარმის, თხევადი გაზის, სასმელი წყლისა თუ ღვინის ტრანსპორტირებისათვის. ტანკერების ისტორია მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრიდან იწყება და ამ პერიოდში მათ მრავალი ტექნიკური მოდერნიზაცია განიცადეს, ასევე მნიშვნელოვნად გაიზარდნენ მოცულობაში. თანამედროვე სუპერტანკერის დედვეიტი, პირველი ტანკერისას — დაახლოებით 2200-ჯერ აღემატება.

ტანკერთა კატეგორიები
--------------------

დედვეიტის მიხედვით განარჩევენ შემდეგი კატეგორიის ტანკერებს:

* GP General Purpose 10,000–24,999 ტონა:
* MR Medium Range 25,000–54,999 ტონა:
* LR1 Long Range 1 55,000–79,999 ტონა:
* LR2 Long Range 2 80,000–159,999 ტონა:
* VLCC Very Large Crude Carrier 160,000–319,999 ტონა:
* ULCC Ultra Large Crude Carrier 320,000–549,999 ტონა:

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Encyclopædia Britannica. „Petroleum". In Chisholm, Hugh (ed.). *Encyclopædia Britannica*. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: `|1=` (დახმარება)
ნიკარაგუის რუკა
ნიკარაგუა სატელიტიდან მარტი 2003
ეკონომიკური აქტივობის მაჩვენებლები ნიკარაგუაში, 1979
ნიკარაგუის მიწის გამოყენების რუკა, 1979
ტოპოგრაფიული რუკა
**ნიკარაგუა** არის ქვეყანა ცენტრალურ ამერიკაში, ჰონდურასსა და კოსტა-რიკას შორის, საზღვრავენ წყნარი ოკეანე და კარიბის ზღვა. იგი არის ყველაზე დიდი სახელმწიფო რეგიონში. ნიკარაგუა გადაჭიმულია 129 494 კმ²-ზე. ქვეყნის ფიზიკური გეოგრაფია იყოფა სამ ძირითად ზონად: წყნარი ოკეანის დაბლობი, ცენტრალური მარალმთიანეთი და კარიბის დაბლობი. 

**გეოგრაფიული კოორდინატები:**
13°00′ ჩ. გ. 85°00′ დ. გ.﻿ / ﻿13.000° ჩ. გ. 85.000° დ. გ.﻿ / 13.000; -85.000

რეგიონები
---------

### წყნარი ოკეანის დაბლობი

წყნარი ოკეანის დაბლობი გადაჭიმულია 75 კილომეტრზე ქვეყნის შიდა რაიონებიდან წყნარი ოკეანის სანაპირო ზოლამდე და ფონსეკას ყურიდან ნიკარაგუის ტბამდე. ტერიტორიის დიდი ნაწილი არის დაბლობი, გარდა ახალგაზრდა ვულკანებისა, რომელთა ნაწილი დღესაც მოქმედია. ამ მწვერვალების აღმოსავლეთით მდებარეობს დიდი კრისტალური ნაპრალები და ხეობები, რომლებიც ქმნიან ვიწრო და ღრმა დეპრესიებს, რომლებიც კვეთენ სამხრეთ აღმოსავლეთით ფონსეკას ყურიდან მდინარე რიო-სან-ხუანამდე.

### ცენტრალური მაღალმთიანეთი

სამკუთხოვანი სივრცე, რომელიც ცნობილია, როგორც ცენტრალური მარალმთიანეთი მდებარეობს წყნარი ოკეანის დაბლობების ჩრდილო აღმოსავლეთითა და აღმოსავლეთით. მთიანეთის უსწორმასწორო ზედაპირი იცვლება 900-დან 1, 800 მეტრის სიმაღლის მწვერავლებით, რომლებიც დაფარულია მუხისა და ფიჭვის შერეული ტყით. აღსანიშნავია, რამდენიმე მდინარე, რომლებიც მოედინებიან მთიანეთიდან და ჩაედინებიან დასავლეთით წყნარ ოკეანეში. შედარებით მშრალი დასავლეთის ფერდობები, ცენტრალური მთიანეთისა, დაცულია მწვერვალებით კარიბის ზღვიდან მოდენილი ტენიანი ქარებისგან.

სხვა ფაქტები
------------

* **ფართობი**:
	+ *საერთო*-129,494 კმ2
	+ *ხმელეთი*-120,254 კმ2
	+ *წყალი*- 9,240 კმ2

* **კლიმატი**: დაბლობში ტროპიკული, მაღლობში ცივი
	+ **მხარეები**: ატლანტის სანაპიროს ვრცელი დაბლობები მაღლდება შიდა მთიანეთისკენ. წყნარი ოკეანის სანაპიროს ვიწრო ველებს ცვლის ვულკანები. ტბა ნიკარაგუა არის სიდიდით მეორე ტბა მთელს ლათინურ ამერიკაში.

* **უკიდურესი წერტილები**:
	+ *უდაბლესი წერტილი*: წყნარი ოკეანე 0 მ
	+ *უმაღლესი წერტილი*: მოგოტონი 2,107 მ

* **ბუნებრივი რესურსები**: ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი, ვოლფრამი, ტყვია, თუთია, ხე-ტყე, თევზი
	+ მიწები გამოიყენება:
	+ სახნავი მიწა: 9%
	+ მუდმივი მოსავალი : 1%
	+ მუდმივი საძოვარი : 46%
	+ ტყეები და დაბლობი: 27%
	+ სხვა: 17% (1993)

* **ირიგაციური მიწა**: 880 კმ2 (1993)

* **ბუნებრივი საფრთხე**: დამანგრეველი მიწისძვრები, ვულკანები, მეწყერები და მოულოდნელი ქარიშხლები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკარაგუის გეოგრაფია geography.about.com-ზე დაარქივებული 2011-10-08 საიტზე Wayback Machine.
* ნიკარაგუის გეოგრაფია countrystudies.us
**ნიკანდრ ჩესნოკოვი** (რუს. Никандр Васильевич Чесноков; დ. 1843, სტაროჩერკასკაია, რუსეთის იმპერია — 1928) — საბჭოთა და რუსი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

ნიკანდრ ჩესნოკოვი 1843 წელს სტანიცა სტაროჩერკასკაია დაიბადა, კაზაკების ოჯახში. მამამისი, დონელი კაზაკი ვაჭარი იყო, რომელსაც საკუთარი ბარკა ჰყავდა. დონის სატავეში ყიდულობდა პურს და შემდეგ მას როსტოვსა და ტაგანროგში უცხოელებზე ჰყიდდა. ნიკანდრი ათი წლიდან ეხმარეობა მამას მის საქმეებში. შემდეგ ის ქალაქ სტავროპოლში, ვაჭართან მოურავად მოეწყო. ამ პერიოდში ბიჭი ბევრს კითხულობდა, თვითგანათლებით იყო დაკავებული.

მოგვიანებით ჩესნოკოვი მოხეტიალე ფოტოგრაფად მუშაობდა, ქმნიდა ოლქის მცხოვრებთა პორტრეტებს, ხატავდა მართლმადიდებლურ ეკლესიებს. ქორწინების შემდეგ, ის სტანიცა კონსტანტინოვსკში გადავიდა საცხოვრებლად. 1887 წელს მან სტანიცაში ჩამოაყალიბა „სოფლის მეურნეობის მანქანების და იარაღების გამანაწილებელი ამხანაგობა". იმის გამო, რომ ვაჭრობა არ გამოვიდა, ის კვლავ სტანიცა სტაროჩერკასკაიაში დაბრუნდა, ხოლო ნერვული შერყევის გამო სმენა დაკარგა. ნიკანდრ ჩესნოკოვი რუსეთში მომხდარ ოქტომბრის რევოლუციას მიესალმა, თუმცა სამოქალაქო ომი არ მოსწონდა, რადგან ომის პერიოდში დაიღუპა მისი შვილი მიხეილი.

ნიკანდრ ჩესნოკოვს ლიტერატურული საქმიანობა იზიდავდა. ის ისტორიკოს და ლიტერატორ ევგრაფი საველიევთან ერთად მონაწილეობდა 1909—1910 წლებში ნოვოჩერკასკში „დონის ლიტერატურული კრებულების" გამოცემაში. კრებულში მან თავისი რამდენიმე ლექსი და პოემა „ივან ჩიგა" გამოაქვეყნა. პოემისატვის სასამართლო პალატამა მას ერთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. განაჩენის მიზეზი ის იყო, რომ ავტორი პოემაში მეფესა და თვითმპყრობელობას „კაზაკების დაუძინებელ მტერს" უწოდებდა.

ლიტერატურა
----------

* Астапенко М. П. Астапенко Г. Д. Астапенко Е. М. Казасья доля — Дон, степь да воля. Ростовн/Д, 2014. с. 303, 320 с.: ил. ISBN 978-5-87259-806-0

ინტერნეტ-რესურსები
------------------

* „А ЛЮБИ ОДНУ СВОБОДУ, И СЛУЖИ ВСЕМУ НАРОДУ".
**აგადესის რეგიონი** (ფრანგ. Agadez) — რეგიონი ნიგერში. რეგიონის ფართობი შეადგენს 667 799 კმ²-ს, ეს ყველაზე დიდი რეგიონია ნიგერში. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 487 620 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 0,73 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აგადესი.

გეოგრაფია
---------

აგადესის რეგიონი მდებარეობს ნიგერის ჩრდილოეთში. მისგან ჩრდილო-დასავლეთში გადის ნიგერის სახელმწიფო საზღვარი ალჟირთან, ჩრდილოეთით — ლიბიასთან, დასავლეთით — მალისთან, აღმოსავლეთით — ჩადთან. აგადესის რეგიონიდან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ნიგერის ტაჰუის რეგიონი, სამხრეთით — მარადის, ზინდერის და დიფის რეგიონები.

რეგიონის დიდი ნაწილი უკავია ტენერეს უდაბნოს და აირის მთებს. წვიმები საკმაოდ იშვიათობაა, მაგრამ რეგიონში არსებობს წყლების მიწისქვეშა წყაროები, როგორც წესი — აგადიმის, არლიტის, ბილმის, დირკუს, ტიმიის და სხვა ოაზისებში.

მოსახლეობა
----------

რეგიონში პირველ რიგში ცხოვრობს მომთაბარე ხალხი: ტუარეგები, ტუბუ, ფულბე. ქალაქებში და ოაზისებში ასევე ცხოვრობენ ჰაუსას, კანურის, სოგაის.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

აგადესის რეგიონის დეპარტამენტები.
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით რეგიონი დაყოფილია 3 დეპარტამენტად და 1 მუნიციპალიტეტად (ქალაქი აგადესი):

არლიტის დეპარტამენტი (Arlit):

* ფართობი: 216 774 კმ²
* მოსახლეობა: 156 024 ად. (2011 წელი)

ბილმის დეპარტამენტი (Bilma):

* ფართობი: 286 279 კმ²
* მოსახლეობა: 27 146 ად. (2011 წელი)

ჩიროზერინის დეპარტამენტი (Tchirozérine):

* ფართობი: 154 746 კმ²
* მოსახლეობა: 328 018 ად. (2011 წელი)

ეკონომიკა
---------

სამეურნეო თვალსაზრისით აგადესის რეგიონი დიდ მნიშვნელობას წარმოადგენს ნიგერის ეკონომიკისთვის, რადგან აქ მდებარეობს მსოფლიოში უდიდესი ურანის საბადო. მის ექსპორტს მოაქვს ქვეყნის მთლიანი სავალუტო შემოსავლების 20 %-ზე მეტი. ასევე მთავარი მნიშვნელობა აქვს მარილის მოპოვებას. მარილი ოაზისების გავლით ქარავნებით შემოაქვთ ნიგერის სამხრეთში მდებარე ქალაქებში, სადაც ის იცვლება ფეტვზე და სხვა კვების პროდუქტებზე. რეგიონის შიგნით სოფლის მეურნეობა სუსტადაა განვითარებული (გამონაკლისია — ოაზისები).

სქოლიო
------

1. ↑  Niger: Regions, Major Cities & Urban Centers — Statistics & Maps on City Population. Citypopulation.de. ციტირების თარიღი: 25 April 2014.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ნიგერის რეგიონები |
| --- |
|  |
| 
აგადესი **·**  დიფა **·**  დოსო **·**  ზინდერი **·**  მარადი **·**  ნიამეი **·**  ტაჰუა **·**  ტილაბერი **·**  |

 |
**გიათ ად-დინ მუჰამად თაფარი** იგივე **მაჰმედ I ან მეჰმედ I** (თურქ. Ghiyath ad-Din Muhammad Tapar; დ. 1082 — გ. ბაღდადი, 1118) — სელჩუკთა იმპერიის სულთანი 1106-1118 წლებში, მალიქ-შაჰის მეორე ვაჟი.

ტახტზე ასვლამდე მონაწილეობდა დინასტიურ ომებში. 1097-1104 წლებში ებრძოდა უფროს ძმას, სულთან ბერქიიარუქს, რომელიც მარტივად დაამარცხა და სელჩუკთა სახელმწიფოს ტერიტორიების განაწილებაზე დაითანხმა, რის შემდეგაც მის მფლობელობაში შევიდა ანატოლიის ბეილიქები, საქართველოს სამეფო და სომხეთი. 

მაჰმედმა 1106 წელს სელჩუკთა იმპერიის ტახტიდან ჩამოაგდო მისი მცირეწლოვანი ძმისშვილი, მელიქ-შაჰ II და გახდა სელჩუკთა სულთანი. მის დროს გაგრძელდა შიდა დაპირისპირება სელჩუკთა დინასტიის წევრებს შორის. მის ძმას, სენჯერს ეკავა ხორასნის პროვინიცა. მაჰმედმა მალევე შემოიკრიბა სირიელი მხედრები და მათი დახმარებით, 1107 წელს მდინარე ხაბურთან დაამარცხა და მოკლა მისი ერთ-ერთი მთავარი მეტოქე — ქილიჩ-არსლან I. 

1110-იან წლებში სელჩუკთა სახელმწიფოში გაუარესდა მდგომარეობა. ჰამადანის ბეილერბეებისა და ხორასნელი ხანების აჯანყებების შედეგად მაჰმედ I-მა დაკარგა მავერანაჰრი. სელჩუკებმა ასევე დაკარგეს ტერიტორიები კავკასიაში, როდესაც საქართველოს მეფემ, დავით IV აღმაშენებელმა განმათავისუფლებები ბრძოლები წარმატებით დაიყწო საქართველოს სამხრეთ ნაწილში. 

1118 წელს მაჰმედი გარდაიცვალა და დროებით, ბაღდადისა და ირანის ტახტი დაიკავა მისმა ვაჟმა, მაჰმუდ II-მ , მაგრამ იმავე წელს, სელჩუკთა იმპერიის სულთნის ტიტული მიიღო მისმა უმცროსმა ძმამ, აჰმედ სანჯარმა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მალიქ-შაჰი
* სელჩუკთა სახელმწიფო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* E. J. Van Donzel, Islamic Desk Reference, (E.J.Brill, 1994), 464.
* Bernard Lewis, The Assassins: A Radical Sect in Islam, (Basic Books Inc. 2003), 51.
* Рыжов, 2004.
* Muir, William (1924). "Buweihid Dynasty, Bagdad under Seljuqs, Toghril Beg, Al-Muktadi and four following Caliphs, Crusades, Capture of Jerusalem, End of Fatimids", *The Caliphate, its rise, decline and fall*.
* Bosworth, C. Edmund (1984). „AḤMAD B. NEẒĀM-AL-MOLK". *Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 6*. London et al.: C. Edmund Bosworth. pp. 642–643.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)

ლიტერატურა
----------

* Книга:Монархи. Мусульманский Восток VII-XV|Сельджуки/2|Сельджуки

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სელჩუკთა იმპერიის სულთნები |
| --- |
|  |
| 
* თოღრულ-ბეგი
* ალფ-არსლანი
* მელიქ-შაჰი
* მაჰმუდ I
* ბერქიაროქი
* მელიქ-შაჰ II
* მაჰმედ I
* აჰმედ სენჯერი
 |

 |
ნატალია გონჩაროვა
**ნატალია სერგეევნა გონჩაროვა** (რუს. Наталья Сергеевна Гончарова) (დ. 4 ივნისი, 1881 — გ. 17 ოქტომბერი, 1962) — რუსი ფერმწერი კუბო-ფუტურისტი და თეატრალური დიზაინერი.

ბიოგრაფია
---------

ნატალია გონჩაროვა დაიბადა სოფელ ნაგაევოში, ტულასთან ახლოს, რუსეთი, 1881 წელს. თავდაპირველად მოსკოვის სამხატვრო აკადემიაში სკულპტურას სწავლობდა, თუმცა შემდეგ (1904) ფერწერაზე გადავიდა. მასზე დიდი გავლენა რუსული ხალხური ხელოვნების პრიმიტიულმა ასპექტებმა იქონია, რაც კარგად ჩანს მის ადრინდელ ნამუშევრებში, სადაც ის ამ ელემენტებს ფოვიზმსა და კუბიზმს უკავშირებს. მეუღლესთან, მიხაილ ლარიონოვი, ერთად ის აყალიბებს მიმდინარეობას „რაიონიზმი". რევოლუციამდელი რუსეთის ავანგარდის პოპულარიზაციაში მთავარი წვლილი სწორედ მათ ეკუთვნის. მათი ორგანიზებით მოეწყო გამოფენა „ვირის კუდი" (1912) მოსკოვში და იმავე წელს მიუნხენში.

გაერთიანება „ვირის კუდი" შეიქმნა ევროპულ ხელოვნებასთან გასამიჯნავად და დამოუკიდებელი თანამედროვე ხელოვნების რუსული სკოლის ჩამოსაყალიბებლად. თუმცა ფუტურიზმის გავლენა საკმაოდ ძლიერია გონჩაროვას გვიანდელ ტილოებში. თავდაპირველად ხატებითა და ეთნიკური რუსული პრიმიტივიზმით გატაცებული გონჩაროვა რუსეთში სახელს ითქვამს მისი ფუტურისტული ნამუშევრებით, როგორიცაა „ველოსიპედისტი" და გვიანდელი რაიონისტული ტილოებით. გაერთიანების წევრები, როგორც მოსკოვის ფუტურისთა ლიდერები, ხშირად აწყობდნენ პროვოკაციულ ლექცია-საღამოებს მათი იტალიელი კოლეგების მსგავსად.

გონჩაროვა ასევე ჩართული იყო გრაფიკულ დიზაინში — წერდა და ხატავდა ილუსტრაციებს ფუტურისტული სტილის წიგნებისთვის.

გონჩაროვა ავანგარდული ჯგუფი Der Blaue Reiter წევრი იყო მისი დაფუძნებიდან (1911). 1915 წელს მან საბალეტო კოსტუმების და სცენების დიზაინზე დაიწყო მუშაობა ჟენევაში. 1921 წელს პარიზში გადადის, სადაც ის რამდენიმე სცენას აწყობს სერგეი დიაგილევის „Ballets Russes"-თვის.

გარდაიცვალა 1962 წელს პარიზში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გონჩაროვას ნამუშევრების ინტერნეტ გალერეა დაარქივებული 2007-07-11 საიტზე Wayback Machine.
* გონჩაროვასადმი მიძღვნილი საიტი
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**აგაფოკლე**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **აგათოკლე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

აგათოკლეს მონეტა
**აგათოკლე** (ბერძ. Ἀγαθοκλῆς; დ. ძვ. წ. 361 — გ. ძვ. წ. 289) — სირაკუსეს ტირანი ძვ. წ. 317 წლიდან და სიცილიის მეფე ძვ. წ. 304 წლიდან.

სიყმაწვილეში მექოთნე იყო. ძლიერი ნებისყოფის, სიმამაცისა და მხედართმთავრული ნიჭის წყალობით თვალსაჩინო ადგილი დაიკავა რესპუბლიკელთა შორის. დაქირავებული ჯარისა და გაღარიბებული მოქალაქეების დახმარებით დაამხო ოლიგარქია და ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება. 313 წელს მას ემორჩილებოდა სიცილიის თითქმის ყველა ბერძნული ქალაქი. 312 წლიდან 306 წლამდე ეომებოდა კართაგენს სიცილიაში ბატონობისათვის. დაახლოებით 305 წელს მიიღო „სიცილიელთა მეფის" ტიტული. 300-289 წლებში ებრძოდა სამრეთ იტალიის ტომებს. 299 წელს დაიპყრო კუნძული კერკირა (კორფუ). აგათოკლეს მმართველობა სირაკუსეს სამხედრო გაძლიერებისა და კულტურის აყვავების ხანა იყო.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 51.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„აგათოკლე"** ვიკისაწყობში.
* Coinage of Agathocles


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ნატალია ვოდიანოვა** (რუს. Наталья Водянова; 28 თებერვალი 1982, გორკი) — რუსი ტოპ-მოდელი და მეცენატი.

15 წლის ასაკში ჩაირიცხა ერთ-ერთ სამოდელო სააგენტოშო, სადაც ურჩიეს ინგლისურის სწავლა. 17 წლის ასაკში „Viva Model Management"-ის მიწვევით პარიზში გაემგზავრა. მუშაობდა არაერთი მოდის სახლის პოდიუმზე (Yves Saint Laurent, Gucci, Calvin Klein, Valentino). გამოჩნდა მაღალი მოდის ჟურნალთა ყდებზე, მათ შორის იყო: „Vogue", „Harper's Bazaar", „Marie Claire", „ELLE". არის „L’Oreal Paris"-ის კომეტიკის „სახე", აგრეთვე ხშირად რეკლამირებდა ასეთ ბრენდებს, როგორებიცაა Louis Vuitton, David Yurman, Marc Jacobs, Miss Sixty, Pepe Jeans, Diane von Fürstenberg, Chanel, Gucci, Guerlain. გადაიღეს პირელის კალენდრისთვის. 2003 წელს გახდა Calvin Klein-ის ოფიციალური „სახე და ტანი". 2009 წელს ანდრეი მალახოვთან ერთად იყო მოსკოვში ჩატარებული ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ნახევარფინალის წამყვანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნატალია ვოდიანოვა***

* ნატალია ვოდიანოვა: IMDB.
* ნატალია ვოდიანოვა: FashionModelDirectory.com.
* ნატალია ვოდიანოვა: Profile at Viva Model Management Paris.[*მკვდარი ბმული*]
* Naked Heart Foundation.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-27.
**მლადა-ბოლესლავი** (ჩეხ. Mladá Boleslav) — ქალაქი ჩეხეთში, ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში, მდინარე იიზერის მარცხენა ნაპირზე, პრაღიდან 50 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 

ქალაქი X საუკუნის მეორე ნახევარში მეფე ბოლესლავ II-მ დააარსა როგორც სამეფო ციხესიმაგრე. იმის გამო, რომ პრაღის სიახლოვეს უკვე არსებობდა ბოლესლავის სახელით ცნობილი ციხე, მისგან განსასხვავებლად ახალ ციხეს წინ მლადა (ახლაგაზრდა) დაუმატეს. ძველ ციხექალაქს XV საუკუნეში სტარა-ბოლესლავი (ძველი ბოლესლავი) უწოდეს. დასახლებამ 1334 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო, 1436 წელს კი მნიშვნელოვანი ადგილი გახდა პრაღიდან ჩრდილოეთ ბოჰემიის, ლუსატიისა და ბრანდენბურგისაკენ მიმავალ გზაზე. XVI საუკუნეში ქალაქი მორავიული ეკლესიის ცენტრი გახდა, განვითარდა სტამბაზე ბეჭდვა. XVII საუკუნეში კვლავ კათოლიციზმის დამყარების შემდეგ, ქალაქი დასუსტდა. 

XVII—XVIII საუკუნეებში მლადა-ბოლესლავი ებრაელთა მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამ პერიოდში, ქალაქის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს ებრაელები შეადგენდნენ. XIX საუკუნეში მას ზედემტსახელად „იიზერის იერუსალიმსაც" კი უწოდებდნენ. 

XIX საუკუნიდან ქალაქი ხელახლა აყვავებას იწყებს, იგი მნიშვნელოვანი რეგიონული ცენტრი გახდა — გაიხსნა სკოლები,თეატრები, მუზეუმები და Laurin & Klement-ის საავტომობილო ქარხანა, რომელიც დღეს შკოდას (Škoda) სახელითაა ცნობილი. კომუნისტური რევოლუციის შემდეგ, 1948 წელს ქალაქმა მასიური დაცემა განიცადა, თუმცა 1990-იანი წლებიდან განვითარება კვლავ დაიწყო და შკოდას ქარხანამ ის ჩეხეთის ერთ-ერთ უმდიდრეს ქალაქად აქცია.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* გერმანიის დროშა დიბურგი, გერმანია
* გაერთიანებული სამეფოს დროშა კინგს-ლინი, დიდი ბრიტანეთი
* სლოვაკეთის დროშა პეზინოკი, სლოვაკეთი
* ფინეთის დროშა ვანტაა, ფინეთი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჩეხეთის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Mladá Boleslav at the official website of the Czech Republic www.czech.cz დაარქივებული 2012-10-14 საიტზე Wayback Machine.
* Article at guide.travel.cz დაარქივებული 2005-01-19 საიტზე Wayback Machine.
* Regional Museum დაარქივებული 2015-02-15 საიტზე Wayback Machine.
* Youtube-chanell about the history of Mladá Boleslav
* Information about the town at the town council's website (in Czech)

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889'></a>
**მებაღჩეობა** — მცირე ზომის, არაინდუსტრიული, მოსავლის წარმოების სახეობა, რომელიც მოიცავს მცირე ზომის მიწის ნაკვეთების, სხვადასხვა გეომეტრიული ფორმისა და ფერდობების დამუშავებას და მათზე ბოსტნეულის, ხილის, კენკრისა და სხვა კულტურული მცენარეების გაშენებას. გარდა ამისა, მფლობელები მიწის ნაკვეთზე ახორციელებენ აუცილებელ ზრუნვას მოსავლის გაზრდისა და შეინარჩუნებისათვის (ნიადაგის სასუქებით გამდიდრება, მავნებლებისგან მოშორება).

მებაღჩეობაში გაშენებულ მიწის ნაკვეთს ბაღჩა ეწოდება, ბაღჩის გაშენების მონაწილეებს კი მებაღჩეები.

ისტორია
-------

თავდაპირველად ბოსტნეულის მოსავალს ველურ ბუნებაში აგროვებდნენ მონადირე-შემგროვებლები და მათი მოყვანა დაიწყო მსოფლიოს რამდენიმე კუთხეში.

ტრადიციულად მოჰყავდათ ნიადაგში მცირე რიგებათ ან ბლოკებათ, ძირითადად ფერმაში მოხმარებისთვის, ხოლო დანარჩენი იყიდება ახლომდებარე ქალაქებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მებაღჩეობის ისტორიადაარქივებული 2010-04-18 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  სიტყვა მებაღჩეობის მნიშვნელობა. ΛΓΩ. ციტირების თარიღი: 2019-08-22.
2. ↑  მებაღჩეობა.. www.brocgaus.ru. ციტირების თარიღი: 2019-08-22.
**ნატალია აპუშკინა** (რუს. Наталья Борисовна Апушкина; დ. 23 ივლისი, 1936, ნოვოჩერკასკი, რსფსრ, სსრკ — გ. 27 ნოემბერი, 2005, დონის როსტოვი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი მწერალი. რუსეთის მწერალთა კავშირის წევრი (1999).

ბიოგრაფია
---------

ნატალია აპუშკინა 1936 წლის 23 ივლისს ქალაქ ნოვოჩერკასკში დაიბადა. სწავლობდა როსტოვის ოლქის ქალაქ შახტის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის № 2 სკოლაში. ლექსებს ბავშვობიდანვე წერდა, თუმცა საქმიანობად მშენებელ-დამპროექტებლის პროფესია აირჩია. 

1955 წლიდან დონის როსტოვში ცხოვრობდა. იქვე სამშენებლო ტექნიკუმში სწავლობდა, რომლის დამთავრების შემდეგაც ორგანიზაცია „როტსოვგრაჟდანპროექტში" მუშაობდა, შემდეგ ქალაქის სხვასასხვა საპროექტო ორგანიზაციებში ინჟინერ-დამპროექტებლად (1962–1984). ХХ საუკუნის 70-იან 80-იან წლებში იყო მწერალთა საოლქო ორგანიზაციის ლიტერატურული გაერთიანება „დონის" პოეტურ კლუბში „ძიება". 

ნატალია აპუშკინა მონაწილეობას იღებდა გაზეთ „Вечерний Ростов"-ის (ქართ. საღამოს როსტოვი) ლიტერატურულ კონკურსებში. გაზეთის კონკურსისათვის „Вечер одного стихотворения" (ქართ. ერთი ლექსის საღამო) მან ლექსი „Ночная сказка" (ქართ. ღამის ზღაპარი) დაწერა და მეორე ადგილი დაიკავა. ამ ლექსზე ცხრა კომპოზიტორმა დაწერა სიმღერა. პოეტის ნაწარმოებები იბეჭდებოდა ჟურნალში „Дон" (ქართ. დონი), ალმანახებში „Истоки" (ქართ. საწყისები) და „Поэзия" (ქართ. პოეზია), კოლექტიურ კრებულში „Ростовское время" (ქართ. როსტოვის დრო). 1991 წელს დღის სინათლეზე მისი წიგნი „Светлые тревоги" (ქართ. ნათელი მღელვარება) გამოვიდა, ხოლო შემდეგ „Зеркала" (ქართ. სარკეები).

ХХ საუკუნის 90-იან წლებში აპუშკინა ლიტერატურულ-შემოქმედებითი კლუბი „Созвучие"-ს (ქართ. თანაჟღერა) ორგანიზატორი იყო. 1999 წელს ის რუსეთის მწერალთა კავშირში მიიღეს. მის ლექსებზე 20-ზე მეტმა კომპოზიტორმა შექმნა სიმღერა. სიცოცხლის ბოლომდე იყო რუსეთის მწერალთა კავშირის რეგიონული მმართველობის წევრი და ლიტერატურული გაერთიანება „Созвучие"-ს თავმჯდომარის მოადგილე. 

ნატალია აპუშკინა გარდაიცვალა 2005 წლის 27 ნოემბერს. დაკრძალულია დონის როსოტვის ჩრდილოეთ სასაფლაოზე.

შემოქმედება
-----------

1991 წელს როსტოვის წიგნების საგამომცემლოში ნატალია აპუშკინას პირველი წიგნი „Светлые тревоги" (ქართ. ნათელი მღელვარება) გამოიცა. მოგვიანებით დაიბეჭდა კრებულები „Зеркала" (ქართ. სარკეები), „Горит моё лето" (ქართ. იწვის ჩემი ზაფხული), „Пора листопада" (ქართ. ფოთოლცვენის დრო) და „Будет вечер" (ქართ. ღამე იქნება). მან სულ 550-ზე მეტი ნაწარმოები შექმნა. 

ნატალია აპუშკინას მოწოდება დამრიგებლობა იყო. ის ბევრს მუშაობდა ახალგაზრდა შემოქმედებთან, დაკავებული იყო პოეტური წიგნების რედაქტირებით.

შრომები
-------

მწერლის მიერ გამოცემული ზოგიერთი ნაწარმოები:

* Светлые тревоги. Ростовское изд-во, 1991;
* Зеркала. Ростов-на-Дону, "Булат", 1997;
* Горит мое лето. Ростов-на-Дону, МП "Книга", 1999;
* Сборник лирики Натальи Апушкиной «Кубок счастья и печали» (в серии «32 полосы» — Таганрог: изд-во «Нюанс», 2010).

ინტერნეტ-რესურსები
------------------

* Наталья Борисовна Апушкина. რუსეთის მწერალთა კავშირი.
* Наталья Борисовна Апушкина. Дон литературный.
* Наталья Апушкина. Памяти поэтессы...
**მოსტარი** (ბოსნ. Mostar, სერბ. Мостар, ხორ. Mostar) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, ჰერცეგოვინა-ნერეტვანის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსტარი ისტორიული ჰერცეგოვინის არაოფიციალურ ცენტრად ითვლება. მდებარეობს მდინარე ნერეტვაზე და წარმოადგენს მოსახლეობის რაოდენობით ქვეყნის სიდიდით მე-5 ქალაქს.

ძველი ხიდი
----------

ქალაქის სახელწოდება „ხიდის მცველს" ნიშნავს და მჭიდროდაა დაკავშირებული მდინარე ნერეტვაზე ოსმალების მიერ 1566 წელს აგებულ ძველ ხიდთან, რომელიც ამჟამად იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს წარმოადგენს. 1992-1995 წლებში მიმდინარე ბოსნიის ომის დროს ხიდი მთლიანად განადგურდა. 2004 წელს იგი თავიდან აღადგინეს და ქვეყნის მშვიადობიან ცხოვრებასთან დაბრუნების სიმბოლოს წარმოადგენს.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* თურქეთის დროშა იზმირი, თურქეთი (1996)

სქოლიო
------

1. ↑  İzmir'in kardeş kentleri.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-04. ციტირების თარიღი: 2015-04-05.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოსტარში სტუმრობა დაარქივებული 2011-05-11 საიტზე Wayback Machine.
* ქალაქი მოსტარი დაარქივებული 2020-09-21 საიტზე Wayback Machine.
**„მმართველი პარტია"** — სახელმწიფოში არსებული მმართველი პოლიტიკური ორგანიზაციის პირობითი სახელწოდება. მმართველი პარტია უნდა განიხილებოდეს როგორც პოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელიც იყენებს ძალაუფლებას საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ სფეროში კონკრეტული ელიტების ინტერესების მხარდასაჭერად. მმართველი პარტიის გავლენა მოიცავს როგორც ეროვნულ, ასევე ლოკალურ დონეს, როდესაც ხდება მისი ან მის უკან მდგომი ელიტების ინტერესების დაცვა და განხორციელება ლოკალურ და რეგიონალურ დონეზე..

როგორც წესი, მმართველი პარტია ახერხებს ამომრჩეველთა ხმების უმრავლესობის მოპოვებას ადმინისტრაციული აპარატის გამოყენებით, სხვა პარტიებთან შედარებით უზარმაზარი ფინანსური ნაკადების მეშვეობითა და მის კონტროლქვეშ არსებული მსხვილი მედიასაშუალებების გამოყენებით..

გამოყოფენ მმართველი პარტიის ორ სახეს - **ტოტალიტარული** (კომუნისტური პარტია სსრკ-სა თუ ჩინეთში) და **დომინანტური** (რომელიც ავტორიტარულ და დემოკრატიულ სისტემებში არსებობს..

მმართველი პარტიის ცნების მსგავსი სისტემები გვხვდება ასევე კარტელურ თეორიაში. „მმართველი პარტიის" კონცეფცია გავრცელებულია პოსტსაბჭოთა სივრცეში. მმართველი პარტიების მაგალითად შეიძლება გამოდგეს ედინაია რასია რუსეთში, აზერბაიჯანის ახალი აზერბაიჯანის პარტია, ყაზახეთის ნურ ოტანი და საქართველოში - ქართული ოცნება.

სქოლიო
------

1. ↑  Диких А. А. Теоретические аспекты категории «партия власти» // В мире научных открытий. 2012. № 4 (28) (Гуманитарные и общественные науки). С.287-296.
2. 1 2  Диких А. А. Партия власти в России. Современные исследования социальных проблем, № 1 (33) / 2014. ციტირების თარიღი: 2016-12-06
3. 1 2  Isaacs, Rico (2011). *Party System Formation in Kazakhstan: Between Formal and Informal Politics*.  Routledge,   გვ. 38.
**„მკითხველი"** (ინგლ. The Reader) — ოქროს გლობუსის მფლობელი და ოსკარის ნომინანტი 2008 წლის ამერიკული ფილმი – დრამა, რომელიც დაფუძნებულია ბერნარდ შლინკის ამავე სახელწოდების მქონე 1995 წლის გერმანულ რომანზე. ადაპტირებული ფილმის სცენარი დაიწერა დევიდ ჰეირის მიერ, ხოლო რეჟისორია სტეფენ დალდრი. ფილმში მონაწილეობენ კეიტ უინსლეტი და რეიფ ფაინზი ახალგაზრდა მსახიობ დავიდ კროსთან ერთად. ეს იყო პროდიუსერების ენტონი მინგელასა და სიდნი პოლაკის უკანასკნელი ფილმი, რომლებიც გარდაიცვალნენ მის ეკრანებზე გამოსვლამდე. ფილმზე მუშაობა დაიწყო გერმანიაში, 2007 წლის სექტემბერში და ეკრანებზე შეზღუდულად გამოვიდა 2008 წლის 10 დეკემბერს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმი მოგვითხრობს მაიკლ ბერგის – გერმანელი იურისტის ისტორიას, რომელსაც თინეიჯერობის პერიოდში, 1950-იანი წლების ბოლოს ჰქონდა რომანი უფროს ქალთან – ჰანა შმიტსთან, რომელიც მოგვიანებით გაუჩინარდა და წლების შემდეგ გამოჩნდა, როგორც ერთ-ერთი ბრალდებული საომარ დანაშაულებში, რომლებიც წარმოიქმნა მისი, როგორც საკონცენტრაციო ბანაკის მცველის, მოქმედებების შედეგად ომში. მხოლოდ მაიკლი ხვდება, რომ ჰანა წერა–კითხვის უცოდინარია და შესაძლოა ამას მალავს თავისი თავისუფლების ფასად.

ჯილდოები
--------

კეიტ უინსლეტმა და დევიდ კროსმა, რომელიც ახალგაზრდა მაიკლს ანსახიერებს, კრიტიკოსებისაგან მიიღეს მაღალი შეფასება თავიანთი თამაშისათვის. ფილმი ნომინირებული იყო რამდენიმე მთავარ კინო-პრემიაზე. უინსლეტმა მოიგო ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი.
* 

* „The Reader" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური).
* „The Reader" — Allmovie-ზე.
* 

* „The Reader" — Rotten Tomatoes.
* „The Reader" — Box Office Mojo-ზე.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სტივენ დალდრის ფილმოგრაფია |
| --- |
|  |
| 
რვა (*1998*)  •  ბილი ელიოტი (*2000*)  •  საათები (*2002*)  •  მკითხველი (*2008*)  •  საშინლად ხმამაღლა და წარმოუდგენლად ახლოს (*2011*)  •  ნაგავი (*2014*) |

 |
**უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჰიმნი** — გერმანელი კომპოზიტორის გეორგ ფრიდრიხ ჰენდელის (1685–1759) ნაწარმოების – „მღვდელი ცადოკის" (Zadok the Priest, 1727 წელი) არანჟირებული ვერსია. არანჟირების ავტორია ბრიტანელი კომპოზიტორი ტონი ბრიტენი (ტექსტიც მასვე ეკუთვნის). კომპოზიციის შექმნის თარიღია 1992 წელი. ჰიმნს ასრულებს ლონდონის „St. Martin’s in the Fields"–ის ტაძრის აკადემიური ქორო, ხოლო მუსიკალურად აფორმებს სამეფო ფილარმონიული ორკესტრი (Royal Philharmonic Orchestra). კომპოზიციის ორიგინალი ვერსია არასოდეს გამოშვებულა, როგორც კომერციული პროდუქტი.

ჩემპიონთა ლიგის ემბლემასთან ერთად, ჰიმნსაც აქვს რამდენიმე ინტერპრეტირებული ვარიანტი. ესენია: მოკლე ვერსია, რომელიც სრულდება უშუალოდ საფეხბურთო მატჩების დაწყებამდე, ელექტრონული ვერსია, ინსტრუმენტალური ვერსია და სხვა.

ჰიმნის სრული ვარიანტი სამწუთიანია. იგი შედგება ორი პატარა კუპლეტისგან და რეფრენისგან. ჰიმნი უეფას 3 ოფიციალურ ენაზე სრულდება: ფრანგულად, გერმანულად და ინგლისურად.

ორიგინალი
---------

Ce sont les meilleures équipes Sie sind die allerbesten Mannschaften The main event!
Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions!
Une grande réunion Eine große sportliche Veranstaltung The main event!
Ils sont les meilleurs Sie sind die Besten These are the champions!
Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions!
Die Meister Die Besten Les Grandes Équipes The Champions!

ქართული თარგმანი
----------------

„ესენი საუკეთესო გუნდებია, (ფრანგ) ესენი საუკეთესო გუნდებია, (გერმ) მთავარიმოვლენა! (ინგ)
ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ)
დიდი ჯახი, (ფრანგ) დიდი სპორტული მოვლენა, (გერმ) მთავარი მოვლენა! (ინგ)
ესენი საუკეთესონი არიან, (ფრანგ) ესენი საუკეთესონი არიან, (გერმ) ესენი ჩემპიონები არიან! (ინგ)
ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ)
ჩემპიონები, (გერმ) საუკეთესონი, (გერმ) დიდებული გუნდები, (ფრანგ) ჩემპიონები! (ინგ)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჰიმნი. უეფა-ს ოფიციალური საიტი.

სქოლიო
------

1. 1 2  UEFA Champions League anthem დაარქივებული 2017-11-01 საიტზე Wayback Machine.  UEFA.com.
2. ↑  Media, democracy and European culture გვ. 129. Intellect Books, 2009.
„**Black Sabbath**" — ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ Black Sabbath-ის სიმღერა, დაწერილი 1969 წელს და გამოცემული ამავე სახელწოდების სადებიუტო ალბომზე. 1970 წელს იგი გამოვიდა ლეიბლებზე Philips Records და Vertigo, ოთხსიმღერიანი 12" სინგლის სახით, რომლის A-მხარეზე წარმოდგენილი იყო „The Wizard", ხოლო B-მხარეზე — „Evil Woman" და „Sleeping Village".

ისტორია
-------

ჯგუფის თანახმად, სიმღერის შექმნის ისტორია უკავშირდება მოვლენას, რომელიც შეემთხვა გიზერ ბატლერს კოლექტივის ადრეულ პერიოდში, როდესაც არსებობდა ჯგუფი Earth. ბატლერმა, რომელიც დაინტერესებული იყო ოკულტიზმით, საკუთარი ბინა შეღება შავ ფრად, ჩამოკიდა რამდენიმე ამობრუნებული ჯვარი და სატანის გამოსახულებები. ოზი ოსბორნმა მას აჩუქა შავი ოკულტური წიგნი, დაწერილი ლათინურ ენაზე და ასევე ილუსტრირებული სატანის სურათებით. გიზერმა წიგნი წაიკითხა და ძილის წინ თაროზე შემოდო. როგორც თავად ამბობდა, გაიღვიძა და საწოლის ბოლოს შეამჩნია შავი ფიგურა, რომელიც მას უყურებდა. ეს ფიგურა გაქრა და გიზერი მივიდა თაროსთან, სადაც წიგნი ეგულებოდა, მაგრამ იგი აღარ დახვდა. მოგვიანებით ბატლერმა ამის შესახებ ოზის უამბო, უკანასკნელმა კი, შთაგონებულმა, დაწერა ტექსტი. სიმღერას იწყებს სტრიქონები:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | What is this that stands before me?
Figure in black which points at me | "|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | რა დგას ჩემ წინ?
შავი ფიგურა, ხელს ჩემკენ რომ იშვერს | "|

სიმღერის დემო-ვერსია შეტანილია ოზის კომპილაციურ ალბომში *The Ozzman Cometh*. თავდაპირველი ჩანაფიქრით, ბრიჯის წინ ჟღერდა კიდევ ერთი სტროფი დამატებითი ვოკალებით.

„Black Sabbath" ჯგუფის მიერ კონცერტებზე ხშირად სრულდებოდა და შეტანილი იყო ყველა ტურნეს პროგრამაში.

მუსიკალური ვიდეო
----------------

სიმღერის ოფიციალურ პრომო-ფილმში წარმოდგენილია ჯგუფის გამოსვლა გერმანულ Beat-Club-ში. უკანა ფონზე ჩანს სოფლის გამოსახულება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმღერის ტექსტი*[დაარქივებული]* საიტზე MetroLyrics

სქოლიო
------

1. ↑  Osbourne, Ozzy (2010). *I Am Ozzy*.
2. ↑  Overview *The Ozzman Cometh*. Allmusic. ციტირების თარიღი: 31 March 2012.
3. ↑  *Black Sabbath*. Black Sabbath Online. ციტირების თარიღი: 26 April 2012.
**«შუშანინ დაგლარი ბაშნი დუმანლი»** (აზერ. Şuşanın dağları başı dumanlı — შუშის მთების მწვერვალები ნისლითაა დაფარული) — ხანენდე ხან შუშინსკის მიერ დაწერილი ქალაქ შუშისადმი მიძღვნილი პატრიოტული აზერბაიჯანული სახალხო სიმღერა, რომელშიც ქალაქი შედარებულია მშვენიერ ქალიშვილთან. სიმღერა სრულდება მუღამის სტილში ტარასა და კიმანჩის საშუალებით შესრულებული მუსიკის ქვეშ.

ისტორია
-------

სიმღერა შექმნა XX საუკუნის აზერბაიჯანელმა ხანენდემ ხან შუშინსკიმ. გრამაფონის ფირზე ჩაწერისას მუსიკოსს უთხრეს, რომ სიმღერა შეიცავს ბევრ სევდისმომგვრელ სიტყვებს, ისეთებს, როგორიცაა «ნისლი» და «გარდავიცვლები», რაზეც ხანენდემ უპასუხა, რომ მთის მწვერვალები უნდა იყვნენ ნისლში (ამის თქმისას ნისლში მყოფ შუშის ერთ-ერთ მთის მწვერვალზე მიუთითა), ხოლო «გარდაცვალება» არ ნიშნავს სიკვდილს თავისი პირდაპირი მნიშვნელობით. მაგრამ შუშინსკისაგან მაინც მოითხოვეს სიმღერის ტექტის გადაკეთება, უთხრეს რა, რომ საბჭოთა შუშის მთების მწვერვალები ვერ იქნებიან «ნისლში», და ხენენდემ ჩაწერა სიმღერა ახალი რედაქციით, სადაც პირველი სტრიქონი გადააკეთა ასეთი სახით - «შუშანინ დაგლარი დეილ დუმანლი» (აზერ. Şuşanın dağları deyil dumanlı — შუშის მთები არ არიან დაფარული ნისლით). თუმც დღესდღეობით ეს სიმღერა სრულდება თავდაპირველად შექმნილი ვარიანტით.

ამის შედეგად, ამ სიმღერამ ფართო გავრცელება ჰპოვა ზეპირსიტყვიერებაში, ფოლკლორში გადავიდა და სახალხო კუთვნილება გახდა. იგი «აზერბაიჯანის სახალხო სიმღერების» კრებულშიც კი იქნა შეტანილი(1967). ეს სიმღერა მუღამის შემსრულებლების ტრიომ შეასრულა აზერბაიჯანული საბჭოთა ფილმის «დერვიში პარიზს აფეთქებს» (1976) ერთ-ერთ ეპიზოდში, სადაც მოქმედება ვითარდება ყარაბაღში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Земфира Сафарова. Шуша — храм нашей музыки // Музыкальная академия / Главный редактор Ю. С. Корев. — Композитор, 2002. — № 1. — С. 211.
2. 1 2  V. Muxtaroğlu. Xan Zirvəsi (აზერბაიჯანული)
3. ↑  Mina Rəşid. Qarabağın Xanı (недоступная ссылка). газета «Mədəniyyət». 24.07.2010.
4. ↑  Азербайджанские народные песни / Сост. С. Рустамов. — Баку, 1967.
**ვლადიმერ პოზნერი** (რუს. Влади́мир Влади́мирович По́знер; დ. 1 აპრილი, 1934, პარიზი, საფრანგეთი) — საფრანგეთში დაბადებული რუსი-ამერიკელი ჟურნალისტი. დამთავრებული აქვს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. კარიერა დაიწყო 1961 წელს. არის საფრანგეთის, აშშ-სა და რუსეთის მოქალაქე. ფლობს ინგლისურ, რუსულ და ფრანგულ ენებს.

ბიოგრაფია
---------

ვლადიმერ პოზნერი დაიბადა 1934 წლის 1 აპრილს ქალაქ პარიზში, რუსი-ებრაელი მამის, ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე პოზნერისა და ფრანგი კათოლიკეს, ჟერალდინ ლუტენის ოჯახში. წყვილი მისი დაბადებიდან მალევე გაშორდა. როდესაც პოზნერი 3 თვისა იყო, დედასთან ერთად საცხოვრებლად ნიუ-იორკში გადავიდა.

პოზნერი არის ათეისტი. მხარს უჭერს ევთანაზიასა და ერთსქესიანთა ქორწინებას, აგრეთვე ნარკოტიკული საშუალებების გაყიდვის ლეგალიზებას. 1957–1967 წლებში დაქორწინებული იყო ვალენტინა ჩემბერდჟიზე. 1969–2005 წლებში დაქორწინებული იყო ეკატერინა ორლოვაზე. 2005 წლიდან ქორწინებაშია ნადეჟდა სოლოვიოვასთან.

2006 წელს პოზნერი ვლადიმერ პუტინმა „მამულის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისთვის" დააჯილდოვა.

2021 წლის 31 მარტს მის ვიზიტს თბილისში საპროტესტო აქციები მოჰყვა. რაც გამოწვეული იყო იმით რომ მან დაარღვია ქვეყანაში დაწესებული შეზღუდვები და კომენდანტის საათი. პოზნერის თქმით, იგი საქართველოში დაბადების დღის აღსანიშნავად ჩამოვიდა. მან და მისმა თანმხლებმა პირებმა საქართველო 1 აპრილის დილის საათებში დატოვეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Просто в Париже мне комфортней. ციტირების თარიღი: 2019-06-22
2. ↑  Владимир Познер об эвтаназии ru-RU. ციტირების თარიღი: 2019-06-22
3. ↑  Владимир Познер: Однополые браки во Франции - это прорыв в менталитете.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-06-22. ციტირების თარიღი: 2019-06-22
4. ↑  Владимир Познер о легализации наркотиков ru-RU. ციტირების თარიღი: 2019-06-22
5. ↑   რუსი პროპაგანდისტი ვლადიმერ პოზნერი საქართველოში დაბადების დღის აღსანიშნავად ჩამოვიდა
6. ↑  პოზნერმა და მისმა მეგობრებმა საქართელო დატოვეს — მედია. ციტირების თარიღი: 2021-04-01

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb16974850q (data)
* CiNii: DA06401398
* GND: 119061856
* ISNI: 0000 0001 0936 5055
* LCCN: n88207740
* LNB: 000088349
* NDL: 00473286
* NKC: js2005269487
* The NLP id a0000001927166 is not valid.
* NTA: 364244070
* SUDOC: 135579341
* VIAF: 112436390
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 112436390

 |
**ელისეს მინდვრები** (ბერძნ. Elysion pedion - ველი მოსვლისა, მობრძანებისა), *ელიზიუმი* (ლათ. Elysium) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ღმერთების რჩეულ გმირთა მარადიული სამყოფელი.

ელიზიუმი არის სავანე, ადგილი, რომელმაც დროთა განმავლობაში შეინარჩუნა და დღემდე გადმოგვცა ზოგიერთი ბერძნული რელიგიური და ფილოსოფიური სექტები და კულტები.

ჰომეროსის წარმოდგენით, ელისეს მინდვრები ლამაზი, ბედნიერი ადგილია დედამიწის უკიდურეს დასავლეთში, ოკეანის გაღმა. ცხონებულნი უზრუნველად და ნეტარებაში ატარებენ იქ დროს. მითი ელისეს მინდვრების შესახებ ფართოდ აისახა ლიტერატურაში, განსაკუთრებით ელევსინური და ორფიკული მისტერიების, პლატონისა და პითაგორელების გავლენით. წარმოდგენა ბედნიერ ქვეყანაზე რომაელებშიც გავრცელდა, მათ ნეტართა ეს ადგილი კანარის კუნძულებს ("ბედნიერი კუნძულები") დაუკავშირეს. შემდგომში ეს მითი ქრისტიანულმა რელიგიამ გამოიყენა და მას სამოთხე შეარქვა. ელისეს მინდვრები (შანზ-ელიზე) ჰქვია პარიზის ერთ-ერთ მთავარ გამზირს.

ელისეს მინდვრები იხსენიება, როგორც ნათელი ადგილი სამოთხეში. შანზ-ელიზე დღეს დღეობითაც ინარჩუნებს ამავე სახელწოდებას, რომელიც პირველად მე-16 საუკუნეში გამოიყენეს.

თანამედროვე ცნობები
-------------------

ტერმინსა და ცნებას ელიზიუმს დიდი მნიშვნელობა და გავლენა ჰქონდა ძველი დროის კულტურის განვითარებში. სიტყვა ელიზიუმი გვხვდება ლიტერატურაში, ხელოვნებაში ფილმებსა და მუსიკაში. იგი მოიცავ ახალ ორლეანს. შანზ-ელიზე ყველაზე ცნობილი ქუჩაა მსოფლიოში.
ელიზიუმი მოხსენებული არის შილერის ლექსებში. ასევე მის შესახებ ცნობებია მოცარტის ცნობილ ოპერაში ,,ჯადოსნური ფლეიტა". ამ ადგილის შესახებ კი მრავალი წიგნია დაწერილი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 131.

სქოლიო
------

1. ↑  Мирча Элиаде."История веры и религиозных идей. Том первый: от каменного века до элевсинских мистерий. § 85. Миф о первых поколениях. Прометей. Пандора" დაარქივებული 2021-05-08 საიტზე Wayback Machine. .
**თბილისო** — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქართული სიმღერა.

მელოდიის ავტორია რევაზ ლაღიძე, ტექსტის ავტორი პეტრე გრუზინსკი. სიმღერა დაიწერა 1959 წელს ფილმისათვის, რომელიც თბილისის 1 500 წლის იუბილეს ეძღვნებოდა.

1974 წელს ცნობილმა საბჭოთა ხმის ჩამწერმა სტუდიამ „მელოდიამ" გამოუშვა ორი გრამფირფიტა ანსამბლ „ორერას" შესრულებით, რომელშიც შევიდა სიმღერა „თბილისო". ამის შემდეგ სიმღერა იქცა საკავშირო შლიაგერად. 1976 წელს ნანი ბრეგვაძემ იგი შეასრულა ფესტივალზე „სიმღერა-76".

ტექსტი
------

ნეტავ სად არის კიდევ ცა,  

უძიროდ ლურჯი, ხალასი,  

სწორედ ისეთი, როგორც შენია.  

ნაიარევი წარსულის,  

ნანგრევი ნარიყალასი,  

ჭაღარასავით შემოგრჩენია.  

  

თბილისო - მზის და ვარდების მხარეო,  

უშენოდ - სიცოცხლეც არ მინდა,  

სად არის სხვაგან ახალი ვარაზი,  

სად არის ჭაღარა მთაწმინდა.  

  

ჩაივლი მტკვართან ხეივანს  

და გაზაფხულის მაყრები  

მეგებებიან მწვანე ჭადრები.  

აქ არ იმღერო, ძნელია,  

აქ ხომ ფოთლებიც მღერიან  

და ცაც ფირუზზე ლურჯი ფერია.  

  

თბილისო - მზის და ვარდების მხარეო,  

უშენოდ - სიცოცხლეც არ მინდა,  

სად არის სხვაგან ახალი ვარაზი,  

სად არის ჭაღარა მთაწმინდა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმღერის ტექსტი და ნოტები

სქოლიო
------

1. ↑  ВИА «Орера»