recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნუგზარ პეტრეს ძე ბაგრატიონ-გრუზინსკი** (დ. 25 აგვისტო, 1950, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, პოეტ პეტრე გრუზინსკის შვილი, ბაგრატიონთა შთამომავალი.

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1971 წელს და სარეჟისორო ფაკულტეტი 1976 წელს. რეჟისორად მუშაობდა საქართველოს ტელევიზიაში (1975, 1980-1984), თბილისის კინომსახიობთა თეატრში (1975-1980, 1984-1991). 1991-1994 წლებში ასწავლიდა ხელოვნების აკადემიაში. 1996-1997 წლებში იყო გრიბოედოვის თეატრის მთავარი რეჟისორი, 1997 წლიდან — კინომსახიობთა თეატრის მთავარი რეჟისორი. დადგმული აქვს სპექტაკლები: მ. ფერმოს „კარებს აჯახუნებენ", მიხეილ მრევლიშვილის „წამება დედოფლისა", ილია ჭავჭავაძის „განდეგილი", გურამ დოჩანაშვილის „აღდგენითი სამუშაოები", ნოდარ დუმბაძის „ასტვაც ინჩუ ჰამარ" და სხვ.

ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკი არის „საქართველოს სამეფო სახლის" მეთაური, თუმცა ბაგრატიონთა შთამომავლებს შორის სამეფო სახლის უფროსობის საკითხი სადავოა გრუზინსკის ყოფილი სიძის, დავით ბაგრატიონ-მუხრანელის ანალოგიური პრეტენზიის გამო. საქართველოს საპატრიარქოს მეცადინეობით დავით მუხრანელი 2009-2013 წლებში დაქორწინებული იყო ნუგზარის ქალიშვილზე, ანაზე.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ. 1998-1999. - გვ. 31

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ბატონიშვილი ნუგზარის საქართველოს სამეფო სახლის მეთაურად და სამეფო ტახტის მემკვიდრედ აღიარება. საქართველოს სამეფო სახლის კანცელარიის 2010 წლის განცხადების დანართი №10. 2006 წლის მემორანდუმი.
**მარხვანი** — ქრისტიანული საღვთისმსახურო წიგნი, რომელიც შეიცავს საეკლესიო წელიწადის მოძრავი პერიოდის — დიდი მარხვისათვის დაწესებულ საგალობლებს. მარხვანის ის რედაქცია, რომელიც ბერძნულია და, შესაბამისად, ქართულ ღვთისმსახურებაში იყო დამკვიდრებული, უკავშირდება კონსტანტინოპოლის სტუდიონის მონასტრის ჰიმნოგრაფიულ სკოლას და მიეწერება თეოდორე სტუდიტეს (IX ს. თუმცა მასში შესულია საბაწმიდელ ჰიმნოდთა — ანდრია კრეტელის, იოანე დამასკელის, კოზმა მგალობლის — საგალობლები. 

ქართულ სინამდვილეში მარხვანი XI საუკუნიდან გაჩნდა. მისი თარგმნა ექვთიმე და გიორგი მთაწმიდლების სახელთა არის დაკავშირებული. ღვთისმსახურების განვითარების ადრეულ ეტაპზე დიდმარხვის საგალობლები შედიოდა ჯერ ქართულ ლექციონარში, შემდეგ ძველ და ახალ რედაქციის იადგარებში. მარხვანის, როგორც საგალობელთა კრებულის, სპეციფიკა ისაა, რომ სადა დღეებისათვის მასში შეტანილია მხოლოდ 3 გალობისაგან შემდგარი კანონები ანუ ხვედრნი, რის გამოც კრებულს ტრიოდიონსაც უწოდებენ. XV-XVI საუკუნეებში ქართულად ითარგმნა მარხვანის იერუსალიმური რედაქცია. XVIII საუკუნეში მარხვანი შესწორდა სლავური თარგმნის მიხედვით (დაიბეჭდა 1741).

ლიტერატურა
----------

* *კეკელიძე კ. ქ*ართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1960;
* *Карабинов И.* Постная триодь, СПб. 1910;

* *ხევსურიანი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 475.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მირი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

მირის პროგრამა
**მირი** (რუს. Мир) იყო მეტად წარმატებული საბჭოთა (შემდეგ რუსული) ორბიტული სადგური. ის იყო პირველი მუდმივადმოქმედი სადგური, რომელიც განკუთვნილი იყო ხანგრძლივი ექსპერიმენტების ჩასატარებლად კოსმოსში. სადგურზე ტარდებოდა საერთაშორისო ექსპერიმენტები სხვადასსხვა ქვეყნის კოსმონავტების მონაწილეობით. მირი ორბიტაზე ეწყობოდა რამდენიმე მოდულის შეერთებით, რომლებსაც კოსმოსში უშვებდნენ 1986-1996 წლებში. სადგურმა იარსება 2001 წლის 23 მარტამდე, როდესაც ის ორბიტიდან დაეშვა სამუხრუჭე ძრავის ჩართვის შედეგად და ატმოსფეროს მკვრივ ფენებში დაიწვა (ცალკეული ნაწილები წყნარ ოკეანეში ჩამოვარდა).

ისტორია
-------

მირის ისტორია იწყება 1976 წელს. როდესაც დაიწყო გრძელვადიანი ორბიტული სადგურის პროექტზე მუშაობა. 1984 წელს პროექტის დასრულება კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა, თუმცა სკკპ XXVII ყრილობაზე მაინც დაამტკიცეს პროექტი და 1986 წლის თებერვალში მირი ღია კოსმოსში გავიდა.

1995 წლიდან სადგურზე დაიწყო საერთაშორისო ექსპედიციები.

2001 წლის 23 მარტს მირი ორბიტიდან მოიხსნა. მისი ნაწილები ჩაიძირა წყნარი ოკეანის სამხრეთით. ფიჯის კუნძულებთან ახლოს.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**ნუას ციხე-დარბაზი** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ბორჯომში. მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროს კლდოვან მთაზე. ციხე-დარბაზი ქალაქ ბორჯომს ჩრდილო-დასავლეთიდან გადმოჰყურებს. თხემი დაახლოებით 80×50 მ. მოზღუდული გალავნით, რომლის ოთხივე კუთხეში გალავნის ბურჯებია. 

სიმაგრე დამხრობილია ჩრდილოეთისა და სამხრეთისაკენ. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, რომლის გვერდზე მრგვალი კოშკის ნანგრევია. ციხის ჩრდილოდასავლეთ ნაწილში სხვადასხვა ნაგებობათა ნაშთებია, ისეთი როგოროცაა: ქვევრები, ხაროები და სხვ. ვახუშტი ბატონიშვილი ამ ადგილებში ორ ნუას ასახელებს, ხოლო თავის რუკაზე ციხის ადგილას მთავრის საჯდომი რეზიდენცია აქვს აღნიშნული.

დ. ბერძენიშვილი მიიჩნევს, რომ ციხე-დარბაზის სახელწოდება ნუა მომდინარეობს მამაკაცის სახელ ნუადან და ამის მაგალითად მოჰყავს ზოსიმე კუმურდოელი ნუას ძე.

ლიტერატურა
----------

* გოგოლაძე თ. ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ. 2014, გვ. 39-40
* ბერძენიშვილი დ. ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ. 1985
* ბატონიშვილი ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიერ, ტ. IV, თბ. 1973
მირიან ბატონიშვილი, 1827
**მირიან ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) (დ. 19 აგვისტო, 1766 ― გ. 15 სექტემბერი, 1834) —  ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფლის ძე. 

შედიოდა იმ დელეგაციის შემადგენლობაში, რომელიც ერეკლე II-მ გაგზავნა  პეტერბურგს 1783 ტრაქტატის დადებასთან დაკავშირებით იქვე დარჩა და  რუსეთის სამსახურში შევიდა. პეტერბურგიდან მიმოწერა ჰქონდა ქართლ-კახეთის სამეფო კართან. მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი და სენატორობა. 1797 დასაწყისში ებოძა ყაბარდოს პოლკის შეფობა. მსახურობდა „კავკასიის ლინიაზე" გენერალ გუდოვიჩთან. მირიან ბატონიშვილმა შემოგვინახა „დავითიანის"  გურამიშვილისეული ხელნაწერი და არზა. მირიან ბატონიშვილი 1798 იანვარში საქართველოში დაბრუნდა, გათავისუფლდა სამსახურიდან და აქვე დარჩა. 1801 წლის 15 მარტიდან სამუდამოდ დასახლდა პეტერბურგში, ეწეოდა ლიტერატურულ და მთარგმნელობით მოღვაწეობას. რუსულიდან თარგმნა „სწავლა თქმული ილია მინიატისაგან" (A - 1448), ბრავეს ტრაგედია „ატეისტი" (H - 2321). ავტორია რამდენიმე იამბიკოსი. დასაფლავებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში.

ლიტერატურა
----------

* *ბერძნიშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 12.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბაქრაძე**. |

**მარიამ სიმონის ასული ბაქრაძე-დედაბრიშვილი** (ფსევდონიმი: დედაბერი. დ. 1869, თბილისი ― გ. 1942, იქვე) ― ქართველი ექიმი და ლიტერატორი, შიო არაგვისპირელის მეუღლე. საქართველოს დამსახურებული ექიმი (1941), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1898).

ბიოგრაფია
---------

1897 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1898 წელს მედიცინის დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად პარიზში დაიცვა დისერტაცია თემაზე „საბავშვო დამბლების შედეგად განვითარებული მრუდე ტერფის ქირურგიული მკურნალობა". 2 წლის მანძილზე მუშაობდა პარიზის ბავშვთა სნეულების კლინიკებში, შემდეგ პასტერის სადგურში. 1901 წლიდან მუშაობდა თბილისში ქალაქის I საავადმყოფოში. 1908-1938 წლებში იყო საავადმყოფოს ინფექციური განყოფილების, ხოლო 1938 წლიდან ქალაქის ბავშვთა ინფექციური საავადმყოფოს გამგე.

სამეცნიერო და საექიმო საქმიანობასთან ერთად ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას: ქართულ პერიოდულ პრესაში გამოქვეყნებულია მთელი რიგი მისი საბავშვო მოთხრობებისა.

ლიტერატურა
----------

* ბაქრაძე-დედაბრიშვილი მარიამ სიმონის ასული.- ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 376, თბილისი, 1997
* *შენგელია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 241.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიამ ბაქრაძე-დედაბრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნუგზარ მაისურაძე** (დ. 3 იანვარი, 1939, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი და მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია.

1967-1969 წლებში მუშაობდა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის დაქვემდებარებაში არსებულ საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში" ინჯინერ-კონსტრუქტორად; 1970-1981 წლებში საქართველოს ტურიზმისა და ექსკურსიების რესპუბლიკური საბჭოს საპროექტო ბიუროში მთავარ კონსტრუქტორად; 1982 წლიდან იყო თბილისის ზონალური სამეცნიერო-კვლევით, ტიპური და ექსპერიმენტული პროექტირების უნივერსიტეტის, ჯერ პროექტის მთავარი ინჟინერი, შემდეგ კი საპროექტო სახელოსნოს მთავარი კონსტრუქტორი; 2000-2005 წლებში მუშაობდა საპროექტო ორგანიზაცია შპს „დელტაპროექტი-2000"-ის მთავარ კონსტრუქტორად; მისი მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით დამუშავებულ იქნა მრავალი ტურისტული მომსახურების სფეროსა და სხვა საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტის პროექტი. მათ შორის: ტურისტული ბაზებისა და სასტუმროების ბორჯომში, გუდაურში, დ. ბაკურიანში, ახალ ათონში, შოვში და ჯავაში; აგრეთვე ტურისტული ბაზების ჩრდილოეთ ოსეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და შუა აზიის რესპუბლიკებში — თურქმენეთში, უზბეკეთში და ყირგიზეთში; მონაწილეობდა არაერთი ტიპური პროექტის დამუშავებაში საცხოვრებელი და კულტურულ-საგანმანათლებლო დანიშნულების შენობებისთვის, ასევე პროექტირებაში დასასვენებელი პანსიონატების ქ. სოჭის ზონის დ. ლოოში და ქ. კუიბიშევში (ამჟამად ქ. სამარა), მიხეილ მესხის სახელობის საფეხბურთო სტადიონის ქ. თბილისში, ბათუმის, ფოთისა და დ. ურეკის რკინიგზის ვაგზლების და სხვა; მრავალწლიანი შრომითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საქართველოს პრეზიდენტის „მადლობის სიგელი", ასევე სხვადასხვა საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ. 2021, გვ. 178

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუგზარ მაისურაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნოვარა** — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, პიემონტის რეგიონში, მილანისგან დასავლეთით, ნოვარის პროვინციის დედაქალაქი. 105 000 მოსახლით, ის პიემონტის მეორე უდიდესი ქალაქია ტურინის შემდეგ. წარმოადგენს მნიშვნელოვან გზაჯვარედნის კომერციული ტრაფიკებისთვის მილანიდან ტურინისკენ და გენუადან შვეიცარიისაკენ მიმავალი გზების გასწვრივ. ქალაქ გაშენებულია მდინარე აგონიასა და ტერდოპიოს შორის, ჩრდილო-აღმოსავლეთ პიემონტში, მილანიდან 50 კმ-სა და ტურინიდან 95 კმ-ში.

ისტორია
-------

ქალაქში არსებული რომაული კდელები
ქალაქი იულიუს კეისარმა დააარსა და მას ნოვარია (*Novaria*) უწოდა. 386 წელს, ვალენტინიან I-ის მხარდაჭერის მიზნით ის მაგნ მაქსიმა დაანგრია. ქალაქის ნარჩენები პირისაგან მიწისა აღგავა 405 წელს ბარბაროსთა მეთაურმა რადაგაისმა, შემდეგ კი 452 წელს ატილამ. ლანგობარდების დროს ნოვარა ახალ სიცოცხლეს იწყებს, მას შემდეგ რაც მისი გრაფი ხდება კარლ III ტოლსტელი. 1110 წელს ეს თვისუფალი ქალაქი ჰაინრიხ V-მ დაიპყრო და დაანგრია. 

ნახევარი საუკუნის შემდეგ ნოვარა ლომბარდიის ლიგას შეუერთა. XII საუკუნის ბოლოდან ქალაქი მილანის ჩრდილქვეშ ექცევა, შემდეგ კი შედის მილანის საგრაფოში, სანამ მას სარდინიის სამეფო დაიპყრობდა. უტრეხტის ზავით ნოვარა ჰაბსბურგებს უბრუნდება, მაგრამ 1738 წელს პიემონტის მონარქია (სავოიის სახლი) საბოლოოდ ამყარებს მასზე თავის იურისდიქციას. 

ნოვარასგან სახელი ეწოდა მრავალ ბრძოლას, რომლებიც მის მიდამოებში გამართულა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* საფრანგეთის დროშა **შალონ-სიურ-სონი**, საფრანგეთი (1970-დან)
* გერმანიის დროშა **კობლენცი**, გერმანია (1991-დან)
* ბულგარეთის დროშა **ჰასკოვო**, ბულგარეთი (2003-დან)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Comune di Novara, city government website (იტალიური)
* Turismo Novara (tourist office) (იტალიური) (ინგლისური)
მირლანდ მანიგა
**მირლანდ მანიგა** (ფრანგ. Mirlande Manigat; დ. 3 ნოემბერი, 1940, მირაგოანი, ჰაიტი) — ჰაიტიელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის ყოფილი პრეზიდენტის ლესლი მანიგას ცოლი. იგი იყო პრეზიდენტობის კანდიდატი ჰაიტის 2010 წლის 28 ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში ეროვნულ-დემოკრატიული პროგრესისტების პარტიის რიგებიდან (RDNP). დროებითი საარჩევნო საბჭოს განცხადებით მირლანდ მანიგამ მიიღო ხმების 31 % და დაიკავა პირველი ადგილი, ხოლო მისმა უშუალო კონკურენტმა მმართველი პარტიის ლიდერმა ჟუდ სელესტინმა 22 %, მუსიკოსმა მიშელ მარტელიმ - 25 %. მანიგა და მარტელი არჩევნების მეორე ტურში ერთმანეთს 2011 წლის 16 იანვარს უნდა შებრძოლებოდნენ. 2011 წლის 20 მარტს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში გაიმარჯვა მიშელ მარტელიმ და ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა დაიკავა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მირლანდ მანიგას ბიოგრაფია
* მირლანდ მანიგას პროფილი facebook-ზე
* ინტერვიუ მირლანდ მანიგასთან
* Mirlande Manigat, Jude Célestin lead in Haiti's presidential race, poll says[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-20. ციტირების თარიღი: 2011-01-23.
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-05-20. ციტირების თარიღი: 2011-01-23.
3. ↑  Michel Martelly officially declared Haitian president
ორიონის დიდი ნისლეული
**ნისლეული** — ვარსკვლავთაშორისი ღრუბელი, რომელიც მტვრის, გაზისა და პლაზმისაგან შედგება, გამოირჩევა თავისი გამოსხივებით ან მისი შთანთქმით გარე სამყაროსთან შედარებით.

ვარსკვლავთა გარდა სამყაროში დიდი რაოდენობით გვხვდება გაზმტვეროვანი, კოსმოსური ღრუბლები. მათი უმრავლესობა ბნელია და შეუიარაღებელი თვალისათვის უხილავია. საერთოდ ყველა ნისლეული ბნელია, თუმცა იმ შემთხვევაში თუ მის ახლოს გვხვდება ვარსკვლავი, მაშინ ღრუბელი იწყებს სხვადასხვა ფერში ციალს. ხშირად ბნელი ნისლეულების აღმოჩენა ოპტიკური ტელესკოპით ჭირს, ამიტომ მათზე დაკვირვებები რადიო და რენტგენული ხელსაწყოებითაც მიმდინარეობს ხოლმე.

გარდა ამისა, ცნობილია, რომ ვარსკვლავთა წარმოშობის პროცესი ასეთ კოსმოსურ ნისლეულებში მიმდინარეობს. ერთ-ერთ ასეთ ვარსკვლავთ მშობელ არეს წარმოადგენს, ერთადერთი, შეუიარაღებელი თვალით ხილული, ორიონის ნისლეული.

დიფუზური ნისლეული

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Fusedweb.pppl.gov
* ინფორმაცია ციური სხეულების ფორმირებაზე, geocities.com
* Clickable table of Messier objects დაარქივებული 2014-10-20 საიტზე Wayback Machine. , space-and-telescope.com

  



|  |  |
| --- | --- |
| სატურნი | *ეს სტატია ასტრონომიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
„**მეფე და მეფე**" (ნიდერლ. Koning en Koning) — საბავშვო წიგნი, დაწერილი ლინდა დე ჰაანისა და სტერნ ნეილანდის მიერ. 

წიგნის პირველი ნაწილი აშშ-ში გამოიცა 2002 წლის იანვარში, 2004 წელს კი წიგნის მეორე ნაწილი, სადაც მეფემ და ახალგაზრდა პრინცმა გასაზრდელად ბავშვი იშვილეს. კონსერვატული ფრთის წარმომადგენლებმა გამოთქვეს პროტესტი საბავშვო ბაღებში ამ წიგნის სწავლებისათვის და მათი აკრძალვა მოითხოვეს, ვინაიდან წიგნის შინაარსი დამყარებულია ჰომოსექსუალურ პრინციპებზე.

პირველი წიგნის სიუჟეტით ახალგაზრდა პრინცი, სახელად ბერტი დედის დაჟინებული მოთხოვნით გადაწყვეტს დაქორწინებას. დათქმულ დროს დედამიწის ყველა კუთხიდან ეტლებით ჩამოდიან პრინცესები, რათა პრინცმა რომელიმე აარჩიოს, მაგრამ იგი ირჩევს პრინცს, რომელიც ერთ-ერთ მათგანს ახლდა. წიგნი სრულდება ორის ქორწინებით. 

პროგრამის „არა აუტსაიდერებს" ფარგლებში ბრიტანეთის განათლების დეპარტამენტმა „მეფე და მეფეს" მიანიჭა საგანმანათლებლო სტატუსი, რითაც მოსწავლეებს აცნობენ გეების პრობლემებს, რათა თავიდან იქნას აცილებული ლგბტ უმცირესობის წარმომადგენელთა მიმართ ძალადობები.

სქოლიო
------

1. ↑  Kelland, Kate (March 14, 2007). „"Gay fairytales" anger British religious groups". Reuters. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 29, 2015. ციტირების თარიღი: მარტი 11, 2013.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მეფეტვია** (ლათ. Emberiza calandra) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა.

მისი სხეულის სიგრძე 17–20 სმ, ფრთების შლილი 26–32 სმ, მასა 38–56 გრამი. მსხვილი, დიდთავიანი, შედარებით მოკლებოლოიანი ფრინველია. ტანის ზედა ნაწილი, ფრთები, ბოლო მორუხო-მურაა, ქვედა მხარე ღია, მთელ ტანზე გასდევს ხშირი მუქი ფერის გრძივი ზოლები, საშემოდგომო შებუმბვლაში განვითარებულია სუსტი ზეთისხილისფერ-ჟანგმიწოვანი ბუმბულის ფენა. ნისკარტი უჩვეულოდ მასიურია, ამოზნექილი კეხითა და შესამჩნევი ნაპრალით ზედა და ქვედა ნაწილს შორის, რომელშიც მოჩანს სასის ბორცვი.

ბინადრობს პალეარქტიკის დასავლეთ ნაწილში დანიიდან, ბრიტანეთისა და კანარის კუნძულებიდან, აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ახლო აღმოსავლეთამდე, შუა აზიის (სიმაღლეში 2600 მეტრამდე) მთისა და მთისწინეთის ზონაში, ჩრდილოეთ ირანში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. მკვიდრია ფრინველია, თუმცა ზოგჯერ ადგილობრივი მომთაბარეობები ახასიათებს (მთებში — ვერტიკალური); ბუდობის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ რაიონებიდან გადაფრენა ახასიათებს, კონცენტრირდებიან აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში, კასპიისპირეთსა და კავკასიონისწინეთში. არამრავალრიცხოვანია. უპირატესობას ანიჭებს გამომშრალ ღია ლანდშაფტებს ბუჩქნარითა და ცალკეული ხეებით, საძოვრებს, მინდვრებს, ასტეპებულ მთისწინეთებს.

შემოდგომით და ზამთარში იკვებება ბალახოვანი მცენარეების მსხვილი და უხეში თესლებით, ბუდობის პერიოდში რაციონში ჭარბობს მწერები. ბუდობს მიწაზე; ჯამისებრი ბუდე განლაგებულია ღრმა ორმოში, შენიღბულია ბალახებით. დებს 4–5 მსხვილ კვერცხს. ბუდეს აშენებს და კრუხობს დედალი. ინკუბაცია 12–13 დღე გრძელდება. მამალი ბარტყების კვებაში მონაწილეობს მათი ბუდეში ყოფნის ბოლო დღეების გარდა. 9–12 დღეში ბარტყები ბუდეს ტოვებენ. მეფეტვიას სეზონზე გამრავლების ორი ციკლი ახასიათებს. გუნდებად მომთაბარეობა (ხშირად სხვა სახეობის თესლიჭამის ფრინველებთან ერთად) იწყება აგვისტო-სექტემბერში. სქესობრივი დიმორფიზმის არქონის, შეფერვის თავისებურებებისა და ნისკარტის აგებულებაში გრატას გვარის სხვა ფრინველებთან განსხვავების გამო ზოგჯერ მეფეტვიას ცალკე გვარში (*Miliaria*) გამოყოფენ.

ლიტერატურა
----------

* *Коблик Е. А.* Просянка // Большая российская энциклопедия. т. 27. — М. 2015. — стр. 620-621.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 67, 136, 189.
2. ↑  *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 623.
**ნინო ყაუხჩიშვილი** (დ. 20 აგვისტო, 1919, ბერლინი, გერმანია — გ. 6 იანვარი, 2010, მილანი, იტალია) — ქართველი ფილოლოგი. საქართველოს საპატიო მოქალაქე (1999).

ბიოგრაფია
---------

ნინო ყაუხჩიშვილი 1919 წლის 20 აგვისტოს ბერლინში, მიხეილ ყაუხჩიშვილის ოჯახში დაიბადა. ნინო ყაუხჩიშვილმა ბერლინში დაამთავრა კლასიკური გიმნაზია, შემდეგ სწავლობდა ჯერ ბერლინის, შემდგომ კი მილანის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე რომანისტიკის განხრით. მას ქართულ ენას მიხაკო წერეთელი ასწავლიდა. 

ნინო ყაუხჩიშვილი წლების განმავლობაში იყო ბერგამოს უნივერსიტეტის სლავისტიკის კათედრის გამგე, ფილოლოგიის დეკანი და აგრეთვე პრორექტორი. იგი ასწავლიდა რუსულ ენასა და ლიტერატურას მილანის, ტურინის, ბერგამოს, პარმის, ბარის უნივერსიტეტებში და ყველგან ჩამოაყალიბა სლავისტიკის კათედრა.

1958 წლიდან ნინო ყაუხჩიშვილისა და მისი ძმის გიორგის ცხოვრება მჭიდროდ დაუკავშირდა საქართველოს. მათ თბილისში მცხოვრებ ნათესავებთან დაკავშირების საშუალება მიეცათ, ამას კონკრეტული საქმეც მოჰყვა. ქალბატონი ნინოს თაოსნობით საქართველოში სისტემატურად ჩამოდიოდნენ ხელოვნებათმცოდნეები, არქიტექტორები და ქართველოლოგები. მისივე ინიციატივითა და სპონსორობით იტალიაში გაიმართა არაერთი ქართული ხელოვნების სიმპოზიუმები: ბერგამოში — 1974 წელს, ბარისა და ლეჩეში - 1980 წელს და აგრეთვე პავიაში - 1986 წელს. 1979 წელს ნინო ყაუხჩიშვილის თაოსნობით ბერგამოში გაიმართა კავკასიოლოგთა სიმპოზიუმი. პარალელურად ის აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოში გამართულ ქართული ხელოვნების სიმპოზიუმებში (1977, 1983 და 1989 წლებში). 

1999 წელს სამშობლოს წინაშე დიდი დამსახურებისათვის ნინო ყაუხჩიშვილს მიენიჭა საქართველოს საპატიო მოქალაქეობა.

2005 წლიდან ნინო ყაუხჩიშვილი შეუდგა იტალიაში გაფანტული ქართველების შემოკრებას. 2008 წელს დააფუძნა ქართულ–იტალიური საზოგადოება „სამშობლო გულით სატარებელი", რომლის პრეზიდენტიც იყო გარდაცვალებამდე. ამ ორგანიზაციის საქმიანობა არაკომერციული ხასიათისაა და მიზნად ისახავს იტალიაში მცხოვრებ ქართველთა ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნებას, აგრეთვე იტალიაში ქართული ენისა და კულტურის პროპაგანდას, ქართველ და იტალიელ ხალხებს შორის მეგობრული, კულტურული ურთიერთობების განვითარებასა და გაღრმავებას.

ნინო ყაუხჩიშვილი გარდაიცვალა მილანში, 2010 წლის 4 იანვარს.

ყოველი წლის 26 იანვარს, მილანის ქართული სათვისტომო წმინდა ნინოს ხსენების დღეს აღნიშნავს. ტრადიციისამებრ, ყოველწლიურად იწვევენ იმ სახელოვან იტალიელ მეცნიერებსა და სახელოვნებო წრეების წარმომადგენლებს, რომელთაც წვლილი მიუძღვით ქართული კულტურის პოპულარიზაციის საქმეში. სწორედ ამ დღეს საზოგადოებისათვის განსაკუთრებული დატვირთვა აქვს, ვინაიდან სწორედ ამ უდიდესი წმინდანის ხსენების დღეს ჩაეყარა საფუძველი საზოგადოებას „სამშობლო – გულით სატარებელს". ნინო ყაუხჩიშვილის ხსოვნა სათვისტომოს იმ დიდი ვალის აღსრულებას აკისრებს, რაც მან ანდერძად დაუტოვა – „მარად და ყველგან გულით ვატაროთ სამშობლო, ყველგან და ყოველთვის ავახმიანოთ ქართული სიტყვა, ქართული სიმღერა და წარმოვაჩინოთ ქართული კულტურა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნინო ყაუხჩიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ქართულ-იტალიური საზოგადოების პრეზიდენტი ნინო ყაუხჩიშვილი გარდაიცვალა
* მილანში ნინო ყაუხჩიშვილის ხსოვნის დღეს მოეწყობა
**ნინო მაჩაიძე** (დ. 8 მარტი 1983, თბილისი, საქართველო) — ქართველი საოპერო მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო).

ბიოგრაფია
---------

8 წლის ასაკში ესწრებოდა ფორტეპიანოს გაკვეთილებს. ვოკალური განათლება მიიღო თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პედაგოგ დოდო დიასამიძესათან. ნინო მაჩაიძე გულმოდგინედ უსმენდა თავის მასწავლებლებს, მიუხედავად იმისა, რომ ის სულ მთლად ახალგაზრდა იყო, მან დაიწყო ოპერაში სიმღერა.
17 წლის ასაკში ნინომ მოიპოვა თავისი პირველი პრიზი საქართველოში.

2000 — 2005 წლებში ნინოს თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში არაერთხელ შეუსრულებია ცერლინის („დონ ჟუანი"), ნორინის („დონ პასკუალე"), ჯილდას („რიგოლეტო") პარტიები.

2005 წელს მან 400 პრეტენდენტთა შორის გაიმარჯვა კონკურსი ლა სკალას ახალგაზრდა ვოკალისტთა აკადემიაში და მაშინვე მიიღეს. აქვე, თეატრ ლა სკალაში.. 2006 წელს წარმატებულად შედგა მისი დებიუტი დაიადას როლში რიხარდ შტრაუსის ოპერა *Ariadne auf Naxos*-ში (დირიჟორი ჯეფრი ტეიტი) და ამას მოჰყვა შეთავაზებები სხვა როლებზე.

2007 წლის თებერვალში ლა სკალას თეატრში შედგა მისი ბრწყინვალე დებიუტი სილვიას როლში ოპერა „Ascanio in Alba" ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი და იმავე წლის მაისში რომის ოპერაში (Teatro dell’Opera di Roma) მარიას როლი ოპერა „La fille du régiment" გაეტანო დონიცეტი, ამის შემდეგ მომღერალმა იდღესასწაულა თავისი წარატება, სადაც აღინიშნა მისი ინტერნაციონალური კარიერის დასაწყისი. იქვე, მილანის ლა სკალას თეატრში 2008 წლის მარტში იმღერა ლაურეტას პარტია ოპერა „Gianni Schicchi" ჯაკომო პუჩინი და მუზეტას პარტია ოპერა „La Bohème ".

2008 წლის ზაფხულში ევროპაში მსხვილ და პრესტიჟულ ფესტივალ ზალცბურგის მუსიკალურ ფესტივალში ნინო მაჩაიძემ როლანდო ვილასონთან წყვილში, შეასრულა ჯულიეტას როლი ოპერა „რომეო და ჯულიეტა" შარლ გუნო (ამერიკელი რეაჟისორის ბარტლეტ შერის დადგმა, ზალცბურგის ორკესრტი „მოცარტეუმი" ფრანგ-კანადელი დირიჟორის იანიკ ნეზე-სერგინის ხელმძღვანელობით). ნინო მაჩაიძის გამოჩენა ამ როლზე დიდი სიურპრიზი იყო და დასაბამი მისცა დიდ მოლოდინს, რადგან ავსტრიელი პუბლიკა ბოლო წლების განმავლობაში ამ სპეკტაკლში მიჩვეული იყო „ვარსკვლავური წყვილის" ნეტრებკო-ვილასონის ნახვას. თუმცა 2008 წელს ნეტრებკოსა და ვილსონის პროფესიული გზები გაიყო. ნაწილობრივ ანა ნეტრებკოს ოჯახური გამემოებების (ქორწინება და შვილის დაბადება), ასევე ვილსონის ნახევარ წელიწადიანი ტაიმ-აუტი ყელთან დაკავშირებული პრობლების გამო.
ამიტომ 2008 წელს ზალცბურგში „რომეო და ჯულიეტა" ორივე პარტნიორისთვის სერიოზული გამოცდა იყო, ნინო მაჩაიძის მიერ შესრულებულ ჯულიეტას მოჰყვა დარბაზის ოვაცია და დადებითი რეაქცია, კრიტიკოსებისებმა გვიჩვენეს, რომ პრემიერა წყვილში მაჩაიძე-ვილასონმა უფრო წარმატებით და ახალგაზრდა ქართველი მომღერალი საკმაოდ ღირსეულად წარდგა, ვიდრე მისი გამოცდილი და ცნობილი პარტნიორი.
ამ მომენტისთვის მომღერალი ცხოვრობს მილანში, თავისუფლად საუბრობს იტალიურად.

2011 წლის 26 სექტემბერს ნინო მაჩაიძე დაქორწინდა იტალიელ მომღერალზე (ბარიტონი) გვიდო ლოკონსოლოზე. ჰყავთ ერთი ვაჟიშვილი — ალესანდრო ლოკონსოლო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნინო მაჩაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  Kulturjournal — Gernot Zimmermann: Nino Machaidse in «Romeo et Juliette». — oe1/ORF, 1.08.2008[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Neuer Opern-Star — 'oe24.at’
**მარის კუჩინსკისი** (ლატვ. Māris Kučinskis; დ. 28 ნოემბერი, 1961, ვალმიერა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი. ვალმიერის საკრებულოს რეგიონული განვითარებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის საქმეთა სეიმის ყოფილი წევრი. ლიეპაიის პარტიის წევრი (2014 წლიდან), სახალხო პარტიის წევრი (1998-2011).

ბიოგრაფია
---------

1980 წელს დაამთავრა ვალმიერის №4 საშუალო სკოლა, 1988 წელს ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.

პოლიტიკური საქმიანობა დაიწყო 1994 წელს, როდესაც აირჩიეს ვალმიერის საკრებულოში. 1998 წელს იგი გახდა სახალხო პარტიის წევრი, 1998-2000 წლებში კუჩინსკისი იყო ვალმიერის რაიონული საბჭოს თავმჯდომარე. მალე ის ვალმიერის საკრებულოს თავმჯდომარედ დანიშნეს. ეს პოსტი მან შეინარჩუნა 2003 წლამდე.

2002 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ლატვიის საპარლამენტო არჩევნებში. 2006 წლის ნოემბერში, ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2005 წლის 7 დეკემბერს მიენიჭა II ხარისხის ჯვრის ორდენი. მისი მუშაობა ლატვიის მინისტრმა რეგიონული მართვის საკითხებში. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში იგი აირჩიეს სეიმში და გლეხთა კავშირის წევრად მწვანეთა სიაში. მას ეკუთვნის ლიეპაიის პარტია. 1998-2011 წლებში იყო სახალხო პარტიის წევრი. 2016 წლის 13 იანვარს ლატვიის პრეზიდენტმა რაიმონდს ვეიონისმა წარადგინა პრემიერ-მინისტრად.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მარის კუჩინსკისი***

სქოლიო
------

1. ↑  Kucinskis Nominated for Prime Minister in Latvia. ABC News (13 January 2016). ციტირების თარიღი: 13 January 2016.
**მარკ მარკარიანი**, ცნობილი როგორც **მარკ არიანი** (სომხ. Մարկ Արյան; დ. 14 ნოემბერი, 1926, ვალენსია, საფრანგეთი — გ. 30 ნოემბერი, 1985, ოჰაინი, ბელგია) — ფრანგი-ბელგიელი, წარმოშობით სომეხი მომღერალი, მუსიკებისა და მელოდიების მწერალი, აგრეთვე ჩანაწერების პროდიუსერი. საფრანგეთის მოქალაქე დაბადებიდან იყო, ხოლო ბელგიის მოქალაქეობა ხანგრძლივი ცხოვრების შედეგად შეიძინა.

დასაწყისი
---------

მარკ არიანი დაიბადა 1926 წლის 14 ნოემბერს ლიბანელი სომეხი მშობლების ოჯახში, რომლებიც თურქეთიდან, მალატიიდან იყვნენ ჩამოსული. იგი მუსიკასა და ფორტეპიანოს ვალენსიაში სწავლობდა; ამ პერიოდშივე დაიწყო საკუთარი სიმღერების წერა. 1957 წელს დატოვა ვალენსია, რადგან პარიზში უკეთესი მუსიკალური შესძლებლობები არსებობდა. 1963 წელს გაემგზავრა ბელგიაში. შემდეგ მარკ არიანმა ბელგიაში დასახლება გადაწყვიტა; იგი ჯერ ვატერლოში, ხოლო შემდგომ ოჰაინში ცხოვრობდა.

კარიერა
-------

ადგილობრივი წარმატების წლების შემდეგ (1964-1965), 1966-1969 წლები საერთაშორისო მასშტაბით მისთვის ყველაზე აყვავებული პირიოდი აღმოჩნდა. მარკ არიანი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შუა აღმოსავლეთში, განსაკუთრებით ლიბანსა და სირიაში, სადაც რამდენიმე სიმღერას სომხურ ენაზე მღეროდა; იგი პოპულარული იყო აღმოსავლეთ ევროპასა და ლათინურ ამერიკაშიც.

პირადი ცხოვრება
---------------

დაიბადა 1926 წელს, ეთნიკურად სომეხ ოჯახში; იგი შვიდი შვილიდან მესამე იყო. მას უცხო ენებისადმი კარგი დამოკიდებულება გააჩნდა: შეეძლო რამდენიმე ენაზე საუბარი (9-მდე ენა). მისი სიყვარული მუსიკისადმი ძალიან ადრეულ ასაკში გამოჩნდა. თავდაპირველად იგი მამას ბიზნესში ეხმარებოდა: შუა აღმოსავლურ საკვებს ყიდდა. სუ რაღაც 18 წლის ასაკში, იგი ძალიან ავად გახდა, მამის ბიზნესი მიატოვა და სრულიად მუსიკაზე კონცენტრირდა; განსაკუთრებული წარმატება ბელგიაში გადასვლის შემდეგ ჰპოვა.

მარკ არიანი გარდაიცვალა 1985 წლის 30 ნოემბერს, ბელგიაში. გარდაცვლისას იგი სულ რაღაც 59 წლის იყო. დაწერილი აქვს 200-ზე მეტი მუსიკა. გაუგებრობა იყო მისი დაბადების თარიღზე:ფიქრობდნენ რომ იგი 1935 წელს დაიბადა, თუმცა საფლავის ქვაზე დაბადების თარიღად 1926 წელი აწერია.

მისი საუკეთესო სიმღერები 1974 წელს ორმაგ CD კოლექციაში გამოვიდა და კვლავ გაყიდვების ტოპ ათეულში მოხვდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The site Didierpassion

სქოლიო
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
**ნოველა** (იტალ. novella, ესპ. novela, ფრანგ. nouvelle, ნიშნავს „ახალს", „ახალ ამბებს" ან „მოკლე მოთხრობას რაიმე ახლის შესახებ") — მცირე მოცულობის ეპიკური ჟანრი, რომელიც ემყარება თხრობის ხერხს და პროზის (იშვიათად ლექსის) ფორმით წარმოსახავს ადამიანის ცხოვრების ერთ ეპიზოდს, ერთ მომენტს, ერთ ასპექტს. მისთვის დამახასიათებელია მარტივი სიუჟეტი, პერსონაჟთა უკიდურესი სიმცირე. მოთხრობისაგან განსხვავებით, ნოველაში ძალზე შეკუმშულადაა ნაჩვენები ყოფითი დეტალები, გარემო, ხასიათის ფორმირების პროცესი; მისთვის უცხოა აღწერითი მომენტები. აქცენტი გადატანილია მოვლენის რომელიმე ერთი მხარის, პერსონაჟის რომელიმე თვისების განსახოვნებაზე, რაც განაპირობებს თხრობის ლაკონიზმს და მოქმედების ექსპრესიას. კომპოზიციურად ნოველა შეკრულია. კვანძის შეკვრა და გახსნა სწრაფად ხდება; ფინალი, რომელიც ხშირად მოულოდნელი შედეგით ხასიათდება, მკითხველის მძაფრ ემოციებს იწვევს.

ნოველა, როგორც დამოუკიდებელი ჟანრი, ჩაისახა და განვითარდა იტალიაში XIV-XV საუკუნეებში (ბოკაჩო, საკეტი, მაზუჩო და სხვა); შემდგომში გავრცელდა მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაში.

ნოველის ცნობილი ნიმუშები შექმნეს პროსპერ მერიმემ, გი დე მოპასანმა, ანტონ ჩეხოვმა, ო. ჰენრიმ, ერნესტ ჰემინგუეიმ და სხვებმა. ქართულ ლიტერატურაში - შიო არაგვისპირელმა, ნიკოლოზ ლორთქიფანიძემ, ლეო ქიაჩელმა, სერგო კლდიაშვილმა და სხვამ.

ლიტერატურა
----------

* *ლომიძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 460.
დედამიწის კვეთი. მოჩანს მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი, მონიშნულია როგორც 2
ოფიოლითები, რომელიც ორდოვიციულში ჩაწოლილი იყო „მოხოში"; შემდეგ, ტექტონიკური ძალების შედეგად ამოიზიდა ზედაპირზე
**მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი** (**მოხოროვიჩიჩის საზღვარი**; როგორც წესი ეწოდება **მოხო**, ან უბრალოდ M) — გამყოფი ზედაპირი დედამიწის ქერქსა და მანტიას შორის, რომელიც დადგენილია სეისმოლოგიური მონაცემებით. გრძივი სეისმური ტალღების გავრცელების სიჩქარე მოხოროვიჩიჩის ზედაპირზე გადასვლისას (ზემოდან ქვემოთ) ნახტომისებურად იზრდება 6,7-7,6-იდან 7,9-8,2 კმ/წმ-მდე, ხოლო განივი ტალღებისა — 3,6-4,2-იდან 4,4-4,7 კმ/წმ-მდე. სხვადასხვა გეოფიზიკური, გეოლოგიური და სხვა მონაცემები გვიჩვენებენ, რომ ნახტომისებურად უნდა იცვლებოდეს ნივთიერებათა სიმკვრივეც: 2,9-3,0-იდან 3,1-3,5 ტ/მ³-მდე. ვარაუდობენ, რომ მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი ერთმანეთისაგან ყოფს სხვადასხვა ქიმიური შედგენილობის ფენებს. 

სახელი ეწოდა ხორვატელი მეტეოროლოგისა და გეოფიზიკოსის ანდრია მოხოროვიჩიჩის პატივსაცემად, რომელმაც 1909 წელს პირველმა დაადგინა ამ საზღვართან დაკავშირებული სეისმური ტალღები. ზოგიერთ უნიკალურ რაიონში მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი სუსტად არის გამოხატული, ფიზიკური პარამეტრები ვერტიკალზე იცვლება თანდათანობით რამდენიმე კილომეტრის ინტერვალში.

მოხოროვიჩიჩის ზედაპირის ბუნებაზე ერთიანი აზრი არ არსებობს. გეოფიზიკური მონაცემების მიხედვით, მოხოროვიჩიჩის ზედაპირის ქვემოთ ვრცელდება ან ულტრაფუძე შედგენილობის ზედაპირი (პერიდოტიტების ტიპი), ან ძირითადი შედგენილობის მჭიდრო ზედაპირი — ეკლოგიტები. მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი ოკეანის საგების ქვეშ 5-იდან 10 კმ-მდე ვრცელდება, ხოლო კონტინენტური ქერქიდან 20-იდან 90 კმ-მდე, საშუალოდ 35 კმ-მდე. ბურღვით მოხოროვიჩიჩის ზედაპირამდე მიღწევის რამდენიმე ცდა განხორციელდა XX საუკუნეში, თუმცა უშედეგოდ. 

გასული საუკუნის 60-იან წლებში ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ განხორციელდა პროექტი „მოხოლე", აღსანიშნავია აგრეთვე კოლის ზეღრმა ჭაბურღილი, ყოფილ სსრკ-ში. ამ პროექტების ძირითადი დანიშნულება იყო მოხოროვიჩიჩის ზედაპირის გამოკვლევა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი"** ვიკისაწყობში.
* მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
* Modellierung des östlichen Saxothuringikums und der Moho დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი. გეოლოგიური ლექსიკონი
2. ↑  Большая российская энциклопедия | Граница Мохоровичича.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-24. ციტირების თარიღი: 2021-04-24.
3. ↑  მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი. სამეცნიერო-ტექნიკური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
4. ↑  James Stewart Monroe, Reed Wicander (2008). *The changing Earth: exploring geology and evolution*, 5th,  Cengage Learning,   გვ. 216. ISBN 0-495-55480-4.
**მილანის საჰერცოგო** — ჩრდილოეთ იტალიაში მდებარე, საღვთო რომის იმპერიაში შემავალი პატარა სახელმწიფო. ის შეიქმნა 1395 წელს და მოიცავდა 26 ქალაქს, უმარავ დიდ სოფელს, მდინარე პოს აუზსა და მონტფერატის მამულებს. მას დასავლეთიდან სავოიის საჰერცოგო ესაზღვრებოდა, ჩრდილოეთიდან შვეიცარიის კანტონები, აღმოსავლეთიდან ვენეციის რესპუბლიკა, ხოლო სამხრეთიდან გენუის რესპუბლიკა. XV-XVI საუკუნეებში მილანის საჰერცოგოს ფრანგები დაეპატრონნენ, თუმცა 1516 წელს მილანი ესპანეთმა დაიპყრო, 1700 წლამდე მილანი ესპანეთის კოლონია იყო. ესპანეთის ტახტის მემკვდირეობისთვის ომის დროს მილანი და ჩრდილოეთ იტალია ავსტრიამ დაიპყრო. 1796 წლამდე მილანი ავსტრიის იმპერიის შემადგენლობაში იყო, მანამ სანამ ნაპოლეონ ბონაპარტემ არ დაიპყრო მთლიანი იტალია და თავად მილანიც. ნაპოლეონის დაცემის შემდეგ კი მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა კისალპინის რესპუბლიკა, რითაც მილანის საჰერცოგომ არსებობა შეწყვიტა. 

ნაპოლეონის დაცემის შემდეგ 1815 წელს ვენის კონგრესმა აღადგინა მრავალი ევროპული სახელმწიფო, რომელიც მან გააუქმა, თუმცა არა მილანის საჰერცოგო. მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიები გადაანაწილეს ვენეციისა და ლომბარდიის დეპარტამენტებში და ავსტრიას მიუერთეს. 1859 წელს მილანის საჰერცოგოს ტერიტორიები პიემონტ-სარდინიის სამეფომ დაიპყრო, რომელიც 1861 წელს იტალიის სამეფოს მიუერთდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მილანის საჰერცოგო (1176-1535)
* მილანის ისტორიის შესახებ
* მილანის საჰერცოგო - ვისკონტისა და სფორცას ტერიტორია
სამხრეთის ფასადი.
**მიხაილოვის სასახლე** (რუს.: Михайловский замок), აგრეთვე ცნობილი როგორც *საინჟინრო სასახლე* (რუს.: Инженерный замок) — ყოფილი სამეფო რეზიდენცია სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრში, რუსეთი. წმინდა მიხეილისთვის მიძღვნილი სასახლე იმპერატორი პავლე I-ისთვის ააგეს არქიტექტორებმა ვინჩენცო ბრენამ და ვასილი ბაჟენოვმა 1797-1801 წლებში. სასახლე ყოველი მხრიდან სხვადასხვაგვარად გამოიყურება, ვინაიდან არქიტექტორებმა თითოეულ ფასადში განსხვავებული არქიტექტურული სტილი გამოიყენეს - ფრანგული კლასიციზმი, იტალიური რენესანსი და გოტიკა.

ლიტერატურა
----------

* *Pamyatniki architektury Leningrada : Architectural monuments of Leningrad : Glavnoe architekturno-planirovocnoe upravlenie ispolnitelnogo komiteta Leningradskogo gorodskogo Soveta deputatov trudjascichsja, Gosudarstvennaja inspekciya po ochrane pamyatnikov*, ed. A.N. Petrov, 4th ed. Leningrad : Stroyizdat, 1976.
* *Nordisk familjebok*, Stockholm : Nordisk familjeboks förlags aktiebolag, 2 ed. 1904.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიხაილოვის სასახლე***

* მიხაილოვის სასახლის სურათები დაარქივებული 2007-03-10 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მილენა დრავიჩი** (სერბ.-ხორ. Милена Дравић დ. 5 ოქტომბერი, 1940) — სერბი მსახიობი. დაიბადა ბელგრადში, ოთხი წლის ასაკში ჩაერთო საშემსრულებლო ხელოვნების დარგში: თავდაპირველად ცეკვა, შემდეგ კი კლასიკური ბალეტი. 1959 წელს, როდესაც დრავიჩ უმაღლეს სკოლაში სწავლობდა, ფრანტიშეკ ჩაპმა ის ჟურნალის გარეკანზე, ბალეტის მოცეკვავეთა საერთო ფოტოზე ნახა და გადაწყვიტა საკუთარ ფილმში („Vrata ostaju otvorena") როლზე დაემტკიცებინა. რამდენიმე ფილმში მონაწილეობის შემდეგ მან სამსახიობო კარიერის გაგრძელება გადაწყვიტა და ბელგრადის დრამატულ სახელოვნებო აკადემიაში ჩააბარა. 
1962 წელს მან ოქროს არენას საუკეთესო მსახიობის ტიტული (რომელიც ოსკარის იუგოსლავიურ ანალოგად ითვლებოდა) მოიპოვა ბრანკო ბაუერის ფილმში „Prekobrojna". მილენა დრავიჩი გათხოვდა სამჯერ კოკან რაკონჟაცზე, პურიშა დორდევიჩზე და დრაგან ნიკოლიჩზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მილენა დრავიჩი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Complete filmography at the Complete Index to World Film (ინგლისური)
* Dean Sinovčić.  (3 March 2008) Milena Dravić - novi uzlet srpske glumačke zvijezde Croatian. Nacional (weekly).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ივლისი 2012. ციტირების თარიღი: 22 July 2012. (ინგლისური)
**ოლღა დოლიძე** (დ. 24 მარტი, 1904 — გ. 24 მაისი, 1990) — ქართველი ესტრადისა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სახელოვანი არტისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1920 წელს დაიწყო სასცენო მოღვაწეობა დიდუბის რკინიგზის კლუბში.ოლღა დოლიძე აქტიურად გამოდიოდა აგრეთვე ავჭალის აუდიტორიისა და თბილისის მუშათა ცენტრალური კლუბის წარმოდგენებში. ის 1921-1923 წლებში ჩაირიცხა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრის დასში; 1932-1936 წლებში იყო კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობი. 1936-1944 წლებში კვლავ დაბრუნდა რუსთაველის სახელობის თეატრში მსახიობად. 

1931 წლიდან დოლიძე აქტიურად გამოდიოდა ესტრადაზე, ის კონცერტებს მართავდა როგორც საქართველოში, ასევე სსრკ სხვა ქალაქებში. ოლღა დოლიძემ მართლაც, რომ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქართული საესტრადო ხელოვნების განვითარებაში. 

ოლღა დოლიძის მიერ თეატრებში შესრულებულ როლებს შორის გამორჩეული და აღსანიშნავია: ფოფოდია (შალვა დადიანის „გუშინდელნი"), მარიკა (შალვა დადიანის „ნინოშვილის გურია"), პარასკევა (შალვა დადიანის „ნაპერწკლიდან"), მიქაელა (მდივნის „ალკაზარი"), ბიჭუნა (ნაკაშიძის „ვინ არის დამნაშავე?"), კაროჟნა („შემოდგომის აზნაურები", დავით კლდიაშვილის მიხედვით), გალჩიხა (ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი") და სხვა. ოლღა დოლიძის ერთ-ერთი გამორჩეული როლია ასევე, ნანა სპექტაკლიდან „გმირთა თაობა", რომელიც მან რუსთაველის თეატრის სცენაზე შეასრულა. 

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, ოლღა დოლიძის მიერ შესრულებული ფელეტონები და სკეტჩები, რომლებიც ატარებდა უაღრესად მძაფრ პოლიტიკურ და სოციალურ შინაარსს - მათში სწორედ და ნათლად მხილდებოდა ადამიანთა მნიშვნელოვანი და ცხოვრებისეული ნაკლოვანებები. 

უნდა აღინიშნოს, რომ ოლღა დოლიძეს ჰქონდა გარდასახვის შესანიშნავი უნარი, იუმორის არაჩვეულებრივი გრძნობა და მოქალაქეობრივი პათოსი, რომლის გამოც იგი ძალზედ პოპულარული იყო, იმ დროს კერძოდ 40-იანი წლების ქართულ ესტრადაზე მოღვაწე სახეებიდან. თითოეულ როლს ოლღა დოლიძე ასრულებდა ბუნებრივი სისადავით, მას ჰქონდა გამორჩეული მკაფიო მეტყველება და შესანიშნავი სასცენო გარეგნობა. 

აღსანიშნავია, რომ ესტრადის მსახიობთა პირველ საკავშირო კონკურსზე დოლიძის წარმატება (არკადი რაიკინთან და ვასო გოძიაშვილთან ერთად) იმდროისთვის ქართული საესტრადო ხელოვნების ნამდვილი აღმოჩენა, დიდი და მნიშვნელოვანი გამარჯვება იყო. სწორედ ამ დიდმა მიღწევამ, შემდგომში საკმაოდ გამორჩეული და დიდი როლი ითამაშა ქართული სასტრადო ხელოვნების განვითარებაში. 

ოლღა დოლიძეს მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის 1955 წელს ხელოვნებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის მიენიჭა საქართველოს სახალხო არტისტის წოდება. ის იყო ქართული საბალეტო დასის ნამდვილი კორიფე. 

გარდაიცვალა 1990 წელს, 86 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.2. - თბ. 2012. - გვ.476

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლღა დოლიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მთხრობელი** — ძველ საქართველოში ბოროტმოქმედების თვითმხილველი პირი, რომელიც გასამრჯელოს მიღების მიზნით აცნობებდა დაზარალებულს დამნაშავის ვინაობას და აუცილებლობის შემთხვევაში („თუ გასჭირდეს") სასამართლო პროცესშიც მონაწილეობდა როგორც ბრალდების მოწმე. ვახტანგ VI-ის სამართლის მიხედვით (მუხლი 236), „მთხრობელი იმას ქვიან, რომელსაც უნახავს თვალითა, როგორც მოუპარავს ან დაუმალავს. ყველა უამბოს როდესაც ქურდი მოსამართლესთან მოიყვანონ; და არ გატყდეს, პირს წამოუდგეს და მთხრობელმა გასტეხოს". თუ მთხრობელი დამნაშავეს „გატეხდა", მას ჯილდოდ „სამთხრობლო" ერგებოდა. ცრუ მთხრობელს იმავე სასჯელს მიუყენებდნენ, „რაც იმის ენით მართალს კაცს ედებოდა", ზოგჯერ მას სცემდნენ, ჯარიმას გადაახდევინებდნენ და ისე გააგდებდნენ. მთხრობელს უპირატესად ქურდებისა და ტყვეებით მოვაჭრეთა წინააღმდეგ იყენებდნენ. მთხრობელობას კანონმდებელი სავალდებულოდ მიიჩნევდა „საღმრთოს წანაჴედისა და ჴელმწიფის ორგულობის" შემთხვევაში ჩვეულებრივ კი იგი მორალურად გამართლებულად არ იყო მიჩნეული და ცოდვად ითვლებოდა.

ლიტერატურა
----------

* *ვაჩეიშვილი ა.* ნარკვევები ქართული სამართლის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ. 1948;
* *თარხნიშვილი გ.* სასამართლოს წარმოება საქართველოში ვახტანგ Vი-ის კანონების წიგნის მიხედვით, „კრებული პეტროგრადის ქართველ სტუდენტთა სამეცნიერო წრისა", ივ. ჯავახიშვილის რედ. ტფ. 1915, გვ. 118-130;

* *ნადარეიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 675.
ულუღ ბეგის მედრესე სამარყანდში
**მედრესე** ან *მადრასა* — საშუალო ან უმაღლესი სასწავლებელი მეჩეთში ან მეჩეთთან, სადაც ასწავლიდნენ სუნიტური ისლამის რელიგიას და იურიდიულ დოგმებს, ამზადებდნენ სასულიერო (ყადი, მუფტი, ხატიბი) და საერო მოხელეებს.

პირველი მედრესე გაჩნდა X საუკუნეში ირანში (ქალაქ ნიშაბურში). შემდეგ გავრცელდა მუსლიმურ ქვეყნებში ცენტრალური აზიიდან ესპანეთამდე. ბევრი მედრესე იყო რევოლუციამდელ რუსეთში მუსლიმანებით დასახლებულ რაიონებში (ცენტრალური აზია, ვოლგისპირეთი). თურქების მიერ დაპყრობილ საქართველოს სამხრეთ ნაწილში მედრესეები, როგორც ჩანს, დაწყებითი და საშუალო სასწავლებლები იყო. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ბათუმის, ქობულეთის, ქედის, ხულოს და სხვა მედრესეები. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებასა და საბჭოთა სასკოლო სისტემის გავრცელებასთან ერთად 1928 წლისათვის საქართველოში მედრესეები აღარ მოქმედებდა.

XX საუკუნის 60-იანი წლებიდან ბევრ მუსლიმანურ ქვეყანაში მოქმედებს საერო და სასულიერო მედრესე.

მედრესე, როგორც არქიტექტურული ნაგებობის ტიპი, X-XI საუკუნეებში ჩამოყალიბდა მუსლიმური სამყაროს აღმოსავლეთ ნაწილში, ნიზამიესი ხარგერდში (ირანი XI საუკუნე). XII-XIII საუკუნეებიდან მედრესეები ააშენეს ახლო აღმოსავლეთში (ალ-ნურია ალ-ქუბრას მედრესე დამასკოში XII საუკუნე), XIII-XIV საუკუნეებიდან კი აფრიკის ჩრდილოეთ ნაწილში (ჰასანის მედრესე კაიროში XIV საუკუნე). მედრესე წარმოადგენს 1-2 სართულიან შენობას. იგი მოიცავს გეგმით მართკუთხა ეზოს ირგვლივ განლაგებულ სენაკებს, მეჩეთს, აუდიტორიებს, სხვადასხვა მხარის მედრესეები ერთმანეთისაგან განსხვავდება კონსტრუქციულად და დაგეგმარებით. მედრესეს უხვად ამკობდნენ სტუკზე, ქვასა და ხეზე ამოკვეთილი ორნამენტით. საქვეყნოდ ცნობილია ბუ-ინანიის მედრესე ფესში (XIV საუკუნე), ულუღ ბეგის სამარყანდში (XV საუკუნე), მირი არაბისა ბუხარაში (XVI საუკუნე).

ლიტერატურა
----------

* *ჯაფარიძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 544.
**ოლფერტ დაპერი** (ნიდერლ. Olfert Dapper; დ. 6 იანვარი, 1636 — გ. 29 დეკემბერი, 1689) — ნიდერლანდელი ექიმი, მწერალი და გეოგრაფი. დაიბადა 1635 წელს, ქალაქ ამსტერდამში. 1636 წლის იანვარში მოინათლა ამსტერდამის ერთ-ერთ ლუთერანულ ეკლესიაში. 1658 წელს დაპერი უტრეხტის უნივერსიტეტის სიაში იყო შეყვანილი. ორი წლის შემდეგ თავის თავს ექიმობას მიაწერდა, თუმცა დამამტკიცებელი ფაქტები იმისი, რომ მან მედიცინა შეისწავლა, არ არსებობს.

ავტორია არაერთი კომპილაციური ხასიათის თხზულებისა, რომელთა ზოგიერთ წყაროს ჩვენამდე არ მოუღწევია. ეს თხზულებებია: „ეგვიპტე, ლიბია, გვინეა, ეთიოპია ანუ აბისინია" (1668), „ტაისინგის ანუ ჩინეთის იმპერია" (1670), „ამერიკა" (1671), „წინა აზია" (1677), „ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები" (1688) და სხვა. მისი წიგნები მთელ მსოფლიოში გახდა ცნობილი. წიგნების თარგმანი გამოიცა ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ ენებზე.

1672 წელს გამოქვეყნდა დაპერის „დიდ მონგოლთა იმპერია" და „სპარსეთი". სპარსეთის სამეფოს აღწერისას დაპერი ვრცლად ეხება ისტორიას და თავის თანამედროვე საქართველოს, გულისტკივილით აღნიშნავს შაჰ-აბას I-ის ვერაგული პოლიტიკის დამღუპველ შედეგს კახეთისა და 
მთელი საქართველოსთვის.

ოლფერტ დაპერი გარდაიცვალა ამსტერდამში, 1689 წლის 29 დეკემბერს.

ლიტერატურა
----------

* დავითაშვილი ი. ოლფერტ დაპერის ცნობები საქართველოს შესახებ, «ცისკარი», 1972, №6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოლფერტ დაპერი***

* (ფრანგული) Musée Dapper დაარქივებული 2011-08-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  ოლფერტ დაპერი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-05-26. ციტირების თარიღი: 2015-05-15.
2. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 377.
**მთლიანი ეროვნული პროდუქტი** (**მეპ**) (ინგლ. Gross National Product, GNP) — ქვეყნის რეზიდენტების მიერ მიწოდებული შრომითა და ქონებით ერთ წელიწადში წარმოებული პროდუქციისა და მომსახურების საბაზრო ღირებულება. მთლიანი შიდა პროდუქტისგან განსხვავებით, რომელიც განსაზღვრავს წარმოებას გეოგრაფიული მდებარეობით, მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ითვალისწინებს წარმოებას საკუთრების მიხედვით.

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი არ განასხვავებს ხარისხობრივ გაუმჯობესებას ტექნიკურ ხელოვნებაში (მაგალითად, კომპიუტერის მწარმოებლურობის, ინფორმაციის დამუშავების სიჩქარის გაზრდა) მის რაოდენობრივი ზრდისგან (მაგალითად, წარმოებული კომპიუტერების რაოდენობა). ორივე მათგანს განიხილავს „ეკონომიკური ზრდის" ფორმებად.

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი და მთლიანი შიდა პროდუქტი
--------------------------------------------------

მთლიან ეროვნულ პროდუქტს (მეპ) ხშირად უპირისპირებენ მთლიან შიდა პროდუქტს (მშპ). მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ზომავს შემოსავალს, მიღებულს ქვეყნის საწარმოების მიერ, მიუხედავად ამ საწარმოების ფიზიკური მდებარეობისა, ქვეყნის შიგნით თუ საზღვარგარეთ; მთლიანი შიდა პროდუქტი კი მოქცეულია ქვეყნის საზღვრებში არსებული საწარმოების მიერ წარმოებული შემოსავლით, მიუხედავად იმისა, ეკუთვნის თუ არა ყველა საწარმო ამ ქვეყანას.

როდესაც ქვეყნის კაპიტალი ან შრომითი რესურსები დაკავებული ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ან როცა უცხოური ფირმა მოქმედებს ქვეყნის ტერიტორიაზე, შესაძლოა, მთლიანი ეროვნული პროდუქტისა და მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებლები განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. მაგალითისთვის, 2009 წელს აშშ-მა თავისი მთლიანი შიდა პროდუქტი განსაზღვრა 14.119 ტრილიონი აშშ-ის დოლარით, როდესაც მთლიანი ეროვნული პროდუქტი 14.265 ტრილიონი დოლარი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Historicalstatistics.org: ბმულები ისტორიული ეროვნული ანგარიშების შესახებ და სტატისტიკა სხვადასხვა ქვეყნებისა და რეგიონებისთვის

სქოლიო
------

1. ↑  ჰერმან დელი. (1996), *ზრდის მიღმა*. Beacon Press
2. ↑  ფულადი საშუალებების მოძრაობა აშშ-ში (PDF). ფედერალური სარეზერვო სისტემის მმართველთა საბჭო (17 სექტემბერი, 2010).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-12-08. ციტირების თარიღი: 2011-03-02.

|  |  |
| --- | --- |
| ეკონომიკა | *ეს სტატია ეკონომიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მიხაილი მიხაილოს ძე პოდოლიაკი** (უკრ. Михайло Михайлович Подоляк, დ. 16 თებერვალი, 1972) — უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის მრჩეველი.

2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს გახდა რუსეთ-უკრაინის სამშვიდობო მოლაპარაკებებში უკრაინული მხარის წარმომადგენელი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

პოდოლიაკმა ბავშვობა ლვოვსა და ნოვოლინსკში გაატარა. 

1989 წლიდან ცხოვრობდა ბელარუსში სადაც დაამთავრა ბელარუსის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.

1990-იანი წლებიდან პოდოლიაკმა მუშაობა დაიწყო გაზეთებში FM-бульвар, Время, Народная воля და Белорусская деловая газета.*საჭიროებს წყაროს მითითებას* - თარიღი არ არის მითითებული! გამოიყენებთ {{subst:ფაქტიჩა}} !

2004 წელს პოდოლიაკმა მუშაობა დაიწყო გაზეთ Время-ში განაგრძო. იყო რედაქტორის თანაშემწე, აქვეყნებდა კრიტიკულ მასალებს ბელარუსის ხელისუფლების წინააღმდეგ. 2004 წლის 21 ივნისს მას ბელარუსის KGB-ს თანამშრომლები ესტუმრნენ და გადაეცა უწყება, სადაც ეწერა, რომ პოდოლიაკი საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ეროვნულ უსაფრთხოებას და ის სასწრაფოდ უნდა გაძევებულიყო უკრაინაში. პოდოლიაკს ქვეყანაში ყოფნა 5 წლით აეკრძალა.

ჟურნალისტური კარიერა
--------------------

2005 წელს მუშაობდა Української газети-ს რედაქტორად. იმავე წლიდან ის უშიშროების სამსახურს ხელმძღვანელის ყოფილი მრჩევლის, გავლენიანი ბიზნესმენის, ვადიმ გრიბის პიარიც გახდა, რომელმაც ის მიხაილ ბროდსკის გააცნო. ბროდსკის ეკუთვნოდა გამოცემა Obozrevate და 2006 წლიდან პოდოლიაკი მისი თანამშრომელი გახდა. 

2011 წლის ივნისში, პოდოლიაკი მოხვდა იმ ექვს ჟურნალისტს შორის, რომლებიც მეჟიჰირიას რეზიდენციაში უკრაინის მაშინდელმა პრეზიდენტმა ვიქტორ იანუკოვიჩმა მიიწვია. ამავე წლის დეკემბერში გახდა Obozrevatel-ის მთავარი რედაქტორი.

სქოლიო
------

1. ↑  Mykhailo Podolyak on the Russian invasion: Russian troops have not gained any operational and tactical advantage in Ukraine. Office of the President of Ukraine (2022-02-26).
2. ↑  Starr, Michael. Ukrainian president clarifies ironic claim that Russian attack Wednesday en-US. ციტირების თარიღი: 2022-02-25
3. ↑  Moore, Mark.  (2022-02-14) US shifts Ukraine embassy out of Kiev as Zelensky confirms invasion warning en-US. ციტირების თარიღი: 2022-02-25
4. ↑  Maria Zhartovska, Oksana Kovalenko.  (2020-04-23) У главы Офиса президента — новый консультант. Он был оппозиционером в Беларуси, провластным журналистом при Януковиче, а теперь решает кризисы во власти. Большой профайл Михаила Подоляка ru. Babel.
5. ↑  Yury Svyrko.  (2004-06-21) Із Білорусі депортували журналіста-українця uk. Radio Free Europe/Radio Liberty.
6. ↑  Svitlana Ostapa.  (2012-05-21) Михаил Подоляк: СМИ в президентских пулах должны быть лояльны к главе государства. Detector media.