recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
საქართველოსა და პოლონეთს შორის დოკუმენტირებულად დადასტურებული ურთიერთობები XV საუკუნიდან იწყება, როდესაც საქართველოს (ქართლის) მეფე კონსტანტინე I-მა პოლონეთის მეფე ალექსანდრე იაგელონთან დიპლომატიური მისია გააგზავნა. მოგვიანებით, პოლონეთის მეფე იან III სობესკიც ცდილობდა საქართველოსთან ურთიერთობის დამყარებას. XVII საუკუნეში, პოლონეთის მიერ წამოწყებულ სამხედრო კამპანიებში მრავალი ქართველი იღებდა მონაწილეობას.

ბოგდან გურჯიცკი, ქართველი, რომელიც დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და პოლონეთის მეფის დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობდა სპარსეთში, ის ხშირად მოგზაურობდა და მასზე მაღალი რანგის მისიონერებთან შედარებით, რიგი პრივილეგიებით გამოირჩეოდა. მეფე იან II კაზიმის მმართველობის დროს, მისიით ისპაანში გაემგზავრა, ხოლო მეფე იან III სობესკიმ გურჯიცკის შესაძლელობები დროის სხვადასხვა პეროიდში გამოიყენა (1668, 1671, 1676–1678, 1682–1684 და 1687 წლებში). გურჯიცკი მრავალი წელი ცხოვრობდა შაჰის კარზე, როგორც სპეციალური მცხოვრები და პოლონეთის მეფის წარმომადგენელი; სწორედ მან მიაწოდა შაჰ სულეიმანს ინფორმაცია ქრისტიან სამხედრო ძალთა მიერ ვენაში (1683) მიღწეული გამარჯვების შესახებ.

რამდენიმე ქართველი პოლიტიკური, საზოგადო და სამხედრო მოღვაწე საქართველოდან პოლონეთში მას შემდეგ გაემგზავრა, როდესაც 1921 წლის თებერვალში, საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალები შემოიჭრნენ საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (სდრ), დაამხეს ხელისუფლება და იმავე წლის მარტში დაამყარეს საბჭოთა მმართველობა. პოლონეთის ქართული საზოგადოება, მიუხედავად სიმცირისა აქტიურ პოლიტიკურ და კულტურულ საქმიანობას ეწეოდა. აღსანიშნავია, ქართველთა მსახურობა პოლონეთის არმიის რიგებში 1920-იანი წლებიდან მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *The Soldiers of Georgia in Polish Service (1923 - 1939)* by Dmitri Shalikashvili (translated by Maria Shalikashvili) (ინგლისური)
**შერჩევითი დასაქმების გადასახადი** — გაუქმებული ყოველკვირეული სახელფასო გადასახადი გაერთიანებულ სამეფოში. ის იყო დაწესებული დამსაქმებლებზე ფიქსირებული ნიშნულით - 25 შილინგი ერთ კაცზე, ხოლო - 12 შილინგი და 6 პენი (პრე-დეციმერული ვალუტა) ერთ ქალზე[1].

ამ გადასახადის მიზანი იყო მოეხდინა მრეწველობის სუბსიდირება მომსახურების ინდუსტრიის შემოსავლებიდან და ექსპორტის ზრდისთვის შეეწყო ხელი. ანგარიშგების ყოველი პერიოდის ბოლოს მრეწველობის კომპანიებს აუნაზღაურდებოდათ თავისი შერჩევითი დასაქმების გადასახადი, როგორც საჩუქარი 7 შილინგისა და 6 პენის (პრე-დეციმერული ვალუტა) ოდენობით თითო კაცზე.

ეს გადასახადი პირველად შემოღებულ იქნა უილსონის მინისტრობის დროს 1966 წელს შერჩევითი დასაქმების საგადასახადო აქტით. ეს გადასახადი გაუქმდა დამატებითი ღირებულების გადასახადის ჯანდაცვის მინისტრის მიერ შემოღების შემდეგ 1970-1974 წლებში[2].

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Selective Employment Payments Act 1966

სქოლიო
------

1. ↑  Winder, George.  (1 March 1967) The Selective Employment Tax. Foundation for Economic Education. ციტირების თარიღი: 25 თებერვალი 2014 წელი.
2. ↑  Reform and VAT. *The Cabinet Papers 1915-1984*. The National Archives. ციტირების თარიღი: 25 თებერვალი 2014 წელი.
ჩერქეზული დროშა
**ჩერქეზული დროშის დღე** — ჩერქეზების ნაციონალური დღესასწაული — დროშის დღე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად 25 აპრილს.

ისტორია
-------

1830 წელს ჩერქეზთა ეროვნულ კრებაზე (ხასე) დამტკიცდა ჩერქეზული ეროვნული დროშა. ჩერქეზი ხალხი დიდი ხანია განიხილავს თავის ეროვნულ დროშას, როგორც მათი ეთნიკური ერთიანობის სიმბოლოს. ამ დღეს ჩრდილოეთ კავკასიის ადიღეის, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის და ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკებში იმართება ცხენოსნობა, მოტორიანი რბოლა, სპორტული შეჯიბრებები და ჩერქეზული ეროვნული თამაშები. ყაბარდო-ბალყარეთში, ტრადიციულად, ამ დღეს ეწყობა მოტორალი, რომელიც იწყება ნალჩიკში, აფხაზეთის მოედნიდან და მასობრივი მსვლელობა. აფხაზეთის მოედანზე მსვლელობის შემდეგ სადღესასწაულო ღონისძიებები იწყება. ჩერქეზული დროშა მსოფლიოში მიმოფანტული ჩერქეზი (ადიღეელი) ხალხის ერთიანობის სიმბოლოა.

ლიტერატურა
----------

* Акрызҵазкуа арыцхәқәа рамзар, Аҟәа, 2015 ш.
* Цвижба З. Не замалчивая трагических страниц общей истории: [заметки с семинара кавказоведов]//РА. - 2012. - 15-16 дек. (№ 141). - С.2.
* Хотко С.Х. История Черкесии: в средние века и новое время/С.Х. Хотко. - СПб.: Изд-во С.-Петербург, 2001. - 552 с.
შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (რუს. Государственный Дальневосточный университет, შემოკლებით ГДУ - გე-დე-უ) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, რომელიც არსებობდა ქალაქ ვლადივოსტოკში XX საუკუნის პირველ ნახევარში.

შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარსებულ იქნა XX საუკუნის 20-იან წლებში დროებითი მთავრობის დადგენილების საფუძველზე — აღმოსავლური ინსტიტუტის ბაზაზე. შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი რექტორი იყო გ. ვ. პოდსტავინი (რუს. *Г. В. Подставин*).

1930 წლის 20 თებერვალს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება 9 ახალი უმაღლესი სასწავლებლის ჩამოყალიბების შესახებ, ხოლო შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი კი გაუქმებული იქნა.

ლიტერატურა
----------

* *Государственный Дальневосточный университет* // *Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона* ( = ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედია): ტომი 86-ე. (82 ტ. და 4 დამ.). — სანქტ-პეტერბურგი. 1890—1907.
**ჩერნოიაროვის სახლი** (რუს. Дом Чернояровой) — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. როსტოვის ოლქის საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 გადაწყვეტილებით სახლი განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 30.

ისტორია
-------

ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 30-ში ააშენეს XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე, დაწყებული ამ სახლიდან სასახლის შესახვევამდე ბერძნების ქუჩის მარჯვენა მხარეს დაიწყო კაპიტალური განაშენიანება. 

ცნობილია სახლის მფლობელები და მაცხოვრებლები. ჩერნოიაროვის სახლი ოქტომბრის რევოლუციამდე იყო თავადის ცოლის ოლღა ჩერნოიაროვის კუთვნილება. მისი ქმარი ალექსი თევდორეს ძე, გადამდგარი გენერალ-მაიორი გარდაიცვალა 1910 წლის 20 მაისს, 80 წლის ასაკში ნაწლავის ანთებისაგან. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი გათავისუფლებულია მაცხოვრებლებისაგან და იყიდება.

არქიტექტურა
-----------

ბერძნების ქუჩა ნომერ 30-ში მდებარე სახლს ფასადზე აქვს ხუთი ფანჯარა. სახლი აგურისგანაა ნაგები და აქვს ასიმეტრიული კონსტრუქცია. აქვს ორფერდა სახურავი. გვერდით კედელზე აქვს ფანჯარა. შენობის ცოკოლი შეღებილია მუქ ყავისფრად, პირველი სართული ღია ყავისფრად. გარკვეული არქიტექტურული ელემენტები კი შეღებილია თეთრად. სამ მარჯვენა ფანჯარას აქვს პილასტრები და სწორკუთხა სანდრიკები. 

მთავარ შესასვლელზე ასევე დამონტაჟებულია სანდრიკები. ეზოში შესასვლელი მეტალის ჭიშკრით, ფასადის მარცხენა მხარესაა.

ლიტერატურა
----------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог. Греческая улица, 30 დაარქივებული 2017-03-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ЖИЛОЙ ДОМ. КОМПЛЕКС ЗАСТРОЙКИ УЛИЦЫ.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Собрание фасадов Его Императорского Величества, высочайше апробированных для частных строений в городах Российской империи. Ч. 1-4. СПб. 1809–1812.
3. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. — М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. — 672 с. — ISBN 5-17-005418-1.
შერჩევითი დალაგების სიმულაცია. დაუხარისხებელი ნაწილის უმცირესი ელემენტის ამავე ნაწილის თავში დამატებით. 
**შერჩევითი სორტირება** — მონაცემთა არასტაბილური,ადგილობრივი დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მოცემული ალგორითმი შეიძლება ორნაირად განხორციელდეს, ან უდიდესის მოძებნით და შესაბამისად ბოლოში დამატებით, ან უმცირესის მოძებნით და შესაბამისად თავში დამატებით. განვიხილოთ პირველი ვარიანტი,მისი მუშაობის პრინციპი შემდეგნაირია: ის ირჩევს დაუხარისხებელ ნაწილში ყველაზე დიდ ელემენტს დაუხარისხებელი ნაწილის სხვა ელემენტებთან თითო-თითოდ შედარებით, შემდეგ კი ამ ნაწილის ბოლო ელემენტსა და უდიდეს ელემენტს უცვლის ადგილს. ცხადია, ამ დროს დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ერთით მცირდება. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ნულზე მეტია. იგი მუშაობს {\displaystyle O(n^{2})}-დროში, რაც მეტყველებს მის არაეფექტურობაზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე დიდ მასივებს ეხება.

იმპლემენტაცია C++-ზე
--------------------

```
#include <iostream>
using namespace::std;
int main(){
 int n;
 // ცვლადში ჩავწეროთ მასივის ზომა
 cout<<"Shemoitanet masivis zoma"<<endl;
 cin>>n;
 // შევქმნათ n-ზომის მასივი მთელი ელემენტებით
 int mas[n];
 // for-ციკლით შევავსოთ მასივი
 cout<<"Shemoitanet masivis elementebi"<<endl;
 for(int i=0; i<n; i++)
 cin>>mas[i];
 /\*სორტირებისთვის შევქმნათ გარე for-ციკლი საწყისი ცვლადით i,
 რომელიც შეინახავს დაუხარისხებელი ნაწილის ბოლო ინდექსის მნიშვნელობას.ცხადია,
 ის თავიდან მასივის ბოლო ელემენტის ინდექსის ტოლია\*/
 for(int i=n-1; i>0; i--){
 //შევქმნათ ცვლადი, რომელიც თითოეული დაუხარისხებელი ნაწილის უდიდესი ელემენტის ინდექსს შეინახავს
 int largest=0;
 //გადავარჩიოთ ელემენტები i-ს ჩათვლით
 for(int j=1; j<=i; j++){
 // თუ მიმდინარე ელემენტი largest-ზე დიდია, largest-ი გახდება მიმდინარე ელემენტის ტოლი.
 if(mas[j]>mas[largest])
 largest=j;
 }
 /\*შიდა ციკლის დასრულების შემდეგ ადგილები გავუცვალოთ დაუხარისხებელი ნაწილის
 \* ბოლო ელემენტსა და უდიდეს ელემენტს\*/
 swap(mas[largest],mas[i]);
 }
 // გამოვიტანოთ დალაგებული მასივი
 cout<<"dalagebuli masivi:"<<endl;
 for(auto i:mas)
 cout<<i<<" ";
}

```

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„შერჩევითი სორტირება"** ვიკისაწყობში.
**შეტლანდიური ნაგაზი** (ინგლ. Shetland Sheepdog) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნეში.

როგორც ჩანს, ეს ჯიში გაჩნდა გრძელბალნიანი კოლისა და შოტლანდიაში შეტლანდიის კუნძულის ძაღლების შეჯვარებით. შეტლანდიური ნაგაზი, რომელსაც ასევე შელტის ეძახიან - ერთ-ერთი პოპულარული ჯიშია იაპონიაში. ის ფართოდაა გავრცელებული, ასევე, დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. მიუხედავად იმისა, რომ შელტი იშვიათად გამოიყენება როგორც მუშა ძაღლი, მან შეინარჩუნა მოდარაჯის და მწყემსის ინსტინქტები და წარმატებით იცავს ხალხს. ოდესღაც შელტის ჯუჯა შოტლანდიურ ნაგაზს უწოდებდნენ, მაგრამ ის არ არის მოკლეფეხება, როგორც ტაქსა, არამედ შეიძლება ჩაითვალოს კლასიკურ მინიატურულად. 

შელტი - შოტლანდიური მუშა ნაგაზების უფრო პატარა ფორმაა. მინიატურიზაციამ გამოიწვია ფეხების ძვლების მოტეხილობის რისკის ზრდა, საჭმლის მონელებასთან და მხედველობასთან დაკავშირებული პრობლემები. შეტლანდიურ ნაგაზს აქვს ძალიან სქელი ბალანი კისერზე, პატარა, დაცვეტილი ყურები. მთელ სხეულს ფარავს გრძელი, უხეში ბალანი. ის კარგად ეგუება სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ადვილად იწვრთნება, კარგად ეწყობა ბავშვებს და სხვა ძაღლებს. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შეტლანდიური ნაგაზი***

* შეტლანდიური ნაგაზი (ინგლისური)
**შუქია აფრიდონიძე** (დ. 25 აპრილი, 1940, თბილისი — გ. 28 მაისი, 2022) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ემერიტუს-პროფესორი. ღირსების ორდენის კავალერი (2018).

1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

შუქია აფრიდონიძემ წვლილი შეიტანა ქართული ენის მეცნიერული აღწერისა და სწავლების, ასევე ქართულ და უცხოურ საგანმანათლებლო სივრცეში ქართული ენის პოპულარიზაციის საქმეში. წლების განმავლობაში იგი იკვლევდა საქართველოს ტოპონიმიის, ლექსიკოლოგიის, ლექსიკოგრაფიისა და ქართული ენის სტილისტიკის უმნიშვნელოვანეს საკითხებს. არის არაერთი განმარტებითი და ორენოვანი ლექსიკონის შემდგენელი. 

შუქია აფრიდონიძემ აღზარდა ქართველ და უცხოელ ენათმეცნიერთა თაობები და დიდი წვლილი შეიტანა უცხოური ქართველოლოგიის განვითარებაში. სხვადასხვა დროს შუქია აფრიდონიძე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრასთან არსებულ ტოპონიმიკის ლაბორატორიასა და არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში. 2006 წლიდან იგი იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, ქართული ენის სწავლებისა და კვლევის მიმართულების ხელმძღვანელი და აკადემური საბჭოს წევრი.

ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემაა „სიტყვათგანლაგება ახალ ქართულში" (XIX-XX საუკუნეების პროზაული მასალის მიხედვით), დაიცვა 1972 წელს.

ბიბლიოგრაფია
------------

* საქართველოს ტოპონიმია, ქვემო იმერეთი : ლექსიკონი ინვერსიული ლექსიკონითა და რუკებით (შემდგენელი). - თბილისი, თსუ, 2003. - 678გვ.
* ჟურნალისტის სტილისტიკური ცნობარი (თანარედაქტორი). - თბილისი, ჟურნალისტთა საერთ.ცენტრი, 2002. - 270გვ.
* ჩვენი ენა ქართული (ავტორი). - თბილისი, არჩილ სულაკაურის გამომცემლობა, 2002. - 168გვ.. - ISBN: 99928-52-78-X
* ტესტები ქართულ ენაში (მასწავლებელთა ატესტაციისათვის) (შემდგენელი). - თბილისი, 1997. - 39გვ.
* საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი (რედაქტორი). - თბილისი, ქართული საბჭ.ენციკლოპ.მთ.სამეცნ რედაქცია, 1987. - 250გვ.
* სიტყვათგანლაგება ახალ ქართულში : ენათმეცნიერება (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1986. - 150გვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შუქია აფრიდონიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  „ფილოლოგი და ენათმეცნიერი შუქია აფრიდონიძე გარდაიცვალა". *kvira.ge*. 28 მაისი, 2022. ციტირების თარიღი: 29 მაისი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**ცირა გელიკაშვილი** (დ. 3 ნოემბერი, 1943, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1960–1964 წლებში იყო დუშეთის რაისაავადმყოფოს ექიმი ლაბორანტი. 1964–1965 წლებში თბილისის პედიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1966–1983 წლებში აკადემიკოს გრ.მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის იმუნოჰემატოლოგიის ლაბორატორიის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1983 წლიდან აღნიშნული ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელია. 1995 წლიდან თანდაყოლილი და შეძენილი ანემიების ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 46 სამეცნიერო ნაშრომის. მიღებული აქვს საავტორო ჯილდო. 

1981 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ვენური სისხლის ლეიკოკონცენტრატის და ლიმფური კვანძის უჯრედების მორფო–ციტოქიმიური გამოკვლევები ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი და რეაქციული დაავადებების დროს."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 60

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცირა გელიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
„ფოლკსვაგენის" გოლფი, სამკარიანი ჰეტჩბეკი.
**ჰეტჩბეკი** (ინგლ. hatchback — უკანა ასახდელი ლიუკი) — მსუბუქი ავტომობილის სახეობა, რომელსაც საბარგულის უკანა კარი, სრულად ეხდება ქვემოდან ზემოთ და ჩვეულებრივ, გააჩნია ერთიანი სივრცე, მგზავრებისა და ბარგის განსათავსებლად.

უმეტეს შემთხვევაში, ჰეტჩბეკით მოიხსენიებენ მცირე ზომის მანქანებს, საყოფაცხოვრებო მიზნებისთვის განკუთვნილს, თუმცა ჰეტჩბეკის ტიპის კარი აგრეთვე მრავალი სხვა სახეობის მანქანებშიც გამოიყენება, მათ შორის სპორტულ ავტომობილებში, ყველგანმავალ უნივერსალებსა და დიდი ზომის მდიდრულ ავტომობილებშიც.

მახასიათებლები
--------------

ჰეტჩბეკისა და უნივერსალის ტიპის მანქანების შედარება.
ჰეტჩბეკს სედანის ტიპის მანქანებისგან გამოარჩევს უკან მდებარე ასახდელი კარი, რომლის ანჯამებიც განთავსებულია ზემოთ, ჭერის დონეზე, მაშინ როცა სედანის შემთხვევაში, ისინი ფანჯრის ქვემოთ მდებარეობს. ჰეტჩბეკების უმეტესობას გააჩნია ორგანყოფილებიანი აგებულება, სადაც სამგზავრო და საბარგო სივრცეები გაერთიანებულია. უკანა სავარძელი, ხშირ შემთხვევაში იკეცება, ბარგისთვის მეტი ადგილის გამოსათავისუფლებლად.

ჩვეულებრივ, ჰეტჩბეკის საბარგულის ლიუკს, ცალკე კარად თვლიან. თუ ამგვარ მანქანას გვერდებზე ორი კარი აქვს, ეს ნიშნავს რომ იგი სამკარიანი მოდელია, ხოლო თუ მგზავრების ჩასასხდომად გვერდებზე ოთხი კარი აქვს, ე.ი. ხუთკარიანი მოდელია.

ჰეტჩბეკი მეტად ჰგავს უნივერსალის ტიპის მანქანებს, როგორც ორგანყოფილებიანი აგებულებით, აგრეთვე სამგზავრო-საბარგო ერთიანი სირვცით და ჭერის დონეზე დაკიდებული საბარგულის კარით (რომელსაც უნივერსალის შემთხვევაში „უკანა გადასახსნელი ბორტი" ეწოდება). თუმცა, მისგან განსხვავებით უკანა განაკიდი შედარებით მოკლე აქვს და არც უკანა (D) დგარი არ გააჩნია. შედეგად, ჰეტჩბეკის საბარგულის კარი უფრო მეტადაა დახრილი და სალონის სივრცეც ნაკლებია, მაშინ როცა უნივერსალში, მესამე რიგის სავარძლის დატევის შესაძლებლობაც კი არის, მგზავრთა რაოდენობის გასაზრდელად.

სქოლიო
------

1. ↑  ჰეტჩბეკის განმარტება ინგლისურად, Thesaurus and Encyclopedia. Thefreedictionary.com. ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
2. ↑  ჰეტჩბეკის განმარტება ინგლისურად ლექსიკონში Merriam-Webster Dictionary. Merriam-webster.com (2012-8-30). ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
3. 1 2  Erjavec, Jack (2005). *Automotive Technology: a Systems Approach Volume 2*.  Thomposon Delmar Learning,   გვ. 55. ISBN 978-1-4018-4831-6. ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
4. ↑  Hatchback vs Wagon: What’s the Difference Here?. ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
5. 1 2  Hillier, Victor; Coombes, Peter (2004). *Hillier's Fundamentals of Motor Vehicle Technology: Volume 1*, Fifth,  Nelson Thornes,   გვ. 11. ISBN 978-0-7487-8082-2. ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
6. ↑  Car Design Glossary – Part 2: One-Box (Monospace or Monovolume). Car Design News.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 December 2013. ციტირების თარიღი: 2019-3-1.
| **შრომის წითელი დროშის ორდენი** |
| --- |
|  |
| მუარის ლენტა |
|  |
|

**შრომის წითელი დროშის ორდენი** (რუს. Орден Трудового Красного Знамени) — სსრკ-ის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტისა (ცაკი) და სსრკ-ის სახალხო კომისართა საბჭო (სახკომსაბჭო) მიერ 1928 წლის 7 სექტემბერს დაწესებული ორდენი. სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი შრომის წითელი დროშის ორდენით აჯილდოებს ცალკეულ მოქალაქეებს, დაწესებულებსა და მშრომელთა კოლექტივებს წარმოების დარგში, სამეცნიერო მოღვაწეობაში, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ სამსახურში მოპოვებული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის. ორდენი მზადდება ვერცხლისაგან. მის შუაგულში მოოქრული ნამგალი და უროა, ზემოთ - წითელი მინანქრით დაფარული გაშლილი დროშა და წარწერა - სსრკ (*რუს.*СССР). იბნევენ მკერდის მარცხენა მხარეს წითელი დროშის ორდენის გვერდით.

საქართველოს სსრ
---------------

შრომის წითელი დროშის ორდენით დაჯილდოებული საქართველოს სსრ კოლექტივები არიან:

* 1947 — ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 42.
**ჯოზეფ სტენლი უილიასმი**  (დ. 1 სექტემბერი, 1960, სანტა მონიკა, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი როკ შემსრულებელი და კომპოზიტორი. ჯონი ისეთ ოჯახში გაიზარდა, რომლის თითქმის ყველა წევრს მუსიკასთან ან შოუბიზნესთან გარკვეული შეხება ჰქონია; მამა - ჯონ უილიამსი ფილმებისთვის ქმნიდა მუსიკას, დედა - ბარბარა რუიკი მომღერალი და მსახიობი იყო, ერთი პაპა — ჯონი უილიამსი ჯაზ-დრამერი იყო, ხოლო მეორე — მელვილ რიუკი — მსახიობი.

კარიერა
-------

### ტოტო

ჯიზეფ უილიამსი (მარცხნივ) 2010 წელს კოპენჰაგენში ტოტოსთან ერთად
ჯოზეფ უილიამსი 1980-იან წლებში ტოტოს მთავარი ვოკალისტი იყო და ჯგუფის შემადგენლობაში რამდენიმე ალბომიც ჩაწერა. ესენია: Fahrenheit (1986) და The Seventh One (1988), შემდეგ კი, პირადი პრობლემების გამო, ჯგუფის დატოვება მოუხდა. მუსიკოსი მოსმენა ასევე შესაძლებელია Toto XX-ში (1988) - ალბომში, რომელიც ტოტოს იშვიათ და გამოუცემელ სიმღერებს აერთიანებს და 2006 წლის ალბომში, სახელწოდებით Falling in Between, რომელში შესულ ერთ-ერთ სიმღერაშიc - „Bottom of Your Soul" ჯოზეფმა სტივ ლუკათერთან მთავარი ვოკალისტის ამპლუა გაიზიარა.

2010 წელს, ტოტოს აღდგენის შემდეგ ჯოზეფ უილიამსი ჯგუფს დაუბრუნდა და დღესაც მის შემადგენლობაშია.

სოლო მომღერლის კარიერა
----------------------

ჯოზეფ უილიამსის სოლო შემოქმედება, მსუბუქად რომ ვთქვათ, არც ისე შთამბეჭდავია. მას რამდენი მე ალბომი აქვს გამოშვებული, რომელთაგან არცერთს რაიმე კომერციული წარმატება ან აღიარება მომღერლისთვის არ მოუტანია. ჯოზეფმა პირველი ალბომი 1982 წელს ჩაწერა, სახელწოდებით *Joseph Williams*. მომდევნო ალბომებიდან კი მეტ-ნაკლები წარმატებით ისარგებლა 2003 და 2006 წლებში ჩაწერილმა *Vertigo*-მ და *Vertigo 2*-მა.

დისკოგრაფია
-----------

### ტოტოს ალბომები

* 1986 Fahrenheit
* 1988 The Seventh One
* 1998 Toto XX
* 2006 Falling in Between (მთავარი ვოკალი ერთ სიმღერაში სტივ ლუკათერთან ერთად)
* 2014 35th Anniversary - Live in Poland
* 2015 Toto XIV

### სოლო ალბომები

* 1982 Joseph Williams (ხელახლა გამოიცა 2002 წელს)
* 1996 I Am Alive
* 1997 3
* 1999 Early Years
* 2003 Vertigo
* 2006 Two of Us
* 2006 Vertigo 2
* 2007 Smiles and Tears
* 2008 This Fall
* 2011 Williams/Friestedt

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჯოზეფ უილიამსი***

* ჯოზეფ უილიამსი MusicTaste-ზე
* ჯოზეფ უილიამის მიერ ტელევიზიისა და ფილმებისთვის შექმნილი მუსიკა  დაარქივებული 2011-06-06 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------



1. ↑  Official TOTO Website - Joseph Williams. www.toto99.com. ციტირების თარიღი: 2013-08-10.
**ჩათქოის ხიდი**, *ჩილანჩოფრუს ხიდი* — ხიდი თურქეთში, ჩათქოის ხიდი მდინარე ფორტუნას მარჯვენა შენაკადის ჩათქოის ხეობის ბოლო, ამავე სახელწოდების სოფლის თავში მდებარეობს. ქ. არდაშენიდან ჩილანჩოფრუმდე 49,5 კმ-ია. ამ ხეობას ზოგჯერ ადგილობრივი მოსახლეობა ელევითდერეს სახელითაც მოიხსენებს. 

ძეგლი ზღვის დონიდან 900 მეტრზეა. თაღოვანი ხიდი ჩათქოის წყლის ერთ-ერთ შედარებით შევიწროებულ მონაკევთშია აგებული. ხიდის თაღი თითქოს ელიფსური მოყვანილობისაა. თაღის საპირეწყობის ქვები ერთმანეთთან კირხსნარის თხელი ფენით უკავშირდება. ხიდს შუა წელზე ემჩნევა ადრეულ ეპოქაში დაზიანების კვალი. ხიდის მარჯვენა მხარის სავალი ნაწილის სიგრძე — 23,5 მეტრია, მარცხენასი — 15 მეტრი, მთლიანის სიგრძე — 37,5 მეტრი, ხიდის სავალი ზედაპირი ქვის ფილებითაა დაფენილი და ამავე დროს დასაფეხურებულია. ხიდის სიგანე — 3 მეტრია, სავალი ბილიკის სიგანე — 2,4 მეტრი, ბურჯის სიგანე — 2,85 მეტრი ხოლო თაღის ქუსლის სიგანე — 2,65 მეტრი.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 71 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**ცირა ჟღენტი** (დ. 30 სექტემბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
---------

1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1965 წელს იყო კურორტ „მეტალურგის" ექიმი-ორდინატორი. 1966-1968 წლებში მუშაობდა ციტოლოგიის ლაბორატორიაში, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრაზე გაიარა ასპირანტურის კურსი. ამ წლებში შესრულებული კვლევითი ნაშრომებისათვის კარდიომიოციტების რაოდენობრივი ციტოქიმიის დარგში მიიღო მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის წოდება. დადგენილი აქვს ტაქსონომიური ცვალებადობა და პათოლოგიური პროცესის მოდელირებისათვის ოპტიმალური ობიექტის შერჩევა. ექსპერიმენტული პათოლოგიის მოდელებზე, ინტოქსიკაციისა და დაბერების პირობებში გამოავლინა ფილტვის, თირკმლის, ღვიძლის პარენქიმული უჯრედების მორფოლოგიური და მორფომერტიული თავისებურებანი და ცვლილებები. დადგენილი აქვს ციტოლოგიური და ჰისტოლოგიური დიაგნოსტიკის კრიტერიუმები: ალტერაციის, მეტაპლაზის, დისპლაზიის და ნეოპლაზიის. თბილისისა და მოსკოვის ონკოლოგიურ ცენტრებში გაიარა ციტოლოგიური კლინიკური დიაგნოსტიკის კურსები, აწარმოებს პრაქტიკულ დიაგნოსტიკას ქირურგიის ინსტიტუტში. 1984 წლიდან ხელმძღვანელობდა ციტოლოგიური დიაგნოსტიკის ჯგუფს, რომელიც შედის პათომორფოლოგიის ლაბორატორიის შემადგენლობაში. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ციტოლოგიას, ჰისტოლოგიის ულტრასტრუქტურას. ეკუთვნის ერთი გამოგონება: „ცილის ბიოსინთეზის განსაზღვრის მეთოდი" (საავტორო მოწმობა №602861), ერთი მეთოდური რეკომენდაცია: „ცილის ბიოსინთეზის ინტენსიობის განსაზღვრის რაოდენობრივი ციტოქიმიური მეთოდი ცილის მასინთერიზებელი რიბოსომების პარამეტრებით" (თბილისი, 1979). ატარებდა ლექციებს და პრაქტიკულ მეცადინეობებს პათოლოგიური ანატომიის დარგში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტისა და ზურაბ კახიანის აკადემიის პათოლოგიური ანატომიის კათედრაზე. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. მორფოლოგიურ-ციტოლოგიური ჯგუფის ხელმძღვანელი. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის და ზოგიერთი ექსპერიმენტული ცხოველის კარდიომიოციტების ნუკლეინური მჟავების რაოდენობრივი ციტოქიმიური დახასიათება", დაიცვა 1970 წელს.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 237

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცირა ჟღენტი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
"მთიელები ტოვებენ აულს", პეტრე გრუზინსკი, 1872.
ჩერქეზთა ოსმალეთის იმპერიაში გადასახლების მთავარი მარშრუტები.
**ჩერქეზების გენოციდი** — რუსეთის იმპერიის მიერ განხორციელებული ეთნიკური ჩერქეზების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაული და გენოციდი 1864-1867 წლებში რომლის დროსაც ჩრდილო-დასავლეთ კავკასიის მკვიდრმა მოსახლეობამ, ჩერქეზებმა, იძულებით მიატოვეს საკუთარი სამშობლო და სახლ-კარი.

რუსთა მიერ, ჩერქეზების ჩრდილო კავკასიიდან გასახლება, დაიწყო ჯერ კიდევ ცოტა ხნით ადრე ვიდრე დამთავრდებოდა რუსეთ-ჩერქეზეთის ომი. გენოციდმა და ეთნიკურმა წმენდამ ყველაზე მასშტაბური სახე მიიღო 1867 წელს. გადასახლებულები ძირითადად მოიცავდნენ ეთნიკურ ჩერქეზებს (ადიღელებს), უბიხებს, აფხაზებსა და აბაზებს.

უცნობია დეპორტირებულთა რიცხვი, თუმცა ზოგიერთი წყაროს მიხედვით იგი შეიძლება რამდენიმე ასეულ ათასსაც კი აღწევდეს. როგორც ჩანს ჩერქეზ ხალხთა დეპორტაცია შემდეგნაირად მიმდინარეობდა. რუს ჯარისკაცთა მიერ გარშემორტყმულ აულებს ჩერქეზები იძულებით ტოვებდნენ და მიემართებოდნენ რუსული პორტებისაკენ, რომლებიც განლაგებული იყო შავი ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროებზე. პორტებში მათ ხვდებოდათ თურქული ხომალდები რომლებსაც ოსმალეთის იმპერია უზრუნველყოფდა. ამ ხომალდებით ისინი ტოვებდნენ კავკასიას და მიემართებოდნენ თურქეთის შავიზღვისპირა პორტებში. აშკარაა რომ რუსების მთავარი მიზანი იყო განედენვნა მათთვის არასასურველი კავკასიელი მთიელები თავიანთი მიწებიდან. დაზარალებულთა მხოლოდ მცირე ნაწილმა არჩია გადასახლება თვითონ რუსეთის იმპერიის შიგნით, მის სხვა შორეულ პროვინციებში. ამდაგვარად ჩერქეზი მოსახლეობა იქნა გაფანტული, გადასახლებული და ზოგიერთ შემთხვევაში დახოცილიც კი. დეპორტაციის პროცესის დროს დაღუპულთა რიცხვი უცნობია. ზოგიერთი მათგანი გარდაიცვალა გემების მომლოდინე მასებში გავრცელებული ეპიდემიებისაგან, ზოგიც კი შავ ზღვაზე მომხდარი შტორმების შედეგად ჩაძირულმა გემებმა იმსხვერპლა. რუსეთის იმპერიის მაშინდელი მონაცემების მიხედვით, ომის დროს დაზარალებულთა 90 პროცენტის ემიგრირება მოხდა.

ამავე პერიოდში, ჩრდილოეთ კავკასიის სხვა მუსლიმი ხალხებიც გახდნენ მსხვერპლი რუსეთის იმპერიალისტური პოლიტიკისა. შედეგად ისინიც გადასახლებულ იქნენ ოსმალეთის იმპერიისა და ყაჯარული ირანის სხვადასხვა პროვინციებში.

საქართველო 2011 წლიდან პირველი ქვეყანაა მსოფლიოში რომელიც ჩერქეზების გენოციდს აღიარებს.

ლიტერატურა
----------

* Circassian Genocide (Genocide, Political Violence, Human Rights). - Rutgers Univ. Pr. 2013. - 232 p. ISBN 0813560675
* E. D. Allen. Cucasian Battlefields. A History of the Wars on the Turco-Caucasien Border, 1828-1921. - Cambridge : Cambridge Univ. Press, 1953.
**ჩვეულებრივი გაზელი** (ლათ. Gazella gazella) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა.

აღწერა
------

მისი სხეულის სიგრძეა 98–115 სმ, მასა 16–29,5 კგ. მამლები 10 სმ-ით მაღლები და მცირედ მძიმენი არიან დედლებზე. კუდის სიგრძეა 8–13 სმ. მამლების რქები 22–29 სმ-მდე, დედლებისა კი 6–12 სმ-მდეა.

ჩვეულებრივი გაზელის ტანი წვრილია, აქვს გრძელი კისერი და ფეხები. სხეულის ზედა ნაწილი და გვერდები შეფერილია მუქ ყავისფრად. მუცელი, კიდურების შიდა ნაწილი და სხეულის უკანა ნაწილი თეთრია. ხშირად ამ ორ მხარეს ერთმანეთისაგან ზოლი გამოჰყოფს. დამახასიათებელია ვერტიკალური თეთრი ზოლები, რომლებიც რქებიდან ეწყება და თვალების გარშემო და ცხვირზე გასდევს.

გავრცელება
----------

წარსულ დროში სახეობა ფართოდ იყო გავრცელებული არაბეთისა და სინის ნახევარკუნძულებზე. დღეისათვის უპირატესად გვხვდება ისრაელში, საუდის არაბეთში, ომანში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებსა და იემენში.

ბინადრობს უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებში, იშვიათად გვხვდება მეჩხერ ტყეებში. უპირატესობას ანიჭებს დაბალ მთებს. გაზელი აგრეთვე ბინადრობს სანაპირო ქვიშის დიუნებსა და ზეგნებზე. სახეობის განსახლების რაიონებში ტემპერატურა მინუს რამდენიმე გრადუსიდან პლიუს 45°C-მდეა.

ცხოვრების ნირი
--------------

გაზელი აქტიურია დილით ადრე და გვიან საღამოს. ადამიანებით მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში, აგრეთვე აქტიურები არინ ღამით. დღის ცხელ პერიოდში ცხოველები ისვენებენ, მიაშრებენ დაცულ ადგილისაკენ. იკვებებიან ბალახით და ბალახოვანი მცენარეებით, აგრეთვე ხეების და ბუჩქების ფოთლებით. გვალვიან ადგილებში მიწას თხრიან ბოლქვების მოსაძებნად.

გამრავლება
----------

გავრცელების არეალიდან გამომდინარე ჩვეულებრივი გაზელი მრავლდება მთელი წლის განმავლობაში ან მხოლოდ გაზაფხლის დასაწყისში. მაკეობა 180 დღე-ღამე გრძელდება. დედალი შობს უმეტესად 1 ხბოს. სქესობრივ სიმწიფეს დედლები 12 თვის ასაკში აღწევენ, მამლები — 20 თვის ასაკში. ტყვეობაში 13 წლამდე ცოცხლობენ, ველურ ბუნებაში — 8 წლამდე.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Dr. David Blank Mountain gazelle.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-14. ციტირების თარიღი: 2019-01-09.
2. ↑  IUCN SSC Antelope Specialist Group. 2008. *Gazella gazella* დაარქივებული 2012-11-12 საიტზე Wayback Machine.. The IUCN Red List of Threatened Species 2008.
იტალიური ჯელატო ვაფლის ბისკვიტით.
**ჯელატო** (იტალ. gelato, ან მრავლ. gelati) — ნაყინის იტალიური რეგიონული ვარიანტი. როგორც ასეთი, ჯელატო მზადდება მსგავსი ინგრედიენტებით, როგორც ყველა დანარჩენი ნაყინი მსოფლიოს სხვა რეგიონებში, რძით (და ნაღებით), შაქრით (და დამატკბობლებით), გემოს დანამატებით (ხილი, თხილი, ესენციები და მსგავსი) და აირით, როგორც მთავარი ინგრედიენტები. საბოლოო პროდუქტს შეიძლება დაემატოს სხვა ინგრედიენტებიც, რომლებიც სტაბილიზატორებად ან ემულსიფიცირებისთვის გამოიყენება. ჯელატო შეიძლება დამზადდეს ცხელი წესით, რომელიც პასტერიზაციას მოიცავს, და ცივი წესით, რომელიც პასტერიზაციას არ საჭიროებს. ორივე პროცესს სჭირდება სპეციალური ჯელატოს გასაყინი კამერა, რომელიც საბოლოო პროდუქტს ქმნის ინგრედიენტების შერევითა და მისი აირით გაჯერებით. ისევე, როგორც სხვა, შედარებით ძვირ ნაყინებში, ჯელატოს 55%-ით ნაკლები აირი აქვს, რაც მას უფრო მკვრივს ხდის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Consigli e notizie sul gelato fatto in casa დაარქივებული 2011-11-22 საიტზე Wayback Machine.
* Portale dedicato al gelato artigianale
* Coppa del mondo della gelateria
* Il Firenze Gelato Festival დაარქივებული 2012-04-08 საიტზე Wayback Machine.
**ჯემალ ბახტაძე** (დ. 1927, ხონი — გ. 2007) — ქართველი გამომგონებელი, ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, გენერალ-მაიორი.

ბიოგრაფია
---------

1992 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა მისივე ინიციატივით საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში დაარსებულ კონსტრუქციების დაზიანების დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის კათედრას, იმავე დასახელების სამეცნიერო ლაბორატორიას, იყო საქართველოს საინჟინრო აკადემიის სტრუქტურული მთლიანობის მონიტორინგისა და ექსპერტიზის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, პრეზიდიუმის წევრი, საქართველოს საგანგებო სიტუაციების გაფრთხილებისა და პრობლემების ლიკვიდაციის საბჭოს ექსპერტი, საქართველოს ავტომფლობელთა ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი. გამოქვეყნებული აქვს 171 სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის, 5 მონოგრაფია, 3 დამხმარე სახელმძღვანელო, 3 მეთოდური მითითება და 60 გამოგონება. მისი სამეცნიერო და საინჟინრო მოღვაწეობა შეიძლება დახასიათდეს ძირითადად ორი ახალი სამეცნიერო-ტექნიკური მიმართულების შექმნით, გამოქვეყნებული შრომებით: 1. მის მიერ მსოფლიოში პირველად დაწყებულია და დღემდე გრძელდება სამუშოები ბოჭკოვან-ოპტიკური გადამწოდებლის შესაქმნელად, რომლებიც გათვალისწინებულია გამოყენებულ იქნეს კონსტრუქციების მუშაუნარიანობისა და მთლიანობის კონტროლისათვის დიაგნოსტიკურ ცენტრებში გამოსაყენებლად. პირველ რიგში ატომურ ენერგეტიკაში, ავიაკოსმოსურ ტექნიკაში და ქიმიურ მრეწველობაში, ტექნიკური კატასტროფების თავიდან ასაცილებლად. 2. სითხის წვეთის ლაზერულ-თერმული აფეთქების შედეგად ძალოვანი ველის მიღებისა და გამოყენების პრინციპებისა და მეთოდების დამუშავება. ამ მეცნიერული მიმართულებით პირველად გამოკვლეულია ლაზერულ-თერმული აფეთქებით მიღებული ძალოვანი ველის გამოყენება შტამპვაში, ვიბრატორში, მედიცინაში - სისხლის მიმოქცევის ხელოვნურ სისტემაში, იარაღის ახალი სახეობის სისტემაში და ა.შ. ასეთი ტიპის აპარატების შექმნისათვის მსოფლიო გამოფენაზე მიღებული აქვს უმაღლესი ჯილდო - ოქროს მედალი - "საუკეთესო კონსტრუქციის ბოჭკოვან-ოპტიკური გადამწოდის გამოგონებისა და შექმნისათვის", ასევე ერთი ვერცხლის და სამი ბრინჯაოს მედალი. მისი საინჟინრო, სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობა მოიცავს 45 წელს.

ჯილდოები
--------

* ღირსების მედალი

ბიბლიოგრაფია
------------

* ბეტონისა და რკინაბეტონის კონსტრუქციების ხარისხის კონტროლი ბოჭკოვან-ოპტიკური სენსორებით : მონოგრაფია - თბ. ტექნ. უნ-ტი, 2009. გვ. 111 ISBN 9789941146268
* რადიაციული და ელექტრომაგნიტური დეფექტოსკოპია : სახელმძღვ. - თბ. ტექნ. უნ-ტი, 2005. - გვ. 121 ISBN 9994048341
* რღვევის მექანიკა : დამხმ. სახელმძღვ. - თბ. ტექნ. უნივერსიტეტი, 2003. - გვ. 100 ISBN 9992894423

ლიტერატურა
----------

* „გამოჩენილი ინჟინრები და მეცნიერები: კრებული: მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე - თბ. 2012. გვ. 29-30"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯემალ ბახტაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ჯოვანი სკუდიერი** (იტალ. Giovanni Scudieri; (დ. 1817, პადუა — გ. 5 ივნისი, 1851, თბილისი) — იტალიელი არქიტექტორი. მოღვაწეობდა რუსეთის იმპერიაში, კერძოდ ოდესასა და თბილისში.

ბიოგრაფია
---------

1831 წელს დაამთავრა უმაღლესი საიმპერატორო-სამეფო სასწავლებელი პადუაში. 1837 წელს გაემგზავრა რუსეთში. თავდაპირველად მუშაობდა ოდესაში. 1846 წელს კავკასიის მეფისნაცვალმა მიხეილ ვორონცოვმა გადმოიყვანა თბილისში და დანიშნა თბილისის საქალაქო არქიტექტორის მოვალეობის შემსრულებლად. 1847 წლიდან იყო მეფისნაცვლის კანცელარიის საკარანტინო ნაწილის არქიტექტორი. დაიღუპა ხარაჩოებზე სამხედრო ტაძრის მშენებლობის დროს (შენდებოდა მისი პროექტით).

შემოქმედება
-----------

სკუდიერი ძირითადად იმ დროს რუსეთის იმპერიაში გავრცელებულ ისტორიულ სტილებში მუშაობდა: იტალიური რენესანსი, ბაროკო, რუსული კლასიციზმი. მისი პროექტით აშენდა ყოფილი ვორონცოვის ხიდი (იგივე მიხეილის ხიდი, ახლანდელი — მშრალი ხიდი და მისი გაგრძელება), ქარვასლა და თეატრი (ოპერის ძველი შენობა) ყოფილ *ერევანსკის* მოედანზე (ახლანდელი თავისუფლების მოედანი). შენობა მონუმენტური მასშტაბის, შესრულებული იტალიური რენესანსის სტილში, იმ დროინდელ თბილისში ერთ-ერთი საუკეთესო ნაგებობას წარმოადგენდა. ინტერიერი მოხატა და გააფორმა რუსმა მხატვარმა გ.გაგარინმა. შენობა 1874 წელს დაიწვა, აღადგინეს მხოლოდ ქარვასლა. 1934 წელს შენობა აიღეს, მოედნის რეკონსტრუქციის მიზნით.

ფოტოგალერეა
-----------

* "მიხეილის ხიდი", XIX ს."მიხეილის ხიდი", XIX ს.
* მტკვრის დინება "მშრალი ხიდიდან", XIX ს.მტკვრის დინება "მშრალი ხიდიდან", XIX ს.
* "მშრალი ხიდი", XIX ს."მშრალი ხიდი", XIX ს.
* "მშრალი ხიდი", 2007."მშრალი ხიდი", 2007.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 431.

შენიშვნები
----------

1. ↑  რუსეთში ივანე ბორისის ძედ იყო ცნობილი

სქოლიო
------

1. ↑  უცვლელია მშრალი ხიდი, ხოლო გაგრძელებას საბჭოთა მმართველობის პერიოდში რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და გაგანიერდა
2. ↑  ალექსანდრე დიუმა (უმცროსი) მოხიბლული იყო თეატრის სილამაზით და ყველაზე ლამაზ თეატრად ასახელებდა ნანახთა შორის;
3. ↑  შენობის მიწისზედა ნაწილი, სადაც იყო განთავსებული ქარვასლა
ჩერსკის მთაგრეხილი. ორთოგრაფიული სქემა
**ჩერსკის მთაგრეხილი** — მთათა სისტემა აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთის ფედერაციის იაკუტიის რესპუბლიკაში და მაგადანის ოლქში. გადაჭიმულია 1500 კმ-ზე. მდებარეობს იანა-ოიმიაკონის მთიანეთსა და მომა-სელენიახის მთათაშორის დადაბლებას შორის. მთავარი ქედებია:ხადარნაია, ტას-ხაიახტახი, ჩემალგინის, კურუნდია, ჩიბაგალახის, ბორონგი და სხვა. უმაღლესი წერტილია პობედა, 3147 მ (ულახან-ჩისტაის ქედზე). ჩერსკის მთაგრეხილი მეზოზოური დანაოჭების მთაგრეხილია:აგებულია პალეოზოური კარბონატული ქანებით, კიდეები - პერმული, ტრიასული და იურული ფიქლებით, ქვიშებითა და ალევროლიტებით. გვხვდება დიდი ინტრუზივებიც, რომლებთანაც დაკავშირებულია ოქროს, კალისა და სხვა წიაღისეულის საბადოები. ჰორსტული ქედები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია გრაბენული ღრმულებით. წარბობს საშუალო სიმაღლის მთები, რომელთა თხემურ ნაწილში ალპური რელიეფია. არის თანამედროვე გამყინვარება (ფართობი 157 კმ2). ჰავა მკვეთრად კონტინენტურია, მკაცრი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა -34-40°-მდეა. ჩადაბლებულ ადგილებში -60°-მდე. ზაფხული ხანმოკლეა და გრილი. ივლისის საშუალო ტემპერატურა მთაში 3°, ბარში კი 12-13°. ნალექები 300-700 მმ-მდე წელიწადში. ნალექები მეტწილად ზაფხულში მოდის. განვითარებულია მარადი მზრალობა. მდინარეები აჩენენ ვიწროანტეცედენტურ ხეობებს. მთათაშუა ქვაბულებში ხეობები განივრდება და ადგილ-ადგილ დაჭაობებულია. ხეობების ძირზე ხარობს ჭალის ტყეები - ალვის ხე, ჩოზენი, მთის კალთებზე 250-300 მეტრამდე (ჩრდილოეთით) და 700-1100 მეტრამდე (სამხრეთით) ლარიქსის მეჩხერი ტყეებია. ტერიტორიის თითქმის 80 % უჭირავს ქვის, მღიერეებიან და ბუჩქოვან ტუნდრას, ქონდარა ფიჭვის რაყებს. მაღალი მთის თხემურ ნაწილში ცივი, ქვიანი უდაბნოა. 1926 წელს აღმოაჩინა ი. ობრუჩევმა. სახელი ეწოდა ციმბირის ცნობილი მკვლევარის ივანე ჩერსკის პატივსაცემად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 102.
**ჯეკი ჩანი** (ინგლ. Jackie Chan; ნამდ. სახელი: **ჩან კონგ სანგი**, ჩინ. 陳港生, ფინინი *Chan Kong-sang*; დ. 7 აპრილი, 1954) — ჩინელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, მომღერალი. ჩანი ცნობილია თავისი აკრობატული ჩხუბის სტილით და კომედიური ნიჭით. გადაღებულია 100 ფილმის მთავარ როლში, ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი აზიელი მსახიობია. კინომოღვაწეობის პარალელურად ჯეკი დაკავებულია სიმღერით და უშვებს მუსიკალურ ალბომებს 1980-იანი წლიდან.

ადრინდელი წლები
---------------

ჯეკი ჩანი დაიბადა ღარიბ ჩინურ ოჯახში. მისი მშობლები ჩარლზ ჩანი (1914-2008) და ლილი ჩანი (1916-2002) გაიქცნენ კონტინენტური ჩინეთიდან ჰონგკონგში სამოქალაქო ომის დროს, 1960 წელს კი გადასახლდნენ ავსტრალიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჯეკი ჩანი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* ჯეკი ჩანი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ჯოელ პიტერ ვიტკინი
**ჯოელ პიტერ ვიტკინი** (ინგ: Joel-Peter Witkin, დ. 1939 წ-ის 13 სექტემბერს, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი) არის ამერიკელი ფოტოგრაფი. ხშირად ეხება ისეთ თემებს, როგორიცაა სიკვდილი, გვამები და სხვადასხვა უმცირესობებს - ჯუჯებს, ტრანსსექსუალებს, ჰერმოფროდიტებსა და ფიზიკურად დეფორმირებულებს. ვიტკინი თავის ტაბლოებში ხშირად იხმობს ცნობილი მხატვრების რელიგიურ ეპიზოდებს.

ბიოგრაფია
---------

ვიტკინის მამა იყო იუდეველი და დედა კათოლიკე. ჰყავს ტყუპი ძმა *ჯერომ ვიტკინი*, მხატვარი და აგრეთვე მხატვარი შვილი - *კერსენ ვიტკინი*. აღმსარებლობის განსხვავებულობის გამო, მისი მშობლები განქორწინდნენ, როდესაც ვიტკინი ახალგაზრდა იყო. ბრუკლინში შევიდა წმ. სესილიას გრამატიკის სკოლაში და შემდეგ გადავიდა გრუვერ ქლივლენდის საშუალო სკოლაში. ფოტოგრაფად მუშაობდა 1961-1964 წწ.-ში, ვიეტნამის ომის პერიოდში. 1967-ში გადაწყვიტა შტატგარეშე ფოტოგრაფად მუშაობა და „City Walls Inc."-ის ოფიციალური ფოტოგრაფი გახდა. მოგვიანებით, ნიუ-იორკში შევიდა „Cooper Union"-ში, სადაც სწავლობდა ქანდაკებას და 1974-ში გახდა ხელოვნების ბაკალავრი. სწავლა დაასრულა *ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტში*, ალბუქერქში, სადაც გახდა სახვითი ხელოვნების მაგისტრანტი.

გავლენა და თემები
-----------------

ვიტკინი ამტკიცებს, რომ მისი ხედვა და მგრძნობელობა გამოიწვია მოვლენამ, რომელსაც შეესწრო პატარა ბავშვობისას - ავარია, რომელიც მისი სახლის წინ მოხდა, სადაც პატარა გოგოს თავი წაძვრა.

ასევე ამტკიცებს, რომ მისი ოჯახის გაუგებრობებიც მისი ნაშრომების წყაროდ იქცა. მისი ფავორიტი ხელოვანი არის ჯოტო. ვიტკინის ზოგი ნამუშევარი, ძირითადად გვამები, შესრულებული უნდა იყოს მექსიკაში აშშ-ს კანონების გამო. 

მისი ტექნიკებია ნეგატივის ფხაჭნა, ნაბეჭდის გათეთრება ან ტონირება.

სქოლიო
------

1. ↑  Jewish Virtual Library
2. ↑  Storck, Jeanne.  (2001)Band of Outsiders: Williamsburg's Renegade Artists. Billburg.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-28. ციტირების თარიღი: 2007-08-19.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Joel-Peter Witkin: Tribute to a Genius
* Photographs by Witkin
* More photographs by Witkin
* The Mortal Photographs at The Divine Altar დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine.
* 21st Editions დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine.  *The Journal of Joel-Peter Witkin*
**„წინაპართა ძახილი"** (ინგლ. The Call of the Wild) — ამერიკელი მწერლის, ჯეკ ლონდონის 1903 წელს გამოქვეყნებული რომანი. მოქმედება ვითარდება იუკონში (კანადა) 1890-იანი წლების კლონდაიკის ოქროს ციებ-ცხელების დროს - პერიოდში, როდესაც ძლიერ მარხილის ძაღლებზე დიდი მოთხოვნა იყო. ნაწარმოების მთავარი გმირია ძაღლი - სახელად ბეკი, რომელიც სანტა კლარას რანჩოზე ცხოვრობს კალიფორნიაში. მას შემდეგ, რაც მას მოიპარავენ და გაყიდიან მარხილის ძაღლად ალასკაზე, ის უბრუნდება ველურ გარემოს. ბეკი იძულებულია, იბრძოლოს მარხილის სხვა ძაღლებთან, რათა მოიპოვოს უპირატესობა მკაცრ კლიმატში. საბოლოოდ, ის კარგავს მოთვინიერებული ცხოველის ცივილიზებულ სახეს, იბრუნებს მისი მოდგმის პირველყოფილ ინსტინქტებს და სწავლობს, როგორ უნდა გახდეს ველურ სამყაროში ლიდერი.

ლონდონმა წელიწადზე მეტი დაჰყო იუკონის ტერიტორიაზე და შეაგროვა მასალები ამ წიგნისთვის. რომანი თავდაპირველად 1903 წლის ზაფხულში გამოვიდა სერიებად ჟურნალ *„The Saturday Evening Post"*-ში, ერთი თვის შემდეგ ის წიგნად გადაკეთდა. წინაპართა ძახილის დიდმა პოპულარობამ და წარმატებამ სახელი გაუთქვა ლონდონს. ნაწარმოების ასეთი მიმზიდველობა განაპირობა გადარჩენისთვის ბრძოლის ამბის სიმარტივემ. რომანის პირველი ეკრანიზაცია ჯერ კიდევ 1908 წელს გადაიღეს. მას შემდეგ მის მიხედვით რამდენიმე ფილმია შექმნილი.

ლიტერატურა
----------

* Fusco, Richard. "On Primitivism in *The Call of the Wild*. *American Literary Realism, 1870-1910*. Vol. 20, No. 1 (Fall, 1987), pp. 76–80
* McCrum, Robert. "The 100 best novels: No 35 - *The Call of the Wild by Jack London (1903)".* *The Guardian*. 19 May 2014. დაარქვიბეულია 5 სექტემბერი, 2015.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* წინაპართა ძახილი
**ჯემალ აბალაკი** (დ. 8 იანვარი, 1940, ბერბუკი, გორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი.

1970 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი საავტომობილო გზების მშენებლობის სპეციალობით. 1962-1968 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N9 სამშენებლო ტრესტის, N10 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში, ხოლო 1968 წლიდან სპეცსამშენებლო N5 მოძრავ-მექანიზებულ კოლონაში მექანიკოსად; 1969-1970 წლებში „საქსოფლტექნიკის" ჟანგბადის სადგურის უფროსად, ხოლო 1970 წლიდან „საქსოფლტექნიკის" ხის დამამუშავებელი საამქროს ინჟინრად; 1973 წლიდან „საქსოფლტექნიკის" გორის რაიგანყოფილების ხე-ტყის გადამამუშავებელი საამქროს უფროსია; 1974 წლიდან ტრესტ „საქსოფლმშენინდუსტრიის" რკინა-ბეტონის ქარხნის დირექტორი; 1975-1978 წლებში მუშაობდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის სარაიონთაშორისი სამმართველოს უბნის უფროსად; 1978-1984 წლებში სასოფლო-საბინაო კომუნალური მეურნეობის სამეურნეობათაშორისი გაერთიანების დირექტორად; 1984-1998 წლებში იყო საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს გორის მუნიციპალიტეტის საწარმოო-საგზაო უბნის უფროსი; 1998-2010 წლებში შპს საგზაო „სამშენებლო სამმართველო N1" -ის დირექტორი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 27
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 6, თბ. 2003, გვ. 252

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯემალ აბალაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ჯონ როკფელერი
**ჯონ როკფელერი** (ინგლ. John Davison Rockefeller; დ. 8 ივლისი, 1839 — გ. 23 მაისი, 1937) — ამერიკელი ბიზნესმენი, მსოფლიოს პირველი მილიარდერი. მისი ქონება სიმდიდრის მწვერვალზე 318 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენდა (2007 წლის დოლარის კურსით) და ამ დროს იგი 74 წლის იყო. ახალგაზრდობაში როკფელერი მხოლოდ ორ რამეზე ოცნებობდა: ეშოვა 100 ათასი დოლარი და ეცოცხლა 100 წელი. იგი გარდაიცვალა ორი თვით ადრე, სანამ 98 წლის გახდებოდა, თუმცა პირველი ოცნება მან აისრულა.

ჯონ როკფელერი საშუალო შეძლების ოჯახში დაიბადა. მისი მამა უილიამ ავერი როკფელერი, რომელიც ცნობილი იყო ზედმეტსახელით „დიდი ბილი", ყველაზე მეტ დროს იმაზე ფიქრობდა, თუ როგორ გაქცეოდა სამუშაოს. დედამისი ელიზა კი, როგორც ბაპტისტური ეკლესიის წარმომადგენელი, შვილს ბავშვობიდანვე უნერგავდა რწმენასა და შრომის სურვილს. როკფელერმა მოღვაწეობა უბრალო ბუღალტრის რანგში დაიწყო, შემდგომში საბითუმო ვაჭრობის მცირე ბიზნესი წამოიწყო და ბოლოს მსოფლიოში უმსხვილესი ნავთობ-კომპანიის Standard Oil-ის დამფუძნებელი გახდა. მისი კომპანია კი ისტორიაში შევიდა, როგორც აშშ-ის ყველაზე მასშტაბური მონოპოლია. Standard Oil-ს ამერიკის ნავთობის ბაზრის 90% ეკავა. 1911 წელს შერმანის ანტიმონოპოლიური კანონის შემოღების შედეგად Standard Oil 34 დამოუკიდებელ კომპანიად დაიყო, თითოეულის საკონტროლო პაკეტი კი სწორედ როკფელერს ეკუთვნოდა. Standard Oil-ის გაყოფამ ამ უკანასკნელის პირადი კაპიტალი ორჯერ გაზარდა. აღსანიშნავია, რომ დაწყებული პირველი სამუშაო ადგილიდან როკფელერი საკუთარი შემოსავლის 10%-ს მუდმივად ეკლესიას სწირავდა. ამას გარდა, იგი აქტიურად იყო დაკავებული საქველმოქმედო საქმიანობით და ისტორიას შემორჩა, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფილანთროპი. როკფელერის საქველმოქმედო ფონდი ამ დრომდე აგრძელებს ფუნქციონირებას.

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-29. ციტირების თარიღი: 2009-11-30.
2. ↑
**ჰილა-აფშანი** (აზერ. Xilə-əfşan) — აზერბაიჯანული ხალიჩები, რომლებიც შედიან ბაქოს ჯგუფში კუბა-შირვანის სახეობა. დასახელებით ეს ხალიჩა დაკავშირებულია სოფელ ხილასთან (სოფლის ძველი სახელწოდება ამირჯანი), რომელიც განლაგებულია ბაქოდან სამხრეთით 15 კილომეტრის დაშორებით აფშერონის ნახევარკუნძულზე.

მას აწარმოებენ სოფელ ხილასთან მახლობლად ხალიჩების საქსოვ პუნქტებში ბიულ-ბიულეში და სურახანებში. უცხოელი ავტორების ნამუშევრებში ამ ხალიჩას „შირვანს" უწოდებენ, ხოლო ზოგიერთი მათგანი შეცდომით სთვლის მას „დერბენტს". ხალხში ამ ხალიჩას „სადჯაიაგის" — სამფეხას უწოდებენ.

მხატვრული თავისებუურებანი
-------------------------

ხალიჩა „ჰილა-აფშანი" (XVII საუკუნე). "შირვანშაჰების სასახლე" მუზეუმი (ბაქო)
სიტყვა „აფშანი" ნიშნავს — „დაყრას", „გაფანტვას", „ჭრელს", ხოლო ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში ეწოდება დამოუკიდებელ ორნამენტალურ კომპოზიციას ხელოვნებაში. კედლების მოპირკეთებაში, ასევე ხალიჩების ქსოვის დროს „აფშანის" კომპოზიციას შეადგენენ რთული აღნაგობის სპირალისებური ტოტები.

„აფშანის" კომპოზიცია გამოიყენება არა მხოლოდ კუბა -შირვანის სახის ხალიჩებში, არამედ ტავრიზის სკოლაშიც. იგი ფართოდ არის გავრცელებული ხალიჩის ქსოვის ისეთ ცენტრებში, როგორებიც არის არდებილი, სარაბი, ყარაჯადაღი, და განსაკუთრებით დამახასიათებელია ქალაქ თავრიზისთვის. იმის და მიუხედავად, რომ „აფშანი"-ს ხალიჩები იქსოვება აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთში, სადაც ისინი შეადგენენ შირვანის ჯგუფს, მათი რთული კომპოზიცია დამახასიათებელია „ბაქო-ჰილა"-ს ხალიჩების ჯგუფისათვის და ცნობილია „ხილა -აფშანი"-ს სახელწოდებით.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Лятиф Керимов. Азербайджанский ковёр. I. Тип Куба-Ширван. В) Бакинская группа. «Хила-Афшан».. — Б.: «Гянджлик», 1983. — Т. III.
2. ↑   О. Гордеева. Восточные ковры в собрании государственного Исторического музея. // Искусство восточных ковров : материалы Международного симпозиума по искусству восточных ковров, 5-11 сентября 1983 г.. — Б.: «Элм», 1988. — С. 113.
**ძროხისებრნი** (ლათ. Bovidae) — მცოხნელი ძუძუმწოვრების ოჯახი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ნაირგვარი ზომა-წონა აქვთ, ჯუჯა ანტილოპის სიმაღლე მინდაოში 25 სმ, მასა 3 კგ აღწევს, ბიზონის სიმაღლე მინდაოში კი 200 სმ, მასა 1000 კგ-მდეა. ზოგი სახეობა მოხდენილია, ზოგი მასიური აგებულებისაა. ხარებს (მრავალი სახეობის ფურებსაც) ორი წაწვეტებული რქა აქვთ (გამონაკლისია ოთხრქა ანტილოპი). რქები მუდმივია და არ იცვლება. თითები 4-4-ია, მაგრამ II და IV თითი ძალზე პატარებია. კუჭი ოთხსაკნიანია. ძროხისებრნი გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიაში, აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცხოვრობენ ველებზე, სავანებში, პრერიებში, ალპურ მდელოებზე, ტყეებში. ზოგი ვერტიკალურად ზღვის დონიდან 5000 მ-მდე აღწევს. იკვებებიან მცენარეულობით. მაკეობა გრძელდება 4-11 თვემდე. შობენ 1-5 ნაშიერს. ძროხისებრნთა უმრავლესობას სარეწაო მნიშვნელობა აქვს, ზოგი მათგანი (ძროხა, კამეჩი, ცხვარი, თხა) მოშინაურებულია და გამოყენებულია მეურნეობაში. 

ოჯახში 6 ქვეოჯახის 43 გვარი და 109 სახეობაა. საქართველოში გვხვდება 5 სახეობა.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშვილი ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 282.
**შონ ტომას ო’კელი** (ირლ. Seán Thomas O'Kelly; დ. 25 აგვისტო, 1882, დუბლინი, ირლანდია — გ. 23 ნოემბერი, 1966, იქვე) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1945-1959 წლებში. 

შონ ტომას ო’კელმა საშუალო განათლება მიიღო დუბლინში და 1898 წელს მუშაობა დაიწყო ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ასისტენტად. 1945 წელს პრეზიდენტ დაგლას ჰაიდის მეორე საპრეზიდენტო ვადაზე უარის თქმის შემდეგ აირჩიეს ირლანდიის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1952 წელს ავტომატურად აირჩიეს მეორე ვადით პრეზიდენტად, ოპონენტის არარსებობის გამო. მისი მმართველობის დროს, 1949 წელს ირლანდიამ ერთა თანამეგობრობა დატოვა. 

1966 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალულია გლასნევინის სასაფლაოზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია ირლანდიის პრეზიდენტის ოფიციალურ ვებგვერდზე

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ირლანდიის დროშა ირლანდიის პრეზიდენტები *– Uachtaráin na hÉireann* |
| --- |
|  |
| 
დაგლას ჰაიდი • შონ ტომას ო’კელი • იმონ დე ვალერა • ერსკინ ჩაილდერსი • კერბალ ო’დილი • პატრიკ ჰილერი • მერი რობინსონი • მერი მაკელისი • მაიკლ ჰიგინსი | საპრეზიდენტო სტანდარტისაპრეზიდენტო სტანდარტი |

 |