**ჰალინა სკიბნევსკა** ( პოლ. Halina Skibniewska ; ქალიშვილობის გვარი ერენცი; დ.10 იანვარი, 1921 — გ. 20 აპრილი, 2011) — პოლონელი არქიტექტორი, ვარშავის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ლექტორი, 1965 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა პოლონეთის სეიმში. პირველი ქალი, რომელმაც სეიმის მარშალის მოადგილის პოსტი დაიკავა (1971-1985 წწ).

ახალგაზრდული წლები
------------------

ჰალინა ერენცი დაიბადა 1921 წლის 10 იანვარს ვარშავაში, ეველინას (ძე კუჩკოვსკა) და ვაცლავ ერენცის ოჯახში.

ვარშავის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში ჩაბარების შემდეგ, დაიწყო მუშაობა მოდერნისტ არქიტექტორ რომუალიდ გუტთან, რომლის მეთვალყურეობითაც 1948 წელს უნივერსიტეტის დამთავრებამდე დააპროექტა სტატისტიკის მთავარი სამმართველოს შენობა ( პოლ. Główny Urząd Statystyczny (GUS).

კარიერა და მემკვიდრეობა
-----------------------

სკოლის დამთავრების შემდეგ ჰალინა ერენცმა დაიწყო მუშაობა ვარშავის რეკონსტრუქციის ბიუროში და დაინიშნა ეროვნული თეატრის სარეკონსტრუქციოს გუნდში. 1951 წელს ცოლად გაჰყვა არქიტექტორ ზიგმუნდ სკიბნევსკის. მოგვიანებით იგი იყო პოლონელი ურბანისტების საზოგადოების თავმჯდომარე. წყვილი იშვიათად მუშაობდა ერთად, ჰალინა ყურადღებას ამახვილებდა საბინაო არქიტექტურაზე, იმ იმედით, რომ მოაგვარებდა ისეთ ურბანულ პრობლემებს, როგორიცაა კეთილმოწყობის და სათანადო სანიტარული პირობების ნაკლებობა, ასევე მოსახლეობის მჭიდრო დასახლება. 1960-იან წლებში მუშაობდა პროექტებზე Winogrady (1963-1964 - პოზნანში) და ვოლსკა IV (1965) .

მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პროექტი იყო პოპულარული საცხოვრებელი ობიექტი Schwolezher-ის სამკვიდროში, რომელიც ცნობილია როგორც "სადი ჟოლიბორსკიე" ( პოლ. sady Żoliborskie, 1958-1963). მშენებლობაში ხელახლა იქნა გამოყენებული ორნამენტები, აგურის წყობა და მამულში არსებული მიტოვებული ისტორიული შენობების ხის მასალა, რაც დამახასიათებელი იყო მისი მუშაობის სტილისთვის. იმდროინდელ ეკონომიკურ პირობებში მან იპოვა ფულის დაზოგვის გზები შენობების დიზაინისა და ერთიანობის დარღვევის გარეშე. ცენტრალური ეზოს ირგვლივ ხუთსართულიანი შენობების ორგანიზებით, რომელიც ადრე ბაღს წარმოადგენდა. შენობებს შორის სივრცეებში პარკები მოეწყო. გარეუბანში განთავსებული საბავშვო ბაღი და სკოლა. მან განაგრძო პროექტზე მუშაობა 1973 წლამდე, ხოლო 1974 -1976 წლებში გააფართოვა. 

პოლონეთის ლანდშაფტს ქმნიან მიკრორაიონები და არა ცალკეული სახლები. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ეპოქაში აშენებული ყველა მიკრორაიონი არ შედგებოდა პანელური სახლებისგან. "სადი ჟოლიბორსკიე" მიკრორაიონი, ისევე როგორც "კავალერისტების ოლქი", ჰალინა სკიბნევსკაიას ვარშავის ორი პროექტი, დღემდე მოყვანილია, როგორც კარგად გააზრებული, სასიამოვნო საცხოვრებელი კომპლექსის მაგალითი. 

"უბნები "სადი ჟოლიბორსკიე" 1958-1963 და "კავალერისტების რაიონი" 1974-1976, რომლებიც აშენდა ნორმატიული და ფინანსური შეზღუდვების დროს, იმის დასტურია, რომ იმ რთულ დროსაც კი შესაძლებელი იყო, იმაზე უკეთესის შექმნა, ვიდრე გათვალისწინებულია მშრალი ნორმებით "— წერდა კონრად კუჩა-კუჩინსკიითავის წიგნში "ქალები არქიტექტურაში" (Kobiety w architekturze). 

 ZETO შენობა ვარშავაში
სკიბნევსკაიას მიერ დაპროექტებული სოციალურად მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ობიექტები იყო: 1972-1975 - პირველი საცხოვრებელი კომპლექსი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის სადუბას მიკრორაიონში, იმავე ტერიტორიაზე 1971 წელს აშენებული სკოლა, საბავშვო ბაღი და საგანმანათლებლო ცენტრი. 1974 წელს დასრულდა ZETO-ს შენობის მშენებლობა ვარშავაში, 1975 წელს —- საბავშვო ბაღი ქალაქ სოკულკაში, 1975 წლიდან 1986 წლამდე სკიბნევსკა მუშაობდა საბინაო პროექტზე Białołęka Dworska .

1965 წელს იგი აირჩიეს პოლონეთის საკანონმდებლო ორგანოს სეიმში, ხოლო 1971 წელს გახდა მარშალის პირველი მოადგილე ქალი. შემდგომში ხელახლა აირჩიეს არაერთხელ. იგი ამ თანამდებობას 1985 წლამდე იკავებდა. 1981-1983 წლების საომარი მდგომარეობის პერიოდში ეხმარებოდა პოლიტპატიმრებს და სამხედრო ტრიბუნალის წინაშე წარდგენილებს.  მასში არქიტექტორი და პოლიტიკოსი თანაბრად თანაარსებობდნენ: რთულ პერიოდში არქიტექტორი ცდილობდა მოეძია და დაეცვა ადამიანისა და მისი საჭიროებისთვის შექმნილი არქიტექტურული ფორმები. 

1971 წელს იგი შევიდა თავისი ალმა მატერის ფაკულტეტზე,1975 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა მასწავლებლად არქიტექტურის ფაკულტეტზე ( პოლ. Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej (WAPW) 1975 წლიდან 1991 წლამდე ხელმძღვანელობდა საბინაო მშენებლობის განყოფილებას WAPW -ის საპროექტო ინსტიტუტში, 1975 წლიდან 1989 წლამდე მუშაობდა საბინაო მშენებლობის ინტერდისციპლინურ უმაღლეს სკოლაში, 1986 - დან 1990 წლიდან იყო პასუხისმგებელი. მთავრობის პროექტზე ურბანული ეკოლოგიის შესახებ. 1991 წლიდან 2000 წლამდე, WAPW-ის დატოვების შემდეგ, მუშაობდა ვარშავის ცოცხალი გარემოს ლაბორატორიაში.

ჰალინა სკიბნევსკამ მიიღო მრავალი ჯილდო თავისი პროექტებისა და სოციალური წვლილისთვის, მათ შორის პირველი პრემია დიზაინის კონკურსში 1962 წელს და ჯილდო "ვარშავის ოსტატი" , რომელიც მიიღო სადუბის სკოლის დიზაინისთვის 1972 წელს. იმავე წელს მას მიენიჭა საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის დიდი ოფიცრის საპატიო წოდება, 1978 წელს მიიღო საპატიო ჯილდო პოლონელ არქიტექტორთა ასოციაციისგან ( პოლ. stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) ). 1979 წელს ხალხებს შორის მშვიდობის დამყარების მცდელობისთვის მიენიჭა ლენინის მშვიდობის პრემია 1977/78 , 2000 წელს. დაჯილდოვდა ვარშავის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მედლით.

რამდენიმე წიგნის ავტორია ინტერიერის დიზაინის შესახებ, რომელშიც ეძებდა ოპტიმალურ გადაწყვეტილებებს პატარა აპარტამენტებისთვის.

მოდულური ავეჯი პოლონეთში 1950-იანი წლებიდან იქმნებოდა, მაგრამ ნამდვილი შემობრუნება გახდა ავეჯის დაპროექტების კონკურსი პატარა აპარტამენტებისთვის, რომელიც გამოცხადდა 1961 წელს პოლონელ მხატვართა კავშირისა და ავეჯის მრეწველობის ასოციაციის მიერ და დასრულდა მე-17 გამოფენით. 1963 წელს ვარშავის მაცხოვრებლებს შეეძლოთ ენახათ ავეჯის ახალ პავილიონში პრჟესკოკის ქუჩაზე. პავილიონში გაიმართა გამოფენა სლოგანით "ავეჯი პატარა აპარტამენტებისთვის", სადაც წარმოდგენილი იყო ჰალინა სკიბნევსკაიას, ცნობილი მიკრორაიონის  "ჟოლიბოჟსკი სადის", ასევე "კოვალსკის" ნამუშევრები, როდესაც შეიქმნა ავეჯი სრულიად ახალი პრინციპების მიხედვით: ყველა საჭირო. კომპონენტები, მათ შორის დასაკეცი დივანები და მაგიდები, ჩაშენებული იყო სხვადასხვა მოდულებში. 

გამოფენაზე "ტანგო 16 კვადრატულ მეტრზე", რომელიც 2018 წლის 14 ოქტომბრამდე იმართებოდა ვარშავის გალერეა "ზაჩეტაში", შესაძლებელი იყო საინტერესო დეტალების გაცნობა მცირე აპარტამენტებისთვის ავეჯის კონკურსის შესახებ და ჰალინა სკიბნევსკას რემონტის კონცეფციის ნახვა მცირე ზომის ბინების ოჯახის მოთხოვნილებების შესაბამისად.

გარდაცვალება
------------

ჰალინა სკიბნევსკაია გარდაიცვალა 2011 წლის 20 აპრილს ვარშავაში.  დაკრძალეს პავზკოვსკის სასაფლაოზე

სქოლიო
------

1. ↑  Женщины за чертежной доской. ციტირების თარიღი: 2020-11-25.
2. ↑  BBC News | Communism | Poland (2017-03-01). ციტირების თარიღი: 2020-11-22.
3. ↑  Что построили женщины. ციტირების თარიღი: 2020-11-25.
4. ↑  «Мебельная стенка»: Богуслава и Чеслав Ковальские. ციტირების თარიღი: 2020-11-25.
5. ↑  Танго на 16 квадратных метрах — жилищная эквилибристика. ციტირების თარიღი: 2020-11-25.
6. ↑  Halina Skibniewska, Warszawa, 22.04.2011 - nekrolog. ციტირების თარიღი: 2020-11-24.