recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**შარპლანური ნაგაზი** (მაკედ. Шарпланинец) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია მაკედონიაში შუა საუკუნეებში.

შარპლანური ნაგაზი ყურადღებიანი მცველია, ის ჯერ კიდევ საკმაო რაოდენობითაა შემორჩენილი ალბანეთსა და მაკედონიაში, თუმცა წარმოშობით კრაშის ნაგაზზე უფრო ძველია (თუმცა ბერძნულ ნაგაზსა და თურქულ აკბაშზე უფრო ახალგაზრდაა). პირველად ეს ჯიში დარეგისტრირდა 1930 წელს. დღესდღეობით ხდება მათი ექსპორტირება აშშ-ში კოიოტებთან საბრძოლველად. ბოსნიაში მიმდინარე მოვლენებმა შეამცირეს ამ ჯიშის წარმომადგენლების რაოდენობა, თუმცა 1975 წლიდან ხდებოდა მათი გაყვანა აშშ-სა და კანადაში, სადაც ის უსაფრთხოდაა. 

შარპლანური ნაგაზი თავდაჭერილი, დამოუკიდებელი ძაღლია და ძალიან სერიოზულად ეკიდება თავის მოვალეობებს: ცხვრების დაცვისას, ამოწმებენ ყველაფერ საეჭვოს და დაუფიქრებლად ჩაებმებიან თავისზე დიდ ცხოველთან ბრძოლაში. ის ძნელად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ბავშვებს. ძნელად იწვრთნება. აქვს 10 სმ. სიგრძის, ხშირი ბალანი, რომლის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, ნაცრისფერი, ჟღალი-ყავისფერი, შავი. ნუშისებრ, მუქ თვალებს მელანქოლიური გამოხედვა ახასიათებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შარპლანური ნაგაზი***

* შარპლანური ნაგაზი (ინგლისური)
**ქაბულის სახალხო აჯანყება** — სისხლისმღვრელი დაპირისპირება ავღანეთში მცხოვრებ მოსახლეობას და ოკუპანტ ინგლისს შორის.

1879 წლის 26 მაისს ქაბულსა და ჯალალაბადს შორის მდებარე დაბაში (განდამაკში) ხელი მოაწერეს ინგლის-ავღანეთის საზავო ხელშეკრულებას, რომელიც კაბალურ ხასიათს ატარებდა. ხელშეკრულებით ავღანეთი კარგავდა დამოუკიდებლობას და ინგლისზე დამოკიდებული სახელმწიფო ხდებოდა. ავღანეთს ეკრძალებოდა გარესამყაროსთან უშუალო ურთიერთობა. ყანდაარის ოლქი და ავღანეთ-ინდოეთის საზღვრის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი რაიონები ჰაიბერის, გოლანის და გოპალის მთიანი გასასვლელები ინგლისის ხელში იყო. ომის შემთხვევაში ინგლისელები ღებულობდნენ ავღანეთში ჯარების შეყვანის უფლებას. ავღანეთის ამირას ენიშნებოდა ყოველწლიური სუფსიდია 600 000 რუპიის რაოდენობით.

ინგლისის პირველ რეზიდენტად დანიშნეს განდამაკის ხელშეკრულების ავტორი პიერ ლუი ნაპოლეონ კავანიარი, რომელიც ქაბულში ჩასვლისთანავე უხეშად ჩაერია ავღანეთის საშინაო საქმეებში. ინგლისელი რეზიდენტის თვითნებობამ და ამირა მუჰამედ იაკუბ-ხანის კაპიტულაციამ აღაშფოთა ქაბულის მოსახლეობა და ჯარისკაცები. 1879 წლის სექტემბერში ქაბულში იფეთქა საყოველთაო-სახალხო აჯანყებამ. ქალაქის აჯანყებულმა მოსახლეობამ და ამირას ჯარის ნაწილებმა ალყა შემოარტყეს ბალა-ჰისარს, სადაც მოთავსებული იყო ინგლისის სარეზიდენტო და ამოხოცეს იქ მყოფი ყველა ინგლისელი. ქაბულის აჯანყებამ გამოხმაურება ჰპოვა მთელს ავღანეთში. აჯანყებულთა დასახმარებლად მაშინვე დაიძრნენ თავისუფლების მოყვარე მეომარ ტომთა საბრძოლო შენაერთები. ავღანელ ტომთა ლაშქართან ერთად ინგლისელი ოკუპანტების წინააღმდეგ გამოვიდნენ ტაჯიკები, უზბეკები და ავღანეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი. აჯანყებულებმა ოკუპანტებისგან გაათავისუფლეს დაპყრობილი ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი და დიდი ზიანი მიაყენეს მათ. ინგლისელებმა დიდი ზარალი განიცადეს და დაკარგეს დაპყრობილი ბაზების უმრავლესობა. ისინი იძულებულები გახდნენ ახალი არმია დაეძრათ ინდოეთიდან ავღანეთისაკენ.

1879 წლის შემოდგომაზე ავღანეთში შეიჭრნენ ინგლისურ-ინდური არმიის დიდი შენაერთები გენერალ ფრედერიკ რობერტსის ხელმძღვანელობით. ინგლისელებმა სადისტური სისასტიკით ჩაახშეს ავღანელთა წინააღმდეგობა. ქაბულის გარნიოზის შეუპოვარი წინააღმდეგობის მიუხედავად ინგლისელებმა შეძლეს ავღანეთის სატახტო ქალაქის აღება. გენერალ ფრედერიკ რობერტსის ბრძანებით ინგლისის მხედრიონმა ხელი მიჰყო ქალაქის მოსახლეობის მასობრივ დასჯას. სახელდახელოდ აღმართულ სახრჩობელაზე ერთდროულად კიდებდნენ 40-50 კაცს. მათ არ დაინდეს უმაღლესი სასულიერო წარმომადგენლებიც კი იმისთვის, რომ ისინი მოუწოდებდნენ უცხოელი დამპყრობლების წინააღმდეგ ენერგიული ბრძოლისაკენ. მათი ბარბაროსული შურისძიების მსხვერპლი გახდა ათასობით მოლა, რომლებიც მეჩეთებში ცოცხლად დაწვეს.

ყოველივე ამან უფრო გააძლიერა ავღანელი ხალხის წინააღმდეგობა. სულ მალე 100 000-მა აჯანყებულმა ალყა შემოავლო ქაბულს და ინგლისის არმია შერპურის გამაგრებულ ბანაკში ჩაკეტა. ინდოეთიდან მაშველი ძალების მიღების და ფეოდალთა ნაწილის მოსყიდვის მიუხედავად ოკუპანტთა მდგომარეობა დღითიდღე უარესდებოდა.

1880 წლისთვის ინგლისელებმა დაკარგეს თითქმის მთელი დაპყრობილი ტერიტორია. ასეთ ვითარებაში ინგლისელები იძულებულები გახდნენ, ხელი აეღოთ ავღანეთის დაპყრობის განზრახვაზე.

ლიტერატურა
----------

* ვ. დონაძე, აზიისა და აფრიკის ქვეყნების ახალი ისტორია, გამომცემლობა „განათლება" თბ. 1983, გვ. 257
**არგუმენტების დრო** — საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თოქ-შოუ საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის „მეორე არხზე". გადაცემაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა იმ კანონპროექტების განხილვას, რომლებიც პარლამენტის მიერ საბოლოო მოსმენით ჯერ არ არის მიღებული. სტუდიაში მოწვეული სტუმრები არიან კონკრეტული კანონპროექტის ავტორი და ოპონენტი, რომლებიც განიხილავენ კანონპროექტის დადებით და უარყოფით მხარეებს. საკითხის განხილვაში ასევე მონაწილეობენ დარბაზში მოწვეული სტუმრები: ექსპერტები, საპარლამენტო თუ არასაპარლამენტო პარტიების წარმომადგენლები.

გადაცემის ფორმატი ასევე ითვალისწინებს კვირის აქტუალური თემის განხილვას, რომელშიც ასევე ექსპერტები, სხვადასხვა პარტიებისა და საზოგადოების წარმომადგენლები იღებენ მონაწილეობას.

თოქ-შოუს მიზანია ხელი შეუწყოს საზოგადოებას ამა თუ იმ კანონის არსის მნიშვნელობისა და მისი აუცილებლობის გააზრებაში. აქტუალურ თემასთან დაკავშირებული გადაცემები გამოკვეთს საზოგადოების დამოკიდებულებას უმნიშვნელოვანესი პრობლემებისადმი და წარმოაჩენს მათი გადაჭრის გზებს.

გადაცემა პირდაპირ ეთერში გადის კვირაში სამჯერ, სამშაბათს, ხუთშაბათსა და პარასკევს 21:30 საათზე. კვირაში ერთი დღე ეთმობა პარლამენტის მიერ ინიცირებული კანონპროექტის განხილვას, ორი დღე კი კვირის აქტუალურ თემებს.

თოქ-შოუს წამყვანია ზვიად ავალიანი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გადაცემა „მეორე არხის" საიტზე დაარქივებული 2013-08-08 საიტზე Wayback Machine.
* ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე
* არხი Youtube-ზე
**ოზურგეთის ტროლეიბუსი** — გაუქმებული ტროლეიბუსის სისტემა, რომელიც მოქმედებდა 1980-2006 წლებში.

ისტორია
-------

ოზურგეთში ტროლეიბუსის სისტემა 1980 წლის 29 ნოემბერს გაიხსნა. თავდაპირველად ექსპლუატაციაში იყო რუსული ЗиУ-9 და ჩეხოსლოვაკიური Škoda 14Tr მოდელის ტროლეიბუსები. ოზურგეთის ტროლეიბუსის სისტემამ თავისი განვითარების პიკს 1990 წელს მიაღწია, როცა 4 მარშრუტზე ექსპლუატაციაში იყო 22 ტროლეიბუსი. ტროლეიბუსის დეპო ქალაქში არ ყოფილა, ამ ფუნქციას ასრულებდა ბოლო გაჩერება დვაბზუ სადაც იყო ტექდათვალიერების ორმო, მწყობრიდან გამოსული მოძრავი შემადგენლობის სადგომი და ინსტრუმენტებისა და ნაწილების შესანახი სათავსო. 

სსრკ-ს დაშლამ და სამოქალაქო ომებმა ოზურგეთის ტროლეიბუსზეც იქონია გავლენა. 1992-1993 წლებში ტროლეიბუსის მოძრაობა შეწყდა და 1994 წელს კვლავ განახლდა, თუმცა მხოლოდ ორ მარშრუტზე: № 1 და № 4. მარაგნაწილების არქონის გამო მოძრავი შემადგენლობის რიცხვმა მკვეთრად იკლო, უფრო ცუდ მდგომარეობაში მყოფი ტროლეიბუსები ჩამოწერეს და მათი ნაწილები სხვა ტროლეიბუსებისთვის გამოიყენებს. 2003 წელს ფოთისგან იყიდეს 1 ტროლეიბუსი Škoda 9Tr. მდგომარეობა არც ვარდების რევოლუციის შემდეგ გაუმჯობესებულა რაც 2006 წლის შემოდგომაზე ტროლეიბუსის სისტემის დახურვით დასრულდა. მოძრავი შემადგენლობა ჯართად გაიყიდა და ამჟამად ტროლეიბუსის ნაკვალევი მხოლოდ დვაბზუში და ლიხაურშია შემორჩენილი, მოსაბრუნებელი მარყუჟების ადგილზე.

მარშრუტები
----------

* № 1 — სოფელ დვაბზუს საკონსერვო ქარხნიდან საქალაქო საავადმყოფომდე.
* № 2 — ბაზრიდან სოფელ ლიხაურამდე.
* № 3 — რკინიგზის სადგურიდან კოსტავას ქუჩის ბოლომდე
* № 4 — წრიული მარშრუტი ქალაქის ცენტრში.

საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
--------------------------------------

* ბათუმი (გაუქმებულია)
* გორი (გაუქმებულია)
* ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
* ზუგდიდი (გაუქმებულია)
* თბილისი (გაუქმებულია)
* ოზურგეთი (გაუქმებულია)
* რუსთავი (გაუქმებულია)
* სამტრედია (გაუქმებულია)
* სოხუმი (მოქმედია)
* ფოთი (გაუქმებულია)
* ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
* ქუთაისი (გაუქმებულია)
* ცხინვალი (გაუქმებულია)
* ჭიათურა (გაუქმებულია)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტროლეიბუსი ოზურგეთში
**ოთარ დავითის ძე გოცირიძე** (დ. 15 ოქტომბერი, 1919, ქუთაისი, — გ. 7 მარტი, 2010, მოსკოვი) — საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო მოხელე, გენერალ-მაიორი (1966). 

დაამთავრა მოსკოვის ნიკოლოზ ბაუმანის სახელობის მანქანათსამშენებლო ინსტიტუტი (1941). მუშაობდა იჟევსკის იარაღის ქარხანაში. 1951–1953 წლებში იყო გაზეთ „კომსომოლსკაია პრავდის" მთავარი რედაქტორის მოადგილე, 1953–1954 წლებში — საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, 1954–1956 წლებში — მდივანი, 1956–1963 წლებში — აფხაზეთის ასსრ კომუნისტური პარტიის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივანი და საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარე, 1970–1989 წლებში — საბჭოთა კავშირის საგეგმო კომიტეტის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1991–2010 წლებში ვეტერანთა საერთაშორისო ორგანიზაციის საკოორდინაციო საბჭოს ერთ-ერთი ხელმძღვანელი და პრეზიდიუმის წევრი.

ლიტერატურა
----------

* *დოლიძე, ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 131.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოთარ გოცირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**„ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს"** — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის 2010, 2011 და 2014 წლებში ჟურნალ „ლიბერალში" გამოქვეყნებული საავტორო სვეტების კრებული, რომელიც 2015 წელს გამომცმლობა „არტანუჯმა" და ჟურნალმა „ლიბერალმა" გამოსცა წიგნად.

შინაარსი
--------

წიგნში შეტანილი სტატიების თემა არის ფეხბურთი და ფეხბურთელები. სტატიებში ავტორი ეხება როგორც ყოფილ, ასევე თანამედროვე 
ქართველ და უცხოელ სპორტსმენებს, მწვრთნელებს, საფეხბურთო კლუბებს. თვითონ ავტორი წიგნზე წერს: „ნამდვილად არ მიფიქრია, რომ ოდესმე ვინმე შეკრებდა და გამოსცემდა ამ „ლიბერალურ" საფეხბურთო მზესუმზირას. რახან მოხდა და ასე გამოდის, ალბათ ეს წიგნაკი არაფერს დააშავებს და მზესუმზირადაც ივარგებს, სახალისოდაც და ახლო წარსულის სურათებსაც გაახსენებს მის გადამფურცლავ ფეხბურთის მოყვარე ხალხს."
წიგნს ბოლოს თან ერთვის საძიებლები: პირთა საძიებელი, გეოგრაფიულ სახელთა საძიებელი და კლუბების საძიებელი, რაც ამარტივებს წიგნში მკითხველმა მოძებნოს სტატია სასურველ სპორტსმენზე, მწვრთნელზე თუ კლუბზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვანგოგენის ბლოგი
* ჟურნალი „ლიბერალი" - „ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს"

სქოლიო
------

1. ↑  აკა მორჩილაძე - „ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს" (გამომცემლობა „არტანუჯი" და ჟურნალი „ლიბერალი" - 2015 წ.) გვ. უკანა ყდა
2. ↑  აკა მორჩილაძე - „ასი მილიონი გირვანქა სტერლინგით შორს" (გამომცემლობა „არტანუჯი" და ჟურნალი „ლიბერალი" - 2015 წ.) გვ. 155
| ნოტაცია | სახელი |
| --- | --- |
| {\displaystyle O(1)} | მუდმივი |
| {\displaystyle O(\log \log n)} | ლოგ-ლოგარითმული |
| {\displaystyle O(\log n)} | ლოგარითმული |
| {\displaystyle O(n)} | წრფივი |
| {\displaystyle O(n\log n)=O(\log n!)} | ლოგწრფივი |
| {\displaystyle O(n^{2})} | კვადრატული |
| {\displaystyle O(c^{n})}{\displaystyle \scriptstyle c>1} | ექსპონენციალური |
| {\displaystyle O(n!)} | ფაქტორიალური |

**O-დიდი** – ასიმპტოტური აღნიშვნა, რომლის საშუალებით აღიწერება მოცემული ფუნქციის ყოფაქცევა ზღვარში, როცა არგუმენტი მიისწრაფება უსასრულობისკენ. ეს აღნიშვნები შემოღებულ იქნა, რათა რაც შეიძლება მოხერხებული კლასიფიკაცია შემოეღოთ ფუნქციებისთვის მათი ზრდის რიგის მიხედვით. 

კომპიუტერულ მეცნიერებაში, O-დიდის აღნიშვნით აღწერენ, თუ როგორ იზრდება ალგორითმში დროის სირთულე და მეხსიერების მოთხოვნილება შემოტანილი მნიშვნელობის გაზრდისას. ძირითადად ის გამოიყენება ალგორითმის მუშაობის დროის შესაფასებლად უარეს შემთხვევაში. ამიტომ ეს შეფასება გვაძლევს ალგორითმის მუშაობის დროის ზედა ზღვარს ნებისმიერი შემავალი მონაცემისთვის.

ლიტერატურა
----------

* ალგორითმები და მონაცემთა სტრუქტურები, კობა გელაშვილი.
**ანისის სამეფო** (სომხ. Անիի թագավորություն) — ფეოდალური სამეფო 885-იანი წლებიდან 1045 წლამდე, აერთიანებდა სომხეთის ტერიტორიის დიდ ნაწილს. დედაქალაქი — ანისი. სამეფოს მართავდნენ ბაგრატუნთა დინასტიის წარმომადგენლები, რომლებაც დაამხეს არაბთა სახალიფოს ხელისუფლება და გააერთიანეს სომხური მიწები, უპირატეს აღმოსავლეთ სომხეთში. სამეფოს ცენტრი იყო შირაკის ოლქი, ამიტომ ხშირად მას შირაკის სამეფოსაც უწოდებენ. სამეფოში ვითარდებოდა ფეოდალური მიწათმოქმედება, ხელოსნობა და ვაჭრობა, რამაც ხელი შეუწყო ქალაქების განვითარებას. მაღალ დონეს მიაღწია მეცნიერებამ, ხელოვნებამ, ლიტერატურამ, არქიტექტურამ. ფეოდალურმა დაქსაქსულობის შედეგად წარმოიქმნა ვასპურაკანის (908), ყარსის (963), ტაშირ-ძორაგეტის (978), სიუნიკის (987) სამეფოები, რომლების ვასალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ ბაგრატუნებთან. 1045 წელს ბიზანტიის ექსპანსიის შედეგად ანისის სამეფო დაემხო.

ანისის სამეფოს მჭიდრო პოლიტიკური და კულტურულ-ეკონომიკური ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან.

ლიტერატურა
----------

* *ჯანაშია ლ.-ნ*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 161.
**პაულ პეეტერსი** (დ. 20 სექტემბერი, 1870, ტურნე — გ. 18 აგვისტო, 1950, ბრიუსელი) — ბელგიელი აღმოსავლეთმცოდნე, ქართველოლოგი. ფილოსოფიის დოქტორი (1894), ბოლანდისტთა საზოგადოების წევრი (1905). ამავე საზოგადოების პრეზიდენტი (1941), ბელგიის სამეფო აკადემიის წევრი (1933), საფრანგეთის კოლეჟის საპატიო პროფესორი (1943), საფრანგეთის მხატვრული ლიტერატურის ინსტიტუტის წევრი (1945), სტრასბურისა და ლევენის უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი (1946, 1947). 

პაულ პეეტერსმა დიდი ამაგი დასდო ქართული ჰაგიოგრაფიული ძეგლების კვლევისა და გამოცემის საქმეს. მას ეკუთვნის 160-მდე სამეცნიერო გამოკვლევა, მათ შორის „ქართულ ხელნაწერთა ისტორია" (1942), „ძიებანი აღმოსავლური ფილოლოგიის ისტორიიდან" ორტომად (1951), „დიონისე არეოპაგელის ავტობიოგრაფიის ქართული თარგმანი" (1912), „წმინდა ილარიონ იბერიელი" (1914), „ქართული მონასტრების ისტორია" (1917-1919), „დიონისე არეოპაგელის ავტოიოგრაფიის იბერიულ-სომხური ვერსია" (1921), „ქრისტიანობის გავრცელება საქართველოში ჰაგიოგრაფიული წყაროების მიხედვით" (1923), „თორნიკე ბერის ქართული მინაწერი" (1932), „წმინდა შუშანიკი — ქართველებისა და სომხების მარტვილი" (ქართული და სომხური ტექსტების ლათინური თარგმანითურთ, 1935), „ხაზარები აბო თბილელის მარტვილობაში" (1934) და სხვა. ავტორია რეცენზიებისა ივანე ჯავახიშვილის, კორნელი კეკელიძის, აკაკი შანიძის და სხვათა გამოკვლევების შესახებ.

ლიტერატურა
----------

* *თურნავა ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 10.
**ქადისიის მუჰაფაზა** იგივე **ქადისიის (ალ-ქადისიის) პროვინცია** (არაბ. القادسية) — ერთ-ერთი მუჰაფაზა ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ალ-დივანია. 1976 წლამდე ერქვა **ალ-დივანიის** მუჰაფაზა. მუჰაფაზის ფართობი 8 153 კმ²-ია. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით, ქადისიის პროვინციაში 1 320 000 ადამიანი ცხოვრობდა. მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრის მოსახლეობა კი 2012 წელს 650 927 ადამიანს შეადგენდა. 2007 წლის 11 აგვისტოდან მუჰაფაზის გუბერნატორი არის ჰალილ ჯალილ ჰამზა. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი არის მუსლიმი.

ქადისიის მუჰაფაზა არ მდებარეობს რომელიმე ქვეყნის საზღვართან. მას ესაზღვრება ნაჯაფის, ბაბილის, ვასიტის, დი-ქარისა და მუთანის მუჰაფაზები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-07-16 საიტზე Wayback Machine.  (არაბული ენა)

სქოლიო
------



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ერაყის მუჰაფაზები |
| --- |
|  |
| 
* ანბარი
* ბაბილი
* ბასრა
* ბაღდადი
* დაჰუკი
* დიიალა
* დი-ქარი
* ერბილი
* ვასიტი
* ქირქუქი
* მაისანი
* მუთანა
* ნაინავა
* ნაჯაფი
* სალაჰ-ედ-დინი
* სულეიმანია
* ქადისია
* ქარბალა
 |  |

 |
**შარლოტტაუნი** (ინგლ. Charlottetown) — კანადის პროვინციის და კუნძულ პრინს-ედუარდის ადმინისტრაციული ცენტრი. 

მოსახლეობა — 32,174 (2006), აგლომერაციაში სახლობს — 58,625 ადამიანი, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 725.8 ადამიანს. მოსახლეობის უმრავლესობა თეთრი რასის წარმომადგენელია. აქ მცხოვრებთა 91 % აღმსარებლობის მხრივ — ქრისტიანია, ქრისტიანობიდან კი აქ მცხოვრებთა უმრავლესობა კათოლიციზმს და პროტეტანტიზმის მიმდევარია. ქალაქ შარლოთთაუნის ფართობი შეადგენს 44.33 კმ²-ს. 

ამ ტერიტორიაზე უძველესი დროიდადან სახლობდნენ ინდიელები. 1720 წელს ფრანგების მიერ მოხდა ამ ადგილების აღმოჩენა. 1758 წლიდან ეს ტერიტორია გადავიდა ინგლისელების შემადგენლობაში, გაერთიანებული სამეფოს მეფის ჯორჯ III-ის ბრძანებით მხდა 1764 წელს ამ ადგილზე დასახლებული პუნქტის შექმნა. 1855 წლის 17 აპრილს შარლოთთაუნს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ამ ქალაქის ძირითადი შემოსავალი ტურიზმია.

აქ კლიმატი ძირითადად კონტინენტურია, ამ ქალაქზე დიდ გავლენას ახდენს ატლანტის ოკეანის ჰავა. ზამთარში აქ ტემპერატურა შეადგენს −7, ხოლო ზაფხულობით — +17-+18°С. °C. ყოველწლირი ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მაღალია, ის შეადგენს 1,173.3 მმ-ს.
ამ ქალაქში საკმაოდ ხშირადაა წვიანი ამინდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქ შარლოტტაუნის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2013-11-02 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| კანადის დროშა | *ეს სტატია კანადისა და კანადელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ქავთარ ქაჯიფაისძე** — გიორგი V ბრწყინვალის (1318-1346 წწ.) ამირეჯიბი, ფიტარეთის მთავარი ტაძრის განმაახლებელი, ბარათაშვილების საგვარეულოს დამაარსებლის, ბარათა ქაჩიბასძის წინაპარი.

ფიტარეთის (მდებარეობს ქვემო ქართლში, დღევანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) მარიამ ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის სამშენებლო წარწერის მიხედვით, გიორგი მეფის ამირეჯიბმა, ქავთარ ქაჯიფაისძემ, ომში "მონაგებითა საფასითა" (ნადავლი ქონებით) ააშენა ფიტარეთის ტაძარი, იყიდა ორი სოფელი - თევდორეწმინდანი და ტანძია და შესწირა ისინი ფიტარეთის მონასტერს. წარწერა, როგორც ეტყობა, იმ მიზნით, რომ უკეთ შემონახულიყო, ამოჭრილია ტაძრის სამხრეთი კარიბჭის შიგნითა კედელზე და გადანაწილებულია რამდენიმე ქვაზე. აშკარაა, წარწერა არ არის ტაძრის თანადროული და იგი შესრულებულია უკვე აშენებულ კედელზე. როგორც ტაძრის აღდგენა, ასევე მისთვის სოფლების შეწირვა დაკავშირებული ჩანს მონასტრის ქაჯიფაისძის საგვარეულოსათვის გადაცემასთან. ამ დროისათვის, როგორც ჩანს, ფიტარეთის ტაძარი დაზიანებული იყო და ახალ მფლობელს იგი აღუდგენია (ძველ ქართულში „შენება" განხლებასაც ნიშნავდა). ამასთან, წარწერის შინაარსი, კერძოდ, ფიტარეთისათვის სოფლების შეწირვის ფაქტი იმის მაუწყებელია, ფიტარეთის მონასტერი ამ დროს მოქმედი იყო და მატერიალურ დახმარებას საჭიროებდა.

ქაჯიფაისძე-ქაჩიბასძეები დასავლეთ საქართველოდან ჩანან მოსული ქვემო ქართლში. ქავთარ ქაჩიბაისძე//ქაჯიფოისძე, მართლაც, ახალი მოსული ჩანს ქართლში და იწყებს ფეოდალური მამულის დაფუძნებას - იძენს საგვარეულო მონასტერს, ყიდულობს სოფლებს და სხვ. ამ საგვარეულოს შთამომავალია ალექსანდრე I-ის (1412-1442 წწ.) თანამედროვე ბარათა ქაჩიბაძე, რომლის ერთ-ერთი შვილის, ბარათას სახელის მიხედვით, საგვარეულო ბარათაშვილთა სახელით განაგძობს არსებობას და გაბატონებულ მდგომარეობას აღწევს ქვემო ქართლში.

ფიტარეთის ტაძარი XII-XIII საუკუნის მიჯნით თარიღდება. იგი განეკუთვნება ბეთანია-ქვათახევის ხუროთმოძღვრული ძეგლების ჯგუფს. ტაძრის გარეპერანგი ამოყვანილია ფერადი ქვებით და შემკულია ნატიფი ჩუქურთმებით. როგორც ქაჯიფაისძის წარწერა იუწყება, ფიტარეთი XIV საუკუნიდან გამხდარა ბარათაშვილების საგვარეულო საძვლე, ხოლო XVII საუკუნის მიწურულს კი იგი ყაფლანისშვილების (ბარათაშვილების ერთ-ერთი განშტოება) ხელში გადავიდა. ფიტარეთის კუთვნილი სოფელი ტანძია, რომელიც ქავთარ ქაჯიფაისძემ შესწირა ფიტარეთის მონასტერს, ყაფლანისშვილ-ორბელისშვილების რეზიდენცია გახდა.

ლიტერატურა
----------

* ე. თაყაიშვილი, სომხით-საორბელოს წარწერები, პარიზი, 1929.
* ვ. სილოგავა, ქვემო ქართლის წარწერები, დმანისი II, გამომცემლობა `მეცნიერება,~ თბ, 2000.
* პ. ზაქარაია, ქართული ცენტრალურგუმბათიანი არქიტექტურა, XI-XVIII სს, გამომცემლობა `ხელოვნება~, თბ, 1978.
* ი. ციციშვილი, ქართული არქიტექტურის ისტორია, გამომცემლობა `ხელოვნება,~ თბ, 1945.
* ვ. ბერიძე, ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, გამომცემლობა `ხელოვნება,~ თბ, 1974.
* გ. მჭედლიძე, `შუენიერნაშენი, გუმბათიანი~ (ფიტარეთის მონასტრის ისტორია), დიდგორი, გამომცემლობა `მეცნიერება,~ თბ, 1991.
* გ. მჭედლიძე, ფიტარეთის მონასტრის ისტორიიდან (ფიტარეთის მონასტრის საფლავის ქვების წარწერები). მრავალთავი XVIII, თბ, 1999.
**შარლოტა ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელი** (გერმ. Charlotte Friederike zu Mecklenburg-Schwerin; დ. 4 დეკემბერი, 1784 — გ. 13 ივლისი, 1840) — დანიის მეფე კრისტიან VIII-ის პირველი მეუღლე 1806-10 წლებში, როდესაც იგი ჯერ კიდევ კრონპრინცი იყო. დანიის მეფე ფრედერიკ VII-ის დედა.

ბიოგრაფია
---------

შარლოტა ფრედერიკა დაიბადა 1784 წლის 4 დეკემბერს. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ ფრიდრიხ ფრანც I-ისა და მისი მეუღლის, ლუიზა საქსენ-გოთა-ალტენბურგელის უმცროსი ქალიშვილი. 

1806 წლის 21 ივნისს, შარლოტა ლუდვიგშლაცში დაქორწინდა დანიის კრონპრინც კრისტიანზე. აღსანიშნავია, რომ შარლოტა და კრისტიანი ღვიძლი ბიძაშვილ-მამიდაშვილები იყვნენ, რადგან შარლოტას მამა და კრისტიანის დედა და-ძმანი იყვნენ. მიუხედავად უიღბლო ქორწინებისა, შარლოტა ფრედერიკამ 1807 წელს ვაჟი გააჩინა, რომელიც მალევე დაიღუპა. ამას მოჰყვა 1808 წელს მეორე ვაჟი, სახელად ფრედერიკ კარლი, რომელიც მოგვიანებით დანიის მეფე ფრედერიკ VII გახდა. მემკვიდრის გაჩენიდან მალევე, შარლოტა ფრედერიკამ რომანი გააბა სამეფო კარის მუსიკოს ჟან ბატისტ სიუ პისთან. ეს ამბავი მალე გასაჯაროვდა, რაც 1810 წლის 31 მარტს შარლოტასა და კრისტიანის განქორწინებით დაგვირგვინდა. 

განქორწინების შემდეგ შარლოტა კოპენჰაგენის სამეფო კარიდან გააძევეს, რის შემდეგაც იგი ჯერ ალტონაში დასახლდა, შემდეგ კი სამუდამოდ დატოვა დანია და იტალიაში გადასახლდა. თავდაპირველად იგი ვიჩენცაში დასახლდა, სადაც თავისი მთელი ცხოვრების ოცნება აისრულა და 1830 წელს კათოლიკედ მოინათლა. რომის პაპი ამ ამბავმა ერთობ გაახარა, რის გამოც პაპმა შარლოტა ვატიკანში, თავის კარზე მიიწვია. 1833 წლიდან, შარლოტა ფრედერიკა რომში გადასახლდა.

რომში მისი ბედნიერი ცხოვრება დიდხანს არ გაგრძელებულა. ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, 1840 წლის 13 ივლისს შარლოტა ფრედერიკა 55 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი ოთხმაგ კუბოში ჩაასვენეს და ისე დაკრძალეს. 2019 წლის 11 ივლისს, რომში მისი და კიდევ ერთი დიდგვაროვნის, სოფია ფონ ჰოენცოლერნ-ბარტენშტაინის სარკოფაგები გახსნეს და ცარიელი აღმოჩნდა. სოფია 1836 წელს გარდაიცვალა და შარლოტას მსგავსად დაკრძალეს, თუმცა როდის, ან სად გაუჩინარდა მათი ნეშტები დღემდე უცნობია. 

აღსანიშნავია, რომ კათოლიკობაზე მისი გავლენით მოინათლა მისი ძმაც, პრინცი ადოლფი.

ლიტერატურა
----------

* Rodari, Paolo (11 July 2019). "Caso Orlandi, il fratello Pietro: "Tombe aperte e trovate vuote: incredibile"". La Repubblica (in Italian). Rome. Retrieved 11 July 2019.
* Reynolds, James (11 July 2019). "Emanuela Orlandi search: Empty tombs fail to solve Vatican mystery". BBC News. Vatican City. Retrieved 11 July 2019.
* Bramsen, Bo, "Ferdinand og Caroline", Politikens Förlag, Köpenhamn 1969
**აჰმეთ ჰაქან ჯოშქუნი** (თურქ. Ahmet Hakan Coşkun; დ. 11 აგვისტო, 1967, სორგუნი, იოზგათი, თურქეთი) — თურქი ჟურნალისტი და წამყვანი. დღეისთვის მუშაობს გაზეთ Hürriyet-ში, CNN Türk-სა და Kanal D-ში.

ბიოგრაფია
---------

აჰმეთ ჰაქანი 1967 წლის 11 აგვისტოს, იოზგათის სორგუნის რაიონში დაიბადა. მამამისის სამსახურის გამო, ჰაქანი ანატოლიის სხვადასხვა ქალაქები მოიარა. ბავშვობა აღრის, ამასიის, ჩანაქკალესა და ბალიქესირის პროვინციებში გაატარა. დაამთავრა იმამ ჰათიფის ლიცეუმი. გარკვეული დრო სწავლობდა ულუდაღის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტზე. შემდეგ კი სწავლა სტამბოლში გააგრძელა. გარკვეული დრო იყო გაზეთ „ბუიუქჩექმეჯე ჰიურბაქიშ"-ის გამოცემის და ახალი ამბების ხელმძღვანელი.

უნივერსიტეტში სწავლის დროს დაწერა რამდენიმე ნაწარმოები, საიდანაც რამდენიმე „იედი იქლიმი"-ს ჟურნალში დაიბეჭდა. 1993-1994 წლებში, როგორც ჟურნალისტი ტელეარხ TGRT-ში მუშაობდა, სადაც პროგრამა „იანქი"-ს (თურქ. Yankı) ჯგუფში მუშაობდა. Kanal 7-ის დაფუძნებისას, ჰაქანმა არხის გენერალურ დირექტორთან კავშირი დაამყარა და არხის პერსონალის შემადგენლობაში შევიდა. გარკვეული დრო არხის ჟურნალისტად მუშაობის შემდეგ, 1995-2003 წლებში, Kanal 7 ახალი ამბების სააგენტოს ხელმძღვანელად და სპიკერად იმუშავა. 2004 წელს, Kanal 7-თან უთანხმოების გამო, დატოვა არხი. საგაზეთო კუთხის მწერლობა პირველად გაზეთ „Yeni Şafak" დაიწყო. შემდეგ მუშაობდა გაზეთ Sabah-ში, ხოლო ამჟამად მუშაობს გაზეთ Hürriyet-ში. ტელეარხ CNN Türk-ზე გადაცემა „ნეიტრალური მხარე"-ის (თურქ. Tarafsız Bölge) წამყვანია. 2017 წლის 16 იანვრიდან, ტელეარხ Kanal D ახალი ამბების წამყვანი და არხის ახალი ამბების სააგენტოს ხელმძღვანელია.

ტელეარხები
----------

* 1993–1994: TGRT
* 1994–2004: Kanal 7
* 2005–დღემდე: CNN Türk
* 2017–დღემდე: Kanal D

წიგნები
-------

ნარკვევი
* 1997: „სამოქალაქო, აუტანელი გული" (*Sivil, Dayanılmaz Bir Yürek*)

კრებული
* „მეჰმეთ ეიმური: ბანდები, მაფია და პოლიტიკა" (*Mehmet Eymür: Çeteler, Mafya ve Siyaset*)
* „დენიზ ბაიქალი: რესპუბლიკური პარტია და ანატოლიური მემარცხენეობა" (*Deniz Baykal: CHP ve Anadolu Solu*)
* „აჰმეთ ქაბაქლი: რატომ ნაციონალისტობა?" (*Ahmet Kabaklı: Neden Milliyetçilik?*)
* „იაშარ ნური იოზთურქი: ყურანის სახელით ვსაუბრობ" (*Yaşar Nuri Öztürk: Kur'an Adına Konuşuyorum*)
* „ორჰან ფამუქი: წითელი და თოვლი" (*Orhan Pamuk: Kırmızı ve Kar*)
* „ოქტაი სინანოღლუ: ერთი თურქი გენიოსი" (*Oktay Sinanoğlu: Bir Türk Dehası*)
* „ორჰან გენჯებაი: გთხოვ შემიყვარო" (*Orhan Gencebay: Ne Olur Sev Beni*)
* „ვედათ თიურქალი: რატომ გავხდი კომუნისტი?" (*Vedat Türkali: Niçin Komünist Oldum?*)
* „ალი ბულაჩთან ერთად ისლამიზმზე საუბარი" (*Ali Bulaç ile İslamcılık Üzerine*)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აჰმეთ ჰაქანიTwitter-ზე
* Hürriyet-ის გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  kanal d ana haber ahmet hakana emanet
**ანთროპომეტრია** (ბერძნული antropos - ადამიანი და metreo – ვზომავ), ანთროპოლოგიური კვლევის მეთოდურ ხერხთა ერთობლიობა - ადამიანის მთელი სხეულის და მისი ცალკეული ნაწილების გაზომვა და აღწერა (ანთროსკოპია) და მათი ცვალებადობის რაოდენობრივი დახასიათება.
მასობრივი ანთროპოლოგიური გამოკვლევები საშუალებას იძლევა შეფასდეს და ერთიმეორეს შეედაროს განსხვავებული რასობრივი, ასაკობრივი, პროფ. სქესობრივი ჯგუფების ნიშან-თვისებათა ცვალებადობა. ანთროპომეტრია, როგორც მეცნიერული მეთოდიკა XIX ს-ში ჩამოყალიბდა და დაკავშირებულია ფრანგ ანთროპოლოგ პ. ბროკას სახელთან. განასხვავებენ განზომილებითსა და აღწერილობითს ნიშან-თვისებებს. განზომილებითი ნიშან-თვისებები განისაზღვრება სპეციალური ანთროპოლოგიური ხელსაწყოებით (ანთროპომეტრი, განივმზომი, მცოცავი ფარგლები და სხვ.), ხოლო აღწერილობითი ნიშან-თვისებები (სხეულის ნაწილთა ან სახის ნაკვეთების ფორმა, კანის, თმისა და თვალის ფერი და სხვ.) - ზუსტი განმასხვავებელი კრიტერიუმების საფუძველზე შედგენილი სკალირების, მულაჟების, სქემების მეოხებით. ანთროპომეტრიაში შეიმჩნევა ტენდენცია შეიცვალოს აღწერილობითი ნიშან-თვისებები უფრო ზუსტი განზომილებითი ნიშან-თვისებებით და დაინერგოს ანალიზის თანამედროვე მეთოდები (რენტგენი, ულტრაბგერა, ნიშანდებული ნაერთები). ანთროპომეტრიული მეთოდიკის შერჩევა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა კონკრეტულ ამოცანებს ისახავს კვლევა. განზომილებათა საფუძველზე იგება სკალები, რომელთა საშუალებით განისაზღვრება ცალკეული ინდივიდების თუ მოსახლეობის სხვადასხვა ჯგუფის ფიზიკური განვითარების დონე. დაგროვილი მონაცემები მუშავდება ვარიაციულ-სტატისტიკური (იხ. ბიომეტრია) მეთოდით და ცხრილებად, გრაფიკებად და სქემებად ფორმდება. ანთროპომეტრიულ მონაცემებს იყენებენ მასობრივი წარმოების საგნების (ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი) სტანდარტიზაციისთვის, სამუშაო ადგილების რაციონალურად მოსაწყობად, აგრეთვე კრიმინალისტიკაში (მაგ. ბრალდებულის ან დაზარალებულის ასაკის განსაზღვრისას, გვამის ამოსაცნობად).

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 1, გვ. 462, თბ. 1975
**ანი (ანა) ტაკიძე** (დ. 13 დეკემბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

მამა, რევაზ ტაკიძე – დირიჟორია, დედა, ლალი – პიანისტ-კონცერტმაისტერი. ანიმ 1991 წელს დაამთავრა თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლა – „ნიჭიერთა ათწლედი" (ფ-ნოს პედაგოგი ლიანა ფირალიშვილი), 1996 წელს კი ბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია, პროფესორ ნანა ხუბუტიას კლასი. მისივე ხელმძღვანელობით 1998 წელს – ასპირანტურა.

2002-2005 წლებში ანი ტაკიძე იყო DAAD-ის სტიპენდიანტი და სწავლობდა მიუნჰენის მუსიკისა და თეატრის უმაღლესი სკოლის (hochschule für Musik und Theater München) ასპირანტურაში პროფესორ ფრანც მესინგერთან (ფ-ნო), კამერული ანსამბლის კლასში კი ჰელმუტ დოიჩთან (საკონცერტო დახელოვნება). 2005 წელს გახდა მოსკოვის სვიატოსლავ რიხტერის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი. იგი ფინალისტებს შორის ერთადერთი მანდილოსანი იყო და მეხუთე პრემია დაიმსახურა. მოსკოვის პრესამ ანის „პუბლიკის საყვარელი პიანისტი" უწოდა.

2005 წლიდან ანი ტაკიძე არის მიუნხენის ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტის დოცენტი. პედაგოგიურ საქმიანობას წარმატებით უთავსებს აქტიურ საკონცერტო მოღვაწეობას. როგორც სოლისტი და ანსამბლისტი მონაწილეობდა ისეთ ფესტივალებში როგორებიცაა: ოლეგ კაგანის სახელობის ფესტივალი კრეუტში (გერმანია, 2010), გიდონ კრემერის კამერული მუსიკის ფესტივალი ლოკენჰაუზში (ავსტრია, 2011), „შემოდგომის თბილისი" (2008), თანამედროვე მუსიკის ფესტივალი თბილისში (2008-2010).

პიანისტი თანამშრომლობს ცნობილ სიმფონიურ ორკესტრებთან: ნიურნბერგის, მიუნხენის, ტრიერის, მოსკოვის, დუბროვნიკის, თბილისის Sinfonietta; მუშაობს დირიჟორებთან: ჰიროიუკი ივაკი, მარკ მასტი, ერი კლასი, იური კოჩნევი, რობერტ კანეტი, ნორმან ვიჯაჯა, ვახტანგ კახიძე, რევაზ ტაკიძე, დავით კინწურაშვილი და სხვა. 2012 წელს პიანისტმა ჩაატარა მასტერკლასები DAAD-ის პროგრამით თბილისისა და ჯაკარტის (ინდონეზია) კონსერვატორიებში. გასტროლებით მოიარა: რუსეთი, იუგოსლავია, გერმანია, იტალია, ჰოლანდია.

ანი ტაკიძის რეპერტუარშია: ბიძინა კვერნაძე – „პოემა"; რევაზ ლაღიძე – „რონდო–ტოკატა"; საფორტეპიანო კონცერტები: მოცარტი №14, 20, 21, 24; ბეთჰოვენი №2,4,5; ბრამსი №1; შოპენი №1,2; შოსტაკოვიჩი №2; რაველი №2; შუმანის ინტროდუქცია და საკონცერტო allegro (პირველი შესრულება; თბ. 2015, 06, 06); ბეთჰოვენის 32–ე საფორტეპიანო სონატა; ბრამსის საფორტეპიანო პიესები; პროკოფიევის მე-9 სონატა; კამერული რეპერტუარი: სკარლატი, ი.ს. ბახი, მოცარტი, ბეთჰოვენი, შუმანი, შოპენი, რაველი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015, გვ. 445
* რევაზ და ანი ტაკიძეების ბენეფისი, გ. ტორაძე, მუსიკა, საქართველოს კომპოზიტორთა შემოქმედებითი კავშირის ჟურნალი, თბ. 2012, №4, გვ. 47-48

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანი ტაკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მეამბოხე „ქალამნის დროშით".
**ქალამნის მოძრაობა** (*გლეხის ქალამანი, ქალამნის აჯანყება, ქალამნის კავშირები*) — საიდუმლო სამხედრო გლეხური კავშირების სახელწოდება სამხრეთ-დასალვეთ გერმანიაში XV საუკუნესა და XVI საუკუნის დასაწყისში. მათი დროშა ქალამნის გამოსახულებით იყო მიწათმფლობელებისა და მთავრების წინააღმდეგ გლეხთა ბრძოლის სიმბოლო. მათ მთხოვნებში შედიოდა მიწების გაყოფა, ყველა გადასახადისა და ბეგარის გაუქმება და სხვა.

ქალამნის გამოსახულებით გამოსვლების დასაწყისად შეგვიძლია მივიჩნიოთ 1476 წელი, როდესაც ვიღაც მეცხვარემ გამოაცხადა ფრანკონიაში ღვთისმშობლის მოსვლის შესახებ, რომელიც თითქოსდა ხალხს დაპირდა, რომ ტყეებს, საძოვრებსა და წყლებს საზოგადოებრივ საკუთრებაში გადასცემდა. მეცხვარის ქადაგებანი ათობით ათასმა ადამიანმა აიტაცა. ადგილობრივმა ეპისკოპოსმა წინასწარმეტყველის დაჭერა და აჯანყების მეთაურების განადგურება ბრძანა, რადგან შეიარაღებული გამოსვლის ეშინოდა. 1495 წელს ელზასში შეიქმნა ახალი მოძრაობა, რომელიც ასევე იყენებდა ქალამნის სიმბოლოს.

ქალამნის ახალი კავშირის ცენტრმა 1513 წელს ბრეისგაუში გადაინაცვლა. ქალამნის მოძრაობასთანაა დაკავშირებული 1517 წლისა და უფრო გვიანი დროის აჯანყებები. ამ მოძრაობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 1524—1526 წლების გლეხთა ომის მომზადებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სებასტიან ფრანკის „მსოფლიო წიგნი" (1534) დაარქივებული 2014-02-03 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
* რეფორმაცია და გლეხთა ომი გერმანიაში დაარქივებული 2007-03-11 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* Wilhelm Zimmermann: *Allgemeine Geschichte des großen Bauernkrieges*. 3 Bände, Stuttgart 1841—1843; 2. Auflage in 2 Bänden unter dem Titel *Geschichte des großen Bauernkrieges*, Stuttgart 1856; viele weitere Ausgaben
**ქავთარაძეები** — ქართული გვარი. ქავთარაძეების გვარი მომდინარეობს მამაკაცის სახელიდან – ქავთარა. ეს სახელი მთელ საქართველოში იყო გავრცელებული. XVIII საუკუნეში ქავთარაძეები მოსახლეობდნენ სოფლებში: ძმიანთკარში, ჩადისციხეში და ბატატიანთკარში. დღესაც ქავთარაძეები მთიულეთში ერთ-ერთი დიდი გვარია.

ქართლში - ალგეთი, ანანური, არაგვისპირი, არაშენდა, აღდგომელაანთკარი, ახალსოფელი, ახალი ზირბითი, ახალი სამგორი, ახალუბანი, ახალციხე (სოფ.), ბახანი, ბენიანი, ბოტანიკა, ბულაჩაური, გამარჯვება, გარდაბანი, დგნალი, დოლასდექი, დრე, დუშეთი, ვაშლობი, თამარისი, თეთრიწყარო, თვალივი, მანგლისი, მენესო, მისაქციელი, მუხათგვერდი, მუხრანი, მცხეთა, მჭადიჯვარი, ნატახტარი, ნეძიხი, ნორიო, ოძისი, ჟინვალი, საგურამო, ტბისი, ფასანაური, ქავთარაანი, ქვეშეთი, ქსოვრისი, ღვევი, შეხვეტილა, ჩაბარეხი, ჩინთი, ცივწყარო, ციხევდავი, ციხისძირი, ძალისი, ძეგვი, ძმიაანი, წეროვანი, წილკანი, წინამძღვრიანთკარი, წინკობანი, წიფორი, წიფრანი, წოდორეთი, ჭართალი, ჭილურტი, ჭინჭრიანი, ჭოპორტი, ხევშა, ხორხი, ჯუღისი.

იმერეთში - დიდი ჯიხაიში, ვანი, თერჯოლა, ისრითი, კლდეეთი, მერჯევი, რუფოთი, სავანე, ქუთაისი, ცხრაწყარო, ხონი. 

რაჭაში - იწა.

სამეგრელოში - ქვემო სენაკი, ძველი ხიბულა, ხობი, კორცხელი, ძველი სენაკი, ოდიში, ეკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* geogen.ge
* ქართული გვარების ისტორია
**ალექსი წერეთელი** (დ. 1864 — გ. 1942), თავადი, ოპერის იმპრესარიო. მწერალ აკაკი წერეთლისა და ნატალია პეტროვნა ბაზილევსკაიას ვაჟი.

დაიბადა პეტერბურგში და აღიზარდა რუსულ კულტურულ გარემოში. ქართულს თითქმის არ ფლობდა; მიიღო ინჟინრის განათლება. ოპერამ ადრევე გაიტაცა და 1896-97 წლებში ხარკოვში (ახლანდ. ხარკივი, უკრაინა) ჩამოაყალიბა საოპერო დასი, რომელმაც გასტროლებით მოიარა რუსეთის იმპერიის დიდი ქალაქები და წარმატების მწვერვალს 1904-06 წწ. პეტერბურგში მიაღწია. წერეთელს ეკუთვნის რამდენიმე მომავალში ცნობილი საოპერო ტალანტის აღმოჩენა. 1913 წ. წერეთელმა პეტერბურგში მოაწყო ქართული დიასპორის ყველაზე დიდი საღამო. ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ, 1917 წ. რუსეთი დატოვა და ევროპას მიაშურა. 1921 წლიდან მისი ახლად შექმნილი დასი წარმატებით გამოდიოდა ესპანეთის თეატრებში. 1928 წ. იყო პარიზში „რუსული ოპერის" თანადამფუძნებელი. 1930 წ. ოპერა გაკოტრდა, მის მფლობელებს შორის დავა კი სასამართლომდე მივიდა. წერეთელმა სასამართლო პროცესი მოიგო და 1931 წ. ემიგრანტ ვასილი ბაზელის კომპანიონობით „რუსული ოპერა" აღადგინა. დასში მიწვეული იყო თედორე შალიაპინი.

წერეთელმა თავისი დასის მთელი რეკვიზიტები „მომავალი თავისუფალი საქართველოს თეატრს" უანდერძა. თუმცა, მისი გარდაცვალების შემდეგ, ანდერძი არაქმედითად იქნა ცნობილი და წერეთლის ქონება აუქციონზე გაიყიდა.

წყარო
-----

* Евгений Цодоков. А. Церетели. Грузинский князь и русская опера. *Belcanto.Ru*
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქათამურა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ქათამურა** ან **ლერწმის ქათამურა** (ლათ. Porzana porzana) — ფრინველი ლაინასებრთა ოჯახისა. გადამფრენი ფრინველია. მის მოსაპოვებლად საჭიროა 10-12 ნომერი საფანტი.

გავრცელება და ჰაბიტატი
----------------------

სახლდება ლერწმიან ჭაობებში. დედალ-მამალი მალე წყვილდებიან და ცდილობენ მათ მიერ დაკავებულ ადგილში სხვა არ შეუშვან საბინადროდ.

### საქართველო

საქართველოში აპრილში გამოჩნდება ხოლმე.

გამრავლება
----------

კვერცხები ვისბადენის მუზეუმში, გერმანია.
### ბუდე

ქათამურას წყვილი ბუდეს ხმელი ბალახებისა და ღეროებისაგან აკეთებს ჭაობის ნაპირზე მცენარეთა ძირებში ან წყლის ზედაპირამდე დაშვებულ ტირიფის ტოტებზე მიმაგრებით.

### გამოჩეკა

ქათამურა დებს 6-12 კვერცხს, რომლებზეც კრუხად ჯდება კვერცხების დების დამთავრებამდე. ამის გამო ბატყებიც თანდათანობით იჩეკებიან. პირველ დღეებში ბარტყებს მამა უვლის, ხოლო ბარტყების გამოჩეკის დამთავრების შემდეგ მათ მოვლაში დედალიც მონაწილეობს. ორი კვირის ბარტყები თვითონ პოულობენ საკვებს.

კვება
-----

ქათამურა დილიდან საღამომდე წყლის ზედაპირზე დაცურავს, ყურყუმელაობს და ეძებს საკვებს: წყლის მწერებს, მათ კვერცხებსა და ლოკოკინებს.

ლიტერატურა
----------

* *გ. აბულაძე, ნ. ღამბარაშვილი, ვ. ბურჯანაძე, შ. ჩახანაშვილი, პ. ჟორდანია, ნ. ლომსაძე, ლ. გუნიავა, დ. ახრახაძე, გ. ზახაროვი*, მონადირის ცნობარი, თბ. 1969. — გვ. 32-33.
**ოქსანა მადარაში** (დ. 12 სექტემბერი, 1969, ქ. ბუჩაჩი, ტერნოპილის ოლქი) — უკრაინელი დირიჟორი. უკრაინის სახალხო არტისტი (2019). ახალგაზრდა საგუნდო დირიჟორთა სრულიად საკავშირო კონკურსის ლაურეატი (მიკოლაივი, 1988, მე-2 პრემია). სტეფან ტურჩაკის სახელობის სიმფონიურ დირიჟორთა მე-2 ეროვნული კონკურსის სპეციალური პრიზის „იმედის ვარდი" მფლობელი (კიევი, 1988). დაამთავრა უკრაინის ეროვნული მუსიკალური აკადემია (კიევი, 1994, საგუნდო დირიჟორობა, ვიქტორ პეტრიჩენკოს კლასი; 1999, საოპერო-სიმფონიური დირიჟორობა, ევჰენ დუშჩენკოს კლასი) და მასთან არსებული ასპირანტურა-სტაჟირება (2005). 1994–2002 წლებში მუშაობდა საგუნდო კაპელაში „დუმკა" (კიევი). 2002 წლიდან — კიევის ოპერეტის თეატრის დირიჟორი, ამავდროულად კიევის საბავშვო ხელოვნების აკადემიის ახალგაზრდა სტუდენტთა კამერული ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. იყო დირიჟორ-დამდგმელი: გაეტანო დონიცეტის კომიკური ოპერა „ზარი", იოჰან-სებასტიან ბახის სპექტაკლი „ყავის კანტატა", ჟორჟ ბიზეს ოპერა „კარმენი", მიკოლა არკასის ოპერა „ეკატერინა", იოჰან შტრაუსის ოპერეტა „ღამურა", ფრედერიკ ლოუს „ჩემი მომხიბვლელი ლედი", იმრე კალმანის „მონმარტის ია", ყოველწლიური სიმფონიური კონცერტი „შტრაუსი ოპერეტაში" (2012-დან), საერთაშორისო კონცერტები „ვივატ, ოფენბახ!", „დუნაის მარგალიტი", „სიმფონიური კოქტეილი ბლუზის სტილში", „ფერენც ლეჰარი". დირიჟორობდა სპექტაკლებს: სერგეი რახმანინოვის „ალეკო", პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი", ჟაკ ოფენბახის „დაპატიჟებული ვახშამი იტალიელებთან", იმრე კალმანის „მისტერ იქსი", „სილვა" („ცირკის პრინცესა"), ჯუზეპე ვერდის „რიგოლეტო", ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი", იჰორ პოკლადის „ასეთია ევროპული ბედნიერება", იოჰან შტრაუსის „ბოშათა ბარონი" და სხვ. არის მუსიკალური კონკურსების ჟიურის წევრი.

ლიტერატურა
----------

* Вахрамєєва Р. Нам без жінок у світі не прожить // ДУ. 2006, 7 берез.;
* Оксана Мадараш: «Щаслива, коли диригую»: [інтерв’ю записала О. Будник] // Сусп-во і соц. політика. 2010. № 11;
* Уникати фальшивих нот – у музиці і повсякденні: [інтерв’ю записала С. Наконечна] // Україна молода. 2015, 17 берез.;
* Руки, які відчувають музику: [інтерв’ю записала Г. Онищук] // КіЖ. 2015, 25–30 груд.

სქოლიო
------

1. ↑  Трощановська, О. А.. Мадараш Оксана Степанівна uk. *Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс]*. Інститут енциклопедичних досліджень НАН України (2020). ციტირების თარიღი: 30 მარტი, 2023
**ქადიქოის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, არდაშენიდან 19,5 კილომეტრის დაშორებით. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ოზენკიტის ხიდის სახელითაც მოიხსენიებს.

ხიდი ორმალიანია. მისი ზედა ნაწილი, მოაჯირი და სავალი ბილიკი მთლიანად მოგვიანებით ჩანს განახლებული. შეკეთება-განახლების კვალი ემჩნევა ხიდის შუა მზიდ ბურჯსაც, რომელიც მდინარის შუა წელზე ბუნებრივად არსებულ დიდი ზომის კლდოვან ქანზეა დაშენებული. ხიდის მარჯვენა მხარის თაღი ძირითადია და ზომითაც დიდი. რკალი ნახევარწრიული ფორმისაა. მისი მარჯვენა ბოლო სანაპიროს კლდოვან რელიეფს ეფუძვნება, ხოლო მარცხენა მდინარის კლდოვან ქანზე დაშენებულ ბურჯს. მარცხენა მხარის თაღი შედარებით მცირე ზომისაა, ისიც ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. მისი ერთი ბოლო მარცხენა სანაპიროს კლდოვან ქანშია შეჭრილი, ხოლო მეორე მდინარის შუა წელის კლდოვა ქანზე დაშენებულ ბურჯშია ჩასმული. ხიდის თაღების საპირე რკალისათვის ორივე მხარეს წყობაში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვები. საპირე ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი.

დიდი თაღის სიმაღლე წყლის ზედაპირამდე — 12,5 მეტრია. თაღების გამყოფი ბურჯის სიმაღლე კლდის დონემდე — 6,70 მეტრია. პატარა თაღის სიმაღლე წყლის დონემდე კი — 6 მეტრია.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 74 ISBN 978-9941-0-6458-6.
ანჟუ საფრანგეთის რუკაზე
**ანჟუ** (ფრანგ. Anjou<ლათ. Andecavi — ერთ-ერთი გალური ტომის სახელწოდება) — ისტორიული ოლქი ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთში, ქვემო ლუარის აუზში. მთავარი ქალაქი – ანჟე. ამჟამად ანჟუს ტერიტორიის დიდი ნაწილი შედინ მენისა და ლუარის დეპარტამენტში. ანჟუში მოჰყავთ ხორბალი, კანაფი. განვითარებულია მებაღეობა, მეცხოველეობა, მეღვინეობა, კვების მრეწველობა.

ისტორია
-------

IX საუკუნის II ნახევარში ანჟუ იხსენიება როგორც ანჟეს სავიკონტო, რომელსაც რობერტინგების წარმომადგენელმა რობერმა ჩაუყარა საფუძველი. 929 წელს ანჟუ საგრაფოა. შემდგომში მას ტურენი (1044) მენი (1110) შეუერთდა. ანჟუს საგრაფომ უდიდეს ძლიერებას XI საუკუნეში მიაღწია. 1131 წელს ანჟუს გრაფი ფულკ V იერუსალიმის მეფე გახდა. მისმა ძემ ჟოფრუა V პლანტაგენეტმა შემოიმატა ნორმანდია (1135), უკანასკნელის შვილიშვილმა ანრიმ ალიენორ აკვიტანელზე ქორწინებით მიიღო აკვიტანია (1152), ხოლო დედისაგან მემკვიდრეობით — ნორმანდია და ინგლისის ტახტზე ავიდა ჰენრი II-ის სახელით. ანჟუ პლანტაგენეტების სახელმწიფოს ნაწილად იქცა. 1204 წელს ანჟუ შეუერთდა საფრანგეთის სამეფოს. 1246 წელს გადაეცა საუფლისწულოდ ლუი IX-ის ძმას შარლ ანჟუელს, რომელმაც ანჟუს მიწებს შეჰმატა პროვანსი (1246) და სიცილიის სამეფო (1266); 1297 წელს ანჟუ საჰერცოგოდ იქცა. მისი უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ IV-ის (მენისთვის — შარლ V) გარდაცვალების შედეგ (1481) ანჟუს სამემკვიდრეო (საჰერცოგოს მიწები, პროვანსი და პრეტენზიები ნეაპოლის სამეფოზე) საფრანგეთის მეფეს გადაეცა.

ლიტერატურა
----------

* *ჟორდანია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 471.
**ანრი-პიტიე** — ვენესუელის უძველესი ეროვნული პარკი. შეიქმნა 1937 წელს. ცნობილია ფრინველთა სამყაროს მრავალფეროვნებით. მისი ეკოსისტემა იცვლება ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით. 

თავდაპირველად პარკს *რანჩო-გრანდე* ერქვა, მაგრამ შემდეგში, შვეიცარიელი ბიოლოგისა და პარკის შექმნის ხელშემწყობის, ანრი პიტიეს პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდა. ანრი-პიტიე ვენესუელაში 1917 წელს ჩავიდა და მოახდინა ქვეყნის 30 000-ზე მეტი მცენარეთა სახეობის კლასიფიკაცია. მან მტკიცედ გადაწყვიტა რამდენიმე წელი მიეძღვნა დღევანდელი პარკის ტერიტორიის ფლორისა და ფაუნის შესწავლისთვის. 

ეროვნული პარკის ფართობი 1078 კმ²-ს შეადგენს და მდებარეობს არაგუის შტატის ჩრდილოეთ ნაწილში. მოიცავს მისი სანაპირო ზოლის უდიდეს ნაწილს და კარაბობოს შტატის მთიან არეალს. ესაზღვრება სან-ესტებანის ეროვნულ პარკს. 

პარკი შედგება ორი გეოგრაფიული სისტემისგან,პირველი მათგანია ფრიალო მთების ზონა, სადაც 500-ზე მეტი სახეობის ფრინველია გავრცელებული, რომელთაგან 22 ენდემურია. პარკში გაედინება 9 მდინარე და გამოირჩევა ფლორის დიდი მრავალფეროვნებით. მეორე სისტემას წარმოადგენს სანაპირო ზონა უბებით, პლაჟებითა და კურორტებით, რომელთაც უზარმაზარი ტურისტული პოტენციალი გააჩნიათ. 

ეკოლოგიური მნიშვნელობის გარდა, დიდია პარკის, როგორც წყლის სერიოზული მარაგის მნიშვნელობა, რომლითაც მარაგდება გარშემო მდებარე ქალაქები. პარკის ტერიტორიაზე მოყავთ ერთ-ერთი საუკეთესო კაკაო მთელ მსოფლიოში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელის ეროვნული პარკების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანრი-პიტიეს ეროვნული პარკი***

* Parque Nacional Henri Pittier en ParksWatch.org დაარქივებული 2011-10-24 საიტზე Wayback Machine.
* Parque Nacional Henri Pittier MiPunto.com დაარქივებული 2011-10-11 საიტზე Wayback Machine.
* Parque Henri Pittier en la Red Escolar Nacional დაარქივებული 2014-02-22 საიტზე Wayback Machine.
* Estación Biológica Dr. Alberto Fernández Yepez დაარქივებული 2009-05-15 საიტზე Wayback Machine.
* De la Costa Eco-Lodge Parque Nacional Henri Pittier Venezuela დაარქივებული 2010-05-27 საიტზე Wayback Machine.
* Parque Nacional Henri Pittier en Araira.org
* Actividades en la Cienaga
**ოქუმის ეკლესია** — ეკლესია საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოქუმში.

ეკლესია აგებულია XI საუკუნის დასაწყისსა და XIX საუკუნეში.

ოქუმის ეკლესიას მინიჭებული აქვს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორიულ-არქიტექტურული აღწერა
-----------------------------

ოქუმის ხარების ეკლესია აშენებულია სრულიად საქართველოს- "აფხაზთა და ქართველთა" მეფის ბაგრატ III-ის მეფობის ბოლო წლეებში, XI საუკუნის დასაწყისში „ერისთავთ-ერისთავების ემხების (ემუხვარების)" მიერ. XVIII საუკუნის დასწყისში ოსმალო დამპყრობლების შემოსევის შედეგად იქნა გადამწვარი. ეკლესია დღევანდელი სახით, არსებულ საძირკველზე, აღდგა XIX საუკუნეში.

2008 წელს, საქართველოს საპარტრიარქოსთან შეთანხმებით, ეკლესიის ნაგებობას ჩაუტარდა საკონსერვაციო სამუშაოები - გამაგრდა საძირკველი, ეკლესია გაიწმინდა სარაველებისაგან და წლების განმავლობაში დაგროვილი ნაგვისაგან, მთლიანად გადაიხურა ალუმინის ფურცლებით, ჩამოიკიდა ქართული საეკლესიო არქიტექტურის შესატყვისად დამზადებული რკინის კარები, გამოიცვალა ფანჯრები.

ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოქუმის ეკლესია
**ფრანსუა ტრიუფო** (ფრანგ. François Roland Truffaut; დ. 6 თებერვალი, 1932, პარიზი — გ. 21 ოქტომბერი, 1984) — ფრანგი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი, კინოკრიტიკოსი და მსახიობი. ფრანგული „ახალი ტალღის" ერთ-ერთი დამფუძნებელი და წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
---------

ტრიუფომ, ისევე როგორც ფრანგული ახალი ტალღის სხვა წარმომადგენელმა, ჟან-ლუკ გოდარმა, მოღვაწეობა დაიწყო როგორც კინოკრიტიკოსმა. მისი პირველი აღიარებული ფილმი იყო „ოთხასი დარტყმა", რომელმაც ტრიუფოს მოუტანა კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისთვის. ფილმი ტრიუფოსთვის სანახევროდ ავტობიოგრაფიული იყო და ეხებოდა ბავშვს, რომელსაც კონფლიქტი აქვს მშობლებთან და საბოლოოდ სახლიდან გარბის. ფილმის გმირის ანტუან დუანელის ისტორია ტრიუფოს სხვა ფილმებშიც გაგრძელდა. ესენი იყო „ანტუანი და კოლეტი", „მოპარული კოცნები", „სუფრა და საწოლი" და „გაქცეული სიყვარული". ყველა მათგანში ანტუანის როლს ასრულებდა ჟან პიერ ლეო. განსხვავებით პირველი ფილმისგან, დუანელის სერიის სხვა ფილმები კომედიები იყო. ტრიუფო მოგვიანებით კვლავ დაუბრუნდა მოზარდების პრობლემებს და გადაიღო „ჯიბის ფული".

ტრიუფო ხშირად თავად მონაწილეობდა საკუთარ ფილმებში. ასეთები იყო „ველური ბავშვი", „მწვანე ოთახი" და „ამერიკული ღამე", რომელმაც მოიპოვა ოსკარი ნომინაციაში საუკეთესო უცხოური ფილმი და BAFTA საუკეთესო რეჟისურისთვის.

როგორც მსახიობს მიღებული აქვს მონაწილეობა რამდენიმე საკუთარ ფილმში, მათ შორის მთავარი როლების შემსრულებლად. ტრიუფომ სხვა რეჟისორის მხოლოდ ორ ფილმში ითამაშა. 1956 წელს ჟაკ რივეტის ფილმში შეასრულა ეპიზოდური როლი და 1977 წელს სტივენ სპილბერგის ფილმში „მესამე ხარისხის ახლო კონტაქტები" შეასრულა ფრანგი პროფესორის კლოდ ლაკომბის როლი.

ფილმოგრაფია
-----------

*სარეჟისორო სრულმეტრაჟიანი ფილმები*
* 1959 - ოთხასი დარტყმა *(Les Quatre Cents Coups)*
* 1960 - ესროლეთ პიანისტს *(Tirez sur le pianiste)*
* 1962 - ჟიული და ჯიმი *(Jules et Jim)*
* 1964 - ნაზი კანი *(La Peau douce)*
* 1966 - ფარენჰეიტი 451 *(Fahrenheit 451)*
* 1968 - პატარძალი იყო შავებში *(La Mariée était en noir)*
* 1968 - მოპარული კოცნები *(Baisers volés)*
* 1969 - მისისიპის ქალთევზა *(La sirène du Mississipi)*
* 1970 - ველური ბავშვი *(L'Enfant sauvage)*
* 1970 - ოჯახური კერა *(Domicile conjugal)*
* 1971 - ორი ინგლისელი და კონტინენტი *(Les Deux anglaises et le continent)*
* 1972 - ისეთივე ლამაზი, როგორც მე *(Une belle fille comme moi)*
* 1973 - ამერიკული ღამე *(La Nuit américaine)*
* 1975 - ადელის ისტორია *(L'Histoire d'Adèle H.)*
* 1976 - ჯიბის ფული *(L'Argent de poche)*
* 1977 - კაცი, რომელსაც ქალები უყვარდა *(L'Homme qui aimait les femmes)*
* 1978 - მწვანე ოთახი *(La Chambre verte)*
* 1979 - გაქცეული სიყვარული *(L'Amour en fuite)*
* 1980 - უკანასკნელი მეტრო *(Le Dernier métro)*
* 1981 - მეზობელი ქალი *(La Femme d'à côté)*
* 1983 - მხიარული კვირა დღე *(Vivement dimanche!)*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფრანსუა ტრიუფო***

* 

* ფრანსუა ტრიუფო — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ფრან­სუა ტრი­უ­ფო - კა­ნი, 1968 წლის მა­ი­სი
* ჟანა მოროს, კატრინ დენევის და ფანი არდანის საყვარელი კაცი[*მკვდარი ბმული*]
**ოქტომბრის რევოლუციის კუნძული** (რუს. Остров Октябрьской Революции) — უდიდესი კუნძული ჩრდილოეთის მიწის კუნძულების ჯგუფში. ეკუთვნის რუსეთს.

კუნძულის ფართობი შეადგენს 14 170 კმ², მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის 59-ე ადგილი უკავია ფართობის მხრივ ამ ტერიტორიის უმაღლესი წერტილი შეადგენს 965 მეტრს, ეს არის მთა კარპინსკი. კუნძულის დიდი ნაწილი ყინულებს უკავია, ყინულები ზღვამდე აღწევს. ამ ტერიტორიის ნაწილი სწორედ ყინულის უდაბნებს უკავია. ეს ადგილები პირველად გამოკვლეული იქნა გიორგი უშაკოვის და ნიკოლაი ურავანცენის მიერ 1930-32 წლებში.

ოქტომბრის რევოლუციის კუნძულის სანაპიროებს დასავლეთიდან ესაზღვრება კარის ზღვა, ხოლო აღმოსავლეთიდან საზღვრავს ლაპტევების ზღვა. სამხრეთით არსებული ბოლშევიკის კუნძულისგან გამოყოფილია შოკალსკის სრუტით, სრუტის სიგრძე შეადგენს 20-38 კილომეტრს. ჩრდილოეთით არსებულ კუნძულ კომსომოლეცისგან გამოყოფილია წითელი არმიის სრუტის მეშვეობით, სრუტის სიგრძე შეადგენს 3-18 კილომეტრს. კუნძულზე მიედინება საკმაოდ გრძელი მდინარეები, ყველაზე გრძელი მდინარეა ოზიორნაია (64 კმ) (ეს მდინარე ყველაზე გრძელია მთელს არქიპელაგში), აქ მიედინება ასევე: უშაკოვი (58 კმ) და მდინარე დიდი (42 კმ). ოქტომბრის რევოლუციის კუნძულზე აგრეთვე მდებარეობს ტბებიც, ყველაზე დიდი ტბაა ფოროდვოე (57 კმ²).

ამ კუნძულის პირველი სახელი იყო წმინდა ალექსანდრა. მას შემდეგ რაც ქვეყნის სათავეში ბოლშევიკები მოვიდნენ მას ოქტომბრის რევოლუციის კუნძული დაერქვა.

სქოლიო
------

1. ↑  McCoy, John F. (ed.) (2002) *Geo-Data: The World Geographical Encyclopedia* Thomson-Gale
2. ↑  "Октябрьской Революции Остров"[*მკვდარი ბმული*] *დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია*

|  |  |
| --- | --- |
| რუსეთის დროშა | *ეს სტატია რუსეთისა და რუსების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |