„ცხოველთა ბედი", ფრანც მარკი, 1913, გამოფენილი მიუნხენში 1937 წელს.
**მოდერნიზმი** (ლათ. modernus „თანამედროვე, ბოლოდროინდელი") — კულტურული მიმდინარეობა, ძირითადად მოიცავს პროგრესულ ხელოვნებასა და არქიტექტურას, მუსიკას, ლიტერატურასა და დიზაინს, რომელიც 1914 წლამდე დეკადაში აღმოცენდა. ეს იყო ხელოვანთა და დიზაინერთა მოძრაობა მე-19 საუკუნის აკადემიური და ისტორიული ტრადიციების წინააღმდეგ, ცდილობდა, არ აჰყოლოდა სახეშეცვლილი თანამედროვე მსოფლიოს ახალ ეკონომიკურ, სოციალურ და პოლიტიკურ ასპექტებს.

ნაწილი კულტუროლოგებისა მე-20 საუკუნეს ყოფს მოდერნისტულ და პოსტმოდერნისტულ პერიოდებად, მაშინ, როდესაც სხვები იხილავენ მათ, როგორც ერთი, უფრო ხანგრძლივი პერიოდის ორ ნაწილს. ამ სტატიაში განხილულია მოძრაობა, რომელიც განვითარდა გვიანდელ მე-19 და ადრეულ მე-20 საუკუნეებში და ის არ მოიცავს პოსტმოდერნიზმს.

ისტორია
-------

მოდერნისტული მოძრაობა ჩაისახა მე-19 საუკუნის შუა წლებში ევროპაში და მისი ფუძემდებელი იდეა იყო ხელოვნების, ლიტერატურის, სოციალური ორგანიზაციისა და ყოველდღიური ცხოვრების ტრადიციული ფორმების მოძველება, რაც მნიშვნელოვანს ხდიდა მათ უკუგდებასა და კულტურის მუდამ ახალი ფორმების ძიებას. მოდერნიზმი წამახალისებელი იყო არსებობის ყველა ფორმის, კომერციიდან ფილოსოფიამდე გადახედვის იმ მიზნით, რომ მოძებნილიყო პროგრესის ხელის შემშლელი გარემოება, მისი ახალი, შესაბამისად, უკეთესი გზით შეცვლით. მოდერნის მთავარი არგუმენტით მე-20 საუკუნის რეალიები პერმანენტული და გარდაუვალი იყო და, შესაბამისად, ხალხს მათი სამყაროს ადაპტირება უნდა მოეხდინა, იმ იდეის გათავისებით, რომ ის, რაც ახალია, ასევე კარგია და ლამაზი.

### მოდერნიზმის წინაპირობები

მე-19 საუკუნის პირველი ნახევარი ევროპისთვის აღინიშნა მწვავე ომებისა და რევოლუციების სერიით, რომელმაც თანდათან დასაბამი მისცა ახალი იდეებისა და დოქტრინების ტალღას, ე.წ. რომანტიზმს. ამ იდეების ფოკუსი ინდივიდის სუბიექტური გამოცდილება, ბუნების, როგორც ხელოვნების სტანდარტული სუბიექტის, უზენაესობა, გამოხატვის რევოლუციური ან რადიკალური მიმართულებები, და ინდივიდუალური თავისუფლებაა. საკუნის შუა წლებში ამგვარი რადიკალიზმი შესამჩნევად განლედა და ჩნდება ამ იდეათა მმართველობის სტაბილურ ფომრებთან სინთეზი, ნაწილობრივ 1848 წლის ჩაშლილი რომანტიკული რევოლუციების გამო. ეს მასტაბილიზებელი სინთეზი გახდა საფუძველი იდეისა, რომ **ის რაც „რეალურია" დომინირებს იმაზე რაც სუბიექტურია**. ეს იდეები განზოგადებას ჰპოულობს ოტო ფონ ბისმარკის „რეალპოლიტიკში", „პრაქტიკული" ფილოსოფიული იდეებით, როგორიცაა პოზიტივიზმი და საერთო კულტურული ნორმებით, რომელსაც ამჟამად „ვიქტორიის ხანად" მოიხსენიებენ. თაკუნა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მოდერნიზმი***

* მოდერნიზმი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი


|  |  |
| --- | --- |
| მონა ლიზა | *ეს სტატია ხელოვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ხელოვნების მიმდინარეობები |
| --- |
|  |
| შუა საუკუნეები | 
* ადრეული ქრისტიანული
* დიდი გადასახლების
* ანგლოსაქსონური
* ვესტგუთების
* წინარერომანული
* ინსულარული
* ვიკინგების
* ბიზანტიური
* მეროვინგული
* კაროლინგური
* ოტონური
* რომანული
* გოთიკური (საერთაშორისო გოთიკა)

 |
|  |
| რენესანსი | 
* იტალიური რენესანსი
* ადრეული ნიდერლანდური
* გერმანული რენესანსი
* ანტვერპენული მანიერიზმი
* დუნაის სკოლა
* მაღალი რენესანსი
* რომანიზმი
* მანიერიზმი
* ფონტენბლოს სკოლა
* ჩრდილოური მანიერიზმი
* ფლამანდიური ბაროკო

 |
|  |
| XVII საუკუნე | 
* ბაროკო
* კარავაჯისტები
* კლასიციზმი
* ჰოლანდიის ოქროს ეპოქა

 |
|  |
| XVIII საუკუნე | 
* როკოკო
* ნეოკლასიციზმი
* რომანტიზმი

 |
|  |
| XIX საუკუნე | 
* რეალიზმი
* ისტორიციზმი
* ბიდერმაიერი
* გრუნდერცაიტი
* ბარბიზონის სკოლა
* აკადემიური ხელოვნება
* ესთეტიზმი
* პერედვიჟნიკი
* იმპრესიონიზმი
* პოსტ-იმპრესიონიზმი
* ნეო-იმპრესიონიზმი
* დივიზიონიზმი
* პუანტილიზმი
* კლუაზონიზმი
* ნაბი
* სინთეტიზმი
* კალიგჰატური მხატვრობა
* სიმბოლიზმი
* ჰუდსონის მდინარის სკოლა

 |
|  |
| XX საუკუნე | 
* ბენგალური ხელოვნების სკოლა
* ამაზონური პოპ-არტი
* კუბიზმი
* ორფიზმი
* პურიზმი
* სინქრონიზმი
* ექსპრესიონიზმი
* სკუოლა რომანა
* აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი
* კინეტიკური ხელოვნება
* მიუნხენის ახალ ხელოვანთა ასოციაცია
* ლურჯი მხედარი
* ხიდი
* ახალი საგნობრიობა
* დადაიზმი
* ფაუვიზმი
* ნეო-ფაუვიზმი
* პრეციზიონიზმი
* არტ-ნუვო
* ბაუჰაუსი
* სტილი
* არტ-დეკო
* ოპ-არტი
* ვენის ფანტასტიკური რეალიზმის სკოლა
* პოპ-არტი
* ფოტორეალიზმი
* ფუტურიზმი
* მეტაფიზიკური ხელოვნება
* სხივიზმი
* ვორტიციზმი
* სუპრემატიზმი
* სიურრეალიზმი
* ფერების ველი
* მინიმალიზმი
* მინიმალიზმი (ვიზუალური ხელოვნება)
* ნუვო რეალიზმი
* სოციალური რეალიზმი
* ლირიული აბსტრაქცია
* ტაშიზმი
* COBRA
* მოქმედების ფერწერა
* საერთაშორისო სასტამბო სტილი
* ფლუქსუსი
* ლეტრიზმი
* საერთაშორისო ლეტრისტი
* სიტუაციონიზმი
* კონცეპტუალური ხელოვნება
* ინსტალაციური ხელოვნება
* ლენდ-არტი
* პერფორმანსი
* სისტემური არტი
* ვიდეო-არტი
* ნეო-ექსპრესიონიზმი
* ნეო-დადაიზმი
* აუტსაიდერული ხელოვნება
* ლოუბროუ
* ახალი მედია ხელოვნება
* ახალგაზრდა ბრიტანელი ხელოვანები

 |
|  |
| XXI საუკუნე | 
* ხელოვნების გამოგონება
* ჰიპერრეალიზმი
* ნეო-ფუტურიზმი
* სტაკიზმი
* რემოდერნიზმი
* ფსევდორეალიზმი
* საუნდ-არტი
* სუპერსიბრტყე
* ურთიერთობის ხელოვნება
* ვიდეო თამაშების ხელოვნება

 |
|  |
| დაკავშირებული სტატიები | 
* ხელოვნების მიმდინარეობების სია
* თანამედროვე ხელოვნება
* მოდერნიზმი
* გვიანდელი მოდერნიზმი
* პოსტმოდერნული ხელოვნება
* ავანგარდი

 |

 |