**18 სექტემბერი - 13 ოქტომბერი 1972 სკოპიე, იუგოსლავია**

ოლიმპიადა სკოპიეში საიუბილეო იყო და ქალაქიც სათანადოდ მოემზადა ამისათვის. სკოპიე გახდა პირველი ქალაქი, რომელმაც ერთდროულად მიიღო ორივე, ვაჟთა და ქალთა ოლიმპიადები. 62 ვაჟთა და 23 ქალთა ნაკრები გუნდი ესტუმრა მაკედონიის დედაქალაქს. გუნდებში მიმდინარეობდა თაობათა ცვლა. სსრ კავშირის ნაკრებში გამოჩნდა ორი ახალი მოჭდრაკე: ანატოლი კარპოვი და ვლადიმერ სავონი. აშშ-ს ნაკრებს რობერტ ფიშერის და სამუელ რეშევსკის არყოფნაში სათვეში ჩაუდგა, ყოფილი ჩეხი, ლუბომირ კავალეკი. ფიშერმა ოლიმპიადაში მონაწილეობისათვის 150 ათასი დოლარი მოითხოვა. ასევე მაღალი ჰონორარები მოითხოვეს ევანსმა და ლომბარდიმ, ამიტომაც ამერიკელთა გუნდი სკოპიეში შესუსტებული შემადგენლობით თამაშობდა. შესუსტებული შემადგენლობით ჩამოვიდნენ სკოპიეში არგენტინელებიც, ნაიდორფი, პანო და კიდევ რამდენიმე უძლიერესი მოჭადრაკე უკმაყოფილო დარჩა ნაკრების დაკომპლექტების პრინციპებით და ოლიმპიადაში თამაშზე უარი განაცხადეს. გერმანიის გუნდს დაუბრუნდა რობერტ ჰიუბნერი, სამაგიეროდ არ იყვნენ უნციკერი და შმიდტი. დანიელებს არ ჰყავდათ ბენტ ლარსენი. სამგიეროდ იყო ახალი სახელები: უნგრეთის გუნდში გამოჩნდა დიულა საქსი, იუგოსლავიის ნაკრებში - ლუბომირ ლუბოევიჩი, შვედეთის ნაკრებში - ულფ ანდერსონი, ხოლო ავსტრალიის ნაკრებში - უოლტერ ბრაუნი. საფრანგეთის ნაკრებს 22-წლიანი განშორების შემდეგ (ამ დროს ის აშშ-ს ღირსებას იცავდა) დაუბრუნდა როსოლიმო.

თავდაპირველად გუნდები ქვეჯგუფებში იბრძოდნენ მთავარ ფინალში გასასვლელად. ქვეჯგუფებში სიურპრიზები არ მომხდარა და თითქმის ყველა ფავორიტმა იოლად გაიკვლია გზა ფინალისაკენ. გაუჭირდათ ამერიკელებს და არგენტინელებს. პირველებმა მხოლოდ ბოლო ტურში ფილიპინელებთან ფრედ დამთვრებული მატჩის წყალობით მოიპოვეს ფინალის საგზური. რაც შეეხება არგენტინელებს, მათ ეს მხოლოდ მექსიკელთა მშრალი ანგარიშით დამარცხების შემდეგღა შეძლეს.

ფინალში ძირითადი ბრძოლა უნგრელ და საბჭოთა მოჭადრაკეებს შორის წარიმართა. ეს გუნდები უკვე პირველივე ტურში შეხვდნენ ერთმანეთს და უნგრეთის ნაკრებმა მეორედ შეძლო საბჭოეთის დამარცხება (პირველად ეს მოხდა 1956 წელს). მომდევნო სამ ტურში საბჭოთა მოჭადრაკეებმა მატჩები მართლია მოიგეს, მაგრამ მინიმალური სხვაობით და უნგრელები მეხუთე ტურის წინ 2,5 ქულით იყვნენ წინ. მეხუთე ტურიდან კი სსრ კავშირის გუნდი გარდაიქმნა და ჩვეული ძალით ათამაშდა. მომდევნო ოთხ ტურში საბჭოთა მოჭადრაკეებმა 13,5 ქულა აიღეს 16-დან. ამ ტემპს ვერც უნგრელები აყვნენ და ვერც იუგოსლავიელები. მეათე ტურის შემდეგ საბჭოელები უკვე ორი ქულით უსწრებდნენ უნგრელებს. მეთერთმეტე ტურში უნგრელებმა ერთი ქულა ამოქაჩეს, ხოლო მეთორმეტეში, არგენტინელთა განადგურების (4-0) შემდეგ დაეწივნენ კიდეც მეტოქეს. მეცამეტე ტურში საბჭოთა მოჭადრაკეებმა 3,5 ქულა აართვეს ესპანელებს და კვლავ ქულით გაიჭრნენ წინ. ბოლო ორ ტურში კი მათ უპრობლემოდ მიიყვანეს საქმე გამარჯვებამდე. საბჭოთა გუნდის წარმატებით გამოსვლაში განსაკუთრებით დიდი წვლილი შეიტანეს ტალმა და კარპოვმა. როგორც ყოველთვის საიმედონი იყვნენ პეტროსიანი, კორჩნოი და სმისლოვი. სამაგიეროდ აშკარად არ იყო ფორმაში ვლადიმერ სავონი. სხვა მოჭადრაკეებიდან აღსანიშნავია ჰიუბნერის და ლუბოევიჩის გამარჯვებები პირველ და მესამე დაფებზე. კარგად იასპარეზეს ახალბედებმა, საქსმა, ანდერსონმა და ბრაუნმა.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 62 ქვეყნის ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები რვა ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მეორე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-XVI ადგილები). დანარჩენები B, C და D ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ XVII-XXXI, XXXII-XLVII და XLVIII-LXII. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

პირველი ეტაპი

* I ჯგუფი: 1.დროშა: სსრკსსრკ - 22 2.დროშა: დანიადანია - 15 3.დროშა: ბელგიაბელგია - 14 4.დროშა: კუბაკუბა - 13 5.დროშა: ფინეთიფინეთი - 11,5 6.დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშადომინიკელთა რესპუბლიკა - 6 7. ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 2,5
* II ჯგუფი: 1.დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 22,5 2.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 19 3.პერუს დროშაპერუ - 19 4.დროშა: ინგლისიინგლისი- 18,5 5.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 15,5 6.იაპონიის დროშაიაპონია - 8 7.სირიის დროშასირია - 5 8.კვიპროსის დროშაკვიპროსი - 4,5
* III ჯგუფი: 1.დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 23,5 2.დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 22 3.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 20 4.ინდონეზიის დროშაინდონეზია - 15,5 5.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 11,5 6.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 8 7.მაროკოს დროშამაროკო - 6,5 8.ლიბანის დროშალიბანი - 5
* IV ჯგუფი: 1.დროშა: გერმანიაგერმანია - 25 2.დროშა: არგენტინაარგენტინა - 18,5 3.ისლანდიის დროშაისლანდია - 17,5 4.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 14 5.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია - 13,5 6.მექსიკის დროშამექსიკა - 11 7.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 10,5 8.გერნზის დროშაგერნზი - 2
* V ჯგუფი: 1.დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 23,5 2.დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 19,5 3.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 17,5 4.ისრაელის დროშაისრაელი- 17 5.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 13,5 6.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 12,5 7.ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი - 5,5 8.მალაიზიის დროშამალაიზია - 3
* VI ჯგუფი: 1.დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 23,5 2.დროშა: შვედეთიშვედეთი - 20 3.დროშა: კანადაკანადა - 18 4.იტალიის დროშაიტალია - 17 5.უელსის დროშაუელსი - 11,5 6.თურქეთის დროშათურქეთი - 10 7.სინგაპურის დროშასინგაპური - 9 8.მალტის დროშამალტა - 3
* VII ჯგუფი: 1.დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 20,5 2.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 20 3.დროშა: ალბანეთიალბანეთი - 19,5 4.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 16 5.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 16 6.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 10,5 7.ერაყის დროშაერაყი - 5,5 8.ანდორის დროშაანდორა - 4
* VIII ჯგუფი: 1.დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 21,5 2.დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 20,5 3.ფილიპინების დროშაფილიპინები - 19,5 4.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 16,5 5.ტუნისის დროშატუნისი - 13,5 6.დროშა: ირანიირანი - 13 7.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები - 6,5 8.აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების დროშააშშ-ის ვირჯინის კუნძულები - 1

მეორე ეტაპი

* XLVIII-LXII ადგილები

48.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი - 46,5 49.სინგაპურის დროშასინგაპური - 42,5 50.მალტის დროშამალტა - 32 51.ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი - 30,5 52.ლიბანის დროშალიბანი - 30 53.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი - 29,5 54.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები - 29 55.სირიის დროშასირია - 28 56.კვიპროსის დროშაკვიპროსი - 27,5 57.მაროკოს დროშამაროკო - 26 58.ანდორის დროშაანდორა - 24 59.მალაიზიის დროშამალაიზია - 23 60.გერნზის დროშაგერნზი - 20,5 61.ერაყის დროშაერაყი - 20,5 62.აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების დროშააშშ-ის ვირჯინის კუნძულები - 10,5

* XXXII-XLVII ადგილები

32.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია - 45 33.დროშა: ფინეთიფინეთი - 42 34.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია - 39 35.დროშა: ირანიირანი - 37,5 36.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია - 35,5 37.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია - 32,5 38.დროშა: თურქეთითურქეთი - 31 39.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია - 28,5 40.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო - 28,5 41.მექსიკის დროშამექსიკა - 26,5 42.ტუნისის დროშატუნისი - 26,5 43.დროშა: უელსიუელსი - 26,5 44.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია - 25 45.დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშადომინიკელთა რესპუბლიკა - 21,5 46.დროშა: ბოლივიაბოლივია - 19 47.იაპონიის დროშაიაპონია - 15,5

* XVII-XXXI ადგილები

17.დროშა: ინგლისიინგლისი - 37 18.ისრაელის დროშაისრაელი - 36,5 19.დროშა: კანადაკანადა - 33 20.ფილიპინების დროშაფილიპინები - 31,5 21.დროშა: ნორვეგიანორვეგია - 30,5 22.დროშა: კუბაკუბა - 30 23.დროშა: ავსტრიაავსტრია - 30 24.ისლანდიის დროშაისლანდია - 29 25.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია - 27 26.ინდონეზიის დროშაინდონეზია - 25,5 27.იტალიის დროშაიტალია - 25 28.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი - 24,5 29.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი - 21 30.დროშა: ბელგიაბელგია - 20,5 31.პერუს დროშაპერუ - 19

* (ალბანეთის ნაკრებმა მერვე ტურში უარი თქვა ისარელთან თამაშზე და როდესაც ორგანიზატორებმა მას 0-4 დამარცხება ჩაუთვალეს, ტურნირი დატოვეს. ამიტომ მათი შედეგები გაუქმდა. ამ დროისათვის ალბანელებს 19 ქულა ჰქონდათ).

I-XII ადგილები

* 1. დროშა: სსრკსსრკ - 42
* 2. დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 40,5
* 3. დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 38
* 4. დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 35,5
* 5. დროშა: გერმანიაგერმანია - 35
* 6. დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 32
* 7. დროშა: რუმინეთირუმინეთი - 31,5
* 8. დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები - 29
* 9. დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 29
* 10. დროშა: აღმოსავლეთი გერმანიაგდრ - 27,5
* 11. დროშა: ესპანეთიესპანეთი - 26
* 12. დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 24,5
* 13. დროშა: დანიადანია - 23
* 14. დროშა: არგენტინაარგენტინა - 22,5
* 15. დროშა: შვედეთიშვედეთი - 22,5
* 16. დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია - 21,5

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

ტიგრან პეტროსიანი 10,5 (+6=9-1), ვიქტორ კორჩნოი 11 (+8=6-1), ვასილი სმისლოვი 11 (+8=6-0), მიხეილ ტალი 14 (+12=4-0), ანატოლი კარპოვი 13 (+12=2-1), ვლადიმირ სავონი 4,5 (+3=3-2)

* დროშა: უნგრეთიუნგრეთი

ლაიოშ პორტიში 12 (+8=8-1), იშტვან ბილეკი 11,5 (+7=9-0), დიოჟე ფორინტოში 7,5 (+4=7-2), ზოლტან რიბლი 13 (+9=8-0), იშტვან ჩომი 11,5 (+9=5-1), დიულა საქსი 8,5 (+8=1-1).

* დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია

სვეტოზარ გლიგორიჩი 9,5 (+8=3-4), ბორესლავ ივკოვი 12 (+6=12-0), ლუბომირ ლუბოევიჩი 15,5 (+13=5-1), ალექსანდრ მატანოვიჩი 7 (+3=8-1), მილან მატულოვიჩი 13,5 (+9=9-0), იოსიფ რუკავინა 3 (+2=2-2).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| რობერტ ჰიუბნერი | დროშა: გერმანია გერმანია | 15 | 18 | 83,3 |
| ვლასტიმილ ჰორტი | დროშა: ჩეხოსლოვაკია ჩეხოსლოვაკია | 14,5 | 18 | 80,6 |
| უოლტერ შონ ბრაუნი | დროშა: ავსტრალია ავსტრალია | 17,5 | 22 | 79,5 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ვიქტორ კორჩნოი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11 | 15 | 73,3 |
| იშტვან ბილეკი | დროშა: უნგრეთი უნგრეთი | 11,5 | 16 | 71,9 |
| უილიამ ჰარტსონი | დროშა: ინგლისი ინგლისი | 12 | 17 | 70,6 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ლუბომირ ლუბოევიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 15,5 | 19 | 81,6 |
| ვასილი სმისლოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 11 | 14 | 78,6 |
| კაელოს ენრიკე კურტასი | დროშა: კოლუმბია კოლუმბია | 13 | 18 | 72,2 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| მიხეილ ტალი | დროშა: სსრკ სსრკ | 14 | 16 | 87,5 |
| აბრაჰამ კალდორი | ისრაელის დროშა ისრაელი | 12,5 | 16 | 78,1 |
| პეტერ ბაისასი | დროშა: კანადა კანადა | 11,5 | 15 | 76,7 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ანატოლი კარპოვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 13 | 15 | 86,7 |
| ამიკამ ბალშანი | ისრაელის დროშა ისრაელი | 13 | 16 | 81,3 |
| მასულ ამირ სავადჰუკი | დროშა: ირანი ირანი | 12 | 15 | 80,0 |
| იარო რანტანენი | დროშა: ფინეთი ფინეთი | 12 | 15 | 80,0 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ალდო ჰაიკი | დროშა: საფრანგეთი საფრანგეთი | 11 | 12 | 91,7 |
| ტერი იენ შოუ | დროშა: ავსტრალია ავსტრალია | 11 | 15 | 73,3 |
| იურგენ დიუბალი | დროშა: გერმანია გერმანია | 9 | 13 | 69,2 |

### ლიტერატურა

* Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |