recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ვიქტორ ხრისტენკო
**ვიქტორ ხრისტენკო** (რუს. Ви́ктор Бори́сович Христе́нко; დ. 28 აგვისტო, 1957, ჩელიაბინსკი) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ევრაზიული ეკონომიკური კომისიის კოლეგიის თავმჯდომარე, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. იყო რუსეთის ინდუსტრიის მინისტრი 2004 წლის 9 მარტიდან 2012 წლის 31 იანვრამდე. 1999 წლის 31 მაისიდან 2000 წლის 10 იანვრამდე იყო მთავრობის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.

პირადი ცხოვრება
---------------

ხრისტენკო 1957 წელს დაიბადა ჩელიაბინსკში. მისი მეორე ცოლი ტატიანა გოლიკოვა, 2007 წლიდან გახლდა ჯანდაცვისა და სოციალური განვითარების მინისტრი. ისინი 2003 წელს დაქორწინდნენ.

განათლება
---------

ვლადიმერ ხრისტენკომ 1979 წელს დაამთავრა ჩელიაბინსკის სამედიცინო ინჟინერიის ინსტიტუტი, მენეჯმენტის მოწყობისა და ეკონომიკის სპეციალიზაციით.
1983 წელს, მოსკოვის მენეჯმენტის ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ხდება ფილისოფიის დოქტორი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Baker, Peter; Glasser, Susan B. (25 February 2004). „Putin Fires Premier, Cabinet In Surprise Pre-Election Move". *The Washington Post*. p. A17. ციტირების თარიღი: 19 August 2010.
2. ↑  Russia Profile Viktor Khristenko.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-06-28. ციტირების თარიღი: 2013-07-19.
**ქასიმ ბეი ალიბექ-ოღლუ ზაქირი** (აზერ. Qasım bəy Zakir; დ. 1784, შუშა —1857) — აზერბაიჯანელი პოეტი. ფ. ქასიმზადეს აზრით აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში კრიტიკული რეალიზმის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

ცხოვრება
--------

ქასიმ-ბეი დაიბადა შუშაში ყარაბახის წარჩინებულ ოჯახში, ჩამომავალი ჯავარშირების გვარიდან. მისი მამა იყო შეძლებული მიწათმფლობელი, რაც საშუალებას აძლევდა შვილისათვის კარგი განათლება მიეცა. ქასიმ-ბეიმა განათლება მიიღო მუსულმანურ სასულიერო სასწავლებელში. მან შეისწავლა არაბული და სპარსული, ასევე კლასიკური აღმოსავლური ლიტერატურა.

ქასიმ-ბეი ზაქირი მსახურობდა მეფის არმიაში და მონაწილეობდა ორ რუსულ-სპარსულ ომში 1804-1813 და 1826—1828 წლებში. დემობილიზაციის შემდეგ პოეტი ცხოვრობდა სოფელ ხინდირისტანში, რომელიც საჩუქრად გადასცა მას მეხტიგულუ ხანომ ჯავანშირმა. მალე ქასიმ-ბეი დაადანაშაულეს იმაში, რომ ის თავისთან იფარავდა დევნაში მყოფ ბიძაშვილს ბეხბუდ-ბეი ჯავანშირს. ზაქირი დააპატიმრეს და შუშაში ერთწლიანი პატიმრობის შემდეგ გააგზავნეს ბაქოში. მეგობრების აქტიური ძალისხმევითა და დახმარებით ზაქირი თავისუფლებაზე გამოვიდა და დაბრუნდა სახლში, თუმცა სიცოცხლის ბოლომდე ჩინოვნიკების ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა. ქასიმ-ბეი გარდაიცვალა 1857 წელს შუშაში და დაიკრძალა მირზა ხასანის სასაფლაოზე. მისი ლექსები პირველად გამოიცა აზერბაიჯანის სსრ-ში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 489-490.

სქოლიო
------

1. 1 2  Faceted Application of Subject Terminology<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3294867'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q846596'></a>
2. ↑  Н. Мамедов. Реализм М.Ф. Ахундова. — Баку: Маариф, 1982. — С. 63. — 286 с.
**ფრანციშკუ პორტუგლიელი** (პორტ. Francisco de Portugal; დ. 25 მაისი, 1691 — გ. 21 ივლისი, 1742) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის შუათანა ვაჟი.

ბიოგრაფია
---------

ფრანციშკუ დაიბადა 1691 წლის 25 მაისს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის მესამე ვაჟი. დაბადებისთანავე მას მიენიჭა ბეჟას ჰერცოგობა, კრატოს მმართველობა და ინფანტადუს ბატონობა. იგეგმებოდა, რომ იგი დაექორწინებინათ მისი ძმის, მეფე ჟუან V-ის ცოლის, დედოფალ მარია ანა ავსტრიელის დაზე, საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ის ასულ მარია მაგდალენაზე, თუმცა არ გამოვიდა. 

1716 წელს, რომის პაპ კლემენტ XI-ის მოწოდებით ფრანციშკუ, ისევე როგორც ბევრი ევროპელი მამაკაცი უნგრეთსა და ტრანსილვანიაში წავიდა თურქებთან საბრძოლველად. მეფე ჟუან V-მ პორტუგალიური არმადა გაუშვა ხმელთაშუა ზღვაში ფრანციშკუს მეთაურობით. ვენეციელებისა და ავსტრიელების დახმარებით ფრანციშკუმ დაამარცხა თურქები და უკან გააბრუნა, რომელთაც მიზნად კვლავ ვენის აღება ჰქონდათ. 

ფრანციშკუ გარდაიცვალა 1742 წლის 21 ივლისს, დაუქორწინებელი, თუმცა არა უშვილო. მას სიცოცხლეში რომანი ჰქონდა მონაზონ მარიანა სილვეირასთან, რომელთანაც შეეძინა ორი უკანონო ვაჟი:

1. პედრუ (?-1741), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
2. ჟუანი (1725-1780), პორტუგალიის სამეფო ფლოტის კაპიტან-გენერალი. ცოლად შეირთო აბრანტესის ჰერცოგინია მარია მარგარიტა დე ლორენა.

ლიტერატურა
----------

* Nizza da Silva, Maria Beatriz (2009). Reis de Portugal: D. João V (in Portuguese). Lisbon: Temas & Debates.
* "Infante Francisco of Portugal de Bragança". Archived from the original on 7 April 2014. Retrieved 19 July 2010.
**ულვაშა წივწივა** (ლათ. Panurus biarmicus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა, ოჯახ *Panuridae*-ის ერთადერთი წარმომადგენელი. ნამდვილ წივწივებთან მისი ნათესაური კავშირები დისკუსიის საგანია.

სხეულის სიგრძეა 15–19 სმ, მასა 12–20 გ. ბოლო გრძელი და საფეხუროვანი, ფრთები მოკლე და მომრგვალებული. შეფერილია წითურ-ჟანგმიწოვნად, აქვს შავი, თეთრი, მოცისფრო-რუხი და მოვარდისფრო ტონების მონაკვეთები. თვალები და ნისკარტი ყვითელია. მამალს ახასიათებს შავი წამახვილებული „ულვაშები" (აქედან სახელწოდება). ხმა მკვეთრი, ჟღრიალა წრიპინია. კერებადაა გავრცელებული დასავლეთ ევროპიდან ირანამდე, ტიბეტამდე, ბაიკალისპირეთამდე, ძირითადად უტყეო არიდულ ლანდშაფტებში. ბინადრობს ლერწმის, ლელქაშისა და ლაქაშის ბარდებში წყალსაცავების ნაპირებთან.

ზაფხულში იკვებება მწერებით, ზამთარში — ლერწმის თესლებით. ცხოვრობენ გუნდებად, ახასიათებთ მჭიდრო საბუდარი დასახლებები. ლერწმის ხერგებში აშენებს სფეროსებრ ბუდეს გვერდითა შესასვლელით. დედალი დებს 6–7 კვერცხს, ორივე პარტნიორი კრუხობს და ბარტყებსაც კვებავს. ზოგჯერ წელიწადში გამრავლების სამი ციკლიც კი აქვთ.

ლიტერატურა
----------

* *Коблик Е. А.* УСАТАЯ СИНИЦА // Большая российская энциклопедия. т. 33. — М. 2017. — стр. 103.

სქოლიო
------

1. ↑  bearded reedling — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
**შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია** (შვედ Kristdemokraterna) — შვედური პოლიტიკური პარტია; დაარსებულია 1964 წელს, მაგრამ რიქსდაგში 1985 წლამდე მოხვედრა ვერ შესძლო (1985 წელს ცენტრის პარტიასთან კოალიციაში მყოფმა მოახერხა ბარიერის გადალახვა, ხოლო 1991 წელს უკვე დამოუკიდებლად გავიდა არჩევნებში). პარტიის პირველი ლიდერი ბირგერ ექსტერდტი იყო, 1973 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ პარტიას სათავეში ალფ სვენსონი ჩაუდგა. 2004 წლის 3 აპრილიდან პარტიის თავმჯდომარე იორან ჰეგლუნდია. 

**პარტიის ძირითადი მიზნებია**:

* ჯანდაცვისა და სოცლიალური მომსახურების ღირსეული დონე;
* არჩევნების თავისუფლება ბავშვებიანი ოჯახებისთვის;
* სკოლაში დაცული და წყნარი ვითარება;
* ქუჩებში უსაფრთხოების უზრუნველყოფა;

იდეოლოგია
---------

შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიულ პარტიას სხვა ანალოგიური პარტიების მსგავსი იდეოლოგია აქვს, რომელიც ქრისტიანობის პრინციპებზეა დამყარებული.

რიქსდაგში არჩევნების შედეგები
-----------------------------

* 1973 წელი
* 1976 წელი
* 1979 წელი
* 1982 წელი
* 1988 წელი
* 1991 წელი
* 1994 წელი
* 1998 წელი
* 2002 წელი
* 2006 წელი
* 1964-დან 2006 წლამდე რიქსდაგში არჩევნების შედეგები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
*Nationalencyklopedin*, ოცტომეულის პირველი 10 ტომი, 1989—1996
**შვედური ენციკლოპედია** იგივე **Nationalencyklopedin** (**NE**, ნაციონალური ენციკლოპედია) — ერთ-ერთი უმსხვილესი საცნობარო გამოცემა შვედურ ენაზე. ბეჭდური ვერსია 20 ტომისგან შედგება და 172 000 სტატიას მოიცავს, ინტერნეტ-ვერსიაში კი 260 000 სტატიაზე მეტია 2005 წლის მდგომარეობით. 

პროექტი 1985 წელს დამტკიცდა; იმხანად სამთავრობო კომიტეტმა გამომცემლის ძიება დაიწყო, რაც ამავე წელს დასრულდა. გამოცემაზე პასუხისმგებლობა გამომცემლობა „ბრა ბეკერმა" იკისრა. ენციკლოპედია სახელმწიფო გრანტით დაფინანსდა. 

ინტერესი გამოცემისადმი უპრეცედენტოდ მაღალი აღმოჩნდა, ჯერ კიდევ პირველი ტომის გამოცემამდე, 1989 წელს, 54 000 შეკვეთა იყო მიღებული. უკანასკნელი ტომი 1996 წელს გამოიცა, 2000 წელს დამატებით სამი განახლებული ტომი გამოქვეყნდა. 

მონათესავე პროექტებია:

* *NE: Ordbok* — სამტომეული ლექსიკონი (1995—1996)
* *NE: Årsband* — ტომები მიმდინარე მოვლენების აღწერით და ცვლადი ინფორმაციით, გამოდის 1997 წლიდან
* *NE: Sverigeatlas* — ატლასი შვედეთი (1998)
* *NE: Världsatlas* — მსოფლიოს ატლასი (1998)
* *NE-spelet* — თამაში ვიქტორინა 8000 შეკითხვით (1999)

1997 წელს ენციკლოპედიის ციფრული ვერსია გამოვიდა 6 კომპაქტ-დისკზე, შემდეგ DVD-დისკზე, 2000 წელს კი ენციკლოპედია ინტერნეტში გამოჩნდა ხელმომწერთათვის. ინტერნეტ-ვერსია ენციკლოპედიას განახლებული სახით წარმოადგენს. ელექტრონულ გამოცემას თან ინგლისურ-შვედური ლექსიკონიც ახლავს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* Nordisk familjebok (1876—1957)
* შვედური ვიკიპედია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Nationalencyklopedin — ოფიციალური საიტი
* Svenska uppslagsverk
ულრიხ ფონ ჰუტენი
**ულრიხ ფონ ჰუტენი** (გერმ. Ulrich von Hutten; დ. 21 აპრილი. 1488, შტეკელბერგი — გ. 29 აგვისტო. 1523, კ. უფენაუ, ციურიხის ტბა) — გერმანელი ჰუმანისტი, მწერალი, პოლიტიკური მოღვაწე. ეკუთვნოდა რაინდთა წოდებას. იყო ერფრუტის ჰუნანისტთა წრის აქტიური წევრი, „ბნელი ადამიანების წერილების" (1515-1517) ერთ-ერთი მთავარი ავტორი; ამხელდა სამღვდელოების სქოლასტიკურ ცრუმეცნიერებას და გახრწნილობას. გამოდიოდა საერო კულტ. განვითარების მომხრედ, თავის პუბლიცისტიკაში ოსტატურად იყენებდა კათოლ. დოგმების კრიტიკის რაციონალისტურ მეთოდს. გერმ. რეფორმაციის დაწყების შემდეგ, მიემხრო მ. ლუთერის ირგვლივ შემოკრებილ ოპოზიციას. მოითხოვდა, აშკარა ომს, პაპობასა და მთავრებთან. მონაწილეობდა რაინდთა აჯანყებაში გერმანიაში 1522–1523 წლებში, რომლის დამარცხების შემდეგ გაიქცა შვეიცარიაში, სადაც მალე გარდაიცვალა. ჰუტენს ეკუთვნის სატირულ-პოლემიკური ლექსები, დიალოგები, მოწოდებები, ღია წერილები, პამფლეტები. წერდა ჯერ ლათინურ ენაზე, შემდეგ გერმანულზეც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 699.
**იაპის კუნძულები** (ინგლ. Yap Islands) — კუნძულები წყნარ ოკეანეში. შედის მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების იაპის შტატის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
---------

იაპის კუნძულების ფართობი შეადგენს 105,4 კმ²-ს.

### იაპის კუნძულები

დიდი კუნძულები:

* იაპი (Yap) — 56,15 კმ²,
* გაგილ-ტომილი (Gagil-Tomil) — 28,82 კმ²,
* მააპი (Maap) — 10,64 კმ²,
* რუმუნგი (Rumung) — 4,30 კმ².

პატარა კუნძულები:

* ბილეეგილი (Bileegiliy),
* ბიი (Biy),
* დალმეეტი (Dilmeet),
* ფანგაამატი (Fangaamat),
* გარიმი (Garim),
* მიტეატოუ (Mitheathow),
* პააკეალი (Paakeal),
* ქაელიკი (Qaelik),
* რუუნგუჩი (Ruunguch),
* ტარაანგი (Taraang).

ისტორია
-------

ცნობილია, რომ ოდესღაც იაპის კუნძულები იყო დიდი იაპის იმპერიის ცენტრი. იმპერიაში შედიოდა კაროლინის კუნძულების საკმაოდ დიდი ტერიტორია (სიგრძით 1100 კმ), სადაც თითოეულ კუნძულს ჰქონდა თავისი ადგილი იერარქიაში. იერარქიაში დაბალ საფეხურზე მდგომები წელიწადში ორჯერ ურიგებდნენ საჩუქრებს მაღალ საფეხურზე მდგომებს. მთელი ძღვენი რჩებოდა იაპის კუნძულების ბელადებს.

XVII საუკუნიდან იაპის კუნძულები ჯერ იყო ესპანეთის, შემდეგ გერმანიის და ბოლოს იაპონიის კოლონია. 1947—1986 წლებში კუნძულები იმყოფებოდა აშშ-ის მეურვეობის ქვეშ.

მოსახლეობა
----------

2000 წლის მონაცემებით იაპის კუნძულების მოსახლეობა შეადგენს 7391 ადამიანს.

ეკონომიკა
---------

კუნძულებზე სავაჭრო-ფულად ურთიერთობაში ამერიკულ დოლართან თანაბრად გამოიყენება უზარმაზარი რაის ქვები (ქვის მონეტები შუაში მრგვალი ხვრელით). ყველაზე დიდ მონეტას აქვს 3 მეტრიანი დიამეტრი, სისქე — 0,5 მეტრი და იწონის 4 ტონას.

სქოლიო
------

1. ↑  Islands of Federated States of Micronesia. Yap. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-05-02. ციტირების თარიღი: 2010-04-09.
2. ↑  2000 Yap Detailed Tables. General Tables. — C. 1. FSM Division of Statistics.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 2010-04-09.
**ტრეზინის სახლი** (რუს. Дом Трезини) — XVIII საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მისამართი უნივერსიტეტის სანაპირო, სახლი № 21. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტი. აგებულია 1721-1723 წლებში. ქალაქის ისტორიული და კულტურული ღირსშესანიშნაობა, ადგილის სადაც ცხოვრობდა არქიტექტორი დომენიკო ტრეზინი. მიწის ნაკვეთი არქიტექტორის სახლის ასაგებად 1721 წელს გამოყო თავად პეტრე I-მა.

ისტორია
-------

ეს მიწის ნაკვეთი პირველად მოიხსენიება 1721 წლის 19 სექტემბერს, როდესაც იმპერატორმა პეტრე I-მა ეს ადგილი გადასცა არქიტექტორ დომენიკო ტრეზინის საკუთარი სახლის ასაშენებლად. სავარაუდოა, რომ შენობის პროექტი შეასრულა თავად არქიტექტორმა. შენობა აგებულია პეტრესეული ბაროკოს სტილში, ორსართულიანია და დგას მაღალ ცოკოლზე. 

მშენებლობა ძალიან ნელა მიმდინარეობდა: საფუძველი 1723 წელს ჩაუყარეს და მშენებლობა ჯერ კიდევ 1726 წლისათვის არ იყო სახურავამდე მიყვანილი. 

ამ სახლში რამდენიმე წელი ცხოვრობდა ტრეზინი ოჯახთან ერთად. ორ ოთახში მან განათავსა ე. წ. სკოლა, სადაც იგი მოსწავლეებთან ერთად მუშაობდა. მას შემდეგ, რაც 1734 წელს ტრეზინი გარდაიცვალა, შენობა გადაეცა მის ქვრივსა და შვილებს. 

დიდი ხნის განმავლობაში შენობა უცვლელი სახით იყო შემონახული, თუმცა XIX საუკუნის დასაწყისში მიაშენეს ფლიგელი. შემდეგი გადაკეთება მოახდინა შენობის ახალმა მფლობელმა ე. ი. კლოჩკოვმა. 1949 წელს კიდევ ერთხელ მოხდა შენობის გადაკეთება კლასიციზმის სტილში. 2014 წელს სახლის წინ აღმართეს ტრეზინის ძეგლი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дом Трезини დაარქივებული 2019-02-21 საიტზე Wayback Machine.
* Дом Трезини
* Дом зодчего Д. Трезини დაარქივებული 2019-02-21 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბოლქვაძე**. |

**იოანე ბოლქვაძე** (დ. XVIII ს. ხულო ― გ. XIX, ხულო) ― ერთ-ერთი ბოლო ქართველი ქრისტიანი სასულიერო პირი ზემო აჭარაში.

ისტორია
-------

მღვდელი იოანე ბოლქვაძე მოღვაწეობდა მე-18 საუკუნის მეორე ნახევარში, ხულოში. მას შემდეგ რაც ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო აჭარა რეგიონში რთული ვითარება შეიქმნა. იმპერიის წნეხი განსაკუთრებით შეეხო თავად-აზნაურობას და სასულიერო ფენას. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | „მალე თავად აზნაურიც შეისყიდეს და თავადობაც და აზნაურობაც მოსპეს. თავადებს ბეგობა მისცეს, აზნაურებს - აღობა; სხვა-და-სხვა საჩუქრებით მოინადირეს და აღუთქვეს: რამდენს კაცსაც გაათათრებთ, იმდენს ალთუნს მიიღებთო (10 მან) თავად აზნაურობის გათათრების შემდეგ სამღვდელოებას მიჰყვეს ხელი და დაუწყეს გათათრება, მაგრამ სამღვდელოებამ დიდხანს იმაგრა თავი, ბოლო-კი მოაკლდათ ძალა და ზოგი გათათრდა და ზოგნი ქართლ-იმერეთში გადაიხვეწნენ." |
|  |  |

აჭარაში ოსმალების გაბატონების შემდეგ, მღვდელი იოანე იყო ერთ-ერთი ბოლო ქრისტიანი ხულოელი, რომელმაც შეინარჩუნა სარწმუნოება და გარდაცვალებამდე მღვდლად მსახურობდა ხულოში. მღვდელი იოანეს ერთ-ერთმა შვილმა მიიღო ისლამი, გულდაწყვეტილ მამას შვილისათვის უთქვამს:


|  |  |
| --- | --- |
|  | „ჩვენს წინაპრებს ნასწავლებს ეძახდნენ და ყველანი მღვდლები ყოფილან. რაკი, შვილო ძველი რჯული უარყავი, იმდენი ისწავლე, რომ წინაპართა სახელი მაინც შეგრჩესო." |
|  |  |

გამაჰმადიანებული შვილი მამის ნებას დაჰყოლია და ისე განსწავლულა, რომ თურქებს ყადობა მიუციათ. პირველი ყადი ბოლქვაძეების გვარში ის იყო. მღვდელი იოანე ბოლქვაძის გამაჰმადიანებული შვილის შთამომავლებს ეწოდათ ყადიოღლები (ყადის შვილები) ხოლო მათ სოფელს - ყადიოღლი.

ლიტერატურა
----------

* თედო სახოკია. "მოგზაურობანი". ქ. ბათუმი, 1995, გვ. 247-248.
* ზაქარია ჭიჭინაძე. გაზ. ,,ივერია", 1884 წ. 7 აპრილი.
* ენვერ ბოლქვაძე. "ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგია. გამომცემლობა "ალიონი"," ქ. ბათუმი, 1998.
ვიეტ კონგის დროშა
**სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლების ეროვნული ფრონტი** („მატ ტრან გიაი ფონგ მიენ ნამ ვიეტ ნამ"; ფრანგ. Front National de Libération, FNL; ინგლ. National Liberation Front, NLF) — ინდოჩინეთის მეორე ომის დროს ამერიკელი მებრძოლების მიერ გადაკეთებულ იქნა, როგორც **„ვიეტ კონგ"**, რაც თავის მხრივ მომდინარეობს ვიეტნამური წინადადებიდან „ვიეტ ნამ კონგ სან" („ვიეტნამელი კომუნისტი").

„ვიეტ კონგს" ამერიკელები თავდაპირველად ეძახდნენ სამხრეთ ვიეტნამის პრეზიდენტის ნგო დინჰ დიემის პოლიტიკურ მოწინააღმდეგეებს, რომელთა შორის უმრავლესობა კომუნისტი იყო. მოგვიანებით ვიეტნამის ომის დროს ამერიკელებმა ეს სახელი გადაიტანეს ეროვნულ-განამანთავისუფლებელი ფრონტის და ვიეტნამის სახალხო-განმანთავისუფლებელ არმიის (გერილია-არმია) მებრძოლებზე. თვითონ ვიეტნამელი კომუნისტები თავიანთ თავს ამ სახელს არასდროს არ უწოდებდნენ. აქედან გამომდინარე სახელი „ვიეტ კონგი" გავრცელდა მხოლოდ აშშ-ში და დასავლეთ ევროპაში.

იმ პერიოდში „ვიეტ კონგის" მისამართით საყოველთაოდ გავრცელებული სალანძღავი სიტყვა იყო **„გუკი"** (ინგლ. „Gook"). დღეს ამ სიტყვას აშშ-ში ხმარობენ ზოგადად ვიეტნამელის აღსანიშნავად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვიეტ კონგი***

* Tet Offensive 1968, US Embassy & Saigon fighting. CBS News footage of the Tet Offensive.
* Vietnam War – Hue Massacre 1968. A tribute to the dead of Huế by Trịnh Công Sơn, one of wartime Vietnam's most prominent composers.
* The Wars for Vietnam: 1945–1975 დაარქივებული 2008-05-22 საიტზე Wayback Machine.. Primary documents concerning the Vietnam War, including peace proposals, treaties, and platforms.
* Digger History, VC Tunnels. At one point, Viet Cong tunnels stretched from the Cambodia border to Saigon.
* The Viet Cong 1965–1967 – part 1 and The Viet Cong 1965–1967 – part 2. Viet Cong recruiting video.
* "Tiên vê Sài Gòn" (Forward to Saigon.) This propaganda video features singing Viet Cong and newsreel footage from the 1975 offensive.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იოანე**. |

**იოანე იტალოსი** (ბერძ. Ἰωάννης ὁ Ἰταλός) — XI საუკუნის ბიზანტიელი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი. იგი ითვლება ქრისტიანული აზროვნების ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან წარმომადგენლად ბიზანტიაში. იოანე იტალოსი კარგად იცნობდა პლატონისა და არისტოტელეს ნააზრევს და ამტკიცებდა, რომ ამ ორ დიდ ბერძენ მოაზროვნეს შორის არავითარი არსებითი წინააღმდეგობა არ არსებობს. ამით იგი თავისი მასწავლებლის, მიქაელ ფსელოსის ფილოსოფიურ გზას აგრძელებდა, რომელიც ფილოსოფიური ღვთისმეტყველების მნიშვნელოვანი პრობლემებისა და საკითხების ანალიზის დროს პლატონს, არისტოტელესა და „უბადლო პროკლეს" ეყრდნობოდა. სწორედ ფსელოსისა და იოანე იტალოსის სახელთანაა დაკავშირებული XI საუკუნის ბიზანტიაში ე. წ. „პროკლეს რენესანსის" წარმოშობა, რომელმაც შემდეგ პროკლეს აზროვნების მძაფრი კრიტიკაც კი განაპირობა ნიკოლოზ მეთონელის (XII ს.) მხრიდან.

შუა საუკუნეების ქართული აზროვნებისთვის არა მარტო მიქაელ ფსელოსის პიროვნება და შემოქმედება აღმოჩნდა ღრმა ინტერესის საგანი, არამედ იოანე იტალოსისაც. ცნობილია მისი წერილი აფხაზი გრამატიკოსისადმი, რომელიც 1082 წლით თარიღდება. ეს წერილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იოანე პეტრიწისადმი მიძღვნილი ქართული კვლევების კონტექსტში, რადგან გამოითქვა ვარაუდი, რომ წერილის ადრესატი სწორედ იგი უნდა ყოფილიყო. ეს მოსაზრება დღემდე ერთ-ერთ სამუშაო ჰიპოთეზას წარმოადგენს და მისი დამაჯერებელი დასაბუთება თუ უარყოფა სამომავლო კვლევა-ძიების საქმეა. მიუხედავად წერილის ადრესატისა, უწინარეს ყოვლისა, საყურადღებოა თავად ამ წერილის შინაარსი, რომელიც ფილოსოფიური გრამატიკის მნიშვნელოვან საკითხებს განიხილავს. გარდა ამისა, ეს წერილი ბიზანტიურ-ქართული კულტურული ურთიერთობების მნიშვნელოვანი დოკუმენტიცაა, რადგან ის იოანე იტალოსისა და მისი ქართველი მეგობრის ინტელექტუალური სიახლოვის დასტურია. იტალოსი მადლიერებით მოიხსენიებს მეგობარს იმის გამოც, რომ მან ჭეშმარიტების სიყვარული შეინარჩუნა და ბოლომდე მისი მოძღვრების ერთგული დარჩა. სწორედ ამით გამოირჩევა იგი მრავალი გზასაცდენილი ორატორისა და სოფისტისაგან.

იოანე იტალოსის ცხოვრებასა და შემოქმედებას საგანგებოდ განიხილავდნენ ქართველი მეცნიერები. XX საუკუნის 20-იან წლებში გ. წერეთელმა თბილისში გამოსცა იოანე იტალოსის ლოგიკური ტრაქტატები ორიგინალის ენაზე. 1966 კი გამოვიდა ნ. კეჭაღმაძის გამოცემა, რომელმაც მოგვიანებით, 1970 წელს, საგანგებო მონოგრაფია მიუძღვნა იოანე იტალოსის ცხოვრებასა და შემოქმედებას. გარდა ამისა, სხვა ქართველ მკვლევრებსაც (გ. თევზაძე, მ. მჭედლიძე) აქვთ საინტერესო სამეცნიერო გამოკვლევები იტალოსის მრავალფეროვანი შემოქმედების შესახებ. საქართველოში კარგად იყვნენ ცნობილი იოანე იტალოსის მოწაფეებიც, მ. შ. ბრწყინვალე დიალექტიკოსი, პლატონის შესანიშნავი მცოდნე და არისტოტელეს ნაშრომების განთქმული კომენტატორი ევსტრატე ნიკეელი (XI–XII სს.), რომლის ერთ-ერთი პოლემიკური ნაშრომის ქართული თარგმანი არსენ იყალთოელის „დოღმატიკონშია" განთავსებული.

ლიტერატურა
----------

* *კეჭაღმაძე ნ.*, იოანე იტალოსის შემოქმედება, თბ. 1970.
* *მჭედლიძე მ.*, ბიზანტიელი ფილოსოფოსები – მიქაელ ფსელოსი და იოანე იტალოსი ქართულ მწერლობასა და მეცნიერებაში // ბიზანტინოლოგია საქართველოში, თბ. 2007.

სქოლიო
------

1. ↑  *ირემაძე თ.*, იოანე იტალოსი // ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 315.
**ვიტალი ყურაშვილი** (დ. 8 სექტემბერი, 1920, ჯოლევი) — ქართველი ექიმი, ვირუსოლოგი, ეპიდემიოლოგი, მიკრობიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი.

ბიგრაფია
--------

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1948-1951 წლებში ლენინგრადის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტში გაიარა ასპირანტურა ვირუსოლოგიის სპეციალობით. 1942-1948 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1951-1954 წლებში იყო ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ვირუსოლოგი. 1954-1967 წლებში თბილისის ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ვირუსოლოგიის ლაბორატორიის გამგე. 1967-1988 წლებში თბილისის ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის და ეპიდემიოლოგიის კათედრის გამგე. 1988 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორი. ავტორია 120 სამეცნიერო ნაშრომისა გრიპის, იმუნოლოგიის, ეპიდემიოლოგიის, პოლიომელიტის, ეპიდემიოლოგიის პროფილაქტიკის, მართვადი ინფექციების პროფილაქტიკის საკითხებზე, ზოგიერთ ბაქტერიაზე, მათი ბაქტერიოლოგიის, ეპიდემიოლოგიის პროფილაქტიკის შესახებ. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 14 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია.

საკანდიდატო დისერტაციის თეა — „Влияние нервной системы на течение экспериментальной гриппозной инфекции", დაიცვა 1953 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „Экспериментальнное изучение патогенеза гриппа и формирования противогриппозного иммунитета", დაიცვა 1966 წელს.

ჯილდოები
--------

* მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 302

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიტალი ყურაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იაპონელი ერის უდიდესი წარმომადგენლები
**იაპონელები** — ერი, იაპონიის ძირითადი მოსახლეობა (99%). საერთო რაოდენობა 111 მლნ. (1975, შეფასება), იაპონიის გარდა ცხოვრობენ აშშ-ში, კანადაში, ბრაზილიაში და ლათინური ამერიკის სხვა ქვეყნებში. ლაპარაკობენ იაპონურ ენაზე, ანთროპოლოგიურად განეკუთვნებიან მონღოლოიდურ რასას.

* **სახელები**: თვითწოდება - 日本人 – *ნიჰონჯინ*;
* **საერთო რაოდენობა**: 125,6 მლნ.
* **ენა**: იაპონური.
* **რელიგია**: ბუდიზმი, მაჰაიანის ფორმა, რომელშიც მრავალი სექტა შედის. მასთან ერთად აღიარებულია სინტოიზმი. არიან აგრეთვე ქრისტიანები და სინკრეტული კულტების მიმდევრები.

ტომთა ჯგუფის სახით იაპონელები ჩამოყალიბდნენ ძვ. წ. I ათასწლეულის შუა ხანებში სამხრეთ კორეის ნახევარკუნძულიდან ენეოლითური კულტურის მქონე იაელთა დიდი ჯგუფია გადმოსახლების შედეგად იაპონიის კუნძულებზე, რომლებზეც მანამდე დასახლებული იყვნენ აინები და ნაწილობრივ მალაიურ-პოლონეზიური ტომები. IV საუკუნეში ჩამოყალიბდა პირველი ერთიანი იაპონიური სახელმწიფო (იამატოს სამეფო). ამით დასრულდა ძვ. იაპონელ ტომთა კონსოლიდაცია ერთ ეროვნებად, რომელიც შემდგომში განვითარდა ჩინეთის, კორეის, ინდოეთის ძვ. ცივილიზაციის გავლენით. 

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მსოფლიოს ხალხების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ტრეისი ჩეპმენი** (ინგლ. Tracy Chapman; დ. 30 მარტი, 1964) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ცნობილია სიმღერებით „Fast Car" (სწრაფი მანქანა), „Talkin' Bout a Revolution" (საუბარი რევოლუციაზე) და „Give Me One Reason" (მომეცი ერთი საბაბი). მიღებული აქვს გრემის ოთხი ჯილდო.

დაიბადა კლივლენდში, ოჰაიო. გიტარაზე დაკვრა და სიმღერების წერა ადრეულ ბავშვობაში დაიწყო. ფონდი „ბეტერ ჩენს" საშუალებით მიღებული სტიპენდიით კონექტიკუტის ვუსტერის სკოლაში სწავლობს და მოგვიანებით ტაფტის უნივერსიტეტში ირიცხება, მედფორდში, მასაჩუსეტსი.

კარიერა
-------

კოლეჯის პერიოდში ჩეპმენი ქუჩის მუსიკოსობას იწყებს და ამავე დროს კემბრიჯის ყავახანებში უკრავს. სწავლის დასრულების შემდეგ SBK სტუდიასთან კონტრაქტს აფორმებს და პირველ დისკს *Tracy Chapman* (1988) უშვებს. ალბომმა კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება დაიმსახურა, რის შემდეგადაც ტრეისი ტურებზე გადის საკუთარი ფანების მოსაზიდად. ნელსონ მანდელას 70 წლისთავისადმი მიძღვნილ კონცერტზე 1988 წელს შესრულებული სიმღერის „Fast Car" შემდეგ ის აშშ-ის ბილბორდებზე ჩნდება. მისი დისკები სწრაფად იყიდება და მალე მულტი-პლატინის გახდა.

მისი მომდევნო ალბომი „Crossroads" („გზის გასაყართან", 1989) კომერციულად ნაკლებად წარმატებული გამოდგა. 1992 წლის „Matters of the Heart" (გულის წუხილი) მხოლოდ მისი ყველაზე ერთგული ფანებისთვის იყო ცნობილი. 1995 წელს ყველასათვის მოულოდნელად გამოდის ჩეპმენის ახალი ალბომი *New Beginning*, რომელშიც მისი ჰიტი „Give Me One Reason" (მომეცი ერთი საბაბი რომ დავრჩე) შევიდა, და 1996 წელს გრემის ნომინაციაში „საუკეთესო როკ-სიმღერა" იმარჯვებს. 2000 წლის ალბომი *Telling Stories* უკვე უფრო როკის ჟანრისაა ვინემ ფოლკის. ალბომის ამავე სახელწოდების ჰიტი ევროპის რადიო სადგურების ფავორიტი გახდა. მისი მეექვსე ალბომი იყო *Let It Rain* („იწვიმოს", 2002), რომლითაც ის ტურებით აშშ-სა და ევროპაში მოგზაურობს.

*Where You Live* (სადაც შენ ცხოვრობ), ჩეპმენის მეშვიდე სტუდიური ალბომი 2005 წლის სექტემბერში გამოვიდა.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: ტრეისი ჩეპმენის დისკოგრაფია.
* 1988: *Tracy Chapman*
* 1989: *Crossroads*
* 1992: *Matters of the Heart*
* 1995: *New Beginning*
* 2000: *Telling Stories*
* 2002: *Let It Rain*
* 2005: *Where You Live*
* 2008: *Our Bright Future*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ტრეისი ჩეპმენი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* ტრეისი ჩეპმენი საიტზე Allmusic
* ტრეისი ჩეპმენი საიტზე Discogs
* ტრეისი ჩეპმენი საიტზე Curlie
* ტრეისი ჩეპმენი დაარქივებული 2009-10-26 საიტზე Wayback Machine. — Atlantic Records

სქოლიო
------

1. ↑  Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
2. ↑  Nederlandse Top 40<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1366358'></a>
3. ↑  *Smith J. C.* Notable Black American Women<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946'></a>
4. ↑
5. ↑  GRAMMY Award Winners (2 დეკემბერი, 2008).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008. Grammy.com
**ტყის ბუ** (ლათ. Strix) — ფრინველთა გვარი ბუსნაირთა რიგისა.

აღწერა
------

მათი სხეულის სიგრძეა 29–69 (უფრო ხშირად 35–40) სმ, მასა 200-დან (მკრთალი ბუ, *S. butleri*) 660–1900 გრამამდე (წვეროსანი ბუ, *S. nebulosa*); დედალი მამალზე დიდია. თავი და სახის დისკი დიდია, „ყურები" არ აქვთ; მცირე გამონაკლისების გარდა თვალის ფერადი გარსი მუქია, ნისკარტი ღია, თითები შებუმბლული. ფრთები ფართო, მობლაგვებული, მისი ბოლოები კუდზე უფრო გამოწეული არ არის. ბუმბული ჭრელი და მფარველობითია, ჭარბობს მუქი-მურა, რუხი, ყავისფერი და წითური ფერები.

გავრცელება
----------

გვარში 19 სახეობაა (ახალი კლასიფიკაციით დაემატა 3–4 სახეობა *Ciccaba*-ს გვარიდან). გავრცელებული არიან ახალ და ძველ სამყაროში. ბინადრობენ სხვადასხვა ტიპის ტყეებში: ტაიგის ტყიდან მარადმწვანე ტროპიკულ და მთის ნოტიო ტყეებამდე, აგრეთვე მეჩხერში, ქსეროფიტულ ბუჩქებსა და კულტურულ ლანდშაფტებში, მათ შორის ბაღებსა და ქალაქის პარკებში. მთებში ადიან ზღვის დონიდან 5000 მეტრამდე (სიჩუანური ბუ, *S. davidi*); საქართველოში გვხვდება რუხი ბუ, იგივე ჩვეულებრივი ტყის ბუ (*Strix aluco*). უპირატესად ეწევიან მკვიდრ ცხოვრებას.

კვება
-----

მათ რაციონში ჭარბობს ხერხემლიანი ცხოველები (უმთავრესად მღრღნელები, მწერიჭამია ხელფრთიანები, ფრინველები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები) და ფეხსახსრიანები (ცხრაფეხები, ობობები, მორიელები, მრავალფეხიანები და მწერები, განსაკუთრებით ხოჭოები და სწორფრთიანები). დიდ ბუებს (წვეროსანსა და გრძელკუდას, იგივე ურალურს) შეუძლიათ მოზარდი კურდღლების, ჟრუნისა და გნოლის მოპოვება.

გამრავლება
----------

მონოგამი ფრინველებია, თუმცა პოლიგამიის შემთხვევებიც ცნობილია. ბუდობისთვის იყენებენ ფუღუროებს 30 მეტრამდე სიმაღლეზე, კლდეთა ნაპრალებსა და სხვადასხვა ნიშებს, ციყვების, ყორნისებრ და ქორისებრ ფრინველთა ძველ ნაგებობებს, ზოგჯერ ამონათხრებს მიწაზე ან ხელოვნურ საბუდრებს. დებენ 1–9 (უფრო ხშირად 3–5, ზოგი სახეობა 1–2) კვერხს, კრუხობს დედალი 28–36 დღის განმავლობაში (მამალი ამ დროს მას კვებავს). ბარტყები ბუდეში 25–40 დღე რჩებიან, 32–46 დღის ასაკში ფრენის უნარს იძენენ, დამოუკიდებლად ცხოვრებას 2–4 თვის შემდეგ იწყებენ.

ლიტერატურა
----------

* *Лоскот В. М.* НЕЯСЫТИ // Большая российская энциклопедия. т. 22. — М. 2013. — стр. 566.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 55, 229.
2. ↑  Strix — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
3. ↑  ტყის ბუ (TSN 177920). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
4. ↑  *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 588.
5. ↑  *ჟორდანია რ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 486.
**იაპონიის ალპები** (იაპონ. 日本アルプス) — ჰიდის, კისოსა და აკაისის ქედების კრებითი სახელწოდება იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე. მაქსიმალური სიმაღლე 3193 მ (მთა კიტა). ვულკანებიდან მნიშვნელოვანია ონტაკე (3067 მ). არის 7 მყინვარი. ჰიდის ქედზეა ტიუბუ-სანგაკუს ეროვნული პარკი, ხოლო აკაისის ქედზე მინამის ალპების ეროვნული პარკი. განვითარებულია თხილამურებით სრიალი და ალპინიზმი. სახელწოდება „იაპონიის ალპები" მარტოოდენ ჰიდის მთების აღსანიშნავად შემოიღი ინგლისელმა არქეოლოგმა უილიამ გოულანდმა, ხოლო გაავრცელა ინგლისელმა მისიონერმა უოლტერ უესტონმა, რომლის მემორიალური დაფა განლაგებულია კამიკოტის ხეობაში, ჰიდის მთებში. ამჟამად ტერმინი კისოსა და აკაისის ქედებზეც ვრცელდება.

სქოლიო
------

1. ↑  北アルプス唐松沢を氷河に認定　流動を確認、国内7番目
2. ↑  Japanese Alps | Encyclopedia Britannica www.britannica.com
3. ↑  John Morris. Traveller from Tokyo, London, The Cresset Press, 1943

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4028499-2
* NDL: 00644160
* VIAF: 259069882
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 259069882

 |
ვივეკანანდას ძეგლი მუმბაიში
**ვივეკანანდა, სვამი** (დ. 12 იანვარი, 1863 — გ. 4 ივლისი, 1902) — XIX საუკუნის ინდოელი ფილოსოფოსი და სულიერი მოძღვარი. იგი თანამედროვე ინდოეთის ერთ-ერთი უდიდესი მოაზროვნეა. მოღვაწეობდა მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს. ინდოეთის თვალსაჩინო ფიგურა და ცნობილი მოღვაწე. მას იცნობენ, როგორც „ერის მამას". ვივეკანანდას ნააზრევმა უდიდესი გავლენა მოახდინა ინდოეთის ეროვნულ-გამანთავისუფლებელი მოძრაობის ხასიათზე. ასევე, ინდური ფილოსოფიის განვითარებაზე. 1893 წელს ჩიკაგოში, „რელიგიათა პარლამენტის" წინაშე ვივეკანანდამ წარმოთქვა სიტყვა, რომელმაც მას მსოფლიო აღიარება მოუტანა. მან ლექციებით შემოიარა ამერიკა და მთელი შემოსული თანხა გაჭირვებულ თანამემამულეებს გაუგზავნა. ამერიკელები მას უწოდებდნენ „ორატორს ღმერთის უფლებებით". მისი ნაშრომები დღემდე პოპულარულია როგორც ინდოეთში, ისე დასავლეთში. „თუ გსურთ გაიგოთ, რა არის ინდოეთი, იკითხეთ ვივეკანანდა" — წერდა რაბინდრანათ თაგორი.

ბიოგრაფია
---------

სვამი ვივეკანანდა 1863 წელს დაიბადა ბენგალიაში, შეძლებული იურისტის ოჯახში. მამამისი ბრაჰმანების უმაღლესი კასტის შთამომავალი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მანაც იურიდიული განათლება მიიღო მამის კვალს არ გაჰყოლია. თავიდან ვივეკანანდა დაინტერესდა დასავლური და ინდური ფილოსოფიით, მაგრამ შემდეგ მის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი მოვლენა მოხდა – ის შეხვდა რანი რასმანის, რომელიც ისტორიაში რამაკრიშნას სახელით შევიდა. ეს ადამიანი გამოირჩეოდა ორიგინალური აზროვნებით, შესანიშნავად ფლობდა იოგას და ჰიპნოზს, ცნობილი იყო სიწმინდითა და განდეგილობით. 1890-იანი წლების დასაწყისში, რამაკრიშნას გარდაცვალების შემდეგ, ვივეკანანდამ ფეხით იმოგზაურა მთელ ინდოეთში, რასაც სამი წელი მოანდომა.

1904 წლის 4 ივლისს 7 საათზე ის შევიდა თავის ოთახში და ითხოვა არ შეეწუხებინათ. ის 9:10 საათზე მედიტაციის დროს გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სვამი ვივეკანანდა
* ვივეკანანდა საუბრიბს ქრისტეზე
* ვივეკანანდას ცნობილი ფოტოები
* ვივეკანანდას პოეზია
* ვივეკანანდას ნაწარმოებთა სია
* ვივეკანანდას ბიოგრაფია
* ვივეკანანდას ლექციები
* ვივეკანანდას ოფიციალური გვერდი
* ჯნანა იოგა
* სვამი ვივეკანანდა - ლექციები გიტას შესახებ
* ვივეკანანდა - ბჰაკტი იოგა, სიყვარულის ფილოსოფია
* ვივეკანანდა -- „კარმა იოგა"
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იოანე**. |



|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **იოანე ზედაზნელი.** |

**იოანე ზედაზნელი** — ღირსი მამა ჩვენი იოანე, ზედაზნის წინამძღვარი, სარკინოზთაგან წამებული. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 25 დეკემბერი (12 დეკემბერი).

წმინდა იოანე მოღვაწეობდა ზედაზნის მონასტერში, რომელიც დააარსა ღირსმა |იოანე ზედაზნელმა (ხს. 7 მაისს), ანტიოქიიდან ჩამოსულმა ბერმა, რომელიც ღვთისმშობლის გამოცხადებით მოვიდა ქართლში სარწმუნოების განსამტკიცებლად და ქვეყანაში ბერ-მონაზვნური ცხოვრების ასაღორძინებლად.

თანდათან ზედაზენი საქართველოს სულიერებისა და კულტურის ჩაუქრობელ ლამპრად იქცა. ზედაზნელი მამები ზრუნავდნენ მონასტრის კეთილდღეობაზე, ეწეოდნენ აღმშენებლობით საქმიანობას.

სიწმინდითა და ძმათამოყვარეობით გამორჩეული წმინდა იოანე ზედაზნის მონასტრის წინამძღვრად იქნა დადგენილი. სულიერების ეს ერთ-ერთი უდიდესი კერა IX საუკუნეში არაბთა შემოსევების შემდეგ სარკინოზთა რბევის საგნად იქცა. ერთ-ერთი შემოსევის დროს არაბებმა შეიპყრეს და წამებით მოკლეს მონასტრის წინამძღვარი იოანე.

არსენ II-ის (XIII ს. I ნახევარი) მიერ შედგენილ ზედაზნელ წინამძღვართა სიაში („სახელები წმიდათა მამათა, ქრისტეს მიერ აღსრულებულთა ზედაძენს შინა შემდგომად იოანესსა") მოხსენიებულია იოანე, „რომელი მოიკლა სარკინოზთაგან ზედაზენს შინა მახჳლითა". ეს მოხდა IX საუკუნეში.

საქართველოს ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა მოძალადე ურწმუნოთა ხელით აღსრულებული ბერი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქართველი წმინდანები

ლიტერატურა
----------

* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება", თბილისი, 2004 წ.
**ვალენტინო მაცოლა** (იტალ. Valentino Mazzola; დ. 26 იანვარი, 1919 — გ. 4 მაისი, 1949) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც თავდამსხმელისა და შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე ასპარეზობდა.

მაცოლა ფეხბურთის ისტორიიაში ერთ-ერთ საუკეთესო ათიანადაა აღიარებული, ის 40-იანი წლების ტორინოს ლეგენდარული გუნდის კაპიტანი, ლიდერი და სიმბოლო იყო, ორი წლის განმავლობაში კი იტალიის ნაკრებსაც კაპიტნობდა.

თავდაპირველი პოპულარობა ვენეციაში ასპარეზობის დროს მოიპოვა, სადაც უკანდახეული თავდამსხმელის პოზიციაზე ასპარეზობდა, სწორედ ამ პოზიციაზე ასპარეზობისას წარმოაჩინა მან საკუთარი თავი საუკეთესო კუთხით და მისი სახელი იტალიის ფარგლებს გასცდა.

დაიღუპა 30 წლის ასაკში, 1919 წელს, სუპერგას ავიაკასტროფის დროს, ტორინოს მაშინდელი ლეგენდარული გუნდის სხვა წევრებთან ერთად. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 45-ე ადგილზე დასახელდა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ვალენტინო კასანო დ'ადაში, ტურინის საზოგადოებრივი სატრანსპორტო კომპანიის თანამშრომლის, ალესანდრო მაცოლას და ლეონირა რატის უბრალო, მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა, სადაც ვალენტინოს გარდა ოთხი ვაჟიშვილი იზრდებოდა: პიერო, სილვიო, კარლო და სტეფანო. ვალენტინოს მძიმე ბავშვობა ჰქონდა, 1929 წელს დიდი დეპრესიის პერიოდში ოჯახის მამამ სამსახური დაკარგა, რის გამოც ვალენტინო ცდილობდ ოჯახს აქტიურად დახმარებოდა და ჯერ საცხობში შემდეგ კი სამრეცხაოში მუშაობდა.

1929 წლის ზაფხულში, 10 წლის ასაკში ვალენტინო მაცოლამ მდინარე ადაში დახრჩობისგან გადაარჩინა 6 წლის ბიჭი ანდრეა ბონომი, რომელიც მომავალში ასევე ცნობილი ფეხბურთელი და საფეხბურთო კლუბ მილანის კაპიტანი გახდა.

1940 წელს ვალენტინოს მამა დაიღუპა სატვირთო ავტომობილის შეჯახების შემდეგ.

1942 წლის 15 მარტს ვალენტინო დაქორწინდა ემილია რინალდიზე, წყვილს ორი ვაჟი სანდრო და ფერუჩიო შეეძინათ. სანდრო მომავალში მამის მსგავსად იტალიის ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა და ინტერის და იტალიის ნაკრების რიგებში მთელი ეპოქა შექმნა. ძმასთან შედარებით მოკრძალებული კარიერა ჰქონდა ფერუჩიოს, რომელსაც საუკეთესო პერიოდი ლაციოში ასპარეზობისას ჰქონდა, სადაც გუნდის კაპიტანი იყო.

1946 წლის შემოდგომაზე მაცოლა გაეყარა პირველ მეუღლეს, გაყრის შემდეგ სანდრო საცხოვრებლად მამასთან დარჩა, ფერუჩიო კი დედასთან.

1949 წლის 20 აპრილს მაცოლა მეორედ დაქორწინდა, მისი რჩეული 19 წლის ჯუზეპინა კუტრონე გახდა. ქორწინებიდან რამდენიმე დღეში, 4 მაისს ის დაიღუპა სუპერგას ავიაკასტროფაში, როდესაც გუნდთან ერთად ლისაბონიდან ბრუნდებოდა. მაცოლას ყოველთვის ძალიან ეშინოდა ფრენის და ცდილობდა თავი აერიდებინა თვითმფრინავში ჩაჯდომისგან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალენტინო მაცოლა, პირველი „ტოტალური" ფეხბურთელი — NotOnlyMessi.blogspot.com
* Valentino Mazzola — EnciclopediadelCalcio.it დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Placar's 100 Craques do Século · In November 1999, Placar (Brazil) published a list of the best 100 players of all time, ranked from 1 to 100 · 23 დეკემბერი, 2015. *Karel Stokkermans for the* *Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation*. წაკითხვის თარიღი: 1 სექტემბერი, 2019.
**თეატრალური კაფე** (რუს. Кафе «Театральное») — ისტორიული კაფე ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ნაგებობა შედის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კუტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 88.

ისტორია
-------

შენობა აგებულია XIX საუკუნის მეორე მეოთხედში. 1880 წელს იგი შეიძინა ვაჭარმა ივან გლობინმა, 1898-1906 წლებში სახლის მფლობელი იყო ადვკატის ცოლი ანა გენი, ხოლო 1915 წლიდან სახლის მფლობელია გადამდგარი პოდესაულის ცოლი კლავდია პოპოვა. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. საბჭოთა პერიოდში აქ განთავსდა საცხოვრებლები და მაღაზიები, ხოლო 1976 წლის რესტავრაციის შემდეგ შენობაში გაიხსნა კაფე „თეატრალური". ანტრესოლი გამოიყენებოდა ძირითადად სავაჭროდ და აქ განთავსებული იყო სამზარეულო. დარბაზის ყველა კედელზე ტემპერით დახატული იყო სურათი „ქორწილი", ანტონ ჩეხოვის ამავე სახელწოდების პიესის მოტივებზე. სურათის ავტორი იყო ადგილობრივი თეატრის მხატვარ-დეკორატორი ნ. ლივადა. სარდაფში განთავსებული იყო ბარი. 1990-იან წლებში კაფე დაიხურა. ამჟამად შენობაში განთავსებულია რუსული „რაიფფაიზენბანკის" ადგილობრივი ოფისი.

აღწერა
------

შენობა აგებულია ბაროკოს არქიტექტურულ სტილში. შენობის მარცხენა და ცენტრალური ნაწილის ფასადი მდიდრულადაა დეკორირებული. მათზე განთავსებულია სამ-სამი ნახევარწრიული ფანჯარა, რომელიც გაფორმებულია თამასებით და კლდის ქვით. შენობის ფრიზი გლუვია, მაგრამ მასსა და ფანჯრის თამასებს შორის მრავალრიცხოვანი მცენარეული ორნამენტებია.

სქოლიო
------

1. ↑  Таганрог социалистический, часть 11.. skif\_tag. ციტირების თარიღი: 2017-03-05.
**თბილისის ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორია** — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის საწარმო-ტექნიკური და მეთოდური დაწესებულება. დაარსდა 1965 წელს ამ სამსახურის სამართველოს მეტეოლოგიური, ჰიდრომეტეოროლოგიური და აგრომეტეოროლოგიური რეჟიმის შემსწავლელი სექტორების ბაზაზე თბილისის ჰიდრომეტეოლოგიური ობსერვატორია შეისწავლის რესპუბლიკის ტერიტორის ჰიდრომეტეოროლოგიის რეჟიმს, ხელმძღვანელობს რესპუბლიკის ქსლის ჰიდრომეტეოროლოგიურ, ობსერვატორიების, სადგურების და საგუშაგოების მუშაობას, განაზოგადებს მათ მიერ შეკრებილ ჰიდრომეტეოლოგიურ დაკვირვების მასალას და გამოსცემს მათ ყოველთვიურობას, წელიწდეულობისა და ცნობარების სახით. რეჟიმული ჰიდრომეტეოროლოგიური მასალით უზრუნველყოფს სამხედრო სამსახურს სახელმწიფო, სამეურნეო, სამხედრო უწყებისა და სხვა ორგანიზაცია დაწესებულებებეს. თბილისის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ობსერვატორიას აქვს მეტეოროლოგიური, ჰიდრომეტეოროლოგიური, კლიმატის, აგრომეტეოროლოგიური, გარემოს გაჭუჭყიანებაზე დაკვირვებისა და კონტროლის, აგრეთვე ჰიდრომეტეფონდისა და სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციის მონაცემების მანქანური დამუშავების განყოფილებები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 617.
**ტყეტუნდრის ზონა** — ბუნებრივი ზონა ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბარქტიკულ სარტყელში; გარდამავალია ზომიერი სარტყლის ტყის ზონასა (სამხრეთი) და ტუნდრის ზონას (ჩრდილოეთი) შორის. გადაჭიმულია როგორც 30—50-იდან 300-400 კმ სიგანის ზოლი ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ტყესა და ნათელ ტყეს უკავია ტერიტორიის 10—20% ზონის ჩრდილოეთ ნაწილში და 40—50% სამხრეთ ნაწილში. თბილი პერიოდი დაახლოებით 4 თვემდე გრძელდება. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 335 კჯ/სმ²-მდე (60 კკალ/სმ²-მდე) სითბოს. ივლისა და აგვისტოს საშუალო ტემბერატურაა 10—14°C, იანვარი — 10-დან —40°C-მდე. ღამის წაყინვები და თოვა მოსალოდნელია მთელი წლის განმავლობაში. ნალექები 200—400 მმ წელიწადში, თოვლის საბურველის სისქე 1 მკ აღწევს. მრავალწლიური მზრალი ქანები გავრცელება და აორთქლების სიმცირე იწვევს დაჭაობებას. ნიადაგები (ლებიან-ეწერი და ტორფიან-ჭაობიანი) მწირი და მცირე სისქისაა.ლანდშაფტი ნათელი ტყის, ტუნდრის, ჭაობისა და მდელოს რთულ კომპლექსს წარმოადგენს. ცხოველებიდან ბინადრობს ჩრდილოეთის ირემი, მგელი, სამურავი, კურდღელი; ფრინველებიდან — თეთრი გნოლი, ბატი, იხვი და სხვა. ტერიტორიის 85-90%გამოყენებულია ირმის საძოვრად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 86.
ფრიგიული მუზარადი
ფრიგიული მუზარადი საყბეურებით, თანამედროვე რეკონსტრუქცია.
**ფრიგიული მუზარადი**, ასევე ცნობილი, როგორც **თრაკიული მუზარადი** — საბრძოლო თავსაბურავი, რომელიც ანტიკურ საბერძნეთში შეიქმნა და ასევე გამოიყენებოდა თრაკიაში, დაკიაში, დიდ საბერძნეთში, ელინისტურ სამყაროსა და რომის იმპერიაშიც კი.

მაკედონელი ჰიპასპისტი ფრიგიული მუზარადით.

მახასიათებლები
--------------

მუზარადის გავრცელებული სახელები (ფრიგიული ან თრაკიული) მომდინარეობს მისი ფორმიდან, განსაკუთრებით მისი ზედა, წინ გადმოხრილი დაბოლოებისგან, რომელიც იმეორებს ფრიგიელთა და თრაკიელთა ქუდების ფორმას, რომელსაც ფრიგიულ ჩაჩსაც უწოდებენ.

სხვა ბერძნული მუზარადების მსგავსად, ფრიგიული მუზარადიც ბრინჯაოსგან მზადდებოდა. როგორც წესი, მუზარადი ბრინჯაოს ერთი ფირფიტისგან იჭედებოდა, თუმცა ხანდახან მუზარადის წინ გადმოხრილი ზედა დაბოლოება ცალკე იჭედებოდა და შემდეგ მოქლონდებოდა მუზარადზე. მუზარადის ქვედა ნაწილი წინ გამოზრდილი იყო, რითაც მეომრის სახეს იცავდა ზემოდან წამოსული დარტყმებისა და მზის პირდაპირი სხივებისგან. ფრიგიულ მუზარადს ზოგჯერ უმატებდნენ საყბეურებსაც, რომელიც ლოყის არეს იცავდა და ხანდახან იმდენად დიდი ზომისაც იყო, რომ სახეზე მხოლოდ თვალებისა და ცხვირის არეს ტოვებდა ცარიელს. ასეთ შემთხვევაში ზოგჯერ საყბეურებზე ხდებოდა წვერისა და ულვაშის გრავირებული დეკორაციების გაკეთება.

გამოყენება
----------

ფრიგიული მუზარადი ეხურა მაკედონურ კავალერიას მეფე ფილიპე II-ის დროს, თუმცა, როგორც ცნობილია, მისი ვაჟი ალექსანდრე მაკედონელი თავისი კავალერიისთვის ამჯობინებდა უფრო ღია ტიპის ბეოტიურ მუზარადებს, რომლებსაც ქსენოფონტი უწევდა რეკომენდაციას. ამის მიუხედავად, ფრიგიული მუზარადი აქტიურად ფიგურირებს ალექსანდრე მაკედონელის ქვეითების გამოსახულებებზე, მაგალითად, ალექსანდრეს სარკოფაგზე. ფრიგიული მუზარადი დიდი სიხშირით გამოიყენებოდა საბერძნეთის კლასიკური ერის დასასრულსა და ელინისტურ პერიოდში, როცა მან ჩაანაცვლა კორინთული მუზარადი.

სქოლიო
------

1. ↑  Wilcox, Peter; Embleton, Gerry (1982). *Rome’s Enemies (1): Germanics and Dacians (Men at Arms Series, 129)*. Oxford: Osprey Publishing Limited.
2. ↑  Sekunda, Nicholas; McBride, Angus (1984). *The Army of Alexander the Great*. Oxford: Osprey Publishing Limited.
3. ↑  Connolly, Peter (1998). *Greece and Rome at War*. London: Greenhill Books.
4. ↑  Anderson, J. K. (1961). *Ancient Greek Horsemanship. Berkeley and Los Angeles: University of California Press.*
5. ↑  Heckel, Waldemar; Jones, Ryan (2006). *Macedonian Warrior: Alexander’s Elite Infantryman*. Oxford: Osprey Publishing Limited.
6. ↑  Connolly, Peter (1998). *Greece and Rome at War*. London: Greenhill Books.
**თურქეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო რკინიგზები** (თურქ. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ან *TCDD*) — მთავრობის საკუთრებაში არსებული, თურქეთის რესპუბლიკის ეროვნული სარკინიგზო გადამზიდავი, სათაო ოფისით ანკარაში. TCDD ჩამოყალიბდა, 1927 წლის 1 ივნისს, თურქეთის ხელისუფლების მიერ, რომ აეღოთ თავისთავზე არსებული სარკინიგზო ხაზების კონტროლი, თურქეთის რესპუბლიკის საზღვრებში, ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, ასევე ახალი ხაზების აშენების მიზნით.

თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა ფლობს და მართავს ყველა სარკინიგზო ხაზს თურქეთში. 2008 წლისთვის, TCDD ფლობდა რკინიგზის 10 991 კმ-ს, რაც მას ხდიდა მსოფლიოს 22-ე მსხვილ სარკინიგზო სისტემას. 2009 წლისთვის, TCDD-მ განახორციელა 17 105 353 ტონა სატვირთო გადაზიდვა და გადაიყვანა 7 118 699 მგზავრი-კმ, რაც მას მსოფლიოს 33-ე უდიდეს სამგზავრო სარკინიგზო გადამზიდავი გახადა. 2009 წლის მონაცემებით, თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზაში დასაქმებულია 25 593 ადამიანი.

თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა ფლობს რამდენიმე სხვა კომპანიებსაც და ფლობს აქციებს საზღვარგარეთაც, მათ შორის "İZBAN"-საც, რომელიც არის სამგზავრო სარკინიგზო ოპერატორი იზმირის გარშემო, სადაც TCDD-ს აქვს 50 % წილი. აქ არის ყველა კომპანია, რომელებიც ჩართულნი არიან სარკინიგზო ტრანსპორტში, ან იყენებენ სარკინიგზო ტრანსპორტს. TCDD 1994 წლიდან "InterRail" წევრია.

სქოლიო
------

1. ↑  Invest in Turkey: Transportation and logistics
2. ↑  TCDD History - Trains and Railways of Turkey
3. ↑  TCDD annual report 2009 - *www.tcdd.gov.tr*
4. ↑  InterRail - Wikipedia
**ვალდივიის საერთაშორისო კინოფესტივალი** (ესპ. Festival Internacional de Cine de Valdivia (FICV o FICVALDIVIA)) — ფილმების ჩვენება და შეჯიბრება, რომელიც ყოველწლიურად ტარდება ჩილეს ქალაქ ვალდივიაში. 

ფესტივალი 1993 წელს, ჩილეს აუსტრალ უნივერსიტეტის კინოთეატრ *Cine Club*-ის 30 წლის იუბილის აღსანიშნავად დაიწყო. ფესტიველი თავიდან ორიენტირებული იყო ეკოლოგიის თემატიკაზე, ამის მიხედვით შეირჩ მთავარი პრიზი - პუდუ (სამხრეთ-ჩილეში მცხოვრები პატარა ზომის ირემი). 2001 წლიდან დაემატა სრულმაშტაბიანი ფილმების კონკურსი და ღონისძიება იქცა ქვეყნის მთავარ კინო მოვლენად.

ჯილდოები
--------

I. - საერთაშორისო სრულმეტრაჟიანი ფილმი:
- საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ფილმი
- ჟიურის სეციალური ჯილდო
- ჟიურის განსაკუთრებული აღნიშვნის ჯილდო

II. - ჩილეს სრულმეტრაჟიანი ფილმი:
- საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ფილმი
- ჟიურის სეციალური ჯილდო

III. - საერთაშორისო მოკლემეტარაჟიანი ფილმები:
-საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი

IV. - კინო სკოლები:
-საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Sitio web oficial ოფიციალური გვერდი (ესპანური)
**თელავის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ელენე ახვლედიანის ქუჩაზე (№ 7), თარიღდება XIX საუკუნის II ნახევრით. 

მაღალი, ორსართულიანი სახლი ახვლედიანის ქუჩის აღმართის დასაწყისში დგას სახლის ფასადი მდიდრულოდა არის გაფორმებული ცრუ რუსტიკით, პროფილირებული პილასტრებით, დეკორატიული ლავგარდნებითა და ცენტრში ღიობის წინ ლითონის შეკიდული, ნაჭედი აივანია. ყველა დეტალი ცხადყოფს სახლის არქიტექტურის სიახლოვეს სახაზინო პროექტების მოთხოვნებთან ამით მას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება თელავის XIX-XX საუკუნეების მიჯნის არქიტექტურაში. სახლის ეხოს მხარეს, მთელ სიგრძეზე, ხის სვეტებიანი ჭვირული აივანი გასდევს, რომელიც შენობის კუთხეებს წრიულად უვლის ოთახების რიგი აივანზე გამოდის, შიდა გეგმარებით კი ერთიან ანფილადად იკვერება. სახლს ძველი აგურით ნაშენი, თაღოვანი სარდაფი აქვს ინტერიერებში შემორჩენილია შელამფული ჭერი ხის იატაკი, ძველი დარაბები, კარ-სარკმლების სახელურები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 87.
**თელავის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ერეკლე II-ის ქუჩაზე (№ 4). თარიღდება XIX საუკუნის II ნახევრით. ამ სახლში ამჟამად განთავსებულია ელენე ახვლედიანის სახელობის სამხატვრო სკოლა. 

სახლი ერთსართულიანია, საკმაოდ მაღალი, ნაგებია აგურით. ქუჩისპირა ფასადზე, ხის, ჭვირულ აივანზე, სწორკუთხა კარ- ფანჯრები გამოდის. აივანს პროფილირებული ლავგარდანი აქვს. აივანზე ასასვლელი გვიანდელი ხის კიბე რიკულებიანია. ოთახებში იატაკი შეცვლილია. სახლს, ქუჩის მხარეს, მაღალი ნახევრადსარდაფი აქვს, რომელიც მცირე სარკმლებითაა განათებული. შენობის უკანა ფასადი მაღალია, ორსართულიანი. პირველ სართულზე სავაჭრო რიგის, თაღნარის ოთხი ნიშია. სარკმლები შეცვლილია. მეორე სართულზე ხის ღია, ჭვირული აივანია, აურებითა და დახვრეტილი სვეტისთავებით. სახლზე გაკრულია მემორიალური დაფა წარწერით: "ამ სახლში 1880-1908 წლებში ცხოვრობდა პოეტი სოლომონ (სოლო) გოშაძე. პოეტი თანამშრომლობდა სხვადასხვა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში: ნაკადული, შრომა, ისარი , მეგობარი. თელავში მან ჩამოაყალიბა დრამატული დასი (წარმოდგენებს მართავდა კახეთის სოფლებში). საკუთარი ხარჯებით ქალაქში გახსნა უფასო ბიბლიოთეკა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 97.
**თელავის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. დგას ერეკლე II-ის მოედანზე (№ 1). აგებულია XIX საუკუნის დასაწყისში. 

სახლი ორსართულიანია. ნაგებია აგურით. შელესილია თეთრად. შენობის გეგმას ქმნის თანაბარი ზომის ორი ნაწილი, რომლებიც ერთმანეთს სწორი კუთხით ერთვის. გარედან კუთხე ჩამოჭრილია და მოწყობილია მცირე შვერილი, რომელიც შემაღლებული, თუნუქით შემოსილი, ოთხკალთა სახურავითაა გადახურული. ამავე კუთხეშია განთავსებული სადარბაზოს თაღოვანი, ხის კარი. იგი თაღოვანი თავსართითაა აქცენტირებული. შენობა გარეთკენ ორი ფასადით გამოდის. ორივეს ფასადი სწორკუთხა კარ-სარკმლებითაა დანაწევრებული. მათი თავსართები ოდნავ მორკალულია. ორივე ფასადზე თითო შეკიდული, ლითონის, ჭედურმოაჯირიანი აივანია. სახლის უკანა, ეზოსპირა კედელი რიყის ქვისა და აგურის შერეული წყობით არის ნაშენი. ნაგებობას მაღალი, აგურის სარდაფი აქვს. სახურავი თუნუქით არის დახურული. შენობა არქიტექტურით კლასიცისტურია. კუთხის ნაწილში რომანტიზმის ელემენტებით. ამ შენობაში მრავალი წელი ფუნქციონირებს ქალაქის ცენტრალური აფთიაქი. 2011-2012 წლებში შენობას ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 96.