**ენაგეთი** — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (ასურეთის თემი), თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე.

ენაგეთი ისტორიულ წყაროებში XV საუკუნიდან იხსენიება. ამჟამად ენაგეთი ასურეთი თემში შედის. ამ თემში შედის სამი სოფელი: ასურეთი, ენაგეთი და შავსაყდარი.

მდებარეობა
----------

ენაგეთი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდინარე ენაგეთისხევის (ალგეთის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას მდებარეობს, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. იგი თეთრიწყაროდან 21 კმ-ით, ხოლო მარნეულიდან (უახლესი რკინიგზის სადგური) 18 კმ-ით არის დაშორებული.

ენაგეთს საკმაო სიგრძეზე გასდევს სოფლის მთავარი გზა, რომელიც სოფელში თბილისი-თეთრიწყაროს დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის იმ განშტოების გაგრძელებაა, რომელიც აღნიშნულ გზას ენაგეთთან აკავშირებს. სოფლის მთავარი გზის ორივე მხარეს არის დასახლებული უბნები. სოფელში არის მთავარი გზის პარალელური ერთი გზა და მთავარი გზის რამდენიმე განშტოება, რომელთა გარშემოც აგრეთვე უბნებია გაშენებული. ეს უბნები სოფლის მთავარ გზას აღნიშნული განშტოებებით უკავშირდება. მთლიანობაში, ენაგეთის რუკას წაგრძელებული ფორმა აქვს და მის ღერძს სოფლის მთავარი გზა წარმოადგენს. ენაგეთში დაახლოებით 110 სახლი დგას.

ენაგეთს ჩრდილოეთით ფოთლოვანი ტყის მასივები მდებარეობს, სამხრეთით კი ათვისებული სასოფლო-სამეურნეო მიწები. სოფლის თავზე, გორაკზე („სერი") მდებარეობს ენაგეთის სასაფლაო.

მოსახლეობა
----------

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი. მათ აბსოლუტურ უმრავლესობას ეთნიკური ქართველები შეადგენენ. მოსახლეობა ქართული ენის ქართლურ დიალექტზე საუბრობს. ამჟამად მუდმივი მოსახლეობა ძლიერ შემცირებულია, ვინაიდან უკანასკნელ წლებში მრავალმა ენაგეთელმა მიაშურა საცხოვრებლად თუ სამუშაოდ დიდ ქალაქებს (თბილისი და რუსთავი). სოფელს ძირითადად ზაფხულობით სტუმრობენ დამსვენებლები (ძირითადად ქალაქებში საცხოვრებლად წასული ენაგეთელები და მათი ოჯახის წევრები).

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 414 | 212 | 202 |
| 2014 |  329 | 172 | 157 |

ენაგეთში ცხოვრობენ ძირითადად შემდეგი გვარების წარმომადგენლები: მესტვირიშვილები, ნაცვლიშვილები, გოგიაშვილები, ბეჟანიშვილები.

ენაგეთელების ყოფა-ცხოვრება
--------------------------

ენაგეთი გამოირჩევა კარტოფილის კარგი მოსავლით. აგრეთვე მოჰყავთ სიმინდი, ხორბალი და სხვა კულტურები.

ენაგეთში არის ენაგეთის საჯარო სკოლა და ფეხბურთის საკმაოდ დიდი მოედანი. ამჟამად სოფელში აღარ ფუნქციონირებს არანაირი კულტურული დაწესებულება. ენაგეთში დიდი ხნის პრობლემას წარმოადგენს უწყლობა და ინფორმაციის ნაკლებობა (გართულებულია სატელევიზიო სიხშირეების მიღება).

ისტორიული ძეგლები და ღირსშესანიშნაობები
---------------------------------------

სოფელში დგას წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. სოფლის გვერდით არის ძველი ენაგეთის ნასოფლარი, სადაც 8 დანგრეული საყდარია შემორჩენილი.

* წმ. გიორგის ეკლესიაწმ. გიორგის ეკლესია
* ღვთისმშობლის ეკლესიაღვთისმშობლის ეკლესია

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
2. ↑  საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები |
| --- |
|  |
| ქალაქი | 
**თეთრიწყარო** | თეთრიწყაროს გერბი |
|  |
| დაბა | 
***მანგლისი*** |
|  |
| სოფლები | 
აბელიანი · აბრამეთი · ალგეთი · ალექსეევკა · ამლევი · არდისუბანი · არხოტი · ასურეთი · ახალი ზირბითი · ახალი მარაბდა · ახალსოფელი · ბოგვი · ბორბალო · გოლთეთი · გოხნარი · გუდარეხი · დაღეთი · დიდგორი · დიდი დურნუკი · დიდი თონეთი · დიდი ირაგა · დიდი კლდეისი · დრე · ენაგეთი · ერტისი · ვაკე · ვანეთი · ვაშლოვანი · ვიზიროვკა · ზემო ახალშენი · ზემო ახკალაფა · ზირბითი · ივანოვკა · იფნარი · კოდა · კოდისწყარო · ლიპი · მაწევანი · მენქალისი · მესამე შამთა · მოხისი · მუხათი · ნავთიანი · ნამტვრიანი · ნაოსარი · ნაპილნარი · ორბეთი · პანტიანი · პატარა დურნუკი · პატარა თონეთი · პატარა ირაგა · პატარა კლდეისი · სამღერეთი · სამშვილდე · საფუძვრები · საღრაშენი · ტბისი · ფარცხისი · ფიტარეთი · ქოთიში · ქოსალარი · ქსოვრეთი · ღვევი · ღოლოვანი · ღოუბანი · შავსაყდარი · შამთა · შეხვეტილა · შიხილო · ჩხიკვთა · ცხრაკუდაანი · ძველი მარაბდა · წვერი · წინწყარო · წყლულეთი · წყნარი აბანო · ჭივჭავი · ჭინჭრიანი · ხაიში · ხოპისი · ჯვარა · ჯვრისხევი · ჯიგრაშენი · ჯორჯიაშვილი |

 |