recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
თაგვის ემბრიონის ფიბრობლასტები
**მიკროფილამენტები** — მყარი ჩხირები 7 ნანომეტრი დიამეტრით. მათ ასევე აქტინის ფილამენტებსაც უწოდებენ, რადგან ისინი აგებულია გლობალური ცილის, აქტინის მოლეკულებისაგან. მიკროფილამენტი არის აქტინის სუბერთეულების დაგრეხილი ორმაგი ჯაჭვი. 

გარდა იმისა, რომ მიკროფილამენტები სწორხაზოვანი ბოჭკოების სახით არსებობენ, მათ ასევე შეუძლიათ წარმოქმნან სტრუქტურული ქსელები. ეს შესაძლებელია ისეთი ცილების არსებობის გამო, რომლებიც აქტინის ფილამენტის გვერდის გასწვრივ არიან დაკავშირებული. ისინი ახალ ფილამენტს აძლევს იმის საშუალებას, რომ იგი ტოტის სახით გაიჭიმოს. 

მიკროფილამენტები ყველა ეუკარიოტულ უჯრედშია ნანახი. მიკრომიალკების შეკუმშვა-მედეგი ფუნქციისაგან განსხვავებით, ციტოჩონჩხში მიკროფილამენტების სტრუქტურული როლი არის დაჭიმულობის წარმოქმნა. მათი მიერ პლაზმური მემბრანის შიგნით სამგანზომილებიანი ქსელის წარმოქმნა, უჯრედს ფორმის შენარჩუნებაში ეხმარება. ეს ქსელი უჯრედის ქერქს აძლევს ნახევრად მყარი გელის კონსისტენციას, განსხვავებით ციტოპლაზმის შიდა, უფრო თხევადი მდგომარეობისაგან. 

ცხოველურ უჯრედებში, რომლებიც სპეციალიზებულია პლაზმური მემბრანის გავლით ნივთიერებათა ტრანსპორტირებისათვის, როგორიცაა კუჭ-ნაწლავის უჯრედები, მიკროფილამენტების კონები წარმოქმნიან მიკროხაოების გულს (ბირთვს). მიკროხაოები ნაზი გამონაზარდებია, რომლებიც უჯრედის ზედაპირის ფართობს ზრდიან. მიკროფილამენტები კარგად არის ცნობილი უჯრედის მოძრაობაში მათი მონაწილეობის გამო: განსაკუთრებით, როგორც კუნთოვანი უჯრედების შემკუმშავი აპარატის ნაწილი. კუნთოვანი უჯრედის სიგრძის გასწვრივ აქტინის ათასობით ფილამენტია ჩამწკრივებული ერთმანეთის პარალელურად. მათ შორის კი მოთავსებულია უფრო მსხვილი ფილამენტები, რომლებიც წარმოქმნილია ცილა მიოზინისაგან. მიოზინი მოქმედებს როგორც სატრანსპორტო ცილა იმ გამონაშვერების (მხრების) მეშვეობით, რომლებიც აქტინის ფილამენტების გასწვრივ დაიარებიან. კუნთოვანი უჯრედების შეკუმშვა ხდება აქტინისა და მიოზინის ფილამენტების ერთმანეთის გასწვრივ სრიალის შედეგად, რაც უჯრედს ამოკლებს.

ლიტერატურა
----------

* ნილ კემპბელი, ჯეინ ბ. რისი, „ბიოლოგია", VII გამოცემა, გვ. 147-148, თბ. 2009 წელი.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ანთაძე**. |

**მერაბ ანთაძე** (დ. 4 აგვისტო, 1952, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი მოლდოვის რესპუბლიკაში 2014 წლის მაისის თვიდან დღემდე.

ბიოგრაფია
---------

1975 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გეოლოგიის ფაკულტეტი; 1991–1997 წლებში მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა დიპლომატიურ თანამდებობებზე; 1997–1998 წლებში მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტში წამყვან სპეციალისტად; 1998 წლიდან 2006 წლის ივლისამდე იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 2002 წელს მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი. 2006 წლის 21 ივლისს დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო მინისტრად კონფლიქტების მოგვარების საკითხებში; 2007 წლის ივლისიდან კვლავ დაინიშნა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ. 2007–2008 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინაში. 2009 წლის 1 იანვრიდან 2014 წლის 2 იანვრამდე საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი იყო დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაცია „სუამში".

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

სქოლიო
------

1. ↑  ურთიერთობები საქართველოსა და მოლდოვას რესპუბლიკის შორის. moldova.mfa.gov.ge. ციტირების თარიღი: 21 მარტი, 2019.
2. ↑  დიპლომატიური ურთიერთობების ქრონოლოგია. Ukraine.mfa.gov.ge. ციტირების თარიღი: 21 მარტი, 2019.
3. ↑  პრეზიდენტმა მოლდოვასა და საუდის არაბეთში ელჩები დანიშნა. Tabula.ge (25 თებერვალი, 2014). ციტირების თარიღი: 21 მარტი, 2019.
**მიკროეკონომიკა** (სიტყვასიტყვით, მცირე ეკონომიკა) ინდივიდუალურ მომხმარებელთა, საწარმოთა და ინდუსტრიათა საქციელსა და მათ შორის პროდუქციისა და შემოსავლების გადანაწილებას შეისწავლის. ის იხილავს ინდივიდუმებს, როგორც მუშახელისა და კაპიტალის მომწოდებლებს, და ასევე, როგორც საბოლოო პროდუქტის მომხმარებლებს. ის აანალიზებს ფირმებს, როგორც პროდუქციის მომწოდებლებს, და ასევე, როგორც მუშახელისა და კაპიტალის მომხმარებლებს.

მიკროეკონომიკის მიზანია გაანალიზოს საბაზრო ფორმა ან სხვა ტიპის მექანიზმი, რომელიც აყალიბებს შესაბამის ფასებს საქონელსა და მომსახურეობებისთვის და/ან ანაწილებს საზოგადოების რესურსებს მათი მრავალი ალტერნატიული გამოყენების მიხედვით.

ძირითადი:
---------

### მომხმარებლის თეორია:

ბაზარი, კონკურენტული ბაზარი, მოთხოვნის რაოდენობა, მოთხოვნის კანონი, მოთხოვნის განრიგი, მოთხოვნის მრუდი, ნორმალური საქონელი, მდარე საქონელი, შემცვლელები, შემავსებლები, მიწოდების რაოდენობა, მიწოდების კანონი, მიწოდების განრიგი, მიწოდების მრუდი, წონასწორობა, წონასწორული ფასი, წონასწორული რაოდენობა, ჭარბი მიწოდება, ჭარბი მოთხოვნა, მიწოდებისა და მოთხოვნის კანონი, გოსენის კანონი (Gossen), ელასტიურობა,

### წარმოების თეორია:

წარმოების ფუნქცია


|  |  |
| --- | --- |
| ეკონომიკა | *ეს სტატია ეკონომიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მეოჯახეობისა და კულინარიის სკოლის შენობა** (რუს. Здание школы домоводства и кулинарии) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს სემაშკოს შესახვევში სათათბიროს მიმართულებით. აგებულია 1901 წელს ეკლექტიკის სტილში არქიტექტორ გრიგორი ვასილევის პროექტის მიხედვით. მეოჯახეობისა და კულინარიის სკოლის შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, სემაშკოს შესახვევი № 51/1.

ისტორია
-------

სკოლის შენობა XX საუკუნის დასაწყისში
1898 წელს როსტოველმა ვაჭარმა და „სპირტის მეფემ" ნიკოლაი ტოკარევმა თავისი ფინანსებით გახსნა სამზარეულო ხელოვნებისა და მეოჯახეობის პრაქტიკული სკოლა. თავდაპირველად იგი განთავსებული იყო ტოკარევის ქალთა სასწავლებლის მეორე სართულზე. 1901 წელს ვაჭარ ტოკარევის ფინანსებით არქიტექტორ გ. ვასილევის პროექტის საფუძველზე ააშენა ახალი შენობა სკოლისათვის, რომელიც მდებარეობდა ნიკოლაევსკის (ამჟამად სემაშკოს) შესახვევში. ვაჭარმა აღნიშნული შენობა საჩუქრად გადასცა ქალაქს. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ შენობაში სასადილო გახსნეს. 1990-იან წლებში მოხდა შენობის პრივატიზაცია და შიგ განთავსდა კაფე „ტერეზა". 2009 წელს შენობა შეიძინა ჰოლდინგმა „Ginza Project" და იქ გახსნა კლუბ-რესტორანი „კულტურის პარკი". ახალმა მფლობელმა შეცვალა შენობის ფასადის ფერთა გამა და იგი გადაწყვიტა ნაცრისფერ ფერებში.

არქიტექტურა
-----------

შენობა ორსართულიანია, აგებულია წითელი აგურით ეკლექტიკის სტილში. მისი ფასადის გაფორმებაში გამოყენებულია სხვადასხვა განსხვავებული არქიტექტურული სტილი. შენობის მეტალის სახურავი - მოდერნის სტილშია. ფანჯრის ღიობების გაფორმება შეიცავს კლასიციზმის ელემენტებს. მაიოლიკის ჩანართები ფსევდორუსული არქიტექტურული სტილია.

სქოლიო
------

1. ↑  Любовь Феоктистовна Волошинова. Городской архитектор начала XX века — Григорий Николаевич Васильев. Донской временник. ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
2. ↑  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-14. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.
3. 1 2 3  Здание Школы домоводства и кулинарии. voopiik-don.ru (2012-08-01). ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
4. 1 2  Кукушин B. C. Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2.
5. ↑  О ресторане Park Культуры. ginzaproject.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-28. ციტირების თარიღი: 2013-11-23.
გერმანელი პოლიციის ოფიცერითარგი:SHORTDESC:გერმანელი პოლიციის ოფიცერი
მემორიალური ნიშნული ოფიცერი კიზევეტერის მკვლელობის ადგილთან ახლოს
**მიშელ კიზევეტერი** (გერმ. Michèle Kiesewetter; დ. 10 ოქტომბერი, 1984, ობერვაისბახი — გ. 25 აპრილი, 2007, ჰაილბრონი) — გერმანელი პოლიციის ოფიცერი, რომელიც ნეონაცისტმა ტერორისტებმა 2007 წლის 15 აპრილს ჰაილბრონში (გერმანია) მოკლეს, ხოლო მის კოლეგას ცეცხლსასროლი იარაღით თავში ესროლეს. დამნაშავეებმა 2000-2006 წლებში კიდევ ცხრა ადამიანი მოკლეს, რომელთა უმეტესობა თურქული წარმოშობის იყო.

შედეგები
--------

კიზევეტერის მკვლელობის შემდეგ, პოლიციამ ეჭვი ჰაილბრონის აჩრდილზე  აიღო და შეიკრა გამომძიებელთა გუნდი „Parkplatz" („ავტოსადგომი"). 2009 წლის იანვარში „აჩრდილის" ადგილსამყოფელის შესახებ ინფორმაციისა და სამხილებისთვის დაწესებული ჯილდო 300 000 ევრომდე გაიზარდა. მალევე დადგინდა, რომ „მკვლელი აჩრდილი" რეალურად არ არსებობდა.

მოგვიანებით, პოლიციამ კიზევეტერისა და მისი კოლეგის იარაღები მოიპოვა, როცა ორმა გერმანელმა ნეონაცისტმა 2011 წლის 4 ნოემბერს აიზენახში თავი მოიკლა, რითაც „ბოსფორის მკვლელობებს" შორის კავშირი გამოიკვეთა. ქალაქ ცვიკაუში სამი ნეონაცისტის საცხოვრებლიდან მოპოვებულ სამხილებზე აღმოჩენილმა დნმ-ის ნიმუშებმა ეს კავშირი გააძლიერა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გაუხსნელი მკვლელობების სია
* ნაციონალური სოციალისტური მიწისქვეშეთი
* ჰაილბრონის აჩრდილი

სქოლიო
------

1. ↑  ბუხჰოლცი, ჰელმუტ (18 აპრილი, 2012). „Polizistenmord: Neue Gedenkstele, anderer Akzent". *www.stimme.de*. Heilbronner Stimme GmbH & Co. KG. Heilbronner Stimme. ციტირების თარიღი: 7 იანვარი, 2017. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  „ბამბის ჩხირი: პოლიცია შიშობს, რომ „სერიული მკვლელი" უბრალოდ დნმ-ის დაბინძურების შედეგი იყო". *Spiegel Online*. 2009-03-26. ციტირების თარიღი: 2019-08-19.
3. ↑  „"Phantom von Heilbronn" hat es nie gegeben" (German). News von Morgen. 2009-03-26. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-01. ციტირების თარიღი: 2009-03-28.
4. ↑  პოლიცია შიშობს, რომ „სერიული მკვლელი" რეალურად დნმ-ის დაბინძურებაა *Der Spiegel*. ციტირების თარიღი: 15 აგვისტო, 2012.
5. ↑  დნმ-ის ტესტი პოლიციელის მკვლელობასთან დაკავშირებულ ეჭვებს ამართლებს *Der Spiegel*. ციტირების თარიღი: 15 აგვისტო, 2012.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **უკლება**. |

მიხეილ უკლება
**მიხეილ უკლება** (დ. 15 აპრილი, 1953, ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი დიპლომატი.

ბიოგრაფია
---------

მიხეილ უკლება დაიბადა 1953 წლის 15 აპრილს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი 1977 წელს, 1985 წელს საგარეო ვაჭრობის აკადემია (მოსკოვი). მუშაობდა საგარეო საქმეთა სამინისტროში, 1998-2001 წლებში წარმოადგენდა სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრს, 2004 წლის მაისიდან 2005 წლამდე იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე. საქართველოს პარლამენტმა, მიხეილ უკლება, 2004 წლის 21 დეკემბერს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად დაამტკიცა და ამ თანამდებობას 2005-2008 წლებში იკავებდა. 2008-2012 წლებში საქართველოს სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო ბულგარეთში, ხოლო 2012–2013 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგანგებო დავალებათა ელჩი. 2013 წლის აპრილიდან 2017 წლამდე საქართველოს სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო უკრაინაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ უკლება — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**პეტრე ნიკოლოზის ძე კრასნოვი** (რუს. Пётр Николаевич Краснов; დ. 10(22) სექტემბერი,1869, პეტერბურგი — გ. 17 იანვარი, 1947, მოსკოვი) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის კონტრევოლუციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, გენერალ-ლეიტენანტი (1917), დონის კაზაკთა ჯარების ატამანი, წმინდა გიორგის ჯვრის კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

1910 წლიდან იყო პოლკოვნიკი, ციმბირის კაზაკთა 1-ლი პოლკის მეთაური. 1913 წლის ოქტომბრიდან იყო დონის კაზაკთა მე-10 პოლკის მეთაური. 1914 წლის ნოემბრიდან გენერალ-მაიორი, დონის კაზაკთა 1-ლი დივიზიის 1-ლი ბრიგადის მეთაური. 1915 წლის ივლისიდან დონის კაზაკთა მე-3 დივიზიის მეთაური. 1916 წლის მაისში სახმრეთ-დასავლეთის ფრონტზე, ლუცკის მიმართულებაზე აქტიურად მონაწილეობდა ბრუსილოვის გარღვევაში. ტებერვლის რევოლუციის შემდეგ, 1917 წლის ივნისიდან იყი ყუბანის კაზაკთა 1-ლი დივიზიის მეთაური, იმავე წლის სექტემბრიდან კი გენერალ-ლეიტენანტი და მე-3 საკავალერიო კორპუსის სარდალი. 1918 წლის მარტიდან დონზე ხელმძღვანელობდა კაზაკთა ანტიბოლშევიკურ ბრძოლას. 1918 წლის 16 მაისს არჩეულ იქნა დონის კაზაკთა ჯარების ატამანად. 1918 წლის აგვისტოდან იყო კავალერიის გენერალი და კაზაკთა ჯარების მთავარი ატამანი. 1919 წლის 15 თებერვლიდან, დენიკინის ზეწოლის შედეგად შეუერთდა ნიკოლაი იუდენიჩის ჩრდილო-დასავლეთის არმიას. 1920 წლიდან წავიდა ემიგრაციაში გერმანიაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს აქტიურად თანამშრომობდა ნაცისტურ გერმანიასთან. ტყვედ ჩაიგდეს საბჭოთა ჯარებმა და სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის განაჩენით ჩამოახრჩვეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 17.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პეტრე კრასნოვი***

* Краснов Пётр Николаевич
* Реабилитации не подлежит დაარქივებული 2008-06-09 საიტზე Wayback Machine.
* Руки прочь от «русского Киплинга»! Слово в защиту генерала Краснова
* Выдача Краснова. Споры в Британии на сайте «Генерал Краснов. Монархическая трагедия»
* Фюрер Казакии: кто и почему добивается реабилитации генерала Краснова
* Мемориал «Донские казаки в борьбе с большевиками»
* Казачий род Красновых и его вклад в политическую, научную, культурную и литературную жизнь России
* Сочинения П. Н. Краснова в библиотеке Максима Мошкова
* П.Краснов и издательство Е.Сияльской დაარქივებული 2016-04-15 საიტზე Wayback Machine.
* Страница П. Н. Краснова на сайте «Лаборатория Фантастики»
**მარინა გიორგობიანი** (დ. 10 მაისი, 1936, სანკტ–პეტერბურგი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან–ჰიგიენური ფაკულტეტი.

1977–1979 წლებში იყო წითელწყაროს რაისანეპიდსადგურის ზოგადი ჰიგიენის განყოფილების და მცხეთის რაი–სანეპიდსადგურის შრომის ჰიგიენის განყოფილების სანიტარული ექიმი. 1979–1989 წლებში ნ.ი. მახვილაძის სახელობის შრომის ჰიგიენისა და პროფდაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომელი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, შრომის ჰიგიენის განყოფილების გამგე. 1989 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ჰიგიენის კათედრის დოცენტი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომის. 

1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თიაზონის ორგანიზმზე ზოგადი მოქმედების ჰიგიენური მნიშვნელობა და მისი გავლენა რეპროდუქციულ ფუნქციაზე."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 70

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარინა გიორგობიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მახელონები** — ერთ-ერთი ძველი დასავლურ-ქართული ტომი, შეიძლება იგივე მაკრონები (მახელონები მათი სახელის მოდიფიკაცია უნდა იყოს). V საუკუნის ანონიმი მწერალი მახელონებს ჰენიოხებთან ერთად მოიხსენიებს შავიზღვისპირა რაიონში, ტრაპეზუნტის აღმოსავლეთით, ახლანდელი რიზესა და ათინას შორის. მახელონებსა და ჰენიოხებს, II საუკუნის ავტორის ფლავიუს არიანეს ცნობით, საკუთარი პოლიტიკური გაერთიანება — „სამეფო" ჰქონდათ, რომლის მეფე 131 წელს ყოფილა ანქიალე. „ანქიალეს სასახლე", ე. ი. დედაქალაქი მდებარეობდა მდინარე პრიტანიდაზე (ახლანდელი ათინის აღმოსავლეთით 7-8 კმ-ზე), იმპერატორი ტრაიანე ანქიალეს შეხვედრია პართიაზე ლაშქრობის დროს ქალაქ სატალაში და დაუსაჩუქრებია. „მახელონებისა და ჰენიოხების სამეფო" რომის ერთგული მოკავშირე ყოფილა. მახელონიას იხსენიებს ირანის მბრძანებელი შაპურ I-იც (242-272) თავისი ქააბა-ი-ზარდოშტის წარწერის ბერძნული ვარიანტში ირანს დაქვემდებარებული ქვეყნების დასახელების დროს.

ლიტერატურა
----------

* *Меликишвили Г. А.* К истории древней Грузии, Тб. 1959;

* *მელიქიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 519.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველური ტომები |
| --- |
|  |
| თანამედროვე | 
* ქართები
* სვანები
* ზანები
	+ მეგრელები
	+ ლაზები
 |
|  |
| ისტორიული | 
* აბაზგები
* აფშილები
* ბექირები
* ბიძერები
* გუგარები
* დვალები
* დრილები
* ზიდრიტები
* კოლხები
* ლბინები
* მაკრონები
* მანრალები
* მარები
* მახელონები
* მისიმიელები
* მოსინიკები
* მოსხები
* მუშქები
* ფაზიელები
* ქართები/იბერები
* სანები
* სანიგები
* სასპერები
* სედოხეზები
* სკვითინები
* სუჯები
* ტაოხები
* ტიბარენები
* ქაშქები
* წანარები
* ჭანები
* ჭილბები
* ხალიბები
* ხალდები
* ჰენიოხები
 |

 |
ჟედუცები, რომელთაგანაც შედგებოდა მოლდოვის ოლქი ორ მსოფლიო ომს შორის, ლურჯად არის მოცემული.
**მოლდოვა** (რუმ. Moldova) — ოლქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ რუმინეთში, აღმოსავლეთ კარპატებსა (დასავლეთის მხრიდან) და მდინარე პრუტს (აღმოსავლეთის მხრიდან) შორის. თანამედროვე ადმინისტრაციული დაყოფით მოიცავს შემდეგ ჟუდეცებს (მაზრებს): ბაკეუ, ვასლაუ, ვრანჩა, გალაცი, ნიამცი, იასი და ბოტოშანისა და სუჩავის მაზრების ნაწილს.

მოსახლეობა
----------

2011 წლის აღწერის მიხედვით რეგიონში 4,178,694 (რუმინეთის მოსახლეობის - 20.7%) ადამიანი სახლობს. მაცხოვრებლების 98% წარმოადგენს რუმინელს, ხოლო 1,3% ბოშებს, 0,7% დანარჩენი ეთნიკური ჯგუფები.

2011 წლის მონაცემებით ყველახე მსხვილი ქალაქებია:

* იასი (290,422)
* გალათი (249,432)
* ბაკეუ (144,307)
* ბოტოშანი (106,847)
* პიატრა-ნიამცი (85,055)
* ფოკშანი (79,315)
* ბირლადი (55,837)

სქოლიო
------

1. ↑  Population at 20 October 2011 Romanian. უმინეთის სტატისტიკის ეროვნული ბიურო.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 ივლისი 2013. ციტირების თარიღი: 28 March 2016.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 რუმინეთის ისტორიული ოლქები |
| --- |
|  |
| 
* ბესარაბია
* ვლახეთი
* ბანატი
* სამხრეთი ბუკოვინა
* დობრუჯა
* კრიშანა
* სამხრეთი მარამურეში
* მოლდოვა
* მუნტენია
* ოლტენია
* ტრანსილვანია
 |  |

 |
პეტრე უმიკაშვილი
**პეტრე იოსების ძე უმიკაშვილი** (დ. 17 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 5 ოქტომბერი], 1838, თბილისი — გ. 25 მაისი (სხვა ვერსიით 23 იანვარი [ ძვ. სტ. 10 იანვარი]) 1904, თბილისი) — ქართული ფოლკლორისტიკის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი, ლიტერატორი და პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა თბილისელი კათოლიკეების ოჯახში. მამით ადრე დაობლებული ბავშვი დედამ აღზარდა. პირველდაწყებითი განათლება კათოლიკურ ეკლესიასთან არსებულ სამრევლო სკოლაში მიიღო, შემდეგ კი სწავლობდა კომერციულ გიმნაზიაში, რომელიც 1854 წელს პირველ გიმნაზიას შეუერთდა. ეს გიმნაზია ყმაწვილმა 1854 წელს დაამთავრა. უსახსრობის გამო პეტერბურგის უნივერსიტეტი მოგვიანებით, 1867 წელს დაამთავრა. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა თბილისის პირველ გიმნაზიაში დაიწყო. აქ მან 20 წელი იღვაწა ქართულის მასწავლებლად.

პეტრე უმიკაშვილის პირველი ლიტერატურული ნაშრომი დაბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში". აქედან დაიწყო მისი ლიტერატურული და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. მან შექმნა ორიგინალური პიესები, პუბლიცისტური წერილები, მეცნიერული ხასიათის გამოკვლევები, მასვე ეკუთვნის თარგმანებიც. ფასდაუდებელია მის მიერ ფოლკლორული მასალის შეგროვება-გამომზეურება და ჩვენი კლასიკოსების თხზულებათა გამოცემები. 1874 წელს დაბეჭდა ქართული ხალხური სიტყვიერების მარგალიტები — „ლექსები სახალხო სიმღერებისაგან შედგენილი", გამოაქვეყნა „არსენას ლექსი", „ეთერიანი", „ქართული ანდაზები" და სხვა.

პეტრე უმიკაშვილი იყო ქართული ენისა და წიგნის დაუცხრომელი ქომაგი. მან ჯერ კიდევ 1864 წელს შეადგინა და გამოსცა „ქართული ანბანი" (მოგვიანებით ამ წიგნის კიდევ ორი გამოცემა გამოვიდა), „დედანი ქართული წერისა" (პირველი ანალოგიურ გამოცემათა შორის), მისი „ხალხური სიტყვიერება", სადაც პეტრე უმიკაშვილის მიერ შეგროვებული მასალის უმრავლესი ნაწილია მოთავსებული, გამოიცა 1964 წელს 4 ტომად სახელმწიფო (მაშინ საბჭოთა) მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის მიერ და სხვა მრავალი.

განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ის დიდი მზრუნველობა, რომელსაც პეტრე უმიკაშვილი იჩენდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებისადმი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 332, თბ. 1994
* ავტობიოგრაფია პეტრე იოსების ძის უმიკაშვილისა // „ივერია" : გაზეთი, 28 მაისი, 1904, № 123, გვ. 2–3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე უმიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* პეტრე უმიკაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  პეტრე უმიკაშვილი (1838-1904). საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 20 თებერვალი, 2021
2. ↑  „ივერია", 28 მაისი, 1904, გვ. 1
3. ↑   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 148.
4. ↑  პეტრე უმიკაშვილი ka-GE. ბურუსი (5 ნოემბერი, 2010). ციტირების თარიღი: 20 თებერვალი, 2021
იესო
**მამაო ჩვენო**, *მამაო ჩუენო* (არამ. ܨܠܘܬܐ ܡܪܢܝܬܐ, ბერძ. Πάτερ ημών ან  Κυριακή προσευχή, ლათ. Pater noster) — მთავარი ლოცვა ქრისტიანულ რელიგიაში, სახარების თანახმად, „მამაო ჩვენო" თვით იესომ მისცა საკუთარ მოწაფეებს, მათივე თხოვნით. ლოცვის ტექსტი მოცემულია მათესა (6:9—13) და ლუკას (11:2—4) სახარებებში.

ლოცვის ტექსტები
---------------

### ტექსტი ბერძნულად

Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς
ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου·
ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου·
γενηθήτω τὸ θέλημά σου,
ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·
τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφελήματα ἡμῶν,
ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν·
καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν,
ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.
[Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.]

### ტექსტი ლათინურად

Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum,
adveniat regnum tuum,
fiat voluntas tua,
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie;
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;
et ne inducas nos in tentationem,
sed libera nos a Malo.

### ტექსტი არამეულად

ܐܒܘܢ ܕܒܫܡܝܐ
ܢܬܩܕܫ ܫܡܟ
ܬܐܬܐ ܡܠܟܘܬܟ
ܢܗܘܐ ܨܒܝܢܟ
ܐܝܟܢܐ ܕܒܫܡܝܐ ܐܦ ܒܐܪܥܐ
ܗܒ ܠܢ ܠܚܡܐ ܕܣܘܢܩܢܢ ܝܘܡܢܐ
ܘܫܒܘܩ ܠܢ ܚܘܒܝ̈ܢ
ܐܝܟܢܐ ܕܐܦ ܚܢܢ ܫܒܩܢ ܠܚܝܒܝ̈ܢ
ܘܠܐ ܬܥܠܢ ܠܢܣܝܘܢܐ
ܐܠܐ ܦܨܢ ܡܢ ܒܝܫܐ
ܡܛܠ ܕܕܝܠܟ ܗܝ ܡܠܟܘܬܐ
ܘܚܝܠܐ ܘܬܫܒܘܚܬܐ ܠܥܠܡ ܥܠܡܝܢ
ܐܡܝܢ܀

### ქართული ტექსტი

მამაო ჩვენო, რომელი ხარ ცათა შინა,  

წმიდა იყავნ სახელი შენი,  

მოვედინ სუფევა შენი,  

იყავნ ნება შენი,   

ვითარცა ცათა შინა, ეგრეცა ქვეყანასა ზედა,  

პური ჩვენი არსობისა მომეც ჩვენ დღეს  

და მომიტევენ ჩვენ თანანადებნი ჩვენნი,  

ვითარცა ჩვენ მივუტევებთ თანამდებთა მათ ჩვენთა  

და ნუ შემიყვანებ ჩვენ განსაცდელსა,  

არამედ მიხსენ ჩვენ ბოროტისაგან.  

ამინ

ძველ ქართულ ენაზე

მამაო ჩუენო რომელი ხარ ცათა შინა  

წმიდა იყავნ სახელი შენი  

მოვედინ სუფევაჲ შენი  

იყავნ ნებაჲ შენი  

ვითარცა ცათა შინა ეგრეცა ქუეყანასა ზედა  

პური ჩუენი არსობისაჲ მომეც ჩუენ დღეს  

და მომიტევენ ჩუენ თანანადებნი ჩუენნი  

ვითარცა ჩუენ მიუტევებთ თანამდებთა მათ ჩუენთა  

და ნუ შემიყვანებ ჩუენ განსაცდელსა  

არამედ მიჴსნენ ჩუენ ბოროტისაგან

გალერეა
-------

* ტექსტი არამეულადტექსტი არამეულად
* სპარსულადსპარსულად
* ბერძნულადბერძნულად
* ხატიხატი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***მამაო ჩვენო***
* *ქართულ ვიკიპედიაში* არსებობს **პორტალი „ქრისტიანობა"**.
* ქართულად
პ. კოლჩინი. „კეთილშობილი ზრახვები". თბილისი, 1880.
**პეტრე კოლჩინი**, პიოტრ პეტროვიჩ კოლჩინი (რუს. Пётр Петрович Колчин; დ. 1838 – გ. 1890-იანი წლების ბოლო) — რუსი მხატვარი-ფერმწერი, ფოტოგრაფი. 1860–1890-იან წლებში მოღვაწეობდა თბილისში.

კოლჩინის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები მწირია. 1855 წლიდან სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში. შემდეგ ცხოვრობდა ლიუბლიანაში, ხოლო 1860-იან წლების შუა ხანებიდან — თბილისში. ხატავდა ჟანრულ სურათებს, პორტრეტებს, პეიზაჟებს. მისი ნამუშევრები ექსპონირებული იყო ხელოვნების საიმპერატორი აკადემიის, ნატიფი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების მიერ მოწყობილ გამოფენებზე. 1860–1870-იან წლებში თბილისში დიმიტრი ერმაკოვთან ერთად ფლობდა ფოტოგრაფიულ სახელოსნოს („მხატვარ კოლჩინისა და ერმაკოვის ფოტოგრაფია", «Фотография художника Колчина и Ермакова»). 1882–1894 წლებში ასწავლიდა თბილისის რეალურ სასწავლებელში; ჰქონდა ასევე საკუთარი სამხატვრო გაკვეთილები. 1890-იანი წლების შუა ხანებში ლუიჯი ლონგოსთან ერთად მოხატა ალექსანდრე ნეველის სახელობის სამხედრო საკათედრო ტაძარი თბილისში. მისი ნამუშევრები წარმოდგენილია სხვადასხვა სამუზეუმო და კერძო კოლექციაში, მათ შორის, საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (რუსული) Колчин Пётр Петрович. ARTinvestment.RU.
**მამედ ისუსუფ ჯაფაროვი** (დ. 14 მარტი, 1885, ბაქო – გ. 15 მაისი, 1938, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. აზერბაიჯანის ელჩი საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული ვაჭრობისა და საგარეო საქმეთა მინისტრი. პარტია მუსავატის წევრი. საშუალო განათლება ბაქოში მიიღო. 1912 წელს წარჩინებით დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. სტუდენტობის პერიოდში მოსკოვში ჩამოაყალიბა აზერბაიჯანული დიასპორის გაერთიანება. 1912 წელს რუსეთის მეოთხე დუმის არჩევნებზე, აირჩიეს ბაქოს, განჯისა და ერევნის გუბერნიის მუსლიმთა მიერ, დუმაში შევიდა კადეტთა ფრაქციაში. დუმის ტრიბუნიდან აკრიტიკებდა აზერბაიჯანის წინააღმდეგ მიმართულ ცარისტულ პოლიტიკას. 

1917 წლის 15 ნოემბერს ჯაფაროვი შევიდა ქართველ სოციალ-დემოკრატ ევგენი გეგეჭკორის მეთაურობით შექმნილ ამიერკავკასიის კომისარიატში, იკავებდა მრეწველობისა და ვაჭრობის კომისრის პოსტს. შედიოდა აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს შემადგენლობაში. 1918 წლის 28 მაისს ხელი მოაწერა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას. ფათალი ხან ხოისკის მეთაურობით შექმნილ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველ მთავრობაში 20 დღით იკავებდა მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის პოსტს. მამედ იუსუფ ჯაფაროვი 1918 წლის ზაფხულში საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სრულუფლებიან წარმომადგენლად დაინიშნა. მონაწილეობა მიიღო 1918 წლის სექტემბერში თბილისში გამართულ ამიერკავკასიის სამ რესპუბლიკას შორის ამიერკავკასიის ბონების გამოყენების შესახებ მოლაპარაკებებში. 1918 წლის ნოემბერში თბილისში გაიმართა ამიერკავკასიის რესპუბლიკათა კონფერენცია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო, როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის წარმომადგენელმა. 1919 წლის დასაწყისში დატოვა საქართველოში ელჩის თანამდებობა, მის ნაცვლად აზერბაიჯანის ელჩად დაინიშნა ვექილოვი. 1919 წლის მარტში მ. ჯაფაროვი დაინიშნა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრად. 1920 წლის თებერვლ-აპრილში ასრულებდა აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის თავმჯდომრის მოვალეობას (ალიმანდარ თოფჩიბაშევის არყოფნის გამო). საბჭოთა რუსეთის XI წითელი არმიის მიერ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ, როგორც აზერბაიჯანის მთავრობის წარმომადგენელმა, ხელი მოაწერა ბოლშევიკებთან დადებულ სამშვიდობო შეთანხმებას. 

საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ შეწყვიტა პოლიტიკური საქმიანობა. შემდგომში ცხოვრობდა და მუშაობდა ბაქოში. საბჭოთა დიდი ტერორის პერიოდში დააპატიმრეს და დახვრიტეს, წარსულში ნაციონალისტური საქმიანობის გამო.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 544.
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა", 1918. №116;
* გაზ. „ერთობა", 1920. №244

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Azerbaijan International, Democratic Republic of Azerbaijan Leaders (1918-1920), Mammad-Yusif Jafarov, p. 30. Spring 1999 დაარქივებული 2020-07-30 საიტზე Wayback Machine. ;
**პეტრე პატრიკიოს-ყოფილი** (გ. 854) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 ივლისი, ახალი სტილით — 14 ივლისი.

ცხოვრება
--------

ღირსი პეტრე VIII საუკუნის დასასრულს დაიბადა კონსტანტინოპოლში. იმპერატორ ნიკიფორეს (802-811) ზეობისას იგი მხედართმთავრად დანიშნეს და ბულგარეთის წინააღმდეგ ბერძენთა ლაშქრობებში იღებდა მონაწილეობას. ერთ-ერთ ბრძოლაში ბერძნები დამარცხდნენ. იმპერატორი სასიკვდილოდ დაიჭრა, პეტრე კი, მრავალ სხვა მეომართან ერთად, ტყვედ ჩავარდა. ერთხელ, ღამით, ლოცვის დროს, მას გამოეცხადა წმინდა მახარებელი იოანე ღვთისმეტყველი და ტყვეობიდან დაიხსნა. კონსტანტინოპოლში დაბრუნებულმა პეტრემ გადაწყვიტა, განრიდებოდა ამაოებით სავსე წუთისოფელს, ოლიმპის მთაზე (მცირე აზია) მდებარე მონასტერს მიაშურა და ბერად აღიკვეცა. აქ მან ოცდათოთხმეტი წელი დაჰყო იოანიკე დიდის (ხს. 17 ნოემბერს) ხელმძღვანელობით. წმინდანი მკაცრად მარხულობდა, ლოცვაში ათენებდა ღამეებს, უხეშ, ჯვალოს სამოსს ატარებდა, უხამლოდ დადიოდა... უკანასკნელი რვა წელი მან კონსტანტინოპოლში გაატარა, სადაც წმიდა ევანდრეს სახელობის ტაძარი და მონასტერი ააგო.

ღირსი პეტრე სამოცდაათი წლის ასაკში გარდაიცვალა 854 წელს და თავისსავე სავანეში დაკრძალეს.

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
მოლეკულის ნაერთი
**მოლეკულური ფიზიკა** — ფიზიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის სხეულთა ფიზიკურ თვისებებს სხვადასხვა აგრეგატულ მდგომარეობაში მათი მიკროსკოპული აღნაგობის განხილვის საფუძველზე. მოლეკულური ფიზიკის ამოცანების გადაწყვეტა ხდება სტატისტიკური ფიზიკის, თერმოდინამიკის და ფიზიკური კინეტიკის მეთოდებით. ძველი დროის ფილოსოფოსთა ნივთიერების აღნაგობის შესახებ ატომისტიკური წარმოდგენები წარმატებით გამოიყენეს XIX საუკუნის დასაწყისში ქიმიაში, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა მოლეკულური ფიზიკის განვითარებაზე. მოლეკულური ფიზიკის პირველი ჩამოყალიბებული დარგი იყო აირთა კინეტიკური თეორია, შემდეგ ჯეიმზ კლარკ მაქსველის, ლუდვიგ ბოლცმანის და უილიარდ ჯოიშა გიბზის შრომების შედეგად შეიქმნა სტატისტიკური ფიზიკა.

მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედების შესახებ რაოდენობრივმა წარმოდგენებმა განვითარება დაიწყეს კაპილარული მოვლენების თეორიაში პიერ სიმონ ლაპლასის, ტ. ლუნგის, ს. პუასინის და უილიარდ ჯოიშა გიბზის და სხვა, შრომებმა საფუძველი ჩაუყარეს ზედაპირულ მოვლენათა თეორიას. მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედებები გაითვალისწინა ვან-დერ-ვაალსმა რეალური აირებისა და სითხეების თვისებათა ახსნისას (1873).

მოლეკულური ფიზიკის განვითარების ახალი პერიოდი, XX საუკუნის დასაწყისი, ხასიათდება იმის მტკიცებით, რომ სხეულები მოლეკულური აღნაგობისაა. ამ მიზნისათვის რენტგენის სხივების, შემდეგ კი ელექტრონებისა და ნეიტრონების დიფრაქციის გამოყენებამ მყარ კრისტალურ სხეულთა და სითხეთა აგებულების შესახებ ზუსტ მონაცემთა მიღების საშუალება მოგვცა. კვანტური მექანიკის წარმოდგენების საფუძველზე მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედებების შესახებ მოძღვრება განვითარდა მაქს ბორნის (1937-1939), პ. დებაის, ფ. ლონდონისა და ვალტერ ჰაიტლერის შრომებში. ერთი აგრეგატული მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლის თეორია, რომელიც ვან-დერ-ვაალსმა და უილიამ ტომსონმა შეიმუშავეს და რომელიც განვითარდა უილიარდ ჯოიშა გიბზის, ლევ ლანდაუს, მაქს ფოლმერისა და მათი მიმდევრების შრომებში, გარდაიქმნა ახალ ფაზათა წარმოქმნის თანამედროვე თეორიად.

მოლეკულური ფიზიკა შეისწავლის აირების, სითხეებისა და მყარი სხეულების აღნაგობას, გარე პირობების გავლენით მათი თვისებების ცვლილებას და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 81-82.
არქიმანდრიტი მიქაელი (კასრაძე)
**არქიმანდრიტი მიქაელი (კასრაძე)** (ერისკაცობაში **რომან კასრაძე**; დ. 12 სექტემბერი,1927, ცხინვალი — გ. 10 სექტემბერი, 2015) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე — არქიმანდრიტი.

ბიოგრაფია
---------

არქიმანდრიტი მიქაელი დაიბადა 1927 წლის 12 სექტემბერს ქალაქ ცხინვალში. სკოლის დამთავრების შემდეგ რუსთავში ჩამოვიდა სწავლის გასაგრძელებლად. დაამთავრა ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი. 1980 წლიდან ეკლესიის მრევლია. 1983 წელს სიონის საპატრიარქო ტაძარში მედავითნედ დაინიშნა. 1985 წლის 15 თებერვალს მანგლისის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარში მანგლელმა მთავარეპისკოპოსმა თადეოზმა (იორამაშვილი) დიაკვნად აკურთხა და სახელად რომანოზი უწოდა. 1986 წლის 7 იანვარს სიონის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საპატრიარქო ტაძარში უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II მღვდლად დაასხა ხელი და ცხინვალის „ზღუდრის" წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა. 1990 წლის 13 მაისს წილკნელმა ეპისკოპოსმა ზოსიმემ (შიოშვილი) ცხინვალის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ეკლესია აკურთხა, მის წინამძღვრად მამა რომანოზი დაადგინა და ოქროს ჯვრით დააჯილდოვა. 1990 წლის დეკემბერში რუსთავის წმინდა ვახტანგ გორგასლის სახელობის საკათედრო ტაძრის მღვდელმსახურად გადაიყვანეს. 1993 წლის 21 ნოემბერს ბათუმ-შემოქმედელმა ეპისკოპოსმა [იობი (მეუფე)|იობმა (აქიაშვილი][*მკვდარი ბმული*]) ჯუმათის მთავარანგელოზთა სახელობის მამათა მონასტერში ბერად აღკვეცა და სახელად მიქაელი უწოდა. ამავე დღეს იღუმენის წოდება მიენიჭა და აღნიშნული მონასტრის წინამძღვრად დაინიშნა. 1995 წლის ნოემბრიდან რუსთავის მთავარანგელოზთა სახელობის მამათა მონასტრის წინამძღვრად გადაიყვანეს. 1996 წლის 24 ივნისს არქიმანდრიტის წოდება მიენიჭა. ასევე არქიმანდრიტი მიქაელი (კასრაძე) წმინდა ნინოს სახელობის ტაძრის მღვდელმსახურიც იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუსთავის ეპარქიის სამღვდელოების ბიოგრაფიები დაარქივებული 2013-10-11 საიტზე Wayback Machine.
**მიქაელ ჰუსეინ-ოღლუ აბდულაევი** (აზერ. Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu; დ. 19 დეკემბერი, 1921, ბაქო — გ. 21/22 აგვისტო, 2002) — აზერბაიჯანელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სსრკ სახელმწიფო მხატვარი (1963), სსრკ სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1958). სსკპ წევრი 1954 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

1949 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სამხატვრო სასწავლებელი და მოსკოვის ვ. სურიკოვის სახელობის სამხატვრო ინსტიტუტი. ცნობილია როგორც ყოფითი ჟანრის, პეიზაჟისა და პორტრეტის ოსტატი. მთავარი ნამუშევრები: „საღამო" (1947), „მინგეჩაურის ჩირაღდნები" (1948), „ბედნიერების მშენებლები" (1951), ტრიპტიქი „აზერბაიჯანის მინდვრებზე" (1963-1965), „ინდური სერია" (1957-1960), ნახატების სერია „მდინარე არაქსის გაღმა" (1950) და სხვა.

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 23.

სქოლიო
------

1. 1 2  Абдуллаев Микаил Гусейн оглы // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969. — Т. 1 : А — Ангоб. — С. 16–17.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>
2. ↑
**ჟინვალის მესამე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალში, ბიჩნიგაურების უბანში. განეკუთვნება XVII-XVIII საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია სამხრეთი კედელი, დასავლეთი კედლის დიდი ნაწილი და კამარის სამხრეთი გვერდი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღით, ხოლო შიგნით თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, აგურით გამოყვანილი პატარა თაღოვანი სარკმელია. აფსიდის თაღი, რომელიც მთლიანად აგურითაა ნაწყობი, რიყის ქვის ერთსაფეხურიან პილასტრებს ეყრდნობა. შემორჩენილია ეკლესიის დასავლეთ კედელში გაჭრილი სარკმლის მხოლოდ ერთი წირთხლი და ქვის ბრტყელი გადახურვის ნაწილი. 1940-იან წლებში, ეკლესიის სხვა დანიშნულებით გამოყენებისას, აფსიდის იატაკი 1 მეტრით აუმაღლებიათ, რომლის შუაში პატარა წრიული ავზი მოუწყვიათ. კვადრატული დარბაზის ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ კიდეში პატარა სწორკუთხა ნიშია. ინტერიერის შელესილობის მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი. დარბაზის რიყის ქვით ნაწყობი კამარა შეისრული ფორმისაა. ფასადების საპირე წყობა რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებითაა შექმნილი. ჩრდილოეთის ფასადზე შემორჩენილია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნის ნაწილი, რომელიც კუთხის შვერილი და სწორად დაწყობილი აგურის რიგების მონაცვლეობითაა შედგენილი. ეკლესია გადახურული იყო ღარიანი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 301.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მიქაელ**. |

დემეტრე მეფის კურთხევის სცენა მაცხვარიშის ეკლესიიდან
**მიქაელ მაღლაკელი** — XII საუკუნის I ნახევრის ქართველი მხატვარი. როგორც სახელწოდებიდან ჩანს, იგი სოფელ მაღლაკიდან (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) უნდა ყოფილიყო. მიქაელ მაღლაკელს მოუხატავს ზემო სვანეთის სოფ. მაცხვარიშის ეკლესია. ეკლესიაში შემონახულია რამდენიმე საქტიტორო წარწერა. ერთ-ერთ მათგანში ნათქვამია, რომ ეკლესია მოიხატა დემეტრე I-ის მეფობის მე-15 წელს, ე. ი. 1140 წელს „ჴელითა მიქაელ მაღლაკელისათა".

მაცხვარიშის ეკლესია ერთნავიანი ნაგებობაა. მას თავდაპირველად სამმხრივ გარშემოსავლელი ჰქონდა, ახლა მხოლოდ სამხრეთი ნაწილია დარჩენილი. საკურთხეველში გამოსახულია „ვედრება", მის ქვემო რიგში მოციქულთა ფიგურებია, ნავის კედლები და კამარა ქრისტეს ცხოვრების სცენებს უჭირავს (3 რეგისტრად). განსაკუთრებით საინტერესოა ქვედა რეგისტრი, სადაც გამოსახული არიან სვანეთის კედლის მხატვრობისათვის დამახასიათებელი წმინდა მხედრები. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დემეტრე I-ის მეფედ კურთხევის ცერემონიალის გამოსახულება. ჩრდილოეთ კედლის მარცხენა თაღში დემეტრე მეფის ფიგურაა, მეფეს გვირგვინს ადგამს ანგელოზი, ქრისტე კი აკურთხებს, 2 ფეოდალი მას წელზე ხმალს არტყამს.

მხატვრულ-სტილისტიკური თვალსაზრისით მიქაელ მაღლაკელის მხატვრობა XI-XII საუკუნეების გარდატეხის ეპოქას განეკუთვნება. არსებითად იგი XI საუკუნის მონუმენტური კედლის მხატვრობის ტრადიციებს აგრძელებს. შენარჩუნებულია ცალკეული კომპოზიციის დიდი ზომა, მხატვარი ფიგურებს მონიმენტური, განზოგადებული ფორმებით გადმოსცემს, მათი მოძრაობა დინჯი და თავდაჭერილია, დგომა მყარი და ბუნებრივი. იგრძნობა შინაგანი დინამიკა, თუმცა ეს უკანასკნელი ხაზგასმული არ არის. ამასთან ერთად საყურადღებოა XII-XIII საუკუნეების დეკორ-მონიმენტური ფერწერის სტილის ნიშნები. მხატვრობა, ერთი მხრივ, ატენის სიონის, მეორე მხრივ კი ყინწვის-ტიმოთესუბან-ბეთანიის მოხატულობის ნიშნებს ამჟღავნებს. კოლორიტის თვალსაზრისით მხატვარი თავდაჭერილია, იყენებს ორი ძირითადი ფერის — რუხისა და მოწითალო ყავისფერის ნიუანსებს. ნახატები გრაფიკულია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 24.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მიქაელი**. |

**მიქაელ სირიელი** (ცნობილი როგორც **მიქაელ დიდი**; კლასიკური სირიული ენა ܡܪܝ ܡܝܟܐܝܠ ܪܒܐ; დ. 1126, მელიტენე — გ. 7 ნოემბერი, 1199, ბარ საუმას მონასტერი) — სირიელ იაკობიტთა მართლამადიდებელი ეკლესიის პატრიარქი 1166-1199 წლებში, სირიულ ენაზე დაწერილი შუასაუკუნეების ქრონიკების ავტორი.

დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. მამამისი ელია (ელისა) კინდასი იყო მღვდელი. 

ჩვენს დრომდე მოღწეულია მისი რამდენიმე ნაშრომი, მაგრამ ისტორიოგრაფიაში ის ცნობილია როგორც „ქრონიკების" ავტორი, რომელიც მოიცავს პერიოდს სამყაროს შექმნიდან XII საუკუნემდე. ქრონიკა მნიშვნელოვანია ასევე იმ თვალსაზრისითაც რომ ის მოიცავს ჩვენამდე არ მოღწეული ნაწარმოებების ფრაგმენტებს.

„ქრონიკა" მოიცავს ფლავიუსის მოწმობას, ასევე ადასტურებს ფრანკ-კათოლიკების შემწყნარებლობას მონოფიზიტების მიმართ. ქრონიკებში არაა აღწერილი ქრისტიანებს შორის არცერთი რელიგიური დაპირისპირება.

ჩვენამდე მოღწეულია 1598 წელს სირიულ ენაზე გადაწერილი ასლი. ხელნაწერი ინახება ხალების (ალეპო) ეკლესიაში და მისი შესწავლა შეუძლებელია. ფრანგა მეცნიერმა ჟან ბატისტ შაბომ შექმნა ხელნაწერი ასლი და გადათარგმნა ფრანგულად. ასევე არსებობს 1246 წლის მოკლე ძველსომხური თარგმანი აღნიშნული ხელნაწერისა, რომელიც 1868 წელს ფრანგულ ენაზე გამოსცა ვიქტორ ნალგლუამ.

საინტერესო ფაქტები
------------------

მიქაელ სირიელის გადმოცემით „536 წელს მზე გამუქდა და ეს სიბნელე გაგრძელდა 18 თვე ისე რომ ნაყოფიც ვერ დამწიფდა". აღნიშნული მონაცემები გამოყენებულ იქნა ნასა-ს მეცნიერების მიერ კლიმატური ცვლილებების ანგარიშთან დაკავშირებით, რომელიც დაკავშირებული იყო ვულკანის ამოფრქვევასთან.

ლიტერატურა
----------

* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1899. — Т. I.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1901. — Т. II.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1905. — Т. III.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1910. — Т. IV.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიქაელ სირიელი. აღმოსავლური ლიტერატურა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-21. ციტირების თარიღი: 29 მარტი 2011.
**მეგალითური კულტურები**, ენეოლითისა და ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური კულტურების კრებითი საერთო სახელი. დამახასიათებელი ელემენტია მეგალითური ნაგებობების აშენება. ზოგი მკვლევარის ვარაუდით, მეგალითები აუგიათ მონათესავე ტომებს, რომლებიც თავდაპირველად დასავლეთ ევროპაში ზღვის სანაპიროზე ცხოვრობდნენ და შემდეგ განსახლდნენ სხვა ტერიტორიაზე. უახლესი გამოკვლევებით, ეს მოსაზრება უარყოფილია. როგორც ჩანს, მეგალითების აგების ტრადიცია გავრცელდა არა მხოლოდ ტომთა განსახლების (გადასახლების) შედეგად, არამედ დამოუკიდებლად აღმოცენდა მსგავს სოციალურ და გეოგრაფიულ პირობებში (მაგ. შეუძლებელია უშუალო კავშირის მოძებნა ევროპულ. ევროპის სამხრეთ რაიონების მეგალითური კულტურები უფრო ძველი (ძვ. წ. 2500-2400) და მდიდრულია, ვიდრე ჩრდილოეთისა (ძვ. წ. 2000-14000). ევროპაში მეგალითური კულტურები მეგალითური კულტურები გავრცელდა სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ. მეგალითური კულტურების პრობლემა ჯერ კიდევ სრულყოფილად არ არის შესწავლილი.

მეგალითური კულტურების ძეგლები ცნობილია კავკასიაში და, კერძოდ, საქართველოში — უმთავრესად ქვემო ქართლში, მესხეთ-ჯავახეთსა და აფხაზეთში.

ლიტერატურა
----------

* *მელიქსეთ-ბეგი ლ.* მეგალითური კულტურა საქართველოში, თბ. 1938;
* *Куфтин Б. А.* Археологические раскопки в Триалети, кн. 1, Тб. 1941;
* მისივე, Материалы Колхиды, т. 1, Тб. 1949;
* *Равдоникас В. И.* История первобытного общества, ч. 2 Л. 1947;
* *Чайлд Г.* У истоков европейской цивилизации, пер. с англ. М. 1952;

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 534-535.
**ჟინვალის კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, ბიჩნიგაურების უბნის სასაფლაოზე. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. განახლებულია გვიანდელ შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დარბაზულია. თავდაპირველი ნაწილი რიყის ქვის სწორი რიგებითაა ნაგები, მოგვიანებით განახლებული ნაწილი - აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ოდნავ ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე ქვის ფილებით ბრტყლად გადახურული სარკმელია. ერთი ასეთივე სარკმელია სამხრეთ კედელშიც. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო სწორკუთხა ნიშია. კონქის თაღი კვერცხისებრი ფორმისაა, დაყრდნობილია შირიმის მარტივი პროფილის იმპოსტებზე. კვერცხისებრი ფორმისაა კამარაც. აღმოსავლეთის ფასადზე სარკმლის ღიობი ზემოთ თანდათან ვიწროვდება და დასრულებულია შირიმის ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაღით. თაღის ზემოთ რელიეფური თავსართია, რომელსაც ბოლოებთან ჰორიზონტალური გადანაკეცები აქვს. სამხრეთის ფასადზე შესასვლელის თაღი სადა არქივოლტითაა მორთული, რომელიც ორსაფეხურიან იმპოსტებზეა დაყრდნობილი. შესასვლელის ზემოთ და გვერდებზე აგურის წყობით გამოყვანილია თითო შეღრმავებული ჯვარი. აგურის საფეხურებიანი ლავგარდნის მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 302.
**მიხეილ ვასილის ძე ფრუნზე** (რუს. Михаи́л Васи́льевич Фру́нзе; დ. 1885 — გ. 31 ოქტომბერი, 1925) — მოლდოვური წარმომავლობის რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1904 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. იყო 1905 წლის 9 იანვრის „სისხლიანი კვირის" მანიფესტაციისა და 1905-07 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. იყო სტოკჰოლმში გამართულ რსდმპ მე-4 ყრილობის დელეგატი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იმყოფებოდა გადასახლებაში, სადაც ეწეოდა რევოლუციურ აგიტაციას. 1917 წლიდან იყო მინსკის გუბერნიის გლეხთა საბჭოების აღმასკომის თავმჯდომარე და ქალაქ მინსკის რსდმპ ქალაქკომის ორგანიზატორი. 1918 წლის აგვისტოდან იაროსლავლის სამხედრო ოლქის სამხედრო კომისარია. 1919 წლის თებერვლიდან ბოლშევიკთა მე-4 არმიის სარდალია, მაის-ივნისში თურქესტანის არმიის სარდალი. 1919-20 წლებში მისი სარდლობისას მოხდა ბუხარის საამიროს ოკუპაცია და გასაბჭოება. შემდეგ იყო სამხრეთის ფრონტის სარდალი. 1920 წლის 3 დეკემბრიდან სამხედრო რევოლუციური საბჭოს რწმუნებული უკრაინაში, უკრაინისა და ყირიმის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ამავე დროის უკრაინის კომუნისტური პარტიის ცკ-ს წევრი. 1922 წლიდან უკრაინის სსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1924 წლის მარტიდან სსრკ სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარისა და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. იმავე წლის აპრილიდან წითელი არმიის მთავარი შტაბის უფროსი. 1925 წლის იანვრიდან ლევ ტროცკის გადაყენების შემდეგ ინიშნება სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარედ და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა კომისრად. გარდაიცვალა ოპერაციის დროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მიხეილ ფრუნზე***

* Prominent Russians: Mikhail Frunze *Russiapedia*
* Frunze's writings on military theory დაარქივებული 2007-06-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Find a Grave — 1996.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>
2. 1 2  ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
3. 1 2  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>
4. 1 2  Фрунзе Михаил Васильевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q649'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a>
**„მეცხრე კარიბჭე"** (ინგლ. The Ninth Gate) — ესპანურ-ფრანგული ინგლისურენოვანი ფილმი, გადაღებული არტურო პერეზ-რევერტეს მოთხრობის, „დიუმას კლუბის" მიხედვით. ფილმი გადაღებულია რომან პოლანსკის მიერ. მთავარ როლებში: ჯონი დეპი, ლენა ოლინი, ფრენკ ლანჯელა და ემანუელ სენიე. პირველი ჩვენება ევროპაში შედგა 1999 წლის 25 აგვისტოს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ლუციფერის მიერ დამზადებული ცხრა გრავიურა დამალულია ძველი წიგნის „წყვდიადის სამეფოს ცხრა კარიბჭე" სამ ერთნაირ ეგზეპლარში, რომლებიც 1667 წელს გამოიცა და კერძო კოლექციებში გაიბნა ევროპაში. ამ წიგნში დამალულია რთული თავსატეხი, რომლის გამომცნობს შეუძლია გავიდეს ჯოჯოხეთის ცხრავე კარიბჭეში და დედამიწაზე თვით წყვდიადის მეუფეს გამოუძახოს.

დემონოლოგიური წიგნების მდიდარი კოლექციონერი აშშ-იდან ბორის ბოლკანი დაიქირავებს წიგნებით მოვაჭრეს დინ კორსოს (ჯონი დეპი), რათა მან ამ წიგნის ორი დარჩენილი ეგზემპლარი (ერთის მფლობელი თვითონ ბოლკანია) მოიძიოს და დაადგინოს მათგან რომელია ნამდვილი. კორსო კი ძიებისას გადაწყვეტს, თავად დაეუფლოს წინგს. კორსოს ევროპაში მოგზაურობას და წიგნების მოძიებას, მათ შედარებას თან სდევს წიგნების მფლობელების საიდუმლოებით მოცული მკვლელობები და უშედეგო თავდასხმები თვითონ კორსოზე. კორსოსათვის თანდათან ნათელი ხდება, რომ ეს ხდება ლიანა ტელფერის ჩარევით ლიანა ტელფერი ბორის ბოლკანის კუთვნილი ეგზემპლარის წინა მეპატრონის ცოლია. კორსო აღმოაჩენს, რომ მის გარშემო მიმდინარე მოვლენები იმეორებს წიგნის სიუჟეტებს, რომლებიც გამოსახულია გრავიურებში. მაგალითად წიგნში არსებული პირველი გრავიურა გამოხატავდა ცალი ფეხით ჩამოკიდებულ მამაკაცს და სწორედ ასეთ მდგომარეობაში იპოვა კორსომ თავისი მოკლული მეგობარი, რომელთანაც კორსომ „წყვდიადის სამეფოს ცხრა კარიბჭის" ბოლკანისეული ეგზეპლარი დროებით დამალა.

კორსო სატანისტების კვალზე გადის. მას მთელი ფილმის განმავლობაში ეხმარება საიდუმლოებით მოცული ქალიშვილი (ემანუელ სენიე). დინ კორსო გაიგებს, რომ ამ წიგნის სამივე შემონახული ეგზემპლარი ნამდვილია, მაგრამ მათი ძალა მდგომარეობს გრავიურებში რომელთაგან ზოგიერთი თვით სატანის დაწერილია. ამიტომ საჭიროა სამივე წიგნის ქონა რათა გაიხსნას ჯოჯოხეთის ბჭენი. ბოლკანი ატარებს ცერემონიალს ჯოჯოხეთის ბჭეების გასაღებად, მაგრამ კვდება, რადგან წიგნის მეცხრე გრავიურა ყალბი აღმოჩნდა. ნამდვილი გრავიურა კი ესპანელი ძმების, წიგნის მკინძავების ხელთაა. ნამდვილ გრავიურაზე გამოსახული იყო ლამაზი ქალიშვილის და მწიგნობრის სქესობრივი კავშირი. კორსომ სქესობრივი კავშირი დაამყარებს თავის იდუმალებით მოცულ თანამგზავრთან და სწორედ კორსო გააღებს საბოლოოდ ჯოჯოხეთის ცხრავე კარებს.

როლებში
-------

* ჯონი დეპი — დინ კორსო
* ლენა ოლინი — ლიანა ტეფლერი
* ფრენკ ლანჯელა — ბორის ბალკანი
* ემანუელ სენიე — ირენ ადლერი
* ბარბარა ჯეფორდი — ბარონეს ფრიდა კესლერი
* ჯეკ ტეილორი — ვიქტორ ფარგასი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „მეცხრე კარიბჭე" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „მეცხრე კარიბჭე" — Allmovie-ზე
* „მეცხრე კარიბჭე" — Box Office Mojo-ზე
* 

* „მეცხრე კარიბჭე" — Rotten Tomatoes
* „მეცხრე კარიბჭე" — Metacritic-ზე
* "მეცხრე კარიბჭის" ტექსტი და გრავიურები (ინგლისური)
**მიქაელ ნალბანდიანი** (*მიხეილ ლაზარეს ძე ნალბადოვი*) (დ. 14 ნოემბერი [ძვ. სტ. 2 ნოემბერი], 1829, დონის ნახიჩევანი, ახლანდელი დონის როსტოვის რაიონი — გ. 12 აპრილი [ძვ. სტ. 31 მარტი], 1866, ქ. კამიშინი) — სომეხი მწერალი, ფილოსოფოსი რევოლუციონერ-დემოკრატი, უტოპისტ-სოციალისტი.

1855–1858 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. 1858–1860 წლებში თანამშრომლობდა მოსკოვის სომხურ ჟურნალში „ჰიუსისაფაილში" („ჩრდილოეთის ციალი"). 1860–1862 წლებში იმოგზაურა თურქეთში, ინდოეთში, დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში, კონსტანტინოპოლში. სომხურ ჟურნალ „მეღუსთან" („ფუტკარი") შექმნა ფარული რევოლუციური საზოგადოება „ახალგაზრდობის პარტია". ლონდონში დაუახლოვდა ა. გერცენს, ნ. ოგარიოვს, მ. ბაკუნინს დფა სხვებს.

მიქაელ ნალბანდიანი იკვლევდა ფილოსოფიურ, პოლიტეკონომიკურ , ლინგვისტიკის, პედაგოგიურ საკითხებს. ლ. ფოიერბახისა და ნ. ჩერნიშევსკის ანთროპოლოგიური მატერიალიზმის მიმდევარი და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა მნიშვნელობის დაუღალავი მქადაგებელი იყო.

მიქაელ ნალბანდიანიკრიტიკული რეალიზმისა და ესთეტიკის მამამთავარია სომხურ ლიტერატურაში. იღვწოდა ახალი სალიტერატურო ენის დანერგვისათვის. თარგმნა ა. პუშკინის, მ. ლერმონტოვის, ჰ. ჰაინესა და სხვათა ლექსები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 304.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑