recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**აზერბაიჯანის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი** (აზერბ. Abdulla Şaiq adına Azərbaycan dövlət kukla teatrı) — აზერბაიჯანის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი ბაქოში, აბდულა შაიგის სახელობისაა.

ისტორია
-------

შენობა, რომელშიც ამჟამად თოჯინების თეატრია განთავსებული, პოლონელმა ინჟინერმა ჯოზეფ პლოშკომ ააშენა კინოთეატრის ფენომენისთვის 1910 წელს. 1921 წელს, არქიტექტორ ზივარ ბეკ ახმედბეკოვის მონაწილეობით, ჩატარდა სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოები, ასევე დაანგრიეს მუზების ქანდაკებები - ხელოვნების პატრონაჟი, რომლებიც ამშვენებდა შენობის ფასადს. ამის შემდეგ, შენობაში სხვადასხვა დროს განთავსდა თეატრები „სატირის თეატრი", „თურქეთის მუშათა და გლეხთა თეატრი", „მუსიკალური კომედიის თეატრი", სოფლის მეურნეობის მუზეუმი, მოგვიანებით შენობა გადავიდა სსრკ სახალხო არტისტის რაშიდ ბებუთოვის სიმღერის თეატრის რეპეტიციებისთვის. 

კინოთეატრი „ფენომენი", 1912 წელი
აბდულაჰ შაიგის სახელობის ამჟამად აზერბაიჯანის სახელმწიფო თოჯინების თეატრს საფუძველი ჩაუყარა მოლა აგა ბაბირლიმ. ამ თეატრის პირველი წარმოდგენა იყო ნაჩვენები იქნა 1932 წელს (სპექტაკლი სახელწოდებით „ცირკი"). წლების განმავლობაში თოჯინების თეატრი ფუნქციონირებდა, როგორც დამოუკიდებელი თოჯინების თეატრი, ან ბაქოს ფილარმონიის ნაწილი. 1964 წლის აპრილში შენობა საბოლოოდ გადაეცა თოჯინების თეატრს. თეატრს აქვს ორი განშტოება: აზერბაიჯანული და რუსული. 1975 წლიდან მოყოლებული, თეატრმა ბავშვთა წარმოდგენებთან ერთად მოზრდილებისთვისაც შექმნა წარმოდგენები. თოჯინების თეატრის გუნდს არაერთხელ აქვს მონაწილეობა მიღებული ევროპასა და აზიის თეატრალურ ფესტივალებში. თეატრს 200 ადგილი აქვს. თეატრის მისამართი: ნეფნიანიკოვის გამზირი 36.

თავდაპირველად, თეატრში იდგმებოდა აზერბაიჯანელი, რუსი და დასავლეთევროპელი დრამატურგების პიესები (გამარტივებული ფორმით), საგანმანათლებლო ნამუშევრები აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ლიტერატურის მოტივებზე: „ჰაჯი გარა", „ალმასი" (ჯაბარლი), „დიდი ივანე", „ალექსანდრე და მწყემსი" (წარმოდგენა)", „ჯუჯა", „ნარგიზი" (სეიძადე) და სხვები.

60-იანი წლებიდან ის ზრდის თავის თეატრალურ რეპერტუარს მცირეწლოვანი ბავშვებისა და სკოლის მოსწავლეების დონეზე. 1975 წლიდან თეატრმა ასევე მოაწყო სპექტაკლები მოზრდილებისთვის. „სამი ზღაპარი" (აბდულა შაიგი), „მშვენიერი ფატმა" (დილბაზი), „დროა ხარბი იყოს" (სამადოვი), „თხის შურისძიება" (აბასოვი), „ტყუპი ძმები" (ზია), „ვისი სახლი არის ეს?" (ჰეიდარი), „ტყის ზღაპარი" (მუტალიბოვი) და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Кукольный театр
* Kukla teatri (HTML).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-28. ციტირების თარიღი: 2010-06-19.
* История здания Азербайджанского государственного театра кукол დაარქივებული 2020-02-24 საიტზე Wayback Machine.
აკადიის რუკა, 1754.
**აკადია** (ინგლ. Acadia; ფრანგ. Acadie) — ჩრდილოეთ ამერიკაში საფრანგეთის სამეფოს სამფლობელოების სახელწოდება XVII-XVIII საუკუნეებში, ახალი საფრანგეთის ნაწილი. მისი ბირთვი შეესაბამება ახლანდელ ახალ შოტლანდიას (კანადა); მოიცავდა ასევე აღმოსავლეთ კვებეკის, კანადის ზღვისპირა პროვინციებისა და აშშ მენის შტატის ნაწილს.

აკადიის ტერიტორიაზე პირველი ევროპული დასახლება ფრანგებმა, სამიუელ შამპლენმა და პიერ დიუგუამ დაარსეს 1604 წელს. XVII-XVIII საუკუნეების მანძილზე ეს მიწები სადავო იყო საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთს შორის. ბრიტანელებმა ახალ შოტლანდიაზე კონტროლი დაამყარეს 1713 წელს, ხოლო, 1755 წელს, საფრანგეთთან მოსალოდნელი ომის წინ, ფრანგულენოვან მცხოვრებთა მნიშვნელოვანი ნაწილი აკადიიდან განდევნეს. ბევრი მათგანი საფრანგეთის იმჟამინდელ კოლონიაში — ლუიზიანაში დასახლდა; აქ მათი შთამომავლები „კაჯუნებად" იწოდებიან. აკადიელების გასახლების ისტორია ასახულია ამერიკელი პოეტის ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელოს პოემა „ევანჯელინაში" (1847).

ლიტერატურა
----------

* აკადია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**აკაბორი შირო** (ასევე **აკაბორი სირო**) (იაპონ. 赤堀四郎) (დ. 20 ოქტომბერი, 1900 — გ. 3 ნოემბერი, 1992) — იაპონელი ორგანული ქიმიკოსი და ბიოქიმიკოსი, იაპონიის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი 1966 წლიდან. 1925 წელს დაამთავრა ტოჰოკუს უნივერსიტეტი და ორგანულ ქიმიაში ცოდნის გასაღრმავებლად ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. 1935 წლიდან ასწავლიდა ქიმიის ოსაკის უნივერსიტეტში, ხოლო 1938 წლიდან უნივერსიტეტის პროფესორად მიიჩნევა. 1958 წელს ამავე უნივერსიტეტთან ჩამოაყალიბა ცილის ინსტიტუტი, 1966 წელს აირჩა ოსაკას უნივერსიტეტის რექტორად და იაპონიის ბიოქიმიკოსთა საზოგადოების პრეზიდენტად. 1967 წლიდან ფიზიკური და ქიმიური გამოკვლევათა ინსტიტუტის პრეზიდენტის პოსტი ეკავა. ცნობილია მისი ნაშრომები: „ორგანული ქიმიის განვითარება", „ამინომჟავა და ცილა" და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 245.

სქოლიო
------

1. ↑  ოსაკას უნივერსიტეტის ისტორია, ოსაკას უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი.
2. 1 2 3 4 5 6  ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტომი 1, გვერდი 245, თბილისი, 1975 წელი
**აზიმ ასლან ოღლი აზიმზადეს სახლ-მუზეუმი** (აზერ. Əzim Əzimzadə ev-muzeyi) — მემორიალური მუზეუმი, რომელიც მიეკუთვნება აზერბაიჯანელ მხატვარს, გრაფიკოსს და კარიკატურისტს, აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის სახალხო არტისტს. განლაგებულია აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ქალაქ ბაქოში, დილარა ალიევას ქუჩა 157-ში. მუზეუმში გამოფენილია ნივთები (დოკუმენტები, ფოტოსურათები, ხელოვნების ნიმუშები), რომლებიც მიეკუთვნებოდა აზიმ აზიმზადეს. მუზეუმის გახსნა მოხდა 1968 წელს. აზიმ აზიმზადეს სახლ-მუზეუმი შეიქმნა მომცრო ზომის ბინაში, რომელშიც ცხოვრობდა მხატვარი. წლების შემდეგ სახლი დანფრევის პირას იყო. ამასთან დაკავშირებით აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს დაკვეთით მოხდა ახალი შენობის აგება იმავე ადგილას. მუზეუმში ინახება მხატვართან დაკავშირებული 2000 ექსპონატზე მეტი.

სქოლიო
------

1. ↑  Сайт дома-музея Азима Азимзаде.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-06. ციტირების თარიღი: 2019-01-26.
2. ↑  Что будет со снесенным домом-музеем художника Азима Азимзаде?
**აზერბაიჯანის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი** — პარალიმპიური კომიტეტი, რომელიც წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკას საერთაშორისო პარალიმპიურ მოძრაობაში. დაარსდა 1996 წლის თებერვალში. კომიტეტის პრეზიდენტი - ილგარ რაგიმოვი.

1996 წლის 9 თებერვალს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის ყრილობაზე აირჩიეს კომიტეტის პრეზიდენტი ილგარ რაგიმოვი და კომიტეტის მთავარი მდივანი აფიგ სულეიმანოვი. 

პირველად პარალიმპიურ თამაშებზე აზერბაიჯანი 1996 წელს ატლანტაში ორი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი.

2017 წლის 3 მარტს ნატიკ გასიმოვი აირჩიეს კომიტეტის I ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, პარალიმპიური ორგზის ჩემპიონი ილჰამ ზაქიევი კი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, ხოლო შაიგ გამიდოვი აირჩიეს გენერალური მდივნის პოსტზე .

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის პარალიმპიური მოძრაობის დაარსების ისტორია ემთხვევა სოციალურ-პოლიტიკური სტაბილურობის პერიოდს აზერბაიჯანელი ხალხის ეროვნული ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დაბრუნების შემდეგ ქვეყნის ხელმძღვანელობაში. 

1996 წლის 9 თებერვალი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის შექმნის თარიღად შეიტანეს ქვეყნის სპორტის ისტორიაში. იმავე დღეს გაიმართა ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის დამფუძნებელი ყრილობა, რომელზეც ილგარ რაჰიმოვი აირჩიეს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტად, ხოლო აფიგ სულეიმანოვი აირჩიეს კომიტეტის გენერალურ მდივნად.

პირველად, აზერბაიჯანის ეროვნულმა პარალიმპიურმა კომიტეტმა 1996 წელს ატლანტაში X ზაფხულის პარალიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა, ორი სპორტის მხოლოდ ორი სპორტსმენით. ეროვნული ლიდერი ჰეიდარ ალიევი შეხვდა ჩვენს პარალიმპიელებს პარალიმპიური თამაშების წინ და წარმატებები უსურვა.

2008 წლის 28 აგვისტოს, დიდი ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დავალებით, პარალიმპიური სპორტული კომპლექსის გახსნის ცერემონია გაიმართა. აღსანიშნავია, რომ დსთ-ში პირველად პარალიმპიელების ასეთი კომპლექსი აშენდა და ამოქმედდა ძალიან მაღალ დონეზე, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. ღონისძიებას ესწრებოდნენ პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და აზერბაიჯანის პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა.

პარალიმპიელების სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესება ყოველთვის იძლევა ნაყოფს. ქვეყანაში გაფართოვდა პარალიმპიური მოძრაობა, განმტკიცდა მისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და სპორტის რაოდენობამ მოკლე დროში მიაღწია 13-ს.

გაფართოვდა საერთაშორისო ურთიერთობები, დამყარდა თანამშრომლობა რიგ საერთაშორისო სპორტულ ორგანიზაციებთან და ეროვნულ პარალიმპიურ კომიტეტებთან და განმტკიცდა ურთიერთობები საერთაშორისო პარალიმპიურ კომიტეტთან.

ხელი მოეწერა შეთანხმებას თანამშრომლობის შესახებ აზერბაიჯანში გაეროს ბავშვთა ფონდის ოფისთან და BP–ს აზერბაიჯან–საქართველო–თურქეთის რეგიონის კომპანიასთან.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტრომ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, ნეფტჩის სპორტისა და ჯანმრთელობის ცენტრმა და სხვა შესაბამისმა ორგანიზაციებმა განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს ქვეყანაში პარალიმპიური მოძრაობის გაფართოებასა და განვითარებაში.

ამჟამად პარალიმპიური კომიტეტი ასობით სპორტსმენს აერთიანებს. მიზანმიმართული მუშაობის შედეგად, ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის სპორტსმენებმა 1996 წლიდან მიაღწიეს სრულიად ახალ შედეგებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* О комитете на официальном сайте

სქოლიო
------

1. ↑  Ильхам Закиев в свой день рождения избран на должность вице-президента Национального паралимпийского комитета
**აკაკი გიორგის ძე ბაინდურაშვილი** (დ. 10 თებერვალი, 1924, კასპი — გ. 2003) — ქართველი ფსიქოლოგი. ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1970).

ბიოგრაფია
---------

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. იყო დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-მუშაკი (1954-1960), თსუ-ის დოცენტი (1960-1968), თსუ-ის ასაკობრივი და პედაგოგიური ფსიქოლოგიის კათედრის გამგე (1980-იდან). კვლევით მუშაობას ეწევა ზოგად, საინჟინრო, შემოქმედების, ასაკობრივ და პედაგოგიურ ფსიქოლოგიაში. მრავალმხრივ დაამუშავა სახელდების პრობლემა, მისი ზოგადფსიქოლოგიური და საინჟინრო ფსიქოლოგიური ასპექტები, შეიმუშავა მეტყველებითი ნიშნის ფსიქოლოგიური თეორია. ყველა საკავშირო ფსიქოლოგთა ყრილობისა და მრავალი საკავშირო კონფერენციის, ფსიქოლოგთა XIX, XXI და XXII საერთაშორისო კონგრესების მონაწილე. ბაინდურაშვილის მონოგრაფიამ "სახელდების ექსპერიმენტული ფსიქოლოგია" მიიღო თსუ-ის პირველი პრემია (1971).

ლიტერატურა
----------

* *მჭედლიშვილი გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 337.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* აკაკი ბაინდურაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პრაღის ტატრა T3R.PLF
ტატრა T3R.PLF პრაღაში, მოტოლის კრემატორიუმთან
**Tatra T3R.PLF** (ანუ იგივე ტატრა T3R.PVN) — ტატრა T3–ის განახლება–გადაკეთებით მიღებული, ერთსექციური, ნახევრადდაბალიატაკიანი ტრამვაის ვაგონი.

ისტორია
-------

ტატრა T3R.PLF შეიქმნა ვარიო LF–ის მიხედვით. მას შემდეგ, რაც ქალაქ ოსტრავასთვის აიგო პირველი ვარიო LF, დაპროექტდა ანალოგიური ელექტროაღჭურვილობა ტატრა T3R.PLF–ისთვის.

მოდერნიზაცია
------------

ტატრა T3R.PLF მიიღება ტატრა T3–ის მოდერნიზაციით. ვაგონს შენარჩუნებული აქვს კლასიკური ტატრა T3–ის დიზაინი და კაბინის ექსტერიერში მხოლოდ სვლა–გეზის ტ**მუქი ტექსტი**აბლოს ფორმაა შეცვლილი, რომელიც ტატრა T3R.P–ს და ტატრა T3R.PV–ს მსგავსია. მოდერნიზაციისას ვაგონის იატაკის შუა ნაწილს (ურიკებს შორის) ჭრიან და ადაბლებენ. ასევე სალონის დაბალიატაკიანი ნაწილის ოპტიმალური ფართის მიღების მიზნით ხდება ვაგონის შუაზე გაჭრა და 1,1 მ სიგრძის სეგმენტის ჩამატება, რითაც ვაგონის სიგრძე 15,1 მ ხდება, ხოლო ბაზა,\_7,5 მ. ტატრა T3R.PLF აღჭურვილია TV Progress ელექტროაღჭურვილობით. ასევე მთლიანად შეცვლილია კაბინა და მართვის პულტი, ხოლო სალონი ისეთივეა, როგორიც ტატრების უკანასკნელ მოდერნიზაციებში.

დამატებითი ინფორმაცია
---------------------

* მწარმოებელი: Pragoimex, Krnovské opravny a strojírny;
* მოდერნიზაციის წლები: 2005-2008;
* მოდერნიზებული ვაგონების რაოდენობა: 54

ტექნიკური მონაცემები
--------------------

* სიგრძე (ქუროების გარეშე): 15,1 მ
* სიგანე: 2,48 მ
* სიმაღლე: 3,185 მ
* ცარიელი ვაგონის წონა: 20,5 ტ
* ადგილების საერთო რაოდენობა: 127
	+ დასაჯდომი: 22
	+ დასადგომი: 105
* მოტორების სიმძლავრე: 4 x 44 kW
* მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 65 კმ/სთ

გაყიდვები
---------

ტატრა T3R.PLF იწარმოება 2005 წლიდან.

###  ჩეხეთი

| ქალაქი | ბმული | ვაგონის ტიპი | მიღების წლები | ვაგონების რაოდენობა | შენიშვნა |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ლიბერეცი | ლიბერეცის ტრამვაი | ტატრა T3R.PLF | 2005-დან | 12 ცალი |   |
| პლზენი | პლზენის ტრამვაი | ტატრა T3R.PLF | 2008-დან | 18 ცალი |   |
| პრაღა | პრაღის ტრამვაი | ტატრა T3R.PLF | 2006-დან | 27 ცალი |   |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Tatra T3R.PLF***
**ადიშის მთავარანგელოზის ეკლესია (თარინგზელ)** — სოფელ ადიშში ზაგრალის უბანში, სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ენგურის შენაკადის — ადიშჭალის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2040 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს.

ისტორია
-------

ადიში მდიდარია ისტორიული ძეგლებით. სოფელში კედლის მხატვრობით შემკული ოთხი ეკლესიაა: მაცხოვრის ეკლესია (X–XI საუკუნეები), წმინდა გიორგის (სვანურად - ჯგრაგ) ორი ეკლესია (XI - XII საუკუნეები) და მთავარანგელოზის ეკლესია (XII საუკუნე). ეკლესიები დარბაზული ტიპისაა და განვითარებული შუა საუკუნეების ხანას განეკუთვნება.

ადიშში იყო დაცული ძველი ქართული ენისა და მწერლობის უმნიშვნელოვანესი ძეგლი, 897 წელს კლარჯეთში, შატბერდის ლავრაში გადაწერილი ოთხთავი. აქედან წარმოდგება მისი სახელწოდებაც - ადიშის ოთხთავი. ოთხთავი ამჟამად სვანეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში ინახება.

ადიშში ამჟამად 60-მდე ადამიანი ცხოვრობს. ადიში სვანეთის ერთ - ერთი უძველესი სოფელია. მასში შედიოდა სოფელი ზაგარიც, რომელიც 1811-2812 წლების ჟამიანობამ მოსპო.

მთავარანგელოზის ეკლესიის პრიმიტიული მხატვრობა (XII საუკუნის) ყურადღებას იპყრობს ნახატის გამომსახველობით.

ადიშის მთავარანგელოზის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 96.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ადის-აბების შეთანხმება**. |

**ადის-აბების შეთანხმება** (ინგლ. Addis Ababa Agreement) — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც დაასრულა სუდანის პირველი სამოქალაქო ომი. ხელი მოაწერეს 1972 წელს ეთიოპიის დედაქალაქ ადის-აბებაში. მხარეებს შორის მიღწეული შეთანხმება აისახა სუდანის კონსტიტუციაში.

შედეგები
--------

ადის-აბების შეთანხმებამ სუდანის სამ სამხრეთულ რეგიონს მოუტანა ფართო ავტონომია. შეიქმნა 12 ათასიანი არმია, რომელიც დაკომპლექტდა სამხრეთელი და ჩრდილოელი ოფიცრებისაგან. არაბული ენა აღიარეს სუდანის ერთადერთ ოფიციალურ ენად, ხოლო ინგლისურს მიენიჭა რეგიონალური ენის სტატუსი სამხრეთის რეგიონებში.

ხელშეკრულების დარღვევა
----------------------

შეთანხმებამ ვერ მოახერხა დაძაბულობის დასრულება ქვეყანაში. შეთანხმებით უკმაყოფილო იყო სამხრეთ სუდანის რეგიონის მოსახლეობა. 1983 წელს პრეზიდენტმა ჯაფარ ნიმეირმა გამოაცხადა ისლამური სახელმწიფოს შექმნა, რომელიც შარიათის კანონებით იცხოვრებდა. შარიათის კანონებს უნდა დამორჩილებოდნენ სამხრეთში მცხოვრები ქრისტიანებიც. სწორედ ამ მიზეზით 1983 წლის 5 ივნისს დაიწყო სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი.

სქოლიო
------

1. ↑  სუდანის ისტორიის ქრონოლოგია
2. ↑  HISTORY OF SOUTHERN SUDAN (HOSS) | Pachodo.org English Articles.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-16. ციტირების თარიღი: 2015-01-14.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბსოლუტური**. |

კრონშტადტის ფუტშტოკი
**აბსოლუტური სიმაღლე** — დედამიწის ზედაპირის რომელიმე წერტილის სიმაღლე, რომელიც აითვლება ოკეანის ან მასთან შეერთებული ზღვის ძირითადი დონებრივი ზედაპირიდან შვეული ხაზის მიმართულებით. ოკეანეებისა და ზღვების დონეთა ცვალებადობის გამო სიმაღლე აითვლება ოკეანის ან ზღვის დონებრივი ზედაპირის ფიქსირებული სიმაღლის ნიშნიდან. 

* მსოფლიოს ზედაპირის ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 8848 მ-ია (ევერესტი)
* მსოფლიოს ყველაზე დაბალი ადგილის სიმაღლე –422 მ (მკვდარი ზღვის სანაპირო)

საბჭოთა კავშირის დროს აბსოლუტურ სიმაღლეებს აითვლიდნენ კრონშტადტის სასიმაღლო ლარტყის — ფუტშტოკის ნულიდან. 

ადრე საქართველოსა და ამიერკავკასიაში აბსოლუტურ სიმაღლეებს აითვლიდნენ შავი ზღვის დონიდან (ფოთის ფუტშტოკის ნული).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შეფარდებითი სიმაღლე

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 40.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Erklärung von Höhenreferenzsystemen დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine.  (BKG)
* Beschreibungen und Transformationsparameter europäischer Höhenbezugssysteme. BKG
* Umrechnung zwischen WGS84 Referenz-Ellipsoid und EGM96 Geoid დაარქივებული 2008-09-19 საიტზე Wayback Machine.
**აბდ ალ-ლაჰ იბნ ჰუსაინი**, **აბდულა I იბნ ჰუსეინი** (არაბ. عبد الله الأول بن الحسين; დ. 1882, მექა — გ. 20 ივლისი, 1951, იერუსალიმი) — იორდანიის პირველი მეფე (1946–1951) და იორდანიის სამეფო დინასტია ჰაშიმიტების დამაარსებელი. მექის შერიფის — ჰუსაინის ძე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1882 წელს მექაში. 1896 წელს სასწავლებლად გააგზავნეს ოსმალეთის სულთნის კარზე. 1909-1916 წლებში იყო ოსმალეთის პარლამენტის დეპუტატი და ვიცე-სპიკერი. 1916-1918 წლებში მეთაურობდა არაბთა ჯარის ნაწილებს, რომლებიც გარს შემოერტყნენ ჰიჯაზის თურქულ გარნიზონებს. 1920 წელს გამოაცხადეს ერაყის მეფედ, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ გადადგა თავისი ძმის ფეისალ I-ის სასარგებლოდ. 1921-1946 წლებში, ინგლისელთა ხელშეწყობით გახდა ტრანსიორდანიის ამირა, 1946 წლის 25 მაისიდან — ტრანსიორდანიის (1950 წლიდან იორდანიის) მეფე. ცდილობდა ინგლისელთა კონტროლისათვის დაექვემდებარებინა არაბულ სახელმწიფოთა ლიგა. 1951 წლის 20 ივლისს პალესტინის ტერორისტული ორგანიზაციის წარმომადგენელმა ალ-აქსას მეჩეთის ზღურბლზე დაცხრილა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 22.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***აბდულა I (იორდანია)***

* A genealogical profile of him

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იორდანიის მეფეები |
| --- |
|  |
| 
აბდულა I (1946–1951) **·**  თალალ იბნ აბდულა (1951–1952) **·**  ჰუსეინ იბნ თალალი (1952–1999) **·**  აბდულა II (1999 — დღემდე) |  |

 |
**აბდულა-ბეი ასი** (აზერ. Abdulla bəy Asi; 1841—1874) — აზერბაიჯანელი პოეტი. წერდა ფსევდონით ასი.

ბიოგრაფია
---------

აბდულა-ბეი ალი-ბექ ოღლი ასი (ფულადოვი) 1836 წელს შუშაში დაიბადა. ის არის იბრაჰიმ-ბექ აზერის უმცროსი ძმა, პოეტ გასიმ ბექ ზაქირის შვილიშვილი. ასიმ იცოდა თურქული, სპარსული, იაგატური ენები. ლექსების წერა ამ ენებზე ძალიან ადრეულ ასაკში დაიწყო. კარგად იცნობდა რუსულ მხატვრულ ლიტერატურას. რუსულ ლიტერატურაში ასი ცნობილია, როგორც პოეტთა წრის «ბეიტი-ხამუშან» (მდუმარეთა სახლის) ორგანიზატორი და ბელადი. ეს წრე იმითია ცნობრილი, რომ ორიგინალური მიმოწერითი კონტაქტი ჰქონდა პოეტთა მეორე წრესთან «ბეიტი-საფა»-თან (სიხარულის სახლი), სადაც სარკაზმით უდგებოდნენ სულიერიებისა და ბექის (თავად-აზნაურების) თემატიკის ლექსებს. იმ პერიოდში გავრცელებულმა ყალბმა კლასიკური ლიტერატურის გაზელებმა ასისთან ახალი დატვირთვა, სასულიერო პირების საწინააღმდეგო მიმართების გამოვლინების ფორმა, მიიღეს. პოეტი 1874 წელს გარდაიცვალა.

შექმნა
------

ახალგაზრდა პოეტი ცნობილ პოეტ სეიდ აზიმ შირვანთან მეგობრობდა. მისი ქმნილებების უმრავლესობა დაკარგულია, მხოლოდ მცირედმა ნაწილმა (გასიდი და მერსიე) მოაღწია დღემდე.

მისი პოეტური ნიმუშები პირველად გამოქვეყნებული იყო კრებული «აზერბაიჯანული ლიტერატურის» მეორე ნაწილში, ფ. კეჩარლის რედაქციით.

ლიტერატურა
----------

* Анвар Чингизоглы. Поладовы. — Баку: Сой, 2010. — С. 32-39.
**აკაკი კირილეს ძე ანდრიაშვილი** (დ. 4 ნოემბერი, 1904, სოფ. ძველი გავაზი (ახლანდელი ახალსოფელი, ყვარლის მუნიციპალიტეტი) — გ. 27 მაისი, 1992, თბილისი, დაკრძალულია ახალსოფელში) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1953).

ბიოგრაფია
---------

1933 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ს. ბარხუდარიანის საკომპოზიციო კლასი); ასპირანტურის დამთავრებსი შემდეგ (1937) იწყებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას (1949-მდე), დაწერილი აქვს ორი სიმფონია (1933, 1937), საფორტეპიანო კონცერტი (1934), სიმფონიური პოემა „საბჭოთა ოსეთი" (1942), კვარტეტი (1944), ოპერები: „კაკო ყაჩაღი" (დაიდგა 1940), „ზვავი" (დაიდგა 1960), „ნანა" (1942), „ოთარაანთ ქვრივი" (1951), „მეგობრობა" (1954), „განდეგილი" (1971) , კომიკური ოპერა „ლაშქარა" (დაიდგა 1946), საბავშვო ოპერა „ჩხიკვთა ქორწილი" (დაიდგა 1954), სიმღერები, მუსიკა თეატრისათვის და სხვა. ანდრიაშვილის ოპერებიდან განსაკუთრებული წარმატება ხვდა ჰეროიკულ ოპერა „კაკო ყაჩაღს", რომლის მუსიკალური სტილი დაფუძნებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ხალხურ სიმღერებზე. ანდრიაშვილი მონაწილეობდა ფოლკლორულ ექსპედიციებში. 1960 წელს მოაწყო ფოლკლორული ექსპედიცია აღმოსავლეთ საქართველოს რაიონებში, ჩაიწერა 150-ზე მეტი ქართული ხალხური სიმღერა, შეადგინა (ვ. მახარაძესთან ერთად) კრებული „ქართული ხალხური სიმღრები" (1971). აღსანიშნავია ანდრიაშვილის სარედაქტორი მუშობაც. მას ეკუთვნის ზაქარია ფალიაშვილის ოპერა „ლატავრას" ახალი რედაქცია (ვ. ფალიაშვილთან და მ. კვალიაშვილთან ერთად).

ლიტერატურა
----------

* *დონაძე ლ.* კომპოზიტორი ა. ანდრიაშვილის ოპერა „კაკო ყაჩაღი", «საბჭოთა ხელოვნება», 1940, №10;
* მისივე, Очерки по истории грузинской советской музыки, ч. 1, Тб. 1975;

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 448.
* *ჩხიკვაძე გ.* ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 149, თბ. 1997;
**აკაკი იონას ძე ბელიაშვილი** (დ. 24 აპრილი [ ძვ. სტ. 11 აპრილი], 1903, სოფელი ქორეთი, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი — გ. 14 თებერვალი, 1961, თბილისი) — ქართველი მწერალი, კინო სცენარისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ქუთაისის ქართული გიმნაზია. 1921 წლიდან სწავლობდა თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. გიმნაზიაში სწავლის დროს ბელიაშვილი ხელნაწერ ჟურნალებში აქვეყნებდა პატარა მოთხრობებს, მინიატურებსა და პიესებს. 20-იან წლებში „ფუტურისტ-ლეფელების" ლიტერატურული დაჯგუფების აქტიური წევრი იყო. 30-იანი წლებიდან ხელი აიღო ფორმალისტურ ძიებებზე. თავის ნაწარმოებებში (მოთხრობათა კრებულები: 1933, 1935, 1937) ბელიაშვილი ქართველი ხალხის ყოფასა და შრომას წარმოსახავს; სატირულ-იუმორისტულ მოთხრობებში „მეზობლები" (1935), „უცნობი" (1936), „ქსენოფონტეს გასაჭირი" (1936), „იუსტინეს ხაფანგი" (1938), „მამონას ცდუნება" (1940) და სხვა, მწერალი ამხელს წარსულის გადმონაშთებს, დასცინის მავნე ჩვევებს, მომხვეჭელობასა და მეშჩანობას. ბელიაშვილის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებია სამტომიანი ისტორიული რომანი "თავგადასავალი ბესიკ გაბაშვილისა" (1945-1948), რომელშიც გამოჩენილი პოეტის მხატვრულ ბიოგრაფიასთან ერთად წარმოდგენილია XVIII საუკუნის საქართველოს საზოგადო-პოლიტიკური ცხოვრება. რომანში „ოქროს ჩარდახი" (წგნ. I, 1952) კვლავ ბესიკის თავგადასავალია გადმოცემული, დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ მოვლენათა ფონზე. დიდ სამამულო ომს ეძღვნება რომანი „უღელტეხილი" (1956). რომანში „ვეფხია ხალიბაური" (ნაწ. 1-2, 1959-1960) ბელიაშვილი ასახავს ქართველ მეტალურგთა შრომასა და ყოფას. ახალგაზრდობის შრომა დაედო საფუძვლად დაუმთავრებელ რომანს "შვიდკაცა" (1960).

ბელიაშვილი კინოდრამატურგიც იყო, მისი სცენარებით შეიქმნა ფილმები: „ცანის ხეობის საუნჯე" (1941), „ისინი ჩამოვიდნენ მთიდან" (1954) და სხვა. მას ეკუთვნის პუბლიცისტური და ლიტერატურულ-კრიტიკული სტატიებიც. დაჯილდოებულია ორი ორდენით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან დიდუბის პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **თინათინ მიხეილის ასული გამყრელიძე** (დ. 17 ნოემბერი, 1907, სოფელი ზოდი, ახლანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 14 დეკემბერი, 1961, თბილისი).

ლიტერატურა
----------

* *რადიანი შ.* თანამედროვენი, თბ. 1959;
* *ჯიბუტი ვ.* თანამედროვენი, თბ. 1969;
* *გვერდწითელი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 285.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 81, თბ. 1994
აკადემიკოსი ივანე ჯავახიშვილი
**აკადემიკოსი** (ლათ. academicus) — აკადემიური წოდება საქართველოსა და საზღვარგარეთის რიგ ქვეყნებში. 
აკადემიკოსი არის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. აკადემიკოსებს ირჩევენ შესაბამისი აკადემიების საერთო კრებაზე, როგორც წესი წევრ-კორესპონდენტთა სიიდან (საპატიო და უცხოელი აკადემიკოსების გამოკლებით). ხმის მიცემის უფლება გააჩნიათ მხოლოდ საკუთრივ აკადემიკოსებს. აკადემიკოსი მუდმივი წოდებაა. 

მეცნიერებათა აკადემია, მეცნიერებაში, ხელოვნებასა და ლიტერატურაში შეტანილი შთამბეჭდავი და დამსახურებული ღვაწლისათვის ამა თუ იმ კონკრეტულ მოღვაწეს ანიჭებს საპატიო აკადემიკოსის წოდებას. 
ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში, აკადემიკოსს, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა მეცნიერების განვითარებაში და 
რომელიც საბოლოოდ პენსიაზე გავიდა ენიჭება წოდება „emeritus" (დამსახურებული).

აკადემიკოსების წოდება მრავალ ქვექანაში არსებობს, მ.შ. საქართველოში, სომხეთში, აზერბაიჯანში, თურქეთში, რუსეთში, უკრაინაში, ლატვიაში, ლიეტუვაში, ბულგარეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიაში, მოლდოვაში, უნგრეთში, რუმინეთში, ხორვატიაში, ესტონეთში, სერბეთში, სლოვენიაში, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, 
ტაჯიკეთსა და ჩინეთში. 

რევოლუციამდელ რუსეთში აკადემიკოსის წოდება ენიჭებოდათ, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრების გარდა, სამხედრო-სამედიცინო 
აკადემიის პროფესორებს, მხატვრებს. საპატიო აკადემიკოსისა - პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის სიტყვაკაზმული მწერლობის განყოფილების წევრებად 
არჩეულ მწერლებს. 

აკადემიკოსებს უწოდებდნენ პლატონის აკადემიის ფილოსოფოსებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აკადემიკოსი ენციკლოპედია
* აკადემიკოსი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 246.

სქოლიო
------

1. ↑  MK Nr.328
**Wonambi** — გველების ნამარხი გვარი Madtsoiidae ოჯახისა. ამჟამად შეიცავს 2 გიგანტურ სახეობას. გვარი წარმოადგენდა ავსტრალიის უნიკალური მეგაფაუნის ერთ-ერთ ნაწილს. გვარის ტიპური სახეობაა Wonambi naracoortensis, რომელიც სიგრძეში 5-6 მეტრს აღწევდა. Wonambi-ის წარმომადგენლები არსებობდნენ მიოცენიდან პლეისტოცენამდე.

ეს გველები, სავარაუდოდ, ნადირობისას ჩასაფრებას ანიჭებდნენ უპირატესობას. მსხვერპლს გუდავდნენ. მათი პატარა ზომის თავის ქალა ძლიერ ზღუდავდა ნადირობის ობიექტის ზომას.

Wonambi naracoortensis-ის ნაშთები აღმოაჩინეს ნარაკურტში, სამხრეთ ავსტრალიაში. სახელწოდება Wonambi თავად ავსტრალიელ აბორიგენებს ეკუთვნით. მათი აზრით, ახლად აღმოჩენილი სახეობა იყო გველი „ოცნების დროდან" (მითოლ. Altjeringa). ამ გველს აბორიგენები და ევროპელები ხშირად ადარებდნენ მითოლოგიურ ცისარტყელას გველს. დასავლეთ ავსტრალიელი ნუნგარის ხალხის მითოლოგიაში არსება Wagyl მეტად ემსგავსება სამხრეთ ავსტრალიელების Wonambi-ს.

ოჯახი Madtsoiidae, რომლის წარმომადგენლები მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში ბინადრობდნენ, მიახლოებით 55 მილიონი წლის წინ გადაშენდა. თუმცა გვარი Wonambi-ს სახეობები კვლავ განაგრძობდნენ არსებობას ავსტრალიის ტერიტორიაზე და გადაშენდნენ უკანასკნელი 50,000 წლის განმავლობაში.

Wonambi naracoortensis ცხოვრობდა პლეისტოცენში, გამყინვარების პერიოდში. ბინადრობდა წყალთან ახლოს, მიუვალ ადგილებში და ნადირობდა კენგურუებზე, სხვა მასიურ ჩანთოსნებზე. სწორედ ამ მიზეზის გამო, აბორიგენების კულტურაში ბავშვებს აკრძალული ჰქონდათ ასეთ ადგილებში დამოუკიდებლად წასვლა. დასავლეთ ავსტრალიაში მცხოვრები ნუნგარის ხალხი მსგავს ადგილებს Wagyl-ის წმინდა ქალაქებად მოიხსენიებდა.

ტიმ ფლანერი ამტკიცებს, რომ გვარის ეს სახეობა, ავსტრალიის მეგაფაუნის სხვა წარმომადგენლებთან ერთად გადაშენდა ავსტრალიელი აბორიგენების საქმიანობის შედეგად (მაგალითად, როგორიცაა ტერიტორიის გადაწვა, ცხოველებისა და მცენარეების საარსებო არეალის შეცვლის მიზნით).

სქოლიო
------

1. ↑  ჯონ სკანლონი. ; მაიკლ ლი (იანვარი 2000)პლეისტოცენური გველი Wonambi და გველების ადრეული ევოლუცია. *Nature (ჟურნალი) 403, 416-420*.
2. ↑  ეჰმანი, ჰერალდი (1993). *ამფიბია და რეპტილია*, ავსტრალიის ფაუნა.  ავსტრალიური მთავრობის საბეჭდი სამსახური,   გვ. 15. ISBN 978 0 644 32429 8.
3. ↑  ტიმ ფლანერი (1994). The Future Eaters: ავსტრალიური მიწებისა და ხალხის ეკოლოგიური ისტორია, ISBN 0-8021-3943-4 ISBN 0-7301-0422-2

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნამარხი გველები |
| --- |
|  |
| 
სამეფო: ცხოველები · ტიპი: ქორდიანები · კლასი: ქვეწარმავლები · რიგი: ქერცლიანები |
|  |
| გვარები უკანა კიდურებისა და გავის ძვლის რუდიმენტებით | 
*Najash* |
|  |
| გვარები მხოლოდ უკანა კიდურების რუდიმენტებით | 
*Eupodophis* · *Haasiophis* · *Pachyrhachis* |
|  |
| Madtsoiidae | 
*Gigantophis* · *Madtsoia* · *Wonambi* · *Yurlunggur* |
|  |
| Dinilysiidae | 
*Dinilysia* |
|  |
| Palaeophiidae | 
*Palaeophis* |
|  |
| მახრჩობელასებრნი | 
*ტიტანობოა* |
|  |
| 
გველები · კატეგორია:ნამარხი გველები |

 |
**აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციათა ასოციაცია** ( აზერ. Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası, AFFA) — ორგანიზაცია, რომელიც აკონტროლებს და მართავს ფეხბურთს აზერბაიჯანში. შტაბ-ბინა ბაქოშია. ორგანიზაციის პრეზიდენტი როვნაგ აბდულაევია.

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციათა ასოციაცია ჩამოყალიბდა 1992 წლის 26 მარტს, მას შემდეგ რაც აზერბაიჯანმა სსრკ-სგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 2009 წლის 23 თებერვალს, AFFA-მ, უეფას ვიცე-პრეზიდენტთან, შენეს ერზიკთან ერთად, გახსნა აზერბაიჯანის ფეხბურთის აკადემია.

2010 წელს ასოციაციამ მიიღო ახალი ლოგო.

2011 წლიდან AFFA-ს მოხალისეობის პროგრამა ხორციელდება. 1100-ზე მეტი მოხალისე მონაწილეობდა 14 დივიზიონში FIFA U-17 ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატის 2012 წლის განმავლობაში. 2012 წლის 22 სექტემბერს ბაქოში, ტოფიგ ბაჰრამოვის რესპუბლიკურ სტადიონზე გაიმართა ფიფას 17-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნის ცერემონიალი.

ორგანიზაციას გააჩნია რეგიონალური ოფისები. ეწევა ეროვნული ჩემპიონატის, ქვეყნის თასის, სუპერთასის, ეროვნული გუნდების თამაშების ორგანიზებას, ზოგადად მთელი ფეხბურთის მხარდაჭერის, განვითარებისა და პოპულარიზაციის საქმეს. AFFA ასევე ეხება სამსაჯო სისტემას. აზერბაიჯანის არბიტრთა დეპარტამენტის თავმჯდომარეა ხაგანი მამედოვი.

აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციათა ასოციაცია არის ფიფას და უეფას წევრი. AFFA გახდა უეფას წევრი უეფას 22-ე კონგრესზე ვენაში 1994 წლის მაისში, ხოლო ფიფას წევრი ფიფას 49-ე კონგრესზე ჩიკაგოში 1994 წლის ივნისში. 2002 წლის აპრილში პრემიერ ლიგის კლუბების ჩემპიონატის შეჩერება და AFFA-სთან დაძაბულობა, რომელმაც პიკს მიაღწია, დასრულდა FIFA-სა და UEFA-ს 2-წლიანი სანქციით.

სქოლიო
------

1. ↑  AFFA-nın 20 İLLİK FƏALİYYƏTİNƏ "2" VERİLDİ
2. ↑  FIRST FOOTBALL ACADEMY OPENED IN BAKU
3. ↑  Утвержден новый логотип АФФА - ФОТО
4. ↑  İlham Əliyev futbol üzrə "FİFA U-17 qadınlararası dünya çempionatı Azərbaycan–2012"nin təntənəli açılış mərasimində iştirak etmişdir - president.az
5. ↑  AZƏRBAYCAN FUTBOL FEDERASĠYALARI ASSOSĠASĠYASI
6. ↑  100 YEARS OF FOOTBALL IN AZERBAIJAN
7. ↑  Azerbaijan embargo ends - Thursday 22 May 2003
მალბოროს საფერფლე და ვინსტონის კოლოფი
**Winston** (ქართ. ვინსტონი) — სიგარეტი, რომელსაც აწარმოებს კომპანია R. J. Reynolds Tobacco Company ან მისი ახალი შვილობილი RJR Nabisco და მასთან არსებული სხვა კომპანიები.

ბრენდი 1954 წელს შეიქმნა და სულ მალე გახდა საუკეთესოდ გაყიდვადი სიგარეტი აშშ–ში. 1966–დან 1972 წლამდე მას ბაზარზე პირველი ადგილი ეკავა, რაც უპირველესად მარკეტინგულად წარმატებული სლოგანის — „ვინსტონს იმაზე კარგი გემო აქვს, ვიდრე სიგარეტს შეუძლია ჰქონდეს" — დამსახურება იყო.

2005 წლის ეროვნული ანგარიშის მიხედვით, ვინსტონს საბაზრო ღირებულების თვალსაზრისით მეექვსე ადგილი ეკავა სიგარეტ კულთან ერთად. ვინსტონი ასევე ცნობილია თავის ბოლოდროინდელი პრეტენზიით — „დანამატების გარეშე", თუმცა იქვეა მეორე გამაფრთხილებელი წარწერა, რომ „დანამატების არარსებობა არ ნიშნავს უსაფრთხო სიგარეტს".

R.J. Reynolds ასპონსორებდა პოპულარულ სატელევიზიო ანიმაციურ ფილმ *ფლინტსტოუნების* პირველ ორ სეზონს (1960-1961). მთავარი პერსონაჟენი — ფრედ ფლინტსტოუნი და ბარნი რაბლი სარეკლამო ჭრებში ასევე ჩნდებოდნენ და საუბრობდნენ ვინსტონის მოწევაზე. მესამე სეზონში, ფლინტსტოუნები უფრო ბავშვებზე ორიენტირებული გახდა და შედეგად, R. J. Reynolds–ის სპონსორობა Welch's–ის წვენებმა ჩაანაცვლა.

1980–იან წლებში, ვინსტონი ყველაზე პოპულარული ბრენდი გახდა პუერტო-რიკოში, რისი მიზეზიც ალბათ მათი მარკეტინგი იყო: "Winston y Puerto Rico: No hay nada mejor" (*ვინსტონი და პუერტო-რიკო: არაფერია სხვა უკეთესი*), ასევე კულტურული ურთიერთობა "salsa sensual"–თან და "salsa erotica"–ს მოძრაობასთან.

1971-2001 წლებში ვინსტონი აფინანსებდა NHRA დოღს.

1972-2003 წლებში ვინსტონი ავტოშეჯიბრ NASCAR–ს გენერალური სპონსორი იყო, დაწესებული იყო ვინსტონის თასი, მაგრამ კომპანია სპორტს საბოლოოდ ჩამშორდა Master Settlement Agreement–ის ხელშეკრულების გამო.

მას შემდეგ, რაც 2008 წელს ვინსტონმა შეფუთვის სტილი შეიცვალა, კოლოფიდან მოიხსნა წარწერა „დანამატების გარეშე". 2010 წელს, თამბაქოს პროდუქტების რეგულაციების მოთხოვნის შესაბამისად, ბრენდის აღწერა Winston Lights–ისა და Ultra Lights–თვის კოდირებული ფერის აღწერით.

ამერიკული სახესხვაობები
-----------------------

* Red (Full Flavor) - Kings, 100's
* Gold (Lights) - Kings, 100's
* White (Ultra Lights) - Kings, 100's
* S2 (discontinued)

საერთაშორისო სახესხვაობები
--------------------------

* Red (Full Flavor) - Kings, 100's
* Blue (Lights) - Kings, 100's
* Green (Menthol Lights) - Kings, 100's

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Winston***

* ოფიციალური ვებ-გვერდი დაარქივებული 2017-04-26 საიტზე Wayback Machine.
* Retro Winston commercial 1960s "Flintstones selling cigarettes" დაარქივებული 2012-03-05 საიტზე Wayback Machine.  Video at TV-Click

სქოლიო
------

1. ↑  R.J. Reynolds Tobacco Company
2. ↑  Examples of the "Winston tastes good like a cigarette should" marketing campaign..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-17. ციტირების თარიღი: 2012-11-27.
3. ↑  cigarette market value ranking..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-02. ციტირების თარიღი: 2012-11-27.
4. ↑  *FTC Accepts Settlement of Charges That Ads For Winston "No Additive" Cigarettes Are Deceptive*
**აზერბაიჯანის სახელმწიფო საგუნდო კაპელა** (აზერ. Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთი წამყვანი მუსიკალური კოლექტივი. დაარსებულია 1966 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიასთან. დაარსების დღიდან ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში კოლექტივს ხელმძღვანელობდა ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, ქორმაისტერი ედუარდ ნოვრუზოვი.

1996 წლიდან აზერბაიჯანის სახელმწიფო საგუნდო კაპელის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი არის სახალხო არტისტი გულბაჯი იმანოვა. გუნდის რეპერტუარი შედგება აზერბაიჯანელი და უცხოელი კომპოზიტორების ნაწარმოებებისგან. მათ შორის აღსანიშნავია მუღამის საფუძველზე შექმნილი ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვის კანტატა „ფუზული", „ჩაჰარგაჰი" და ნაზიმ ალივერდიბეკოვის საგუნდო კომპოზიციები „ბაიათი-შირაზი", რომლებიც იკავებენ მნიშვნელოვან ადგილს აზერბაიჯანის სახელმწიფო საგუნდო კაპელის რეპერტუარში.

კაპელის დირიჟორები
------------------

* კაპელის პირველი სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი იყო აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ე. ნოვრუზოვი.
* 1996 წლიდან აზერბაიჯანის სახელმწიფო გუნდური კაპელის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი არის პროფესორი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი გიულბაჯი იმანოვა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Xor Kapellasının 80 illik yubileyi
**ალმასის სასახლე** — ხუროთმოძღვრების ძეგლი თბილისში, სპარსეთის გენერალური კონსულის საცხოვრებელი სახლი.

შენობის ისტორია
---------------

აშენდა XIX საუკუნეში აშენდა და მაშინდელი გუდოვიჩის ქუჩაზე (ამჟამად ჭონქაძის ქ. N11). თავდაპირველად შენობა თბილისში სამუშაოდ ჩამოსულ გერმანელ ინჟინერს ეკუთვნოდა, რომელმაც ის 1889-1894 წლებში საქართველოში ირანის კონსულს, მირზა რეზა ხანს მიჰყიდა. სასახლის ოფიციალური გახსნა 1892 წლის 16 ივლისს გაიმართა.

არქიტექტურა
-----------

საქართველოში საგანგებოდ ჩამოყვანილი ირანელი ოსტატების მიერ შესრულებული სამუშაოების შედეგად შენობამ აღმოსავლური სახე მიიღო და სადარბაზოს კარსა და შენობის ფასადზე ირანული წარწერები და სპარსული სიმბოლოები გამოისახა. დღეისთვის, სადარბაზოსა და შენობის ერთ ოთახში უვნებლადაა შემორჩენილი ჭერის უნიკალური მორთულობა, სადაც მოჭიქულ კერამიკაზე დახატული არც ერთი პეიზაჟი და თაიგული არ მეორდება. თბილისში ჭერის ამგვარი შემკულობა სხვაგან არსად გვხვდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "ალმასის სასახლე" - სპარსეთის გენერალური კონსულის საცხოვრებელი სახლი ჟურნალი „ლიბერალი"
აბაშიძეთა გვარის გერბი.
აბაშიძე-გორლენკოთა გვარის გერბი.
**აბაშიძეები** — ფეოდალური საგვარეულო იმერეთში, ქართლსა და კახეთში. პირველი დოკუმენტური ცნობა ამ საგვარეულოს შესახებ XV საუკუნის II ნახევარს ეკუთვნის. აბაშიძეები განსაკუთრებით დაწინაურდნენ იმერეთის სამეფოში. XV-XVI საუკუნეების მიჯნაზე ზემო იმერეთში ჩამოყალიბდა აბაშიძეების სათავადო, რომელიც განსაკუთრებით გაძლიერდა XVII საუკუნის მიწურულსა და XVIII საუკუნის I ნახევარში. ამ დროს აბაშიძეების სახლი ფლობდა 78 სოფელს, რამდენიმე ეკლესია-მონასტერს, 1500 კომლ ყმას, ჩხერის, სვერის, ნავარძეთის, კაცხისა და სხვა ციხესიმაგრეებს. აბაშიძეები იყვნენ იმერეთის მეფის უძლიერესი ვასალები. ხშირად მათი ნებისამებრ წყდებოდა იმერეთის მეფეთა ტახტზე ასვლა-დარჩენის საკითხი. აბაშიძე გიორგი-მალაქია 1701-1707 წლებში იმერეთის ფაქტობრივი მმართველი იყო. 1774 ერეკლე II-მ თავის სიმამრს ზაალ აბაშიძესა და მის შვილებს კახეთში უბოძა ყმა-მამული. კახეთის აბაშიძეები მათგან მომდინარეობენ. იმერელი აბაშიძეების განაყოფად მიიჩნევენ ქართლის აბაშიძეებსაც. XVIII საუკუნის I ნახევარში იმერელი აზნაური აბაშიძეები ბათუმის მხარეში ჩასახლდნენ, გამაჰმადიანდნენ და ოსმალეთის მთავრობისაგან სანჯაყ-ბეგობა მიიღეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 21.
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მდინარე ოცხეს მარჯვენა სანაპიროს გასწვრივ გაყოლებული მთავარი ქუჩის — რუსთაველის გამორჩეული შენობებისგან შემდგარ ცალმხრივ განაშენიანებაში.

ფასადის მარცხენა ნაწილში აივნით გახსნილი ქვის კუბური შენობის სივრცით-გეგმარებითი კომპოზიციის თავისებურებას გადახურვის კონსტრუქცია ქმნის ფასადების დამასრულებელი, გადახურვის შვერილ ქანობებს შორის ჩასმული ხის აჟურული „ფარდებით" გაფორმებული ფრონტონებით. აღნიშნული თავისებური გადახურვის კონსტრუქციულ-დეკორატიული გადაწყვეტა განსაკუთრებით საინტერესოდ გამოიყურება მარცხენა გვერდით ფასადზე. აქ უხეშად დამუშავებული მორუხო-ფირუზისფერი ქვის კედლის სიბრტყე გადახურვამდეა აყვანილი და მის წინ ფარდულს ქმნის მკვეთრად გადმოშვერილი ქანობები მსხვილი აჟურული მოტივებით შევსებული „ფარდით" ფრონტონში. ქანობების ნაპირთან სქელი ფიცარია მიკრული, რომელსაც პროფილირებული ბოლოები აქვს და გრძივი კედლების დამასრულებელი კოჭის ასეთივე პროფილიან ნაშვერს ეყრდნობა. კომპოზიციას აგვირგვინებს კეხზე აღმართული ხის წიბოებჩამოთლილი, თავსა და ბოლოში პროფილირებული წამახვილებული ძელი შუაწელზე მიკრული ხის აჟურული დისკოთი. ამავე ფასადზე საყურადღებოა კედლის ზედაპირიდან ოდნავ ამოზიდული ფანჯრის ღიობების თლილი ქვის საპირეები. შედარებით მარტივი, ერთმანეთის პარალელური ჭვირული ელემენტებით დამუშავებული შეფიცვრა ავსებს მთავარი ფასადისკენ მიმართული გადახურვის შვერილ ქანობებს შორის შექმნილ ფრონტონს, რომელსაც ნაწილობრივ ფარავს ქუჩის მხრიდან მიშენებული ბლოკი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6282
**აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი** (აზერ. Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı) — პანტომიმის პირველი თეატრი აზერბაიჯანის ისტორიაში.

ისტორია
-------

1994 წლის 16 მაისს შეიქმნა აზერბაიჯანის სახელწიფო პანტომიმის თეატრი პანტომიმის თეატრ-სტუდია „შერეკილების შეკრების" ბაზაზე, რომელიც ახორციელებდა თავის მოღვაწეობას მოზარდ მაყურებლის თეატრთან. მთავარი რეჟისორი იყო ბახტიარ ხანიზადე. იგი მჭიდროდ მოღვაწეობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კულტურისა და ხელოვნების სტუდენტებთან და არჩევდა მათში ისეთ ხალხს, რომლებიც მას მიაჩნდა ღირსეულად პიონერული თეატრალური სტუდიის ჩამოსაყალიბებლად აზერბაიჯანში. მომდევნო 11 წლის განმავლობაში თეატრი განლაგებული იყო მოზარდი მაყურებლის თეატრის შენობაში, მანამ, სანამ არ გადაინაცვლა კინოთეატრ „შფაგის" შენობაში.

2000 წელს „შერეკილების შეკრებამ" მიიღო სახელმწიფო თეატრის სტატუსი.

2009 წელს თეატრის დასმა ჩაატარა გასტროლები 12 ქვეყანაში. მათ რეპერტუარში შედიოდა 24 პიესა, როგორც ადგილობრივი, ასევე იმ ქვეყნების, რომელშიც მათ ჰქონდათ გასტროლები.

ლიტერატურა
----------

* თეატრის ოფიციალური ვებგვერდი დაარქივებული 2017-07-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Директор Азербайджанского театра пантомимы о языке тела, новых проектах и любимых ролях
**აბაშის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 8 კილომეტრზე, მდინარე დურუჯის ხეობაში, იელგორად წოდებულ ადილზე თარიღდება XV საუკუნით. 

ციხე გეგმით თითქმის ოთხკუთხედია (38 x 24 მ). საშენ მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა. ციხის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში ჩართულია თითო ოთხკუთხა კოშკი. მათგან აღმოსავლეთით მთლიანად გალავნის აბრისს გარეთაა გატანილი, დასავლეთით კი გალავნის შიგნითაა დაზიანებულია: ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი ციხის ჩრდილო და სამხრეთ კედლები, აღმოსავლეთ კოშკი თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ციხის შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეშია. შესასვლელამდე ადის ქვის განიერი კიბე, რომელიც მიშენებულია დასავლეთ კოშკის ჩრდილო კედელზე დასავლეთ კოშკი ოთხი სართულის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი მას პირველ სართულზე, აღმოსავლეთიდან აქვს. სართულის კედლებში რამდენიმე ნიშა და სათოფურია. მსგავსი ნიშნები და სათოფურები დანარჩნენ, სართულებზეც. კოშკს ხის სართულშუა გადახურვა ჰქონია.

ლიტერატურა
----------

* *კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 330.
**Westlife** — ირლანდიური ბოიბენდი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1998 წელს. თითქმის 14 წლის არსებობის შემდეგ ჯგუფი დაიშალა 2012 წელს, მათი ფინალური ტურნეს შემდეგ. ჯგუფის წევრები იყვნენ შეინ ფილენი, მარკ ფიჰილი, კიენ იგენი, ნიკი ბირნი. ბრაიან მაკფედენი ჯგუფის წევრი იყო 1998-დან 2004 წლამდე.

Westlife-ს გაყიდული აქვს 45 მილიონი ჩანაწერი მსოფლიოს მასშტაბით, რომელიც მოიცავს სტუდიურ ალბომებს, სინგლებს, ვიდეოს და კრებულებს. 14 წლიანი კარიერის მანძილზე ჯგუფს დაგროვებული აქვს 14 #1 სინგლი გაერთიანებულ სამეფოში (მესამედ გაერთიანებული სამეფოს ისტორიაში, კლიფ რიჩარდთან ერთად და ჩამორჩა მხოლოდ The Beatles-ს და ელვის პრესლის) და 26 სიმღერა, მოხვედრილი საუკეთესო 10-ეულში. კოლექტივმა ყველაზე მეტჯერ, 4-ჯერ მოიგო წლის ჩანაწერის ჯილდო — ერთადერთი მუსიკალური ჯილდო გაერთიანებულ სამეფოში, მათი 14 წლის კარიერაში, რომელიც საჯარო გამოკითხვას ეფუძნება. მიუხედავად მსოფლიო წარმატებისა ჯგუფი ვერ შევიდა ამერიკულ ბაზარზე და ამ ქვეყანაში მხოლოდ ერთი ჰიტ-სინგლი ჰქონდა, „Swear It Again" (2000).

2011 წელს Westlife-მა გამოაცხადა, რომ ტურნეს The Greatest Hits Tour შემდეგ, 2012 წელს დაიშლებოდა და გამოვიდოდა კრებული *Greatest Hits*. ჯგუფის უკანასკნელი კონცერტი ჩატარდა 23 ივნისს 2012 კროუკ პარკის სტადიონზე, დუბლინში, ირლანდიაში. იგი მსოფლიო მასშტაბით პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა.

დისგოგრაფია
-----------

* *Westlife* (1999)
* *Coast to Coast* (2000)
* *World of Our Own* (2001)
* *Turnaround* (2003)
* *Allow Us to Be Frank* (2004)
* *Face to Face* (2005)
* *The Love Album* (2006)
* *Back Home* (2007)
* *Where We Are* (2009)
* *Gravity* (2010)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
ალბერტს კვიესისი
**ალბერტს კვეისისი** (ლატვ. Alberts Kviesis; დ. 22 დეკემბერი, 1881, ტერვეტეს თემი — გ. 9 აგვისტო, 1944, რიგა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი და ლატვიის მესამე პრეზიდენტი.

ბიოგრაფია
---------

კვეისისი ტერვეტეში დაიბადა ტერვეტეს თემში. მან ტარტუს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1907 წელს დაამთავრა. ამის შემდეგ, იგი იურისტად მუშაობდა. კვეისისი ლატვიის სახალხო საბჭოს წევრი იყო, რომელმაც 1918 წელს ლატვიის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ლატვიის დამოუკიდებლობის შემდეგ იგი პარლამენტის წევრი, მინისტრი და პარლამენტის სპიკერი გახდა. კვეისისი ფერმერთა გაერთიანების პარტიის წევრიც იყო. 

1930 წელს იგი ლატვიის პრეზიდენტად აირჩიეს და 1933 წელს იგი ხელახლა, მეორე ვადით იქნა ამავე პოსტზე არჩეული. 1934 წლის 15 მაისს პრემიერ-მინისტრმა კარლის ულმანისმა პარლამენტი დაითხოვა და ავტორიტარული მმართველობა დაამყარა. კვეისისი ულმანის დიქტატურას არ იწოდენდა, თუმცა, არც შეწინააღმდეგებია. კვეისისმა თავის პოსტზე ყოფნის ბოლო ხანები ულმანისის მთავრობის მიერ მიღებული კანონების ხელმოწერებს მოანდომა. როდესაც 1936 წელს მისი პრეზიდენტობის ვადა დასრულდა, ულმანისმა თავი ქვეყნის პრეზიდენტად გამოაცხადა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ალბერტს კვიესისი"** ვიკისაწყობში.
* ალბერტს კვიესისის ბიოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  Treijs, Rihards (2004). *Prezidenti : Latvijas valsts un ministru prezidenti (1918–1940).* (Latvian). Riga:  Latvijas Vēstnesis. ISBN 9984-731-47-2. OCLC 61227165.

|
|  |
|
| წინამორბედი:გუსტავ ზემგალსი | **ლატვიის პრეზიდენტი**1930-1933 – 1933-1936 | შემდეგი:კარლის ულმანისი |


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლატვიისა და ლატვიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ლატვიის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* იანის ჩაკსტე
* გუსტავ ზემგალსი
* ალბერტს კვიესისი
* კარლის ულმანისი
* 1940–1991 ოკუპირებულია სსრკ-ს მიერ
* გუნტის ულმანისი
* ვაირა ვიკე-ფრეიბერგა
* ვალდის ზატლერსი
* ანდრის ბერზინში
* რაიმონდს ვეიონისი
* ეგილს ლევიტსი
 |

 |
**აზერბაიჯანის ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო** (აზერ. Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi) — სახელმწიფო ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია ბიუჯეტის შემოსავლების გადახდის უზრუნველყოფაზე, ბიუჯეტის არამიზნობრივი ხარჯების კლასიფიკაციის შესაბამისად. აღნიშნული ფინანსური ოპერაციების განხორციელებისას სააგენტო იყენებს ერთიან სახაზინო ანგარიშს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო ხაზინის სააგენტოს შესახებ დებულება დამტკიცდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2009 წლის 9 თებერვლის No48 ბრძანებულებით.

სტრუქტურა
---------

სააგენტოს ხელმძღვანელობს დირექტორი, რომელსაც ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის ფინანსთა მინისტრი. ის პირდაპირ პასუხისმგებელია მისთვის დაკისრებული ყველა მოვალეობის შესრულებაზე. დირექტორს ჰყავს ორი მოადგილე, რომლებსაც თანამდებობაზე ნიშნავს ან ათავისუფლებს ფინანსთა მინისტრი.

აქტივობა
--------

აუდიტის პირველ ეტაპს სააგენტო ახორციელებს. იგი მოქმედებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციის, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის გადაწყვეტილებებისა და ბრძანებების, აგრეთვე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და სამინისტროს სახელმწიფო ხაზინის სააგენტოს დებულებების შესაბამისად. სააგენტოს საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი ფინანსდება აზერბაიჯანის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან და კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა წყაროებიდან

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო უფლებამოსილია მონაწილეობა მიიღოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ინდიკატორების მომზადებაში, ასევე გააკონტროლოს ეს პროცესი. სამოქმედო გეგმის მიხედვით, რომელიც დამტკიცდა აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის 2020 წლის 4 აპრილის ბრძანებულებით, სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო ყოველწლიურად ფინანსურ დახმარებას უწევს მეწარმეებს და გადასახადის გადამხდელებს. აღნიშნული კანონი მიღებულ იქნა კორონავირუსის პანდემიის გამო, რამაც ქვეყნის ეკონომიკაზე უარყოფითი ზეგავლენა მოახდინა.

2020 წლის დეკემბერში, აზერბაიჯანის არმიის დახმარების ფონდის რეგლამენტის შესაბამისად, რომელიც დაამტკიცა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, გაიხსნა ხაზინის სპეციალური ანგარიში აზერბაიჯანის არმიის დახმარების ფონდიდან თანხების მოსაზიდად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* maliyye.gov.az/ - აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხაზინის სააგენტოს ოფიციალური ვებ-გვერდი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის ფინანსთა სამინისტრო

სქოლიო
------

1. ↑  DÖVLƏT XƏZİNƏDARLIĞI AGENTLİYİ MALİYYƏ NAZİRLİYİNİN TƏRKİBİNDƏ YENİ QURUMDUR
2. ↑  Control Mechanisms of Implementation of  State Budget Resources
3. ↑  Azərbaycan Respublikasında bir sıra dövlət orqanlarının strukturunun optimallaşdırılması və idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı - president.az
4. ↑  **Продолжается оказание государственной финансовой поддержки предпринимателям, пострадавшим от последствий пандемии коронавируса (COVID-19)**
5. ↑  Для сбора средств Фонда помощи Азербайджанской Армии будет открыт специальный казначейский счет
ქალაქ გობუსტანის მახლობლად ტალახის ვულკანი
აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში 700-დან 300-ზე მეტი მოქმედი ტალახის ვულკანია. ტალახის ვულკანები წარმოშობით უკავშირდება ნავთობისა და გაზის საბადოებს. ტალახის ვულკანების ნაკვეთებზე აღმოჩენილია გაზის კონდენსატისა და ნავთობის მდიდარი საბადოები. ყველაზე ცნობილი და ხშირად მონახულებადი ვულკანები მდებარეობს ქალაქ გობუსტანის მახლობლად.

ტალახის ვულკანების დაცვა
------------------------

2007 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2007 წლის 15 აგვისტოს ბრძანების თანახმად, შეიქმნა ბაქოსა და აბშერონის ნახევარკუნძულის ტალახის ვულკანების ჯგუფის სახელმწიფო ბუნებრივი ნაკრძალი. სახელმწიფოს მეთაურის განკარგულების თანახმად, დაიწყო ნაკრძალის საზღვრების დადგენა და მასზე დებულებების შემუშავება. ამას გარდა, განკარგულება ასევე მიუთითებდა ბაქოსა და აბშერონის ვულკანების მომცველ ტერიტორიაზე სამშენებლო სამუშაოების აღკვეთისათვის დაუყოვნებელი ზომების მიღებას.

ბუნებრივი ძეგლი-ვულკანების დასაცავად ვულკანებთან ახლოს მდებარე რაიონული სამმართველოები და ეკოლოგიის კომიტეტები იქნა ჩართული. ვულკანის მისასვლელებთან დამონტაჟებულია გამაფრთხილებელი წარწერები, რომლებიც იუწყებიან, რომ ბუნების ძეგლები სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ იმყოფება და კატეგორიულად აკრძალულია მისი დაბინძურება, დაზიანება, მშენებლობის განხორციელება და სხვა სახის სამუშაოების წარმოება.

ბუნებრივი ძეგლები
-----------------

1982 წელს აზერბაიჯანი რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის № 167 გადაწყვეტილებით, გობუსტანში მდებარე ვულკანებს ბეიურ კენიზდაგს,

აირანტეკენს, დაშგილსა და ლოგბატანში მდებარე ვულკან ლოკბატანს ბუნებრივი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

2007 წელს შექმნილი სახელმწიფო ბუნებრივი ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარე ბაქოსა და აბშერონის ნახევარკუნძულის ტალახის ვულკანების ჯგუფიდან 52 ტალახის ვულკანს მიენიჭა სახელმწიფო ნაკრძალის სტატუსი.

გალერეა
-------

* "პერეკისკული""პერეკისკული"
* "დაშგილი""დაშგილი"
* "კანიზადაგი""კანიზადაგი"
* "კანიზადაგი""კანიზადაგი"
* "გარდაღი""გარდაღი"

სქოლიო
------

1. ↑  Mud volcanoes, Absheron, Baku. azerbaijan24.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-10. ციტირების თარიღი: 2018-01-09.
2. ↑  Mud Volcanoes. www.azconsulatela.org.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-09. ციტირების თარიღი: 2018-01-09.
3. ↑  Александр Чебан.  (2011-11-05) Грязевые вулканы Азербайджана. ციტირების თარიღი: 2017-05-28.
4. ↑  „Gobustan mud volcanoes". *New7Wonders of Nature* (ინგლისური). 2016-09-23. ციტირების თარიღი: 2018-01-09.
5. ↑  Грязевые вулканы Азербайджана претендуют на "Семь чудес света". *Trend.Az* (2009-07-23). ციტირების თარიღი: 2017-05-29.