recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
პარტნიორობა მშვიდობისთვის წევრთა რუკა.  

  პროექტის ნატოელი წევრები
  სახელმწიფოები, რომლებიც ისწრაფვიან პროექტის წევრობისკენ
  დღევანდელი ნატოს წევრები, რომლებიც ადრე პროექტის წევრები იყვნენ
  პარტნიორები
პროგრამის მიერ საქართველოში ჩატარებული ერთობლივი წვრთნები 2007 წ. ივლისში.
**პარტნიორობა მშვიდობისთვის** (ინგლ. Partnership for Peace, შემოკლ. PfP) — ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის (ნატო) პროექტი, რომელიც მიზანი ნატოსა და ევროპის სხვა ქვეყნებს შორის ნდობისა და ურთიერთგაგების ჩამოყალიბებაა; პროგრამაში 23 ქვეყანა მონაწილეობს. შეიქმნა 1994 წელს, აღმოსავლეთის ბლოკის დაშლიდან მცირე ხანში. ათი საწყისი წევრი (ბულგარეთი, ჩეხეთი, ესტონეთი, უნგრეთი, ლატვია, ლიეტუვა, პოლონეთი, რუმინეთი, სლოვაკეთი და სლოვენია) ამჟამად უკვე ნატოს წევრები აარიან. 1995 წლის 26 აპრილს, პროექტს შუერთდა მალტაც, თუმცა 1996 წლის ოქტომბერში ნეიტრალურობის შენარჩუნების მიზნით გამოვიდა. 2006 წლის 29 ნოემბრის ნატოს სამიტზე რიგაში ბოსნია და ჰერცეგოვინა, მონტენეგრო და სერბია მოწვეულ იყვნენ პროექტში, რის შემდეგაც ისინიც გაწევრიანდნენ 2006 წლის 14 დეკემბერს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Partnership for Peace programme
* Partnership for Peace Information Management System (PIMS)
* Building a Partnership for Peace
**ონისე ბუღაძე** (დ. 12 იანვარი, 1991, საჩხერე) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), საქართველოს ჩემპიონი (2015, 100 კგ), ორგზის ვერცხლისა (2014, 2017, 100 კგ) და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. 20 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონატების ვერცხლისა (2010, 100 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, 90 კგ). ევროპის ღია პირველობის ორგზის გამარჯვებული (2015, 2018, 100 კგ) და ვერცხლის პრიზიორი (2017, 100 კგ), ორგზის ევროპის ჩემპიონი ( 2015, კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი; 2013, ბუდაპეშტი, უნგრეთი) .

ძირითადი შედეგები
-----------------

| **დისციპლინა** | **ადგილმდებარეობა** | ტურნირი | წონითი კატეგორია | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ძიუდო | კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი | ევროპის ღია ჩემპიონატი 2015 | +100 კგ | 01 ﻿1st |
| ძიუდო | თბილისი, საქართველო | არჩილ ჩოხელის მემორიალი 2016 | +100 კგ | 01 ﻿1st |
| ძიუდო | ბაქო, აზერბაიჯანი | გრანდ სლემი ბაქო 2017 | +100 კგ | 03 ﻿3rd |
| ძიუდო | ობერვარტი, ავსტრია | საერთაშორისო ტურნირი 2019 | +100 კგ | 01 ﻿1st |
| ძიუდო | თბილისი, საქართველო | გრან პრი თბილისი 2019 | +100 კგ | 03 ﻿3rd |
| ძიუდო | ბუდაპეშტი, უნგრეთი | ევროპის ჩემპიონატი 2013 | + 90 კგ | 01 ﻿1st |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ონისე ბუღაძე[*მკვდარი ბმული*] — ქართული სპორტი
ხედი ბიბლიოთეკის ძველ შენობაზე, 2008 წელი
**რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა** (რუს. Российская национальная библиотека, 1917 წლამდე — იმპერატორის საჯარო ბიბლიოთეკა, 1925 წლამდე — რუსეთის საჯარო ბიბლიოთეკა, 1992 წლამდე — სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკა) — ერთ-ერთი პირველი საჯარო ბიბლიოთეკა აღმოსავლეთ ევროპაში, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. რუსეთის პრეზიდენტის ბრძანების თანახმად, წარმოადგენს განსაკუთრებით ძვირფას ნაციონალური მემკვიდრეობის ძეგლსა და რუსი ხალხის ისტორიულ-კულტურულ საგანძურს. მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა.

ბიბლიოთეკა აშენდა ეკატერინე II-ის ბრძანებით 1795 წლის 16 (27) მაისს. რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა უძველესი საჯარო და პირველი ეროვნული ბიბლიოთეკაა რუსეთში, მის ფონდში ინახება 36 მილიონამდე ექსპონატი. წარმოადგენს საერთორუსულ საინფორმაციო, სამეცნიერო-კვლევით და კულტურულ ცენტრს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა***

* რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
**საკრამულოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ საკრამულოს სამხრეთ ნაწილში. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით.

ეკლესია ეგრეთ წოდებული „კუპელჰალეს" ტიპის თავისებური ვარიანტია, ნაგებია აგურით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია გადახურვისა და ლავგარდნის ნაწილი, დანგრეულია დასავლეთ კედელზე მდგარი სამრეკლო, რომლის მხოლოდ კვადრატული საფუძველია შემორჩენილი. სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა შესასვლელია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნახევარელიფსის ფორმის აფსიდის ღერძზე გაჭრილი, მაღალი და ფართო თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს, თითო თაღოვანი ნიშია. აფსიდის გვერდებზე, კედლის სისქეში, თითო ვიწრო და გრძელი სადგომი სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ორივე სადგომის აღმოსავლეთ კედელში თითო თაღოვანი სარკმელია. სარკმლებთან, აფსიდის მხარეს, შესაბამისი კედლის აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილია სადგომებისა და კონქის თავზე არსებულ სამალავში ასასვლელი კიბე. სამკვეთლოს და სადიაკვნეს შესასვლელი დასავლეთიდან, დარბაზიდან აქვს - გუმბათქვეშა სივრცის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ კიდეში. გრძივი კედლებიდან მკვეთრად გამოშვერილი თითო განიერი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი შეისრული საბჯენი თაღით, დარბაზის სივრცე ორ არათანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი, რომელთაგანაც აღმოსავლეთისა ერთ-ნახევარჯერ აღემატება დასავლეთისას. აღმოსავლეთ ნაწილზე გუმბათია აღმართული. იგი ეყრდნობა აფსიდის თაღს. პილასტრებზე გადაყვანილ საბჯენ თაღს და გრძივი კედლების მიმდებარე ორ საბჯენ თაღს. ყველა თაღი ისრული ფორმისაა. გუმბათქვეშა კვადრატებიდან გუმბათის ყელის წრიულ საფუძველზე გადასასვლელად გამოყენებულია აფრები. აფსიდის სარკმლის გარდა ეკლესიის სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო ფართო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია.

ფასადები სადაა, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. კელები აგურის ოთხი მწკრივით შედგენილი ლავგარდნითაა დასრულებული. გუმბათის ველი რვაწახნაგოვანია. თითოეულ წახნაგზე თითო ფართო და მაღალი შეისრულთაღოვანი შეღრმავებაა, რომლებშიც თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. გუმბათის ყელის ყველა წიბოს, სიმაღლის ორ მესამედზე, თითო ნახევარწრიული ლილვი აუყვება. ლილვებს ეყრდნობა ბოლოებით ერთმანეთზე გადაბმული რვა შეისრული თაღი. თაღებს ზემოთ ლილვისებრი სარტყელია. ასეთივე სარტყელია სარკმლების ძირის დონეზე. გუმბათს აგურით ნაწყობი პირამიდული სახურავი აქვს.

ლიტერატურა
----------

* *კასრაძე მ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 305.
**რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფედერალური სამეცნიერო-კვლევითი პოლიტიკური ცენტრის სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტი** რუს. Институ́т социа́льно-полити́ческих иссле́дований Федера́льного научно-иссле́довательского социологи́ческого це́нтра Росси́йской акаде́мии наук (შემოკლებით ИСПИ ФНИСЦ РАН) — წამყვანი აკადემიური სამეცნიერო-პოლიტიკური ცენტრი რუსეთში, რომელიც ფუნდამენტალურ და გამოყენებით კვლევებს ახორციელებს სოციალური და სოციალურ-პოლიტიკური პროცესების სფეროში.

ცნობილი პირები
--------------

ინსტიტუტის სოციალურ-პოლიტიკურ კვლევებთან დაკავშირებული ძველი პლეადის სამართალმცოდნეების და საზოგადოებათმცოდნეების მცირე ჩამონათვალი;

* ვილენ ივანოვი
* ჯანგირ კერიმოვი
* გენადი ოსიპოვი
* რუდოლფ იანოვსკი
* ვლადიმირ მარტინენკო
* ალექსანდრ კაპტო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტის ოფიციალური საიტი
* სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების ინსტიტუტის უწინდელი ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2020-06-11 საიტზე Wayback Machine.

1. ↑  ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q116976023'></a>
**ოლქი** (რუს. Область) — სომხეთის, ბელორუსიის, ბულგარეთის, ყაზახეთის, ყირგიზეთის, უკრაინის, თანამედროვე რუსეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

ოლქად ითარგმნება ასევე უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის სახელი *ვილაიეთი*. რამდენიმე ქვეყანაში ოლქს აქვს რეგიონის მნიშვნელობა.

რევოლუციამდელ რუსეთში ოლქი, როგორც ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული გათანაბრებული იყო გუბერნიასთან, მაგრამ იქმნებოდა მხოლოდ ნაციონალურ გარეუბნებში, გეოგრაფიულად დაშორებულ ტერიტორიებზე ან კაზაკების მიწებზე. 
ოქლის მმართველობა გუბერნიისგან იმით განსხვავდებოდა, რომ მის ტერიტორიაზე ყოველთვის იდგა ჯარი, ამიტომაც ოლქის მმართველი ერთდროულად იყო სამხედრო და სამოქალაქო მმართველი. შედეგად ზოგირთი ოლქი გადაიქცა გუბერნიად.

ოლქები სსრკში
-------------

ოლქები ყოფილ სსრკს ქვეყნებში:

* სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ყაზახეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ბელორუსიის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ოლქი (რუსეთი)
* ტაჯიხეკით ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* რუსეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უზბეკეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

სხვა ქვეყნებში
--------------

სხვა ქვეყანეების ადმინისტრაციული ერთეულებიც შესაძლოა მოვიხსენიოთ ოლქით. ასეთებია:

* ბანგლადეშის ადმინისტრაციული დაყოფა
* საბერძნეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 523.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* [ოლქის მნიშვნელობა და განმარტება

სქოლიო
------

1. ↑  რეგიონები
**ოლხონი** (რუს. Ольхон) — კუნძული ბაიკალის ტბის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 730 კმ². სიგრძე 71 კმ, სიგანე 12 კმ. სიმაღლე 1276 მ-დე. ნაპირისგან გამოყოფილია მცირე ზღვითა და ოლხონის ჭიშკრით. აგებულია არქეული გნაისებით, მარმარილოთი, კვარციტებითა და გრანიტებით. ლანდშაფტურად მრავალფეროვანია: გამოიყოფა სტეპისა და ტაიგის ურთიერთშეხამება, გვხვდება აგრეთვე პატარა უდაბნო მხარე. ჩრდილოეთ ნაწილში არის ფოთლოვანი ტაიგა, სამხრეთით — სტეპი. დამახასიათებელია ჩრდილო-დასავლეთის ძლიერი ქარი, რომელიც სარმას სახელწოდებითაა ცნობილი. კუნძულზე წლის განმავლობაში მოღრუბლულ დღეთა რაოდენობა 48-ის ტოლია. სანაპირო რაიონზე გავლენას ახდენს ბაიკალის ტბის წყლის მასა. ზამთარი რბილია, ზაფხული გრილი. სულ ოლხონზე არის დაახლოებით 8 დასახლებული პუნქტი, რომელთა დიდ ნაწილი მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ ნაწილში. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია ხუჟირი (დაახლოებით 1200 მცხ.). დასახლებულია რუსებითა და ბურიატებით, ძირითადად მეთევზეებით. მდიდარია არქეოლოგიური ღირსშესანიშნაობებით. განვითარებულია ტურიზმი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლხონი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ოლხონი – აღწერა (რუსული)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბაიკალი |
| --- |
|  |
| აუზი | 
* ანგარა
* ბარგუზინი
* ზემო ანგარა
* კიჩერა
* სარმა
* სელენგა
* სნეჟნაია
* ტომპუდა
* ტურკა
* უტულიკი
* ხარა-მარუნი
 |  |
|  |
| კუნძულები | 
* ოგოი
* ოლხონი
* უშკანი
* იარკი
 |
|  |
| კონცხები და ნახევარკუნძულები | 
* ბოლშოი-კადილნი
* ხორინ-ირგი
* კოტელნიკოვი
* ლუდარი
* რიტი
* სვიატოი-ნოსი
* შამანკის კლდე
* ხობოი
 |
|  |
| რელიეფი | 
* აკადემიის ქედი
* სელენგის ქედი
* ხამარ-დაბანი
* ზღვისპირა ქედი
* ბაიკალის ქედი
* ბარგუზინის ქედი
 |
|  |
| აკვატორია | 
* ირკუტსკის წყალსაცავი
* მცირე ზღვა
* მუხორი
* ოლხონის ჭიშკარი
* პესჩანაია
* პროვალი
* ჩივირკუი
 |
|  |
| ბუნების ძეგლები | 
* კულინის ჭაობი
* ჩივირკუის ყელი
* შამან-ქვა
 |

 |
**ონისე გოგილაშვილი** (დ. 29 იანვარი, 1959) — ქართველი მეწარმე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1959 წლის 29 იანვარს ქიზიყში, სოფელ ზემო მაჩხაანში. 1981 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი. იმავე წელს ჩააბარა პეტერბურგის საინჟინრო–სამშენებლო აკადემიის ასპირანტურაში, რომელიც დაამთავრა 1984 წელს. არის მაღალი ძაბვის ანძების ახალი კონსტრუქციის შესახებ გამოგონებისა და სათანადო ახალი თეორიის ავტორი.

1997 წლიდან მიემგზავრება საფრანგეთში. საქართველოში, დაბა წნორის სიახლოვეს, ტიბაანის მიკროზონაში გაშენებული აქვს რქაწითელის, საფერავისა და იტალიური ჯიშის ვაზი, რომელიც ყოველწლიურად დაახლოებით 3,5 ტ. მოსავალს იძლევა. ღვინო იწურება საკუთარ მარანში და ინახება ქვევრებში. რეალიზაცია შეადგენს დაახლოებით 600–700 ლიტრს წელიწადში. იტალიური ტექნოლოგიით დამზადებული ღვინო ჩამოსხმული აქვს ბოთლებში ეტიკეტით „მოსაწვევი", რომელიც დიდ მოწონებას იმსახურებს.

ონისემ, ასევე, დააარსა მუდმივმოქმედი საგამოფენო დარბაზი Expo Nice, სადაც გამოფენილია საქართველოს ისტორიის, ეთნოგრაფიის, ემიგრაციის და ა.შ. ფოტო–ილუსტრაციები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ონისე გოგილაშვილი
**რუსეთის არქტიკა** — ეროვნული პარკი არხანგელსკის ოლქში. მდებარეობს ახალი მიწის ჩრდილოეთ ნაწილში. დაფუძნდა 2009 წლის 15 ივნისს. 

ეროვნულ პარკში შედის სარეზერვო მიწა 1,426,000 ჰა, რომელთა მიწის ნაკვეთი 632,090 ჰა და საზღვაო აკვატორია არის 793,910 ჰა. რუსეთის არქტიკის ეროვნული პარკი რუსეთის ფედერაციის მთავრობის დადგენილებით "ფრანც იოსების მიწის" ტერიტორია შეტანილი იქნა არქტიკული ეროვნული პარკის საზღვრებში.

პარკის შექმნის მიზეზები
-----------------------

ამ რეგიონში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს უდიდესი ჩიტების ბაზრობებია განლაგებული.ასევე ცხოვრობენ პოლარული დათვები, ვეშაპები, არქტიკული ყარსაღები, სელაპები და ნერპები. მცენარეულობა წარმოდგენილია ზოგიერთი სახეობის მოცხარის, ლიქენის და მცირე რაოდენობის ყვავილებით. პარკი შეიქმნა იმისათვის, რომ შეინარჩუნონ არქტიკის უნიკალური ბუნება.

ეროვნული პარკის შექმნის ინიციატორი იყო გეოგრაფი და პოლარული ექსპერიმენტატორი პ. ვ. ბოიარსკი.

ეროვნული პარკის ტერიტორია არ არის საინტერესო მხოლოდ მისი ბუნებით. ეროვნული პარკში არსებობს რუსული არქტიკის აღმოჩენისა და ძიების ისტორიასთან დაკავშირებული ადგილები და ობიექტები. ეს პარკი დაარსდა XVI საუკუნეში. რეგიონი წარმოადგენს პოპულარულ ადგილს ტურისტებისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* «В России создан новый национальный парк „Русская Арктика"»
**რადვილიშკისი** (ლიეტუვ. Radviliškis, პოლ. Radziwiliszki) — ქალაქი ლიეტუვის რადვილიშკის რაიონში, მისი ცენტრი 1950 წლიდან, მსხვილი სარკინიგზო ხაზების კვანძი.

ისტორია
-------

რადვილიშკისი დაარსდა XV საუკუნის დასასრულს. სახელი მომდინარეობს 1546-1764 წლებში მისი მფლობელების გვარიდან რაძივილებიდან. პირველად 1567 წელს მ. დოვნარ-ზაპოლსკიმ მოიხსენია როგორც არგადამხდელ ქალაქთა სიაში. 1687 წელს იან სობესკიმ რაძივილებს უფლება მიანიჭა საკუთარი ბაზარი ჰქონოდათ. დასახლება მრავალჯერ დანგრეულა და დაცარიელებულა შავი ჭირის, შიმშილისა და ომების გამო. 1870 წელს ქალაქში რკინიგზა გაიყვანეს ლიეპაია-რომნი, 1873 წელს - რადვილიშკის-დაუგავპილსი, რის შემდეგ ქალაქმა სწრაფად დაიწყო ზრდა. მოსახლეობის უმეტესობას დღემდე რკინიგზელები შეადგენენ. 1999 წელს ქალაქში დაიდგა გამარჯვების ქალღმერთის ნიკეს ქანდაკება (პ. მაზურასის ნამუშევარი) ქალაქთან გერმანელებისა და თეთრგვარდიელების დამარცხების 80 წლის ხსოვნისადმი.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

* 1878 წელს აგებული ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ხის სამრეკლო, ორჯერ დამწვარი და 1984 წელს აღდგენილი, წარმოადგენს არქიტექტურის ძეგლს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-08-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Resident population by city / town at the beginning of the year — State Data Agency of Lithuania, 2023.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q112626509'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12663462'></a>
**ოლღა ბელენკო** (დ. 3 ივლისი, 1914, თბილისი ― გ. 1999, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1967).

ბიოგრაფია
---------

1932 წელს მუშაობა დაიწყო მოზარდ მაყურებელთა რუსულ თეატრში მსახიობად, სადაც ათეული წლების მანძილზე მოღვაწეობდა. მისი შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კატერინა ლიპოჩკა, ლარისა, აგნია (ა. ოსტროვსკის „ჭექა-ქუხილი", „უდანაშაულო დამნაშავენი", „შინაურები ვართ, მოვრიგდებით", „უეცარი სიმდიდრე", „ყოველთვის ყველიერი არ არის"), აგაფია (ნ. გოგოლის „ქორწინება"), გაიანე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი"), ამალია, ლუიზა (ფ. შილერის „ყაჩაღები", „ვერაგობა და სიყვარული"), ჯულიეტა (უ. შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა"), ემილია (მ. ლერმონტოვის „ესპანელები"), ბეატრიჩე (კ. გოლდონის „ორი ბატონის მსახური"), მაშა (ა. პუშკინის „დუბროვსკი"), ლუბკა შევცოვა (ა. ფადეევის „ახალგაზრდა გვარდია"), ოლგა (კ. ტრენიოვის „გიმნაზიელები"), ლიზა (ვ. გუსიევის „რიბაკოვის შვილი"), ფარელი (ლ. ჰელმანის „ფარელის ოჯახი კარგავს მოსვენებას") და სხვა.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1946 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1967 — საქართველოს სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოლღა ბელენკო — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნოსირის განძი** — კოლხური კულტურის აყვავების პერიოდის (ძვ. წ. VIII-VII სს.) არქეოლოგიური განძი. აღმოჩნდა 1929 წელს სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსირში. განძი შეიცავს სპილენძის დისკოსებრ ზოდებს, შესანიშნავად გაპრიალებულ მუქი მოწითალო-ყავისფერი სარდიონის 196 ცალ სფერულ მძივს და ოქროს 14 ნივთს: სარტყლის ფირფიტოვან ფრაგმენტს, რომელზეც ლომის თავისა და წინა ფეხის რელიეფური გამოსახულებაა შერჩენილი, გავარსიან საყურესა და რომბულ საკიდს, ჭვირულ მძივებს, გველის თავით დაბოლოებული წნული სამაჯურისა და მავთულოვანი რგოლების ნატეხებს. ნოსირის განძში სპილენძის ზოდების აღმოჩენა აახლოვებს მას ბრინჯაოს ნივთების განძებთან, რომლებიც ჩვეულებრივია კოლცური კულტურისათვის. განსაკუთრებით საყურადღებოა ნოსირის განძის გავარსიანი ოქროს ნივთები, რომლებიც ძვ. წ. VIII-VI საუკუნეებში სხვა მსგავსი განძების (ჭუბურისხინჯის, ფარცხანაყანების, ცხინვალის განძები) ოქროს ნივთებთან ერთად ადრინდელი კრინის ხანის ქართულ საოქრომჭედლო სკოლის ნაწარმია. ამ სკოლამ მოუმზადა ნიადაგი ადრინდელი ანტიკური ხანის ქართულ ოქრომჭედლების აღმავლობას, რომელმაც ზენიტს ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში მიაღწია. 

ნოსირის განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* *გაგოშიძე ი.* მასალები ქართული ოქრომჭედლობის ისტორიისათვის (ჩვ. წ.-მდე I ათასწლეულის I ნახევარი), «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1976, ტ. 32 B;
* Куфтин Б. А. Археологические раскопки в Триалети, кн. 1, Тб. 1941;

* *გაგოშიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 480-481.
**ნოროდომ სიამონი** (ქმერ. នរោត្ដម សីហមុនី; დ. 14 მაისი 1953) — კამბოჯის მეფე 2004 წლის 14 ოქტომბრიდან. 

ნოროდომ სიამონი დაიბადა 1953 წლის 14 მაისს. იგი არის ერთადერთი ვაჟი მეფე სიანუკისა და მისი მეუღლის, დედა-დედოფალ ნოროდომ მონინეათ სიანოუკისა. მან გვირგვინი 2004 წელს მიიღო მამამისის ტახტიდან გადადგომის შემდეგ. იგი 1994 წლის 1 თებერვლიდან ატარებდა „დიდი პრინცის" ტიტულს. გამეფებამდე ცნობილი იყო, როგორც „კულტურის ელჩი" ევროპაში და კლასიკური ცეკვების მასწავლებელი. გამეფების შემდეგ მიიღო ტიტული „მისი უდიდებულესობა კამბოჯის სამეფოს მეფე ნოროდამ სიამონი". ის არის ერთადერთი მონარქი მსოფლიოში, რომელიც თავისუფლად საუბრობს ჩეხურ ენაზე. მეფეს 12 ნახევარ და-ძმა ჰყავს. მისი ღვიძლი ძმა გარდაიცვალა 2003 წელს. 1962 წელს პატარა პრინცი მამამისმა გაგზავნა ჩეხოსლოვაკიაში, სადაც მან მიიღო როგორც დაწყებითი, ასევე საშუალო და უმაღლესი განათლება - დაამთავრა პრაღის ეროვნული კონსერვატორია და პრაღის მუსიკალური ხელოვნების აკადემია. მოგვიანებით პრინცი დაეუფლა კინემატოგრაფიას ჩრდილოეთ კორეაში. ის თავისუფლად საუბრობს ჩეხურ, ფრანგულ, ინგლისურ და რუსულ ენებზე. 1981 წლიდან 20 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა საფრანგეთში, სადაც შეისწავლა ბალეტის ხელოვნება და მოგვიანებით გახდა კიდეც ქჰმერული ცეკვის ასოციაციის პრეზიდენტი. 

მომავალი მონარქი 1992 წელს აირჩიეს კამბოჯის მუდმივ წარმომადგენლად გაეროში, შემდეგ დაინიშნა ქვეყნის ელჩად იუნესკოში. სასტიკი წინააღმდეგი იყო გამხდარიყო სამეფოს ელჩი საფრანგეთში.

ლიტერატურა
----------

* გ. ჭანტურია, ს. ჭანტურია - მსოფლიოს მონარქები, თბ. 2008 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ნოროდომ სიამონი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA
ნოტიო კონტინენტური ჰავის გავრცელების არეალი
**ნოტიო კონტინენტური კლიმატი** — ჰავა, რომელიც შუა განედებში, ტროპიკული და პოლარული ჰაერის მასების შეჯახების ადგილებში გვხვდება. ნოტიო კონტინენტური კლიმატი სხვადასხვაგვარი ამინდით და სეზონური ტემპერატურის ცვლილებით გამოირჩევა. სეზონური ტემპერატურული ცვლილება შეიძლება 33 °C-ც კი აღწევდეს, მაგრამ, მეტწილად 15-22 °C არის ხოლმე. ტემპერატურული ცვალებადობა იზრდება ყველაზე ცივ და ყველაზე ცხელ თვეებს შორის ჰაერის მასების შიდა ტერიტორიებზე გადმონაცვლებით, ანუ რაც უფრო იკლებს ოკეანის ზომიერი ჰავის გავლენა. ადგილები თვის ყველაზე მაღალი ტემპერატურით - 10 °C-ს ზემოთ - და თვის ყველაზე ცივი ტემპერატურით - -3 °C-ს ქვემოთ - და რომლებიც მშრალი კლიმატის პირობებს არ აკმაყოფილებენ, კლასიფიცირდებიან როგორც კონტინენტური კლიმატის ტერიტორიები. ნოტიო კონტინენტური კლიმატი ყველაზე გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებში, აღმოსავლეთ ევროპის ნაწილში, ჩრდილო-დასავლეთ აზიის მხარეში, აგრეთვე ყვითელი ზღვის, კორეის ნახევარკუნძულისა და ჩრდილოეთის იაპონიის მომიჯნავედ. სამხრეთ ნახევარსფეროს მხოლოდ მცირე ნაწილებშია აღმოჩენილი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კონტინენტური კლიმატი
* კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification". University of Melbourne.
ოქროს ვარსკვლავი
**საბჭოთა კავშირის გმირი** (რუს. Герой Советского Союза) — საპატიო წოდება სსრ კავშირში, წარჩინების უმაღლესი ხარისხი სახელმწიფოს წინაშე დამსახურებისათვის — გმირობისათვის. დაწესებულია 1934 წლიდან. ანიჭებდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი. საბჭოთა კავშირის გმირს გადაეცემა სსრკ-ის უმაღლესი ჯილდო — ლენინის ორდენი; სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელი და მედალი „ოქროს ვარსკვლავი". საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირს აჯილდოებდნენ მეორე „ოქროს მედლით" და მის სამშობლოში ბრინჯაოს ძეგლს უგებდნენ. სამგზის გმირის ბრინჯაოს ბიუსტი კი მოსკოვში იდგმებოდა. მეორე და მესამე მედლით დაჯილდოების შემთხვევაში საბჭოთა კავშირის გმირს გადაეცემა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის განსაკუთრებული სიგელი. საბჭოთა კავშირის გმირის წოდების ჩამორთმევა შეეძლო მხოლოდ სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს. საქართველოში 1983 წელს იყო 164 საბჭოთა კავშირის გმირი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საბჭოთა კავშირის გმირები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 572-573.
**ნოსობი** — მდინარის მშრალი კალაპოტი სამხრეთ ნამიბიაში, ბოტსვანისა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კალაჰარის რეგიონში. სიგრძე 740 კილომეტრია. წყალი ბოლოს 1989 წელს ჩადგა.

დინება
------

სათავეს იღებს ორი მდინარის — სვარტ-ნოსობისა და ვიტ-ნოსობის შეერთების შედეგად (თეთრი და შავი ნოსობი). თავის მხრივ, ეს ორი მდინარე სათავეს ოტჯიჰავერის ქედის აღმოსავლეთ კალთებზე იღებს, ვინდჰუკის აღმოსავლეთით. ერთმანეთს ერწყმიან ქალაქ გობადისიდან 80 კმ-ით სამხრეთით.

ერთმანეთთან შეერთების შემდეგ, მდინარე გაივლის ლეონარდვილისა და არანაოსის დასახლებებს, შემდეგ კი სამხრეთ აფრიკაში, უნიონს-ენდში შედის. ამის შემდეგ, მდინარის კალაპოტზე გაივლის ბოტსვანის საზღვარი და დაახლოებით 200 კმ მანძილზე მიიკლაკნება კგალაგადის ტრანსსასაზღვრო პარკში. 

მიჩნეულია, რომ კალაჰარის რეგიონში, ნოსობში წყალი საუკუნეში ერთხელ დგება. სამაგიეროდ, წყალი მიედინება მიწისქვეშ, რაც ბალახისა და აკაციის ერთ-ერთი სახეობის ზრდას განაპირობებს. ხანდახან, დიდი ავდრის შემდეგ, ნოსობში მცირე ხნით დგება წყალი, რა დროსაც მის ნაპირებზე გარეულ ცხოველთა ჯოგები იყრის თავს. 

ზღვის დონიდან 890 მ სიმაღლეზე, ნოსობი მდინარე მოლოპოს უერთდება, რომელიც თავის მხრივ, ორანჟის შენაკადია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნამიბიის მდინარეების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Northern Ephemeral Rivers of the Orange-Senqu River Basin[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  Raper, P.E. (2004). *South African Place Names*.  Jonathan Ball, Jhb & Cape Town,   გვ. 278. ISBN 1-86842-190-2.
მაცხოვრის ტაძარი
მაცხოვრის ტაძრის აფეთქება, 5 მაისი, 1931.
**საბჭოების სასახლე** (რუს. Дворец советов) — 1930-იანი წლების საბჭოთა ხელისუფლების განუხორციელებელი სამშენებლო პროექტი: გრანდიოზული ადმინისტრაციული შენობა, ყრილობებისა და დღესასწაულების აღნიშვნის ადგილი. სასახლე უნდა გამხდარიყო ე.წ. ახალი მოსკოვის ცენტრი.

საბჭოების სასახლისთვის სპეციალურად გამოცხადებულ კონკურსზე წარმოდგენილ იქნა რამდენიმე პროექტი სხვადასხვა არქიტექტურულ სტილში, მათ შორის კონსტრუქტივისტულშიც, თუმცა კონკურსის ფინალურ ნაწილში გავიდა პროექტების უფრო კლასიკური სტალინისტური გადახრით. საბოლოო პროექტით 415 მ სასახლე მოსკოვში მსოფლიოს ყველაზე მაღალი შენობა უნდა გამხდარიყო. მას თავზე ლენინის გრანდიოზული ქანდაკება დაედგმებოდა.

სასახლისთვის გამოიყო ადგილი ბორცვზე მდინარე მოსკოვთან, სადაც მაცხოვრის ტაძარი იდგა. ასევე განიხილებოდა მოედანი ვორობიოვკაზე, სადაც შემდგომში ლომონოსოვის უნივერსიტეტის მთავარი შენობა აიგო. 1920-იანი წლების ბოლოს მიუხედავად საზოგადოების გარკვეული ნაწილის დიდი წინააღმდეგობისა გადაწყვიტეს სასახლისთვის ადგილის გამოსათავისუფლებლად მაცხოვრის ტაძრის დანგრევა.

1931 წლის 5 დეკემბერს მაცხოვრის ტაძარი ააფეთქეს. ადგილის ნანგრევებისგან გაწმენდის შემდეგ მშენებლობისთვის მოსამზადებელი სამუშაოები მალევე წამოიწყეს. უპირველეს ყოვლისა გაითხარა და ჩაბეტონდა უზარმაზარი ქვაბული. მშენებლობა აქტიურად მიმდინარეობდა 1930-იანი წლების პირველ ნახევარში, თუმცა შემდგომში იგი შენელდა მოსკოვში სხვა მასშტაბური არქიტექტურული პროექტების წამოწყების, გეოლოგიური სიძნელეებისა (საძირკველში გამდინარე წყლების ჩადგომის) და მეორე მსოფლიო ომის დაწყების გამო. გავლენა ასევე იქონია სტალინის გადაწყვეტილებამ შეეწყვიტათ ცენტრალური ხელისუფლების ახალი სიმბოლოების შექმნა და შეენარჩუნებინათ ისეთი ტრადიციული ორიენტირები, როგორიც იყო მაგ. კრემლი.

ომის შემდეგ სასახლის მშენებლობა პრაქტიკულად გაიყინა. ამ პერიოდში აღიმართა მოსკოვის მაღლივი შენობები, რომელთაც ზოგიერთი არქიტექტურული იდეეები სასახლის პროექტისგან ისესხეს.

სასახლის მშენებლობაზე ფორმალურად უარი 1961 წელს განაცხადეს. ქვაბულში მოეწყო ღია აუზი "მოსკოვი"; 1935 წელს გახსნილ მეტროს სადგურს "საბჭოების სასახლე" 1961 წელს "კროპოტკინსკაია" დაარქვეს. 1990-იან წლებში საბჭოების სასახლის ფუნდამენტი გამოიყენეს მაცხოვრის ტაძრის აღდგენისას.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ტასის შტაბ-ბინა
**საბჭოთა კავშირის დეპეშათა სააგენტო** (რუს.: Телеграфное агентство Советского Союза при кабинете министров СССР, ТАСС) — საბჭოთა კავშირის მინისტრთა კაბინეტთან არსებული გაზეთების, რადიო და სატელევიზიო სადგურებითვის საშინაო და საგარეო ახალი ამბების შეგროვებისა და გავრცელების ცენტრალური სააგენტო. მას ჰქონდა მონოპოლია ოფიციალურ სახელმწიფო ინფორმაციაზე, რომელიც ვრცელდებოდა ე. წ. „ტასის შეტყობინების" ("Сообщение ТАСС") სახით. სააგენტო დაფუძნდა 1925 წლის 10 ივლისს სსრკ-ის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის დებულებით. მისი წინამორბედი იყო რუსული სატელეგრაფო სააგენტო (როსტა), პირველი სახელმწიფო ახალი ამბების სააგენტო საბჭოთა რუსეთში.

1971 წლიდან მისი სტატუსი ამაღლდა სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო კომიტეტის რანგამდე. ტასს ჰქონდა 14 ფილიალი კავშირის რესპუბლიკებში (რსფსრ-ს თავად ტასის განაგებდა):

* РАТАУ, უკრაინის სსრ
* БелТА, ბელორუსიის სსრ
* УзТАГ, უზბეკეთის სსრ
* КазТАГ, ყაზახეთის სსრ
* Грузинформ, საქართველოს სსრ
* Азеринформ, აზერბაიჯანის სსრ
* ЭльТА, ლიტვის სსრ
* АТЕМ, მოლდავეთის სსრ
* Латинформ, ლატვიის სსრ, ამჟამად LETA
* КирТАГ, ყირგიზეთის სსრ
* ТаджикТА, ტაჯიკეთის სსრ
* Арменпрес, სომხეთის სსრ
* Туркменинформ, თურქმენეთის სსრ
* ЭТА, ესტონეთის სსრ

მისი არსებობის ისტორიის განმავლობაში ტასს სხვა ფილიალებიც ჰქონდა, მაგ. КарелфинТАГ, ან კარელო-ფინეთის სსრ-ის სატელეგრაფო სააგენტო. ტასს ჰქონდა ბიუროები და ჰყავდა კორესპონდენტები 110 ქვეყანაში, რომლის ყოველდღიური საინფორმაციო მოცულობა 750 საგაზეთო გვერდს აღემატებოდა, რომელიც თავის მხრივ ითარგმნებოდა 8 (არა საბჭოთა) ენაზე. მას ჰყავდა დაახ. 5000-მდე თანამშრომელი, რომლის მხოლოდ მეხუთედი იყვნენ ჟურნალისტები.

ტასს შემდეგ მთავარი რედაქციები ჰქონდა: საკავშირო ინფორმაციის, უცხოეთის ინფორმაციის, სოციალისტური ქვეყნების, უცხოეთის ქვეყნების ინფორმაციის, ფოტოინფორმაციისა და კომუნიკაციების მთავარი დირექტორატი.

1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მისი მემკვიდრე გახდა რუსეთის სატელეგრაფო სააგენტო იტარ-ტასი.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **საბუის ღვთისმშობლის ეკლესია**. |

**საბუეს ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბუეს ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია (11,7x7მ). ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა, კარ-სარკმელთა ღიობები, კონსტრ.ნაწილები და ფასადთა მორთულობის ელემენტები გამოყვანილია კვადრატული აგურით. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილ-შეთეთრებულია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ორივე კარი თარაზულადაა გადახურული და შიგნიდან შეისრულ-შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომლის ღერძზე შიგნიდან და გარედან დადაბლებული თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი თითო სარკმელი შენობის დანარჩენ კედლებშიცაა. აფსიდში, სარკმლის ქვემოთ და გვერდებზე. თითო შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან სარკმლის ქვემოთ მდებარე ნიშა, გეგმით სწორკუთხაა, დანარჩენი ორი - ნახევარწრიული. საკურთხევლის ბაქანი, დარბაზის იატაკის მიმართ, საფეხურითაა შემაღლებული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. შიგნით ეკლესია გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით, იგი ერთ შეკიდულ საბჯენ თაღს და დასავლეთი კედლის მიმდებარე თაღს ეყრდნობა. ის კი — კუთხის პილასტრებს. 

აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია საფეხურებიან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი, რომელიც ღერძიდან ოდნავ სამხრეთითაა გადაადგილებული დასავლეთ ფასადზე. შესასვლელის ორივე მხარეს, ერთ ვერტიკალზე განლაგებული ოთხ-ოთხი შეღრმავებული რომბია. ფასადის კიდეებთან კი თითო განიერი, შეისრულთაღოვანი ნიშა. ერთი პატარა, სწორკუთხა ნიშა შესასვლელის ზემოთაცაა. ფრონტონზე კი სამი დიდი შეღრმავებული ჯვარია ჩრდილოეთ ფასადზე. შესასვლელი მორთულია. მის ორივე მხარეს, ვერტიკალურად განლაგებული სამ-სამი რომბით. ფასადები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. გადახურულია ღარისებრი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 440.
**საბჭოების ყრილობა** — საბჭოთა სახელმწიფო ხელისუფლების ადგილობრივი და ცენტრალური ორგანო 1917-1936 წლებში.

საბჭოთა ყრილობების სისტემა მოიცავდა რაიონულ (სამაზრო), საოლქო (საგუბერნიო), სამხარეო, რესპუბლიკური (ავტონომიური და მოკავშირე რესპუბლიკების) და საბჭოების სრულიად საკავშირო ყრილობას. საბჭოების ყრილობის შემადგენლობა მრავალსაფეხურიანი არჩევნების გზით, ღია კენჭისყრით ყალიბდებოდა. პირდაპირი არჩევნები ეხებოდა მხოლოდ საქალაქო და სასოფლო საბჭოების დეპუტატთა არჩევას. რაიონული (სამაზრო) საბჭოების ყრილობა ამ რაიონის (მაზრის ტერიტორიაზე მდებარე სასოფლო და საქალაქო საბჭოების წარმომადგენლებისგან შედგებოდა. საოლქო, საგუბერნიო, რესპუბლიკური და სრულიად საკავშირო საბჭოების ყრილობა ქვემდგომი საბჭოების ყრილობების წარმომადგენელთაგან ყალიბდებოდა, კერძოდ, საოლქო (საგუბერნიო), სამხარეო, ავტონომიური რესპუბლიკის საბჭოების ყრილობა შედგებოდა რაიონული საბჭოების ყრილობებზე არჩეული დელეგატებისაგან, მოკავშირე რესპუბლიკის საბჭოების ყრილობა კი — საოლქო (საგუბერნიო), სამხარეო საბჭოების ყრილობების წარმომადგენლებისაგან (იმ რესპუბლიკაში, სადაც არ იყო საოლქო, საგუბერნიო დაყოფა — რაიონული საბჭოების ყრილობის წარმომადგენელტაგან). საბჭოების ყრილობა განიხილავდა და წყვეტდა სახელმწიფო, სამეურნეო და კულტურული მშენებლობის საკითხებს. სსრკ-ის 1936 წლის კონსტიტუციის თანახმად საბჭოების ყრილობის ნაცვლად დამყარდა უშუალოდ მოსახლეობის მიერ არჩეული მშრომელთა დეპუტატების საბჭოების ერთიანი სისტემა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 572.
**ორტა** (იტალ. Lago d’Orta) — ტბა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლაგო-მაჯორეს დასავლეთით. 

ამჟამინდელი სახელი ტბას XVI საუკუნიდან ეწოდება, მანამდე კი ლაგო-დი-სან-ჯულიოს (*Lago di San Giulio*) ეძახდნენ წმინდა იულიუს ორტელის (IV ს) პატივსაცემად, რომელიც რეგიონის მფარველად მიიჩნევა. ტბის პოეტური სახელია *კუზიო*. მისი სამხრეთი კიდე ტურინი-მილანის სარკინიგზო ხაზის სიახლოვეს მდებარეობს.

ტბის პეიზაჟი ხასიათით იტალიურია, მასში მდებარე სან-ჯიულიოს კუნძულზე განლაგებულია რამდენიმე თვალწარმტაცი ნაგებობა, მისი სახელიც წმინდა იულიუს ორტელს იკავშირდება, რომელიც ამ კუნძულზე IV საუკუნეში ცხოვრობდა. 

ტბის გარშემო მდებარეობს პატარა ქალაქი ორტა-სან-ჯულიო, რომელიც გაშენებულია ნახევარკუნძულზე, ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს კომუნა ომენია, აღმოსავლეთით — პეტენასკო, დასავლეთით კი პელა. სავარაუდოდ, ორტის ტბა წყლის უფრო დიდი მასის ნარჩენია, რომლიდანაც მდინარე ტოკე გამოედინებოდა სამხრეთის მიმართულებით. როდესაც მყინვარებმა უკან დაიხია, მათი ადგილი წყალმა დაიკავა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* LIMNO Banca dati dei laghi italiani: Orta დაარქივებული 2011-10-01 საიტზე Wayback Machine.
* Pictures, history and curiosities about lake of Orta დაარქივებული 2012-10-05 საიტზე Wayback Machine.
საბუხარები (სამკლაურები)
**საბუხარები**, *სამკლაურები‎* *(ბერძ. ἐπιμανίκια - ხელთსაცვამი)* — მღვდელმსახურის შესამოსელი. მაჯაზე წამოსაცმელი, ვიწრო სამკლაურები, რომელიც თასმებით იკვრება და მსახურებისას კვართის სახელოებს იჭერს. ოლარი და საბუხარები ერთნაირი ქსოვილისაგან იკერება. საბუხარები ბიზანტიის საიმპერატორო სამოსიდან, სასულიერო პირთა შესამოსელში გადავიდა. XI საუკუნიდან ეპისკოპოსების შესამოსელში გამოჩნდა, XIII საუკუნიდან – მღვდლების, ხოლო XIV საუკუნიდან დიაკვნების შესამოსელში. იმპერატორები სამოსის სახელოებს იმაგრებდნენ ისე, რომ მანტიიდან მხოლოდ სამაჯურები გამოჩენილიყო.

სამაჯურების გაკეთებისას მღვდელმსახურები კითხულობენ ფსალმუნებიდან საგანგებოდ ამოკრებილ სტრიქონებს, რომლებიც მათ ახსენებს, რომ ისინი ქრისტეს საიდუმლოთა აღსრულების ან მასში მონაწილეობის ჟამს, ამას საკუთარი ძალით კი არა, არამედ ღვთის ძალითა და მადლით აკეთებენ. სიმბოლურად საბუხარები ბორკილებს აღნიშნავს, რომელიც მაცხოვარს ვნების დროს ხელზე ჰქონდა.

ლიტერატურა
----------

* *გაზეთი „საპატრიარქოს უწყებანი", № 19 2004 წ.*
* *თ. ჰოპკო*, „მართლმადიდებლობის საფუძვლები"
* „საეკლესიო ტერმინთა მცირე განმარტებითი ლექსიკონი"
* *სულხან-საბა ორბელიანი*, „ლექსიკონი ქართული", თბ, 1991 წ.
* „ძველი ქართული სიტყვების ლექსიკონი"

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მღვდელმსახურის შესამოსელი |
| --- |
|  |
| 
ანაფორა  · ბისონი  · გინგილა  · ენქერი  · კვართი  · კვერთხი  · კუნკულ-ბარტყული  · კამილავკა  · მანტია  · მიტრა  · ოლარი  · ომოფორი  · პანაღია  · საბუხარები  · საგვერდული  · სარტყელი  · სკუფია  · სტიქარი  · სქიმა  · ფილონი  · ჯვარი |  |

 |
**„ონლაინგოგო: საგასტროლო ტურნე"** (ინგლ. GIrl Online: On Tour) — ინგლისელი იუთუბერის და მწერლის, ზოი საგის რომანი, რომელიც გამოსცა „Penguin Books"-მა 2015 წლის 20 ოქტომბერს. არის „ონლაინგოგოს" სერიიდან რიგით მეორე წიგნი. 

2016 წლის 17 ნოემბერს წიგნის გაგრძელება „ონლაინგოგო: პერსონალური გამოფენა" გამოვიდა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
სიუჟეტი ვითარდება პირველი წიგნის მოვლენებიდან 6 თვის შემდეგ. პენი პორტერი და ნოე ფლინი ისევ ერთად არიან. მათ ცხოვრებაში სიახლებია: „სამუდამო უარი ონლაინს"! — ეს ბლოგერი პენის გადაწყვეტილებაა. საგასტროლო ტურნე ევროპის გარშემო — ეს კი მომავალი როკ-ვარსკვლავის, ნოეს ახდენილი ოცნება. ტურნეში ნოესთან ერთად პენიც მიდის. ტურნეში მათ უამრავი თავგადასავალი გადახდებათ, თუმცა პენი აღმოაჩენს, რომ ტურნე არც ისეთი შესანიშნავია როგორც მას წარმოედგინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ონლაინგოგო — საგასტროლო ტურნე — ოფიციალური

სქოლიო
------

1. ↑  Girl Online: Going Solo.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-23. ციტირების თარიღი: 23 დეკემბერი, 2016.
**ორსაგდულიანები** (Bivalvia) — უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა. მათი სხეული ორსაგდულიან ნიჟარაშია მოთავსებული. ნიჟარის სიგრძე რამდენიმე მმ-დან 1,5 მ აღწევს, შედგება 3 (რქოვანი, ფაიგურისა და სადაფის) შრისაგან. მათი სხეული მანტითაა დაფარული. სხეულსა და მანტიას შორის არის მანტიის ღრუ, მუცლის მხარეზე — კუნთოვანი ფეხი. თავი არა აქვთ. სუნთქავენ ლაყუჩებით. საჭმლის მომნელებელი სისტემა იწყება პირით, რომელიც საყლაპავ მილში გადადის, ეს უკანასკნელი კი — კუჭში. კუჭიდან იწყება ნაწლავი, რომელიც ანალური ხვრელით იხსნება გამომყვან სიფონთან. ორსაგდულიანები იკვებებიან პლანქტონით. ახასიათებთ ღია მიმოქცევა. ზურგის მხარეზე აქვთ სამსაკნიანი გული. გამომყოფი ორგანოა წყვილი თირკმელი. ორსაგდულიანების უმრავლესობა ცალსქესიანია, ახასიათებთ გარეგანი განაყოფიერება. განაყოფიერებული კვერცხებიდან გლოქიდიები იჩეკება. ნერვული სისტემა შედგება თავის, ტანისა და ფეხის ნერვული კვანძებისაგან. აქვთ აგრეთვე წონასწორობის ორგანო — სტატოცისტები და ქიმიური გრძნობის ორგანო — ოსფრადიები. ზოგ სახეობას მანტიის გვერდებზე თვალები აქვთ განვითარებული. კლასში 15 ათასი სახეობაა. ბინადრობენ მტკნარ და ზღვის წყლებში.

საქართველოს მტკნარ წყლებში ორსაგდულიანებიდან საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული უკბილო ორსაგდულიანები; ორსაგდულიანების ზოგ სახეობას (ხამანწკები, მიტილუსები, ზღვის სავარცხლურები და სხვა). საკვებად იყენებენ. ზოგი უკბილო მარგალიტის მწარმოებელია, მისი ნიჟარისაგან ამზადებენ სადაფის ღილებს და სხვა ნივთებს; ზოგ სახეობას ზიანი მოაქვს. ასეთია, მაგ. გემის ჭია, რომელიც აზიანებს გემისა და ნავსადგურების ხის ნაგებობებს.

ლიტერატურა
----------

* *ლეჟავა გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 584.
* *ყურაშვილი ბ.* უხერხემლოთა ზოოლოგია, თბ. 1973;
* Жизнь животных, т. 2 — Безпозвоночные, М. 1968;
* Руководство по зоологии, т. 2, М. 1940;
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პარიზის ზავი**. |

 პარიზის ზავი, ავტ. ბენჯამენ უესტი. ჯონ ჯეი, ჯონ ადამსი, ბენჯამენ ფრანკლინი, ჰენრი ლორენსი, და უილიამ თემფლ ფრანკლინი. ბრიტანეთის წამომადგენელმა უარი განაცხადა მხატვრის წინ პოზირებაზე და ამიტომ ნახატი დღემდე დაუსრულებელია.
**პარიზის ზავი** — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1783 წლის 3 სექტემბერს. ამ ზავით ფორმალურად დამთავრდა ომი ამერიკასა და დიდი ბრიტანეთის სამეფოს შორის. 

ხშირად ამ ზავს მოიხსენიებენ როგორც **პარიზის მეორე ზავი**, პირველი იყო 1763 წლის ხელშეკრულება. კიდევ რამდენიმე ხელშეკრულება იწოდება პარიზის ზავის სახელით (იხ. პარიზის ზავი).

მოკლე მონახაზი
--------------

ზავში შედიოდა შემდეგი ნაწილები: 

* ცამეტი კოლონიის აღიარება როგორც ცამეტი თავისუფალი და სუვერენული სახელმწიფო. [პირველი თავი]
* საზღვრების დადგენა ამერკის შეერთებულ შტატებსა და ბრიტანულ ჩრდილოეთ ამერიკას შორის. [მეორე თავი]
* აშშ–ს მიეცა თევზაობის უფლება ნიუფაუნდლენდის დიდ სანაპიროებთან და წმინდა ლორენის ყურეში. [მესამე თავი]
* ორივე მხარის კრედიტორებისთვის უნდა დაეფარათ ვალები. [მეოთხე თავი]
* ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესი რეკომდენდაციას გაუწევდა შტატების საკანონმდებლო ორგანოებს, რათა მათ სცნონ კანონიერად ბრიტანელების ის ქონება რომელიც მათ გააჩნდათ ომამდე და შემდეგ მოხდა მათი კონფისკაცია. [მეხუთე თავი, არ შესრულებულა]
* აშშ შემდგომში არ მოახდენდა კონფისკაციას. [მეექვსე თავი]
* ტყვეები ორივე მხრიდან უნდა გათავისუფლებულიყვნენ. [თავი მეშვიდე]
* ბრიტანეთსაც და ამერიკის შეერთებულ შტატებსაც მიეცემოდათ მდინარე მისისიპში ნაოსნობის სამუდამო უფლება. [თავი მერვე]
* ამერიკელების მიერ დაპყრობილი ყველა ტერიტორია დაბრუნებული იქნებოდა ყველანაირი კომპენსაციის გარეშე. [მეცხრე თავი]
* ზავის რატიფიკაცია უნდა მომხდარიყო მისი ხელმოწერიდან 6 თვის განმავლობაში. [მეათე თავი]

შეთანხმება
----------

დოკუმენტს ხელი მოაწერეს დევიდ ჰარლტლიმ (ბრიტანეთის პარლამენტის წევრი და მეფე ჯორჯ III-ის წარმომადგენელი), ჯონ ადამსმა, ბენჯამინ ფრანკლინმა და ჯონ ჯეიმ (აშშ-ს წარმომადგენლები). 

3 სექტემბერს ბრიტანეთმა ასევე ხელი მოაწერა შეთანხმებას საფრანგეთთან, ესპანეთთან და ნიდერლანდებთან, ეს პროცესი ადრე იყო შეთანხმებული. ხელშეკრულების მიხედვით ბრიტანეთმა აღიარა ესპანეთის უფლება იმ ტერიტორიებზე რომელიც ესპანელებმა ომის დროს დაიპყრეს. საფრანგეთთან გამყარდა და განახლდა სხვა ადრინდელი ხელშეკრულებები და ნიუფაუნდლენდში თევზჭერის უფლება მიეცათ. ხოლო ნიდერლანდებთან ბრიტანეთმა კუნძული სუმატრა დათმო. 

ამერიკის კონტინეტალურმა კონგრესმა ზავის რატიფიკაცია მოახდინა 1784 წლის 4 იანვარს, ხოლო ბრიტანეთმა 1784 წლის 9 აპრილს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პარიზის ზავის ტექსტი დაარქივებული 2008-08-21 საიტზე Wayback Machine.
**ორურო** — ქალაქი ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ლა-პასსა და სუკრეს შორის, ზღვის დონიდან 3710 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 250 000 ადამიანს შეადგენს. 

ქალაქი დაარსდა 1606 წლის 1 ნოემბერს, როგორც ვერცხლის მოპოვებითი ცენტრი. ვერცხლის მარაგების ამოწურვისთანავე, ქალაქი მიტოვებულ იქნა. მეცხრამეტე საუკუნუს ბოლოს, ორურო ხელახლა აღადგინეს, ამჯერად როგორც კალის მოპოვებითი ცენტრი. ამ დროისათვის, ის კალის მოპოვებისა და წარმოების მსოფლიო მნიშვნელობის ცენტრს წარმოადგენდა, მაგრამ მისი მარაგის ამოწურვისთანავე, ქალაქმა კვლავ დაღმასვლა დაიწყო. 

ამჟამად, ქალაქი გამოირჩევა ტურისტებს შორის საკმაოდ პოპულარული ორუროს კარნავალით, რომელიც სამხრეთ ამერიკის უდიდეს ფოლკლორულ ღონისძიებას წარმოადგენს. 

ქალაქს სახელი ეწოდა ადგილობრივი ტომის, ურუ-ურუსგან.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბოლივიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Oruro's full information about hotels, history, carnival, tourism, pictures, videos, and news. mioruro.com
* Weather in Oruro დაარქივებული 2017-04-24 საიტზე Wayback Machine.
* Carnaval de Oruro დაარქივებული 2011-05-15 საიტზე Wayback Machine.
* Oruro's Carnival
* Oruro დაარქივებული 2010-01-03 საიტზე Wayback Machine.
**სამართლებრივი აქტი** - იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტი, აქტი, შედგენილი სახელმწიფოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. *სამართლებრივი აქტი* შეიძლება იყოს სხვადასხვა სახის (მაგ. ნორმატიული აქტი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ა. შ.) და გამომდინარე აქედან - სხვადასხვა ძალის მქონე. სამართლებრივი აქტის ძირითადი დანიშნულებაა, კერძო თუ საჯარო სამართლებრივი ურთიერთობების მოწესრიგება-კონტროლი, რომელიც წარმოიშობა სახელმწიფოში (ასევე სახელმწიფოთაშორისი) სხვადასხვა დონის სამართლებრივი ურთიერთობების დროს.

* სახელმწიფოებრივი სუვერენიტეტის დეკლარირების სამართლებრივი აქტი (საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი — დამფუძნებელი კრების მიერ მიღებული დოკუმენტი)სახელმწიფოებრივი სუვერენიტეტის დეკლარირების სამართლებრივი აქტი (საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი — დამფუძნებელი კრების მიერ მიღებული დოკუმენტი)
* კანონქვემდებარე ნორმატიული სამართლებრივი აქტი (პრეზიდენტის 25 იანვრის №31 ბრძანებულება)კანონქვემდებარე ნორმატიული სამართლებრივი აქტი (პრეზიდენტის 25 იანვრის №31 ბრძანებულება)
* ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (თბილისის არქიტექტურის სამსახური)ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (თბილისის არქიტექტურის სამსახური)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამართლებრივი აქტი, *ძებნის შედეგები.* საქართველოს საკანონმდებლო ტერმინთა ლექსიკონი. სპებ.


|  |  |
| --- | --- |
| თემიდას სასწორი | *ეს სტატია სამართლის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ონის სინაგოგა** (ებრ. בית הכנסת הגדול של טביליסי) — უმოქმედო სინაგოგა ონში, რომელიც 1895 წელსაა აგებული. მდებარეობს ონში, ვახტანგ VI-ის ქუჩაზე.

არქიტექტურის დეტალები
---------------------

ონის სინაგოგა
სინაგოგა აიგო ეკლექტიზმის სტილში 1895 წელს. საქართველოში არსებულ სინაგოგებს შორის სიდიდით მესამე ადგილს იკავებს თბილისისა და ქუთაისის სინაგოგების შემდეგ. 
სინაგოგის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია თეთრი კირქვა. სახურავი გუმბათიანია. შენობას ოთხკუთხედი ფორმა აქვს. გუმბათი სრულდება მრავალქიმიანი, დავითის ვარსკვლავით. შენობა მიმართულია აღმოსავლეთისკენ.

სინაგოგას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ონის სინაგოგა და მისი ერთადერთი ებრაელი მცველი
* ონის სინაგოგა დღეს ისევ დაკეტილია
* ონის სინაგოგა 120 წლისაა დაარქივებული 2020-09-19 საიტზე Wayback Machine.
* ონელი ებრაელების ისტორია

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**პირველი მსოფლიო ომის გმირების ძეგლი** (რუს. Памятник героям Первой мировой войны) — ძეგლი დონის როსტოვში. ძეგლი ეძღვნება რუსეთის საიმპერატორო არმიის ჯარისკაცებსა და ოფიცრებს, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს პირველ მსოფლიო ომში. ძეგლი აღმართეს 2014 წელს. მდებარეობს ხალტურინისა და წითელარმიელთა ქუჩის გადაკვეთზე მდებარე სკვერში.

ძეგლის გახსნა
-------------

2014 წელს შესრულდა 100 წელი პირველი მსოფლიო ომის დაწყებიდან, რომელშიც აქტიურ მონაწილეობას იღებდა რუსეთიც. იგი მონაწილეობდა აღმოსავლეთის ფრონტზე მიმდინარე ბრძოლებში. 1917 წელს რუსეთში შიდა არეულობების გამო ფრონტზე ქვეყნის მდგომარეობა საკმაოდ კრიტიკული აღმოჩნდა. 1918 წლის მარტში ხელისუფლებაში მოსულმა ბოლშევიკებმა ხელი მოაწერეს თავისი პირობებით რუსეთისათვის საკმაოდ მძიმე სამშვიდობო ხელშეკრულებას. თვით ომს ახალი საბჭოთა ხელისუფლება უწოდებდა „იმპერიალისტურსა" და არასამართლიანს, სწორედ ამის გამო ომში განვითარებულ მოვლენებს ხელისუფლება დიდ ყურადღებას არ უთმობდა. 

ერთი საუკუნის შემდეგ ამ მნიშვნელოვანმა მოვლენამ რუსეთში გამოიწვია საჯარო ინტერესი და დადგა ომში მონაწილე ჯარისკაცების ხსოვნისადმი პატივისცემის საკითხი. 2014 წელს მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაიმართა კულტურული და სამეცნიერო ღონისძიებები, რომლებიც ეძღვნებოდა აღნიშნულ თემატიკას. 

სპეციალურმა კომისიამ, რომელიც შეიქმნა დონის როსტოვში ძეგლის დასადგმელად, განიხილა ძეგლის ესკიზის სამი ვარიანტი. საბოლოოდ შეარჩიეს რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მხატვრის სერგეი ისაკოვის პროექტი. ძეგლის დამზადებისა და დადგმის ხარჯები თავის თავზე აიღო როსტოვის ოლქის სავაჭრო-სამრეწველო პალატამ. 

პირველი მსოფლიო ომის გმირების ძეგლი დონის როსტოვში გაიხსნა 2014 წლის 1 აგვისტოს, ასი წლის წინ სწორედ ამ დღეს ჩაერთო რუსეთი ომში. საზეიმო გახსნას ესწრებოდნენ ქალაქის მერი, ქალაქის ადმინისტრაციის წარმომადგენლები, ადგილობრივი კაზაკები. 

ძეგლის სიმაღლე არის 3,5 მ. ჩამოსხმულია ბრინჯაოსაგან. ეს არის ჯარისკაცი სამხედრო ფომაში, რომელსაც მხარზე იარაღი აქვს გადაკიდებული.

პირველი მსოფლიო ომის გმირების ძეგლი ასევე აღმართეს როსტოვის ოლქის სხვადასხვა ქალაქებში: შახტში, ნოვოჩერკასკში, ბატაისკში და ასევე სხვადასხვა დასახლებულ პუნქტებში.

სქოლიო
------

1. ↑  Глава двенадцатая. Марксизм-ленинизм о войне | Проект «Исторические Материалы». istmat.info.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-14. ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
2. ↑  Прокопенко, В. „МОЁ СЕДОВО - АЗОВСКОЕ МОРЕ - В Ростове открыт памятник героям Первой мировой войны" (რუსული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-27. ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
3. 1 2  В Ростове установят памятник героям Первой мировой войны. www.rostov.aif.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
4. 1 2 3  К 100-летию Первой мировой войны в Ростове-на-Дону открыли памятник героям работы члена ИППО Сергея Исакова | www.ippo.ru. www.ippo.ru. ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
5. ↑  „На Дону открыли третий памятник героям Первой мировой войны - ИА REGNUM". *ИА REGNUM* (რუსული). ციტირების თარიღი: 2017-01-25.
**ონეზაშვილი** — ქართული გვარი.

წარმოშობა
---------

გვარი ონეზაშვილი წარმოდგება სახელი ონესას ფუძიდან. შემდეგ ფუძისეული „ს" შეიცვალა „ზ"-თი და ონეზაშვილად დაიწერა.
სამოქალაქო რეესტრის 2010 წლის მონაცემებით, საქართველოში სულ 265 ონეზაშვილი ცხოვრობს. აქედან 85 კასპის რაიონში, ძირითადად კი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთში, 50 გორის რაიონში, 109 თბილისში. რამდენიმე ოჯახი ცხოვრობს ასევე კახეთში. კახეთსა და გორის რაიონში ონეზაშვილები სავარაუდოდ კასპის რაიონიდან გადასახლდნენ. გორელი ონეზაშვილების ცნობით, მათი წინაპარი დასახლდა გორის რაიონის სოფელ ახალსოფელში, თუმცა არ იციან ეს ზუსტად როდის მოხდა და საიდან ჩავიდა.სავარაუდოდ ეს მე–19 საუკუნის მიწურულს, ან მე–20 საუკუნის დასაწყისში უნდა მომხდარიყო.რაც შეეხება კასპის რაიონის სოფელ სასირეთს,სადაც ონეზაშვილთა უმრავლესობა ცხოვრობს, შემორჩენილია ძველი საფლავის ქვა, რომელიც მე–19 საუკუნით თარიღდება და ზედ ონეზაშვილის გვარია ამოტვიფრული. ონეზაშვილები თბილისში სასირეთიდან და გორიდან არიან გადასახლებულები.რამდენიმე ათეული ონეზშვილი ცხოვრობს რუსეთის სხვადასხვა ქალაქშიც. ისინი იქ საბჭოთა პერიოდში გადასახლდნენ. 

საარქივო ჩანაწერებში გვარი ონეზაშვილი XVII საუკუნეში გვხვდება. სახელმწიფო არქივში ინახება ამავე საუკუნის თამასუქი, რომლის მიხედვით ერთ-ერთ ონეზაშვილს ეპისკოპოსისაგან ვალი ჰქონია აღებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართული გვარების გავრცელების არეალი
* იუსტიციის სახლის მონაცემები

სქოლიო
------

1. ↑   საინტერესო სტატისტიკა — სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო