recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**აზერბაიჯანის ეკონომიკური ზონების განვითარების სააგენტო** (აზერ. İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi) — სახელმწიფო ორგანო, რომელიც ორგანიზებას უწევს საქმიანობას, მართავს და ავითარებს სამრეწველო პარკებს, ინდუსტრიულ უბნებსა და სასოფლო-სამეურნეო პარკებს აზერბაიჯანში.

ისტორია
-------

სააგენტო შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 22 იანვრის №1257 ბრძანებულებით „სამრეწველო პარკების, ინდუსტრიული უბნების და სასოფლო-სამეურნეო პარკების მართვის გაუმჯობესების ღონისძიებების შესახებ" შპს სუმგაიტის ქიმიური ინდუსტრიული პარკის ბაზაზე.

სააგენტოს წესდება დამტკიცდა რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2021 წლის 21 დეკემბრის №1506 ბრძანებულებით.

პარკები
-------

სამრეწველო პარკები არის ტერიტორიები, რომლებსაც გააჩნიათ ყველა საჭირო ინფრასტრუქტურა და მართვის ინსტიტუტი, რომლებიც გამოიყენება კონკურენტუნარიანი წარმოებისა და მომსახურების უზრუნველსაყოფად სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უახლესი ტექნოლოგიების გამოყენებით, რაც იწვევს ეფექტურ მუშაობას და მეწარმეობის განვითარებას. სახელმწიფო სახსრების ხარჯზე ინდუსტრიული პარკები უზრუნველყოფილია ფართო ინფრასტრუქტურული სისტემით. ამჟამად ეკონომიკური ზონების განვითარების სააგენტოს მართვაში 6 ინდუსტრიული პარკია - **სუმგაითის ქიმიური ინდუსტრიული პარკი, გარადაღის ინდუსტრიული პარკი, პირალაჰის ინდუსტრიული პარკი, მინგაჩევირის ინდუსტრიული პარკი, აღდამის ინდუსტრიული პარკი, „არაზის ველის ეკონომიკური ზონა" ინდუსტრიული პარკი**.

ინდუსტრიული უბნები
------------------

ინდუსტრიული უბანი არის ტერიტორია, რომელსაც გააჩნია სამეწარმეო საქმიანობის განსახორციელებლად საჭირო ინფრასტრუქტურა და გამოიყენება მცირე და საშუალო მეწარმეების მიერ წარმოებისა და მომსახურების გაწევისთვის. ეკონომიკური ზონების ადმინისტრაციაში ამჟამად 4 ინდუსტრიული უბანია - **ჰაჯიგაბულის ინდუსტრიული უბანი, მასალი ინდუსტრიული უბანი, ნეფთჩალას ინდუსტრიული უბანი, საბირაბადის ინდუსტრიული უბანი.**

აგროპარკები
-----------

რესპუბლიკის 32 რეგიონში 239,3 ათას ჰექტარ მიწის ფართობზე 51 აგროპარკი და მსხვილი მეურნეობაა შექმნილი, რომელთა საერთო საპროექტო ღირებულება 2,4 მილიარდი მანეთია. მათგან 34 სპეციალიზირებული იყო მემცენარეობაში, 14 მემცენარეობისა და მეცხოველეობის, 1 მეცხოველეობის და 2 დახარისხება-შეფუთვაში, გადამუშავებასა და ლოჯისტიკაში.

პროფესიული სწავლის ცენტრები
---------------------------

2020 წლის 14 სექტემბერს რესპუბლიკის პრეზიდენტი პროფესიული განათლების ცენტრის გახსნის ცერემონიას დაესწრო. ეკონომიკური ზონების განვითარების სააგენტოსთან არსებული პროფესიული სწავლების ცენტრი არის პირველი პროფესიული სასწავლო დაწესებულება, რომელიც შეიქმნა ქვეყანაში ინდუსტრიული პარკის ტერიტორიაზე. პროფესიულ საგანმანათლებლო ცენტრში სწავლის ხანგრძლივობაა 1 წელი და მიღება ხდება გასაუბრების გზით. გასაუბრებაში მონაწილეობენ სრული საშუალო განათლების მქონე პირები. ასევე სასწავლო პროცესის განმავლობაში სტიპენდიით უზრუნველყოფილნი არიან სტუდენტები, რომლებიც სახელმწიფო სახსრების ხარჯზე სწავლობენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* - **სააგენტოს ოფიციალური ვებ-გვერდი**

სქოლიო
------

1. ↑  Azerbaijan establishes Agency for Development of Economic Zones
2. ↑  Ilham Aliyev laid foundation stone for "Araz Valley Economic Zone" Industrial Park to be established in East Zangazur economic region
3. ↑  lham Aliyev attended the inauguration of the Vocational Education Center in Sumgayit
**ჯინეტ რენკინი** (ინგლ. Jeannette Rankin დ. 11 ივნისი, 1880 — გ. 18 მაისი, 1973) — ამერიკელი პოლიტიკოსი. ის იყო პირველი ქალი, რომელიც გახდა აშშ-ის კონგრესის წევრი. რენკინს სჯეროდა, რომ მთავრობის უუნარობა და კორუფცია იყო ხელისუფლებაში ქალთა ნაკლებობის შედეგი. ის კონგრესში არჩეული იყო მონტანას შტატიდან. რენკინი კონგრესის წევრი გახდა 1917 წლის 4 მარტს, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც აშშ-ის ბევრ შტატში ქალებს ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ მოპოვებული აქტიური საარჩევნო ხმის უფლება.

რენკინი იყო პაციფისტი. ის იყო კონგრესის იმ ორმოცდაათ წევრს შორის, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს აშშ-ის ჩაბმას პირველ მსოფლიო ომში და იყო ერთადერთი, ვინც მხარი არ დაუჭირა აშშ-ის ჩაბმას მეორე მსოფლიო ომში. ამ საკითხზე 1941 წელს კენჭისყრისას მან განაცხადა: „მე ვერ წავალ ომში, რადგან ვარ ქალი და ასევე უარს ვამბობ სხვა გავუშვა ომში"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ჯინეტ რენკინი***

* Jeannette Rankin Peace Center in Missoula, Montana
* Jeannette Rankin Documentary produced by Montana PBS
* 

* ჯინეტ რენკინი — Find a Grave-ზე

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  The Political Graveyard — 1996.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7757656'></a>
3. ↑
4. ↑  *Alter, Judy*. Extraordinary Women of the American West. Children’s Press, 1999, p. 153–157
**ლეონიდე (ლეო) ალექსის ძე შერვაშიძე** (დ. 16 ნოემბერი, 1910, პარიზი, — გ. 23 ივლისი, 2003, თბილისი) — ხელოვნების ისტორიკოსი, აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, აფხაზეთისა (1961) და საქართველოს (1983) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

დაიბადა იმხანად პარიზში მცხოვრები აფხაზი თავადის ოჯახში 1910 წელს. დაამთავრა თბილისის რკინიგზის სატრანსპორტო ინსტიტუტი (1945). 1948-1951 წლებში იყო ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის (ახლანდ. გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული კვლევითი ცენტრი) ასპირანტი, 1951 წლიდან — თანამშრომელი. 1957-1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აფხაზეთის ენის, ლიტერატურის და ისტორიის ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, ანთროპოლოგიისა და ხელოვნების განყოფილების გამგედ. საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი 1963 წლიდან. 

შერვაშიძის სამეცნიერო კვლევის სფერო იყო ანტიკური და შუა საუკუნეების სახვითი ხელოვნება — ხელნაწერთა შემკულობა, მონუმენტური მხატვრობის ძეგლები, ქართული და აფხაზური ხელოვნება. მრავალი წელი მიუძღვნა ძველი ქალაქების — დიოსკურიისა და სებასტოპოლისის ნაშთების შესწავლას, მ. შ. არქეოლოგიურ კვლევა-ძიებას შავ ზღვაში. მუშაობდა აფხაზი და ქართველი წარჩინებულ გვარების გერბების მოძიება-აღდგენის საკითხებზე, შარვაშიძეთა გენეალოგიაზე. თავადაც ხატავდა, გამოფენებში მონაწილეობდა 1932 წლიდან. იყო არაერთი წიგნის ილუსტრატორი. შერვაშიძის ნამუშევრები დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში, სოხუმის დ. გულიას სახელობის მუზეუმში. გარდაიცვალა 2003 წელს. ანდერძის თანახმად დაკრძალულია სოხუმში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შერვაშიძე, ლეონიდე (ლეო). გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული კვლევითი ცენტრი
**ცენტრალური ავსტრალია/ალის-სპრინგსის რეგიონი** — რეგიონი ავსტრალიის ჩრდილოეთი ტერიტორიის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ალის-სპრინგსი. 

რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 60,000 კაცს. ცენტრალური ავსტრალიის რეგიონს ესაზღვრება შტატის ორი რეგიონი: ბარკლის პლატო და კათრინის რეგიონი. ასევე ესაზღვრება შტატები: დასავლეთი ავსტრალია და კუინზლენდი. რეგიონი 1931 წელის 21 ივნისს მიაკუთვნეს ჩრდილოეთის ტერიტორიას. 

ცენტრალური ავსტრალია ჩრდილოეთ ავსტრალიის რეგიონებს შორის ფართობით ყველაზე დიდია, მისი ფართობი შეადგენს 546,046 კმ²-ს და ჩრდილოეთ ტერიტორიის 40 % უკავია. 

ცენტრალური ავსტრალიის რეგიონი იყოფა 2 საგრაფოდ.

* ალის-სპრინგსი (ქალაქი)
* ცენტრალური უდაბნო (საგრაფო)
* მაკდონელის საგრაფო (საგრაფო)
* იულარა (ქალაქი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Alice Springs Region Info
* Alice Springs Region დაარქივებული 2009-09-05 საიტზე Wayback Machine.
* Alice Springs Film and Television[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩრდილოეთი ტერიტორია |
| --- |
|  |
| თემები | 
ისტორია • დროშა • გეოგრაფია • ტერიტორიული დაყოფა • პარლამენტი • ენერგია • სპორტი • ჩრდილოეთი ტერიტორიის სახანძრო და გადამრჩენი მომსახურება | Flag of the Northern Territory |
|  |
| რეგიონები | 
ცენტრალური ავსტრალია • არნემ-ლენდი • ბარკლის პლატო • დარვინის რეგიონი • კათრინის რეგიონი |
|  |
| ქალაქები | 
**დარვინი** • ალის-სპრინგსი • პალმერსტონი |

 |
**ალიარ იუსიფის ძე ალიევი** (აზერ. Əliyar Yusif oğlu Əliyev; დ. 14 დეკემბერი, 1957, ყაზიანი, გუბადლი, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ — გ. 3 ოქტომბერი, 1992, ლაჩინი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული გმირი, ყარაბაღის ომის მონაწილე.

ადრეული წლები
-------------

ალიარ ალიევი, 1957 წლის 14 დეკემბერს, გუბადლის რაიონის სოფელ ყაზიანში დაიბადა. 1979 წელს, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი წარჩინებულის დიპლომით დამთავრების შემდეგ, გუბადლის სოფელ დონდარლის სკოლაში სპორტის მასწავლებლად მუშაობდა.

სამხედრო სამსახურის შემდეგ, სარანსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა მას, როგორც პროფესიონალ მასწავლებლად იწვევს სამუშაოდ, სადაც ალიევი ორი წელი ფიზკულტურის მასწავლებლად მუშაობს. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, ალიარი უკან ყაზიანში ბრუნდება და სოფლის სკოლის მასწავლებელი ხდება, ხოლო მოგვიანებით, რაიონის სპორტის საზოგადოების მწვრთნელად ინიშნება. 1985 წლიდან, ამავე საზოგადოების თავმჯდომარე ხდება.

ყარაბაღის ომში ჩართვა
---------------------

ყარაბაღის ომის დაწყებისას, ალიარი ნებაყოფლობით უერთდება აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების რიგებს. ომში მხოლოდ მებრძოლი კაცივით არ გამოირჩევა, არამედ, როგორც სამხედრო საქმის ორგანიზატორივითაც აჩენს თავს. თავდაპირველად ინიშნება სადაზვერვო ნაწილს მეთაურად, ხოლო შემდეგ, ჯგუფ „ტაბორის" მეთაურის მოადგილედ ინიშნება.

1988 წლიდან, სომეხი ბოევიკები აქტიურად იწყებენ გუბადლის ტერიტორიაზე ტერორისტული აქტების განხორციელებას. ზუსტად ამ დროს, ალიევი აყალიბებს კონტრტერორისტულ დაჯგუფებას „ტაბორს". 1992 წლიდან, ხელმძღვანელობს ბრძოლებს ლაჩინის მიმართულებით.

ხოჯალის გენოციდის შემდეგ, ალიარ ალიევი თავის მებრძოლებთან ერთად, თავს ესხმის სომხეთის ქალაქ გორისს, სადაც 336 ადამიანი დაიღუპა. ამასთან დაკავშირებით, სომხეთში 3 დღიანი გლოვა გამოცხადდა.

სიკვდილი
--------

თავისი ბოლო ბრძოლა ალიევმა 1992 წლის 3 ოქტომბერს გამართა, როდესაც სტრატეგიული სიმაღლის აღებას ცდილობდა. დაკრძალულია გუბადლის რაიონში.

მემკვიდრეობა
------------

ბაქოს ნარიმანოვის რაიონში ერთ-ერთი ქუჩა მისი სახელობისაა. სუმგაითში მისი სახელობის სპორტული ცენტრია გახსნილი.

1992 წლის 10 ნოემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით, მას აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Milli Qəhrəmanlarımız gənclər üçün örnəkdir. www.anl.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-19. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
2. ↑  "Əliyarın adı gələndə erməni döyüşçülərinin canına vəlvələ düşürdü". www.zaman.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-07. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
3. ↑  Qubadlı döyüşlərinə könüllü gedən ilk idmançı – Milli Qəhrəman Əliyar Əliyev. www.aznews.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 iyun 2016. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
4. ↑  Şəhid Milli Qəhrəmanımızın doğum günüdür. www.bizimyol.info.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-03-16. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
5. ↑  Qubadlı rayonunun Ermənistan tərəfindən işğalının 21-ci ildönümü ilə əlaqədar anma tədbiri keçirildi. www.anl.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-08-21. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
6. ↑  Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları. anl.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-20. ციტირების თარიღი: 29 iyun 2016.
**ხსარ იზმაილის ძე გასიევი** (დ. 13 მაისი, 1929, ცხინვალი – გ. 2020, მოსკოვი) — ოსი მხატვარი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1980). მშობლები რეპრესირებულები იყვნენ (1938), მამამისი დახვრიტეს. 1950 წელს წარმატებით დაასრულა ცხინვალის სამხატვრო სასწავლებელი, ხელძღვანელი — მახარბეგ თუღანოვი. 1951 წლიდან სწავლობდა და 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია; ხელმძღვანელები — ვასილი შუხაევი და აპოლონ ქუთათელაძე. ამავე წლიდან მონაწილეობდა სამხატვრო გამოფენებში. 1961 წლიდან იყო სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრი. 1964 წელს ჩააბარა მოსკოვის სამხატვრო ინსტიტუტის ასპირანტურაში, თუმცა მეორე წელს თავი მიანება სწავლას. 1968 წელს ცხინვალში გამართა პირველი პერსონალური გამოფენა. მის შემოქმედებაში მეტყველ ფერწერულობასთან შერწყმულია გროტესკულ-მეტაფორული ელემენტები. მნიშვნელოვან ნამუშევართა შორისაა: „წყურვილი" (1961), „შუადღე" (1966), „ზღაპარი" (1972), „დღესასწაული (1981)", „მოსავლის ზეიმი" (1984), „შემოდგომა" (1988, ყველა მხატვრის კუთვნილება) და სხვ.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1980 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი
* 2009 — სამხრეთ ოსეთის სახალხო მხატვარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Выставка произведений Хсара Гассиева в Центральном доме художника

სქოლიო
------

1. 1 2 3   ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 564.
2. 1 2  Гассиев Хсар Измаилович. *novymuseum.ru*. ციტირების თარიღი: 5 სექტემბერი, 2020.
**ჯონათან ლიტელი** (ინგლ. Jonathan Littell, დ. 10 ოქტომბერი, 1967) — ამერიკელი, ფრანგულენოვანი მწერალი. 39 წლის ასაკში დაწერა თავისი პირველი რომანი, *კეთილგანწყობილნი*, რომელმაც 2006 წელს გონკურის პრემია და საფრანგეთის აკადემიის რომანის დიდი პრემია მიიღო.

ჯონათანი პოლონეთიდან ამერიკაში ემიგრირებული ებრაელების ოჯახში დაიბადა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯონათან ლიტელის ოჯახს პირდაპირ არ შეხებია ევროპაში ებრაელთა წინააღმდეგ მიმართული დევნა, მწერლისთვის ეს მაინც უმნიშვნელოვანესი თემაა, რამაც გამოძახილი ჰპოვა მის პირველ ნაწარმოებში.

ბავშვობაში ვიეტნამის ომის თემით გატაცებული ჯონათანი შემდგომში ბალკანეთში, კონკრეტულად ბოსნია და ჰერცეგოვინაში 7 წელს დაჰყოფს გაეროს ჰუმანიტარული პროგრამის ფარგლებში. ამავე პროგრამით იმყოფებოდა ჩეჩნეთში, ავღანეთში, კონგოსა და მოსკოვში.

1989 წელს გამომცემლობა Signet Book გამოსცემს ჯონათან ლიტელის პირველ ნაწარმოებს, *Bad Voltage*. ეს არის სამეცნიერო ფანტასტიკა, რომლის სიუჟეტი ვითარდება კიბერპანკურ სამყაროში.

2001 წელს გადაწყვეტს თავი დაანებოს ჰუმანიტარულ მოღვაწეობას და მთელი დრო მიუძღვნას თავის პირველ რომანზე მუშაობას. *კეთილგანწყობილნი* ასახავს მეორე მსოფლიო ომის პერიოდს, კონკრეტულად აღმოსავლეთის ფრონტს გამოგონილი პერსონაჟის, ესესის ოფიცრის, მაქსიმილიან ოს მოგონებების სახით.

2006 წელს გამოსცა ლიტელის კიდევ ერთი წიგნი,(*The Security Organs of the Russian Federation - A Brief History 1991-2005*), რომელიც წარმოადგენს ვრცელ მოხსენებას 1991 - 2005 წლებში რუსეთის ფედერაციის საიდუმლო სამსახურების შესახებ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *კეთილგანწყობილნის* კრიტიკა ,*Télérama* დაარქივებული 2006-11-21 საიტზე Wayback Machine.
* ამავე რომანის კრიტიკა *Le Figaro littéraire*-ში დაარქივებული 2006-11-06 საიტზე Wayback Machine.
* კრიტიკა *Le Monde*-ში[*მკვდარი ბმული*]
* კრიტიკა *Nouvel observateur*-ში დაარქივებული 2006-11-20 საიტზე Wayback Machine.
* ჯონათან ლიტელის საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Internet Speculative Fiction Database — 1995.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2629164'></a>
2. ↑  Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
3. 1 2  The Fine Art Archive — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
4. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #132309327 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
5. ↑  Czech National Authority Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
6. ↑
**ცხავათის წმინდა ბარბარეს კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავათში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

ჩხავათის ხევი მდინარის მარჯვენა ნაპირის გაყოლებით უფრო იყო დასახლებული, ვიდრე მარცხენა. ძველი გზაც ამ მხარეს შეიმჩნევა. სწორედ ამ გზის პირას, სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1 კმ-ზე, მდ. ცხავატურას გაღმა დგას წმ. ბარბარეს ზურგიანი კოშკი. კოშკი საშუალო ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები და მთლიანად ბუნებრივ ქანზე დგას. ძეგლი ზურგიანი კოშკის ტიპის საინტერესო ნიმუშს წარმოადგენს. კერძოდ, კოშკი გარედან ზურგიანია, შიგნიდან კი სწორკუთხა გეგმისაა. შეიმჩნევა ხუთი სართულის კვალი, რომელთაგან ყველაზე დასრულებული მეორე სართულია. სამხრეთით - მდინარის მხარეს კარის ღიობი და ორი სარკმელ-სათოფურია. ჩრდილოეთით მესამე სართულის ერთ-ერთ კედლის მთელ სიმაღლეზე მოწყობილია კონქისებურად დასრულებული ნიშა. მეოთხე სართულზე ინტერიერში უკვე გარკვეული სიმრუდე შეიმჩნევა. ძეგლმა ჩვენამდე დაზიანებული სახით მოაღწია. მთლიანად ჩაქცეულია კოშკის სართულშუა გადახურვა და აღმოსავლეთ კედელი. დანარჩენი კედლებიც დაზიანებულია. ბევრ ადგილზე წყობაც გახსნილია. კოშკს დასავლეთიდან მინაშენი ჰქონია, რომელიც ამჟამად მთლიანად დანგრეულია.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 233-234
**ძელი-ცხოველი** (აზერ. Mazımçay kilsəsi) — მცირე ზომის ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი საინგილოში, მდინარე მაწიმისწყლის ხეობაშიმარცხენა ნაპირზე, სოფელ მაწიმის ქვემოთ, ამჟამინდელი აზერბაიჯანის ბელაქანის რაიონის ტერიტორიაზე. მახლობლადაა სოფელი მაზიმჩაი.

ეკლესია ქვითკირისაა და აგებულია სიპი ქვებისაგან. დგას მდინარის მარცხენა ნაპირთან, დაბურულ ტყეში.

სახელწოდება „ძელი-ცხოველი" უძველესი დროიდან მომდინარეობს (IV-V სს.) და იგი ისეთივე ეტიმოლოგიისა და შინაარსისაა, როგორც „სვეტიცხოველი". სვეტსა და ძელს აქ ერთნაირი მნიშვნელობა აქვთ მინიჭებული. ტერმინი „ძელის ეკლესია" შედრებით გვიანი უნდა იყოს.

აღნიშნული ქვის ეკლესიის სახელწოდება ძელი-ცხოველი, ანუ ძელის ეკლესია, მის ადგილზე ხისგან აგებულ ადრინდელ ეკლესიის არსებობაზე მეტყველებს. ზეპირი გადმოცემებიდანაც ირკვევა, რომ ძველად დღევანდელი ქვის ეკლესიის ადგილზე ხისგან აგებული ეკლესია მდგარა, რომელიც, ალბათ, მტრის შემოსევის დროს დამწვარა. ადგილობრივ მცხოვრებთა გადმოცემით, ძელი-ცხოველის შემოგარენში 50-70 სმ. სიღრმიდან მიწის თხრისას ყველგან ნახშირი და ნაცარი ამოდიოდა, რაც ნახანძრალი ადგილის არსებობაზე მიუთითებს.

ძელი-ცხოველის ეკლესიის მშენებლობის ზუსტი თარიღის დადგენა მეტად გაძნელებულია, ვინაიდან თვით ძეგლზე ეპიგრაფიკის არავითარი ნიშანი არ მოიპოვება და არც მისი თავგადასავლის ისტორიას შემოუნახავს რაიმე ხელმოსაკიდი საბუთი. ასეთი ტიპის მცირე მოცულობის ეკლესიები საქართველოში გავრცელებული იყო ქრისტიანობის სახელმწიფო სარწმუნოებად აღიარების დროიდან, ვიდრე XIX საუკუნის მეორე ნახევრამდე.

სამშენებლო ტექნიკის მიხედვით ძელი-ცხოვლის ეკლესიის თარიღად ვარაუდობენ XIV-XV საუკუნეებს.

ხალხური გადმოცემით, უკანასკნელად ძელი-ცხოველი აღდგენილ და განახლებულ იქნა ინგილოების მეორედ გაქრისტიანების პერიოდში, რაც XIX საუკუნის პირველი ნახევრის მიწურულს ემთხვევა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჰერეთის (საინგილოს) ტაძრები // Orthodoxy.ge
**ძეგლევის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგლევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. 

ეკლესია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა ნაგები. ალაგ-ალაგ წყობაში გამოყენებულია ქართული აგური. ფასადები მოგვიანებით შეულესიათ.

სწორკუთხა, დარბაზული ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია შებრტყელებული, ნახევარწრიული ფორმის აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო შეისრულთაღიანი ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ შემორჩენილია ხის კანკელი მოხატული წმინდანების გამოსახულებებით.

ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში ერთი შეისრულთაღიანი ნიშაა მოწყობილი. კამარის დასავლეთი საბჯენი თაღი კუთხის პილასტრებს ეყრდნობა.

ეკლესიას დასავლეთით მინაშენი ჰქონია, რომლისგანაც შემორჩენილია ჩრდილოეთი კედელი და დასავლეთი კედლის მცირე ნაწილი.

ნაგებობა დაზიანებულია, ჩამოქცეულია კამარა და კედლების ზედა ნაწილები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 242-243
**შემახის საფარი-პარკი** — დიდი პარკი აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიში, სადაც ვიზიტორებს შეუძლაით თვალი ადევნონ ცხოველებს ველურ ბუნებაში. ამ სიტყვას აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა. ერთ-ერთია ნადირობა აფრიკის ჯუნგლებში. თუმცა, თავდაპირველად „safari" სუაჰილის ენაზე (აღმოსავლეთ აფრიკა) ნიშნავდა მოგზაურობას. პარკი საფარი აერთიანებს ყველა ამ მნიშვნელობას. ეს პარკი ასევე დასახიჩრებულ ცხოველთა სარეაბილიტაციო ცენტრია. ეს არის ადგილი, სადაც შეიძლება თვალი ადევნოთ ლანდშაფტურ პირობებში.

აღწერა
------

ცნობილია, რომ პირველი ასეთი პარკი შეიქმნა აფრიკაში. აზერბაიჯანში ველური ცხოველების ეკოლოგიური ნაკრძალი მდებარეობს შემახის რაიონში, მთიანი ტყის მასივში, რომელსაც ეწოდება პირგულუ.

ამჟამად, ეს პარკი მოიცავს 600 ჰექტარს (აქედან 400 ჰექტარი შემოღობილი ტერიტორია).

პარკში სამი სახეობის გენეტიკურად ღირებული 420 ცხოველია ლატვიიდან, პოლონეთიდან, სლოვაკეთიდან, ჩეხეთიდან და უნგრეთიდან. ესენი არიან: კეთილშობილი ირემი, მუფლონი, ირემლაღი. სელექციური და ვეტერინარული ზომების ჩატარების შედეგად ცხოველების რაოდენობა ორმაგად გაიზარდა. პარკში 790 ცხოველია, მათ შორის 260 კეთილშობილი ირემი, 250 მუფლონი და 280 ირემლაღი. ცხოველების გარეული გავლენისა და ინფექციური დაავადებებისგან დაცვის მიზნით აშენებულია 52 კილომეტრიანი ფარიკადა. გარდა ამისა, პარკში შექმნილია დიდი რაოდენობის ბუნებრივი თავშესაფრები, რათა დაცული იყოს სეზონური სიცივეებისგან, ქარისგან, ნალექებისგან.

უახლოეს მომავალში პარკის ხელმძღვანელობა გეგმავს შემოიყვანოს დომბები, რომლებიც გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ ევროპასა და რუსეთის ევროპულ ნაწილში.

ამავდროულად პარკში აშენდა ადმინისტრაციული შენობა და სასტუმრო სახლი. 

პარკი საფარი აზერბაიჯანში შეიქმნა ველური ცხოველების პოპულაციის ადაპტაციისთვის აზერბაიჯანის ბუნებაში. ასევე ეს ხელს უწყობს ტურიზმის განვითარებას ქვეყანაში. 

2017 წლიდან 2020 წლამდე აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს შემახიში არსებული პარკი საფარის განვითარება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შემახის რაიონი
* პირგულუს ნაკრძალი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საფარი პარკი შემახიში - ვიდეო

სქოლიო
------

1. ↑  A "Safari Park" Will Be Open In Shamakhi.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-07. ციტირების თარიღი: 2018-05-03.
2. ↑  Safari Park created in Azerbaijan.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-07. ციტირების თარიღი: 2018-05-03.
**ჭყონდიდი** (მეგრულად „დიდი მუხა") — წარმართული სალოცავი ხე-კერპი ძველ საქართველოში, „ხე-მცენარეთა თაყვანისცემის საუკეთესო დამამტკიცებელი საბუთი ძველ საქართველოში", აღმართული იმ ადგილას, სადაც მარტვილის ეკლესიის სატრაპეზო აშენდა მას შემდეგ, რაც ეს მუხა „ამოჰკვეთა ანდრია მოციქულმა, ოდეს მეგრელნი მოაქცია". ტაძარში ჩაყოლებული წარმართული საკერპო ტაძრის ქვები და ქანდაკებანი ანტიკური ხანის სარიტუალო დანიშნულების არქეოლოგიური მონაპოვარია. ჭყონდიდის მუხას მთელი ეგრისი სცემდა თაყვანს. მისი გაშლილი ტოტების ჩრდილში ხდებოდა დედისერთა ყრმის მსხვერპლად შეწირვის ცერემონიალი - მზისა და მთვარის კეთილი ნებით, თუთაშხას (ორშაბათს, მთვარის დღეს). თათბირზე უხუცესნი ყრმას შეარჩევდნენ და ბჟას დღას (მეგრ. მზის დღეს, კვირას, სვან. მიჟ-ლადეღ) საზეიმო ვითარებაში ეტლით მიყვანილ ყრმას სწირავდნენ მუხას (ჭყონს), ერთადერთ ცნობილ ხე-კერპს საქართველოში (თუმცა სვანეთში, სოფლის მოედანზე, სვიფზე მუდამ იდგა ხოლმე რომელიმე დიდი ხე, რომელსაც აგრეთვე წმინდა ხედ თვლიდნენ). ეს იყო მაშინ, როცა საქართველოში კერპთა, ბომონთა თაყვანისცემის დიდი ტრადიცია იყო. თაყვანს სცემდნენ განსაკუთრებით მუხას, ურთხელას, ფიჭვს, ცაცხვს. მუხის თაყვანისცემის ნიმუშია ჭყონდიდი. ეს დიდი მუხა, „საქართველოს დოდონი", მდგარა იმ ალაგას, სადაც ახლა მარტვილის ძველი ტაძარია. მუხის ძირთან აღმართული ტაძრის წინ ფოთლის შრიალში ხალხი ღმერთს შეჰღაღადებდა.

ლიტერატურა
----------

* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი — გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983.

სქოლიო
------

1. ↑  ივ. ჯავახიშვილი
2. ↑  ექვთიმე თაყაიშვილი, ძველი საქართველო, III, 39.
განი მამედოვის სახლი
**განი მამედოვის სახლი** (აზერბ. Qəni Məmmədovun evi) — შენობა ყოფილი საცხოვრებელი კორპუსია, მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს ისტორიულ უბანში, იჩერი-შეჰერთან, ასაფ ზეინალის ქუჩაზე, 45 ნომერში. განი მამედოვის სახლი წარმოადგენს ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს.

ისტორია
-------

აღნიშნული შენობა აშენდა 1908 წელს , 1646 წელს აშენებული მედრესეას ადგილას, საიდანაც მხოლოდ ერთი ქვის პორტალია შემორჩენილი, რომელიც ახლა მინიატურული სუვენირების მაღაზიის შესასვლელად გამოიყენება.

სახლის მშენებლობის დამკვეთი იყო განის მამედოვი, წარმატებული ვაჭარი, საზღვაო ხომალდების მფლობელი კასპიის ზღვაში რუსეთს, შუა აზიასა და ირანს შორის საქონლის გადასაზიდად. სახლის პროექტი შეასრულა არქიტექტორმა ნიკოლაი ბაევმა (1878-1949), პეტერბურგის სამოქალაქო ინჟინერიის კურსდამთავრებულმა (1901 წელი), რომელმაც შემდეგ ააშენა აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი (1910 წელი) და საავადმყოფო (ნაგიევის სახელობის, ყოფილი სემასკოს სახელი).

სამსართულიანი რეზიდენცია, რომელიც ამ პერიოდის ორივე აღმოსავლეთ და დასავლეთ არქიტექტურულ სტილს აერთიანებს, აშენდა ბაქოელი ცნობილი კონტრაქტორების, ძმების იმრან და ჰაჯი გაზიმოვების ხელმძღვანელობით, ერთ წელიწადში, 1908-1909 წლებში, წარმოუდგენლად მოკლე პერიოდში შენობის სიდიდისა და მხატვრული დეტალების გათვალისწინებით. ყველა გარე კედელი 90 სანტიმეტრის სისქისაა. მთავარი შესასვლელის ბრწყინვალე კიბე ძალიან რთულია, კედლები ორივე მხრიდან გაფორმებულია ბრწყინვალე ნიმუშებით.

ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებასთან ერთად, მამედოვი ჯერ რუსეთში, შემდეგ პოლონეთში გაიქცა, სადაც კვალი დაიკარგა.

1920 წლის შემდეგ სახლი რამდენიმე წლის განმავლობაში ცარიელი იყო. მოგვიანებით, იგი დაიკავა სამთავრობო უწყებებმა, შემდეგ კი საბავშვო ბაღმა, შემდეგ აღნიშნულ სახლში პირველი და მეორე სართულები რამდენიმე ბინად დაიყო. სათანადო მოვლის არარსებობის გამო, შენობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, გახდა დაუსახლებელი და 18 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცარიელი იყო. ამ დროის განმავლობაში, ორიგინალი შინაგანი ელემენტების უმეტესობა დაიკარგა - ნათურები, ექსტრავაგანტული ჭაღები, ფარდები, ნახატები, ხალიჩები და ძვირფასი კარის სახელურებიც კი.

1996 წელს ამერიკულმა კომპანია „Mobil"–მა შენობა ძალიან ცუდ მდგომარეობაში იქირავა. აღდგენითი სამუშაოების გამოცდილების, ორიგინალური ნახატების, ისტორიული ფოტომასალისა და ბაქოს ისტორიული საზოგადოების დახმარების საფუძველზე, „Mobil"-მა უდიდესი ძალისხმევის შედეგად სრულად აღადგინა შენობის თავდაპირველი იერსახე. ამჟამად კომპანია მას იყენებს, როგორც ბაქოს ოფისს.

ლიტერატურა
----------

* Фатуллаев Ш. С. Градостроительство и архитектура Азербайджана XIX-начала ХХ века. Ленинград. Стройиздат. Ленинградское отделение. 1986 г.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Галерея: Дом Гани Мамедова
* Культура и Туризм ⟨"⟩ Музеи и дома-музеи. Дом Гани Мамедова
* Qəni Məmmədovun evi(აზერბაიჯანული)
* Gani Mammadov residence დაარქივებული 2019-10-27 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Ичери-шехер. Памятники местного значения.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-01-21. ციტირების თარიღი: 2018-01-23.
**შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძალები** არის შეერთებული შტატების სამხედრო ძალები. შეიარაღებული ძალები შედგება ექვსი სამსახურის ფილიალისგან: არმია, საზღვაო ქვეითთა ​​კორპუსი, საზღვაო, საჰაერო ძალები, კოსმოსური ძალები და სანაპირო დაცვა. შეერთებული შტატების პრეზიდენტი არის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი და აყალიბებს სამხედრო პოლიტიკას. თავდაცვის დეპარტამენტი (DoD) და საშინაო უსაფრთხოების დეპარტამენტი (DHS), ორივე ფედერალური აღმასრულებელი დეპარტამენტები, რომლებიც მოქმედებენ როგორც ძირითადი ორგანოები, რომლებითაც ხორციელდება სამხედრო პოლიტიკა. ექვსივე შეიარაღებული სამსახური შეერთებული შტატების რვა უნიფორმირებულ სამსახურს შორისაა.

ამერიკის რევოლუციური ომის დროს დაარსების დღიდან აშშ-ს შეიარაღებულმა ძალებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს შეერთებული შტატების ისტორიაში. მათ ხელი შეუწყეს ეროვნული ერთიანობისა და იდენტობის განცდის ჩამოყალიბებას პირველ ბარბაროსთა ომსა და მეორე ბარბაროსულ ომში გამარჯვებით. მათ გადამწყვეტი როლი ითამაშეს ამერიკის სამოქალაქო ომში, რითაც კონფედერაციას რესპუბლიკისგან გამოყოფა არ აძლევდა. 1947 წლის ეროვნული უსაფრთხოების აქტი, რომელიც მიღებულ იქნა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, შექმნა აშშ-ს თანამედროვე სამხედრო ჩარჩო. აქტით შეიქმნა ეროვნული სამხედრო დაწესებულება, რომელსაც ხელმძღვანელობს თავდაცვის მდივანი; და შექმნა შეერთებული შტატების საჰაერო ძალები და ეროვნული უშიშროების საბჭო. იგი შეიცვალა 1949 წელს, დაარქვეს ეროვნული სამხედრო დაწესებულება თავდაცვის დეპარტამენტად და გააერთიანა კაბინეტის დონის არმიის დეპარტამენტი, საზღვაო ძალების დეპარტამენტი და საჰაერო ძალების დეპარტამენტი თავდაცვის დეპარტამენტში.
გველეშაპის ხიდი მდინარე ლიუბლიანიცაზე
გველეშაპის ხიდი და მისი შემოგარენი, ლიუბლიანა. გუგლის რუკის მიხედვით.
**გველეშაპის ხიდი** (სლოვენურად: Zmajski most) არის სატრანსპორტო ხიდი, რომელიც მდებარეობს ლიუბლიანაში, სლოვენიის დედაქალაქში. ის კვეთს მდინარე ლიუბლიანიცას. ხიდი აშენდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ლიუბლიანა ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის ნაწილი იყო. კონსტრუქციულად ხიდი წარმოადგენს რკინაბეტონის ხიდების ერთ-ერთ უადრეს ნიმუშს, სტილისტურად კი მიეკუთვნება არტ-ნუვოს ვენურ სკოლას. აშენებულია 1900-1907 წლებში. დიზაინი ეკუთვნის ჯიორჯიო ზანინოვიჩს, ინჟინერია ეფუძნება იოსეფ მელანის სისტემას (Melan System). ინჟინერ-არქიტექტორები იყვნენ ჯერ ავსტრიელი ალექსანდრე ზაბოკრზისკი და მისი ასისტენტი, ლიუბლიანელი ფილიპ ჟუპანჩიჩი, ხოლო შემდგომ სირილ მეთოდ კოჰი, ასევე ლიუბლიანადან. ხიდი ნაწილობრივ გაიხსნა 1901 წელს. ხიდზე მითითებული წლები 1848-1888 აღნიშნავს ავსტრო-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც ჯოზეფის მმართველობის ორმოცწლიან იუბილეს. თავდაპირველად ხიდს ეწოდებოდა "საიუბილეო ხიდი" (გერმ. Jubiläumsbrücke).

ეს არის ევროპის ერთ ერთი უძველესი რკინით არმირებული ბეტონის ხიდი და პირველი ამგვარი ხიდი ლიუბლიანაში. 1901 წელს, როდესაც ხიდი გაიხსნა, მისი თაღი ევროპის მასშტაბით იყო სიდიდით მესამე. ღიობი არის 33.34 მეტრი. ხიდი არის 45 მეტრი სიგრძის და 15.2 მეტრი სიგანის. ოთხივე კიდეში დგას გველეშაპების ქანდაკებები კვარცხლბეკებზე. მოაჯირებზე კიდევ არის გველეშაპის 16 ფიგურა. სახელწოდებაც "გველეშაპის ხიდი" ამ ქანდაკებებიდან დამკვიდრდა. ხიდზე წარმოდგენლი გველეშაპები კი უკავშირდება ლიუბლიანის დაარსების ლეგენდას, რომლის მიხედვით კოლხეთიდან მომავალი არგონავტები ლიუბლიანის სიახლოვეს გაჩერებულან, სადაც იასონს გველეშაპი მოუკლავს. იასონი მიჩნეულია ლიუბლანის პირველ მოქალაქედ.
**„შემოდგომა ნიუ-იორკში"** (ინგლ. Autumn In New York) — რეჟისორ ჯოან ჩენის მიერ 2000 წელს გადაღებული ფილმი. 2001 წელს წარდგენილ იქნა „ოქროს ჟოლოზე".

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
უილ კეინი გაიცნობს 22 წლის შარლოტს, როდესაც იგი აღნიშნავს დაბადების დღეს მის რესტორანში. შარლოტი უილს შვილად ერგება. უილს მოულოდნელად ძლიერი გრძნობა უჩნდება. შარლოტი მას აცნობებს, რომ გულის დაავადება სჭირს და დიდი ხნის სიცოცხლე არ აქვს დარჩენილი. მაქსიმუმ 1 წელი და კატეგორიულად წინააღმდეგია ოპერაციის გაკეთების. კეინი ნახავს ქირურგს და შარლოტსაც დაარწმუნებს, მაგრამ ოპერაცია ვერ შველის. შარლოტი მაინც იღუპება.

როლებში
-------

* რიჩარდ გირი — უილ კეინი
* უინონა რაიდერი — შარლოტ
* ენტონი ლაპალია — ჯონი
* ელენ სტრიჩი — დოლი
* დანიელა ვან გრაასი — ჯოზი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტკბილი ნოემბერი
* იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***შემოდგომა ნიუ-იორკში (ფილმი)***

* ფილმის ოფიციალური საიტი
* 

* „«შემოდგომა ნიუ-იორკში»" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ხუან-დე-ფუკა
**ხუან-დე-ფუკა** (ინგლ. Strait of Juan de Fuca) — სრუტე კუნძულ ვანკუვერსა (კანადა) და ოლიმპიკის ნახევარკუნძულს (აშშ) შორის. აერთებს პიუჯეტ-საუნდის ყურესა და ჯორჯიის სრუტეს წყნარი ოკეანის ღია ნაწილთან. სიგრძე 153 კმ, სიგანე 18-27 კმ. ნაპირები კლდოვანია, ფლატოვანი. ხუან-დე-ფუკა აშშ-კანადის საერთაშორისო სასაზღვრო ხაზის ნაწილია. წყნარი ოკეანის მხრიდან სრუტის საზღვარია ფლატერნის კონცხს, კუნძულ ტატუშსა (ვაშინგტონის შტატი) და კარმანის კონცხს (კუნძული ვანკუვერი) შორის არსებული ხაზი. სრუტის გავლით არსებული საზღვაო ხაზი დავის საგანია ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადას შორის. სრუტეში მოქცევის დინების სიჩქარეა 4-8 კმ/სთ. ხუან-დე-ფუკას გავლით გადის საზღვაო გზა კანადისა (ვიქტორია, ვანკუვერი) და აშშ-ის (სიეტლი, ტაკომა) ნავსადგურებში.

სრუტეს სახელი უწოდა ჩარლზ უილიამ ბარკლიმ ესპანელი ზღვაოსნისა და ლოცმანის ხუან დე ფუკას პატივსაცემად 1787 წელს. 1789-1791 წლებში სრუტე შეისწავლა რამდენიმე ესპანელმა ზღვაოსანმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხუან-დე-ფუკა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
წესიერი ჰეპტაგონი.
**ჰეპტაგონი** (ბერძნ. heptagon სიტყვიდან hepta - შვიდი) გეომეტრიაში ჰქვია პოლიგონს შვიდი გვერდითა და შვიდი კუთხით. წესიერ ჰეპტაგონში, რომლის ყველა გვერდი და კუთხე ტოლია, მისი გვერდები ერთმანეთს 128,6 გრადუსზე ჰკვეთს. მისი შლეფლის სიმბოლოა {7}. წესიერი ჰეპტაგონის ფართობი გვერდის სიგრძით *s* მოცემულია ფორმულით:

{\displaystyle A={\frac {7}{4}}s^{2}\cot {\frac {\pi }{7}}\simeq 3.63391s^{2}.}
წესიერი ჰეპტაგონის კონსტრუქცია ფარგალ-სახაზავის სტანდარტული მეთოდით შეუძლებელია, თუმცა მისი დახაზვა შეიძლება მონიშნული სახაზავითა და ფარგლით.

დიდ ბრიტანეთს ამჟამად აქვს ორი ჰეპტაგონალური მონეტა, ორმოცდაათ პენსიანი და ოცპენსიანი. 20 ევროცენტიანსაც მსგავსი ფორმა აქვს, თუმცა ამ მონეტების ფორმა უფრო კურვილინეარული ჰეპტაგონია: მისი გვერდები გამობურცულია, რათა მონეტა ავტომატურ გადასახდელ მანქანაში არ გაიჩხიროს.

ჰეპტაგონს ხშირად სეპტაგონსაც უწოდებენ, სადაც "სეპტ-" არის ლათინური ძირის ნუმერიკული პრეფიქსი შვიდისთის, მაშინ როდესაც "ჰეპტა-" იგივეს აღნიშნავს ბერძნულად.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მრავალკუთხედები |
| --- |
|  |
| 
* სამკუთხედი
* ოთხკუთხედი
* ხუთკუთხედი
* ჰექსაგონი
* ჰეპტაგონი
* ოქტაგონი
* ნონაგონი
* დეკაგონი
* ჰენდეკაგონი
* დოდეკაგონი
* ტრიდეკაგონი
* ტეტრადეკაგონი
* პენტადეკაგონი
* იკოსაგონი
* ტრიკონტაგონი
* პენტაკონტაგონი
* ჰექტაგონი
* კილიაგონი
* მირიაგონი
 |

 |
**შემახა** (აზერ. Şamaxı) — ქალაქი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მთისწინეთში, ბაქო – თბილისის საავტომობილო გზაზე, რკინიგზის სადგური. ქურდამირიდან 72 კმ. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 31,704 ადამიანი. 

შემახა აზერბაიჯანის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. არქეოლოგიურმა გათხრებმა აქ ძველი წელთაღრიცხვის V-IV საუკუნეებში დასახლება გამოავლინა. პტოლემე შემახას „შემახიას" სახელით იხსენიებს. IX-XVI საუკუნეებში შირვანის სატახტო ქალაქი და შირვანშაჰების რეზიდენცია იყო. 1222 წელს მონღოლებმა დაარბიეს. ქალაქი აღწერილი აქვს ვენეციელ დიპლომატს იოსაფატ ბარბაროს. XVIII საუკუნის შუა წლებში შემახის სახანოს მთავარი ქალაქია. 1805 წელს შეუერთდა რუსეთს, 1840-1846 წლებში კასპიის ოლქის ცენტრია, შემდეგ — შემახის გუბერნიისა.

სხვადასხვა დროს შემახაში ცხოვრობდნენ აზერბაიჯანული კულტურის წარმომადგენელები: ხაკანი შირვანი, იმადედინ ნასიმი, ნიშათ შირვანი, მირზა საბირი. შემახის ისეთი ძველი ნაგებობები, როგორებიცაა ჯუმა-მეჩეთი, შირვანშაჰების სასახლე და სხვა მიწისძვრამ დაანგრია, რომლებიც ცნობილია მხოლოდ აღწერითა და ცალკეული ნანგრევებით. 

1820 წლიდან ქალაქს ახალი დაგეგმარება აქვს. შემორჩენილია რამდენიმე მავზოლეუმი. არის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, მ. საბირის სახლ-მუზეუმი. ქალაქიდან ჩრდილო-დასავლეთით 22 კმ-ში მდებარეობს შემახის ასტროფიზიკური ობსერვატორია, რომელიც 1960 წელს ასტროფიზიკის სექტორის ბაზაზე დაარსდა. ქალაქთან არსებობს შემახის საფარი-პარკი.

სქოლიო
------

1. ↑  Джидди Г. А. Средневековый город Шемаха (IX—XVII века). — Б.: Элм, 1981. — 174 с.
2. ↑  Шемаха // Географическая энциклопедия
3. ↑  Шемаха // Большая советская энциклопедия

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზერბაიჯანის ქალაქები |
| --- |
|  |
| დედაქალაქი | 
* ბაქო
 |
|  |
| ქალაქები | 
* ასტარა
* აღდამი
* აღდაში
* აღსთაფა
* აღსუ
* აღჯაბადი
* ბაბექი
* ბარდა
* ბეილაგანი
* ბელაქანი
* ბილიასუვარი
* გადაბეი
* გაზიმამედი
* განჯა
* გორანბოი
* გოქჩაი
* გოიგოლი
* გუბადლი
* გუსარი
* დაშქესანი
* დავაჩი
* ევლახი
* ზანგილანი
* ზაქათალა
* ზარდაბი
* თოუზი
* იმიშლი
* ისმაილი
* კახი
* ლაჩინი
* ლენქორანი
* ლიმანი
* მართუნი
* მასალი
* მინგეჩაური
* ნაფთალანი
* ნახიჩევანი
* ნეფთჩალა
* ორდუბადი
* ოღუზი
* საათლი
* საბირაბადი
* სალიანი
* სიაზანი
* სუმგაითი
* ტერტერი
* უჯარი
* ფიზული
* გობუსტანი
* ქაბალა
* ქალბაჯარი
* ქურდამირი
* ყაზახი
* ყუბა
* შამქორი
* შარური
* შაჰბუზი
* შაქი
* შემახა
* შირვანი
* შუშა
* ხანქენდი
* ხაჩმაზი
* ხიზი
* ხირდალანი
* ხოჯალი
* ხუდათი
* ჯაბრაილი
* ჯალილაბადი
* ჯულფა
* ჰორადიზი
 |

 |
**ჰეპარინი,**ასევე ცნობილი,როგორც **არაფრაქცირებული ჰეპარინი** (**Unfractionated Heparin**,**UFH**),არის მედიკამენტი,ჩვეულებრივი გლიკოზამინოგლიკანი.მას ფართო გამოყენება აქვს,როგორც ანტიკოაგულანტად (სისხლის გამათხელებელი).ის ასევე ხშირად გამოიყენება გულის შეტევის და არასტაბილური ანგინის სამკურანლოდ.ის მიიღება,როგორც ინტრავენურად ასევე კანქვეშ (დერმასა და ეპიდერმისს შორის),ჰეპარინს ასევე იყენებენ თირკმლის დიალიზის დროს.

გავრცელებული გვერდითი ეფექტებია: სისხლდენა და და ტკივილი ინექციის ადგილას,ასევე ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია.ორსულობის პერიოდში,ჰეპარინის მიღება სრულიად უსაფრთხოა.ჰეპარინი აღმოაჩინეს 1916 წელს და შესულია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ესენციური მედიკამენტების სიაში.

სამედიცინო გამოყენება
---------------------

ჰეპარინი არის ანტიკოაგულანტი,უშლის ხელს სისხლში თრომბების წარმოქმნას და მათ გარდაქმნას ემბოლად.ჰეპარინი,უშუალოდ თავად არ მონაწილეობს თრომბის დაშლაში,არამედ ის ააქტიურებს ადამიანის თრომბოლიზის მექანიზმებს,და ხელს უწყობს მათ ნორმალურ მუშაობაში.ჰეპარინი ანტიკოაგულანტად გამოიყენება,შემდები დაავადებების დროს:

* მწვავე კორონარული სინდრომი.
* ატრიული ფიბრილაცია
* ღრმა-ვენური თრომბოზი და პულმონური ემბოლია
* ჰემოფილტრაცია

გვერდითი ეფექტები
-----------------

ჰეპარინის ყველაზე სერიოზული გვერდითი ეფექტი არის ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია,გამოწვეული იმუნური რეაქციით,რომელიც იწვევს ადამიანის სისხლის ფირფიტების (თრომბოციტები) დეგრადირებას.ამ დაავადების ტავიდან აცილება შეიძლება, მედიკამენტის მიღების შეწყვეტით.ასევე კეთილთვისებიანი თრომბოციტოპენია (სისხლის ფირფიტების ნაკლებობა),რომელიც ხშირად გამოწვეულია,ჰეპარინის ნაადრევი მიღებით შესაძლოა,შეწყდეს მედიკამენტის მიღების შეწყვეტის გარეშეც.გავრცელებული გვერდითი ეფექტია ასევე ჰიპერკალემია,რომელიც ჰეპარინის მიღებისას,პაციენტების 5-10% აღენიშნებათ.ასევე ერთ-ერთი გვერდითი ეფექტია ამინოტრანსფერაზების დონის აწევა,რომელიც პაციენტთა 80%-ს აღენიშნება.

### ჰეპარინის ანტიდოტი

ჰეპარინის მოქმედების საწინააღმდეგო მოქმედება აქვს,პროტამინ სულფატს.ეს პრეპარატი გამოიყენება მათთვის,ვინც ჰეპარინის დოზის გადაჭარბებით მიმდინარე გართულებები აღენიშნებათ,ან მათთვის ვისაც ჰეპარინი,როგორც მედიკამენტი აღარ ესაჭიროება და სურს მისი ეფექტის შექცევა.

ფიზიოლოგიური ფუნქცია
--------------------

ჰეპარინის ნორმალური როლი ადამიანის ორგანიზმში,ნაკლებად ცნობილია.ჰეპარინი,ჩვეულებრივად გროვდება მასტოციტებში,და გამოიყოფა მხოლოდ **სისხლის მიმოქცევის სისტემაში** კერძოდ,ქსოვილის დაზიანების ადგილზე.ნათქვამია,რომ ანტიკოაგულაციის გარდა,ჰეპარინის მთავარი ფუნქციაა,ასეთი დაზიანებული ადგილების დაცვა ბაქტერიების შეჭრისგან.ის არის ყველაზე **ძლიერ სულფირებული გლიკოზამინოგლიკანი.**

ფარმაკოლოგია
------------

ბუნებაში ჰეპარინი,არის პოლიმერი ჯაჭვის სხვა და სხვა სიგრძით.
**ჩალაუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბნის ჩრდილოეთით, 2-3 კილომეტრზე ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით, წყობა ირეგულარულია. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, კარს შიგნიდან ხის ბრტყელი გადახურვა ჰქონია. გარეთა გადახურვა კი კედლის მნიშვნელოვან ნაწილთან ერთად ჩამონგრეულია, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო, ზემოთკენ შევიწროვებული ბრტყლად გადახურული სარკმელია გაჭრილი. გარედან სარკმელს სამკუთხა ფორმა აქვს. სარკმლის ქვემოთ შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები, კედელზე მიდგმული ტრაპეზის ნაშთი, აფსიდი გადახურულია დაუდევრად ნაწყობი კონქით აფსიდის თაღი ნახევარწრიულია. იგი რიყის წვრილი ქვებითაა ნაწყობი და თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთ კედელში პატარა სწორკუთხა ნიშაა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა შიდა სივრცეს კიდევ ერთი, დასავლეთ სარკმელიც აშუქებს, რომელიც საკურთხევლი სარკმლის მსგავსად შიგნით ბრტყლადაა გადახურული, გარედან კი სამკუთხა ფორმა აქვს. ფასადებზე მაღალი ვრუ თაღებია მოწყობილი. სამხრეთ და დასავლეთ ფასადზე თითო თაღია, აღმოსავლეთ ფასადზე კი ორი, რომლებიც სარკმლის გვერდებზე არის განთავსებული. ფასადები დასრულებული ყოფილა რიყის ქვით ნაწყობი ლავგარდნით.

ლიტერატურა
----------

* *{სძა*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 223.
**ოთარ სეფიაშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1930 — გ. 15 ნოემბერი, 2014, ნიუ-იორკი, აშშ) — ქართველი კინომცოდნე, კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, სცენარისტი.

ბიოგრაფია
---------

1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის განყოფილება.

1953 წლიდან გამოაქვეყნა რამდენიმე ათეული რეცენზია, მიმოხილვა და ნარკვევი დოკუმენტური კინოს თეორიისა და კლასიკური ლიტერატურის ეკრანიზაციის პრობლემებზე. იყო ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების" რედაქტორის მოადგილე, 1969-1993 წლებში — საქართველოს ტელევიზიის კინოგადაცემათა მთავარი რედაქციის მთავარი რედაქტორი, რამდენიმე წიგნისა და მონოგრაფიის ავტრორი. მისი სცენარებით გადაღებულია დოკუმენტური ფილმები: „დავით გამრეკელი" (გ. კერესილაძე, 1973), „მიხეილ ჭიაურელი" (რ. გამცემლიძე, 1974), „ივანე ჯავახიშვილი" (ჟ. ლომიძე, ი. შველიძე, 1975), „ქართველთა ჯვრის მონასტერი იერუსალიმში" (გ. ჭუბაბრია, 1989). 1970-1990 წლებში საქართველოს ტელევიზიის პირველ არხზე მიჰყავდა საავტორო პროგრამა „ილუზიონი". 1997 წლიდან ცხოვრობდა აშშ-ში. კინოკრიტიკოსი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ჩარლი "პატარა ადამიანი"? არა, გმირი (ავტორი). თბილისი, საქინფორმკინო, 1991, 222 გვ.
* ჟამი შეკრებად ქვათა : ქართული დოკუმენტ. კინოდილოგია (ავტორი). თბილისი, საქინფორმკინო, 1990, 28გვ.
* ჯიმ შვანთე ("მარილი სვანეთს") (ავტორი). თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1981, 50გვ.
* ლეგენდა ვარსკვლავზე : ნ. ვაჩნაძე (ავტორი). თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1978, 61გვ.
* მიხეილ ჭიაურელი (ავტორი). თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1978, 45გვ.
* ომი ეკრანზე (ავტორი). თბილისი, ხელოვნება, 1975, 183გვ.
* ეკრანი და დრო (ავტორი). თბილისი, ხელოვნება, 1969, 348გვ.
* სიტყვა დოკუმენტურ ფილმში (ავტორი). თბილისი, 1968, 120გვ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული კონო, 1896-2011.- თბ. 2011.- გვ. 161-162

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოთარ სეფიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ჩალაუბნის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბნის ჩრდილო–აღმოსავლეთით 2,5 კილომეტრზე, ნასოფლარ ჩალაუბნის ტერიტორიაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

კოშკი (6x5,2 მეტრი) გეგმით კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია, ზემოთკენ შევიწროებული, შემორჩენილია სამი სართული და IV სართულის კედლების მცირე ნაწილი.

ნაგებია რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. გარეთა კუთხეების წყობაში გაცილებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული, კედლები შიგნით და გარედან შებათქაშებულია.

კოშკის ერთადერთი შესასვლელი I სართულზე – სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. კარს გარედან აგურით გამოყვანილი შეისრული თაღი ეხურა (შემორჩენილია თაღის აღმოსავლეთ გვერდი), შიგნიდან კი – ხის მოზრდილი ძელი, კარის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. სართულის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, ორ–ორი ფართო სწორკუთხა ნიშაა, რომლებსაც ფიცრული გადახურვა ჰქონია. სართულის ჩრდილოეთ კედლის შუაში აგურით ნაწყობი გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარია. სართულის მნიშვნელოვანი ნაწილი ამოვსებულია მიწითა და კედლებიდან ჩამონაშალი ქვებით.

II სართულისთვის დამახასიათებელია სათოფურების სიმრავლე. სართულის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში სამ–სამი ცალმაგი სათოფურია, ხოლო დანარჩენ ორში – ორ–ორი.

III სართულის თითოეულ კედელში ორ–ორი შეწყვილებული სათოფურია.

IV სართულის შემორჩენილ კედლებში არავითარი საბრძოლო თუ არქიტექტურული ელემენტის კვალი არ შეიმჩნევა.

სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია კოჭების ჩასადგმელი ბუდეები).

გარედან კოშკის კედლები სადაა, ყოველგვარ მორთულობას მოკლებული.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 221.
**რევაზ გაბიჩვაძე** (დ. 11 ივნისი, 1913, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1967).

დაიბადა მეღვინე-აგრონომის კონდრატე გაბიჩვაძის ოჯახში. 1935 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია კომპოზიციის განხრით (პროფესორ ი. ტუსკიას კლასი). 1938–1980 წლებში იყო თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი. დააარსა საქართველოს სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრი და 1941–1945 წლებში იყო მისი პირველი ხელმძღვანელი; პროფესორი (1963). მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია: ოპერა „ნანა" (1957), ბალეტები – „ჰამლეტი" (1970), „მედეა" (1975), „კაცი, რომელიც იცინის" (1986). ოპერეტა „ჭრიჭინა" (1952). ორატორიები – „ვეფხისტყაოსანი" (1938), „cantus humanus" (1979); კონცერტები ვიოლინოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის, ჩელოსა და ორკესტრისათვის, სონატა ჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის, საგუნდო ნაწარმოებები, საესტრადო სიმღერები, მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის და სხვ.

1982-1987 წლებში იყო საკავშირო კომპოზიტორთა სახლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1948-1952 წლებში იყო საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის პასუხისმგებელი მდივანი.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1956 — საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
* 1967 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* რევაზ გაბიჩვაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* რევაზ გაბიჩვაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
დემოკრატიზაციის (ყვითელ ფერში) და ავტოკრატიზაციის (ლურჯ ფერში) დინამიკა
**დემოკრატიზაცია** — დემოკრატიული გარდასვლა უფრო დემოკრატიულ პოლიტიკურ რეჟიმზე, რაც მოიცავს დემოკრატიული მიმართულებით მოძრავ არსებით პოლიტიკურ ცვლილებებს.

დემოკრატიზაციის პროცესზე შეიძლება გავლენა იქონიოს არაერთმა ფაქტორმა, მათ შორის ეკონომიკურმა განვითარებამ, ისტორიულმა მემკვიდრეობამ, სამოქალაქო საზოგადოებამ თუ საერთაშორისო პროცესებმა. დემოკრატიზაციის საპირისპირო პროცესი ცნობილია როგორც დემოკრატიული უკუსვლა ან ავტოკრატიზაცია.

სქოლიო
------

1. ↑  Arugay, Aries A. (2021). "Democratic Transitions", *The Palgrave Encyclopedia of Global Security Studies*.  Springer International Publishing,   გვ. 1–7. DOI:10.1007/978-3-319-74336-3\_190-1. ISBN 978-3-319-74336-3.
2. ↑  Lindenfors, Patrik; Wilson, Matthew; Lindberg, Staffan I. (2020). „The Matthew effect in political science: head start and key reforms important for democratization". *Humanities and Social Sciences Communications*. **7** (1): 1–4. doi:10.1057/s41599-020-00596-7.
**ჩალაუბნის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩალაუბანში. 

ნაგებობა ქრონოლოგიურად განსხვავებულ ორ ფენას შეიცავს. თავდაპირველი, სავარაუდოდ, განვითარებულ შუა საუკუნეებს ეკუთვნის. ის რიყის მოზრდილი ქვის ირეგულარული წყობით არის აგებული. კედლები, ორივე მხრიდან, შებათქაშებულია. გარეთა კუთხეებში, შირიმის ცალკეული ქვებია ჩართული. განახლებული ნაწილები მთლიანად აგურისაა. შესასვლელი დასავლეთიდან არის წარმოდგენილი, მისგან ჩრდილო წირთხლი და მასზე დაყრდნობილი შეისრული თაღის გვერდია. ღიობი შიგნიდან ხით იყო დახურული. ეკლესიის დარბაზის განივი ღერძი, გრძივს მცირედით აღემატება და აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდი ერთვის, რომლის სიღრმეც დარბაზის სიგრძის ტოლია. საკურთხევლის შუა ღერძზე ვიწრო სარკმელია გაჭრილი, რემონტის შემდეგ, ის შიგნიდან დაავიწროვეს. ღიობის ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშაა დატანილი, ქვემოთ კი, კედელზე, ქვით ნაგები ტრაპეზია მიდგმული. მისგან ნაშთია შემორჩენილი. შეკეთების დროს, კონქი მთლიანად აგურით გადაიხრურა. დასავლეთ კედელში სარკმლის კვალი იკითხება. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, წყობაში, შირიმის ბრტყელი ქვაა ჩასმული, რომელზეც ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა დატანილი. აღნიშნული ქვის ქვემოთ, ერთ დონეზე, ერთმანეთთან ახლოს, ორი პატარა გირჩია წარმოდგენილი. კიდევ ერთი ქვა, ჯვრის გამოსახულებით, ფასადის ფრონტონის არეში იყო მოქცეული, დღეისათვის, ის, ჩამოვარდნილია. დასავლეთ ფასადის ზედა ნაწილი, შირიმის ტლანქად დამუშავებული ფილებით არის შემოსილი. მორთულობის ერთი ქვა, შესასვლელის ზემოთ, აღნიშნულ ფასადზეც, იყო განთავსებული. ნაგებობის კონსტრუქციული სიმყარისთვის, ჩრდილოეთ კედელზე, მთელ სიგრძე, და დასავლეთ კედლის ჩრდილო ნახევარზე, რიყის ქვით ნაშენი თხელი კედელია მიშენებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 22777
**ნოდარ დავითის ძე ანდღულაძე** (დ. 13 დეკემბერი, 1927, თბილისი — გ. 30 იანვარი, 2013) — ქართველი მომღერალი (დრამატული ტენორი), საქართველოს სახალხო არტისტი (1965), დავით ანდღულაძის შვილი და მოწაფე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1954).

ბიოგრაფია
---------

1950 წელს დაამთავრა თსუ ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1963 წელს — თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1956 წლიდან ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. პარალელურად (1953-1959) — თსუ კავკასიური ენების კათედრის პედაგოგია. იკვლევდა იბერიულ-კავკასიური ენების შედარებითი გრამატიკის საკითხებს (ა. ჩიქობავას ხელმძღვანელობით). 1961-1962 წლებში სტაჟიორად მიავლინეს მილანის საოპერო თეატრ „ლა სკალაში" (პედაგოგი ჯ. ბარა).

ანდღულაძეს აქვს ძალზე ძლიერი, ლამაზი, ყველა რეგისტრში თანაბრად მჟღერი და გამომსახველი ხმა. მისი შესრულებისთვის დამახასიათებელია დახვეწილი მუსიკალური ფრაზირება, არტისტიზმი, სცენური ოსტატობა. პარტიები: აბესალომი, მალხაზი (ზ. ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი", „დაისი"), ტარიელი (მ. მშველიძის „ამბავი ტარიელისა"), მინდია, არზაყანი (ო. თაქთაქიშვილის „მინდია", „მთვარის მოტაცება"), გერმანი (პ. ჩაიკოვსკის „პიკის ქალი"), რადამესი, მანრიკო, ჰერცოგი, ოტელო (ჯ. ვერდის „აიდა", „ტრუბადური", „რიგოლეტო", „ოტელო"), ედგარი (გ. დონიცეტის "ლუჩია დი ლამეურმური"), კანიო (რ. ლეონკავალოს „კამბაზები"), ტურიდუ (პ. მასკანის „სოფლის პატიოსნება"), ლოენგრინი (ვ. რ. ვაგნერის „ლოენგრინი"), ჰეროდე (რ. შტრაუსის „სალომე") და სხვა.

ანდღულაძე კამერული მომღერალიცაა, დიდი ოსტატობით ასრულებდა ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. გასტროლებს მართავდა საზღვარგარეთ (რუსეთი, პოლონეთი, ჩეხოსლოვაკია, ბულგარეთი, რუმინეთი, გერმანია, თურქეთი, იუგოსლავია და სხვა). 1983 წელს ქუთაისის საოპერო თეატრის სცენაზე დადგა დონიცეტის ოპერა „ლუჩია და ლამერმური".

ანდღულაძე 1968 წლიდან თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგია, 1981 წლიდან - პროფესორი, 1974 წლიდან — სოლო სიმღერის კათედრის გამგე. მისი მოწაფეები არიან: ნ. გამგებელი, თ. გუგუშვილი, გ. კარიაული, გ. ლომთაძე, მ. ნამორაძე, ნ. ნაჭყეპია, თ. ჩაჩავა, ა. ჭურღულია და სხვა.

ანდღულაძე ავტორია მევნიერული გამოკვლევებისა ვოკალური ხელოვნების თეორიის, ისტორიისა და მეთოდიკის დარგში. ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა VI საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (მოსკოვი, 1958). ზ. ფალიაშვილის სახელობის პრემია (1977). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

გარდაიცვალა 2013 წლის 30 იანვარს, 85 წლის ასაკში.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1965 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1977 — ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია
* 1998 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* *ახმეტელი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 453.
* *აფაქიძე ი.* ნოდარ ანდღულაძე, თბ. 1987;
* *ახმეტელი მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 155.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი.
* ნოდარ ანდღულაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა მომღერალი და პედაგოგი, ნოდარ ანდღულაძე. „რადიო თავისუფლება". 30.01.2013.