**მარაქეში** (ბერბერ. Murakush; არაბ. مراكش‎), აგრეთვე ცნობილი როგორც „წითელი ქალაქი" — ყველაზე მნიშვნელოვანი, ყოფილი საიმპერატორო ქალაქი მაროკოს ისტორიაში. ამჟამად მარაქეში მაროკოს ცენტრალური სამხრეთ-დასავლეთ ეკონომიკური რეგიონის მარაქეშ-ტენსიფტ-ალ-ჰაუზის დედაქალაქია. მდებარეობს თოვლით დაფარული ატლასის მთების მთისწინეთში და მაროკოს მეოთხე უმსხვილეს ქალაქს წარმოადგენს კასაბლანკას, ფესისა და ტანჟერის შემდეგ. მარაქეში ტანჟერიდან სამხრეთ-დასავლეთით 580კმ-ით, რაბატიდან სამხრეთ-დასავლეთით 327კმ-ით, კასაბლანკადან სამხრეთით 239კმ-ით და აგადირიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 246კმ-ითაა დაშორებული.

მარაქეში ერთ-ერთია მაროკოს ოთხი საიმპერატორო ქალაქიდან (გარდა მარაქეშისა- ფესი, მექნესი, რაბატი). ბევრი სხვა ჩრდილოაფრიკული ქალაქის მსგავსად, მარაქეშიც შედგება ძველი, გამაგრებული ქალაქისა (მედინა) და მისი დანამატი თანამედროვე ქალაქისაგან. ამჟამად მისი მთლიანი მოსახლეობა 1 070 000 ადამიანს შეადგენს. ქალაქს ემსახურება მენარას საერთაშორისო აეროპორტი, ამავე დროს, რკინიგზით დაკავშირებულია კასაბლანკასთან.

მარაქეშს გააჩნია უდიდესი ტრადიციული ბაზარი (სუკი) მაროკოში, ასევე ერთ-ერთი ყველაზე დაკავებული მოედანი მთელს აფრიკასა და მთელ მსოფლიოში — ჯემაა-ელ-ფნა. მოედანი გადაჭედილია აკრობატებით, მკითხავებით, წყლის გამყიდველებით, მოცეკვავეებითა და მუსიკოსებით. ღამით აქ იხსნება კვების ობიექტები და მოედანი ღია ცის ქვეშ მდებარე უდიდეს რესტორნად იქცევა.

სახელი
------

ქალაქის საელწოდების ზუსტი წარმოშობა სადავოა. ქალაქის სახელწოდება სავარაუდოდ ბერბერული *amur (n) akush*-დან მოდის და „ღმერთის მიწას" ნიშნავს. მაგრამ სიტყვა *mur* ფიგურირებს მავრიტანიის, ჩრდილოაფრიკული სამეფოს სახელწოდებაში. ასევე შასაძლოა სახელი დაკავშირებული იყოს ძველბერძნულ სიტყვა მავროს-თან (μαύρος), რაც *შავს* აღნიშნავს. ინგლისურად მარაქეში გამოითქმის, როგორც *Marrakesh*, თუმცა გავრცელებულია ქალაქის ფრანგული დასახელებაც - *Marrakech*.

სულ რაღაც რამდენიმე ათეული წლის წინ, მაროკო არაბებისთვის, სპარსელებისა და ევროპელებისთვის ცნობილი იყო როგორც „მარაქეშის სამეფო". ევროპული სახელი მაროკო პირდაპირ წამოვიდა ბერბერული სიტყვა Murakush-დან. თუმცა, ბევრ სამხრეთ აზიურ ენაზე ამ ქვეყანას დღემდე „მარაქეში" ჰქვია.

ისტორია
-------

XI საუკუნეში ალმორავიდების მოსვლამდე, არეალი ქალაქ აღმათიდან იმართებოდა. ალმორავიდების ლიდერმა, აბუ-ბაქრ იბნ-უმარმა მიიჩნია, რომ აღმათი ხალხით მეტისმეტად იყო გავსებული და ახალი დედაქალაქის აგება გადაწყვიტა. მშენებლობა მან მდინარე ტენსიფტის სიახლოვეს წამოიწყო. სამუშაოები 1070 წლის მაისში დაიწყო, მაგრამ აბუ-ბაქრს 1071 წლის იანვარში საჰარაში მოუწია წასვლა აჯანყების ჩასახშობად, შესაბამისად ქალაქის მშენებლობა მისმა მოადგილემ და შესაძლო მემკვიდრემ, იუსუფ იბნ-ტაშფინმა დაასრულა. ქალაქმა თავის დიად ხანას მესამე ალმორავიდი სულთნის, იაქუბ ალ-მანსურის მმართველობისას მიაღწია. ამ დროს ქალაქში მრავალი პოეტი და მეცნიერი მოვიდა და მან კუტუბიას მეჩეთისა და ახალი კასბას (გამაგრებული ნაწილი) მშენებლობა დაიწყო.

მულაი-ისმაილის მმართველობამდე, მარაქეში მაროკოს დედაქალაქი იყო. ისმაილის შემდეგ, მისმა ვაჟმა დედაქალაქი მექნესში გადაიტანა.

მარაქეშის მედინა შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* აშშ-ის დროშა სკოტსდეილი, აშშ
* ესპანეთის დროშა გრანადა, ესპანეთი
* საფრანგეთის დროშა მარსელი, საფრანგეთი
* საფრანგეთის დროშა კლერმონ-ფერანი, საფრანგეთი
* საფრანგეთის დროშა აიაჩო, სანფრანგეთი
* მალის დროშა ტომბუქტუ, მალი
* ნიდერლანდების დროშა კერკრადე, ნიდერლანდები

გალერეა
-------

* 
* კუტუბიას მეჩეთიკუტუბიას მეჩეთი
* ჯემაა-ელ-ფნა ღამითჯემაა-ელ-ფნა ღამით
* ხედი ბორცვიდანხედი ბორცვიდან
* ადგილიბრივი მმართველობის შენობაადგილიბრივი მმართველობის შენობა
* ქალაქის ჭიშკარიქალაქის ჭიშკარი
* აგდალის ბაღების კედელიაგდალის ბაღების კედელი
* 
* მენარას ბაღებიმენარას ბაღები
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მარაქეშის ღირსშესანიშნაობები

ლიტერატურა
----------

* Shillington, Kevin (2005). *Encyclopedia of African history*.  Fitzroy Dearborn.
* Nanjira, Daniel Don (2010). *African Foreign Policy and Diplomacy From Antiquity to the 21st Century*.  ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-37982-6.
* Egginton, Jane; Pitz, Anne (2010) *NG Spirallo Marrakech* (German).  Mair Dumont Spirallo. ISBN 978-3-8297-3274-1.
* Cornell, Vincent J. (1998). *Realm of the Saint: Power and Authority in Moroccan Sufism*.  University of Texas Press. ISBN 978-0-292-71210-2.
* Bosworth, Clifford Edmund (1989). *Encyclopaedia of Islam, Fascicle 107*.  Brill Archive. ISBN 978-90-04-09082-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტურისტული გზამკვლევი ვიკიტრეველისგან
* Parliament of Morocco

სქოლიო
------

1. ↑  Note de présentation des premiers résultats du Recensement Général de la Population et de l'Habitat 2014 fr. High Commission for Planning (20 March 2015). ციტირების თარიღი: 9 October 2017.
2. ↑  „The Complete Guide to the Imperial Cities of Morocco". *The Independent* (ინგლისური). 2002-01-05. ციტირების თარიღი: 2016-12-03.
3. ↑  Recensement Général De La Population Et De L'Habitat De 2010. *hcp.ma*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-06-01. ციტირების თარიღი: 2010-01-06.
4. 1 2  Shillington 2005, p. 948.
5. 1 2  Nanjira 2010, p. 208.
6. ↑  Egginton & Pitz 2010, p. 11.
7. ↑  Bosworth 1989, p. 588.
8. ↑  Cornell 1998, p. 15.
9. ↑  Bosworth 1989, p. 593.
10. ↑  Gottreich 2007, p. 10. sfn error: no target: CITEREFGottreich2007 (help)
11. ↑  Interactive City Directory: Scottsdale, Arizona. Sister Cities International, Inc..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-03. ციტირების თარიღი: March 28, 2013.
12. ↑  National Commission for Decentralised cooperation French. *Délégation pour l’Action Extérieure des Collectivités Territoriales (Ministère des Affaires étrangères)*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-10-04. ციტირების თარიღი: 2013-12-26.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მაროკოში მაროკოს დროშა |
| --- |
|  |
| 
ვოლიუბილისი  • მექნესი  • აით-ბენ-ჰადუ  • ქალაქ ფესის ძველი ნაწილი ფეს-ელ-ბალი  • მარაქეშის მედინა  • ტეტუანის მედინა  • ეს-სუვეირა  • ელ-ჯადიდა  • რაბატი |  |

 |