**ირინა ბეკეშკინა** ( უკრ. Ірина Ериківна Бекешкіна ; 1952 წლის 4 თებერვალი, ივდელი, სვერდლოვსკის ოლქი, რსფრ, სსრკ — 20 მარტი, 2020, კიევი, უკრაინა ) — უკრაინელი სოციოლოგი, პოლიტიკური და საარჩევნო სოციოლოგიის დარგის სპეციალისტი. ილკო კუჩერივის დემოკრატიული ინიციატივების ფონდის ხელმძღვანელი 2010 - დან 2020 წლამდე. მედია კომენტატორი და პოლიტიკის ადვოკატი.

ბიოგრაფია
---------

ირინა ბეკეშკინამ 1974 წელს დაამთავრა კიევის ტ.გ.შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი და უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა. გახდა ფილოსოფიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. 

ბეკეშკინა იყო უკრაინის ერთ-ერთი წამყვანი ფილოსოფიური ჟურნალის „Философська думка" ( *ფილოსოფიური აზროვნება*, დიდი ბრიტანეთი ) სამეცნიერო რედაქტორი, უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1991 წლიდან — უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სოციოლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელია. 1996 წლიდან — დემოკრატიული ინიციატივების ფონდის დირექტორის მოადგილე, ხოლო 2001 წლიდან — მისი სამეცნიერო ხელმძღვანელი. დემოკრატიული ინიციატივების ფონდის გაზეთ „უკრაინის პოლიტიკური პორტრეტი" სამეცნიერო რედაქტორი. დემოკრატიული ინიციატივების ფონდი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ირინა ბეკეშკინა, ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც ჩაატარა ეგზიტპოლი უკრაინის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს "დემოკრატიული ინიციატივების" მიერ ჩატარებულმა ეგზიტპოლმა აჩვენა მასსტაბური გაყალბების შემთხვევები და გახდა ნარინჯისფერი რევოლუციის ერთ-ერთი კატალიზატორი.  

1996 წელს ბეკეშკინამ მუშაობა დაიწყო ილკო კუჩერივის სახელობის დემოკრატიული ინიციატივების ფონდში. იქ მან ჩაატარა კვლევები, აქვეყნებდა ნაშრომებს ძირითადად პოლიტიკისა და არჩევნების სოციოლოგიაზე.  მან განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა უკრაინის პოლიტიკაზე. 

მან შეიმუშავა პიროვნების სტრუქტურული მოდელი, როგორც კომპლექსური კვლევის ობიექტი, საარჩევნო ქცევის კონცეფცია და უკრაინაში მისი მახასიათებლები.

ბეკეშკინა დემოკრატიული ინიციატივების ფონდის ხელმძღვანელი 2010 წელს გახდა და გარდაცვალებამდე დარჩა ამ ორგანიზაციის ხელმძღვანელის პოსტზე.  ის ასევე იყო უკრაინის აზროვნების ცენტრების სამეკავშირეო ოფისის საბჭოს წევრი.  

ირინა ბეკეშკინა ავტორია 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის და დიდი რაოდენობით ჟურნალისტური პუბლიკაციების.

ევრომაიდანის დროს მან მკვეთრად გააკრიტიკა ვიქტორ იანუკოვიჩის „ავტორიტარული რეჟიმი" და იწინასწარმეტყველა სამოქალაქო ომი იმ შემთხვევაში, თუ სამართალდამცავები ზეწოლას მოახდენდნენ ოპოზიციაზე. 

ბეკეშკინა 2007 წელს *ჟურნალმა Focus-მა* უკრაინაში 38-ე ყველაზე გავლენიან ქალად დაასახელა,  2008 წელს კი უკრაინის 51-ე ყველაზე გავლენიან ქალად. ამ რეიტინგების ახსნისას ჟურნალმა მოიყვანა მისი საჯარო ნამუშევარი პოლიტიკური ინფორმაციისა და უკრაინის საგარეო პოლიტიკის შესწავლაში.   2018 და 2020 წლებში ბეკეშკინა მოხვდა ქვეყნის 100 ყველაზე წარმატებული ქალის სიაში, რომელიც შედგენილი იყო ჟურნალ *HB-ს* ( დიდი ბრიტანეთი ) მიერ.  

ირინ ბეკეშკინა გარდაიცვალა კიევში 2020 წელს კუჭის კიბოთი.

2022 წლის ნოემბერში, დერუსიფიკაციის კამპანიის ფარგლებში, კიევის დიმიტრი კარბიშევის ქუჩას ეწოდა ირინა ბეკეშკინას ქუჩა.

სქოლიო
------

1. ↑  Пішла з життя Ірина Бекешкіна (Доповнено) — Detector Media.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54848455'></a>
2. ↑  Бекешкіна Ірина Еріківна uk. National Academy of Sciences of Ukraine Institute of Sociology. ციტირების თარიღი: 8 October 2020
3. ↑  Бекешкина, досье «Фокуса» 2007 год. ციტირების თარიღი: 2009-09-26
4. ↑  Бекешкина, досье «Фокуса» 2008 год. ციტირების თარიღი: 2009-09-26
5. ↑  „Померла Ірина Бекешкіна – відома українська соціологиня". *24TV* (უკრაინული). 21 March 2020. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
6. ↑  Who is Iryna Bekeshkina?. Democratic Initiatives Foundation. ციტირების თარიღი: 8 October 2020
7. ↑  Iryna Bekeshkina. Democratic Initiatives Foundation.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 ოქტომბერი 2020. ციტირების თარიღი: 8 October 2020
8. ↑  Leading Ukrainian sociologist Iryna Bekeshkina passed away. Ukrainian Think Tanks Liaison Office.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 ოქტომბერი 2020. ციტირების თარიღი: 8 October 2020
9. ↑  „Пішла з життя Ірина Бекешкіна". *Media Detector* (უკრაინული). 21 March 2020. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
10. ↑  Бекешкина опровергла слова Азарова: Майдан представляет всю Украину. ციტირების თარიღი: 2014-02-21
11. 1 2  „Ирина Бекешкина". *Focus Magazine* (უკრაინული). 8 November 2007. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
12. 1 2  „Ирина Бекешкина". *Focus Magazine* (უკრაინული). 2 October 2008. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
13. ↑  „Топ-100 успішних жінок України". *HB* (უკრაინული). 2018. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
14. ↑  „Антикорупціонерки, соціологині і блогерки. Топ-14 найвпливовіших громадських діячок в Україні". *HB*. 6 March 2020. ციტირების თარიღი: 8 October 2020.
15. ↑  Kyiv, another 11 streets were derusified, Kateryna Gandzuk was immortalized (10 November 2022). ციტირების თარიღი: 10 November 2022