recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მეჰმედ I** (ოსმ. محمد اول‎ — *Mehmed-i evvel*
, თურქ. Birinci Mehmet, Çelebi Mehmet; დ. დაახლ. 1387 — გ. 26 მაისი 1421) — ოსმალეთის სულთანი 1413-1421 წლებში. ბაიაზიდ I-ის შვილი. მამის გარდაცვალების შემდეგ მან მოიგო ხანგრძლივი ბრძოლა ტახტის მემკვიდრეებს შორის და თითქმის მთლიანად დაშლილი იმპერია ჩაიბარა. მეჰმედ I-მა ყველა ის ტერიტორია დაიბრუნა, რომელიც თემურლენგის თავდასხმის შედეგად დაკარგეს. თანამედროვენი მას ახასიათებენ როგორც სამართლიან, მშვიდ, მშვიდობისმოყვარე და განათლებულ მმართველს. იგი საკმაოდ შემწყნარებელი იყო არამუსულმანების მიმართ. მფარველობდა ლიტერატურას, განსაკუთრებით პოეზიას.

ბიოგრაფია
---------

მეჰმედ I სულთან ბაიაზიდის უმცროსი შვილი იყო. ბაიაზიდის გარდაცვალების შემდეგ მისმა სამმა შვილმა გაიყო იმპერიის ნარჩენები. ედირნეში სულთნად თავი გამოაცხადა სულეიმანმა (1402—1410 წწ.), ბურსაში - ისამ, ხოლო ანატოლიაში - მეჰმედმა. მეჰმედი 1405-1406 წლებში აწარმოებდა ბრძოლას ისას წინააღმდეგ და დაიპყრო ბურსა. ამის შემდეგ უფროსი ძმა მუსა რუმელიაში გააგზავნა სულეიმანთან საბრძოლველად. მუსამ წარმატებას მიაღწია, თუმცა თავი ოსმალეთის იმპერიის ევროპული ნაწილის სულთნად გამოაცხადა. 1411 წელს მეჰმედმა ბიზანტიის იმპერატორ მანუელ II პალეოლოგოსის დახმარებით რუმელიისათვის ბრძოლა დაიწყო. ძმებს შორის პირველ შეტაკებას გამარჯვებული არ გამოუვლენია, მეჰმედი ანატოლიაში დაბრუნდა რათა აიდინი დაეცვა მეამბოხე ბეიებისაგან. გაიმარჯვა მტერზე დაბრუნდა ევროპაში და 1413 წელს მუსას არმია დაამარცხა, თავად მუსა ვლახეთში გაიქცა, სადაც მალევე გარდაიცვალა. ოსმალეთის იმპერიის ყველა ტერიტორია ერთი სულთნის ხელში გაერთიანდა. 

მას შემდეგ, რაც მეჰმედი ერთიანი ოსმალეთის სულთანი გახდა, ბიზანტიასა და ევროპის ქვეყნებთან კეთილმეზობლური ურთიერთობა დაამყარა. მთელი მისი ძალისხმევა თემურლენგის განადგურებული სახელმწიფოს აღდგენისაკენ იყო მიმართული. 1415 წელს აღადგინა ძალაუფლება ანატოლიის ბეილიკებში, რომელთაც დამოუკიდებლობა ანგორის ბრძოლის შემდეგ მოიპოვეს. 1416 წელს ოსმალებმა პირველი სამხედრო კამპანია განახორციელეს ზღვაზე ვენეციის რესპუბლიკის წინააღმდეგ, თუმცა წარუმატებლად. ამავე წელს ანატოლიაში იფეთქა, მუსას ყოფილი ქაზასქერის, ბედრედინ მაჰმუდ სიმავის რელიგიური ხასიათის აჯანყებამ. სექტანტებმა ორჯერ დაამარცხეს სულთნის არმია, მაგრამ საბოლოოდ სმირნასთან ბრძოლაში დამარცხდნენ და სულთანმა ბედრედინი სიკვდილით დასაჯა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ოსმალეთის სულთნების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენციკლოპედია ბრიტანიკა.. Mehmed I. Encyclopædia Britannica Online.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-05. ციტირების თარიღი: 2010-03-21.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოსმალეთის სულთნები |
| --- |
|  |
| 
* ოსმან I
* ორჰან I
* მურად I
* ბაიაზიდ I
* მეჰმედ I
* მურად II
* მეჰმედ II
* მურად II
* მეჰმედ II
* ბაიაზიდ II
* სელიმ I
* სულეიმან I
* სელიმ II
* მურად III
* მეჰმედ III
* აჰმედ I
* მუსტაფა I
* ოსმან II
* მუსტაფა I
* მურად IV
* იბრაჰიმ I
* მეჰმედ IV
* სულეიმან II
* აჰმედ II
* მუსტაფა II
* აჰმედ III
* მაჰმუდ I
* ოსმან III
* მუსტაფა III
* აბდულჰამიდ I
* სელიმ III
* მუსტაფა IV
* მაჰმუდ II
* აბდულმეჯიდ I
* აბდულაზიზი
* მურად V
* აბდულჰამიდ II
* მეჰმედ V
* მეჰმედ VI
 |

 |
**მეჯიდ ბეჰბუდალი-ოღლუ ბეჰბუდოვი** (აზერ. Məcid Behbudalı oğlu Behbudov; დ. 1873, შუშა — გ. 1945, ყაზახი) — აზერბაჯანელი სახალხო მომღერალი-ჰანენდე, ყარაბაღის მუღამის სკოლის წარმომადგენელი. სსრკ სახალხო არტისტის რაშიდ ბეჰბუდოვის მამა.

ბიოგრაფია
---------

მეჯიდ ბეჰბუდოვი დაიბადა 1873 წელს ქალაქ შუშაში. რაღაცა დროის განმავლობაში მეჩეთებში გალობდა, განსაკუთრებულ მეჯლისებზე და ქორწილებზე გამოდიოდა როგორც ჰანენდე. პირველი პერიოდი გამოდიოდა ყარაბაღში და განჯაში, შემგომ ცხოვრობდა და მუშაობდა ტიფლისში. 1910 წელს კომპანია „გრამაფონმა" ბეჰბუდოვი მიიწვია ჩასაწერად რიგაში, სადაც მისი შესრულებითა და მეშადი ჯამილ ამიროვის თანხლებით გაკეთდა რამდენიმე მუღამის, თესნიფებისა და ხალხური სიმღერების ჩანაწერი.

მეჯიდ ბეჰბუდოვი იყო გამოჩენილი შემსრულებელი ისეთი მუღამებისა როგორიცაა „მირზა ჯუსეინ სეგიახი", „შუშტერი", „ჩარგიახი". მუღამებთან ერთად ის აგრეთვე კავკასიელ ხალხთა სხვადასხვა ენებზე ასრულებდა სიმღერებს, აქტიურ მონაწილეობას იღებდა აზერბაიჯანის ოპერის თეატრის განვითარებაში, გამოდიოდა 1910-იან წლებში შექმნილი მთელი რიგი მუღამური ოპერებისა და ოპერეტების პარტიების შემსრულებლად. ამასთან დაკავშირებით არსებობს ცნობები იმ დროინდელ აფიშებსა და ბეჭვდით ფურცლებზე. ამგვარად, ბეჰბუდოვი მემატიანეში დარჩა როგორც უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერებისა და ოპერეტების, ასევე, მეშადი ჯამილი ამიროვის ოპერა „სეიფალ-მოლქის" როლების შემსრულებელი. გასტროლებზე იმყოფებოდა ირანში.

ცხოვრების უდიდეს ნაწილის განმავლობაში მეჯიდ ბეჰბუდოვი ცხოვრობდა საქართველოში. სიცოცხლის ბოლო წლები ყაზახის რაიონში გაატარა, სადაც კულტურის სახლში მუშაობით იყო დაკავებული, აღზარდა ბევრი ჰანენდე. გარდაიცვალა 1945 წლის 6 სექტემბერში ყაზახში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Т. А. Маmedov.  (2008)მეჯიდ ბეჰბუდალი-ოღლუ ბეჰბუდოვი. *მუღამის ენციკლოპედია*.
**მეჰდი-ბეგ ჰაჯინსკი** (აზერ. Mehdi bəy Süleyman oğlu Hacınski; 24 მაისი, 1879, ყუბა, ბაქოს გუბერნია — 1941, ივნისი, ბაქო, აზერბაიანის სსრ) — აზერბაიჯანელი თეატრისა და სახელმწიფო მოღვაწე, მსახიობი, პუბლიცისტი. ამიერკავკასიის სეიმის და აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს მუსლიმთა ფრაქციის წევრი. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

მეჰდი-ბეგ ჰაჯინსკი დაიბადა 1879 წლის 24 მაისს ქალაქ ყუბაში.

1906 წლიდან ხელმძღვანელობდა ბაქოს მუსულმანური საგანმანათლებლო საზოგადოების თეატრალურ განყოფილებას „ნიჯათი". 1914 წელს ჰაჯინსკი აირჩიეს „საფას" საზოგადოების თეატრალური განყოფილების თავმჯდომარის მოადგილედ.

მეჰდი ბეი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს აზერბაიჯანის ახლად დაარსებული სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე სწავლობდა. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სასამართლო მოხელეთა I ყრილობაზე აირჩიეს სახალხო მოსამართლეთა საბჭოს მრჩეველთა საბჭოს წევრად. 

ჰაჯინსკი ასევე პოლიტიკოსიც იყო. იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტისა და პარტია „მუსავატის" წევრი.

ფსევდონიმებით „ურფუზადე", „დამდამაკი", „ავარა" და სხვა გაზეთებში აქვეყნებდა სტატიებს, ესეებს, მოთხრობებსა და ფელეტონებს აზერბაიჯანული თეატრის შესახებ.

ჰაჯინსკი ასევე დაკავებული იყო აზერბაიჯანული ზეპირი ხალხური ხელოვნების ნიმუშების შეგროვებითა და გამოცემით. მეგობრობდა მირზა ალექპერ საბირთან, რომლის გარდაცვალების შემდეგ აქტიური მონაწილეობა მიიღო მისი ნაწარმოებების გამოცემაში.

1906-1907 წლებში იყო გაზეთ „თაქამულის" რედაქტორი, რომელიც იყო პარტია „ჰუმეთის" პრეს ორგანო.

საბჭოთა ხელისუფლების წლებში თანამშრომლობდა ტფილისის აზერბაიჯანულენოვან გაზეთებთან „იენი ფიქირ", „იენი ქენდ" და ჟურნალთან „დან ულდუზუ".

1906 წლიდან ჰაჯინსკი სცენაზე გამოდიოდა და ბაქოს სცენაზე რამდენიმე პერსონაჟის როლიც მოირგო. 

მეჰდი ბეგ ჰაჯინსკი გარდაიცვალა 1941 წლის ივნისში ბაქოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Bu gün Mehdi bəy Süleyman oğlu Hacınskinin doğum günüdür
* **Cümhuriyyət tələbələri**

სქოლიო
------

1. ↑   **"Sovqat" və  Ceyhun Hacıbəyli yaradıcılığının 10 illiyi**
2. 1 2 3 4 5  **Mehdi bəy Hacınski - 140**
3. ↑  **MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİR** (1862-1911)
**მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობა** — ჯვაროსნული ლაშქრობა, რომელიც მიმდინარეობდა 1217-1221 წლებში.

ისტორია
-------

ახალი ჯვაროსნული ლაშქრობის შესახებ განცხადება გააკეთა რომის პაპმა ინოკენტი III-მ 1215 წელს. ლაშქრობა უნდა დაწყებულიყო 1217 წელს. ამ მომენტისთვის პაპი ინოკენტი III გარდაიცვალა, თუმცა ლაშქრობის გადაწყვეტილებას მხარი დაუჭირა მისმა მემკვიდრემ ჰონორიუს III-მ.

მიუხედავად იმისა, რომ წმინდა რომის იმპერიის მმართველი ფრიდრიხ II არ მონაწილეობდა ლაშქრობაში, ხოლო ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლო გარდაიცვალა, ლაშქრობა მაინც შედგა. 1217 წელს წმინდა მიწისკენ გაემართა ჯვაროსნების ანგარიშგასაწევი არმია, რომლის წინამძღოლობაც იკისრეს უნგრეთის მეფემ ანდრაშ II-მ, ავსტრიის ჰერცოგმა ლეოპოლდ VI-მ და მერანის ჰერცოგმა ოტონ I-მა.

საომარი ოპერაციები დუნედ მიმდინარეობდა და 1218 წელს მეფე ანდრაშ II სამშობლოში დაბრუნდა. მალე, წმინდა მიწაზე ჩავიდა ჯვაროსნების ახალი ნაკადი ჰოლანდიის გრაფის ვილჰელმ I-ის მეთაურობით. ჯვაროსნებმა გადაწყვიტეს თავს დასხმოდნენ ეგვიპტეს, რომელიც იმ დროისთვის მუსულმანთა ძლიერების მთავარ ცენტრს წარმოადგენდა წინა აზიაში.

ალ-ადილის ძემ - ალ-კამილმა (ალ ადილი გარდაიცვალა 1218 წელს) ჯვაროსნებს ძალზედ მომგებიანი ზავი შესთავაზა: ის თვით იერუსალიმის დაბრუნებაზე დათანხმდა, თუმცა ეს წინადადება ჯვაროსნების მხრიდან უარყოფილი იქნა. 1218 წლის ნოემბერში ერთწლიანი ალყის შემდეგ ჯვაროსნებმა აიღეს ქალაქი დუმიატი. ჯვაროსნების ნაწილი პაპის ლეგატის პელაგიას მოწოდებით დაიძრა მანსურისაკან, თუმცა ლაშქრობა წარუმატებლად დასრულდა და ჯვაროსნებმა 1221 წელს ალ-კამილთან ზავი დადეს, რომლის მიხედვითაც მიიღეს თავისუფალი უკან დახევის გარანტია, თუმცა ვალდებულება აიღეს გაეთავისუფლებინათ დუმიატი და სრულად ეგვიპტე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Crusades დაარქივებული 2011-01-13 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | **ომის პორტალი** – დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები ომის შესახებ. |



|  |  |
| --- | --- |
|  | **ისტორიის პორტალი** — დაათვალიერეთ სხვა სტატიები ისტორიის შესახებ. |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჯვაროსნული ლაშქრობები |
| --- |
|  |
| 
* პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა
* ნორვეგიული ჯვაროსნული ლაშქრობა
* ვენეციური ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* ალბიგოელთა ჯვაროსნული ლაშქრობა
* ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეექვსე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* ბარონების ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეშვიდე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მწყემსთა ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მერვე ჯვაროსნული ლაშქრობა
* მეცხრე ჯვაროსნული ლაშქრობა
 |

 |
**მეჰერ ბაბა** (დევანაგარი: मेहेर बाबा; დაბადების სახელი — მერვან შერიარ ირანი; 25 თებერვალი 1894 — 31 იანვარი 1969) — ინდოელი მისტიკოსი და სულიერი მოძღვარი, 1954 წელს საჯაროდ უწოდა საკუთარ თავს „საუკუნის სახე".

ბიოგრაფია
---------

სიყმაწვილეში მას არასოდეს გამოუმჟღავნებია სულიერი ცხოვრებისადმი ინტერესი. თუმცა 19 წლის ასაკში მოხდა მისი მოკლევადიანი შეხვედრა მაჰმადიან მოძღვარ ჰაზარათ ბაბაჯანთან, რომელიც აღმოჩნდა მისი სულიერი აღორძინების მიზეზი. რამდენიმე თვის განმავლობაში ურთიერთობდა კიდევ სამ სულიერ მოძღვართან, რომელთაც „სულის ოსტატებს" უწოდებდა. საჯარო მოღვაწეობამდე მან სულიერი განათლების 7 წელი გაატარა ხუთიდან ერთ-ერთ მოძღვართან - უპასნი მაჰარაჯასთან. სახელი მეჰერ ბაბა - „თანამგრძნობი მამა" მისმა პირველმა მიმდევრებმა შეარქვეს მას.

1925 წლის 10 ივლისიდან მეჰერ ბაბა ინახავდა დუმილს და კომუნიკაციას ამყარებდა ანბანის დაფის და ხელის უნიკალური ჟესტების გამოყენებით. ის დიდ დროს ატარებდა თავის მოსწავლეებთან, ხანგრძლივი განმარტოების დროს. განმარტოებებს შორის შუალედში მეჰერ ბაბა მოგზაურობდა, აწყობდა საჯარო შეხვედრებს, დაკავებული იყო ქველმოქმედებით, მათ შორის მუშაობდა ავადმყოფებთან, ღარიბებთან და გონებრივად ჩამორჩენილ ადამიანებთან.

1931 წელს ის რამდენიმეჯერე ეწვია დასავლეთს, გარს შემოიკრიბა მრავალი მიმდევარი. 40-ამ წლებში ის მუშაობდა უცნაური ტიპის ადამიანებთან, რომლებსაც უწოდებდა ფართო სულიერების მქონე ადამიანებს. 1949 დაწყებული ის მოგზაურობდა ინდოეთის გარშემო, როგორც „ინკოგნიტო" რამდენიმე რჩეულ მოსწავლესთან ერთად. სიცოცხლის ამ პერიოდ მეჰერ ბაბა უწოდებდა „ახალ სიცოცხლეს". 1954 წლის 10 თებერვალს მეჰერ ბაბამ თავი მესიად, ადამიანში განხორციელებულ ღმერთად გამოაცხადა.

1952 წელს აშშ-ის და 1956 წლის ინდოეთის ავტოკატასტროფების შედეგად, მეჰერ ბაბას მოძრაობა უკიდურესად შეიზღუდა. ,ამ თავისი დასავლელი მემკვიდრეები მიიწვია ინდოეთში „მასობრივ დარშანზე" - „დასავლეთ-აღმოსავლეთის შეკრებაზე". მიუხედავად მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებისა, ის სიკვდილამდე, 1969 წლის იანვრამდე, განაგრძობდა „მსოფლიო მოღვაწეობას", რომელიც მოიცავდა მარხვას, განმარტოებას და მედიტაციას. მისი საფლავი ე.წ. სამადჰი მეჰერაბადში საერთაშორისო მომლოცველობის ადგილი გახდა.

ლიტერატურა
----------

მეჰერ ბაბა
* მეჰერ ბაბა. „ყველაფერი და არაფერი." თარგმანი რუსულ ენაზე ISBN 5-94435-221-3.
* მეჰერ ბაბა. „სულიერი პანორამის სინათლის სვეტები" — ISBN 978-5-9902389-1-6.
* აბდულა რამჯოო რამჯოოს დიარიესი, 1922-1929. მეჯერ ბაბას ადრეული მოღვაწეობა. - Walnut Creek: სუფიზმის კორექტირება, 1979 წელს.
* მეჰერ ბაბა. ღმერთის საუბარები. - Walnut Creek, California: სუფიზმი კორექტირება, 1997. - ISBN 0-915828-02-2.
* მეჰერ ბაბა. დუმილის ოსტატი. - 1989 - ISBN 0-948867-25-6.
* დიანა ჩოქუთი. ახალი რელიგიური მოძრაობები ამერიკის შეერთებულ შტატებში და კანადაში. კრიტიკულ შეფასება და ანოტირებული ბიბლიოგრაფია. - Westport, Conn: Greenwood Press, 1985. - ISBN 0-313-23772-7.
* ალან კოჰენი ოსტატობის ცნობიერება. შესავალი და სახელმძღვანელო. სულიერი განვითარების პრაქტიკული მისტიკა და მეთოდები. 1977. - ISBN 0-06-090371-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მეჰერ ბაბას ბიოგრაფია.
* წიგნი "ყველაფერი და არაფერი".
* მეჰერ ბაბას ტერმითა ლექსიკონი (ინგლისური).
* მეჰერ ბაბას სასულიერო უნივერსიტეტის უფასო ონლაინ კურსები (ინგლისური).
* მეჰერ ბაბას ცხოვრება, მოღვაწეობა და მიმოწერა (ინგლისური).
**„მაჭახელა"** — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ხელვაჩაურიდან. ასპარეზობს პირველ ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს ხელვაჩაურის ცენტრალურ სტადიონზე.

ისტორია
-------

საფეხბურთო გუნდი 2011 წელს ა(ა)იპ ხელვაჩაურის სასპორტო სკოლის ბაზაზე ჩამოყალიბდა და აქტიურად ჩაერთო დასავლეთ საქართველოს მეორე ლიგის გათამაშებაში. 2012-2013 წლების სეზონში საფეხბურთო გუნდი მონაწილეობას იღებდა საქართველოს XXIV ეროვნული ჩემპიონატის მეორე ლიგის გათამაშებაში (დასავლეთის ზონა. მეორე კალენდარი) და ლიგის ჩემპიონი გახდა, რითაც ის პირველ ლიგაში გადავიდა. სამომავლოდ დაგეგმილია გუნდის დაფინანსების ზრდა და მისი როგორც იურიდიული სახით ჩამოყალიბება, რომელსაც შემდგომში სპონსორების დაფინანსებაც უნდა დაემატოს. ხელვაჩაურში გარდა დიდების საფეხბურთო გუნდისა ფუნქციონირებს 4 ბავშვთა ჯგუფი, რომლებიც სამომავლოდ ჩაანაცვლებენ მოწვეულ სპეციალისტებს. 2013 წელს იგი პირველ ლიგაში დაწინაურდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფილი Futbol24.com-ზე (ინგლისური)
* პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  პირველ ლიგაში ფოთის "კოლხეთი", ხელვაჩაურის "მაჭახელა" და "სამტრედია" ლიდერობენ, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი", 25 ოქტომბერი, 2013.

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 პირველი ლიგა  · 2016-2017 |
| --- |
|  |
| კლუბები 2016-2017 | 
„ბორჯომი"  · „გაგრა"  · ვიტ ჯორჯია  · „იმერეთი" ხონი  · „კოლხეთი" ხობი  · „ლიახვი" ცხინვალი  · „მერანი" მარტვილი  · „მეშახტე" ტყიბული  · „ოდიში 1919" ზუგდიდი  · „რუსთავი"  · „სამგურალი" წყალტუბო  · „საპოვნელა" თერჯოლა  · „სულორი" ვანი  · „სქური" წალენჯიხა  · „ჩხერიმელა" ხარაგაული  · „ჭიათურა" |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ურუშაძე**. |

**მახარობელ (მახარბელ) იესეს ძე ურუშაძე** (დ. 1788, ლანჩხუთი ― გ. 1861, იქვე) ― გურიის სამთავროს აზნაური, XIX საუკუნის ქართველი სამხედრო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა გურიელების სამთავრო კარის მდივან-მწიგნობრის ოჯახში. იყო გურიის უკანასკნელი მთავრის მამია V-ის (სამთავროს მართავდა 1810-1826 წლებში) სიყრმის მეგობარი და თანამოაზრე. 1807-1808 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა სეპარატისტი ფეოდალის, ლანჩხუთის მოურავის ზუბაიდელ ჟორდანიას წინააღმდეგ ბრძოლაში, რაც ზუბაიდელის დამარცხებით და სამთავრო ხელისუფლების განმტკიცებით დასრულდა. 1810 წელს, სამთავრო ტახტზე ასვლისთანავე, მამია V-მ ურუშაძეს უბოძა ლანჩხუთის მამასახლისობა („ხელოსნობა") და ზუბაიდელ ჟორდანიასეული მამული მასზე მოსახლე გლეხებით. მომდევნო წელს მას ებოძა მეორე სახელო, - გურიელების სოფელ ლესას მამულის მოურავობა. 

მახარობელ ურუშაძე იყო თურქ-ოსმალთა წინააღმდეგ 1810-1812 წლების ბრძოლების და რუსეთ-ოსმალეთის 1828-1829 წლების ომის აქტიური მონაწილე. სამხედრო სამსახურიდან გადადგა პოდპორუჩიკის წოდებით. მხედრული წარჩინებისათვის მიღებული ჰქონდა: წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენი, წმ. გიორგის I და II ხარისხის მედლები, ვერცხლის მედალი „ თურქეთის 1828-1829 წლების ომში გამოჩენილი მამაცობისათვის" და ე. წ. „გიორგის ხმალი" „მამაცობისათვის".

მისი მეუღლე იყო მარგარიტა (მართა) თავდგირიძე (იმერეთის მეფის დავით II-ის შვილიშვილის შვილი). მახარობელ ურუშაძის ჩამომავლები არიან პროფესორები აპოლონ ურუშაძე, იგორ ურუშაძე და ზურაბ ურუშაძე, პოლიტიკური მოღვაწე ავთანდილ ურუშაძე, ჟურნალისტი მარგარიტა ურუშაძე, ხელოვნებათმცოდნეები ლიორა ურუშაძე და პაოლა ურუშაძე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი ლევან ურუშაძე და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* *დიმიტრი ბაქრაძე*, არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში, ბათუმი, 1987, გვ. 277.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მახარობელ ურუშაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კლიაჩკოს აგარაკი** (რუს. Дача Клячко) — XX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, ისტორიული შენობა. აგებულია რუსული არქიტექტურული ტრადიციებით მოდერნის ელემენტებით. მდებარეობს ქალაქ სესტრორეცკში სანქტ-პეტერბურგი, ტყის ქუჩა, სახლი № 7. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი. აგებულია 1908 წელს. ამჟამად მასში განთავსებულია საბავშვო სანატორიუმის ერთ-ერთი შენობა. რესტავრირებულია სანქტ-პეტერბურგის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა სახელმწიფო კონტროლის, გამოყენებისა და დაცვის კომიტეტის მიერ.

ისტორია
-------

1906 წელს სესტორეცკთან ახლოს წითელი ჯვრის დების თაოსნობით დაარსდა ტუბერკულოზით დაავადებულ ბავშვთა სანატორიუმი.

1907 წელს სანატორიუმის ტერიტორიაზე, მიწის ნაკვეთის სიღრმეში ააგეს შენობა, რომელიც 1908 წელს მიყიდეს ცნობილი ექიმს ლევ კლიაჩკოს. აგარაკი აგებულია მოდერნისა და ნეოკლასიციზმის დიდოსტატის, სერგეი გინგერის პროექტის მიხედვით და აღიარებულია ხის არქიტექტურის ძეგლად. აგარაკის ახლოს არქიტექტორმა გინგერმა ააგო ხის ორიგინალური სახლი ადვოკატ ო. ო. გრუზენბერგისთვის.

შენობა შედის რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი. 

2014 წელს სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო დაკვეთის კომიტეტმა გამოაცხადა ტენდერი და შეიმუშავა პროექტი სანატორიუმის რეკონსტრუქციისათვის. შედეგად სანატორიუმს შეუძლია 160 4-10 წლამდე ბავშვის მირება მშობლის გარეშე და 24 ბავშვის მიღება მშობელთან ერთად. შემუშავებული პროექტის მაქსიმალური თანხა იყო 67,2 მლნ რუბლი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Смольный набивает цену памятникам
* УКАЗ Президента РФ от 20.02.1995 N 176 "ОБ УТВЕРЖДЕНИИ ПЕРЕЧНЯ ОБЪЕКТОВ ИСТОРИЧЕСКОГО И КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ ФЕДЕРАЛЬНОГО (ОБЩЕРОССИЙСКОГО) ЗНАЧЕНИЯ"
**კლიენტი** (ინგლ. Client) — კომპიუტერული სისტემის აპარატურული ან პროგრამული კომპონენტი, რომელიც აგზავნის მოთხოვნებს სერვერზე. ეს შეიძლება იყოს კომპიუტერი, მობილური ტელეფონი, ან სხვა ციფრული მოწყობილობა. ასევე კლიენტად შეიძლება მოიაზრებოდეს არა მოწყობილობა არამედ რამე აპლიკაცია. მაგალითად, ვებ-ბრაუზერი.

კლიენტი პროგრამა სერვერთან კომუნიკაციას ახდენს კონკრეტული პროტოკოლის გამოყენებით. მას შეუძლია მოითხოვოს ნებისმიერი მონაცემი სერვერიდან, უშუალოდ სერვერზე მონაცემების მანიპულირება, სერვერზე ახალი პროცესების დაწყება და ა.შ. კლიენტის პროგრამას შეუძლია სერვერიდან მიღებული მონაცემები მიაწოდოს მომხმარებელს ან გამოიყენოს იგი სხვა მიზნით, პროგრამის დანიშნულებიდან გამომდინარე. კლიენტის პროგრამა და სერვერის პროგრამა შეიძლება მუშაობდეს ერთსა და იმავე კომპიუტერზე ან სხვადასხვა კომპიუტერზე. მეორე შემთხვევაში, მათ შორის ინფორმაციის გაცვლისთვის გამოიყენება ქსელური კავშირი.

კლიენტების მრავალსახეობებია ტერმინალები — სამუშაო სადგურები მრავალ მომხმარებლის კომპიუტერებზე, რომლებიც აღჭურვილია მონიტორით და კლავიატურით და არ შეუძლიათ სერვერის გარეშე მუშაობა. 1990-იან წლებში გამოჩნდა ქსელური კომპიუტერები - რაღაც შუალედური ტერმინალსა და პერსონალურ კომპიუტერს შორის. ქსელურ კომპიუტერებს აქვთ გამარტივებული სტრუქტურა და დიდწილად არიან დამოკიდებული სერვერზე. ზოგჯერ ტერმინალი გაგებულია, როგორც ნებისმიერი კლიენტი, ან მხოლოდ დახვეწილი კლიენტი.

თუმცა, კლიენტი ყოველთვის არ ნიშნავს კომპიუტერს სუსტი გამოთვლითი რესურსებით. ყველაზე ხშირად, „კლიენტის" და „სერვერის" ცნებები აღწერს როლების განაწილებას კონკრეტული დავალების შესრულებაში და არა გამოთვლით ძალას. პროგრამებს, რომლებიც ასრულებენ როგორც კლიენტის, ასევე სერვერის ფუნქციებს, შეუძლიათ ერთდროულად იმუშაონ ერთსა და იმავე კომპიუტერზე. მაგალითად, ვებ სერვერს შეუძლია, როგორც კლიენტმა, მიიღოს მონაცემები SQL სერვერიდან გვერდების გენერირებისთვის (ასე მუშაობს ვიკიპედია).

X Window System-ში (ფანჯრული სისტემა, რომელიც გამოიყენება UNIX-ის მსგავს ოპერაციულ სისტემებში) სერვერი არის პროგრამა, რომელიც ახორციელებს მომხმარებლის გრაფიკულ ინტერფეისს, ხოლო კლიენტი არის პროგრამა, რომელიც იყენებს ამ ინტერფეისს. ამიტომ, დახვეწილ კლიენტს შეუძლია X Window System სერვერის გაშვება, რომელიც აჩვენებს კლიენტის პროგრამის შედეგებს, რომელიც მუშაობს აპლიკაციის სერვერზე. მომხმარებლის თვალსაზრისით, ეს არ არის ძალიან გავრცელებული, რადგან სერვერი ჩვეულებრივ დისტანციური პროგრამაა, ხოლო კლიენტი არის ადგილობრივი აპლიკაცია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რა არის და როგორ მუშაობს ინტერნეტი?
* კლიენტ-სერვერის ტექნოლოგია

სქოლიო
------
**კოლექცია** (ლათ. collectio „შეგროვება, კრებული"), ერთგვაროვანი ან თემატურად გაერთიანებული საგნების, რომლებსაც, როგორც წესი, აქვს ისტორიული მნიშვნელობა, სისტემაში მოყვანილი კრებული.

**კოლექციონერობა** შემგროვებლობისაგან იმით განსხვავდება, რომ იგი გულისხმობს საკოლექციო მასალის გამოვლინებას, შეგროვებას, შესწავლას და სისტემაში მოყვანას; აღმოცენდა რენესანსის ეპოქაში (მედიჩები ფლორენციაში, ლუი XIV, ფრანგი კარდინალები რიშელიე და მაზარინი, პაპები იულიუს II, ლეო X და სხვ.). ცნობილი უნივერსალური კოლექცია ჰქონდათ გოეთესა და ამერიკელ მხატვარსა და ბუნებისმეტყველს ჩ. პილსს. 

XIX და XX სს-ის მიჯნაზე ჯერ აშშ-ში, შემდეგ ევროპაში კოლექცია კაპიტალის დაბანდების სარფიან ხერხად იქცა, რადგანაც გადასახადები არ ედებოდა, რამაც კოლექციის ობიექტებით სპეკულაცია გამოიწვია.

კოლექციონირება ხელს უწყობდა ნუმიზმატიკის, ჰერალდიკის, სფრაგისტიკის, აგრეთვე არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და სხვ. განვითარებას. ჩამოყალიბდა კოლექციონირების სამი სახე: სამეცნიერო, სასწავლო და მოყვარულთა. გამოიკვეთა მისი დარგებიც: ფილატელია (საფოსტო მარკების შეგროვება და შესწავლა), ბონისტიკა (ქაღალდის ფულის, ნიშნებისა და ბონების შეგროვება და შესწავლა), მოყვარულთა ნუმიზმატიკა (მონეტების შეგროვება), ფილუმენია (ასანთის კოლოფების ან მათი ეტიკეტების შეგროვება), ფილოკარტია (ბარათების შეგროვება და შესწავლა), ფალერისტიკა (სამკერდე ნიშნების შეგროვება და შესწავლა), ფილოფონია (მუსიკალური ჩანაწერების შეგროვება და შესწავლა) და სხვ. ბევრ ქვეყანაში არის კოლექციონერთა საზოგადოებები, გამოდის სპეციალური წიგნები, ჟურნალები და კატალოგები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 580.
ბობ ჰოუპი, XXს-ის ყველაზე ცნობილი სტენდ-აპ კომიკოსი**კომიკოსი** ან **კომედიანტი** — ადამიანი, რომელიც ცდილობს აუდიტორიის გართობას მათი გაცინებით. ის შეიძლება იყენებდეს სიტყვიერ ხუმრობას, რეკვიზიტებს ან ანეკდოტურ სიტუაციებს. კომიკოსს, რომელიც უშუალოდ მიმართავს აუდიტორიას, სტენდ-აპ კომიკოსი ეწოდება.

ისტორია
-------

### ძველი ბერძნები

პირველი ცნობები კომიკოსების შესახებ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 425 წლითაა დათარიღებული, როდესაც არისტოფანემ, კომედიების ავტორმა და დრამატურგმა, დაწერა უძველესი კომედიური პიესები. მას შეუქმნია 40 კომედია, რომელთაგანაც თერთმეტია შემორჩენილი და დღემდე იდგმება თეატრებში.

### შექსპირის კომედია

ინგლისელმა პოეტმა და დრამატურგმა უილიამ შექსპირმა მრავალი კომედია დაწერა. შექსპირის კომედიებს ახასიათებთ ბედნიერი დასასრული, რომელიც ჩვეულებრივ მოიცავს დაუქორწინებელ პერსონაჟებს შორის ქორწინებას.

### თანამედროვე ეპოქა

ამერიკული კომედია სათავეს იღებს 1840-იანი წლებიდან მინსტრული შოუების სამმოქმედებიანი ფორმატიდან. მინსტრელები ბაძავდნენ შავკანიან ადამიანებს, რის გამოც დიდი კრიტიკა დაიმსახურეს; ფრედერიკ დუგლასმა შოუ საჯაროდ დაგმო. მინსტრული წარმოდგენები 1896 წელს შეწყდა. ამერიკული სტენდ-აპი პირველად ვოდევილის თეატრში გამოჩნდა 1880-იან წლებში.

ჩარლი ჩაპლინი ფილმში *ჩემპიონი*, 1915 წ
ბრიტანული კომედია სათავეს იღებს 1850-იან წლებში, როცა ჩარლი ჩაპლინმა, სტენ ლორელმა და დენ ლენომ მუსიკალურ დარბაზებში დაიწყეს თეატრალური შესრულება. მათი მენტორი იყო კომიკოსი და თეატრის იმპრესარიო ფრედ კარნო, რომელმაც შექმნა კომედიის უხმო, დიალოგებს მოკლებული ფორმა.

### ინტერნეტი

კომედია სულ უფრო პოპულარული ხდება ინტერნეტში. ცნობილი კომედიური პოდკასტების წამყვანები არიან კევინ სმიტი და ჯო როგანი.

ყველაზე მაღალანაზღაურებადი კომიკოსი
-----------------------------------

მსოფლიოს ყველაზე მაღალანაზღაურებადი კომიკოსი კევინ ჰარტია, რომელიც, 2016 წლის მონაცემებით, წელიწადში $87,5 მილიონს გამოიმუშავებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იუმორი
* Სატირა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შექსპირის პიესები
* ჯო როგანის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* კევინ სმიტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  Aristophanes (1996). *Lysistrata*,   გვ. ix. ISBN 9781854593252.
2. ↑  1848 (Frederick Douglas). *The North Star*.
3. ↑  McCabe, John. "Comedy World of Stan Laurel". p. 143. London: Robson Books, 2005, First edition 1975
4. ↑  Forbes. The Highest-Paid Comedians 2016.
**კომკავშირის სკვერი** (რუს. Комсомольский сквер) — სკვერი, გამწვანებული მასივი რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვის ოქტომბრის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

აღწერა
------

კომკავშირის სკვერი ტერიტორია შეიძლება დავყოთ დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ნაწილებად. კომკავშირის სკვერის დასავლეთი ნაწილის სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობდა მთელი 2013 წლის განმავლობაში. სავარაუდოდ, სამუშაოების ჩატარება უნდა მომხდარიყო იმ ადგილებში, სადაც აუცილებლობას წარმოადგენდა სკამების აღდგენა და დაზიანებული ელემენტების აღდგენა. სარემონტო სამუშაოების გეგმაში ასევე შედიოდა საბავშვო სათამაშო კომპლექსის „Кораблик"-ის დაზიანებული ელემენტების გამოცვლა.

2012 წელს კომკავშირის სკვერში დაიდგა შადრევანი, რომელიც იყო დონის როსტოვის კეთილმოწყობისა და სატყეო მეურნეობის სამმართველოს ბალანსზე. სამუშაოები მისი სამუშაოების აღდგენისათვის უნდა დასრულებულიყო 2013 წლის აგვისტოს დასასრულს. კომკავშირის სკვერის აღმოსავლეთ ნაწილში აიგეგმა ისეთი მცენარეების გაშენება, როგორიცაა ცაცხვი, ნეკერჩხალი და სხვა ნერგები. ავტოსალონის შენობა, რომელიც განთავსებულია სკვერის ტერიტორიაზე, დაიკავა ბავშვთა ცენტრმა. 2013 წლის განმავლობაში უნდა მომხდარიყო გაზონებისა და სკვერის აღმოსავლეთი ნაწილის რეკონსტრუქცია.

2015 წელს დონის როსტოვის კომკავშირის სკვერრში გაავრცელეს უფასო Wi-Fi.

2017 წელს კომკავშირის პარკის ტერიტორიაზე გამართეს ხეების დარგვის აქცია, საერთო საქალაქო შაბათობის ფარგლებში.

სქოლიო
------

1. 1 2  В городской Думе состоялось заседание постоянной комиссии по жилищно-коммунальному хозяйству, благоустройству и экологии.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-11. ციტირების თარიღი: 2017-11-09.
2. ↑  В Ростове-на-дону появятся новые бесплатные зоны Wi-Fi
3. ↑  Сделаем наш город чище!//Ростов официальный.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-11. ციტირების თარიღი: 2017-11-09.
**კონსტანტინე წერეთელი** (დ. 4 თებერვალი, 1921, თბილისი — გ. 27 თებერვალი, 2004) — ქართველი ენათმეცნიერი.

1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ-აღმოსავლურ ენათა განყოფილება.

საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დაარსების დღიდან (1960) იგი ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტის სემიტოლოგიის განყოფილებას. 1991 წლიდან მისი ინიციატივით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტშო იქმნება ებრაულ-არამეული ფილოლოგიის კათედრა, რომელსაც უცვლელად ედგა სათავეში. 1994 წელს დაინიშნა განათლების სამინისტროსთან შექმნილი აღმოსავლურ ენათა სწავლების კოორდინაციის ცენტრის ხელმძღვანელად. მისმა შრომებმა არამეულ დიალექტოლოგიაში საფუძველი ჩაუყარა ამ სამეცნიერო დარგის პრობლემათა ფართო კვლევას და ბიძგი მისცა მსოფლიო ორიენტალისტიკაში მის ინტენსიურ განვითარებას. იგი ითვლება არამეული დიალექტოლოგიის მამათავრად. მეცნიერის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს დათმობილი ქართულ-აღმოსავლურ ენობრივ და კულტურულ-ისტორიულ ურთიერთობებს.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
----------------------------------------

* ამერიკის ორიენტალისტური საზოგადოება, საპატიო წევრი (1978-)
* გერმანიის ორიენტალისტთა საზოგადოება, წევრი (1971-)
* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1988-)
* ხმელთაშუა ზღვის აუზის ცივილიზაციათა შემსწავლელი საერთაშორისო ასოციაცია, წევრი (1975-)

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1998 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1996 — ღირსების ორდენი
* 1989 — გიორგი წერეთლის სახელობის პრემია
* 1981 — საპატიო ნიშნის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კონსტანტინე წერეთელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კონსტანტინე ჩხეიძე
**კონსტანტინე ალექსანდრეს ძე ჩხეიძე** (დ. 1897 – გ. 1974) — ქართველი მწერალი, ფილოსოფოსი და „თეთრი ემიგრანტი".

კონსტანტინე დაიბადა ქართველი მამის, წარჩინებული გვარის ჩხეიძეებისა და რუსი დედის ოჯახში. ჩაირიცხა იმპერილიასტური რუსეთის სამხედრო სამსახურში და ჩრდილო კავკასიის სამოქალაქო ომის დროს იბრძოდა თეთრი არმიის რიგებში. 1921 წელს, თეთრი კაზაკების დამარცხების შემდეგ, ჩხეიძე გადაიხვეწა ლემნოსში, საიდანაც 1923 წელს გადავიდა პრაღაში (ჩეხოსლოვაკია). პრაღაში მიიღო იურიდული განათლება და აქვე კითხულობდა ლექციებს.

1920-იან წლებში ის შეუერთდა „ევრაზიელების მოძრაობას" და 1930–იან წლებში ის უკვე მოგვევლინა მოძრაობის ერთ-ერთ ლიდერად. მეორე მსოფლიო ომის დროს, ის იყო პრაღის „მიწისქვეშა" ანტი-ფაშისტური აქტივისტი, მაგრამ 1945 წელს იგი დააპატიმრა საბჭოთა ჯაშუშთა გამოვლენის სპეციალური ორგანიზაციამ ("სმერში") და 1955 წლამდე გადაასახლებული იყო ციმბირში. კონსტანტინე ჩხეიძე იყო ნიკოლაი ფიოდოროვის ფილოსოფიის მიმდევარი და შექმნა რიგი ნაშრომები რუსული საზოგადოებისა და კულტურის, ასევე კავკასიური ლეგენდებისა და საბჭოთა ერების შესახებ. მისი მემუარები არის 1917–1955 წლების, რუსეთსა და საბჭოთა კავშირში განვითარებული მოვლენების ამსახველი მნიშვნელოვანი დოკუმენტაცია.

1974 წელს კონსტანტინე ჩხეიძემ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

სქოლიო
------

1. ↑  ნიკოლაი სტეფანოვი. კონსტანტინ ალექსანდრეს ძე ჩხეიძე. რუსული არქიპელაქი. 2008.06.13
2. ↑  ჩინიაევა ელენა (2001). რუსები რუსეთს მიღმა: რუსული ემიგრაცია ჩეხოსლოვაკეთში 1918–1938 წლები. გვ. 204, 2012Oldenbourg Wissenschaftsverlag, ISBN 3-486-56356-4.
ბრიჯაოს მონეტა რომელზე გამოსახულია კლეოპატრა სელენა
**კლეოპატრა სელენა** (ძვ. ბერძნ. Κλεοπάτρα Σελήνη; დაახ. ძვ. წ. 135/130 – 69) — სირიის მონარქი, როგორც კლეოპატრა II სელენა (ძვ წ. 82–69), პტოლემე VIII-სა (ეგვიპტის მეფე) და კლეოპატრა III-ს შვილი. დედამისის პოლიტიკურ თამაშებში კლეოპატა სელენა მის პაიკს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 115 წელს, კლეოპატრა III-მ აიძულა თავის შვილი პტოლემე IX გაშორებოდა თავის ცოლს კლეოპატრა IV-ს (რომელიც ასევე მისი დაც იყო) და აერჩია კლეოპატრა სელენი, როგორც ეგვიპტის ახალი დედოფალი. დაძაბულობა მეფესა და დედამისს შორის თანდათან ისე გაძლიერდა, რომ მისი გაძევებით დასრულდა. სელენა შემდეგ სავარაუდოდ ახალ მეფეზე პტოლემე X-ზე დაქორწინდა, რომელიც ასევე მისი ძმა იყო.

ძვ წ. 194/3 წელს, ეგვიპტელი მეფის პტოლემე V-ის სირიელ სელევკიდ დედოფალ კლეოპატრა I-ზე ქორწინების შემდეგ ამ ორ სამეფოს შორილ დინასტიური ქორწინებების პრაქტიკა ჩამოყალიბდა. ძვ. წ. 102 წელს კლეოპატრა III-მ თავის ძმისშვილ ანტიოქუს VIII-სთან ალიანსის ჩამოყალიბება გადაწყვიტა და კლეოპატრა სელენა პატარძლად გაუგზავნა. ძვ. წ. 96-ში მისი მკვლელობის შემდეგ კლეოპატრა სელენამ მის ძმაზე ანტიოქუს IX-ზე დაქორწინდა. კლეოპატრა სელენამ მეორე ქმარი დაკარგა ძვ. წ. 95-ში. კლეოპატრა სელენა საბოლოოდ დაქორწინდა ანტიქოს IX-ის შვილზ ანტიოქუს X-ზე და თავი თანა მმართველად გამოაცხადა. ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით მიიჩნევა, რომ მისი ბოლო ქმარი ძვ. წ. 92 წელს გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* Ager, Sheila L. (2005). „Familiarity Breeds: Incest and the Ptolemaic Dynasty". *The Journal of Hellenic Studies*. The Society for the Promotion of Hellenic Studies. **125**. ISSN 0075-4269.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)
* Appian [162] (1912). *Appianʼs Roman History with an English translation by Horace White in Four Volumes*.  William Heinemann. OCLC 886392072.
* Ashton, Sally-Ann (2003). *The Last Queens of Egypt*.  Pearson Education. ISBN 978-0-582-77210-6.
* Atkinson, Kenneth (2012). *Queen Salome: Jerusalem's Warrior Monarch of the First Century B.C.E.*.  McFarland & Company. ISBN 978-0-786-49073-8.
* Bellinger, Alfred R. (1949). „The End of the Seleucids". *Transactions of the Connecticut Academy of Arts and Sciences*. Connecticut Academy of Arts and Sciences. **38**. OCLC 4520682.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კლეოპატრა სელენა***

* An engraved gem
* One of Cleopatra Selene and Antiochus XIII's jugate coins
**კლერ რიანონ ჰოლტი** (ინგლ. Claire Holt; დ. 11 ივნისი, 1988, ბრისბენი, ავსტრალია) — ავსტრალიელი მსახიობი. ცნობილია სერიალებიდან „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალი" — ემა გილბერტის როლით და „პირველშობილებიდან" და „ვამპირის დღიურებიდან" რებეკა მაიკლსონის როლით.

კლერ ჰოლტი დაიბადა ავსტრალიაში, ქალაქ ბრისბენში. დაამთავრა სტიუარტჰოლმის სკოლა 2005 წელს. დაკავებულია სპორტის რამდენიმე სახეობით: ცურვით, ფრენბურთით, წყალბურთით და ტაეკვანდოთი, რომელშიც მან შავი ქამარი აიღო.

2006 წელს კლერი „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალში" ემა გილბერტის როლზე დაამტკიცეს. სერიალის მესამე სეზონში მსახიობმა დატოვა შოუ და მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „წარგზავნილები 2". ფილმის გადაღება სოფიაში მიმდინარეობდა. 2011 წლის აგვისტოს, კლერ ჰოლტი „ვამპირის დღიურებში" რებეკას როლზე დაამტკიცეს. 2013 წლის 13 იანვარს, The CW-მ განაცხადა, რომ კლერი დღიურების სპინ-ოფს, პირველშობილებს შეუერთდა, სადაც ის ისევ რებეკა მაიკლსონის როლს შეასრულებს.

BuddyTV-იმ 2011 წელს კლერ ჰოლტი 100 ყველაზე სექსუალურ ქალებს შორის 55-ე ნომრად დაასახელა.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | ფილმის სათაური | როლი | შენიშვნა |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006-2008 | *H2O: უბრალოდ დაამატე წყალი* | *ემა გილბერტი* | 52 ეპიზოდი |
| 2009 | *წარგზავნილები 2* | *ლინდსი როლინსი* |  |
| 2011 | *საძაგელი გოგონები 2* | *ჩესტიტი მეიერი* |  |
| *პატარა საყვარელი მატყუარები* | *სამარა კუკი* | 5 ეპიზოდი |
| 2011-2014 | *ვამპირის დღიურები* | *რებეკა მაიკლსონი* | მნიშვნელოვანი როლი |
| 2012 | *ლურჯი, როგორც ჯაზი* | *პენი* |  |
| 2013-2014 | *პირველშობილები* | *რებეკა მაიკლსონი* | მთავარი როლი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კლერ ჰოლტი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* კლერ ჰოლტიTwitter-ზე
**კვირიკე II** — ტაშირ-ძორაგეტის მეფე (1048/1049—1089 წწ.). თავის ძმასთან, ჰერეთ-კახეთის მეფე გაგიკთან ერთად იბრძოდა ერთიანი საქართველოს მეფის ბაგრატ IV-ის წინააღმდეგ.

1064 წელს ტაშირს თურქ-სელჩუკები შემოესივნენ. კვირიკე II-მ სულთან ალფ-არსლანს მორჩილება გამოუცხადა და ქვეყანა აოხრებას გადაარჩინა. ალფ-არსლანმა მოითხოვა მისთვის ცოლად მიეთხოვებინათ კვირიკე II-ის ძმისწული, რომელიც ამავე დროს საქართველოს მეფის, ბაგრატ IV-ის დისწული იყო. კვირიკემ უარი განაცხადა ამ მოთხოვნების შესრულებაზე.

ეს გარემოება საბაბად გამოიყენა ბაგრატმა და 1065-1066 წელს დალაშქრა სომხითი. ბაგრატის ერისთავმა ვარაზბაკურ გამრეკელმა ქვეშის ჭალაში შეიპყრო კვირიკე II, ძელზე გასვა და აიძულა სამშვილდის გარნიზონის მეთაური, კვირიკეს ძმა ადარნასე, საკუთარი ძმის სიცოცხლის გადასარჩენის სანაცვლოდ დაეთმო სამშვილდე.

სამშვილდის დაკავების შემდეგ საქართველოს სამეფომ კონტროლი დააწესა მთელი ქვემო ქართლზე. კვირიკე II ვასალობის პირობით კვლავ დარჩა ტერიტორიულად შემცირებული სამეფოს მფლობელად. მან დედაქალაქად ლორე გამოაცხადა. ამის შემდეგ „მონებდეს სომეხნი ქართველთა".

კვირიკე II უკანასკნელად წყაროებში 1089 წელს იხსენიება. მისი გარდაცვალების თარიღი უცნობია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მმართველები

ლიტერატურა
----------

* დ. ბერძენიშვილი, ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, თბ. 1973
* თ. პაპუაშვილი, რანთა და კახთა სამეფო, თბ. 1982

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტაშირ-ძორაგეტის მეფეები |
| --- |
|  |
| 
გურგენი (კორიკე, კვირიკე I) • დავით I უმიწაწყლო • კვირიკე II • დავით II და აბასი |

 |
**კონსტანტინე რომანის (ტარიელის) ძე ჯავრიშვილი** (ჯავროვი; დ. 16 სექტემბერი, 1886, თბილისი, — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.

1905 წელს დაამთავრა თბილისის I გიმნაზია და შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. იმავე წელს გაწევრიანდა სოციალისტ-რევოლუციონერთა (ესერთა) პარტიაში და მის სამხედრო ორგანიზაციაში. 1906 წელს დააპატიმრეს და მიუსაჯეს ციმბირში გადასახლება. გზიდან გაიქცა და არალეგალურ მდგომარეობაზე გადავიდა. რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა კასპიის ზღვის სავაჭრო ფლოტის მეზღვაურთა შორის, რომლებმაც პროფკავშირის და მისი ბეჭდვითი ორგანოს რედაქტორად აირჩიეს. 1908 წელს საფრანგეთში გაიხიზნა და პარიზის უნივერსიტეტში ისტორიასა და სოციოლოგიაში ლექციებს ისმენდა. 1911 წელს ბაქოში განაგრძობდა პარტიულ მუშაობას, თანამშრომლობდა ადგილობრივ პრესასთან. 1912-1914 წლებში კვლავ დააპატიმრეს და ციმბირში გადაასახლეს, სადაც კრასნოიარსკის და ენისეის ციხეებში იხდიდა სასჯელს. ხელმეორე გადასახლების დროს მუშაობდა ენისეის გუბერნიის მინუსინის მაზრასა და მინუსინსკში, კოოპერატიულ სფეროში. 

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ერთხანს იყო სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის წარმომადგენელი ენისეის გუბერნიის „თავდაცვის კომიტეტში", შემდეგ პეტროგრადში მუშაობდა მთავარ საადგილმამულო კომიტეტში. ამავე დროს იყო გლეხთა დეპუტატების საბჭოსთან არსებული „ბეჭდვითი კაბინეტის" წევრი-რედაქტორი. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ იყო ესერთა რუსულენოვანი პარტიული ორგანოს „დელო ნაროდას" („Дело народа") რედაქტორი. 1917 წლის ნოემბერში თბილისში შემდგარ პირველ ეროვნულ ყრილობაზე კონსტანტინე ჯავრიშვილი ეროვნული საბჭოს წევრად დასახელდა ესერთა პარტიიდან და მის შემადგენლობაში შედიოდა ამ საკანონმდებლო ორგანოს უფლებამოსილების ამოწურვამდე.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 541-542.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონსტანტინე ჯავრიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
უსპენსკის ტაძარი.

**კიევ-პეჩერის ლავრა** (უკრ. Києво-Печерська лавра, რუს. Киево-Печерская лавра), აგრეთვე ცნობილი როგორც **კიევის ქვაბულთა ლავრა** — უძველესი ქვაბულთა მონასტერი კიევში, უკრაინა. დაფუძნდა 1051 წელს ბერების ანტონი და თეოდოსიუსის მიერ და კიევის რუსეთის მართლმადიდებელი ქრისტიანობის უმნიშვნელოვანესი ცენტრი გახდა.

ამჟამად, კიევ-პეჩერის ლავრა, ასევე უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარის მიტროპოლიტ ვოლოდიმირის რეზიდენციის დანიშნულებას ასრულებს.

პირველადი ქრონიკების მიხედვით, ადრეულ მე-11 საუკუნეში, ანტონი, ბერძენი ორთოდოქსი ბერი, მთა ათოს ესფიგმენონის მონასტრიდან, რომელიც წარმოშობით ჩერნიგოვის სამთავროდან იყო, რუსეთში დაბრუნდა და კიევში დაფუძნდა, როგორც კიევის რუსეთის სამონასტრო ტრადიციის მისიონერი. საცხოვრებლად მან მერესტოვის მთის ქვაბულის საკანი აირჩია, რომელიც მდ. დნეპრს გადმოჰყურებდა. მის მოწაფეთა რაოდენობა მალე გაიზარდა. მცირე ხანში კიევის კნიაზმა იზიასლავმა მთელი მთა დაუთმო ანტონის ბერებს, რომელთაც აქ მონასტერი დააარსეს. კომპლექსი კონსტანტინოპოლიდან მოწვეულმა ხუროთმოძღვრებმა ააგეს.

კიევ-პეჩერის ლავრაში მსახურობდა და იქვეა დაკრძალული ქართველი ეპისკოპოსი ანტონი (აბაშიძე).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
 ***კიევ-პეჩერის ლავრა***

* Virtual reality tour of the Kiev-Pechersk Lavra of 360 (3D Photointeravtive) დაარქივებული 2020-06-06 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები უკრაინაში უკრაინის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კიევის წმინდა სოფიას საკათედრო ტაძარი  · კიევ-პეჩერის ლავრა  · ლვოვის ისტორიული ცენტრი   · სტრუვეს გეოდეზიური რკალი  · კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები   · ბუკოვინისა და დალმაციის მიტროპოლიტის რეზიდენცია  · კარპატების ხის ეკლესიები პოლონეთსა და უკრაინაში (პოტელიჩი, მატკივი, ჟოვკვა, დროგობიჩი, როგატინი, ნიჟნი-ვერბიჟი, იასინია, უჟოკი) · ტავრიის ქერსონესი |  |

 |
**ევროკავშირის (კერძოდ გერმანიის) მოქალაქის მართვის მოწმობა**  

1. გვარი   

2. სახელი  

3. დაბადების თარიღი და ადგილი  

4a. თარიღი  

4b. მართვის მოწმობის ვადა  

4c. ქალაქი (ადმინისტრაცია)  

5. ლიცენზიის ნომერი  

7. ხელმოწერა  

9. მოწმობის კატეგორია
**მართვის მოწმობა** — დოკუმენტი, რომელიც გვაძლევს სატრანსპორტო საშუალებების მართვის უფლებას.

მართვის მოწმობის სახეები
------------------------

 მთავარი სტატია: მართვის მოწმობის კატეგორიები.
არსებობს მართვის მოწმობის 5 სახე, კატეგორია: "A", "B", "C", "D", "E"

საქართველოს მოქალაქის მართვის მოწმობა
-------------------------------------

საქართველოს მოქალაქის მართვის მოწმობა გაიცემა საქართველოს შსს სამინისტროს მიერ. მის ასაღებად საქართველოს მოქალაქემ რამდენიმე პროცედურა უნდა გაიაროს:

1. თეორიული გამოცდა
2. პრაქტიკული გამოცდა.

მართვის უფლების მისაღებ თეორიულ გამოცდაზე დაშვებამდე მძღოლობის კანდიდატი ვალდებულია გაიაროს ფერთა აღქმის ელექტრონული ტესტი. ტესტი შედგება სამი ილუსტრირებული კითხვისაგან. თითოეული ტესტის კითხვა მოიცავს ოთხ სავარაუდო პასუხს, რომლიდანაც სწორია მხოლოდ ერთი. მძღოლობის კანდიდატს ევალება სავარაუდო პასუხებიდან ამოირჩიოს სწორი პასუხები. ფერთა აღქმის ტესტის დადებითი შეფასების მისაღებად საჭიროა 10 წუთის განმავლობაში სამივე კითხვაზე სწორი პასუხის გაცემა.

თუ მოქალაქემ აღნიშნული ფერთა აღქმის ტესტი ვერ ჩააბარა, მან უნდა წარადგინოს სამედიცინო ცნობა ფორმა 100, ე.წ. "ფსიქო". 

**თეორიული გამოცდა** შედგება 30 კითხვისგან, აქედან აუცილებელია 27 კითხვაზე სწორი პასუხის გაცემა. ამ გამოცდისთვის დათმობილია 30 წთ.

**პრაქტიკული გამოცდა** ტარდება ავტოდრომზე ან დახურულ მოედანზე, რომელიც არის იზოლირებული და გამოცდების მისაღებად შესაბამისი მოწყობილობებით აღჭურვილი მყარსაფარიანი ტერიტორია. ტერიტორიებს, რომლებიც გამოიყენება სატრანსპორტო საშუალებებზე პრაქტიკული გამოცდების ჩასატარებლად, გააჩნია 6 ელემენტი, რომელთა სწორად გაკეთების შემთხვევაში გამოცდა ითვლება ჩაბარებულად. ეს ელემენტებია:

1. ბოქსი "უკუსვლით შესვლისათვის"
2. ზიგზაგი
3. საგაბარიტო შესვლა
4. რვიანი
5. აღმართი
6. პარკირება
**კომოდოს ვარანი** (ლათ. Varanus komodoensis) — ქვეწარმავალი ვარანისებრთა ოჯახისა. ყველაზე დიდი თანამედროვე ხვლიკი: სხეულის სიგრძე 3 მეტრამდე და მეტი, მასა — 140 კგ-მდე. კიდურები კარგადაა განვითარებული. ახალგაზრდა ინდივიდების შეფერილობა მორუხო-წაბლისფერია წითელ-ნარინჯისფერი ლაქებით, ზრდასრულებისა — ერთფეროვანი მუქი მურა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ინდონეზიაში, კერძოდ, კომოდოს (აქედან სახელწოდება), რინჯის, პადარის კუნძულებზე და კუნძულ ფლორესის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობს ბორცვების ბუჩქნარითა და მეჩხერი ტყით შემოსილ კალთებზე, ხშირად შედის მდინარეების ამომშრალ კალაპოტებში. თხრის 5 მეტრამდე სიგრძის სოროებს; ახალგაზრდები თავშესაფრად ხეების ფუღუროებსაც იყენებენ. მეზობელ კუნძულებზე გადასასვლელად შეუძლია ზღვაში საკმაოდ შორს შეცურვა. აქტიურია დღისით. იკვებება გარეული ღორებით, თხებით, ირმებით, მაიმუნებით, მღრღნელებით, ფრინველებით, ხვლიკებით, გველებით, აგრეთვე ლეშით. ნადავლს სუნით დაეძებს. მსხვერპლს კლავს სისხლის მოწამვლით, რომელიც ჭრილობაში ვარანის ნერწყვის მოხვედრით ვითარდება; ნერწყვი ლპობის ბაქტერიებს შეიცავს. ცნობილია ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევებიც. დედალი სოროში ან პირდაპირ მიწაში დებს 200-გრამიან 30-მდე კვერცხს. ნაშიერები (27–30 სმ-ის სიგრძის) იჩეკებიან 8–8,5 თვეში. სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლ. 40 წელს შეადგენს. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში. ვარანის გადაშენებისაგან დასაცავად ინდონეზიაში შექმნილია კომოდოს ეროვნული პარკი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული (1991).

ლიტერატურა
----------

* *Иорданский Н. Н.* КОМОДСКИЙ ВАРАН // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М. 2009. — стр. 680.

სქოლიო
------

1. ↑  *მუსხელიშვილი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 298.
გენ.-მ. კ. ყარანგოზიშვილი
**კონსტანტინე ადამის ძე ყარანგოზიშვილი**, *კარანგოზოვი* (დ. 18 თებერვალი, 1852, დუშეთი, — გ. 25 ივლისი, 1907, ქ. პიატიგორსკი) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1904). 

დაიბადა დუშეთის მაზრის აზნაურთა ოჯახში. დაამთავრა პეტერბურგის სამხედრო გიმნაზია და ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი. 1873 წლიდან მსახურობდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878) და თავი გამოიჩინა კავკასიის ფრონტზე, ალაჯინის სიმაღლეებისთვის ბრძოლაში. 1896 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება და 1897 წელს გადაიყვანეს სანქტ-პეტერბურგში ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებლის იუნკერთა ესკადრონის მეთაურად. შემდეგ იყო ასტრახანის 22-ე დრაგუნთა პოლკის (1899-1903) და მე-8 საკავალერიო დივიზიის მე-2 ბრიგადის (1903-1904) მეთაური. 1904 წელს გახდა გენერალ-მაიორი. 1905 წელს ჯავშნოსან „პოტიომკინზე" რევოლუციური ამბოხების დროს დაინიშნა ჯერ ოდესის სამხედრო კომენდანტად, შემდეგ კი ოდესის დროებით გენერალ-გუბერნატორად. პირადად დააშოშმინა ამბოხებული მეზღვაურები ჯავშნოსან „გიორგი პობედონოსეცზე". 1905 წლის ბოლოს ოდესის პოლიციამ აღკვეთა შეთქმულება ყარანგოზიშვილის მკვლელობის მიზნით. 1907 წელს სამკურნალოდ მყოფი გენერალი ყარანგოზიშვილი პიატიგორსკში მოკლეს ტერორისტებმა. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV (1877), III (1877) და II (1884) ხარისხის, წმ. სტანისტლავის III (1877), II (1879) და I ხარისხის (1905), წმ. გიორგის IV (1878), წმ. ვლადიმირის IV (1897) და III (1902) ხარისხის ორდენებით.

ლიტერატურა
----------

* Потто В. А. История 44-го Драгунского Нижегородского полка. т. 10. Приложение. Список офицеров служивших в полку. — СПб. 1895, с. 65
* Список полковникам по старшинству. Составлен по 1-е сентября 1899 г. — СПб. 1899, c. 676
* Список генералам по старшинству. Составлен по 1-е сентября 1904 года. — СПб. 1904, с. 1372
* Малахов В. П. Степаненко Б. А. Одесса, 1900—1920 / Люди… События… Факты… — 1-е. — Одесса: Optimum, 2004. — 448 с. — ISBN 966-8072-85-5.
* Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. М. 2009
* Гизетти А. Л. Сборник сведений о георгиевских кавалерах и боевых знаках отличий кавказских войск. Тифлис, 1901 на сайте Руниверс
* Гогитидзе М. Грузинский генералитет (1699—1921). — Киев, 2001
**კონსტანტინე (კოტე) იესეს ძე ტყავაძე** (დ. 1869 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი.

ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სიღნაღის განყოფილების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. დააარსა ქიზიყ–კახეთის აქციონერული საზოგადოება „ალზიორა" (ამზადებდნენ სიგარეტის ასღერიან კოლოფს). 1912-1917 წლებში იყო გაზეთ „ხმა კახეთისას" რედაქტორ-გამომცემელი. აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს აქტუალურ პოლიტიკურ, სამხედრო და საზოგადოებრივ საკითხებზე (მათ შორის, ფსევდონიმებით — „მხედარი", „ძველი მხედარი"). I მსოფლიო ომის წლებში მობილიზებული იყო რუსეთის არმიაში. 1919 წელს იყო საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტიის საარჩევნო სიაში. დახვრიტეს 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის ბრალდებით.

ლიტერატურა
----------

* ლიტერატურული მასალები XX საუკუნის 10-20-იანი წლების კახეთის პრესაში (დისერტაცია) / თ. ლათიფაშვილი. - თელავი, 2011.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონსტანტინე იესეს ძე ტყავაძე. „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927". საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
**კონსტანტინე (კოტე) ჩოლოყაშვილი** (დ. 18 აგვისტო, 1922, თბილისი — გ. 14 ოქტომბერი, 2013) — ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, მუზეუმოლოგი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.

1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, დოცენტი. წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს ეთნოგრაფიასა და მუზეუმმცოდნეობაში სულხან საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ა. ქუთათელაძის სახ. სამხატვრო აკადემიაში, თეატრალურ და ფიზკულტურის ინსტიტუტებში. ხელმძღვანელობდა ეროვნულ ფასეულობათა სახელმწიფო ფონდს. იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, საქართველოს თავადაზნაურთა და მათ თანამდგომთა საკრებულოს ხელმძღვანელი. მისი თაოსნობით დაარსდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმები ზესტაფონსა და რუსთავში, ბოლნისში კი განახლდა. თვითონ თავის ძირითად საქმედ ქართული საჭურვლის მოვლა-პატრონობა მიაჩნდა.

ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა — „საბრძოლო იარაღის წარმოების ისტორიისათვის საქართველოში", დაიცვა 1959 წელს.

იყო ეთნოლოგთა და მეიარაღეთა არაერთი (ტოკიოს, მოსკოვის, თბილისის, ბაქოს) საერთთაშორისო კონფერენციის მონაწილე. მიღებული აქვს დამსახურებული მუშაკის საპატიო წოდება. საქართველოს კულტურის სამინისტრომ მიანიჭა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 2006 წელს აირჩიეს თბილისის საპატიო მოქალაქედ.

მისი რედაქტორობით დაიბეჭდა
--------------------------

* კატალოგი: საქართველოს ეთნოგრაფია. თბილისი. „საბჭოთა საქართველო". 1964
* ჰერთა ქვეყანა. თბილისი. მოლოდინი. 2008
* ოგბაიძენი: საგვარეულო ისტორიისათვის. თბილისი. 2005
* ცხოვრება და ღვაწლი დავით სარაჯიშვილისა. თბილისი. 2003

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონსტანტინე ჩოლოყაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გარდაიცვალა კოტე ჩოლოყაშვილი

სქოლიო
------

1. ↑