**ეროვნული საჰაერო და კოსმოსური მუზეუმი** (ინგლ. National Air and Space Museum) — სმითსონის ინსტიტუტის მუზეუმი ვაშინგტონში, აშშ. იგი დაარსდა 1946 წელს, როგორც ეროვნული საჰაერო მუზეუმი და გაიხსნა მისი მთავარი შენობა ეროვნულ ცენტრში L'Enfant Plaza– სთან ახლოს 1976 წელს. 2018 წელს მუზეუმს ეწვია დაახლოებით 6.2 მილიონი ვიზიტორი, რაც მას მეხუთე ყველაზე მონახულებად მუზეუმად აქცევს მსოფლიოში.

ეროვნული საჰაერო და კოსმოსური მუზეუმი არის საავიაციო და კოსმოსური ფრენების ისტორიისა და მეცნიერების კვლევის ცენტრი, ასევე ის მოიცავს შემდეგ სფეროებს: პლანეტარული მეცნიერება, ხმელეთის გეოლოგია და გეოფიზიკა. ყველა ექსპონატი არის ორიგინალი ან ორიგინალის ასლი.

არქიტექტურა
-----------

აპოლო 11-ს კაბინა
მუზეუმის კაპიტოლიუმთან სიახლოვის გამო, სმითსონის ინსტიტუტს სურდა შენობა, რომელიც იქნებოდა არქიტექტურულად შთამბეჭდავი, მაგრამ არც ისე თამამად გამოირჩეოდა კაპიტოლიუმის შენობისგან. არქიტექტორ გიო ობატას სურდა კუბისებური შენობის აგება, რომელიც მოიცავდა უფრო პატარა და უფრო თეატრალურ ექსპონატებს, რომლებიც დაკავშირებულია ფოლადისა და მინის სამი ფართო წინაგულებით, სადაც განთავსებულია უფრო დიდი ექსპონატები, როგორიცაა რაკეტები, თვითმფრინავები და კოსმოსური ხომალდები. მუზეუმი აგებულია იმავე ვარდისფერი ტენესის მარმარილოთი, როგორც ეროვნული გალერეა. მუზეუმი აშენდა Gilbane Building Company– ის მიერ და დასრულდა 1976 წელს. შენობის დასავლეთ შუშის კედელი გამოიყენება თვითმფრინავების სამონტაჟოდ.

### რემონტი

Macchi C.202 and P-51D Mustang
საჰაერო და კოსმოსურმა მუზეუმმა 2014 წლის აპრილში გამოაცხადა ორწლიანი რემონტი. მთავარ დარბაზში რემონტი (რომელსაც 1976 წელს მუზეუმის გახსნის შემდეგ მნიშვნელოვანი განახლება არ მიუღია) დაფინანსდა ბოინგის 30 მილიონი დოლარის შემოწირულობით. დარბაზს ეწოდება ,,Boeing Milestones of Flight Hall". გარემონტება (რომლის საერთო ღირებულება არ არის ცნობილი) დაიწყო 2014 წლის აპრილში, რემონტის დროს ექსპონატები დროებით შენახული იყო დარბაზის განახლებამდე. ბოინგმა– ასევე დაფინანსება გამოჰყო გამოფენისთვის „როგორ იფრენს ყველაფერი", რომელიც მოიცავდა ბავშვთა გამოფენის განახლებას, ახალი სამუზეუმო საგანმანათლებლო პროგრამირებას და დაწყებითი და საშუალო სკოლის მასწავლებლებისათვის ფრენისა და კოსმოსური ტექნოლოგიების აკრედიტებული კურსის შექმნას.

2015 წლის ივნისში სმითსონის ინსტიტუტმა გამოაქვეყნა ანგარიში, რომელიც ადასტურებდა საჰაერო და კოსმოსური მუზეუმის ფართო განახლების აუცილებლობას. შენობის მრავალი მექანიკური და გარემოსდაცვითი სისტემა გადაკეთდა მისი მშენებლობის დროს 1972 წლიდან 1976 წლამდე. მოხსენებაში ნათქვამია, რომ მუზეუმის სისტემა ახლოს არის ჩავარდნასთან და სახურავი იმდენად დაზიანებულია, რომ ის უნდა შეიცვალოს. ტენესის მარმარილოს ფასადი დახეთქილია და ზოგიერთ რაიონში იმდენად დაზიანებულია, რომ შეიძლება შენობას მოსწყდეს. მუზეუმის მინის ფარდის კედლები (1976 წლის სტრუქტურის იმ ელემენტებს შორის, რომელთა დიზაინიც შეიცვალა ღირებულების გამო) ძალიან გამტარია ულტრაიისფერი გამოსხივების მიმართ. რამდენიმე ექსპონატი (მაგალითად კოსმოსური კოსტუმი, რომელსაც ჯონ იანგი ატარებდა) დაზიანებულია ამ გამოსხივების შედეგად.

2015 წლის 30 ივნისს სმითსონის ინსტიტუტმა დაიწყო ნებართვის მოძიება 365 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების რემონტისთვის საჰაერო და კოსმოსური ეროვნული მუზეუმისთვის. მათ დაიქირავეს Quinn Evans Architects- ის ფირმა რემონტისა და დიზაინისთვის. ინტერიერის ცვლილებები მოიცავს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას, მთავარი შესასვლელის ხილვადობას და პერიმეტრის უსაფრთხოებას. შეიცვალა მთლიანი ფასადი (ისევ ტენესის მარმარილოს გამოყენებით). შუშის ფარდის კედლები შეიცვალა სამმაგი მოჭიქული, თერმულად დახშული პანელებით, ალუმინის ჩარჩოში. ფარდის კედლები გაძლიერდება ფოლადით, რაც ხელს უწყობს აფეთქებებისადმი მათი გამძლეობის გაუმჯობესებას. სმითსონის დამატებითი ცვლილებები, რომლებიც არ შედის 365 მილიონ დოლარში, მოიცავს სახურავზე 1300 მზის პანელის დამონტაჟებას, ვესტიბულების მშენებლობას მთავარ შესასვლელებთან და ტერასების რეკონსტრუქციას. 2016 წლის მარტში სმითსონის ოფიციალურმა წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ პროექტის ღირებულება გაიზარდა 600 მილიონ დოლარამდე. 2016 წლის ივნისის ბოლოს სმითსონის ოფიციალურმა წარმომადგენლებმა მუზეუმის განახლების პროექტი 1 მილიარდი დოლარამდე გაზარდეს. მასში შედიოდა 676 მილიონი აშშ დოლარი მშენებლობისთვის, 50 მილიონი აშშ დოლარი ახალი საცავის შესაქმნელად და 250 მილიონი აშშ დოლარი ახალი ექსპონატებისთვის. სააგენტოს მტკიცებით, შენობის დანგრევა და ახალი სტრუქტურის აღმართვა 2 მილიარდი დოლარი დაჯდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* მუზეუმის ისტორია
* არქიტექტორთა ამერიკული ინსტიტუტის სტატია მუზეუმზე

სქოლიო
------

1. ↑  Geographic Names Information System<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q136736'></a>
2. ↑  GeoNames — 2005.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q830106'></a>
3. ↑  *The World's 20 most popular museums*, CNN.com, 22 June 2017
4. ↑  Scott, Pamela (1993). "The Mall", *Buildings of the District of Columbia*. New York:  Oxford University Press,   გვ. 91. ISBN 0-19-509389-5.
5. ↑   (2005) *A Guide to Smithsonian Architecture*.  Smithsonian Institution,   გვ. 15.
6. ↑  Boyle, Katherine. "Air and Space Museum's 'Milestones of Flight' Gallery Begins Two-Year Renovation." *Washington Post.* April 3, 2014. დაარქივებული April 3, 2014, საიტზე Wayback Machine.  Accessed 2014-04-03.
7. 1 2  Neibauer, Michael (June 30, 2015). „The Air and Space Museum is falling apart. We've got the details on the $365M fix". *Washington Business Journal*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 26, 2015. ციტირების თარიღი: June 30, 2015.
8. ↑  McGlone, Peggy (June 22, 2016). „Air and Space Museum's Makeover Estimated at $1 Billion". *The Washington Post*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — June 23, 2016. ციტირების თარიღი: June 23, 2016.