recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მაგდალენა ვილჰელმინა ფონ ვიურტემბერგი** (გერმ. Magdalena Wilhelmine von Württemberg; დ. 1677 წლის 7 ნოემბერი, შტუტგარტი — გ. 1742 წლის 30 ოქტომბერი, კარლსბურგი, დურლახი) — ბადენის მარკგრაფინია (1709—1742), კარლ III ვილჰელმის, ქალაქ კარლსრუეს დამაარსებლის (1715) მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

მაგდალენა დაიბადა 1677 წლის 7 ნოემბერს. ის იყო ჰერცოგ ვილჰელმ ლუდვიგისა და მისი ცოლის, მაგდალენა სიბილა ფონ ჰესენ-დარმშტადტის, ჰესენ-დარმშტადტის ლანდგრაფის, ლუდვიგ VI-ისა და მისი მეუღლის მარია ელიზაბეტა ფონ შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-ჰოტორპის ქალიშვილის ქალიშვილი. ბადენისა და ვიურტემბერგის საგვარეულო სახლის გაძლიერების მიზნით, 1697 წლის 27 ივნისს მაგდალენა დაქორწინდა ბადენის პრინცზე, კარლ III ვილჰელმზე.

მაგდალენა ვილჰელმინას ჰქონდა დიდი ცხვირი და სხვა შეუსაბამო ფიზიკური ნიშანი, ის არ შეესაბამებოდა კარლ III ვილჰელმის სილამაზის იდეალს, რომელსაც ლამაზი ქალები უყვარდა. მას შემდეგ, რაც მაგდალენამ მას შვილი და მემკვიდრე აჩუქა, მეუღლეები ერთმანეთს გაეყვნენ. 1715 წელს, როცა კარლ ვილჰელმმა დააარსა კარლსრუე, ის ახალ სასახლეში გადავიდა საცხოვრებლად, თუმცა მისი ცოლი საცხოვრებლად კარლსბურგის ციხე-სიმაგრეში, დურლახში დარჩა.

1738 წელს, კარლ III ვილჰელმის გარდაცვალების შემდეგ, მაგდალენა ვილჰელმინა გახდა თავისი ცხრა წლის შვილიშვილის, მომავალი მარკგრაფ კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენის რეგენტი, რომელიც კარლ III ვილჰელმის მემკვიდრედ დასახელდა 1738 წელს. გარდაცვალების შემდეგ ის დაკრძალულ იქნა სამარკგრაფოს საძვალეში, პფორცჰაიმის ციხე-დარბაზის ეკლესიაში.

შვილები
-------

1. **კარლ მაგნუსი** (1701 წლის 21 იანვარი — 1712 წლის 12 იანვარი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი
2. **ფრიდრიხი** (1703 წლის 7 ოქტომბერი — 1732 წლის 26 მარტი); ბადენ-დურლახის მემკვიდრე პრინცი
3. **ავგუსტა მაგდალენა** (1706 წლის 13 ნოემბერი — 1709 წლის 25 აგვისტო)

ლიტერატურა
----------

* ანეტ ბორხარდტ-ვენცელი: კარლ ფრიდრიხ ფონ ბადენი. ადამიანი და ლეგენდა. (Annette Borchardt-Wenzel: Karl Friedrich von Baden. Mensch und Legende. Katz, Gernsbach 2006, ISBN 3-938047-14-3.)(გერმანული)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაგდალენა ვილჰელმინა ფონ ვიურტემბერგი გერმანული ეროვნული ბიბლიოთეკის კატალოგში(გერმანული)
* მაგდალენა ვილჰელმინა ფონ ვიურტემბერგი (Magdalena Wilhelmine von Württemberg)(გერმანული)
მაგელანის სრუტის თანამგზავრული სურათი
მაგელანის სრუტე
**მაგელანის სრუტე** — სანაოსნო გზა, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის სამხრეთით, მატერიკსა და კუნძულ ცეცხლოვან მიწას შორის. სრუტე წარმოადგენს ყველაზე მნიშვნელოვან ბუნებრივ დამაკავშირებელ გზას ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის, მაგრამ იგი მიჩნეულია სანაოსნოდ საკმაოდ რთულ გზად, არაპროგნოზირებადი ამინდის, დინებებისა და ვიწრო გასასვლელების გამო.

პირველი ევროპელი, რომელმაც ამ სრუტით ისარგებლა, იყო პორტუგალიელი ზღვაოსანი, ესპანეთის მეფის სამსახურში მყოფი ფერნანდო მაგელანი, რომელმაც აქ 1520 წელს გაიარა მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობის დროს. იმის გამო, რომ მაგელანმა სრუტეში 1 ნოემბერს, ყველა წმინდანის ხსენების დღეს გაირა, უწოდა მას „ყველა წმინდანის სრუტე" (*Estrecho de Todos los Santos*). მოგვიანებით, ესპანეთის მეფემ, სრუტეს სახელი შეუცვალა და ზღვაოსნის პატივსაცემად მას მაგელანის სრუტე უწოდა.

გალერეა
-------

* XVII საუკუნის რუკა
* მაგელანის სრუტის ხედი ჩილეს ქალაქ პუნტა-არენასიდან
* ხედი ცეცხლოვანი მიწიდან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2008-03-06 საიტზე Wayback Machine.
ფილმი ვიკისაწყობში.
„**ჯიმ შვანთე**" (*მარილი სვანეთს*) — რეჟისორ მიხეილ კალატოზიშვილის 1930 წლის ფილმი. გადაღებულია უშგულის თემში.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ფილმში ასახულია ის მკაცრი და აუტანელი პირობები, რომელშიც სვანეთის მოსახლეობას უხდება ცხოვრება. სხვა გასაჭირთან ერთად სვანების პრობლემა მარილის უქონლობა და დეფიციტი იყო. მოსახლეობა ჩადის ბარში, რათა მარილი შეიძინოს და უგზოობის გამო ბევრი იღუპება. საბჭოთა ხელისუფლებას მოსახლეობის დასახმარებლად სვანეთში გზა გაჰყავს.

გადაღება
--------

„ჯიმ შვანთეს" გადაღებამდე ერთი წლით ადრე კალატოზიშვილის ჯგუფი გაემგზავრა სვანეთში, სადაც გადაიღო მასალა მხატვრულ-აგიტაციური ფილმისთვის „ბრმა". გადამღებ ჯგუფს უსიამოვნება მოუვიდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან, რის გამოც სახკინმრეწვის ერთი თანამშრომელი მოკლეს. თბილისში დაბრუნების შემდეგ მასალა დაამუშავეს და დაამონტაჟეს, მაგრამ ნაწარმოები დაწუნებული იქნა მეტწილად კონსტრუქციული წყობის და არა ნაწარმოების იდეის გამო. კალატოზიშვილს უზარმაზარი გამოუყენებელი მასალა შერჩა. მან ხელახალი მონტაჟი და გადალაგება დაიწყო და ასე შექმნა „ჯიმ შვანთე".

შეფასება
--------

ფილმმა მაყურებლის არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია. ეკრანებზე ის მხოლოდ ოთხი დღე გადიოდა და შემდეგ მოხსნეს. უცხოელმა კინემატოგრაფისტებმა ფილმი მოიწონეს და მას ლუის ბუნიუელის „უპურო მიწას" ადარებდნენ.

ლიტერატურა
----------

* *მახარაძე, ი.*, დიადი მუნჯი, თბილისი: „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა", 2014, ISBN 978-9941-23-104-9.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჯიმ შვანთე***

* 

* „ჯიმ შვანთე" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯიმ შვანთე YouTube-ზე (ინგლისური სუბტიტრებით)

სქოლიო
------

1. ↑  *Jay Leyda*, „Kino a History of the Russian and Soviet Film", გვ. 293 — ლონდონი, 1950
**ხორეზმის ოლქი** (ვილაეთი) (უზბეკ. Xorazm viloyati) — უზბეკეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ურგენჩი.

ზოგადი მიმოხილვა
----------------

შეიქმნა 1938 წლის 15 იანვარს. მდებარეობს რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ამურდარიის ქვემო დინების მარცხენა ნაპირეთში. ფართობი 6.3 ათასი კმ². ხორეზმის ოლქის ტერიტორია დაბლობი ვაკეა (სიმაღლე 100 მეტრამდე), მდინარე ამუდარიის ძველი დელტის ნაწილი. დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით ეკვრის ყარაყუმის უდაბნო. მთავარი მდინარეა ამუდარია, რომელსაც ფართოდ იყენებენ სარწყავად. ბევრია პატარა მლაშე ტბა. ხორეზმის ოლქი უზბეკეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი მთავარი რაიონია. მრეწველობის დარგებიდან მთავარია მსუბუქი და კვების მრეწველობა. ნათესი ფართობი მთლიანად სარწყავია. ფართობის 62.7% უკავია ბამბის ნათესებს. მოჰყავთ მარცვლეული, საკვები კულტურები, კარტოფილი, ბოსტნეულ-ბაღჩეული, ხილი და სხვა. მეცხოველეობა სახორცე-სარძეო მიმართულებისაა. მისდევენ მეაბრეშუმეობას. განვითარებულია სარკინიგზო, საავტომობილო და საჰაერო ტრანსპორტი.

ჯილდოები და მედლები
-------------------

ოლქი დაჯილდოებულია ლენინის (1963) და შრომის წითელი დროშის (1971) ორდენებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 498.

სქოლიო
------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 უზბეკეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა |
| --- |
|  |
| დედაქალაქი | 
ტაშკენტი |
|  |
| რესპუბლიკა | 
ყარაყალპაკეთი |
|  |
| ოლქები | 
ანდიჯანი **·** ბუხარა **·**  კაშკადარია  **·**  ნავოი **·**  ნამანგანი  **·**  სამარყანდი **·**  სურხანდარია **·**  სირდარია  **·**  ტაშკენტი **·** ფერღანა **·** ხორეზმი  **·** ჯიზახი |

 |
**კორტესის დეპარტამენტი** (ესპ. *Departamento de Cortés*) — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 365 497 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 954 კმ²-ია. წარმოადგენს ქვეყნის ყველაზე ხალხმრავალ დეპარტამენტს. დასავლეთ ნაწილში აღმართულია მერედონის მთები, თუმცა უმეტეს ნაწილში ტროპიკული დაბლობებია. 

შეიქმნა 1893 წელს, სანტა-ბარბარასა და იოროს დეპარტამენტების ტერიტორიების ხარჯზე. დედაქალაქია სან-პედრო-დე-სულა. ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლო გამოირჩევა მრავალი საუცხოო პლაჟით. 

კორტესი ჰონდურასის ეკონომიკის გულია, ვინაიდან აქ მდებარე სულას ხეობა ქვეყნის მთავარი სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველი რეგიონია. XIX საუკუნის ბოლოს აქ ამერიკულმა ბანანის კომპანიებმა გააშენეს ვრცელი პლანტაციები, განავითარეს აშშ-ში გემებით ხილის გადასაზიდი ინფრასტრუქტურა. 

კორტესის დეპარტამენტი 12 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ჰონდურასის დეპარტამენტები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინტერაქტიული რუკა დაარქივებული 2012-03-24 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჰონდურასის დეპარტამენტები |
| --- |
|  |
| 
ატლანტიდა · ჩოლუტეკა · კოლონი · კომაიაგუა · კოპანი · კორტესი · ელ-პარაისო · ფრანსისკო-მორასანი · გრასიას-ა-დიოსი · ინტიბუკა · ისლას-დე-ლა-ბაია · ლა-პასი  · ლემპირა · ოკოტეპეკე  · ოლანჩო  · სანტა-ბარბარა · ვალიე · იორო |

 |
**ჯუზეპე მარია ძამპი** — თეატინელთა ორდენის ბერი. მისიონერი, თეატინელთა მისიის პრეფექტი სამეგრელოში. ვარაუდობენ, რომ ძამპი იმ ორ მისიონერთაგანია, რომლებიც 1645 წელს ჩამოვიდნენ სამეგრელოში. 1672 წელს ძამპიმ საფრანგეთის ელჩს კონსტანტინოპოლში წარუდგინა „ქართველ ეპისკოპოსთა რწმენის თხრობა", ჟან შარდენს კი მეგრელების რელიგიის აღწერილობა, რომელიც მას, შარდენის სიტყვით, შეუდგენია სამეგრელოში 23 წლის ცხოვრების შემდეგ; თავისი მოგზაურობის აღწერილობაში ძამპი მოკლედ მიმოიხილავს სამეგრელოში ქრისტიანობის შემოსვლასა და გავრცელებას. მოხსენებული ჰყავს ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი (ირბახი). დაწვრილებით აქვს აღწერილი სამეგრელოს ეკლესიების არქიტექტურა, ინტერიერი, სამღვდელოების ჩაცმულობა, ხატები, ზარები, რელიკვიები. მთელი თავები აქვს დათმობილი ღვთისმსახურების, რელიგიური წეს-ჩვეულებების აღწერას, აგრეთვე საკულტო ტერმინოლოგიას ქართულ ენაზე (ლათინური ტრანსკრიპციით); შეიცავს მდიდარ ფოლკლორულ და საყოფაცხოვრებო მასალას. ამ მხრივ მისი შრომა არქანჯელო ლამბერტის ცნობების გაგრძელებაა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პიეტრო დელა ვალე

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 264.
**ჯუდიტ ჰოგი** (ინგლ. Judith Hoag; დ. 1968 წელი, 29 ივნისი, ნიუბერიპორტი, მასაჩუსეტსი , აშშ) - ამერიკელი მსახიობი. იგი ყველაზე ცნობილია ეიპრილ ო'ნის როლით ფილმში Teenage Mutant Ninja Turtles (1990) და გვენ კრომველ პაიპერის როლით Disney Channel-ს სატელევიზიო სერიალში Halloweentown, 1998 - 2006 წლებში. ჰოგი ასევე ცნობილია სინდი დატტონ ფრაისის როლით, HBO დრამატულ სერიალში დიდი სიყვარული (2006–2011), ტენდი ჰემპტონი ABC– ს მუსიკალური დრამატულ სერიალში ნეშვილი (2012–2018) და სტეფანი ქუინი Syfy ფანტასტიკურ დრამატულ სერიალში ჯადოქრები (2016–2020).

ადრეული ცხოვრება
----------------

ჯუდიტ ჰოგი დაიბადა მასაჩუსეტსის შტატში, ნიუბერიპორტში. თინეიჯერობის დროს ჰოგი დადიოდა უოლნტ ჰილის სკოლაში, მასაჩუსეტში, ნატიკში, სადაც კონცენტრირებული იყო მსახიობობაზე.

კარიერა
-------

ჰოაგი მოღვაწეობს 1986 წლიდან. ამ წელს მან მიიღო ერთ-ერთი პირველი როლი სერიალის რეგულარულად ABC დღის საპნის ოპერაში Loving ბეიტზ ალდენის როლში. 1988 წელს Loving- ის დატოვების შემდეგ, ჰოაგმა დაიწყო თავისი კარიერა ტელევიზიაში და შემდეგ წელს მოიგო ქალის მთავარი როლი CBS- ს კომედიურ სერიალში Wolf. სერიალი ერთი სეზონის შემდეგ გაუქმდა. 1990 წელს მან ითამაშა ფილმებში "ხარისხის საქმე" და "კადილაკი კაცი". ჰოგი ყველაზე ცნობილია ეიპრილ ო'ნილის როლით, Teenage Mutant Ninja Turtles პირველ ფილმში. ფილმმა დიდი წარმატება მოიპოვა სალაროებში, საბოლოოდ $ 135 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა ჩრდილოეთ ამერიკაში და 66 მილიონი დოლარზე მეტი ჩრდილოეთ ამერიკის საზღვარგარეთ, საერთო ჯამში $ 200 მილიონი დოლარით, რაც 1990 წლის მეცხრე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმია მსოფლიოში. Teenage Mutant Ninja Turtles- ის პოპულარობის შემდეგ, ჰოაგმა მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე პილოტში, ის გამოჩნდა რამდენიმე სატელევიზიო ფილმში, მათ შორისაა დენიელ ფოლადის Fine Things და ბონი ბედელიას გვერდით. ჰოაგმა მიიღო შემდგომი აღიარება, როგორც გვენ კრომველ პიპერი, Disney Channel-ის Halloweentown– ის ფრენჩაიზებში : Halloweentown (1998), Halloweentown II: Kalabar's Revenge (2001), Halloweentown High (2004) და Return to Halloweentown (2006). იგი ასევე გამოჩნდა შემდეგ ფილმებში Armageddon (1998), Flying By (2009), I Am Number Four (2011) და Hitchcock (2012). ჰოაგმა 60-ზე მეტი ეპიზოდური როლი მიიღო სატელევიზიო შოუებში, მათ შორის Quantum Leap, Melrose Place, Roseanne, The Nanny, Murder, She Wreote, The X-Files, Six Feet Under, Ghost Whisperer, NYPD Blue, Grey's Anatomy, Private Practice, CSI NY, Criminal Minds, Sons of Anarchy, Castle, The Middle, Grimm და სხვა ცნობილი სატელევიზიო სერიალები.

2006 წლიდან 2011 წლამდე ჰოგი ასევე გამოჩნდა სინდი პრაის როლში HBO დრამატულ სერიალში Big Love.

პირადი ცხოვრება
---------------

1988 წელს იგი დაქორწინდა მსახიობ ვინს გრანტზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი, ვაჟი და ქალიშვილი. წყვილი 2016 წელს დაშორდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯუდიტ ჰოგი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  New Teenage Mutant Ninja Turtles 2 Set Photos Reveal Surprise Appearance დაარქივებული 2020-08-13 საიტზე Wayback Machine.. www.comingsoon.net. (25 დეკემბერი, 2020)
2. ↑  Judith Hoag Biography (1968?-). www.filmreference.com. (25 დეკემბერი, 2020)
3. ↑  Teenage Mutant Ninja Turtles. www.boxofficemojo.com. (25 დეკემბერი, 2020)
4. ↑  JUDITH HOAG. odssf.com. (25 დეკემბერი, 2020)
IX -საუკუნის სმინდა დონატუსის ეკლესია ზადარში.
**ხორვატიის კულტურა**ს აქვ ხანგრძლივი ისტორია. ხორვატები ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე თოთხმეტ საუკუნეზე მეტია ცხოვრობენ, რასაც ადასტურებს მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლები.

მისი გეოგრაფიული მდგომარეობის გამო, ხორვატია წარმოადგენს ოთხი კულტურის შერწყმის ადგილს. ის იყო როგორც დასავლეთ რომის და ბიზანტიის იმპერიების ასევე ცენტრალური ევროპის და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის კულტურების შეხვედრის ადგილი. ეროვნული კულტურის ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი იყო ილირიული მოძრაობა. XIX საუკუნეში მოხდა ხორვატული ენის ემანსიპაცია და მნიშვნელოვანი განვითარება კურტურის და ხელოვნების ყველა მიმართულებაში. ხორვატები თავს ჰალსტუხის წინაპრის კრავატის შემქმნელებად მიიჩნევენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ხორვატიის კულტურა***

* Croatian Cultural Center of Greater Los Angeles დაარქივებული 2011-07-25 საიტზე Wayback Machine.
* Croatian Cultural Heritage - digital collection of Croatian cultural heritage

სქოლიო
------

1. ↑  Culture and History. Croatian National Tourist Board.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 ოქტომბერი 2011. ციტირების თარიღი: 7 October 2011.
**ჯუზეპე კამპანი** (იტალ. Giuseppe Campani; დ. 1635 — გ. 28 ივლისი, 1715) — იტალიელი ოპტიკოსი და ასტრონომი.

ბიოგრაფია
---------

კამპანი დაიბადა 1635 წელს კასტელ-სან-ფელიჩეში. ადრეულ ასაკში გადავიდა რომში საცხოვრებლად, სადაც მიაღწია დიდ წარმატებას როგორც მექანიკოსმა და ოპტიკოსმა. მის მიერ დამზადებული ლინზები და ტელესკოპები იგზავნებოდა ფლორენციაში და პარიზში. მალევე ის ცნობილი გახდა, როგორც თავისი დროის საუკეთესო ოპტიკური ინსტრუმენტების შემქმნელი. თავდაპირველად კამპანი მუშაობდა უფროს ძმებთან, მატეოსთან (მღვდელი და ენთუზიასტი მექანიკოსი) და პიერ ტომასოსთან ერთად (საათების მკეთებელი ვატიკანში). 50-წლიანი კარიერის განმავლობაში, ჯუზეპემ არაერთი ოპტიკური ინსტრუმენტი შექმნა. მისი ტელესკოპები და მიკროსკოპები გამოირჩეოდნენ საუკეთესო ლინზებით და ხშირად უფრო დიდ მოწონებას იმსახურებდნენ, ვიდრე კრისტიან ჰიუგენსისა (1629-1695) და ეუსტაქიო დივინის (1610-1685). 
1663-1664 წლებში, ჯუზეპემ გამოიგონა სპეციალური მიკროსკოპის ოკულარი, რომელსაც მოგვიანებით კამპანის ოკულარი ეწოდა. მისი დამკვეთები იყვნენ კარდინალი ფრანჩესკო ბარბერინი, ფაბიო ჩიგი, პრინცი აგოსტინო ჩიგი, ტოსკანას დიდი ჰერცოგი ფერდინარდ II (1610-1670) და ჟან-ბატისტ კოლბერტი (1619-1683). კამპანის ტელესკოპებს იყენებდა ჯოვანი დომენიკო კასინიც (1625-1712). აღსანიშნავია აგრეთვე, რომ ტელესკოპების დიდი ნაწილი შეისყიდა პარიზის ობსერვატორიამ, რომელიც 1667 წელს დაარსდა. 

კამპანი აწარმოებდა ასტრონომიულ ექსპერიმენტულ კვლევებს. არსებობს ვარაუდი, რომ სწორედ კამპანიმ აღმოაჩინა იუპიტერის როტაცია კასინამდე. მისი ასტრონომიული აღმოჩენები და ტელესკოპის აღწერა დეტალურადაა განხილული წიგნში: "Ragguaglio di due nuovi osservazioni, una celeste in ordine alla stella di Saturno, e terrestre l'altra in ordine agl' instrumenti (Rome, 1664, and again in 1665)". 

კამპანის ინსტრუმენტების უმეტესობა გადაეცა ბოლონიის ინსტიტუტის სამეცნიერო აკადემიის ფიზიკის ლაბორატორიას 1747 წელს. დღესდღეობით მისი ინსტრუმენტები ინახება გალილეოს მუზეუმში (ფლორენცია), პარიზის ეროვნულ ობსერვატორიაში, პარიზის ხელოვნებისა და ხელოსნობის ინსტიტუტსა და ვაშინგტონის შეიარაღებული ძალების ინსტიტუტის სამედიცინო მუზეუმში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გალილეოს მუზეუმის კატალოგი

სქოლიო
------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
2. ↑  Early Modern Letters Online<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q44526767'></a>
3. ↑  Digital Library for Dutch Literature (DBNL) — 1999.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2451336'></a>
4. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
5. ↑  opac.vatlib.it<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q84353965'></a>
**ლევონ ისეცკი** (დ. 20 სექტემბერი, 1890, თბილისი — გ. 10 მაისი, 1946) — საოპერო მომღერალი (ბანი, ბარიტონი), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი 1915 წელს. 1928 წლიდან იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი (შუალედებით); 1922 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ალექსანდროპოლის (ლენინაკანი) სომხური საოპერო დასის (1923) და ერევნის საოპერო თეატრის (1933) დაარსებაში (ა. შ. მელიქ-ფაშაევთან, შ. მ. ტალიანთან, ა. ბ. დანიელიანთან ერთად); ქართული რეპერტუარი: აბიო, ცანგალა, ენგიჩარი (ზ. ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი", „დაისი", „ლატავრა"), გიორგი-მეფე (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან-ცბიერი", 1926 წელს პირველი დადგმა), მაკარი (ვ. დოლიძე „ქეთო და კოტე", 1919 წელს პირველი დადგმა), ხევსური (ვ. დოლიძე „ლელა", 1922 წელს პირველი დადგმა); სხვა რეპერტუარი: სპარაფუჩილე (ვერდი „რიგოლეტო"), კარდინალი (ჰალევი „რაქილი"), მარსელი სენ-ბრი (მეიერბერი „ჰუგენოტები"), მეფისტოფელი (გუნო „ფაუსტი"), დონ ბაზილიო (როსინი „სევილიელი დალაქი"), ივან სუსანინი (გლინკა „ივან სუსანინი"), ბორის გოდუნოვი (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი"), გრემინი (ჩაიკოვსკი „ევგენი ონეგინი"), კონჩაკი (ბოროდინი „თავადი იგორი"), მეწისქვილე (დარგომიჟსკი „ალი"), სალიერი, მეფე დოდონი(რიმსკი-კორსაკოვი „მოცარტი და სალიერი", „ოქროს მამალი"), ტარასი (ლისენკო „ტარას ბულბა"), რუბენ, ნადირ-შაჰი (სპენდიაროვი „ალმას").

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1933 — სომხეთის დამსახურებული არტისტი
* 1943 — საქართველოს სახალხო არტისტი

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015. გვ. 228

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევონ ისეცკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლევონ ტერ-პეტროსიანი** (სომხ. Լեւոն Տեր-Պետրոսյան; დ. 9 იანვარი 1945, ალეპო) — სომხეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი 1991-1998 წლებში.

დაიბადა სირიის ქალაქ ალეპოში. მამამისი აკოფ ტერ-პეტროსიანი სირიისა და ლიბანის კომუნისტური პარტიების ერთ-ერთი დამაარსებელია. 1946 წელს ოჯახი გადასახლდა სომხეთის სსრ-ში. 1963 წელს შევიდა და 1968 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1989 წელს აირჩიეს სომხეთის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, ხოლო 1990 წელს უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ.

1991 წლის 16 ოქტომბერს აირჩიეს დამოუკიდებელი სომხეთის პირველ პრეზიდენტად. მას მხარი დაუჭირა ამომრჩეველთა 83,4 %-მა. 1996 წელს მეორე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად და მიიღო ხმების 51,75 %. პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა 1998 წლის თებერვალში. გადაგდომის მიზეზი იყო განხეთქილება სომხეთის მთავრობაში. მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა რობერტ ქოჩარიანმა, თავდაცვის მინისტრმა ვაზგენ სარქისიანმა და შინაგან საქმეთა და ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრმა სერჟ სარქისიანმა მხარი არ დაუჭირეს მის გეგმას მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დარეგულირების შესახებ, რომელიც ითვალისწინებდა კონფლიქტის ზონის დემილიტარიზაციას და აზერბაიჯანელების დაბრუნებას მთელ რიგ დასახლებულ პუნქტებში.

გადადგომის შემდეგ მუშაობდა მატენადარანში. მონაწილეობდა 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და გავიდა მეორე ადგილზე ხმების 21,50  %-ით. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მისმა პარტიამ მიიღო 7 მანდატი, თუმცა მან უარი განაცხადა დეპუტატობაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლევონ ტერ-პეტროსიანი***

* Official Levon for President 2008 campaign website დაარქივებული 2013-01-21 საიტზე Wayback Machine.
* Левон Тер-Петросян: нужно демонтировать криминальную структуру власти. Интервью. Коммерсант, 6 декабря 2007 г.
* ბიოგრაფია

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომხეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ლევონ ტერ-პეტროსიანი
* რობერტ ქოჩარიანი
* სერჟ სარქისიანი
* არმენ სარქისიანი
* ალენ სიმონიანი (მ/შ)
* ვაჰაგნ ხაჩატურიანი
 |

 |
**კვედაი დენ სინჰი** (Kwäday Dän Ts'ìnchi, *კვედაი დენ სინჰი*) — ბუნებრივად მუმიფიცირებული სხეული ნაპოვნი ტაშენშინი-ალსეკის პროვინციული პარკის ტერიტორიაზე (ბრიტანეთის კოლუმბია, კანადა). სხეული გამოჩნდა 1999 წელს მყინვარის დნობის შედეგად. იქვე იყო ციყვის ბეწვისაგან შეკერილი მოსასხამი, ხის ფესვებისაგან დაწნული ქუდი, ხელჯოხი, შუბი და შრომის იარაღები. რადიონახშირბადის დათარიღებამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდა კაცის სხეული დაახლოებით 300-550 წლის წინ ცხოვრობდა.

სამმა მონადირემ, ბილ ჰენლონმა, უორენ უორდმა და მაიკ როშემ 1999 წლის 14 აგვისტოს, მყინვარის დნობის შედეგად, იპოვეს რიგი არტეფაქტი და ადამიანის სხეული იუკონის საზღვართან. მონადირეები მოძრაობდნენ მყინვარის გასწვრივ, ტყის საზღვრის ზემოთ. მათ შეისწავლეს ტყე და შენიშნეს ორნამენტები და ჭდეები. ყინულში სხეული აღმოაჩინა უორენ უორდმა, რომელიც ბინოკლით ასრულებდა დაკვირვებებს. 16 აგვისტოს მონადირეებმა თავიანთი აღმოჩენების შესახებ უამბეს ბერინგიის ცენტრის საშტატოს. აღმოჩენილ მამაკაცს უწოდეს *კვედაი*, რომელიც წარმოადგენს ერთ-ერთ უძველეს კარგად შენახულ ადამიანურ რელიქტს ჩრდილოეთ ამერიკაში. ის სავარაუდოდ, 18-19 წლისა იყო როდესაც გარდაიცვალა. სიკვდილის მიზეზი უცნობია. ამასთანავე შეისწავლეს კვედაის საკვები კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში და გამოავლინეს, რომ იგი მოგზაურობდა სამი დღის განმავლობაში და გაიარა არა ნაკლებ 100 კილომეტრი. კვედაისთან ერთად აღმოჩნდა არაერთი არტეფაქტი.

იგი ცნობილია ასევე როგორც იუკონის ან კანადის ყინულის კაცი. კვედაი დენ სინჰი ადგილობრივთა ენაზე „დღეს ნაპოვნ ძველ ადამიანს" ნიშნავს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კვედაი დენ სინჰი დაარქივებული 2013-11-12 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* კვედაი დენ სინჰი დაარქივებული 2012-02-04 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* კვედაი დენ სინჰი — წიგნი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Pringle, Heather. "The Messenger", *Canadian Geographic Magazine*, Dec 2008, p. 74.
კორტი
**კორტი** — საჩოგბურთო მოედანი.

კორტი უნდა იყოს მართკუთხედი 23.77 მ სიგრძისა და 8.23 მ სიგანის. იგი შუაზე გაყოფილია ბადით, რომელიც დამაგრებულია 0.8 სმ მაქსიმალური დიამეტრის ტროსზე. ტროსის ბოლოები დამაგრებულია ან გადაჭიმულია 2 ბოძზე, რომელიც თუ ოთკუთხაა, უნდა იყოს არაუმეტეს 15 კვ.სმ-ისა და თუ მრგვალია არაუმეტეს ა.5სმ დიამეტრისა. ბოძების ცენტრები უნდა იყოს დაცილებული კორტისგან ო.914 მ-ით ორივე მხარეს, ხოლო მათი სიმაღლე უნდა იყოს ისეთი, რომ ტროსის წვერი კორტის ზედაპირიდან 1.07 მ სიმაღლეზე აღმოჩნდეს. ბადის უჯრედები უნდა იყოს საკმაოდ პატარა, რომ მასში არ გაძვრეს ჩოგბურთის ბურთი. ბადის სიმაღლე ცენტრში უნდა იყოს 0.914 მ. კორტი შემოსაზღვრულია საბაზო ხაზებით, რომლის სიფართოვე შეიძლება იყოს 10 სმ-მდე. ასევე არის შიდა ხაზები, რომელთა სიფართოვე მერყეობს 2.5–5 სმ-მდე. ოფიციალური შეხვედრების დროს საბაზო ხაზების უკანა სათამაშო სივრცე უნდა იყოს არანაკლებ 6.4 მ, ხოლო გვერდითისა კი მაქსიმუმ 3.66 მ.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჩოგბურთი |
| --- |
|  |
| ზოგადი | 
* ჩოგანი
* ბურთი
* კორტი
* Hawk-Eye
* ITF
 |  |
|  |
| დიდი სლემის ტურნირები | 
* ავსტრალიის ღია პირველობა
* საფრანგეთის ღია პირველობა
* უიმბლდონი
* აშშ-ის ღია პირველობა
 |
|  |
| პროფესიონალური ტურები | 

|  |  |
| --- | --- |
| მამაკაცები | 
* ATP-ის ტური
* ATP-ის ჩელენჯერის ტური
* ITF-ის მამაკაცთა ტურნირები
 |
|  |
| ქალები | 
* WTA-ის ტური
* WTA-ის 125K სერიები
* ITF-ის ქალთა ტურნირები
 |

 |
|  |
| სანაკრებო ტურნირები | 
* დეივისის თასი
* ფედერაციის თასი
* ჰოპმანის თასი
* ლეივერის თასი
 |
|  |
| სხვა ტურნირები | 
* ჩოგბურთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
 |

 |
**კოსტუმბრიზმი** (ესპ. costumbrismo < comstrumbre — ზნე, ჩვეულება) — XIX საუკუნის მიმდინარეობა. ესპანურ და ლათინო ამერიკის ესპანურენოვან ლიტერატურასა და სახვით ხელოვნებაში. ემყარებოდა რეალისტური ასახვის პრინციპებს და გამოხატავდა ეროვნული თვითშეგნების აღმავლობას ხალხთან ყოფის თავისებურებას. აიდეალებდა პატრიარქალურ ზნე-ჩვეულებებს. ლიტერატურაში კოსტუმბრიზმმა გავრცელება პოვა უმეტესად ნარკვევის ჟანრში, აგრეთვე დრამატურგიაში, პოეზიასა და რომანში. კოსტუმბრიზმის წარმომადგენლები ესპანეთში იყვნენ: რ. მესონერო რომანოსი, მ. ხ. დე ლარა, ს. ესტევანეს კალდერონი და სხვა. ჩილეში — ხ. ხ. ვალიესო, კოლუმბიაში — ხ. დე დიოს რესტრეპო, ტ. კარასკილია, პერუში — ფ. პარდო, მექსიკაში — მ. პაინო და სხვა. კოსტუმბრიზმმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ლათინო-ამერიკული ქვეყნის გრაფიკასა და სახვით ხელოვნებაში. მისი ესთეტიკური პრინციპია ბუნების დოკუმენტურად ასახვა, ხალხის ცხოვრების თავისებურებათა ეთნოგრაფიული სიზუსტით გადმოცემა, მშრომელთა ყოფის იდეალური სურათების შექმნა. კოსტუმბრისტების მნიშვნელოვანი სკოლა ჩამოყალიბდა კუბაზე (ვ. პ. დე ლანდალუსე, ფ. მიალე). კოსტუმბრიზმი განვითარდა აგრეთვე კოლუმბიაში (რ. ტორეს მენდესი), არგენტინაში (კ. მორელი), ურუგვაიში (ხ. მ. ბესნეს, ი. ირიგოიენი), ჩილეში (მ. ა. კარო), მექსიკასა (ხ. ა. არიეტა, 1802 — 1879) და სხვა ქვეყნებში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 698-699.
**ლევონ III** (სომხ. Լեւոն Բ; დ. 1236 — გ. 1289) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე 1269/1270-1289 წლებში, ჰეთუმიანების მეორე წარმომადგენელი, ჰეთუმ I-ისა და მისი მეუღლის, ზაბელის ვაჟი.

ლევონი დაიბადა 1236 წელს. ბავშვობაში, იგი გაიტაცეს, ტყვედ გაყიდეს და მამლუქი გახდა. მისმა მამამ, ჰეთუმ I-მა დიდი თანხა გადაიხადა იმისათვის, რომ შვილი გამოესყიდა.

ლევონ III ტახტზე ავიდა 1269 ან 1270 წელს. ლევონი იყო ძალიან მორწმუნე ადამიანი. მას სურდა განეახლებინა სავაჭრო ხელშეკრულება იტალიელებსა და კატალონიელებთან. ცდილობდა, რომ გაეძლიერებინა მონღოლეთ-სომხეთის ალიანსი.

1271 წელს მარკო პოლო ეწვია კილიკიის სომეხთა სამეფოს და დადებითად შეაფასა ლევონის მეფობა, თუმცა ამასთან ერთად აღნიშნა, რომ სამეფოს სამხედრო ძალები იყო ძალიან დემორალიზებული.

1275 წელს მამლუქთა სულთანი კიდევ ერთხელ შეიჭრა ლევონის სამეფოში. მათთან ბრძოლის დროს გარდაიცვალა ჰეთუმ I-ის ძმა და ლევონის ბიძა სმპადი.

ლევონ III გარდაიცვალა 1289 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ კილიკიის სომეხთა სამეფოს ტახტზე მისი ვაჟი, ჰეთუმ II ავიდა.

ლიტერატურა
----------

* Boase, T. S. R. (1978). *The Cilician Kingdom of Armenia*. Edinburgh:  Scottish Academic Press. ISBN 0-7073-0145-9.
* Toumanoff, C. (1966). "Armenia and Georgia", *Cambridge Medieval History, vol. IV*.
* Stewart, Angus Donal (2001). *The Armenian Kingdom and the Mamluks: War and diplomacy during the reigns of Het'um II (1289–1307)*.  BRILL. ISBN 90-04-12292-3.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კილიკიის სომხეთის სამეფოს მეფეები |
| --- |
|  |
| რუბენიანები | 
* რუბენ I
* კონსტანდინ I
* თოროს I
* ლევონ I
* თოროს II
* რუბენ II
* მლეჰი
* რუბენ III
* ლევონ II
* ზაბელი
 |
|  |
| ჰეთუმიანები | 
* ჰეთუმ I
* ლევონ III
* ჰეთუმ II
* თოროს III
* სმბატი
* კონსტანდინ II
* ლევონ IV
* ოშინი
* ლევონ V
 |
|  |
| ლუზინიანები | 
* კონსტანდინ III
* კონსტანდინ IV
* კონსტანდინ V
* ლევონ VI
 |

 |
**კოშის ინტეგრალი** — {\displaystyle {\frac {1}{2\pi i}}\int \limits \_{\gamma }{\frac {f(t)dt}{t-z}}\,dz} სახის ინტეგრალი, სადაც {\displaystyle \gamma } კომპლექსურ სიბრტყეში მდებარე მარტივი ჩაკეტილი წრფევადი წირია, ხოლო {\displaystyle f(t)} — კომპლექსური {\displaystyle t} ცვლადის ფუნქცია ანალიზური {\displaystyle \gamma }-ზე და {\displaystyle \gamma }-ს შიგნით. თუ {\displaystyle z} მდებარეობს {\displaystyle \gamma }-ს შიგნით, მაშინ კოშის ინტეგრალი უდრის {\displaystyle f(z)}; ამრიგად კოშის ინტეგრალის დახმარებით ყოველი ანალიზური ფუნქცია შეიძლება გამოისახოს მისი მნიშვნელობით ჩაკეტილ კონტურზე. კოშის ინტეგრალი პირველად განიხილა ო. კოშიმ 1831 წელს.

კოშის ინტეგრალის განზოგადოებაა კოშის ტიპის ინტეგრალები. მათ იგივე სახე აქვთ, მაგრამ {\displaystyle \gamma } არ იგულისხმება ჩაკეტილად, {\displaystyle f(z)} — ანალიზურად. მათი სისტემური შესწავლა დაიწყო ი. სოხოცკიმ და გააგრძელეს რუსმა და საბჭოთა მათემატიკოსებმა (ი. კოლოსოვი, ვ. გოლუბევი, ი. პრივალოვი, ნ. მუსხელიშვილი) როგორც შემდგომი განზოგადების, ისე მექანიკურ საკითხებში გამოყენების მიმართულებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 6-7.
წყლის წვეთის კოჰეზიური ხასიათი აშკარად შესამჩნევია
**კოჰეზია** (ლათ. cohaesus – ბმული, მიკრული) — მოლეკულების (ატომების, იონების) შეჭიდულობა, გამოწვეული მიზიდვის ძალებით. ეს არის მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედებისა და ქიმიური ბმის ძალები. ამ ურთიერთქმედებით არის განპირობებული ფიზიკური და ფიზიკურ-ქიმიური თვისებების ერთობლიობა — აგრეგატული მდგომარეობა, ხსნადობა, აქროლადობა. კოჰეზიური ძალები მცირე მანძილზე მოქმედებს (მანძილის გადიდებისას სწრაფად ეცემა). ამიტომ კოჰეზია ძლიერია მყარ და თხევად სხეულებში, სადაც მანძილი ატომებსა და მოლეკულებს შორის მცირეა. აირებში კოჰეზია მეტად უმნიშვნელოა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 10.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კოჰეზია - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი www.nplg.gov.ge
* The Bubble Wall[*მკვდარი ბმული*] (audio slideshow from the National High Magnetic Field Laboratory explaining cohesion, surface tension and hydrogen bonds)
* "Adhesion and Cohesion of Water." USGS.gov. US Geological Survey, n.d. Web.
**კრავცოვოს ტბა** (რუს. Кравцово) — რელიქტური ტბა რუსეთში, სტავროპოლის მხარეში. მდებარეობს ქალაქ სტავროპოლის სამხრეთ-დასავლეთით 9 კმ-ში, მდინარეების ეგორლიკისა და კალაუსის მდინარეთაშუეთში, ზღვის დონიდან 554 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,75 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 2,5 მ. უკავია 1,5 კმ სიგრძისა და 500–600 მ სიგანის ოვალური ქვაბული. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და გრუნტის წყლებით.

კრავცოვის ტბა ერთ-ერთი უძველესი წყლის ობიექტია სტავროპოლის მხარის ტერიტორიაზე, რომელიც ჩამოყალიბდა გამყინვარების პერიოდში. მისი გეოლოგიური წარმოშობა ჯერ კიდევ გაურკვეველია. არსებობს მოსაზრება, რომ ტბა შეიძლება იყოს უძველესი მდინარე კოსიაკინსკაიას (სავარაუდოდ, სტავროპოლის ტერიტორიის პირველი მდინარე) ერთ-ერთი ნაშთი. ამას ირიბად მიუთითებს მისი ქვაბულის ჩრდილოეთ ნაწილის ფორმა, რომელიც მდინარის მოსახვევს ჰგავს.

ამ დროისთვის ზუსტი განმარტება არ არსებობს ტბის სახელწოდების წარმოშობის შესახებ. ერთი ვერსიით, იგი ასოცირდება ამ ტერიტორიის ყოფილი მფლობელის — კრავცოვის სახელთან. სხვა შეხედულებით, ტბას შესაძლოა სახელი ეწოდა გეოდეზისტ ი. კრავცევის პატივსაცემად, რომელიც XX საუკუნის 40-იან წლებში აქ საძიებო სამუშაოებს ატარებდა.

სქოლიო
------

1. ↑  Савельева В. В. Природа города Ставрополя. — Ставрополь: Ставропольсервисшкола, 2002.
2. ↑  Гаазов В. Л. Кравцово озеро-болото // Ставропольеведение. — М.: Изд. Надыршин, 2010.
3. ↑  Гаазов В. Л. Лец М. Л. Ставрополь и его окрестности. — 2-е изд. доп. и перераб. — М.: Изд. Надыршин А. Г. 2015.
4. ↑  Метёлкина О. «Другое» название Кравцова озера // Вечерний Ставрополь. — 2007
**ლიანა გაბეჩავა** (დ. 20, ოქტომბერი, 1935, ქუთაისი) — ქართველი პედაგოგი, მთარგმნელი, წარსულში თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა ინსტიტუტის დამსახურებული ლექტორი. ღირსების ორდენის კავალერი (1996), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. ინგლისურ ენაზე თარგმნა არაერთი მნიშვნელოვანი ქართული ნაშრომი.

### ბიოგრაფია

დაიბადა 1935 წლის 20 ოქტომბერს, ქუთაისში. მამა ქუთაისში ქართულ ჯარში მსახურობდა. დედამ თსუ-ს პედაგოგიური ფაკულტეტის გაუქმების შემდეგ დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი. ორი წლის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში.

1943 წელს შევიდა პირველ ქალთა საშუალო სკოლაში, მე-9 კლასიდან გადავიდა მე-6 ქალთა სკოლაში. 1960 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის ინგლისური ენის ფაკულტეტი. 

სტუდენტობის პერიოდში ქართულ ენაზე თარგმნიდა ინგლისელი მწერლების მოთხრობებს. რამდენიმე მათგანი დაიბეჭდა ჟურნალ „ხოლმში" და ამერიკული ნოველების ორტომეულში. ინსტიტუტის დასრულების შემდეგ დარჩა ლაბორანტად, ხშირად მუშაობდა უცხოელ დელეგაციებთან, ასევე სინქრონისტ მთარგმნელად სხვადასხვა სამეცნიერო კონფერენციებზე, (მაგ: რუსთაველის იუბილესადმი მიძღვნილ სამეცნიერო კონფერენციაზე; მიწისძვრების და ცუნამის შესახებ გამართულ სამეცნიერო კონფერენციაზე; ე.წ. „ჩატოკვას" კონფერენციაზე და სხვა.).

აქტიურად ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას. ინგლისურიდან თარგმნა სტენ ბარსტოუს რომანი „ესეც ხომ სიყვარულია". უმეტესად თარგმნიდა სამეცნიერო ნაშრომებს ქართულიდან ინგლისურად. მის თარგმანებს შორისაა ლევან სანიკიძის ისტორიული რომანი „ჰაბირუელ, ისრაელ, ებრაელ," რომელიც ცალკე წიგნად გამოიცა, აგრეთვე თარგმნა ქართული არქიტექტორების რვატომეული, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ქართული ხალხური პოლიდონიისადმი მიძღვნილი კონფერენციის მასალები, პროფესორ მიმინოშვილის წიგნი „ეთნოგრაფიული მუგზაურობა საქართველოში", დამანა მდივნიშვილის „მშვენიერთა სავანე". ინგლისურად თარგმნა და 2010 წელს ლონდონში გამოიცა წიგნი „მაქსიმე აღმსარებელი და საქართველო".

ინსტიტუტში მუშაობის პერიოდში დაასახელეს წლის საუკეთესო მასწავლებლად. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენითა და საქართველოს სახელმწიფო პრემიით.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები 1993-2004 წლებში, გვ. 82, თბილისი, 2012 წელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიანა გაბეჩავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ესეც ხომ სიყვარულია... / სტენ ბარსტოუ ; ინგლისურიდან თარგმნა ლიანა გაბეჩავამ isi.evergreencatalog.com, წაკითხვის თარიღი 11 მაისი 2017‎
**კეგე** (დან. Køge) — ქალაქი და საზღვაო პორტი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, კოპენჰაგენიდან 39 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს კეგეს მუნიციპალიტეტის უმთავრეს ქალაქს. 2012 წლის მონაცემებით, ურბანულ არეალში 35 295 ადამიანი ცხოვრობს.

ბუნებრივმა ნავსადგომმა და სტრატეგიულმა მდებარეობამ კეგეს საბაზრო ქალაქად ჩამოყალიბებას შეუქყო ხელი. დღეისათვის, კარგადაა შემონახული ქალაქის ძველი ნაწილი, სადაც უამრავი ნახევრად ხის სახლია.

კეგე კოპანჰაგენის მეტროპოლიურ არეალშია მოქცეული და მას ტრამვაის სისტემით უკავშირდება. ქალაქის გავლით მიმდინარეობს ახალი სარკინიზგსო ხაზის მშენებლობა, რომელიც კოპენჰაგენსა და რინგსტედს დააგავშირებს, მშენებლობის დასრულება 2018 წლისთვისაა დაგეგმილი. შედეგად, კეგე დანიის სატრანსპორტო სისტემის კვანძად იქცევა.

ისტორია
-------

კეგე ოფიციალურად 1288 წელს დაარსდა, როდესაც ის საბაზრო ქალაქი გახდა, საეკლესიო ცენტრ ქალაქ როსკილეს საპირისპიროდ. შუა საუკუნეების გვიანდელ პერიოდში კეგე მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დანიის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კეგეს ისტორიული რუკები

სქოლიო
------

1. ↑  BEF44: Population 1st January, by urban areas database from Statistics Denmark
2. ↑  Køge-borgmester henrykt over ny jernbane. Danmarks Radio.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-05-21. ციტირების თარიღი: 2010-09-26. (**დანიური**)
**ლია ახალაძე** (დ. 14 იანვარი, 1966, სამტრედია) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის დოქტორი. სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ისტორია-იურიდიული ფაკულტეტი ისტორიის სპეციალობით და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა წყაროთმცოდნეობა, ისტორიოგრაფიის განხრით. 1999 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლები აფხაზეთში IX-XVII სს". 1995 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში, ჯერ ისტორია-იურიდიულ ფაკულტეტზე, ხოლო შემდეგ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე. 2001-2005 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ისტორია-იურიდიული ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 2006-2008 წლებში თსუ სოხუმის ფილიალისა და სოხუმის უნივერსიტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 2008-2011 წლებში იყო სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის განათლების ფაკულტეტის დეკანის მოვალეობის შემსრულებელი. 2011 წლიდან განათლების ფაკულტეტის დეკანი.

შრომები
-------

იკვლევს საქართველოს ისტორიის, ქართული კულტურის, პალეოგრაფიისა და ეპიგრაფიკის საკითხებს, ისტორიის სწავლების თანამედროვე ტექნოლოგიებს. გამოქვეყნებული აქვს 70-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაცია, მათ შორის 3 მონო­გრაფია, 1 სასკოლო და 2 მეთოდური სახელმძღვანელო მასწავ­ლებლე­ბისათვის თანაავტორობით.

დაჯილდოებულია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მადლობის სიგელით, იაკობ გოგებაშვილის სახლობის მედლით და აფხაზეთის ა/რ უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელით.

ჰყავს მეუღლე და ქალიშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლია ახალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ასოცირებული პროფესორი ლია ახალაძე
* ლია ახალაძე
**კორბოული** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნიგვზარა, შომახეთი). სოფელში მოიპოვება პემზა. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა და საექიმო ამბულატორია. სოფელში გადის გომი-საჩხერის საავტომობილო გზა. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი.

გეოგრაფია
---------

მდებარეობს ზღვის დონიდან 790 მეტრი, საჩხერიდან 18 კილომეტრი, თბილისიდან 145 კმ, ხაშურიდან 55 კმ, ჭიათურიდან 25 კმ.

კორბოულს ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან გორისა, მოძვი და ჯალაურთა, სამხრეთიდან მდინარე ძირულა, სოფლები ხვანი, ჭალოვანი და ლიჩი. აღმოსავლეთიდან შიდა ქართლის მხარის სოფლები, ხოლო დასავლეთიდან ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები — ბერეთისა და უსახელო. სოფლის ტერიტორიას ჩრდილოეთიდან აკრავს შინმოუსვლელთა გორა და მდინარე ქვედა ფრონე. სამხრეთიდან მდინარე ძირულას ხეობა. აღმოსავლეთიდან ეწრების და ესიების სერები.

საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10 °C. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0,3 °C, ივლისისა — 22,5 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -31 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 41 °C. ნალექები 1480 მმ. წელიწადში.

არის როგორც ფართო ფოთლოვანი, ასევე წიწვოვანები ტყე. ნიადაგის სახეებიდან წარმოდგენილია: მთის, ეწერი, ტუტე და ალუვიური ნიადაგები. სოფლის ფართობი შეადგენს 7,5 კმ²-ს. სახნავ ფართობებს უკავია 2150 ჰა, საძოვარს 1315 ჰა, მრავალწლიანი ნარგავებს 7 ჰა, სათიბს 40 ჰა, ტყესა და ბუჩქნარს 3098 ჰა. სოფელში მიედინება მცირე მდინარეები გაბანდულა, საკანაფურა, საჩქეფელა და სხვა. მთავარი მდინარეა დუმალა. ის პერიოდულად შრება. კორბოულისა და ბერეთისის საზღვარზე მოწყობილია დიდი წყალსაცავი, საიდანაც წყალი იტუმბება ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლებში მოსარწყავად.

დემოგრაფია
----------

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3264 ადამიანი.

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 3647 | 1837 | 1810 |
| 2014 |  3264 | 1660 | 1604 |

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 662.

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
2. ↑  საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჩხერის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები |
| --- |
|  |
| ქალაქი | 
* **საჩხერე**
 | საჩხერის გერბი |
|  |
| სოფლები | 
* არგვეთი
* ბახიოთი
* ბაჯითი
* გამოღმა არგვეთი
* გორისა
* დარყა
* დრბო
* დუნთა
* ვაკისა
* ზედა ორღული
* ზემო ქარზმანი
* თედელეთი
* ივანწმინდა
* ირტავაზა
* იცქისი
* კალვათა
* კორბოული
* ლიჩი
* მახათაური
* მერჯევი
* მოძვი
* მოხვა
* ნიგვზარა
* პერევი
* სავანე
* საირხე
* საკოხია
* სარეკი
* სინაგური
* სპეთი
* სხვიტორი
* ტბეთი
* ქვედა ორღული
* ქვემო ქარზმანი
* ქვემო ხევი
* ქორეთი
* ღოდორა
* ღონა
* შალაური
* შომახეთი
* ჩიხა
* ცხამი
* ცხომარეთი
* ჭალა
* ჭალოვანი
* ჭორვილა
* ჭურნალი
* ხახეთი
* ხვანი
* ჯალაბეთი
* ჯალაურთა
* ჯრია
 |

 |
ბორობუდურის ბერები
**ლოცვა** — რელიგიური პრაქტიკის სახე, რომლის დროსაც ინდივიდი ცდილობს ღმერთთან ან სულთან დაკავშირებას. ლოცვა შეიძლება იყოს ინდივიდუალური ან ჯგუფური, რომელიც შეიძლება მოხდეს საზოგადოებაში ან კერძოდ. ლოცვისათვის იყენებენ სიტყვებს ან სიმღერას. არსებობს სხვადასხვა სახის ლოცვები — შუამდგომლობის, ვედრება, მადლიერების და დიდების. ლოცვა მიმართულია ღმერთისდმი, სულისადმი ან თუნდაც რომელიმე პიროვნებისადმი. ადამიანები ბევრი, განსხვავებული მიზეზების გამო ლოცულობენ.

ლოცვა ზოგჯერ სიტყვებთან, მუსიკასთან ან ჰიმნთან ერთად ფიზიკურ პრაქტიკასაც შეიცავს.

მეცნიერთა ნაწილი ფიქრობს, რომ ყველაზე მეტად ლოცვა ეფექტურია ავადმყოფ ან დაშავებული ადამიანებისთვის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კრიალოსანი
* მანის ქვა
* მანტრა
* მედიტაცია
* რელიგია
* სალოცავი ბორბალი
* ტიბეტური ლოცვის დროშები
* ტრანსი
* ღმერთი

ლიტერატურა
----------

* „მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია", «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 185

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მართლმადიდებლური ქრისტიანული ლოცვები დაარქივებული 2012-08-03 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  A critique of the San Francisco hospital study on intercessory prayer and healing - Gary P. Posner, M.D.
კოქსი
**კოქსი** (გერმ. Koks < ინგლ. coke) — მყარი ხელოვნური საწვავი; მიიღება სხვადასხვა ბუნებრივი საწვავის ან მათი გადამუშავების შედეგად მიღებული პროდუქტების გახურებისას მაღალ ტემპერატურაზე (950-1050 °C) ჰაერის შეუღწევლად. განარჩევენ ქვანახშირის, ელექტროდულ სქელფისოვან და ნავთობის კოქსს. კოქსს ძირითადად აწარმოებენ ქვანახშირისაგან.

ქვანახშირის კოქსს იყენებენ ძირითადად ბრძმედულ პროცესში თუჯის გამოდნობისას (ბრძმედის კოქსი), კოქსი აქ ერთდროულად საწვავი და რკინის მადნის აღმდგენელია. გაცილებით მცირე რაოდენობით კოქსს იყენებენ სამსხმელო წარმოებაში (სამსხმელო კოქსი), მადნების აგლომერაციისთვის, ქიმიურ მრეწველობაში, ფერად და შავ მეტალურგიაში და სხვა.

**ქვანახშირის კოქსის** წარმოება დაიწყეს XVIII საუკუნეში, როცა საჭირო გახდა ბრძმედული ღუმელებისთვის საჭირო დეფიციტური ხის ნახშირის შეცვლა.

ქვანახშირის კოქსი წარმოადგენს რუხი ფერის მყარ ნატეხებს; კოქსის ჭეშმარიტი და ფარდობითი სიმკვრივეა 1,80÷1,95, მოჩვენებითი (ფორების ჩათვლით) - 0,8÷1,0, ფორიანობა - საშუალოდ ≈50 %, წვის სითბო - დაახლოებით 29 მეგ.ჯ/კგ (დაახლოებით 7000 კკალ/კგ).

**ელექტროდული სქელფისოვანი და ნავთობის კოქსისთვის** დამახასიათებელია ქვანახშირის კოქსთან შედარებით დაბალი (არაუმეტეს 0,3 %) ნაცრიანობა (ნავთობის კოქსისთვის 0,8 %-მდე). ელექტროდულ სქელფისოვან კოქსებს იღებენ მაღალლღობადი ქვანახშირის სქელფისის კოქსვით კამერულ დინასურ ღუმელებში; ნავთობის კოქსი კი - ნავთობის თხევადი ნარჩენებისა და სქელფისების კოქსვით ლითონურ საკოქსავ კუბებში ან სპეციალურ ღუმელებში. ნავთობის კოქსი მიიღება აგრათვე ნავთობპროდუქტების პიროლიზისა და კრეკინგის დროსაც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 702.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კოქსი"** ვიკისაწყობში.
* კოქსი Zeno.org-ზე
**ლოურენს ოლიფანტი** (ინგლ. Laurence Oliphant დ. 1829, კეიპტაუნი — გ. 22 დეკემბერი, 1888) — ინგლისელი მოგზაური და დიპლომატი.

ბიოგრაფია
---------

იყო სერ ენტონი ოლიფანტისა და მარია კემპბელის შვილი. 1839 წლიდან მისი ოჯახი ცხოვრობდა ცეილონზე, სადაც მისი მამა იყო უმაღლესი მოსამართლე. 1846-1848 წლებში მისმა ოჯახმა იმოგზაურა საფრანგეთში, გერმანიაში, იტალიის ალპებსა და საბერძნეთში. ცეილონზე დაბრუნების შემდეგ მიიწვიეს ადვოკატურაში სამუშაოდ. 1851 წლიდან ინგლისშია დედასთან ერთად და ეუფლება სამართალს. 1852 წელს ოსვალდ სმითთან ერთად ესტუმრა სანქტ-პეტერბურგს, ნიჟნი ნოვგოროდსა და ყირიმს. ისნი ფარულად შევიდნენ სევასტოპოლში და შეადგინეს იქაური სიმაგრეების ჩანახაზები. 1853 წეს გამოაქვეყნა წიგნი „შავი ზღვის რუსული სანაპიროები 1852 წლის შემოდგომით". ყირიმის ომის მოახლოებასთან ერთად წიგნს სათანადო ყურადღება დაეთმო და ოთხჯერ გამოიცა. შემდეგ ოლიფანტი მსახურობდა აშშ-სა და კანადაში.

1855 წელს ისევ ინგლისშია და მთავრობას სთავაზობს ექსპედიციას ყარსის დასახმარებლად ჩერქეზეთისა და ამიერკავკასიის გავლით. პირადად სთხოვა საგარეო საქმეთა მინისტრ კლარენდონს, გაეგზავნათ ის პერსონალური მისიით შამილთან, რომლის თანადგომა რუსეთის წინააღმდეგ დაიცავდა ბრიტანეთის ჯარებს. კლარენდონმა მას მხოლოდ რეკომენდაცია გაუწია ლორდ სტრაფორდ დე რედკლიფთან, ელჩთან კონსტანტინოპოლში. ელჩმა ოლიფანტი გაიყოლა ყირიმში. აქ მან თვალი შეავლო სევასტოპოლის ალყას. ელჩმა მას ნება დართო გაჰყოლოდა საელჩოს წევრებს ჩერქეზეთის სანაპიროების დასაზვერად. ტრაპიზონში მან გაიცნო ოსმალო სარდალი ომარ-ფაშა. ომარ-ფაშასთან კარგი ურთიერთობის გამო მოახერხა დასწრებოდა ინგურის ბრძოლას. აქედან ის შევიდა სამეგრელოში. ყარსის დაცემას ეს ექსპედიცია უნაყოფო გახადა. უკან სვლის დროს ოლიფანტმა ბევრი ხიფათი და ავადმყოფობა გამოიარა და 1855 წლის ბოლოს დაბრუნდა ინგლისში. 1856 წელს ლონდონში გამოვიდა მისი წიგნი „თურქული არმიის ამიერკავკასიური კამპანია ომერ ფაშას მეთაურობით".

ამის შემდეგ ის ბევრს მოგზაურობდა როგორც პირადად, ასევე სხვადასხვა მისიებში. იყო ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაში (1857, 1861), ჩერნომოგორიაში (1861), კორფუზე (1862), ჰერცეგოვინაში, პოლონეთში და მოლდავეთში (1863). სიცოცხლის ბოლომდე ხშირად ჩადიოდა აშშ-სა და კანადაში. 1865-1867 წლებში იყო პარლამენტის წევრი. 1870 წელს იყო „ტაიმსის" კორესპონდენტი საფრანგეთ-პრუსიის ომში. 1882 წელს იყო ეგვიპტესა და პალესტინაში. 1872 წელს ლონდონში დაქორწინდა 26 წლის ალის კემპბელზე, რომელიც გარდაიცვალა ციებით 1887 წელს. მეორედ დაქორწინდა 1888 წლის 16 აგვისტოს როზამოდ დეილ ოუენზე, მაგრამ მალე თავად გარდაიცვალა ფილტვის კიბოთი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლოურენს ოლიფანტი***

* Laurence Oliphant — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე"
* ლოურენს ოლიფანტი — ნამუშევრები საიტზე Internet Archive
* ლოურენს ოლიფანტი — ნამუშევრები საიტზე LibriVox (უფასო აუდიო წიგნები)
* Laurence Oliphant at ElectricScotland.com/webclans
**კორბოულის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ კორბოულში. სამხრეთ შესასვლელის თავზე მოთავსებულია სამშენებლო წარწერა "**ჩყოჱ**" (1878). ეკლესია აშენებულია მღვდელ ზაქარია მაჭარაშვილის თაოსნობით. 

ეკლესია ერთნავიანი, დარბაზული ტიპის ნაგებობა. გეგმით ეკლესია სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი ნაოთხალი, თაღოვანი სარკმლითაა განათებული. ის დარბაზისაგან სივრცობრივად ხის კანკელითაა გამიჯნული. აბსიდის სარკმლის ორივე მხარეს სამი არქიტრავული ნიშია განთავსებული. ორი ზომით ერთმანეთისაგან განსხვავებულია ჩრდილო მონაკვეთში, ერთიც სამხრეთში. მეოთხე ნახევარწრიული ნიშა სარკმლის ქვემოთაა მოწყობილი. აბსიდის ცენტრში დადგმულია ტრაპეზის ქვა. ამბიონისა და აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურითაა ამაღლებული დარბაზის იატაკთან შედარებით. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში განლაგებულ პილასტრებზე, გრძივი და განივი მიმართულებით თაღებია გადაყვანილი. ნავის სამივე კედელში ხუთი ნაოთხალი, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. შენობას გააჩნია სამი შესასვლელი. თითო ჩრდილოეთსა და სამხრეთ კედლებში პილასტრებს შუა, ხოლო მესამე დასავლეთ კედლის ქვედა ნაწილშია დატანებული. ფასადები კარ-სარკმლის ლილვოვანი ამყოლებით და კუთხის პილასტრებითაა დეკორირებული. სამხრეთ შესასვლელი აქცენტირებულია მძლავრი დეკორატიული პორტალით. პორტალს ფარგლავს ორრეგისტრად განლაგებული კედლის ლილვოვანი ამყოლი, რომელთა საფეხურების დამაგვირგვინებელი კაპიტელები დაკავშირებულია ჰორიზონტალურად პროფილირებული ლავგარდნით. პორტალის ქვედა ნაწილში ლილვოვანი მოჩარჩოება ქმნის არეს, რომელშიც ჩასმულია კარის ღიობის სწორკუთხედი. 

კარის თავზე სამშენებლო წარწერაა გამოსახული, ხოლო კარის ზემოთ დეკორატიულ ფრონტონის ცენტრში ჩასმულ სწორკუთხა კვადრზე რელიეფური ჯვარია გამოსახული. ასევე რელიეფური ჯვრებია გამოსახული დასავლეთისა და ჩრდილოეთის ფრონტონებზეც. სახურავის ხის კონსტრუქცია ღარიანი კრამიტის საბურავითაა გადახურული. შელესილია ფასადები, შემდეგ კი შეთეთრებული. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ყორე და ამოკორტნილი მოყვითალო ქვა. არქიტექტურულად საპასუხისმგებლო ადგილებში კარგად დამუშავებული ყვითელი კვადრები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8943
**ლინა ვანესა მედინა** (ესპ. Lina Vanessa Medina; დ. 23 სექტემბერი ან 27 სექტემბერი 1933, უანკაველიკი, პერუ) — ყველაზე ახალგაზრდა დედა მედიცინის ისტორიაში, რომელსაც ბავშვი ეყოლა 5 წლის, 7 თვის და 17 დღისას.

არსებობს გარკვეული საპირისპირო მონაცემი ლინა მედინის ზუსტი დაბადების თარიღთან დაკავშირებით. ხოლო დაბადების ადგილად სახელდება ანტაკანჩა, პაურანფა ან ტიკრაპო, თუმცა, ყველა ეს ქალაქი განლაგებულია უანკაველიკის რეგიონში.

ბავშვის დაბადება
----------------

ლინა მშობლებმა საავადმყოფოში მიიყვანეს მუცლის გაზრდის გამო ხუთი წლის ასაკში. თავდაპირველად, სიმსივნის დიაგნოზი დაუსვეს, თუმცა ექიმებმა მალევე აღმოაჩინეს, რომ გოგონა იყო შვიდი თვის ფეხმძიმე. დოქტორმა გერარდო ლოზადამ გოგონა წაიყვანა პერუს დედაქალაქ ლიმაში, შემდგომი გამოკვლევებისთვის, რათა ორსულობა დაედასტურებინა. ნახევარი თვის შემდეგ, 1939 წლის 14 მაისს, ლინას შეეძინა ბიჭი საკეისრო კვეთით, რომელსაც მენჯის განუვითარებლობის გამო მიმართეს.

სქოლიო
------

1. ↑  Elgar Brown (for Chicago Evening American). "American scientists await U.S. visit of youngest mother: Peruvian girl and baby will be exhibited, "San Antonio Light, July 11, 1939, page 2A.
ჯულია პასტრანა 1900 წლის წიგნიდან
**ჯულია პასტრანა** (დ. 1834 — გ. 1860) — წვერიანი ქალი.

ბავშვი იყო, როდესაც იპოვეს მექსიკაში, დასახლებული პუნქტებისგან მოშორებით. ის თუ როგორ აღმოჩნდა ჯულია პასტარნა იქ, უცნობია. 1850-იან წლებში იგი დემონსტრირებულ იქნა ევროპაში, მათ შორის 1858 წელს რუსეთის იმპერიაში. თავისუფლად ფლობდა ორ ენას — ესპანურს და ინგლისურს. გარდაიცვალა მშობიარობის დროს მოსკოვში, სხვა მონაცემებით — გერმანიაში. დღეს მისი სხეული ინახება ნორვეგიის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში.

მოხსენიებულია არკადი ავერჩენკოს მოთხრობაში „ფრანგულ გამოფენაზე ასი წლით ადრე" (*«На Французской выставке за сто лет»*), აგრეთვე ლევ ტოლსტოის მოთხრობაში „პოლიკუშკა" (*«Поликушка»*)

ლიტერატურა
----------

* *არკადი ავერჩენკო;*, „სამართებელი კისელში" = «Бритва в киселе», მოსკოვი, 1990. — გვ. 466.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Двадцать четыре часа из жизни бородатой женщины (რუსული)
* Чудо-женщина Юлия Пастрана (რუსული)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მექსიკისა და მექსიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |