recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ელეონორა ზემეცკა** (პოლ.. *Eleonora Ziemięcka, დაბ. გაგატკევიჩი, პოლ.* *Gagatkiewicz*; 1819, იასენეცი —23 სექტემბერი  1869, ვარშავა) —პოლონელი პუბლიცისტი, ფილოსოფიის პოპულარიზატორი, ქალთა მოძრაობის აქტივისტი.

ბიოგრაფია, შემოქმედება
----------------------

ელეონორა დაიბადა  იასენეცში. მამულში,  რომელიც ოკეცკის ოჯახის საკუთრებას წარმოადგენდა, სადაც მამამისი ადმინისტრატორად მუშაობდა.  გოგონა ბებიამ, ასევე ელეონორამ აღზარდა, რომელმაც განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა თანამედროვე რომანტიკული პოეტების ადამ მიცკევიჩის, იოზეფ ბოგდან ზალევსკის და ფრანცისეკ კარპინსკის შემოქმედებას.

პირველი ლექსები  თერთმეტი წლის ასაკში 1830 წელს გამოაქვეყნა სტანისლავ იახოვიჩის რედაქციით, საბავშვო ჟურნალში (Dziennik dla Dzieci). ამის შემდეგ, მან რეგულარულად დაიწყო თანამშრომლობა სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემებთან: Tygodnik Polski, Magazyn Powszechny და Pierwiosnka,  აქვეყნებდა ლიტერატურული ნაწარმოებებს (მოთხრობები, ზღაპრები) და სარედაქციო სტატიებს.

1834 წელს ელეონორა ცოლად გაჰყვა ენტონი ზემეცკის  და მეუღლესთან ერთად გაემგზავრა დრეზდენში, სადაც ისინი 1840 წლამდე ცხოვრობდნენ. შემდეგ ოჯახი ვარშავაში გადავიდა საცხოვრებლად.

მიუძღვნა  რა თავი ფილოსოფიას,  ელეონორა ზემეცკა ძირითადად ცდილობდა რწმენის შეჯერებას გონიერებასთან.  ეს სურვილი განსაკუთრებით მკაფიოდ გამოიკვეთა პირველ წიგნში «О filozofii», ("ფილოსოფიის შესახებ"), რომელიც გამოქვეყნდა  «Bibliot. Warszaw.» -ში 1841 წელს, სადაც ავტორი თამამად ეწინააღმდეგებოდა ჰეგელის სისტემას.

საკუთარი  იდეების პროპაგანდისათვის, იმავე წელს  ელეონორამ დააარსა ჟურნალი «Pielgrzym», რომელიც მხოლოდ კრაშევსკის, გოლოვინსკისა და სხვების მხარდაჭერის წყალობით არსებობდა და 1846 წელს შეწყვიტა გამოცემა.

მოგვიანებით ზემეცკამ გამოაქვეყნა წიგნები "ფიქრები ქალთა განათლებასთან დაკავშირებით" (პოლონ. "Myśli o wychowaniu kobiet"; ვარშავა, 1843), "ესეები კათოლიკური ფილოსოფიის შესახებ" (პოლონ. "Zarysy filozofii katolickiej"; ბრესლავლი, 1857) და მრავალი სხვა ნაშრომი 1864 წელს მან წამოიწყო წიგნების სერიის "უმაღლესი მეცნიერებების კურსი ქალებისათვის" გამოცემა (პოლონ. "Kurs nauk wyższych dla kobiet"), რომელიც შემოიფარგლებოდა ფსიქოლოგიისა და ესთეტიკის სახელმძღვანელოებით. ელეონორამ  ასევე ბელეტრისტიკაშიც მოსინჯა ძალები.

წერდა  მოთხრობებს ახალგაზრდებისა და ბავშვებისათვის. გამოუშვა ხალხურ ზღაპრებზე დაფუძნებული მოთხრობების კრებული (1860-1861).  ასევე თარგმნა ჯონ ჰენრი ნიუმანის შრომები (1858) და გამოაქვეყნა რამდენიმე კრიტიკული ესე. როგორც წესი, ლიტერატურულ შემოქმედებაში იგი კრიტიკულად უყურებდა რეალიზმს და უპირატესობას ანიჭებდა დიდაქტიკურ და ალეგორიულ ისტორიებს.

ლიტერატურა
----------

* Земенцкая, Элеонора // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.(რუს.)

სქოლიო
------



1. ↑  MAK (პოლ.)
2. ↑  Gabryl, Franciszek (May 18, 1914). "Polska filozofia religijna w wieku XIX". Nakł. Biblioteki Dzieł Chrześcijańskich – via Google Books.
3. ↑  The Heathen - Google Books
4. ↑  Faith and Fatherland - Google Books
„**თეთრი ძაღლი**" — რომენ გარის რომანი, რომელიც გამოვიდა საფრანგეთში, სახელწოდებით „**Chien Blanc**". 

„თეთრი ძაღლი" არის რომენ გარის ავტობიოგრაფიული რომანი. თეთრი ძაღლის მოკლე ისტორია გამოქვეყნდა ჟურნალ Life-ში 1970 წლის 9 ოქტომბერს, სრული ვერსია კი საფრანგეთში გამომცემლობა Gallimard-ის მიერ დაიბეჭდა 1970 წელს. გარის რომანის ინგლისური ვერსია გამოქვეყნდა იმავე წელს, ჩრდილოეთ ამერიკაში New American Library-ის მიერ. 

რომანში გარის და მისი ცოლის გამოცდილებაა 1960 წელს ალაბამის პოლიციის მიერ გაწრთვნილ ძაღლზე, რომელიც თავს ესხმის შავკანიანებს და როგორ ცდილობენ თავიდან აღზარდონ ძაღლი. 

რომენ გარი რომანს იყენებს როგორც იარაღს უარყოს რასიზმი და მხარი დაუჭიროს აფრო-ამერიკელების უფლებებს, როგორც მისი ყოფილი ცოლი ჯინ სიბერგი და ასევე მარლონ ბრანდო უჭერდა მხარს.

მოკლე შინაარსი
--------------

ავტობიოგრაფიულ რომანში აღწერილია თუ როგორ იპოვა რომენ გარიმ ძაღლი, რომელიც დაგეშილი იყო შავკანიანებზე. ამ წიგნში აღწერილია თუ როგორ შეეცადა ავტორი ძაღლის შეცვლას. ამ წიგნში ასევე საუბარია იმ დროინდელ ამერიკის უდიდეს პრობლემაზე, შავკანიანების დაჩაგვრაზე.

ლიტერატურა
----------

* Hess, John (27 April 1970). "Romain Gary, Who Says He Wants Peace and Quiet, Stirs Storm With Hollywood Memoir". New York Times. p. 9.
* Dombrowski, Lisa (Nov–Dec 2008). "Every Dog Has Its Day: The Muzzling of Samuel Fuller's White Dog". Film Comment. 44 (6): 46–49.
**იპ მანი** (ჩინ. 葉問; დ. 1 ოქტომბერი 1893 — გ. 2 დეკემბერი 1972) — ჩინური საბრძოლო ხელოვნების — ვინ-ჩუნის ოსტატი და მასწავლებელი. ჰყავდა რამდენიმე მოსწავლე, მათ შორის ვონ შუნ ლენგი და ბრიუს ლი. 

1950-1960 წლებში ჰონგ-კონგში იპ მანმა პირველმა დაიწყო კუნგ-ფუ ვინ-ჩუნის სწავლება, რომელიც იქამდე კლანურად რჩებოდა. ევროპასა და ამერიკაში იპ მანი ცნობილია როგორც ბრიუს ლის მასწავლებელი, რომელმაც დასავლეთს გააცნო ჩინური საბრძოლო ხელოვნება. 

იპ მანი დაიბადა 1893 წლის 1 ოქტომბერს ჩინეთის პროვინციის გუანდუნის ქალაქ ფოშანში იპ ოი-დორისა და ვუ შუის ოჯახში. არისტოკრატიული წარმომავლობისა და საკმაოდ მდიდარი ოჯახის შვილი იყო, თუმცა როგორც უმცროს შვილს მემკვიდრეობით არ დარჩა არც საზოგადოებრივი მდგომარეობა და არც მნიშვნელოვანი კაპიტალი. ჰყავდა უფროსი ძმა იპ კაი-გაკი, უფროსი და იპ ვან-მეი და უმცროსი და იპ ვან-ჰუმი.

ბავშვობაში იპ მანმა მიიღო კარგი ტრადიციული ჩინური განათლება, ამ განათლების ნაწილი დაეთმო საბრძოლო ხელოვნებების შესწავლას. ექვსი წლის ასაკში იპ მანი გახდა ჩხან ვასიონის მოწაფე, რომელიც კუნგ-ფუ ვინ-ჩუნის ცნობილი ოსტატი იყო. ჩხან ვასიონი გარდაიცვალა მაშინ როდესაც იმ პანი 12 წლისა იყო. შემდგომში, იპ მანის მეორე მასწავლებელი გახდა ნგ ძუნგსოუ. 

1908 წელს 15 წლის ასაკში უფრო თანამედროვე განათლების მისაღებად იპ მანი ჰონგ-კონგში გაგზავნეს. ჰონგ-კონგში მან გაიცნო ლიონ ძიანის შვილი და მოსწავლე ლიონ ბიკი. იპ მანი გახდა ლიონ ბიკის მოწაფე და ამგვარად მიიღო შესაძლებლობა კუნგ-ფუ ვინ-ჩუნის შესწავლის შესაძლებლობა იმავე ტოტით, თუმცა მცირეოდენ სხვა ინტერპრეტაციით. მოგვიანებით, იპ მანი ამბობდა, რომ ჩხან ვასიონისგან მან კარგი ბაზა მიიღო, თუმცა დახელოვნებული გამოყენებითი ტექნიკა ლიონ ბიკისგან შეიძინა.

იპ მანი 56 წლის ასაკში უსახსროდ და კავშირების გარეშე აღმოჩნდა და გადაწყიტა დაერღვია ვინ-ჩუნის ოსტატობის გადაცემის კლანური ტრადიცია და ღიად დაიწყო ამ ხელოვნების სწავლება ფულის სანაცვლოდ. მისი შვილის მტკიცებით, იპ მანი რეკლამური ხასიათის განცხადებებს არასოდეს აკეთებდა. მისი მომავალი მოწაფეები ოსტატს თავადვე პოულობდნენ. 

მიუხიდევად იმისა, რომ იპ მანმა დაიწყო ვინ-ჩუნის ღიად სწავლება თანდათანობით კუნგ-ფუს გავრცელება და პროპაგანდა გახდა მისი ცხოვრების საქმე. იპ მანის მოწაფეებმა სწრაფად უზრუნველყვეს ვინ-ჩუნის დიდება ჰონგ-კონგში, ხოლო XX საუკუნის 70-იანი წლების დასაწყისში ამ სტილს უკვე ასწავლიდნენ ამერიკაში, ევროპასა და ავსტრალიაში. 

1962 წელს იპ მანის შვილები იპ ჩინი და იპ ჩუნი საცხოვრებლად ჩინეთიდან ჰონგ-კონგში გადავიდნენ და გახდნენ იპ მანის მოწაფეები. მხოლოდ სიცოცხლის უკანასნელ წლებში შეწყვიტა იპ მანმა ჯგუფური მეცადინეობის სწავლება, ამასთან აგრძელებდა პერსონალური გაკვეთილების მიცემას საკუთარ სახლში. 1972 წელს იპ მანს ხორხის კიბო აღმოუჩნდა, ხოლო 1972 წლის 2 დეკემბერს იგი გარდაიცვალა. გარდაცვალებამდე რამდენიმე კვირით ადრე იპ მანმა კინოფირზე ჩაწერა თავისი ძირითადი ფორმების შესრულება. ჰონგ-კონგში ცხოვრებისას იპ მანმა აღიარება სიცოცხლეშივე მოიპოვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Yip Man Biography (ინგლისური)
* Historia del Wing Chun დაარქივებული 2016-08-09 საიტზე Wayback Machine.  (ესპანური)
**ვერონიკა ფრანკო** (იტალ. Veronica Franco; 25 მარტი, 1546 — 22 ივლისი, 1591, ვენეცია, ვენეციის რესპუბლიკა) — ვენეციელი კურტიზანი და აღორძინების ხანის პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

ვერონიკა დაიბადა 1546 წელს ფრანჩესკო ფრანკოსა და მისი მეუღლის, პაოლა ფრანჩესკოს ოჯახში. აღსანიშნავია, რომ პაოლას გათხოვებამდე ღირსეული ან პატივცემული კურტიზანის ტიტული ჰქონდა (*cortigiana onesta*), ანუ იყო ვენეციის რესპუბლიკის წარჩინებული პირების მეგობარი და პარტნიორი. ვერონიკას მამა იყო დიდვაჭარი, და თავისი გერბიც კი ჰქონდა. გოგონა იზრდებოდა სამ ძმასთან ერთად.

შენარჩუნებული წყაროებიდან ცნობილია, რომ 18 წლის ასაკში ის გათხოვდა პაოლო პანიცაზე, თუმცა წყვილი მალევე დაშორდა. პირველი ქორწინებიდან ვერონიკას შვილი ეყოლა. აღსანიშნავია, რომ მთელი ცხოვრების განმავლობაში მას ექვსი შვილი გაუჩნდა, მათგან სამი ადრეულ ბავშვობაში გარდაიცვალა.

1565 წელს ის ჩართული იყო „ვენეციის ყველაზე პატივცემულ და ძირითად კურტიზანთა ნუსხაში" (იტალ. Il Catalogo di tutte le principale et più honorate cortigiane di Venezia). ის იყო პატივცემული კურტიზანი, რაც ნიშნავს იმას, რომ ელიტარულ კატეგორიას მიეკუთვნებოდა. ამ ნუსხიდან გამომდინარე ის ცხოვრობდა დედასთან ერთად კამპო-სანტა-მარია-ფორმოზაზე.

1570-იანებში ის იყო ვენეციაში ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული სალონების წევრი, მონაწილეობდა დისკუსიებში, წერდა ლექსებს, კარგად ერკვეოდა ძველ ბერძნულ და რომაულ ლიტერატურაში, უკრავდა სპინეტზე. მის საყვარლებს შორის იყვნენ ვენეციის ყველაზე წარჩინებული პირები, მათ შორის ჩელიო მანიო, ბერნარდო ტასო, სპერონე სპერონი, ასევე საფრანგეთისა და პოლონეთის მეფე ანრი III ვალუა.

1575 წელს ვენეციის ტერიტორიაზე შავი ჭირის ეპიდემიის გამოს ის ტოვებს ქალაქს, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ ბრუნდება. აღსანიშნავია, რომ ვენეციის მოსახლეობის დიდი ნაწილი შეეწირა ეპიდემიას, და ამბოხებული მოსახლეობა ეკლესიისგან ითხოვდა ქალაქის დაცლას გარყვნილებისგან. 1580 წლის 8 ოქტომბერს ვერონიკას წინააღმდეგ იმართება საღვთო ინკვიზიციის სასამართლო, რომელიც ადანაშაულებს მას ჯადოქრობასა და ერესის გავრცელებაში. თუმცა წყაროებიდან გამომდინარე, მან ბრწყინვალედ დაიცვა თავი, რის გამოც სასამართლომ ის გაამართლა.

ვერონიკა ფრანკო გარდაიცვალა უცნობი წარმოშობის ციებ-ცხელებისგან 45 წლის ასაკში, 1591 წელს ვენეციაში.

სქოლიო
------

1. ↑  Куртизанки. Вероника Франко.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-02-08. ციტირების თარიღი: 2016-10-21.
2. 1 2  Veronica Franco by Marilyn Miguel// Italian Women Writers
3. 1 2  Franco, Veronica (1546—1591), Venetian Courtesan Poet
4. ↑  Poems and Selected Letters by Veronica Franco. Introduction
5. ↑  ვერონიკა ფრანკო
**აღმოსავლეთი პროვინცია** (არაბ. الشرقية *ash-Sharqīyah*) — საუდის არაბეთის უდიდესი პროვინცია. პროვინციის დედაქალაქია ქალაქი დამამი, სადაც პროვინციის მოსახლეობის უმეტესობა ცხოვრობს და განთავსებულია მთავრობა. პროვინციის ახლანდელი მმართველია საუდის რაბეთის პრინცი საუდ ბინ ნაიეფი. 

აღმოსავლეთ პროვინციაზე მოდის საუდის არაბეთის ნავთობის წარმოების უდიდესი წილი. პროვინციაში მდებარეობს ასევე ქალაქი ელ-ჯუბაილი, რომელიც არის ქიმიური წარმოების ცენტრი. მისი სპარსეთის ყურეში მდებარეობის გამო ელ-ჯუბაილი ასევე ტურისტული ცენტრიცაა. ტურისტების უმეტესობა არიან სპარსეთის ყურის გარშემო არსებული სახელმწიფოებიდან.

ისტორია
-------

პრე-ისლამური პერიოდიდან 1521 წელს ოსმალოების მიერ დაპყრობამდე რეგიონს ეწოდებოდა ბაჰრეინი. ოსმალების მმართველობის დროს მთელი რეგიონი ცნობილი იყო როგორც ელ-ჰასა. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ რეგიონს დაეპატრონა საუდების დინასტია. ბევრ არაბულ საისტორიო წიგნში რეგიონი მოხსენიებულია როგორც *ქატიფი და ჰასა*(الأحساء و القطيف), რადგან რეგიონის ყველაზე ცნობილი ანტიკური ქალაქებია: ელ-ქატიფი და ელ-ჰასა. დანარჩენი ქალაქების უმეტესობა აშენებულია XX საუკუნეში, მათ შორის დედაქალაქი დამამი და ხობარი.

დემოგრაფია
----------

მოსახლეობის 4.1 მილიონიდან 1.2 მილიონი არის უცხოელი, რაც სრული მოსახლეობის 29%-ს შეადგენს. მოსახლეობის უმეტესობა წარმოადგენს სუნიტს, ხოლო უმცირესობა არის შიიტს რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ ელ-ქატიფში.

გუბერნატორები
-------------

* ბდულ მუშინ ბინ აბდულა ელ ჯილუვი (?-1985)
* მუჰამად ბინ ფაჰდი (1985-2013)
* საუდ ბინ ნაიეფი (2013-დღემდე)

უმსხვილესი ქალაქები
-------------------

* ელ-ქატიფი (*القطيف*) - მსხვილი ოაზისი სპარსეთის ყურის სანაპირო ზოლით.
* ხობარი (*الخبر*) - მსხვილი კომერციული ცენტრი.
* დაჰრანი (*الظهران*) - ნავთობის ინდუსტრიის ცენტრი.
* დამამი (*الدمام*) - პროვინციის დედაქალაქი და საუდის არაბეთის სიდიდით V ქალაქი.
* ელ-ჰასა (*الأحساء*) - მსოფლიოს უდიდესი ოაზისი.
* ელ-ჯუბაილი (*الجبيل*) - შუა აღმოსავლეთის უმსხვილესი ინდუსტრიული ცენტრი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საუდის არაბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ელ-ჰასა
* ელ-ქატიფი
* აღმოსავლეთი არაბეთი

სქოლიო
------

1. ↑  Riyadh most populous Saudi city, Makkah most populous province. Arab News. ციტირების თარიღი: 2014-04-17.
იოჰანეს ბრამსი
იოჰანეს ბრამსი
**იოჰანეს ბრამსი** (დ. 7 მაისი, 1833, ჰამბურგი, გერმანია — გ. 3 აპრილი, 1897, ვენა, ავსტრია) — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი.

ბიოგრაფია
---------

იოჰანეს ბრამსი დაიბადა მუსიკოსის ოჯახში. მუსიკას სწავლობდა ჯერ მამასთან, შემდეგ ე. მარქსენთან (ფორტეპიანო). 50-იანი წლების დამლევს ბრამსი გამოდიოდა გერმანიის სხვადასხვა ქალაქში როგორც პიანისტი, მონაწილეობდა ლაიფციგის „გევანდჰაუზის" სახელგანთქმულ კონცერტებში. მასთან ერთად გამოდიოდნენ რობერტ შუმანი და ი. იოახიმი. 1858–1859 წლებში იყო საგუნდო კაპელის დირიჟორი. 1862 წლიდან დამკვიდრდა ვენაში. აქ იგი გამოდიოდა როგორც პიანისტი და საგუნდო დირიჟორი. 70-იანი წლებიდან დაიწყო ინტენსიური შემოქმედებითი მოღვაწეობა, უკრავდა და დირიჟორობდა საკუთარ ნაწარმოებებს, ბევრს მოგზაურობდა. იგი აირჩიეს ბერლინის ხელოვანთა აკადემიის წევრად, ჰამბურგის „საპატიო მოქალაქედ". ბრამსს მიენიჭა კემბრიჯისა და ბრესლავლის უნივერსიტეტების მუსიკის დოქტორის ხარისხი.

ლიტერატურა
----------

* *ახმეტელი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 506.


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ბაქო თეთრი ქალაქი** — აზერბაიჯანის ფართომასშტაბიანი ურბანული განვითარების ერთ-ერთი მთავარი პროექტი, რომელიც განხორციელდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებულებით. 

ბაქო, მსოფლიოში ყველაზე ძველი ნავთობისა და გაზის ცენტრია. სწრაფად გახდა ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი და შეიძინა თავისი უნიკალური სურათი.

პირველი ნავთობის აღორძინების მემკვიდრეობისა და შორეული წარსულის ურბანული დაგეგმვის მცდელობის შედეგად, შავი ქალაქი დაარსდა XIX საუკუნის ბოლოს, ბაქოს აღმოსავლეთ ნაწილში. მან 100 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ნავთობის ინდუსტრიაში, ასრულებდა ოპერაციებს „შავი ოქროს" დამუშავების, შენახვისა და ტრანსპორტირებისთვის. თუმცა ბოლო პერიოდშ გაჩნდა ამ ტერიტორიის ათვისებაზე ბევრი სხვადასხვა მოსაზრება. გაკეთდა პროექტი, რომელიც ითვალისწინებს დედაქალაქის ცენტრის აღმოსავლეთ ნაწილს შავი ქალაქის აღდგენასა და განვითარებას, მოიცავს 621 ჰექტარ ტერიტორიას, ინვესტიციების მოზიდვის მიზნით. ბაქოს თეთრი ქალაქის სამაგისტრო გეგმა ითვალისწინებს 10 უნივერსალური ქალაქური ტიპის უბნის შექმნას. პროექტში ჩართულია როგორც ადგილობრივი, ისე ბრიტანული კომპანიები. 
ბაქოს თეთრი ქალაქის ძირითადი პრინციპია პროექტის სოციალური, ეკონომიკური და გარემოსდაცვითი მთლიანობა.
პროექტის დაახლოებით 75 პროცენტი იქნება საცხოვრებელი სახლი, განკუთვნილი დაახლოებით 50,000 ადამიანისთვის. აგრეთვე კომერციული და დასასვენებელი ერთეულები, რომლებიც უზრუნველყოფენ 48000-მდე სამუშაო ადგილს. პროექტი დასრულდება სრულად 2020 წელს.

აღნიშნული პროექტის დაფუძნების ცერემონია გაიმართა 2011 წლის 24 დეკემბერს. მას ესწრებოდნენ პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და მისი მეუღლე მეჰრიბან ალიევა.

2014 წელს, თეთრ ქალაქში მდებარე ბაქოს ფრანგული ლიცეუმში ჩატარდა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის ინაუგურაცია. 2015 წელს ბაქოს ბულვარის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქის ზღვისპირა გასასვლელთან, 2 კმ-ით გაგრძელდა თეთრი ქალაქის სანაპირო ნაწილი, სწორედ აქ ახალ ბულვარში აშენდა სასტუმრო ბაქო.

2016 წლის 24 დეკემბერს აღინიშნა ბაქოს თეთრი ქალაქის საძირკვლის დაფუძნების 5 წლისთავი. ბაქოს თეთრი ქალაქის - მწვანე კუნძული პირველი კვარტალია, რომელიც შედგება დაბალი სტილის საცხოვრებელი კორპუსებისგან, სწორედ ამ დროიდან შევიდა ექსპლუატაციაში. 2016 წლის 26 დეკემბერს სახელმწიფოს მეთაურმა და ვიცე-პრეზიდენტმა დაათვალიერეს მწვანე კუნძულის საცხოვრებელი კომპლექსის პირველი დასახლებები.

2015 წელს ბაქოს თეთრი ქალაქის ოფისის შენობა გახდა პირველი საკუთრება აზერბაიჯანში, რომელსაც მიენიჭა BREEAM სერთიფიკაცია საერთაშორისო ეკოლოგიური სტანდარტით, კარგი შეფასებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* Map of რუკა
მსოფლიო რუკა ჰორიზონტალურად ცენტრირებული ევროპით.
**ევროპოცენტრიზმი** იდეოლოგიური კონცეფციაა, რომლის თანახმად, ევროპა თავისი უნიკალური სულიერი წყობით მსოფლიო კულტურისა და ცივილიზაციის ცენტრს წარმოადგენს; მან წამყვანი როლი ითამაშა თანამედროვე ცივილიზაციისა და კულტურის განვითარებაში.

ევროპოცენტრიზმის ისტორია
------------------------

ძველ საბერძნეთში დასავლეთისა და აღმოსავლეთის გამიჯვნა ნიშნავდა „ბარბაროსისა" და „ელინის", როგორც ველურისა და ცივილიზებულის დაპირისპირებას. ასეთ დაყოფას მკაფიოდ გამოხატული ფასეულობრივი დატვირთვა ჰქონდა. ბარბაროსული საწყისი უარყოფილი იყო, ელინური კი - განდიდებული, რაც ტრადიციად ჩამოყალიბდა და შემდგომი პერიოდის ევროპას მემკვიდრეობით გადაეცა. ევროპოცენტრისტულ შეხედულებები ევროპულ ცნობიერებაში საუკუნეების მანძილზე ფიქსირდება. ჯვაროსნული ლაშქრობები, დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები, ახალი მიწების ათვისება და კოლონიური სისტემის ჩამოყალიბება - ეს, ფაქტობრივად, ისტორიულ ფაქტებში განხორციელებული ევროპოცენტრისტული შეხედულებებია, რომლის მიხედვით ევროპა, თავისი ისტორიით, პოლიტიკით, რელიგიით, კულტურითა და ხელოვნებით, წარმოადგენს *ერთადერთსა და უდავო* ფასეულობას, რომელიც უპირისპირდება აღმოსავლური სამყაროს „უმართებულობასა" და „განუვითარებლობას".

ადრე შუასაუკუნეებში, როდესაც ევროპის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული კავშირები დანარჩენ გარესამყაროსთან სუსტი და ზედაპირული იყო, აღმოსავლეთი აღიქმებოდა როგორც შორეული და ეგზოტიკური სამყარო. განმანათლებლობის ეპოქაში კი, როდესაც გამყარდა შეხედულება ისტორიაზე, როგორც სწორხაზოვან პროცესსზე, პროგრესი განიხილებოდა როგორც ევროპული ცივილიზაციის თანდათანობითი შეღწევა მსოფლიოს ყველა რეგიონში. თუ ჰერდერი აღმოსავლურ სამყაროს განიხილავდა პატრიარქული, იდილიური საწყისის განხორციელებად, ჰეგელი უკვე ცდილობდა დაესვა კითხვა, თუ რატომ დასცილდნენ აღმოსავლური ერები ადამიანურ საწყისებს და, გარკვეულწილად, ასცდნენ ისტორიის მაგისტრალურ გზას. საზოგადოებრივი განვითარების ასეთი შეფასება შემდეგ „პროგრესისტულ" კონცეფციაში გადაიზარდა, მისთვის დამახასიათებელი წარმოდგენით მეცნიერებაზე (შემდეგ კი ტექნიკასა და ინფორმატიკაზე) როგორც ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრის ოპტიმალურ საშუალებაზე.

ტრივია
------

* ევროპოცენტრიზმი არ არის იგივე ევროპატრიოტიზმი.

* ევროპის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ შემუშავებულ სასწავლო პროგრამებში, რომლის ობიექტია კაცობრიობის ფილოსოფიური აზრის განვითარება, საუბარია არისტოტელეზე, თომა აკვინელზე, იმანუელ კანტზე, კარლ მარქსზე და სხვა დასავლელ მოღვაწეებზე, თუმცა უგულებელყოფილია კონფუცის, ბუდას, იბნ სინას და მრავალი აღმოსავლელი ფილოსოფოსის და მოაზროვნის მემკვიდრეობა, რაც ევროპოცენტრიზმის ერთ-ერთი გამოხატულებაა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აფროცენტრიზმი
* ამერიკული ექსცეპციონალიზმი
* ანთროპოცენტრიზმი
* ეთნოცენტრიზმი
* ევროპატრიოტიზმი
* ფენოცენტრიზმი
* ორიენტალიზმი
* სინოცენტრიზმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ევროცენტრიზმი მათემატიკაში დაარქივებული 2010-07-06 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **გაითვალისწინეთ:** ეს არის სტატია ადამიანზე, რომლის სახელი დაკავშირებულია ისლანდიასთან. ისლანდიაში, იშვიათი გამონაკლისების გარდა, ადამიანებს არ აქვთ გვარები: სახელის ნაწილი, რომელიც სრულდება „-*სონ*"-სა თუ „-*დოტირ*"-ზე არის არა გვარი, არამედ მამის სახელი, რომლის გამოყენება ისლანდიაში მიღებული არ არის (იხ. ისლანდიური სახელი). გაითვალისწინეთ, რომ ამ ადამიანის სწორი სახელი არის **იოჰანა**. |

 
იოჰანა სიგურდარდოტირი
**იოჰანა სიგურდარდოტირი** (ისლ. Jóhanna Sigurðardóttir; IPA: [jouːhanːa 'sɪːɣʏrðartouʰtɪr]; დ. 4 ოქტომბერი, 1942) — ისლანდიელი პოლიტიკოსი და პრემიერ-მინისტრი 2009-2013 წლებში. იყო ისლანდიის სოციალურ საქმეთა და სოციალური დაცვის მინისტრი 1987-94 და 2007-09 წლებში. 1978 წლიდან ისლანდიის პარლამენტის წევრი იყო არჩეული რეიკიავიკის საარჩევნო ოლქიდან, გაიმარჯვა რა რვა მომდევნო არჩევნებში დეპუტატობის მანდატზე. 2009 წლის 1 თებერვალს ის პირველი პრემიერ-მინისტრი ქალი გახდა ისლანდიაში; ის ასევე მსოფლიოში პირველი ღია ჰომოსექსუალი მთავრობის ხელმძღვანელი გახდა თანამედროვე ისტორიაში. იოჰანა სოციალ-დემოკრატია და ისლანდიის ყველაზე ხანგრძლივი პარლამენტის წევრი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Personal blog (ისლანდიური)
* Jóhanna Sigurðardóttir  interviewed by Alyssa McDonald in The NewStatesman.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**თეთრი სახლი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **თეთრი სახლი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

თეთრი სახლის ჩრდილოეთი ფასადი
თეთრი სახლის სამხრეთი ფასადი
თეთრი სახლი 1814-1815
**თეთრი სახლი** (ინგლ. White House) — აშშ-ის პრეზიდენტის რეზიდენცია და კანცელარია ვაშინგტონის ცენტრში (1800 წლიდან). სახელი ეწოდა შენობის ფერის გამო. 1792 წელს ააგეს, 1814 წელს ინგლისელებმა დაწვეს, ოთხი წლის შემდეგ კი აღადგინეს. ხშირად ტერმინით „თეთრი სახლი" მოიხსენიებენ აშშ-ის მთავრობას პრეზიდენტის მეთაურობით.

თეთრი სახლის მშენებლობა 1792 წელს დაიწყო და დასრულდა 1800 წელს. იგი ორჯერ გადააკეთეს. დღეისათვის მისი მთავარი ნაწილი 132 ოთახისაგან შედგება. პირველი და მეორე სართულის ოთახების უდიდესი ნაწილი ოფიციალური ცერემონიალებისათვის არის განკუთვნილი. მესამე სართული კი – მხოლოდ პრეზიდენტის და მისი სტუმრებისათვის. სახლს გარს აკრავს 18 ჰექტარი პარკი. მსოფლიოში სახელგანთქმული ოვალური კაბინეტი მოთავსებულია პირველი სართულის მარჯვენა ფრთაზე, პრეზიდენტის სამუშაო მაგიდა მუხისაა. ეს მაგიდა, ისე როგორც ბევრი ნივთი ამ კაბინეტში, ისტორიულია. მაგიდა აშშ-ის პრეზიდენტს აჩუქა ბრიტანეთის დედოფალმა ვიქტორიამ. 

ოვალური კაბინეტი ზემოდან
პირველი სართულის სამხრეთი ფრთის ფართო ჰოლში პრეზიდენტი იღებს სტუმარი სახელმწიფოს მეთაურებს. ოფიციალური სადილის დაწყების წინ საპატიო სტუმრებს პრეზიდენტი იღებს ყვითელ სალონში, რომელიც მოთავსებულია მეორე სართულის ცენტრალურ ნაწილში. შემდგომ სტუმრებთან ერთად ჩადის ქვედა სართულზე, სადაც განლაგებულია სამი სალონი, რომელიც სახელმწიფოს მეთაურის პრეს-კონფერენციისათვის არის განკუთვნილი.

შენობის დასავლეთ ნაწილში ოფიციალური სადილების დარბაზია, სადაც ერთდროულად 140-მდე კაცი თავსდება. მასიურ ბუხარზე ამოტვიფრულია შენდეგი სიტყვები: „ზეცას ვთხოვ, დალოცოს ეს შენობა და ყველა, ვინც ამ სახლში იცხოვრებს! დაე, იყოს პატიოსანი და ბრძენი ის ადამიანი, რომელიც ამ სახლიდან მართავს ქვეყანას". აქვე მოთავსებულია ამავე დანიშნულების მეორე უფრო მცირე დარბაზი.

მესამე სართულზე ოფიციალური დასასვენებელი ოთახებია სტუმრებისათვის და ოჯახის წევრებისათვის. საერთო ჯამში ამ შენობაში 22-მდე ოთახია ოფიციალური მიღებისა და საზეიმო ცერემონიალებისათვის. აქვეა დამხმარე სათავსოებიც: სამზარეულო, სარემონტო და სხვა. 

თეთრ სახლში ბევრი ძვირფასი ნივთია: ხალიჩები, გობელენები, ბროლი, ნახატები. პარკში რამდენიმე აუზი და ჩოგბურთის კორტია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თეთრი სახლი***

* 

* ოფიციალური საიტი.
* The White House Historical Association, with historical photos, online tours and exhibits, timelines, and facts.
* პრეზიდენტის პარკი.
* თეთრი სახლის მუზეუმი.
* თეთრი სახლის დეტალური 3D კომპიუტერული მოდელი.
* Video of "White House Holiday Tour with Laura Bush", C-SPAN Dec 3, 2008.
* 14 Video tours of different White House rooms, C-SPAN Dec 1, 2008 დაარქივებული January 29, 2014[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები .
* Video of "White House Tour", C-SPAN Jul 7, 1998.
**ელენა იაკოვლევა** (რუს. Елена Алексеевна Яковлева; დ. 5 მარტი 1961, ნოვოგრად-ვოლინსკი) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი. რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (1995). რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში (2000). რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი (2002). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2006).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1961 წლის 5 მარტს ქალაქ ნოვოგრად-ვოლინსკში (ჟიტომირის ოლქი, უკრაინის სსრ), სამხედრო მოსამსახურისა და სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომლის ოჯახში. მამის სამსახურის გამო ოჯახს ხშირად უწევდა საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა და ელენამ ბევრი სკოლა გამოიცვალა. 1978 წელს დაამთავრა ხარკოვის №138 საშუალო სკოლა. 1984 წელს — რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის (ГИТИС) სამსახიობო ფაკულტეტი.

ფილმოგრაფია
-----------

### ფილმები

* 1983 — ორნი ქოლგის ქვეშ — *ლერა*
* 1986 — პლუმბუმი, ანუ სახიფათო თამაში — *მარია*
* 1989 — ინტერგოგონა — *ტანია ზაიცევა*
* 1992 — შავი კვადრატი — *რიტა*

### ტელესერიალები

* 1994 — პეტერბურგის საიდუმლოებები — *ანა ჩეჩევინსკაია*
* 1999-2011 — კამენსკაია — *ანასტასია კამენსკაია, მილიციის მაიორი*
* 2007 — დანაშაული და სასჯელი — *პულხერია რასკოლნიკოვა, როდიონის დედა*
* 2012 — ჟუკოვი — *ალექსანდრა ჟუკოვა*
* 2014-2022 — სკლიფასოვსკი (3-9 სეზონი) — *ირინა ალექსეევნა, ქირურგიული განყოფილების უფროსი*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ელენა იაკოვლევა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ელენა იაკოვლენა
* რუსული პირველ არხი; ელენა იაკოვლენა
**ელენა კუზა** (რუმ. Elena Cuza; დ. 17 ივნისი, 1825, იასი, რუმინეთი — გ. 2 აპრილი, 1909, პიატრა-ნიამცი, რუმინეთი) — მოლდოველ-რუმინელი არისტოკრატი და ფილანთროპი. ვლახეთისა და მოლდოვეთის მთავარი 1859-1866 წლებში როგორც ალექსანდრუ იოან კუზას მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

ელენა დაიბადა 1825 წლის 17 ივნისს ქალაქ იასში, მოლდოვის პროვინციაში, თანამედროვე რუმინეთში. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნისა და მაღალჩინოსნის, იორდაქე როსეტისა და მისი ცოლის, ასევე არისტოკრატ ეკატერინა სტურძას ქალიშვილი. 1844 წელს იგი დაქორწინდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერ ალექსანდრუ იოან კუზაზე, რომელთანაც მანამდე სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა. ქორწილიდან სულ მალე გაირკვა, რომ ელენას არ შეეძლო ბავშვის გაჩენა, მაგრამ ალექსანდრუ ამის გამო არ გასცილებია. მოგვიანებით იგი ალექსანდრუს ორ ვაჟს ისე ზრდიდა, როგორც საკუთარ შვილებს. აღსანიშნავია, რომ მის ქმარს ეს ბავშვები თავისი საყვარლის, ელენა მარია კატარგიუ-ობრენოვიჩისაგან ჰყავდა.

ელენას სამეფო მონოგრამა
იგი ყოველთვის თავისი ქმრის ერთგული იყო და აქტიურად მონაწილეობდა სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მან თავისი ფელანთროპული ხასიათი მას შემდეგ გამოავლინა, რაც 1848 წელს ქვეყნიდან გააპარა მოლდოვის რევოლუციურ მოძრაობაში გაერთიანებული პირები, რომელთაც ელენას ბიძაშვილი, მთავარი მიხაილ სტურძა ერთიანად აპატიმრებდათ. მას შემდეგ, რაც მისმა მეუღლემ საყვარელი გაიჩინა ელენა ღრმა დეპრესიაში ჩავარდა და დაუყოვნებლივ გაემგზავრა პარიზში, საფრანგეთში, საიდანაც იგი მხოლოდ 1853 წელს, ელჩის შუამავლობით დაბრუნდა. ამის მიუხედავად, ალექსანდრუ იოან კუზამ თავისი საყვარელი ელენა მარია თავისთან დაიტოვა, რომელიც მომავალში სერბეთის მთავარ მილან ობრენოვიჩის დედა გახდა.

1859 წლის 24 იანვარს ჩამოყალიბდა ვლახეთისა და მოლდოვის გაერთიანებული სამთავრო, რომლის ტახტიც ალექსანდრუ იოან კუზამ დაიკავა, რითაც ელენა რუმინეთ-მოლდოვეთის ისტორიაში პირველი კონსორტი გახდა.

საბოლოოდ ელენა ძალიან დაღალა ქმრის გაუთავებელმა ღალატმა, რის გამოც 1862 წელს იგი მეორედ გადასახლდა პარიზში, სადაც იგი საკმაოდ დიდ ხანს დარჩა. საფრანგეთიდან იგი მინისტრ ვასილი ალეშანდრის თხოვნით დაბრუნდა, რომელიც გულმოდგინედ ცდილობდა მთავრის ოჯახში არსებული სკანდალის მოგვარებას. როგორც სახელმწიფოს მეთაურის მეუღლე, ელენა აქტიურად იყო ჩაბმული საქველმოქმედო საქმიანობაში. იგი პატრონობდა ობლებს, ქვრივებსა და შემდეგში ქმრის უკანონო შვილებსაც. 

1866 წლის 11 თებერვალს რუმინელებმა მისი ქმრის მმართველობის წინააღმდეგ სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყვეს, რა დროსაც ელენა თავის სასახლეში იზოლირებული აღმოჩნდა ამბოხებულთა მიერ. ეს რთული ღამე ელენამ თავის დაუძინებელ მტერთან, მარია ელენა ობრენოვიჩთან ერთად გადაიტანა. მოგვიანებით ქალბატონები ალექსანდრუ იოან კუზას შეუერთდნენ და დასავლეთ ევროპაში გაჰყვნენ გადასახლებაში. 1873 წელს, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, ელენამ ყველაფერი გააკეთა, რათა მისი ვაჟები რუმინეთში დაებრუნებინა და თანამდებობები დაეკავებინათ. მოგვიანებით რუმინელებმა თავად ელენასაც დართეს დაბრუნების ნება, რის შემდეგაც იგი პიატრა-ნიამცში დასახლდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1909 წლის 2 აპრილს, 83 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* Radu R. Florescu, "Elena Cuza - dincolo de legendă", in Magazin Istoric, January 1998
* Petre Otu,"«Adevărul rămâne oricare ar fi soarta celor care l-au servit». Gh.I.Brătianu — un istoric printre politicieni", in Dosarele Istoriei, 1/VI, 2001
**ექსცესი** — ქართული რეპ ჯგუფი, რომელიც 1999 წელს, თბილისში დაარსდა. ჯგუფი სამი წევრისგან შედგებოდა.

ისტორია
-------

ჯგუფი ექსცესი შეიქმნა 1991 წლის ნოემბერში, ქ.თბილისში. ჯგუფის სადებიუტო სიმღერა იყო შაბაშის ღამე. პირველი სიმღერის ჩაწერის შემდეგ ჯგუფთან მუშაობას დაიწყო პროდიუსერმა, მიშა ჩხაიძემ. პირველი კონცერტი ჯგუფმა რუსთავში გამართა. თბილისში მათი დებიუტი გრიბოედოვის თეატრში შედგა, 1999 წლის 19 დეკემბერს. ამ დროისათვის ჯგუფს უკვე ჰქონდა თავისი ჩამოყალიბებული იმიჯი — შავი ანაფორები. ამის შემდეგ ჩაიწერა პირველი დუეტი ჯგუფ Doog Street-თან(აპოკალიფსი).

„7 დღე და 7 ღამე"
-----------------

2000 წელს ჯგუფს უკვე ჰქონდა დასრულებული პირველ ალბომზე მუშაობა, თუმცა პოლიციასთან შექმნილმა პრობლემებმა ალბომის გამოშვება დროებით შეაფერხა. 2000 წლის ოქტომბერში გამოვიდა პირველი ალბომი და ჯგუფმა თავისი პირველი მუსიკალური ვიდეო, „განკითხივს დღე" წარადგინა.

### „საფლავები"

2000 წლის სექტემბერში ჯგუფმა მეორე ალბომზე დაიწყო მუშაობა და 2001 წლის აგვისტოში უკვე დასრულებული წარედგინა საზოგადოებას. ალბომის სახელი „ფულის ხანა" უნდა ყოფილიყო, თუმცა გადაწყდა, რომ ალბომს „საფლავები" ეწოდებოდა. ალბომში შესული ერთ-ერთი კომპოზიცია, „საფლავები" ორნაწილინია, რომელიც დაწერილია მიტოვებულ სასაფლაოზე, ღამის სამ საათზე.

### კარიერა და წარმატებები

ექსცესის პირველი სიმღერა, „შაბაშის ღამე" „თაობა 2000-ის" კრებულში შევიდა და დიდი აჟიოტაჟიც გამოიწვია. რამდენიმე რადიომ ჯგუფს სატანისტობა დასწამა და კატეგორიული უარი განაცხადა ჯგუფის სიმღერების თავის ეთერში გაშვებაზე. ამას ჯგუფის კარიერული წინსვლისთვის ხელი არ შეუშლია.
ექსცესის პირველი კლიპი — „განკითხვის დღე" , ნაჩვენები იყო სხვადასხვა ტელეარხებზე. ასევე წარმატებით იყო ნაჩვენები სტუდენტური ფილმების ფესტივალზე და ბათუმის ახალგაზრდული ფილმების საერთაშორისო ფესტივალზე. კლიპი არ გაუშვეს თბილისის ახალგაზრდული ფილმების საერთაშორისო ფესტივალზე. მიზეზი კი კვლავ ექსცესისადმი სატანიზმის პროპაგანდის უსაფუძვლო ბრალდება იყო.

კომპოზიცია „წარსულის აჩრდილები" გამოყენებული იქნა მუსიკალურ გაფორმებად ფილმში „ქართული საბრძოლო იარაღი" (რეჟისორი: ნინო ჩიჩუა), რომლისთვისაც თბილისის კინოფესტივალზე პირველი ადგილი დაიკავა.

თუმცა 2002 წელს გამართულ თბილისის კინოფესტივალ „დებიუტში", „საუკეთესო მუსიკალური გაფორმების" ნომინაციაში პირველი ადგილის აღების მიუხედავად ჯგუფს ჯილდო არ მიუღია. საქმე ისაა, რომ ამის შესახებ ჯგუფისთვის არავის არაფერი შეუტყობინებია, ხოლო ჯილდო თავად რეჟისორმა აიღო. თუმცა საქმე ასე არ დამთავრებულა, ამბავი კულტურის სამინისტროს ყურამდე მივიდა და გადაწყდა, რომ ჟიური თავიდან შეიკრიბებოდა და ჯგუფს თავისი კუთვნილი ჯილდო ოფიციალურად გადაეცემოდა.

დისკოგრაფია
-----------

* *7 დღე და 7 ღამე* (2000)
* *საფლავები* (2001)
* *ხაფანგი* (2002)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
**ელენა სატინი-სხირტლაძე** (დ. 24 ნოემბერი, 1987, თბილისი) ― ქართველი მსახიობი, რომელიც ჰოლივუდის ამომავალ ვარსკვლავად მიიჩნევა. დაიბადა თბილისში, მოგვიანებით სოჭში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც დაამთავრა საშუალო და მუსიკალური სკოლები.

ბიოგრაფია
---------

ბავშვობიდან ვოკალით იყო გატაცებული, ასევე პროფესიონალურად ეუფლებოდა ფორტეპიანოს. მონაწილეობდა საესტრადო-სპორტული ცეკვის კოლექტივში „იმპერიალი". საკონცერტო კარიერა 6 წლისამ დაიწყო. ამავე ასაკში მოხვდა მაშინდელ პოპულარულ საბავშვო რუსულ პროექტში „უტრენნაია ზვეზდა". 11 წლისამ უკვე აქტიურად დადიოდა გასტროლებზე, როგორც მოცეკვავე. 9 წლიდან კი კინოშიც თამაშობს. ამ ასაკში ის საერთაშორისო ფილმების ფესტივალ „კინოტავრის" ყველაზე ახალგაზრდა მონაწილეც იყო.

მოგვიანებით დედასთან – მწერალ მარინა სილაგაძესთან ერთად საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა. იქვე დაამთავრა პროფესიონალური სამსახიობო სკოლა, ასევე გაიარა სამსახიობო კურსები დიდ ბრიტანეთსა და მოსკოვში. ამის შემდეგ ლოს-ანჯელესში მოხვდა, სადაც 2003 წელს ითამაშა პირველ ფილმში, სერიალში „დეტექტივი რაში". დღემდე შვიდ კინოფილმში, ასევე რამდენიმე სერიალსა და თეატრალურ დადგმაში აქვს მონაწილეობა მიღებული. მათ შორის არის მიუზიკლი „ჩიკაგო" , სადაც მისი მუსიკალური მონაცემები შესანიშნავად გამოჩნდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ელენა სატინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ელენა სატინის ოფიციალური საიტი
***კარიკისა და ვალიას არაჩვეულებრივი თავგადასავლები*** (რუს. Необыкновенные приключения Карика и Вали) — მწერალ იან ლარის სათავგადასავლო საბავშვო წიგნი. დაიწერა და გამოიცა 1937 წელს. 1987 წელს გადაღებული იქნა ფილმის სახით, ხოლო 2005 წელს გამოვიდა ანიმაციური ფილმიც.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
და და ძმა, კარიკი და ვალია, იკარგებიან. დედა და ბებია მათ შინ აღელვებულები ელიან. დედას ქუჩაში ხვდება ფოტოგრაფი შმიდტი, თავისი ძაღლით. დედა მას აძლევს ბავშვების სათამაშოს და ქუდს. ძაღლი შმიდტს მიიყვანს პროფესორ ივანე ენოტოვის ბინასთან, მაგრამ პროფესორი თავს იკავებს ბავშვების შესახებ საუბრისგან.

იმავე დღეს, რამდენიმე საათით ადრე, კარიკს, რომელიც ენოტოვის ნაცნობია, პროფესორთან ბინაში მოჰყავს ვალია. ისინი ერთად ათვალიერებენ პროფესორის ლაბორატორიას და შემთხვევით სვამენ მის მიერ მომზადებულ სითხეს. უეცრად ისინი ზომაში იცვლებიან და ფანჯრის რაფაზე უძრავად გაშეშებულ ნემსიყლაპიაზე უფრო მომცროებად იქცევიან. კარიკს ახსენდება პროფესორის ექსპერიმენტი, რომელსაც იგი კურდღელზე ატარებდა. ამ დროს შინ ბრუნდება პროფესორი. ბავშვები ცდილობენ, ხმა გააგონონ, მაგრამ მას არ ესმის ხდება. ისინი ადიან ნემსიყლაპიაზე და კვლავ ყვირიან. ამ დროს მწერი მოძრაობას იწყებს და ბავშვებთან ერთად გაფრინდება ახლოს მდებარე ტბასთან. 

მიხვდება რა, რა მოხდა, პროფესორი ენოტოვი გადაწყვიტავს, დაპატარავდეს და თავად მოძებნოს ბავშვები. ტბასთან გასული, იგი აგრეთვე ტოვებს პატარა კოლოფს გამადიდებელი ფხვნილით. მწერების სამყაროში მოხვედრილი ბავშვები, პროფესორთან ერთად, რომელიც მათ მოგვიანებით პოულობს, მოგზაურობენ კოლოფამდე, შეისწავლიან მრავალი მწერის ბუნებას - როგორც მათთან შეხვედრით, ასევე პროფესორისგან. საბოლოოდ ისინი შინ ბრუნდებიან, ხოლო პროფესორი იქცევა ნამდვილ სენსაციად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* წიგნი ბიბლიოთეკაში „ალდებარანი" დაარქივებული 2009-07-31 საიტზე Wayback Machine.
* ინფორმაცია საიტზე „ფანტასტიკის ლაბორატორია"
**ევროპული შველი** (ლათ. Capreolus capreolus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. შვლის ქვესახეობა. სხეულის სიგრძე 108-126 სმ აღწევს. სიმაღლე მინდაოში 66-81 სმ. დიდი ზომის ევროპული შვლის ხილვა შესაძლებელია შვედეთის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე დნეპრიდან აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთ კავკასიის მთებში. თავი მოკლე აქვს, შედარებით ფართოვდება და მაღლდება თვალების არეში. დამახასიათებელია ოვალური ფორმის დიდი ყურები (სიგრძე 12-14 სმ), ამობურცული თვალები და ფაფარს მოკლებული გრძელი კისერი. აქვს გრძელი და ვიწრო ფეხები და რუდიმენტარული კუდი (2-3 სმ). გრძნობის ორგანოებიდან ყველაზე მეტად განვითარებულია ყნოსვა და სმენა. უპირატესობას ანიჭებს მეჩხერ ტყესა და ბუჩქნარებს; ჭაობების, სტეპებისა და ალპური მდელოების ღია ადგილებს. ბინადრობს ევროპაში, მათ შორის საქართველოში (ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი).

დახასიათება
-----------

### გავრცელება

ევროპის უმეტესი ნაწილი, გარდა ჩრდილოეთ სკანდინავიისა, ისლანდიისა და ირლანდიისა. კავკასიონის ჩრდილოეთით გვხვდება შვლის სხვა სახეობა — ციმბირული შველი.

### ჰაბიტატი

შეუძლია შეეგუოს მრავალფეროვან საარსებო გარემოს, თუმცა უპირატესობას ანიჭებს ტყეებს, კარგად განვითარებული ქვეტყით, რომელთაც გარს აკრავს ღია ადგილები, სადაც საბალახოდ გამოდის.

### დამახასიათებელი ნიშნები

სიმაღლე ნიდაოში — 65-75 სმ-მდე
  
წონა: 15-30 კგ 
  
ვაცები უფრო მოზრდილები არიან და მოკლე, წვეტიანი რქები აქვთ, რომელთაც ყოველწლიურად იცვლიან.

### საკვები

ბალახი, ხეებისა და ბუჩქებისა და ნორჩი ფოთლები, ნეკერი, კენკრა და სხვა.

### გამრავლება

მაკეობა გრძელდება 270 დღე. მაის-ივნისში, როგორც წესი, შობს ორ ნაშიერს, რომლებიც თეთრი ხალებით არიან დაფარულნი.

**სიცოცხლის ხანგრძლივობა**: 10 წელი

### ქცევა

წლის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში განმარტოებით ცხოვრობენ. ვაცები აპრილში ტერიტორიულები ხდებიან. თითოეული 3 ჰექტრამდე ნაკვეთს იკავებს და იცავს სხვა ინდივიდებისგან. შეჯვარება ივლის-აგვისტოსში ხდება. ირმებისგან განსხვავებით შვლები ამ დროს წყვილებად ცხორობენ.

miniaturminiatur
### საინტერესო ფაქტები

შვლების ვოკალიზაცია რამდენიმე განსხვავებულ ხმას მოიცავს, რომელთა შორისა ყეფისმაგვარი ხმა. მას ცხოველები შეშფოთებისას გამოსცემენ. პირველი ორი წლის განმავლობაში ვაცი შვლების რქები მოკლეა და განშტოება არ აქვს. ასაკის მატებასთან ერთად რქების სიგრძე იზრდება. განშტოებების რაოდენობა კი სამამდე, იშვიათად კი ოთხამდეხ ადის.

### კონსერვაციული სტატუსი

ტყის გაჩეხვის და ბრაკონიერობის შედეგად XX საუკუნის დასაწყისისთვის შვლის რიცხოვნობა ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში მკვეთრად შემცირდა, ზოგიერთ ადგილას კი საერთოდ გადაშენდა. კანომდებლობის ცვლილებებისა და სახეობის სწორის მენეჯმენტის შედეგად დღეისათვის ამ სახეობის რიცხოვნობა კვლავ გაიზარდა და იგი ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სანადირო ობიექტია. XX საუკუნის 90-იან წლებთან შედარებით ამჟამად საქართველოში შვლის პოპულაცია მეტ-ნაკლებად გაიზარდა, თუმცა ბრაკონიერობის გამო მისი სიმჭიდროვე ჯერ კიდევ საკმაოდ დაბალია.

ევროპული შველის ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც არის შესაძლებელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ევროპული შველი დაარქივებული 2010-07-20 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**დიანა ფრანგი** (ფრანგ. Diane de France, იტალ. Diana di Francia; დ. 25 ივლისი, 1538, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 11 იანვარი, 1619, პარიზი, საფრანგეთი) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის უკანონო ქალიშვილი. ანგულემის, კასტროსა და მონმორანსის ჰერცოგინია.

ბიოგრაფია
---------

დიანა დაიბადა 1538 წლის 25 ივლისს პარიზში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის უფროსი ვაჟის, დოფინ ანრი დე ვალუასა და მისი იტალიელი საყვარლის, ფილიპა დუჩის ერთადერთი საერთო და უკანონო ქალიშვილი. დედამისი წარმოშობით პიემონტელი ჯარისკაცის ქალიშვილი იყო, რომელიც იტალიური ომების პირობებში ფრანგების მხარეს გადავიდა და საფრანგეთში გადასახლდა. აღსანიშნავია, რომ მას სახელი მამის კიდევ ერთი საყვარლის, დიანა დე პუატიეს პატივსაცემად დაარქვეს. 

1547 წელს მამამისი ტახტზე ავიდა ანრი II-ის სახელით და ფორმალურად მოახდინა მისი ლეგიტიმაცია. 1552 წლის 14 თებერვალს ანრიმ იგი პარმის ჰერცოგ ოტავიო ფარნეზეს ძმას, კასტროს ჰერცოგ ორაციო ფარნეზეს მიათხოვა. მათი ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან 1553 წელს ორაციო გერმანელებმა მოკლეს ესდინთან ბრძოლისას. დაქვრივებულ დიანას მისგან შვილი არ დარჩენია, რის გამოც 1559 წელს იგი მეორედ დაქორწინდა საფრანგეთის კონეტაბლ ან დე მორმორანსის უფროს ვაჟ ფრანსუა დე მონმორანსზე. 

საფრანგეთის რელიგიური ომების განმავლობაში იგი დედოფალ ეკატერინე მედიჩის უჭერდა მხარს და ქმართან ერთად აქტიურად გამოდიოდა კათოლიკური მხარის დასაცავად. აღსანიშნავია, რომ ისინი კათოლიკური ფრაქციის ერთ-ერთი ლიდერები იყვნენ და მხარს უჭერდნენ წმინდა ბართლომეს ღამესაც. 

1579 წელს დიანა მეორედ დაქვრივდა. მას არც ფრანსუასგან დარჩა შვილი, თუმცა მესამედ აღარ გათხოვილა. ამის შემდეგ დიანა თავისი ნახევარ-ძმის, საფრანგეთის მეფე ანრი III-ის ფავორიტი ხდება, რის გამოც, 1582 წელს მისგან საჩუქრად მიიღო ანგულემის ჰერცოგინიობა. 1589 წელს, ანრის გარდაცვალებით შეწყდა ვალუას დინასტია, რის გამოც ტახტზე დიანას ნახევარ-და, მარგარიტა ვალუა ადის თავის ქმართან, ნავარის მეფე ანრი IV ბურბონთან ერთად. იგი ანრი IV-ის კარზე დიდი პატივისცემითა და ავტორიტეტით სარგებლობდა, რაც 1599 წელს, ანრისა და მარგარიტას განქორწინების შემდეგაც გაგრძელდა. 

ცნობილია, რომ ანრი IV-მ თავისი უფროსი ვაჟის, მომავალი მეფე ლუი XIII აღსაზრდელად სწორედ დიანას მიაბარა, რომელიც იგი მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დაკვრას ასწავლიდა. ამის გამო ლუის იგი ძალიან უყვარდა. მას შემდეგ, რაც 1610 წელს ტახტი ლუი XIII-მ დაიკავა დიანას გავლენები კიდევ უფრო გაიზარდა. 

უკანასკნელი წლები მშობლიურ პარიზში გაატარა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1619 წლის 11 იანვარს, 80 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* Considerations on "Les Amours de I. du Bellay" , Robert V. Merrill, Modern Philology, Vol. 33, No. 2 (Nov. 1935), 133.
* Helge Gamrath, Farnese: Pomp, Power and Politics in Renaissance Italy, (L'Erma di Bretschneider, 2007), 70.
* Kenneth Meyer Setton, The Papacy and the Levant, 1204-1571, Vol. IV, (The American Philosophical Society, 1984), 596.
* Janine M Lanza, From Wives to Widows in Early Modern Paris: Gender, Economy, and Law, (Ashgate Publishing, 2007), 29.
* Jeanice Brooks, Courtly Song in Late Sixteenth-Century France, (University of Chicago Press, 2000), 12.
**ელენა ჩიკვაიძე** (დ. 17 ნოემბერი, 1910, თბილისი — გ. 1996, მოსკოვი) — ქართველი მოცეკვავე.

ბიოგრაფია
---------

ელენა გიორგის ასული ჩიკვაიძე დაიბადა თბილისში, 1910 წლის 17 ნოემბერს. სწავლობდა მ. პერინის კერძო ქორეოგრაფიულ სტუდიაში. 1924-1925 წლებში იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასის სოლისტი. 1929 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. 1929-1941 წლებში იგი მოღვაწეობდა კიროვის სახელობის ლენინგრადის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. ამ სცენაზე შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია ხასინტას პარტია კრეინის ბალეტ „ლაურენსიაში" და მანიჟე ა. ბალანჩივაძის ბალეტიდან „მთების გული". ელენა ჩიკვაიძე იყო ამ როლების პირველი შემსრულებელი. სხვა პარტიები: ფეია ვიოლანტი, პრინცესა ფლორინა, ოდეტა-ოდილია, ჯულიეტა და სხვა. 1938 წელს ელენა ჩიკვაიძე პარალელურად მოღვაწეობდა ლენინგრადის ოპერისა და ბალეტის მცირე თეატრში, სადაც განასახიერა ჩერქეზი ქალი ასაფიევის ბალეტში „კავკასიელი ტყვე"; 1941-1943 წლებში ცეკვავდა ა. სპენდიაროვის სახელობის ერევნის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრში; 1951 წელს, ბალეტის სხვა ცნობილ მოცეკვავეებთან ერთად, გადაიღეს ფილმში „დიდი კონცერტი"; 1943-1957 წლებში იყო მოსკოვის დიდი თეატრის სოლისტი; 1956–1982 წლებში აქვე განაგრძო მუშაობა ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორად. თითქმის 20 წლის მანძილზე ამავე თეატრის მთავარი ბალეტმაისტერი იყო მისი მეუღლე ლეონიდ ლავროვსკი. 1948 წელს ელენა ჩიკვაიძეს მიენიჭა რსფსრ დამსახურებული არტისტის წოდება; 1954-1956 წლებში ასწავლიდა მოსკოვის ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში; 1976 წლიდან იგი გახდა რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. მშობლების გზას გაჰყვა მათი ვაჟი მიხეილ ლავროვსკიც. იგი დაიბადა თბილისში, 1941 წლის 29 ოქტომბერს. 1983-1985 წლებში ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო. ღვაწლმოსილი ბალერინა გარდაიცვალა 1996 წლის მაისში, მოსკოვში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ. 2015. –გვ. 533.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ელენა ჩიკვაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **დიასამიძე**. |

დიასამიძეების გერბი.
**დიასამიძეები** — ფეოდალური საგვარეულო სამცხე-საათაბაგოში. წერილობით წყაროებში 1443 წლიდან იხსენიებიან. ამ დროს სამფლობელო ჰქონდათ ჩრდილო-აღმოსავლეთ სამცხეში. XVI საუკუნის დასაწყისში დაეუფლნენ ჯერ აბუსერისძეთა მამულს მტბევარის სამწყსოში, შემდეგ ხურსიძეთა მამულს ღობიეთს - წურწყაბლის სამწყსოში. XV საუკუნის I ნახევარში დიასამიძეების სახლი ქართლის მეფეებს უჭერდა მხარს სამცხე-საათაბაგოს ქართლთან შეერთებისათვის ბრძოლაში. 1548 წელს დიასამიძეების და სხვა მესხი დიდებულების დახმარებით ლუარსაბ I-მა დაიპყრო ჯავახეთი და მდინარე მტკვრის აღმოსავლეთი მხარე. საპასუხოდ 1553 წელს ირანის შაჰმა თამაზ I-მა დიასამიძეები აიკლო და ზოგიერთი მათგანი ტყვედ წაიყვანა. 1576-1578 წლებში დიასამიძეები აქტიურად მონაწილეობდნენ ჯაყელთა წინააღმდეგ შეთქმულებაში. 1578 წელს ოსმალთა მიერ სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ, დიასამიძეების სახლის ერთმა ნაწილმა ქართლს შეაფარა თავი. XVI-XVIII საუკუნეებში დიასამიძეების გვარიდან იყვნენ ქართლის კათალიკოსები, მცხეთის ბოქაულთუხუცესები, ჯვრის მონასტრის წინამძღვარები და სხვა; კახეთში — ბოდბელები. XVII საუკუნის 30-იან წლებში დიასამიძეებმა მონაწილეობა მიიღეს როსტომ მეფის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში, რასაც მოჰყვა მათი დასჯა და სათავადო სახლის დამდაბლება.

ლიტერატურა
----------

* *ლომსაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 503.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იამაგატა**. |

იამაგატის პრეფექტურა
**იამაგატა** (იაპ. 山形県) – პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი შეადგენს 6,1 ათას კმ²-ს, მოსახლეობა — 1,223,000 კაცს (2004 წლის მონაცემებით). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იამაგატა. ზედაპირი უმთავრესად ბორცვიანი და დაბალმთიანია, სიმაღლე 989 მეტრამდე. ზღვის სანაპიროზე, განსაკუთრებით პრეფექტურის სამხრეთ ნაწილში ვაკეებია. იამაგატა აგრარულ-ინდუსტრიული რაიონია. მთავარი კულტურაა ბრინჯი. მოჰყავთ აგრეთვე ქერი, პარკოსანი და ტექნიკური კულტურები. განვითარებულია მესაქონლეობა, თევზჭერა (ქალაქი სიმონოსეკი ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი თევზსაჭერი ნავსადგურია). განვითარებულია ქიმიური, მეტალურგიული, მანქანათმშენბებლობის, კვების, მინა-კერამიკული მრეწველობა. ცენტრებია სიმონესეკი, უბე, ივაკუნი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 46.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იაპონიის პრეფექტურები და რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
ჰოკაიდო · ტოჰოკუ · კანტო · ტიუბუ  · კანსაი · ტიუგოკუ  · სიკოკუ · კიუსიუ |  |
|  |
| პრეფექტურები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ჰოკაიდო | 
ჰოკაიდო |
|  |
| ტოჰოკუ | 
აკიტა · აომორი · ფუკუსიმა · ივატე · მიაგი · იამაგატა |
|  |
| კანტო | 
ტიბა · გუმა · იბარაკი · კანაგავა · საიტამა · ტოტიგი · ტოკიო |
|  |
| ჩუბუ | 
აიტი · ფუკუი · გიფუ · ისიკავა · ნაგანო · ნიიგატა · სიძუოკა · ტოიამა · იამანასი |
|  |
| კანსაი | 
ჰიოგო · კიოტო · მიე · ნარა · ოსაკა · სიგა · ვაკაიამა |
|  |
| ჩუგოკუ | 
ჰიროსიმა · ოკაიამა · სიმანე · ტოტორი · იამაგუტი |
|  |
| სიკოკუ | 
ეჰიმე · კაგავა · კოტი · ტოკუსიმა |
|  |
| კიუსიუ | 
ფუკუოკა · კაგოსიმა · კუმამოტო · მიაძაკი · ნაგასაკი · ოიტა · საგა  · ოკინავა |

 |

 |
**ვაგარშაკ აკობიანი** (სომხ. Վաղարշակ Հակոբյան; დ. 1 იანვარი, 1991, წაღკაძორი, სომხეთის სსრ, სსრკ) — სომეხი თურქოლოგი და პოლიტიკოსი. სომხეთის მე-7 მოწვევის ეროვნული კრების წევრი 2019 წლიდან. საპარლამენტო ფრაქცია „ჩემი ნაბიჯი ალიანსის" წევრი. ისტორიულ მეცნიერებათა კანდიდატი. აკობიანი მცირე ხნის განმავლობაში იყო სომხეთის დიასპორის მინისტრის მოადგილე (2018 წლიდან 2019 წლის 14 იანვამდრე).

ბიოგრაფია
---------

ვაგარშაკ აკობიანი დაიბადა 1991 წლის 1 იანვარს, წაღკაძორში, სომხეთის სსრ-ში, სსრკ-ში.

### განათლება

1997–2007 წლებში აკობიანი სწავლობდა წაღკაძორის სკოლაში. 2007–2011 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე. არის თურქოლოგიის ბაკალავრი. 2013 წელს დაამთავრა სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის (NAS) საერთაშორისო სამეცნიერო საგანმანათლებლო ცენტრის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. მიიღო ორიენტალიზმის მაგისტრის ხარისხი. 2013–2016 წლებში აკობიანი სწავლობდა სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთაშორისო სამეცნიერო და საგანმანათლებლო ცენტრის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის ასპირანტურაზე. არის ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (ფილოსოფიის დოქტორი; Ph.D).

### სოციალური და პოლიტიკური მოღვაწეობა

2012 წელს აკობიანმა დააფუძნა ახალგაზრდა სომეხ პოლიტიკოსთა ასოციაცია. 2015–2016 წლებში იყო ერევნის ფრანგული კოლეჯისა და ევროპის რეგიონული აკადემიის ლექტორი. 2018 წლიდან 2019 წლის 14 იანვრამდე იყო სომხეთის დიასპორის მინისტრის ასისტენტი. 2018 წლის 9 დეკემბრიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი, საპარლამენტო ფრაქცია: „ჩემი ნაბიჯი ალიანსი". არჩეული იქნა მე-10 საარჩევნო ოლქიდან (კოტაიქის პროვინცია). არის ბაჰრეინ-სომხეთის, ეგვიპტე-სომხეთის, საფრანგეთი-სომხეთის, ირანი-სომხეთის, ყაზახეთი-სომხეთის, ქუვეითი-სომხეთის, ყირგიზეთი-სომხეთის, მონღოლეთი-სომხეთისა და სომხეთ-ტაჯიკეთის საპარლამენტო მეგობრობის ჯგუფის წევრი. სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეასისა და რუსეთის ფედერალურ ასამბლეას შორის თანამშრომლობის საპარლამენტო კომიტეტისა და სომხეთის რესპუბლიკის ეროვნულ ასამბლეასა და ბელარუსის რესპუბლიკის ეროვნულ ასამბლეას შორის თანამშრომლობის საპარლამენტო კომიტეტის წევრი. ვაგარშაკ აკობიანი არის ფრანკოფონიის საპარლამენტო ასამბელის წევრი. სომხეთის ეროვნული კრების 11 დეპუტიტსაგან შემდგარი რეგიონული და ევრაზიული ინტეგრაციის მუდმივმოქმედი კომიტეტის წევრი.

აკობიანი არის პოლიტიკური პარტია „საზოგადოებრივი კონტრაქტის" წევრი.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
---------------------

ვაგარშაკ აკობიანი არის მრავალი სამეცნიერო სტატიის ავტორი.

პირადი ცხოვრება
---------------

აკობიანი არის დაუოჯახებელი. არ ჰყავს შვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია სომხეთის ეროვნული კრების საიტზე
* 

* ვაგარშაკ აკობიანი Instagram-ზე
* ვაგარშაკ აკობიანი Facebook-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am. ციტირების თარიღი: 2019-01-20
2. ↑  www.brightarmenia.am. ციტირების თარიღი: 2019-01-20[*მკვდარი ბმული*]
*მარცხნივ*: ვულვა აღგზნებამდე  
 *მარჯვნივ*: ვაგინალური ლუბრიკაცია ზოგჯერ ხილული ხდება სქესობრივი აღგზნების შემდეგ
**ვაგინალური ლუბრიკაცია** — ბუნებრივად წარმოებადი ლორწოვანი სითხე, რომელიც ასველებს ვაგინას. ვაგინალური ლუბრიკაცია ყოველთვის მოქმედია, თუმცა წარმოება მნიშვნელოვნად იზრდება ოვულაციასთან მიახლოებისას და სქესობრივი აღგზნების დროს სექსის მოლოდინში.

ვაგინის სიმშრალე არის მდგომარეობა, როდესაც ეს ლუბრიკაცია არასაკმარისია და ზოგჯერ მის გასაძლიერებლად ხელოვნურ ლუბრიკანტებს იყენებენ. საკმარისი ლუბრიკაციის გარეშე სექსი შეიძლება მტკივნეული იყოს. ვაგინის კედლებში არ არის ჯირკვლები, ამიტომაც ვაგინა ლუბრიკაციის სხვა მეთოდებზეა დამოკიდებული. მიიჩნევა, რომ ლუბრიკაციის მთავარი წყაროა ვაგინის კედლებში არსებული პლაზმა, ვასკულარული გაფართოების გამო. გარდა ამისა, ბართოლინის ჯირკვლები, რომლებიც ინტროიტუსის (ვაგინის შესასვლელის) ოდნავ ქვემოთ, მარცხნივ და მარჯვნივ არის განლაგებული, ასევე გამოყოფს ლორწოს ვაგინალური კედლის სეკრეციების გასაძლიერებლად. ოვულაციასთან მიახლოებისას საშვილოსნოს ყელის ლორწო ვაგინას დამატებითი ლუბრიკაციით უზრუნველყოფს.

არასაკმარისმა ლუბრიკაციამ, ანუ ვაგინის სიმშრალემ, შეიძლება გამოიწვიოს დისპარევნია, რაც სქესობრივი დარღვევის ერთ-ერთი ფორმაა. მართალია, ვაგინის სიმშრალე სქესობრივი აღგზნების აშლილობის სიმპტომად მიიჩნევა, მაგრამ ის ასევე შეიძლება არასაკმარისი აღგზნებისა და სტიმულაციის ან მენოპაუზით, ორსულობითა და ძუძუთი კვებით გამოწვეული ჰორმონალური ცვლილებების შედეგი იყოს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვაგინალური გამონადენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვაგინალური ლუბრიკაცია***

* ვაგინის სიმშრალე
* Mayo Clinic — Vaginal dryness