**ია ფარულავა** (დ. 5 თებერვალი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი და ტელეწამყვანი.

ადრეული წლები და კარიერა
------------------------

ია ფარულავა დაიბადა 1967 წლის 5 თებერვალს თბილისში, სკულპტორის და მხატვრის ოთარ ფარულავას ოჯახში.

იას სამსახიობო კარიერა 12 წლის ასაკიდან დაიწყო, როდესაც მან რეჟისორ თენგიზ მაღალაშვილის ფილმში „ძნელი დასაწყისი" (1981), ობოლი გოგონას — თიკოს როლი ითამაშა. ამის შემდეგ მსახიობმა მრავალ ფილმში მიიღო მონაწილეობა, რომელმაც საყოველთაო აღიარება მოუტანა. ესენია „ფესვები", „სპირალი" და სხვა.

1984 წელს ია ფარულავამ სწავლა დაიწყო თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში, გამოჩენილი პედაგოგის და რეჟისორის მიხეილ თუმანიშვილის ჯგუფში, აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ იმ წლებში მისაღებ და სადიპლომო გამოცდებზე მხოლოდ ერთი ხუთიანი დაიწერა, მიშა თუმანიშვილის მიერ უმაღლესი შეფასება მხოლოდ ია ფარულავამ მიიღო. სწავლის დასრულების შემდეგ თუმანიშვილმა ახალგაზრდა მსახიობი სამუშაოდ მიიწვია კინომსახიობთა თეატრში .

1987 წელს ია ესწრება მოსკოვის მე-10 საერთაშორისო კინოფესტივალს, სადაც ჟიურის თავმჯდომარედ მიწვეული იყო რობერტ დე ნირო, ნომინაციაში „ფესტივალის ყველაზე ლამაზი ქალი" დე ნირომ ია ფარულავა დაასახელა.

1990 წელს ითამაშა რეჟისორ გრეგ პალმელის ქართულ-ამერიკულ სატელევიზიო ფილმში „The Falcon" (შევარდენი), ფილმი ქართულ ხალხურ ზღაპრებზე იყო დაფუძნებული.

90-იანი წლების დასაწყისში ია ფარულავა აშშ-ში გადადის საცხოვრებლად, თუმცა სამსახიობო კარიერის აწყობა ვერ მოახერხა, მხოლოდ რამდენიმე სარეკლამო რგოლში, მუსიკალურ კლიპში და მცირებიუჯეტიან ფილმში გადაიღეს.

ლოს-ანჯელესში ია რუსული წარმომავლობის მქონე ცნობილ თეატრალურ მოღვაწესთან გეორგ ჟდანოვთან გადიოდა სამსახიობო მასტერკლასებს. იასთან ერთად 90 წელს მიტანებულმა ჟდანოვმა მისი ოდინდელი მეგობრის, უკვე გარდაცვლილი მიხაილ ჩეხოვის სამსახიობო ტექნიკის პრიციპების დახვეწასა და განახლებაზე დაიწყო მუშაობა. 1993 წელს ია ფარულავამ დიდი წვლილი შეიტანა ჟდანოვის რუსეთში დაბრუნებაში და მისი დამსახურებით მოსკოვის სამსახიობო წრეების ელიტას საშუალება მიეცა ჟდანოვის მასტერკლასებზე დასწრებისა. ჟდანოვის ინტელექტუალური მემკვიდრეობით რუსეთის ლიტერატურისა და ხელოვნების სახელმწიფო ცენტრალური არქივის გამდიდრებისთვის ია დაჯილდოებულია სპეციალური პრიზით „ფონდების მცველი". 2002 წელს ია ფარულავას დახმარებით ახალგაზრდა რეჟისორმა ფრედერიკ კივმა გადაიღო დოკუმენტური ფილმი „რუსეთიდან ჰოლივუდში", რომელიც მიხაილ ჩეხოვისა და გიორგი ჟდანოვის თანამშრომლობასა და ჰოლივუდზე მათი გავლენების შესახებ მოგვითხრობს.

2000-იანი წლების დასაწყისში ია საქართველოში ბრუნდება. მალევე ითამაშა გიორგი შენგელაიას პირველ ქართულ ეროტიულ ფილმში „სიყვარული ვენახში" (ლია). მსახიობობის პარალელურად დაიწყო მუშაობა ტელევიზიაში.თუმცა 1986 წელს იას პირველ არხზე მიჰყავდა ყოველკვირეული მუსიკალური გადაცემა „პუნქტუმ, კონტრა პუნქტუმ", რომელიც საბჭოთა კავშირის პერიოდში, საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე პროგრესულ და დასავლეთზე ორიენტირებულ გადაცემად ითვლებოდა. პირველ არხზე გააკეთა საავტორო გადაცემა „ჩემი მშვენიერი ლედი", რისთვისაც მიენიჭა უმაღლესი ჯილდო ოდესის მეშვიდე საერთაშორისო ტელეფესტივალზე „ხავერდის სეზონი". შემდეგ ტელე-იმედში „დღის შოუ" და „ყოფილი ცოლების კლუბი", მიჰყავდა, ასევე იყო ტელეპროექტ „ცეკვავენ ვარსკვლავების" ჟიურის წევრი. ტელევიზიის პარალელურად იას პირველ რადიოში კი გადაცემა „რადიო შოუ" მიჰყავდა. ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის სატელევიზიო შოუ „ნიჭიერში" იყო ჟიურის წევრი. 2018 წლიდან რუსთავი 2-ზე მიჰყავს გადაცემა "ფარული კონვერტი".

ია ფარულავა ამერიკისა და რუსეთის კინომსახიობთა გილდიის წევრია.

პირადი ცხოვრება
---------------

ია ფარულავა სამჯერ იყო გათხოვილი. პირველად პატარა ასაკში გათხოვდა, მისი მეუღლე რამაზ ჩანტლაძე იყო, ცოლ-ქმარს ურთიერთობა არ აეწყო, რამაზი ძალიან ეჭვიანი იყო და ზოგჯერ მსახიობს ფიზიკურადაც უსწორდებოდა, რის გამოც მათი ოჯახი დაინგრა და ია საცხოვრებლად და სამუშაოდ ამერიკაში წავიდა, სადაც ჟურნალისტ კის რაიზერზე იქორწინა, მაგრამ მოულოდნელად საქართველოში დაბრუნების გადაწყვეტილება მიიღო. სამშობლოში ის საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში ლიბანელ ბიზნესმენთან, ფადი ასლისთან ერთად ცხოვრობდა, თუმცა წყვილი 2010 წელს ისე დაშორდა, რომ ქორწინება ოფიციალურად არ დაუკანონებიათ. 2013 წელს იას რჩეული ფრანკფურტში მოღვაწე ქართველი გიტარისტი ტარიელ ხოსროშვილი გახდა, უფრო მეტად ცნობილი ფსევდონიმით ტარიელ სუარი. ტელეშოუ „ნიჭიერის" მიმდინარეობისას სუარმა პირდაპირ ეთერში სთხოვა იას ცოლობა და მალევე, 2013 წლის სექტემბერში ჯვარი დაიწერეს. მიუხედავად იმისა, რომ ია და ტარიელი ერთმანეთს რამდენიმეჯერ დაშორდნენ სკანდალურად, ისინი კვლავ ერთად არიან. წყვილმა გადაწყვიტა შეექმნა პროექტი „შერეკილი გიტარა" და იმედოვნებენ, რომ ეს პროექტი მათ დიდ წარმარტებას მოუტანს.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1981: „ძნელი დასაწყისი" (თიკო) რეჟ. თენგიზ მაღალაშვილი
* 1982: „სამი ალიყური" (თამრო) რეჟ. ელგუჯა ჟღენტი
* 1982: „გზის დასაწყისი" რეჟ. ლიანა ელიავა
* 1985: „არსენას ლექსი" (ფოთოლა) რეჟისორები ნანა ხატისკაცი, თენგიზ მაღალაშვილი
* 1987: „ფესვები" (მადლენი ახალგაზრდობაში) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
* 1989: „მიახლოება" რეჟ. ალექსანდრე (საშა) რეხვიაშვილი
* 1989: „დღესასწაული დღესასწაულის მოლოდინში" (როზა) რეჟ. ლეილა გორდელაძე
* 1989: „ფილიპ ტრაუმი" (რუს. Филипп Траум) (მარგარეტი)
* 1990: „წარსული მუდამ ჩვენთანაა" (მარიანა) რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
* 1990: „ომი ყველასთვის ომია (სტალინის შვილი)" რეჟ. დევი აბაშიძე
* 1990: „საბედისწერო გასროლა" (ირმა) რეჟ. ოთარ კობერიძე
* 1990: „სპირალი" (მარინე დვალი) რეჟ. გიული ჭოხონელიძე
* 1990: „შევარდენი" (ინგლ. The Falcon) რეჟისორები კობა წაქაძე, გრეგ პალმერი
* 1991: „სიბრძნე სიცრუისა" (დედოფალი, მოცინარი გოგონა) რეჟ. ნანა ხატისკაცი
* 1993: „ქალწული მარიამი" (ინგლ. The Making of '...And God Spoke')
* 1996: „Love & Sex etc." (რუმინელი ქალი)
* 2000: „სიყვარული ვენახში" (ლია ) რეჟ. გიორგი შენგელაია
* 2003: „მეოთხე თვის პირველი დღე" რეჟ. გენო ცაავა
* 2014: „ტაქსი" (მარი)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ია ფარულავა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ია ფარულავა [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია

* ია ფარულავა კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში

* ია ფარულავა — kino-teatr.ru
* ია ფარულავა Facebook-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  ია ფარულავა გათხოვდა *News.GE*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-05-23.
2. ↑  ია ფარულავას ქმრები და საყვარლები *Ambebi.GE*