recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ამაიაკ ზაქარიას ძე ქობულოვი** (დ. 1906, თბილისი, — გ. 10 თებერვალი, 1955, მოსკოვი) — საბჭოთა უსაფრთხოების სამსახურების მოხელე, გენერალ-ლეიტენანტი (1945). სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილის ბოგდან ქობულოვის უმცროსი ძმა; წარმოშობით თბილისელი სომეხი.

ბიოგრაფია
---------

1921 წელს მსახურობდა წითელ არმიაში, შემდეგ მუშაობდა ბუხჰალტრად, მ. შ. „ბორჯომის" ქარხანაში. 1929 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზე მსახურობდა საქართველოს სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ შინსახკომის სახელმწიფო პოლიტიკურ სამმართველოში. დაწინაურდა ლავრენტი ბერიას აღზევებასთან ერთად; ითვლებოდა ბერიას უახლოესი გარემოცვის წევრად. 1937-1938 წლებში, სხვადასხვა დროს, იყო შინსახკომის ახალციხის და გაგრის რაიონული განყოფილებების უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინსახკომის სამმართველოს უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოვალეობის დროებით შემსრულებელი, 1938 წლის დეკემბრიდან — უკრაინის სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის I მოადგილე. 

1939 წლის აგვისტოში ქობულოვი გაიგზავნა საბჭოთა საელჩოს რეზიდენტად ბერლინში. გერმანელებმა სწრაფად გაშიფრეს და აწვდიდნენ ცრუ ინფორმაციას — თითქოს გერმანიის ჯარების მობილიზება არ იყო საბჭოთა კავშირზე თავდასხმისთვის გამიზნული. ამან, თავის მხრივ, გამოიწვია საბჭოთა ლიდერების დეზინფორმირება. მიუხედავად ამისა, 1941 წელის ივლისში მოსკოვში დაბრუნებული ქობულოვი სახელმწიფო უშიშროების და შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრად დანიშნეს უზბეკეთის სსრ-ში, სადაც 1945 წლის იანვრამდე იმსახურა. შემდეგ მნიშვნელოვანი თანამდებობები ეჭირა სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროში, მათ შორის, იყო გულაგის უფროსის I მოადგილე. ბერიას და ბოგდან ქობულოვის დაპატიმრების შემდეგ, 1953 წლის ივნისში ამაიაკ ქობულოვი (იმ დროს შსს-ის საკონტროლო ინსპექციის უფროსის მოადგილე იყო) დააპატიმრეს და 1954 წლის ოქტომბერში სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. 1955 წელს პროკურატურამ უარი თქვა ქობულოვის შეწყალების წერილებზე. იმავე წელს დახვრიტეს. რეაბილიტირებული არ ყოფილა.

ლიტერატურა
----------

* Петров Н. В. Скоркин К. В. Кто руководил НКВД, 1934—1941 : справочник / Под ред. Н. Г. Охотина и А. Б. Рогинского. — М.: Звенья, 1999. — ISBN 5-7870-0032-3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამაიაკ ქობულოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია** (დ. 3 ივნისი 1903, სოფ. ნახუნავო, მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 მარტი, 1973) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1966).

ბიოგრაფია
---------

ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია დაიბადა 1903 წლის 3 ივნისს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახუნავოში. დაწყებითი განათლება თავის სოფელში მიიღო. ხოლო საშუალო სკოლა დაამთავრა გეგეჭკორში. 1926 წელს მას ნიშნავენ მასწავლებლად მანგლისში. 1930 წელს, როგორც წარჩინებული მასწავლებელი, მივლინებულ იქნა თბილისში, უმაღლესი განათლების მისაღებად.

1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მუშაობდა ლექტორად, ჯერ მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1940 წელს დაიწყო ლექციების კურსის კითხვა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა.

1941-1945 წლების განმავლობაში ანდრო ჭილაია ხელმძღვანელობდა დაუსწრებელ სწავლებას ფილოლოგიის ფაკულტეტზე როგორც დეკანი. 1945-1950 წლებში მას ეკავა პრორექტორის თანამდებობა.

მან ლიტერატურის თეორიის მრავალი საკითხი გაარკვია ქართველ მწერალთა შემოქმედებითი პრაქტიკის მიხედვით, როგორც პედაგოგი იგი მონაწილე იყო სახელმძღვანელოთა შედგენისა. უმაღლესი და საშუალო სკოლების პროგრამების დამუშავებისა. ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის მიერ მომზადებული ორტომიანი სახელმძღვანელოსი.

მისი ნაშრომი გიორგი წერეთლის საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა და მხატვრული შემოქმედების შესახებ გამოიცა ორჯერ 1964 და 1967 წლებში მნიშვნელოვანია მისი „ლიტერატურათმცოდნეობის ძირითადი ცნებები" (1971).

ჭილაია გარდაიცვალა 1973 წ. 7 მარტს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 398-399.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ა. ჭილაია, გიორგი წერეთელი: შემოქმედების გზა, თბ. ცოდნა, 1964
* ა. ჭილაია, გიორგი წერეთელი: ცხოვრება და შემოქმედება (მე-2 შევს. გამოც.), თბ. განათლება, 1967
* ა. ჭილაია, ლიტერატურისმცოდნეობის ძირითადი ცნებები, თბ. თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1971
* ა. ჭილაია, ლიტერატურათმცოდნეობის ცნებები, თბ. თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1984

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანდრო ჭილაია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ანდრო ჭილაია
**ალმასხან შოთას გუგუშვილი** (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი, — გ. 10 დეკემბერი, 2003, იქვე) — ქართველი ინჟინერ-ელექტრიკოსი; ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), პროფესორი (1991). 

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი (1960). 1960–1963 მუშაობდა თბილისის ხელსაწყოთმშენებლობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1967 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და ტელემექანიკის კათედრის დოცენტი, 1977 წლიდან — ამავე კათედრის გამგე. გუგუშვილის სამეცნიერო და მეთოლოგიური შრომები ეხება არაწრფივი სისტემების იდენტიფიკაციას, ოპტიმალური და ადაპტური მართვის თეორიას, გამოსახულების ციფრული დამუშავებისა და კომპიუტერული გრაფიკის აქტუალურ საკითხებს, ენერგეტიკის თეორიის გამოყენებას მართვის თეორიაში. 2001 წელს მისი ხელმძღვანელობით საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტში ჩატარდა სამუშაოები ხელოვნური კლიმატის მართვის სისტემის შესაქმნელად. 2004 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (გარდაცვალების შემდეგ). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003).

ბიბლიოგრაფია
------------

* ოპტიმალური და ადაპტური სისტემები, ტ. 1–3, თბ. 1997;
* მართვის თეორია. წრფივი და არაწრფივი სისტემები, წგ. 1–2, თბ. 1999;
* სინერგეტიკა, თბ. 2000;
* ოპტიმიზაციის მეთოდები, თბ. 2002;
* Принцип симметрии в идентификации нелинейных объектов управления, Тб. 1998.

ლიტერატურა
----------

* *ნემსაძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 173.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალმასხან გუგუშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ანატოლი მიხეილის ძე კამკამიძე** (დ. 7 ივნისი, 1936, სოფ. ღარიხევი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 ივნისი, 1999, ლვივი, უკრაინა) — საბჭოთა, რუსეთის და საქართველოს სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-პოლკოვნიკი (1992).

დაამთავრა ოდესის კ. ვოროშილოვის სახელობის სამხედრო სასწავლებელი (1957). მსახურობდა საბჭოთა ჯარების დაჯგუფებაში გერმანიის დემოკრატიულ ­რესპუბლიკაში. 1970 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია (მოსკოვი) და დაინიშნა მოტო­მსროლელი პოლკის (1972), შემდეგ კი — მოტომსროლელი დივიზიის მეთაურად (1974). 1976 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1984 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1981-1991 წლებში იყო კარპატისპირეთის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლის მო­ად­გი­ლე. 1992 წელს საქართველოს მთავრობის მიწვევით დაბრუნდა საქართველოში და დაინიშნა თავდაცვის მინისტრის პირველ მო­ად­გი­ლედ. 1992-1993 წლებში სა­ქარ­თვე­ლოს შეიარაღებული ძალების სარდალი.

ლიტერატურა
----------

* 

* *დოლიძე, ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ანატოლი კამკამიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**აკაპულკო** (Acapulco, ოფიც.: Acapulco de Juárez, აკაპულკო დე ხუარესი) — ქალაქი და მნიშვნელოვანი საზღვაო პორტი მექსიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, გერეროს შტატში, 300 კმ-ში მეხიკოს სამხრეთ-დასავლეთით. ქალაქი გაშენებულია ღრმა, ნახევრად მორკალული ყურის ირგვლივ. 2005 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა 616 394 ადამიანს შეადგენდა. სახელწოდება „აკაპულკო" მომდინარეობს ნაუატლის ენიდან და ნიშნავს „დიდი სელის ადგილს". 

აკაპულკოს ტერიტორია ევროპელთათვის ესპანელმა ერნან კორტესმა აღმოაჩინა 1531 წელს. 1550 წელს აქ პირველი დასახლება გაჩნდა. ესპანური კოლონიური პერიოდის დროს აკაპულკო უმნიშვნელოვანესი პორტი იყო გემებისთვის, რომლებიც აბრეშუმსა და სანელებლებს ატარებდნენ აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონებიდან. 256 წლის განმავლობაში, ყოველწლიური სავაჭრო ვოიაჟი, ცნობილი როგორც მანილას გალეონი, იწყებდა მოგზაურობას აკაპულკოდან ფილიპინებისკენ, რაც საბოლოოდ შეწყდა მექსიკის დამოუკიდებლობისთვის ომის გამო. მოგვიანებით აკაპულკო მნიშვნელოვანი საზღვაო კურორტი და საერთაშორისო ტურიზმის ცენტრი გახდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მექსიკის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი (ესპანური)
ძველი საბერძნეთის ჩრდილოეთი რეგიონები.
ამფითეატრის ნანგრევები სტრატოსში.
**აკარნანია** (ბერძ. Ἀκαρνανία) — მხარე ძველი საბერძნეთის ცენტრალურ ნაწილში, იონიის ზღვის სანაპიროზე, ეტოლიის დასავლეთით, რომლისგანაც მას მდინარე აქელოოსი გამოყოფდა.

აკარნანიის ტერიტორია პირველად ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში დასახლდა. ძვ. წ. V საუკუნის ბოლოსთვის ტომთა კავშირიდან ფედერაციული ტიპის სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, რომლის დედაქალაქი სტრატოსი იყო. შემდგომ საუკუნეებში ათენის, თებეს და მაკედონიის მმართველობის ქვეშ მოექცა. ძვ. წ. 231 წელს აკარნანიის იმ ნაწილმა, რომელიც მანამდე ეპირის სამეფოს ნაწილი იყო, დამოუკიდებლობა აღადგინა და მაკედონიის მეფე ფილიპე V-სთან დაამყარა კავშირი. ძვ. წ. 167 წელს მაკედონური დინასტია რომაელებმა დაამხეს. აკარნანია გარკვეულ დამოუკიდებლობას შემდგომშიც ინარჩუნებდა. საბოლოოდ, ოქტავიანე ავგუსტუსმა აკარნანიელთა დიდი ნაწილი მის მიერ ძვ. წ. 29 წელს დაარსებულ ქალაქ ნიკოპოლს დაუქვემდებარა, დანარჩენი ნაწილი კი რომის პროვინცია აქაიას შეუერთა.

ლიტერატურა
----------

* აკარნანია — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ალფრედო ტრომბეტი** (Alfredo Trombetti; 1886, ბოლონია - 1929, ლიდო დი ვენეცია) - იტალიელი აკადემიკოსი, სემიტური ფილოლოგიისა და გლოტოლოგიის პროფესორი. 

დაამთავრა ბოლონიის უნივერსიტეტი 1891 წელს და 1904 წელს ლინჩეის აკადემიის სამეფო პრემიის გამარჯვებული ხდება. 1904 წელსვე ბოლონიის უნივერსიტეტში ასწავლის სემიტურ ფილოლოგიას და 1912 წელს კი ენის მეცნიერებას. 

ტრომბეტი იყო პირველი სწავლული, ვინც 1923 წელს თანამედროვეობის დენეკავკასიური კვლევების საფუძველზე პარალელები გაავლო ბასკურ ენასა და როგორც კავკასიურ, ასევე სინოტიბეტურ ენებთან.

განსაკუთრებით ცნობილია მისი მონოგენეტიკური ენების თეორიით, რომლის მიხედვითაც მსოფლიოს ყველა ენა უნდა წარმომდგარიყო უძველეს დროში მოსაუბრე ერთადერთი ენისაგან. ნაწყვეტი მისი "ენის წარმომავლობის ერთიანობიდან":

"უპირველეს ყოვლისა, ადამიანისა და შესაბამისად, ენის უძველესი წარსული არ შეიძლება იყოს უზომოდ დიდი, როგორც ამას ზოგიერთები მიიჩნევენ... ამჟამად, გათვალისწინებულია რა ენობრივი დიფერენციაციულობის პრინციპი, რომლის ძირებიც საშუალოდ იწყება გარკვეულ დროში, ვფიქრობ, რომ შემიძლია ძირითადად განვსაზღვრო ეს ციფრი 30 000 წლით და მაქსიმუმ, 50 000 წლით... შესაბამისად, ჩვენ მივიჩნევთ, რომ ენობრივი მონოგენეზისი საკმაოდ ძლიერი არგუმენტია ადამიანური მონოგენეზისის სასარგებლოდ". (19-20 გვ.)

ბიბლიოგრაფია
------------

* "ენის წარმომავლობის ერთიანობა" (L'unità d'origine del linguaggio), ბოლონია, 1905.
* "უძველესი სამყაროს ენათაშორისი გენეალოგიური კავშირები" (Nessi Genealogici tra le lingue del mondo antico), 1902. (ლინჩეის აკადემიის სამეფო ჯილდო ფილოლოგიასა და ენათმეცნიერებაში)
* "გლოტოლოგიის ელემენტები" (Elementi della Glottologia), 1923.
* "ბასკური ენის ძირები" (Le origini della lingua Basca), ბოლონია, 1925.
* "კავკასიური ენის კავშირები ქამიტოსემიტურ და სხვა ენობრივ ჯგუფებთს შორის" (Delle relazioni delle lingue caucasiche con le lingue camisemitiche e con altri gruppi linguistici).
* "ეტრუსკული ენის ნათესაობის საკითხისათვის" (Sulla parentela della lingua etrusca).
* "ეტრუსკული ენა" (La lingua etrusca).
* "ესსე ძველანტიკური მედიტერანული ონომასტიკის შესახებ" (Saggio di antica onomastica mediterranea).
**ანდიჯანის ოლქი** (ვილაეთი) (უზბეკ. Andijon viloyati) — უზბეკეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ანდიჯანი.

ზოგადი მიმოხილვა
----------------

შეიქმნა 1941 წლის 6 მარტს. მდებარეობს რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში, ფერღანის ველის აღმოსავლეთით. ფართობი 4.2 ათასი კმ². ზედაპირი ვაკეა, რომელიც ფერღანისა და ალაის ქედის მთისწინეთში გადადის. მთავარი მდინარეა ყარადარია (სირდარიის ერთ-ერთი სათავე). ანდიჯანის ოლქი უზბეკეთის მებამბეობისა და ნავთობის მოპოვების ერთ-ერთი მთავარი რაიონია. გაყვანილია დიდი ფერღანის, სამხრეთ ფერღანის, დიდი ანდინჯანისა და სხვა მაგისტრალური არხები. ნათესი ფართობი დაახლოებით 3/4 ბამბას უჭირავს. განვითარებულია მებაღეობა, მევენახეობა, სახორცე-სარძევე და სახორცე-საცხიმე მეცხოველეობა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 445.

სქოლიო
------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 უზბეკეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა |
| --- |
|  |
| დედაქალაქი | 
ტაშკენტი |
|  |
| რესპუბლიკა | 
ყარაყალპაკეთი |
|  |
| ოლქები | 
ანდიჯანი **·** ბუხარა **·**  კაშკადარია  **·**  ნავოი **·**  ნამანგანი  **·**  სამარყანდი **·**  სურხანდარია **·**  სირდარია  **·**  ტაშკენტი **·** ფერღანა **·** ხორეზმი  **·** ჯიზახი |

 |
**ანტიპოდის კუნძულები** (ინგლ. Antipodes Islands) — მომცრო ვულკანური კუნძულები ახალი ზელანდიის სამხრეთით. კუნძულების ეს ჯგუფი ახალი ზელანდიის გარე კუნძულებია, ისინი არ ითვლებიან რაიმე რეგიონის ან ოლქის ნაწილად, მაგრამ არიან სპეციალური ორგანოს — ინგლ. Area Outside Territorial Authority უშუალო მმართველობაში. მდებარეობს სტიუარტის კუნძულისგან 860 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

ეკოლოგიურად, კუნძულები ანტიპოდის სუბანტარქტიკულ კუნძულთა ტუნდრის ეკორეგიონს მიეკუთვნება. ახალი ზელანდიის სხვა სუბანტარქტიკულ კუნძულებთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. კუნძულებზე შექმნილია ნაკრძალი და შესაბამისად, ისინი ფართო საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი არაა.

ეტიმოლოგია
----------

თავისი სახელი კუნძულებმა მიიღო დიდი ბრიტანეთის საწინააღმდეგო გეოგრაფიული კოორდინატების გამო. ამავე დროს, ფრანგულ რუკებზე კუნძულები აღინიშნება როგორც *პარიზის ანტიპოდები*.

გეოგრაფია
---------

ანტიპოდის კუნძულების ტოპოგრაფიული რუკა
არქიპელაგის ფართობია — 20,97 კმ². კუნძულებიდან ყველაზე დიდებია: კუნძული ანტიპოდი — დაახლოებით 20 კმ² (49°41′S 178°47′E﻿ / ﻿49.69° ს. გ. 178.78° ა. გ.﻿ / -49.69; 178.78), ბოლანსის კუნძული — დაახლოებით 2 კმ² (49°38′42″S 178°49′08″E﻿ / ﻿49.645° ს. გ. 178.819° ა. გ.﻿ / -49.645; 178.819) და დიდი რაოდენობით პატარა კუნძულები და კლდეები. უმაღლესი წერტილია გალოვეის მთა და რომლის სიმაღლეა 366 მეტრი, რომელიც ამავე დროს აქტიური ვულკანია.

კუნძულების კლიმატი მკაცრი და არასტუმართმოყვარეა, მაგრამ, ეს ფრინველთა ბაზრის საყვარელი ადგილია. კუნძულზე ასევე ცხოვრობენ ანტიპოდის მხტუნავი თუთიყუშები (ლათ. Cyanoramphus unicolor).

ისტორია
-------

კუნძულები აღმოაჩინეს 1800 წელს.

მოსახლეობა
----------

კუნძულებზე მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, მხოლოდ ხანდახან არქიპელაგს ეწვევიან სამეცნიერო ექსპედიციები და იშვიათი ტურისტები.

გალერეა
-------

* კუნძულების ხედი ჩრდილოეთიდანკუნძულების ხედი ჩრდილოეთიდან
* პინგვინების კოლონიაპინგვინების კოლონია

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ახალი ზელანდიის კუნძულების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Antipodes Islands დაარქივებული 2013-12-06 საიტზე Wayback Machine.  at the Department of Conservation
* Million Dollar Mouse დაარქივებული 2012-10-01 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  მსოფლიო მემკვიდრეობა. ობიექტი 877
2. ↑  *Garnier, F. A. 1803-1863.*, Oceanie spheroidale, Veuve Jules Renouard, Libraire Paris, 1862. (ფრანგული)
**ანა ბრენდა კონტრერასი** (ესპ. Ana Brenda Contreras; დ. 24 დეკემბერი, 1986) — მექსიკელი მსახიობი, მომღერალი და მოდელი. მისი სრული სახელია **ანა ბრენდა კონტრერას პერესი**, მას მოიხსენიებენ როგორც **ანა ბრენდა**.

ბიოგრაფია
---------

ანა დაიბადა 1986 წლის 24 დეკემბერს, მექსიკაში, ტამაულიპასის შტატის ქალაქ რიო ბრავოში და გაიზარდა აშშ-ში, ტეხასის შტატის ქალაქ მაკალენში.15 წლის ასაკში საცხოვრებლად მეხიკოში გადავიდა.

მან მონაწილეობა მიიღო რეალითი შოუში „პოპ ვარსკვლავები", სადაც იგი ფინალისტი და ბენდის მონაწილე იყო, რომელსაც t'detila ერქვა. მათ ერთად რამდენიმე ალბომი ჩაწერეს.

2003 წელს მსახიობმა გადაწყვიტა რომ თეატრალურ ფაკულტეტზე ჩაებარებინა რადგანაც თვლიდა რომ ეს მისი მოწოდება იყო. 2005 წელს იგი გამოჩნდა სერიალში „სიყვარულის ბარიერი", სადაც იგი ხუანიტას როლს ასრულებდა. რამდენიმე წელში მას ჰქონდა ახალი როლი სერიალში „ვნების დუელი", სადაც იგი კლაუდიას როლს ასრულებდა. 2008 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „დაბნეული ქალბატონი".

ანამ პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „გეფიცები,მე შენ მიყვარხარ", სადაც იგი ვიოლეტა მადრიგალის როლს ასრულებდა.

2009 წელს, პროდიუსერმა კარლა ესტრადამ, ანას მისცა ანტაგონისტის როლი სერიალში „მოჯადოებული". ანა სერიალში მაურა ალბარანის როლს ასრულებდა. მას ძალიან უყვარდა მთავარი პერსონაჟი ალეხანდრო ლომბარდო და ყველაფერს აკეთებდა მის ხელში ჩასაგდებად.

რამდენიმე წელიწადში ანა გამოჩნდა სერიალში „მკვლელი ქალები". ანას ასევე ეპიზოდური როლი ჰქონდა სერიალში „საბოლოო დრო".
2010 წელს ანა გამოჩნდა სერიალში „ტერესა", იგი ასრულებდა სერიალის პროტაგონისტი ტერესას საუკეთესო მეგობრის აურორას როლს.

2011 წლის აგვისტოს, ანამ პროტაგონისტის როლი მიიღო სერიალში „ის ვისაც სიყვარული არ შეეძლო" (ქართველებისთვის ცნობილი როგორც მარტოსული). ანა ბრენდა ასრულებდა ანა პაულას როლს, მას პარტნიორობას ხორხე სალინასი უწევდა, სერიალი 166 ეპიზოდისგან შედგებოდა.

2013 წელს ანამ ახალი როლი მიიღო სერიალში „დაუმორჩილებელი გული", სადაც მისი პარტნიორი დანიელ არენასი იყო, სერიალი შედგებოდა 161 ეპიზოდისგან.

პირადი ცხოვრება
---------------

2013 წლის 4 აპრილს ანა ბრენდა კონტრერასი დაქორწინდა ალეხანდრო ამაიაზე, ლას ვეგასში. სულ მალე მათი ფოტოები დაიბეჭდა რამდენიმე ჟურნალში. ქორწილამდე რამდენიმე დღით ადრე, ანამ მომავალ მეუღლეს სხვა ქალთან შეუსწრო, თუმცა მან ამაზე თვალი დახუჭა და გადაწყვიტა საქმროსთვის ეპატიებინა, თუმცა ურთიერთობის აღდგენა მაინც ვერ მოხერხდა, მათ ერთად ცოტა ხანს იცხოვრეს.დაქორწინებიდან რამდენიმე თვეში, 2014 წლის 14 მაისს წყვილი ოფიციალურად განქორწინდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ანა ბრენდა კონტრერასი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
ალბი-იერდის ეკლესიის ნანგრევები. 2012
**ალბი-იერდი** – IX-XVI საუკუნეების ქართული ეკლესია რუსეთის ფედერაციაში. მდებარეობს ჩრდილო–კავკასიის ფედერალურ ოლქში, ინგუშეთის რესპუბლიკაში, ჯეირახის რაიონში, მდინარე ასას მარცხენა ნაპირას, მცირე ზომის თარგმის ქვაბულში (კოორდინატები: 42°50′06″N 44°56′13″E﻿ / ﻿42.835089° ჩ. გ. 44.9368863° ა. გ.﻿ / 42.835089; 44.9368863).

ჩვენამდე ეკლესიის ნანგრევებმაღა მოაღწია. გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხა ერთნავიანი ნაგებობა ყოფილა. ღრმა, ნალისებრი მოხაზულობის აფსიდა კედლის სიბრტყეშია მოქცეული. აღმოსავლეთით და დასავლეთით მინაშენები ჰქონია: ნაგებია ფიქლითა და კირის ხსნარით. ინტერიერი შელესილია. შესასვლელი სამხრეთიდა და დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთ კედლის სარკმელთაგან შემორჩენილია ერთი - შუა სარკმელი, რომელიც ნალისებრი მოხაზულობის სათურითაა დაგვირგვნებული. სამხრეთ კედლის ფასადზე ამოყვანილია ორი მასიური პილასტრი, მათ ზედა ნაწილში გამომწვარი ქართული აგურით გამოყვანილი თაღის საყრდენი ქუსლებია, რომლებიც, როგორც სჩანს, ამ მხარეს არსებული მინაშენის ცილინდრული კამარის თაღების საყრდენები იყო. ეკლესიის ინტერიერში შემორჩენილია მხატვრობის მკრთალი კვალი, გამოირჩევა შარავანდის მოხაზულობა და ფიგურების დეტალები. ნახატი შესრულებულია ლურჯი და მოყავისფრო საღებავებით.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 93-94.
* ა. ქალდანი, „ქართული წარმომავლობის ქრისტიანული ძეგლები ინგუშეთში", ჟურნალი „ძეგლის მეგობარი" #79, 1988 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალბი–ერდის ეკლესია დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* Открытый Кавказ (ვირტუალური ტური)
გრაფი ჟოზეფ არტურ დე გაბინო - არიული რასის კონცეფციის ავტორი.
**არიული რასა** — მე-19 და მე-20 საუკუნეების ერთ-ერთი ნავარაუდევი რასობრივი ჯგუფის სახელწოდება. ამ ტერმინით ძირითადად აღიწერებოდნენ ევროპისა და დასავლეთი აზიის მკვიდრი ხალხები. იდეა მომდინარეობს პროტო-ინდოევროპელი ხალხების თეორიიდან და იმ მოსაზრებიდან, რომ დღესდღეობით მათი სუფთა სისხლის შთამომავლები, კავკასოიდური რასის ყველაზე მეტად გამორჩეულ და განსაკუთრებულ ქვერასას ქმნიან.

თავდაპირველად იგი იყო ეთნო-ლინგვისტური კლასიფიკაციის ერთ-ერთი მაგალითი. მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულიდან მოყოლებული მან დასაბამი მისცა მეცნიერულ რასიალიზმს, რომლის მხარდამჭერებმაც შექმნეს იდეოლოგიურად მოტივირებული დოქტრინები, შემდგომში გამოყენებული ნაციონალ-სოციალისტების მიერ. არიანიზმმა განავითარა რასობრივი მოძღვრება, რომელიც არიულ რასას დაწინაურებულ რასად მიიჩნევდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არიული რასა დაარქივებული 2010-07-07 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ფრედერიკ მიში, Editor in Chief Webster's Tenth New Collegiate Dictionary Springfield, Massachusetts, U.S.A.:1994--Merriam-Webster See original definition (definition #1) of "Aryan" in English--გვერდი 66
**ალექსანდრე ალიოხინი** (რუს. Алекса́ндр Алекса́ндрович Ал**е́**хин **ა** ; დ. 31 ოქტომბერი ძვ. სტ. 19 ოქტომბერი, 1892, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 24 მარტი, 1946, ეშტორილი, პორტუგალია) — რუსი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მეოთხე ჩემპიონი. ასპარეზობდა რუსეთის იმპერიის, საბჭოთა რუსეთის და საფრანგეთის დროშის ქვეშ. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე, ალიოხინმა 1914 წელს პეტერბურგის ტურნირზე მესამე ადგილი დაიკავა და მსოფლიოს უძლიერეს მოჭადრაკეთა რიგებში დაიმკვიდრა ადგილი. 1920 წელს იგი გახდა რსფსრ-ს პირველი ჩემპიონი ჭადრაკში, 1921 წელს კი დატოვა რუსეთი და გადავიდა საფრანგეთში, რომლის მოქალაქეობაც 1925 წელს მიიღო. 1927 წელს ალიოხინმა დაამარცხა იქამდე დაუმარცხებლად მიჩნეული რაულ ხოსე კაპაბლანკა; გამარჯვების შემდეგ, რამდენიმე წლის განმავლობაში დომინირებდა საჭადრაკო არენაზე, მარტივად იგებდა იმ დროის ტურნირებს და დიდი სხვაობით უსწრებდა მოწინააღმდეგეებს. ორჯერ, 1929 და 1934 წელს, ალიოხინმა დაიცვა ჩემპიონის ტიტული (ორჯერვე მისი მოწინააღმდეგე ეფიმ ბოგოლიუბოვი იყო); 1935 წელს, მან დათმო ჩემპიონობა მაქს ეივესთან დამარცხების შემდეგ, მაგრამ, 1937 წელს გაიმარჯვა მატჩ-რევანშში და მსოფლიოს ჩემპიონობა სიკვდილამდე შეინარჩუნება. ალეხინი არის ერთადერთი მოჭადრაკე, რომელიც გარდაიცვალა ჩემპიონის ტიტულის ფლობისას.

ალეხინი საკმაოდ მრავალმხრივი მოჭადრაკე იყო. მას ყველაზე მეტად მოსწონდა თამაშის შემტევი სტილი და ღრმად გათვლილი, ეფექტური კომბინაციები. მას აგრეთვე ეკუთვნის დებიუტებში არაერთი თეორიული ნამუშევარი; ალიოხინს აგრთვე ჰქონდა მაღალი დონის ტექნიკა ენდშპილის მონაკვეთში.

ბიოგრაფია
---------

### ბავშვობა და ახალგაზრდობა

ალექსანდრე ალიოხინი დაიბადა 1892 წლის 19 (ახალი სტილით 31) ოქტომბერს მოსკოვში. მამამისი, ალექსანდრე ალიოხინი უფროსი (1856-1917) იყო ვორონეჟის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღვარი და ფლობდა მამულს ვორონეჟის გუბერნიაში, დაბა კასტორნოესთან ახლოს. დედა, ანისია (1861-1915) იყო მდიდარი მეწარმის, "Трехгорная мануфактура"-ს მფლობელის, პროხოროვის შვილი. ალიოხინები მეფის რუსეთში თავადები იყვნენ.

შენიშვნები
----------

* **ა**  რუსულ ენაში, სწორი ფორმაა Ал**е́**хин, ანუ, ალეხინი; თუმცა, ქართულ ენაში, ცნობილია როგორც ალ**იო**ხინი

სქოლიო
------

1. ↑  Шабуров 1992, p. 9. sfn error: no target: CITEREFШабуров1992 (help)
2. ↑  Бубнов И. Не нужно домыслов! // Шахматы. — 1972. — № 21. — С. 21—22. В БСЭ и в биографии Алехина А. Котова указана неверная дата — 20 октября (1 ноября) 1892. См. Алёхин Александр Александрович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. и Котов А. А. Александр Алехин. С. 8.
3. ↑  Воронков С. Русский сфинкс. chesspro.ru. Проверено 9 августа 2009. Архивировано 12 августа 2011 года.
4. ↑  Алёхин Александр Александрович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.. При этом в БСЭ в заголовке указано «Алёхин», но дан комментарий, что это написание ошибочно.
5. ↑  ალიოხინი ალექსანდრე — უნივრსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ანტისემიტიზმი ანტისემიტიზმი
**ანტისემიტიზმი** — ებრაული ერის ან რელიგიის მიმართ მტრული, უარყოფითი ან არასანდომიანი დამოკიდებულება.

ისტორიულად, სხვადასხვა ადგილას და სხვადასხვა პერიოდში ებრაელები ხშირად იყვნენ მასიური დევნის და შევიწროების საგანი. გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის (1933-1945) მკვეთრად გამოხატულ ანტისემიტურ პოლიტიკას შეეწირა ევროპაში მცხოვრები 9 600 000 ებრაელიდან დაახლოებით 6 000 000 ებრაელის სიცოცხლე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რასიზმი
* შოვინიზმი
* სიონიზმი

ლიტერატურა
----------

* Johnston, William M. *The Austrian Mind: An Intellectual and Social History, 1848–1938*, University of California Press, 1983, p. 27.
* "Semites and Antisemites" დაარქივებული 2011-05-14 საიტზე Wayback Machine.. Extract from *Islam in History: Ideas, Men and Events in the Middle East*, The Library Press, 1973.
* "Anti-Semitism", *Encyclopædia Britannica*, 2006.
* Johnson, Paul. *A History of the Jews*, HarperPerennial 1988, pp. 133 ff.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანტისემიტიზმი***
მოციქულ ანანიას ეკლესია დამასკოში
**მოციქული ანანია** (ბერძ. Σαπφείρα) — ქრისტეს მოციქული, ქალაქ დამასკოს ეპისკოპოსი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღეა — 14 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 1 ოქტომბერი]. ღვთის ბრძანებით, სწორედ მან მონათლა ქრისტიანთა მდევნელი სავლე, მომავალი პავლე მოციქული. განსაცდელების მიუხედავად, ანანია გაბედულად და აშკარად ქადაგებდა ქრისტიანობას იუდეველებსა და წარმართებს შორის. დამასკოდან იგი ელეფთეროპოლში გადავიდა სახარების სწავლებით და იქ მრავალი სნეული განკურნა. ქალაქის თავი, ლუკიანე შეეცადა, წმინდანი კერპების-თვის მსხვერპლის შეწირვაზე დაეყოლიებინა, მაგრამ ვერაფერს გახდა. მაშინ ჯალათებმა მისი ბრძანებით სასტიკად აწამეს ქრისტეს მხნე აღმსარებელი. ქალაქგარეთ გაიყვანეს და ქვებით ჩაქოლეს. ანანიამ თავისი მკვლელებისათვის ლოცვაში შეჰვედრა სული უფალს. მოგვიანებით მისი წმინდა ნაწილები კონსტანტინოპოლში გადააბრძანეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული

ლიტერატურა
----------

* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია რელიგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული |
| --- |
|  |
| 
* აგაბო
* აკვილა
* ამპლი
* ანანია
* ანდრონიკე
* აპელი
* აპოლო
* არისტარქოსი
* არისტობულე
* არტემი
* არქიფო
* ასინკრიტე
* აქაიკი
* ბარნაბა
* გაიოზი
* დიონისე არეოპაგელი
* ევოდი
* ეპაფრასი
* ეპაფროდიტე
* ეპენტი
* ერასტი
* ერმე
* ერმი
* ზინა
* თადეოზი
* იაკობი
* იასონი
* იოსტოსი
* იროდიონი
* კარპეზი
* კვარტი
* კლეოპა
* კლიმენტი
* კოდრატე
* კრისკენტი
* კრისპე
* ლინუსი
* ლუკა მახარებელი
* ლუკი
* მარკ-იოანე
* მარკოზ მახარებელი
* მარკოზი
* ნარკისი
* ნიკანორი
* ოლიმპი
* ონისიმე
* ონისიფორე
* პარმენი
* პატროვი
* პროხორე
* პუდი
* როფე
* სილა
* სილოვანე
* სვიმეონ ნიგერი
* სვიმეონი
* სოსთენი
* სოსიპატრე
* სტაქო
* სტეფანე პირველმოწამე
* ტერტი
* ტვიქიკე
* ტიმოთე
* ტიმონი
* ტიტე
* ტროფიმე
* ურბანი
* ფილიმონი
* ფილიპე
* ფილოლოგი
* ფლეგონტი
* ფორტუნატე
 |  |

 |
**ანჰოლტი** (დან. Anholt) — დანიის კუნძული კატეგატის სრუტეში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულსა და შვედეთს შორის. 2010 წლის მონაცემებით მისი მუდმივი მოსახლეობა 171 ადამიანს შეადგენს. სიგრძე დაახლოებით 11 კმ-ია, სიგანე 6 კმ, მთლიანი ფართობი კი 21,75 კმ². ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონს. 

კუნძულზე არსებული სახლები ძალიან ძველია, უმრავლესი მათგანი ხისგანაა აგებული. არსებული ეკლესია 1819 წელსაა აშენებული, იმ ეკლესიის ადგილას, რომელიც კუნძულის ბრიტანული ოკუპაციის დროს დაანგრიეს. თუმცა, ძველი ეკლესიის საძირკვლის ნაშთები კვლავაც შეიმჩნევა. 

ფუნქციონირებს 9 კლასიანი სკოლა, რომელიც 1917 წელს გაიხსნა. 

ყოველწლიურად, ანჰოლტს 60 000-მდე ტურისტი სტუმრობს. ზაფხულში იხსნება რესტორნები და მაღაზიები, თუმცა მთავარი ღირსშესანიშნაობა მაინც ბუნებაა — სუფთა წყალი, სიმშვიდე, სიკოხტავე და სუფთა ჰაერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანჰოლტი***

* Anholt.dk ინფორმაცია კუნძულის შესახებ დაარქივებული 2012-07-17 საიტზე Wayback Machine.
* Brochure about Anholt Island დაარქივებული 2011-05-27 საიტზე Wayback Machine.
**ანანასის რენეტი** (ფრანგ. Reinette ananas) — საქართველოში გავრცელებული ვაშლის ჯიში.

სიმირენკოს მიერ მოყვანილი ცნობების თანახმად, ანანასის რენეტის სამშობლოდ ჰოლანდიას სთვლიან, ზოგნი კი „ნემტჩინას", ანანასის რენეტი მაღალხარისხოვანი სუფრის ჯიშია, რომელიც ფართოდ გავრცელებულია ტიროლში, შტეიერმარკში. ზოგიერთი პომოლოგის და სავაჭრო ფირმის მიერ ანანასის რენეტი რეკომენდირებულია, როგორც პირველხარისხოვანი, ფართო მნიშვნელობის საწარმოო ჯიში.

საქართველოში კი იგი მხოლოდ ზოგიერთ რაიონში გვხვდება, ისიც უმთავრესად ქართლის მეხილეობის რაიონებში, სხვაგან თითო–ოროლა ხე თუ არის დარგული.

ხე
--

ანანასის რენეტის ხე სუსტი ზრდისაა, ინვითარებს პატარა, პირამიდული ფორმის ვარჯს, ტოტებგაკრეფილს და საკმაოდ კომპაქტურს. ხე არაა ხანგრძლივი სიცოცხლის უნარის მქონე, ადრე შედის მოსავლიანობაში, მსხმოიარობა რეგულარული და საკმაოდ უხვი იცის. კარგად გვარობს რბილ, მყუდრო ადგილებში. ნოყიერ და ფხვიერ, კარგი აგებულების ნიადაგებზე; ღრმა და საკმაოდ ტენიანი ნიადაგის პირობები ხეს კარგი განვითარების საშუალებას უქმნის. მშრალი ჰავისა და ცუდი კვების პირობებში ნაყოფი მცირე ხარისხის, მჟავე და წვრილი იცის. ანანასის რენეტის ხე, სუსტი განვითარების გამო, ძლიერ საძირეებზე დამყნილი, შეიძლება 4–5 მეტრის მანძილზე დაირგას.

ნაყოფი
------

ანანასი რენეტის ნაყოფი წვრილია, ზოგჯერ საშუალო სიმსხოსი, მაღალი შენების, სიმეტრიულად განვითარებული, ხან კვერცხისებური მოყვანილობის, ჯამთან ოდნავ წახნაგოვანი, ისე კი გლუვი, ქეცის ლაქები იშვიათად უჩნდება. ყუნწი მოკლეა და წვრილი, ზის პატარა, არაღრმა, ჟანგაროთი მოფენილ ღრუში. ჯამი დახურული აქვს და ზის პატარა, არაღრმა, განიერ ღრუში. ნაყოფის კანი ლიმონისფერ–ყვითელი, პრიალა; კანის ზედა პირზე გაფანტულია მსხვილი, ვარსკვლავისებური მორუხო ფერის წერტილაები. სრულ სიმწიფეში ნაყოფი ყვითლდება და ოქროსფერ ელფერს ღებულობს. ინვითარებს ანანასის ნაზ სურნელებას, რის გამოც მას ანანასის რენეტი უწოდეს. 
ნაყოფის ხორცი ჩალისფერ–ყვითელია. ნაზი, ფხვიერი, სასიამოვნო მომჟავო მოტკბო გემოსი, მეტად შეხამებული გემოთი. ნაყოფის შენახვის უნარიანობა საწყობში დიდია, სძლებს გაზაფხულამდე. თუ ნაადრევად არის მოკრეფილი, ან მშრალი ჰავის პირობებში ინახებს, მაშინ ნაყოფი ჭკნება. ანანასის რენეტის ხის კონსტიტუციური სისუსტისა და მისი დიდი მოთხოვნილების გამო გარემო პირობებისადმი ჯიში ფართო სამრეწველო მნიშვნელობას ჰკარგავს.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანანასის რენეტი***

ლიტერატურა
----------

* ნ. ხომეზურიშვილი და ელ. ერისთავი, „საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასი", 1939-1951
* საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, 1941

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანანასის რენეტი
**ანანურის თეთრიგზის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანანურის ახალი დასახლების ჩრდილო-დასავლეთით, 100 მეტრზე, ტყიანი მთის ფერდობზე. თარიღდება Xll-Xlll საუკუნეებით. 1985, 1988-1989 და 1991 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). ძეგლი დაზიანდა ახალი მილსადენის გაყვანის დროს. ხელოვნურად მოსწორებულ, ქვის ღობით შემოსაზღვრულ პატარა ფართობზე შემორჩენილია ტერასულად განლაგებული საცხოვრებელი და სამეურნეო სათავსების (6 x 3,5 მეტრი; 6 x 1,9 მეტრი; 3,6 x 3,3 მეტრი; 3 x 2,7 მეტრი) ფრაგმენტები, ქვიშაქვის მშრალი წყობით ნაგებ კედელში აქა-იქ დატანებულია თახჩები. ზოგან კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევს ქვით ნაწყობი დაბალი საფეხური - ტახტი. იატაკი მიწატკეპნილია ან ფილებითაა მოგებული. სათავსების შუაში კვადრატული და წრიული ფორმის ქვის კერაა. გადახურვა ბანურია. სამეურნეო დანიშნულების სათავსებში კირის ხსნარითა და ქვით ნაგები საწნახლები და ქვევრების ფრაგმენტებია. საცხოვრებელი კომპლექსის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით, ეზოს გარეთ, გამოვლინდა ქვიშაქვით და ალიზის აგურით ნაგები ქურისა და სხვა სამეურნეო ნაგებობათა ნაშთები. განათხარი არქეოლოგიური მასალა (დერგების, ქოთნების, ბადიების, ხელადებისა და მოჭიქული ჯამების ფრაგმენტები) ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *მინდორაშვილი. დ*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 211.
არშემდგარი კვიპროსის გაერთიანებული რესპუბლიკის დროშა
**კოფი ანანის გეგმა** — გაეროს ინიციატივა კვიპროსის კონფლიქტის დარეგულირების შესახებ. ინიციატივის მიხედვით უნდა ჩამოყალიბებულიყო ახალი სახელმწიფო სახელწოდებით **კვიპროსის გაერთიანებული რესპუბლიკა**. გეგმას სახელი ეწოდა გაეროს გენერალური მდივნის კოფი ანანის პატივსაცემად, რომელმაც დიდიე ფირტერთან ერთად უდიდესი წვლილი შეიტანა გეგმის შემუშავებაში.

პროგრამა
--------

* კვიპროსზე შეიქმნას ერთიანი სახელმწიფო **კვიპროსის გაერთიანებული რესპუბლიკა**, რომლის შემადგენლობაშიც შევა ორი ავტონომიური, ბერძნული და თურქული ნაწილი. შედეგად გაერთიანდება მთელი კუნძული (ბრიტანეთის სამხედრო ბაზის ჩათვლით).
* შეიქმნება 6 კაცისაგან შემდგარი პრეზიდიუმი, რომლებიც რიგრიგობით დაიკავებენ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. პრეზიდენტი და ვიცე-პრეზიდენტი უნდა შეიცვალოს ყოველ 10 თვეში ერთხელ. პრეზიდიუმში უნდა ყოფილიყო 4 ბერძენი და 2 თურქი.
* კუნძულის თურქული ნაწილის ტერიტორია უნდა შემცირდეს 28,5 %-მდე (ამჟამად ჩრდილოეთ კვიპროს 37 % უკავია), ასევე 85 000 ბერძენი ლტოლვილი უნდა დაბრუნდეს თავისი განსახლების ადგილზე.

რეფერენდუმი
-----------

2004 წლის 24 აპრილს კიპროსზე გაიმართა რეფერენდუმი კუნძულის გაერთიანების შესახებ. კვიპროსელი ბერძნების 75 %-მა და კვიპროსელი თურქების 35 %-მა ანანის გეგმას მხარი არ დაუჭირა. 

კვიპროსელმა ბერძნებმა თავიანთი უარი იმით დაასაბუთეს, რომ გეგმა არ შეიცავდა ვალდებულებას თურქების მიერ კვიპროსიდან ჯარის გაყვანის შესახებ, გარდა ამისა გაურკვეველი იყო იმ თურქი გადმოსახლებულების საკითხი, რომლებმაც ბერძენი ლტოლვილების სახლები დაიკავეს. იმისათვის, რომ ბერძენი ლტოლვილები დაებრუნებინათ ჩრდილოეთ კვიპროსში, საჭირო იყო 100 ათასი თურქის გამოსახლება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კვიპროსის კონფლიქტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანანის გეგმის სრული ტექსტი (ინგლისური)
**ანა ბავარიელი**, ან **პფალცელი** (გერმ. Anna von Bayer, ჩეხ. Anna Falcká; დ. 26 სექტემბერი, 1329 — გ. 2 თებერვალი, 1353 ) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. გერმანიისა და ბოჰემიის დედოფალი 1349-1353 წლებში როგორც კარლ IV-ის მეორე ცოლი.

ბიოგრაფია
---------

ანა ბავარიელი დაიბადა 1329 წლის 26 სექტემბერს. იგი იყო რაინის პფალცგრაფ რუდოლფ II-ისა და მისი პირველი მეუღლის, ანა ტიროლელის ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი ბავარიის ჰერცოგ რუდოლფ I-ის შვილიშვილი იყო, რომლის ძმაც, ლუდვიგ IV იყო საღვთო რომის იმპერატორი. 

1349 წლის 11 მარტს, ბახარახში ანა დაქორწინდა გერმანიისა და ბოჰემიის მეფე კარლ IV-ზე. ეს ქორწინება კარლისათვის მეორე იყო და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ბლანშ დე ვალუას გარდაცვალებიდან ერთ წელიწადში შედგა. 

კარლს თავისი პირველი ცოლისგან მხოლოდ ორი გოგონა დარჩა და მეორედ ვაჟის გაჩენის მიზნით იქორწინა, თუმცა ამაოდ. 1349 წლის 26 ივლისს იგი გერმანიის დედოფლად ეკურთხა, რამდენიმე თვეში კი პრაღაში შედგა მისი ბოჰემიის დედოფლად კორონაციაც. 

1350 წელს ანამ ვაჟი გააჩინა, სახელად ვენცელი, მაგრამ იგი ჩვილობაშივე დაიღუპა. ამის შემდეგ ანა აღარ დაორსულებულა და გარდაიცვალა 1353 წლის 2 თებერვალს 23 წლის ასაკში, მეტად საეჭვო ვითარებაში. ამის შემდეგ კარლმა ცოლად ანა შვაიდნიცელი შეირთო, რომელთანაც ერთი ვაჟი და ერთი გოგონა შეეძინა და რომელიც 1362 წელს მშობიარობას გადაჰყვა. ამის შემდეგ, კარლმა მეოთხედ და საბოლოოდ იქორწინა ელიზაბეთ პომერანიელზე, რომელთანაც კიდევ შეეძინა შვილები.

ლიტერატურა
----------

* Thilo Vogelsang: Anna. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, ISBN 3-428-00182-6, S. 299
**ამაზასპ ხაჩატურის ძე ბაბაჯანიანი** (დ. 18 თებერვალი, 1906, სოფ. ჩარდახლი, აზერბაიჯანი — გ. 1 ნოემბერი, 1977, მოსკოვი) — ჯავშანსატანკო ჯარების მთავარი მარშალი (1975). საბჭოთა კავშირის გმირი (26 მაისი, 1944). სკკპ წევრი 1928 წლიდან. ეროვნებით სომეხი.

ბიოგრაფია
---------

1925 წელს მოხალისედ წავიდა წითელ არმიაში. 1929 წელს დაამთავრა სამხედრო-ქვეითთა სკოლა. მონაწილეობდა სსრკ-ფინეთის ომში (1939–1940). დიდი სამამულო ომის დასაწყისში მეთაურობდა მსროლელთა პოლკს (1941 წლის ივნისიდან 1942 წლის აპრილამდე). 1942 წლის სექტემბრიდან მეთაურობდა მე-3 მექანიზებულ ბრიგადას (1943 წლის ოქტომბრიდან მე-20 გვარდიული). მდინარე დნეპრის გადალახვისას ბრიგადის უნარიანი ხელმძღვანელობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. 1944 წლის აგვისტოდან 1945 წლის მაისამდე მეთაურობდა გვარდიულ სატანკო კორპუსს. დაამთავრა სამხედრო აკადემია (1948). 1959 წლიდან ოდესის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდალია, 1967–1969 წლებში — საბჭოთა კავშირის მარშლის რ. მალინოვსკის სახელობის ჯავშანსატანკო ჯარების სამხედრო აკადემიის უფროსი, 1969 წლის მაისიდან — სატანკო ჯარების უფროსი. სსრკ VI-IX მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, აგრეთვე 10 სხვა ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 117.
ანანურის კომპლექსი. კოშკი „შეუპოვარი" (ცენტრში).
**ანანურის ბრძოლა** — ბრძოლა ქსნისა და არაგვის საერისთავოების ჯარებს შორის 1739 წელს. დასრულდა შანშე ქსნის ერისთავის მიერ ანანურის აღებით, გადაწვითა და არაგვის ერისთავთა დაღუპვით.

შანშე ქსნის ერისთავის ანანურზე გალაშქრების უშუალო მიზეზი გახდა მისი რუსეთში ლტოლვილობის დროს მისი ძმის, იასე ყულარაღასის მეუღლის, ქეთევანის დატყვევება და გაუპატიურება ბარძიმ არაგვის ერისთავის ძმის, უთრუთის მიერ. სამშობლოში დაბრუნებულმა შანშემ 12000 ლეკი დაიქირავა და შურისძიების მიზნით ანანურს ალყა შემოარტყა. ბარძიმმა და უთრუთმა მომხდურებს ძლიერი წინააღმდეგობა გაუწიეს, მაგრამ მოალყეების მიერ წყალსადენის გადაკეტვის შემდეგ ციხის დამცველებს გაუჭირდათ. ბარძიმმა შანშესგან უვნებლობის ფიცი მიიღო და დანებდა, უთრუთი კი კოშკ „შეუპოვარში" გამაგრდა და ბრძოლა განაგრძო. განრისხებულმა შანშემ ბარძიმი სიკვდილით დასაჯა, შემდეგ ანანურის ციხეში შეიჭრა, მონასტერი აიკლო და კოშკი გადაწვა. უთრუთი, მისი ოჯახი და თანმხლები პირები ხანძარმა იმსხვერპლა. 

ბრძოლის შემდეგ არაგველებმა კოშკი ამოქოლეს და დაღუპულთა სამარხად აქციეს. 1939 წელს კოშკი არქეოლოგებმა გახსნეს; ნახანძრალი სავსე აღმოჩნდა დიდებისა და ბავშვების დამწვარი ძვლებით, იარაღითა და სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთით.

ლიტერატურა
----------

* გვრიტიშვილი დ. ურთიერთობა ქსნისა და არაგვის ერისთავებს შორის. მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის. თბ. 1951 წ. ნაკვ. 19. გვ.46-47.
* ალ ჯამბაკურ-ორბელიანი. მეფის ირაკლი მეორის ცოტცოტა ანბები, ანუ ზოგიერთი მაშინდელი პირნი. კაკაბაძე ს. წერილები და მასალები საქართველოს ისტორიისათვის. წ. 1. თბ. 1914. გვ.46-47.
* ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ციხესიმაგრეები. თბ. 1988. გვ.92.
* ქეთევან ჩოლოყაშვილი - იესე ყულარაღასისი მეუღლე : (დაახლოებით 170?-1780) // ქსნის ერისთავიანთ ქალები : წ.1 : XIV-XIX სს. / ვიტალი ქენქაძე. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-9941-0-7200-0. - გვ.18-22
* 

**ანასტასიევკის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ ანასტასიევკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1824 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი ანასტასიევკა, ოქტომბრის ქუჩა.

ისტორია
-------

1818 წლიდან სოფელ ანასტასიევკაში არსებობდა ხის სამლოცველო სახლი, რომელიც ნაკურთხი იყო ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 

1823 წელს, 1812 წლის საფრანგეთ-რუსეთის ომის მონაწილე გენერალ-ლეიტენანტ ადრიან დენისოვის ფინანსებით და მის მიერ გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე დაიწყო ქვის ეკლესიის მშენებლობა, რომელსაც ჰქონდა სამრეკლო და ქვის მესერი. ეკლესია კვლავ ღვთისმშობლის კვართის სახელზე იყო აგებული. მისი მშენებლობა დასრულდა 1824 წელს.

1937 წელს ეკლესიის შენობა და მისი მიმდებარე ტერიტორია ჩამოართვეს მრევლს და გადასცეს სახელმწიფოს. დიდი ხნის განმავლობაში მსახურება არ მიმდინარეობდა. ეკლესიის შენობა გამოიყენებოდა ჯერ კლუბად, შემდეგ კი სპორტულ დარბაზად. 

1999 წელს ეკლესია გაარემონტეს და აღადგინეს. ამავე დროიდან ეკლესიაში რეგულარულად მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება. 2009 წელს ეკლესიისათვის შეიძინეს საეკლესიო ჭურჭელი და ხატები. ეკლესიას დაუყენეს მეტალოპლასტმასის ფანჯრები. 

2014 წელს ეკლესიის დიდი ნაწილი გაარემონტა კოლმეურნეობა „სამშობლომ". ეკლესიას აქვს ლურჯად შეღებილი გუმბათი, აგურის კარიბჭე მეტალის კარით. 

2015 წლის 1 ნოემბერს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტმა მერკურმა აკურთხა აღდგენილი ეკლესია და აღავლინა საღვთო ლიტურგია. მიტროპოლიტმა ეკლესიას საჩუქრად გადასცა დონის ღვთისმშობლის ხატი. 

ეკლესიის წინამძღვარია სერგეი მიტასოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Анастасиевка. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы.
* Глава Донской митрополии митрополит Ростовский и Новочеркасский Меркурий совершил Великое освящение восстановленного храма Покрова Пресвятой Богородицы. Официальный сайт Ростовской-на-Дону епархии Дон православный.
* Церковь Покрова Пресвятой Богородицы. Отец Геннадий. დაარქივებული 2017-02-22 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Свято-Покровский храм в ростовском с. Анастасиевка
**ალექსანდრე II-ის ძეგლი** (რუს. Памятник Александру II) — ძეგლი როსტოვის ოლქის ქალაქ შახტიში. მდებარეობს შევჩენკოსა და პუშკინის ქუჩის გადაკვეთაზე.

ისტორია
-------

სრულიად რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე II ისტორიაში შევიდა თავისი მასშტაბური რეფორმებით, რომელმაც რევოლუციამდელ ისტორიოგრაფიაში მიიღო „დიდი რეფორმების" სახელი. იმპერატორმა დიდი როლი ითამაშა ქალაქ შახტის ცხოვრებაში. 1867 წელს გამოსცა კანონი გრუშევსკის დასახლების შექმნის შესახებ, რომელმაც მიიღო სამთო ქალაქის სტატუსი. იმპერატორის წყალობით სამთო საქმიანობა აღნიშნული ქალაქის მრეწველობის მთავარი დარგი გახდა. 1883 წლის 3 იანვარს სახელმწიფო საბჭოს გადაწყვეტილების მიხედვით სამთო დასახლებას ეწოდა ალექსანდროვსკ-გრუშევსკი, ამჟამად ქალაქი შახტი. 

იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ძეგლი გაიხსნა 2015 წლის 29 აპრილს დონის სახელმწიფო ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფილიალის მომსახურების სფეროსა და მრეწველობის ინსტიტუტის შენობის წინ. ძეგლი ააშენეს შემოწირულობების საფუძველზე. ძეგლის გახსნის უფლება მისცეს რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელს, ალექსანდრე III-ის შთამომავალს პავლე ედუარდის ძე კულიკოვსკ-რომანოვს და შახტის კაზაკების კადეტთა კორპუსის კადეტს კირილ პოვეჩეროვს.

აღწერა
------

იმპერატორი ალექსანდრე II გამოსახულია ფეხზე მდგომი სრული ტანით, მუნდირში და ორდენებით. მარცხენა ხელით ეყრდნობა კვარცხლბეკს. 

კვარცხლბეკი დამზადებულია მუქი გრანიტისაგან, ხოლო ალექსანდრე II-ის გამოსახულება ბრინჯაოსაგან. ძეგლის სიმაღლეა - 5,7 მეტრი, საიდანაც 2,4 მეტრია იმპერატორის ფიგურა. ძეგლის წინა მხარე მიმართულია პუშკინის ქუჩის მხარეს.

ძეგლის წინა მხარეს წარწერაა „ალექსანდრე II. მეფე - განმათავისუფლებელი". ძეგლი ააგეს ქალაქ შახტის ისტორიული საბჭოს ინიციატივით. ძეგლის მოქანდაკეა იური ალექსის ძე ლევოჩკინი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Члены ИППО приняли участие в открытии памятника императору Александру II в Шахтах
* В городе Шахты открылся памятник Александру II
* Памятник Александру II установят в Шахтах დაარქივებული 2017-04-16 საიტზე Wayback Machine.
**ალექსანდრე დიმიტრის ძე დიდებულიძე** (დ. 22 ივლისი, 1895, სოფ. ატოცი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი.

მსახურობდა რუსეთის იმპერიის, შემდეგ საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში. პირველი მსოფლიო ომის დროს დასავლეთის ფრონტზე ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის ლაიბ-გვარდიის ლიტვის პოლკის პორუჩიკმა დიდებულიძემ მიიღო გიორგის იარაღი მორთული ვადით (1916) და წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენი (1917). გასაბჭოების შემდეგ მუშაობდა სამხედრო საქმეთა კომისარიატში. 1937 წლისთვის იყო აფხაზეთის ასსრ განათლების სახალხო კომისარიატის სამხედრო ინსპექტორი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური მავნებლური ორგანიზაციის" წევრობის ბრალდებით და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дидебулидзе Александр. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
* დიდებულიძე ალექსანდრე დიმიტრის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა] / ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი სამხრეთ კავკასიაში.
**ალექსანდრე ველიჯანაშვილი** (დ. 10 იანვარი, 1968, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

1993 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით, 1994 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპეცფაკულტეტი — „ბიზნესის უმაღლესი სკოლა", ბიზნეს ორგანიზაციისა და მენეჯმენტის სპეციალობით. 1993-1997 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტის ასპირანტი.

1985-1989 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო ორგანიზაციაში „საქმედრემპროექტი" არქიტექტორად. 1989-1994 წლებში მუშაობდა საწარმოო გაერთიანება „ორიონის" კაპიტალური მშენებლობის განყოფილების არქიტექტორად. 1993-1995 წლებში მუშაობდა საპროექტო ჯგუფში, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორის ო. ჯაყელის ხელმძღვანელობით, არქიტექტორად. 1995-1998 წლებში ახორციელებდა სხვადასხვა ობიექტების დაპროექტებას, ინტერიერების დიზაინის დამუშავებას, მშენებლობის ტექნიკურ და საავტორო ზედამხედველობას, კერძო პრაქტიკის ფორმით. 1999-2006 წლებში იყო კომპანია „Autodesk"-ის და კომპანია „Graphisoft"-ის სერტიფიცირებული ტრენერი და მათი ოფიციალური წარმომადგენელი საქართველოში. 2007-2009 წლებში მუშაობდა არქიტექტორად შპს „optimum"-ში და ახორციელებდა პროექტების მენეჯმენტს, პროექტების ექსპერტიზასა და მშენებლობის ტექნიკურ ზედამხედველობას. 2009-2011 წლებში იყო შპს „ოპტიმალ გრუპ"-ის მთავარი ინჟინერი. 2011 წლიდან შპს „ოპტიმალ გრუპ+"-ის თანადამფუძნებელი და ტექნიკური დირექტორია. ხელმძღვანელობს ინსპექტირების ორგანოს. აღნიშნული ორგანიზაცია, საერთაშორისო სტანდარტით აკრედიტირებული, სამშენებლო სფეროს ინსპექტირების ერთ-ერთი პირველი ორგანიზაციაა. 2017 წლიდან ინსპექტირების ორგანოების საერთაშორისო ასოციაცია „GEOC"-ის წევრია. მისი უშუალო მონაწილეობით დამუშავებულ იქნა მნიშვნელოვანი ობიექტების პროექტები, მათ შორის: კინოთეატრ „კარიბჭეს" მუზეუმად რეკონსტრუქციის მცხეთაში, მთათუშეთის სოფელ დართლოს რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაციის, თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორიაზე „UEFA"-ს სტანდარტით მშენებარე ბუნებრივსაფარიანი საფეხბურთო სტადიონის, სასტუმრო „მარკო პოლო"-ს, დაბა გუდაურში, საფეხბურთო კლუბ „ზესტაფონის" საწვრთნელი ბაზის და სხვა. განხორციელებული აქვს საქართველოს მასშტაბით მნიშვნელოვანი ობიექტების მშენებლობის პროექტებისა და მიმდინარე სამშენებლო პროცესების ინსპექტირება, მათ შორის: ა„ნაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის" პროექტს, თბილისის მეტროს ახალი სადგურის „ვაჟა-ფშაველას" და „უნივერსიტეტის", კოპიტნარისა და თბილისის აეროპორტების ტექნიკური სამსახურის შენობების, იუსტიციის სახლების და სხვა. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომის, ავტომატიზებული დაპროექტებისა და გეომეტრიული მოდელირების თემატიკაზე. მრავალწლიანი შემოქმედებითი საქმიანობისა და დამსახურებისათვის მიღებული აქვს საუწყებო ჯილდოები და საპატიო სიგელები. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი 2002 წელს.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. წიგნი 2, თბ. 2021, გვ. 122-123

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე ველიჯანაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ** (დ. 20 მარტი, 1921, დაკარი, სენეგალი) — სენეგალელი პოლიტიკოსი. იუნესკოს გენერალური დირექტორი 1974-1987 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა დაკარში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, როგორც ფრანგული არმიის მოხალისე. 1951 წელს დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტი. მუშაობდა სენეგალში ისტორიისა და გეოგრაფიის მასწავლებლად, შემდეგ დაწყებითი განათლების დეპარტამენტის დირექტორად (1952-1957) და კოლონიის განათლებისა და კულტურის მინისტრად (1957-1958). 

ქვეყნის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა განათლების (1966-1968), ხოლო შემდეგ კულტურის (1968-1970) მინისტრი.

1953 წლიდან თანამშრომლობს იუნესკოსთან. იყო იუნესკოში სენეგალის დელეგაციის ხელმძღვანელი. ორჯერ ზედიზედ (1974 და 1980) აირჩიეს იუნესკოს გენერალურ მდივნად. დღევანდელ დღემდე არის ერთადერთი აფრიკელი, რომელიც ამ თანამდებობაზე მუშაობდა. 

ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ არის ბელგრადის უნივერსიტეტის (1980) კოლუმბიის კაუკის უნივერსიტეტის (1987) და რიგი სხვა უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი. საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი (2011). 

1987 წლიდან ცხოვრობს მაროკოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუს ვებგვერდი დაარქივებული 2011-03-08 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
იუნესკოს გენერალური დირექტორები |
| --- |
|  |
| 
* ჯულიან ჰაქსლი
	+ 1946-1948
* ხაიმე ტორეს ბოდეტი
	+ 1948-1952
* ჯონ ტეილორი
	+ 1952-1953
* ლიუტერ ევანზი
	+ 1953-1958
* ვიტორინო ვერონეზე
	+ 1958-1961
* რენე მაიო
	+ 1962-1974
* ამადუ-მაჰთარ მ’ბოუ
	+ 1974-1987
* ფედერიკო მაიორ სარაგოსა
	+ 1987-1999
* კიოტირო მაცურა
	+ 1999-2009
* ირინა ბოკოვა
	+ 2009-2017
* ოდრი აზულაი
	+ 2017-დან
 |

 |
*არ შეგეშალოთ იზოლირებად ენებში*
**ანალიზური ენები** — ისეთი ტიპის ენები, რომლებშიც სიტყვათა შორის გრამატიკული მიმართებები გამოიხატება დამხმარე სიტყვების და ნაწილკაკების მეშვეობით, ინტონაციით (ჩინური) ან სიტყვათა თანმიმდევრობით (მაგ. შემასმენლისა და ქვემდებარის ინვერსია კითხვით ფრაზაში) და არა თვით სიტყვათა ფორმაცვალებით (შდრ. სინთეზური ენები). 

ანალიზურია ინგლისური, ფრანგული, ახალი სპარსული, ჩინური და ვიეტნამური ენები წარმოადგენს.
მაგალითად ფრანგულ ენას ბრუნვის აფიქსები არ აქვს, მათი ფუნქციით იხმარება წინდებულები: მიცემითისთვის *a* (**a** la table), ნათესაობისთვის *de* (**de** la table).

ასევე, ზმნის პირს გადმოსცემს ნაცვალსახზელები და არა პირის ნიშნები: *je parle* (მე ვლაპარაკობ), *il parle* (ის ლაპარაკობს). სუბიექტს ობიექტისგან ადგილი განასხვავებს. მაგალითად, *Paul aime Jean* ნიშნავს *პოლს უყვარს ჟანი*, ხოლო *Jean aime Paul* კი — *ჟანს უყვარს პოლი*. ანალიზური ენებში შეიძლება დადასტურდეს აფიქსებით ნაწარმოები ფორმებიც. მაგალითად, ფრანგულში მრავლობითის მესამე და მეორე პირი ზმნასია გარჩეული: *nous parlons* (ჩვენ ვლაპარაკობთ), *vous parlez* (თქვენ ლაპარაკობთ). შეიძლება მოხდეს პირიქითაც, არაანალიზურში შეგვხვდეს ანალიზური წარმოება. ენის ტიპს წყვეტს ის თუ რომელი ტიპის ნიშნები ჭარბობს ენის მთელ სტრუქტურაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სინთეზური ენები
* პოლისინთეზური ენები
* იზოლირებული ენები
* ინკორპორაცია

სქოლიო
------

1. 1 2 3   ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 423.
2. ↑  Советский энциклопедический словарь 1982; გვ.54