recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ჰალმაჰერის ტოპოგრაფიული რუკა
**ჰალმაჰერა** — უდიდესი კუნძული მოლუკის არქიპელაგში. ეს ტერიტორია შედის ჩრდილოეთის მოლუკის პროვინციაში, ინდონეზია.

ჰალმაჰერას ფართობი შეადგენს 17,780 კმ² (6,865 კვ.მი), ხოლო მოსახლეობა 1995 წლის მონაცემებით 162,728 ადამიანს. კუნძული მოქცეულია ეკვატორულ კლიმატურ სარტყელში, ყოველწლიური საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 25-28 °C. ნალექების რაოდენეობა საშუალოდ აქ 2000-3000 მმ-ს შეადგენს. კუნძულის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი ტყებს უკავია, აქ მრავლადაა ქოქოსის პლანტაციები, ქოქოსი მოსახლეობის ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყაროა. აქ არის ოქროს, ნიკელის და კობალტის საბადოები. მოსახლეობის უმრავლესობა აღმსარებლობის მიხედვით მუსლიმანია, თუმცა აქ აგრეთვე ცხოვრობენ ქრისტიანებიც.

ეს ტერიტორია შედიოდა ჰოლანდიის იმპერიიაში რიგითი კოლონიის სტატუსით. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეს ადგილი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ.

ინტერენეტ რესურსები
-------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰალმაჰერა***

* Halmahera history დაარქივებული 2010-12-13 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ინდონეზიისა და ინდონეზიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**დონის როსტოვის სამების ეკლესია** (რუს. Троицкая церковь) — მართლმადიდებლური ეკლესია დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2002-2004 წლებში

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქალაქი დონის როსტოვი, რკინიგზის რაიონი, საერთაშორისო ქუჩა № 7-ა.

ისტორია
-------

XVIII საუკუნეში თანამედროვე რკინიგზის რაიონის ტერიტორიაზე, სადაც ამჟამად განთავსებულია სამების ეკლესია, მდებარეობდა სტანიცა გნილოვსკაია. მისი მაცხოვრებლებისათვის უახლოესი სამლოცველო (წმინდა დიმიტრი როსტოველის სახელობისა) მდებარეობდა მეზობელ დიმიტრი დონელის ციხესიმაგრეში. იმასთან დაკავშირებით, რომ სტანიცის მოსახლეობას უჭირდა ტალახისა და ცუდი ამინდების გამო დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრემდე ლოცვისათვის მისვლა, მათ თხოვეს ინჟინერ რიგელმანს აეშენებინა მათთვის სამლოცველო, რომლისთვისაც გამოყოფდნენ წმინდა დიმიტრის ეკლესიის ერთ მღვდელს.

თხოვნა გაითვალისწინეს და გლინოვსკში 1765 წელს ააშენეს პირველი ხის სამლოცველო, რომელიც აკურთხეს სამების ხატის სახელზე. ღვთისმსახურებისათვის საჭირო საეკლესიო ჭურჭელი მიიტანეს წმინდა დიმიტრის ეკლესიიდან. გნილოვსკაიის მაცხოვრებლებმა ცალკე მღვდლის ყოლის უფლება მოიპოვეს. ეკლესიის მღვდელი გახდა ივან კალოშინი. 1784 წელს სამლოცველოს ნაცვლად ააგეს სამების სახელობის ხის ეკლესია. ახალი ეკლესია აკურთხეს 1785 წლის 27 ივლისს. ეკლესია მდებარეობდა სამების აღმართში (ამჟამად რელეფნაიის ქუჩა). 70 წლის შემდეგ ეკლესია ძალიან მოძველდა და 1855 წელს ამავე ადგილზე ააშენეს ქვის ეკლესია ორსართულიანი სამრეკლოს თანხლებით.

1930-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დაანგრია. 1955 წელს მის ნანგრევებზე ააშენეს მემდინარეების ბარაკები. 1995 წელს ყოფილი ეკლესიის ეზოს ტერიტორიაზე ააგეს სამლოცველო, რომელიც მოგვიანებით გადააკეთეს მცირე ეკლესიად. ეკლესიის პირვანდელი სახის დაბრუნება და აღდგენა დაიწყეს 2001 წელს, ხოლო 2003 წლიდან მასში უკვე ღვთისმსახურებაც მიმდინარეობს. 2005 წელს სამების დღესასწაულზე შედგა პირველი საკურთხევლის ღვთისმახურება, რომელსაც ესწრებოდა დიდი რაოდენობის მრევლი.

სქოლიო
------

1. ↑  Ростов-на-Дону. Церковь Троицы Живоначальной. Соборы.РУ. ციტირების თარიღი: 2017-03-06.
2. ↑  Храм во имя Живоначальной Троицы. Weddding alldon.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-07. ციტირების თარიღი: 2017-03-06.
3. ↑  Храмы станицы Гниловской. Ч.1. Церковь во имя Святой Живоначальной Троицы. Ростовский берег. ციტირების თარიღი: 2017-03-06.
**დონის როსტოვის პეტრე-პავლეს ლუთერანული ეკლესია** (რუს. Лютеранская церковь Святых Петра и Павла) — ლუთერნული ეკლესია დონის როსტოვში. აგებულია 1888 წელს. კირხე მდებარეობდა თანამედროვე ქუჩების სედოვისა და სოკოლივის გადაკვეთაზე. ეკლესია დაანგრიეს 1940-იან წლებში.

ისტორია
-------

დოკუმენტალურად დადასტურებულია, რომ ევანგელისტურ-ლუთეარნული თემი დონის როსტოვში ჩამოყალიბდა უკვე XIX საუკუნის შუა წლებში. ლუთერანულმა საზოგადოებამ ქალაქის საკრებულოში შეიტანა თხოვნა კირხეს მშენებლობის შესახებ. 1881 წლის 12 თებერვალს მათი თხოვნა დააკმაყოფილეს. საკრებულომ ლუთერანული ეკლესიის ასაშენებლად გამოჰყო მიწის ნაკვეთი ბულვარის ქუჩაზე. 

ეკლესიის საძირკველის საზეიმოდ ჩასხმა გაიმართა 1883 წლის 9 ივლისს. ეკლესიის გეგმა დაამუშავა ინჟინერმა ა. ა. კასელმა. მშენებლობა მიმდინარეობდა ქალაქის არქიტექტორების ნ. ა დოროშენკოსა და ნ. მ. სოკოლოვის დაკვირვების ქვეშ. სამშენებლო კომისიის შემადგენლობაში შედიოდნენ ლუთერანული საზოგადოების წარმომადგენლები კ. ხ. იონსენი და კ. ფ. კურდტი. გამოსაძერწი სამუშაოები შეასრულა მოქანდაკე შლიუტერმა. ვიტრაჟები იესო ქრისტესა და მოციქულების პეტრესა და პავლეს გამოსახულებით დაამზადეს ვენაში. ორღანი დაამზადეს გერმანიის ქალაქ ლუდვიგსბურგში, ხოლო ზარი ე. მ. ვასილენკოს როსტოვის ქარხანაში. ორღანის ღირებულებამ შეადგინა 4 000 რუბლი, ზარისამ კი - 800 რუბლი. ეკლესიის მშენებლობისათვის სულ დაიხარჯა 30 000 რუბლი.

მოცქულ პეტრესა და პავლეს სახელობის ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესია საზეიმოდ გაიხსნა 1888 წლის 1 მაისს. 1898 წელს ლუთერანულ ეკლესიასთან ააშენეს ორსართულიანი აგურის შენობა, სადაც განათავსეს სკოლა, პასტორისა და ორღანისტის ოთახები. შენობის ფასადი გადიოდა ბულვარის (ამჟამად სედოვის ქუჩა) ქუჩაზე. ეკლესიასთან არსებულ სკოლაში იღებდნენ ორივე სქესის ბავშვებს. სკოლაში ასწავლიდნენ, როგორც რუსი, ასევე გერმანელი მასწავლებლები. ეკლესიასთან ჩამოყალიბდა მომღერალთა გუნდი. საზეიმო დღეებში ლუთერანულ ეკლესიაში მიმდინარეობდა კონცერტი ორღანის გამოყენებით, მღეროდნენ ქოროს წარმომადგენლები.

1920-1921 წლებში ეკლესიის არქივი გადაიტანეს „დონკრაიბიუროში". ამავე პერიოდში პასტორის სახლი დაიკავა რესპუბლიკის საგანგებო რევიზიამ. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ეკლესია სერიოზულად დაზიანდა. დარჩა მხოლოდ ნახევრად დანგრეული კედლები. 1945 წლის 16 თებერვალს როსტოვის საოლქო საბჭოს აღმასკომმა გადაწყვიტა აღედგინათ ეკლესია და გადაეცათ აზოვ-დონი-ყუბანის სპორტული საზოგადოებისათვის, მაგრამ უკვე 3 მაისს აღმასკომმა მიიღი გადაწყვეტილება, რომ ეკლესია არ ექვემდებარებოდა აღდგენას. 

დღემდე შემონახულია პასტორის სახლი. მიწის იმ ნაკვეთზე სადაც იდგა ეკლესია, 2000-იანი წლების დასაწყისამდე არაფერი არ ყოფილა აშენებული. დონის როსტოვის ლუთერანებმა გადაწყვიტეს ამავე ადგილზე ეკლესიის აგება, მაგრამ 2002 წელს მიწის ნაკვეთი გადასცეს კერძო პირს და იქ ააშენეს საოფისე ცენტრი „ბალკანი".

სქოლიო
------

1. ↑  Малаховский Е. И. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону. — Ростов-на-Дону: Издательство «NB», 2006. — С. 161—163. — ISBN 5-98155-014-7
2. 1 2 3 4  Е. В. Роот, Евангелическо-лютеранская община города Ростова
3. ↑  Церковь хорошо, а гостиница лучше? У лютеран Ростова-на-Дону отбирают кирху.[*მკვდარი ბმული*] Московская немецкая газета, 16 (113)
4. ↑  Лютеранская кирха, плиточки и другие вещи. dom.161.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-08. ციტირების თარიღი: 2013-11-17.
**სულეიმან კერიმოვი** (რუს. Сулейма́н Абусаи́дович Кери́мов) (დ. 12 მარტი, 1966, დერბენტი, დაღესტნის ასსრ, რსფსრ, სსრკ) — მეწარმე და პოლიტიკოსი, რუსეთის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი, რუსეთის პარლამენტის სენატის წევრი დაღესტნის რესპუბლიკიდან (2008 წლიდან), რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი 1999-2007 წლებში.

„კომერსანტის" ვერსიით, 2020 წლის მონაცემებით, კერიმოვი შევიდა რუსეთის მეწარმეების ტოპ ათეულში.

ბიოგრაფია
---------

სულეიმან კერიმოვი, ეროვნებით ლეზგი, დაიბადა 1966 წლის 12 მარტს დერბენტში. მამა — იურისტი, დედა — ბუხჰალტერი. ჭაბუკობაში გატაცებული იყო ძიუდოთი, იყო არაერთგზის ჩემპიონი სხვადასხვა პირველობებსა და მათემატიკურ ოლიმპიადებზე, აქვს პირველი სპორტული თანრიგი ჭადრაკში. 1989 წელს დაამთავრა დაღესტნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 

1989-1995 წლებში მუშაობდა ელექტრო-მრეწველობის სამინისტროს ქარხანა „ელტავში" დაწყებული ეკონომისტიდან, დამთავრებული გენერალური დირექტორის მოადგილემდე ეკონომიკის საკითხებში. 1995 წლიდან კომპანია „საიუზ-ფინანსის" (მოსკოვი) გენერალური დერექტორია. 1997 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას. 1999 წელს იყო ავტონომიური არაკომერციული ორგანიზაცია „კორპორაციის საერთაშორისო ინსტიტუტის" დირექტორის მოადგილე.
დაჯილდოვებულია მეგობრობის ორდენით.

ქველმოქმედება
-------------

2007 წელს სულეიმან კერიმოვმა ჩამოაყალიბა საქველმოქმედო ფონდი „Suleyman Kerimov Foundation". 

კერიმოვის მხარდაჭერით 2022 წლის ივლისში დერბენტში დამთავრდა ნიზამი განჯელის სახელობის პარკის რეკონსტრუქცია, ასევე მუზეუმის, ბიბლიოთეკის, სამეთვალყურეო კოშკის, საბავშვო ქალაქის მშენებლობები. გაიხსნა რუსეთში ყველაზე დიდი ფერად-მუსიკალური შადრევანი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქველმოქმედო ფონდი
*

სქოლიო
------

     
1. ↑  Энциклопедический справочник Керимов Сулейман Абусаидович
2. ↑  В Дербенте торжественно открыли самый большой фонтан в России
**დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა** (რუს. Здание Донской опытной станции масличных культур) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1910-იან წლებში. შენობა მდებარეობს მისამართზე: სოფლის მეურნეობის შესახვევი (სახლი 6-A). XX საუკუნის დასაწყისიდან შენობა ეკუთვნოდა დონის ნახიჩევანის სოფლის მეურნეობის სადგურს, რომელსაც მოგვიანებით ეწოდა დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგური. 1918-1974 წლებში აღნიშნულ სადგურში მუშაობდა სწავლული სელექციონერი ლეონიდ ჟდანოვი. დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

არქიტექტურა
-----------

დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა მდებარეობს ეზოში და მთავარი ფასადი მიქცეულია სამხრეთით. კიბიან ჰოლ ეკვრის კორიდორები საფოფისე სათავსოებით. სახლის ძირითადი ორსართულიანი მოცულობა სრულდება ოთხფერდა სახურავით და სხვენით. მთავარი ფასადი დეკორირებულია სართულთშორისი ზოლურებით, პროფილირებული კარნიზებითა და პილასტრებით. ფანჯრის ღიობები გაფორმებულია თამასებით, ფანჯრის ქვედა ჩანართებითა და კლდის ქვებით. საზეიმო გასასვლელი გამოყოფილია თამასებით.

1976 წელს საცდელი სადგურის შენობის ფასადზე დაკიდეს მემორიალური დაფა წარწერით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ამ შენობაში 1924 წლიდან 1974 წლამდე მუშაობდა ცნობილი სელექციონერი, სოციალისტური შრომის გმირი, რსფსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სრული წევრი-აკადემიკოსი, პროფესორი ლეონიდ ათანასეს ძე ჟდანოვი" |
|  |  |

 ტექსტი მემორიალურ დაფაზე მთლად ზუსტი არაა, რადგან ლეონიდ ჟდანოვმა დონის ნახიჩევანის ზეთოვანი კულტურების საცდელ სადგურში მუშაობა დაიწყო 1918 წელს. იგი იყო სანერგე მეურნეობის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.

როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის უფროსის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა, როგორც რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Шулепова Э. А. Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 28—29.
2. 1 2  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-14. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.
**საცხვრეგორის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთში სოფლის სამხრეთით, საცხვრეგორის ჩრდილოეთით, ფერდობზე. განეკუთვნება V-VIII საუკუნეებს. 1963 და 1966 წლებში. სამაროვანზე გათხრები ჩაატარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). საცდელ თხრილში 0,5 მეტრ სიღრმეზე, აღმოჩნდა ერთმანეთის პარალელურად და ტერასულად განლაგებული ოთხი ქვისსამარხი დამხრობილი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სამარხები კედლები და სახურავი ნაგებია შირიმისა და ნატეხი ქვის ფილებით. არის როგორც ინდივიდუალრუი, ისე საოჯახო სამარხები, რომელშიც გამოვლენილია ბრინჯაოს საკინძები, საყურეები, შვილდსაკინძი, რკინის საკინძი, სარდიონის საბეჭდავი და სხვა.

საცხვრეგორის დასავლეთ ფერდობზე გაითხარა შემთხვევით აღმოჩენილი XI-XIII საუკუნის ორმოსამარხი, სადაც ესვენა ქრისტიანული წესით დაკრძალული ერთი ჩონჩხი. სამარხეული ნივთები წრმოდგენილია მინის, რკინისა და ბრინჯაოს სამაჯურებით, ბრინჯაოს სამი ბეჭდით.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის, დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ, ჯორბენაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 391.
სიხუაანთ საყდრის წარწერა
**სიხუაანთ საყდარი**, *გომარეთის წმინდა მარიამის ეკლესია* — დარბაზული ეკლესია დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. აგებულია 1034 წელს. შემოსილია უხეშად დამუშავებული ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარის თავზე ჩადგმულია სამნაწილიანი დიდი ბალავარის ქვა, რომელზეც ჯვარია გამოსახული და ამოკვეთილია ასომთავრული წარწერები, სადაც მოხსენიებულია ლიპარიტ ერისთავთერისთავი და მისი შვილები. 

ფილას ირგვლივ ორმაგი ლილვის ოთხკუთხა ჩარჩო შემოუყვება, ხოლო მისი ზედაპირი ვერტიკალურად ლილვებით სამად არის დაყოფილი. შუაში გამოსახულია ოთხასფეხურიან სადგამზე აღმართული დიდი ზომის მონუმენტური ჯვარი მკლავების ოდნავ გაფართოებული ბოლოებით. ბალავრის ქვაზე, კიდურწაისრული ასომთავრულით ამოკვეთილია ოთხი თანადროული წარწერა. წარწერის ქვა და თავად წარწერა დაზიანებული არ არის. წარწერა ასე იკითხება: 

| პირველი ნაწილი | ჯვრის ზედა ნაწილი | ჯვრის ქვედა ნაწილი | მესამე ნაწილი |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ქ(რისტ)ე მე(უ)ფ(ე)ოდ(იდე)ბ(ისა)ო ა(დი)დ(ე)ნლ(ი)პ(არი)ტ ე(რისთავთ)-ე(რისთავი) და შვ(ი)ლნიმისნი" |
|  |  |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „წ(მიდა)ჲ მ(არია)მ" |
|  |  |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ქ(რისტ))ე ად(იდ)ეს(უ)ლი დიდ(ი)სალ(ი)პ(არი)ტე(რისთავთ)-ე(რისთავისა)ჲ" |
|  |  |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ს(ა)ხ(ე)ლ(ი)თა ღ(მრ)თ(ი)სა(ჲთა), და(იდ)ვა ბ(ა)ლ(ავა)რი ესე, ად(იდ)ენ ღ(მერთმა)ნ ე(რისთავთ)-ე(რისთავის)ლ(ი)პ(არი)ტ(ი)ს უ(ფ)ლ(ო)ბ(ას)ა ქ(ო)რ(ონი)კ(ო)ნი იყო სნდ" |
|  |  |

 |

ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 87.
* ქვემო ქართლის ეპიგრაფიკული კორპუსი, დმანისის რაიონი V-XVIII სს. ტ. I, თბ. 2017, გვ. 119-121

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**გუგარები**, *გოგარები* — ქართველი ტომი. მისი უძველესი პირველსაცხოვრისი უნდა ყოფილიყო მდინარე დებედის ზემო დინების ხეობა, რომელსაც ძველ ქართულ და სომხურ წყაროებში კანგარი ეწოდებოდა (ამჟამად სომხეთში). აქ ბოლო დრომდე შემორჩენილი იყო ტოპონიმი „გოგარანი" (დღეს სოფელი გუგარქი). თვით სომხური წყაროები გუგარებს არასომხურ ტომად მიიჩნევენ (მოვსეს ხორენაცი, ფავსტოს ბუზანდი), ზოგი მათგანი კი ქართველ ტომად (ჰოვანეს დრასხანაკერტცი). გუგართა პიტიახშს არშუშას V საუკუნის ისტორიკოსი ლაზარ ფარპეცი და ალბანეთის ისტორიკოსი მოვსეს კალანკატვაცი ხშირად ქართლის ან ქართველთა პიტიახშს უწოდებს.

ლიტერატურა
----------

* *მუსხელიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 289.

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. მუსხელიშვილი დ..

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველური ტომები |
| --- |
|  |
| თანამედროვე | 
* ქართები
* სვანები
* ზანები
	+ მეგრელები
	+ ლაზები
 |
|  |
| ისტორიული | 
* აბაზგები
* აფშილები
* ბექირები
* ბიძერები
* გუგარები
* დვალები
* დრილები
* ზიდრიტები
* კოლხები
* ლბინები
* მაკრონები
* მანრალები
* მარები
* მახელონები
* მისიმიელები
* მოსინიკები
* მოსხები
* მუშქები
* ფაზიელები
* ქართები/იბერები
* სანები
* სანიგები
* სასპერები
* სედოხეზები
* სკვითინები
* სუჯები
* ტაოხები
* ტიბარენები
* ქაშქები
* წანარები
* ჭანები
* ჭილბები
* ხალიბები
* ხალდები
* ჰენიოხები
 |

 |
**მოედანი ხა-მედინა** — მდებარეობს ისრაელში, თელ-ავივში. მოიხსენიებენ ასევე „სახელმწიფო მოედნად". ის არის ქალაქის ყველაზე დიდი მოედანი და ისრაელის ერთ-ერთი გამორჩეული და ექსკლუზიური საშოპინგო სივრცეა. 

ის თელ-ავივის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, შუაში მოქცეული დიდი პარკით, ხოლო მის ტერიტორიაზე განფენილი ელეგანტური შენობები სახელგანთქმული ბრაზილიელი არქიტექტორის, ოსკარ ნიმეიერის მიერ არის შექმნილი, თუმცა აღნშნულ პროექტი მონაწილეობას ღებულობდნენ ასევე ებრაელი არქიტექტორებიც. აქ განთავსებულია და ჩამწკრივებული მდიდრული ბუტიკები, ძირითადად საცხოვრებელი შენობების პირველ სართულზე. 

აქ არის ქალაქის ყველაზე ხალხმრავალი ქუჩა, სადაც მსოფლიოს მაღალი მოდის ისეთი საუკეთესო დიზაინერებისა და ბრენდების ტანსაცმლის, ფეხსაცმლისა და აქსესუარების შეძენაა შესაძლებელი, როგორიცაა: Escada, Miu Miu, Saint Laurent, Alexander Wang, Balmain, Prada, Minna Parikka, Rene Caovilla, Chiara Ferragni, Ancient Greek Sandals, Oscar Tiye, Kenzo, Escada, Gianvito Rossi, Aquazzura, Sophia Webster, Jimmy Choo, Lanvin, Baldinini – ეს მხოლოდ მცირე ჩამონათვალია. აქვე ნახავთ სილამაზის სალონებს, მყუდრო კაფეებსა და ხელოვნების გალერეას. მოედანი კლასიკური ელეგანტურობისა და თანამედროვე ფუფუნების ნაზავია.

1970-იანი წლების დასაწყისში მოედნის გარშემო დაიწყო ფართო სამშენებლო საქმიანობები, რომელმაც ჩამოაყალიბა ერთიანი დიზაინერული სტილიც.

2015 წლის ნოემბერში დამტკიცდა მოედნის განახლების გეგმა. გეგმის თანახმად, სამი 40 სართულიანი კორპუსი, 10 საჯარო პარკი უნდა აშენდეს მოედნის მიმდებარედ, რომელიც დაიკავებს დაახლოებით ნახევარს მოედნისას, და ასევე აშენდება მიწისქვეშა ავტოსადგომი.

2011 წლის 3 სექტემბერს ხა-მედინას მოედანი 2011 წლის საპროტესტო აქციების დროს მილიონერთა მარშის შეკრების ერთ-ერთი მთავარი ადგილი იყო. აქციისას ისრაელის ისტორიაში ყველაზე დიდი აქტივისტები სწორედ აქ დაფიქსირდა, ამ დღეს მას დაახლოებით 300 ათასი ადამიანი ესწრებოდა.

მოედნის გარე წრე (ბაიერის ქუჩის გარშემო) - ხუთსართულიანი სახლები მდებარეობს, რომელთა პირველ სართულზე კომერციული ფართებია განთავსებული.

შიდა წრე - თერთმეტსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსებითაა წარმოდგენილი. 
მოედნის ცენტრში - საზოგადოებრივი შენობები, როგორიცაა ურბანული ბიბლიოთეკა, ხელოვნების გალერეა, მუზეუმი, თეატრი და მსგავსი, ასევე საცხოვრებელი კოშკია განთავსებული. 

ვეიზმანის ქუჩა მიწისქვეშ უნდა ყოფილიყო. გეგმის პირველი ნაწილი, რომელიც მოიცავდა მოედნის გარეთა ნაწილს, გეგმის მიხედვით განხორციელდა და დღეს არის სახელმწიფო მოედნის აშენებული ნაწილი. მიწის მესაკუთრეთა სიმრავლისა და ტერიტორიის გადანაწილების აუცილებლობის გამო, 600 გეგმის განხორციელება შეფერხდა. 

მოედნის მთლიანი ფართობი 10,800 კვადრატული მეტრი და საზოგადოებრივი ფართი 6,000 კვადრატული მეტრია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოედანი
* ხა-მედინა
* ხა-მედინა ისრაელი
**ჰამიდ ღულადი** (ნამდვილი სახელი და გვარი *ჰამიდ უბაიდულას ძე ღულამოვი*) (უზბეკ. Hamid G'ulom; დ. 25 აპრილი, 1919, ტაშკენტი — გ. 21 აგვისტო, 2005) — უზბეკი მწერალი. უზბეკეთის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1969), უზბეკეთის სსრ სახალხო მწერალი (1979), სსრკ სახელმწიფო პრემია (1980), უზბეკეთის სსრ ჰამზას სახელობის სახელმწიფო პრემია (1974). სკკპ წევრი 1955-იდან. ნაწარმოებებს აქვეყნებს 1936-იდან. ავტორია ისტორიულ-რევოლუციური, სოციალურ-ყოფითი და სოციალურ-ფსიქოლოგიური რომანებისა „ჩირაღდანი" (წიგნი 1-2, 1958–1961), „გზა შენკენ" (1964), „ტაშკენტელები" (1967), „მარადისობა" (1978) და სხვა, აგრეთვე დრამატული ნაწარმოებებისა. 1960 გამოაქვეყნა ინტერნაციონალური შინაარსის ბალადების კრებული „კონტინენტებს არ სძინავთ". დაჯილდოებულია 2 ორდენით და მედლებით.

ჯილდოები
--------

* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 598.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2016-07-12 საიტზე Wayback Machine.  ნეკროლოგი გაზეთში — აღმოსავლეთის სიმართლე


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
კონ სატოში
**კონ სატოში** (今敏, დ. კუშირო, იაპონია (12 ოქტომბერი, 1963 - 24 აგვისტო, 2010) — იაპონელი კინორეჟისორი, ავტორი ანიმეს ფილმების "სრულყოფილი ლურჯი" (Perfect Blue, 1997), "ათასწლეულის მსახიობი ქალი" (Millennium Actress, 2001), "ტოკიოს ნათლიმამები" (Tokyo Godfathers, 2003) და "პაპრიკა" (Paprika, 2006). მისი ფილმებისთვის დამახასიათებელია ფსიქოლოგიური კომპლექსურობა და გმირებისა და გარემოს ზედმიწევნით რეალისტური დიზაინი.

ბიოგრაფია
---------

კონი თავდაპირველად მუსაშინოს ხელოვნების კოლეჯში სწავლობდა მხატვრობის განხრით. სკოლიდან წამოსვლის შემდეგ ოტომო კაცუჰიროსთან მუშაობდა მანგაზე "მსოფლიო საბინაო ძრწოლა". ანიმეს პროფესიას სცენური დეკორატორის სახით იწყებს ოტომოს სცენარით დადგმულ ფილმზე "რუძინ Z" (1991). ამგვარად კონის ადრეულ ნამუშევრებზე ოტომოს ძლიერი გავლენა შეიმჩნევა.

ოშიისთან მცირეხნიან მანგას სერიაზე "სერაფიმი: 266613336 ფრთა" თანამშრომლობის შემდეგ, კონი უკვე თავად წერს სცენარს მორიმოტო კოძისა და ძოძოს სათავგადასავლო ნამუშევრებისთვის. მისი სარეჟისორო დებიუტი შედგა ფილმით "სრულყოფილი ლურჯი" (Perfect Blue, 1997), ჰიჩკოკის სტილის საიდუმლო მკვლელობის ისტორია. მისი ერთ-ერთი ბოლოდროინდელი ნამუშევარია "პარანოიკი აგენტი" (Paranoia Agent, 2004), სატელევიზიო სერია ფილმებისა, სადაც ავტორი იკვლევს ადამიანის ფსიქოლოგიასა და არქეტიპებს თანამედროვე იაპონური პოპულარული კულტურის კონტექსტში, პირადი და კულტურული თვითმყოფადობის საკითხების პარალელურად. მისი სხვა ნამუშევრების მსგავსად "პარანოიას აგენტში" ძლიერი ქვეტექსტია ომისშემდგომი იაპონური კულტურის სოციალური კომენტარით. ამავე თემის გავლენით შექმნილი მისი ბოლო ნამუშევრის "პაპრიკა" პრემიერა ნიუ-იორკის კინოფესტივალზე 2006 წლის ოქტომბერს შედგა, ფართო ეკრანებზე კი 2007 წელს გამოვა.

კონის ნამუშევრებში ზღვარი ფანტაზიასა და რეალობასთან ხშირად ბუნდოვანია, და მისი ფილმების მთავარი თემები როგორც წესი სცილდება ტრადიციული ანიმეს ფარგლებს. ფილმში "ტოკიოს ნათლიმამები" (2003) კონი აღწერს ქალაქური მიუსაფრობის თემას, რაც იშვიათად ჩნდება იაპონურ მძაფრ სიუჟეტიან ფილმებში.


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**დემურ გაბისონია** (დ. 1 მაისი, 1948, ზუგდიდი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა სოხუმის ინდუსტრიული ტექნიკუმის სამშენებლო ფაკულტეტი 1968 წელს, ხოლო 1974 წელს — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის დაუსწრებელი განყოფილება.

შრომითი საქმიანობა დაიწყო ქ. სოხუმში; 1968-1993 წლებში მუშაობდა ქ. სოხუმის ფიზიკურ-ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო სამმართველოში მშენებელ ოსტატად, სამუშაოთა მწარმოებლად, 1993-1995 წლებში სოხუმის მარმარილოს მაღაროთა სამმართველოს ხელმძღვანელად, სამრეწველო გაეერთიანება „საქსაშეენმასალებში" შრომის დაცვისა და უსაფრთხოების ტექნიკის წამყვან ინჟინრად; 1995-1997 წლებში სს „ბიზნესცენტრ საშენ მასალებში" ადმინისტრაციული შენობის დაცვისა და მომსახურების სამსახურის უფროსად; 1999-2003 წლებში შპს „ინტერსერვისში" მშენებელ-ოსტატად, მთავარ ინჟინრად; 2003-2004 წლებში შპს „ბურჯშივ" უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად; 2004-2006 წლებში სს „ქართუ ჯგუფში" სარევიზიო სამსახურის რევიზორად, პრეზიდენტის თანაშემწედ; 2006 წელს ასოციაცია „ატუში" საწარმოო-ტექნიკური განყოფილების უფროსად; სს „ქართუ ჯგუფის" სარევიზიო სამსახურის სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოების მოცულობებისა და ხარისხის კონტროლის ჯგუფის ტექნიკური ზედამხედველობის უფროსი სპეციალისტია; მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით თბილისში, სოხუმსა და საქართველოს სხვა რეგიონებში აშენდა არაერთი სამრეწველო და სამოქალაქო დანიშნულების შენობა-ნაგებობა; მათ შორის: სოხუმში — ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის 18 ობიექტი (15 ლაბორატორიული და 3 ხუთსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსი), თბილისში — ამაღლების სახელობის ეკლესია; რეკონსტრუქცია-რესტავრაცია ჩაუტარდა შ. რუსთაველის, კ. მარჯანიშვილის, ნ. დუმბაძისა და მ. თუმანიშვილის სახელობის თეატრების შენობებს, თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიას, ჯ. კახიძის სახელობის საკონცერტო ცენტრს, ი. ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმის შენობას საგურამოში; ასევე, რეკონსტრუირებულ იქნა საჩხერის რაიონული საავადმყოფო და კულტურის სახლი, აიგო ოთხსართულიანი საცხოვრებელი სახლი და დახურული საჩოგბურთო კორტები, აკვა-პარკი „ციცინათელა" (ურეკში), დამონტაჟდა ფირმა „დოპელმაიერის" საბაგირო გზა დაბა ბაკურიანში, განახლდა ბათუმის დელფინარიუმი და სხვა ობიექტები.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 11

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დემურ გაბისონია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **სიხარულიძე**. |

**სიხარულიძეები** — ქართული გვარი. სიხარულიძეების გვარი შავშეთიდან მოდის. საგვარეულოს ფუძემდებელი ვინმე „სიხარული" უნდა ყოფილიყო. ამ გვარის მატარებელი პირველი ადამიანი, დემეტრე სიხარულიძე, XV საუკუნის შუახანების წერილობით წყაროებში ფიქსირდება. მისი სახელი ტბეთის სულთა მატიანეში იხსენიება.

XVI საუკუნეში ოსმალეთის მიერ შავშეთის დაპყრობის შემდეგ სიხარულიძეები გიორგაძეებთან, ვარშალომიძეებთან და სხვებთან ერთად შავშეთიდან გურიაში გაიქცნენ. გურიის სამთავროს მმართველმა გურიელებმა სიხარულიძეები სოფელ შუბანსა და მის ახლო-მახლო სოფლებში (ერკეთი, ბუკისციხე) დაასახლეს. ისინი ამ მხარის ბატონების, შარაშიძეების ყმებად და აზნაურებად იქცნენ. ცნობილია XIX საუკუნის სახალხო გმირი, ივანე სიხარულიძე (1784-1884), რომელიც შარაშიძეების ფარეშთუხუცესი იყო და ამავე დროს იბრძოდა სახალხო რაზმში, რომელიც გურიის საზღვრებს იცავდა ოსმალეთის იმპერიისგან.

ლიტერატურა
----------

* *სიხარულიძე ი.*  „ალიონი" : გაზეთი, ოზურგეთი, 24 ივლისი, 2017, № 29, გვ. 5-6.
**ეკატერინბურგის იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი** (რუს. Иоанно-Предтеченский собор) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ეკატერინბურგში ივანოვსკის სასაფლაოზე. ტაძარი შენდებოდა 1846-1860 წლებში. არის ერთადერთი ტაძარი, რომელიც ფუნქციონირებდა საბჭოთა ეპოქაშიც კი.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ტაძრის მშენებლობა, რომელიც ქვისაგან უნდა აეშენებინათ, დაიწყო 1846 წლის 15 სექტემბერს და ააგეს როგორც ერთსაკურთხევლიანი. გარდა ტაძრისა მის გარშემო ასევე იგეგმებოდა სამრეკლოს აგებაც. მშენებლობის მთავარი მეცენატი იყო ეკატერინბურგელი ვაჭარი ე. ა. ტელეგინი. მშენებლობის დასრულებისთანავე 1860 წლის 12 სექტემბერს ეკატერინბურგის ეპისკოპოსმა ვარლაამმა მოახდინა ტაძრის საზეიმო კურთხევა. პირველი საკურთხეველი ააშენეს იოანე ნათლისმცემლის სახელზე.

მაგრამ ძალიან მალევე მცირე სამლოცველო ნაგებობა აღარ იყო საკმარისი მრევლისთვის, განსაკუთრებით დღესასწაულების პერიოდში, ამის გამო 1886 წელს ეკატერინბურგის ეპისკოპოს ნათანიელის ლოცვა-კურთხევით დაიწყეს კიდევ ორი ეგვტერის მშენებლობა ჩრდილოეთ და სამხრეთ მხარეს. მარცხენა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერი აკურთხეს 1887 წლის 27 დეკემბერს, ხოლო მარჯვენა ღვთისმშობლის ხატის სახელზე აკურთხეს 1888 წლის 3 ივნისს. 

XIX და XX საუკუნეების დასაწყისში რუსეთის ისტორიაში მთელი რიგი საბედისწერო მოვლენების მიუხედავად, ეკლესიის ცხოვრება ჩვეულ რეჟიმში გაგრძელდა. 1930-იან წლებში ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში დახურეს ეკატერინბურგის ალექსანდრე ნეველის საკათედრო ტაძარი და ყველაწმინდის ეკლესია. ნათლისმცემლის ტაძარში გადაიტანეს სვერდლოვსკისა და ურალის მიტროპოლიტ გრიგორი იაცკოვსკის კათედრა. 

დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ეკლესიაზე შეტევა შენელდა. 1943 წლიდან ტაძარი სვერდლოვსკის ეპარქიის საკათედრო გახდა. მესამედი საუკუნის განმავლობაში იოანე ნაათლისმცემლის ტაძარი იყო ურალის მთავარი ტაძარი და ერთადერთი ტაძარი სვერდლოვსკში, რომლის მოსახლეობამ ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში გადააჭარბა მილიონს. 

1957 წელს შესასვლელთან მიაშენეს ტამბური, რამაც გაზარდა ტაძრის ტევადობა 80-100 ადამიანით. 

ქვეყანაში დაწყებული გარდაქმნის შემდეგ 1988 წელს ტაძარს ზარების რეკვის ნება დართეს. 

2007 წელს გამოაცხადეს, რომ ტაძრის 150 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 2010 წელს შეიქმნებოდა ტაძრის მუზეუმი.

სქოლიო
------

1. ↑  Престольный праздник отметил Иоанно-Предтеченский Собор Екатеринбурга. Православие.ру
2. ↑  Создаётся музей Иоанно-Предтеченского Кафедрального собора Екатеринбурга, в 2010-м году отмечающем 150-летие со дня основания. Православная Газета.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-01. ციტირების თარიღი: 2018-06-04.
**ეკატერინე დემეტრაშვილი**(დ. 23 მარტი, 1914, ვაქირი, სიღნაღის რაიონი — გ. 11 ოქტომბერი, 1999) — ქართველი პედაგოგი, გეოგრაფი და მეცნიერი.

მოღვაწეობა
----------

ეკატერინემ 1930 წელს დაამთავრა სიღნაღის საშუალო სკოლა და მუშაობა დაიწყო სოფელ ბოდბისხევის ოთხწლიან შრომის სკოლაში მასწავლებლად. 1938 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი, გეოგრაფიის სპეციალობით. 1938-1942 წლებში გაიარა ასპირანტურის კურსი, ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1941-1960 წლებში მუშაობდა თბილისის მე-18 საშუალო სკოლაში გეოგრაფიის მასწავლებლად, 1945-1960 წლებში კი გორის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1959-1960 წლებში იყო გეოგრაფიის კათედრის გამგე, 1960 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის კათედრაზე. მის სადისერტაციო ნაშრომში მოცემულია ტერიტორიის ეკონომიკური გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები და შიდა ტერიტორიული დაყოფა. არის ორმოცდაათამდე სამეცნიერო შრომის ავტორი, რომელთაგან 27 გამოქვეყნებულია. მისი სამეცნიერო მუშაობის სფერო მოიცავს საქართველოს სხვადასხვა მხარის ეკონომიკურ-გეოგრაფიულ დახასიათებას, მათ შორის, სოფლის მურნეობის გეოგრაფია, ტრანსპორტის გეოგრაფია, მოსახლეობის გეოგრაფია, ეკოლოგიის საკითხები და სხვა. ეკატერინემ 1975 წელს მოიპოვა საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელის ტიტული, ხოლო 1976 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი.

ლიტერატურა
----------

* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ. 2003, გვ. 108

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეკატერინე დემეტრაშვილი-კანდელაკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დენ ოსმანი**, ცნობილი როგორც **დენო** (ინგლ. Dan Osman; დ. 11 თებერვალი, 1963 — გ. 23 ნოემბერი, 1998) — ამერიკელი მეკლდეური და თოკით მხტომელი.

ბიოგრაფია
---------

დენ ოსმანი დაიბადა 1963 წლის 11 თებერვალს დაიბადა ნევადას შტატის ქალაქ რენოში. დედა ევროპელი ჰყავდა, მამა კი იაპონელი. დენომ თორმეტი წლის ასაკში დაიწყო ცოცვა. სკოლის შემდეგ იოსემიტში გადავიდა საცოცად. დენი ძალიან სწრაფად ცოცავდა, ის მაღალ კლდეებზე წუთებში ადიოდა. ოსმანს აქვს დამყარებული მსოფლიო რეკორდი სწრაფად ცოცვაში-400 ფუტი 4 წუთში. დენომ ბევრი რთული მარშრუტი გაიარა დაცვის გარეშე. ის კლდის გარდა ყინულზეც ცოცავდა, ის ბევრ ჩანჩქერზე ასულა. მათ შორის ყველაზე რთული არწივის ჩანჩქერზე უთოკოთ ასვლა იყო. დენ ოსმანი მალე გადაერთო ცოცვიდან თოკით ხტომაზე. ის საუკეთესო თოკით მხტომელი იყო. მას საკუთარი მეთოდები და აღჭურვილობა ჰქონდა, რითიც 100-მდე ნახტომი შეასრულა. დენი თავის უდიდეს რეკორდს შეეწირა. 1998 წლის 23 ნოემბერს ის წავიდა თავისივე რეკორდის მოსახსნელად იოსემიტის კლდეზე. ის იქიდან ერთი თვის წინაც გადმოხტა. მაშინ დენმა 1050 ფუტი იფრინა და მიწიდან სულ რაღაც 90 ფუტზე გაჩერდა. მისი ეს რეკორდი რეკორდების წიგნში შევიდა. ახალი რეკორდის დასამყარებლად ის თავის მეგობარ - მაილზ დეიშერთან ერთად წავიდა. თოკი, რომლითაც დენი უნდა გადამხტარიყო უკვე ერთი თვე ეკიდა კლდეზე.

„თოკის ბოლომდე მივდივარ" - ეუბნებოდა ის მაილზს და თოკს ზომავდა. დენის გამოთვლით ის 11 წამი იფრენდა და 1100 ფუტზე მეტს გაივლიდა. ის კლდის ნაპირას დადგა და გადახტა. დეიშერმა თოკის გაწყვეტის ხმა გაიგო, შემდეგ კი დენოს ყვირილი. ამ დღეს 35 წლის დენ ოსმანი ახალ რეკორდს შეეწირა. ეს იყო 1100 ფუტი. მას ამ ნახტომის შემდეგ „ელ კაპიტანიდან" უნდოდა გადახტომა სადაც 2000 ფუტს იფრენდა. 

დენ ოსმანს ერთი ქალიშვილი ჰყავდა - ემა, რომელიც მამამისის მსგავსად მცოცავი გახდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Article about Dan Osman in Outside Magazine
**ეკატერინე II-ის ძეგლი** (რუს. Памятник Екатерине II) — ძეგლი რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. აიგო იმპერატორ ეკატერინე II-ის საპატივმცემლოდ. ძეგლი 1907 წელს გაიხსნა. 1920 წელს ის ბოლშევიკებმა დაანგრიეს, ხოლო 2006 წელს კვლავ აღადგინეს.

კომპოზიცია
----------

იმპერატორს ხელში სკიპტრა და სამეფო სფერო უჭირავს, ხოლო თავად კი ბრძენი და დიდებულია გამოხატული რომელიც სამეფო ძოწეულით არის შემოსული. კვარცხლბეკის ცენტრალურ ნაწილში განთავსებულია ტექსტი. მარცხნივ საბრძოლო დროშებისა და სამხედრო ნიშნების ფონზე გამოსახულია თავადი გრიგორი პოტიომკინი. მარჯვნივ შავი ზღვის კაზაკთა დანაყოფის პირველი სამი ყოშის ატამანი: ანტონ გოლოვატი, სიდორ ბელი და ზახარი ჩეპეგა დგას. ძეგლის უკანა მხარეს გამოსახულია კობზარი გამყოლით, აგრეთვე რუსეთის მიერ ყუბანელი კაზაკების მონაწილეობით მოპოვებული გამარჯვებების სია.

ძეგლის ისტორია
--------------

ძეგლის პროექტი 1895 წელს ცნობილმა მხატვარმა და მოქანდაკემ მიხეილ მიკეშინმა ყუბანელი კაზაკების შენაერთის 200 წლის იუბილისათვის შეიმუშავა. მოულოდნელმა გარდაცვალებამ მიკეშინს სამუშაოს დასრულების საშუალება არ მისცა, მისი საქმე განსაკუთრებული საჯარისო სამშენებლო კომისიის უშუალო ზედამხედველობით მოქანდაკე ბორის ედუარდსმა გააგრძელა. ძეგლის მშენებლობას საფუძველი 1896 წლის შემოდგომაზე ჩაეყარა, ხოლო მისი გახსნა მხოლოდ 1907 წლის 6 მაისს მოხერხდა.

ახალი ძეგლი ცნობილმა ყუბანელმა მოქანდაკემ, რუსეთის მხატვართა კავშირის წევრმა ალექსანდრე აპოლონოვმა შექმნა. ძეგლის შექმნისას მან მისი ბრინჯაოს მოდელის ფოტოები, საარქივო დოკუმენტები და ნახაზები გამოიყენა. მონუმენტი როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მხატვრული ჩამოსხმის სახელოსნოში დამზადდა. არქიტექტურულ-სკულპტურული ატრიბუტიკა კრასნოდარის კომპრესორულ ქარხანაში დამზადდა.

2011 წელს ეკატერინე II-ის ძეგლი სოჭშიც გაიხსნა, რომელიც კრასნოდარში არსებული ძეგლის შემცირებულ ასლს წარმოადგენს.

სქოლიო
------

1. ↑  17.058.—Июля 1. Жалованная грамота войску Черноморскому.— О вспоможенiи козакамъ переселяющимся на новопожалованныя сему войску земли..1.7.1792 года
**ეკატერინბურგის სამების ეკლესია** (რუს. Троицкая церковь) — მართლმადიდებლური ეკლესია სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ეკატერინბურგში. ეკლესია დაარსდა 1849 წელს, როგორც სოფელ შარტაშის (საბჭოთა პერიოდში მოექცა ქალაქის ფარგლებში) სამლოცველო, მოგვიანებით გადააკეთეს ტაძრად. თანამედროვე ეკლესია შენდებოდა 1889-1892 წლებში და მიეძღვნა 1888 წლის 17 ოქტომბერს იმპერატორ ალექსანდრე III-ისა და მისი ოჯახის გადარჩენას მატარებლის ავარიის დროს. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას.

ისტორია
-------

1849 წელს სამთო დეპარტამენტმა შარტაშში ააშენა ქვის სამლოცველო, რომელიც მოგვიანებით ტაძრად გადაიქცა. 1892 წელს ტაძარი აკურთხეს სამების სახელზე. ამავე პერიოდიდან შარტაშში ყალიბდება თვითმმართველი მართლმადიდებელი მრევლი. 1857 წლამვე მრევლი მიეწერებოდა ეკატერინბურგის დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის ტაძრის მრევლს, ხოლო 1857-1862 წლებში ელია წინასწარმტყველის ეკლესიის მრევლს ბერეზოვსკში. 

1888 წლის 17 ოქტომბრის მოვლენების შემდეგ გადაწყვიტეს სამლოცველო სახლი კაპიტალურად გაერემონტებინათ. მოსახლეობაში დაიწყო შემოწირულობის შეგროვება. 1889 წლის 27 აგვისტოს დაასრულეს მომავალი ეკლესიის საფუძვლის ჩაყრა. 1889 წელს ტაძრის ძირითად შენობასთან ააგეს საეკლესიო-სამრვლო სკოლის შენობა, სადაც შარტაშის ბავშვები სწავლობდნენ საღვთო სჯულს, გრამატიკას, მათემატიკასა და ისტორიას.

სამების ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1937 წელს ეკლესიების დახურვის მასიური კამპანიის ფარგლებში. მთელი საეკლესიო ქონება გაიგზავნა 3 ვაგონით და გადაიტანეს შარტაშის ტბის სანაპიროზე, სადაც იგი დაფლეს მიწაში. ეკლესიის შენობა კი გადაეცა გასამხედროებულ სახანძრო დაცვას. 27 მეტრიან სამრეკლოს თავიდან გამოიყენებდნენ როგორც სახანძრო კოშკურას, ხოლო მოგვიანებით სრულიად დაანგრიეს. პერესტროიკის წლებში ეკლესიის შენობა ეკატერინბურგის ხელოსანთა ცენტრი იყო. 

1995 წლის ოქტომბერში კვართობის დღესასწაულის წინა პერიოდში ეკატერინბურგის ადმინისტრაციამ ნახევრადდანგრეული ეკლესია გადასცა ეკატერინბურგის ეპარქიას. 

2000 წელს დასრულდა კაპიტალური რეკონსტრუქცია. 2002 წლიდან მიმდინარეობს მეცადინეობები საეკლესიო-სამევლო სკოლაში. 2009 წლის 11 ივნისს განაცხადეს სასულიერო-საგანმანათლებო ცენტრის მშენებლობის დასრულების შესახებ, რომლის კედლებშიც ასევე მოქმედებდა ასევე მართლმადიდებლური ლიტერატურის ბიბლიოთეკა. ასევე იგეგმება წრეების ჩამოყალიბება ბავშვთა ინტერესების მიხედვით.

სქოლიო
------

1. ↑  Приходы и церкви Екатеринбургской епархии. — Екатеринбург: Братство Св. Праведного Симеона Верхотурского Чудотворца, 1902. — С. 647.
2. ↑  Православная Газета. На Шарташе освящен просветительский центр..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-11-06. ციტირების თარიღი: 2018-06-06.
**გრეიპფრუტი**, *მტევნისებური პომპელმუსი* (Citrus paradisi), ხეხილოვანი მცენარე ციტრუსოვანთა გვარისა. სიმაღლე 15 მ აღწევს. აქვს დიდი, ოვალური, ტყავისებრი ფოთოლი, თეთრი ყვავილი, მსხვილი და მომრგვალო ნაყოფი, ქსელი, ღია ყვითელი, ბზინვარე კანი, ყვითელი, იშვიათად — ვარდისფერი, ძლიერ წვნიანი და არომატული ტბილობი. 

ნაყოფი შეიცავს 88,5-90,9% წყალს; 3,86-6,78 შაქარს, 1,42-2,38% მჟავებს; კანი — 9,19-19,04% პექტინოვან ნივთიერებას. 100 გ წვენში დაახლოებით 45 მგ C ვიტამინია. გრეიპფრუტის ნაყოფი დიეტური და სამკურნალოა, ხელს უწყობს საჭმლის მონელებას, მადის აღმძვრელია. 

იყენებენ ნედლად, კომპოტის, მურაბისა და წვნის დასამზადებლად. ერთი ხიდან საშუალოდ 200-300 ცალი ნაყოფი იკრიფება. გავრცელებულია სუბტროპიკულ რაიონებში. საქართველოში შემოიტანეს XIX საუკუნის ბოლოს, ხარობს სამეგრელოში, აფხაზეთსა და აჭარაში. გრეიპფრუტის დარაიონებული ჯიშებია მარში სიდლისი, მსხლისებრი შედოკი, № 1642 ჰიბრიდი. 

მემცენარეობის სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელ სადგურში გამოიყვანეს № 1537 ჰიბრიდი, № 2974 ჰიბრიდი.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 3, გვ. 260-261, თბ. 1978
**გრემის თარსა გალავანი** — ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი გრემის ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი დგას ნაქალაქარის დასავლეთ ნაწილში, ქარვასლის მიმდებარე ტერიტორიაზე. ეკლესიის დასავლეთ შესასვლელის ზემოთ დაცული სამენოვანი წარწერის თანახმად აგებულია 1595 წელს, მეფე ალექსანდრე II-ის კარის
მდივნის მათარსას დაკვეთით, როგორც თავისი "კარის ეკლესია".

აღწერა
------

ეკლესია სწორკუთხედში ჩაწერილი გუმბათოვანი ნაგებობაა. ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვის დიდი ლოდებით. გუმბათქვეშა კუთხეებში გამოყენებულია სპეციალურად გამომწვარი ლეკალური აგური. დაზიანებულია კედლების ზემოთა ნაწილები, მთლიანად ჩანგრეულია გადახურვა, ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათითურთ. ეკლესიას სამი ფართო შესასვლელი აქვს: სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. შეისრული ფორმის კამარით გადახურულ თითოეულ მკლავში თითო, ფართო, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ჯვრის აღმოსავლეთ მკლავი თავისებურადაა გადაწყვეტილი: აქ ორ სართულად ორი საკურთხეველია მოწყობელი, რომელთაც გვერდებზე სწორკუთხა სადგომები ესაზღვრება. ქვედა საკურთხევლის იატაკი ერთი მეტრითაა ამაღლებული. საკურთხევლებსა და სადგომებში თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ზემოთა საკურთხეველი გაცილებით მაღალია. მისი კონქის თაღი ნახევარწრიულია. საკურთხევლის ბაქნის კიდეს ხის მოაჯირი გასდევდა. ქვემოთა საკურთხევლის გვერდებზე, ზედა საკურთხეველში ასასვლელად, მოწყობილია კიბეები, გვერდითა სადგომებიდან საკურთხეველთან მხოლოდ ზემოთა სადგომებია დაკავშირებული. ქვემოთა სადგომები კი, თითო თაღოვანი შესასვლელით, ჯვრის განივ მკლავებს უკავშირდება, ოთხივე სათავსო შეისრული კამარითაა გადახურული. პირველი სართულის ქვემოთ, მიწაში ღრმად ჩაძირულ საძვალეში, კიდევ ერთი საკურთხეველია, რომელში ჩასასვლელადაც ქვის კიბეა მოწყობილი. 

კიბე მცირე შესასვლელს უკავშირდება. საძვალის საკურთხევლის კონქში, თაღოვანი, შიგნიდან გარეთ მკვეთრად ამაღლებული სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთ მკლავი გვერდით ნაწილებთან განიერი, მაღალი, შეისრული თაღითაა დაკავშირებული. გვერდითი ნაწილების თავზე მოწყობილია მცირე სამალავები, რომლებში შესასვლელი ხვრელებიც შესაბამისი განივი მკლავებიდანაა. შიგნით კედლები შელესილი ყოფილა. შემორჩენილია ნალესობის ფრაგმენტები. ეკლესიის თაღები შეისრულთაღოვანი, შეღრმავებული თაღებით სამ-სამ მონაკვეთადაა დაყოფილი. მოპირდაპირე ფასადები დამუშავებით ერთმანეთის მსგავსია. ფასადის ღერძზე, ჯვრის მკლავების შესაბამისად, თითო მაღალი, შეღრმავებული არეა, მათ გვერდებზე კი - შედარებით დაბალი არე. ოთხივე ფასადზე შუა თაღები თითქმის თანაბარი სიგანისა და სიმაღლისაა, გვერდითი თაღები განივ ფასადებზე ვიწრო და მაღალია, გრძივ ფასადებზე კი, განიერი და დაბალი. ეკლესიას გარს ევლება რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით ნაგების გალავანი, რომლისშემორჩენილი კედლების სიმაღლე სამ მეტრს არ აღემატება. გალავნის დასავლეთ კედელში თაღოვანი შესასვლელია. შესასვლელის გვერდებზე თითო შეისრული ნიშაა, მათ ზემოთ კი, თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშა. შესასვლელის ზემოთ ორი სათოფურია. გალავნის შიგნით, ეკლესიის ჩრდილოეთით, სხვა, ადრინდელი გალავნის ნაშთია, რომელიც, შესაძლოა ქალაქის ამ კვარტლის გალავნის ნაწილიც იყოს. არსებულ გალავანს ჩრდილოეთ მხრიდან აკრავს კედლებით შემოფარგლული პატარა ეზო.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 367.
**დეზი ბაუტერსე** (ნიდერლ. Desiré Delano Bouterse, დ. 13 ოქტომბერი, 1945, დომბურგი, სურინამი) – სურინამელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ცნობილი გახდა 1980-იან წლებში დიქტატორული მოღვაწეობით. იმყოფება საერთაშორისო ძებნაში. 2010 წელს სურინამის პარლამენტმა აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა პარამარიბოს სავაჭრო სკოლა, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სახელმწიფო დაწესებულებებში. 1968 წელს გაემგზავრა ნიდერლანდებში, სადაც მუშაობდა დორდრეხტის ფაბრიკაში და სწავლობდა სამხედრო აკადემიაში.

სამშობლოში დაბრუნდა სურინამის დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან 2 კვირის შემდეგ და დაუბრუნდა სამხედრო სამსახურს. რამდენიმე ოფიცერთან ერთად 1980 წლის 25 თებერვალს მოახდინა სამხედრო გადატრიალება. ხელისუფლება ხელში აიღო „ეროვნულმა სამხედრო საბჭომ" დაიწყო მკაცრი პოლიტიკის გატარება და ბრძოლა დისიდენტების წინააღმდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Notities bij het proces Bouterse დაარქივებული 2009-04-17 საიტზე Wayback Machine.
* Decembermoordendossier bij de Wereldomroep დაარქივებული 2011-05-29 საიტზე Wayback Machine.

|
|  |
|
| წინამორბედი:რონალდ ვენეტიანი | **სურინამის პრეზიდენტი**2010-დან  | შემდეგი: |
**გრემის ეკლესიების კომპლექსი** — ყვარლის მუნიციპალიტეტის,სოფელი გრემის არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ნაქალაქარის სავაჭრო უბნის აღმოსავლეთ განაპირას, მთავარანგელოზთა მთის ძირში.

აღწერა
------

შედგება სხვადასხვა პერიოდის, ერთმანეთის გვერდიგვერდ მდგარი სამი ეკლესიისგან. იგი თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. თავდაპირველად აუგიათ მცირე ზომის ეკლესია, რომლისთვისაც სამხრეთიდან მიუშენებიათ სიგრძით ტოლი, მაგრამ უფრო ვიწრო ეკლესია, ხოლო ჩრდილოეთით, 1.2 მეტრის მოშორებით, დაუდგამთ შედარებით მოზრდილი ეკლესია. ასევე თავდაპირველი ეკლესიისთვის სამრეკლო დაუშენებიათ. ბოლოს, თავდაპირველ და ჩრდილოეთით მდგარ ეკლესიებს შორის, მოუწყვიათ ვიწრო, გეგმით სწორკუთხა სათავსო, რომლის თავზე, მომდევნო ხანებში, მეორე სართულია დაშენებული. ეკლესიები ძირითადად ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაშენი. სამრეკლო და სათავსოს მეორე სართული მთლიანად აგურისაა. სამივე ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთოდან აქვს. შუა ეკლესიის კარი სწორკუთხაა, განაპირების - შეისრულთაღოვანი. სამივე ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევრადწრიული აფსიდით, რომლის ღერძზეც თაღოვანი სარკმელია მოწყობილი, მის ორივე მხარეს კი არის თითო მცირე ზომის ნიშა. თითო ნიშა ჩრდილოეთ ეკლესიის გრძივ კედლებშია, ერთი არის სამხრეთ ეკლესიის ჩრდილოეთის კედელში. შუა და ჩრდილოეთ ეკლესიებში, საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი დასავლეთის, აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის კედლებშიცაა. ეკლესიები შიგნიდან გადახურულია ოდნავ შეისრული კამარით, გარედან კი კრამიტის ორკალთა სახურავი აქვს. სათავსოს მეორე სართულის სახურავი ცალფერდაა. სამრეკლო ექვსწახნაგა ფანჩატურია, რომლის ყოველ წახნაგში თითო განიერი, მაღალი თაროა. ეკლესიების კედლები დასრულებულია აგურის საფეხურიანი, ხერხულა ლავგარდნით. ანალოგიური ლავგარდანი სამრეკლოს ფანჩატურსაც აქვს. სამხრეთით მდგარი ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის ზემოთ, მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. მის ორივე მხარეს კი არის თითო, გაცილებით მაღალი სწორკუთხა ნიშა, რომლებშიც თითოვე ხაჩკარია ჩასმული. მსგავსი ნიშა ჩრდილოეთით მდგარი ეკლესიის შესასვლელის გვერდითაცაა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 367.
**სკრუჯ მაკდაკი** — ანიმაციური პერსონაჟი, რომელიც 1947 წელს კარლ ბარქსის მიერ შეიქმნა და ლიცენზირებულია უოლტ დისნეის კომპანიის მიერ. იგი არის შოტლანდიელი, ანთროპომორფული პეკინის იხვი. როგორც წესი, ატარებს წითელი ან ლურჯი ფერის სამოსს, ცილინდრს, სათვალეებს და გამაშებს. ანიმაციურ ფილმებში საუბრობს შოტლანდიური აქცენტით. ცნობილია თავისი მომჭირნეობით. დისნეის გამოგონილ სამყაროში იგი მსოფლიოს ყველაზე მდიდარი პიროვნებაა.

მაკდაკი შექმნეს ებენეზერ სკრუჯის, ჩარლზ დიკენსის 1843 წლის რომანის *საშობაო სიმღერის* მთავარი პერსონაჟის შთაგონებით. არსებობს ვარაუდი, რომ იგი აგრეთვე შთაგონებულია დონალდ დაკის 1943 წლის მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმის *The Spirit of '43* უცნობი პერსონაჟით, დონალდის მომჭირნე მხარის ილუსტრირებით. ეს არის პერსონაჟი, რომელსაც სკრუჯის ბევრი თვისება ჰქონდა და გარეგნული დეტალიც - სათვალეები, ქილვაშები. იგი შოტლანდიური აქცენტით საუბრითაც გამოირჩეოდა.

თუკი თავდაპირველად კომიქსებში სკრუჯი იყო მხოლოდ ძუნწი და ანტიგმირის ტიპის, უფრო გვიანდელ გამოცემებსა და ანიმაციურ ფილმებში, დღემდე, იგი წარმოდგენილია, როგორც ქველმოქმედი, მომჭირნე, თავგადასავლების მოყვარული და მკვლევარი. კარლ ბარქსის მიერ სკრუჯი შეიქმნა, როგორც დონალდ დაკის მეტოქე. იგი პირველად გამოჩნდა 1947 წელს, *Four Color*-ის "Christmas on Bear Mountain"-ში (#178). პერსონაჟი მალე იმდენად პოპულარული გახდა, რომ მაკდაკი დაკების ოჯახის ნაწილად იქცა. 1952 წელს მას უკვე კომიქსების ცალკე სერია მიეძღვნა, *Uncle Scrooge*, რომელიც დღემდე გამოიცემა. მიუხედავად იმისა, რომ სკრუჯის ყველაზე ცნობილი მხატვარი ბარქსი იყო, მოგვიანებით მას დონ როსაც ხატავდა. პერსონაჟი ძირითადად კომიქსების პერსონაჟის სახით არის ცნობილი, თუმცა აგრეთვე არის სერიალ *DuckTales*-ის (1987-1990) მთავარი გმირი.

დისნეის ფრენჩაიზის რამდენიმე სხვა პერსონაჟთან ერთად, სკრუჯმა მოიპოვა მსოფლიო პოპულარობა, განსაკუთრებით ევროპაში. წიგნები მის შესახებ ნათარგმნია მრავალ ერნაზე. სკრუჯი არის დონალდ დაკის ბიძა (დედის მხრიდან), ჰიუის, დიუის და ლუის ბაბუის ძმა და ხშირად - გირო გირლუზის ფინანსური მხარდამჭერი. პოპულარულ კულტურაში სკრუჯის "ფულის ყუთი" და თავად სკრუჯი იქცნენ დიდი სიმდიდრის მეტონიმებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სკრუჯ მაკდაკი საიტზე INDUCKS

სქოლიო
------

1. ↑  Gerstein, David, "1st Scrooge McDuck in 1943??", Retrieved on October 9, 2008.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დისნეის პერსონაჟები |
| --- |
|  |
| ძირითადი | 
* მიკი მაუსი
* მინი მაუსი
* დონალდ დაკი
* დეიზი დაკი
* გუფი
* პლუტო
* იღბლიანი კურდღელი ოსვალდი
* პიტი
 |
|  |
| მეორეხარისხოვანი | 
* ჩიპი და დეილი
* კლარაბელ კაუ
* ჰორეს ჰორსკოლერი
* სკრუჯ მაკდაკი
* ჰიუი, დიუი და ლუი
* ლუდვიგ ფონ დრეიკი
* მაქს გუფი
* მორტიმერ მაუსი
* დათვი ჰემფრი
* გირო გირლუზი
* აჩრდილებრი ლაქა
* მაძებარი ბიჭუნები
* მაგიკა დე სპელი
* ფლინტჰარტ გლომგოლდი
* ჯონ დ. როკერდაკი
* ხოსე კარიოკა
* პანჩიტო პისტოლესი
* ბაკი ბაგი
 |
|  |
| ჯგუფები | 
* მაუსები
* დაკი
* მაკდაკის კლანი
* მიკი მაუსის სამყაროს პერსონაჟები
* დონალდ დაკის პერსონაჟები
* ანიმაციური პერსონაჟების სია
 |

 |
გიორგი სიდამონიძე, ლეგენდარული **სი და მა**.
**გიორგი კონსტანტინეს ძე სიდამონიძე** (დ. 26 დეკემბერი, 1896, გორი — გ. 22 მაისი, 1971, სან-ფრანცისკო, აშშ) — ქართველი გენერალი ჩინეთის არმიაში. იქ მას გენერალ **სი და მა**ს სახელით იცნობდნენ.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი კონსტანტინეს ძე სიდამონიძე 1896 წლის 26 დეკემბერს ქალაქ გორში დაიბადა. დაამთავრა თბილისის პირველი სკოლა. 1914-1918 წლებში მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. სამოქალაქო ომში, აღმოსავლეთის ფრონტზე, თეთრების მხარეს იბრძოდა. მონაწილეობდა ციმბირის „დიდ ყინულოვან" ლაშქრობაში. 1920 წელს პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა, ხოლო 15 ნოემბერს უფის მე-2 დივიზიას ჩაუდგა სათავეში. 1921 წლის მარტიდან კვლავ მეთაურობდა პოლკს უფაში, მონაწილეობდა ხაბაროვსკის ლაშქრობაში და ორჯერ დაიჭრა ბრძოლებში. მომდევნო წლის 2 ნოემბერს, თეთრი არმიის ბოლო ნაწილებთან ერთად, ჩინეთში გადავიდა. ემიგრაციაში გიორგი სიდამონიძე მანჯურიაში ქალაქ გირინში ცხოვრობდა. 1923 წელს მარშალ ჯან ძოლინის არმიაში შევიდა, სადაც 27 წლის ასაკში გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება მიანიჭეს და შანდუნის დივიზიის რუსული ბრიგადის მეთაურად დანიშნეს. მონაწილეობდა ჩინეთში გაჩაღბულ სამოქალაქო ომში 1924-1928 წლებში. მარშლმა ჩჟან ცუჩანმა გენერალ-მაიორი გიორგი სიდამონიძე 1926 წლის 9 დეკემბერს „უდიდესი თავთავის" II ხარისხის ორდენით დააჯილდოვა. მარშალმა თავის სამადლობელ სიტყვაში განაცხადა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ლეგენდარული გენერალი სი და მა ჯოლდოვდება პირადი მამაცობისთვის, ბოლშევიკებთან და მათ მოკავშირეებთან ბრძოლებში გამოჩენილი თავგანწირვისთვის." |
|  |  |

* „უდიდესი თავთავის" II ხარისხის ორდენი„უდიდესი თავთავის" II ხარისხის ორდენი
* წარწერა ჩინურად: "გენერალი სი და მა"წარწერა ჩინურად: "გენერალი სი და მა"

1945 წელს გიორგი სიდამონიძე ქალაქ შანხაიში გადაბარგდა, მას შემდეგ, რაც მანჯურია საბჭოთა ჯარებმა დაიკავეს. შანხაიში სიდამონიძე დაკავებული იყო პოლიტიკური და საზოგადოებრივი საქმიანობით. 1949 წელს გენერალი აშშ-ში გადავიდა, სადაც გარდაიცვალა 1971 წელს, 75 წლის ასაკში, სან-ფრანცისკოში. გიორგი სიდამონიძე იქვე დაკრძალეს.

ლიტერატურა
----------

* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 184-185, ISBN 978-9941-0-7386-1.
* მამუკა გოგიტიძე, ჩინეთის არმიის გენერალი სი და მა - გორელი გიორგი სიდამონიძე, ჟურნალი ისტორიანი, მაისი, №5, 2014.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი სიდამონიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ძეგლი ნაირობში
**დედან კიმატი** (სუაჰ. Dedan Kimathi Waciuri დ. 31 ოქტომბერი 1920 — გ. 18 თებერვალი, 1957, ნაირობი) — მაუ-მაუს აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური კენიაში 1952–1956 წლებში.

ეკუთვნის კიკუიუს ეთნიკურ ჯგუფს. დაამთავრა მისიონერული სკოლა. მუშაობდა სოფლის დაწყებით სკოლაში მასწავლებლად. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მსახურობდა ბრიტანეთის კოლონიურ ძალებში. 

1940-იანი წლების დასასრულს შეუერთდა იატაკქვეშა ორგანიზაციას «მიწისთვის და თავისუფლებისთვის». გახდა ერთ-ერთი პირველი ორგანიზატორი კიკუიუს ხალხის «ტყის რაზმისა». 1952 წლის ოქტომბრიდან აბერდერის მთიანი მასივის ტყეებში ჩამოაყალიბა აჯანყებულთა მსხვილი გაერთიანება «არმია მიწისთვის და თავისუფლებისთვის». მოაწყო თავდასხმა თეთრი მოსახლეობის დასახლებებზე და ადგილობრივი ადმინისტრაციის ჩინოვნიკებზე, აწყობდა დივერსიულ აქტებს. 

1956 წლის ოქტომბერში ტყვედ აიყვანეს, სასამართლოს შემდეგ ჩამოახრჩვეს როგორც ყაჩაღი. მის სიკვდილით დასჯას 1957 წელს აჯანყების დამარცხება მოყვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Kimathi's life
* A brief discussion of the uprising
* Report from Kenya დაარქივებული 2008-02-08 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Koinange, Machua (20 October 2013). „My encounter with the man who shot Dedan Kimathi". The Standard. Standard Media Kenya. ციტირების თარიღი: 27 April 2016.


|  |  |
| --- | --- |
| კენია | *ეს სტატია კენიისა და კენიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |