recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კონსტანტინე ჯავრიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**კონსტანტინე ვასილის ძე ჯავრიშვილი** (დ. 1914 — გ. 1977) — ქართველი გეოლოგი, მთამსვლელი, სპელეოლოგი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, ლიტერატორი.

ჯავრიშვილის პაპის პაპის პაპა — ქაიხოსრო იყო მეფე ერეკლეს ზარბაზნის ოსტატი, მამა, ვასილ ჯავრიშვილი — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არმიის პოდპოლკოვნიკი. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მუშაობდა მთიულეთის საძიებო-გეოლოგიური ექსპედიციის უფროსად, შახტის მთავარ გეოლოგად; ჟურნალ „დროშის" განყოფილების გამგედ, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის სწავლულ მდივნად, ქართული ენციკლოპედიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა რედაქციის გამგედ (1966-1974).

კონსტანტინე ჯავრიშვილი 1930-1940-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ალპურ ასვლებს ლაღზწითზე, შინოზე, ქომიტოზე, თებულოსმთაზე, მყინვარწვერზე, გისტოლაზე, კათინთაუზე, თეთნულდზე, ჯანღაზე და სხვა მწვერვალებზე. 1944 წელს ხელმძღვანელობდა სამხედრო ნაწილების ასვლებს ირანის უმაღლეს მწვერვალზე — დემავენდზე. სსრკ-გერმანიის ომის წლებში იყო ამიერკავკასიის ფრონტის შტაბის სამთო-სათხილამურო მომზადების განყოფილების უფროსი. 1947-1956 წლებში იყო რეპრესირებული.

კონსტანტინე ჯავრიშვილმა შეადგინა გეოლოგიის ტერმინოლოგია (1941; გიორგი ლომთათიძესა და მ. ფოფხაძესთან ერთად), თარგმნა რუსულიდან ალექსანდრე ფერსმანის „გასართობი მინერალოგია" (გიორგი ლომთათიძესთან ერთად), კონსტანტინე სიმონოვის „20 დღე უომრად" (ა. ცინცაძესთან ერთად) და სხვა, ფრანგულიდან ონორე დე ბალზაკის „მამა გორიო", ალბერ კამიუს „შავი ჭირი", ჟიულ ვერნის „კაპიტან ჰატერასის მოგზაურობა და თავგადასავალი". ავტორია ნარკვევებისა „მთები და ადამიანები" (1970), „მე თბილისელი ვარ" (1972).

იყო ქართულ ენაზე გამოსული ჟიულ ვერნის თხზულებათა მრავალტომეულის სარედაქციო კოლეგიის წევრი, საქართველოს მეციერებათა აკადემიის სპელეოლოგიური საბჭოს თავმჯდომარე (1969-1977). რედაქტორი სპელეოლოგიური კრებულებისა — „საქართველოს მღვიმეები და გამოქვაბულები". საქართველოს ალპური კლუბის გამგეობის თავმჯდომარის მოადგილე, ტურიზმის თბილისის საქალაქო კლუბის გამგეობის თავმჯდომარე. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 1001, ISBN 99928-20-32-2.
პლატა, რომელიც გამოყენებულია DVD player-ში, ელექტრო და კომპიუტერული ინჟინერების ნამუშევარია.
**კომპიუტერული ინჟინერია** — დისციპლინა, რომელიც გარკვეულწილად უკავშირდება კომპიუტერულ მეცნიერებასა და ელექტრო ინჟინერიას. კომპიუტერული ინჟინერები უმეტესად სწავლობენ ელექტრო და პროგრამულ ინჟინერიას. მათი მთავარი საქმიანობაა მიკროპროცესორების, მიკროკონტროლერებისა და ელექტრო მოწყობილობებისთის საჭირო ნაწილების აწყობა.

კომპიუტერული ინჟინრები ძირითადად წერენ პროგრამებს მიკროკონტროლერებისა და მიკროპროცესორებისთვის, ქმნიან VLSI ჩიპებს, პლატებს და ოპერაციულ სისტემებს შესაბამისი მოწყობილებისთვის. რობოტოტექნიკაც კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის ნაწილია, რომელიც აწყობილია ელექტრო სისტემებზე, როგორიციაა ელექტრო მოტორი, CMC, და სენსორები.

ისტორია
-------

კომპიუტერულ ინჟინერიას საფუძველი ჩაეყარა 1939 წელს, როდესაც ჯონ ვინსენტ ატანასოვმა და კლიფორდ ბერმა დაიწყეს მსოფლიოში პირველი ელექტრო ციფრული კომპიუტერის აწყობა ფიზიკის, მათემატიკისა და ელექტრო ინჟინერიის მეშვეობით. ჯონ ვინსენტ ატანასოვი ერთ დროს იყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი აიოვას უნივერსიტეტში, კლიფორდ ბერი კი ფიზიკისა და ელექტრო ინჟინერიის ყოფილი კურსდამთავრებული. ერთად მათ შექმნეს Atanasoff–Berry computer, ცნობილია, როგორც ABC, რომლის შესაქმნელადაც მათ 5 წელი დასჭირდათ.

კომპიუტერული ინჟინერიის პირველი სასწავლო პროგრამა 1972 წელს აშშ-ში, კლივლენდის ერთ-ერთ უნივერსიტეტში დამკვიდრდა. 2015 წლის მონაცემებით 250 აკრედიტებული კომპიუტერული ინჟინერიის პროგრამა იყო ამერიკაში. ევროპაში კი კომპიუტერული ინჟინერიის სკოლების აკრედიტაცია კეთდება EQANIE-ს აგენტების მიერ. ორივე, კომპიუტერული და ელექტრო ინჟინერიის პროგრამები კურიკულუმში შეიცავენ ანალოგური და ციფრული სქემების დიზაინს. როგორც საინჟინრო დისციპლინებში, კომპიუტერული ინჟინრებისთვის მათემატიკისა და ფიზიკის ცოდნა აუცილებელია.

სქოლიო
------

1. ↑  John Vincent Atanasoff - the father of the computer. ციტირების თარიღი: 2017-12-05
2. ↑  Find an ABET-Accredited Program | ABET. ციტირების თარიღი: 2015-11-29.
კრისტის სააუქციონო დარბაზი ლონდონში, დაახ. 1808.
**კრისტის აუქციონი**, შემოკლებით **კრისტის** (Christie's) — მსოფლიოში განთქმული სააუქციონო სახლი. დაარსდა ლონდონში, ინგლისი, 1766 წლის 5 დეკემბერს ჯეიმზ კრისტის მიერ. კრისტიმ მყისვე მოიხვეჭა წამყვანი სააუქციონო სახლის რეპუტაცია და ასევე ისარგებლა ლონდონის როგორც საერთაშორისო ხელოვნების ნიმუშთა ვაჭრობის წამყვანი ცენტრის ახლად შეძენილი სტატუსით საფრანგეთის რევოლუციის შემდეგ.

კრისტის აქციები ლონდონის სააქციო ბირჟაზე 1973 წლიდან იყიდებოდა 1999 წლამდე, როდესაც ის კერძო საკუთრებად დაიბრუნა ფრანსუა პინომ და ამჟამად კომპანია ფრანგულ საკუთრებაშია. კრისტის მის დიდი ხნის კონკურენტ სოზებიზე დიდი ბაზრის ნაწილი უჭირავს და ამჟამად მსოფლიოს უდიდესი სააუქციონო სახლია საბაზრო წილითა და შემოსავლებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* Christie's Education Graduate Programmes official website დაარქივებული 2008-09-27 საიტზე Wayback Machine.
* Christie's Great Estates – Luxury Properties and Estates official website დაარქივებული 2010-10-28 საიტზე Wayback Machine.
* Bill Brooks – *Daily Telegraph* obituary


|  |  |
| --- | --- |
| დიდი ბრიტანეთის დროშა | *ეს სტატია გაერთიანებული სამეფოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მასაუა** (ტიგრ. ምጽዋዕ, არაბ. مصوع, ინგლ. Massawa) — ქალაქი ერიტრეაში, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთში. პორტი წითელ ზღვაზე. მოსახლეობა — 53 090 ადამიანი (2012 წელი). სხვადასხვა დროს იგი იყო პორტუგალიის, ეგვიპტის, ოსმალეთის იმპერიის, დიდი ბრიტანეთის და სულ ბოლოს 1885 წლიდან იტალიის კოლონია. ქალაქი მდებარეობს ერიტრეის სემიენავი-კეი-ბაჰრის პროვინციაში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია.

ისტორია
-------

1921 წლის 14 აგვისტოს მასაუას ახლოს მოხდა 5,9 ბალის ძალის მიწისძვრა.

1977 წელს ქალაქისთვის მოხდა პირველი ბრძოლა ერიტრეის განთავისუფლების სახალხო ფრონტის აჯანყებულებსა და ეთიოპიის ჯარს შორის. გამარჯვება ეთიოპიის ჯარმა მოიპოვა.

1990 წლის 10 თებერვალს აჯანყებულებმა გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვეს ეთიოპიის ჯარზე ქალაქისათვის მეორე ბრძოლის დროს და დაეუფლნენ მას.

გეოგრაფიული მდგომარეობა და კლიმატი
----------------------------------

ქალაქის ცენტრი მდებარეობს ზღვის დონიდან 6 მეტრ სიმაღლეზე.

მასაუას კლიმატი უდაბნოს ტროპიკულია სუბეკვატორული გამოვლინებებით, საკმაოდ მაღალი წლის საშუალო ტემპერატურით, ასევე საკმაოდ მაღალი სინოტივით. არსებობს სუსტი ნოტიო სეზონი ოქტომბრიდან თებერვლის ჩათვლით, როდესაც ტემპერატურა ცოტათი იკლებს, და ცხელი მშრალი სეზონი მარტიდან სექტემბრის ჩათვლით, როდესაც ნალექები პრაქტიკულად არ მოდის.

მოსახლეობა
----------

ქალაქის მოსახლეობა წლების მიხედვით:

| 1984 | 1986 | 1989 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- |
| 15 441 | 16 576 | 19 404 | 53 090 |

მრეწველობა
----------

არსებობს ცემენტის, თევზის გადამუშავების, მარილის საწარმოები. მასაუაში ასევე მდებარეობს სამხედრო-საზღვაო ბაზა, არაბული გემის — დაუს დოკები, მასაუას საერთაშორისო აეროპორტი და ასმერასთან დამაკავშირებელი რკინიგზის ხაზი. არსებობს საბორნე კავშირი დაჰლაკის არქიპელაგთან და მწვანე კუნძულთან.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

მასაუა შეიქმნა ორი კუნძულისაგან და კონტინენტის ნაწილისაგან. ქალაქის ნაწილები შეერთებულია ორი გრუნტით შევსებული გზით. მასაუას კონტინენტურ ნაწილში მარილიანი ტბების გარდა სხვა ღირსშესანიშნაობები არ არსებობს, თუმცა იქ ცხოვრობს მოსახლეობის დიდი ნაწილი. პირველ კუნძულზე, რომელსაც სახელად ჰქვია ტაულუდი, დგას სამხედროთა ძეგლი, წმინდა მარიამის საკათედრო ტაძარი, ძველი რკინიგზის სადგური, დაჰლაკის (Dahlak) ოტელი და საიმპერატორო სასახლე. მეორე ყრილზე გადასვლის შემდეგ, იწყება ქალაქის მავრიტანული საპორტო რაიონი. მასაუის ეს ნაწილი, რომელსაც ჰქვია ბატსე, ჯერ კიდევ ინარჩუნებს საკუთარ სახეს, განსაკუთრებით საღამოს საათებში, აცოცხლებს პატარა ქუჩებს თურქულ, ეგვიპტურ და იტალიურ ნაგებობებს შორის.

სქოლიო
------

1. ↑  Mits'iwa, Eritrea Page.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-03. ციტირების თარიღი: 2012-05-07.
2. ↑  Massawa. World Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-06-03. ციტირების თარიღი: 2012-05-07.

|  |  |
| --- | --- |
| ერიტრეა | *ეს სტატია ერიტრეისა და ერიტრეელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ლვივის მათემატიკის სკოლა, 1930
**ლვივის მათემატიკის სკოლა** (პოლ. lwowska szkoła matematyczna) — პოლონელი მათემატიკოსების ჯგუფი, რომლებიც ორი მსოფლიო ომის შუალედში ლვოვში (პოლონეთში) მუშაობდნენ, რომლებიც მათემატიკურ პრობლემებზე სასაუბროდ ცნობილ შოტლანდიურ კაფეში იკრიბებოდნენ. ჯგიფი ცნობილი გახდა მათი მნიშვნელოვანი მიღწევებისთვის: ზოგად ტოპოლოგიაში, ცვლადთა თეორიაში და ფუნქციონალურ ანალიზში. ჯგუფის წევრების ბიოგრაფიები და ნაშრომები 1980-იან წლებში კაზიმირ კურატოვსკიმ გამოაქვეყნა თავის წიგნში: *A Half Century of Polish Mathematics: Remembrances and Reflections*.

ჯგუფის წევრები
--------------

ჯგუფის გამოჩენილი წევრები არიან:

* სტეფან ბანახი
* ფელიქს ბარანსკი
* ვლადისლავ ორლიცი
* სტანისლავ საკსი
* ჰუგო შტეინჰაუსი
* სტანისლავ მაზური
* სტანისლავ ულამი
* იულიუშ შაუდერი
* მარკ კაცი
* ანტონი ლომნიცკი
* შტეფან კაცმაჟი
* ჰერბან აუერბახი

ლიტერატურა
----------

* Ulam, Stanisław Marcin (1976). *Adventures of a Mathematician, illustrated with photographs*. ნიუ-იორკი:  Charles Scribner's Sons. ISBN 0-684-15064-6.
ლვივის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
**ლვივის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი** (უკრ. Львівський національний академічний театр опери та балету імені Соломії Крушельницької), ოპერის თეატრი ქალაქ ლვივში, უკრაინა. თეატრის შენობა აგებული 1897-1900 წლებში. მისი თავდაპირველი სახელი იყო **დიდი თეატრი** (პოლ.: Teatr Wielki; უკრ.: Великий міський театр), სანამ მას 1939 წელს საბჭოთა ხელისუფლება ამჟამინდელ სახელს დაარქმევდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (უკრაინული)/(ინგლისური)/(პოლონური) The Lviv Theatre of Opera and Ballet - Official website
* (უკრაინული)/(ინგლისური)/(რუსული) Old Official website დაარქივებული 2008-06-21 საიტზე Wayback Machine.
* (უკრაინული)/(ინგლისური)/(რუსული) Program of Lviv Opera performances (in English) დაარქივებული 2010-02-12 საიტზე Wayback Machine.
* Opera House, Lviv Krushelnitskaya State Academic Theatre of Opera and Ballet (Lviv)


|  |  |
| --- | --- |
| უკრაინის დროშა | *ეს სტატია უკრაინისა და უკრაინელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
კინგსი, ქუინსი, ნასაუ და საფოლკი, მიახლოებითი საზღვრებით.
**ლონგ-აილენდი** (ინგლ. Long Island - გრძელი კუნძული) კუნძულია ნიუ-იორკში, აშშ, 3567 კმ² ფართობითა და 7,536 მილიონი მცხოვრებით (2005 წლის აღწერა). ეს უდიდესი და ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული კუნძულია კონტინენტურ აშშ-ში. მოსახლეობის რაოდენობით მე-17-ა მსოფლიოში და ამ პარამეტრით წინ უსწრებს იაპონიის კუნძულ ჰოკაიდოსა და ქვეყნებს - ირლანდიასა და იამაიკას. სახელწოდებიდან გამომდინარე კუნძული საკმაოდ გრძელია - 190 კმ, მისი სიგანე კი ყველაზე განიერ მონაკვეთზე 32 კმ-ია. ლონგ-აილენდის ადგილობრივ ინდიელთა სახელია "პავმონავკი" (Paumonauk) და ნიშნავს თევზის ფორმის კუნძულს.

ლონგ-აილენდის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ნიუ-იორკის ბრუკლინის რაიონი (კინგსის ქაუნთი) და ქუინსი (ქუინსის ქაუნთი); აღმოსავლეთით - ნასაუსა და საფოლკის ქაუნთები. მიუხედავად ამისა, ქოლოქვიალურად "ლონგ-აილენდს" ან უბრალოდ "აილენდს" მხოლოდ ნასაუსა და საფოლკის ქაუნთებს უწოდებენ; ბრუკლინი და ქუინსი გამოტოვებულია, ვინაიდან ისინი ქალაქ ნიუ-იორკს ეკუთვნის.

ლონგ-აილენდი ცნობილია ცხოვრების განსაკუთრებით მაღალი დონით. 2004 წლისთვის ნასაუს ქაუნთი ნიუ-იორკის შტატში ერთ სულ მოსახლეზე ყველაზე მდიდარ ადმ. ერთეულად ითვლებოდა, აშშ-ის მასშტაბით კი ამ კრიტერიუმით მეექვსეა. საფოლკის ქაუნთი განთქმულია კუნძულის სანაპიროზე მდებარე მდიდრული ვილებით, მათ შორის აღსანიშნავია "ჰამპტონსი". ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს ინდექსის მიხედვით ლონგ-აილენდი (ნასაუ-საფოლკი) კრიმინალის დონის სიმცირით აშშ-ში მეორე ადგილზეა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ლონდონიუმი ახ.წ. 400 წელს, რომელიც შემოსაზღვრულია რომაული კედლით.
**ლონდონის კედელი** — თავდაცვითი კედელი, რომელიც პირველად რომაელებმა ააშენეს ლონდონიუმის გარშემო. იგი იმ ხანად სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი პორტი იყო მდინარე ტემზაზე. უცნობია აშენების ზუსტი მიზეზი, თუმცა ცნობილია რომ იგი ახ.წ. მე-2 საუკუნის ბოლოს და მე-3 საუკუნის დასაწყისში აიგო. კედელი თავის ფუნქციას მე-18 საუკუნემდე ასრულებდა.

გვიან შუა საუკუნეებამდე კედელი ლონდონის სიტის შემოსაზღვრავდა დანარჩენი ქალაქისგან. დღეს მისგან მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი, ხოლო მის სახელს სიტის ერთ-ერთი ქუჩა ატარებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლონდონიუმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლონდონის კედელი***

* Walk the London Wall, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

* იმ ქუჩის რუკა, რომელსაც დღეს *ლონდონის კედელი* (London Wall) ჰქვია. დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.
* ლონდონის მუზეუმის საიტი
* PhotoEssay on London Walls with markers
* London Wall Walk photos geocoded on Flickr
* London Wall Walk Narrated Video Tour დაარქივებული 2012-11-09 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  როსი & კლარკი 2008, გვ. 47.

|  |  |
| --- | --- |
| დიდი ბრიტანეთის დროშა | *ეს სტატია გაერთიანებული სამეფოს შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ლონდონის კონვენცია (**ინგლ. Convention of London**) —** ასევე ცნობილია როგორც *ანგლო-ესპანური კონვენცია.* შეთანხმება დიდი ბრიტანეთის სამეფოსა და ესპანეთის სამეფოს შორის, რომელიც ეხება ბრიტანული დასახლებების სტატუსს მოსკიტების სანაპიროზე ცენტრალურ ამერიკაში. ხელშეკრულება გაფორმდა 1786 წლის 14 ივლისს.

1786 წლის 14 ივლისს ლონდონში ხელმოწერილი შეთანხმებით, დიდი ბრიტანეთი დათანხმდა ყველა ბრიტანული დასახლებების ევაკუაციას მოსკიტოს სანაპიროდან. ამის სანაცვლოდ, ესპანეთი დათანხმდა ბრიტანელი ტყის მწარმოებლებისთვის იუკატანის ნახევარკუნძულზე ხელმისაწვდომი ტერიტორიის გაფართოებას და ნება დართო, ესარგებლათ მაჰაგანითა და სხვა ძვირფასი ხე-ტყით. შეთანხმება განხორციელდა და ბრიტანელებმა 2000-ზე მეტი ადამიანის ევაკუაცია მოახდინეს. მათი უმეტესობა ბელიზში წავიდა, მაგრამ სხვები გადაიყვანეს იამაიკაში, გრანდ კაიმანში ან რატანში. შავი მდინარის დასახლებაზე კონტროლი ოფიციალურად ესპანელებს 1787 წლის 29 აგვისტოს გადაეცა. ეს გააკეთა მდინარის დამაარსებლის, უილიამ პიტის შვილიშვილმა.

აგრეთვე იხილეთ
--------------

სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* CONVENTION BETWEEN HIS BRITANNICK MAJESTY AND THE KING OF SPAIN. SIGNED AT LONDON, THE 14th OF JULY, 1786.
* William Pitt's Settlement at Black River on the Mosquito Shore: A Challenge to Spain in Central America, 1732-87
**კომპიუტერული ტექნოლოგია**, ტელესაკომუნიკაციო და მიკროელექტრონულ ტექნოლოგიებთან ერთად — საინფორმაციო ტექნოლოგიების შემადგენელი ნაწილი. იგი შეისწავლის კომპიუტერების თვისებებს, მათი შექმნის და გამოყენების საკითხებს. იგი შედარებით ახალი დარგია, რომელსაც ფესვები აქვს მათემატიკაში, საინჟინრო საქმესა და ენათმეცნიერებაში.

კომპიუტერული ტექნოლოგიის ისტორია
--------------------------------

 მთავარი სტატია: კომპიუტერული ტექნოლოგიის ისტორია.
თანამედროვე საანგარიშო მანქანების ისტორია იწყება მე-17 საუკუნიდან. ამ დროს ბევრი ცნობილი მათემატიკოსი ქმნიდა ტექნიკურ საანგარიშო აპარატებს, მათ შორის იყვნენ: პასკალი, ლაიბნიცი, ნეპერი და სხვები. განსაკუთრებით საინტერესოა პასკალის მიერ შექმნილი მანქანა. მისი ძირითადი პრინციპები და მექანიზმები გამოყენებულია თანამედროვე არითმომეტრში...

კომპიუტერის მოწყობილობები
-------------------------

**ძირითადი მოწყობილობები**:
სისტემური ბლოკი - კლავიატურა - მონიტორი
**დამატებითი მოწყობილობები**:
პრინტერი - სკანერი - პლოტერი - მოდემი - მაუსი - გრაფიკული პლატა - ხმოვანი პლატა

სისტემური პროგრამები
--------------------

**ოპერაციული სისტემები**:
MS DOS - GNU - Java OS - Linux - Mac OS X - OS/2 - Palm OS - Unix - Windows
**პროგრამული და ოპერაციული გარსები**:
Norton Commander - PC Shell
**დამხმარე პროგრამები** (უტილიტები):
ARJ - DeskLink - ICE - Norton BackUp - PKZIP - SpeedDisk - Stacker

გამოყენებითი პროგრამები
-----------------------

**ცხრილური პროცესორები**:
Lotus – Microsoft Excel - Quattro Pro - SuperCalc
**მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემები**:
DBase - Fox Pro - SQL - Microsoft Access - Microsoft Chart - Paradox - RBase
**გრაფიკული რედაქტორები**:
Adobe Photoshop - Corel Draw - Paintbrush - gimp
**ავტომატიზებული პროექტირების სისტემები**:
AutoCad
**ინტეგრირებული სისტემები**
FrameWork - Open Access - Microsoft Works

დაპროგრამების ენები
-------------------

**მანქანური ენები**:
ასემბლერი
**მაღალი დონის დაპროგრამების ენები**:
ადა - ალგოლი - Amiga-E - APL - ASP - ბეისიკი - C - C++ - დელფი - ეიფელი - კობოლი - ფორტრანი - Java - ჯავასკრიპტი - JSP - ლისპი - პასკალი - პერლი - PHP - პითონი - ოკამლ - გრუვი
**ინსტრუმენტული სისტემები**:
Borland Delphi - Microsoft C - Visual Basic - Eclipse - გრეილსი

კომპიუტერული ინდუსტრია
----------------------

**ცნობილი კომპანიები**:
Apple – Burroughs - Digital Equipment - IBM - Intel – Microsoft – MITS
**ცნობილი მეწარმეები**:
პოლ ალენი – ბილ გეიტსი – სტივენ ვოზნიაკი – სტივ ჯობსი
**ცნობილი მწარმოებლები**:
IBM – Hewlett-Packard – Dell – Compaq – Samsung – Viewsonic – ACER – Asustek – Intel – AMD – APC – LG

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ინფორმატიკა
* საინფორმაციო მეცნიერება

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* FOLDOC: the Free On-Line Dictionary Of Computing
* open-access repository of publications დაარქივებული 2012-03-28 საიტზე Wayback Machine.
**მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურულ ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგია** — 1974-1992 წლებში არსებული ქართული მთარგმნელობითი დაწესებულება, შექმნილი თბილისში ცნობილი პუბლიცისტისა და საზოგადო მოღვაწე ოთარ ნოდიას თაოსნობით.

ისტორია
-------

კოლეგიის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენდა მსოფლიო ლიტერატურის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებების თარგმნა ქართულად და ქართულისა მსოფლიო ხალხთა ენებზე.

მთარგმნელთა კოლეგიის მუშაობის ერთ-ერთ უმთავრეს მიმართულებად იმთავითვე იქცა კავკასიის ხალხთა ლიტერატურული მემკვიდრეობის ათვისება.

1977 წლიდან მთარგმნელთა კოლეგიის კავკასიურმა განყოფილებამ, რომელსაც ენათმეცნიერი თამარ უჯუხუ ედგა სათავეში, ოთარ ნოდიას უშუალო ხელმძღვანელობით დაიწყო ჩრდილო კავკასიის ხალხთა ფოლკლორის მრავალტომეულზე მუშაობა, რომელიც ჩრდილო კავკასიის მეცნიერებთან ერთად ხორციელდებოდა.

1990 წლისათვის უკვე მზად იყო ადიღური ფოლკლორის ტომი, რომლის მოცულობაც 1000 გვერდამდე აღწევდა. მრავალტომეულის კონცეფციის მიხედვით ფოლკლორული ტექსტები სამ ენაზე იყო წარდგენილი: ორიგინალის ენაზე, ქართულად და რუსულად. 

1990 წელს საქართველოში არსებული რთული პოლიტიკურ ვითარებისას ორგანიზაცია დაშლილ იქნა „მწერალთა კავშირის" მიერ.

1992 წელს მთარგმნელთა კოლეგიის ერთი ნაწილი ახალ ორგანიზაციად გადაკეთდა და ძველი საქმიანობა განაგრძო, ხოლო მეორე ნაწილისაგან ჩამოყალიბდა საქართველოს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრი — „კავკასიური სახლი".

ლიტერატურა
----------

* რ. ჯანაშია, „უბიხური ფოლკლორი", (კავკასიური სახლი), თბ. 2001
ფიზიკაში და ქიმიაში **მასის შენახვის კანონი**, რომელიც ცნობილია აგრეთვე როგორც **მასის/ნივთიერების შენახვის პრინციპი** არის ფიზიკის კანონი, რომელიც ამტკიცებს, რომ იზოლირებული სისტემის მასა დროში შენახვადი სიდიდეა. ანუ იზოლირებული სისტემის მასა შეუძლებელია შეიცვალოს მასში მიმდინარე ფიზიკური ან ქიმიური პროცესების შედეგად.

მასის შენახვის კანონისგან განსხვავებით *ნივთიერების* შენახვის კანონი შეიძლება განხილული იქნას როგორც მიახლოებითი ფიზიკური კანონი, რომელიც სამართლიანია მხოლოდ კლასიკური ფიზიკის ფარგლებში, ანუ ის აღარ არის სამართლიანი ფარდობითობის სპეციალურ თეორიასა და კვანტური მექანიკის ფარგლებში. მეორე პრობლემა, რომელიც უკავშირდება *ნივთიერების* შენახვია კანონს, იმაში მდგომარეობს, რომ თავად ცნება *ნივთიერება* არ არის ცალსახად განსაზღვრული. მაგალითად, ელექტრონისა და პოზიტრონის ანიჰილაციის შედეგად შეიძლება წარმოიშვას ფოტონი, რომელიც ხშირად არ განიხილება *ნივთიერებად*. ასეთ შემთხვევაში ნივთიერების შენახვის კანონი არ არის სამართლიანი იზოლირებული სისტემისთვის.

ისტორიული განვითარება
---------------------

ძველბერძნული ფილოსოფიის მნიშვნელოვანი იდეა მდგომარეობდა იმაში, რომ *არაფრისგან არაფერი არ ჩნდება*, ანუ ის რაც არსებობს ახლა, არსებობდა მუდამ, და პრინციპში შეუძლებელია გაჩნდეს რაიმე ახალი ნივთიერება, რომელიც ადრე არ არსებობდა. პირველად ეს მტკიცება გვხვდება ემპედოკლესთან (ძვ. წ. 490-430).
ამ იდეის შემდგომი განვითარება ეკუთვნის ეპიკურეს (ძვ. წ. 341–270), რომელმაც დაასკვნა, რომ "ნივთიერებათა ერთობა ყოველთვის იყო ისეთი, როგორიც არის ახლა და ყოველთვის დარჩება ასეთად".

მასის შენახვის პრინციპი პირველად ჩამოყალიბებული იქნა ანტუან ლავუაზიეს მიერ (1743–1794) 1789 წელს, რომელიც ამ აღმოჩენის გამო ხშირად თანამედროვე ქიმიის ფუძემდებლად განიხილება. ისტორიულად, მასის შენახვის კანონი არ იყო ცხადი ასწლეულების განმავლობაში. მაგალითად, ის ფაქტი, რომ დაწვის შედეგად ხე ნაკლებს იწონის ვიდრე დაწვამდე, თითქოს მიუთითებს, რომ მასის გარკვეული ნაწილი გაქრა, გარდაიქმნა ან დაიკარგა. ამ საკითხების გარკვევა შესაძლებელი გახდა მხოლოდ ზუსტი ქიმიური ექსპერიმენტების შედეგად. მას მერე რაც მასის შენახვის კანონი დადგინდა, მან უზარმაზარი როლი ითამაშა ალქიმიის თანამედროვე ქიმიად გარდაქმნაში. 

### განზოგადება

ფარდობითობის სპეციალურ თეორიაში მასის შენახვის კანონი არ არის სამართლიანი თუ სისტემა ღიაა და არ შესაძლებელია ენერგიის გადინება/შემოდინება. თუმცა ეს კანონი რჩება სამართლიანი იზოლირებული სისტემებისთვის (შესაბამისი განზოგადების პირობებში).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* შენახვის კანონი
* უწყვეტობის განტოლება

სქოლიო
------

1. ↑  Fr. 12; see pp.291–2 of Kirk, G. S.; J. E. Raven, Malcolm Schofield (1983). *The Presocratic Philosophers*, 2, Cambridge:  Cambridge University Press. ISBN 9-780-521-27455-5.
2. ↑  Long, A. A.; D. N. Sedley (1987). "Epicureanism: The principles of conservation", *The Hellenistic Philosophers. Vol 1: Translations of the principal sources with philosophical commentary*. Cambridge:  Cambridge University Press,   გვ. 25–26. ISBN 0-521-27556-3.
**ლაური ილონენი** (ფინ. Lauri Johannes Ylönen; დ. 23 აპრილი, 1979, ჰელსინკი) — ფინელი მომღერალი, რომელიც აქტიურად მოღვაწეობს ჯგუფში რასმუსი.

ბიოგრაფია
---------

ლაური ილონენი დაიბადა ფინეთში, ქალაქ ჰელსინკიში. მას ბავშვობიდანვე ჰქონდა მუსიკალური ნიჭი. 5 წლის ასაკში ის შეიყვანეს პიანინოს სექციაში, მაგრამ, როგორც თვითონ ამბობს, მას არასოდეს მოსწონდა პიანინოზე დაკვრა, 1993 წელს როდესაც იგი იყო 15 წლის, გაუჩნდა იდეა, თავის თანაკლასელებთან ერთად შეექმნა როკ ჯგუფი, ამ დროისათვის მან უკვე აითვისა პიანინო, იცოდა გიტარაზე და დასარტყამებზე დაკვრა. ლაურიმ მთავარი წვლილი შეიტანა ჯგუფის ჩამოყალიბებაში.

სოლო კარიერა
------------

ლაური ილონენი უმეტეს ნაწილს ჯგუფთან ატარებს, მაგრამ მისი სოლო კარიერაც საკმაოდ წარმატებულია. 2004 მან წელს ვილე ვალოსთან და აპოკალიპტიკასთან შექმნა ჰიტი „Bittersweet„. 2005 წელს მან კვლავ აპოკალიპტიკასთან ჩაწერა „Life Burns", 2009 წელს კი — ჯგუფ Nightwish-ის ამჟამინდელ სოლისტთან ანეტე ოლზონთან „October & Aprill".

New World
---------

2011 წლის მარტში ლაურიმ გამოუშვა თავისი პირველი სადებიუტო ალბომი *New World'*. ალბომმა წამყვანი პოზიციები დაიკავა სკანდინავიურ ჩატებში და გალიდერდა ფინეთში. ალბომში შესულია 9 სიმღერა, მათგან კი ყველაზე ცნობილი გახდა „Heavy", რომელმაც პოპულარობით ალბომს გადააჭარბა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ლაური ილონენს ჰყავს დედა ლიზა, მამა მატი, და ჰანა. მას აგრეთვე ჰყავს შვილი ჯგუფ PMMP სოლისტთან პაულა ვასალასთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლაურის სოლო პროექტის ოფიციალური საიტი
* The Rasmus-ის ოფიციალური საიტი
* 

* ლაური ილონენი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)



1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #135397006 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
მონტესუმა. ანტონიო დელ სოლისის ნახატი, 1715 წ.
**მონტესუმა II** (1466 – 1520) — ტენოჩტიტლანის რიგით მეცხრე მბრძანებელი (1502-1520 წ.წ.). მისი მმართველობის პერიოდი იმითაა გამორჩეული, რომ სწორედ ამ დროს დაიპყრეს ესპანელებმა აცტეკების იმპერია.

მონტესუმას პორტრეტს ისტორია გვიხატავს მისი, როგორც დამარცხებული ხალხის ბელადის ჭრილში. ბევრი წყარო მას საკმაოდ სუსტ და მერყევ მმართველად აღწერს.

მისი მმართველობისას, აცტეკების იმპერიამ მიაღწია მაქსიმალურ ზომას. ექსპანსიური ომების ხარჯზე მონტესუმამ თავისი იმპერია გააფართოვა სამხრეთით და მას შემოუერთა ისეთი სამხრეთ ტერიტორიები, როგორიცაა – ხოკონოსკო, ჩიაპასი, ტეუანტეპეკის ყელი. ასევე შეიერთა საპოტეკის და იოპის ხალხები.

მონტესუმას ჰყავდა რვა ქალიშვილი, რომელთაგან ჩვენ ვიცნობთ ტეკუიჩპოს – იგივე დონა ისაბელ მონტესუმას და თერთმეტი ვაჟი. მათგან ისტორიისთვის ცნობილია ჩიმალპოპოკა და ტლალტეკაცინი.

ბიოგრაფია
---------

პირველწყარო, რომელიც ესპანელების მექსიკაში შეჭრის შესახებ გვიამბობს, არის ესპანელთა რაზმის ერთ-ერთი წევრის, ბერნალ დიას-დელ-კასტილიოს მიერ დაწერილი „ახალი ესპანეთის დაპყრობის ნამდვილი ისტორია". აი როგორ ახასიათებს იგი თავის წიგნში მონტესუმას, რომელმაც ის პირადად იხილა:


|  |  |
| --- | --- |
|  | „ბრწყინვალე მონტესუმა იყო დაახლოებით ორმოცი წლის, საკმაოდ მაღალი, პროპორციული ტანის, არც ისე მუქი კანის მქონე, როგორც დანარჩენი ინდიელები. არ ატარებდა გრძელ თმას, ის მხოლოდ ყურებამდე სწვდებოდა. მას ჰქონდა მოკლე, თხელი და ფორმამიცემული შავი წვერი. მისი სახე საკმაოდ წაგრძელებული და მხიარული იყო, საკმაოდ ლამაზი თვალებით. მისი გარეგნობა და მანერები საკმაოდ გენიალური იყო, როცა საჭირო იყო, იგი ინარჩუნებდა სიმშვიდეს და თავდაჭერილობას. ის საკმაოდ აკურატული და სუფთა იყო, ყოველ შუადღეს იღებდა აბაზანას. ტანსაცმელს, რომელიც მას ერთ დღეს ეცვა, იგი აღარ იცმევდა, სანამ არ გავიდოდა სამი ან ოთხი დღე. მას ჰყავდა დაცვა, რომელიც შედგებოდა 200 ტომის ბელადისაგან. ისინი დაბინავებული იყვნენ მონტესუმას გვერდით მდებარე ოთახებში. მხოლოდ რამდენიმ მათგანს ჰქონდა მონტესუმასთან დალაპარაკების უფლება." |
|  |  |

აცტეკების იმპერატორთა დაპყრობები. მონტესუმას დაპყრობები - ყვითლად

სიკვდილი
--------

ესპანელებისა და აცტეკების გადამწყვეტი შეტაკებისას, მონტესუმა მოკლეს. მკვლელობის ზუსტი დეტალები უცნობია. სხვადასხვა წყაროები სხვადასხვაგვარ ინფორმაციას გვაწვდიან.

ბერნალ-დიას-დელ-კასტილიო თავის „ახალი ესპანეთის დაპყრობის ნამდვილი ისტორიაში" გადმოგვცემს, რომ ესპანელებმა აიძულეს მონტესუმა გამოსულიყო თავისი სასახლის აივანზე და აცტეკები დაეშოშმინებინა, უკანდახევისკენ მოეწოდებინა. მონტესუმას ამ საქციელმა მისი ხალხი განარისხა და მათ იმპერატორს ქვები და შუბები დაუშინეს, რის შედეგადაც მონტესუმა გარდაიცვალა.

ანალოგიურად გადმოგვცემს აცტეკთა უკანასკნელი იმპერატორის სიკვდილს თვითონ ერნან კორტესიც.

### რეკომენდებული ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 105.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* portrait of Motecuhzoma Xocoyotzin
* (ესპანური) *მონტესუმა II დაარქივებული 2011-07-22 საიტზე Wayback Machine.*
* (ესპანური) ესპანელთა მიერ ამერიკის დაპყრობების ისტორია

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აცტეკების იმპერატორები |
| --- |
|  |
| 
* აკამაპიჩტლი
* ჰუიცილიჰუიტლი
* ჩიმალპოპოკა
* იცკოატლი
* მონტესუმა I
* აშაიაკატლი
* ტისოკი
* აჰუიცოტლი
* მონტესუმა II
* კუიტლაუაკი
* კუაუტემოკი
 |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ლაფანი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ლაფანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ლაფანი**, *ფლოემა* — უმაღლეს მცენარეთა რთული ქსოვილი, რომლის ძირითადი ფუნქციაა ორგანული ნივთიერებების გადაადგილება მცენარეში. ასრულებს აგრეთვე დამაგროვებელ, ხშირად მექანიკურ და ზოგჯერ გამომყოფ ფუნქციასაც. ლაფნის ელემენტებია სახრიანი მილები, კრისტალების შემცველი და მომმარეგებელი ლაფნის პარენქიმის უჯრედები, გულგულის სხივების რადიალური პარენქიმა, ლაფნის ბოჭკოები და სკლერეიდები. ზოგი მცენარის ლაფანში გვხვდება სარძევე მილები და ფისის სავალები.

საცრიანი მილების უჯრედების ურთიერთდამაკავშირებელი გათხელებული კედლები საცერივითაა დასვრეტილი. საცრიანი მილების პროტოპლასტებში ბირთვი ადრე კვდება და ციტოპლაზმა თავისუფლად ატარებს ორგანულ ნივთიერებებისა და მინერალური მარილების წყალხსნარებს. ფარულთესლოვანთა საცრიან მილებს თან ახლავს თანამგზავრი უჯრედები.

ლაფნის ცოცხალ უჯრედებში გროვდება სახამებელი, ზეთები, აგრეთვე ფისები, ტანინები და სხვა ორგანული ნივთიერებები. ზოგჯერ ლაფნის პარენქიმაში გროვდება ოქსალატის კრისტალები. ლაფნის სარძევეები (მაგ. რთულყვავილოვნებისა, ჭანჭყვატისა) შეიცავს კაუჩუკსა და გუტას, ფისის სავალები (მრავალი წიწვოვანისა) — ფისს (ძივთს). მექანიკურ ფუნქციას ლაფანში უმეტესად სქელგარსიანი ლაფნის ბოჭკოები ასრულებს. ზოგი მცენარის ლაფანში გვხვდება სკლერეიდები, რომლებიც უკვე გაუმტარი ლაფნის ზონაში ხშირად პარენქიმული უჯრედებისაგან წარმოიშობა.

არჩევენ პირველად (პროკამბიუმისაგან წარმოშობილ) და მეორეულ (კამბიუმისაგან განვითარებულ) ლაფანს. ხემცენარეებოის ლაფანს მერქანთან შედარებით უფრო ნაკლებად ეტყობა წლიური რგოლები, რაც შეპირობებულია ლაფნის სტრუქტურული ელემენტების სწრაფი ასაკობრივი ცვლილებებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 143.
**ნაკურუს ტბა** — ტბა აფრიკაში. მდებარეობს ცენტრალურ კენიაში, აფრიკის რღვევის ხაზში, ქალაქ ნაკურუს სამხრეთით. სიტყვა „ნაკურუ" მასაის ენაზე ნიშნავს „მტვერს" ან „მტვრიან ადგილს". ტბის ტერიტორიაზე მდებარეობს **ნაკურუს ტბის ეროვნული პარკი**.

ნაკურუს ტბის ეროვნული პარკი
---------------------------

ნაკურუს ტბის ეროვნული პარკი (188 კმ²) შეიქმნა 1961 წელს ნაკურუს ტბის ირგვლივ, ქალაქ ნაკურუს სიახლოვეს. პარკი განთქმულია მისი ასობით ათასი (ხშირად მილიონობით) ვარდისფერი ფლამინგოთი, რომლებიც ტბის ნაპირას ბუდობენ. ტბის მეჩხერი სანაპიროს ცნობა ხშირად თითქმის შეუძლებელია მასზე ვარდისფერი მასის მუდმივი მოძრაობის გამო. ფლამინგოების რაოდენობა ტბაზე მერყეობს წყლისა და საკვების მდგომარეობის მიხედვით. მათზე დაკვირვების ყველაზე მოხერხებული წერტილია ბაბუნ-კლიფი („მაიმუნების კლდე"). პარკის მთელი პერიმეტრი შემოღობილია და მასში დაცულია სხვა ცხოველებთან ერთად, გადაშენების პირას მყოფი როტშილდის ჟირაფები, შავი და თეთრი მარტორქები.

პარკის არემარე
პარკის ტერიტორია მცირე ხნის წინ გაზარდეს შავი მარტორქებისთვის საჭირო ნაკრძალის შესაქმნელად. ამისთვის საჭირო შეიქმნა დამატებითი ელექტრიფიცირებული ღობის დაყენება მათი ბრაკონიერებისგან დასაცავად. პარკის ჭაობიანი 12.1 კმ პერიმეტრი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც სოისამბუს კერძო რეზერვაციას ესაზღვრება, მომავალში გაფართოების კანდიდატია, რაც მარტორქებისა და სხვა ნადირთათვის ტბა ნაივაშასკენ ერთადერთ ბუნებრივ გასასვლელს წარმოადგენს.

პარკში 2009 წლისთვის 25-ზე მეტი შავი მარტორქა, რაც უდიდესია ქვეყანაში, და 70 თეთრი მარტორქა იყო. 1977 წელს ამ პარკში დასავლეთ კენიიდან გადმოიყვანეს როტშილდის ჟირაფები. ჩვეულებრივი წყლის თხები მეტად გავრცელებულია. მტაცებელთა შორის არიან ლომები, ფოცხვრები და ლეოპარდები. ეს უკანასკნელი ბოლო დროს უფრო ხშირად ჩნდება. პარკში ასევე ბევრია დიდი ზომის პითონი, რომლებიც ხშირ ტყეში ბუდობენ და მათი ნახვა ხშირად შეიძლება გზის გადაკვეთის მომენტში ან ხეებზე დაკიდულად.

ფლამინგოების გარდა ტბაზე მრავალი სხვა სახის ფრინველი ბინადრობს, მათ შორის მეთევზე არწივი, გოლიათი წერო, თავჩაქუჩა ყანჩა, შავი არწივი და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ნაკურუს ტბა"** ვიკისაწყობში.
* ნაკურუს ტბა (ინგლისური)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კენიის ტბები |
| --- |
|  |
| 

ბარინგო **·** 
ბოგორია **·** 
ელმენტეიტა **·** 
ვიქტორია **·** 
კამნაროკი **·** 
ლოგიპი **·** 
მაგადი **·** 
ნაივაშა **·** 
ნაკურუ **·** 
ტურკანა **·** 
ჩეუ-ბაჰირი **·** 
 |

 |
**ნალჩიკი** (რუს. На́льчик [ნალჩიკ], ყაბ. Налшык [ნალშიკ], ყარაჩ.-ბალყ. Нальчик) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ყაბარდო-ბალყარეთის დედაქალაქი და ყველაზე დიდი ქალაქი ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 240 095 კაცს, 2010 წლის აღწერის მიხედვით.

დედაქალაქის ისტორია
-------------------

ქალაქის სახელის წარმოშობის შესახებ რამდენიმე ვერსია არსებობს. ყველაზე სარწმუნოდ ითვლება, რომ ქალაქმა თავისი სახელწოდება მიიღო მთის ფორმისაგან, რომლის ტერიტორიაზეც არის გაშენებული. ნალჩიკი ყაბარდო-ბალყარეთის ენაზე ითარგმნება როგორც ნალი. გეოგრაფიულად ქალაქი გაშენებულია მთის გარშემო, ნალის ფორმით. ამიტომაც, ქალაქის ემბლემას ნალი წარმოადგენს.

ციხე-ქალაქი ნალჩიკი დაარსდა 1818 წელს (ზოგიერთი მონაცემით, პირველი დასახლება დათარიღებულია 1724 წლით). სამხედრო დასახლება ციხე-ქალაქში გაჩნდა 1838 წლიდან, ამ დროისთვის იქ 2300 ადამიანი ცხოვრობდა.

1921 წლიდან ნალჩიკი ყაბარდოს ცენტრია, 1922 წლიდან - ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქის ცენტრია, ხოლო 1936-1991 წლებში ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1991 წლიდან ქ. ნალჩიკი ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის დედაქალაქია.

ეთნიკური შემადგენლობა
---------------------

| სათაურის ტექსტი |
| --- |
| ყაბარდოელები (ადიღეელები) - 138 807 კაცი (46,2 %) |
| რუსები - 88 457 კაცი (29,4 %) |
| ბალყარელები - 46 155 კაცი (15,4 %) |
| ოსები - 5 262 კაცი (1,7 %) |
| ჩეჩნები - 3 488 კაცი (1,2 %) |
| უკრაინელები - 2 902 კაცი (1 %), |
| სომხები - 2 099 კაცი (0,7 %) |
| ქართველები - 1 201 კაცი (0,4 %) |
| თათრები - 1 148 კაცი (0,4%) |
| ებრაელები (მთიელი ებრაელები) - 1 148 კაცი (0,4) |
| სხვა ეროვნების ხალხი - 9 725 კაცი (3,2 %) |

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

* იორდანიის დროშა **ამანი**, **იორდანია**
* თურქეთის დროშა **კაისერი**, **თურქეთი**
* აშშ-ის დროშა **რენო**, **ნევადა**, **აშშ**
* რუსეთის დროშა **ვლადიკავკაზი**, ჩრდილოეთ ოსეთი, **რუსეთი**

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2011-08-22 საიტზე Wayback Machine.
* ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის მთავრობის პორტალი[*მკვდარი ბმული*]
* ქალაქის რუკა დაარქივებული 2005-11-05 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
**მოალა** (ინგლ. Moala) — კუნძული ლაუს კუნძულების შემადგენლობაში, ფიჯის რესპუბლიკაში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძულები შედიან აღმოსავლეთის ოლქის ლაუს პროვინციის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
---------

მოალა მდებარეობს ფიჯის სამხრეთ ნაწილში, მოალის კუნძულების ჯგუფში, რომელიც ლაუს კუნძულების ჯგუფის ნაწილია და მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს დაახლოებით 160 კმ-ში ფიჯის დედაქალაქიდან — ქალაქ სუვადან. გარს ეკვრის კოროს ზღვის წყლები. უახლოესი მატერიკი — ავსტრალია, მდებარეობს 2800 კმ-ში.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, მოალას აქვს ვულკანური წარმოშობა. კუნძულის ფართობი შეადგენს 62,5 კმ²-ს, ხოლო უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 468 მეტრს (მასზე მდებარეობს ორი კრატერული ტბა).

მოალა დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით. მცენარეულობიდან ჭარბობს ქოქოსის პალმა. კლიმატი კუნძულზე ნოტიო ტროპიკულია. კუნძული განიცდის ციკლონების ნეგატიურ ზემოქმედებას.

ისტორია
-------

კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ბრიტანელი მოგზაური უილიამ ბლაი, რომელმაც იგი აღმოაჩინა 1792 წელს. XVIII საუკუნის შუაში მოალა მოექცა კუნძულ მბაუს ბელადების კონტროლ ქვეშ, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ვიტი-ლევუს სანაპიროდან შორიახლოს, ხოლო 1853 წელს დაიპყრეს ტონგელებმა. 1874 წელს კუნძული, როგორც ლაუს სხვა კუნძულები, გახდა ბრიტანეთის იმპერიის ფიჯის კოლონიის ნაწილი.

მოსახლეობა
----------

კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 3000 ადამიანს, რომლებიც ცხოვრობენ 9 სოფელში. მთავარი დასახლებული პუნქტია — ნაროი.

ეკონომიკა
---------

ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა (კოპრის წარმოება, კაკაო), თევზჭერა.

სქოლიო
------

1. 1 2  *Justine Vaisutis, Mark Dapin.*, Fiji, Lonely Planet, 2006, ISBN 1741042887.
2. 1 2 3  Islands of Fiji. Moala. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2010-04-10.
3. ↑  *Douglas L. Oliver.*, Oceania: the native cultures of Australia and the Pacific Islands, ტ. 2, University of Hawaii Press, 1989, ISBN 0824810198.
**მნაცაკანოვის ხიდი** — ხიდი ძველ თბილისში, მდებარეობდა დღევანდელი პეტრე ბაგრატიონის ძეგლის მახლობლად.

ისტორია
-------

XV საუკუნეში კახეთის ხიდი არსებობდა ცხვრის ფარის გადმოსარეკად, რომელიც XVII საუკუნეში დაინგრა შაჰ-აბასის შემოსევისას. 

სეიდაბადის განაპირას ხიდის აშენების საკითხი არაერთხელ დაისვა 1830-40-იან წლებში. 1852 წელს ინჟინერმა ჰოგემაისტერმა და სამოქალაქო მოხელე რაისმა ააშენეს ხის ერთმალიანი თაღოვანი ხიდი, რომელიც 25 ათასი მანეთი დაჯდა. მშენებლობის დანახარჯების ამოსაღებად ამშენებლებმა ხიდის მომსახურებისთვის მაღალი გადასახადი დააწესეს, მაგრამ ერთ წელიწადში თბილისელმა ვაჭარმა ივანე მნაცაკანოვმა ხიდი იმავე თანხად - 25 ათასად გამოისყიდა და ქალაქს გადასცა. გადასახადი შემცირდა, შემოსული თანხა კი ქალაქის ხაზინაში ირიცხებოდა. მადლიერების ნიშნად ხიდს მნაცაკანოვის სახელი ეწოდა. ხის ხიდი მალევე გამოვიდა მწყობრიდან.

1857 წლიდან 1866 წლამდე ის არაერთხელ შეკეთდა, ხოლო 1866 წელს დაიკეტა და მალევე დაინგრა კიდეც. მომდევნო წელს კონკურსი გამოცხადდა საუკეთესო პროექტზე, მაგრამ ხიდის აგება მხოლოდ 1882
წელს მოხერხდა. 1877-1878 წლებში აქ ორი ბორანი მოქმედებდა. ახალი ლითონის ხიდი ძველის ადგილზე 1882 წელს ააგეს და ძველი ხიდის სახელწოდება გავრცელდა. ხიდმა იარსება ამ ადგილზე ორთაჭალაჰესის აშენებამდე.

ლიტერატურა
----------

* *სარალიძე, ა.* „თბილისის ხიდები", გვ. 14, „ტფილისის ჰამქარი", თბილისი, 2012
* *კვირკველია, თ.*, „ძველთბილისური დასახელებანი", „საბჭოთა საქართველო", თბილისი, 1985.
**კოსმოსი: სივრცე-დროის ოდისეა** (ინგლ. Cosmos: A Spacetime Odyssey) — 2014 წელს შექმნილი სამეცნიერო-პოპულარული დოკუმენტური ფილმების ციკლი, რომელიც 1980 წლის კარლ სეიგანის მიერ შექმნილი სერიალის — „კოსმოსი: პერსონალურო მოგზაურობა" გაგრძელებაა.

დოკუმენტური ფილმების ციკლის ხელახალი შექმნის ინიციატორი, ორიგინალური სერიალის შემქნელის და წამყვანის, კარლ სეიგანის მეუღლე ენ დრუიანი იყო. სერიალის ძირითადი თემები და შინაარსი ეფუძნება ორიგინალურ ვერსიას. განახლებული შოუს წამყვანი გახდა ცნობილი ამერიკელი ასტროფიზიკოსი, მწერალი და მეცნიერების პოპულარიზატორი ნილ დეგრას ტაისონი.

ფილმების ციკლი შედგება 13 ნაწილისგან და გადიოდა მრავალ ქვეყანაში ისეთ არხების მეშვეობით როგორებიცაა National Geographic Channel და Fox Broadcasting Company.

დოკუმენტურ ფილმებში მარტივი და გასაგები ენით, უახლესი კომპიუტერული გრაფიკით, ანიმაციით და თანამედროვე მონაცემებზე დაყრდნობით, მოთხრობილია ისეთ ფენომენებზე როგორებიცაა კოსმოსი, თავისი უკიდეგანო სივრცეებით. ფილმების მთავარი თემებია გალაქტიკები, ვარსკვლავები, პლანეტები, კომეტები, შავი ხვრელები, პულსარები, კვაზარები და ა. შ.

ფილმები მხოლოდ კოსმოსის თემით არ შემოიფარგლება, ასევე აღწერილია ბუნება ატომების და მოლეკულების დონეზე, ფუნდამენტური მოვლენები, განხილულია დედამიწის შორეული წარსული, მისი შექმნიდან დღემდე და პლანეტის შესაძლო ბედი მილიონობით წლის შემდეგ. რამდენიმე ეპიზოდში გამახვილებულია ყურადღება დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის ვერსიებზე, ევოლუციაზე, მის ბიოქიმიაზე, დნმ-ზე, გენეტიკაზე, ელექტრომაგნეტიზმზე, გრავიტაციაზე და პლანეტაზე მიმდინარე უმნიშვნელოვანს მოვლენებზე,

ციკლის ყოველ ფილმში ანიმაციის საშუალებით გაცოცხლებულია ისეთი მეცნიერების და საზოგადო მოღვაწეების ბიოგრაფიები, როგორებიც იყვნენ ჯორდანო ბრუნო, ედმუნდ ჰალეი, რობერტ ჰუკი, უილიამ ჰერშელი, ისააკ ნიუტონი მაიკლ ფარადეი, ჯეიმზ მაქსველი და ა.შ.

ისევე როგორც 1980 წლის ვერსიაში, განახლებულ სერიაში დიდი როლი ენიჭება კარლ სეიგანის მიერ მოგონილ „დროის კალენდარს" (სამყაროს არსებობის 13,7 მილიარდი წელი ჩატეულია 1 წლის კალენდარში, სადაც პირველი იანვრის პირველი წამი, ანუ 0 საათი, 0 წუთი და 1 წამი შეესაბამება დიდი აფეთქების დროს, ხოლო 31 დეკემბრის 23 საათი, 59 წუთი და 59 წამი კი დღევანდელ დღეს)

ასევე დიდი როლი ეთმობა „წარმოსახვის ხომალდს", კარლ სეიგანის „შექმნილ" ხომალდს შეუძლია იმოგზაუროს კოსმოსის ნებისმიერ წერტილში, გაუძლოს უკიდურეს ტემპერატურებს და წნევებს, მას შეუძლია დაპატარავდეს და ადრონების ზომის გახდეს, რათა ელემენტარულ ნაწილაკებს შორის მოხვდეს, შეუძლია შავი ხვრელის სიახლოვეში უვნებლად იფრინოს, გაუძლოს პულსარის გამანადგურებელ გამოსხივებას და ჩაყვინთოს მეთანის ზღვებში სატურნის თანამგზავრებზე.

ფილმებში მაყურებელი ეცნობა სამყაროს წარმოქმნის თეორიას, ვარსკვლავების სიცოცხლის ფაზებს, გალქტიკების მოძრაობას, სიცოცხლის შესაძლო ფორმებს შორეულ პლანეტებზე, დედამიწის ისტორიის სხვადასხვა ეპოქებს, ცოცხალი არსებების ევოლუციას, მეცნიერების განვითარებას,

სერიალი პირველად გავიდა ეთერში 2014 წლის 9 მარტს და მას საკმაოდ მაღალი რეიტინგი ჰქონდა, ნომინირებული იყო სატელევიზიო პრემია ემის 12 ნომინაციაზე,

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი National Geographic Channel-ზე
* 

* „კოსმოსი: სივრცე-დროის ოდისეა" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

**მატვეევ-კურგანის პავლე ტაგანროგელის ეკლესია** (რუს. Церковь Павла Таганрогского) — მართლმადიდებლური ეკლესია მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ მატვეევ-კურგანში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: 346970, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი მატვეევ-კურგანი, სადოვაიის ქუჩა № 2.

ისტორია
-------

1999 წელს დასახლება მატვეევ-კურგანის მოსახლეობამ როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოს პანტელეიმონს სთხოვა მიეცა კურთხევა და ჩაეტარებინათ ადგილობრივი მრევლის საზოგადოების დამფუძნებელი კრება. მთავარეპისკოპოსის თანხმობა მიიღეს და მატვეევო-კურგანის ოლქის წინამძღვარმა ნიკოლაი ჩერნიავსკიმ ჩამოაყალიბა სამრევლო საზოგადოება. 

საზოგადოების ზეციური მფარველი გახდა ამავე წელს წმინდანად შერაცხული პავლე ტაგანროგელი. ამავე პერიოდში ღვთისმსახურება აღევლინებოდა ყოფილი საზაფხულო კინოთეატრის შენობაში, რომელიც გადააკეთეს სამლოცველო სახლად. 

2000 წელს მთავარეპისკოპოს პანტელეიმონს თხოვნით მიმართეს მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანებმა, რათა ეკურთხებინა ტაძრის მშენებლობა მიუსის ფრონტზე გამარჯვების აღსანიშნავად.

2003 წელს მატვეევო-კურგანის, კუიბიშევისა და ნეკლინოვის რაიონების ვეტერანებმა შექმნეს გაერთიანებული კრება, რომელიც დაკავებული იქნებოდა ეკლესიის მშენებლობის საკითხებით. ამავე წელს შეიქმნა ეკლესიის გეგმა. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2003 წელს. 

სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობდა ადგილობრივი მოსახლეობის, მეზობელი რაიონების მეწარმეების, ქალაქ დონის როსტოვისა და ტაგანროგის მოსახლეობის სახსრებით. ეკლესიის მშენებლობა დაჯდა ძვირი. 2015 წლის 1 მაისს დააყენეს გუმბათი და ჯვარი. 

როსტოვის ახალმა მიტროპოლიტმა ეკლესიაში დააყენა მემორიალური დაფა, რომელზეც დააწერეს ომში დაღუპულთა სახელები. 2016 წლის 14 თებერვალს როსტოვის მიტროპოლიტმა მერკურმა აკურთხა ეკლესია პავლე ტაგანროგელის სახელზე. 

ამჟამად ეკლესიასთან შექმნილია საკვირაო სკოლა, გამოდის სამრევლო გაზეთი „Слово".

ეკლესიაში ინახება პავლე ტაგანროგელის ხატი მისი წმინდა ნაწილით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Церковь Павла Таганрогского
* Павла Таганрогского п. Матвеев Курган Матвеево-Курганского района. Официальный сайт Ростовской-на-Дону епархии Дон православный.
* Храм Павла Таганрогского в п. Матвеев Курган
* Храм во имя праведного Павла Таганрогского

სქოლიო
------

1. ↑  Главная святыня храма[*მკვდარი ბმული*]
კვარციტი
**მეტამორფული ქანები** — დედამიწის წიაღში ტემპერატურის, წნევისა და ფლუიდების გავლენით გარდაქმნილი დანალექი ან მაგმური ქანები. 

მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილ მეტამორფულ ქანებს უწოდებენ *ორთოქანებს*, ხოლო დანალექი ქანების შეცვლის შედეგად წარმოქმნილს — *პარაქანებს*. მეტამორფულ ქანებს ახასიათებს ფიქლებრივი ტექსტურა. 

მეტამორფული ქანების შედგენილობა განისაზღვრება საწყისი ქანის შედგენილობით, მეტამორფიზმის ტემპერატურითა და წნევით, ხოლო მეტასომატიზმის დროს — ნივთიერების მიგრაციის ინტენსიურობით. თიხით მდიდარი ქანების მეტამორიზმის შედეგად წარმოიქმნება ფილიტები, ქარსიანი ფიქლები და გნაისები. მერგელებისა და ფუძე მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად — ქლორიტიანი ფიქლები და ამფიბოლიტები; კირქვების ხარჯზე — მარმარილო. 

ძალზე დიდი წნევის პირობებში წარმოიქმნება ეკლოგიტები. მეტამორფული ქანების შემადგენელი სპეციფიკური (ტიპომორფული) მინერალებია — ანდალუზიტი, სილიმანიტი, დისთენი, სტავროლითი, გრანატები და სხვა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დანალექი ქანები
* მაგმური ქანები
* მეტამორფიზმი

ლიტერატურა
----------

* *შენგელია დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 609.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მეტამორფიზმი დაარქივებული 2008-06-22 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* მეტამორფიზმი (ინგლისური)
* მეტამორფიზმი დაარქივებული 2012-02-16 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**კვინტუს ცეცილიუს მეტელუს სციპიონი** (Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica; დ. ძვ. წ. 100 – გ. ძვ. წ. 46), რომის კონსული და გვიანდელი რესპუბლიკის ერთ-ერთი მთავარსარდალი.

სამოქალაქო ომში სციპიონი იბრძოდა რესპუბლიკელთა მხარეზე. სციპიონი იყო გნეუს პომპეუსის სიმამრი (პომპეუსის მეორე მეუღლის - კორნელიას მამა). პომპეუსის დაღუპვის შემდეგ მთავარსარდლობისათვის ერთმანეთს ედავებოდნენ სციპიონი და ვარუსი. ლეგიონები კი მთავარსარდლად კატონს მოითხოვდნენ. კატონმა უარი განაცხადა და მხარი დაუჭირა სციპიონს, რომელთანაც მას ცუდი ურთიერთობა ჰქონდა. ჯარმა კატონის აზრს ანგარიში გაუწია და სციპიონი მთავარსარდლად აღიარეს. სამოქალაქო ომის განმავლობაში სციპიონის ფარსალოსის და თაფსუსის ბრძოლებს ხელმძღვანელობდა. თაფსუსის ბრძოლაში დამარცხებული სციპიონი იბერიის ნახევარკუნძულზე აპირებდა გადასვლას, მაგრამ კეისრის ფლოტმა ალყაში მოაქცია და იძულებული გახდა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაესრულებინა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 **რომის რესპუბლიკის სახელმწიფო მოღვაწეები**  |
| --- |
|  |
| 
ლუციუს იუნიუს ბრუტუსი  • პუბლიკოლა  • კამილუსი  • ფაბიუს მაქსიმუსი  • გაიუს მარციუსი  • მარკუს კლავდიუს მარცელუსი  • კატონი უფროსი  • ტიტუს კვინტიუს ფლამინიუსი  • გაიუს მარიუსი  • სულა  • ლუკულუსი  • ციცერონი  • კრასუსი  • პომპეუსი  • იულიუს კეისარი  • კატონი უმცროსი  • ტიბერიუს გრაკქუსი  • გაიუს გრაკქუსი  • მარკუს ანტონიუსი  • მარკუს ბრუტუსი |

 |
**მასკარპონე** (იტალ. Mascarpone) — იტალიური ნაღების ყველი, შედედებული ლიმონმჟავასთან ან ძმრის მჟავასთან. წარმოიშვა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. ითვლება, რომ პირველად მისი დამზადება XVI საუკუნის ბოლოს — XVII ასწლეულის დასაწყისში მილანისგან სამხრეთ-დასავლეთით, ქალაქ ლოდისა და აბიატეგასოს შორის მდებარე მიდამოებში დაიწყეს. ხშირად გამოიყენება ჩიზქეიქებისა და სხვა დესერტების მოსამზადებლად, ის თანამედროვე ტირამისუს მომზადების მთავარი ინგრედიენტია. ხანდახან მას კარაქის ან ყველი პარმეზანის ნაცვლად იყენებენ, რათა გაასქელონ და გაამდიდრონ რიზოტო.

მასკარპონეს დამზადებისას 25% ცხიმის შემცველობის ნაღებს აცხელებენ 75-90°C-მდე და მორევის დროს ამატებენ ღვინის მჟავას (ტრადიციული წესი), ლიმონმჟავას ან თეთრ ღვინის ძმარს, რათა რძის ცილების კოაგულაცია (შედედება) გამოიწვიოს. ხანმოკლე გაცხელების შემდეგ კოაგულაციის დასამთავრებლად პროდუქტს აცივებენ და რძის შრატის მოსაშორებლად გრილ ადგილას ჩამოკიდულ ნაჭრის ტომრებში თვითდაწნეხას უქვემდებარებენ. შედედებისთვის რძისმჟავის ბაქტერიების და ფერმენტების არ გამოყენების გამო, მისთვის სახელ „ყველი"-ს დარქმევა შეიძლება დიდ წილად ძალიან პირობითად ჩაითვალოს.

მშრალ ნარჩენში მასკარპონე დაახლოებით 75% ცხიმს შეიცავს, აქვს კრემისმაგვარი კონსისტენცია და ამიტომ იდეალურია დესერტებში გამოყენებისთვის.

მასკარპონე აღიარებულია, როგორც (Prodotto agroalimentare tradizionale) ტრადიციული რეგიონალური საკვები პროდუქტი.

ეტიმოლოგია
----------

მიჩნეულია, რომ ყველის სახელი წამოვიდა სიტყვიდან *mascarpa* *სტრაჩინო*-ს შრატისგან დამზადებულ რძის პროდუქტისგან, ან სიტყვა *mascarpia*-სგან, რიკოტას ადგილობრივი დიალექტური დასახელებისგან.

გალერეა
-------

* ყველ მასკარპონესგან დამზადებული სხვადასხვა დესერტები
* შეღებილი მსხლები მასკარპონეთიშეღებილი მსხლები მასკარპონეთი
* ვანილის ჭიქის ნამცხვრები ლინმნით, თეთრი შოკოლადით და ზემოდან მოყრილი გაყინული მასკარპონეთივანილის ჭიქის ნამცხვრები ლინმნით, თეთრი შოკოლადით და ზემოდან მოყრილი გაყინული მასკარპონეთი
* მარწყვის მუსი მასკარპონეთიმარწყვის მუსი მასკარპონეთი
* ყავის მარცვლებ მოყრილი მასკარპონეს კრემიყავის მარცვლებ მოყრილი მასკარპონეს კრემი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მასკარპონე***

* მასკარპონე ვებ-გვერდ cheese.com-ზე(ინგლისური)
* ყველ მასკარპონეს მომზადების ტექნოლოგიები დაარქივებული 2007-04-09 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Mascarpone Artigianale Italian.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 აპრილი 2012. ციტირების თარიღი: 22 September 2011.
2. ↑  Turismo Provincia di Lodi.  (2004)Mascarpone Italian. ციტირების თარიღი: 22 September 2011.
3. ↑  Regione Lombardia. Elenco dei prodotti agroalimentari tradizionali della Regione Lombardia – Quinta revisione Italian. ციტირების თარიღი: 22 September 2011.