მწვადი
სოლიანკა ზეთისხილით
**საბჭოთა სამზარეულო** — საბჭოთა კავშირის საერთო სამზარეულო, ჩამოყალიბდა საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა ეროვნული სამზარეულოს ინტეგრაციით, საბჭოთა ხალხის ჩამოყალიბების პროცესში. იგი ხასიათდება შეზღუდული რაოდენობით ინგრედიენტებით და გამარტივებული სამზარეულოთი. ამ ტიპის სამზარეულო საბჭოთა კავშირში ყველა სასადილოში იყო გავრცელებული. იგი საყოფაცხოვრებო სამზარეულოს განუყოფელი ნაწილი გახდა და გამოიყენებოდა ეროვნული კერძების პარალელურად, განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში. საერთოდ, საბჭოთა სამზარეულოს ქმნიდნენ საბჭოთა კვების ჩვევები და ინგრედიენტების ძალიან შეზღუდული ხელმისაწვდომობა სსრკ-ს უმეტეს ნაწილში. კერძების უმეტესობა ფრანგული, რუსული და ავსტრიულ - უნგრული სამზარეულოს გამარტივება იყო. ასევე წვლილი შეიტანეს კავკასიურმა სამზარეულოებმა, განსაკუთრებით ქართულმა. მთავრობის მიერ მართულ სასადილოებს სტოლოვაია ეწოდებოდა. 

დასავლეთში საბჭოთა სამზარეულო ხშირად ერევათ რუსულ სამზარეულოში, თუმცა რუსეთის ეროვნული სამზარეულო საკმაოდ განსხვავებულია.

მიმოხილვა
---------

უკრაინული ბორში.
ყოველდღიური საბჭოთა კერძი (ლანჩი ან ვახშამი) სამი ან ოთხი ნაწილისგან შედგებოდა, რომლებიც ჩვეულებრივ მოიხსენიება როგორც "პირველი", "მეორე", "მესამე" და "მეოთხე"; სურვილისამებრ სალათი არ იყო დანომრილი. რესტორანში შეიძლებოდა ნებისმიერი რამის მირთმევა, რაც შემკვეთს მოსწონდა, მაგრამ ჩვეულებრივ სასადილოში, განსაკუთრებით მშრომელთა ან სტუდენტთა სასადილოში, ჩვეულებრივ, *მიიღებოდა ის,* რასაც "კომბინირებულ ლანჩს" *უწოდებდნენ* ( *kompleksny obed* ). პირველი კერძი იყო წვნიანი ან ბულიონი, ანუ "თხევადი" საკვები. მეორე იყო გარკვეული სახის "მყარი" საკვები: ხორცი, თევზი ან შინაური ფრინველი, რომელსაც "გარნირი" უწოდეს ( რუს. гарнир). გარნირებში ჩვეულებრივ შედის კარტოფილი სხვადასხვა ფორმით, წიწიბურა, ფაფა, მაკარონი და ა.შ. ბლინი, გამომცხვარი კერძები ( რუს. запеканка *ზაპეკანკა* ) ან კვერცხი ასევე შეიძლება მივიღოთ მეორე *კერძად*. მესამე სასმელი იყო: ჩაი, ყავა, კომპოტი, რძე, კეფირი და ა.შ. მეოთხე, როგორც წესი იყო დესერტი.

ტიპური ბოსტნეულის სალათი, რომელიც მზადდება პომიდვრის, კიტრის, ხახვისგან, სმეტანასთან ერთად
მწვანე ბოსტნეული და სალათები სეზონური იყო და ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა სუფრაზე იშვიათობას წარმოადგენდა. იშვიათად იყენებდნენ სანელებლებსაც და საკვებს ზოგადად მსუბუქი გემო ჰქონდა. საუზმეზე, სადილსა და ვახშამზე კვებაში არ იყო განსხვავება. სადილს ყოველთვის მიირთმევდნენ წვნიანს, როგორც პირველ კერძს. ხუთშაბათობით "თევზის დღის" ტრადიცია ჰქონდათ, როდესაც ხორცის ნაცვლად თევზს ან სხვა ზღვის პროდუქტებს მოიხმარდნენ. სახელმწიფო სასადილოებსა და კაფეტერიებში დაიწყო ხორცის დეფიციტის შემსუბუქება. საერთო მიდგომა, რომელიც გარკვეულწილად დღესაც შენარჩუნებულია რუსეთში, არის: ჭამე ბევრი თითოეულ კვებაზე, დღეში რამდენჯერმე. საჭმელს შორის არაფერი ჭამოთ - ამის მიზეზი იყო ის, რომ საბჭოთა კავშირის დროს სახელმწიფო კვების ობიექტები ძირითადად ექიმის კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა და იმ დროს სამედიცინო სიბრძნე იყო ის, რომ ძირითად საჭმელებს შორის snack მადას ანადგურებდა (განსაკუთრებით ბავშვებისთვის) და იწვევდა საჭმლის მონელების პრობლემასა და ნაწლავურ დისტრესს. ტიპური სადილი შეიძლება შედგებოდეს ქათმის ბულიონისგან, მოხარშული კარტოფილისგან და წიწიბურსგან ან ფაფისგან, როგორც ძირითადი კერძი. ჩვეულებრივ სოუსად იყენებდნენ კარაქს ან არაჟანს.

სადღესასწაულო კერძები, როგორც წესი, ძველი ფრანგული და რუსული სამზარეულოსგან იყო აღებული, მძიმე სოუსების, მარინირებული ხორცისა და მდნარი ყველის ფართო გამოყენებით. ინგრედიენტების შერევა და ფართო სამზარეულო აქაც ჩვეულებრივი მოვლენა იყო, ისევე როგორც კლასიკურ ფრანგულ სამზარეულოში. საერთოდ, დიდი ძალისხმევა იდებოდა ამ კერძების მომზადებისთვის. ხშირად, სადღესასწაულო სუფრის სიმდიდრე ოჯახის პატივის საგანი იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "Missing Soviet cuisine since 1991." დაარქივებული 2016-03-28 საიტზე Wayback Machine.  The Cascade. Accessed July 2011.
* "Russian Traditional Foods." დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine.  Goeasteurope.about.com დაარქივებული 2011-08-13 საიტზე Wayback Machine.. Accessed July 2011.

სქოლიო
------

1. ↑  "Vegetarian and Vegan Food in Russian Stolovaya – Cheap, Healthy and Homely" Vegan Trekker. Accessed January 2019.