recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გორის მიწისძვრა** — ძლიერი მიწისძვრა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, გორში 1920 წლის 20 თებერვალს. მიწისძვრის ძალა შეადგენდა 6.2 {\displaystyle M\_{\mathrm {w} }}. დაიღუპა 114 ადამიანი. სერიოზულად დააზარალა გორის ციხე, ქვემო რიეთის ეკლესია, ქვემო რიეთის ნათლისმცემლის ეკლესია და სხვა ძეგლები. დაინგრა გორის და რამდენიმე სოფლის შენობების 95%. დაშავებულთა რაოდენობამ 7118 ოჯახი შეადგინა.

გორის მაზრაში პირველი ძლიერი ბიძგი 20 თებერვლის 02:55 საათზე აღინუსხა, ხოლო განმეორებითი — 14:45 საათზე. რიხტერის სკალით მიწისძვრის მაგნიტუდა (ადგილობრივი სიმძლავრე) 6,2 ერთეულს შეადგენდა, ხოლო მერკალის სკალის მიხედვით ინტენსივობა ეპიცენტრში 8-9 ბალს უტოლდებოდა. მიწისძვრის ეპიცენტრი იყო სოფელი ხიდისთავი, სადაც ყველაზე ძლიერი, 9-ბალიანი ბიძგები აღირიცხა. გორში მიწისძვრის სიმძლავრე 8 ბალს შეადგენდა, ისევე როგორც გორის მაზრის სოფლების უმრავლესობაში. ბიძგები მთელი საქართველოს მასშტაბით იგრძნობოდა. თბილისში მისი სიმძლავრე 6 ბალს შეადგენდა, ხოლო ბათუმსა და ფოთში - 5 ბალს.

გორის დასახმარებლად საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ გამოყო ათეულობით მილიონი მანეთი, გორში გაიგზავნა ჯარი, სახალხო გვარდია და სხვადასხვა ჯგუფები. საქართველოს მასშტაბით მოქალაქეებმა შექმნეს საქველმოქმედო და დამხმარე კომიტეტები. მოქალაქეების და საზოგადოებრივი ჯგუფების მიერ ათეულობით მილიონი მანეთი შეგროვდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დიმიტრი სილაქაძე, „გორის 1920 წლის მიწისძვრა", ჟურნალი "ისტორიანი", 2012 წლის მაისი, #5/17

სქოლიო
------

1. ↑  Ion Postol (ed. 2008) *Risk Assessment as a Basis for the Forecast and Prevention of Catastrophies*, p. 26. IOS Press, ISBN 1-58603-844-3
2. ↑  ქსე, ტ. 3, გვ. 229, თბ. 1978
3. ↑  საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990 წ. გვ. 115
4. 1 2 3  *ირემაძე ი.*, „სოლიდარული საქართველო — ურთიერთდახმარება სოციალური და ბუნებრივი კატასტროფების დროს" // „ინიციატივა ცვლილებებისთვის", ტ. III, თბ. 2021. — გვ. 119-124, ISBN 978-9941-8-3108-9.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ინვერსია (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ინვერსია** 1. *გეომეტრიაში* — *0* ცენტრის მქონე და *R* რადიუსიანი წრეწირის მიმართ გარდაქმნა, რომლის დროსაც *P* წერტილი გადადის P' წერტილში, რომელიც მდებარეობს *OP* სხივზე და დაშორებულია ცენტრიდან *OP* = *R²*/*OP* მანძილით. 
R² რიცხვს ეწოდება ინვერსიის კოეფიციენტი. ინვერსიის დროს წრფეები და წრეწირები გადადიან წრფეებსა და წრეწირებში, ამასთან, წრეწირები, მაგ. შეიძლება გადავიდეს წრფეებში და პირიქით. 

ანალოგიურად განიმარტება ინვერსია სივრცეში სფეროს მიმართ. 

2. *კომბინატორიკაში* — გადანაცვლებაში ორი ელემენტის ნორმალური გალაგების დარღვევა, იმისგან დამოუკიდებლად, ერთმანეთის გვერდით არიან ისინი თუ განცალკევებულნი არიან ერთმანეთისაგან რაიმე ელემენტებით. 
მაგ. *bcade* გადანაცვლებაში ელემენტები *a* და *b* ადგენენ ინვერსიას, თუ ნორმალურ დალაგებად მივიჩნევთ *abcde* დალაგებას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 163.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**დავიდოვიჩის სახლი** (რუს. Дом Давидовича) — ერთსართულიანი სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 34.

ისტორია
-------

ბერძნების ქუჩა ნომერ 34-ში მდებარე ერთსართულიანი სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.

ცნობილია სახლის მფლობელები და მაცხოვრებლები. აგურის სახლი აგებულია 1897 წლის პროექტის მიხედვით სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის კანდიდატის, დავიდ-შეილ აბრამ დავიდოვიჩის დაფინანსებით. 1897 წელს მის ოჯახში (მეუღლე ალექსანდრა) დაიბადა შვილი, რომელსაც დაარქვეს სიმონი. 

ამ სახლთან ერთად 1910 წელს ააგეს შენობა თეთრი აგურისაგან, რომელიც შეფასებული იყო 80 ათას რუბლად. იგი უფრო ძვირი ღირდა ვიდრე ალფერაკის სასახლე. ამჟამად მასში განთავსებულია კავშირგაბმულობის ცენტრალური განყოფილება. 

1925 წლამდე ბერძნების ქუჩა ნომერ 34-ში მდებარე სახლი იყო ალექსანდრა დავითის ასულის, მარია სიმონის ასულისა და ანასტასია დავითის ასული დავიდოვიჩის კუთვნილება. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი გამოთავისუფლებულია და იყიდება.

არქიტექტურა
-----------

ბერძნების ქუჩა ნომერ 34-ში მდებარე სახლს გააჩნია П-ს მსგავსი დაგეგმარება. ფასადზე განთავსებულია ექვსი ფანჯარა. სახლი აგურითაა ნაგები და აქვს ასიმეტრიული კონსტრუქცია. სახურავი ოთხფერდაა. გვერდითა კედლები შელესილია და ფანჯრების გარეშეა. შენობის ფასადი და ცოკოლი რუსტირებულია. სახლი შერებილია ყვითელ ფერში, ხოლო ცოკოლი მუქ ნაცრისფერად. მცირე არქიტექტურული ელემენტები კი თეთრ ფერშია გადაწყვეტილი. მთავარი შესასვლელი სახლის მარცხენა ნაწილში მდებარეობს. მარჯვენა მხარეს მდებარე ფანჯრებს აქვს საკუთხა ფორმის ფრონტონი და ატიკა. მთავარი შესასვლელის თავზე ასევე დგას ფიგურული სანდრიკები.

ლიტერატურა
----------

* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог. Греческая улица, 34

სქოლიო
------

1. ↑  Собрание фасадов Его Императорского Величества, высочайше апробированных для частных строений в городах Российской империи. Ч. 1-4. СПб. 1809—1812.
2. ↑  Глазычев В. Л. Архитектура. Энциклопедия. — М.: Дизайн. Информация. Картография; Астрель; АСТ, 2002. — 672 с. — ISBN 5-17-005418-1.
**გუდანის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გუდანის ცენტრში. ეკუთვნის ს. ჭინჭარაულს. აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში. 

ნაგებია ნატეხი ქვის მშრალი წყობით. ტიხრები ნაკელით შელესილი წნულისაა. ნაგებობა ტერასულბანიანია. შედგება ორი ნაწილისაგან: ორ სართულიანი სახლისა და ორსართულიანი მინაშენისგან. სახლის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეზე მიდგმულია რიყის ქვით ნაგები ცხვრის საზაფხულო სადგომი. სართულშუა გადახურვა და სახურავი გამართულია ხის კოჭებზე, რომლებიც გრძივ ღერძზე განლაგებულ ხის რამდენიმე ბოძსა და ქვის ერთ მასიურ სვეტს ეყრდნობა. სახლის პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ქვის კაპიტალურ კედლიანი დერეფნიდან კარი ჩასმულია ხის ჩარჩოში. კარის ორივე მხარე თითო სარკმელია. დერეფანი გატიხრულია სამ ნაწილად. შუა ნაწილი გასასვლელია, მარცხნივ ცხენების სადგომია, მარჯვნივ სართავისი. დერეფნის კარის პირდაპირ გაჭრილია სახლის მთავრ ნაწილში (შინა) შესასვლელი. შინა ორ ნაწილადაა გაყოფილი. კარის მარჯვნივ საქონლის სადგომია, რომელშიც უკანა კედლის გასწვრივ ცხვრების და ხბოების სადგომია, მარცხნივ საცხოვრებელი შიდა ეზოსა და საქონლის სადგომს ფილაქნის იატაკი აქვს. საცხოვრებლის წინა ნაწილში წინათ კერა იყო. სახლის მეორე სართულის სამხრეთ კედელში კარი და ერთი სარკმელია, მეორე სარკმელი დასავლეთითაა. ჭერხოს წინ, I სართული თავზე ბანია. ჭერხო მამაკაცთა საძინებელი იყო, იყენებდნენ საოჯახო ინვენტარისა და საკვების შესანახადაც. 

გვერდითას I სართულის სამხრეთ კედელში კარი და ერთი სარკმელია გაჭრილი. იატაკი აქ დატკეპნილი მიწისაა. II სართული აღმოსავლეთ კედელში კარი და ორი სარკმელია, სამხრეთ კედელში - ორი სარკმელი. ეს სართული ორ ნაწილადაა გატიხრული. სამხრეთი ნაწილი საცხოვრებელია. ჩრდილოეთისას სამეურნეო დანიშნულებისათვის იყენებდნენ. სახლისა და გვერდითას II სართულები ერთმანეთს საერთო კარით უკავშირდება. სახლისა და გვერდითას ბანზე კალოა. უკან სამი მხრიდან კედლის შემოზღუდული ფარდულია, სადაც ინახავდნენ სამეურნეო იარაღსა და ძნის, თავისა და ჩალის მარაგს.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 239-240.
**გუდარეხის მონასტერი** – მდებარეობს საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, მისგან ჩრდილოეთით 8 კილომეტრში, სოფელ გუდარეხის მიდამოებში. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. სამონასტრო კომპლექსში შედის მთავარი ტაძარი, სამრეკლო, საჟამნო, ჯვრიანი შენობა, ჩუქურთმიანი შენობა, ზღუდე, ჭიშკარი, სასახლე, საჯინიბო, მარანი, სენაკი I, სენაკი II, სენაკი III, შენობა I, შენობა III, პილასტრებიანი შენობა, კლდეში გამოკვეთილი ნაგებობები და შალვას ეკლესია.

გუდარეხის მთავარი ტაძარი აუგია ხუროთმოძღვარ ჭიჭაფორისძეს. ნაშენია კარგად გათლილი კვადრებით, მოპირკეთებული ფასადები მდიდრულად არის მოჩუქურთმებული. შემორჩენილია კედლის მხატვრობის ფრაგმენტები. აღმოსავლეთის ფასადს ამკობს ორი სამკუთხა ნიში; სარკმლის თავზე დიდი მოჩუქურთმებული ჯვარია, ქვემოთ კი — მოჩუქურთმებული კვადრატები. გარედან ეკლესიას ორი მინაშენი ჰქონია — სამხრეთით კარიბჭე, ჩრდილოეთით ეგვტერი (ამჟამად ორივე დანგრეულია). ორსართულიანი სამრეკლო აგებულია 1278 წელს დემეტრე II თავდადებულის ხანაში. ეს ყველაზე ადრინდელი დათარიღებული სამრეკლოა საქართველოში. სამრეკლოს ქვედა სართული ღიაა, ზემოთ რვამალიანი ფანჩატურია, ხოლო მათ შუა — სადგომი. გუდარეხის ეკლესიის მოჩუქურთმებული კანკელის ფრაგმენტები დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში.

1917 წელს გუდარეხის მონასტერი მოინახულა მღვდელმა მ. ყანჩაველმა.

გუდარეხის მონასტერი მანგლისისა და წალკის ეპარქიის დაქვემდებარებაშია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. III, თბ. 1978. — გვ. 291.
* „საქართველოს არქეოლოგია" / რედ: აფაქიძე ა. თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 382-384.
* *მუსხელიშვილი ლ. ხიდაშელი შ. ჯაფარიძე ვ.* გუდარეხის პირველი და მეორე (1938 და 1939 წწ.) არქეოლოგიური კამპანიის ანგარიში, თბ. 1954;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გუდარეხის მონასტერი***

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 13964

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
2. ↑  გაზ. „საქართველო" №42, 23 თებერვალი, 1917

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები |
| --- |
|  |
| 
აძიკვი · გოხნარის ეკლესია · გუდარეხის მონასტერი · დრანეთის ტაძარი · მანგლისის სიონი · პირღებულის მონასტერი · სამშვილდის სიონი · ფიტარეთის მონასტერი · ღოუბნის ორმოცნი
 |

 |
**დარყის წმინდა გიორგის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ სნოს მახლობლად. კომპლექსში შედის სალოცავი, ზურგიანი კოშკი, სხვადასხვა სათავს-სადგომი და გალავანი. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კომპლექსი ნაგებია ფიქლის ქვით.

სალოცავი
--------

ის კომპლექსის აღმოსავლეთ ნაწილში დგას გეგმით უსწორო ოთხკუთხედია. მის სამხრეთ კედელზე აღმართულია სამი სარიტუალო სვეტი, აღმოსავლეთი სვეტი ყველაზე მაღალია. დანარჩენ ორზე გადებულია მოზრდილი ლოდი. სალოცავის აღმოსავლეთ კედელშ მოზრდილი ნიშია. აღმოსავლეთ კედელზე დევს სხვა ეკლესიიდან მოტანილი ლავგარდნის ქვა. ნიშის თავზე კი დევს ქვის ჯვარი. აქ ზაკაიშვილების საგვარეულო სალოცავია. დღესასწაუულობენ აღდგომასა და ამაღლებას.

ზურგიანი კოშკი
--------------

კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში ჩაშენებულია ზურგიანი კოშკი. იგი ძლიერ დაზიანებულია და შემორჩენილია მხოლოდ 4 მეტრის სიმაღლეზე. კოშკის გარშემო ნანგრევებად ქცეული სამი მოზრდილი სათავსია

ლიტერატურა
----------

* *ბაგრატიონი გ. მაცაბერიძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 472.
**ილტოს აღკვეთილი** – აღკვეთილი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ილტოს სათავეში. შედის ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში.

ილტოს აღკვეთილი 2003 წლის 22 აპრილს შეიქმნა. მისი მიზანია წიფლის ტყეებისა და ძვირფასი ჯიშების: ურთხელის, მაღალმთის ბოყვის, ცაცხვის, ნეკერჩხლის, იფნის კორომებისა და ამ ტყისათვის დამახასიათებელი ფაუნის დაცვა და აღდგენა. აღკვეთილის საერთო ფართობია 7591 ჰა. მდებარეობს მდ. ილტოს ხეობის ზემო წელში. აღკვეთილს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მდ. ილტოსა და მდ. ივრის წყალგამყოფი კახეთის ქედი, სამხრეთიდან – მდ. კიტარისხევისა და მდ. ქაშანთხევის წყალგამყოფი და მდ. ჭირისხევის სამხრეთით მდებარე წყალგამყოფი, აღმოსავლეთიდან კი – ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი.

ილტოს აღკვეთილში შემორჩენილია მდიდარი და მრავალფეროვანი ფლორა და ფაუნა. აქ დომინირებს წიფელი, შერეულია რცხილა, ნეკერჩხალი, იფანი, თელა, ბალამწარა და სხვა ფოთლოვანი ჯიშები. ტერიტორიაზე მცენარეთა მრავალფეროვნებაა. მსხვილი ძუძუმწოვრებიდან გვხვდება: შველი, არჩვი, დათვი და ღორი. მტაცებელი ძუძუმწოვრებიდან: მგელი, ფოცხვერი, ტყის კატა, კვერნა და სხვა. ალპურ ზონაში მრავლად არიან იშვიათი და ლეშიჭამია ფრინველები: ორბი, სვავი, ბატკანძერი, მთის არწივი და სხვა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიები
* საქართველოს დაცული ტერიტორიები

ლიტერატურა
----------

* აღკვეთილის ოფიციალური საიტი[*მკვდარი ბმული*]
* დაცული ტერიტორიების სააგენტო:ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიები[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  საქართველოს კანონი თუშეთის, ბაწარა-ბაბანეურის, ლაგოდეხისა და ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ ka. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. ციტირების თარიღი: 26 დეკემბერი, 2022

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს დაცული ტერიტორიები |
| --- |
|  |
| ნაკრძალები | 
* ბაბანეური
* ბაწარა
* ბიჭვინთა-მიუსერა
* ბორჯომი
* ვაშლოვანი
* თუშეთი
* კინტრიში
* ლაგოდეხი
* ლიახვი
* მარიამჯვარი
* რიწა
* სათაფლია
* ფსხუ-გუმისთა
* ქობულეთი
 |
|  |
| ეროვნული პარკები | 
* ალგეთი
* ბორჯომ-ხარაგაული
* ვაშლოვანი
* თბილისი
* თუშეთი
* კოლხეთი
* მტირალა
* ყაზბეგი
* ჯავახეთი
* მაჭახელა
 |
|  |
| ბუნების ძეგლები | 
* ალაზნის ჭალა
* არწივის ხეობა
* იმერეთის მღვიმეები
* ტახტი-თეფა
 |
|  |
| აღკვეთილები | 
* აჯამეთი
* ბუღდაშენი
* გარდაბანი
* თეთრობი
* იორი
* ილტო
* კარწახი
* კაცობური
* ლაგოდეხი
* მადათაფა
* ნეძვი
* სულდა
* ქცია-ტაბაწყური
* ქობულეთი
* ყორუღი
* ჭაჭუნა
* ხანჩალი
* პონტოს მუხის
 |
|  |
| დაცული ლანდშაფტები | 
* თუშეთი
* კინტრიში
 |

 |
**დირი ბაბას მავზოლეუმი** (აზერ. Diri Baba türbəsi) — შეიჰ დირი ბაბას მავზოლეუმი, რომელიც განლაგებულია აზერბაიჯანის ქალაქ გობუსტანი.

არქიტექტურა
-----------

დირი ბაბას მავზოლეუმის შესახებ აღწერილია კ. დე ბრუინის და ა. ოლეარის, ასევე ბ. დორნის ნამუშევრებში. მავზოლეუმი აღმართულია მაღალოი კლდის წვერვალზე. თვითონ ნაგებობა ორ სართულიანია. პირველ სართულზე განლაგებულია დარბაზი, რომელიც გადახურულია გუმბათით, რომელშიც შესაძლებელია შესვლა პატარა რვაკუთხა გუმბათიანი მისაღებიდან. სფერისებული გუმბათი წაწვეტებულია გვირგვინისებური ფორმით, რომელიც მორთულია მცენარისებური ორნამენტებით.
ერთ-ერთ მათგანზე არის ამოტვიფრული თარიღი - 1402 წელი, ასევე ხუროთმოძღვრის სახელის ნაწილი - „... უსტად ჰაჯის შვილი". ამ ადგილთან დაკავშირებულია უამრავი თქმულება და მითი. დირი ბაბა მორთულია ასაწყობი მოზაიკით, ეფექტური წარწერით, რომელიც გამოტვიფრა კალიგრაფმა, სახელით „დერვიშმა".

შემახიდან ბაქოს მიმავალ გზაზე, სოფელ მარაზაში, არის უნიკალური ძეგლი - ორსართულიანი XV საუკუნის მეჩეთ-მავზოლეუმი „დირი - ბაბას „ სახელწოდებით, რომელიც განლაგებულია ძველი სასაფლაოს გასწვრივ. დიდი ხნის განმავლობაში ადგილობრივი მკვიდრნი ჰყვებოდნენ, რომ აქ დაკრძალულია და გაუხრწნელად არის შენახული წმინდანი დირი-ბაბა. ამ ადგილთან დაკავშირებულია უამრავი მისტიური თქმულება. ამიტომაც, XVII საუკუნიდან აქ უამრავი მომლოცველი და ტურისტი სტუმრობს აქაურობას. ამ ნაგებობის უნიკალურობა ის არის, რომ ხუროთმოძღვარმა თითქოს და კლდეში ჩასვა იგი. თითქოსდა მავზოლეუმი ცაშია დაკიდებული. აკლდამა თავისი არქიტექტურით გახფრთოვანებს. უსწორ-მასწორო კლდის ფონზე, აკლდამის ნათელი და პრიალა კედლები საზეიმოდ გამოიყოფა. აღსანიშნავია, რომ ნაგებობასი მთავარ სართულად ითვკლება მეორე სართული. დარბაზის წინ მოწყობილია პატარა შესასვლელი, რომელიც გადახურულია რვაკუთხა გუმბათით, სადაც ფეხზე იხდიდნენ შემსვლელები. მისაღებიდან არის გასასვლელი ნახევრად ჩაბნელებულ კიბეზე, რომელიც გამოკვეთილია კლდეში და მიემართება მეორე სართულზე სადაც არის განლაგებული თვით საფლავი. დარბაზი 15 მ² სიდიდისაა. იგი გადახურულია სფერისებური გუმბათით. კედელზე ამიოტვიფრულია წარწერა, რომელშიც მოხსენსბულია შირვანშაჰ შეიჰ იბრაჰიმ I. სართულებ ჰყოფა დეკორატიული იარუსი წარწერით, რომელიც თითქოს და გარს არტყამს ნაგებობას. მავზოლეუმი უშუალოდ ებჯინება კლდეს, რომეშიც გამოკვეთილია წმინდანის დაკრძალვის ადგილი. აქეთ ასევე მოდის ვიწრო გასასვლელი ჩრდილოეთის კედლიდან.

დირი - ბაბას არქიტექტურა ჰარმონიულად ერწყმის შენობას, მწვანე ხეებისა და კლდის პეიზაჟს. მავზოლეუმის შენობა არის შირვანის არქიტექტურული სკოლის შედევრი, ხელოვნების მშვენიერი ნაწარმოები, ძველი ხელოსნების მშვენიერი ქმნილება. ძეგლს იცავს სახელმწიფო.

„დირი - ბაბას" აკლდამის შემქმნელის სრული სახელი ვერ შენარჩუნდა, დარჩა მხოლოდ მისი სახელის ფრაგმენტი „... უსტა ჰაჯის შვილი" და მშენებლობის თარიღი. – 1402 წელი. 

მავზოლეუმი ნახსენები აქვს გერმანელ მოგზაურს ადამ ოლეარიუსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„დირი ბაბას მავზოლეუმი"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑   Л. С. Бретаницкий, Б. В. Веймарн. Очерки истории и теории изобразительных искусств. Искусство Азербайджана.
2. ↑  Адам Олеарий. Описание путешествия в Московию (пер. А. М. Ловягина). М. Русич. 2003
„***ილუზიების წიგნი***" (ინგლ. The Book of Illusions) — ამერიკელი მწერლის, პოლ ოსტერის, რომანი, გამოქვეყნდა 2002 წელს. 2004 წელს წარდგენილი იყო დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურულ პრემიაზე.

სიუჟეტი
-------

წიგნი, რომელშიც მოქმედება 1980-იან წლებში მიმდინარეობს, პროფესორ დევიდ ზიმერის შესახებ მოგვითხრობს. იგი ღრმა დეპრესიით იტანჯება მას შემდეგ, რაც ავტოკატასტროფაში მეუღლე და შვილები დაკარგა. ერთ დღეს იგი შემთხვევით ნახავს ფილმს მუნჯი კინოს ერთ დროს ცნობილი მსახიობის ჰექტორ მანის მონაწილებით, რომელიც 1929 წელს უკვალოდ გაუჩინარდა. იგი გადაწყვეტს, მანის მონაწილეობით ყველა ფილმი ნახოს და მის შესახებ წიგნი დაწეროს. მსახიობის იშვიათი ფილმების მოსაძიებლად იგი ევროპასა და ამერიკაში იწყებს მოგზაურობს.

სიუჟეტის შუა ნაწილი ჰექტორ მანის ცხოვრების შესახებ თხრობას ეძღვნება, რომელმაც გადაწყვიტა, თავი დაენებებინა კინოკარიერისთვის, რათა გამოესყიდა ის ბრალეულობა, რაც მას საყვარელი ქალის სიკვდილშში მიუძღოდა. მანის სიცოცხლის ბოლო დღეებში, მისი ცოლი ზიმერს წერილს სწერს და მათ სახლში ნიუ მექსიკოში იწვევს, რათა პროფესორი მსახიობის უკანასკნელი მემკვიდრეობის მოწმე გახდეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ილუზიების წიგნი Goodreads-ზე
**გუდანის მეორე საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გუდანში. სახლი ეკუთვნის მინდია ჭინჭარაულს, თარიღდება XIX საუკუნის მიწურულით. ნაგებობა ტერასულ-ბანურია. აგებულია ნატეხი ქვის მშრალი წყობით. ტიხრები წნულისგანაა დამზადებული. საფასადე კედლების ნაწილი და ტიხრები შელესილია ნაკელნარევი მიწით. აღმოსავლეთით და დასავლეთით აქვს თითო მინაშენი.

სახლი არის ორსართულიანი. სართულშუა გადახურვა და სახურავი გამართულია ხის კოჭებზე, რომლებიც ხის სვეტებსა და ქვის სწორკუთხა ბოძს ეყრდნობა. შესასვლელი არის სამხრეთის დახურული დერეფნიდან. დერეფანი ორადაა გაყოფილი. მის ერთ მხარეს ცხენების სადგომია, მეორე მხარეს კი ხარების. დახურული დერეფნის წინ ხისსვეტებიანი და ფილაქნის იატაკიანი ღია დერეფანია. დახურული დერეფნის კარის გასწვრივ გაჭრილია საცხოვრებელში შესასვლელი. თითო კარია შინას აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებშიც. კარი ხის ჩარჩოშია ჩასმული. შინას მარჯვენა ნაწილში საძროხეა, ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში - სახბორე, ხოლო სამხრეთ- დასავლეთ ნაწილში საცხოვრებელია. საცხოვრებლის ცენტრალურ ნაწილში ფიქლის ფილებით ნაწყობი კერაა. ქარაპანის, შიდა ეზოს და საძროხის იატაკი ფილაქნისაა. საცხოვრებელს მიწური იატაკი აქვს.

მეორე სართულის წინ პირველი სართულის ბანია. ჭერხო მამაკაცთა საძინებელი იყო, იყენებდნენ საოჯახო ინვენტარის შესანახადაც. მოგვიანებით მის სამხრეთ ნაწილში წნული ტიხრებით მოუწყვიათ პატარა ოთახი, რომელიც ბანზეა გადასული და სამხრეთ კედელში ორი სარკმელი აქვს. ჭერხოს ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან გარედან პატარა ფარდულია მიშენებული. შინა და ჭერხო ერთმანეთთან დაკავშირებულია საძრომი ხვრელით. ადიოდნენ მისადგმელი კიბით. ჭერხოს ბანზე კალო და სამი მხრისან კედლებით შემოსაზღვრული ფარდულია, სადაც ინახებოდა საქონლის საკვების მარაგი და სამეურნეო იარაღი.

აღმოსავლეთ მინაშენის პირველი სართული სწორკუთხაა, მეორე სართული გაცილებით გრძელი. პირველი სართულის სამხრეთ კედელში შესასვლელი და ერთი პატარა სარკმელია. მეორე სართული გატიხრულია სამ სათავსად, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია კარით. ყველა სათავსს აღმოსავლეთით თითო სარკმელი აქვს. სამხრეთ კედელში გაჭრილი კარი წინგარდაზე გადის. მინაშენის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეს გარედან პატარა ფარდული ეკვრის. დასავლეთ მინაშენი ერთსართულიანიადა ორი ოთახისგან შედგება. სახლის მოსაზღვრე ოთახი გრძელია, მოერე ოთახი შუაზე გადატიხრულია. ორივე ოთახში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ღია დერეფნიდან. მინაშენების ოთახებს იყენებდნენ საცხოვრებლად და სამეურნეო საჭორებისათვის.

სახლის წინ 5 მეტრზე, დგას მთის ფერდობში შეჭრილი პატარა სამეურნეო ნაგებობა, რომელსაც სამხრეთიდან პატარა, კვადრატული შესაძრომი აქვს.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 238–239.
იმამ ალის მეჩეთის ფასადი.
**იმამ ალის მეჩეთი**, ასევე  **მეშედ ალი** მდებარეობს ნაჯაფში, ერაყი. მუსლიმანთა, განსაკუთრებით შიითთა, მიერ შერაცხულია უწმინდეს ადგილად, ვინაიდან მიიჩნევა, რომ იმამ ალი იბნ აბი თალიბი, წინასწარმეტყველი მუჰამედის სიძე და მეოთხე ხალიფი ამ ადგილას არის დაკრძალული. ვინაიდან ალი ასევე მუჰამედის ბიძაშვილი იყო, ის შიითური ტრადიციით მის პირველი ხალიფად, და შესაბამისად, პირველ იმამად მიიჩნევა.

მეჩეთი პირველად ირანელი მმართველი დალამიტ ფანახოსრავ აზოდ ად დოვლემ ააგო 977 წელს ალის სამარხზე. ხანძრისგან განადგურების შემდეგ ის ხელახლა აღმართა სელჩუკმა მალიქ-შაჰმა 1086 წელს, ხოლო 1500 წელს გადააკეთა საფავიდთა შაჰმა ისმაილ I-მა.

1991 წელს სპარსეთის ყურის ომის შემდეგ შიითთა აჯანყების გამო სადამ ჰუსეინის რესპუბლიკურმა გვარდიამ მეჩეთზე იერიში მიიტანა და შიგნით მყოფი აჯანყებულები გაანადგურა, რის დროსად თავად მეჩეთიც მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მას შემდეგ მეჩეთი ორი წლით დაიხურა, ოფიციალურად რესტავრაციის მიზნით.

2003 წლის აშშ-სა და მოკავშირეების ძალების ერაყში შეჭრის შემდეგ მეჩეთი კვლავ ხდება განმეორებითი თავდასხმების მსხვერპლი. ამჟამად მეჩეთი სავალალო მდგომარეობაშია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იმამ ალის მეჩეთი***

* Official Website of the Holy Shrine of Imam Ali (A.S.) [Arabic, Persian and English]
* History of the Holy Shrine of Imam Ali (A.S.) დაარქივებული 2010-06-20 საიტზე Wayback Machine.
* GlobalSecurity.org website:
**გუდამაყრელები** — ქართველ მთიელთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი. ხშირად მთიულების ქვეჯგუფად განიხილავენ. ძირითადად ცხოვრობენ დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის არაგვის ხეობის ოც სოფელში. მოსახლეობის ძირითად ნაწილს შეადგენენ მთიულები, აგრეთვე მეზობელი კუთხეებიდან გადმოსახლებული მოხევეები, ხევსურები, ფშავლები. საუბრობენ ქართული ენის მთიულურ-გუდამაყრულ დიალექტზე. გუდამაყრელები ქრისტიანული რწმენის მიმდევრები არიან, საქართველოს სხვა კუთხეების მცხოვრებთაგან განსხვავდებიან ყოფისა და კულტურის ზოგიერთი თავისებურებებით.

გუდამაყრელების მეურნეობის ძირითადი დარგები იყო მემინდვრეობა და მესაქონლეობა. აშენებდნენ კუდიან ცხვარს. უგზოობის გამო სატრანსპორტოდ იყენებდნენ ცხენს, ჯორსა და სახედარს. სახელი გაითქვეს საბრძოლო იარაღისა და თოფის წამლის დამზადებით, აკეთებდნენ სამეურნ. იარაღსაც. ცხენზე ჯდომის მანერით გამოირჩეოდნენ გუდამაყრელი ქალები, რომლებიც მაღალბალიშიან უნაგირზე მამაკაცებივით წელში გამართულნი ისხდნენ. გასული საუკუნის ავტორები წერდნენ, რომ ამ პატარა რეგიონში მრავალი რელიგიური დღესასწაული სცოდნიათ. აგვისტოს მიწურულში ჩოხის ფუძის ანგელოზის ეკლესიის კარზე იხდიდნენ დიდ სათემო დღესასწაულს — ახოობას. აქედან ხევსურეთში, სოფ. უკანახოში, დროშებით გადადიოდნენ ხატის მსახურნი, რომელთაც მოსახლეობა სამზადისით ხვდებოდა. მიწის სიმცირის გამო გუდამაყრელები საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სახლობენ. წასულებს თან მიჰქონდათ თავიანთი ფუძე-სალოცავების ნიშები და ტრადიციულ დღესასწაულებს იქაც იხდიდნენ.

ლიტერატურა
----------

* *ჯალაბაძე მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**დარჩეთის არქეოლოგიური ძეგლები** — არქეოლოგიური ძეგლები სოფელ დარჩეთის (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) დასავლეთ ნაწილში, „გიოაანთ ხოდაბუნზე" (ამ ადგილს „საბურესაც" უწოდებენ).

1974 წელს გამოვლინდა სამაროვანი. გაითხარა ძვ. წ. I – ახ. წ. I საუკუნეების ინჰუმაციური ორმოსამარხი. მასში აღმოჩნდა მოვარდისფროდ გამომწვარი 2 სასმისი, ნახევარსფერული ფიალა, ბრინჯაოს გვერგვი, რკალშეზნექილი სამაჯური და რკინის ორთითი. სამაროვნის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 10 მ-ზე, გამოვლინდა ძვ. წ. I ს. – ახ. წ. II საუკუნეების ნამოსახლარი. გადმოცემით აქ ეკლესია მდგარა, რომელიც დაუნგრევიათ. ეკლესიის საძირკვლის გამოსავლენად გაჭრილ სადაზვერვო თხრილში (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) აღმოჩნდა VI–VIII საუკუნეების აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ დამხრობილი ქვის კოლექტიური სამარხი (2,2 მ × 0,9 მ × 0,7 მ), რომელშიც 6 ადამიანის ჩონჩხი იყო. ერთ ჩონჩხს ჰქონდა პირვანდელი მდგომარეობა — დაკრძალული იყო გულაღმა, გულხელდაკრეფილი, თავით დასავლეთისკენ. სამარხში აღმოჩნდა რკინის მშვილდსაკინძის ფრაგმენტები, სარდიონის მძივი, რკინის სამაჯურის ფრაგმენტები, ბრინჯაოს მშვილდსაკინძი, ბრინჯაოს ბეჭდის ნატეხები, ოქროს ცალი საყურე და სხვ. ბრინჯაოს ბეჭდის ფარაკზე გამოსახულია პირდაპირ მდგომი ხელებგაშლილი მამაკაცის ფიგურა, თავზე ადგას ბიზანტიის იმპერატორთა მსგავსი გვირგვინი, რომელიც ჯვრით ბოლოვდება. მასალა დაცულია კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის ბაზაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დარჩეთის ნაეკლესიარი

ლიტერატურა
----------

* *მამიაშვილი ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 328.
**ილფი და პეტროვი**, (**ილფის** ნამდვილი გვარი და სახელი — *ილია არნოლდის ძე ფაინზილბერგი*; რუს. Илья Арнольдович Файнзильберг; დ. 15 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 3 ოქტომბერი], 1897, ოდესა — გ. 13 აპრილი, 1937,მოსკოვი; **პეტროვის** — *ევგენი პეტრეს ძე კატაევი*; რუს. Евгений Петрович Катаев; დ. 13 დეკემბერი [ ძვ. სტ. 30 ნოემბერი], 1903, ოდესა — გ. 2 ივლისი, 1942) — რუსი საბჭოთა სატირიკოსი მწერლები. მუშაობდნენ ერთად. 1923 წლიდან ცხოვრობდნენ მოსკოვში.

ილფი და პეტროვის შემოქმედებითი თანამშრომლობა დაიწყო 1926 წლიდან. ერთად შექმნილ მრავალრიცხოვან ნაწარმოებთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანები „თორმეტი სკამი" (1928, Двенадцать стульев) და „ოქროს კერპი" (1931, Золотой теленок), რომლებშიც გადმოცემულია ოსტაპ ბენდერის თავგადასავალი. ეს რომანები წარმოადგენს ფართო სატირულ ტილოს, რომელზეც ოსტატურად და გონებამახვილურადაა ასახული ობივატელ-მეშჩანების, მომხვეჭლების, მლიქვნელების დამყაყებული სამყარო. ცხოვრების მახინჯი მოვლენების სატირულ ასახვას მიეძღვნა მოთხრობა „ნათელი პიროვნება" (1928). აშშ-ში მოგზაურობის შედეგად ილფმა და პეტროვმა დაწერეს წიგნი „ერთსართულიანი ამერიკა" (1936, Одноэтажная Америка).

ილფის სიკვდილის შემდეგ პეტროვმა შექმნა სცენარები კინოფილმებისათვის („მუსიკალური ისტორია", „ანტონ ივანეს ძე ჯავრობს" და სხვა), „ფრონტული დღიური" (1942), პიესა „მშვიდობის კუნძული" (გამოქვეყნდა 1947). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 110.
**დეროში** (ინგლ. Desroches Island, ფრანგ. Île Desroches) — ინდოეთის ოკეანეში მდებარე ამირანტის კუნძულების ყველაზე დიდი კუნძული. ეკუთვნის სეიშელის კუნძულების რესპუბლიკას.

გეოგრაფია
---------

დეროში — მარჯნის ატოლია, სიგრძით — 6,2კმ, სიგანით — 1 კმ და 3,24 კმ² ფართით, მდებარეობს კუნძულ მაედან 230 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით.

ისტორია
-------

სახელი დაერქვა 1767-1772 წლებში მავრიკის და რეიუნიონის გუბერნატორის შევალიე (ფრანგ. chevalier — «ცხენით მიმავალი», ანუ რაინდი) დე როშის პატივსაცემად. 1965 წელს ატოლი შეიყვანეს ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორიის შემადგენლობაში, მაგრამ 1976 წელს დაუბრუნეს დამოუკიდებლობამიღებულ სეიშელის კუნძულების რესპუბლიკას.

მოსახლეობა
----------

მოსახლეობა — დაახლოებით 50 ადამიანი, მთელ არქიპელაგზე მცხოვრებთა თითქმის ნახევარი.

ტურიზმი
-------

სანაპიროს 15 კმ-ზე მდებარეობენ ქვიშიანი პლაჟები. კუნძულზე ტურისტებისთვის აშენებულია პატარა ოტელი — Desroches Island Resort და დეროშის აეროპორტი 1381 მეტრი სიგრძის ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Desroches Island Resort
* The Islands of the Seychelles დაარქივებული 2007-10-30 საიტზე Wayback Machine.
* Island Conservation Society

სქოლიო
------

1. ↑  Carpin, Sarah, (1998) Seychelles, Odyssey Guides, p.159
| დისლექსიის |
| --- |
| ნაწილები
 |
| და დაკავშირებული დარღვევები
განათლება ·
ნეიროფსიქოლოგია |
| დაკავშირებული მდგომარეობები |
| ალექსია 
Auditory Processing Disorder
დისკალკულია · დისგრაფია 
დისლექსია · დისპრაქსია |
| იხ. • განხ. • რედ. |

**დისლექსია** (ბერძ. δυσ „დის" — დასუსტებული;  λέξις „ლექსის" — სიტყვა) — კითხვის უნარის დაქვეითება, ხოლო ფართო გაგებით — სწავლის უნარის დაქვეითება, რომელიც კითხვის, წერის, ზეპირი მეტყველების პრობლემებით ხასიათდება. ამ პრობლემის მქონე ადამიანები ვერ ახერხებენ დაწერილი სიტყვის აღქმას, თუმცა მოსმენილი სიტყვის აღქმა შეუძლიათ. დისლექსია სწავლის უნარის დაქვეითების ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. განასხვავებენ დისლექსიის სხვადასხვა ხარისხს. 2011 წელს დამტკიცდა, რომ დისლექსია საერთო ინტელექტის ინდიკატორს არ წარმოადგენს. ამ ჰიპოთეზის დასადასტურებლად მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერებმა ნეიროფიზიოლოგიური ექსპერიმენტი ჩააატარეს. დისლექსიით დაავადებულ ადამიანს დისლექსიკი ეწოდება.

სქოლიო
------

1. ↑  დისლექსია | ენციკლოპედიური ლექსიკონი
2. ↑  დისლექსია გონებრივი სისუსტის მაჩვენებელია თუ პირიქით?.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-25. ციტირების თარიღი: 2020-06-23.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb11931333h (data)
* GND: 4074087-0
* LCCN: sh85040336
* NDL: 00571288
* NKC: ph119667

 |
**დისევის ძელიცხოველის ეკლესია** — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ დისევში. აგებულია X საუკუნეში. 

დარბაზულ ეკლესიას სამმხრივი გარშემოსავლელი ჰქონდა; ამათგან ჩრდილოეთისა უკეთ შემორჩა. 

ძირითადი სივრცე აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით სრულდება. ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია. აბსიდის კუთხეებში მაღალი ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი ნიშებია. მათში გაჭრილი სარკმლები აღმოსავლეთ ფასადზე გამოდის. კონქი სფერული ფორმისაა.

დარბაზი დახურულია ცილინდრული კამარით. იგი ორ თაღს ეყრდნობა, რომელსაც თავის მხრივ იჭერს ორი წყვილი სამსაფეხურიანი პილასტრი. გრძივ კედლებზე წყვილი თაღედი გადადის. სამხრეთი კედლის ცენტრში გარედან თაღოვანი და შიგნიდან არქიტრავული კარებია. სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ კედელში დატანებული შესასვლელი ამოქოლილია. ინტერიერის კედლები შელესილია და ზეთის საღებავითაა შეღებილი.

ჩრდილოეთ მინაშენს აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდა აქვს. აბსიდის ცენტრალური ნაწილი გამონგრეულია. მინაშენი გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც ეყრდნობა ორ თაღს. თაღები სამხრეთით პილასტრებს ებჯინება, ჩრდილოეთით - კრონშტეინებს.

ეკლესია ნაშენია შირიმით, ტუფით და რიყის ქვით. აღმოსავლეთი ფასადის სარკმელი დასრულებულია თავსართით - განედლებული ჯვრის რელიეფით. ჩრდილოეთ ნაწილში ორკვადრია - ერთზე წმინდანის გამოსახულებაა მკერდამდე, მეორეზე - გეომეტრიული ორნამენტი, სამხრეთ ნაწილში კი - შვლის და ლომის გამოსახულება.

ეკლესიაში ჩადის წყალი.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 54-56
დები გიბსონი
**დებორა ენ (დები) გიბსონი** (ინგლ. Deborah Ann (Debbie) Gibson; დ. 30 აგვისტო, 1970. ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი, მოზარდთა კერპი. პოპულარობის პიკს გიბსონმა 1980-იანი წლების ბოლოს და 1990-იანების დასაწყისში მიაღწია. ჩვიდმეტი წლის ასაკში, გიბსონი ასაკით ყველაზე პატარა შემოქმედი იყო, რომელმაც დაწერა, გაუკეთა პროდიუსირება და შეასრულა თავისი სინგლი „Foolish Beat", რომელიც ბილბორდის ცხელი ასეულის სათავეში მოექცა.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: დები გიბსონის დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *Out of the Blue* (1987)
* *Electric Youth* (1989)
* *Anything Is Possible* (1990)
* *Body Mind Soul* (1993)
* *Think With Your Heart* (1995)
* *Deborah* (1997)
* *M.Y.O.B.* (2001)
* *Colored Lights: The Broadway Album* (2003)
* *Ms. Vocalist* (2010)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დები გიბსონი***

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2019-01-25 საიტზე Wayback Machine.
* 

* დები გიბსონი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ეკატერინოვკის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია** (რუს. Церковь Святой Екатерины) — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ ეკატერინოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1897 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: 346965, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი ეკატერინოვკა, სკოლის შესახვევი № 4-ა.

ისტორია
-------

სოფელი ეკატერინოვკა დააარსა პოლკოვნიკმა სტეფან ილოვაისკიმ 1806 წელს. 1852 წელს სოფელში ააშენეს მცირე ხის ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, რომელიც დროთა განმავლობაში დაძველდა. 1897 წლიდან ეკატერინოვკაში მოქმედებს ახალი ეკლესია წმინდა სამების სახელზე. ეკლესია ააგეს სასამართლოს მრჩეველის ქვრივის ეკატერინა ვოლკოვაიას და ეკატერინოვკის გლეხების სახსრებით.

ეკლესია აგებულია ქვისაგან, ერთსაკურთხევლიანია, აქვს მცირე სატრაპეზო და სამრეკლო. საკურთხევლის აფსიდი ფორმით სამწახნაგაა. ეკლესიის კანკელი დამზადებულია კაზაკი ი. ჩერნოიაროვის ფინანსებით. ეკლესია შემოღობილია აგურის მესრით. ეკლესიასთან მოქმედებს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღევლინებოდა 1938 წლამდე, რის შემდეგაც იგი დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მას ბომბი დაეცა და დაიწვა, არაერთხელ აღდგა და დაიხურა ეკლესია ღვთისმსახურებისთვის. 1950-იანი წლების ბოლოსათვის ეკლესია საბოლოოდ დაიხურა და სსრკ-ის დაშლამდე იგი გამოუყენებელი იყო. 

1999 წელს სოფელში დაიწყო სამრევლო ცხოვრების აღორძინება. ამავე წელს დარეგისტრირდა მრევლი, მაგრამ უკვე დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე. 2008 წლიდან ადგილობრივების ძალისხმევით დაიწყო ეკლესიის რესტავრაცია. 2010 წლიდან კი აღდგა ღვთისმსახურება. ეკლესიის წინამძღვარია იერომონახი მიხეილ ვლადიმიროვი. 

2016 წლის 7 დეკემბერს დიდმოწამე ეკატერინეს ხსენების დღეს შედგა წმინდანის ხატის საზეიმო დალოცვა. ღვთისმსახურება შეასრულა წმინდა ეკატერინეს ეკლესიის წინამძღვარმა მიხეილმა და გრეკოვო-ტიმოფეევკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესიის წინამძღვარმა გიორგი სვეტლოვმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Храмы Матвеево-Курганского благочиния
* "Слободский" запад Ростовской области

სქოლიო
------

1. ↑  Екатерининский храм с. Екатериновка Матвеево-Курганского района
2. ↑  Екатерининский храм, село Екатериновка.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-07-13. ციტირების თარიღი: 2017-04-10.
3. ↑  Освящение иконы Святой Екатерины.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-25. ციტირების თარიღი: 2017-04-10.
4. ↑  Освящение иконы Святой Екатерины.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-25. ციტირების თარიღი: 2017-04-10.
**ეკატერინეს პარკი** (რუს. Екатерининский парк) — მდებარეობს კრონშტადტის ცენტრში. XIX საუკუნის არქიტექტურისა და ისტორიის ძეგლი, ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი. აღნიშნული პარკის სახელი მომდინარეობს „საბჭოთა ქუჩის" ძველი სახელიდან - „დიდი ეკატერინინსკაია".

ისტორია
-------

აღნიშნული პარკი გაშენდა 1839-1843 წლებში ფ. ბელინჰაუზენის მიერ, რომელიც იყო იმ პერიოდში კრონშტადტის პორტის ხელმძღვანელი. 1886 წელს პარკი გაფართოვდა ეკატერინეს ხიდის მიღმა. 1893 წლამდე, პარკის ბულვარი დაიხურა ზამთრის პერიოდში, სწორედ ამ დროს დაიწყეს მდინარეების გასუფთავება და შემდგომში ბულვარი საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა. ხალხი ხშირად უწოდებდა ბულვარს „ძაღლს", რადგან აქ უყვარდათ ძაღლებს სიარული, თუმცა ეს შემდგომში ხელისუფლებამ აკრძალა. 1870 წლის 11 სექტემბერს პარკში გაიხსნა ქანდაკება ბელინჰაუზენის, რომლის ავტორია ი. ნ. შრედერი და ი. ა. მონიგეტი.

ადგილმდებარეობა
---------------

ეკატერინეს პარკი წარმოადგენს ვიწრო ზოლს საბჭოთა ქუჩასა და შემოვლით არხს შორის. პარკი იწყება კარლ მარქსის ქუჩიდან და მთავრდება კომკავშირის ქუჩაზე. პარკის აღმოსავლეთ ნაწილში, საცალფეხო მცურავი ხიდია გადებული შემოვლით არხზე.

თანამედროვე ვითარება
--------------------

პარკი წარმოადგენს მშვენიერ ადგილს, კიდევ უფრო მიმზიდველია საღამოს სასეირნოდ. შუადღისას, ქალაქის მოედანზე სტილიზებული ფარნები ჰარმონიზებულია გასული საუკუნის საბჭოთა ქუჩის სახლებთან. პარკის ფართობი დაახლოებით 3 ჰექტარია. პარკში არის იშვიათი ჯიშის ხეები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Екатерининский парк. *citywalls.ru*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-04-05. ციტირების თარიღი: 2018-04-05.
* Екатерининский парк в Кронштадте переведен на светодиодное освещение.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მესხი**. |

**გრიგოლ პართენის ძე მესხი** (დ. 18 თებერვალი, 1884, სოფ.  კორდი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 აპრილი, 1971, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი, საქართველოს სახალხო მხატვარი (1967).

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ჯერ თბილისის, ხოლო 1905 წლიდან მოსკოვის ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, სადაც მისი პედაგოგები იყვნენ რუსული ხელოვნების ცნობილი მოღვაწეები ა. კორინი, ნ. კასატკინი, ლ. პასტერნაკი, ვ. სეროვი. პოლიტიკური ვითარების გამო იძულებული სამშობლოში დაბრუნებულიყო და მის თანაკურსელ ალექსანდრე ციმაკურიძესთან ერთად თბილისში მოაწყო რუს მხატვართა ნამუშევრების გამფენა, რომლებიც თან ჩამოიტანეს ახალგაზრდებმა. ეს იყო მოსკოველ მხატვართა პირველი პერსონალური გამოფენა. ამ გამფენაზე ახალგაზრდა მხატვარი თავად წარდგა ქართველი საზოგადოების წინაშე. 

1909 წელს გრიგოლ მესხი მიიწვიეს ქართული დრამის თეატრში მთავარ დეკორატორად. ამან გარკვეული როლი შეასრულა მის შემოქმედებაში. მან შთამომავლობას დაუტოვა ქართული სცენის კორიფეთა კოტე მესხის, ვასო აბაშიძის, ლადო მესხიშვილის, ნატო გაბუნიას და სხვათა პორტრეტები. ამავე პერიოდში შექმნილი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია ილია ჭავჭავაძის, გალაკტიონ ტაბიძის, იოსებ ოცხელის, დიმიტრი არაყიშვილის სახეები. საბჭოთა ხელისუფლების წლებში სახელოვანი მამულიშვილების გალერეა გაამდიდრა ივანე ჯავახიშვილის, სანდრო შანშიაშვილის, ალექსანდრე ჯაფარიძისა და სხვათა შესანიშნავი სურათებით.

საგულისხმოა გრიგოლ მესხის პედაგოგიური მოღვაწეობა თბილისის ბ. ძნელაძის სახელობის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში, სადაც ორ ათეული წლის მანძილზე სათავეში ედგა ხატვისა და ფერწერის კაბინეტს. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 267, თბ. 1994
**ვიოშენსკაიის მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი** (რუს. Храм Архангела Михаила) — მართლმადიდებლური ტაძარი სტანიცა ვიოშნევსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: 346130, როსტოვის ოლქი, შოლოხოვის რაიონი, სტანიცა ვიოშნევსკაია, მესამე პოდტელკოვის ქუჩა, № 63.

ისტორია
-------

მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი მდებარეობს სოფელ ვიოშენსაკაიის ცენტრში. ტაძარი აგებულია XVIII საუკუნის შუა წლებში. 1786 წელს ეკლესია აკურთხეს. ეკლესიაში დაცულია 1701 და 1744 წლების ბიბლია, 1695 წლის მარხვანი, 1707 წლის ბიბლია და 1777 წლის ბარძიმი (ჭურჭელი ქრისტიანული ღვთისმსახურებისთვის, კერძოდ ზიარებისთვის). ეკლესია ორი საკურთხევლისაგან შედგება. მეორე საკურთხეველი ნაკურთხია სახარების ავტორის, მოციქულ იოანე ღვთისმეტყველის სახელზე. 

1937 წელს სტანიცა ვიოშენსკაიის სამების ტაძარი დაანგრიეს, ხოლო მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი გამოიყენებოდა ხორბლის საწყობად. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ტაძარს ბომბი დაეცა, შენობა ძლიერ დაზიანდა. გერმანელთა მიერ ჩამოგდებულმა ბომბმა დააზიანა საკურთხეველი და ტაძრის სამრეკლო, თუმცა ბომბი არ აფეთქებულა და ჩავარდა ხორბალში.

სოფლის ხელისუფლებამ სცადა მოქმედებაში მოეყვანა ბომბი, მაგრამ ამის ნება მიხეილ შოლოხოვმა არ მისცა. 

1990 წელს მრევლის წინამძღვრად დაინიშნა მამა ვლადიმერი. 1991 წელს დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. გამოცვალეს მთავარი გუმბათის სახურავი. 1992 წლიდან 1995 წლამდე მიმდინარეობდა საკურთხევლის აღდგენა.

ამჟამად ტაძარი მოქმედია. მასთან ფუნქციონირებს საკვირაო სკოლა. ეკლესიის წინამძღვარია ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე პოლიაკოვი. ტაძართან ახლოს დგას მიხეილ შოლოხოვის ძეგლი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Преосвященнейший епископ Игнатий совершил утреню Пасхальным чином в храме Архангела Михаила станицы Вешенской დაარქივებული 2017-01-07 საიტზე Wayback Machine.. Шахтинская епархия.
* Престол Архангела Михаила в Вёшенской დაარქივებული 2017-01-07 საიტზე Wayback Machine.
* На родину Шолохова, или как комфортно отдохнуть в станице Вешенской

სქოლიო
------

1. ↑  Архангельская церковь Вешенской станицы
2. ↑  Справка информагентства "Покров".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-07. ციტირების თარიღი: 2017-03-21.
**ეკატერინე ჭავჭავაძე** (დ. 19 მარტი, 1816 ― გ. 13 აგვისტო, 1882) — სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი დედოფალი; ალექსანდრე ჭავჭავაძის ასული. 1839 წელს ცოლად გაჰყვა სამეგრელოს მთავრის მემკვიდრეს დავით ლევანის ძე დადიანს. აქტიურად მონაწილეობდა სამთავროს მართვა-გამგეობაში. 1853 წელს, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, მემკვიდრის, ნიკოს სრულწლოვანებამდე, რუსეთის იმპერატორმა ეკატერინე დადიანი რეგენტად დაამტკიცა. 

ყირიმის ომის დროს (1853-1856), როდესაც სამეგრელოს დიდი ნაწილი ოსმალებმა დაიკავეს, ოსმალთა სარდალმა ომარ-ფაშამ სცადა ლეჩხუმში, მურის ციხეში გახიზნულ სამეგრელოს დედოფალთან შეთანხმება და სთავაზობდა მას სამეგრელოს მმართველობას. მაგრამ ეკატერინე დადიანი რუსეთის ერთგული დარჩა, შეუდგა სახალხო თავდაცვის ოგრანიზებას და პირადად მონაწილეობდა მტრის რაზმებზე თავდასხმაში. 1856 წელს ეკატერინე დადიანი მიიწვიეს ალექსანდრე II-ის მეფედ კურთხევის ცერემონიაზე; პეტერბურგში იგი დიდი პატივით მიიღეს, მიანიჭეს „სტატს დამის" წოდება და წმ. გიორგის მედლით დააჯილდოეს. 

1857 წელს სამეგრელოში გლეხთა აჯანყებამ იფეთქა. ეკატერინე დადიანმა დახმარებისათვის რუსეთის ხელისუფლებას მიმართა, იგი გლეხთა სასტიკად დასჯას თხოულობდა, მთავრობამ ეს მომენტი სამეგრელოს სამთავროს გაუქმებისათვის გამოიყენა და აჯანყების მიზეზად მმართველობის უვარგისობა ჩათვალა. 1857 წლის 26 სექტემბერს სამეგრელოს „დროებით" მმართველად გენერალი ნ. კოლუბიაკინი დაინიშნა. ეს ფაქტობრივად სამეგრელოს ავტონომიის გაუქმება იყო. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები ეკატერინე დადიანმა სამეგრელოში გაატარა. დაკრძალულია მარტვილის ტაძარში. ეკატერინე დადიანმა შემოუნახა შთამომავლობას ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსებისა და პოემა „ბედი ქართლისას" ხელნაწერი რვეული.

ლიტერატურა
----------

* *დუმბაძე მ.* დასავლეთ საქართველო XIX საუკუნის პირველ ნახევარში, თბ. 1957;
* *მაკალათია ს.* სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ. 1941;
* *მეუნარგია ი.* სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი პერიოდი და დავით დადიანი, თბ. 1939;
* *მისივე,* ქართველი მწერლები, ს. ცაიშვილის გამოც. ტ. 2, თბ. 1957;
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 5, თბ. 1970;
* *კაჭარავა დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 62.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეკატერინე ჭავჭავაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ეკატერინე ჭავჭავაძე (1816-1882) დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine.
გრიგოლ ვოლსკი
**გრიგოლ იოსების ძე ვოლსკი** (ფსევდ. *გრ. უმწიფარიძე*) (დ. 24 იანვარი, 1860, ქუთაისი, — გ. 5 ოქტომბერი, 1909, თბილისი; დაკრძალულია ბათუმში), ქართველი პუბლიცისტი, პოეტი, ექიმი, საზოგადო მოღვაწე; წარმოშობით პოლონელი.

დაიბადა რუსეთის მთავრობის მიერ საქართველოში გადმოსახლებული პოლონელი პატრიოტის ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში, შემდეგ დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო და ფილოლოგიური ფაკულტეტებზე. 

ვოლსკი 1888 წლიდან მოღვაწეობდა ბათუმში, სადაც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, არჩეული იყო ქალაქის სათათბიროს წევრად. მისი თაოსნობით 1889 წელს ბათუმში აშენდა ახალი ქართული სკოლა, რომელსაც შემდგომ თავადვე ემსახურებოდა უფასოდ, როგორც ექიმი. მას მნიშვნელოვანი ღვაწლი მიუძღვის 1897 წელს ბათუმის ქალთა პროგიმნაზიის, ხოლო 1900 წელს ვაჟთა გიმნაზიის დაარსებაში, მისივე ინიციატივით 1902 წელს გაიხსნა და 1903 წელს გაფართოვდა ბათუმის პირველი საავადმყოფო, იმავე წელს გაიხსნა ბათუმის გაერთიანებული საჯარო ბიბლიოთეკა, 1908 წელს კი — ბათუმის საბავშვო მუზეუმი. დავით კლდიაშვილთან და ივანე მესხთან ერთად იღვწოდა აჭარის მოსახლეობის კულტურული პროგრესისათვის. ხელმძღვანელობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აჭარის განყოფილებას; მხარს უჭერდა დემოკრატიული რეფორმების გატარებას, საწარმოო ძალთა განვითარებას კაპიტალისტურ საფუძველზე. 

1907 წელს ვოლსკის თავს დაესხნენ და მძიმედ დაჭრეს. მოღვაწეობის გაგრძელება მხოლოდ 1908 წლიდან შეძლო – მუშაობდა თბილისის კერძო გიმნაზიაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. გარდაიცვალა თბილისში; დაკრძალულია ბათუმში, თუმცა მისი საფლავი დაკარგულია. ვოლსკის სახელს ატარებს ქუჩა ბათუმში. 

ვოლსკის კრიტიკულ-პუბლიცისტური წერილები, ლექსები და თარგმანები 1878 წლიდან იბეჭდებოდა იმდროინდელ ჟურნალ-გაზეთებში. წერდა „გრ. უმწიფარიძის" ფსევდონიმით. მისთვის პოეზია „ჩაგრულთა ფარია" („ჩემო მუზავ!", 1881). ვოლსკის ეკუთვნის პატრიოტული და ლირიკული ლექსები: „მეგობარს", „სიზმარი" (1882), „როს საუკუნოდ დავდუმდე" (1893), ასევე პოპულარულ რომანსად ქცეული „შენ გეტრფი მარად" (1891, მუსიკა მელიტონ ბალანჩივაძისა), მოთხრობა „თორნიკეს დარდი" (1888), ჩეხოვის, ანდერსენის ქართული თარგმანები, ილიას, შიო არაგვისპირელის, ეკატერინე გაბაშვილის რუსული თარგმანები და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* *ალანია, ნ.*, „ვოლსკი, გრიგოლ იოსების ძე". ქსე, ტ. 4, გვ. 449. თბ. 1979
* „გრიგოლ ვოლსკი — მოღვაწე საქართველოს მაჯისცემას მიყურადებული", გაზ. „ახალი ეპოქა" #11. 21-27 მარტი, 2007 წ.
**გრიგოლ იაშვილი** (დ. 1902, ობჩაში — გ. 15 ნოემბერი, 1955) — ქართველი სამხედრო პირი.

ბიოგრაფია
---------

მისი მამის საკუთრებაში ყოფილა 120 დესეტინა ვენახი და ორი ხის სახლი, მათგან ერთი ქალაქ ქუთაისში.

1919 წელს გრიშამ დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. 1919 წლიდან 1921 წლამდე სწავლობდა თბილისის იუნკერთა სკოლაში. 1921 წლის იანვრიდან 11 მარტამდე მსახურობდა მენშევიკური გვარდიის გენშტაბში მთავარსარდლის პირად მცველად. 

1921 წელს საქართველოს მთავრობის ემიგრაციაში გახიზვნის შემდეგ ქვეყანა დატოვეს იუნკერბმაც. პირველ ხანებში კონსტანტინეპოლში გაჩერდნენ, 1922 წელს, კი სხვადასხვა ქვეყნის სამხედრო სასწავლებლებში გადანაწილდნენ. გრიგოლ იაშვილი პოლონეთში გაემგზავრა, სადაც სამხედრო სკოლა დაამთავრა. 1921–1927 წლებში მსახურობდა პოლონეთის არმიაში ოფიცრის თანამდებობაზე პორუჩიკის ჩინით. 1927 წელს ცოლად შეირთო პოლონელი ფაბრიკანტი იანილა მიხეილის ასული ფრიდერუბნე.

პოლონეთ–გერმანიის ომის დროს გრიშა იაშვილი ვარშავის გარნიზონის სამეურნეო ოცეულის მეთაური იყო. კაპიტულაციის შემდეგ დაუბრუნდა ძველ საცხოვრებელს ქალაქ პოზნანში. 1940 წელს გახდა „კავკასიური კომიტეტის" წევრი. პოზნანში ცხოვრებისას იგი მიხეილ კვალიაშვილთან ერთად, რომელთანაც იუნკერთა სკოლიდან მეგობრობდა, ეწეოდა აქტიურ ანტისაბჭოთა საქმიანობას. ისინი კავკასიური წარმოშობის სამხედრო ტყვეებიდან იბირებდნენ ახალ–ახალ პირებს „კავკასიურ ლეგიონში" საბრძოლველად. ასევე, ხშირად ეკონტაქტებოდნენ ქართულ სამხედრო ანტისაბჭოთა ორგანიზაციას ბერლინში — „ფერბინდუნგშტაბს", რომელმაც კავკასიური ლეგიონის შექმნას დაუდო საფუძველი. 1943 წელს ორჯერ იმყოფებოდნენ ბერლინში, სადაც შეხვდნენ „კავკასიური კომიტეტის" ბერლინის ცენტრის თავმჯდომარე გიორგი კერესელიძეს.

საბჭოთა უშიშროების „განმათავისუფლებელმა" ძალებმა პოლონეთში შესვლისთანავე დაიწყეს ნადირობა პოლონურ არმიაში მომსახურე ქართველებზე. გრიშა იაშვილი 1945 წლის 15 მაისს დააპატიმრეს. იმავე წლის 27 აგვისტოს გერმანიაში საბჭოთა საოკუპაციო ჯარების ჯგუფის სამხედრო ტრიბუნალმა მიუსაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა შრომა–გასწორების ბანაკში პირადი ქონების კონფისკაციით. მისი შემდგომი ბედის შესახებ ვიგებთ იუნკერთა მოგონებებიდან. ნიკოლოზ მათიკაშვილი თავის წიგნში — „იუნკრები" — იუწყება, რომ გრიგოლ იაშვილმა ციმბირში „ჰავა ვერ აიტანა, დაჭლექდა. ნება მისცეს თბილისში ძმასთან დაბრუნებისა, სადაც გარდაიცვალა".

გრიგოლ იაშვილის უმცროსი ძმა, სიმონი, ემიგრაციაში არ წასულა, საქართველოში დარჩა და რეპრესიებიც არ შეხებია. მიხეილ კვალიაშვილი 1967 წლის 7 თიბათვით დათარიღებულ ერთ–ერთ წერილში წერს, რომ გრიშა იაშვილმა ქვანახშირის საბადოებში მუშაობა ვერ აიტანა, „ჯერ ფილტვების გაგანიერება დაემართა, შემდეგ გულზე გადავიდა და საქართველოში თავის ძმა სიმონიკასთან დაბრუნდა. გეხსომება ჩვენი ამხანაგი უმცროსკურსელი იუნკერი. საქართველოში ჰავის რადიკალური შეცვლა ვერ აიტანა და 1955 წლის 15 ნოემბერს გარდაიცვალა".

ლიტერატურა
----------

* კერესელიძე ლია, ქართველი იუნკერი–ლეგიონერები, საარქივო მოამბე= The archival bulletin, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია, თბილისი, 2017, N 17, გვ. 99-106

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიგოლ იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თეთრი კოშკი** (რუს. Белая башня) — ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის ერთ-ერთი კოშკი. მდებარეობს მთისწინეთზე ივანოვსკისა და ზაჩატევსკის კოშკებს შორის.

ისტორია
-------

კოშკი თარიღდება XVI საუკუნით. 1620 წელს იგი გადაუკეთებიათ. 

კოშკმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო XIX საუკუნეში ფასადის ქვედა ნაწილში შემონახული თეთრი მოსაპირკეთებელი მასალის გამო. XVII-XVIII საუკუნეებში მას ეწოდებოდა სიმეონოვსკის კოშკი, სიმეონოვსკის მონასტრის სახელწოდებიდან გამომდინარე, რომელიც მდებარეობდა კრემლის შიგნით. 

1889 წელს კოშკი გამოიყენებოდა ნიჟნი-ნოვგოროდის საგუბერნიო არქივის შენობად. 1923 წელს თეთრი კოშკი დაიწვა მასში განთავსებულ საარქივო დოკუმენტებთან ერთად, მაგრამ კოშკის სტრუქტურულ ელემენტებს სერიოზული ზიანი არ მიუღიათ.

აღწერა
------

კოშკი არის მრგვალი და ოთხსართულიანი. თავდაპირველი გადახურვა არ შემონახულა. აქვს სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დროს შენარჩუნებული ადრეული რეკონსტრუქციის კვალი. 

კოშკს ორი შესასვლელი აქვს, მიწის დონეზე (კოშკის მეორე სართულზე) და სამხედრო აივნიდან. ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის სხვა მრგვალი კოშკებისაგან განსხვავებით თეთრ კოშკს გააჩნია დიდი რაოდენობით სათოფურები. მეორე სართულის ინტერიერი გადაკეთებულია ოთხკუთხედის ფორმის მქონე ოთახად. სამივე მხარეს ოთახს დატანებული აქვს სათოფურები. მესამე სართულის ინტერიერს მრგვალი დაგეგმარება აქვს. მის კედლებში დატანებულია შვიდი სწორკუთხა ნიში ვიწრო სათოფურებით. მეოთხე სართულზე დატანებულია კრემლის კოშკებისათვის დამახასიათებელი საბრძოლო ფანჯრები ანუ სათოფურები.

ლიტერატურა
----------

* Агафонов С. Л. Нижегородский кремль. Архитектура, история, реставрация. — Горький: Волго-Вятское издательство, 1976. — 136 с.
* Кирьянов И. А. Нижегородский Кремль. Очерк истории кремля в городе Горьком. — Горький: Горьковское книжное издательство, 1956. — 116 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* История перестройки и реконструкции Кремля
* Нижегородский кремль დაარქივებული 2016-11-22 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის კოშკები |
| --- |
|  |
| 
* ბორისოგლების კოშკი
* გეორგიევსკის კოშკი
* დმიტრიევის კოშკი
* ზაჩატევის კოშკი
* თეთრი კოშკი
* თოფისწამლის კოშკი
* ივანოვსკის კოშკი
* კორომისლოვის კოშკი
* ნიკოლსკის კოშკი
* საათიანი კოშკი
* საიდუმლო კოშკი
* სასაწყობე კოშკი
* ჩრდილოეთის კოშკი
 |

 |