**ჭონთიოს ციხე-სახლი** — ციხე-სახლი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ნასოფლარ ჭონთიოს ტერიტორიაზე (ომალოს თემში), ნასოფლარის განაპირას. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. 

შენობა (6,5 X 6,8 მ) ხუთსართულიანია. აღმოსავლეთიდან ეკვრის გვიანდელი მინაშენი. ორივე ნაგებობა ფიქლითაა ნაშენი. ციხე-სახლის II და III სართულების კედლები შიგნიდან მიწანარევი ნაკელითაა შელესილი. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ციხე-სახლის V სართულის კედლების ზედა ნაწილები და სართულშუა გადახურვა, დანგრეულია მინაშენის უმეტესი ნაწილი.

ციხე-სახლის I სართულს შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, მიწის დონიდან 1,4 მეტრის სიმაღლეზე. ამ სართულზე, სამხრეთ კედელში, ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. შესასვლელი II სართულზეც სამხრეთიდანაა, მიწიდან 3,25 მეტრის სიმაღლეზე. ამავე კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. აღმოსავლეთ კედელში ორი ნიშია, ხოლო ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში – თითო-თითო. III სართულზე კარი აღმოსავლეთით არის. იგი ამ სართულს აკავშირებდა მინაშენის II სართულთან. ამავე კედელში საკვამლე ხვრელია. სამხრეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია, დასავლეთისაში – სათოფური და ნიში, ხოლო ჩრდილოეთისაში – ნიში. IV სართულზე აღმოსავლეთ კედელში კარი, სარკმელი და სათოფურია, სამხრეთ კედელში კი ერთი დიდი სათოფური და ერთი ნიში. დასავლეთ კედელში ორი სათოფურია, ჩრდილოეთისაში – ერთი. I სართული სამეურნეო დანიშნულებისა იყო, II, III და IV – საცხოვრებელი, V – სათავდაცვო. სართულები მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდნენ ერთმანეთს.

მინაშენი (4,8 X 4,8 მ) ორსართულიანია. I სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. სამხრეთ კედელში პატარა სარკმელია, ჩრდილოეთისაში – ორი ნიში. II სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, ამავე კედელში ერთი ნიშია. სამხრეთ კედელში შემორჩენილია კარის წირთხლი. მინაშენს საქონლის სადგომად იყენებდნენ.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 163-164.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| ციხესიმაგრები | 
* ახმეტის ციხე
* ბახტრიონის ციხე
* ბირკიანის ციხე
* გაღმაციხე
* ერისთავების ციხე
* კესელოს ციხე
* კვეტერა
* მატნის ციხე
* პანკისის ციხე
* ქაჩალაურის ციხე
* ჩოლოყაშვილების ციხე-დარბაზი
* ცხრაკარას სასახლე
* ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი
* ხორბალოს თამარის ციხე
 |
|  |
| ციხე-სახლები | 
* ალისგორის ციხე-სახლი
* ბაკურაიძის ციხე-სახლი
* გირევის ციხე-სახლი
* დართლოს ციხე-სახლები
* დაქიურთის ციხე-სახლი
* დიკლოს ციხე-სახლი
* დოჭუს ციხე-სახლი
* თორღვაიძეების ციხე-სახლი
* ილიურთის ციხე-სახლი
* კვავლოს ციხე-სახლი
* ნაკუდურთის ციხე-სახლები
* საგირთის ციხე-სახლები
* სულაკაურის ციხე-სახლი
* ფარსმის ციხე-სახლები
* ფარსმის ციხე-სახლი
* შენაქოს ციხე-სახლი
* ჩიღოს ციხე-სახლი
* ჭონთიოს ციხე-სახლი
* ჯვარბოსელის ციხე-სახლი
 |
|  |
| კოშკები | 
* აბალოიძეების კოშკი
* ახმეტის კოშკები
* აგეურთის კოშკი
* არგოხის კოშკი
* ახშნის კოშკი
* ბასოს კოშკი
* ბეღელის კოშკი
* ბოჭორმის კოშკი
* ბუღაანის კოშკი
* გირევის კოშკი
* გურჯისგორის კოშკი
* დართლოს კოშკი
* ეთელთის კოშკი
* ვერხოვანის კოშკი
* ზემო ხალაწნის კოშკები
* ილიურთის კოშკები
* ინგეთის კოშკი
* ინდურთის კოშკი
* კვავლოს კოშკი
* მატნის კოშკები
* მაღრაანის კოშკი
* მეზვრიშვილების კოშკი
* ომალოს კოშკი
* ოჟიოს კოშკები
* საბუის კოშკი
* საგირთის კოშკი
* ფარსმის კოშკი
* ფიჩხოვნის კოშკი
* ქუმელაურთის კოშკი
* წაროს კოშკები
* წინუბნის კოშკი
* ჭართალის კოშკები
* ჭეშოს კოშკები
* ჭეშოს კოშკი
* ჭონთიოს კოშკი
* ხახაბოს კოშკი
* ხევისჭალის კოშკი
* ხისოს კოშკი
* ხორბალოს კოშკი
* ხორხელის კოშკი
* ჯანდიერების კოშკი
* ჯვარბოსელის კოშკები
* ჯოყოლოს კოშკი
* ჰეღოს კოშკები
 |

 |