recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
სალამინის ბრძოლის რომანტიკული გამოსახულება, ვილჰელმ ფონ კაულბახი.
**სალამინის ბრძოლა** — საზღვაო ბრძოლა ბერძნებსა და სპარსელებს შორის, გაიმართა ძვ. წ. 480 წელს თერმოპილეს ბრძოლის შემდეგ.

ბრძოლის მიმდინარეობა
--------------------

ათენში შეჭრილ ქსერქსე I-ს სარდალ თემისტოკლეს აზრით ბერძნები ვერ გაუმკლავდებოდნენ. უმჯობესი იყო ბრძოლის გამართვა არა ხმელეთზე, არამედ ზღვაზე...

ათენის მოსახლეობამ ყურად იღო სარდლის რჩევა და ქალაქი დატოვა. ქალები, ბავშვები და მოხუცები უხიფათო ადგილას გაიხიზნენ. ბრძოლისუნარიანმა მამაკაცებმა ხომალდებით მიაშურეს კუნძულ სალამინს. იქ, თემისტოკლეს ჩანაფიქრით, სპარელებთან გადამწყვეტი ბრძოლა უნდა მომხდარიყო. დამპყრობლებმა დაცარიელებული ათენი ძვ. წ. 480 წელს გაძარცვეს, დაანგრიეს და გადაწვეს. თემისტოკლეს სურდა მტერი სალამინის ვიწრო სრუტეში შეეტყუებინა. გამჭრიახმა მხედარმთავარმა ასეთ ჭკვიანურ ხერხს მიმართა: ქსერქსესთან გაგზავნა თავისი უერთგულესი პირი. მან სპარსელთა მეფეს აცნობა, რომ ვითომ ბერძნები სალამინიდან გაქცევას აპირებდნენ. თემისტოკლეს წარგზავნილმა ქსერქსეს ურჩია შეტევა დაუყოვნებლივ დაეწყო. თუ ბერძნები კუნძულს დატოვებდნენ, მაშინ ქსერქსეს სხვადასხვა მხარეს გაფანტული მოწინააღმდეგის დევნა მოუწევდა და ომი დიდხანს გაგრძელდებოდა. ქსერქსეს არც კი უფიქრია, რომ ატყუებდნენ. მან მეორე დღესვე თავისი ფლოტი სალამინის სრუტეში შეიყვანა. სპარსელების დიდმა და მაღალმა ხომალდებმა ვიწრო სრუტე თითქმის გაავსეს. ელინთა პატარა და დაბალი ხომალდები ტრიერები კი სწრაფად და თავისუფლად დაცურავდნენ. ისინი მახვილი ცხვირით ეჯახებოდნენ სპარსელთა ხომალდებს და ლეწავდნენ.

დამარცხებული ქსერქსე თავისი რაზმის მეომრებთან ერთად სამშობლოში დაბრუნდა. ბლა ბლა ბლაა

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბერძენ-სპარსელთა ომები

ლიტერატურა
----------

* Holland, Tom. Persian Fire: The First World Empire and the Battle for the West. — New York: Doubleday, 2005. — ISBN 0385513119
* Lazenby J. F. The Defence of Greece 490–479 BCE. — Aris & Phillips Ltd, 1993. — ISBN 0-85668-591-7
* Strauss, Barry. The Battle of Salamis: The Naval Encounter That Saved Greece—and Western Civilization. — New York: Simon and Schuster, 2004. — ISBN 0-7432-4450-8
* Wallinga H. T. Xerxes` Greek Adventure: the naval perspective. — Leiden - Boston: Brill Academic Publishers, 2005. — 178 p. — ISBN 90-04-14140-5

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბერძენ-სპარსელთა ომები |
| --- |
|  |
| 
* ნაქსოსის ალყა
* იონია
* ეფესო
* ლადე
* ნაქსოსის ალყა
* ერეტრია
* მარათონი
* თერმოპილე
* არტემისია
* სალამინი
* პოტიდეა
* ოლინთი
* პლატეა
* მიკალე
* სესტი
* ბიზანტიონი
* ეიონი
* ევრიმედონტი
* ეგვიპტე
* კიტიონი
* სალამინი

 |

 |
**რედე გლობუ** ან უბრალოდ **გლობუ** (პორტ. Rede Globo de Televisão) — უმსხვილესი ბრაზილიური სამაუწყებლო კომპანია. შეიქმნა 1965 წლის 2 აპრილს რობერტო მარინიოს მედია ჯგუფის მიერ. ამჟამად ის კონგლომერატ *Organizações Globo*-ს მფლობელობაშია. დღეისათვის, გლობუ წარმოადგენს მთელი ლათინური ამერიკის ყველაზე მსხვილ და მსოფლიოში მესამე უმსხვილეს კომერციულ სატელევიზიო ქსელს. ჩამორჩება მხოლოდ CBS-ს და NBC-ს. ყოველდღიურად მას დაახლოებით 120 მილიონი ადამიანი უყურებს. 

გლობუს მთავარი შტაბი რიო-დე-ჟანეიროში მდებარეობს, ბოტანიკური ბაღის სიახლოვეს, სადაც ასევე განთავსებულია ტელევიზიის საინფორაციო განყოფილება. გლობუს ქსელის მთავარი მწარმოებელი სტუდიები განლაგებულია პროჟაკის კომპლექსში, რომელიც მდებარეობს რიო-დე-ჟანეიროს ბარა-და-ტიჟუკას რაიონში. გლობუს მფლობელობაშია 122 სატელევიზიო სადგური მთელი ბრაზილიის მასშტაბით, ასევე საკუთარი საერთაშორისო ქსელი, TV Globo Internacional და TV Globo Portugal. 2007 წლიდან, გლობუ ანალოგური მაუწყებლობიდან გადავიდა მაღალი გარჩევადობის ტელევიზიის (HDTV) ციფრულ მაუწყებლობაზე.

გლობუ მთელ მსოფლიოში ცნობილია როგორც ტელენოველების ერთ-ერთი უდიდესი მწარმოებელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (პორტუგალიური) ოფიციალური საიტი
* (პორტუგალიური) TV Globo Internacional
**„ინკასატორის ჩანთა"** (რუს. „Сумка инкассатора") — საბჭოთა დეტექტიური მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია 1977 წელს კინოსტუდია „ლენფილმში" და პირველ შემოქმედებით გაერთიანებაში ლიტველი რეჟისორის, აუგუსტ ბალტრუშაიტისის მიერ.

ფილმის პრემიერა სსრკ-ში შედგა 1979 წლის აპრილში. გადაღებების უმეტესი ნაწილი ყირიმსა და სიმფეროპოლში მიმდინარეობდა.

სიუჟეტი
-------

სსრკ-ის პროკურატურის საგამოძიებო ჯგუფს დაევალა ავტომანქანაში დამწვარი ინკასატორების საქმის გამოძიება, რომლებსაც აეროპორტის შემოსავალი გადაჰქონდათ. გამოძიებამ დაადგინა, რომ მანქანა იდგა, როცა ცეცხლი გაჩნდა, ფული მანქანიდან ცეცხლის გაჩენამდე იქნა წაღებული და არ დამწვარა. ინკასატორების სპეციალური ინსტრუქციებით კი დაუშვებელი იყო მანქანის გაჩერება და მასში უცხო პირის ჩასმა. მანქანის გაჩერების შემთხვევაში კი საინკასატორო სამსახურში სპეციალური სიგნალი უნდა გაეგზავნათ, მაგრამ ასე არ მომხდარა. იპოვეს ასევე თვითნაკეთი პოროტექნიკის კვალი. ექსპერტიზამ აჩვენა, რომ მანქანაში მსხდომი ინკასატორების პარალიზებისთვის სპეციალური გაზი გამოიყენეს. გამოძიებას ართულებს ისიც, რომ დამნაშავეს კვალის ასარევად სპეციალურად სხვადასხვა ქმედებები აქვს ჩატარებული, რითაც ეჭვი სხვებზე უნდა აიღონ.

როლებში
-------

* გიორგი ბურკოვი — ალექსანდრე სანინი
* დონატას ბანიონისი — ალექსეი ტულიაკოვი
* ელენა ნაუმკინა — მარგარიტა უსტინოვა
* ვიტაუტას ტომკუსი — იური ბორისოვი
* ნატალია ფატეევა — ქსენია კოვალიოვა
* ანატოლი სოლონიცინი — ივან ტროფიმეს ძე
* იგორ ერელტი — იგორ პეშეხონოვი
* მიხეილ სვეტინი — ჩებოტარიოვი, მოლარე
* გია კობახიძე — ნორაკიძე
* მ. სიზოვი — ექსპერტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ინკასატორის ჩანთა" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**ფინანსებისა და ადმინისტრირების უნივერსიტეტი** (ჩეხ. Vysoká škola finanční a správní o.p.s.) ― კერძო ბიზნეს სკოლა ჩეხეთის რესპუბლიკაში. დაარსდა 1999 წელს, საბანკო აკადემიისა და ჩეხეთის ქვანახშირის ჯგუფის მიერ. იგი ქვეყნის მასშტაბით ერთ-ერთი პირველი კერძო ბიზნეს სკოლა იყო. 2009 წელს ჩეხეთის მთავრობის აკრედიტაციის კომიტეტმა სკოლას სრული უნივერსიტეტის სტატუსი მიანიჭა.

ისტორია
-------

ფინანსებისა და ადმინისტრირების უნივერსიტეტი 1999 წელს დაარსდა. სკოლა 2001 წელს გაფართოვდა და მოსტსა და კლადნოში ახალი კამპუსები გაიხსნა. 2002 წელს უნივერსიტეტმა აშშ-ის სიეტლის საქალაქო უნივერსიტეტთან დაიწყო თანამშრომლობა, ხოლო 2004 წელს ერასმუსის პროგრამებს შეუერთდა. 2009 წელს სკოლამ სადოქტორო პროგრამის განხორციელების სახელმწიფო ნებართვა მიიღო და უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა. 2016 წლის სექტემბრიდან უნივერსიტეტის ფილიალი კარლოვი-ვარშიც მდებარეობს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* VSFS Website დაარქივებული 2012-08-22 საიტზე Wayback Machine.
* Information system (IS) VŠFS
* VSFS International Students Club დაარქივებული 2017-09-26 საიტზე Wayback Machine.
* ACTA of VSFS – R & D magazine დაარქივებული 2022-09-29 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1142174964 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. ↑  Studijní střediska : VŠFS cs. ციტირების თარიღი: 2019-05-23
სერენგეტის ველები
**სერენგეტი** (Serengeti, მაას ენაზე „უკიდეგანო ველები") — ეკოსისტემა, რომლის გეოგრაფიული რეგიონი მოიცავს ჩრდილოდასავლეთ ტანზანიასა და სამხრეთდასავლეთ კენიას; შეადგენს დაახლოებით 30 000 კმ²-ს.

სერენგეტი მასპინძლობს უმსხვილეს და ყველაზე ხანგრძლივ ნადირთა მიწისზედა მიგრაციას მსოფლიოში და ერთ-ერთია ათ ბუნებრივ საოცრებათაგან მსოფლიოში. რეგიონში რამდენიმე ეროვნული პარკი და ნადირთა ნაკრძალია. 

აქ ბინადრობს 70-მდე მსხვილი ძუძუმწოვარი და 500-მდე ავიფაუნის სახეობა. ცხოველთა სამყაროს მრავალფეროვნება განპირობებულია კლიმატური პირობების დიდი ნაირსახეობით და მოიცავს ტროპიკულ ტყეებს, ჭაობებს, სავანებს, გაშლილ ველებსა და ოაზისებს. ყველაზე გავრცელებულ მსხვილფეხა ძუძუმწოვართა შორის არიან ცისფერი გნუ, გაზელი, ზებრა და გარეული კამეჩი.

ოქტომბრისთვის დაახლოებით 2 მილიონი ბალახისმჭამელი ძუძუმწოვარი იწყებს მიგრაციას ჩრდილოეთის მაღლობებიდან სამხრეთის გავაკებისკენ, მდინარე მარას გადაკვეთით, წვიმის წყლის ძიებაში. აპრილში ისინი ისევ ჩრდილოეთში ბრუნდებიან დასავლეთის შემოვლით, ისევ მდინარე მარას გადაკვეთით. ამ ფენომენს ხშირად წრიულ მიგრაციას უწოდებენ. ამ მოგზაურობისას ტანზანიიდან ზემო კენიის მასაი-მარას ნაკრძალისკენ, რაც 800 კმ-ს შეადგენს, სულ მცირე 250 000 გნუ იღუპება ხოლმე. სიკვდილიანობის მიზეზი სხვადასხვაა, მათ შორის მტაცებელი ცხოველები. მიგრაციის ქრონიკა აღწერილია 1994 წლის დოკუმენტურ ფილმში "აფრიკა: სერენგეტი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სერენგეტის ეროვნული პარკი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სერენგეტი***

* Serengeti
* Seven Natural Wonders of Africa დაარქივებული 2013-03-26 საიტზე Wayback Machine.
* Serengeti National Park Official Website
**ვერცხლისწყლის შესახებ მინამატის კონვენცია** (ინგლ. Minamata Convention on Mercury) ― საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვას ვერცხლისწყლისა და ვერცხლისწყლის ნაერთების ანთროპოგენული ემისიისა და გაჟონვისგან. კონვენცია სამწლიანი შეხვედრებისა და მოლაპარაკებების შედეგად შემუშავდა, რის შემდეგაც 2013 წლის 19 იანვარს, ჟენევაში, თითქმის 140 სახელმწიფოს წარმომადგენლებმა კონვენციის ტექსტი დაამტკიცეს. კონვენციას ხელი მოაწერეს იმავე წლის 10 ოქტომბერს, კუმამოტოში, იაპონიაში, გამართულ დიპლომატიურ კონფერენციაზე. კონვენციას სახელი ეწოდა იაპონიის ქალაქ მინამატის შესაბამისად. დასახელებას სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს, რადგანაც ქალაქი ვერცხლისწყლით მოწამვლისა და მინამატის დაავადების ეპიცენტრი იყო. მომდევნო ათწლეულებში ამ საერთაშორისო ხელშეკრულებამ ხელი უნდა შეუწყოს ვერცხლისწყლით დაბინძურების შემცირებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საერთაშორისო სამართალი
* საერთაშორისო გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებების სია
* ვერცხლისწყლის ციკლი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website of the Minamata Convention on Mercury

სქოლიო
------

1. ↑  Bailey, Marianne. Minamata Convention on Mercury (24 February 2014).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 19 ოქტომბერი 2014. ციტირების თარიღი: 12 October 2014.
**ლიხის ქედი**, **სურამის ქედი** — ქედი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარესა და იმერეთის მხარეს შორის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კავკასიონისა და მცირე კავკასიონის მთათა სისტემების დამაკავშირებელ სუბმერიდიანულ ქედზე, რომელიც საქართველოს ყოფს აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად (ძვ. წყაროებით „ლიხთიმერად" და „ლიხთამერად"). ლიხის ქედი კასპიისა და შავი ზღვების წყალგამყოფია. შუა მონაკვეთი ტექტონიკურად ეკუთვნის ძირულის კრისტალურ მასივს, ჩრდილოეთი — კავკასიონს, სამხრეთი — მცირე კავკასიონს. ქედის სიგრძე ერწოს უღელტეხილიდან ლომისმთამდე 102 კმ-ია. აბსოლუტური სიმაღლე ცვალებადობს 900-2470 მ ფარგლებში. მწვერვალებიდან აღსანიშნავია: რიბისი (2470 მ), ალხაშენდა (2319 მ), ბილურთა (2166 მ), რუსთავი (1926 მ), ლოხონი (1925), ვირიგვერდი (1644 მ), შვილდისი (1443 მ), ედისჯვარი (1320 მ), საბუეთი (1248 მ), წაქვა (1220 მ), კაპრებისმთა (1177 მ); უღელტეხილებიდან — რიკოთი (999 მ), ჯვარი (936 მ), ფონა და სხვა.

ლიხის ქედი ასრულებს კლიმატგამყოფის როლს, მაგრამ კოლხეთის დაბლობისა და აღმოსავლეთ საქართველოს კლიმატურ-ბოტანიკური ოლქების საზღვარი წყალგამყოფს კი არ მიუყვება, არამედ — ქედის აღმოსავლეთ კალთებს. ქედის უმეტესი ნაწილი ფართოფოთლოვანი ტყითაა შემოსილი (მუხა, რცხილა, წაბლი, წიფელი). განაპირა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებში წიწვიანებიცაა. სუბალპური და ალპური მდელოები მხოლოდ უკიდურეს ჩრდილოეთ ბოლოზეა (მთები რიბისი და ალხაშენდა). სხვა უტყეო უბნები ანთროპოგენური წარმოშობისაა. ქედში გაყვანილია წიფის სარკინიგზო და რიკოთქვეშა საავტომობილო გვირაბები, ხოლო ქედზე გადის ხაშური-ზესტაფონის და გომი-საჩხერის საავტომობილო გზები.

ლიხის ქედის პანორამა ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიიდან  
ჯაბა ლაბაძის ფოტო

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლიხის ქედი***

* *მარუაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 271.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გურამ გაბესკირია (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**გურამ გაბესკირია** (დ. 12 აპრილი, 1936, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1980).

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი, 1971 წელს საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1971 წელს კონოსტუდია „მოსფილმში" თავისივე სცენარით გადაიღო სამნაწილიანი სადიპლომო მხატვრული ფილმი „პირველი გზა". 1972 წლიდან მუშაობს კონცერნ „ქართულ ფილმში". არის შემდეგი ფილმების დამდგმელი რეჟისორი: „დათა თუთაშხია" (1977 წელი, გიგა ლორთქიფანიძესთან ერთად), „ვასილ კიკვიძე" (1980 წელი გ. კალატოზიშვილთან ერთად), „ზღვის მაშვრალნი" (1986 წელი, „ქართული ფილმისა" და საფრანგეთის „პატესინემას" ერთობლივი ნამუშევარი ე. საშენთან ერთად). 1987 წელს სახელმწიფო კინოკომიტეტის სატარიფიკაციო საბჭომ მიანიჭა მხატვრული ფილმების რეჟისორის უმაღლესი კატეგორიის კვალიფიკაცია; 1991 წელს დაინიშნა „ქართული ფილმის" მე-2 შემოქმედებითი გაერთიანების სამხატვრო ხელმძღვანელად; 1992 წელს აირჩიეს კინოკორპორაცია „ქართული ფილმის" კინოსტუდია „ფრესკას" სამხატვრო ხელმძღვანელად; 1997 წლიდან მუშაობს სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში; 2001-2004 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ ფაკულტეტზე; 2006 წლიდან არის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის საპატიო პროფესორი.

1979 წლიდან იყო საკავშირო კინემატოგრაფისტთა კავშირის, ხოლო 1991 წლიდან არის საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.

1981 წელს მიიღო სსრკ სახელმწიფო პრემია, ხოლო 1980 წელს საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გიზო გაბესკირია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* გიზო გაბესკირია — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* გიზო გაბესკირია კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
**ფარსმან სონღულაშვილი** (დ. 13 თებერვალი, 1923 წელი, დიღომი (სოფელი) — გ. 2001 წელი) — ქართველი მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

მან დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი 1948 წელს.1948 - 1965 წლებში ის გახლდათ მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის მსახიობი, ხოლო 1965 წლიდან კი მოღვაწეობა გააგრძელა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში.

იგი გადაღებულია ქართულ კინოფილმებში: „კეთილი კაცი - „ობოლა" (ერთხელ შაქრიანში)" (1985), „ყვითელი ჩიტი" (1983), „ბერიკაცები" (1975), „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ" (1965), „გამსვლელი პაიკი" (1970), „აბეზარა" (1956), „ქალის ტვირთი" (1957).

ჯილდოები
--------

ფარსმან სონღულაშვილს 1961 წელს მიღებული აქვს საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება. 1998 წელს — ღირსების ორდენი ქართული თეატრალური და კინო ხელოვნების განვითარებისა და პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი პირადი წვლილისათვის.

ლიტერატურა
----------

* ხელოვნების კალენდარი (თეატრი, მუსიკა, კინო), თბილისი, 1993. გვ. 14.
* *სიმონიშვილი გ. გაჩეჩილაძე თ. ყიფიანი თ.(რედ)*, წიგნი ღირსებისა: ტ. 3, თბილისი, 2001, გვ.302.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფარსმან სონღულაშვილი
* ხელოვნების კალენდარი : 1993 წელი : (თეატრი, მუსიკა, კინო)
* ფარსმან სონღულაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ფარსმან სონღულაშვილი
2. ↑  ფარსმან სონღულაშვილი:ფილმოგრაფია
3. ↑  ფარსმან სონღულაშვილი:ჯილდოები
რაულ ვალენბერგი
**რაულ ვალენბერგი** (დ. 4 აგვისტო, 1912 — გ. 17 ივლისი, 1947) — შვედი დიპლომატი. იხსნა არაერთი უნგრელი ებრაელის სიცოცხლე ჰოლოკოსტის დროს. საბჭოთა ჯარის მიერ ბუდაპეშტის აღების შემდეგ დააკავა საბჭოთა საიდუმლო სამსახურმა „სმერშმა" („სმერში"; მომდინარეობს რუსული შემოკლებიდან „**Смер**ть **ш**пионам") და საიდუმლოდ გადააგზავნეს მოსკოვში. სავარაუდოდ დაიღუპა საბჭოთა ციხეში 1947 წლის ივლისში. 2016 წლის 31 ოქტომბერს შვედეთმა ვალენბერგი ოფიციალურად გამოაცხადა გარდაცვლილად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რაულ ვალენბერგი დაარქივებული 2018-02-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Решение Генпрокуратуры по Раулю Валленбергу. Интерфакс.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-05. ციტირების თარიღი: 2012-8-4.
2. ↑  «Sweden declares Holocaust hero Raoul Wallenberg officially dead»
3. ↑  В Швеции официально объявили умершим дипломата Валленберга. interfax.ru (31 октября 2016). ციტირების თარიღი: 2016-11-01.
**ოთხთავი** (Щук. 760) — ქართული ოთხთავი, გადაწერილი კონსტანტინოპოლში 1070 წელს, კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I-ის ძმის აბაზისათვის.

აღწერა
------

ოთხთავი შედეგაბა 373 ფურცლისაგან; ეტრატი; 19.8×14.8 სმ.; ნუსხური; კომბინირებული ყდა, კერძოდ, XIX ს-ის ყავისფერ ტყავგადაკრულ ფრთებზე დაკრულია გადაწერის თანადროული რელიეფური მოჭედილობა: ზედა ფრთაზე ჯვარცმა, ქვედა ფრთაზე ვედრების სცენა. 

გადამწერი: თეოდორე, გადაწერის ადგილი: რომანას მონასტრის სოხასტერი. ოთხთავი გიორგი ათონელის რედაქციისაა. ბოლოში ერთვის საკითხავთა კალენდარული საძიებელი. წიგნი განეკუთვნება ე.წ. „საზეიმო" ხელნაწერთა რიცხვს, საგანგებოდაა გადაწერილი და შემკული. მინიატიურები განაწილებულია კლასიკური ხანის ოთხთავებისთვის დამახასიათებელი წესის მიხედვით: აყვავებული ჯვარი, ევსებიოსის წერილი კარპიანესადმი, სახარების კანონთა 12 კამარა, თითოეული სახარების წინ მახარებელთა გამოსახულება. ტექსტი გაფორმებულია დეკორირებული საზედაო ასოებით. ხელნაწერი განკუთვნილია კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I-ის ძმის, აბაზისათვის. ოთხთავს ერთვის გადამწერის ვრცელი ანდერძი და გვიანდელი მინაწერები. წიგნის გადაწერის თარიღის, ადგილისა და ოთხთავის მფლობელის ვინაობის შესახებ ცნობებს გვაწვდის გადამწერის ანდერძი: „...მე, სულითა საწყალობელმან თეოდორე მთავარანგელოზელმან, დავწერე წმიდაჲ ესე სახარებაჲ სრული ყოვლითავე ფერითა... ესე დავწერე და მოვაჴსენე ბრწყინვალესა მეფესა აბაზს, უმბრწამესსაჲ შვილსა სულკურთხეულისა გაგიკ მეფისა... დავწერე და განვასრულე სანახებსა კოსტანტინეპოლისსა, სოჴასტერსა რომანისსა, საჴელსა წმიდისა ღმრთისმშობელისსა, რომელსა მეგეთონა ეწოდების, მეფობასა ბერძენთა ზედა დეოგენესისასა, და აფხაზთა და ქართველთა ზედა – ბაგრატ სევასტოსისა და გიორგი კურაპალატისა, ძისა მისისსა, და კახთა და რანთა ზედა – ხსართანან კურაპალატისა და ძმათა მისთა..." ხელნაწერი XVI ს-ში სამხრეთ საქართველოში ჩანს დაცული. ოთხთავი აღწერილია, ანდერძ-მინაწერები შესწავლილია, გადამწერის ანდერძი გამოქვეყნებულია (კლდიაშვილი 2005: 145-147). წიგნის მხატვრულ-დეკორატიული სისტემა განხილულია ბიზანტიური წიგნის ხელოვნების კონტექსტში.

ლიტერატურა
----------

* კეკელია ბ. ქართული ხელნაწერი წიგნი საზღვარგარეთ // Щук. 760 (საინვენ. № 19195). ოთხთავი, თბილისი, 2023, გვ. 151
* კლდიაშვილი 2005: კლდიაშვილი დ. გარეჯა-კონსტანტინეპოლი; თეოდორე გარეჯელის მიერ რომანას მონასტრის ქართულ სკრიპტორიუმში 1070 წელს გადაწერილი ოთხთავი, საქართველოს სიძველენი, 7-8 ( 2005), გვ. 143-162.
* Стерлигова И. Чеканный оклад грузинского Тетраевангелия государственного Исторического Музея (Щук. 760). Хризограф. Сборник статей к юбилею Г. З. Быковой, Москва, 2003, ст. 308-320.
* Добрынина, Неизвесная лицевая рукопись из Государственного Исторического Музея (Щук. 760). Хризограф. Сборник статей к юбилею Г.З. Быковой, Москва, 2003, ст. 259-307.
**შოთა პეტრეს ძე ზაზაშვილი** (დ. 2 ივნისი, 1946, სოფ. უდე, ახლანდ. ადიგენის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი მათემატიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (1998). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი (1969). 1968–1989 წლებში მუშაობდა თსუ-ის ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე. 2003–2005 იყო თსუ-ის მესხეთის ფილიალის მათემატიკისა და ასტრონომიის კათედრის გამგე, 2005–2007 წლებში — ამავე ფილიალის დირექტორი. 2009 წლიდან მუშაობს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის უმაღლესი მათემატიკის დეპარტამენტში. 

ზაზაშვილის სამეცნიერო მუშაობის მიმართულებებია: დრეკადობის თეორიის სტატიკის ძირითადი, შერეული და საკონტაქტო ამოცანების მათემატიკური მოდელირება და გამოკვლევა; თხელი ანიზოტროპული დრეკადი ფირფიტის ღუნვის ძირითადი და შერეული სასაზღვრო ამოცანები; მრავალგანზომილებიანი ფიზიკური ველების ურთიერთქმედების მათემატიკური ამოცანები კომპოზიტური დრეკადი სხეულებისათვის.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 300.
**ეიჩირო ოდა** ( იაპონ. *尾田 栄一郎 ოდა ეიჩირო*; დ. 1 იანვარი 1975, კუმამოტო, იაპონია) — მანგაკა, One Piece-ის ავტორი. მისი დებიუტი შედგა 17 წლის ასაკში *Wanted!*-ზე მუშაობის დროს, რომლისთვისაც მიიღო რამდენიმე პრიზი, მათ შორის ტეზუკას პრიზიც. *Wanted!*-ის წყალობით ოდამ სამსახური მიიღო ჟურნალ *შონენ ჯამფში*, სინობუ კაიტანის დაეხმარა *Suizan Police Gang*-ის შექმნაში და შემდეგ მასაია ტოკუჰიროს *Jungle King Tar-chan* და *Mizu no Tomodachi Kappaman* მანგების შექმნაში. ორივე მანგამ ოდას დიდი წარმატება მოუტანა. 19 წლის ასაკში ის ნობუჰირო ვაცუკის ასისტენტად მუშოაბდა მანგაზე *Rurouni Kenshin*. სწორედ ამ დროს დაიწყო მეკობრეებზე პატარა ნაწარმოებების წერა და ხატვა, მათ შორის პატარა ისტორიების კრებულის, სახელწოდებით "Romance Dawn". *One Piece* შექმნის შემდეგ ოდა გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მანგაკა იაპონიაში.

დაქორწინებულია ყოფილ მოდელზე ტიაკი ინაბაზე (იაპონ. *稲葉ちあき* ). 2006 წელს მათ შეეძინათ გოგონა.

სამუშაო
-------

* One Piece (გამოდის 1997 წლიდან)
* Wanted! (1998, პატარა ისტორიების კრებული)
	+ Wanted! (1992)
	+ God’s Gift for the Future (1993)
	+ Itsuki yakou (1993)
	+ Monsters (1994)
	+ Romance Dawn (1996)
* Dragon Ball x One Piece: Cross Epoch (2007)
* One Piece x Toriko (2011)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Eiichiro Oda
* Tell me! Oda-sensei
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **შავიშვილი**. |

**მიხეილ კალისტრატეს ძე შავიშვილი** (დ. 2 სექტემბერი, 1894, ოზურგეთი — გ. 5 ოქტომბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1947), სსრ კავშირის მშენებლობისა და არქიტექტურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება მშობლიურ ქალაქში მიიღო და შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, მაგრამ პირველი მსოფლიო ომის გამო ვერ დაამთავრა — 1916 წელს არმიაში გაიწვიეს. 1922 წელს სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის არქიტექტორის სპეციალობით. აღსანიშნავია, რომ მიხეილ შავიშვილი იყო ერთ-ერთი პირველტაგანი, ვინც არქიტექტურული განათლება საქართველოში მიიღო.

1931 წელს ახალგაზრდა, ნიჭიერი ხელოვანი მიიწვიეს საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც კითხულობდა სპეცკურსებს, ხოლო 1951-1955 წლებში განაგებდა არქიტექტურის კათედრას.

1932 წლიდან მუშაობას იწყებს საპროექტო დაწესებულებებში, სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე განაგებდა არქიტექტურულ სახელოსნოებს. იგი 80-მდე პროექტის ავტორია. მათ შორის აღსანიშნავია: სპეციალისტთა საცხოვრებელი სახლები საბურთალოზე, ავტოქარხნის მუშათა საცხოვრებელი რაიონი ქუთაისში, შამპანკომბინატის ნაგებობათა კომპლექსი თბილისში, ადმინისტრაციული სახლი ცხინვალში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეორე კორპუსი, სამედიცინო ინსტიტუტის და საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეორე კორპუსი, სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი გორში, ლ. მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრი ქუთაისში და სხვა მრავალი. მისმა არაერთმა პროექტმა გაიმარჯვა საკავშირო თუ რესპუბლიკურ კონკურსებში.

აღსანიშნავია მიხეილ შავიშვილის ღვაწლი ეთნოგრაფიულ და არქეულოგიური ექსპედიციების საქმიანობაში — მან აზომა არაერთი ხუროთმოძღვრული ძეგლი. იგი იყო საქართველოს არქტიტექტორთა კავშირის ჩამოყალიბების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, 1945-1947 წლებში მისი თავმჯდომარე, გამგეობის წევრი. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ეთერი ესტატეს ასული ანანიაშვილი (დ. 1907, თბილისი — გ. 16 თებერვალი, 1988, იქვე).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 674.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 364, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მიხეილ შავიშვილი (არქიტექტორი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბუდას ბრინჯაოს ქანდაკება ლაოსიდან
**სიდჰართა გაუტამა** (სანსკრიტი सिद्धार्थ गौतम, პალი Siddhattha Gotama; დაახ. ძვ. წ. 563 - ძვ. წ. 483) — ძველი ინდოელი სულიერი მოძღვარი და ბუდიზმის დამაარსებელი. იგი ასევე ცნობილია როგორც **შაკიამუნი**, ანუ ბრძენი შაკიების გვარიდან. ბუდას ბიოგრაფია ბურუსითაა მოცული, რადგან მისი ცხოვრების აღწერები მისი წასვლის შემდეგ დაახლოებით 300 წლის მერე დაიწერა.

ბუდა შაკიამუნის პირველი ცხოვრების აღწერა მოცემულია სუტრა Majjhima Nikaya-ში, პალიზე, რომელიც შედის ტრიპიტაკაში. თუმცა ამ სურტიდან შეუძლებელია ბუდას ცხოვრებაზე რაიმე წარმოდგენის მიღება, იგი ძალიან წყვეტილ ცნობებს იძლევა. პირველი შედარებით სრული ბიოგრაფიები დაიწერა ძვ. წ. II საუკუნეში...

ბიოგრაფია
---------

### დაბადება და უფლისწულობა

ძველი ბუდისტური წყაროების თანახმად, მომავალი ბუდა დაიბადა ქალაქ ლუმბინიში, თანამედროვე ნეპალის ტერიტორიაზე, კშატრულ ტომ შაკიების მეფის ოჯახში. ლეგენდის თანახმად სიდჰართას დაბადებამდე, მის დედას ჰქონდა თეთრი სპილოს ხილვა, რაც მიმანიშნებელია ბუდას განსაკუთრებულობაზე. სიდჰართჰა დაიბადა მაისში, სავსე მთვარის დროს, ბუდისტურ სამყაროში მისი დაბადების დღე ფართოდ აღინიშნება. ლეგენდის თანახმად დედამისი მშობიარობისას გარდაიცვალა.

თუმცა უფრო ადრეული ისტორიული წყაროების თანახმად შაკიამუნი დაიბადა არა სამეფო, არამედ არისტოკრატიულ ოჯახში, მეომრების კასტიდან, მცირე რესპუბლიკა შაკაში. მის მამას ერქვა შუდხოდანა, ხოლო დედის სახელი უფრო გვიანდელ წყაროებში გაჩნდა - მაიადევი (მაჰამაია).

ახალდაბადებულ სიდჰართას სხეულზე ამოაჩნდა დიდი ადამიანის 32 მაჩვენებელი. წინასწარმეტყველმა ასიტამ უთხრა ამის შესახებ მეფეს, რომ პატარა ან დიდი მეფე ან დიდი წმინდანი გახდება. მამას სურდა რომ შვილი დიდი მეფე გამხდარიყო და შესაბამისად ზრდიდა. სიდჰართჰას არიდებდნენ ყველაფერს, რასაც შეეძლო მისი დამწუხრება.

სიდჰართას ბავშვობა და სიყმაწვილე უზრუნველი იყო. იგი 16 წლის იყო, როდესაც მამამ მას შერთო ცოლად იასოდჰარა. მალე მათ ვაჟი რაჰული ეყოლათ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა"

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Гожева Н. А.* БУДДА ШАКЬЯМУНИ // Большая российская энциклопедия. т. 4. — М. 2006. — стр. 296–297.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სიდჰართჰა გაუტამა***
პაგრიანი სიქი სამხედრო
**სიქიზმი** (პენჯ. ਸਿੱਖੀ „მოსწავლე") — ინდოეთის ერთ-ერთი ახალგაზრდა მონოთეისტური რელიგიური აღმსარებლობა, დაარსებულია ჩვ.წ. XV საუკუნეში გურუ ნანაკის მიერ. გავრცელებულია ძირითადად პენჯაბის შტატში. ჰყავს ოც მილიონზე მეტი მიმდევარი. 

სიქიზმი ქადაგებს ყველა რელიგიების (თავის დროზე იგულისხმებოდა ისლამი და ინდუიზმი) შემწყნარებლობას, ადამიანთა თანასწორუფლებიანობას, ქალთა ემანსიპაციას და ა.შ. 

სიქიზმის წმინდა წიგნს ჰქვია „გურუ გრანთი". სიქებს, ბიბლიური რელიგიების (იუდაიზმი, ქრისტიანობა, ისლამი) მსგავსად, ერთი უსახო და უსახელო ღმერთის სწამთ, რომელსაც ისინი სანსკრიტიდან ნასესხები სიტყვით მოიხსენებენ - პარამატმანი („ზესული") და სიქიზმის დამაარსებლის - ნანაკის გარდა კიდევ ცხრა გურუს სცემენ თაყვანს. ამ რელიგიამ ინდუიზმიდან ისესხა სულის უკვდავების, კარმის, დჰარმის და სხვ. იდეა. 

სიქი მამაკაცები წვერს და თმას არასდროს იპარსავენ, ამიტომ ყოველთვის დიდ პაგრის (ჩალმას) ატარებენ , რაშიც თავიანთ დაწნულ წვერ-ულვაშს და მუხლებამდე გრძელ თმას მალავენ. ასევე მათი განუყრელი ატრიბუტია ფოლადის სამაჯური, სავარცხელი და პატარა ხანჯალი.  

სიქებისთვის დამახასიათებელია გვარი „სინჰი" („სინგჰი"), რაც სანსკრიტზე „ლომს" ნიშნავს და სიქების სიმამაცეს უსვამს ხაზს.

ინდოელი ხალხის ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ეპოქიდან მოყოლებული, სიქები, რომლებიც თავიანთ სარწმუნოებას ეროვნებასთან აიგივებენ, პენჯაბის ინდოეთისგან დამოუკიდებლობისთვის იბრძვიან. სიქი სეპარატისტების ხელით 1984 წელს მოკლული იქნა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ინდირა განდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* SikhMuseum.com
* Sikh History Web Portal დაარქივებული 2021-05-08 საიტზე Wayback Machine.
* Sikh Philosophy Network An Online Sikh Discussion Forum
* SinghSahib.com ~ a complete portal on Sikhism დაარქივებული 2019-05-24 საიტზე Wayback Machine.
* Sikhs.org
ბალახის ჰოკეის ანტიკური ბარელიეფი
**ჰოკეი** (ინგლ. hockey) — სპორტული გუნდური თამაში ჩოგნებით და ბურთით (ან შაიბით). თამაშის მიზანია ბურთი (შაიბა) ინდივიდუალური ტარებითა და გადაცემებით რაც შეიძლება მეტჯერ გაიტანონ მოწინააღმდეგის კარში. არსებობს ჰოკეის 3 ძირითადი სახეობა: 1. ყინულის ჰოკეი, (ფრანგ. hockey sur glace); 2. ჰოკეი ბურთით (ბენდი, ინგლ. bandy — მოღუნული ჩოგანი); 3. ბალახის ჰოკეი (საკუთრივ ჰოკეი). თამაშობენ საგანგებოდ დახაზულ მოედნებზე: ბალახის ჰოკეის — ბალახის, სინთეთიკურ-საფარიან, გრუნტისა და სხვა მოედნებზე (91,4 მ Х 55 მ), შაიბიან ჰოკეის (51-61 მ Х 24-30 მ) და ბურთიან ჰოკეის (90-110 მ Х 50-65 მ) ყინულის მოედნებზე. ბურთიანი ჰოკეისა და ბალახის ჰოკეის გუნდში 11 მოთამაშეა (მეკარის ჩათვლით); ყინულის ჰოკეიში — 6 (შემადგენლობა პერიოდულად იცვლება მეკარის გარდა), თამაშის დრო შესაბამისად: 90 და 70 წთ-ია (1 შესვენება) და 60 წთ (ე. წ. სუფთა სათამაშო დრო, 2 შესვენება). ბურთის მასა: 58-62 გრ და 155-165 გრ, შაიბისა 156-170 გრ. ბურიანი და შაიბიანი ჰოკეის მოთამაშეთათვის სავალდებულოა სპეციალური დამცავი სპორტული ტანსაცმელი.

**ბალახის ჰოკეი** ცნობილია უძველესი დროიდან. თანამედროვე სახით გაჩნდა დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნის შუა წლებში. საერთაშორისო ფედრაცია დაარსდა 1924 წელს. 1908 წლიდან შეტანილია ოლიმპიური თამაშების პროგრამაში. 1970 წლიდან იმართება ევროპის ჩემპიონატები, 1971 წლიდან — მსოფლიო ჩემპიონატები.

**ბურთიანი ჰოკეი** ევროპაში ცნობილია შუა საუკუნეებიდან. თანამედროვე სახით გაჩნდა დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნის შუა წლებში. XX საუკუნის 50-იან წლებამდე არსებობდა მისი 2 სახეობა: დასავლეთ-ევროპული ჰოკეი — ბენდი და რუსული ბურთიანი ჰოკეი. საერთაშორისო ფედერაცია დაარსდა 1955 წელს, 1957 წლიდან იმართება მსოფლიო ჩემპიონატები.

**ყინულის ჰოკეი** თანამედროვე სახით გაჩნდა კანადაში XIX საუკუნის 60-იან წლებში. 1908 წელს დაარსდა საერთაშორისო ლიგა, 1979 წელს — საერთაშორისო ფედერაცია. 1920 წლიდან ოლიმპიური თამაშების პროგრამაშია (1924 წლიდან ზამთრის ოლიმპიური თამაშებისა), 1910 წლიდან ტარდება ევროპის ჩემპიონატები, 1930 წლიდან — მსოფლიო ჩემპიონატები.

* ბალახის ჰოკეიბალახის ჰოკეი
* ჰოკეი ბურთითჰოკეი ბურთით
* ყინულის ჰოკეიყინულის ჰოკეი
* გორგოლაჭებიანი ჰოკეიგორგოლაჭებიანი ჰოკეი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 678.
**კნაფე** (არაბ. كنافة) — ტრადიციული არაბული დესერტი. მზადდება ვერმიშელის მსგავსი ცომის ნაწარმით, სახელად *ქადაიფი*, რომელიც ამოვლებულია შაქრის სიროფში (ჰქვია კატარი), და როგორც წესი, მოყრილი/მოსხმული აქვს ყველი ან სხვა ინგრედიენტი, მაგალითად, სქელი ნაღები, ფსტა ან თხილი (რეგიონის მიხედვით). პოპულარულია ახლო აღმოსავლეთში. თურქეთში მას *Künefe* უწოდებენ.

არაბულად ეს სახელწოდება შეიძლება აღნიშნავდეს როგორც თავად ცომს, ისე მთელ დესერტს. თურქულად ცომი ცნობილია როგორც *tel kadayıf*, ხოლო ყველით დამზადებული დესერტი, რომელშიც ამ ცომს იყენებს — *künefe*. ბალკანეთში მსგავსი ცომი ცნობილია როგორც kadaif/cataif, საბერძნეთში, როგორც kadaifi, და წარმოადგენს სხვადასხვა კერძის მთავარ შემადგენელს.

1. ↑  „Cheese pastry (künefe)".
2. ↑  Tel kadayıf hamuru tarifi.
3. 1 2  Davidson, Alan (2014) *The Oxford Companion to Food*.  Oxford University Press,   გვ. 33, 661–662. ISBN 9780199677337.
4. ↑  Knafeh en.
5. ↑   *Food, Cuisine, and Cultural Competency for Culinary, Hospitality, and Nutrition Professionals* (en).
6. ↑   *Classic Palestinian Cuisine* (en).
7. ↑   *At the Table: Food and Family around the World: Food and Family around the World* (en).
8. ↑  Desserts.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **ამ სტატიას ამჟამად აქტიურად არედაქტირებს Anastasia901.**
გთხოვთ, ნუ შეიტანთ მასში ცვლილებებს, სანამ ეს განცხადება არ გაქრება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მოხდეს რედაქტირების კონფლიქტი.
ეს შეტყობინება სტატიაში მხოლოდ **ერთი კვირის** განმავლობაში შეიძლება დარჩეს.

---

თარგის ჩასმის თარიღი: მარტი 21, 2024.

---

მიმდინარეობს სტატიის აქტიური დამუშავება. 

---

მომხმარებლის სახელის და თარიღის ავტომატურად მისათითებლად, გამოიყენეთ თარგი {{subst:მუშავდება}}
 |

**ყუმურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქითექტურული ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტში სოფელ ყუმურში.

აღწერა
------

დარბაზული ეკლესია მთლიანად ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. კონსტრუქციული ნაწილებისთვის გამოყენებულია თლილი ქვიშაქვის კვადრები. კედლები შელესილი ყოფილა სქელი ბათქაშით. შვერილაბსიდიანი ეკლესიის შიდა სივრცე სწორკუთხაა, აღმოსავლეთიდან დასრულებული ღრმა ნახევარწრიული საკურთხევლით. აბსიდი გამოყოფილია მხრების საშუალებით. გრძივ კედლებში დატანებული თაღოვანი კარის ორივე მხარეს შემორჩენილია კედლის ამყოლი პილასტრების ანაბეჭდი. კარი დასავლეთიდანაც არის. მის თავზე თითქმის ფრონტონში, შემორჩენილია სარკმლის ქვედა ნაწილი. დეკორატიული აქცენტები გაკეთებულია დასავლეთ და სამხრეთ კარზე. ქვიშაქვაში გამოკვეთილია უხეში ლილვი, რომელიც გარს უვლის მათ. ამათგან დასავლეთი კარის ჩრდილოეთი ნაწილი ჩამონგრეულია. სამხრეთისაზე მხოლოდ თაღია ნაწილობრივ ჩამოქცეული. თვით ეკლესიის თაღ-კამარა ჩამონგრეულია. გრძივი კედლები ჩაქცეულია სარკმელებიანად. ძეგლის გარშემო მიწის დონე აწეულია. კედლების საპირე ქვა შემოცლილია. ეკლესია იდგა ცოკოლზე, რომელიც აქა-იქ მიწითაა დაფარული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10068
Citadis 302 მიულუზში
Citadis 401 დუბლინში
**Citadis** — დაბალიატაკიანი ტრამვაის იმ ვაგონების საერთო დასახელება, რომლებსაც კომპანია Alstom აგებს საფრანგეთსა (ლა-როშელი) და ესპანეთში (ბარსელონა). ამჟამად მსოფლიოს 28 ქალაქში 1140 Citadis-ის მარკის ტრამვაი მოძრაობს.

ტექნიკური მიმოხილვა
-------------------

სიტადისის ყველა ტრამვაი ძაბვას საკონტაქტო სადენიდან ნახევარპანტოგრაფით იღებს, თუმცა ზოგიერთ ქალაქში (ბორდო, ანჟე, რეიმსი, დუბაი) პანტოგრაფთან ერთად მათ აქვთ მესამე რელსიც (ორ რელსს შორის, მიწაზე) და მასზე მოსრიალე დენმიმღები, რომელიც შასიზე, ღერძებსშორისაა მიმაგრებული. სადენებით ქალაქის იერ–სახის დამახინჯების თავიდან აცილების მიზნით ქალაქის ცენტრში გამავალ ხაზებზე ელექტრომომარაგება ასეთი მესამე რელსით წარმოებს, სხვა უბნებში კი ელექტრომომარაგება ჩვეულებრივ, საჰაერო საკონტაქტო სადენიდან ხდება. ამ ტიპის მესამე რელსი სრულიად უსაფრთხოა ქვეითად მოსიარულეთათვის და ცხოველებისთვის.

სიტადისის ტიპები
----------------

Citadis–ის ოჯახი მოიცავს ნახევრადდაბალიატაკიან და 100% დაბალიატაკიან ვაგონებს, რომლებიც სამ, ხუთ და შვიდსექციურია.
სიტადისის ოჯახის შემადგენლობა:

**Citadis 100**\_სამსექციური, 70% დაბალი იატაკი. დაპროექტებული და აგებულია ერთობლივად, Alstom–ისა და Konstal–ის მიერ, პოლონეთში, Konstal–ის ქარხანაში (ხოჟუვი). ექსპლუატაციაშია პოლონეთში, ქალაქებში,\_კატოვიცე და გდანსკი.

**Citadis 202**\_სამსექციური, 100% დაბალიატაკიანი,\_მელბურნი.

**Citadis 301**\_სამსექციური, 70% დაბალი იატაკი,\_ორლეანი და დუბლინი.

  

**Citadis 302**\_ხუთსექციური, 100% დაბალიატაკიანი. ექსპლუატაციაშია შემდეგ ქალაქებში: ადელაიდა, ლიონი, ბორდო, პარიზი (ხაზი T2), ვალენსიენი, როტერდამი, ბუენოს-აირესი, მადრიდი, მელბურნი, მურსია და ბარსელონა.

**Citadis 401**\_ხუთსექციური, 70% დაბალი იატაკი,\_მონპელიე და დუბლინი.

**Citadis 402**\_შვიდსექციური, 100% დაბალიატაკიანი,\_ბორდო, დუბლინი, გრენობლი, პარიზი (ხაზი T3).

**Citadis 403**\_შვიდსექციური, განახლებული საკიდარით,\_სტრასბურგი.

**Citadis X-04**\_სამსექციური, 100% დაბალიატაკიანი. დაპროექტდა ცენტრალური და აღმოსავლეთი ევროპისთვის. აიგო პოლონეთში, Alstom–ისა და Konstal–ის მიერ. ექსპლუატაციაშია თურქეთში (სტამბული).

**Regio-Citadis**\_სამსექციური, 70% დაბალი იატაკი. ექსპლუატაციაშია ქალაქებში: კასელი, რიდერკერკი, ზალცგიტერი.

ფოტოგალერეა
-----------

* Citadis 403 სტრასბურგში.*Citadis 403* სტრასბურგში.
* მე-1000 Citadis ლიონში.მე-1000 *Citadis* ლიონში.
* Citadis სტამბოლში. *Citadis* სტამბოლში.
* მიულუზის Citadis-ის ინტერიერი.მიულუზის *Citadis*-ის ინტერიერი.
* Citadis 402 ტურში.Citadis 402 ტურში.
* Citadis 402 პარიზში.*Citadis 402* პარიზში.
* Citadis 302 ორლეანში.Citadis 302 ორლეანში.
* Citadis 305 კაენში.Citadis 305 კაენში.
* Citadis 405 ნიცაში.Citadis 405 ნიცაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Citadis***

* Alstom Transport
* List of all ordered Citadis (en Français/in French) (read the notes written by visitors at the end of the page, because there are some errors in the table)
* «Sensolab drives interior experimentation» – design of Citadis tram interiors for Paris, Le Mans, Angers, **Railway Gazette International**
**თესალია** (ბერძ. Θεσσαλία ძველი თესალიური : Πετθαλία, Petthalía)— საბერძნეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე და თანამედროვე ადმინისტრაციული რეგიონი (პერიფერია). ადმინისტრაციულად მოიცავს ისტორიული მხარის უმეტეს ნაწილს. რეგიონის საერთო ფართობია 14 036 კმ², აქ ცხოვრობს საბერძნეთის მოსახლეობის 10%-ზე მეტი. რეგიონის დედაქალაქია ლარისა. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება დასავლეთი და ცენტრალური მაკედონია, სამხრეთით ეგრეთ წოდებული საბერძნეთის ცენტრი, დასავლეთით საბერძნეთის დასავლეთ რეგიონი, ეპირი და აღმოსავლეთით ეგეოსის ზღვა. თესალიის რეგიონი ასევე მოიცავს სპორადების კუნძულებს.

საბერძნეთის ბნელ ხანამდე თესალია ცნობილი იყო როგორც **ეოლია** (ძვ. ბერძნ. Αἰολία). ასეთივე სახელწოდებით ჩანს ჰომეროსის „ოდისეაში". თანამედროვე საბერძნეთის სახელმწიფოს ნაწილი გახდა 1881 წელს, ოსმალთა ოთხსაუკუნენახევრიანი ბატონობის შემდეგ. 1987 წლიდან ქვეყნის 13 რეგიონიდან (პერიფერიიდან) ერთ-ერთია და, 2011 წლის კალიკრატისის რეფორმის შემდეგ, იყოფა ხუთ პერიფერიულ ერთეულად და 25 მუნიციპალიტეტად (დიმად).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თესალია***

* Official website (ბერძნულად)

სქოლიო
------

1. ↑  Π.Δ. (March 6, 1987). *Καθορισμός των Περιφερειών της Χώρας για το σχεδιασμό κ.λ.π. της Περιφερειακής Ανάπτυξης*.  ΦΕΚ,   გვ. 51/87.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბერძნეთის გეოგრაფიული რეგიონები |
| --- |
|  |
| 

ეგეოსის კუნძულები **·** 
ატიკა **·** 
ცენტრალური საბერძნეთი **·** 
კრეტა **·** 
ეპირი **·** 
იონიის კუნძულები **·** 
მაკედონია **·** 
პელოპონესი **·** 
თესალია **·** 
თრაკია

 | 
საბერძნეთის დროშა |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| საბერძნეთის დროშა | *ეს სტატია საბერძნეთისა და ბერძნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ყვარელი** — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტ­რო­­ლირებადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი წითელი ღვინო. ღვინო მზადდება საფერავის ჯიშის ყურძნისგან, დურდოს სრული დადუღებით.

ღვინო „ყვარელი" ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, ჯიშური არომატით, ექსტრაქტულობით, ჰარმონიულობით, განსაკუთრებული ბუკეტით.

ღვინო „ყვარელის" მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 20 გ/დმ³.

„ყვარლის" სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 100 კმ².

მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ყვარელი" მდებარეობს შიდა კახეთში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, მდინარე  ალაზნის მარცხენა სანაპიროზე (გაღმამხარი), მდინარე ბურსას მარ­ც­ხენა სანაპიროზე, კახეთის კავკა­სიო­ნის სამხრეთ დაქანებაზე, ჩრდილო განედის 41°58' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°50'კოორდინატებზე, ზღვის დონიდან საშუალოდ 450 მ სიმაღლეზე. ბარისძირი უკავია ალაზნის ვაკეს, რომელიც ჩრდი­ლო­ეთისაკენ მაღლდება – გადადის მთისწინეთის ზოლში და მიბჯენილია კავ­კასიონის ძირზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღვინის ეროვნული სააგენტო დაარქივებული 2020-12-04 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში |
| --- |
|  |
| 
* ატენური
* ახაშენი
* გურჯაანი
* ვაზისუბანი
* თელიანი
* კარდენახი
* კახეთი
* მანავი
* მუკუზანი
* ნაფარეული
* სვირი
* ტვიში
* ტიბაანი
* ქინძმარაული
* ყვარელი
* წინანდალი
* ხვანჭკარა
* კოტეხი
* ხაშმის საფერავი
* ბოლნისი
* სალხინოს ოჯალეში
* ახმეტა (ახმეტის მწვანე)
* წარაფი
* ახოები
* მაღრაანის ქისი
* ზეგაანი
* ოყურეშის უსახელოური
* ასურეთული შალა
* ოკამი

 |

 |
**უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია** ( **International Association of Universities** (**IAU**) ) - უმაღლესი განათლების სფეროში მოღვაწე არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელსაც ხელმძღვანელობს წევრობა. იგი მოიცავს 130-ზე მეტი ქვეყნის 600-ზე მეტ უმაღლეს სასწავლებელს და ორგანიზაციას. IAU არის იუნესკოს ოფიციალური პარტნიორი.  მისი სამდივნო დაფუძნებულია პარიზში და მდებარეობს იუნესკოს შტაბ-ბინაში.

ისტორია
-------

უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია შეიქმნა იუნესკოს ეგიდით 1950 წლის 9 დეკემბერს ნიცაში, უნივერსიტეტების საერთაშორისო კონფერენციის დროს. მისი მიზანი იყო და რჩება მსოფლიოს უმაღლეს სასწავლებლებს შორის თანამშრომლობის წახალისება.

მმართველობა
-----------

ასოციაციის მმართველი ორგანოებია გენერალური ასამბლეა და ადმინისტრაციული საბჭო. გენერალური კონფერენცია, რომელიც იმართება ხუთ წელიწადში ერთხელ, კენჭისყრით ირჩევს ადმინისტრაციულ საბჭოს, რომელიც შედგება პრეზიდენტისა და 14 წევრისაგან. სამდივნო ახორციელებს მმართველი ორგანოების მიერ მიღებულ სტრატეგიას.

წევრები
-------

2022 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაცია ითვლის 600-ზე მეტ წევრს (ინსტიტუციებს, ორგანიზაციებს, ფილიალებსა და ასოცირებულებს) მსოფლიოს 130-ზე მეტ ქვეყანაში.


1. ↑  IAU - International Association of Universities - Building a Worldwide Higher Education Community.
2. ↑  International Association Of Universities.
3. ↑  The Editors of Encyclopaedia Britannica (2024). "International Association of Universities." *The Encyclopaedia Britannica*, retrieved online 11.02.2024.
გრაფი ვ. ა. ზუბოვი (მხატვარი ი. გრასი, 1793)
**ვალერიან ალექსანდრეს ძე ზუბოვი** (რუს. Валериа́н Алекса́ндрович Зу́бов) (დ. 28 ნოემბერი, 1771 — გ. 6 ივნისი, 1804, სანქტ-პეტერბურგი) — გრაფი (1793), რუსი სამხედრო მოღვაწე, ინფანტერიის გენერალი (1800).

დაიბადა მცირე შეძლების მემამულის ოჯახში. მსახურობდა ოფიცრად. დაწინაურდა თავისი უფროსი ძმის პლატონის იმპერატორ ეკატერინე II-თან სიახლოვის წყალობით. თავი გამოიჩინა რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 წლების ომის დროს იზმაილის ციხე-სიმაგრის იერიშში (1790). პოლონეთში ტადეუშ კოსციუშკოს წინამძღოლობით მოწყობილი გამათავისუფლებელი აჯანყების ჩახშობისას (1794) გენერალ-მაიორი ზუბოვი მძიმედ დაიჭრა და ფეხი დაკარგა. 1796 წელს დაინიშნა ირანის წინააღმდეგ პლატონ ზუბოვის ინიციატივით მოწყობილი ლაშქრობის მთავარსარდლად; დერბენტის ციხე-სიმაგრის აღებისთვის გენერალ-ანშეფის წოდება უბოძეს. ამ ექსპედიციის დროს მიმოწერა ჰქონდა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-თან. 

ეკატერინეს გარდაცვალების და პავლე I-ის გამეფების შემდეგ (1796) ძმები ზუბოვები შერისხულები იყვნენ. ორივე ძმა აქტიურად მონაწილეობდა პავლე I-ის წინააღმდეგ შეთქმულების და მისი მკვლელობის ორგანიზებაში (1801). პავლეს მემკვიდრის ალექსანდრე I-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ დაინიშნა იმპერატორის მუდმივი საბჭოს წევრად და კადეტთა II კორპუსის დირექტორად. აქტიურად უჭერდა მხარს საქართველოს ანექსიას და მისი ტერიტორიის რუსეთის აღმოსავლეთში ექსპანსიისთვის პლაცდარმად გადაქცევას. გარდაიცვალა 1804 წელს, 32 წლის ასაკში.

ლიტერატურა
----------

* Зубовы // [Елисавета Петровна — Инициатива]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1912. — С. 550—553. — (Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. К. И. Величко … [и др.] ; 1911—1915, т. 10).
* К. Кудряшов. Зубов, Платон Александрович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб. 1897. — Т. 7: Жабокритский — Зяловский. — С. 526—546.
* Авалов З. Присоединение Грузии к России.-Санкт-Петербург, 1901.
* Ковалевский П. Кавказ.-т.2: история завоевания Кавказа.-СПб.1915.-с.49.
* Gvosdev, Nikolas K. Imperial policies and perspectives towards Georgia: 1760–1819. Basingstoke: Macmillan, 2000.
* გურული ვ. მეფე ერეკლე და რუსეთი: ქართლ-კახეთის სამეფოს ურთიერთობა რუსეთის იმპერიასთან (1783-1798).-თბ.2018.-გვ.253.
ჭარბწონიანი თაგვი
**ცხიმები** — ორგანული ნივთიერებები, რომლებიც გვხვდება როგორც ცხოველურ, ისე მცენარეულ უჯრედებში. ცხიმებით განსაკუთრებით მდიდარია ზოგიერთი მცენარის — კაკლის, თხილის, მზესუმზირის, არაქისის, ქოქოსის ნაყოფები და თესლები. ცხოველებში ცხიმი თავმოყრილია კანქვეშ და ბადექონში. ვეშაპის კანქვეშა ცხიმოვანი შრის სისქე ერთ მეტრამდეა. ცხიმი ტემპერატურის ცუდი გამტარია. ამიტომაა, რომ ვეშაპს, დელფინს, სელაპს შეუძლიათ ცივ წყალში ცხოვრება. ასევე ცხიმის სქელი ფენა იცავს სითბოს დაკარგვისაგან თეთრ დათვსა და პინგვინებს.

ცხიმები ენერგიით მდიდარი ნივთიერებებია. უჯრედებში ცხიმის საბოლოო დაშლისას სხვა პროდუქტებთან ერთად დიდი რაოდენობით წყალი გამოიყოფა. ამიტომ ძლებენ უდაბნოში მცხოვრები ცხოველები დიდხანს უწყლოდ. ორგანიზმისთვის აუცილებელი წყალი სამარაგო ცხიმის დაშლის დროს ორგანიზმშივე წარმოექმნებათ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლიპიდები
* ნახშირწყლები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 253.
* Hayes, K.C. (May 2005). Dietary fat and blood lipids დაარქივებული 2012-03-19 საიტზე Wayback Machine.. Retrieved March 10, 2011.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გაბრიელი**. |

**გაბრიელ პატარაჲ** — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა სამხრეთ საქართველოს ერთ-ერთ სავანეში, შესაძლოა პარხალში.

ცნობილია მის მიერ გადაწერილი რამდენიმე წიგნი: ა) პარხლის მრავალთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, A-95), უზარმაზარი ხელნაწერი (1310 გვერდი, ზომა 45,5x34 სმ), რომელშიც შესულია ქართული მწერლობის უძველესი ძეგლების — შუშანიკისა და აბო თბილელის მარტვილობათა ტექსტები. კრებული ნაწერია ყავისფერი მელნით, ორ სვეტად, ლამაზი, მკაფიო ნუსხურით, ასოები მსხვილია, სამკაულები არ აქვს. საზედაო ასოების უმეტესობა შესრულებულია მელნით, ნაწილი — სინგურით. XVI საუკუნეში კრებული ჯერ კიდევ პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა, XVII საუკუნეში კი თურქეთიდან გამოიხსნა და განაახლა დადიანის ასულმა დედოფალთ დედოფალმა მარიამმა.

ბ) პარხლის II ოთხთავი (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, S-4927).

გ) საკითხავი და სიტყვები წმ. მამათა (იქვე, A-144). ეს დიდი ფორმატის წიგნი ძლიერ დაზიანებულია. შესრულებულია სინგურით, ზოგი ასოს მოხაზულობაში შეტანილია ოდნავ შესამჩნევი ორნამენტულობა, მაგრამ მთლიანად ხელნაწერის მორთულობა ზომიერია.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 523.
**EXID** (/iː ˈɛks aɪ ˈdiː//iː ˈɛks aɪ ˈdiː/; იექსაიდი; ჰანგული: 이엑스아이디; "**Ex**ceed **i**n **D**reaming"), — სამხრეთ კორეული ჯგუფი, რომელიც 2012 წელს ჩამოყალიბდა. ჯგუფი შედგება ხუთი წევრისაგან: სოლჯი, LE, ჰანი, ჰიელინი და ჯონგჰვა. EXID-ის დებიუტი შედგა 2012 წლის თებერვალში, სინგლით „Whoz That Girl". ალბომის მიერ მოპოვებული გარკვეული ყურადღების მიუხედავად, პოპულარობა ჯგუფმა მოულოდნელად 2014 წელს, სინგლით „Up & Down" მოიპოვა, რომელმაც გაონის სინგლის ჩარტში პირველი ადგილი დაიკავა მათი ფანის მიერ გადაღებული პირდაპირი ეთერის პერფორმანსის ვიდეოს ინტერნეტში გავრცელების შემდეგ. EXID-მ გამოუშვა თავისი მეორე EP Ah Yeah 2015 წლის აპრილში, რომელმაც ასევე კომერციული წარმატება მოიპოვა. ამის შემდეგ გამოუშვეს ალბომი „Street" (2016) და ორი „EP Eclipse" და „Full Moon" (2017).

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: EXID-ის დისკოგრაფია.
* *Street* (2016)
* *Trouble* (2019)
* *B.L.E.S.S.E.D* (2020)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2018-02-25 საიტზე Wayback Machine.
* ოფიციალური fan კაფე

სქოლიო
------

1. ↑  Park, Hyun-min; Lee, Ju-ahn.  (March 20, 2012) [Interview Will EXID Become the Next Big Thing?]. *CJ E&M enewsworld*. Mwave.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 27, 2014. ციტირების თარიღი: November 15, 2014.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **ამ სტატიას ამჟამად აქტიურად არედაქტირებს Nutsa Gagnidze.**
გთხოვთ, ნუ შეიტანთ მასში ცვლილებებს, სანამ ეს განცხადება არ გაქრება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მოხდეს რედაქტირების კონფლიქტი.
ეს შეტყობინება სტატიაში მხოლოდ **ერთი კვირის** განმავლობაში შეიძლება დარჩეს.

---

თარგის ჩასმის თარიღი: მარტი 14, 2024.

---

მიმდინარეობს სტატიის აქტიური დამუშავება. 

---

მომხმარებლის სახელის და თარიღის ავტომატურად მისათითებლად, გამოიყენეთ თარგი {{subst:მუშავდება}}
 |

**ოსკარის 96-ე დაჯილდოების ცერემონია** — ჩატარდა 2024 წლის 10 მარტს, ჰოლივუდის დოლბის თეატრში, ლოს-ანჯელენსში, წარადგინა კინემატოგრაფიის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიამ (AMPAS). შოუს დროს AMPAS-მა გადასცა აკადემიის ჯილდოები (ჩვეულებრივად მოიხსენიება როგორც ოსკარი) 23 კატეგორიაში, რომლებიც 2023 წელს გამოსული ფილმების საპატივსაცემოდ გადასცეს. შოუს, აწ უკვე მეოთხედ, უძღვებოდა კომიკოსი ჯიმი კიმელი, რომელიც მოყვა 89-ე ცერემონიას 2017 წელს, 90-ე ცერემონიას 2018 წელს და 95-ე ცერემონიას 2023 წელს.
ნომინაციები გამოცხადდა 2024 წლის 23 იანვარს, 13 ნომინაციით ლიდერობდა ""ოპენჰაიმერი, რომელსაც 11 და 10 ნომინაციებით მოჰყვა საბრალონი და ყვავილის მთვარის მკვლელები. ოპენჰაიმერმა მოიგო წამყვანი 7 ჯილდო, მათ შორის საუკეთესო ფილმი და საუკეთესო რეჟისორი. სხვა მნიშვნელოვანი ნომინაციებით გამ,არჯვებულნი არიან : საბრალონი ოთხი ჯილდოთი და ინტერესის ზონა ორი ჯილდოთი. ფილმები, რომელთაც მიიღეს 2-2 ჯილდო: ამერიკული ფანტასტიკა, შემდოგომის ანატომია, ბარბი, ბიჭი და ყანჩა, გოძილა მინუს ერთი, მფლობელები და 20 დღე მარიუპოლში. ტელეგადაცემას აშშ-ში ჰყავდა სულ 19,5 მილიონი მაყურებელი, რამაც ის ყველაზე ყურებად ჯილდოების შოუდ აქცია 2020 წლიდან.
**ფიკრეტ გოჯა** (თარგი:Lang—az; დ. 25 აგვისტო, 1935, სოფელი კოთანარხი, აღდაშის რაიონი, აზერბაიჯანის სსრ — 5 მაისი, 2021, ბაქო, აზერბაიჯანი) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მწერალი, პოეტი. აზერბაიჯანის სახალხო პოეტი (1998), აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1979), აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი და თავმჯდომარის მოადგილე (1998 წლიდან). აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ლიტერატურის დარგში (2016).

ბიოგრაფია
---------

ფიქრეთ გოჯა ექიმის ოჯახში დაიბადა. საშუალო სკოლა დაამთავრა აღდაშში, 1957 წელს სწავლობდა ბაქოს რკინიგზის კოლეჯი.

მუშაობდა ქალაქ ბაქოში სამშენებლო განყოფილებაში, მათ შორის მეტროს მშენებლობაზე.

1964 წელს დაამთავრა ლიტერატურული ინსტიტუტი მოსკოვში.

1964-1965 წლებში 1967-1970 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტში რედაქტორად. 

1970 წლიდან 1975 წლამდე - აზერბაიჯანის სსრ მწერალთა კავშირის აღმასრულებელი მდივანი.

1978-1987 წლებში - ჟურნალ „აზერბაიჯანის" განყოფილების გამგე, 1987-2004 წწ. - ხელოვნების კრებულის „გობუსტანის" მთავარი რედაქტორი.

1998 წლიდან არის აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის მდივანი, 2004 წლიდან კი პირველი მდივანი.

მისი დებიუტი 1965 წელს შედგა ლექსით „დისშვილი" ჟურნალ „კირპიში" („ზღარბი"). სწავლის პერიოდში გამოიცა პირველი ლექსების კრებული "თოლია". ავტორია დიდი რაოდენობით ლექსებისა, რომლებიც ასახავს უნივერსალურ ადამიანურ ღირებულებებს და ცხოვრების ფილოსოფიას.

სქოლიო
------

1. ↑  В МОСКВЕ ОТМЕЧЕН ЮБИЛЕЙ НАРОДНОГО ПОЭТА АЗЕРБАЙДЖАНА ФИКРЕТА ГОДЖИ. ციტირების თარიღი: 2020-08-24.