**ქობულეთის დაცული ტერიტორიები** (ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალი და აღკვეთილი) შეიქმნა საერთაშორისო მნიშვნელობის, განსაკუთრებით წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგისი უნიკალური ჭარბტენიანი ეკოსისტემების, როგორც მაღალი ღირებულებების მქონე ბუნებრივი მემკვიდრეობის გადარჩენის მიზნით, რომელთა სტატუსიც აღიარებულია რამსარის კონვენციით. აღნიშნული ტორფნარები მდებარეობს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და მოიცავს ქობულეთის ზღვისპირა ვაკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს, გამოირჩევა წყლის ფრინველთა და მცენარეების მრავალფეროვნებით.

ჭაობის როლი, მიუხედავად საზოგადოების ნეგატიური დამოკიდებულებისა, საკმაოდ დიდია და სხვადასხვა ფუნქცია აკისრია. უპირველეს ყოვლისა, ჭაობი უზრუნველყოფს მტკნარი წყლის დაგროვებას, შენახვას და არეგულირებს ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლების დინებას, რის საშუალებითაც ხდება გრუნტის წყლების დონის შენარჩუნება. ჭაობი, ასევე, უზრუნველყოფს კლიმატური პირობების სტაბილიზაციას, აკავებს ეროზიას და ინარჩუნებს ადგილობრივ ბიომრავალფეროვნებას. ეს ჭაობი მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მდგარი მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების საცხოვრებელი ჰაბიტატია, ხოლო გადაფრენის პერიოდში — ფრინველთა შესვენების ადგილი.

ქობულეთის დაცული ტერიტორიები მოიცავს ისპანი 1-ისა და ისპანი 2-ის სფაგნუმიან ტორფიან ჭაობებს. რელიეფი ბრტყელი და ოდნავ ეროზირებულია მდინარეების, შავი ღელესა და ტოგონის მიერ. აქ ზღვის ტიპური, ნოტიო, სუბტროპიკული კლიმატია. წლიური ნალექიანობა 1500–2500 მმ-ია, რომლის დიდი წილი, წვიმის სახით შემოდგომისა და ზამთრის სეზონებზე მოდის. ქობულეთის დაცული ტერიტორიების ჭაობიანი ჰაბიტატები გადამფრენი წყლის ფრინველთა სახეობების მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მაგრამ განსაკუთრებულად მდიდარია მცენარეთა სახეობებით. ისპანი 1-ზე, დღევანდელი მდგომარეობით, წარმოდგენილია ნახევრად დეგრადირებული მეორადი მცენარეული დაჯგუფებები. ისპანი 2 მსოფლიო მნიშვნელობის უნიკალური პერკოლაციური — გუმბათოვანი ჭაობია, რომელიც მხოლოდ წვიმის წყლით საზრდოობს. ქობულეთის დაცული ტერიტორიების ტორფიანი ჭაობის საერთო ფონს ქმნის ტორფის ხავსები — სფაგნუმის სახეობები, ე.წ. „იმერული ისლი", რინხოსპორები (თეთრი რინხოსპორა, კავკასიური რინხოსპორა), ტორფის ისლი, წყლის სამყურა, მრგვალფოთოლა დროზერა და ზოგიერთი სხვა სახეობები. ამ მცენარეთა უმეტესობა ჩრდილოური (ბორეალური) წარმოშობისაა და კოლხეთში მოხვდა მეოთხეული პერიოდის გამყინვარების ეპოქებში. აქაურ ტორფიან ჭაობებში იზრდება კოლხური მცენარეებიც: შქერი, იელი, ეკალღიჭი და სხვ. ქობულეთის აღკვეთილში ასევე გვხვდება იშვიათი სახეობის სამეფო გვიმრაც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქობულეთის დაცული ტერიტორიები სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო.
* ისპანის ჭაობები
* ისპანი 2
* თეთრი ხავსი
* დროზერას ბილიკი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს დაცული ტერიტორიები |
| --- |
|  |
| ეროვნული პარკები | 
* ალგეთი
* ბორჯომ-ხარაგაული
* ვაშლოვანი
* თბილისი
* თუშეთი
* კოლხეთი
* მაჭახელა
* მტირალა
* ფშავ-ხევსურეთი
* ყაზბეგი
* ჯავახეთი
 |
|  |
| ნაკრძალები | 
* ბაბანეური
* ბაწარა
* ბიჭვინთა-მიუსერა
* ბორჯომი
* ვაშლოვანი
* თუშეთი
* კინტრიში
* ლაგოდეხი
* ლიახვი
* მარიამჯვარი
* რიწა
* სათაფლია
* ფსხუ-გუმისთა
* ქობულეთი
 |
|  |
| აღკვეთილები | 
* ასა
* აჯამეთი
* ბუღდაშენი
* გარდაბანი
* თეთრობი
* იორი
* ილტო
* კარწახი
* კაცობური
* ლაგოდეხი
* მადათაფა
* ნეძვი
* პონტოს მუხის
* სათაფლია
* სულდა
* ქცია-ტაბაწყური
* ქობულეთი
* ყორუღი
* ჭაჭუნა
* ხანჩალი
 |
|  |
| დაცული ლანდშაფტები | 
* თუშეთი
* კინტრიში
 |
|  |
| ბუნების ძეგლები | 
* აბანოს მინერალური ტბა
* აბაშის ჩანჩქერი
* არსენ ოქროჯანაშვილის მღვიმე
* არწივის ხეობა
* ბალდის კანიონი
* ბირთვისის კლდეები
* ბოდორნის სვეტი
* ბღერის მღვიმე
* გაბზარული ტბა
* გოდერძის ნამარხი ტყე
* დიდღელეს მღვიმე
* თეთრა მღვიმე
* თრუსოს ტრავერტინები
* იაზონის მღვიმე
* კინჩხის ჩანჩქერი
* მარტვილის კანიონი
* მელოურის მღვიმე
* მოთენას მღვიმე
* მუხურის ჩანჩქერი
* ნაგარევის მღვიმე
* ნავენახევის მღვიმე
* ნაზოდელავოს მღვიმე
* ოკაცეს კანიონი
* ონიორეს ჩანჩქერი
* ოჩხომურის ჩანჩქერი
* პრომეთეს მღვიმე
* საკაჟიას მღვიმე
* სამშვილდის კანიონი
* საწურბლიას მღვიმე
* სახიზარის კლდე
* სოლკოტას მღვიმე
* ტახტითეფა
* ტობის I მღვიმე
* ტობის ჩანჩქერი
* ქეთერისის ვოკლუზი
* ღლიანის მღვიმე
* ცუცხვათის მღვიმოვანი
* წალკის კანიონი
* წყალწითელას ხეობა
* ხომულის მღვიმე
* ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები
* ჯორწყუს მღვიმე
* ჯუმას ყურე
 |

 |