recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **საქართველო (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ენციკლოპედია საქართველო** — ქართული მრავალტომეული სამეცნიერულო გამოცემა, რომელიც მიზნად ისახავს სრულიად მიაწოდოს მკითხველს ინფორმაცია საქართველოსა და ქართველებზე, აგრეთვე საქართველოსა და ქართველებთან დაკავშირებულ ყველა მნიშვნელოვან მოვლენაზე, ფაქტსა თუ პიროვნებაზე. „საქართველო" ანბანური წესით აგებული ენციკლოპედიაა. იგი აშუქებს ცოდნისა და პრაქტიკული საქმიანობის ყველა ძირითად სფეროს. ეს უმდიდრესი მასალა განხილულია საერთო ისტორიულ-კულტურული პროცესის კონტექსტში: ისტორიული წარსულის, თანამედროვეობისა და გეოპოლიტიკური ფაქტორის გათვალისწინებით საქართველო და ქართველი ერი წარმოჩენილია მსოფლიო ცივილიზაციის განუყოფელ ნაწილად.

ისტორია
-------

საქართველოში ენციკლოპედიურ და ლექსიკოგრაფიულ მოღვაწეობას მდიდარი ტრადიციები აქვს. ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში ფილოსოფიურ-თეოლოგიურ და საისტორიო-ჰაგიოგრაფიულ თხზულებებს ხშირად ახლდა ენციკლოპედიური ხასიათის კომენტარი. სამეცნიერო ცნებების (ტერმინების), უცხოურ გეოგრაფიულ სახელთა განმარტებანი მრავლად არის ეფრემ მცირის, იოანე პეტრიწის, არსენ იყალთოელისა და სხვა მოაზროვნეთა ნაშრომებში. შემორჩენილია იმავე ხანის თარგმნილ ლექსიკონთა ფრაგმენტები, ქართული საენციკლოპედიო-ლექსიკოგრაფიული მეცნიერების განვითარებაში უდიდესი როლი შეასრულა სულხან-საბა ორბელიანის „ქართულმა ლექსიკონმა" (1685-1716). იოანე ბატონიშვილის ენციკლოპედიური ნაშრომი „კალმასობა" (1813-1828) ასახავს მაშინდელი ცოდნის თითქმის ყველა დარგს. 1898-99 წლებში ივანე როსტომაშვილის რედაქციით გამოვიდა მრავალტომეულად განზრახული „რუსულ-ქართული ენციკლოპედიური ლექსიკონის" პირველი ოთხი წიგნი. XX საუკუნის დასაწყისში ქართველმა მეცნიერებმა ალექსანდრე ცაგარელის, ვასილ პეტრიაშვილისა და ალექსანდრე ხახანაშვილის მეთაურობით გადაწყვიტეს გამოეცათ „საქართველოს ენციკლოპედია". შეიქმნა ცნობილ მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა საგანგებო ამხანაგობა, შედგენილ იქნა გამოცემის ვრცელი პროგრამა, მაგრამ ამ საქმეს გახორციელება არ ეწერა. 1930-იან წლებში ასევე უშედეგო აღმოჩნდა „დიდი ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის" მცდელობა.

აღსანიშნავია, რომ „ენციკლოპედია საქართველოს" მასალების შერჩევისა და აგების ძირითად მეთოდოლოგიურ პრინციპებში კარდინალური ცვლილებებია შეტანილი. უპირველეს ყოვლისა იგულისხმება ცალმხრივი იდეოლოგიზაციის, მცდარი შეფასებების, სტერეოტიპებისა და დოგმების დაძლევა. ამ გამოცემაში შესულია მრავალი ახალი ტერმინი, დანარჩენი სტატიები კი როგორც წესი ხელახლა დაწერილი ან გადახალისებული და გადამუშავებულია.

„ენციკლოპედია საქართველო" გამოცემულია ქართული ენციკლოპედიის ირაკლი აბაშიძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის მიერ. 2018 წლისთვის დაბეჭდილია ოთხი ტომი.

შემადგენლობა
------------

| ტომი | დასახელება | გამოცემის წელი |
| --- | --- | --- |
| 1 | ა — გილდია | 1997 |
| 2 | გიმნაზია — ენდრო | 2012 |
| 3 | ენდრონიკა — თეზამი | 2014 |
| 4 | თეზი — კვირა | 2018 |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
* ქართული ენციკლოპედია
* {{ქე}} — თარგის გვერდი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ენციკლოპედიები |
| --- |
|  |
| 
ქსე  • საქართველო  • ვიკიპედია
 |

 |
ბაჰამის კუნძულების ეროვნული გერბი
**ბაჰამის კუნძულების ეროვნული გერბი** შეიცავს სახელმწიფო სიმბოლოებს და მათ ფოკუსში მოთავსებულ ფარს. ფარი უკავია ეკალფარფლიან თევზსა და ფლამინგოს, რომლებიც ქვეყნის ეროვნული ცხოველები არიან. ფლამინგო მიწაზე დგას, ეკალფარფლიანი თევზი კი ზღვაში, რაც კუნძულების გეოგრაფიაზე მიუთითებს.

ფარის წვერზე მოთავსებულია ნიჟარა, რაც კუნძულთა ჯგუფის მრავალფეროვან წყალქვეშა სიცოცხლეზე მიუთითებს. ნიჟარა დაყრდნობილია ჩაფხუტზე. მის ქვემოთ მდებარეობს უშუალოდ ფარი, რომლის მთავარი სიმბოლოა გემი, რომელიც წარმოადგენს ქრისტეფორე კოლუმბის ხომალდ სანტა-მარიას, მის ზემოთ კი გამოსახულია მზე. ფსკერის გასწვრივ, ფარს დაბლა ჩნდება ლენტი, რომელზეც წაწერილია ეროვნული დევიზი:

> *"წინ, ზევით, ერთად პროგრესისკენ."* 
> 
>

კუნძულების გერბები
------------------

|  |
| --- |
| **ბაჰამის კუნძულების თანამეგობრობის კუნძულების გერბები** |
|  |  |  |  |
| აკლინის | აბაკო | ანდროსი | ბერის კუნძულები |
|  |  |  |  |
| ბიმინი | კეტი | კრუკედ-აილენდი | ელიუთერა |
|  |  |  |  |
| დიდი ბაჰამა | ინაგუა | ლონგ-აილენდი | მაიაგუანა |
|  |  |  |  |
| ნიუ-პროვიდენსი | რეგიდ-აილენდი | რამ-კი | სან-სალვადორი |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბაჰამის კუნძულების დროშა
* ბაჰამის კუნძულების ჰიმნი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Coat of arms of Bahamas In The World All Countries Coat of arms დაარქივებული 2006-11-25 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ASJ-Bahamas National Coat of Arms.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-22. ციტირების თარიღი: 2013-07-22.
* 

**გოლუბინკის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი** (რუს. Храм Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია ბელოკალიტვინის რაიონის ხუტორ გოლუბინკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ბელოკალიტვინის რაიონი, ხუტორი გოლუბინკა.

ისტორია
-------

ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი ხუტორ გლუბინკაში ააშენეს 1888 წელს. ახალი ეკლესია იყო ხისგან აგებული. 

ღვთისმშობლის კვართის ტაძრის კომპლექსი შედგება თავად ტაძრისაგან, საეკლესიო სამრევლო სკოლის შენობისაგან და საეკლესიო საყარაულოსაგან. სამრევლო სკოლის შენობა ასევე ხისგან იყო აგებული, იდგა ქვის ფუნდამენტზე და გადახურული იყო თუნუქის ფირფიტებით. საეკლესიო სამრევლო სკოლა მოითვლიდა 60 მოსწავლეს. 1910 წლიდან სამრევლო სკოლა გახდა ქალთა სკოლა. 1897 წლიდან ხუტორში ასევე მოქმედებდა სამრევლოს სკოლა. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი დახურეს. ტაძრის შენობა გამოიყენებოდა როგორც ხორბლის საწყობი. 

ღვთისმშობლის კვართის ტაძარში ღვთისმსახურება აღსდგა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. 1997 წელს ეკლესიაში გაჩნდა ხანძარი, რამაც გამოიწვია ხის შენობის განადგურება. ღვთისმსახურების გასაგრძელებლად ადგილობრივმა მართლმადიდებელთა საზოგადოებამ გამოიყენა ძველი სკოლის შენობა და გადააკეთეს სამლოცველო სახლად.

ამჟამად ღვთისმშობლის კვართის სამლოცველო სახლში აღევლინება ღვთისმსახურება. მოხდა სამლოცველო სახლის გარემონტება. მთლიანად შეკეთდა სახურავი, გამოიცვალა ეკლესიის კარი, ჩააყენეს მეტალოპლასმასის ფანჯრები. გამოცვალეს სამლოცველო სახლის შესასვლელი კარის ჯვარი. სახურავზე დააყენეს პატარა გუმბათი ჯვრით.

ლიტერატურა
----------

* Кирсанов Е. И. Православный Тихий Дон. М.: Держава, 1997

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Покрова Пресвятой Богородицы, х. Голубинка
* Храм Покрова Пресвятой Богородицы х. Голубинка
* Исторические сведения о приходе.
გოტლიბ კურტ ჰაინრიხ ტოტლებენი
**გოტლიბ კურტ ჰაინრიხ ტოტლებენი** (დ. 21 დეკემბერი, 1715 — გ. 20 მარტი, 1773) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. სხვადასხვა დროს მსახურობდა საქსონიის, ნიდერლანდების, პრუსიისა და რუსეთის არმიებში. შვიდწლიანი ომის დროს რუსეთის სამსახურში შევიდა. თავი გამოიჩინა კუნერსდორფის ბრძოლაში (1759 წ.). 1761 წელს ღალატის ბრალდებით დააპატიმრეს. 1762 წელს სამხედრო ტრიბუნალმა სიკვდილი მიუსაჯა, მაგრამ პეტრე III-ის სიკვდილის გამო განაჩენის ასრულება დაყოვნდა. 1763 წელს ეკატერინე II-მ ტოტლებენს სასჯელი ქონების კონფისკაციით და გაძევებით შეუცვალა. 

რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომის დროს ეკატერინე II-მ იმერეთის მეფის დასახმარებლად გასაგზავნი რაზმის მეთაურად დანიშნა. 1769 წელს ტოტლებენი ერეკლე II-ს დაუკავშირდა და დახმარება აღუთქვა. სექტემბერში იმერეთში გადავიდა და თურქებთან ბრძოლაში ჩაება, მაგრამ ოქტომბერში ქართლში დაბრუნდა. 1770 წლის აპრილში ტოტლებენმა ქართლ-კახეთის ჯართან ერთად ახალციხისაკენ გაილაშქრა. 19 აპრილს აწყურთან მიატოვა ერეკლე II, თბილისისაკენ გაემართა და ქართლ-კახეთის ხელში ჩაგდება და რუსეთისათვის გადაცემა მოინდომა. ასპინძის ბრძოლაში ქართველთა გამარჯვებამ ეს გეგმა ჩაშალა. შემდეგ ტოტლებენი იმერეთში გადავიდა და თურქთაგან შორაპნის, ცუცხვათის, ბაღდათისა და ქუთაისის ციხეების განთავისუფლებაში მიიღო მონაწილეობა, ამის შემდეგ მოუმზადებლად შეუტია ფოთს და დამარცხდა.

საქართველოში ყოფნისას ტოტლებენი თავისი თვითნებური ქმედებებით უპირისპირდებოდა ქართველ მმართველებს, რის გამოც რუსეთის მთავრობა იძულებული გახდა 1771 წლის იანვარში იგი გენერალ სუხოტინით შეეცვალა. პეტერბურგში დაბრუნებულ ტოტლებენს ჩამორთმეული ორდენი დაუბრუნეს, დივიზია ჩააბარეს და ვარშავაში გაგზავნეს, სადაც მალე გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 27.
**მილიუტინსკაიის ამაღლების ეკლესია** (რუს. Церковь Вознесения Господня) — მართლმადიდებლური ეკლესია მილიუტინის რიონის სოფელ მილიუტინსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მილიუტინის რაიონი, სოფელი მილიუტინსკაია, კომკავშირის ქუჩა № 18.

ისტორია
-------

რევოლუციამდე სტანიცა მილიუტინსკაიაში მოქმედებდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია, რომელსაც ასევე უწოდებდნენ იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესიას. იგი აგებული იყო ხისაგან 1882 წელს. სამრეკლოც ასევე ხისგან იყო აგებული და იდგა ბოძებზე. მისი შემდეგი ბედი უცნობია, ხოლო 1901 წელს სტანიცაში ააშენეს ახალი ქვის ეკლესია, ასევე ქვის სამეკლოთი, ეკლესია წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, მირონ-ლუკიის ეპისკოპოსის სახელზე იყო ნაკურთხი. მისი ბედიც ასევე უცნობია. თუმცა ცხადია, რომ ომის შემდეგ პერიოდში სტანიცაში ეკლესია არ იყო. 

ახალი რელიგიური ცხოვრება სტანიცაში დაიწყო სსრკ-ის დაშლის შემდეგ. 1996 წელს მილიუტინსკაიაში დაარსდა ამაღლების სამრევლო, რომლის პირველ კრებასაც უძღვებოდა მღვდელი ანდრია მეკუშკინი. სამრევლოს რეგისტრაცია მოხდა 1999 წელს. დროთა განმავლობაში სამრევლოს გადაეცა მაღაზიის ყოფილი შენობა, რომელიც გადააკეთეს ღვთისმსახურების ჩასატარებლად. მოგვიანებით სამრევლომ შენობა შეისყიდა და მის კუთვნილებაში გადავიდა და მის საფუძველზე აშენდა ერთსართულიანი ეკლესია. 

მილიუტინსკაიის ამაღლების ეკლესიის წინამძღვარია ალექსანდრე პერსიანოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Белокалитвенское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Волгодонская епархия - приходы დაარქივებული 2017-11-11 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Милютинская. Церковь Вознесения Господня.
2. ↑  Донская Епархиальная ведомость, 1898 год
3. ↑  Часовни, церкви и монастыри на Дону от начала их появления до конца XIX века.
4. ↑  Милютинской станицы Предтеченская, с 1901 года - Николаевская церковь (1882-1918)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ამირანაშვილი**. |

**პეტრე ვარლამის ძე ამირანაშვილი** (დ. 16 ნოემბერი, 1907, სოფელი ნიგოეთი, ახლანდელი ლანჩხუთის რაიონი — გ. 26 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943), სსრკ სახალხო არტისტი (1950), სომხეთის სახალხო არტისტი (1974), ზ. ფალიაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1971).

ბიოგრაფია
---------

1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორ ო. ბახუტაშვილ-შულგინას კლასი). იმავე წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. ამირანაშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული საოპერო ხელოვნების ჩამოყალიბებისა და განვითარებაში. მის შემოქმედებას ახასიათებს ეროვნული თვითმყოფობა, მგზნებარე ტემპერამენტი და ვოკალურ-დრამატული განსახიების სანიმუშო მთლიანობა. ამირანაშვილმა ხელი შეუწყო ქართველ კომპოზიტორების ახალი ოპერების წარმატებას. აღსანიშნავია მისი კაკო (ანდრიაშვილის „კაკო ყაცაღი"), ავთანდილი (მშველიძის „ამბავი ტარიელისა", სახელმწიფო პრემია, 1947), გოჩა (აზმაიფარაშვილის „ხევისბერი გოჩა") და განსაკუთრებით ჩალხია (თაქთაქიშვილის „მინდია"). ამირანაშვილის არტისტიზმი სრული ძალით გამოვლინდა არაქართულ ოპერებშიც, ევგენი ონეგინის (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი"), გრიაზნოის (რიმსკი-კორსაკოვის „მეფის საცოლე"), ამონასროს, რიგოლეტოს, დი-ლუნას, იაგოს (ვერდის „აიდა", „რიგოლეტო", „ტრუბადური", „ოტელო"), ესკამილიოს (ბიზეს „კარმენი"), ფიგაროს (როსინის „სევილიელი დალაქი"), ტონიოს (ლეონკავალოს „ჯამბაზები"), სკარპიას (პუჩინის „ტოსკა") და სხვა პარტიებში.

იგი წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის, ლენინგრადის, კიევის, მინსკისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქების, აგრეთვე სახალხო დემოკრატიული ქვეყნების საოპერო სცენებზე. 1962-1976 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში. აქვე არსებობს ამირანაშვილის სახელობის სტიპენდია. გადაღებულია კინოფილმში "ქეთო და კოტე" (თავადი ფანტიაშვილი, რეჟისორი ვ. ტაბლიაშვილი, 1948). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და 4 სხვა ოედენითა და მედლით. 

დასაფლავებულია თბილისის დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დაკრძალულია მისი მეუღლე — **ქეთევან ნიკიფორეს ასული** (დ. 30 ივნისი, 1915, სოხუმი — გ. 17 მარტი, 1991, თბილისი).

თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ლიტერატურა
----------

* *გვახარია ვ. მესხი ნ.* პეტრე ამირანაშვილი, თბ. 1962;
* *წულუკიძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 396.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 40, თბ. 1994
**ოსტროვსკის სერაფიმ საროველის ეკლესია** (რუს. Церковь Серафима Саровского) — მართლმადიდებლური ეკლესია აქსაის რაიონის სოფელ ოსტროვსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

ეკლესიის მისამართი: 346705, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აქსაის რაიონი, სოფელი ოსტროვსკი, სედოვის ქუჩა № 2/1.

ისტორია
-------

წმინდა სასწაულმოქმედი სერაფიმ საროველის სახელობის ეკლესია ხუტორ ოსტროვსკში დააარსეს ამავე ხუტორის მოსახლეობის შუამდგომლობით. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 1994 წლის თებერვალში, სერაფიმე საროველის ეკლესიის რევლს უსასყიდლოდ გადაეცა ე. წ. „მშენებელთა სახლი", რომლის ფართობიც იყო 122 კვადრატული მეტრი. მშენებელთა სახლი საკმაოდ ცუდ მდგომარეობაში იმყოფებოდა. მომდევნო წლებში შენობა გაარემონტეს, რის შემდეგაც ეკლესიამ დაიწყო რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის მოთხოვნების დაკმაყოფილება.

2006 წელს გაიმართა ოსტროვსკის სერაფიმ საროველის ეკლესიის კოსმეტიკური რემონტი. 2007 წელს დაიწყეს მისი საფუძვლიანი რემონტი - შეცვალეს შენობის იატაკი, გადახურეს სახურავით, დააყენეს წყლის გამათბობლები და მოაწესრიგეს კანალიზაცია, მთლიანად გაარემონტეს ეკლესიის შიდა ხედი. 2009 წელს ეკლესიის რემონტი დასრულდა.

ოსტროვსკის სერაფიმ საროველის ეკლესიის წინამძღვარი ამჟამად არის მღვდელმსახური ვალერი დიმიტრის ძე გალჩენკო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт церкви
* Аксайское благочиние - храмы დაარქივებული 2017-09-25 საიტზე Wayback Machine.
* Аксайское благочиние - приходы
* Под Ростовом священник изгоняет бесов

სქოლიო
------

1. 1 2  История прихода
2. ↑  Иерей Гальченко Валерий Дмитриевич.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-17. ციტირების თარიღი: 2017-11-15.
**ქამასოკო**, **შამპინიონი** (ლათ. Agaricus) — ქუდიანი სოკოების გვარი. გვარის ყველა სახეობა ქამასოკოს სახელწოდებით არის ცნობილი. 300-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. საქართველოში ქამასოკოს 12 სახეობა გვხვდება, რომელთაგან აღსანიშნავია მინდვრის ქამა, კულტურული ქამა, ტყის ქამასოკო, მინდვრის ქამა, ქალაქის ანუ ტროტუარის ქამა, მეჭეჭებიანი ქამასოკო და სხვა. 

ქამასოკოს სახეობები ერთმანეთისაგან ხშირად ძნელად გასარჩევია. ყველაზე ფართოდ არის გავრცელებული ჩვეულებრივი ქამასოკო (ლათ. Agaricus campestris), რომლის ქუდის დიამეტრია 3—10 სმ. ნაცრისფერია, ხორცოვანი; ქუდის რბილობი გადატეხისას ჰაერზე ვარდისფერდება. იზრდება ადრე გაზაფხულიდან ზამთრის პირამდე, ზოგჯერ მთელი წლის განმავლობაში ბაღებში, ბოსტნებში, ეზოებში, მინდვრებზე და ა. შ. 

საქართველოში გავრცელებული სახეობებიდან ორი ლათ. Agaricus xanthodermus და ლათ. Agaricus placomyces — შხამიანია, სხვები იჭმება. ზოგჯერ ქამასოკოს (უფრო ზუსტად ორსპორიან ქამასოკოს) საგანგებოდაც აშენებენ სათბურებში, გაუქმებულ შახტებში ან სარდაფებში.

ლიტერატურა
----------

* *ნახუცრიშვილი ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 451.
**ვისოჩინოს ღვთისმშობლის შობის ეკლესია** (რუს. Церковь Рождества Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვის რაიონის სოფელ ვისოჩინოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი ვისოჩინო.

ისტორია
-------

ერთსაკურთხევლიანი ღვთისმშობლის შობის ეკლესია სოფელ ვისოჩინოში აშენდა 1879 წელს, თავდაპირველად მას ჰქონდა მხოლოდ სამრეკლო და შემოღობილი იყო რკინის მესრით.

ეკლესია გადაურჩა ოქტომბრის რევოლუციას და სამოქალაქო ომს, მაგრამ 1930 წელს ეკლესიაში ღვთისმსახურება შეწყდა, ხოლო შენობას იყენებდნენ ცხოველების სადგომად და ტვირთის სათავსოდ. მოგვიანებით ეკლესიას მოხსნეს გუმბათი და ჯვარი. განადგურდა კანკელი, ამბიონი და კლიროსი. გარდა ამისა დაინგრა სამრეკლო. ეკლესია დროებით გახსნეს მეორე მსოფლიო ომის დროს, გერმანული ოკუპაციის პერიოდში. მაგრამ მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იგი საბოლოოდ დაიხურა 1959 წელს და მოსახლეობისაგან მიტოვებული გახდა.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ გადაწყდა ტაძრის აღდგენა და დაიწყო სარემონტო სამუშაოები, სარესტავრაციო სამუშაოები მიმდინარეობს დღემდე. რესტავრაციის შედეგად ტაძრის არქიტექტურა გაუმჯობესდა, ააგეს ახალი სამრეკლო და გაიხსნა საკვირაო სკოლა.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი სვიატოსლავ ვიქტორის ძე ბადენკოვი.

როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად ძეგლს მინიჭებული აქვს რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт церкви
* Высочинская Рождественско-Богородичная церковь
* Азовское благочиние - храмы დაარქივებული 2017-11-03 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Храм Рождества Пресвятой Богородицы поселка Высочино отметил престольный праздник
2. ↑  Храм во имя Рождества Пресвятой Богородицы.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-13. ციტირების თარიღი: 2017-04-03.
3. ↑  ЦЕРКОВЬ РОЖДЕСТВА БОГОРОДИЦЫ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-13. ციტირების თარიღი: 2017-04-03.
**მეტყველების ნაწილები** — გარკვეული თვალსაზრისის მიხედვით დაჯგუფებულ სიტყვათა კლასები. 

ნდიონისე თრაკიელმა 8 მეტყველების ნაწილი გამოჰყო ბერძნული ენისათვის: სახელი, ნაცვალსახელი, ართრონი, ზმნა, მიმღეობა, ზმნისართი, კავშირი, წინდებული. 
დიონისე თრაკიელისეულმა სქემამ დიდი ცვლილებები განიცადა რომაელ გრამატიკოსებთან და შუა საუკუნეებში მივიღეთ მეტყველების ნაწილების ტრადიციული კლასიფიკაცია: არსებითი სახელი, ზედსართავი სახელი, რიცხვითი სახელი, ნაცვალსახელი, ზმნა, ზმნიზედა, თანდებული, კავშირი, ნაწილაკი, შორისდებული. 

ამ კლასიფიკაციას 2 ნაკლი აქვს**:**

**1.** **მეტყველების ნაწილების** დაჯგუფება სხვადასხვა ნიშნის მიხედვით წარმოებს: გამოყენებულია სემასიოლოგიური (*რას აღნიშნავს სიტყვა?*), სინტაქსური (*რა ფუნქცია აქვს სიტყვას წინადადებაში?*), მორფოლოგიური (*სიტყვათა ფორმაცვალებადობა*) კრიტერიუმები.   

სემასიოლოგიური ნიშნის მიხედვით გამოიყოფა არსებითი, ზედსართავი, რიცხვითი სახელი, ზმნა, შორისდებული; სინტაქსური ფუნქციის მიხედვით – ნაცვალსახელი, ზმნიზედა, წინდებული, კავშირი, ნაწილაკი. მორფოლოგიურ კრიტერიუმს მეორე ხარისხოვანი ღირებულება ჰქონდა დიონისესთან (სახელი იბრუნვის, ზმნა იუღვლება...), მოგვიანებით კი ის სრულიად ამოვარდა.   

**2.** **მეტყველების ნაწილების** ტრადიციულ კლასიფიკაციას უნივერსალური მნიშვნელობა ენიჭება. მას იყენებენ სხვადასხვაგვარი სტრუქტურის ენებისათვის.

თანამედროვე ენათმეცნიერებაში ერთმანეთს უპირისპირდება თეორიები, რომლებიც რამდენიმე თვალსაზრისის (ნარევი ნიშნის) მიხედვით გამოყოფენ მეტყველების ნაწილებს, და თეორიები, რომლებიც ერთ საკლასიფიკაციო ნიშანზე აფუძნებენ მეტყველების ნაწილებს. პირველი ჯგუფისაა იესპერსენის, იელმსლევის, პეშკოვსკის, შახმატოვის, ვინოგადოვის და მის მიმდევართა კლასიფიკაციები. მათ ახასიათებთ შემდეგი ნიშნები: **ა)** ემყარებიან მეტყველების ნაწილების ტრადიციულ კლასიფიკაციას; **ბ)** კლასიფიკაციას საფუძვლად უდებენ სემანტიკურ-გრამატიკულ (სინტაქსურ ან მორფოლოგიურ, ან ორივეს ერთად) კრიტერიუმებს; **გ)** მიზნად ისახავენ შექმნან მეტყველების ნაწილების უნივერსალური სქემა. ამ კლასიფიკაციებს იგივე ნაკლოვანებები აქვს, რაც მეტყველების ნაწილების ტრადიციულ კლასიფიკაციას.

ლიტერატურა
----------

* *შარაშენიძე თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 620-621.
რეინჯერ 4
**რეინჯერ 4** — აშშ-ის რეინჯერის პროგრამის ფარგლებში შექმნილი ავტომატური კოსმოსური სადგური, რომლის დედამიწიდან გაშვებაც მოხდა 1962 წლის 23 აპრილს. იგი ჩაფიქრებული იყო მთვარის ზედაპირის ფოტოების გამოსაგზავნად დედამიწაზე. აპარატი არაფრით განსხვავდებოდა მისი წინამორბედის — რეინჯერ 3-სგან. რეინჯერ 4-ს თან ჰქონდა 42,6 კგ წონის მქონე კაფსულა, რომელიც შეიცავდა გამა-სპექტომეტს და მაგნიტურ სეისმომეტრს, რომელიც, როგორც იგეგმებოდა, უნდა ჩაეგდოთ ქარიშხლების ოკანეში მთვარეზე და ეწარმოებინათ დაკვირვება ერთი თვის განმავლობაში.

ხომალდის გაშვება წარუმატებელი აღმოჩნდა: მწყობრიდან გამოსული საბორტო კომპიუტერი ვეღარ ამუშავებდა დედამიწიდან გაგზავნილ ბრძანებებს, რამაც 1962 წლის 26 აპრილს რეინჯერ 4-ის მთვარის მეორე მხარეზე ჩამოვარდნა გამოიწვია სამეცნიერო მონაცემების გამოუგზავნელად. ფრენის საერთო ხანგრძლივობამ 63 საათი და 57 წუთი შეადგინა. ეს იყო პირველი ამერიკული აპარატი, რომელმაც სხვა ციურ სხეულამდე მიაღწია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მთვარის გავლენა: პროექტ რეინჯერის ისტორია, 1977 (PDF)
* Reuters.com, დაგეგმლილი სამთვარეო მისიები
* Reuters.com, ქრონოლოგია - ხუთი ძირითადი თარიღი მთვარისკენ რბოლისათვის

სქოლიო
------

1. ↑  National Space Science Data Center - Ranger 4, NSSDC ID: 1962-012A. National Air and Space Administration.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23.02.2013. ციტირების თარიღი: 19.07.2012.
„ქალის პროგრესი", 1895 წლის მაისი
**პროგრესი** (ლათ. progressus: „მოძრაობა წინ, წარმატება") — განვითარება, წინსვლა; განვითარების უფრო დაბალი საფეხურებიდან უფრო მაღალ საფეხურებზე გადასვლა, მოძრაობა დახვეწილი, გაუმჯობესებული ან სხვაგვარად სასურველი მდგომარეობისკენ. პროგრესივიზმის კონტექსტში, ის გულისხმობს, რომ ტექნოლოგიების, მეცნიერებისა და სოციალური ორგანიზაციის წინსვლას მოჰყვა და შესაბამისად, მომავალშიც მოჰყვება, ადამიანის მდგომარეობის გაუმჯობესება. ეს უკანასკნელი შეიძლება მოხდეს ადამიანის პირდაპირი მოქმედების შედეგად, როგორც სოციალურ საწარმოში ან აქტივიზმის გზით, ან როგორც სოციოკულტურული ევოლუციის ბუნებრივი ნაწილი.

პროგრესის კონცეფცია პირველად გვხვდება მე-19 საუკუნის დასაწყისის სოციალურ თეორიებში, განსაკუთრებით სოციალურ ევოლუციაში, როგორც აღწერილია ოგიუსტ კონტისა და ჰერბერტ სპენსერის მიერ. იგი წარმოდგენილი იყო განმანათლებლობის ისტორიის ფილოსოფიებში. როგორც მიზანს, სოციალურ პროგრესს მხარს უჭერს პოლიტიკური იდეოლოგიების სხვადასხვა სფეროები სხვადასხვა თეორიებით იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა მივაღწიოთ მას.

სქოლიო
======

1. ↑  Progress definition and meaning | Collins English Dictionary.
2. ↑  Progress | Meaning of Progress by Lexico.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 16, 2018. ციტირების თარიღი: ნოემბერი 14, 2023.
3. ↑  PROGRESS | meaning in the Cambridge English Dictionary.
4. ↑   (2019) „Progress", *Progress definition*.  Metaphysics Research Lab, Stanford University.
**ჟაკ ლუსიენ ჟან დელორი** (ფრანგ. Jacques Lucien Jean Delors) (დ. 20 ივლისი, 1925, პარიზი, — გ. 27 დეკემბერი, 2023, იქვე) — ფრანგი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ევროპული კომისიის პრეზიდენტი 1985-1995 წლებში. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საერთო ევროპული საბაზრო სივრცის, ერთიანი ევროპული ვალუტის (ევრო) და თანამედროვე ევროპული კავშირის შექმნაში.

ბიოგრაფია
---------

დელორის სამსახურებრივი კარიერა 1945 წელს დაიწყო საფრანგეთის ბანკში, სადაც ის სხვადასხვა პოზიციაზე მუშაობდა 1962 წლამდე; შემდეგ მოღვაწეობდა საფრანგეთის სახელმწიფო სამსახურში. დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. ამ პერიოდში ის იყო ქრისტიანული პროფკავშირების კონფედერაციის, შემდეგ — დემოკრატიული პროფკავშირების კონფედერაციის აქტიური წევრი. 1974 წელს შეუერთდა საფრანგეთის სოციალისტური პარტიას. 1981 წლიდან 1984 წლამდე დელორი იყო ფინანსთა მინისტრი პრეზიდენტ ფრანსუა მიტერანის მთავრობაში. 

1985-1995 წლებში ჟაკ დელორი არჩეული იყო ევროკომისიის პრეზიდენტად. მისი ხელმძღვანელობით გატარდა ორგანიზაციის ძირეული რეფორმები, რომელთა მიზანი ევროპული თანამეგობრობის (შემდგომში — ევროკავშირი) ქვეყნების შიდა ინტეგრაციის გაძლიერება იყო. ამ პერიოდში დასრულდა საერთო საბაზრო სივრცის შექმნა, დაიდო შენგენის ხელშეკრულებები, შეიქმნა Erasmus-ის სტუდენტური გაცვლის პროგრამა და ერთიანი ევროპული ვალუტა „ევრო".

1995 წელს დელორი საფრანგეთის პრეზიდენტობის ყველაზე რეალურ კანდიდატად ითვლებოდა, თუმცა მან უარი თქვა საპრეზიდენტო კამპანიაში მონაწილეობაზე. 1996 წელს დელორი სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა მის მიერვე დაარსებულ ანალიტიკურ ცენტრს Notre Europe („ჩვენი ევროპა", ამჟამად — ჟაკ დელორის ინსტიტუტი, *Institut Jacques Delors*). ჟაკ დელორი გარდაიცვალა 2023 წელს, 99 წლის ასაკში პარიზში, საკუთარ სახლში.

ლიტერატურა
----------

* Endo, Ken. The presidency of the European Commission under Jacques Delors: The politics of shared leadership (Springer, 1999).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჟაკ დელორი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა ჟაკ დელორი, რომელმაც შექმნა ევრო და გააძლიერა ევროკავშირი, „რადიო თავისუფლება". დეკემბერი 28, 2023.
**კაგალნიცკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** (რუს. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური ეკლესია კაგალნიცკის რაიონის სოფელ კაგალნიცკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 2004 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, კაგალნიცკის რაიონი, სოფელი კაგალნიცკაია, გორკის ქუჩა № 38.

ისტორია
-------

ტაძრის ისტორია 1991 წელს დაიწყო. დროებით საეკლესიო რიტუალები ტარდებოდა სხვა შენობაში, ამჟამინდელი ტაძარი აღადგინეს 1994 წლის ხანძრის შემდეგ. ეს იყო დიდი სახლი სადაც ოთხ საყრდენზე აღმართეს გუმბათი და მასზე დაადგეს ჯვარი. ეკლესიას ასევე მიაშენეს მარჯვენა ეგვტერი. 1994 წლიდან კი ეკლესიამ ფუნქციონირება დაიწყო. 

ეკლესიის პირველი მღვდელი გახდა ნიკოლოზ კარკიშჩენკო, რომლის ძალისხმევითაც დაიწყო ტაძრის აღდგენაზე მუშაობა. მშენებლობაში და რესტავრაციაში მას დაეხმარა ეკლესიის მრევლი და სოფლის მაცხოვრებლები. საპროექტო სამუშაოები შეასრულა კაგალნიცკის რაიონის არქიტექტორმა ვ. პოპოვმა. საბოლოოდ კი მოხდა შენობის სრული რეკონსტრუქცია და საკვირაო სკოლის დაარსება. 2004 წელს ეკლესიამ მიიღო თანამედროვე სახე. 

ამჟამად კაგალნიცკაიის ღვთისმშობლის ეკლესიის წინამძღვარია - მღვდელი მიხაილ მიროშინი.

ტაძარი ყოველდღიურად ფუნქციონირებს 08:00 საათიდან 16:00 საათამდე. ლოცვა მიმდინარეობს ყოველ კვირა და დღესასწაულებზე. საღამოს ღვთისმსახურება იწყება 15:00 საათზე, ხოლო წირვა 09:00 საათზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт
* ПРИХОД ХРАМА "ПОКРОВА ПРЕСВЯТОЙ БОГОРОДИЦЫ" დაარქივებული 2017-03-07 საიტზე Wayback Machine.
* Волгодонская епархия - приходы
* Великое освящение воды

სქოლიო
------

1. ↑  Кагальницкая. Церковь Покрова Пресвятой Богородицы.
**ედმუნდ სიქსტუს მასკი** (დ. 28 მარტი, 1914 — გ. 26 მარტი, 1996) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკური ლიდერი, პრეზიდენტ ჯიმი კარტერის დროს — აშშ-ის 58-ე სახელმწიფო მდივანი, 1959-1980 წლებში — მენის შტატიდან აშშ-ს სენატორი, 1955-1959 წლებში — მენის შტატის 64-ე გუბერნატორი და 1946-1951 წლებში — მენის წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი. 

მასკი დაიბადა რუმფორდში, მენის შტატში, პოლონელი მშობლების ოჯახში, პირველი შვილის ირენის შემდეგ. მისი მამა სტეფანი დაიბადა იასიონოვკაში (პოლონეთი), 1903 წელს ემიგრაციაში წავიდა ამერიკაში და 1914 წელს გვარი „მარციშევსკიდან"-დან შეიცვალა „მასკი"-თ, ხოლო დედა ჟოსეფინი (ქორწინებამდე ჩარნეცკა) დაიბადა პოლონურ-ამერიკულ ოჯახში, ბუფალოში, ნიუ-იორკში (აშშ.). ისინი დაქორწინდნენ 1911 წელს. ოთხი წლის ასაკამდე ედმუნდ მასკის ერთადერთი მშობლიური ენა იყო პოლონური. ამის შემდგომ მალევე დაიწყო ინგლისურის სწავლა და საბოლოოდ დაკარგა სრულყოფილება მშობლიურ ენაში. ახალგაზრდობაში იყო მეთევზე, მონადირე და მოცურავე. იგი თავის სახელს უცნაურად მიიჩნევდა და მთელი ცხოვრება იყენებდა „ედ"-ს. ახალგაზრდობაში იყო მორცხვი და მღელვარე, მაგრამ შეიძინა დიდი რაოდენობის მეგობრები. ის სწავლობდა სტივენსის საშუალო სკოლაში, სადაც თამაშობდა კალათბურთს, მონაწილეობდა სახელოვნებო შესრულებებში და არჩეული იყო სტუდენტური ორგანოს პრეზიდენტად. სკოლის გაზეთის 1931 წლის გამოცემაში მასზე აღნიშნული იყო შემდეგი: „როდესაც შტეფანსის [სასწავლებელი] დარბაზებში თქვენს ზემოთ აზიდულ თავსა და მხრებს ხედავთ, უნდა იცოდეთ,რომ თქვენი თვალები ზეიმობს ამერიკის შეერთებული შტატების მომავალი პრეზიდენტის ხილვით".

სქოლიო
------

1. ↑  Witherell (2014), p. 4
2. ↑  David (1970), p. 10

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები |
| --- |
|  |
| 
* ჯეფერსონი
* რენდოლფი
* პიკერინგი
* მარშალი
* მედისონი
* სმითი
* მონრო
* ადამსი
* კლეი
* ვან ბურენი
* ლივინგსტონი
* მაკლეინი
* ფორსაითი
* ვებსტერი
* აპშერი
* კელჰუნი
* ბიუკენენი
* კლეიტონი
* ვებსტერი
* ევერეტი
* მარსი
* კასი
* ბლეკი
* სიუარდი
* უოშბერნი
* ფიში
* ევარტსი
* ბლენი
* ფრელინგჰოიზენი
* ბეიარდი
* ბლენი
* ფოსტერი
* გრეშემი
* ოლნი
* შერმანი
* დეი
* ჰეი
* რუტი
* ბეკონი
* ნოქსი
* ბრაიანი
* ლანსინგი
* კოლბი
* ჰიუზი
* კელოგი
* სტიმსონი
* ჰალი
* სტეტინიუსი
* ბირნსი
* მარშალი
* აჩესონი
* დალასი
* ჰერტერი
* რასკი
* როჯერსი
* კისინჯერი
* ვენსი
* მასკი
* ჰეიგი
* შულცი
* ბეიკერი
* იგლბერგერი
* კრისტოფერი
* ოლბრაიტი
* პაუელი
* რაისი
* კლინტონი
* კერი
* ტილერსონი
* პომპეო
* ბლინკენი

 | 
 |

 |
**აკაკი (შურიკა) ბაბუნაშვილი**, უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით **შავი პრინცი** ან **პრინცი P** (დ. 4 ივლისი, 1971, ქუთაისი — გ. 4 თებერვალი, 2019, ბათუმი) — ქართველი რეპერი.

აკაკი დაიბადა ქუთაისში 1971 წლის 4 ივლისს, დაამთავრა მეორე მუსიკალური შვიდწლედი ფორტეპიანოს განხრით. უკრავდა დასარტყამ ინსტრუმენტებზე რუსულ როკ ჯგუფში „ოთხი ტარაკანა". საქართველოში დაბრუნებისას შეისწავლა ბრეიქ დანსი და ჰიპ-ჰოპის შექმნა დაიწყო, მუსიკალურ თემებს და ტექსტებს რეპერი თავად წერდა.

1993 წელს საკუთარი კოლექტივი „ძებნილები" ჩამოაყალიბა, ჯგუფში რეპერები: ფრედო, სმოკი, მასტი და დიჯეი ჯადო გაერთიანდნენ. 1995 წელს მათ რიგებს მეგოტი დაემატა. 1995-96 წლებში შავმა პრინცმა ძებნილებთან ერთად სადებიუტო ალბომი მოამზადა, რომელიც 1999 წელს სახელწოდებით „იძებნება" გამოუშვა.

2000 წლიდან ძებნილებთან თანამშრომლობა დაიწყო რეპერმა ჯერონიმომ, და მალევე მოამზადეს ერთობლივი ალბომი, რომელიც მხოლოდ 2004 წელს გამოვიდა. ალბომის სხვადასხვა კომპოზიციებს შორის იყო „ჩემი ძმები", რომელიც ნამდვილი მეგაჰიტი გახდა ქართველ ახალგაზრდებში და ჰიპ-ჰოპის მიმართ სრულიად სხვა მიდგომა წარმოშვა.

2003 წელს შავი პრინცი ჯგუფს გამოეყო და სოლო კარიერა დაიწყო. 2003 და 2004 წელს შავმა პრინცმა ზედიზედ ორი ალბომი გამოუშვა: „ორი რეპერი" და „სიზმარში", ორივე თბილისელ რეპერ ჯოკერთან ერთად, მალევე კი სოლო ალბომი „ბანდიტო" გამოსცა. ეს იყო რეპერის კარიერაში ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდი, გარდა აუდიო ვერსიებისა, გადაიღო ვიდეოკლიპები ათამდე სიმღერაზე, რომლებიც მუსიკალური ტელეარხების ეთერში რეგულარულად ტრიალებდა.

2000-იანი წლების მეორე ნახევრიდან რეპერს ნაკლებად ნაყოფიერი პერიოდი ჰქონდა, ამას თან დაერთო საქართველოში შოუ-ბიზნესის და განსაკუთრებით რეპ-მუსიკის კრიზისიც და მუსიკოსმა პოპულარულობა და აქტუალურობა დაკარგა, რისი დაბრუნებაც შემდეგში ვეღარ მოახერხა. გარკვეული პერიოდით შავი პრინცი კვლავ რუსეთში გაემგზავრა, სადაც მოსკოვის ღამის კლუბებში რეპავდა. რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ რეპერმა მუშაობა ახლგაზრდა თაობასთან გადაწყვიტა და ქუთაისში ხმის ჩამწერი, ვიდეო და ქორეოგრაფიული სტუდია დააარსა. ასევე ჰქონდა მცდელობა, რომ იმიჯში მცირედი ცვლილებები გატარებინა, 2013 წელს ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში გამოჩნდა სატელევიზიო შოუ ნიჭიერში ახალი სახელით — პრინცი P, თუმცა ამ მცდელობას მისთვის განსაკუთრებული პოპულარობა აღარ მოუტანია.

შავი პრინცი ოთხჯერ იმყოფებოდა ოფიციალურ და არაოფიციალურ ქორწინებებში, მისი მესამე ცოლი სკანდალურად ცნობილი მოდელი მარი ბაბეტა იყო, რომელთანაც 2006-11 წლებში ცხოვრობდა. რეპერს სამი შვილი ჰყავს: მარიამი პირველი ქორწინებიდან, ბაჩანა (2005) მეორე ქორწინებიდან და ბარბარე (2010) მესამე ქორწინებიდან.

რეპერი 2019 წლის 4 თე­ბერ­ვალს, 47 წლის ასაკ­ში გარ­და­იც­ვა­ლა ბა­თუმ­ში, სადაც ხელოვანი ბოლო წლებში ცხოვრობდა. გარდაცვალების მიზეზი თირკმელების უკმარისობა გახდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შავი პრინცის კარიერა - PopMusic.Ge დაარქივებული 2022-01-22 საიტზე Wayback Machine.
* შავი პრინცი სამ სიმღერაში - RadioTavisupleba.Ge
* შავი პრინცი - დამშვიდობება - ლაშა გაბუნიას „ანარეკლი"

სქოლიო
------

1. ↑  ქართული ჰიპ-ჰოპის დამაარსებელი გარდაიცვალა. *ExPressNews.Ge*[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  როგორ იწინასწარმეტყველა თავისი მესამე ბედი შავმა პრინცმა. *Tbiliselebi.Ge*
3. ↑  ქუთაისმა კოლორიტი დაკარგა. *Ambebi.Ge*
არტი შოუ
**არტი შოუ** (ინგლ. Artie Shaw; დ. 23 მაისი, 1910, ნიუ-იორკი — გ. 30 დეკემბერი, 2004, თაუზანდ-ოუკსი, კალიფორნია) — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი, კომპოზიტორი და ბენდლიდერი. მისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ჯაზის მუსიკოსი. ასევე ავტორია რამდენიმე რომანისა და პუბლიცისტური ნაშრომის.

დაბადებით არტურ ჯეიკო არშავსკი (Arthur Jacob Arshawsky), შოუ გაიზარდა ნიუ-ჰეივენში, კონექტიკუტი, სადაც ადგილობრივი ანტისემიტიზმის გამო ბუნებით გულჩათხრობილი, კიდევ უფრო ჩაკეტილი გახდა (შოურ ავტობიოგრაფიის მიხედვით). საქსოფონზე დაკვრას 13 წლის ასაკიდან სწავლობს, 16 წლის ასაკში კლარნეტზე გადადის. ამ პერიოდში სახლს ტოვებს და ბენდთან ერთად ტურით მიემგზავრება. 1925-36 წლებში შოუ სხვადასხვა ბენდებში და ორკესტრებში ასრულებს, მათ შორის ჯონი კავერელოსა და ოსტინ უაილისთან ერთად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* University of Arizona: Artie Shaw Collection დაარქივებული 2010-11-14 საიტზე Wayback Machine.
* ბიოგრაფია დაარქივებული 2011-02-16 საიტზე Wayback Machine.
* Swing Bandleader, Clarinetist Artie Shaw Dies, *The Washington Post*, December 31, 2004


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**შერონ მარი ტეიტ პოლანსკი** (ინგლ. Sharon Marie Tate Polanski; დ. 14 იანვარი, 1943 — გ. 9 აგვისტო, 1969) — ამერიკელი მოდელი და მსახიობი. 1960-იან წლებში, ფილმებში გამოჩენამდე, მცირე სატელევიზიო როლებს თამაშობდა, იგი რეგულარულად იყო წარმოდგენილი მოდის ჟურნალებშიც. მას შემდეგ რაც, მისმა შესრულებულმა კომედიურმა და დრამატულმა როლებმა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა, იგი გახდა ჰოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ახალბედა.

ტეიტის კინოდებიუტი 1961 წელს შედგა, იგი ენტონი ქვინთან ერთად გადაიღეს რელიგიურ ეპიკურ ფილმში „ბარაბა". შემდეგ იგი იხილეს 1966 წლის ბრიტანულ საშინელებათა ჟანრის ფილმში „ეშმაკის თვალი". დასამახსოვრებელი და ცნობილია ჯენიფერ ნორთის როლით 1967 წლის კლასიკურ დრამატულ ფილმში „თოჯინების ხეობა". შესრულებული როლისთვის იგი ოქროს გლობუსზე იყო ნომინირებული. შერონ ტეიტმა უკანასკნელი კინოროლი შეასრულა 1969 წლის კომედიაში „12+1". გარდაცვალებამდე ორი წლით ადრე ითამაშა საშინელებათა კომედიაში „ვამპირების მეჯლისი", რომლის რეჟისორი ტეიტის მომავალი ქმარი რომან პოლანსკი იყო.

1969 წლის 9 აგვისტოს, შერონი 4 ადამიანთან ერთად, მოკლული იქნა მენსონების ოჯახის მიერ. ტეიტი ამ დროს მისი და რომან პოლანსკის პირველ ვაჟიშვილს ელოდებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შერონ ტეიტის ბიოგრაფია — biography.com-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Sandford, C. (2009). *Polanski: A Biography* (sv).  St. Martin's Press. ISBN 978-0-230-61176-4.
2. ↑  Goble, A. (1999). *The Complete Index to Literary Sources in Film*.  De Gruyter. ISBN 978-3-11-095194-3.
სოფელი გლდანი
**რიყიანის სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანთან. 1964 წელს სოფელში, ადგილ „რიყიანში", სახლების მშენებლობის დროს დანგრეულა ქვის სამარხები. სამარხეული ინვენტარიდან შემორჩა: ბრინჯაოს ორი საყურე; საკიდის მარჯნის თავები ბროწეულის ყვავილის მოყვანილობისა: ბრინჯაოს საკინძის ღერო და რკინის სამაჯურის ნატეხი. ნივთები თარიღდება VI-VII საუკუნეებით.

2012 წელს გლდანში, II-IV მიკრორაიონების გასაყარზე, საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ოთარ ლორთქიფანიძის არქეოლოგიის ცენტრის ექსპედიციამ (ხელმძღ. დავით მინდორაშვილი) გათხარა ქვის 7 სამარხი. ქვის სამარხები დამხრობილია აღმოსავლეთ-დასავლეთ ხაზზე, მეტ-ნაკლები გადახრით. მკვეთრადაა გადახრილი №3, 7 სამარხები. სამარხებში დასვენებული იყო ერთი-ოთხი მიცვალებული. ყველა დაეკრძალათ ქრისტიანულად – ზურგზე გაშოტილი, თავით დასავლეთით. მიცვალებულებს ხელები ელაგათ ტანის გასწვრივ ან მუცელზე. ადრე დაკრძალულთა ძვლები უკლებლივ ყველა, სამარხების ჩრდილოეთ კედელთანაა მიხვეტილი. №3, 4 სამარხებში მიცვალებული დაეკრძალათ სამარხის გვერდითი კედლის ახლოს ისე, რომ მომდევნო მიცვალებულისთვის სამარხის ერთი ნაწილი თავისუფალი ყოფილიყო. მსგავსი ფაქტი დასტურდება ვაშლიჯვარას სამაროვანზეც. საინტერესოა 4 სამარხი, სადაც მიცვალებულს მარჯვენა ფეხი გაჭიმული ჰქონდა, მარცხენა მუხლში მოხრილი. ამგვარად დაკრძალულები გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოს ადრეული შუა საუკუნეების ზოგიერთ სამაროვანზე (მატანი, დაღეთი). №7. სამარხში ზურგზე დასვენებულ მიცვალებულს ფეხები მოხრილი ჰქონდა. მოხრილი ფეხების მიხედვით აქ წარმართული წესით დაკრძალვის ელემენტებთან უნდა გვქონდეს საქმე. ისევე, როგორც აღმოსავლეთ საქართველოს ადრეული შუა საუკუნეების არაერთი სამაროვნის მასალებით (სამთავრო. ვაშლიჯვარი, ბაჭყალა, იაღსარი, ქვემო ალევი და სხვ.). „რიყიანის" სამაროვნის მასალებითაც ჩანს, რომ საზოგადოებაში ქრისტიანული წეს-ჩვეულებების გვერდით წარმართული რწმენა წარმოდგენები და მასთან დაკავშირებული ტრადიციები კვლავ დიდხანს იყო შემორჩენილი.

მცირერიცხოვანი ინვენტარიდან ერთი რკინის ცალპირლესული დანაა. დანარჩენი სამკაულია. რკინისა და ბრინჯაოს საკინძები მთლიანადსხმულია ან მძივებით შემკული. გვხვდება მთლიანადსხმული, ხელის გამოსახულებით შემკული საკინძიც. ბრინჯაოს ბეჭდის წრიული ფორმის ბუდეზე გამოსახულია რელიეფური წერტილებით შედგენილი ვარდული. მეორე ბეჭედი ვერცხლისაა. თვალბუდეში ჩასმულ გემაზე ამოკაწრულია სქემატურად გამოსახული ცხოველი. გამოსახულება თავისი სტილითა და შესრულების მანერით სასანურია. სამაროვანი თარიღდება VI-VII საუკუნეებით.

ლიტერატურა
----------

მინდორაშვილი დ. საქართველოს არქეოლოგია, ტ. I, გამომცემლობა „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი", ბათუმი, 2014, გვ. 232-233.
**ხოპისის ნასოფლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ალგეთის ხეობაში, შესწავლილია IV-VI საუკუნეში. ნასოფლარის განათხარ ნაგებობებს შორის აღსანიშნავია ოთხკუთხა შენობები ნაშენი რიყის ქვითა და ბაზალტით. კედლების კუთხეებში გამოყენებულია შედარებით დამუშავებული ქვები. კედლების სისქე 0,7-0,8 მეტრს აღწევს. შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია თიხამიწა. იატაკი ქვებითაა მოკირწყლული ან მიწატკეპნილია. ნაგებობები დახურული ყოფილა კრამიტით. გათხრებისას გამოიკვეთა სახლის ერთიანი კომპლექსი საცხოვრებელი შენობითა და სამეურნეო ეზოთი, რომელიც შემოსაზღვრული იყო ქვის ღობით. გათხრებისას იქ აღმოჩნდა სამეურნეო, სამზარეულო და სუფრის სხვადასხვაგვარი ჭურჭელი. მათ შორის გვხვდება: ლუთერიები, ორყურა ჩაფი, დერგები. სამზარეულო ჭურჭელი ხასიათდება მოთეთრო-მოყვითალო ფერით. მინის ნაწარმიდან აღსანიშნავია ე.წ. ფაცეტებიანი ჭურჭელი. იქვეა გამოვლენილი რკინის ფიბულები, ქვის ხელსაფქვავები და სხვა. კომპლექსის დათარიღებისთვის გარკვეული მნიშვნელობა ენიჭება პეროზის ვერცხლის დრაქმას.

ხოპისის ნასოფლარი ისეა გაშენებული, რომ გათვალისწინებულია რამდენიმე მნიშვნელოვანი საკითხი: I. სოლარიზაციის პრინციპი — ზამთარში მოსახლეობა იღებდა მეტ სითბოსა და განათებას, ხოლო ზაფხულში ნაკლებად უნდა ყოფილიყვნენ განათებულნი; II. ნასოფლართან მიდიოდა გზა; III. სოფელი ისეთ ადგილას იყო გაშენებული, რომ ის არ ეხებოდა სამეურნეო სავარგულებს, რომელთაც სოფლისათვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა ჰქონდათ; IV. სამაროვანი გამოიყენებოდა სოფლის შემაღლებული ადგილი, რომელიც ოდითგანვე საკულტო-რელიგიური მნიშვნელობის იყო და ამასთან ამ ტერიტორიას არ ჰქონდა შეხება სამეურნეო სავარგულებთან.

ლიტერატურა
----------

* მიდორაშვილი დ. საქართველოს არქეოლოგია, ტ. I, გამომცემლობა „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი", ბათუმი, 2014, გვ. 204-205.
**ბიძერები** (Byzeres), ძველი ტომი სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში. იხსენიებიან ძვ. წ. IX—XIII საუკუნეებში ურარტულ წყაროებში „უიტერუ(ხი)"-ის ან „უიტირუ(ხი)"-ის ფორმით. ებრძოდნენ ურარტუს. მეფე სარდურ II-მ ბიძერების ქვეყანა (შესაძლოა, მისი ერთი ნაწილი) თავისი სამეფოს პროვინციად აქცია (ააგო აქ ციხესიმაგრე და დანიშნა თავისი ნაცვალი). ძველი ბერძნული წყაროების მიხედვით, ბიძერები ცხოვრობდნენ შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს მახლობლად, მდინარე ჭოროხის სამხრეთით, ნაწილობრივ კი პონტოს მთებშიც. ამ ტომის სახელი შემორჩა ისტორიულ საქართველოს ერთ-ერთ ოლქს და მის ცენტრს — ოძრ(ა)ჴეს, რომელიც ახლანდელი დაბა აბასთუმნის მიდამოებში მდებარეობდა.

ლიტერატურა
----------

* *მელიქიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 422.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველური ტომები |
| --- |
|  |
| თანამედროვე | 
* ქართები
* სვანები
* ზანები
	+ მეგრელები
	+ ლაზები

 |
|  |
| ისტორიული | 
* აბაზგები
* აფშილები
* ბექირები
* ბიძერები
* გუგარები
* დვალები
* დრილები
* ზიდრიტები
* კოლხები
* ლბინები
* მაკრონები
* მანრალები
* მარები
* მახელონები
* მისიმიელები
* მოსინიკები
* მოსხები
* მუშქები
* ფაზიელები
* ქართები/იბერები
* სანები
* სანიგები
* სასპერები
* სედოხეზები
* სკვითინები
* სუჯები
* ტაოხები
* ტიბარენები
* ქაშქები
* წანარები
* ჭანები
* ჭილბები
* ხალიბები
* ხალდები
* ჰენიოხები

 |

 |
ჩელენჯერის უფსკრული (წითლად), მარიანას ღარი, წყნარი ოკეანე.
**მარიანას ღარი**, **მარიანას ღრმული** — ვიწრო დეპრესია წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, ფილიპინის ზღვაში. გადაჭიმულია დაახლოებით 2500 კმ-ზე მარიანას კუნძულების გასწვრივ. აქვს V-სებრი პროფილი, ციცაბო (ქანობი 7-9°) კალთები, ბრტყელი ძირი (სიგანე 1-5 კმ). სიღრმე 11023 მ (სიღრმე გაზომა 1957 წელს სსრკ-ს საკვლევ გემ „ვიტიაზის" ექსპედიციამ, პირველი გაზომვა — 11034 მ), რითაც ის მსოფლიო ოკეანის უღრმესი ადგილია. დაზუსტებით, რომელიც იაპონურმა ზონდმა აწარმოა 1995 წელს – 10920 მ–ს არ აღემატება. ბოლო გაზომვით კი, რომელიც 2011 წელს ამერიკულმა ოკეანოგრაფიულმა ექსპედიციამ ჩაატარა, დაფიქსირდა 10,994 მ (± 40 მ) სიღრმე. ზუსტად მარიამის ღრმული 11654 კილომეტრია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 441.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ocean Explorer (http://www.oceanexplorer.noaa.gov)
* NOAA, Ocean Explorer Mariana Arc
* NOAA, Ocean Explorer YouTube Ring of Fire Explorations Playlist
* NOAA, Ocean Explorer Google Map[*მკვდარი ბმული*]
* Mariana Trench on maps.google.com
* The Mariana Trench to scale დაარქივებული 2013-04-21 საიტზე Wayback Machine.
* 50th anniversary recollection of bathyscaphe Trieste descent by retired Navy Captain Don Walsh. დაარქივებული 2013-06-03 საიტზე Wayback Machine.

  



|  |  |
| --- | --- |
| დედამიწის სფერო | *ეს სტატია გეოგრაფიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

  

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მარიანას ღარი***
**კამეო** (ინგლ. cameo) — როლი, ჩვეულებრივ ეპიზოდური (კინოფილმში, თეატრალურ წარმოდგენაში, რადიო გადაცემაში, ვიდეო თამაშში და ა. შ.), რომელსაც ასრულებს ცნობილი და ადვილად ამოსაცნობი პერსონაჟი (რეჟისორი, მსახიობი, პოლიტიკოსი და ა.შ. სახელის გამოცხადების გარეშე, ან განცხადებით). კამეოს როლისთვის იწვევენ თავად პიროვნებას, რომლის იმიჯიც უნდა განსახიერდეს ან (ფილმისა და ლიტერატურული პერსონაჟების შემთხვევაში) მსახიობს, რომელმაც ითამაშა ცნობილი კინოგმირი.

ზოგადი ცნობები
--------------

ხშირად კინოფილმის რეჟისორი თავად თამაშობს ფილმში პატარა როლს. ასე აკეთებდნენ საკუთარ ფილმებში ალფრედ ჰიჩკოკი, ჩარლი ჩაპლინი, სტენ ლი, კვენტინ ტარანტინო, მაიკლ ბეი, ლეონიდ გაიდაი, ელდარ რიაზანოვი, გიორგი დანელია, ნიკიტა მიხალკოვი, როლან ბიკოვი, სერჯო ლეონე, ოლივერ სტოუნი და სხვები.

ალფრედ ჰიჩკოკმა 30-ზე მეტი კამეო ითამაშა თავის ფილმებში. იგი სხვადასხვა სიტუაციებში ჩნდება ეკრანზე. უმეტეს შემთხვევაში მარტო ასრულებს შემთხვევითი გამვლელის როლს სხვადასხვა საზოგადოებრივ ადგილებსა (აეროპორტები, რკინიგზის სადგურები) თუ ტრანსპორტში (მატარებელი, ავტობუსი, მეტრო). კადრებში ხან მუსიკალური ინსტრუმენტები გადააქვს, ხან სიგარეტს ეწევა ან კითხულობს გაზეთებსა და წიგნებს.

სქოლიო
------

1. ↑  კამეო ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმებში
**კრასნი-სადის სამეფო ოჯახის წამებულთა ეკლესია** (რუს. Церковь Царственных Страстотерпцев) — მართლმადიდებლური ეკლესია კრასნი-სადში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: 346731, რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფ. კრასნი-სადი, საქარხნოს ქუჩა № 15.

ისტორია
-------

მართლმადიდებლური თემი სოფელ კრასნი-სადში ჩამოყალიბდა 1997 წელს, ხოლო სამეფო ოჯახის წამებულთა ეკლესიის მრევლი ოფიციალურად დარეგისტრირდა 2000 წლის 24 ნოემბერს. ადგილობრივმა ადმინისტრაციამ მრევლს გადასცა პატარა შენობა, რომელიც გაარემონტეს მორწმუნეების ფინანსებით. შენობის ერთ ნაილში განათავსეს სამლოცველო სახლი, ხოლო მეორე ნაწილში - საეკლესიო-სამრევლო სათავსოები. 

2009 წელს დაიწყო ახალი ხის ეკლესიის აშენება, რომლის მშენებლობაც დასრულდა 2017 წელს. ეკლესიის საკურთხეველი აკურთხეს სამეფო ოჯახის წამებულთა - რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის, დედოფალ ალექსანდრას, მეფისწულის ალექსის, მეფის ასულების ოლგას, ტატიანას, მარიასა და ანასტასიას სახელზე. ეკლესიის მშენებლობაში დიდი წვლილი შეიტანა „აგროფირმა კრასნი-სადმა".

სამეფო ოჯახის წამებულთა სახელობის ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა ანდრეი ჟორჟის ძე მნაცაგანოვი. ეკლესიის მოვალეობაში შედის ასევე ბატაისკის № 15 მკაცრი რეჟიმის გამოსასწორებელი კოლონიის პატიმართა სულიერ საზრდოზე ზრუნვაც.

აღწერა
------

ეკლესიის კედლები აგებულია ხის მორებით. სახურავი გადახურულია მეტალის ფირფიტებით. დამონტაჟებულია იატაკის გათბობა. ეკლესიის გუმბათში გამოსახულია იესო ქრისტე. იგეგმება კანკელის ჩამოსხმა მეტალისაგან, ხოლო ზარი ჩამოასხეს 2010 წელს ვორონეჟის ქარხანა „Вера"-ში. ეკლესიაში დაცულია ხატი წმინდა ელისაბედისა და ბარბარეს წმინდა ნაწილებით. 

შაბათობით სკოლაში მუშაობს საკვირაო სკოლა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт церкви
* Село Красный Сад, Церковь Царственных Страстотерпцев
* Азовское благочиние - храмы დაარქივებული 2017-11-03 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Храм в честь Святых Царственных Страстотерпцев.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-11-13. ციტირების თარიღი: 2017-06-28.
2. 1 2  История прихода
3. ↑  Агрофирма „Красный Сад"
4. ↑  Иерей Мнацаганов Андрей Жоржович.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-06-19. ციტირების თარიღი: 2017-06-28.
**ვერა ვეიცმანი** ( ებრ. ורה ויצמן დაბ. ჰაცმანი, 1881—1966) — ექიმი და სიონისტური მოძრაობის ლიდერი, ისრაელის პირველი ლედი ( ისრაელის პირველი პრეზიდენტის, ხაიმ ვეიცმანის მეუღლე).

ბიოგრაფია
---------

ვერა დაიბადა დონის როსტოვში, ესაია და ფეოდოსია ჰაცმანის ოჯახში.   სამედიცინო განათლება მიიღო ჟენევის უნივერსიტეტში. ჟენევაში, უნივერსიტეტის სიონისტურ კლუბში, გაიცნო ხაიმ ვეიცმანი და 1906 წელს ცოლად გაჰყვა, ქორწილი გაიმართა სოპოტში (იმ დროს — გერმანიის იმპერიის ტერიტორია), შემდეგ ვაიცმანის ოჯახი მანჩესტერში (დიდი. ბრიტანეთი) გადავიდა, სადაც ოცდაათი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა.

ქორწინებაში ხაიმს და ვერას შეეძინათ ორი ვაჟი — ბენჯამინი (1907) და მიხეილი (1916). 1913 წელს ვერამ მიიღო სამედიცინო ლიცენზია და მუშაობდა პედიატრად .

1920 წელს ვერა ვეიცმანი ქალთა საერთაშორისო სიონისტური ორგანიზაციის (WIZO) ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა და 40 წლის განმავლობაში ორგანიზაციაში იკავებდა ხელმძღვანელ თანამდებობებს. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, ვერა ვეიცმანმა შექმნა სიონისტური ორგანიზაცია "ახალგაზდრული ალია"-ს ფილიალი დიდ ბრიტანეთში და შემდგომში ხელმძღვანელობდა მას ისრაელში, როგორც საპატიო პრეზიდენტი. ვერას და ხაიმის უმცროსი ვაჟი, მაიკლი, მეორე მსოფლიო ომის დროს პილოტი იყო ბრიტანეთის საჰაერო ძალებში. დაიღუპა, როდესაც მისი თვითმფრინავი ჩამოაგდეს ბისკაის ყურეში  .

ისრაელის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს ვერა ვეიცმანი მონაწილეობდა დაჭრილების მკურნალობასა და რეაბილიტაციაში, ომის შემდეგ კი დააარსა და ხელმძღვანელობდა დამოუკიდებლობისათვის ომის ინვალიდთა ასოციაციას. მან დააარსა ორი ცენტრი დაჭრილების რეაბილიტაციისთვის — ბეიტ-კეი ნაჰარიაში და რეაბილიტაციის განყოფილება ჩაიმ შებას სამედიცინო ცენტრში, ასევე მხარს უჭერდა მაგენ დევიდ ადომს და ათეულობით საქველმოქმედო ორგანიზაციას.ისრაელის პირველი ლედის რანგში მონაწილეობა მიიღო ვეიცმანის სახლის ინტერიერის დაპროექტებაში. სახლში მდებარეობდა რეჰოვოტში, სადაც ვერა მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდა, მოგვიანებით ეს შენობა შეიტანეს ვეიცმანის ინსტიტუტის შენობების კომპლექსში. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო ხაიმ ვეიცმანის არქივის შექმნაში.

სქოლიო
------

1. ↑  ודה וייצמן - דבר, 25/09/1966.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-10. ციტირების თარიღი: 2022-06-14
2. 1 2  Jewish Women Encyclopedia, Vera Weizmann. ციტირების თარიღი: 2013-12-18
ევტროპიუსი
**ევტროპიუსი** (ლათ. Eutropius) — IV საუკუნის რომაელი ისტორიკოსი. მისი დაბადებისა და გარდაცვალების წლები უცნობია. საკუთარი ბიოგრაფიიდან თვითონ აქვს დაცული რამდენიმე საინტერესო მონაკვეთი. მისი თხზულება გვაუწყებს, რომ მონაწილეობა მიუღია 363 წელს იმპერატორ იულიანე განდგომილის ლაშქრობაში სპარსეთის წინააღმდეგ. მომდევნო ხანებში მისი ცხოვრება საიმპერატორო კარს არ გასცდენია. იმპერატორების ვალენტინიანესა და ვალენტის დროს ასრულებდა ვალენტის პირადი მდივნის თანამდებობას.

ევტროპიუსმა იმპერატორ ვალენტის დავალებით დაწერა „რომის მოკლე ისტორია" 10 წიგნად. ნაშრომს იგი უძღვნის იმპერატორ ვალენტის.
ევტროპიუსის „რომის მოკლე ისტორია" ზუსტად პასუხობს სახელწოდებას. მასში მართლაც მოკლედ არის გადმოცემული რომის ისტორია. რომულუსის დაბადებიდან ახ. წ. 364 წლამდე. თხზულება კომპილაციაა. ავტორი კეთილსინდისიერად იყენებდა რომაულ საისტორიო ლიტერატურას. ისტორიკოსის პირველი მიზანი იყო საგარეო ომების გადმოცემა. მისი თხრობა არის ლაკონიური, ვრცელი ამბების გადმოცემას რამდენიმე სიტყვით ახერხებს. ამის გამო რომის მოკლე ისტორია დიდი პოპულარობით სარგებლობდა როგორც ანტიკურ ხანაში ისე მომდევნო საუკუნეებში.

ლიტერატურა
----------

* *ქავთარია გ.* რომის ისტორია, ტ. I, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი, 2016, გვ. 44-45