recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
პლეხანოველი მარინა, მისი ჩვეული ოსტატობით სავსე ჭიქით ორ თითზე
**პლეხანოველი მარინა**, ნამდვილი სახელი და გვარი **მარინა გელაშვილი** (დ. 25 მაისი, 1935 — გ. 24 თებერვალი, 2011, თბილისი) — თბილისის ერთ-ერთი კოლორიტი. დედაქალაქის მოსახლეობა მას „პლეხანოველ მარინად" იცნობდა. ბოლო 17 წლის განმავლობაში „პლეხანოველი მარინა" სოლოლაკში, დადიანის ქუჩის კუთხეში იჯდა და გამვლელი ავტომობილების მძღოლებს მოწყალებას სთხოვდა. თავდაპირველად პლეხანოვის გამზირზე ცხოვრობდა, შემდეგ კი — დადიანის ქუჩა №20-ში.

ახალგაზრდობაში მარინა ლამაზი ქალი იყო. თბილისში განსხვავებული ჩაცმულობითა და ლამაზი გარეგნობით გამოირჩეოდა და ბევრი მამაკაცის ყურადღებას იქცევდა. როგორც ამბობენ, ვიღაცას შეუცდენია და ტყუპი ბიჭებიც ჰყოლია მისგან, ამის მერე ფსიქიკა შელახვია. მისივე სიტყვებით კი, მას ერთი შვილი ჰყოლია, ლიანა, რომელიც 2 წლის ასაკში ბაღიდან მოუპარავთ, იმის მერე უძებნია, მაგრამ ვეღარ უპოვია. მანამდე კი ქმარი გარდაცვლია, სურამის უღელტეხილზე ავტოავარიაში. მისი თქმით, სწორედ „ამის შემდეგ გაუბედურდა".

მარინას უყვარდა სტადიონზე სიარული, ფეხბურთის ყურება და ქართველი ფეხბურთელების გულშემატკივრობა. ცნობილი იყო იმითაც, რომ ღვინით სავსე ჭიქას ორ თითზე დაიდებდა, ხან მაღლა აწევდა, ხან დაბლა — ისე რომ წვეთი არ იღვრებოდა და სადღეგრძელოებს ამბობდა ხოლმე. ზოგჯერ ჭიქას მკერდზე იდებდა და იქიდან სვამდა. პურის რიგში კაცებს გაყრიდა ხოლმე აქეთ-იქით და მოხუც ქალებს წინ უშვებდა.

საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრის, კობა ამირხანაშვილის სიტყვებით, ქუჩაში მათხოვრობით ნაშოვნი ფულით მარინა ბევრ კარგ საქმეს აკეთებდა — უპატრონო ბავშვთა სახლს ეხმარებოდა. თურმე მიდიოდა ბავშთა სახლში და ბოლო კაპიკამდე უდედ-მამო ბავშვებს აძლევდა ფულს. ასევე, მას რამდენიმე ოჯახი ჰყავს შიმშილს გადარჩენილი.

2010 წელს მარინას სახელის გამოყენება პოლიტიკურ მოვლენებშიც სცადეს, მაგრამ, მან საკუთარ ქალაქში საკუთარი თავის გაშარჟებაზე (ზოგიერთები კანდიდატად უპირებდნენ დასახელებას) სასტიკი უარი განაცხადა და ბოლომდე აპოლიტიკურად დარჩა.

„პლეხანოველი მარინა" სიცოცხლის ბოლო დღეებში ნანუკა ჟორჟოლიანის ტელეგადაცემისთვის ჩაწერეს.

გარდაიცვალა თბილისში 2011 წლის 24 თებერვალს. გარდაცვალების მიზეზი ჯანმრთელობის გაუარესება გახდა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალაქის კოლორიტი
* შენე ნაცი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გარდაიცვალა "პლეხანოველი მარინა" // pirweli.com.ge დაარქივებული 2022-01-21 საიტზე Wayback Machine.
* გარდაიცვალა "პლეხანოველი მარინა" // geotopnews.ge[*მკვდარი ბმული*]
* თბილისი კიდევ ერთი კოლორიტის - „პლეხანოველი მარინას" გარეშე დარჩა // presa.ge
* პლეხანოველი მარინა: "უგულავას უთხარით, 100 მანეთი და პოლისი მამცეს, მაგისთვის რა არის 100 მანეთი?" – ინტერვიუ პლეხანოველ მარინასთან // pres-cavcasia.ge დაარქივებული 2014-08-08 საიტზე Wayback Machine.
**ბაბილონ თაუერი** — მშენებარე ცათამბჯენი (ამჟამად შეჩერებულია) ბათუმში, საქართველოში. მისი სიმაღლეა დაახლოებით 190 მეტრი  (47 სართული). დასრულების შემდეგ, ის იქნება ყველაზე მაღალი ცათამბჯენი ბათუმში ორბის ტყუპი კოშკების შემდეგ (50 სართული). ბაბილონის კოშკი გახდება ერთ-ერთი იმ მრავალი ახალი შენობიდან, რომლებიც ბათუმში ბოლო წლების განმავლობაში აშენდა, რაც ტურისტული ინდუსტრიის განახლებას გამოიწვევს.  მშენებლობას ზედამხედველობს ომერ ილქნური. ბაბილონის კოშკი უნდა მოიცავდეს 4-ვარსკვლავიან სასტუმროს, კაზინოს, რეზიდენციებს, სოციალურ დაწესებულებებს, მაღაზიებს, ოფისებს, კაფეებს, რესტორნებსა და ბარებს. 

2019 წლის მაისის მდგომარეობით, საქართველოს მთავრობამ ბაბილონ თაუერი მრავალსართულიანი შენობა ბათუმის ცენტრში მდებარე MC Construction-ს მიჰყიდა. ონლაინ აუქციონი 24,5 მილიონი ლარით დაიწყო, წინა წარუმატებელ აუქციონზე 33 %-ით ნაკლები. ბაბილონ თაუერი 2015 წელს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა პროექტის შემქმნელმა შპს TAM GEO ვალდებულება არ შეასრულა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* Babillon Tower on Tago Architects
* Babillon Tower on Emporis

სქოლიო
------

1. ↑  News 101882. ციტირების თარიღი: 2014-01-21
2. ↑  Dinah Spritzer, "Next Stop: Glamour revives port of Batumi", *New York Times*, September 9, 2010.
3. ↑  Batumi: From black hole to Black Sea paradise. ციტირების თარიღი: 5 June 2013
4. ↑  Interview with Georgian President Mikhail Saakashvili დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine. , elakata somlakiki.com
**იტალიურ-ამერიკული სამზარეულო** — იტალიური სამზარეულოს ამერიკის შეერთებულ შტატებში ჩამოყალიბებული ვარიაცია. მისი შექმნა განაპირობა ამერიკაში იტალიელი იმიგრანტების დიდმა რაოდენობამ — მათ და მათმა შთამომავლობამ იტალიის სხვადასხვა რეგიონის და ქალაქის სამზარეულო გაავრცელეს როგორც კერძო შტატებში, ასევე მთელ ამერიკაში. დღეს იტალიურ-ამერიკული სამზარეულო გავრცელებულია სახლებსა და რესტორნებში, ამ სტილში მუშაობს ბევრი მსოფლიო კლასის შეფი.

მიმოხილვა
---------

იტალიურ-ამერიკული სამზარეულო უმეტესად სამხრეთი იტალიის სამზარეულოზეა დაფუძნებული, მაგრამ აღინიშნება ჩრდილოეთი იტალიის გავლენაც. იტალიელი იმიგრანტების უმეტესობა ამერიკაში XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში დასახლდა, როდესაც ქვეყანა ეკონომიკურად მძიმე ვითარებაში იყო, განსაკუთრებით იტალიის სამხრეთი. იმიგრანტების პირველი ნაკადები უმეტესად ნეაპოლის და სიცილიის მკვიდრებისგან შედგებოდა, ამიტომაც ამ ორი ადგილის სამზარეულოს განსაკუთრებული გავლენა ჰქონდა. დღესაც იტალიურ-ამერიკული კერძები ხშირად ნეაპოლთან და სიცილიასთან ასოცირდება. იტალიის რეგიონებთან გაიგივებულია ასევე ზოგი ინგრედიენტიც, მაგ. სამხრეთ იტალიასთან - ზეითუნის ზეთი, მშრალი პასტა, ტომატის სოუზი, ჩრდილოეთთან - რიზოტო, პოლენტა, თეთრი სოუზი.

ამერიკაში თანდათან გაიზარდა ინტერესი იტალიური სამზარეულოს მიმართ და გაჩნდა მოთხოვნა მეტ ახალ, ამერიკის მაგივრად იტალიის ინგრედიენტებით და ტრადიციებით დამზადებულ კერძებზე. ამ პერიოდში ამერიკულმა საზოგადოებამ მიიღო იტალიური ესპრესო, ნუტელა და ტირამისუ. თანამედროვე სახოს პასტა კარბონარის წარმოშობა კი ამერიკის გავლენის შედეგია მეორე მსოფლიო ომის დროს. ამერიკა ჰუმანიტარული დახმარების სახით რომში ბეკონს და კცერცხს აგზავნიდა, რომელსაც იტალიელები პასტისთვის იყენებდნენ, დღეს იტალიური სამზარეულო ამერიკაში ძალიან პოპულარულია, განსაკუთრებით პიცა და პასტა (განსაკუთრებით სპაგეტი ტეფტელით ), თუმცა მათი იერსახე ძალზე განსხვავდება იტალიურისგან.

ღვინო
-----

ამერიკის მეღვინეობის ისტორიას მჭიდრო კავშირი აქვს იტალიასთან. პირველად იტალიური ღვინის სახეობები ამერიკაში XIX საუკუნის ბოლოს ფლორიდის შტატში შემოიტანეს იტალიელებმა და ბრიტანელებმა. მათ შორის იყო იტალიელი ექიმი ფილიფ მაცეი, რომელიც ამერიკის მესამე პრეზიდენტის, ტომას ჯეფერსონის ახლო მეგობარი იყო, მათ გაავრცელეს ამერიკაში ვაზი, ზეთისხილი და სხვა ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსთვის დამახასიათებელი მცენარეები.

XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში ბევრი იმიგრანტი, მათ შორის იტალიელი, სახლდებოდა კალიფორნიაში, სადაც ჯერ კივევ იყო ჭორები ოქროს საბადოებზე. იქ მათ დიდი და ნაყოფიერი მიწის ფართობები ხვდებოდათ, სადაც ადვილი იყო ვაზის მოყვანა. ალკოჰოლის აკრძალვამდე ამერიკაში პოპულარული გახდა ღვინის ბევრი იტალიური ბრენდი, რომლების უმეტესობაც დღესაც არსებობს, მაგ. Seghesio, Simi, Sebastiani Vineyards და Foppiano. მშრალი კანონის შემოღების შემდეგ მევენახეების ეკონომიკური მდგომარეობა საგრძნობლად გაუარესდა. ისინი უმეტესად თავს ირჩენდნენ ღვინის ეკლესიისთვის მიწოდებით (რაც აკრძალული არ იყო) ან ყურძნის წვენის გაყიდვით - ამ ორმა პრაქტიკამ (და ასევე ალკოჰოლის არალეგალურმა წარმოებამ და გავრცელებამ) გადაარჩინა ამერიკული მეღვინეობის ინდუსტრია.

დღეს იტალიელ-ამერიკელთა შორის პოპულარობით სარგებლობს როგორც ამერიკული და კალიფორნიული, ასევე იტალიიდან იმპორტირებული ღვინო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* 
* 
* 
*
**კარიბა სესილი ელაიზ ჰეინი** (ინგლ. Cariba Cecilie Elize Heine; დ. 1 ოქტომბერი, 1988, იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში დაბადებული ავსტრალიელი მსახიობი და მოცეკვავე, რომელიც ცნობილია რიკი ჩედვიკის როლით თინეიჯერულ სერიალში „H2O უბრალოდ დაამატე წყალი" და ბრიჯეტის როლით სერიალში „ლურჯი მაღალი წყალი". კარიბა 3 წლის იყო, როდესაც მისი ოჯახი საცხოვრებლად ავსტრალიაში გადავიდა, ამავე წელს მან ცეკვა დაიწყო ცეკვის აკადემიაში ძმასთან კაილ ჰეინთან ერთად. 2011 წელს მონაწილეობა მიიღო გერმანულ პროგრამაში „KI.KA.Live".

ჰეინი დაიბადა იოჰანესბურგში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, მიშელ და კევინ ჰეინების ოჯახში. დედამისი, მიშელი, მოცეკვავეა, ისევე როგორც კარიბა და მისი ძმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კარიბა ჰეინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Oberholzer, Erene (5 September 2016). „8 Actors you didn’t know had South African roots". *The South African*. ციტირების თარიღი: 2 October 2019.
2. ↑  Ranawake, Sarah (November 2009). „Cariba Heine wears Young Romance". *InStyle*: 155. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 February 2013.
**ალ-მასჯიდ ალ-ნაბავი** (არაბ. المسجد النبوي „წინასწარმეტყველის მეჩეთი") — მეჩეთი მედინაში, ისლამის მეორე სიწმინდე მექის მეჩეთის შემდეგ. წინასწარმეტყველი მუჰამედის ბოლო განსასვენებელი მეორე უწმინდეს ადგილად მიიჩნევა, როგორც შია, ისე სუნი მუსლიმთა მიერ. ეს ასევე სიდიდით მეორე მეჩეთია მსოფლიოში.

ნაგებობის ყველაზე გამორჩეული ადგილია მწვანე გუმბათი მეჩეთის ცენტრში, სადაც მუჰამედის აკლდამა მდებარეობს. მწვანე გუმბათის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია, მაგრამ უკვე ადრეული XII საუკუნის ხელნაწერებში გუმბათის აღწერაა მოყვანილი.

ამ ადგილას მეჩეთის აგებამდე მუჰამედის სახლი იდგა. ის აქ დასახლდა მედინაში ჰიჯრას (ემიგრაციის) შემდეგ. შემდეგ აქვე დაიწყო მეჩეთის აგება. მუჰამედი თავად მონაწილეობდა მშენებლობის სამუშაოებში. პირველ მეჩეთს სახურავი არ ჰქონდა. ამ მარტივი გეგმით იქნა შემდგომში აგებული მეჩეთები მთელ მსოფლიოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Al-Masjid an-Nabawi***

* Watch Live from Masjid Al Nabawi Madinah
* Panoramic and interactive view of Masjid Al-Nabawai დაარქივებული 2012-12-11 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* Photo gallery of Masjid an-Nabawi from the inside and the outside დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine.
**ჯაფარ მეჰდი ოღლუ ვალიბეოვი** (1907, აკერაკი, ეჩმიაძინის ოლქი - 1981, ბაქო) — ამასიას მხარის პარტიული კომიტეტის პირველი მდივანი, სომხეთის სსრ დამსახურებული ჟურნალისტი (1971).

სასიცოცხლო
----------

ჯაფარ ვალიბეოვი დაიბადა 1907 წელს ტალინის რაიონის სოფელ აკერაკში. დაახლოებით 20 წელი იყო გაზეთის რედაქტორი. 22 წლის ასაკში მუშაობდა ერევნის თურქული დრამატული თეატრის დირექტორად, 25 წლის ასაკში ბასარკეჩარის ოლქის კომსომოლის კომიტეტის მდივნად, შემდეგ ამასიას რაიონში გამომავალ გაზეთ „მალდარლიგ ჯაბჰედსა"-ს რედაქტორად. იყო ამასიის რაიონის პარტიული კომიტეტის მდივანი. 1938-1947 წლებში ჯაფარ ვალიბაოვი მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის" რედაქტორად, 1947-1949 წლებში კი ყარაბაღის ოლქის პარტიული კომიტეტის პირველ მდივნად. 1949 წელს ჯაფარ ვალიბაოვი კვლავ დაინიშნა „საბჭოთა სომხეთის" რედაქტორად და ხელმძღვანელობდა სარედაქციო ჯგუფს 1961 წლამდე.

გარდაიცვალა ბაქოში 1981 წელს.

სქოლიო
------

1. ↑  Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, "Gənclik", 1995. səh.440. ISBN 5-8020-0852-0
2. ↑  Arxivlənmiş surət. ციტირების თარიღი: 2018-03-15
3. ↑  Əsgər Zeynalov. İrəvan xanlığı… gerçəkliyin aydınlığı. Bakı."Mütərcim", 2016, 656 s
**თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა** — ავტონომიური რესპუბლიკა 1918-1924 წლებში რსფსრ-ის შემადგენლობაში. დედაქალაქი ტაშკენტი. 1920 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 5230 ათას ადამიანს. ძიითადი ეთნიკური ჯგუფები იყვნენ უზბეკები, ყაზახები, ყირგიზები, თურქმენები, ტაჯიკები, ყარაყალპახები, რუსები.

იყო პირველი საბჭოთა სახელმწიფო შუა აზიაში. შეიქმნა თურქესტანის ისტორიულ რეგიონში 1918 წლის 20 აპრილს. იმავე წლის ოქტომბერში მიღებული იქნა ასსრ-ის კონსტიტუცია. რესპუბლიკა გაუქმდა 1924 წლის 27 ოქტომბერს. მის ტერიტორიაზე შეიქმნა უზბეკეთის სსრ, თურქმენეთის სსრ, ტაჯიკეთის ასსრ, ყირგიზეთის და ყარაყალპის ავტონომიური ოლქები, ხოლო რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილი შევიდა ყაზახეთის სსრ-ის შემადგენლობაში, როგორც სამხრეთ ყაზახეთის ოლქი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 18.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Советская историческая энциклопедия. Туркестанская Автономная Советская Социалистическая Республика (რუსული)
**რაუფ იუსიფ ოღლუ ბაბაევი** (აზერ. Rauf Yusif oğlu Babayev, 30 დეკემბერი, 1937, ლენინაკანი - 27 მარტი, 2020, ბაქო) — აზერბაიჯანელი პოპ მომღერალი, ვოკალური კვარტეტის "გაიას" სოლისტი.

სასიცოცხლო
----------

რაუფ ბაბაევი დაიბადა 1937 წლის 30 დეკემბერს სომხეთის სსრ ქალაქ ლენინაკანში (ახლანდელი გიუმრი), სადგურის უფროსის ოჯახში. სწავლობდა ბაქოს მე-8 საშუალო სკოლაში. 1956 წელს დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური კოლეჯი, სადაც პირველად დაინტერესდა ჯაზით და შეხვდა თავის მომავალ კოლეგებს „გაიას" კვარტეტიდან. ადრეულ წლებში მუშაობდა მუსიკოსად და ვოკალისტად აზერბაიჯანის სახელმწიფო რუსულ დრამატულ თეატრში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო საესტრადო სიმფონიურ ორკესტრში და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიულ საზოგადოებაში და ასრულებდა ჯაზ-კონცერტებს. 1965 წელს, მურად კაჟლაევის მიწვევით, აზერბაიჯანელ ხელოვანთა ჯგუფთან ერთად გაემგზავრა მახაჩყალაში, სადაც გახდა დაღესტნის ფილარმონიაში ორგანიზებული ვოკალური და ინსტრუმენტული ანსამბლის „გუნიბის" სოლისტი.

2003 წლიდან ხელმძღვანელობდა საბავშვო ვოკალურ ანსამბლ „ბერიბახს". 1978 წელს მიიღო აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 2006 წელს - აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის. 2016 წელს დაჯილდოვდა დიდების ორდენით.

რაუფ ბაბაევი ბაქოში 2020 წლის 27 მარტს გარდაიცვალა.

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycanın Xalq artisti vəfat etdi. ციტირების თარიღი: 2020-03-27
2. ↑  ATV.  (27.03.2020) Bu gün Xalq artisti Rauf Babayev torpağa tapşırıldı az. Youtube.com. ციტირების თარიღი: 2020-03-28.
**მარინა ანდრეევნა პუპეინა**, აგრეთვე ცნობილი თავისი ფსევდონიმით **მარინა ალექსანდროვა** (რუს. Мари́на Андре́евна Пупе́нина; დ. 29 აგვისტო, 1982) — რუსი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია მის მიერ შესრულებული ეკატერინე დიდის როლით სერიალში „ეკატერინა". მარინა ალექსანდროვა არის რუსეთის დამსახურებული არტისტი (2016).

ბიოგრაფია
---------

ალექსანდროვა 2008 წელს
მარინა ანდრეევნა პუპენინა დაიბადა 1982 წლის 29 აგვისტოს, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკის ქალაქ კიშკუნმაიშაში. მისი მამა, ანდრეი პუპეინი მსახურობდა უნგრეთში მდებარე საბჭოთა არმიაში. მისი დედა იყო ჰერცენის უნივერსიტეტის პროფესორი.

1986 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბაიკალის ტბაზე გადავიდა, ხოლო მოგვიანებით ტულაში, საბოლოოდ 1987 წელს ისინი დასახლდნენ ლენინგრადში (ამჟამად სანქტ-პეტერბურგი). 1996 წელს დაამთავრა უმაღლესი სკოლა მათემატიკისა და მუსიკის სპეციალობით. ამავე წელს შეუერთდა დრამის სკოლას და ბორის შუკინის თეატრალურ სკოლას, სადაც ვალენტინა ნიკოლანეკო ასწავლიდა.

მისი კინოდებიუტი შედგა 1992 წელს, ფილმში „На Дерибасовской хорошая погода, или На Брайтон-Бич опять идут дожди".

2006 წლიდან 2011 წლამდე მარინა ალექსანდროვა იყო სოვრემენიკის თეატრის მსახიობი ქალაქ მოსკოვში.

პირადი ცხოვრება
---------------

2008 წლის 7 ივნისს მარინა ალექსანდროვა დაქორწინდა მსახიობ ივან სტებუნოვზე. ისინი ერთმანეთს 2010 წელს დაშორდნენ. ამის შემდეგ მას ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობ ალექსანდრ დომოგაროვთან. 2012 წლის 11 ივლისს მას შეეძინა შვილი. ბავშვს ანდრეი მისი მამის, ტელევიიზის დირექტორის, ანდრეი ბოლტენკოს საპატივცემულოდ დაარქვეს. ალექსანდროვას მესამე შვილი, ეკატერინა 2015 წლის 26 სექტემბერს შეეძინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მარინა ალექსანდროვა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* მარინა ალექსანდროვა Instagram-ზე
* КиноПоиск

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Marina Aleksandrova: for the role of Catherine II I was ready for any sacrifice
2. ↑  შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს.Gasparov, Mikhail.  (2008-06-09)  Russian. Utro.ru. ციტირების თარიღი: 2009-11-26.
3. ↑  შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს. Russian. peoples.ru. ციტირების თარიღი: 2009-11-26.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb16131221j (data)
* GND: 1058838091
* ISNI: 0000 0004 1887 0418
* LCCN: no2018061139
* VIAF: 305306677
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 305306677

 |
ჯუ იუანჯანი
**ჯუ იუანჯანი** (დ. 21 სექტემბერი, 1328 — გ. 24 ივნისი, 1398) — ჩინეთის მინის დინასტიის დამაარსებელი და მისი პირველი იმპერატორი 1368-1398 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1328 წელს გლეხის ოჯახში. 1368 წელს აჯანყება მოაწყო მონღოლთა წინააღმდეგ და განდევნა ისინი ქვეყნიდან. ამ გამარჯვებით წერტილი დაესვა ჩინეთში იაუანის დინასტიის მმართველობას (1279-1368 წწ.). მინებმა ჩინეთის ტახტი 1644 წელამდე შეინარჩუნეს, სანამ ისინი მანჯურიელებმა არ ჩაანაცვლეს. ჯუ იუანჯანის მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვანი გარდაქმნები განხორციელდა. მათი მმართველობის პერიოდში გაგრძლდა ჩინეთის დიდი კედლის მშენებლობა, რომელიც მონღოლებმა 1211 წელს დაანგრიეს. მინების მმართველობის დრო სტაბილურობით ხასიათდება. იმპერატორმა ჯუ იუანჯანმა დააბრუნა ცინისა და სუნის დროინდელი ტრადიციები და პეკინი უმდიდრეს ქალაქად აქცია. გარდაიცვალა 1398 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Brook, Timothy. (1998). *The Confusions of Pleasure: Commerce and Culture in Ming China*. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-22154-0 (Paperback).
* Dreyer, Edward. (1982). *Early Ming China: A Political History*. Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1105-4.
* Stearns, Peter N. et al. (2006). *World Civilizations: The Global Experience.* AP Edition DBQ Update. New York: Pearson Education, Inc.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ასათიანი**. |

**ლიანა ასათიანი** (დ. 20 დეკემბერი, 1925/1926, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 8 ივლისი, 2014) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1961). 

1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1942–1943 წლებში მიხეილ ჭიაურელის ფილმში „გიორგი სააკაძე" შეასრულა პირველი როლი (დედოფალი თეკლე). კინოში შესრულებული აქვს შემდეგი როლები: ციალა („ჭირვეული მეზობლები", 1945), კამა („გაზაფხული საკენში", 1950), ალექსანდრა ჯაფარიძე („მწვერვალთა დამპყრობნი", 1952), მარინე ფერაძე („ჭრიჭინა", 1954), ქეთევანი („ეთერის სიმღერა", 1956), თავადის ქალი მაია („ერთი ცის ქვეშ", 1961), დედოფალი გურანდუხტი („მაცი ხვიტია", 1961), კოლონკელიძის მეუღლე („დიდოსტატის მარჯვენა", 1969), ბიძინას დედა („სინათლე ჩვენს ფანჯრებში", 1969), თინათინ მინდაძე („ლევან ხიდაშელი", 1973), დედოფალი დარეჯანი („წიგნი ფიცისა", 1983) და სხვ. იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.

გარდაიცვალა 2014 წლის 8 ივლისს, 87 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 226.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიანა ასათიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლიანა ასათიანი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ლიანა ასათიანი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  გარდაიცვალა მსახიობი ლიანა ასათიანი. რადიო თავისუფლება (8 ივლისი, 2014). ციტირების თარიღი: 5 აპრილი, 2019.
**რუთულები** — სამხრეთ დაღესტანში მდ. სამურის ზემო წელში ცხოვრობენ. ეთნონიმი რუთული, მათი ყველაზე დიდი და მთავარი სოფლის, რუთულის სახელწოდებიდან მომდინარეობს.

ენა
---

რუთულური (მუხიდური) ენა დაღესტნური ჯგუფის ლეზგიურ ქვეჯგუფში შედის. რუთულური ენა უმწერლობო ენა იყო. რუთულური ანბანი მხოლოდ 1993 წელს შეიქმნა რუსული გრაფიკის საფუძველზე. ამავე წლიდან რუთულის რაიონში მცხოვრებ რუთულელ ბავშვებს სკოლებში მშობლიურ ენასაც ასწავლიან. რუთულები ორენოვანი არიან. ზოგიერთი მათგანი ორ ენაზე მეტს ფლობს. რუთულურ ენას აქვს შემდეგი დიალექტები: საკუთრივ რუთ ულური ( მუხადური ), შინაზური, მუხ რეკული, იხრეკული, ბორჩულ - ხინავური. რუთულური ენისათვის დამახასიათებელია ხმოვანთა (14) და თანხმოვანთა (38) რთული სისტემა.

სოფლის მეურნეობა
----------------

რუთულების ძირითადი სამეურნეო საქმიანობა მეცხოველეობა იყო (მსხვილფეხა რქოსანი საქონელი, მეცხვარეობა). ცხვარს ამთაბარებდნენ. საზამთრო საძოვრებს ისინი ლეზგებისაგან, ხუნძებისა და აზერბაიჯანელებისაგან ქირაობდნენ. შედარებით ნაკლებ მნიშვნელოვანი იყო მიწათმოქმედება. სახვნელი მიწები, სათიბებისა და საძოვრებისაგან განსხვავებით, რუთულელებს პირად საკუთრებაში ჰქონდათ. 

შინამრეწველობიდან და ხელოსნობიდან კერამიკული ჭურჭლის დამზადება, ტყავის ფეხსაცმლის კერვა, მატყლის ნაწარმის წარმოება (მაუდი, თექა, ნაბადი, ხალიჩა, წინდები, ნაქსოვი ფეხსაცმელი) იყო განვითარებული. კერამიკულ ნივთებს სამეთუნეო ჩარხის გარეშე აკეთებდნენ. იცოდნენ ქვის, სპილენძის, ვერცხლის დამუშავება. რუთულები ნუხის, ახტახის, ყა ზიყუმუხის ბაზრებში მეცხოველეობის პროდუქტების ნამეტს ყიდდნენ. სამაგიეროდ აქვე იძენდნენ პურს და ფაბრიკულ ნაწარმს. რუთულელთა სოფლები ძნელად მისადგომ ადგილებში იყო აშენებული; ისინი შემოზღუდული იყო თავდაცვითი კედლებით, სასიგნალო და თავდასაცავი კოშკებით. ყოველი სოფელი უბნებად იყოფოდა, რომლებშიც თოხუმები იყვნენ განსახლებულნი. მეჩეთი ყველა უბანში ჰქონდათ.

რელიგია
-------

რუთულები სუნიტი მუსლიმები არიან. ეს რელიგია მათ შორის X-XI საუკუნეებში გავრცელდა. შემორჩენილი იყო წარმართული რწმენა-წარმოდგენებიც (წინაპართა თაყვანისცემა, მაგიური ქმედებები). როდესაც რუთულელს კრძალავდნენ, მას საფლავში წმინდანთა საფლავების თავზე აღმართული ნეგებობებიდან მოტანილ ქვას ატანდნენ. დღესასწაულებს შორის ყველაზე აღსანიშნავია კალენდარული წლისა და გაზაფხულის აღმნიშვნელი დღესასწაული ერ ი. ეს იყო საერთო-სასოფლო დღესასწაული, რომელიც თეატრალიზებული ნიღბიანი წარმოდგენით მთავრდებოდა. აღნიშნავდნენ მამაკაცთა გაერთიანებების სეზონის დამთავრებას.

ძირითადად გარიგებითი ქორწინება იცოდნენ. თუმცა იშვიათი არ იყო აკვანში დანიშვნა, მოტაცება, ლევირატი და სორორატი. შემორჩენილი იყო პატრიარქალური ურთიერთობები: ქალები ემორჩილებოდნენ მამაკაცებს, უმცროსები უფროსებს.

ლიტერატურა
----------

* როლანდ თოფჩიშვილი კავკასიის ხალხთა ეთნოლოგია, თბ.2012
ორგანიზაციის წევრების მსვლელობა ენგურის ხიდთან (2011)
ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი დიტო ქარდავა
**ენგურს გაღმა ჩვენი სამშობლოა** — ახალგაზრდულ-პატრიოტული საზოგადოებრივი ორგნაზიაცია. დაარსდა ქალაქ ზუგდიდში, 2011 წლის 27 სექტემბერს, სოხუმის დაცემის დღესთან დაკავშირებით. ორგანიზაცია მატრიცული ტიპისაა და შედგება რამდენიმე ლიდერისგან. მისი წევრები არიან: დემეტრე ქარდავა, დემეტრე ხარებავა, ელიზაბეტა აბრალავა, ირაკლი თორდია, ირაკლი გრიგოლაია, თემურ სურგულაძე, აკო ქორქია, ლევან დადიანი, მედეა ჟვანია.

ორგანიზაციის მანიფესტის თანახმად, მათი მთავარი მიზანია მშვიდობიანი ბრძოლა აფხაზეთის დაბრუნებისათვის: „ჩვენი მიზანია, მოვუფრთხილდეთ საქართველოს! არა მარტო გვახსოვდეს აფხაზეთი, არამედ ვიბრძოლოთ იმ დღისთვის, როდესაც აქ, ამ ისტორიულ მიწაზე კვლავაც შედგება თანაცხოვრება აფხაზებსა და ქართველებს შორის, რადგან ამას ისტორიული ტრადიციები და სიყვარული უდევს საფუძვლად".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზუგდიდში ახალგაზრდული მოძრაობა "ენგურს გაღმა ჩვენი სამშობლოა" ფუძნდება — საინფორმაციო სააგენტო "პირWელი"[*მკვდარი ბმული*]
* www.versia.ge[*მკვდარი ბმული*]
* ორგანიზაციის მანიფესტი[*მკვდარი ბმული*]
* გვერდი Facebook-ზე
* აქცია — ვიდეო Youtube-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  ორგანიზაციის მანიფესტი. ციტირების თარიღი: 2011-28-09.[*მკვდარი ბმული*]
**ადამიანი სახის გარეშე: ვლადიმერ პუტინის დაუჯერებელი აღმასვლა** (ინგ. The Man without a face: The unlikely rise of Vladimir Putin) — რუსეთის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრის ვლადიმერ პუტინის ბიოგრაფია, მაშა გესენის ავტორობით. წიგნი პირველად გამოჩნდა ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე 2011 წელს. დაიბეჭდა გამომცემლობა Riverhead-ში. გესენი თავის წიგნში აღწერს, როგორ წაიყვანა ბორის ელცინმა КГБ მეორეხარისხოვანი ოპერი საკუთარ მემკვიდრედ, შემდეგ კი ეს უკანასკნელი სწრაფად გაუსწორდა ნებისმიერ პროგრესულ ძვრებს დემოკრატიისკენ და ხელისუფლებაში მკაცრ ავტოკრატად ჩამოყალიბდა. 

2011 წლის 20 ოქტომბერს The Washington Post-ი წერდა, რომ მისი ინფორმაციით, ვლადიმერ პუტინის ბიოგრაფია მისი ავტორისთვის საფრთხეს ქმნის. მაშა გესენის ლიტერატურული აგენტი ელიზ ჩეინი ცდილობდა, წიგნის საზღვარგარეთ გამოცემის უფლება გაეყიდა და ეს ისე გაეკეთებინა, რომ წიგნი ჩრდილში დარჩენილიყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Washington Post: "პუტინის ბიოგრაფია მისი ავტორისთვის საფრთხეს ქმნის" // Information Agency 'PirWeli'[*მკვდარი ბმული*]
* Putin biography raises risk for author *By Steven Levingston*, The Washington Post.
**ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი** (ჩეხ. Československý vlčák) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჩეხოსლოვაკეთში 1980-იან წლებში.

ადამიანს ყოველთვის აინტერესებდა ძაღლების და მგლების ნათესაური კავშირი. 1855 წელს დაიწყეს გერმანული ნაგაზების და კარპატების ტყის მგლების შეჯვარება. ნაგაზების მუშა თვისებების გაუმჯობესების მიზნით. ამის შედეგად გაჩნდა ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი, რომელიც 1982 წელს ცალკე ჯიშად აღიარეს. ესკიმოსური ძაღლების მოშენებით დაკავებულმა სელექციონერებმა აღმოაჩინეს, რომ კარპატების ტყის მგელთან პერიოდული, დაუგეგმავი შეჯვარება აუმჯობესებს ძაღლის შთამომავლობას. ჩეხებმა ეს ფაქტი გამოიყენეს მგლის მსგავსი ჯიშის მისაღებად.

ისინი შეიძლება თავს დაესხან საკუთარ პატრონს ისე, რომ სხვა ადამიანებს ყურადღება არ მიაქციონ, ამიტომ გამოუსადეგარნი არიან პოლიციაში სამუშაოდ. ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება მშიშარა იყოს. მიუხედავად ყველაფრისა, ეს ცოცხალი ძაღლია. ჩეხოსლოვაკიურ მგლის ძაღლს აქვს სამკუთხა, დაცქვეტილი, მოძრავი ყურები, დაკუნთული მკერდი. სწორი, ხშირი ბალანი. კარგად უძლებს სიცივეს. ვერ ეგუება ბავშვებს, ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სხვა ძაღლებს. ძალიან ძნელად იწვრთნება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი***

* ჩეხოსლოვაკიური მგლის ძაღლი (ინგლისური)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოკიელი**. |

**ჯემალ ივანეს ძე გოკიელი** (დ. 4 აგვისტო, 1920, ქუთაისი — გ. 14 აპრილი, 1991, თბილისი) — ქართველი დირიჟორი და პედაგოგი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ცნობილი ქართველი კომპოზიტორის, ივანე გოკიელის ოჯახში. მუსიკის ნიჭი ადრეულ ასაკში გამოავლინა: ბავშვობაში ხშირად უკრავდა ქუთაისის კათოლიკური ეკლესიის ორგანზე. შემდეგ სწავლობდა თბილისის ნიჭიერთა მუსიკალურ სასწავლებელში, გამოჩენილ პედაგოგ ანა თულაშვილთან. 1943 წელს დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია საოპერო-სიმფონიური დირიჟორის სპეციალობით (ოდისეი დიმიტრიადის, გრიგორი სტოლიაროვისა და ალექსანდრე გაუკის კლასები, 1937 წლამდე ერთხანს, ვგენი მიქელაძის კლასშიც მეცადინეობდა). რეპერტუარში ჰქონდა მსოფლიოს კლასიკური და ქართული მუსიკის საუკეთესო ნიმუშები. იყო ქართველ კომპოზიტორთა მრავალი ნაწარმოების პირველი შემსრულებელი. ავტორია მრავალი საორკესტრო ტრანსკრიფციისა. 1956-1985 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის კონსერვატორიის საგუნდო-სადირიჟორო კათედრაზე.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **ზაირა შალვას ასული დიდებულიძე** (დ. 19 თებერვალი, 1933, ოჩამჩირე — გ. 3 სექტემბერი, 1993, თბილისი).

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 107, თბ. 1994
* *ტორაძე გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 81-82.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯემალ გოკიელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოკიელი**. |

**ივანე (ვანო) რაფიელის ძე გოკიელი** (დ. 9 ოქტომბერი, 1899, თბილისი — გ. 10 ივლისი, 1972, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966).

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ჯერ თბილისის, შემდეგ პეტროგრადის კონსერვატორიაში, რომელიც დაამთავრა 1921 წელს და დაიწყო აქტიური შემოქმედებითი და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. იგი იყო თბილისში სიმფონიური ორკესტრის დაარსების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის პასუხისმგებელი მდივანი, შემდეგ თავმჯდომარე, კონსერვატორიის დირექტორი. მაგრამ ვ. გოკიელი უწინარეს ყოვლისა იყო მუსიკოსი, კომპოზიტორი. მის კალამს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ოპერები, როგორიცაა „პატარა კახი", „ბროლის ქოში", „წითელქუდა".

წარმატებული აღმოჩნდა ვანო გოკიელის მცდელობა სიმფონიური მუსიკის დარგშიც. აღსანიშნავია მისი ვოკალური ციკლი, მუსიკა სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის („წითელი ეშმაკუნები", „ორი მეგობარი", „დიადი განთიადი", „ფორპოსტი", „წყალქვეშა ტყვეობაში", „ოქროს ბილიკი") და სხვა.

დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის" ორდენითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* *გედევანიშვილი მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 80-81.
* გელაძე თ. ვანო გოკიელი, «საბჭოთა ხელოვნება», 1970, №1;
* Пичхадзе М. Я. Вано Гокиели, «Советская музыка», 1955, №7
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 107, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ივანე გოკიელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ივანე გოკიელი — ეროვნული ფილმოგრაფია

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 1124087494
* VIAF: 794144647697513911740
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 794144647697513911740

 |
**ელგუჯა ბუბუტეიშვილი** (დ. 13 მაისი, 1947) — ქართველი ბიზნესმენი და მეწარმე.

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ფაკულტეტი. 1989–1991 წლებში იყო მრავალდარგობრივი ფირმა „ოქროს საწმისის" პრეზიდენტი. 1992 წელს საქართველოს არქიტექტურისა და მშენებლობის სამინისტროს ტრესტის „საქკომუნრემმშენის" ტრესტის მმართველი. 1992–1995 წლებში საწარმო გაერთიანების „თბილთამბაქოს" გენერალური დირექტორი. 1995 წლიდან შპს „ბემბის" გენერალური დირექტორი, ხოლო ამავე წლიდან „ბემბის" სამართალმემკვიდრის შპს „დავით სარაჯიშვილი და კომპანიის" პრეზიდენტი. 1996 წელს ელგუჯა ბუბუტეიშვილმა გამორჩეული ქართველი სტუდენტებისათვის დააწესა დავით სარაჯიშვილის სახელობის სტიპენდია. იგი დასახელებული იყო საქართველოს ათ საუკეთესო ბიზნესმენს შორის. ელგუჯა ბუბუტეიშვილი არის 30–იან წლებში ჭიათურის შავი ქვის ცნობილი მრეწველის ნესტორ ბუბუტეიშვილის მემკვიდრე.

ლიტერატურა
----------

* 

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 411, ISBN 99928-20-32-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ელგუჯა ბუბუტეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კომპიენის ხელშეკრულება** — ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს 1624 წლის 10 ივნისს კომპიენში საფრანგეთის სამეფომ, ინგლისის სამეფომ და გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკამ. მათ შექმნეს კავშირი ჰაბსბურგების საიმპერატორო სახლის წინააღმდეგ.

კავშირი შეიქმნაი ოცდაათწლიანი ომის პირველი ეტაპზე ჰაბსბურგ-კათოლიკური კოალიციის შექმნის პასუხი, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა საფრანგეთის ინტერესებს და მიმართული იყო ევროპაში პროტესტანტიზმის განვითარების წინააღმდეგ. ერთი თვის შემდეგ კომპიენში შექმნილ ალიანსს შეუერთდა შვედეთი, დანია, სავოიის საჰერცოგო და ვენეციის რესპუბლიკა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Brainy History
* History learning site
* Compiegne, treaty of, 10 June 1624 დაარქივებული 20 May 2015[Date mismatch] საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოცდაათწლიანი ომის  ხელშეკრულებები  |
| --- |
|  |
| 
* ნიკოლსბურგი (1621)
* კომპიენი (1624)
* ჰააგა (1625)
* პრესბურგი (1626)
* ფრანცბურგი (1627)
* ლიუბეკი (1629)
* შტეტინი (1630)
* ბერვალდე (1631)
* ფონტენბლო (1631)
* პრაღა (1635)
* ვისმარი (1636)
* ჰამბურგი (1638)
* ულმი (1647)
* ვესტფალია (1648)
 |

 |
**ბაქოს მინიატურული წიგნების მუზეუმი** (აზერ. Miniatur Kitab Muzeyi) — მუზეუმი ქალაქ ბაქოს ძველ ნაწილში, ისტორიულ რაიონ იჩერი-შეჰერში, სასახლის ქუჩაზე. ფუნქციონირება დაიწყო 2002 წლის 2 აპრილს. მუზეუმის ექსპონატები შეგროვებულ იქნა ტაირ სალახოვის დის, ზარიფა სალახოვას მიერ 30 წლის განმავლობაში მსოფლიოს 64 ქვეყანიდან. მისი პირადი კოლექცია შეადგენს 6500 წიგნს. მუზეუმში შეგროვებულია ექსპონატები, როგორც რუსეთის იმპერიის დროს გამოშვებულები, ასევე საბჭოთა პერიოდშიც. მასში თავმოყრილია ისეთი წიგნები, რომლებიც გამოცემულია საქართველოში, მოლდოვაში, უკრაინაში, ბელარუსში, შუა აზიის რესპუბლიკებში, ასევე ევროპაში. 

მუზეუმის ფონდებში არის კორნეი ჩუკოვსკის, აგნია ბარტოს, ფიოდორ დოსტოევსკისა და ალექსანდრე პუშკინის იშვიათი გამოცემები.

მუზეუმში გამოფენილია ისეთი ცნობილი კლასიკოსების წიგნები, როგორებიც არიან ვაგიფი, ჰურშიდბანუ ნათავანი, ნიზამი განჯევი, ნასიმი, ფუზული, სამედ ვურღუნი, მირზა ფათალი ახუნდოვი და სხვა.

მუზეუმის ექსპოზიცია
-------------------

* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბაქოს მინიატურული წიგნების მუზეუმი"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  Журнал «Библиотечное дело» — Новости
2. ↑  Музей миниатюрной книги работает в Баку.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-12. ციტირების თარიღი: 2017-11-04.
3. ↑  Сборник статей о музее миниатюрной книги Зарифы Салаховой
**ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** (რუს. Храм Казанской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1996-2007 წლებში.

ისტორია
-------

ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი აღმართულია დონის როსტოვში ჩრდილოეთის წყალსაცავის ნაპირზე. აღნიშნული ტერიტორია ადრე ეკუთვნოდა სომხურ ეკლესია სურბ-ხაჩს. ტაძარი დაარსდა 1996 წელს, იმასთან დაკავშირებით, რომ ქალაქის ამ გარეუბნის მოსახლეობის უდიდესი უმრაველსობა მართლმადიდებელი იყო და არ ჰქონდათ მართლმადიდებლური სალოცავი. ადრე ამ რაიონში მოქმედებდა წმინდა ყაზანის ეკლესია, რომელიც 1931 წელს დაანგრიეს. 

თავდაპირველად, მშენებლობის დაწყებამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე დადგეს სამლოცველო ოთახი, ხოლო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 2004 წელს. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი ააშენეს და შიგნიდან მოხატეს 3,5 წელიწადში. 2008 წლის 9 ნოემბერს გაიმართა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 

ამჟამად ტაძარი, როგორც თანამედროვე ნაგებობა, გაზიფიცირებულია. ეკლესიის სამრეკლო აგურისგანაა აგებული და მასზე ჰკიდია 9 ზარი. ტაძარში ღვთისმსახურება ყოველდღე აღევლინება. ეკლესიის წინამძღვარია დიმიტრი სობოლევსკი. 

ეკლესიის მთავარი დღესასწაულებია:

* 21 ივლისი : გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა
* 4 ნოემბერი : მოსკოვისა და რუსეთის ხსნა პოლონელთა თავდასხმისაგან 1612 წელს.

ეკლესიასთან მუშაობს სასულიერო-საგანმანათლებლო კურსები და საკვირაო სკოლა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону
* Храмы Ростова-на-Дону
* Храм Казанской Иконы Божией Матери в Ростове-на-Дону დაარქივებული 2017-08-27 საიტზე Wayback Machine.
* Ростов-на-Дону. Церковь Казанской иконы Божией Матери
* Храм Казанской иконы Божией Матери დაარქივებული 2017-09-14 საიტზე Wayback Machine.
* Виртуальный тур по храму

სქოლიო
------

1. ↑  Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону
**თიურქიან აქიოლი** (თურქ. Türkân Akyol; დ. 12 ოქტომბერი, 1928, სტამბოლი, თურქეთი — გ. 7 სექტემბერი, 2017, ანკარა, თურქეთი) — თურქი პოლიტიკოსი, ექიმი და აკადემიკოსი. პირველი თურქი ქალი მინისტრი და პირველი ქალი უნივერსიტეტის რექტორი თურქეთში.

ადრეული წლები
-------------

თიურქიან აქიოლი დაიბადა 1928 წლის 12 ოქტომბერს სტამბოლში. თავისი დაწყებითი განათლება მიიღო თურქეთის სხვადასხვა ადგილებში, მამამისის პროფესიიდან გამომდინარე, რომელიც საშტაბო ოფიცერი იყო. 1947 წელს დაამთავრა ერენქიოის გოგონათა უმაღლესი სკოლა სტამბოლში.

აკადემიური კარიერა და პოლიტიკა
------------------------------

აქიოლი სწავლობდა ანკარის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე, რომელიც 1953 წელს დაასრულა. შემდგომ გახდა პულმონოლოგიის სპეციალიზირებული ექიმი და აგრძელებდა აკადემიურ კარიერას თავისივე უნივერსიტეტში. 1965 წელს ასისტენტ პროფესორი და 1970 წელს სრული პროფესორი გახდა. 1959 და 1965 წლებში აქიოლი ატარებდა აკადემიურ კვლევებს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, საფრანგეთსა და ნიდერლანდებში.

1971 წლის 25 მარტს, დაინიშნა ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრად ნიჰათ ერიმის მთავრობაში და გახდა თურქეთის პირველი ქალი მინისტრი. იმავე წლის 13 დეკემბერს, მან დატოვა თანამდებობა მთავრობაში და დაბრუნდა უნივერსიტეტში.

1980 წელს, აქიოლი აირჩიეს ანკარის უნივერსიტეტის რექტორად და ის კვლავ გახდა ამჯერად უკვე თურქეთის პირველ ქალ რექტორად. რექტორობის თანამდებობას 1982 წლამდე ინარჩუნებდა, სანამ იგი არ დატოვა თანამდებობა უმაღლესი განათლების საბჭოსთან უთანხმოების გამო. 1983 წლამდე ის ატარებდა ლექციებს, როდესაც ერდალ ინენიუმ მას *სოციალ დემოკრატიული პარტიის* (SODEP) დამფუძნებლად არ მიიწვია. აქიოლი მუშაობდა პარტიის თავმჯდომარის მოადგილედ.

1987 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, აქიოლი თურქეთის პარლამენტში იზმირის პროვინციიდან დეპუტატად შევიდა. იგი 1991 წელს, საკანონმდებლო პერიოდის ბოლოს ლექტორად დაბრუნდა. 1992 წელს დაინიშნა ოჯახისა და ქალების საკითხებში სახელმწიფო მინისტრად, სულეიმან დემირელის კოალიციურ მთავრობაში. 1993 წელს დაინიშნა სახელმწიფო მინისტრად, თურქეთის პირველი ქალი პრემიერ მინისტრის, თანსუ ჩილერის მთავრობაში.

აღიარება
--------

ბურსაში ერთ-ერთი საავადმყოფო მისი სახელობისაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.guide2womenleaders.com

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალები თურქეთის პოლიტიკაში

სქოლიო
------

1. ↑  „Türk kadınının ilkleri". *Hürriyet* (Turkish). 1998-10-10. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-04-18. ციტირების თარიღი: 2013-02-08.
2. 1 2 3 4 5 6  Ankara Üniversitesi Rektörleri-Prof. Dr. Türkan Akyol Turkish. Ankara University.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-05-13. ციტირების თარიღი: 2013-02-08.
3. ↑  „Ankara Tıp'ın Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Yenilendi". *Haberler* (Turkish). 2011-07-08. ციტირების თარიღი: 2013-\*2-08. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=`-ში (დახმარება) |
4. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-04-21. ციტირების თარიღი: 2017-05-23.
**მონღოლეთის ალთაი** — მთათა სისტემა მონღოლეთსა და ჩინეთში. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 1000 კმ-ზე, სიგანე 300 კმ-დან (ჩრდილო-დასავლეთით) 150 კმ-მდე (სამხრეთ-აღმოსავლეთით). მაქსიმალური სიმაღლე 4362 მ (მთა მუნხ-ხაირხანი). ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთა დამრეცია და მოკლე, სამხრეთ-აღმოსავლეთი — შედარებით ციცაბო და წაგრძელებული. ძლიერაა დანაწევრებული, აქ წარმოდგენილია თვალწარმტაცი კლდოვანი ქედები, დაკბილული თხემები, ღრმა ვიწრო ხეობები. გავრცელებულია აგრეთვე პლატოსებრი წყალგამყოფი ქედები — ძველი პენეპლენის შთენილები. 

ქედები ყოფენ ტბებითა და ჭაობებით დაკავებულ გასწვრივ ტექტონიკურ ხეობებს. არის პლეისტოცენური გამყინვარების კვლები, თხემურ ნაწილში 4000 მ-ზე ზემოთ თანამედროვე მყინვარები და თოვლნარები. დიდწილად გაბატონებულია კარული და დაკიდული მყინვარები; ტავან-ბოგდო-ულასა და მონღოლეთის ალთაის მიჯნაზე მდებარეობს პოტანინის მყინვარი. აგებულია კრისტალური ფიქლებით, პორფირებით, პორფირიტებითა და გრანიტებით. 

დატენიანების დეფიციტი (წელიწადში 100–500 მმ ნალექი, უმეტესად ზაფხულში) განაპირობებს მაღალი სარტყლების ნახევარუდაბნოს მწკრივს. ლარიქსის ტყე გვხვდება მხოლოდ ადგილ-ადგილ ჩრდილოეთ კალთებზე (2000–2600 მ სიმაღლეზე) და სამხრეთისაზე — მდინარე შავი ირტიშის ხეობაში, სადაც ნოტიო დასავლეთის ქარები ქრიან. სამხრეთი კალთების ქვედა ნაწილები (2300 მ-მდე) უკავია მთის ვაციწვერიან ნახევარუდაბნოებს, ბუჩქბალახიან აიანიებსა და ტერესკენებს.

3200 მ-მდე გაბატონებულია კაპუეტით, ვაციწვერითა და პეტროფიტული ნაირბალახეულით წარმოდგენილი მშრალი სტეპის სარტყელი, რომელიც გადადის წვრილკორდიან-მარცვლოვან სტეპში. 3800 მ-ზე ზემოთ კრიოფიტული მდელოების სარტყელია. 

თოვლის ხაზი გადის 3000–3500 მ-ზე, მყინვარების ბოლოები ეშვება 2400–2700 მ-მდე. მონღოლეთის ალთაი ძნელმისადგომია, რის გამოც უმნიშვნელოდაა ათვისებული. ზაფხულში საძოვრების სახით ინტენსიურად გამოიყენება მაღალმთიანი სტეპი და ბალიშიანები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მონღოლეთის ალთაი — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
**სპარსეთის შვიდი დიდი ოჯახი (სახლი)** ასევე **ირანის შვიდი დიდი სახლი**  (ასევე ხშირად გამოიყენება - **სპარსეთის შვიდი გვარი** ) - შვიდი სპარსული ფეოდალური არისტოკრატული ოჯახი, რომლებიც აღზევდნენ არშაკიდების დროს.

არშაკიდური პერიოდის წყაროებში შვიდი სახლიდან მხოლოდ ორი - სურენისა და კარენის (კარენის) სახლია მოხსენიებული. დანარჩენი ხუთი ოჯახის ბედი ცუდად არის მიკვლეული, თუმცა ცნობილია, რომ ზოგიერთი მათგანი, განსაკუთრებით მიჰრანის ოჯახი, ხშირად ეწინააღმდეგებოდა სასანიდებს და ცდილობდა ტახტზე არშაკიდების დინასტიის აღდგენას, (მაგალითად, ბაჰრამ ჩუბინის დროს). ასევე ცნობილია, რომ სოხაის სახლი არშაკიდების (სავარაუდოდ, ფრაატ II-ის დროს) დროსაც კი შეწყდა და შაჰინშებმა თავიანთი ტიტული და ქონება გადასცეს თურანელ ნათესავებს - სპენდიადებს. არშაკიდების დაცემის შემდეგ, რაც შედეგი იყო არა მხოლოდ სასანი არდაშირის აჯანყების, არამედ სპარსეთის ოჯახების უარის თქმაზე თავად არშაკიდების მხარდაჭერაზე, ამ დინასტიის მეფეების უუნარობის გამო, რომ აღედგინათ წესრიგი მაინც. სპარსეთის სამეფოში მხოლოდ სამმა ოჯახმა შეინარჩუნა თავისი პოზიცია სასანურ ირანში და მეზობელ ქვეყნებში, თუმცა მრავალი თვალსაზრისით გახდა თავად სასანიდების მხარდაჭერებიც. სურენის ოჯახი, რომელიც გახდა სასანიდების ხერხემალი ირანში, მიჰრანების ოჯახი კავკასიის ალბანეთში, კარენის ოჯახი სომხეთში.

შვიდი სახლი, ისევე როგორც მათი შესაბამისი ძირითადი სამფლობელოები, შემდეგია:

* ასპაჰაპეტის სახლი, აპარტვატიცენადან ( იაზდი )
* დაჰაის სახლი, ასტაბენადან ( კუჩანი )
* კარენის სახლი, ჰირკანიიდან ( გორგანი )
* მიჰრანის სახლი, კომიზენადან ( სემნანი )
* პარნის სახლი, პართენიდან ( Partauunis )
* სოხაის სახლი, მარგიანადან ( მერვი )
* სურენის სახლი, საკასტანიდან ( სისტანი )

სქოლიო
------

1. ↑  Pourshariati 2008. sfn error: no target: CITEREFPourshariati2008 (help)
**ამარკოში** (სანსკრიტი „বাংলা" — ამარის ლექსიკონი, ავტორის სახელი „ამარა" ნიშნავს „უკვდავს", „კოში" („კოშა") ნიშნავს „ლექსიკონს") — სანსკრიტული ენის ყველაზე ძველი და ყველაზე ცნობილი ლექსიკონი. მას აქვს მეორე სახელწოდება „ნამლინგანუშასანი".

ავტორის შესახებ
---------------

ლექსიკონი შექმნილია VI-ს. სწავლულის ამარის ან ამარასინგხის მიერ. ამარასინგხის რელიგიური კუთვნილების შესახებ განსხვავებული აზრი არსებობს. ზოგიერთის აზრით, ის იყო ბუდიზმის მიმდევარი, ზოგიერთის აზრით კი იყო ჯაინისტი. მისმა ლექსიკონმა დროის მოთხოვნებს გაუძლო.

ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ამარასინგხი იყო ერთ-ერთი ნავარატნატი გუპტას მეფის ჩანდრაგუპტა II-ის კარზე. ზოგიერთი წყარო მიუთითებს, რომ ის მიეკუთვნებოდა ვიკრამადიტის ეპოქის მე-7 საუკუნეს. 

მირაში მიუთითებს ამარკოშის შედგენის თარიღს, რომლის თანახმად, ლექსიკონი მე-9 საუკუნეს უნდა მიეკუთვნებოდეს.

თარგმანები
----------

ლექსიკონი ევროპულ ენებზე ცნობილი გახდა მხოლოდ 1798 წელს, როცა მისი პირველი ნაწილი გამოქვეყნებული იქნა რომში. იგი სრულად გამოიცა ინგლისური თარგმანით 1808 წელს სანსკრიტოლოგ გ.ტ. ქოულბრუკის მიერ. 1839 წელს გამოიცა ლექსიკონის ფრანგული თარგმანი, ა.ლ. დელონშანის მიერ შესრულებული. დღეისათვის თარგმნილია, აგრეთვე, გერმანულ და სხვა ევროპულ ენებზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბანგლაპედია. ამარკოში
* იდეოგრაფიული სიტყვები
* ინდური ლინგვისტიკის მეთოდოლოგიური საფუძვლები
* ამარკოშა
* ამარკოსა დაარქივებული 2010-06-24 საიტზე Wayback Machine.
* ამარკოსა
* ისევ ამარკოსა
**ტაიხანშანი** (ჩინ. 太行山) — ქედი აღმოსავლეთ ჩინეთში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 400 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2882 მ (მთა სიაოუტაიშანი).

ქმნის საზღვარს შანსისა და ხებეის პროვინციებსა და შანსის პლატოსა და ჩინეთის დიდ ვაკეს შორის. აღმოსავლეთი კალთები ციცაბოდ აწყდება ჩინეთის დიდ ვაკეს, საიდანაც ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1000–1200 მ აღწევს. სამხრეთით, ხენანის პროვინციის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტაიხანშანი იხრება დასავლეთისაკენ და ქმნის მდინარე ხუანხეს ვაკეზე აღმართული პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ კიდეს. ძლიერაა დანაწევრებული მდინარე ხაიხეს მრავალრიცხოვანი შენაკადებით. დასავლეთი კალთები დამრეცად ეშვება ლიოსის პლატოსკენ.

ტაიხანშანი ჩამოყალიბდა იურული პერიოდის მთათწარმოშობის დროს, ე. ი. დაახლოებით 200–145 მლნ. წლის წინ. აგებულია უმეტესწილად კამბრიუმამდელი გნაისებით, გრანიტებით, ადრეპალეოზოური ფიქლებითა და კირქვებით. მნიშვნელოვანი კლიმატგამყოფია, რომელიც ქვეყნის სიღრმეში მუსონების შეჭრას უშლის ხელს. გაბატონებულია მურა და ყავისფერი ნიადაგები.

ჩინეთის დიდი კედლის ნაწილი გადაჭიმულია აღმოსავლეთი მთისწინეთის გასწვრივ ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ტაიხანშანი ისტორიულად, გადაადგილების თვალსაზრისით, დამაბრკოლებელ ფაქტორს წარმოადგენდა შანსისა და ხებეის შორის, რის გამოც დიდი ხნის განმავლობაში დამკვიდრებული იყო მეტაფორული ფრაზა „ტაიხანშანის გზა". ძირითადი მარშრუტი იყო ე. წ. „ტაიხანშანის რვა უღელტეხილი", რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია ძინსინის უღელტეხილი, რომელზედაც დღეს გადადის რკინიგზა შიძიაჯუანსა და ტაიიუანს შორის.

სამხრეთ კიდესთან გადის წითელი დროშის არხი. აღმოსავლეთ კალთებზე შემორჩენილია ფართოფოთლოვანი ტყე. არის ქვანახშირის, გრაფიტისა და აზბესტის საბადოები.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Taihang Mountains, China | Encyclopedia Britannica
2. 1 2  Краткая географическая энциклопедия. Том 4: М. 1964.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4316177-7
* LCCN: sh88001315
* NKC: ge602831
* VIAF: 316747083
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 316747083

 |
**სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის სახელმწიფო სააგენტო** (აზერ. İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi) — საჯარო იურიდიული პირი, რომელიც უზრუნველყოფს სავალდებულო სამედიცინო დაზღვევის შემოღებას აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, აგროვებს სახსრებს სამედიცინო მომსახურების დასაფინანსებლად მომსახურების პაკეტის ფარგლებში.

**სააგენტოს მისიაა** - დაზღვეულებს ჰქონდეთ წვდომა ხარისხიან სამედიცინო მომსახურებაზე, განურჩევლად ადგილისა და დროისა.

**სააგენტოს მიზანია** ჯანმრთელობის საყოველთაო და მდგრადი დაზღვევის უზრუნველყოფა, რომელიც უზრუნველყოფს მოსახლეობისთვის საიმედო, მაღალი ხარისხის, ეფექტური სამედიცინო სერვისების მიწოდებას.

სააგენტოს წესდება დამტკიცდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2017 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებულებით. დადგენილების თანახმად, სააგენტო არის ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს სავალდებულო ჯანმრთელობის დაზღვევის შემოღებას, აგროვებს თანხებს ჯანმრთელობის სავალდებულო დაზღვევის ფონდში მომსახურების პაკეტის ფარგლებში სამედიცინო მომსახურების დასაფინანსებლად, ახორციელებს ჯანდაცვის მომსახურების ცენტრალიზებული შემსყიდველის ფუნქციებს. სახელმწიფო უზრუნველყოფს ამასთან დაკავშირებით საჭირო ხარჯების გადახდას.

სააგენტომ გააფორმა ხელშეკრულებები აზერბაიჯანის მენეჯმენტის სამედიცინო ტერიტორიული ერთეულების გაერთიანების დაქვემდებარებულ სახელმწიფო სამედიცინო დაწესებულებებთან (TƏBİB). მოქალაქეების სამედიცინო მომსახურება მომსახურების პაკეტის ფარგლებში ხორციელდება TƏBİB-ის დაქვემდებარებულ სამედიცინო დაწესებულებებში. თუ TƏBİB-ის დაქვემდებარებაში მყოფ სახელმწიფო სამედიცინო დაწესებულებებში შეუძლებელია შესაბამისი მომსახურების გაწევა, მოქალაქეს ეძლევა მიმართვა ერთ-ერთ სამედიცინო დაწესებულებაში, რომელთანაც სააგენტომ დადო ხელშეკრულება (კერძო და შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს სამედიცინო დაწესებულება).

სააგენტო ახორციელებს ერთობლივ პროექტებსა და აქტივობებს სხვადასხვა მიმართულებით მთელ რიგ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან - ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციასთან, მსოფლიო ბანკთან, გაეროს მოსახლეობის ფონდთან, გაეროს ბავშვთა ფონდთან, გლობალურ ფონდთან, თურქეთის სოციალური სერვისები და სოციალური უზრუნველყოფის ორგანიზაციასთან, თურქეთის თანამშრომლობისა და კოორდინაციის სააგენტოთან, შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოსთან, გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებასთან (GIZ), კორეის საელჩოსთან, კორეის საერთაშორისო თანამშრომლობის სააგენტოსთან (KOICA), იაპონიის საელჩოსთან, იაპონიის საერთაშორისო თანამშრომლობის სააგენტოსთან (JICA), აზიის განვითარების ბანკთან, აზერბაიჯანის ერთობლივი დახმარების ორგანიზაციასთან (UAFA), ევროკავშირსა და საერთაშორისო კომპანიებთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* - **უწყების ოფიციალური ვებ-გვერდი**
* В 2020 г. в Азербайджане предлагается поэтапное применение обязательного медстрахования
ბედიის ოქროს ბარძიმი.
**ბარძიმი** — მაღალფეხიანი სასმისი, ქრისტიანული ეკლესიის „სიწმინდის ჭურჭელთაგანი". იხმარება ზიარების რიტუალის შესრულებისას. სიმბოლური მნიშვნელობით — იესო ქრისტეს სასმისი საიდუმლო სერობაზე. საქართველოს ეკლესიებში ჰქონდათ ოქროს (მაგ. ბედიისა X ს.), აგრეთვე ვერცხლის, ბროლისა და სხვა ბარძიმები.
წმ. მამა გერმანე კონსტანტინეპოლელი ასე განმარტავს მის მნიშვნელობას: „ტაკუკი არის გამოსახსნელი სასმისი, რაც უფალმა უბოძა მის მოწაფეებს სერობის ჟამს. ზოგჯერ ბარძიმი ნაცვალია ტაკუკისა. მასში ღვთის ძემ და „სიბრძნემ" ღვინის ნაცვლად თავისი სისხლი განაზავა, შემდეგ წმინდა ტრაპეზზე დადგა იგი და ეს თქვა: განზავებული ღვინის წილ „სუთ ამისგან ყოველთა, მისატევებელად ცოდვათა და ცხოვრებად საუკუნოდ".

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 219.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „სიბრძნე"
* ძველი აღთქმა. მეორე ეზრა. თავი მეორე

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბარძიმი***

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეკლესია და საეკლესიო ნივთები |
| --- |
|  |
| 
ამბიონი  · ანალოღია  · არწივი  · აღსავლის კარი  · ბაირაღი  · ბარძიმი  · ბაღდადი  · დაფარნა  · ემბაზი  · ვარსკვლავი  · ზარი  · ილტონი  · კანდელი  · კანკელი  · კოვზი  · კრეტსაბმელი  · ლახვარი  · ლუსკუმა  · ოდიკი  · ორსანთელი  · რიპიდი  · საკმეველი  · სამეუფეო სავარძელი  · სამსანთელი  · სანაწილე  · სანთელი  · სასანთლე  · საცეცხლური  · სახარება  · სეფისკვერი  · სკვნილი  · ტაკუკი  · უსუპი  · ფეშხუმი  · ფუნჯი  · ქორკანდელი  · ღრუბელი  · შვიდტოტა სასანთლე  · ხატი  · ჯვარი |  |

 |
**რევაზ ჭარხალაშვილი** (დ. 17 თებერვალი, 1931 — გ. 9 თებერვალი 1980) — ქართველი მსახიობი,რეჟისორი,სცენარისტი.

1955 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1955-1958 წლებში მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში რეჟისორად. მუშაობა კინოში „ქართული ფილმი" რეჟისორის ასისტენტობით დაიწყო. იყო მეორე რეჟისორი ფილმებზე: „ზღვის ბილიკი", „დრო იწურება განთიადისას", „დიდი მწვანე ველი", „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში". როგორც დამდგმელმა რეჟისორმა გადაიღო ფილმები: „ბედის უკუღმართობა", „მეზობლები", „ზღვის მგელი", „მე და ჩემი მეზობლები", „კიბე", „სოფლის აშიკი", „სამი სასიძო", „მეცამეტე გოჭი". ვალერიან სულაკაურთან ერთად დაწერა სცენარი ფილმისთვის „ბილიკები ცაში", გადაღებულია ფილმებში: „პასტორალი", „ბენზინის ჩამომსხმელი", „კაშხალი მთაში".

ლიტერატურა
----------

* ქართული კინო, 1896-2011, თბ. 2011 გვ. 212

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევაზ ჭარხალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* რევაზ ჭარხალიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* რევაზ ჭარხალიშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)