| ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი |
| --- |
|  |
| ინფორმაცია |
| ქვეყანა |  აშშ |
| ქალაქი | ჩიკაგო |
| გახსნის თარიღი | 1892 |
| ხაზის სიგრძე | 170.6 კმ. |
| სადგურთა რაოდენობა | 145 |
| ხაზთა რაოდენობა | 8 |
| მგზავრები დღეში | 767,730 |
| მგზავრები წელიწადში | 238.36 მილიონი |
| ხაზების სქემა |
|  |

**ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი** (შემოკლებული სახელწოდებები The "L", "El", "EL", ან "L") — ჩიკაგოში მეტროპოლიტენის სისტემა; აშშ. გადამყვანი ორგანიზაციის დასახელებაა Chicago Transit Authority (CTA). ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი აშშ-ში მეორე მეტროა დატვირთულობის მიხედვით ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის შემდეგ. The "L"-ის უძველესი ნაწილი 1892 წელს ააშენეს, ამიტომ, ჩიკაგოს მიწისქვეშა ტრანსპორტი ამერიკაში მეორეა ხანდაზმულობით ნიუ-იორკის მეტროს შემდეგ, რომლის პირველი მოქმედი ნაწილი 1880-იან წლებში აშენდა.

ისტორია
-------

ჩიკაგოს მეტრო 1921 წელს
XIX საუკუნის მიწურულს ამერიკული ქალაქი ჩიკაგო მსოფლიოს უმსხვილეს სატრანსპორტო კვანძად გადაიქცა — ჩიკაგოში იყრიდა თავს 20 სარკინიგზო ხაზი, ტბა მიჩიგანზე კი შეუჩერებლივ მუშაობდა პორტი და უამრავი ნავმისადგომი. 

ამდენად, სხვადასხვა პუნქტებში ტვირთების გადაზიდვა უკვე შეუძლებელი გახდა, ამიტომ, ქალაქის ახალი სატრანსპორტო სისტემით აღჭურვა გახდა საჭირო და რაც არ უნდა უცნაურად ჟღერდეს, ინიციატივა ღვინის მარნების მეპატრონეებმა ითავეს. მათ სააქციო საზოგადოება დააარსეს, და მსოფლიო გამოცდილების გათვალისწინებით, არადა, იმხანად სულ რამდენიმე მეტროპოლიტენი იყო დედამიწაზე, ჩიკაგოს მიწისქვეშას შექმნაზე დაიწყეს მუშაობა. 
საზოგადოებამ ამ წამოწყების წინააღმდეგ აღმდგარ სახლების მეპატრონეებს აუხსნა, რომ ლიანდაგების გაყვანა მათივე სასარგებლოდ ხდებოდა, რადგან სატელეფონო და სატელეგრაფო ხაზებს ახალი გაყვანილობა სჭირდებოდათ. პირველი ხაზების გაყვანისას 70 კმ გაითხარა მიწისქვეშ. 8 მ სიღრმეზე გაყვანილ რკინიგზას სამ-სამი რელსი ჰქონდა, ლიანდაგების სიგანე 60 სმ იყო. გზას 75 ცხენისძალიანი ელექტრომავლები ემსახურებოდნენ, რომლებსაც combination car-ის ტიპის ვაგონები დაჰყავდათ შემადგენელი ბორტებით. 

ამ მიწისქვეშა მაგისტრალიდან მიღებულმა მოგებამ ყველა მოლოდინს გადააჭარბა. 1892 წელს ჩიკაგოში ღია მეთოდით ესტაკადებზე აშენებული სამგზავრო მეტროპოლიტენი აამოქმედეს. მაგრამ, რამდენადაც საავტომობილო ტრანსპორტის განვითარება უსწრაფესი გზებით მიმდინარეობდა, ხოლო სარკინიგზო ესტაკადებთან საცობები იქმნებოდა, მეტროს ხმაურის გამო კი ხაზებთან ახლომდებარე ქუჩებზე ბინების ფასმა დაიწია, 1904 წლის გადაწყვეტილებით, მსოფლიოში პირველი სავაჭრო მეტროპოლიტენისთვის მგზავრთათვის განკუთვნილი მიწისქვეშა გვირაბების გაყვანა დაიწყეს.

საინტერესო ფაქტები
------------------

* ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი 8 ხაზისგან შედგება საერთო სიგრძით 170,8 კმ, ამათგან 91,9 კმ მიწისზემოთ (ესტაკადებზე), 59,4 კმ მიწისპირზე, ხოლო 19,5 კმ მიწისქვეშ გადის.
* "L" ჩრდილოეთ ამერიკაში რამდენიმე მეტროპოლიტენთაგან ერთ-ერთია, რომელიც ორ ყველაზე გადატვირთულ ხაზზე 24 სთ მუშაობს.
* საშუალოდ ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით 658 524 ადამიანი სარგებლობს დღიურად, შაბათობით 419 258 ხოლო კვირაობით 315 240.
* 2006 წელს ყოველწლიურმა მგზავრთა რაოდენობამ 195,2 მლნ ადამიანი შეადგინა, რაც 1993 წლიდან ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.
* ხმაურიანი, ხანდახან კი ნელი "L" ქალაქის ერთ-ერთი სიმბოლო ხდება. 2005 წელს გაზეთ Chicago Tribune მიერ კონკურსი "ჩიკაგოს 7 საოცრება" ჩატარდა, სადაც მკითხველთა უმრავლესობამ მეტრო დაასახელა. ხმის მიცემისას მეტრო მხოლოდ მიჩიგანის ტბასა და ბეიზბოლის სტადიონ Wrigley Field-ს ჩამორჩა.
* ჩიკაგოს მეტროპოლიტენის სათავო ვაგონებზე ტაბულები იმავე ფერში ყენდება, რა ფერის ხაზსაც ემსახურება მატარებელი. ამავე ტაბულებზე ბოლო გაჩერებების სახელები იწერება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეტროპოლიტენების სია

სქოლიო
------

1. 1 2 3  CTA Facts at a Glance. CTA (Spring 2014). ციტირების თარიღი: 18 January 2015
2. ↑  Annual Ridership Report: Calendar Year 2015 (PDF).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-05. ციტირების თარიღი: 2017-09-23.
3. ↑  Annual Ridership Report : Calendar Year 2016 (PDF).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 სექტემბერი 2017. ციტირების თარიღი: 23 September 2017.
4. ↑  American Public Transportation Rider Reports Year End 2014 (PDF).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-06. ციტირების თარიღი: 2017-11-18.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჩიკაგოს მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net