**ელენა ფერანტე** (იტალიურად წარმოითქმის: 
[ˈɛːlena ferˈrante]
) — ფსევდონიმით ცნობილი იტალიელი რომანისტი. ფერანტეს წიგნები, რომლებიც თავდაპირველად იტალიურად გამოიცა, ითარგმნა მრავალ ენაზე. *ნეაპოლიტანური რომანების* ოთხი წიგნის სერია მისი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ნამუშევრებია.. 

ჟურნალმა *Time-მა* ფერანტეს 2016 წელს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანიდან ერთ-ერთი უწოდა.

ბიოგრაფია
---------

ელენა ფერანტეს ბიოგრაფიის შესახებ ბევრი ფაქტი არ არის ცნობილი ავტორის ანონიმურობის გამო. მან ინტერვიუებში განაცხადა, რომ დაიბადა ნეაპოლში, მკერავის ოჯახში და ჰყავს სამი და. მისმა ცოდნამ კლასიკური ლიტერატურის შესახებ კრიტიკოსები დაარწმუნა, რომ მას ლიტერატურა უნდა ესწავლა.

მწერლობა
--------

### ადრეული რომანები და *ფრანტუმაგლია*

მისი ნამუშევრის პირველი გამოჩენა ინგლისურ ენაზე იყო მოთხრობა „დელიას ლიფტი", რომელიც თარგმნა ადრია ფრიზმა ანთოლოგიაში *ომის შემდეგ* (2004).  იგი მოგვითხრობს მთავარი პერსონაჟის მოძრაობებს დედის დაკრძალვის დღეს, განსაკუთრებით მის დაბრუნებას უსაფრთხო თავშესაფარში ძველ ლიფტში, ბინაში, სადაც ის გაიზარდა.

ეს ამბავი მოგვიანებით გაფართოვდა ფერანტეს პირველ რომანში, *პრობლემური სიყვარული* (პირველ ვერსიაში, *L'amore molesto* ), რომელიც თავდაპირველად გამოიცა 1992 წელს. რომანი მიყვება მთავარ გმირს დელიას, როდესაც ის სახლში ბრუნდება დედის, ღარიბი მკერავის, იდუმალი სიკვდილის შემდეგ, რომელიც იპოვეს დამხრჩვალი იტალიის სანაპიროზე, რომელსაც არაფერი ემოსა ძვირადღირებული ბიუსტჰალტერის გარდა. რომანმა კრიტიკული წარმატება მოიპოვა და პრესტიჟული Premio Procida-Isola di Arturo Elsa Morante მოიპოვა. 

2002 წელს ფერანტემ გამოაქვეყნა თავისი მეორე რომანი, *მიტოვების დღეები* (ორიგინალური ვერსიით *I giorni dell'abbandono* ). რომანის მთავარი გმირია ოლგა, რომლის ცხოვრება იცვლება, როდესაც მისი 15 წლის ქმარი მოულოდნელად ეუბნება, რომ ტოვებს მას ახალგაზრდა ქალისთვის. წიგნმა მოიპოვა კრიტიკოსთა კეთილგანწყობა. 

2003 წელს ფერანტემ გამოსცა თავისი პირველი არამხატვრული წიგნი *La Frantumaglia*, რომელიც ითარგმნა ინგლისურად, როგორც *Frantumaglia: A Writer's Journey* 2016 წელს. წიგნი წარმოადგენს ესეებისა და ინტერვიუების კრებულს და ის რამდენჯერმე გამოქვეყნდა.

2006 წელს ფერანტემ გამოაქვეყნა მესამე რომანი „ *დაკარგული ქალიშვილი"* (ორიგინალური ვერსია *La figlia oscura* ). რომანი მოგვითხრობს ლედას შესახებ, ქალი რომელიც ისვენებს იტალიის სანაპიროზე. წიგნი მოგვიანებით იქნა ადაპტირებული, როგორც ფილმი Netflix-ისთვის მეგი ჯილენჰოლის სარეჟისორო დებიუტში.

2007 წელს მან ასევე გამოაქვეყნა თავისი პირველი საბავშვო რომანი *La spiaggia di notte* (ინგლისურად თარგმნა ენ გოლდშტეინმა, როგორც *The Beach at Night* 2016 წელს). წიგნი მოგვითხრობს თოჯინაზე, რომელიც ღამით დარჩებათ სანაპიროზე.

ანონიმურობა
-----------

მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო მასშტაბით რომანისტად იყო აღიარებული, ფერანტემ თავისი ვინაობა საიდუმლოდ შეინახა 1992 წლის პირველი რომანის გამოქვეყნების შემდეგ.  მისი ნამდვილი ვინაობის შესახებ სპეკულაციები გავრცელდა და რამდენიმე თეორია, რომელიც ეფუძნება ფერანტეს მიერ ინტერვიუებში გაჟღერებულ ინფორმაციას და ასევე მისი რომანების შინაარსის ანალიზს.

ფერანტე თვლის, რომ „წიგნი როგორც კი დაიწერება, მას არ სჭირდება ავტორი". ის ამტკიცებდა, რომ ანონიმურობა მისი მუშაობის წინაპირობაა და რომ მისი ნამდვილი სახელის ყურადღების მიღმა შენარჩუნება წერის პროცესის გასაღებია.  

2003 წელს ფერანტემ გამოსცა „ფრანტუმაგლია: მწერლის მოგზაურობა", წერილების, ესეების, რეფლექსიებისა და ინტერვიუების ტომი, რომელიც გარკვეულ შუქს ჰფენს მის წარსულს. ეს იყო პირველი მეცნიერული მონოგრაფია ელენა ფერანტეს შესახებ, მისი პოეტიკის დეტალური (თვით) შესწავლა დასავლურ ლიტერატურულ და ფილოსოფიურ ტექსტებზე დაყრდნობით და ასევე აყალიბებდა საკუთარ თეორიულ ჩარჩოს.  2003 წლის ორიგინალურ გამოცემას მოჰყვა ორი ვრცელი ვერსია, 2007 და 2015 წლებში. 2015 წლის ტომი იყო პირველი, რომელიც გამოიცა ინგლისურად 2016 წელს.  .

2016 წლის მარტში მარკო სანტაგატამ, იტალიელმა რომანისტმა და ფილოლოგმა, პეტრარკასა და დანტეს მეცნიერმა და პიზის უნივერსიტეტის პროფესორმა,  გამოაქვეყნა ნაშრომი, რომელშიც დეტალურად იყო აღწერილი ფერანტეს იდენტობის მისეული თეორია. სანტაგატას ნაშრომი ეყრდნობოდა ფერანტეს ნაწერის ფილოლოგიურ ანალიზს, რომანში აღწერილი პიზის ქალაქის პეიზაჟის დეტალების შესწავლას და იმ ფაქტს, რომ ავტორი ავლენს თანამედროვე იტალიური პოლიტიკის ექსპერტულ ცოდნას. ამ ინფორმაციის საფუძველზე, მან დაასკვნა, რომ ავტორი ცხოვრობდა პიზაში, მაგრამ დატოვა 1966 წლისთვის, ამიტომ, სავარაუდოდ, ავტორი იყო ნეაპოლიტანელი პროფესორი მარჩელა მარმო, რომელიც სწავლობდა პიზაში 1964 წლიდან 1966 წლამდე. მარმოც და გამომცემელიც უარყოფენ ვარაუდის ნამდვილობას. 

2016 წლის ოქტომბერში გამომძიებელმა რეპორტიორმა კლაუდიო გატიმ ერთობლივად გამოაქვეყნა სტატია *Il Sole 24 Ore-სა* და *Frankfurter Allgemeine Zeitung-* ში, რომელიც ეყრდნობოდა ფინანსურ ჩანაწერებს, რომლებიც დაკავშირებულია უძრავი ქონების ტრანზაქციებთან და ჰონორარებთან. ის მივიდა დასკვნამდე, რომ ანიტა რაჯა, რომში მოღვაწე მთარგმნელი, არის ნამდვილი ავტორი ფერანტეს ფსევდონიმის უკან.  გატის სტატია გააკრიტიკეს ლიტერატურულ სამყაროში, როგორც კონფიდენციალურობის დარღვევა.   

2016 წლის დეკემბერში, იტალიელმა პრანკსტერმა  ტომასო დებენედეტიმ ესპანურ გაზეთ *El Mundo-* ს ვებგვერდზე გამოაქვეყნა სავარაუდო ინტერვიუ რაჯასთან, რომელიც ადასტურებდა, რომ ის იყო ელენა ფერანტე.  ეს სწრაფად უარყო ფერანტეს გამომცემელმა, რომელმაც ინტერვიუს ყალბი უწოდა. 

2017 წლის სექტემბერში, პადუას უნივერსიტეტის მეცნიერთა, კომპიუტერულ მეცნიერთა, ფილოლოგთა და ენათმეცნიერთა ჯგუფმა გააანალიზა 40 სხვადასხვა ავტორის მიერ იტალიურად დაწერილი 150 რომანი, მათ შორის ელენა ფერანტეს შვიდი წიგნი, მაგრამ არც ერთი რაჯას მიერ დაწერილი. რამდენიმე საავტორო ატრიბუციის მოდელის გამოყენებით ანალიზზე დაყრდნობით, მათ დაასკვნეს, რომ ანიტა რაჯას ქმარი, ავტორი და ჟურნალისტი დომენიკო სტარნონე, არის ფერანტეს რომანების სავარაუდო ავტორი. 

ფერანტემ არაერთხელ უარყო წინადადებები იმის შესახებ, რომ ის სინამდვილეში მამაკაცია, 2015 წელს *Vanity Fair-ს* განუცხადა, რომ კითხვები მის სქესთან დაკავშირებით ქალი მწერლების სავარაუდო „სისუსტეშია".

ლიტერატურა
----------

* Tiziana de Rogatis, Elena Ferrante. Parole chiave, e/o, Roma 2018
* Tiziana de Rogatis, Elena Ferrante's Key Words, Europa Editions, New York 2019
* Buonanno, Elda. *La Frantumaglia: Elena Ferrante's "fragmented self"*, PhD thesis, City University of New York, 2011.
* Milkova, Stiliana. "Mothers, Daughters, Dolls: On Disgust in Elena Ferrante's *La figlia oscura*", *Italian Culture* 31:2 (September 2013).
* Mullenneaux, Lisa. "Naples' Little Women: The Fiction of Elena Ferrante". Penington Press, 2016.
* Pinto, Isabella. *Elena Ferrante. Poetiche e politiche della soggettività*, Mimesis, Milano 2020.
* Sharma, Bhasha Shukla (2018). „Doll, daughter, (m)other: switching roles in Elena Ferrante's *The Lost Daughter*" (PDF). *Lapiz Lazuli: An International Literary Journal*. **8** (1): 46–54.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website
* 

* Elena Ferrante კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* Elena Ferrante's *Troubling Love* – book review in the *Iowa Review*
* Elena Ferrante: the global literary sensation nobody knows – *The Guardian*
* Knausgaard or Ferrante - *The New Yorker*

სქოლიო
------




1. ↑
2. ↑  The Fine Art Archive — 2003.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10855166'></a>
3. ↑  *(unspecified title)* — 2002.
4. ↑  *(unspecified title)* — 2006.
5. ↑  *(unspecified title)* — 2003.
6. 1 2  *(unspecified title)* — 2019.
7. ↑  *(unspecified title)* — 2011.
8. ↑  *(unspecified title)* — 2012.
9. ↑  *(unspecified title)* — 2013.
10. ↑  *(unspecified title)* — 2014.
11. 1 2  Donadio, Rachel (13 March 2016). „Who Is Elena Ferrante? An Educated Guess Causes a Stir". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 14 March 2016.
12. ↑  Turner, Jenny (October 2014). „The Secret Sharer. Elena Ferrante's existential fiction". *Harper's Magazine*.
13. ↑  Groff, Lauren. Elena Ferrante: The World's 100 Most Influential People. ციტირების თარიღი: 2023-02-27
14. ↑  King, Martha (2004). *After the War: A Collection of Short Fiction by Postwar Italian Women*. New York:  Italica Press. ISBN 978-0-934977-55-5.
15. ↑  Albo vincitori – Procida Isola di Arturo Elsa Morante (2019-05-09).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-09. ციტირების თარიღი: 2023-02-27
16. ↑  Maslin, Janet (2005-09-09). „The Days of Abandonment". *The New York Times* (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2023-02-27.
17. ↑  Ferri, Sandro; Ferri, Sandra (Spring 2015). „Interview: Elena Ferrante, Art of Fiction No. 228" (212). The Paris Review. ციტირების თარიღი: 13 June 2015.
18. ↑  Domonoske, Camila (3 October 2016). „For Literary World, Unmasking Elena Ferrante's Not A Scoop. It's A Disgrace". *The Two-Way*. National Public Radio. ციტირების თარიღი: 22 January 2021 – წარმოდგენილია NPR.org-ის მიერ.
19. ↑  „Elena Ferrante: Journalist defends unmasking 'anonymous' author". *BBC.com*. 3 October 2016. ციტირების თარიღი: 22 January 2021.
20. 1 2  Milkova, Stiliana. *Elena Ferrante as World Literature*.  Bloomsbury Academic.
21. ↑  Università di Pisa UniMap.
22. ↑  Gatti, Claudio. Elena Ferrante: An Answer?. New York Review of Books (10 October 2016). ციტირების თარიღი: 17 October 2018
23. ↑  Staff writers (3 October 2016). „Backlash for Reporter Who 'Outs' ID of Anonymous Writer Behind Elena Ferrante". *Sky News*. Yahoo! Lifestyle. ციტირების თარიღი: 17 October 2018.
24. ↑  Alexander, Lucy. Why is the exposure of Elena Ferrante causing such outrage? (5 October 2016). ციტირების თარიღი: 6 October 2016
25. ↑  Shepherd, Alex (2 October 2016). „The NYRB's argument for doxing Elena Ferrante is not very good". *The New Republic*. ციტირების თარიღი: 17 October 2018.
26. ↑  Dewey, Caitlin (30 June 2016). „Meet the internet's 'greatest liar' Tommaso Debenedetti, whose hoaxes have fooled millions". *The Sydney Morning Herald*. ციტირების თარიღი: 17 October 2018.
27. ↑  Debenedetti, Tommaso (10 December 2016). „Anita Raja a Tommaso Debenedetti: 'Yo soy Elena Ferrante'". *El Mundo* (ესპანური). ციტირების თარიღი: 30 September 2020.
28. ↑  Staff writers (5 October 2016). „Anita Raja conferma su Twitter: 'sono io Elena Ferrante. Ma ora lasciatemi vivere (e scrivere) in pace'. Ma dalla casa editrice smentiscono: 'tutto falso, è un fake'". *LaNotizia*. ციტირების თარიღი: 17 October 2018.
29. ↑  Savoy, Jacques.  (September 2017) Elena Ferrante Unmasked. *Université de Neuchâtel*. ციტირების თარიღი: 17 October 2018
30. ↑  Schappell, Elissa (27 August 2015). „The Mysterious, Anonymous Author Elena Ferrante on the Conclusion of Her Neapolitan Novels". *Vanity Fair*. ციტირების თარიღი: 17 October 2018.