recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბაიჯიუ** — ჩინური თეთრი ლიქიორი, რომელსაც ასევე უწოდებენ შაოჯიუს. მიეკუთვნება ერთ-ერთ გამორჩეულ და პოპულარულ ჩინურ სასმელს. ჩინური ლიქიორი მზადდება მარცვლეულისგან. ბაიჯიუ არის სუფთა სითხე, რომელიც ჩვეულებრივ გამოხდილია ფერმენტირებული სორგანდან, თუმცა შეიძლება გამოყენებულ იქნას სხვა მარცვლეული; ზოგიერთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინურ დასახლებაში გამოიყენება ბრინჯი ან წებოვანი ბრინჯი. ასევე მის დასამზადებლად უმეტესად გამოიყენება ხორბალი, ქერი, ფეტვი და სხვადასხვა მარცვლეული. აღნიშნული ლიქიორი ჩვეულებრივ მზადდება მოოქროვილი ხორბლის მარცვლეულის ან ორთქლის ბრინჯისგან.

ბაიჯიუ არის მსოფლიოში ყველაზე გაყიდვადი სითხე, 2016 წელს ხუთი მილიარდი ლიტრი გაიყიდა. ეს რიცხვი 2018 წელს გაიზარდა, დაახლოებით 10,8 მილიარდ ლიტრამდე, რაც უფრო მეტია, ვიდრე ვისკის, არაყის, ჯინის, რომისა და ტეკილას გაყიდვა იყო. ბაიჯიუ მხოლოდ ჩინეთში არის უმეტესად პოპულარული მისი გაყიდვებიც ამიტომ არის ამხელა, ქვეყნის გარეთ კი ის იმდენად პოპულარულ სასმელად არ ითვლება. 

ჩინეთში ბაიჯიუს მწარმოებელი არაერთი კომპანია, ხოლოდ მათგან ზოგიერთი მოსახლეობაში დიდი პოპულარობით სარგებლობს, ამ ბრენდებიდან კი აღსანიშნავია: Kweichow Moutai, Red Star Erguotou, Luzhou Laojiao და Wuliangye.

ისტორია
-------

აღნიშნული ლიქიორის გამოხდა ჩინეთში, როგორც მინიმუმ იუანის დინასტიიდან იწყებ. ბაიჯიუ ხასიათდება მყარი მდგომარეობის დუღილისა და დისტილაციით, მარცვლეულის კულტურის გამოყენებით, რომელსაც ქუს უწოდებენ, რაც იძლევა ერთდროული დისტილაციისა და დუღილის საშუალებას. ეს აღმოსავლეთ აზიაში ლიქიორების ტიპური თვისებაა. ჩინური ბაიჯიუ ყოველთვის არის გამოხდილი მარცვლეულისგან, იწარმოება ჯგუფებად და არის შერეული სპირტების ნაზავი. 

ჩინელები ინახავენ მას ოთახის ტემპერატურაზე. აღნიშნულ სასმელი ტიპებით, განსხვავდება რეგიონის მიხედვით. ტრადიციულია ბაიჯიუს დალევა საკვებთან ერთად. ეს ლიქიორი აქტიურად გამოიყენება კოქტეილებშიც, თავისი განსხვავებული და საინტერესო არომატის გამო, იგი ითვლება ერთ-ერთ გამორჩეულ და მოთხოვნად კოქტეილის ინგრედიენტად. 

ბაიჯიუ საკმაოდ იაფასიანი სასმელია ჩინეთში, შესაძლებელია მისი პატარა ბოთლი დაახლოებით 250 მლ შეიძინოთ ლუდის ქილის ფასად. თუმცა არსებობს ამ სასმელის სხვადასხვა ტიპები, დაძველების და სპირტის შემადგენლობით განსხვავებული, რომლებიც უფრო მაღალი ფასის და კატეგორიისაა. 

ბაიჯიუ ჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთ-ერთ პოპულარულ სასმელად ითვლება, რადგან ეს რეგიონი უმეტესად ცივია.

ჩინელები ადრე ბაიჯიუს სვამდნენ და იყენებდნენ საჭმლის მონელებაში. დღეისათვის ჩინეთში რეგიონების მიხედვით ვხვდებით სხვადასხვა ტიპის ბაიჯიუს, განსხვავებები მათ შორის არის არომატები, გემოვნური თვისებები, სპირტების ვარიაციები და რა თქმა უნდა ალკოჰოლის შემცველობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* AFP Video
* World Baijiu Day
პორტია სიმპსონ-მილერი
**ლუკრეცია პორტია სიმპსონ-მილერი** (დ. 12 დეკემბერი 1945) — იამაიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, სახალხო ნაციონალური პარტიის ლიდერი (ოპოზიციაში იყო 2007–2011 წწ.) და ქვეყნის მეშვიდე პრემიერ-მინისტრი 2006 წლის 30 მარტიდან 2007 წლის 11 სექტემბრამდე. 

იგი იყო იამაიკის პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი. კვლავ დაიკავა ქვეყნის პრემიერის თანამდებობა 2011 წლის 29 დეკემბერს გამართული საპარლამენტო არჩევნების შედეგად, რომელშიც სახალხო ნაციონალურმა პარტიამ გაიმარჯვა და მიიღო 41 მანდატი 63-ადგილიან საკანონმდებლო ორგანოში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* About Jamaica – Official Jamaican Guide დაარქივებული 2012-03-24 საიტზე Wayback Machine.
* Official profile დაარქივებული 2012-01-08 საიტზე Wayback Machine.
* Extended profile[*მკვდარი ბმული*]
* Profile from the *Jamaica Gleaner* დაარქივებული 2011-11-23 საიტზე Wayback Machine.
* "It's Portia"

სქოლიო
------

1. ↑  Profiles of Cabinet Ministers.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-01-08. ციტირების თარიღი: 2011-12-31.
2. ↑  Jamaica People's National Party secures big poll win.
ახაზი
**ახაზი** (ივრ. אחז) (ძვ. წ. 751 — ძვ. წ. 715) — იუდეის მეფე ძვ. წ. 735 - ძვ. წ. 715 წლებში. იოათამის ვაჟი. 

იოსებ ფლავიუსის თანახმად ახაზი ღმერთისგან განდგომილი იყო. იგი თაყვანს სცემდა ჯერ სირიულ ღმერთებს, შემდეგ ასირიულს და ადამიანებსაც სწირავდა მსხვერპლად. მან ბრძანა იერუსალიმის ტაძრის დაკეტვა და შეწირულობები მიითვისა. 

არცერთ გარე ომში ახაზს არ ჰქონდა წარმატება. იგი დაამარცხეს დამასკოს მეფემ რეცინმა, შემდეგ კი ისრაელის მეფემ პეკახმა. მტრებლა აიღეს ბევრი იუდეური ციხესიმაგრე და ჩახოცეს გარნიზონები, მაგრამ იერუსალიმის აღება ვერ შეძლეს. ახაზი შეურიგდა სირიელებს და განაგრძო ისრაელთან ომი, რომელშიც მხედართმთავარმა ზაქარიამ დაამარცხა. როდესაც პალესტინაში ასურეთის მეფის, ტუკულტიაპალ-ეშარ III-ს ჯარი შემოვიდა, ახაზმა სცნო მათი ბატონობა და დიდი ხარკი გადაუხადა.

ლიტერატურა
----------

* Рыжов, K. (2001). *Энциклопедия - Все монархи мира - Древний Восток*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0829-6

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ძველი ისრაელის და იუდეის მმართველები |
| --- |
|  |
| გაერთიანებული სამეფო | 
საული | დავითი | იშბაალი | სოლომონ მეფე |
|  |
| იუდეა | 
რობოამი | აბია | ასა | იოშაფატი | იორამი | ახაზია | ატალია | იოაში | ამაცია | უზია/აზარია | იოთამი | ახაზი | ეზიკია | მენაშე | ამონი | იოშია | იოახაზი |  იოაკიმი | იოიაქინია | ციდიკია |
|  |
| ისრაელი | 
იეროვოამ I | ნადავი | ბააშა | ილა | ზამვრი | თიბნი | ომრი | აქაბი | ახაზია | იორამი | იიუი | იოაჰაზი | იოასი | იეროვოამ II | ზაქარია | შალუმი | მანაიმ I | თაკია | ფაკეი | მანაიმ II | ოსია |

 |
**ბატალური ჟანრი**(< ფრანგ. Bataille — ბრძოლა), სახვითი ხელოვნების ჟანრი, ასახავს ომსა და სამხედრო ცხოვრებას. ბატალურ ჟანრში მთავარი ადგილი უჭირავს ბრძოლის სცენებს (მათ შორის საზღვაოს) და სამხედრო ლაშქრობებს. მისი მიზანია აღბეჭდოს ომის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი და დამახასიათებელი მომენტი. გადმოსცეს ბრძოლის პათოსი, მებრძოლთა გმირობა, ზოგჯერ კი გახსნას საომარი მოვლენის ისტორიული არსი. ამით ბატალური ჟანრი ისტორიულ ჟანრს უახლოვდება. 

ბატალური ჟანრი ჩამოყალიბდა XVI-XVII საუკუნეებში, მაგრამ ბრძოლებს ხელოვნებაში ჯერ კიდევ უძველეს დროში ასახავდნენ. ძველი აღმოსავლეთის ქვეყნების (ეგვიპტის, ასურეთის) კედლის მხატვრობასა და რელიეფში გამოსახული არიან მტერთან მებრძოლი მეფეები ან მხედართმთავრები, ალყაშემორტყმული ქალაქები, ლაშქრობები. ძველ ბერძნულ ლარნაკწერაში, ტაძართა ფრონტონებსა და ფრიზების რელიეფზე ასახულია მითური გმირების საბრძოლო მამაცობა. მაღალმხატვრულ დონეზეა ძვ. წ. IV—III საუკუნეების მოზაიკა — ალექსანდრე მაკედონელის ბრძოლა დარიოსთან (ჩვენამდე მოღწეულია ამ ნაწარმოების რომაული პირი). ძვ. რომაულ ტრიუმფულ თაღებსა და სვეტებზე ხშირად გამოხატავდნენ იმპერატორთა დაპყრობით ლაშქრობებს. ბრძოლების თემებზეა შექმნილი შუა საუკუნეების ქსოვილებსა და ხალიჩებზე გამოსახული კომპოზიციები („ბაიეს ხალიჩა", ასახავს ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობას, დაახლოებით 1073—1083), ევროპისა და აღმოსავლეთი ქვეყნების წიგნის მინიატიურები („დასურათებულ მატიანეთა კრებული", მოსკოვი, XVI ს.). განსაკუთრებით აღსანიშნავია ბატალური თემატიკისადმი მიძღვნილი კომპოზიციები XV საუკუნის ქართულ მინიატურულ მხატვრობაში (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H, 1165), მხატვარი-მინიატიურისტი საქმის ცოდნითა და მაღალი პროფესიული ოსტატობით გადმოგვცემს ცხენოსანთა ბრძოლას, ალყაშემორტყმულ სიმაგრეებს, ლაშქრობებს, მებრძოლთა ცხოვრებას, დასჯის ეპიზოდებს და სხვა.

ბრძოლის სცენები ზოგჯერ ხატებზეც გვხვდება. ბატალური კომპოზიციები ხშირადაა გამოსახული რელიეფზე ჩინეთსა და კამბოჯაში, ინდოეთის კედლის მხატვრობაში, იაპონიის ფერწერაში. ბრძოლის თმის რეალისტურად გამოსახვა პირველად აღორძინების ეპოქის იტალიელმა მხატვრებმა სცადეს (პაოლო უჩელო (1397—1476), პიერო დელა ფრანჩესკა (1416 ან 1420—1492). ღრმა იდეური შინარსი ჩააქსოვა ლეონარდო და ვინჩიმ „ანგიარის ბრძოლის" ფრესკისათვის (1503—1506) შესრულებულ კარტონებში. მხატვარმა დიდი ოსტატობით გვიჩვენა გააფრთრებული, სასტიკი შეტაკება და ძმათა შორის ომის „მხეცური უგუნურება". ასევე დიდი ოსტატობითა და რეალისტურადაა ასახული ბრძოლის სურათები მიქელანჯელოს კარტონზე „კაშინის ომი" (1504—1506). ტიციანმა ბრძოლის სცენებში რეალური გარემო შეიტანა (ე. წ. „ბრძოლა კადორთა", 1537—1538), ტინტორეტომ კი ბატალურ კომპოზიციებში მებრძოლთა მრავალრიცხოვანი მასა შეიყვანა („ბრძოლა განთიადზე", დაახლოებით 1585).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 226—227.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ხელოვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ბატაისკის სამების ეკლესია** (რუს. Церковь Троицы Живоначальной) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ბატაისკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2013 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: 346880, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ბატაისკი, ანდრია პირველწოდებულის მოედანი № 1 .

ისტორია
-------

1854 წელს ბატაისკში ააგეს ოდიგიტრიის ხატის სახელობის ტაძარი, რომელიც თავისი მასშტაბებით არ ჩამორჩებოდა როსტოვის თანამედროვე საკათედრო ტაძარს. ეკლესიის მიმდებარედ განთავსებული იყო ორი სკოლა, სატრაპეზო. 1937 წელს ეკლესია დაანგრიეს. ომამდე ეკლესიის შენობა გამოიყენებოდა ციხედ. მეორე მსოფლიო ომის წლებში, როდესაც ბატაისკი გერმანელებმა დაიპყრეს, ეკლესიას გარს შემოარტყეს მავთულხლართები და გამოიყენებოდა სამხედრო ტყვეებისათვის.

ომის დასრულების შემდეგ ეკლესიის ფუნდამენტზე ააშენეს ლიცეუმი, ახლოს კი - კინოთეატრი, ხოლო 1980-იანი წლების ბოლოს, როდესაც სსრკ-ში დაიწყო გარდაქმნა, ყოფილი ეკლესიის ადგილზე გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ეკლესია. ბატაისკის მოსახლეობამ მიმართა ქალაქის ხელმძღვანელობას თხოვნით დაეთმო მრევლისთვის კინოთეატრი. მრევლმა მიიღო კიდეც კონოთეატრის შენობა და იგი გადააკეთეს ეკლესიად. 1991 წელს დაიწყო ეკლესიის აღორძინება და აკურთხეს წმინდა სამების სახელზე, ხოლო მისი ერთ-ერთი საკურთხეველი ოდიგიტრიის სახელზე. 

წმინდა სამების ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2000 წელს. 2003 წელს დაადგეს ორი გუმბათი ჯვრებით, ხოლო მის წინ მოედანზე დადგეს ანდრია პირველწოდებულის ძეგლი, რომლის გახსნა და კურთხევა შედგა 2003 წლის 27 სექტემბერს.

2006 წელს ეკლესიის მშენებლობის პარალელურად დაიწყო სკოლის ახალი შენობის აშენებაც. საბოლოოდ ეკლესია დაასრულეს 2013 წელს. 

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმნაზონი სერგეი ნალივაიკო.

გალერეა
-------

* საკურთხევლის მოხატულობა და კანკელისაკურთხევლის მოხატულობა და კანკელი
* სამლოცველოსამლოცველო
* სასწავლო-ადმინისტრაციული შენობასასწავლო-ადმინისტრაციული შენობა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт храма
* Азовское благочиние
* Храмы города Батайска

სქოლიო
------

1. ↑  Батайск. Церковь Троицы Живоначальной.
2. ↑  Троицкий храм г. Батайска
**ჟეროები** (ლათ. Platalea) — ფრინველთა გვარი ივეოსისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ექვს სახეობას.

აღწერა
------

მისი სხეულის სიგრძეა 95 სმ, ხოლო მასა 2 კგ. ფრთის შლილი 115—135 სმ-მდეა. ახასიათებთ გრძელი, კოვზისმაგვარი (რის გამო ნისკარტკოვზასაც უწოდებენ) ნისკარტი. დანარჩენი თვისებები ემთხვევა მათ მონათესავე ივეოსისებრთა თვისებებს.

გავრცელება
----------

გავრცელებულნი არიან ევრაზიის რამდენიმე რეგიონში, ძირითადად ხმელთაშუა, შავი, ყვითელი და იაპონიის ზღვების მიმდებარე ტერიტორიებზე. რამდენიმე პოპულაცია გვხვდება აფრიკასა და ინდოეთში.

გამრავლება
----------

ჟეროები ბუდობენ კოლონიებად. ბუდის აშენებენ ხეებზე, ბუჩქნარსა და ლერწმის ტევრებში. დებს 3-4 თეთრ, მურა-წითელ ლაქებიან კვერცხს, რომლის ზომებია 69 × 45 მმ. ინკუბაცია 25 დღე-ღამე გრძელდება, რომლის შემდეგ იბადებიან თეთრ ღინღლიანი ბარტყები. მათ მშობლები ორმოცდაათი დღის განმავლობაში კვებავენ. სქესობრივ სიმწიფეს 3-4 წლის ასაკში აღწევენ. ველურ ბუნებაში ისინი 28 წელზე მეტხანს ცოცხლობენ.

ლიტერატურა
----------

* Josep del Hoyo et al.: Handbook of the Birds of the World, Band 1 (Ostrich to Ducks). Lynx Edicions, 1992, ISBN 84-87334-10-5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიდეოები ჟეროების შესახებ Internet Bird Collection-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 147.
ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სტრუქტურა.
**პერსევსის მკლავი** — გალაქტიკა ირმის ნახტომის ერთ-ერთი სპირალური მკლავი ორი ძირითადი მკლავიდან. მეორეა ფარი-კენტავრის მკლავი. პერსევსის მკლავი იწყება ირმის ნახტომის პერიფერიული დასასრულიდან. ადრე მიიჩნეოდა, რომ იგი მზის სისტემიდან 13 000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობდა, თუმცა აღმოჩნდა, რომ რეალური დაშორება ჩვენგან 6400 სინათლის წელია.

ირმის ნახტომი შემოსაზღვრული სპირალური გალაქტიკაა ორი ძირითადი მკლავითა და რამდენიმე მცირე დეზით. პერსევსის მკლავის რადიუსი დაახლოებით 10,7 კილოპარსეკია და მდებარეობს გედისა და მშვილდოსნის მკლავებს შორის. სახელი ეწოდა პერსევსის თანავარსკვავედისგან, რომლის მიმართულებითაც ის დედამიწიდან ჩანს. 

არსებობს ვარაუდი, რომ ჩვენი ადგილობრივი რეგიონი, რომელშიც მზის სისტემა მდებარეობს, ორიონი-გედის მკლავის სახელითაა ცნობილი, უშუალოდ პერსევსის მკლავშია განთავსებული.

პერსევსის სპირალური მკლავი შეიცავს მესიეს რამდენიმე ობიექტს:

* კიბორჩხალსახის ნისლეული
* ღია ვარსკვლავთგროვა M36
* ღია ვარსკვლავთგროვა M37
* ღია ვარსკვლავთგროვა M38
* ღია ვარსკვლავთგროვა M52
* ღია ვარსკვლავთგროვა M103

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მესიეს ობიექტების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მესიეს ობიექტები ირმის ნახტომში

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Churchwell, Ed; Babler, Brian L.; Meade, Marlin A. (2009). „The Spitzer/GLIMPSE Surveys: A New View of the Milky Way" (pdf). *Publications of the Astronomical Society of the Pacific*. **121**: 213–230. Bibcode:2009PASP..121..213C. doi:10.1086/597811.
2. ↑  McKee, Maggie.  (8 December 2005) Spiral arm of Milky Way looms closer than thought. *New Scientist*. Reed Business Information Ltd. ციტირების თარიღი: 31 October 2013.
იგდრასილი
**ასგარდი** — ერთ-ერთი ცხრა სამყაროდან სკანდინავიურ რელიგიაში და ასების ტომის ღმერთების სახლი. ის შემოსაზღვრულია დაუსრულებელი კედლით, რომელიც აგებულია ჰრიმტუსის მიერ (ყინულის გიგანტი რომელიც ამხედრებული იყო ცხენზე სახელად სვაოილფარი), გირფლაგინგის (ჩრდილოური მითოლოგიის და ღმერთების შემქმბნელი) მიხედვით. ოდინი და მისი მეუღლე, ფრგი, მართავენ ასგარდი.
ერთ-ერთი ცნობილი ადგილი ასგარდში არის ვალჰალა, სადაც ოდინი მართავს.

წყაროები
--------

ძირითადი ინფორმაცია ასგარდის შესახებ მოდის პროზაული და პოეზიური ედდადან, რომელიც დაწერა მეცამეტე საუკუნის მოღვაწე სნორი სტრულსონისნორი სტრულსონმა, რომელიც შეივსო უფრო ძველი სკალდიკური პოეზიის საფუძვლებიდან.

### პოეტური ედდა

ვოლუსპა, პირველი პოემა ნაშრომში, რომელიც აღწერს ასგარდის თვისებებსა და მის ღვთაებებს, როგორებიცაა იგდრასილი და იოავოლრი, აღწერილი სნორის მიერ.

### პროზაული ედდა

პროზაული ედდა წარმოაჩენს ორ შეხედულებას ასგარდის შესახებ.

### პროლოგი

პროლოგში სნორი წარმოაჩენს მისი წინაპრების მითებისა და ლეგენდების ქრისტიანული გავლენით შთაგონებულ ინტერპრეტაციას. ასგარდი არის აზირის სახლი აზ-იაში, რომელიც ქმნის სამი აზ-ის კავშირს. ესენია აზ-ირი „აზიის ხალხი", და არა ღმერთები, რომლებიც წავიდნენ აზიიდან ჩრდილოეთში და მათი ნაწილი შეერია ადგილობრივ ბინადრებს. სნორის ხედვა მეცამეტე საუკუნის შესახებ შეესაბამება 20 საუკუნის ხედვას ინდო-ევროპულ გადასახლებაზე აღმოსავლეთიდან.

სნორი ასევე წერს, რომ ასგარდი არის ყველაზე ნაყოფიერი მიწა, ასევე დალოცვილი დიდი რაოდენობით ოქროთი და ძვირფასი ქვებით. ამავდროულად აზირელები არემატებიან ყველა სხვა ხალხს სილამაზით, ნიჭით და ფიზიკური ძალით.

სნორის მიხედვით ასგარდის ადგილმდებარეობა არის ტროა, მსოფლიოს ცენტრი. მის გარშემო იყო 12 სამეფო და 12 მმართველი. ერთ-ერთი მათგანი, მუნონი, დაქორწინდა პრიამოსის ქალიშვიზე, ტროანზე, ეყოლათ ვაჟი, ტრორი, რომელიც ძველ ჩრდილოურად გამოითქმის როგორც თორი. ის აღიზარდა თრაკიაში. 12 წლის ასაკში ის იყო უფრო თეთრი ვიდრე სპილოს ძვალი და ჰქონდა თმა ოქროზე მძვინვარე თმა და შეეძლო ათი დათვის აწევა. მამამისი, ოდინი, წარუძღვა მიგრაციას ჩრდილოულ მიწებზე, სადაც ისინი დასახლდნენ და ამით მთელი ჩრდილოეთი მოიცვეს აზიელებმა.

ლიტერატურა
----------

* Владимир Щербаков Асгард — Город Богов (Москва \ Молодая гвардия 1991 г)
* Ник Перумов «1000 лет Хрофта»
* Маковский М. М. Сравнительный словарь мифологической символики в индоевропейских языках: Образ мира и миры образов. — М.: Гуманитарный изд. центр «ВЛАДОС», 1996.
* Маковский М. М. Язык — миф — культура. Символы жизни и жизнь символов. — М.: Инт-т русск. яз. им. В. Виноградова, 1996.
* Асгард // Мифологический словарь/ Гл. ред. Е. М. Мелетинский. — М.:Советская энциклопедия, 1990. — 672 с.
* Скандинавские сказания / Под ред. Б. И. Пуришева. — М.: Дет. лит. 1970.
პერმის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
**პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის პერმის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი** (რუს. Пермский академический театр оперы и балета имени Петра Ильича Чайковского), რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი მუსიკალური თეატრი. შენობა აგებულია 1878 წელს. აქ მუშაობდნენ თავლსაჩინო დიროჟორები. ბ. პლოტნიკოვი, უ. ავრანეკი, ა. მარგულიანი, ი. ფალიაშვილი, ა. პავლოვ-არბენინი, ა. პაზოვსლი და სხვები. 1920-დან სახელმწიფო თეატრია. საბალეტო დასი ჩამოყალიბდა 1926 წელს. 20-იანი წლების შუა ხანიდან დადგმული ოპერებიდან აღსანიშნავია: კოვალის „სევასტოპოლები" (1946, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1947), სტეპანოვის „ივანე ბოლოტნიკოვი" (1950; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) და სხვა. 60-70-იანი წლების საუკეთესო დადგმებია: ვერდის „ტრუბადური" (1964), მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი" (1965), ჩაიკოვსკის „ორლეანელი ქალწული" (1969) და სხვა. საბალეტო სპექტაკლები: ხაჩატურიანის „სპარტაკი" (1969), პროკოფიევის „რომეო და ჯულიეტა" (1972), ბარტოკის „სასწაულებრივი მანდარინი", სტრავინსკის „პულჩინელა" (1973). 1946 წელს თეატრი დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით; 1965 წელს მიენიჭა პეტრე ჩაიკოვსკის სახელი (1974 წლისთვის თეატრს დადგმული ჰქონდა ჩაიკოვსკის ყველა სცენური ნაწარმოებები 10 ოპერა და 3 ბალეტი); 1960 წლიდან აკადემიური თეატრია. 

1972-1976 წლებში აქ მუშაობდა ქართველი მომღერალი ი. კავსაძე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 30.
**ძველინგლისური ნაგაზი** (ინგლ. Old English Sheepdog) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.

უფრო სავარაუდოა, რომ ძველინგლისური ნაგაზი სათავეს იღებს კონტინენტური ნაგაზისგან - კერძოდ, ბრიარისგან. მიზანმიმართული გამრავლება დაიწყო 1880-იან წლებში. 1961 წელს ერთ-ერთმა საღებავების მწარმოებელმა საკუთარი პროდუქციის ტელევიზიით რეკლამირებისთვის სიმბოლოს სახით გამოიყენა ძველინგლისური ნაგაზი. ამის შემდეგ მკვეთრად მოიმატა მოთხოვნამ როგორც საღებავებზე, ასევე ამ ჯიშის ძაღლებზე. ბობტეილებში ზოგჯერ ვლინდება ძველი აგრესიული ინსტინქტები, მაგრამ ამის აღმოფხვრა გაწვრთნით შეიძლება. 

მიუხედავად იმისა, რომ ძველინგლისური ნაგაზი ქალაქის ბინაში ოდნავ მოუქნელია, ის კარგი კომპანიონი და დამცველია. პატარაობაში რბილი ბალანი შემდეგ უხეშდება და განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ცისფერი თეთრით და ნაცრისფერი თეთრით. აქვს თითქმის კვადრატული თავი და ძლიერი მართკუთხა ყბები. სწორ ფეხებს უხეში ბალანი ფარავს. ძველინგლისური ნაგაზი კარგად ეგუება ქალაის პირობებში ცხოვრებას და ბავშვებს, კარგი მოდარაჯეა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ძველინგლისური ნაგაზი***

* ძველინგლისური ნაგაზი (ინგლისური)
**ძვილეთის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძვილეთში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში, ხოლო კოშკი — გვიან შუა საუკუნეებში.

ეკლესია მინაშენებითურთ ნაგებია მოყვითალო ქვიშაქვის კვადრებით. ზოგან შეიმჩნევა გვიანდელი ნალესობის კვალი.
დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მაღალი, თაღოვანი ნიშებია. მათში გაჭრილია თითო თაღოვანი სარკმელი. აბსიდს ორსაფეხურიანი მხრები აქვს, პირველს სატრიუმფო თაღი ეყრდნობა.

აბსიდის იატაკის დონე ორი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკზე. გრძივი კედლები სამსაფეხურიანი პილასტრების საშუალებით ორ თანაბარ მონაკვეთად იყოფა. პილასტრის ცენტრალურ საფეხურს ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღი ეყრდნობა, ხოლო გვერდით საფეხურებს კედლის თაღები. დასავლეთი თაღები კუთხის პილასტრებს ებჯინება. დარბაზი განათებულია სამხრეთის თაღოვანი და ჩრდილოეთის სწორკუთხა სარკმლებით. იატაკი დაგებული იყო დიდი ზომის თლილი ქვის ფილებით. ინტერიერში ჩანს ნალესობის კვალი.

ეკლესიის სამხრეთი შესასვლელი შიგნით თაღოვანი, გარედან არქიტრავულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაც ჰქონია, ამჟამად ამოშენებულია.
ეკლესიას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენი აქვს. სამხრეთი მინაშენი გეგმით წაგრძელებულ სწორკუთხედს წარმოადგენს. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში მცირე ზომის, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. კონქის თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთის მხარი ორსაფეხურიანია.

მინაშენის ჩრდილოეთ კედელზე ორი წყვილი პილასტრია. პილასტრებს ეყრდნობა ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღი და კედლის თაღები. სამხრეთით საბრჯენი თაღები კრონშტეინებს ეყრდნობა. მინაშენის დასავლეთი ნაწილი ქართული აგურითაა ნაშენი, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი რიყისა და ფლეთილი ქვით. სამხრეთი შესასვლელი თაღოვანია.

ეკლესიას ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში მიშენებული აქვს რიყის ქვით ნაგები სწორკუთხა კოშკი. კოშკი ოთხსართულიანია. პირველი სართული მთლიანად ამოვსებულია მიწით. მეორე სართულზე მოთავსებულია სწორკუთხა გეგმის სამლოცველო დარბაზი, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლით დასრულებული. მის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ზემოთ ორივე მხარეს, ასეთივე მცირე ზომის სარკმლებია. ცენტრალური სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დევს.
გრძივი კედლები პილასტრების საშუალებით ორ ნაწილად იყოფა. კამარის საბრჯენი და კედლის თაღები პილასტრებს ეყრდნობა. დარბაზი განათებულია ჩრდილოეთით ორი, სამხრეთით და დასავლეთით თითო თაღოვანი სარკმლით. სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს დაბალი ხარისხი გასდევს. დასავლეთი შესასვლელი შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავულია.

კოშკის მესამე და მეოთხე სართულშუა გადახურვა ჩამოქცეულია. შეინიშნება კოჭის ბუდეები. მესამე სართულის აღმოსავლეთის კედელზე შემორჩენილია სარკმლის კვალი. მეოთხე სართულის მცირე ფრაგმენტია შემორჩენილი. კომპლექსი მაღალ ცოკოლზე დგას.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
**ჩონგ-ალაის რაიონი** (ყირგ. Чоң Алай району) — რაიონი ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი დარაუთ-ყურღანი.

რაიონის საერთო ფართობი შეადგენს 4 860 კმ², ან ოშის ოლქის ტერიტორიის 16,6 %. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის საერთო რიცხვი შეადგენს 24,5 ათას ადამიანს ან ოშის ოლქის მოსახლეობის 2,0 %. რაიონი მოიცავს 3 აილ ოლქს: ჟექენდი, ჩონ-ალაი და კაშკა-სუუ.

კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია, ცივი ზამთრით. წლიური ნალექი შეადგენს — 500—650 მმ. ივლისის საშუალო ტემპერატურაა +19-22 °C, დეკემბრის — −10-15 °C.

რაიონის ძირითადი ეკონომიკური დარგია მეცხვარეობა და მეცხოველეობა.

გეოგრაფია
---------

რაიონი მდებარეობს მდინარე ყიზილსუს ხეობაში. სამხრეთით და ჩრდილოეთით, რაიონის საზღვარი ალაისა და ტრანსალაის ქედზე გადის. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ალაის რაიონს, ხოლო დასავლეთით ტაჯიკეთს.

ისტორია
-------

1928 წელს შეიქმნა ალაი-გულჩინის რაიონი. 1936 წელს შემქნილი რაიონი დაყვეს ორად — ალაის და ჩონგ-ალაის რაიონად. 1959 წელს, ორივე რაიონი ხელახლა გაამთლიანეს და დაარქვეს ალაის რაიონი.

1992 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ყირგიზეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ეს რაიონი ისევ იყოფა ორ რაიონად — აღმოსავლეთით ალაის რაიონად და დასავლეთით ჩონგ-ალაის რაიონად.

მოსახლეობა
----------

მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა ეთნიკურად ყირგიზია, რაც მოსახლეობის 99,9 % შეადგენს. 2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა შეადგენდა 25 039 კაცს, აქედან მხოლოდ 22 კაცი ეთნიკურად არაყირგიზი იყო.

დასახლებული პუნქტები
--------------------

რაიონი იყოფა 3 აილ (სასოფლო) ოლქად, რომელიც საერთო ჯამში 21 სოფელს მოიცავს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის. ოშის ოლქი
2. ↑  ოშის ოლქის სოფლები.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-08-03. ციტირების თარიღი: 2018-08-10.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ყირგიზეთის დროშა ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა |
| --- |
|  |
| 
დედაქალაქი: ბიშკეკი (ლენინი, ოქტიაბრსკი, პერვომაისკი, სვერდლოვი) |
|  |
| ბათქენის ოლქი | 
* ბათქენი
* კადამჟაი
* ლეილეკი
 |  |
|  |
| თალასის ოლქი | 
* ბაქაი-ათა
* თალასი
* მანასი
* ყარა-ბუურა
 |
|  |
| ისიქ-ქოლის ოლქი | 
* აქ-სუუ
* თონი
* თუფი
* ისიქ-ქოლი
* ჯეთი-ოღუზი
 |
|  |
| ნარინის ოლქი | 
* ათ-ბაში
* აქ-თალაა
* ნარინი
* ჟუმგალი
* ქოჩქორი
 |
|  |
| ოშის ოლქი | 
* ალაი
* არავანი
* ნოოკათი
* უზგენი
* ყარასუ
* ყარაყულჯა
* ჩონგ-ალაი
* ქ. ოში
 |
|  |
| ჩუის ოლქი | 
* ალამუდინი
* ისიქ-ათა
* მოსკოვი
* პანფილოვი
* ჟაილი
* სოქულუქი
* ქემინი
* ჩუი
* ქ. თოქმაქი
 |
|  |
| ჯალალაბადის ოლქი | 
* ალა-ბუქა
* აქსი
* ბაზარ-კორგონი
* თოქთოგული
* თოღუზ-თორო
* ნოოკენი
* სუზაქი
* ჩათყალი
 |

 |
**ბამბაცასებრნი**, *ღვედკეცისებრნი* (Asclepiadaceae) — ორლებნიან ფურცლებშეზრდილ მცენარეთა ოჯახი. მრავალწლოვანი ბალახები, ბუჩქები და ლიანებია, ზოგჯერ ხეებიც. ფოთლები მარტივია, მოპირისპირედ განლაგებული, უთანაფოთლო. ყვავილები - ორსქესიანი, ხუთწევრიანი. 

გვიგვინის ფურცლებს და მტვრიანებს ფურცლის მსგავსი თავისებური გამონაზარდები აქვს, რომლებიც ამ ოჯახისათვის დამახასიათებელ მეორე გვირგვინის შთაბეჭდილებას ქმნის. მტვრის მარცვლები სამტვრის თითოეულ ნახევარში შეწებებულია ოთხ-ოთხად (ტეტრადებად). ყვავილის ასეთი აგებულება ხელს უწყობს ჯვარედინ დამტვერვას. ნაყოფი მრავალთესლიანი ფოთლურაა. ოჯახი შეიცავს 280 გვარსა და 2000-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკულ, ნაწილობრივ სუბტროპიკულ და ნაკლებად ზომიერი ჰავის ქვეყნებში. 

საქართველოში 4 გვარი და 9 სახეობაა, რომლებიც იზრდება ბარიდან მთის შუა სარტყლამდე ტყის პირებზე, ბუჩქნარებში და მშრალ ბალახოვან ფერდობებზე. ზოგი სახეობა სამკურნალოა (მაგ. ღვედკეცი), ზოგი შხამიანი; გვხვდება სარეველა (მლაშე ხევართქლი - Cynanchum acutum) და დეკორატიული (ცვილის სურო) სახეობებიც. ბამბაცასებრნი შეიცავს მთრიმლავ და საღებავ ნივთიერებებს, ცხიმოვან და ეთეროვან ზეთებს, ფისებს, გლუკოზიდებს და სხვა. ბევრი მათგანი (Cryptostegia, Asclepias) გამოყოფს კაუჩუკის ან გუტაპერჩის შემცველ რძეწვენს. ბამბაცასებრთა რამდენიმე სახეობა კულტივირებულია საქართველოს ბოტანიკურ ბაღში.

ლიტერატურა
----------

* *სახოკია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 182.
ასები ბალდრის გვამთან, მხატვარი კრისტოფერ ვილჰელმ ეკერსბერგი 1817
**ასები**, **აზები** (ǫ́ss ან áss, ás) — ღმერთების უძლიერესი მოდგმა, ჩრდილოეთის (გერმანულ) მითოლოგიაში. განაგებენ ასგარდის სასახლეს, ემორჩილებიან მხოლოდ ოდინს. სულ თორმეტნი არიან: ოდინი, თორი, ბალდრი, ჰოედრი, ტირი (თორი), ჰერმოდრი, ბრაგი, ჰაიმდალი, ვიდჰარი, ვალი, ულრი, და ფორსეტი; თორმეტი აზინიც — ქალღმერთია: ფრიგი, ფრეია, იდუნი, ზაგა... აზები და აზინები, ციური მსაჯულები, ებრძვიან ვანებს და ბუმბერაზებს. შემდეგ ვანებს ურიგდებიან, რაც ღმერთების ორი მოდგმის შერწყმაზე მეტყველებს. მოკლეს არსთა მამა, ბუმბერაზი იმირი, დააქუცმაცეს და სხეულის ნაწილებისაგან შექმნეს ახალი სამყარო. იღუპებიან საზარელ მსოფლიო ხანძარში, და ესაა რაგნაროკი, ღმერთების დაისი. შემდეგ ფერფლიდან ისევ აღდგებიან განახლებულ გაძლიერებულნი, უფრო სრულყოფილნი. მსგავსი მოვლენა ცნობილია ეგვიპტურ, ბერძნულ და სხვა წარმართულ მითებში. თავისებურად აისახა ქრისტიანულ რელიგიაშიც.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 186.
* გელოვანი ა. მითოლოგიური ლექსიკონი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, თბილისი, 1983
* უფროსი ედა, თარგმანი და კომენტარი გ. კალანდაძის, თბილისი, 1971

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სკანდინავიური მითოლოგია |
| --- |
|  |
| ასები | 
* ოდინი
* თორი
* ბალდრი
* ჰოედრი
* ტირი
* ჰერმოდრი
* ბრაგი
* ჰაიმდალი
* ვიდჰარი
* ვალი
* ულრი
* ფორსეტი
 |

 |
**ბალხაშის ტბა** (ყაზახ. Балқаш Көлі) — გაუდინარი ტბა ყაზახეთში, ბალხაშ-ალაქოლის ვრცელ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. ზედაპირის ფართობი 16,4 ათ. კმ². არალის ზღვის მსგავსად ამ ადგილის ფართობიც საგრძნობლად შემცირებულია, რაც ძირითადად ადგილობრივი პირობებითაა განპირობებული. ბალხაშის ტბის სიგრძეა 605 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 26 მ. ტბის ჩრდილოეთი ნაპირები მაღალი და კლდოვანია, სამხრეთი - დაბალი და ქვიშიანი. შემოსილია ხშირი ლერწმის რაყებით.

სანაპირო ხაზი დანაწევრებულია უბეებითა და ყურეებით. კუნძულები ცოტაა, შედარებით დიდია ბასარალი და თასარალი.

ტბისპირა რაიონის ჰავა უდაბნოს ტიპისაა. ივლისის საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით - 8 °C. ნალექები 120 მმ წელიწადში. გაბატონებულია ჩრდილოეთის (დასავლეთ ნაწილში) და ჩრდილო-აღმოსავლეთის (აღმოსავლეთ ნაწილში) ქარები, რომლებიც იწვევენ ტბის ღელვას. ზედაპირიდან აორთქლება წლიურად 950-1200 მმ-ს შეადგენს. იყინება ნოემბრის ბოლოს, ყინულძვრა - შუა აპრილში. მაქსიმალური დონე მყინვარების დნობის პერიოდშია (ივნის-ივლისში), უკანასკნელი 20 წლის მანძილზე დონის რყევის საშუალო ამპლიტუდა 3,2 მეტრია.

ბალხაში ნახევრად მტკნარი ტბაა, ნახევარკუნძული სარიესიქი ჰიდროლოგიური თვალსაზრისით ტბას ყოფს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებად, რომლებიც უზუნარალის ვიწრო (3,5 კმ) სრუტით უერთდება ერთმანეთს. წყლის მინერალიზაცია და მარილების შემცველობა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებში სხვადასხვაა. დასავლეთ ნაწილს ერთვის დიდი მდინარე ილი, რომელსაც ტბაში წლიური ნაკადის 73-80% შეაქვს. ამიტომ წყალი აქ თითქმის მტკნარია (0,74 გ/ლ), აღმოსავლეთში კი - მომლაშო (5,21 გ/ლ).
აღმოსავლეთ ნაწილში საშუალოდ 1,7-ჯერ უფრო მეტი სიმლაშეა ვიდრე დასავლეთ ნაწილში.

წყლის ტემპერატურა ზედაპირზე 0°-იდან (დეკემბერში) 28 °C-მდე ივლისში მერყეობს.

ბალხაშის ტბა:
1. ნ/კ სარიესიქი 
2. ნ/კ ბაიგაბილი
3. ნ/კ ბალაი
4. ნ/კ შაუქარი
5. ნ/კ კენტუბეკი
6. კ. ბასარალი და ორტააპალი 
7. კ. ტასაპალი
8. შემპეკი ყურე 
9. სარიშაგანის ყურე
ბალხაშის ფაუნა მდიდარია. აქ განსაკუთრებით განვითარებულია მეთევზეობა. გვხვდება მოლუსკები, წყლის მწერების მატლები, კიბოსნაირნი, პლანქტონი, თევზების 20 სახეობა. მათგან 6 საკუთრივ ბალხაშისთვისაა დამახასიათებელი (ილისა და ბალხაშის მარინკა, ბალხაშირი ქორჭილა, ზოლებიანი და ერთფეროვანი ტუჩა და კვირჩხლა). დანარჩენი სახეობები აკლიმატიზებულია.

სარეწაო მნიშვნელობისაა კობრი, ფარგა, ბალხაშის ქორჭილა, კაპარჭინა, მარინკა და სხვ.

ნაოსნობა რეგულარულია. მთავარი ნავმისადგომებია ბურილბაითალი, ბურლითობე. ტბის წყალს იყენებს ქალაქ ბალხაშის სამთო-მეტალურგიული კომბინატი.

ბალხაშის პირველი მოხსენიება, ხდება ძველ ჩინურ წყაროებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 181.

სქოლიო
------

1. ↑  Lake Balkhash დაარქივებული 2011-07-16 საიტზე Wayback Machine. , International Lake Environment Committee
2. ↑  Kawabata, Yoshiko; et al. (1997). „The phytoplankton of some saline lakes in Central Asia". *International Journal of Salt Lake Research*. **6**: 5–16. doi:10.1007/BF02441865. *et al.*-ის დაწვრილებითი გამოყენება `|author=`-ში (დახმარება)
**შტრიმერის აფთიაქი** (რუს. Аптека Штримера) — უძველესი სახლი ტაგანროგში. მდებარეობს პეტროვსკაიის ქუჩა № 61-ში. შტრიმერის სართულნახევრიანი სახლი ქალაქების სხვა სახლებისაგან გამოირჩევა ნეობარაკოს დეკორით.

სახლში გარკვეული პერიოდი ცხოვრობდა აფთიაქის მფლობელი, საქალაქო საბჭოს წევრი და ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე იაკობ პარნოხი.

ისტორია
-------

აგურის ერთსართულიანი სახლის აგება დაიწყეს 1871 წელს სააფთიაქო პრვიზორის მოსე (მიხეილ) ოსიპის ძე შტირმერისათვის. 1870-იანი წლებიდან მის სარდაფში იყიდებოდა კავკასიური მინერალური წყლები.

1880 წლის თებერვალში პროვიზორ მოსე შტრიმერის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ქონება გადავიდა მისი მეუღლის ნადეჟდა დავითის ასულის ხელში, სადაც თავის შვილებთან ალექსანდრესთან (1866 წ.) და პელენთან (1868 წ.) ერთად ცხოვრობდა 1925 წლამდე. სააფთიაქო მაღაზია განაგრძობდა მოქმედებას. ეს იყო ტაგანროგისათვის იშვითი შემთხვევა, როდესაც აშენების დღიდან (1872 წ.) 1925 წლამდე, როდესაც შენობა უკვე მუნიციპალიტეტის კუთვნილება იყო, ბინის მფლობელი იყო ერთი ოჯახი.

1912 წელს შენობაში ფუნქციონირებდა „ნ. შტრიმერის დიდი პეტროვსკის აფთიაქი", რომელშიც არენდის საფუძველზე მუშაობდა პროვიზორი მ. ვარინბერგი. აფთიაქი მოსახლეობას სთავაზობდა გამაყუჩებელ პრეპარატებსა და ნატურალურ, ბუნებრივ, მინერალურ წყალს. 

1912 წელს შტრიმერის აფთიაქის სარდაფში გაიხსნა სამწვადე „არარატი". 

გერმანული ოკუპაციის პერიოდში (1941-1943 წწ.) შენობაში განთავსებული იყო სამოქალაქო რეგისტრაციის ორგანო, რომლებშიც გერმანელები ახდენდნენ ყველა მოქალაქის რეგისტრაციას ქორწინების, დასაფლავების, გარდაცვალებისა თუ ნათლობის შემთხვევაში.

ამჟამად შენობაში განთავსებულია როსტოვის ოლქის ფედერალური ხაზინის განყოფილება № 15.

სქოლიო
------

1. ↑  *Григорян М. Е. Решетников В. К.* Таганрог. История архитектуры и градостроительства конца XVII — начала XX века. — Ростов н/Д: Омега-Принт, 2013. — С. 183.
2. ↑  *Парнах А. В.* Заметки о моём отце // «Серебряный век» в Крыму: взгляд из XXI столетия: Материалы Четвёртых Герцыковских чтений в г. Судаке 6—10 июня 2005 года. — М.—Симферополь—Судак: Дом-музей Марины Цветаевой, КЦГУ, 2007. — 304 с. — ISBN 5-93015-032-X.
3. 1 2 3 4 5  *Гаврюшкин О. П.* Вдоль по Питерской (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: БАННЭРплюс, 2000. — 436 с.
**შიფრაცია** — კრიპტოგრაფიაში აღნიშნავს კრიპტოგრაფიული შიფრის გამოყენებით ღია ტექსტის შიფროტექსტად გარდაქმნის პროცესს. ამის შედეგად ინფორმაცია სრულიად კარგავს თავის პირვანდელ შინაარსს და მისი უკუაღდგენა შესაძლებელია მხოლოდ დეშიფრაციის პროცესში სპეციალური ინფორმაციის (ე.წ. გასაღების) დახმარებით. შესაბამისად რაიმე გასაღებით დაშიფრული ინფორმაციის გაშიფრვა შეუძლია მხოლოდ მას, ვინც ფლობს ამ კონკრეტულ გასაღებს.

შიფრაცია საუკუნეების მანძილზე გამოიყენებოდა უპირატესად სამხედრო და სამთავრობო სფეროებში, საიდუმლო და დაცული კომუნიკაციის მიზნებისათვის. თუმცა დღეის მდგომარეობით შიფრაცია ასევე ფართოდ გამოიყენება როგორც ბიზნესში, ასევე ყოველდღიურ საქმიანობაში. მაგ. ინფორმაციის დამალვისა და დაკარგვის შემთხვევაში დაცვის მიზნით ფართოდაა გავრცელებული ფლეშ-მეხსიერების, ლეპტოპების და სარეზერვო დისკების შიფრაცია, ელექტრონული ფოსტის შიფრაცია. შიფრაციის ერთ-ერთი მაგალითია ასევე ციფრული უფლებების მართვის სისტემები, რომლებიც საავტორო ინფორმაციას იცავენ არალეგალური წვდომისაგან, მაგ. ე.წ. რევერს-ინჟინერინგისგან.

შიფრაცია ასევე გამოიყენება მნიშვნელოვან მონაცემთა დასაცავად მისი გადაცემის დროს (ინტერნეტში, მობილურ ტელეფონებში, საბანკო ტერმინალებში და ა.შ), ვინაიდან მონაცემთა გაჟონვის რისკი ქსელთან ფიზიკური წვდომის შემთხვევაში მაღალია, ხოლო მთელი ქსელის პერიმეტრის დაცვა - ხშირად შეუძლებელი.

შიფრაცია იცავს მონაცემებთა კონფიდენციალურობას, ხოლო მათი მთლიანობისა და აუთენტურობის შემოწმებისათვის დამატებით გამოიყენება კრიპტოგრაფიული ალგორითმები, მაგ. შეტყობინების აუთენტურობის კოდი და ციფრული ხელმოწერა. შიფრაციის პროგრამული და აპარატული გადაწყვეტები ფართოდ და წარმატებით გამოიყენება, თუმცა სრული უსაფრთხოებისათვის აუცილებელია ზომების მიღება მთელი სისტემის მასშტაბით. ბოროტგანმზრახველს ინფორმაციის მოპოვება შეუძლია შიფროტექსტის გატეხვის გარეშეც, ქსელის ტრაფიკის ანალიზით, გადაცემული ინფორმაციის ატრიბუტების ანალიზით, ასევე ე.წ. ტროის ცხენით

ლიტერატურა
----------

* Richard J. Aldrich, *GCHQ: The Uncensored Story of Britain's Most Secret Intelligence Agency*, HarperCollins July 2010.
* Helen Fouché Gaines, "Cryptanalysis", 1939, Dover. ISBN 0-486-20097-3

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Kish cypher
ჟაკერია
**ჟაკერია** (ფრანგ. Jacquerie, Jacques bon homme-იდან „გულუბრყვილო ჟაკი", ასე ეძახდნენ გლეხებს დაცინვით თავად-აზნაურები) — გლეხთა დიდი ანტიფეოდალური აჯანყება ჩრდილოეთ საფრანგეთში 1358 წლის მაისსა და ივნისში. ჟაკერიის მიზეზი იყო ეკონომიკური კოლაფსი, გამოწვეული ასწლიანი ომის შედეგად, საგადასახადო ტვირთი და ასევე შავი ჭირის ეპიდემია, რომელმაც იმსხვერპლა მოსახლეობის მესამედზე მეტი.

წინარე ისტორია
--------------

ჟაკერიას წინ უსწრებდა საფრანგეთის მეფე ჟან II კეთილის პუატიეს ბრძოლაში, ინგლისელთა მიერ მისი დატყვევება და პარიზის აჯანყება (1357-1358 წწ.), რომლის შედეგადაც დედაქალაქში 1358 წლის თებერვლიდან ძალაუფლება ხელთ იგდეს შეძლებულმა მოქალაქეებმა ვაჭართა პრევოს ეტიენ მარსელის მეთაურობით. საფრანგეთის დროებითი განმგებელი პარიზიდან გაქცეული დოფინი შარლი მშიერ ბლოკადაში აქცევდა რევოლუციურ პარიზს. ჟაკერიის უშუალო მიზეზად მეფის ტყვეობიდან გამოსყიდვის მიზნით შემოღებული ახალი ფულადი გადასახადი და ციხესიმაგრების არდგენასთან დაკავშირებული ბეგარა იქცა.

აჯანყების მსვლელობა
-------------------

აჯანყება დაიწყო 1358 წლის 28 მაისს ბოვეზის ოლქში მდებარე სოფ. სენ-ლე-დ’ესერანში და მოიცვა ილ-დე-ფრანსი, პოკარტიე, პონტიე, ქვემო ნორმანდია, შამპანი და სხვა. ქალაქების დემოკრატიული ფენები თანაუგრძნობდნენ ჟაკერიას, მაგრამ შეძლებული მოქალაქეები, რომელთაც ქალაქებში ძალაუფლება ეპყრათ, გლეხთა აჯანყებას მტრულად შეხვდნენ და მას მხარი არ დაუჭირეს. უდიდეს სიძლიერეს ჟაკერიამ მიაღწია ბოვეს ოლქსა და ქალაქების კლერმონის, კომპიენისა და სანლისის მიდამოებში, სადაც მოქმედებდა ამბოხებულთა უდიდესი რაზმი ბოვეს ოლქის სოფელ მელოს მცხოვრების გილიომ კალის მეთაურობით. მოძრაობა სტიქიურ ხასიათს ატარებდა, ხალხი ცუდად იყო შეიარაღებული. გილიომ კალმა დახმარებისათვის მიმართა პარიზის აჯანყების ხელმძღვანელს ეტიენ მარსელს, რომელმაც გლეხებს ყოველგვარი დახმარება აღუთქვა, მაგრამ მას შემდეგ, რაც პარიზელთა რაზმებმა გლეხებთან ერთად რამდენიმე ციხე დაანგრიეს, პარიზელები უკან დაბრუნდნენ და ბედის ანაბარა მიატოვეს გლეხები.

1358 წლის 10 ივნისს სოფელ მელოსთან მოხდა გადამწყვეტი ბრძოლა გილიომ კალის რაზმსა და საფრანგეთის თავადაზნაურობის მიერ მიმხრობილი შარლ ბოროტის ფრანგი და ნავარელი ვასალების და დაქირავებული ინგლისელი ჯარისკაცებისაგან შემდგარ რაზმებს შორის. ბრძოლის წინ გილიომ კალი ფეოდალებმა ვერაგულად დაატყვევეს და უმეთაუროდ დარჩენილი რაზმი გაანადგურეს. ფეოდალებმა საშინელი სისასტიკით ჩაახშეს აჯანყება.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 238.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჟაკერია. ასწლიანი ომის კომენტარები. დაარქივებული 2009-02-28 საიტზე Wayback Machine.
**როსტოვის ბრძოლა** — მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ნაცისტური გერმანიის არმიათა ჯგუფ სამხრეთსა და საბჭოთა კავშირის სამხერეთის ფრონტს შორის დონის როსტოვთან გამართული ბრძოლა.

ბრძოლა სამი ეტაპისგან შედგებოდა: გერმანელების **აზოვის ზღვი შეტევითი ოპერაცია** 1941 წლის 12 სექტემბერს არმიათა ჯგუფ სამხრეთმა გენერალ გერდ ფონ რუნდშტეტიის მეთაურობით დაიწყო; **როსტოვის დაცვითი ოპერაციას** 1941 წლის 5 ნოემბრიდან 16 ნოემბერის ჩათვლით ახორციელებდა საბჭოთა სამხრეთი ფრონტი გენერალ იაკოვ ჩერევიჩენკოს მეთაურობიით; **როსტოვის შეტევითი ოპერაცია** განხორციელდა 1941 წლის 27 ნოემბრიდან 2 დეკემბრამდე იგივე საბჭოთა დანაყოფების მიერ.

17 ნოემბერს გერმანულმა ძალებმა გადაკვეთეს მდინარე მიუსი, 21 ნოემბრისტვის მათ შეიპყრეს 10 000 საბჭოთა ჯარისკაცი და დაიკავეს ქალაქი დონის როსტოვი. 6 დღის შემდეგ საბჭოთა არმიის სამხრეთი ფრონტი გაძლიერდა 37-ე არმიით, გადავიდა კონტრშეტევაზე და III არმიის კორპუსის ალყაში მოქცევის საფრთხე შექმნა. რუნდშტეტმა მიუსის ხაზთან უკან დახევის ბრძანება გასცა რის გამოც ის ადოლფ ჰიტლერმა გადააყენა. მისმა შემცვლელმა ვალტერ ფონ რაიხენაუმ ფრანც ჰალდერთან შეთანხმებით დაადასტურა უკან დახევის აუცილებლობა. წითელმა არმიამ როსტოვი 28 ნოემბერს აიღო. მეორე მსოფლიო ომში ეს იყო საბჭოთა ჯარების პირველი მნიშვნელოვანი კონტრშეტევა რომელიც წარმატებით დასრულდა.

ლიტერატურა
----------

* Haupt, Werner, Army Group South: The Wehrmacht in Russia 1941-1945, Schiffer Publishing, Atglen, 1998

სქოლიო
------

1. ↑  Archived copy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 April 2009. ციტირების თარიღი: 2009-01-08.
2. ↑  Archived copy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 May 2013. ციტირების თარიღი: 10 December 2017.
3. ↑  p.87, Haupt, Army Group South
**ყინული** (Ice) — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ *საიდუმლო მასალების* პირველი სეზონის მერვე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 5 ნოემბერს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
აგენტები მალდერი და სკალი ჩადიან არქტიკაში, კვლევით სადგურზე, სადაც მათთან ერთად ასევე მიემგზავრებიან გეოლოგი, ექიმი და ტოქსიკოლოგი. ისინი იძიებენ საქმეს, რომელიც დაკავშირებულია უცნაურ მოვლენებთან - წინა ექსპედიის წევრების დაღუპვაზე.

სერიის მსვლელობისას ისინი დაადგენენ, რომ მეცნიერებს თავს დაესხა უცნაური არამიწიერი ორგანიზმი, რომელმაც მათში სპეციფიკური ინფექცია დატოვა. ამ ინფექციის გამო ადამიანები აგრესიულები ხდებიან და უჩნდებათ ერთმანეთის მოკვლის სურვილი.

ეპიზოდის დასასრულს, გადარჩენილებთან ერთად შინ დაბრუნებული მალდერი გადაწყვიტავს, დაბრუნდეს არქტიკაზე, რათა გამოიკვლიოს უცნაური ორგანიზმი, მაგრამ შეიტყობს, რომ სამხედრო ძალებმა და ეპიდემიათა კონტროლის ცენტრმა გაანადგურეს მთლიანი სადგური.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* Ice — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
| ტელევიზია | *ეს სტატია ტელევიზიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
აღსაშინსა და აღმნიშვნელს შორის არსებული ურთიერთმიმართება და ურთიერთკავშირი ფერდინანდ დე სოსიურის მიხედვით.
**აღსანიშნი**, ანუ **სიგნიფიკატი** (Signifikat), აგრეთვე **სიგნატუმი** (Signum), (ფრანგულად **Signifié**, გერმანულად **Bezeichnetes**) სტრუქტურალისტურ ენათმეცნიერებასა და სემიოტიკაში წარმოადგენს ნიშნის შინაარსობრივ მხარეს. შინაასრობრივ მხარეში კი იგულისხმება ამა თუ იმ ნიშნის შესახებ არსებული წარმოსახვითი სურათი, ცნება, მნიშვნელობა, ან უბრალოდ აზრი, რომელზე მითითებაც აღსანიშნის (სიგნიფიკატის) მეშვეობით ხდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სემიოტიკური სამკუთხედი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხუსტო ფერნანდეს ლოპესი (გამომც.): აღსანიშნი/სიგნიფიკატი დაარქივებული 2008-09-29 საიტზე Wayback Machine. , იხ.: ენათმეცნიერებისა და მისი მომიჯნავე დისციპლინების ლექსიკონი დაარქივებული 2007-10-12 საიტზე Wayback Machine. , რომანისტიკის ინსტიტუტი, ინსბრუკი (ამონარიდები სხვადასხვა ტექსტებიდან)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლინგვისტიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი** (რუსულად Институт стран Востока (რუსული აბრევიაციით ИСВ) (სრული სახელწოდება — უმაღლესი პროფესიული განათლების არასახელმწიფო საგანმანათლებლო კერძო დაწესებულება აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი, 2002 წლამდე - აღმოსავლეთის უნივერსიტეტი.

ისტორია
-------

აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი დაარსებულ იქნა 1994 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის მიერ. ინსტიტუტში ფუნქციონირებს აღმოსავლეთმცოდნეობის ყველა მიმართულება: ენები, ლიტერატურა, ეთნოლოგია, ისტორია, რელიგია, ეკონომიკა, ადმინისტრირება, საინფორმაციო სისტემები და ა.შ. შესასწავლი რეგიონები მოიცავს მსოფლიოს ორ მესამედს — შორეული აღმოსავლეთიდან ვიდრე ჩრდილოეთ აფრიკამდე და ჩინეთიდან ვიდრე ავსტრალიამდე.

სწავლების პროგრამები შემუშავებულია რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის იმ მეცნიერთა მიერ, რომლებიც ასევე სახელმძღვანელოებისა და ორიგინალური მეთოდიკების ავტორები არიან.

აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტში ფუნქციონიერებს ბაკალავრიატი და მაგისტრატურა

რესურსი ინტერნეტში
------------------

* აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტის ოფიციალური საიტი
**აღმოსავლური რიფის ყანჩა** (ლათ. Egretta sacra) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ტასმანიასა და პოლინეზიაში. მისი სხეულის სიგრძეა 57–67 სმ, ფრთის შლილი 90–110 სმ, მასა 400 გ. ფეხები მოკლე და ყვითელი აქვს. შეფერილია ნაცრისფერ-ფიქალისფრად. ყელსა და ნიკაპზე გასდევს ვიწრო, თეთრი ზოლი. ბუდობის სეზონის დროს კისერსა და ზურგზე მორთულია გრძელი ბუმბულებით. აღმოსავლური რიფის ყანჩის ნისკარტი ყავისფერია, თვალები კი მოყვითალო. სახის გარშემო კანს მომწვანო-მოყვითალო იერი დაჰკრავს. ახასიათებს დიმორფიზმი, ანუ არსებობს შეფერილობის ორი ვარიანტი, ესენია: მუქი (მუქი-ნაცრისფერი შეფერილობა) და ღია (თეთრი შეფერილობა). ამავდროულად უმთავრეს მხარეებში იგი ღიაა, მაგრამ ახალ ზელანდიაში მობინადრე ქვესახეობა მუქი შეფერილობით გამოირჩევა. იკვებება თევზით, მოლუსკებით, კიბოსნაირებითა და სხვა ზღვის ცხოველებით, რომლებსაც წყლის ზედაპირზე იჭერს. მთელი წლის განმავლობაში ეს ფრინველები ბუდობენ კოლონიებად ჯუნგლებში, პალმებს შორის, მანგროს ტყეებში ან ბებერი ხეების ფუღუროებში. დედალი დებს 2–3 მომწვანო-ლურჯ კვერცხს. ბუდეს აშენებს ტოტებისა და ყვავილებისაგან. კრუხობს ორივე მშობელი. ინკუბაცია 28 დღე-ღამემდე გრძელდება. ბარტყებს მშობლები 5 კვირის განმავლობაში კვებავენ. ავსტრალიაში აღმოსავლური რიფის ყანჩა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ იმყოფება 1974 წლიდან.

ლიტერატურა
----------

* Bruce Campbell: Das große Vogelbuch. Eugen Ulmer Verlag, Stuttgart 1976.
* Bruce Campbell (1974). The Dictionary of Birds in Colour. George Rainbird Ltd. London.
**როსტოვის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური და კათედრალური ქირურგიის კლინიკის შენობა** (რუს. Здание клиники госпитальной и кафедральной хирургии Ростовского университета) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1890-იან წლებში. პროექტის ავტორი სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო არქიტექტორი ნ. სოკოლოვი. შედის ნიკოლაევსკის საავადმყოფოს სამშენებლო კომპლექსის შემადგენლობაში. 1916 წლიდან 1938 წლამდე, დონის როსტოვში ვარშავის უნივერსიტეტის ევაკუაციის შემდეგ, შენობაში მუშაობდა ქირურგი ნიკოლაი ნაპალკოვი. 1916 წლიდან 1941 წლამდე აქ მუშაობდა ქირურგი ნიკოლაი ბოგარაზი. ამჟამად შენობა არის როსტოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი კორპუსი. როსტოვის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური და კათედრალური ქირურგიის კლინიკის შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, ნახიჩევანის შესახვევი, № 38.

არქიტექტურა
-----------

აგურის შენობა ორსართულიანია და აქვს მრავალფერდა სახურავი. ფასადი გაფორმებულია კლასიციზმის სულისკვეთებით. პირველი და მეორე სართულები მთლიანად რუსტირებულია. ფასადების ჰორიზონტალური დანაწილება მიიღწევა სართულთშორისო ზოლურების წყალობით. როსტოვის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური და კათედრალური ქირურგიის კლინიკის შენობის ფასადი სიმეტრიულია, ცენტრალურ ნაწილში გვხვდება რიზალიტი. ფანჯრის ღიობებს აქვს სწორკუთხა ღიობები, მეორე სართულზე ფანჯრები გაფორმებულია დეკორატიული პორტალებით. შენობას აქვს რთული კონფიგურაციის გეგმა. როსტოვის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური და კათედრალური ქირურგიის კლინიკის შენობა დაგეგმარების სისტემა კორიდორულია ორმხრივად განლაგებული ოთახებით.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Шулепова Э. А. Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990. — С. 28—29.
2. 1 2  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-09-14. ციტირების თარიღი: 2013-08-28.
**აღმოსავლეთის ქარი : დასავლეთის ქარი:** — ამერიკელი მწერლის, პერლ ბაკის რომანი, რომელიც 1930 წელს დაიბეჭდა. რომანში აქცენტი კეთდება ჩინელ ქალზე, ქვეი-ლენზე და ამ ქალბატონისა და მისი ოჯახის ცვლილებებზე.

შინაარსი
--------

ქვეი-ლენი ქორწინდება, მაგრამ მისი ქმარი სულაც არ აღმოჩნდება ისეთი, როგორსაც მოელის. ისინი არ ცხოვრობენ ქვეი-ლენის მშობლებთან (როგორც მოსალოდნელი იყო იმდროინდელ ჩინეთში). ქვეი-ლენის ქმარი ექიმია და ცოლის მიმართ ინტერესს არ იჩენს.მხოლოდ, ვალდებულების შესრულების შემდეგ უჩნდებათ ვაჟი.

ქვეი-ლენს უფროსი ძმა ჰყავს, რომელიც რამდენიმე წელი ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. ის მშობლებს ამერიკელ გოგონაზე დაქორწინების შესახებ ატყობინებს (არადა, მის მშობლებს უკვე შეერჩიათ ჩინელი ქალი, რომელსაც მისი ჩამოსვლის შემდეგ ცოლად შერთვას უპირებდნენ). 

ქვეი-ლენის ძმა და მისი ცოლი, მერი, მიემგზავრებიან ჩინეთში, რათა დარწმუნდნენ მიიღებენ თუ არა გოგონას ქმრის მშობლები. ოჯახი გოგონას არ იღებს და ქვეი-ლენის ძმას ფულის მიცემასა და მერის ამერიკაში გასტუმრებას აიძულებენ. ქვეი-ლენის ძმა არ ასრულებს მშობლების ბრძანებას. მალე მასა და მერის პირველი ბავშვი გაუჩნდებათ.

კულმინაციისას ქვეი-ლენის დედა კვდება. ოჯახი ქვეი-ლენის ძმას განუცხადებს, რომ თუ მერიზე არ განქორწინდება და თავის ნიშნულს არ მოიყვანს, მას უფლებები ჩამოერთმევა. ის უარს ამბობს მერის მიტოვებაზე, ტოვებს მშობლების სახლს და ქვეი-ლენის სახლთან ახლოს, ბინაში გადადის საცხოვრებლად. ბავშვი იბადება და მშობელთა გულებს აკავშირებს (ამავდროულად, ორ კულტურასაც).

სქოლიო
------

1. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბაზასძე**. |

 **ხიმშია აბაზასძე**, *ხამშა* — თემურლენგის წინააღმდეგ მებრძოლი ქართველი ფეოდალი. ხიმშია და „ხიმშიას (ხამშას) ხეობა" მოხსენიებულია ქართულსა და სპარსულ ისტორიულ წყაროებში 1399 ზამთარში ჰერეთ-კახეთის წინააღმდეგ თემურლენგის ლაშქრობის ამბებთან დაკავშირებით.

ხიმშიას ვინაობა წყაროებში გაურკვეველია. ფ. გორგიჯანიძის მიხედვით, ხიმშია კახეთისა და შაქის ლაშქრით საომრად მიეგება კახეთს შესეულ თემურლენგს. ზოგიერთი ისტორიკოსი (აბდ ალ-რაზაყ სამარყანდი, მირხონდი) აზრით, იგი ქართველი სარდალია; ხონდემირის ცნობით კი, ხიმშია ხამშა ხეობის (სავარაუდოა სოფელ და ტაძარ ხიმშის მიდამოები) გამგებელი ყოფილა. თემურლენგის ლაშქარს მოუთარეშებია ხიმშას ხეობა, აქედან გადასულა ალაზნის აუზში და ხიმშიას დევნა-ძიებით მისულა მდინარე აღსუმდე, რომელიც საქართველოს უკიდურეს აღმოსავლეთ საზღვრად ითვლებოდა.

თემურლენგთან მებრძოლი ხიმშია გაიგივებულია 1405 წ. მოხსენიებულ ხიმშია აბაზასძე-მარილელთან. როგორც ჩანს, ხიმშია აბაზასძეთა იმ შტოს მიეკუთვნებოდა, რომელიც ქართლიდან კახეთში გადასახლდა და მარილისის ხეობაში დამკვიდრდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხიმშია აბაზასძე-მარილელი-აბულეთისძე, საიტი "ქართველი ისტორიული მოღვაწენი"
**ხინისლის განძი** (აზერ. Xınıslı dəfinəsi) — აზერბაიჯანის შემახის რაიონში დერე-ხინისლის დასახლებასთან ახლოს აღმოჩენილი ვერცხლის მონეტების განძი. ნაპოვნია 1958 წელს ძველი დასახლების ნაშთებთან ერთად, ფერდობზე ვენახის გასაშენებლად მიმდინარე სამეურნეო სამუშაობისას. გამოფენილია ბაქოში, აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმში.

300-ზე მეტი მონეტის შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ განძი ძვ. წ. I საუკუნის მესამე მეოთხედშია ჩაფლული. მონეტებთან ერთად აღმოჩნდა ვერცხლის სამკაულები (5,52 გრ), ვერცხლის ბრტყელი დაფა (58,74 გრ), ვერცხლის ზოდი (29,96 გრ). ხანისლის განძი მიუთითებს იმაზე, რომ ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვის ხანაში კავკასიის ალბანეთში ამზადებდნენ ვერცხლის მონეტებს, რომლებიც ფულის სახით იყო მიმოქცევაში.

სქოლიო
------

1. ↑  Бабаев И. А. Города Кавказской Албании в IV в. до н. э. — III в. н. э.. — Б.: Элм, 1990. — С. 160. — 236 с.
2. 1 2   Хыныслы дәфинәси / Под ред. Дж. Кулиева. — Азербайджанская советская энциклопедия: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1987. — Т. X. — С. 90.