**პაგო-პაგო** (ინგლ. Pago Pago) — ამერიკის სამოას ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კუნძულ ტუტუილაზე, ზღვის დონიდან 3 მეტრ სიმაღლეზე. მოსახლეობა 3656 ადამიანი (2010). საზღვაო პორტია. ძირითადად გადააქვთ კონსერვირებული თინუსი. კუნძულზე მდებარეობს აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ბაზა.

გეოგრაფია
---------

მდებარეობს მთებს იქით, რომლებიც დაფარულია ხშირი ტყეებით, მცირე ყურეში, რომელთა ნაპირებიც ძლიერ დაკლაკნილია, კუნძულ ტუტუილას სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პრაქტიკულად მთლიანად განცალკევებულ ბუნებრივად დაცული ღრმაწყლიანი პორტის აკვატორიასთან.

ისტორია
-------

1872 წელს სამოას უმაღლესი ბელადის მაუგას მიერ ამერიკელთათვის გამოყოფილ მიწის პატარა ნაწილზე,, მე-3 თანრიგის კაპიტანმა რ. ბ. მიდიმ აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ძალებისათვის დააარსა პორტი. 1900—1951 წლებში იყო საკმაოდ ძლიერი საზღვაო ბაზა, დღეისათვის კი — რეგულარული პორტი სხვადასხვა ტიპის შემოსული გემების მომსახურებისათვის. 2009 წლის 29 სექტემბერს ქალაქს თავს დაატყდა ცუნამი, რომელიც გამოიწვია წყალქვეშა მიწისძვრამ მაგნიტუდით 8,3 ბალი 120 კმ-ით სამხრეთ წყნარ ოკეანეში. ცუნამის შედეგად ქალაქმაც და მთელმა არქიპელაგმა განიცადა დიდი ზარალი — დაიღუპა მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და განადგურდა ბევრი სოფელი.

ეკონომიკა
---------

მთავარი საექსპორტო კულტურაა — კონსერვირებული თინუსი. 1964 წელს გახსნილმა საერთაშორისო აეროპორტმა, რომელიც ნაწილობრივ გაშენებულია გვერდით მდებარე რიფზე, გამოიწვია ტურიზმის აღმავლობა. პაგო-პაგო, აღწერილია სომერსეტ მოემის მოთხრობაში «წვიმა», როგორც ჩამორჩენილი ქალაქი ცხელი და ნესტიანი კლიმატით, დღეისათვის კი საცხოვრებელი და სამრეწველო ცენტრი. ქალაქის აგლომერაცია შედგება რამდენიმე სოფლისაგან, მათ შორის ფანგატაუფისაგან (ინგლ. Fangataufa), სადაც განლაგებულია საკანომდებლო და სასამართლო ხელისუფლების ორგანოები, და უტულაიებისგან (ინგლ. Utulai, სადაც განლაგებულია აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოები.

საინტერესო ფაქტი
----------------

ქალაქის ტელეანძაში არაა ლიფტი და აქ თანამშრომლები და ტურისტები ადიან ფუნიკულიორით.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის აღწერა (2010) გვერდი მე-8.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-09-15. ციტირების თარიღი: 2014-05-18.
2. 1 2  **«Pago Pago.»** Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2012.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოკეანეთის დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
არასუვერენული ტერიტორიების დედაქალაქები აღნიშნულია ***მუქი კურსივით*** |
|  |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ავსტრალაზია** | **მელანეზია** | **მიკრონეზია** | **პოლინეზია** |
|  |
| 

**კანბერა** – *ავსტრალია*
***ფლაინგ-ფიში*** – *შობის კუნძული*4
***კინგსტონი*** – *ნორფოლკი*4
**ველინგტონი** – *ახალი ზელანდია* 1
***ვესტ-აილენდი*** – *ქოქოსის კუნძულები*4

 | 

**დილი** – *აღმოსავლეთი ტიმორი* 2
**ჰონიარა** – *სოლომონის კუნძულები*
***ნუმეა*** – *ახალი კალედონია*6
**პორტ-მორსბი** – *პაპუა-ახალი გვინეა*
**პორტ-ვილა** – *ვანუატუ*
**სუვა** – *ფიჯი*
 | 

***ჰაგატნა*** – *გუამი*7
**მაჯურო** – *მარშალის კუნძულები*
**ნგერულმუდი** – *პალაუ*
**პალიკირი** – *მიკრონეზია*
***საიპანი*** – *ჩრდილოეთ მარიანასკუნძულები*7
**სამხრეთი ტარავა** – *კირიბატი*
**იარენი** – *ნაურუ* (დე-ფაქტო)
 | 

***ადამსტაუნი*** – *პიტკერნისკუნძულები*8
***ალოფი*** – *ნიუე*
**აპია** – *სამოა*
***ავარუა*** – *კუკის კუნძულები*5
**ფუნაფუტი** – *ტუვალუ*
***მატა-უტუ*** – *უოლისი და ფუტუნა*6
**ნუკუალოფა** – *ტონგა*
***პაგო-პაგო*** – *ამერიკის სამოა*7
***პაპეეტე*** – *საფრანგეთის პოლინეზია*6
***ჰანგა-როა*** – *აღდგომის კუნძული*9
 |

 |
|  |
| 
1 ხშირად მიაკუთვნებენ პოლინეზიას.  2 ხშირად მიაკუთვნებდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას.  3 ხშირად მიაკუთვნებდნენ ავსტრალაზიას.  4 ავსტრალიის ტერიტორია.  5 თავისუფალ ასოციაციაშია ახალ ზელანდიასთან.  6 საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები.  7 აშშ-ის კუნძულოვანი ტერიტორია.  8 გაერთიანებული სამეფოს ზღვისიქითა ტერიტორიები.  9 ჩილეს სპეციალური ტერიტორია. |

 |