**ბოკეოს პროვინცია** ( ლაოსურად: ບໍ່ແກ້ວ; სიტყვასიტყვით ,,ძვირფასი ქვები''; ძველად ცნობილი როგორც, **ჰუა ხონგი**, ,,მეკონგის მმართველი") — ლაოსის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე პროვინცია. ეს არის ყველაზე პატარა და ნაკლებად დასახლებული პროვინცია ქვეყანაში.  ბოკეოს პროვინციას უჭირავს 6 196 კვადრატული კილომეტრი. ის ესაზღვრება ლუანგ ნამტას პროვინციას ჩრდილო – აღმოსავლეთით, ოუდომქაის პროვინციას აღმოსავლეთით, ქსენიაბულის პროვინციას სამხრეთით, და ტაილანდს სამხრეთ – დასავლეთით და ბირმას დასავლეთით და ჩრდილო – დასავლეთით. პროვინცია ხუთი რაიონისგან შედგება ( ჰუაისაი, ტონფეუნგი, მეუნგი, ფადომი და პაკთა). იგი მდიდარია ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვების საბადოებით.  ბოკეოს პროვინციის დედაქალაქია ჰუაიქსეი, რომელიც მდინარე მეკონგზე მდებარეობს. პროვინცია ოქროს სამკუთხედშია, მიანმარისა და ტაილანდის საზღვარზე.  პროვინციაში 34 ეთნიკური ჯგუფია. ჰუაისაი არის ტაილანდთან სასაზღვრო ქალაქი და რეგიონალური ეკონომიკური ცენტრი.

ისტორია
-------

ბოკეოს სახელი მიენიჭა ჰუეი ხაის რაიონში აღმოჩენილი საფირონების გამო. სტელა, რომელიც თარიღდება 1458 წლით არის ნაპოვნი ვატ ჯომ კაოს მანილატში. მიმდებარედ პაგოდა აშენდა 1880, ხისგან, შანის არქიტექტურულ სტილში. ფორტ კარნო, საფრანგეთის კოლონიური იმპერიის ისტორიული ნიმუში, ახლა ლაოსის არმიას ეკუთვნის. 

პროვინცია შეიქმნა 1983 წელს, როდესაც იგი გამოეყო ლუანგ ნამტას პროვინციას. 1992 წელს პაკტას და ფა ოუდომის ოლქები გახდა ოუდომქასის პროვინციის ნაწილი.  ძველად, ქალაქი ჰუიექსაი იყო იუნანის ჩინეთის პროვინციასა და ტაილანდს შორის სავაჭრო გზა, განსაკუთრებით ჩინური საქონლისთვის.

გეოგრაფია
---------

ბოკეოს პროვინცია ყველაზე მცირე ზომისაა ქვეყნის პროვინციებს შორის,  მას 6 196 კვადრატული კილომეტრი უჭირავს. ბოკეოს პროვინცია ესაზღვრება ლუანგ ნამტას პროვინციას ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ოუდომქაის პროვინციას აღმოსავლეთით, ქსენიაბულის პროვინციას სამხრეთით, ტაილანდს სამხრეთ-დასავლეთით და ბირმას დასავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით.  აღსანიშნავია დასახლებები: ჰუაიქსეი, მონგ ლინი, ბან თაკატე, ბან მეუნგ ჰონგი, ბან ჰა ლი ტაი, ბან ხაი სან, ბან ნამ კუენგი, ბან ლონგ და ბან პაუნგი. მდინარე ნამ ნაგა მიედინება პროვინციის ბოკეოს ნაკრძალში,  პროვინციას ერთი მხრიდან ესაზღვრება მდინარე მეკონგი, რომელიც ტაილანდისა და ბირმასაც მოიცავს და სავაჭრო ჯავშირშია ჩინეთთან.  დონ საო არის კუნძული ტონფუნგის რაიონში, რომელიც კუნძულს მხოლოდ წვიმების სეზონზე წარმოადგენს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

პროვინცია მოიცავს შემდეგ რაიონებს: 

| რუქა | კოდი | სახელი | ლაოსური დამწერლობა | მოსახლეობა (2015) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| 5-01 | ჰუაიქსი | ຫ້ວຍ ຊາຍ | 70,170 |
| 5–02 | ტონ ფენგი | ຕົ້ນ ເຜິ້ງ | 34 476 |
| 5–03 | მეუნგი | ເມິງ | 14,506 |
| 5–04 | Pha Oudom | ຜາ ອຸ ດົມ | 40 909 |
| 5–05 | პაკ თა | ປາກ ທາ | 19,182 |

დემოგრაფია
----------

პროვინციის მოსახლეობა 2015 წლის მონაცემებით 179,243 ადამიანს შეადგენს. პროვინციაში არის 36 დაბის ტიპის დასახლება, 400-ზე მეტი სოფელი. აქ სულ 34 ეთნიკური ჯგუფი ირიცხება (მათ შორის აქა, ჰმონგი, ხამუ, კალომი, კუი, ლამეტი, ლაო ჰუაი, მიენი, მუსოე, ნგო, ფაი, ფუ ტაი, ფუანი, ფუვანი, სამთაო, შანი, ტაჰოი, ტაი დაენგი, ტაიმის კაშხალი, ტაი ხაო, თაი ლუ, თაი ნაი დაჩინელები). პროვინციის ეთნიკური მრავალფეროვნების მხრივ მეორე ადგილზეა ქვეყანაში,  ლუანგ ნამტას პროვინციის შემდეგ.  ყველაზე მრავალრიცხოვანი არიან ლანტენის, ჰმონგის, ლაჰუს, იაოს, ახას და ტაი ლუეს ხალხები. ლაჰუ, ტიბეტო-ბურმანურენოვანი ხალხი, რომლებიც ჩრდილოეთ მიანმარისა და ტაილანდის ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები არიან, ასევე ცხოვრობენ ამ პროვინციაში.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

დედაქალაქ ჰოუაიქსაიში რამდენიმე ტაძარია, მათ შორის ვარ ჩამკაო მანილატი, ვატ კომ ხაო მანილატი (აშენდა 1880 წელს), ვატ თადსუვანნა პკახამი (რვა მოოქროვილი ბუდით), ვატ ხონეკეო ქსაიარამი (წითელი, ოქროსფერი და მწვანე კარებით და სვეტებით) და ვატ კეოფონე სავანთანარამი,  ძველი ფრანგული ფორტ კარნოტის შენობები და ბარაკები ახლა განადგურებულია.

გალერეა
-------

* ჰუიაიქსაის ცენტრიჰუიაიქსაის ცენტრი
* ვატ ჯომ ხაო მანილატივატ ჯომ ხაო მანილატი
* სოფელი მდინარე მეკონგზესოფელი მდინარე მეკონგზე
* სოფელი ხმუსოფელი ხმუ

სქოლიო
------

1. 1 2  Burke & Vaisutis 2007. sfn error: no target: CITEREFBurkeVaisutis2007 (help)
2. 1 2  Introducing Bokeo Province.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 ოქტომბერი 2015. ციტირების თარიღი: 30 November 2012.
3. 1 2 3 4  Bokeo Province: Overview.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ივლისი 2015. ციტირების თარიღი: 6 December 2012.
4. 1 2 3  Bush & Elliot 2010. sfn error: no target: CITEREFBushElliot2010 (help)
5. ↑  Levinson & Christensen 2002. sfn error: no target: CITEREFLevinsonChristensen2002 (help)
6. ↑  Home.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 მაისი 2013. ციტირების თარიღი: 7 January 2013.
7. ↑  Bokeo Province.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 მაისი 2013. ციტირების თარიღი: 1 December 2012.
8. ↑  White 2010. sfn error: no target: CITEREFWhite2010 (help)
9. ↑  Burton 2005. sfn error: no target: CITEREFBurton2005 (help)
10. ↑  Results of Population and Housing Census 2015. Lao Statistics Bureau. ციტირების თარიღი: 1 May 2020.
11. ↑  The Lao National Tourism Administration. Bokeo Province. *Ecotourism Laos*. GMS Sustainable Tourism Development Project in Lao PDR.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 აგვისტო 2012. ციტირების თარიღი: 1 December 2012.