recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
მეფე ბოდუენი და დედოფალი ფაბიოლა
**ბოდუენი** (ფრანგ. Baudouin Albert Charles Léopold Axel Marie Gustave, ნიდერლ. Boudewijn Albert Karel Leopold Axel Marie Gustaaf; დ. 7 სექტემბერი, 1930 — გ. 31 ივლისი, 1993) — ბელგიის მეფე საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიიდან, 1951-1993 წლებში. ლეოპოლდ III-ის ვაჟი. იქორწინა 1960 ფაბიოლა დე მორა ი არაგონზე, გონსალეს ფერნანდესის, კასა-რიერას მარკიზის ასულზე.

მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, როდესაც გერმანელებმა ბელგია დაიკავეს, ბოდუენი საფრანგეთში გაქცა და იქიდან ესპანეთში. 1940 წლის აგვისტოში იგი ოკუპირებულ ბრიუსელში დაბრუნდა და სწავლა განაგრძო 1944 წლამდე. ივნისში იგი და მამამისი გერმანიაში გადაიყვანეს. ბოდუენი ამერიკელმა ჯარისკაცებმა გაათავისუფლეს 1945 წლის მაისში. შემდეგ 1950 წლამდე სამეფო ოჯახი შვეიცარიაში ცხოვრობდა. ამ პერიოდში ბოდუენი ჟენევის კოლეჯში სწავლობდა. 1951 წლის აგვისტოში, ლეოპოლდის გადადგომის შემდეგ, ბოდუენი მეფე გახდა.

მისი მმართველობის დროს ბევრი მნიშვნელოვანი მოვლენა მოხდა: „სკოლის პაქტის" მიღება, დეკოლონიზაცია, ადმინისტრაციული რეფორმა, რომელმაც ბელგია ფედერაციად აქცია. იგი გამეფდა მაშინ, როდესაც ქვეყანაში აღარ იყო მონარქიის ნდობა, მან შეძლო სიტუაციის გაუმჯობესება, იგი როგორც წესი გაბედულად და მტკიცედ მოქმედებდა. ურთიერთობაში იგი უბრალო, რბილი და ტაქტიანი იყო, შეეძლო კომპრომისების გამონახვა. ამ ყველაფრის წყალობით მოხდა ბელგიის უნიტარული სახელმწიფოდან ფედერაციად ქცევა, ისე რომ იგი არ დაიშალა.

ლიტერატურა
----------

* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბელგიის მეფეები |
| --- |
|  |
| 
* ლეოპოლდ I
* ლეოპოლდ II
* ალბერტ I
* ლეოპოლდ III
* ბოდუენი
* ალბერტ II
* ფილიპე
 |

 |
10 სენტავოსა და 5 ბოლივიანოს ნომინალიანი მონეტები
**ბოლივიური ბოლივიანო** - ბოლივიის ეროვნული ვალუტა. შედგება 100 სენტავოსაგან. მისი საერთაშორისო კოდია BOB. ასევე ბოლივიანო ეწოდებოდა 1864-1963 წლებში ბოლივიაში მოქმედ ვალუტას.

ამჟამად ბრუნვაშია 10, 20 და 50 სენტავოს და 1, 2, 5 ბოლივიანოს ნომინალიანი მონეტები ასევე 5, 10, 20, 50, 100, 200 ბოლივიანოს ნომინალიანი ბანკნოტები.

ისტორია
-------

დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ბოლივიის კონგრესმა მიიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც 1927 წლიდან ძალაში შევიდა ბოლივიის ეროვნული ვალუტა. იგი წარმოადგენდა 20 გრამიან ვერცხლის მონეტებს და სოლი ეწოდებოდა.

1986 წლის 28 ნოემბრიდან, ახალმა ვალუტამ - ბოლივიანომ ჩაანაცვლა ძველი, *პესო ბოლივიანო*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბოლივიის ცენტრალური ბანკი დაარქივებული 2022-04-01 საიტზე Wayback Machine.
* Monedas y Billetes de Bolivia დაარქივებული 2006-10-05 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| ბოლივიის დროშა | *ეს სტატია ბოლივიისა და ბოლივიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
*Josh Dallas* 
**ჯოშ დალასი** (ინგ.*Josh Dallas* დ. 18 დეკემბერი, 1978 წელი) პოპულარული ამერიკელი მსახიობია. ის ცნობილია როლებით კომედიურ ფილმებში  *"Thor"* და  *„Prince Charming"*. იგი მონაწილეობდა  ABC- ს ჰიტ სერიალში "*Once Upon a Time*". ამის გარდა, მონაწილეობა მიიღო  არაერთ სატელევიზიო შოუში, როგორიცაა "*Ultimate Force*", "*Doctor Who*", "*Hawaii Five-0*" და "*CSI: Crime Scene Investigation*". მისი სხვა კინოპროექტებია: "*80 Minutes*", "*Red Tails*", "*The Descent Part 2*" და "*The Boxer*". მომხიბვლელ მსახიობს ასევე აქვს გადაღებული სატელევიზიო ფილმები, როგორიცაა „*The Last Days of Lehman Brothers*" და „*Five*". ამერიკელი მსახიობი მუშაობდა მსოფლიოს ყველაზე ცნობილ თეატრალურ კომპანიებთან. თეატრში მოღვაწეობისას დალასმა შეასრულა „Royal Shakespeare Company", „The New Shakespeare Company", „Royal National Theatre" და „The English National Opera"...

ადრეული წლები
-------------

ჯოში (ჯოშუა პოლ დალასი) დაიბადა ლუისვილში, კენტუკი, ამერიკის შეერთებული შტატები. იგი არის რობერტ მაიკლ დალას უმცროსისა და დიანა რაიმონდის შვილი. რობერტ მაიკლ დალასისა და ესთერ მარი ვილსონის შვილიშვილი. ჯოში 6 მეტრი და 2 ინჩი სიმაღლისაა და წონით დაახლოებით 82 კგ-ა. მას აქვს ლურჯი თვალები და მუქი ყავისფერი თმა. ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით იგი არის მშვილდოსანი. ჯოშმა განათლება მიიღო ნიუ ოლბანის საშუალო სკოლაში, ფლოიდის ცენტრალურ საშუალო სკოლასა და მუნტვეის თეატრალური ხელოვნების აკადემიაში.

ჯოში დღემდე ორჯერ იყო დაქორწინებული. ადრე ის დაქორწინებული იყო ამერიკელ მსახიობზე, ლარა პულვერზე. ისინი 2003 წლიდან ხვდებოდნენ ერთმანეთს და ოთხი წლის შემდეგ, 2007 წელს დაქორწილდნენ. სამწუხაროდ, ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ 2011 წელს.

Ginnifer Goodwin & Josh Dallas
მაგრამ ჯოში მეორედ შეხვლა სიყვარულს სერიალში "*Once Upon a Time*". ის მოხიბლა ფიფქიამ, რომლის როლსაც ჯინიფერ გუდვინი ასრულებდა. მათ ერთმანეთი შეუყვარდათ სერიალზე მუშაობის დროს. წყვილი მალევე, 2013 წელს დაინიშნა და დაქორწილდნენ 2014 წლის 12 აპრილს.

ამჟამად ორივე მსახიობი შვილებთან ერთად ყოველგვარი ჭორებისა და დაპირისპირებების გარეშე ბედნიერად ცხოვრობს. წყვილს პირველი ბავშვი, ოლივერ ფინლეი დალასი 2014 წლის 29 მაისს ეყოლა და მეორე ვაჟი ჰუგო ვილსონ დალასი 2016 წელს.

კარიერა
-------

სწავლის დასრულების შემდეგ ჯოში შეუერთდა სამეფო შექსპირის კომპანიას, შემდეგ მონაწილეობა მიიღო სამეფო ეროვნულ თეატრში, ინგლისის ეროვნულ ოპერაში, New Shakespeare Company- სა და The Young Vic- ში.

მოგვიანებით, მან დაიწყო პროფესიონალური კარიერა მსახიობობაში და მონაწილეობა მიიღო სერიალში - „*Ultimate Force*". მოგვიანებით, ის მონაწილეობდა სერიალებში, როგორიცაა "Doctor Who", "Node 2", "Money as Spunk Davies", "CSI" და ა.შ. 2011 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ABC- ს სერიალში "Once Upon A Time", პრინცის როლში.

სატელევიზიო კარიერის გარდა, მან მონაწილეობა მიიღო ფილმებში "Marvel Franchise", "Thor", "Ghost Machine", "Zootopia" და "Sidekick".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------
**სამშვიდობო ატომი** (რუს. Мирный атом) — მონუმენტი, რომელიც აღმართულია ვოლგოდონსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სიმბოლურად დაკავშირებულია ატომური მანქანათმშენებლობისა და ენერგეტიკის განვითარებასთან ქალაქში. წარმოადგენს ვოლგოდონსკის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოს. მოქანდაკე იური ვლადიმერის ძე ალექსანდროვის ნამუშევარი თავდაპირველად დადგეს აეროპორტ ვოლგოდონსკის წინ მდებარე მოედანზე ციმლიანსკში 1981 წელს. მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ ძეგლი გადაიტანეს, რადგან როსტოვის ოლქის საოლქო აღმასკომის თავჯდომარის მ. ივანიცკის განცხადებით, როდესაც იგი მგზავრობდა, მან დაინახა, რომ ძეგლი არის საკმაოდ დიდი ზომის სადგურის მიმდებარე მოედნისა და აეროპორტის მიმართ. მისთვის ახალი ადგილი გამოძებნეს კურჩატოვისა და მშენებელთა ქუჩების გადაკვეთზე, სადაც დგას დღევანდელ დღემდე.

აღწერა
------

ძეგლის ძირითადი კონსტრუქცია არის ელექტრონული ატომის სტილიზებული ორბიტა, რომლის შუაშიც აღმოცენებულია ვაზი, რომელსაც მტევნები ასხია. ყურძნის მტევნები სიმბოლურად დაკავშირებულია ციმლიანსკთან, რომელიც ამ მხარეში თავისი ღვინის წარმოებით ცნობილი ქალაქია. ქალაქი ცნობილია თავისი ვაზის ჯიშებით და ღვინით, რომელსაც არაერთხელ აუღია პრიზები სხვადასხვა გამოფენებზე. ძეგლის კვარცხლბეკს ოთკუთხედის ფორმის დამრეცი კედლები აქვს. თავდაპირველ პროექტში კვარხცხლბეკის ფორმა სანავიგაციო კოშკურის ფორმისა უნდა ყოფილიყო. არქიტექტორ ი. ალექსანდროვის მიერ წარმოდგენლი არქიტექტურული კომპოზიციის ესკიზი დაამტკიცა შემოქმედებითმა ჯგუფმა. 

ძეგლის დეტალები - კარკასი, მოპირკეთება უჟანგავი რკინითა და ლატუნის დეტალებით (ურძნის მტევნები და ტოტები), მოხდა ქარხანა ვოლგოდნსკის ქალაქ „ატომმაშში".

სქოლიო
------

1. ↑  Памятник «Мирный атом». Rutraveller. ციტირების თარიღი: 2017-01-15.
2. 1 2  Почему «Мирный атом» переехал из Цимлянска в Волгодонск. Блокнот. ციტირების თარიღი: 2017-01-15.
**ჯოშგუნ დინიევი** (აზერ. Coşqun Diniyev; დ. 13 სექტემბერი, 1995, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირასა" და აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. თამაშობს საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე.

პირადი ცხოვრება
---------------

ჯოშგუნ დინიევის მამა არის „კაპაზის" ამჟამინდელი მწვრთნელი შაჰინ დინიევი. მისი უფროსი ძმა კარიმ დინიევი თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „საბაჰის" რიგებში.

საკლუბო კარიერა
---------------

ჯოგშუნ დინიევის დებიუტი პროფესიონალურ დონეზე შედგა აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში, ბაქოს „ინტერის" რიგებში, „თურან თოვუზის" წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, 2012 წლის 18 ნოემბერს. შეხვედრა ბაქოს „ინტერის" გამარჯვებით, ანგარიშით 2-0 დასრულდა.

2015 წლის 1 ივნისს დინიევმა ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა აღდამის „ყარაბაღთან".

„ყარაბაღის" რიგებში დინიევის დეიბუტი 2015 წლის 10 აგვისტოს, „გაბალას" წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედგა. მატჩი ფრედ, ანგარიშით 2-2 დასრულდა.

ჯოშგუნ დინიევის დებიუტი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე 2017 წლის 12 სექტემბერს, „ყარაბაღისა" და ლონდონის „ჩელსის", „სტემფროდ ბრიჯზე" გამართულ შეხვედრაში შედგა.

2019 წლის 13 იანვარს დინიევმა სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა საფეხბურთო კლუბ „საბაჰთან".

2021 წლიდან არის აზერბაიჯანული საფეხბურთო კლუბი „ზირას" წევრი.

საერთაშორისო კარიერა
--------------------

2011-2012 წლებში იყო აზერბაიჯანის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 27 ოქტომბერს, ბელგიის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წინააღმდეგ. მატჩი ბელგიელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 1-0 დასრულდა. 2012-2014 წლებში აზერბაიჯანის 19 წლამდე ფეხბურთელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. 19 წლამდელთა ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2012 წლის 26 ოქტომბერს, ისლანდიის ნაკრების წინააღმდეგ. მატჩი აზერბაიჯანის ნაკრებმა, ანგარიშით 1-2 წააგო. 2015 წელს აზერბაიჯანის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი. მისი დებიუტი 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში შედგა 2015 წლის 17 ივნისს. შეხვედრაში აზერბაიჯანელებმა ფარერები ანგარიშით 1-0 დაამარცხეს. 2017 წელს იყო აზერბაიჯანის 23 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების წევრი, ისლამის სოლიდარობის თამაშებზე. დინიევის დებიუტი აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში 2015 წლის 7 ივნისს, სერბეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Soccerway

სქოლიო
------

1. ↑  „İNTER BAKI VS. TURAN 2 - 0". Soccerway. 18 November 2012.
2. ↑  Coşqun Diniyev rəsmən "Qarabağ"da!. Futbolinfo (22 May 2015).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 სექტემბერი 2018. ციტირების თარიღი: 15 ოქტომბერი 2021.
3. ↑  „QABALA VS. QARABAĞ 2 - 2". Soccerway. 10 August 2015.
4. ↑  2017-18 UEFA Champions League group stage matches, UEFA.com
5. ↑  Coşqun Diniyevlə yollar ayrıldı Azerbaijani. Qarabağ FK (13 January 2019). ციტირების თარიღი: 13 January 2019.
6. ↑  "Sabah" FK heyətini yeni futbolçuyla gücləndirib. Azerbaijani. Sabah FK Facebook (13 January 2019). ციტირების თარიღი: 14 January 2019.
7. ↑  AFFA.az
**ჯორჯიო სერჯო ალესანდრო გომელსკი** (იტალ. Giorgio Sergio Alessando Gomelsky; დ. 28 თებერვალი 1934, თბილისი, სსრკ — გ. 13 იანვარი 2016, ნიუ-იორკი, აშშ) — კინემატოგრაფისტი, იმპრესარიო, მუსიკალური პროდიუსერი და მენეჯერი. Crawdaddy Club-ის მფლობელი. დაიბადა საქართველოში, გაიზარდა შვეიცარიაში, ხოლო შემდეგ ცხოვრობდა დიდ ბრიტანეთში, ბოლოს კი - აშშ-ში.

ჯორჯიო გომელსკი 1934 წელს დაიბადა თბილისში. მისი მამა მედიცინის დოქტორი იყო. დედა წარმოშობით მონტე-კარლოდან იყო. 1938 წელს ოჯახმა დატოვა საქართველო და სირიის, ეგვიპტისა და იტალიის გავლით 1944 წელს დასახლდნენ შვეიცარიაში, სადაც ადრე სწავლობდა გომელსკის მამა.

10 წლის ასაკში, როდესაც ჯერ კიდევ იტალიაში ცხოვრობდა, აღმოაჩინა ძველი გრამაფონი და ჯაზის რამდენიმე ჩანაწერი, ამის შემდეგ მან სერიზულად მოკიდა ხელი ჯაზის შესწავლას.

1967 წელს დააარსა Marmalade Records-ი, სადაც ჩაწერა მომავალში ჯგუფ 10cc-ის წევრები: გრემ გულდმენი, კევინ გოდლი და სტიუარტ კრიმი. ასევე თანამშრომლობდა ჯგუფებთან: Soft Machine, Gong და Magma. Marmalade Records-ი დაიხურა 1969 წელს.

ცხოვრების ბოლო წლებში ცხოვრობდა ნიუ-იორკში, სადაც გარდაიცვალა 2016 წლის 13 იანვარს სიმსივნის შედეგად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჯორჯიო გომელსკი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯორჯიო გომელსკი საიტზე Allmusic
* გომელსკის ინტერვიუ
* ჯორჯიო გომელსკი დისკოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  PHIL DAVISON.  (19 იანვარი, 2016) Obituary: Giorgio Gomelsky, manager of the Rolling Stones. *The Scotsman*.
2. ↑  Campbell, Marc. THE MAD GENIUS BEHIND THE ROLLING STONES AND YARDBIRDS, GIORGIO GOMELSKY R.I.P.. ციტირების თარიღი: 14 January 2016.
**ჯოუდ კარიმი** (ინგლ. Jawed Karim; დ. 28 ოქტომბერი, 1979) — YouTube-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

კარიმი დაიბადა მერზებურგში, გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში 1979 წელს, ხოლო 1980-ში გადასახლდა დასავლეთ გერმანიაში. იგი გაიზარდა გერმანიაში, ხოლო 1992 წელს, მისი ოჯახი გადავიდა აშშ-ში. მან დაამთავრა ცენტრალური უმაღლესი სკოლა და ჩააბარა ილინოისის უნივერსიტეტი ურბანას დაბლობში.

PayPal-ში მუშაობის დროს, იგი შეხვდა ჩად ჰარლისა და სტივ ჩენს, რომლებთანაც ერთად 2005 წელს დააარსა YouTube და პირველი ვიდეო 23 აპრილს მანვე ატვირთა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პირადი საიტი
* პროფილი YouTube-ზე

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
YouTube |
| --- |
|  |
| დამაარსებლები | 
* სტივ ჩენი
* ჩედ ჰარლი
* ჯოუდ კარიმი
 | YouTube Logo |
|  |
| მსგავსი სტატიები | 
* ისტორია
* საზოგადოებრივი გავლენა
* კრიტიკა
* ბლოკირება
* ჯილდოები
* CNN-YouTube-ის საპრეზიდენტო დებატები
* სახელგათქმული პიროვნებები
* Live
* ორკესტრი
* API
 |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორანის ღვთისმშობლის ეკლესია**. |

**გორანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის სასაფლაოზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, რომელსაც გვერდებიდან, მთელ სიგრძეზე ძველი მინაშენები ეკვრის. ეკლესიის კედლები ამოყვანილია სხვადასხვა ზომის, ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლების წყობაში გამოყენებულია მოზრდილი, დაუმუშავებელი, თხელი ქვები, რომლებიც ისეა დაწყობილი, რომ ბრტყელი მხარე ფასადისკენ აქვს მოქცეული. 

ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიის საბურავი, ლავდარდანი და გარეთა პერანგის დიდი ნაწილი. მინაშენებიდან კედლების ფრაგმენტებიღაა დარჩენილი. 

ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. კარი გადახურულია თხელი, მოგრძო, ნატეხი ქვებით ნაწყობი, შესრული თაღით. 

ეკლესიის შიდა სივრცე დადაბლებული პროპორციებისაა. აღმოსავლეთით მცირე სიღრმის აფსიდია, რომელშიც განიერი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის კედლებზე, აფსიდის ბოლოებთან, მოწყობილია თითო პატარა, ოთხკუთხა ნიშა. სარკმელი შიგნით თაღითაა გადახურული, გარედან კი თხელი ქვით - თარაზულად. აფსიდში დგას ნატეხი ქვით ნაგები, ოთხწახნაგა ტრაპეზი, რომელიც სარკმლის ქვემოთაა და კედლებზეა მიბჯენილი. აფსიდის სამხრეთ მხართან შემორჩენილია კანკელის ნაშთი. აფსიდი კონქითაა გადახურული. დარბაზი - კამარით. კონქიც და კამარაც ძირითადად თხელი, ნატეხი ქვითაა ნაწყობი; გამოყენებულია რიყის ქვაც. შიგნით ეკლესია შელესილი ყოფილა. 

ჩრდილოეთ მინაშენიდან დასავლეთ კედელი და ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილია დარჩენილი. დასავლეთ კედელში ბრტყელი თაღით გადახურული, განიერი ღიობია. 

სამხრეთ მინაშენიდან აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი და სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეა შემორჩენილი. ორივე მინაშენის კედლების მაქსიმალური სიმაღლეა 2,5 მეტრი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 99.
დელტაპლანი
**დელტაპლანი** (დელტაპლანერი) წარმოადგენს ჰაერზე მძიმე საფრენ აპარატს, რომელიც შესრულებულია უკუდო ისრისებური ფრთის სქემით. მისი მართვა ხდება პლანერის სიმძიმის ცენტრის მიმართ პილოტის მასის გადაადგილებით, ანუ დელტპლანი წარმოადგენს ბალანსურ პლანერს.

დელტაპლანის პირველი სქემა ჯერ კიდევ ლეონარდო და ვინჩის მიერ იყო შექმნილი. ჰაერზე მძიმე პირველი საფრენი აპარატიც, რომლითაც ოტო ლილიენტალი გაფრინდა, ფაქტობრივად დელტაპლანს წარმოადგენდა. თანამედროვე დელტაპლანის შემქმნელია ფრენკ როგალო. როგალომ იგი შექმნა როგორც კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე დასაშვები საშუალება (დელტაპლანის შექმნით საფრენი აპარატების ევოლუციის წრე შეიკრა და ალაბათ მომავლში უნდა გამოჩნდეს ახალ იდეებზე და ტექნოლიებზე დამყარებული საავიაციო ტექნიკა. მაგალითად, უკვე გაჩნდა ინფორმაცია ტურბოხრახნიან ძრავიანი ზებგერითი თვიმფრინავის შექმნის შესახებ).

ნასამ კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე დასაბრუნებლად პარაშუტის გამოყენება არჩია და დელტპალნი დავიწყებას მიეცა მე-20-ე საუკუნის 70-იან წლებამდე. ამ დროსითვის დაიწყეს დელტაპლანით ბუქსირებული ფრენები. თავიდან პილოტები ფრთის ლონჟერონებზე იყვნენ დაკიდებული და ასე მართავდენ აპარატს სიმძიმის ცენტრის გადაადგილებით. ავსტრალიაში კი ორი პრინციპულად ახალი ელემენტი დაამატეს დელტაპლანს — პილოტის საკიდი სისტემა და სამკუთხა სახელური მართვისთვის. ავსტრალიელბმა, ბილ ბენტმა და ბილ მოიესმა, 1969 წელს აშშ-ში ჩაატარეს საჩვენებელი ფრენები კატერის ბუქსირის გამოყენებით. ასე შეიქმნა ბალანსირებული და ბუქსირების მეთოდების შერწყმით დელტაპლანერი. 70-იანი წლების შუა ხანებიდან დელტაპლანერიზმი, როგორც ტექნიკური სპორტის სახეობა საბჭოთა კავშირშიც იწყებს განვითარებას. მის მასობრივად გავრცელებას დიდი ბიძგი მისცა 1976 წელს ჟურნალ „ტეხნიკა-მოლოდიოჟში" გამოქვეყნებულმა მიხეილ ჰოხბერგის ორ გვერდიანმა სტატიამ. ამ სტატიაში მოცემული იყო დელტაპლანის პრინციპული სქემა, დეტალების ნახაზები და მისთვის საჭირო მასალების აღწერა. საქართველოშიც ფაქტობრივად ამ სტატიაზე დაყრდნობით დაიწყო პირველი დელტაპლანების შექმნა.

საქართველოში პირველი დელტაპლანები 1977-78 წლებში შეიქმნა. 1978 წელს ჩამოყალიბდა დელტაკლუბი „მიმინო", სადაც გაერთინდნდნ დელტაპლანის პირველი ენთუზისტები. ეს დელტაკლუბი თავიდან ჩამოყალიბდა თბილისის სპორტკომიტეტთან, ხოლო შემდეგ დოსააფმა აიღო ხელში მისი მეურვეობა.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ავიაციის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია სპორტისა და სპორტსმენების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**საგდუხტი** — V ს. ქართლის (იბერიის) დედოფალი, მირდატ მეფის მეუღლე და ვახტანგ გორგასალის დედა.

ისტორიული ცნობები
-----------------

ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისას" მიხედვით, საგდუხტი რანის ირანელი მმართველის ბარზაბოდის ასული იყო. მშვიდობისა და მეგობრობის ნიშნად იგი ქართლის ტახტის მემკვიდრე მირდატს მიათხოვეს. საგდუხტი ქრისტიანი გახდა და სამეფოში სარწმუნოების განმტკიცებისათვის იბრძოდა; ააშენა სამშვილდის სიონი. მირდატს და საგდუხტს სამი შვილი ჰყავდათ: ორი ასული — ხვარანძე და მირანდუხტი და ვაჟი სახელად ვარანგ–ხვასროთანგ ანუ ვახტანგი. მირდატ მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ვახტანგის მცირეწლოვანების ჟამს, სამეფოს საგდუხტი განაგებდა მამამისის ბარზაბოდის მფარველობით. მემატიანის გადმოცემით, საგდუხტი ძლიერ წუხდა ქართველთა შორის მაზდეანობის გავრცელების გამო და ქრისტიანობის დაცვას ბარზაბოდთან შუამავლობით ცდილობდა.

გამოთქმულია ვარაუდი საგდუხტისა და ზნაკვაში აღმოჩენილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულ საჰაკდუხტის იგივეობის შესახებ (ი. ჯავახიშვილი, ს. ჯანაშია, კ. თუმანოვი).

სახელისათვის
------------

საგდუხტი (იგივე საჰადუხტი) შედგენილი ანთროპონიმია, წარმოქმნილი ძველი აღთქმისეული ისააკისა (სპარს. საჰაკი) და ძველ-სპარსული სიტყვისგან „დუხტ" — „ქალიშვილი". ქართულ წყაროებში ცნობილია ამ სახელის წმინდანიც.

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსე გიორგის ძე ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია". შემუშავებული და შევსებული ავტორისაგან. მეორე გამოცემა ზ. ჭიჭინაძისა. თბილისი, სტამბა მ. შარაძისა და ამხ. ნიკოლ. ქუჩა, № 21. 1895. ვახტანგ გორგასალი, მირდატ მე-V შვილი. გვერდი 36.
2. ↑  ჯუანშერი, „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა". „ქართლის ცხოვრება" სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტომი 1. თბილისი, 1955. ტექსტი გადმოღებულია ტიტუს პროექტის ელექტრონული გამოცემიდან პორფ. იოსტ გიპპერტთან შეთანხმებით: TITUS Project, მაინის ფრანკფურტის უნივერსიტეტი. ტექსტის აკადემიური ორიგინალის მისამართი: Juanšer - Vita Vachtangi Gorgasalii.
3. ↑  Toumanoff, Cyril (1963). *Studies in Christian Caucasian history*. P. 480. Washington, DC: Georgetown University Press
4. ↑  ანდრონიკაშვილი, მზია. ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდან. [წ.] 1./[რედ.: გ. ახვლედიანი] - : თბილ. სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა და სტ. თბ. 1966: გვ. 493-494
**საგვარჯილე** — კარსტრული მღვიმე იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში სოფელ ძევრის მახლობლად, მდინარე შავიწყლს ხეობაში, 220 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედა ცარცულ კირქვებში. ეხის ტიპის სიღრუეა (სიგრძე 13 მ, სიგანე 37 მ, სიმაღლე 20 მ).

საგვარჯილე მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლია. მის წინ, მეობის მარჯვენა მხრეს, მრავალი მცირე ზომის კარსტრული მღვიმე და ეხია, რომელთა ნაწილს ფეოდალურ ხანაში სამალავებად იყენებდნენ. საგვარჯილე გათხარეს 1951–1952 წლებში (ხელმძღვანელი ნ. ზ. ბერძენიშვილი). სტრატიგრაფიულ ჭრილში ფიქსირებულია 12 ფენა; ზედა პალეოლითის, ნეოლითის, ენეოლითის, ადრინდელი ბრინჯაოს, ანტიკური და ფეოდალური ხანის საერთო სიმძლავრეა 13 მ სტერილური შრეებით ერთმანეთისაგან გამოყოფილია პალეოლითური ხანის 5 ფენა. ქვედა ფენაში აღმოჩნდა ზედაპალეოლითური ხანის ქვის ნაწარმი, შუაპალეოლითური (მუსტიეს ეპოქის) წვეტანები და სახოკები. მომდევნო 4 ფენა შეიცავდა ზედა პალეოლითის სხვადასხვა საფეხურისათვის დამახასიათებელ ნივთებს (ზღვის ლოკოკინებისაგან დამზადებული ყელსაბამი; გეომეტრული ორნამეტრით შემკული ძვლის საკინძი, ტალკისაგან დამზადებული ძვლის საკინძი, ტალკისაგან დამზადებული წერტილოვანი ნაჭდევებით შენკული საკიდი — ავგაროზები, ცხოველთა გახვრეტილი კბილები და სხვა).

ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ფენებში ნაპოვნია ირმის რქისგან დამზადებული თოხისნაირი იარაღი, ძვლის ჭვილთი, ანკესი, ნემსები, სადგისები და სხვა. მრავლადაა კაჟის ქვის ნაკეთობანი (სხვადასხვა ტიპის ისრისპირები და შუბისპირები, ქვის გახეხილ-გაპრიალებული იარაღი, სამაჯურები, კერამიკური ნაწარმი და სხვა).

ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს მასალა დაცულია აკად. ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, დანარჩენი — ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგარაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიის კვლევის ცენტრში.

ლიტერატურა
----------

* *ტინტილოზოვი ზ. თუშაბრამიშვილი დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 613-614.
* „საქართველოს არქეოლოგია", თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1959. — გვ. 37-38.
* *გრძელიშვილი ი. „*საგვარჯილეს" სტრატიგრაფიისათვის, «საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე», 1953, ტ. 14, № 9;
* *თუშაბრამიშვილი დ. ნებიერიძე ლ.* საქართველოს ზოგიერთი ნეოლითური ძეგლის დათარიღებისათვის, «მაცნე, ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1971, № 4;

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის ბრძანება № 03/44 , 2013 წლის 12 მარტი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**ბრაზილიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურისთვის** დამახასიათებელია მკვეთრი რეგიონული განსხვავებები. ბრაზილიის სწრაფად მზარდი ეკონომიკა, განსაკუთრებით კი სწრაფად მზარდი ექსპორტი მოითხოვს სატრანსპორტო ქსელის გაფართოებას. აღსანიშნავია, რომ ბოლო დროს ამ სფეროში არაერთი ინვესტიცია იდება.

რკინიგზა
--------

* *ქსელის საერთო სიგრძე - 29,295 კმ*

* განიერი რკინიგზა - 4,932 კმ (1,600 მმ)
* ვიწრო რკინიგზა - 23,773 კმ (1,00 მმ)
* ორმაგი ხაზი - 396 კმ
* სტანდარტული ხაზი - 194 კმ (1,435 მმ)

  

### ქალაქები, სადაც მეტრო არსებობს:

* ბელუ-ორიზონტი
* ბრაზილია
* პორტუ-ალეგრი
* რესიფე
* რიო-დე-ჟანეირო
* სან-პაულუ
* სალვადორი
* ტერეზინა

### ტრამვაი

ბრაზილიას აქვს ტრამვაის ასი სისტემა. ამჟამად ტრამვაი მოქმედებს შემდეგ ქალაქებში: ბელემი, კამპინასი, კამპოს-დე-ჟორდაუ, იტატინგა, რიო-დე-ჟანეირო და სანტუსი.

მაგისტრალები
------------

ბრაზილის გზების საერთო სიგრძეა 1,751,868 კილომეტრი. ამათგან, 96,353 კმ დაგებული გზაა, 1,655,515 კი საფარის გარეშე. ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი მაგისტრალია BR-101, რომელიც ბრაზილიის 12 შტატს კვეთს. 

ბრაზილიას საკმაოდ დაბალი მაჩვენებელი აქვს მანქანების მფლობელობის მიხედვით, 140 მანქანა ყოველ 1000 კაცზე, მაგრამ ამ მაჩვენებლით უსწრებს ინდოეთს და ჩინეთს.

საწყლოსნო გზები
---------------

50,000 კმ სანაოსნო გზა (2008 წ).

მილსადენები
-----------

* ბუნებრივი აირის - 9,892 კმ
* თხევადი ბენზინის - 353 კმ
* ნედლი ნავთობის - 4,517 კმ

აეროპორტები
-----------

საერთაშორისო ფრენების ძირითადი ნაწილი მოდის სან-პაულუს გუარილიოსის საერთაშორისო აეროპორტსა და რიო-დე-ჟანეიროს გალეანის საერთაშორისო აეროპორტებზე. ამ ორი ქალაქის შემდეგ, ყველაზე მნიშვნელოვანი აეროპორტი მდებარეობს ბელუ-ორიზონტში. მცირე ზომის აეროპორტები არსებობს ბრაზილიაში, რესიფეში, ნატალსა და ფორტალეზაში, რომლებსაც ასევე შეუძლიათ ჩაერთონ საერთაშორისო ფრენებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

*
**გიორგი ნიკოლოზის ძე სუმბათაშვილი** (დ. 6 ივნისი, 1868 — გ. 1921) — ქართველი გენერალი. დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი. პოდპორუჩიკი (1892). პორუჩიკი (1896). შტაბსკაპიტანი (1900).

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. მონაწილეობდა 1904-1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომში, სადაც დაიჭრა. კაპიტანი (1904). 1911 წლიდან ირიცხება ვიბორგის 85-ე ქვეითთა ბატალიონში. პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში ნოვოჩერკასკის 145-ე ბატალიონშია. მეთაურობდა ბატალიონს. პოლკოვნიკი (1914, წარჩინებისთვის). 1915-1917 წლებში ცარიცინის 146-ე ბატალიონის მეთაურია. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, წმ. ანას მე-4 ხარისხის, წმ. სტანისლავის მე-2 ხარისხის, წმ. ანას მე-2 ხარისხის ხმლებით, წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის, წმ. ანას მე-3 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, წმ. ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ხმლებით. დაჯილდოებული იყო იარაღით.

1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეირაღებულ ძალებში. გენერალი 1918. სომხეთთან ომის დროს იყო გენერალ მაზნიაშვილის მოადგილე. 1921 წლის თებერვალში, ომის დაწყების წინ, იმყოფებოდა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფრონტის სარდლის, გენერალ იოსებ გედევანიშვილის დაქვემდებარებაში. უშუალოდ სარდლობდა ბამბაკის ხეობაში სანაინი-შაგალის მიმართულებაზე განლაგებულ შენაერთებს. ომის პირველ ეტაპზე განცდილი მარცხის გამო იძულებული იყო უკან დაეხია თბილისის მიმართულებით. თბილისიდან უკან დახევისას გენერალმა გიორგი კვინიტაძემ მარცხენა კოლონის უფროსად დანიშნა. მონაწილეობდა 4-5 მარტის ოსიაურის ბრძოლაში, სადაც სარდლობდა მარჯვენა ფრთას და ასევე უღელტეხილების დაცვას. 18-20 მარტს მონაწილეობდა ბათუმიდან ქემალისტების განდევნაში. ემიგრაციაში არ წასულა.

ლიტერატურა
----------

* *ბახტაძე მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 422.
* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 40, ISBN 978-9941-0-7386-1.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი სუმბათაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბიძინა კაპანაძე** (2 ივლისი, 1928, ზესტაფონი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
---------

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1951–1953 წლებში იყო ზესტაფონის გაერთიანებული საავადმყოფო–პოლიკლინიკის ქირურგიული განყოფილების ორდინატორი. 1953–1956 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1960–1980 წლებში გადაუდებელი ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 1980 წლიდან ამ კათედრის დოცენტი. ავტორია 20 სამეცნიერო სტატიის და ორი მონოგრაფიის.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დამწოლი პერიკარდიტების ქირურგიული მკურნალობის შედეგები", დაიცვა 1972 წელს.

ჯილდოები
--------

* 1974 — ჯანმრთელობის დაცვის წარჩინებული
* ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილის სახელობის მედალი
* გრიგოლ მუხაძის სახელობის მედალი
* შრომის ვეტერანის მედალი

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 139

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიძინა კაპანაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი



1. ↑
**ბიჭვინთის საეპისკოპოსო** — დასავლეთ საქართველოს პირველი ეპარქია IV საუკუნის I მეოთხედიდან. IX ან XII-XIII საუკუნეებიდან აფხაზეთის საკათალიკოსო. 325 წელს ნიკეის პირველ მსოფლიო საეკლესიო კრებას, რომელმაც ქრისტიანობა რომის იმპერიის ოფიციალურ რელიგიად გამოაცხადა, ესწრებოდა პიტიუნტის (ბიჭვინთის) ეპისკოპოსი სტრატოფილე, რაც ამ საეპისკოპოსოს მნიშვნელობაზე მიუთითებს. 

ბიჭვინთის საეპისკოპოსო იმის დადასტურებაა, რომ უკვე IV საუკუნის I მეოთხედში დასავლეთ საქართველოში ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია იყო. ზოგიერთი მკვლევარი გამოთქვამს ვარაუდს, რომ ბიჭვინთის საეპისკოპოსო ბერძნული ეპარქია იყო ბერძენი კოლონისტებისათვის (კ. კეკელიძე), მაგრამ ეს თვალსაზრისი დამაჯერებლადაა უარყოფილი და ნაჩვენებია, რომ ეპარქია ძირითადად ადგილობრივი მოსახლეობისთვისაა (ს. ყაუხჩიშვილი). ნიკეის საეკლესიო კრების მონაწილეთა სია შემორჩენილია ექვს ენაზე და ექვსივე სიაში მოხსენიებულია ბიჭვინთის საეპისკოპოსო, როგორც პოლემონის პონტოს ერთ-ერთი ეპარქია (მასში შემავალი სამი ეპარქიიდან). VII საუკუნეში ბერძნულ წყაროებში მოხსენიებულია დასავლეთ საქართველოს სამი ეკლესია: აბაზგიის ეპარქია, რომლის კათედრალიც ჩანს სებასტოპოლისში (ცხუმი, ახლანდელი სოხუმი), მაგრამ როგორც ეტყობა ბიჭვინთის საეპისკოპოსო ამ პერიოდშიც აგრძელებდა არსებობას და IX საუკუნეში ბიჭვინთის ეპისკოპოსი აღარ იყო კონსტანტინოპოლზე დამოკიდებული. ბიჭვინთის ეპისკოპოსმა წაართვა პირველობა ფაზისის მიტროპოლიტს, რომელიც ლაზიკის ეკლესიის მეთაური იყო და იგი მთელი დასავლეთ საქართველოს მღვდელმთავარი გახდა.

შესაძლებელია აქედან მიიღო ბიჭვინთის ეპისკოპოსმა აფხაზთა კათალიკოსის პატივი. ბიჭვინთის საეპისკოპოსოს კათედრალი იყო IV საუკუნეში აგებული ბაზილიკა, რომლის იატაკი შემკობილი ყოფილა მოზაიკით. მის ნანგრევებზე V საუკუნეში აუგიათ ახალი კათედრალი - სამნავიანი ბაზილიკა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბიჭვინთა
* ბიჭვინთის ტაძარი
* ბიჭვინთის მოზაიკა

ლიტერატურა
----------

* *შოშიაშვილი ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 447.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორანის კვირიას ეკლესია**. |

**გორანის კვირიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გორანის განაპირას, გორაზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და დიდი ზომის დაუმუშავებელი ქვით - ტლანქად. დაზიანებულია: ჩამოშლილია საბურავი და ლავგარდანი. მონგრეულია ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კუთხე. გაბზარულია აღმოსავლეთ კედელი. ფასადებზე საპირე ქვები, ალაგ-ალაგ, ჩამოცვენილია. ეკლესიას ეტყობა გვიანდელი შეკეთების კვალი. 

შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აფსიდს გეგმით დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში, ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთით ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის მარჯვნივ, ერთმანეთთან ახლოს, ორი ოთხკუთხა ნიშაა. იმავე ზომის ორი ნიშა დასავლეთ კედელშიცაა. ერთ-ერთ მათგანში სამალავია მოწყობილი. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი, შეისრული კამარით.

ლიტერატურა
----------

* *კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 98.
**რევაზ ლაღიძე** (დ. 10 ივლისი, 1921 — გ. 16 ოქტომბერი, 1981) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941).

ბიოგრაფია
---------

რევაზ ილიას ძე ლაღიძე 1921 წლის 10 ივლისს დაიბადა ქუთაისის მაზრის სოფელ ობჩაში (ამჟამინდელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი). 1939 წელს დაამთავრა თბილისის IV სამუსიკო სასწავლებელი (ვიოლინოს განხრით), 1941-1949 წლებში ვიოლინოზე უკრავდა სიმფონიურ ორკესტრებში. 1948 დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ანდრია ბალანჩივაძის საკომპოზიციო კლასი). ლაღიძე სხვადასხვა ჟანრის მუსიკალური ნაწარმოებების ავტორია. მას ეკუთვნის ოპერა „ლელა" (1973), მუსიკალური კომედიები „მეგობრები" (1951) და „კომბლე" (1957), სიმფონიური პოემა „სამშობლოსათვის" (1949), სიმფონიური სურათი „საჭიდაო" (1952), რამდენიმე საგუნდო სიმღერა-კანტატა („სიმღერა სამშობლოზე", „ბალადა ვაზზე", „ოდა მესხეთზე", „მოხეური ბალადა" და სხვა), საფორტეპიანო („ტოკატა" და სხვა) და ჩელოს („პოემა", „ელეგია" და სხვა) პიესები, ერთნაწილიანი კანტატა „მელის ვარძია" შერეული გუნდისა და ორკესტრისათვის (1966, ირაკლი აბაშიძის ლექსზე ციკლიდან „რუსთაველის ნაკვალევზე"), მუსიკა სპექტაკლებისა (გენო ქელბაქიანის „ახალგაზრდა მასწავლებელი", ლეო ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა" და სხვა სულ 40-ზე მეტი) და კინოფილმებისათვის („საბუდარელი ჭაბუკი", „ნინო", „ზვიგენის კბილი", „ხევისბერი გოჩა" და სხვა. სულ 30-ზე მეტი). ნაყოფიერად მუშაობდა სიმღერის ჟანრში. მისი სიმღერები გამოირჩევა იშვიათი მელოდიურობითა და გულწრფელობით. პოპულარულია ლაღიძის „სიმღერა თბილისზე".

რევაზ ლაღიძე ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. იყო ალექსანდრე პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის მუსიკის კათედრის გამგე. 1964 წლიდან კონსერვატორიის პედაგოგი (კამერული ანსამბლი). მიიღო სსრკ სახელმწიფო პრემია (1978) და შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1975).

დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* *ახმეტელი მ.* რევაზ ლაღიძე, „საბჭოთა ხელოვნება", 1976, № 7;
* *Орджоникидзе Г. Ш.*Реваз Лагидзе, წგნ.: Советская музыка, М. 1956;
* *Торадзе Г. Г.* Творения щедрого дара, «Советская музыка», 1976, № 5;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 146-147.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 232, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევაზ ლაღიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* რევაზ ლაღიძე — ცხოვრება, შემოქმედება

სქოლიო
------

1. ↑  რევაზ ლაღიძის გარდაცვალებიდან 33 წელი გავიდა. GHN.GE, 16.10.14
**ბიძინა ჭუმბურიძე** (დ. 1 მაისი, 1925, ქუთაისი — გ. 1 ივლისი, 2014) — ქართველი ექიმი.

1945 წელს დაამთავრა თბილისის ფარმაცევტული ინსტიტუტი.

1945–1946 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტული ქიმიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი; 1946–1954 წლებში ასისტენტი; 1954–1965 წლებში დოცენტი; 1965–1972 წლებში პროფესორი; 1972–1997 წლებში ამავე კათედრის გამგე; 1972–1994 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი პროვიზორი; 1989 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამკურნალო საშუალებათა სტანდარტიზაციის ლაბორატორიას. ავტორია 240 სამეცნიერო ნაშრომისა; გამოქვეყნებული აქვს 18 წიგნი, მათ შორის 6 მონოგრაფია, 7 სახელმძღვანელო. მისი ხელმძღვანელობით შესრულებული და დაცულია 17 დისერტაცია; 9 აპრილს ხელმძღვანელობდა ქიმიურ-ტოქსიკოლოგიურ კომისიას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლის ანტრაქინონების შესწავლა", დაიცვა 1952 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „იონმცველი პოლიმერების გამოკვლევა მედიცინაში გამოყენების მიზნით", დაიცვა 1964 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიძინა ჭუმბურიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სიმონ სარდიონის ძე ამირეჯიბი** (დ. 19 აგვისტო [ ძვ. სტ. 6 აგვისტო], 1877, სოფ. საღოლაშენი, ახლანდელი ქარელის რაიონი — გ. 24 ოქტომბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ბაქტერიოლოგიისა და ჰიგიენის ფუძემდებელი საქართველოში, პროფესორი (1919).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა შტაბს-კაპიტან სარდიონ ამირეჯიბისა და ელისაბედ (მაკრინე) ავალიშვილის ოჯახში. მის და-ძმებს შორის იყო მომავალი გენერალი გიორგი ამირეჯიბი. 1903 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. ჯერ კიდევ II კურსის სტუდენტმა ხორცის ექსტრაქტში აღმოაჩინა ახალი ნივთიერება კარნიზონი. 1907-1919 წლებში იყო ხარკოვის სამედიცინო საზოგადოების შრატებისა და ვაქცინების განყოფილების, ხოლო 1915-1919 ბაქტერიოლოგიური განყოფილების გამგე. 1919 წელს საქართველოში დაბრუნდა. ამირეჯიბი იყო თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტის ერთ-ერთი ორგანიზატორი (1919), დააარსა ბაქტერიოლოგიის (1919) და ზოგადი ჰიგიენის (1920) კათედრები ამ ფაკულტეტზე, მიკრობიოლოგიის კათედრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიის ფაკულტეტზე (1919). ამირეჯიბი თბილისის სანიტარული ჰიგიენის ინსტიტუტის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი დირექტორი იყო (1926-1933). მისივე თაოსნობით დაიწყო (1919) საქართველოში ვაქცინებისა და შრატების წარმოება. მან შეისწავლა თბილისის და საქართველოს სხვა ქალაქების წყალსადენების სანიტარიის, მტკვრის გაბინძურების და თვითგაწმენდის საკითხები, მუშაობის სანჰიგიენური პირობები ჭიათურის მაღაროებში, აგრეთვე შავი ზღვის მიკროპლანქტონი და სხვა. შეადგინა სამედიცინო მიკრობიოლოგიის პირველი ქართული სახელმძღვანელო.

ლიტერატურა
----------

* 

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1398, თბ..
* 

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 134-135.
**რევაზ აფრიკოს ძე გურგენიძე** (დ. 11 დეკემბერი, 1951, სოხუმი — გ. 21 დეკემბერი, 2012, თბილისი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1997). 

დაამთავრა ქ. ულიანოვსკის უმაღლესი სატანკო სამეთაურო სასწავლებელი (1973), შემდეგ მარშალ მალინოვსკის სახელობის სამხედრო აკადემია (დაახლ. 1985). 1973–1979 წლებში მსახურობდა აღმოსავლეთ გერმანიაში, 1978–1983 წლებში — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში, სადაც მეთაურობდა ლენქორანის სატანკო ბატალიონს. 1983–1988 წლებში ქ. კიროვაბადში დისლოცირებული სატანკო პოლკის მეთაური იყო, შემდეგ იმყოფებოდა ავღანეთში. 1989 წლის 9 აპრილის ტრაგედიის შემდეგ პოლკოვნიკის წოდებით გადადგა სამხედრო სამსახურიდან. 1992 წლიდან მეთაურობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მე-11 ბრიგადას; მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში. 1994–1998 წლებში სარდლობდა ცხინვალის რეგიონში დისლოცირებული სამშვიდობო ძალების ქართულ დანაყოფს. 2004 წლიდან თადარიგში იყო. დაჯილდოებული იყო წითელი ვარსკვლავის, ვახტანგ გორგასლის II და III ხარისხის ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევაზ გურგენიძე[*მკვდარი ბმული*] : ხსოვნა // საქართველოს რესპუბლიკა. - 2012. - 21 დეკემბერი.
**დომინო** (**ნინა თურმენი**) — Marvel Comics-ის გამოგონილი პერსონაჟი, ყველაზე მეტად ცნობილია კომიქსებიდან *იქს ადამიანების შტო*, იქს-ძალა. შექმნეს მწერალმა ფაბიან ნისიეზამ და მხატვარმა რობ ლიფელდმა. პირველად გამოჩნდა კომიქსში *იქს-ძალა* #11 (X-Force) (1992 წლის ივნისი).

პუბლიკაციის ისტორია
-------------------

*იქს ძალაში* მან პირველად მიიღო ორი დამოუკიდებელი ნომერი, one of which had her teaming with Puck against Lady Deathstrike. იქ ნაჩვენები იყო მისი ბავშვობა
დომინოს დებიუტის შემდეგ New Mutants #98-ში (თებერვალი 1991წ.) მისი რეალური ავტორი საჯაროდ არ გამოჩენილა. შემდგომში დომინოს თანამედროვე ვერსიის დროებითი გამოჩნეა მოხდა *იქს-ძალაში ტომი 1 #8*, რომელიც 11-ე ნომრის ბოლო ფურცლებზე შედგა. შემდეგ ის მოხვდა *კეიბლი და დედპულის* კომიქსეშიც, ახლა კი მონაწილეობს *იქს-ძალაში*

მოგონილი ბიოგრაფია
------------------

დომინო *კეიბლი და დედპულის* მე-11-ე ნომრის გარეკანზე

კეიბლი და დედპული
-----------------

დომინო კეიბლი და დედპულის კომიქსებში მე-8-ე ნომრიდან გამოჩნდა, სადაც მან სცადა კეიბლთან შებრძოლება *ექვსეულის ბანდასთან* ერთად, თუმცა მათ კეიბლთან გამკლავება ვერ შეძლეს და მისი ხელმძღვანელობის ქვეშ მოექცნენ. შემდეგში დომინო გაყვა დედპულს *რუმისტანში*, სადაქ იქაური დიქტატორი მოკლა. მაგრამ იქიდან უკან დასაბრუნებლად ადგილობრივმა მოსახლეობამ მოითხოვა კეიბლის მათ ხელმძღვანელად დანიშვნა, მოქალაქე ვესთან მოლაპარაკების შემდეგ, მან კეიბლის მოკვლა სცადა, ხოლო ამ ცდის წარუმატებლად დასრულების შემდეგ ის მის ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ მტრად იქცა.

დამსჯელი
--------

მოგვიანებით დომინო შეუერთდა თავის ძველ მეგობარს ჯ. ვ. ბრიჯს, ასევე ვერცხლისფერ სიასამურს და კონტესიას, ის მოხვდა დროებით სპეც-დანაყოფში, რომლის მიზანიც დამსჯელის შეპყრობა იყო. როდესაც ყალბმა დამსჯელმა ქალაქის მცხოვრებნი მიზანში ამოიღო, დომინო იყო ერთად-ერთი რომელიც მხარში დაუდგა ნამდვილ დამსჯელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Domino დომინოს ბიოგრაფია Marvel-ის ოფიციალურ საიტზე

სქოლიო
------

1. ↑  Cable and Deadpool #7-12, 27-29, 33-35, 40-42
2. ↑  (X-Force Vol. 3 #8)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოხია**. |

**რევაზ აკაკის ძე გოგოხია** (დ. 28 აპრილი, 1936, სოფ. ფახულანი, ახლანდ. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1988), პროფესორი (1989), ღირსების ორდენის კავალერი (2003).

ბიოგრაფია
---------

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონონომიკის ფაკულტეტი. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა საქართვ. მეცნიერებათა აკადადემიის ეკონონომიკურ ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, ჟურნ. „ეკონომიკის" განყოფილების გამგედ, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველ მოადგილედ. 1989 წლიდან იყო თსუ-ის ეკონონომიკური თეორიის კათედრის პროფესორი, აგრეთვე თსუ-ის სოხუმისა (1995–2001) და ზუგდიდის (2001–2005) ფილიალების კათედრის გამგე, საერთაშორისო სამეცნიერებათა-პრაქტიკული ჟურნალი „სოციალური ეკონომიკის" მთ. რედაქტორი (1999–2007). 2008 წლიდან მისი რედაქტორობით გამოდის თსუ-ის ეკონ. და ბიზნესის ფაკულტეტის საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი „ეკონომიკა და ბიზნესი". გოგოხიას სამეცნიერო შრომები ეხება ეკონომიკის თეორიის, საბაზრო ეკონომიკის, აგრარული ურთიერთობებისა და შერეული ეკონომიკის სისტემის, საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პრობლემურ საკითხებს. დაჯილდოებულია ი. ჯავახიშვილის მედლითა (2001) და ღირსების ორდენით (2003).

ლიტერატურა
----------

* *ჩიქავა ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 71.
**ჯანყი გურიაში** — ეგნატე ნინოშვილის ისტორიული რომანი.
რომანზე მუშაობა საფრანგეთმოვლილმა მწერალმა 1888 წლის ბოლოს დაიწყო, მშობლიურ სახლში დაბრუნებულმა და უმუშევარმა. ისტორიული რომანი „ჯანყი გურიაში", ავტორისავე გადმოცემის მიხედვით, 1889 წლის მაისის ბოლომდე იწერებოდა და მასში ასახულია გურიის 1841 წლის აჯანყება ბატონყმობის წინააღმდეგ. ამ რომანით დაიწყო ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდი ცხოვრებააუწყობელი მწერლის შემოქმედებაში. ნაწარმოები მწერლის თვალით დანახული წარსულია, სადაც ორიგინალურად წარმოდგენილი ისტორიული რეალიები, ლიტერატურულ პერსონაჟებად გარდაქმნილი რეალური პიროვნებები, მათი საოცარი თავგადასავლები და მიმზიდველი სიუჟეტებია, რაც გულგრილს არავის ტოვებს.

1841 წლის გურიის აჯანყებაში გლეხებთან ერთად მთავრობით უკმაყოფილო თავადაზნაურობაც მონაწილეობს - ამბოხით სარგებლობს, რომ თავიდან მოიშოროს ხელისუფლება, რომელიც ფეოდალურ პრივილეგიებს ზღუდავს. აჯანყებულებს აჭარის მთავარი ჰასან-ბეგიც უჭერს მხარს. მეფის ჯარის მხარეს მებრძოლი აზნაურები გლეხთა შემოტევის მოსაგერიებლად დახმარებას სამეგრელოს მთავარს, დადიანს სთხოვენ, მაგრამ დადიანის ჯარი აჯანყებულებს ემხრობა. მეფისნაცვალი აჯანყებულთა მოკავშირე ჰასან-ბეგს მოისყიდის და აჯანყებას ჩაახშობს.

კინო
----

1928 წელს რეჟისორმა ალექსანდრე წუწუნავამ გადაიღო თავისი უკანასკნელი ორსერიიანი ფილმი – „ჯანყი გურიაში" ეგნატე ნინოშვილის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. მთავარ როლებში მონაწილეობდნენ: ალექსანდრე მესნიაევი, კოწია ერისთავი, თამარ ბოლქვაძე, ელისაბედ ჩერქეზიშვილი და სხვები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რომანის PDF დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* რომანი - Goodreads.com-ზე
* რომანის PDF BUKI.GE-ზე დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* გურიის აჯანყება - "ჯანყი გურიაში" (რუსეთ-საქართველოს ომის ისტორიიდან)

სქოლიო
------

|  |  |
| --- | --- |
| 

q:ჯანყი გურიაში
 | ჯანყი გურიაში ვიკიციტატებში |
| 

s:ჯანყი გურიაში
 | გურიაში ჯანყი გურიაში ვიკიწყაროებში |

1. ↑
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-11-05.
**ჰუდსონი** (ინგლ. Hudson River, მოჰიკან. Muh-he-kun-ne-tuk) — მდინარე აშშ-ის აღმოსავლეთში, ეკუთვნის ატლანტის ოკეანის აუზს. მისი სიგრძეა 492 კმ, ფართობი კი — დაახ. 34,6 ათ. კმ².

მდინარე სათავეს იღებს ადირონდაკის მთებში, მიედინება ძირითადად ნიუ-იორკის შტატის ტერიტორიაზე, ქვემო წელში ქმნის ვრცელ გავაკებას, რომელიც ნიუ-იორკსა და ნიუ-ჯერსის შორის საზღვარს წარმოადგენს. ჩაედინება ატლანტის ოკეანის ლოუერ-ბეის უბეში.

მდინარე სანაოსნოდ გამოიყენება ქვემო წელში, სადაც მას მთავარი შენაკადი - მდ. მოჰავკი - უერთდება. დაკავშირებულია ტბებთან ერი (ერის არხი), ონტარიო და შამპლეინი სანაოსნო არხებით, რომელიც სამდინარო გზას ქმნის მდ. წმ. ლავრენტისთან. ჰუდსონზე დგას ქალაქები ტროა, ოლბანი, ჰუდსონი, კინგსტონი, ხოლო უბის შესართავთან — ქ. ნიუ-იორკი.

ევროპელთაგან პირველმა ჰუდსონი გახსნა იტალიელმა ჯოვანი და ვერაძანომ 1524 წელს. 1609 წელს მდინარე გამოიკვლია ინგლისელმა ჰენრი ჰუდსონმა, რომლის პატივსაცემადაც მას ეს სახელი დაერქვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 693.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Historic Hudson River Towns, Inc.
* Hudson River PCB Dreddging Project
* Hudson Riverkeeper
* Hudson River Sloop Clearwater
* Scenic Hudson
* Hudson River Foundation
* The River Project
* HudsonWatch.net
ჯაო ძიიანი
**ჯაო ძიიანი** (დ. 17 ოქტომბერი, 1919, ხუასიანის მაზრა, ხენანის პროვინცია — გ. 17 იანვარი 2005, პეკინი) — ჩინელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს პრემიერი 1980-1987 წლებში. 1987-1989 წლებში ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნი.

ანტიიაპონური და განმათავისუფლებელი ომების დროს იყო ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ხებეის, შანდუნისა და ხენანის პროვინციების სამაზრო, რაიონული და პროვინციის კომიტეტების მდივნის მოადგილე და მდივანი. 1951 წელს გაგზავნეს გუანდუნის პროვინციაში აგრარული რეფორმის ჩატარების ხელმძღვანელობისათვის. იყო ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სამხედრო ქვებიუროს მდივნის მოადგილე, მდივანი, შემდეგ ჩინეთის კომუნისტური პარტიის გუანდუნის პროვინციის კომიტეტის პირველი მდივანი. 1967 წელს ყველა თანამდებობიდან გაანთავისუფლეს. 1971 წელს მიიღო რეაბილიტაცია. 1973 წლიდან ჩინეთის კპ ცკ-ის წევრი. 1975-დან 1980 წლის აპრილამდე ჩინეთის კპ სიჩუანის პროვინციის კომიტეტის პირველი მდივანი. 1979-დან ჩინეთის კპ ცკ-ის პოლიტბიუროს წევრი. 1980 წლის თებერვლიდან ჩინეთის კპ ცკ-ის პოლიტბიუროს მუდმივი კომიტეტის წევრი. 1980 წლის აპრილ-სექტემბერში ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს პრემიერის მოადგილე.

იყო წამყვანი რეფორმატორი. მხარს უჭერდა საბაზრო ეკონომიკას. ჩამოაცილეს თანამდებობას ტიანანმინის მოედანზე სტუდენტთა 1989 წლის გამოსვლების მხარდაჭერის გამო. სიცოცხლის ბოლო 15 წელი შინაპატიმრობაში გაატარა. გარდაიცვალა პეკინის ერთ-ერთ საავადმყოფოში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 541.
**გასიმ იბრაჰიმ-ოღლუ აბდულაევი** ანუ **ზაბულ გასიმი** (აზერ. Qasım İbrahim oğlu Abdullayev; დ. 1873, შუშა, ელიზავეტპოლის გუბერნია — გ. 1927, შუშა, მყაო) — აზერბაიჯანელი მომღერალი-ჰანენდე, მუღამების შემსრულებელი.

ბიოგრაფია
---------

გასიმ აბდულაევი დაიბადა 1873 წელს ქალაქ შუშაში.
სიცოცხლის ბოლო წლებში შუშის მუსიკალურ სკოლაში ის ასწავლიდა მუღამის ხელოვნებას, მუშაობდა ხელოვნების მუშაკთა პროფკავშირების რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარედ. გარდაიცვალა 1927 წელს შუშაში.

გასიმ აბდულაევი, რომელიც ცნობილი იყო მუღამ „ზაბულუ"-ს განსაკუთრებულად კარგი შესრულებით, ხალხში მოიხსენიებოდა როგორც „ზაბულ გასიმი". ХХ საუკუნის დასაწყისში ზაბულ გასიმმა რამდენიმე კონცერტი ჩაატარა ბაქოში და პუბლიკის სიმპატიები დაიმსახურა. 

ზაბულ გასიმი იყო არა მხოლოდ პროფესიონალი მომღერალი, ის ასევე იყო ცნობილი როგორც არტისტი. კომპოზიტორი ზულფუგარ ჰაჯიბეიოვმა პირველმა მიიწვია გასიმი სცენაზე და მის ხელოვნებას მაღალი შეფასება მისცა. კომპოზიტორის თხოვნით ზაბილ გასიმოვმა შეასრულა მეჯნუნის მამის როლი ოპერიდან „ლეილა და მეჯნუნი", რომელიც 1913 წლის 7 აგვისტოს ქ. შუშის ზაფხულის კლუბში დაიდგა.

1914 წელს Sport-Record-ის მოწვევით ზაბულ გასიმი თბილისში გაემგზავრა და ჩაწერა თავისი ხმა გრამფირფიტაზე.

სქოლიო
------

1. ↑   *Энциклопедия Азербайджанского Мугама* (ru). Баку:  "Шарг-Гарб",   გვ. 33.
2. ↑  O, "Zabul" oxuyanda xanəndələr qavalı yerə qoyardı... az. ციტირების თარიღი: 2020-02-15
3. ↑  Firidun Şuşinski (1985). *Azərbaycan xalq musiqiçiləri* (az). Bakı:  "Yazıçı",   გვ. 18, 31.
4. ↑  Abdullayev Qasım İbraһim oğlu az. ციტირების თარიღი: 2020-02-15
**დონ-პლაზა** — ოთხვარსკვლავიანი სასტუმრო დონის როსტოვის ცენტრში. მის სიახლოვე მდებარეობს როსტოვის სახელმწიფო მუსიკალური თეატრი, ფილარმონია და მაქსიმ გორკის სახელობის როსტოვის დრამის აკადემიური თეატრი. საბჭოთა პერიოდში ეწოდებოდა „ინტურისტი".

ისტორია
-------

სასტუმრო ინტურისტის მშენებლობა, 1966 წ.
სასტუმრო „ინტურისტის" ისტორია სათავეს იღებს 1954 წლის 1 ივლისიდან, როდესაც სსრკ-ის საგარეო ვაჭრობის სამინისტროს № 326 ბრძანების თანახმად ქალაქ დონის როსტოვში ჩამოყალიბდა ინტურისტის სააგენტო, რომელიც გათვლილი იყო ქალაქში ჩამოსული უცხური დელეგაციებისა თუ ცალკეული უცხოელებისათვის. სააგენტოს შტატში სულ 3 ადამიანი მუშაობდა: უფროსი, მძღოლი და ინსპექტორი. პირველ წელს სააგენტოს მომსახურებით ისარგებლა 206 უცხოელმა. პირველი სტუმრები იყვნენ ორი ტურისტი დანიიდან. 

1955 წელს სტუმრების ნაკადი გაიზარდა 3 000 კაცამდე, რომლებიც ძირითადად ჩადიოდნენ ბულგარეთიდან, საფრანგეთიდან, აშშ-დან და გდრ-დან. მიუხედავად იმისა, რომ იზრდებოდა ქალაქისადმი ინტერესი, დონის როსტოვში მოქმედებდა მხოლოდ ერთი სასტუმრო „დონი", რომელშიც უცხოელებისათვის გამოყოფილი იყო 65 ადგილი და მხოლოდ 8 ოთახი იყო აღჭურვილი სველი წერტილებით. 

1964 წლიდან დონი როსტოვში ყოველწლიურად ჩადიოდა საშუალოდ 5 ათასი ტურისტი. ქალაქი გახდა საბჭოტა კავშირის ერთ-ერთი ტურისტული ცენტრი. საჭირო იყო გაეფართოებინათ მატერიალური ბაზა: საჭირო გახდა ახალი სასტუმროები, მაღაზიები, რესტორნები. 1966 წელს სსრკ-ის ტურიზმის განყოფილებამ დაამტკიცა დონის როსტოვში სასტუმრო „ინტურისტის" აშენებისათვის საჭირო დოკუმენტები. 

1972 წელს მშენებლობა დასრულდა. 1973 წლისათვის სასტუმროში მუშაობისათვის ემზადებოდა 120 სასტუმროს მუშაკი, 30 მზარეული და კონდიტერი, 45 ოფიციანტი, 8 ლიფტიორი და 6 მექანიკოსი. 

1973 წლის 17 ივლისი სასტუმრო „ინტურისტის" დაბადების დღეა. ამ დღეს გაიხსნა 17-სართულიანი შენობა. პირველი სტუმრები იყვნენ გფრ-დან ცოლ-ქმარი ნას და არსის ჰელმუტები. 

1974 წელს პროექტის ავტორი ლ. პუშკოვი და მთავარი არქიტექტორი ვ, სიმონოვიჩი დააჯილდოვეს რსფსრ-ის სახელმწიფო პრემიით. მუშაობის პირველ წელს სასტუმრომ მიიღო 37 ათასი ტურისტი მსოფლიოს 60 ქვეყნიდან. 1990 წლისათვის ინტურისტის დამსახურებით დონის როსტოვს გაეცნო ნახევარი მილიონი უცხოელი.

2004 წელს სასტუმროს ჩაუტარდა რესტავრაცია დაამატეს საკონფერენციო დარბაზი და ბიზნეს-ცენტრი. 2007 წელს სასტუმრო ოთხვარსკვლავიანი გახდა.

სქოლიო
------

1. ↑  История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья «Советская архитектура 60-80-х гг.»
2. ↑  Портал про гостиничный бизнес RPOHOTEL — Как вырастить гостиничную сеть: «От „Интуриста" до Don-Plaza»
**ჰალტი** (ფინ. Haltitunturi) — მთა ნორვეგიისა და ფინეთის საზღვარზე. ჰალტის მწვერვალი ნორვეგიის მხარეს მდებარეობს, ზღვის დონიდან 1 365 მეტრზე. მთის უმაღლესი ადგილი ფინეთის მხარეს, ზღვის დონიდან 1 324 მეტრია, რაც თავის მხრივ, უმაღლესი წერტილია მთელ ფინეთში. ჰალტის ფინური მხარე ლაპლანდიის პროვინციას მიეკუთვნება. 

2015 წელს, ნორვეგიელთა ჯგუფმა წმოიწყო კამპანია, რომ 2017 წელს, რუსეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების 100 წლისთავზე, ჰალტი ფინეთს აჩუქონ, რის შემდეგაც, ის ფინეთის უმაღლესი მწვერვალი გახდება და საზღვრის 200 მეტრით გადაწევას გამოიწვევს. იდეამ ორივე ქვეყნის მოსახლეობაში პოპულარობა მოიპოვა და 2016 წლის ივლისში ცნობილი გახდა, რომ ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრი ერნა სოლბერგი მზადაა მთა ფინეთს აჩუქოს, მიუხედავად იმისა, რომ ეს იდეა ქვეყნის კონსტიტუციას ეწინააღმდეგება, რომელშიც მკაფიოდ წერია, რომ ნორვეგია „განუყოფელი და გაუსხვისებელი სამეფოა".

ჰალტისკენ 50 კილომეტრიანი საფეხმავლო გზა მიემართება ფინეთის სოფელ კილპისიარვიდან.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სკანდინავიის მთები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჰალტი"** ვიკისაწყობში.
* "Hálditšohkka, Finland/Norway" on Peakbagger
* "Halti, Norway" on Peakbagger

სქოლიო
------

1. ↑  Store norske leksikon. Halti Norwegian. ციტირების თარიღი: 2010-04-04.
2. ↑  „Norway launches campaign to give Finland a mountain". *The Telegraph*. 18 December 2015.
3. ↑  „Norway considers giving mountain to Finland as 100th birthday present". *The Guardian*. 28 July 2016.