**ონტარიოს სამხატვრო გალერეა** (ფრანგ. Musée des beaux-arts de l'Ontario) — ხელოვნების მუზეუმი ტორონტოში, ონტარიო, კანადა. მუზეუმი მდებარეობს ტორონტოს ცენტრში, გრეინჯ პარკთან დუნდას ქუჩის დასავლეთით, მაკკოულისა და ბევერლის ქუჩებს შორის. მუზეუმის შენობა იკავებს 45,000 კვადრატულ მეტრს (480,000 კვ ფუტი), რაც მას ერთ-ერთ უდიდეს ხელოვნების მუზეუმად აქცევს ჩრდილოეთ ამერიკაში. ის მეორე ყველაზე დიდი ხელოვნების მუზეუმია ტორონტოში ონტარიოს სამეფო მუზეუმის შემდეგ. გარდა საგამოფენო სივრცეებისა, მუზეუმში ასევე განთავსებულია საცხოვრებელი ოფისი და სტუდია, სასადილო ობიექტები, ღონისძიებებისთვის განკუთვნილი ოთახები, საჩუქრების მაღაზია, ბიბლიოთეკა და არქივები, თეატრისა და ლექციების დარბაზი, კვლევითი ცენტრი და სახელოსნო. 

მუზეუმი დაარსდა 1900 წელს, როგორც ტორონტოს ხელოვნების მუზეუმი და ფორმალურად გაერთიანდა 1903 წელს, მას დაერქვა ტორონტოს სამხატვრო გალერეა 1919 წელს, სანამ არ მიიღებდა მის ამჟამინდელ სახელს, ონტარიოს სამხატვრო გალერეას 1966 წელს. მუზეუმმა შეიძინა Grange 1911 წელს და მოგვიანებით განახორციელეს რამდენიმე გაფართოება. გაფართოების პირველი სერია მოხდა 1918, 1924 და 1935 წლებში. 1974 წლიდან გალერეაში მოხდა ოთხი ძირითადი გაფართოება და განახლება. ეს გაფართოებები მოხდა 1974 და 1977 წლებში, შემდეგ კი 1993 წელს. 2004 წლიდან 2008 წლამდე მუზეუმმა განიცადა მორიგი გაფართოება. სამუზეუმო კომპლექსმა განიცადა 2010-იან წლებში KPMB-ისა და Hariri Pontarini Architects-ის მიერ დაპროექტებული განახლება. 

მუზეუმის მუდმივი კოლექცია მოიცავს 120 000-ზე მეტ ნამუშევარს. მათ შორისაა კანადელი, ინუიტელი, აფრიკელი, ევროპელი და ოკეანელი მხატვრების ნამუშევრები. გარდა კოლექციის ექსპონატებისა, მუზეუმმა მოაწყო და უმასპინძლა არაერთ სამოგზაურო ხელოვნების გამოფენას.

მუდმივი კოლექცია
----------------

პირველი შენობის სამხრეთი ხედი 1922 წელს
მუზეუმის მუდმივმა კოლექციამ მნიშვნელოვანი ზრდა განიცადა მე-20 საუკუნის ბოლოს და 21-ე საუკუნის დასაწყისში. მუზეუმის მუდმივი კოლექცია გაიზარდა 3,400 ნამუშევრიდან (1960) 10,700-მდე 1985 წელს. 2021 წლის მარტის მდგომარეობით, მუზეუმის მუდმივი კოლექცია ინახავს 120 000-ზე მეტ ექსპონატს, რომელიც წარმოადგენს მრავალ მხატვრულ მოძრაობას და ხელოვნების ისტორიის ეპოქას. მუზეუმის კოლექცია ორგანიზებულია რამდენიმე ,,კოლექციის არეალში", რომელიც როგორც წესი, მოიცავს ხელოვნების კონკრეტული ფორმის, მხატვრის, ქრონოლოგიური ეპოქის ან გეოგრაფიული მდებარეობის ნამუშევრებს. 1980-იანი წლების დასაწყისამდე, მუზეუმის კოლექციისთვის შეგროვებული ნამუშევრები ძირითადად ეკუთვნოდა კანადელ ან ევროპელ მხატვრებს. მას შემდეგ მისი კოლექცია გაფართოვდა და მოიცავდა ხელოვნების ნიმუშებს მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან. 

მუზეუმის აფრიკული კოლექცია მოიცავს 95 ნამუშევარს, რომელთა უმეტესობა სათავეს იღებს მე -19 საუკუნიდან. მუზეუმის მეორე სართულზე მდებარე მუდმივ გალერეაში აფრიკული კოლექციის ექსპონატების უმეტესობა მუზეუმს მიურეი ფრუმმა გადასცა. მუზეუმს ასევე აქვს არაერთი ეთიოპური ქრისტიანული ხელნაწერი და ნამუშევარი, თუმცა ეს ნამუშევრები ტომსონის კოლოსა და სპილოს ძვლის კოლექციის ნაწილია.

2002 წელს მუზეუმმა ანდერძით აბორიგენელ-ავსტრალიელი და ტორესის სრუტის კუნძულებზე მცხოვრები მხატვრების 1000 ნამუშევარი მიიღო. ამ ნივთების ნაწილი გამოფენილია მუზეუმის მეორე სართულზე გალერეაში. 2004 წელს კენეტ ტომსონმა მუზეუმს გადასცა 2000-ზე მეტი ნამუშევარი მისი პირადი კოლექციიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ტომსონის კოლექციის უმრავლესობა შედგება კანადელი ან ევროპელი მხატვრების ნამუშევრებისგან, კოლექცია ასევე მოიცავს ნამუშევრებს, რომლებიც შექმნილია მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში.

მუზეუმი მოიცავს კანადური ხელოვნების ვრცელ კოლექციას, კონფედერაციიდან 1990 წლამდე. მუზეუმის კანადური ხელოვნების უმეტესობა მეორე სართულზეა გამოფენილი, 39 დარბაზი ეძღვნება მუზეუმის კანადური კოლექციის 1,447 ექსპონატის გამოფენას. კანადური ნამუშევრები ასევე გამოფენილია დევიდ მილნის ცენტრში და ტომსონის კანადური ხელოვნების კოლექციაში.

ტომსონის კოლექციის გალერეები იძლევა სიღრმისეულ სახეს ცალკეული მხატვრების ნამუშევრებზე, ხოლო სხვა სანახავი დარბაზები ორგანიზებულია განსხვავებულ თემატურ საკითხებზე. ტომსონის კოლექცია მუზეუმს გადასცა კენეტ ტომსონმა 2004 წლის იანვარში. კოლექციებში წარმოდგენილია კანადელი მხატვრების თითქმის 650 ნამუშევარი. მათგან 250 შეიქმნა ტომ ტომსონის მიერ, 145 ნამუშევარი კორნელიუს კრიჰოფის მიერ, ხოლო 168 ნამუშევარი დევიდ მილნისაა.

დევიდ მილნის სასწავლო ცენტრი გაიხსნა 2012 წელს და შეიქმნა კომპიუტერული ტერმინალები, რომლებიც დაკავშირებულია მილნის ციფრულ არქივთან. ცენტრში განთავსებულია მილნის კუთვნილი ნამუშევრები და 230 სხვა არტეფაქტი, მათ შორის დღიურები, ჟურნალები და საღებავის ყუთები. მილნის ნივთების უმეტესობა მუზეუმს მილნის შვილისგან გადაეცა 2009 წელს.

* ენტონი ვან დეიკი, დადალუსი და იკაროსი, ჩვ. 1620 წენტონი ვან დეიკი, დადალუსი და იკაროსი, ჩვ. 1620 წ
* ნიკოლა პუსინი, ვენერა იარაღით ჩვ. 1636–37 წლებშინიკოლა პუსინი, ვენერა იარაღით ჩვ. 1636–37 წლებში
* პიერ-ოგიუსტ რენუარი, სენა შატოში, ჩ. 1871 წპიერ-ოგიუსტ რენუარი, სენა შატოში, ჩ. 1871 წ
* რემბრანდტი, ქალბატონის პორტრეტი ძაღლით. 1665 წრემბრანდტი, ქალბატონის პორტრეტი ძაღლით. 1665 წ

ლიტერატურა
----------

* Marshall, Christopher R. (2017). *Sculpture and the Museum*.  Routledge. ISBN 1-3515-4955-3.
* McMaster, Gerald (2009). „Art History Through the Lens of the Present?". *Journal of Museum Education*. **34** (3): 215–222. doi:10.1080/10598650.2009.11510638.
* Nakamura, Naohiro (2012). „The representation of First Nations art at the Art Gallery of Ontario". *International Journal of Canadian Studies*. 45–46 (45–46): 417–440. doi:10.7202/1009913ar.
* Osbaldeston, Mark (2011). *Unbuilt Toronto 2: More of the City That Might Have Been*.  Dundurn. ISBN 978-1-4597-0093-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  PLAN YOUR VISIT
2. ↑  Art Gallery of Ontario Appoints Xiaoyu Weng as Carol and Morton Rapp, Curator, Modern & Contemporary Art. Art Gallery of Ontario. ციტირების თარიღი: 2021-09-04
3. ↑  Stoffman, Judy.  (January 28, 2018) 'A man of elegance, grace and good judgment'. *The Globe and Mail*. The Woodbridge Company. ციტირების თარიღი: February 6, 2020
4. ↑  The African Collection. Art Gallery of Ontario. ციტირების თარიღი: September 30, 2019
5. ↑  Martin, Sandra.  (May 28, 2013) Murray Frum, developer and art collector, dies at 81. *The Globe and Mail*. The Woodbridge Company. ციტირების თარიღი: February 6, 2020
6. ↑  Keene, Bryan C. (2019). *Toward a Global Middle Ages: Encountering the World through Illuminated Manuscripts*.  Getty Publications,   გვ. 91. ISBN 978-1-6060-6598-3.
7. ↑  The Indigenous Collection. Art Gallery of Ontario. ციტირების თარიღი: September 30, 2019
8. ↑  The Thomson Collection. Art Gallery of Ontario. ციტირების თარიღი: October 1, 2019
9. ↑  The Canadian Collection. Art Gallery of Ontario. ციტირების თარიღი: September 30, 2019
10. 1 2  Humeniuk, Gregory (2014). „Reframing Tom Thomson and the Group of Seven in the Thomson Collection at the Art Gallery of Ontario: From Principles to Practice/Recadrage des oeuvres de Tom Thomson et du Groupe des sept figurant dans la collection Thomson du Musée des beaux-arts de l'Ontario: des principes à la pratique". *Journal of Canadian Art History*. **35** (2): 141142.
11. ↑  Adams, James (April 9, 2012). „AGO study centre to highlight David Milne". *The Globe and Mail*. The Globe and Mail Inc. ციტირების თარიღი: October 4, 2019.