**ტაჯიხონ ტოშმატოვნა შოდიევა** ( უზბეკ. Тожихон Тошматовна Шодиева , რუს. Таджихан Ташматовна Шадиева, დ. 1905 - გ. იანვარი, 1981) — საბჭოთა-უზბეკი კომუნისტი აქტივისტი ჰუჯუმში. ბავშვთა ქორწინების მსხვერპლი და ფერღანის ერთ-ერთი პირველი, ასევე ყველაზე ახალგაზრდა ქალი, რომელმაც საჯაროდ მოიხსნა მისი ფარანჯა. მან მოიპოვა ადგილობრივი პოპულარობა, როგორც ქალთა განთავისუფლების ლიდერმა. გახდა კომუნისტური პარტიის აქტიური წევრი და Yangi Yo-ს რედაქტორი, ქალთა ჟურნალი. თუმცა, 1938 წლის მარტში დააპატიმრეს დიდი წმენდის დროს და შემდგომ პატიმრობაში იმყოფებოდა მაგადანის შრომით ბანაკში. საბოლოოდ იგი გაათავისუფლეს და მისი სახელის რეაბილიტაცია მოახდინეს სტალინის გარდაცვალების შემდეგ, რის შედეგადაც ტაჯიხონს ჯილდოები დაუბრუნეს და მისი წევრობა პარტიაში აღდგა. მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა კოლექტიური მეურნეობის განვითარებას, რომლის თავმჯდომარეც გახდა და გარდაცვალების შემდეგ კოლმეურნეობას მისი სახელი მიენიჭა.

ადრეული წლები
-------------

შოდიევა დაიბადა 1905 წელს მაღაროელის ოჯახში სოფელ იანგიჩეკში, რომელიც მდებარეობს ახლანდელ მარგილონში. როდესაც ის მხოლოდ თერთმეტი წლის იყო, მამამ ტაშმატ მირზაბაევმა, მაღაროელმა, 200 მანეთად მიჰყიდა მდიდარ შამანს კოკანდიდან, რომელსაც კიდევ ცხრა სხვა ცოლი ჰყავდა. ქორწინების დროს მასზე ძალადობდნენ ის და მისი მრავალი სხვა ცოლი. რამდენიმე წლის განმავლობაში ძალადობის გადატანის შემდეგ, იგი 1920 წელს გაათავისუფლა ფერგანის რეგიონალური პარტიის კომიტეტის ქალთა განყოფილების ხელმძღვანელმა, რომელიც დაეხმარა მას ქორწინების დატოვებაში და სკოლაში სწავლაში.

პოლიტიკური კარიერა
------------------

როგორც პარტიული სკოლის სტუდენტი, იგი შეუერთდა კომკავშირს და 1921 წელს პარტიული სკოლის დამთავრების შემდეგ გაგზავნეს ხორეზმში ახლად ჩამოყალიბებული ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკის ქალთა განყოფილებაში დასახმარებლად. 1924 წელს კოკანდის საქალაქო კომიტეტის ქალთა განყოფილებაში ტრენინგის დასრულების შემდეგ იქ ინსტრუქტორი გახდა. იმ წელს, როდესაც მიწვეული იყო მოსკოვის კომკავშირის კონგრესზე სიტყვით გამოსვლისას, მოსკოვის დიდ თეატრში, მან გაბედულად მოიხსნა საჯაროდ პირბადე პირველად, ამგვარად დადგა პოდიუმზე და მიმართა ხალხს. ზოგიერთი ცნობით, მან კვლავ დაიწყო პირბადის ტარება კოკანდში დაბრუნების შემდეგ, მაგრამ შეწყვიტა მისი ტარება 1924-1926 წლებში. დაახლოებით იმ დროს იგი ოფიციალურად გაშორდა მოძალადე ქმარსაც და საბოლოოდ პარტიის სხვა წევრზე დაქორწინდა. მას შემდეგ, მრავალი სასიკვდილო მუქარის მიუხედავად, იგი დაჟინებით აგრძელებდა ბრძოლას ქალთა ემანსიპაციისთვის ცენტრალურ აზიაში. 1925 წლის იანვარში იგი გახდა კომუნისტური პარტიის სრულუფლებიანი წევრი. 1926 წელს ჰუჯუმის ოფიციალური დაწყების შემდეგ იგი დააწინაურეს ფერგანის რეგიონალური კომიტეტის ქალთა განყოფილების უფროსის მოადგილედ. უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიაში დარჩა 1930 წლის მარტამდე. იმ წელს მიიღო მისი პირველი სახელმწიფო ჯილდო, შრომის წითელი დროშის ორდენი და გაემგზავრა მოსკოვში აღმასრულებელთა სამწლიან კურსზე დასასწრებად. მისი დასრულების შემდეგ 1933 წელს დაინიშნა მანქანების ტრაქტორის სადგურის პოლიტიკური განყოფილების უფროსად. გარდა ამისა, 1929 წლის ნოემბერში იგი გახდა უზბეკეთის ქალთა ჟურნალის Yangi Yo'l (ახალი ქალი) რედაქტორი. 1930 წლის იანვარში გახდა უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს კანდიდატი წევრი. იმავე წლის მარტში აირჩიეს პარტიის ორგანიზაციისა და ინსტრუქციების განყოფილების უფროსის მოადგილედ. 1934 წელს იყო საკავშირო კომუნისტური პარტიის მე-17 კონგრესის წევრი. იმ წელს მან მიიღო ლენინის ორდენი. 1935 წლიდან 1937 წლამდე მსახურობდა სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მე-7 მოწვევის შემადგენლობაში. 1937 წლის 8 მარტს აირჩიეს მოლოტოვის საოლქო პარტიული კომიტეტის პირველ მდივნად.     

### დაღმასვლა

1937 წელს, 1930-იანი წლების პოლიტიკური რეპრესიების მწვერვალზე, იგი და მისი მრავალი კოლეგა დააპატიმრეს. 1938 წლის 28 მარტს მას თავდაპირველად მიესაჯა ათი წლით თავისუფლების აღკვეთა, მაგრამ სასჯელი გახანგრძლივდა და შედეგად ის იყო თითქმის ორი ათწლეულის მანძილზე მაგადანში. გაათავისუფლეს 1956 წელს.

შემდგომი ცხოვრება
-----------------

გათავისუფლებისა და რეაბილიტაციის შემდეგ ჯილდოები დაუბრუნეს და პარტიაშიც დააბრუნეს. საბოლოოდ იგი დაბრუნდა უზბეკეთის სსრ-ში და დააარსა ღვინის ქარხანა უსმან იუსუპოვის სახელობის ფერგანის ხეობაში, რომლის დირექტორიც 1958 წელს გახდა. გარდაიცვალა 1981 წლის იანვარში. მის მიერ დაარსებულ ღვინის ქარხანას ხელმძღვანელობამ დაარქვა ტაჯიხონის სახელი. ასევე, უზბეკეთის სსრ რამდენიმე ქუჩას მისი სახელი დაარქვეს.

ჯილდო
-----

* ლენინის ორდენი
* ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორი ორდენი
* საპატიო ნიშანი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  ШАДИЕВА (ШОДИЕВА) Таджихан Ташматовна. ციტირების თარიღი: 2021-03-30
2. ↑  Журнал «Смена» № 15 (965) от 1967 год
3. ↑  Palvanova, Bibi (1982). *Эмансипация мусульманки: опыт раскрепощения женщины советского Востока* (ru).  Nauka,   გვ. 63–64.
4. ↑   *Советское краеведение* (ru).  Государственное социально-экономическое издательство..
5. 1 2   (1975) *Из истории Узбекистана, XIX-XX в. в: сборник научных трудов, Кафедра истории древнего мира и средних веков* (ru).  Ташкентский гос. педагог. ин-т им. Низами,   გვ. 69.
6. ↑   (1974) *Дружба народов* (ru).  Гос. изд-во «Кхудож. лит-ра»,   გვ. 10.
7. ↑  Mansurov, M (14 May 1967). „Унутилмас Дамлар". *Совет Ўзбекистони* (უზბეკური).
8. 1 2  Kamp, Marianne (2011). *The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism* (en).  University of Washington Press,   გვ. 106.
9. ↑  Kholboev, Sotimjon. *Bukhoro amirligining oltin khazinasi: tarikhi, taqdiri, taḣlili* (uz).  Academy of Sciences of Uzbekistan,   გვ. 19.
10. 1 2  Mahkamov, Vosi (31 October 1964). „Қуллуқ опажон". *Совет Ўзбекистони* (უზბეკური).
11. ↑  Obituary in Soviet O'zbekistoni from 17 January 1981
12. ↑  „Фарғона қизи". *Совет Ўзбекистони* (უზბეკური). 4 October 1974.