**ცისფერყანწელები** — ქართველ სიმბოლისტ პოეტთა და პროზაიკოსთა შემოქმედებითი გაერთიანება, რომელიც 1920-იან წლებში ქართულ ლიტერატურაში დომინირებდა. დააარსეს ახალგაზრდა მწერლებმა ქუთაისში 1916 წელს და არსებობდა 1930-იან წლებამდე, როდესაც მოძრაობა საბჭოთა წყობილებამ უგემოვნოდ და უსარგებლოდ შერაცხა და დევნა დაუწყო.

მოძრაობის ჩამოყალიბების პერიოდში ქუთაისი ქართული ავანგარდული აზროვნების ცენტრს წარმოადგენდა. მიმდინარეობის წევრები იყვნენ ტიციან ტაბიძე, პაოლო იაშვილი, ვალერიან გაფრინდაშვილი, კოლაუ ნადირაძე, შალვა აფხაიძე, ნიკოლო მიწიშვილი, ალექსანდრე არსენიშვილი, სანდრო ცირეკიძე, გიორგი ლეონიძე, სერგო კლდიაშვილი და შალვა კარმელი (გოგიაშვილი). ისინი ახალგაზრდები და საზოგადოების ნაკლებად ცნობილები იყვნენ, ამიტომ გადაწყვიტეს ძველი თაობიდან მიემხროთ რომელიმე გამოჩენილი მოღვაწე. ასეთი იყო გრიგოლ რობაქიძე. XX საუკუნის ქართველი პოეტი გალაკტიონ ტაბიძეც ამ ჯგუფთან ასოცირდებოდა თავიდან, თუმცა მოგვიანებით მან ეს გუნდი დატოვა. ამ გუნდთან დაახლოებული იყო ასევე მხატვარი ლადო გუდიაშვილი, რომელიც ხშირად ამ მწერლების პუბლიკაციებისთვის ილუსტრაციებს ქმნიდა.

ცისფერყანწელების მოძრაობა იყო რეაქცია რეალიზმისა და ქართული ლიტერატურის სამოქალაქო მოტივების წინააღმდეგ. მისი დებიუტი შედგა სიმბოლიზმისა და დეკადანსის მოდური დროშის ქვეშ 1916 წელს, როდესაც პირველად გამოიცა ლიტერატურული ჟურნალი ცისფერყანწელები. ჯგუფმა სწრაფად მოიპოვა მოწონება ქართული ლექსის განახლებისა და ვესტერნიზაციის წარმატებული ძალისხმევით. ჯგუფის ადრეულ წლებში ქართული ლიტერატურის კლასიკოსებზე ცისფერყანწელების ცნობილი თავდასხმების მიუხედავად, მათი პოეზია დარჩა ნაციონალისტური, მაგრამ ფრანგულისკენ ორიენტირებული. მათი რადიკალური ექსპერიმენტები აყვავდა საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში 1918-1921 წლებში. მიუხედავად იმისა, რომ წამყვანი "ცისფერყანწელები" ნახევრად კონფორმისტურ ჟესტებს აკეთებდნენ, ჯგუფი ძლიერი ზეწოლისა და კრიტიკის ქვეშ მოექცა 1921 წელს საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ. მათ 1921 წლის ოქტომბერში დატოვეს ქართველ მწერალთა კავშირი ალტერნატიული კავშირის შესაქმნელად, მაგრამ ჯგუფი საბოლოოდ დაიშალა 1931-2 წლებში. ბევრი მათგანი შეურიგდა საბჭოთა ხელისუფლებას და ადიდებდნენ „დეკადანსისაგან განთავისუფლების" და „ქართული საბჭოთა ლიტერატურის ევოლუციაში მნიშვნელოვანი როლის გამო". მიუხედავად ამისა, წამყვანი "ცისფერყანწელების" ბედი ტრაგიკული იყო: შალვა კარმელი 1923 წელს 24 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა და ქუთაისის მთავარანგელოზთა ეკლესიაში მისი საფლავი მალევე გაანადგურეს ბოლშევიკებმა; ტიციან ტაბიძე და ნიკოლო მიწიშვილი სიკვდილით დასაჯეს, პაოლო იაშვილმა კი 1937 წლის დიდი წმენდის დროს თავი მოიკლა; სერგო კლდიაშვილი და კოლაუ ნადირაძე მხოლოდ შემთხვევით გადაარჩინეს: მათი NKVD-ის გამომძიებელი თავად დააკავეს და საქმეები შეცდომაში შეიყვანეს; გრიგოლ რობაქიძე გარდაუვალი დაპატიმრებისგან თავის დასაღწევად გერმანიაში გაიქცა. მეგობრების წმენდამ და სავალდებულო კონფორმიზმმა გალაკტიონი დეპრესიასა და ალკოჰოლიზმში ჩააგდო, რამაც 1959 წელს თვითმკვლელობამდე მიიყვანა. „ცისფერყანწელების" მოძრაობის ერთადერთი წევრი, რომელიც დიდ წმენდას გადაურჩა, იყო გიორგი ლეონიძე.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ცისფერყანწელები***

* Rayfield, Donald (2000), *The Literature of Georgia: A History*. Routledge, ISBN 0-7007-1163-5
* Seymour-Smith, Martin (1985), *The New Guide to Modern World Literature*. P. Bedrick Books, ISBN 0-87226-000-3
* Lang, David Marshall (1962), *A Modern History of Georgia*. London: Weidenfeld and Nicolson.

სქოლიო
------

1. ↑  *გერონტი ქიქოძე*, „თანამედროვის ჩანაწერები" გვ. 101-102 — „არეტე", თბილისი, 2003 ISBN 99940-745-6-3

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ცისფერყანწელები |
| --- |
|  |
| 
* ალექსანდრე არსენიშვილი
* შალვა აფხაიძე
* ვალერიან გაფრინდაშვილი
* შალვა კარმელი
* პაოლო იაშვილი (ელენე დარიანი)
* სერგო კლდიაშვილი
* გიორგი ლეონიძე
* ნიკოლო მიწიშვილი
* კოლაუ ნადირაძე
* გრიგოლ რობაქიძე
* ტიციან ტაბიძე
* ალექსანდრე ცირეკიძე

 |

 |