recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნიუ-იორკის მოდის კვირეული** (ინგლ. New York Fashion Week) — მოდის ჩვენების კვირეული ქალაქ ნიუ-იორკში, რომელიც წელიწადში ორჯერ ტარდება (თებერვალსა და სექტემბერში). ეს არის მოდის ინდუსტრიაში ოთხი უმთავრესი მოდის კვირეულიდან ერთ-ერთი.

ისტორია
-------

პირველი ნიუ-იორკის მოდის კვირეული, იმჟამად წოდებული როგორც „პრესის კვირეული", იყო მსოფლიოში პირველი ორგანიზებული მოდის ჩვენება. ჩატარდა 1943 წელს და მისი მიზანი მეორე მსოფლიო ომის დროს ფრანგული მოდისგან ყურადღების მოქცევა იყო, ვინაიდან ამ ინდუსტრიის მესვეურებს ომის გამო პარიზში მგზავრობა არ შეეძლოთ ფრანგული მოდის ჩვენებების საყურებლად. მოდის პუბლიცისტმა ელეანორ ლამბერმა ორგანიზება გაუწია ღონისძიებას, რომელსაც მან „პრესის კვირა" (ინგლ. Press Week) უწოდა, რათა მოდის ჟურნალისტები ამერიკელი დიზაინერებით დაეინტერესებინა. ჩვენებაზე მყიდველები არ დაიშვებოდნენ, მათ მხოლოდ დიზაინერთა პავილიონში შეეძლოთ მისვლა. პრესის კვირა წარმატებული გამოდგა და მოდის ჟურნალმა „ვოგმა", რომელიც მანამდე მხოლოდ ფრანგულ დიზაინს უწევდა პოპულარიზაციას, ამერიკული მოდელების ბეჭდვაც დაიწყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ნიუ-იორკის მოდის კვირეული"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი (დაარქივებული)
* ნიუ-იორკის მოდის კვირეული — სიახლეები და კომენტარები „New York Times"-ის საიტზე.

სქოლიო
------

1. ↑  History of New York Fashion Week – New York Fashion Week.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-05-05. ციტირების თარიღი: 2019-12-19.
2. 1 2  Fortini, Amanda.  (2006-02-08) A brief history of the fashion show. *Slate.com*. ციტირების თარიღი: 2014-04-21.
ლიბერიის რუკა
ლიბერიის ტოპოგრაფიული რუკა
**ლიბერიის გეოგრაფია** – ლიბერია დასავლეთ აფრიკაში მდებარე სუბსაჰარული ქვეყანაა. სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება ატლანტიკის ოკეანე, ჩრდილო-დასავლეთიდან სიერა-ლეონე, ჩრდილოეთიდან გვინეა ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან კოტ-დ’ივუარი.

ლიბერიის ფართობი შეადგენს 110,000 კვ. კილომეტრს. საიდანაც 15.000 კვ. კილომეტრი წყალს წარმოადგენს.

ლიბერიის საზღვრის სრული სიგრძე წარმოადგენს 1,587 კილომეტრს. 

ლიბერიის ტერიტორია ძირითადად მთიანი რელიეფისგან შედგება. ქვეყნის უმაღლეს წერტილს მთა ვუტევე წარმოადგენს, რომლის სიმაღლეც ზღვის დნიდან 1380 მეტრია.

ლიბერიაში მოიპოვება შემდეგი ბუნებრივი რესურსები: რკინის მადანი, ხე-ტყის მასალა, ალმასი, ოქრო და წლის რესურსი.

მიწის გამოყენება და სოფლის მეურნეობა
------------------------------------

*სამეურნეო მიწები:*
4.04%
  
*მუდმივი კულტურები:*
1.62%
  
*სხვა:*
94.34% (2011)

### სარწყავი მიწა

2003 წლის მონაცემებით ლიბერიის ტერიტორიის 21,000 კვ. კილომეტრი ირწყვება.

### ბუნებრივი კატასტროფები

ყველაზე ხშირ კატასტროფას წარმოადგენს ჰარმატანი, რომელიც დეკემბერი-მარტის შუალედში საჰარიდან უბერავს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლიბერიის ადმინისტრაციული დაყოფა
* ლიბერიის მდინარეები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2020-08-31 საიტზე Wayback Machine.
**ლამპრეხტსოფენი** (გერმ. Lamprechtsofen) — კარსტული მღვიმე ავსტრიაში. სიღრმე 1632 მ. მსოფლიოს ერთ-ერთი უღრმესი მღვიმე. სიგრძე 51 კმ. მდებარეობს ლეოგანგის მთებში, ზღვის დონიდან 664 მ სიმაღლეზე. მღვიმეში გაედინება მიწისქვეშა მდინარე. აქვს 4 შესასვლელი. გამომუშავებულია კირქვებში.

მღვიმე ცნობილია მრავალი საუკუნეების განმავლობაში; ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, მასში ეძებდნენ რაინდ ლამპრეხტის საგანძურს, რომელიც ჯვაროსნული ლაშქრობებიდან დიდძალი საშოვრით დაბრუნდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, საგანძური მემკვიდრეობით ერგო მის ორ ქალიშვილოს, თუმცა ერთ-ერთმა მოიპარა დის წილი და ოქრო ლამპრეხტის მღვიმეში გადამალა.

1905 წელს მღვიმის სიღრმეში იპოვეს ადამიანის რამდენიმე ჩონჩხი, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ განძის მაძიებლებს მღვიმის ლაბირინთებში არაერთხელ ერეოდათ გზა, რაც სიკვდილის მიზეზი ხდებოდა. იმავე დროს, მღვიმის 600 მეტრიანი მონაკვეთი საჯაროდ გაიხსნა როგორც კომერციული მღვიმე. 1701 წელს ადგილობრივმა მთავრობამ სცადა მღვიმის შესასვლელის ამოქოლვა.

1998 წლის 19 აგვისტოს გუნდმა, პოლონელი სპელეოლოგის ანჯეი ციშევსკის ხელმძღვანელობით დადგინდა კავშირი ლამპრეხტსოფენსა და PL-2-ის მღვიმურ სისტემას შორის.

დღევანდელი მდგომარეობით ლამპრეხტსოფენი მსოფლიოს რიგით მე-5 უღრმესი მღვიმეა, საქართველოში მდებარე ვერიოვკინის მღვიმის (2212 მ), კრუბერის გამოქვაბულის (2197 მ), სარმის მღვიმისა (1830 მ) და თოვლიანი უფსკრულის (1753 მ) შემდეგ. დღეს, ლამპრეხტსოფენის 700 მეტრიანი მონაკვეთი ღიაა მნახველებისთვის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია

სქოლიო
------

1. 1 2  დუკეკი, იოჰენ.  (25 აპრილი, 2013) ლამპრეხტსოფენი. *ავსტრიის კომერციული მღვიმეები*. ციტირების თარიღი: 31 მარტი, 2014.
2. ↑  იანიშევსკი, ბარტოშ.  (29 მარტი, 2001) ლამპრეხტსოფენი. ციტირების თარიღი: 31 მარტი, 2014.
3. ↑  გულდენი, ბობ.  (10 მარტი, 2014) მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეები.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-28. ციტირების თარიღი: 3 აპრილი, 2014.
**ლეონარდ დეკაპრელევიჩი** (დ. 25 ივლისი [ ძვ. სტ. 13 ივლისი], 1886, თბილისი, საქართველო, — გ. 7 ნოემბერი, 1981, თბილისი, საქართველო) — გენეტიკოს-სელექციონერი, ბოტანიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1943), პროფესორი (1930). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1944). 

დაიბადა რკინიგზელის ოჯახში. მისი წინაპრები მჭიდროდ იყვნენ დაკავშირებულნი საქართველოსთან. ლეონარდის პაპა ალექსანდრე დეკაპრელევიჩი გადმოუსახლებიათ კავკასიაში რიგით ჯარისკაცად, რომელსაც შემდეგ ოფიცრობა მიუღია. იგი მსახურობდა და ცხოვრობდა სიღნაღში, შემდეგ კი თბილისში დასახლებულა. ბებია სალომე (დედის მხრივ) წარმოშობით ქართველი იყო, გვარად ჩიგიანი, დუშეთის მაზრიდან, მამა დაბადებულა სიღნაღში.

1912 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო-ისტორიული განყოფილება და მუშაობა დაიწყო თბილისის ბოტანიკური ბაღის სელექციის განყოფილებაში ჯერ უმცროს სპეციალისტად (1914), შემდეგ გამგედ (1916). 1929 წლიდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ლექტორია, 1937-1973 წლებში — ამავე ინსტიტუტის გენეტიკა-სელექციის კათედრის გამგე, შემდეგ — მისი საპატიო გამგე და კონსულტანტი. დეკაპრელევიჩის სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა უმთავრესად შეეხება ამიერკავკასიის, კერძოდ, საქართველოს კულტურული ფლორის შესწავლას. მან ნიკოლოზ ვავილოვთან და პეტრე ჟუკოვსკისთან ერთად დაადგინა, რომ მსოფლიოში საქართველო ხორბლის წარმოშობის ერთ-ერთი მთავარი კერაა, განსაზღვრა ხალხური სელექციის როლი ამ მცენარის გაუმჯობესებაში. გამოიყვანა ხორბლის, სიმინდის, ქერისა და ლობიოს ახალი ჯიშები.

აკადემიკოსი ივანე ჯავახიშვილი თავის შრომაში — „საქართველოს ეკონომიკური ისტორია" მრავალჯერ იმოწმებს ლეონარდ დეკაპრელევიჩის მოსაზრებებს საქართველოში გავრცელებული პურეულის, სიმიდის, ლობიოსა და სხვა კულტურული მცენარეების შესახებ.

მიღებული ჰქონდა 8 საავტორო მოწმობა. 1973 წელს მიენიჭა ნიკოლოზ ვავილოვის სახელობის პრემია. საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.

სქოლიო
------

1. 1 2  ლეონარდე დეკაპრელევიჩი. ბიობიბლიოგრაფია, მეცნიერება, თბილისი. 1987.
2. 1 2  *თოდუა გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 444.
ნასას თანამგზავრული ფოტოსურათი
კორინთის ყელი — საბერძნეთიკორინთის ყელიკორინთის ყელი საბერძნეთის რუკაზე
**კორინთის ყელი** — ყელი კორინთისა და სარონიკოსის ყურეებს შორის. აერთებს პელოპონესის ნახევარკუნძულს ცენტრალური საბერძნეთის რაიონებთან. სიგრძე 42 კმ, სიგანე 6,3-იდან 16 კმ-მდე. კორინთის ყელის დიდი ნაწილი უჭირავს ერანიის კირქვიან ჭიუხს. ჭარბობს ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტი. კორინთის ყელზე გადის რკინიგზა და საავტომობილო გზა, რომელიც ათენს კორინთთან აკავშირებს. გადაკვეთილია კორინთის არხით.

კორინთის ყელის ძველი სახელია **ისთმოსი** (ბერძ. ’Ισθμός — „ყელი"). მასზე მდებარეობდა ძველი საბერძნეთის მსხვილი სავაჭრო-სამრეწველო ცენტრები — მეგარა და კორინთი. ძვ. წ. 582 წლიდან ახ. წ. IV საუკუნის შუა ხანებამდე აქ 2 ან 4 წელიწადში ერთხელ იმართებოდა პოსეიდონისადმი მიძღვნილი ისთმოსური თამაშები; მის პროგრამაში შედიოდა გიმნასტიკური, საცხენოსნო, პოეტური და მუსიკალური შეჯიბრებები.

სქოლიო
------

1. ↑   კორინთის ყელი // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 674.
2. 1 2   Коринфский перешеек // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М. 2010. — стр. 313.
3. ↑   Истм // Большая российская энциклопедия. т. 12. — М. 2008. — стр. 99.
კუნძულ კორისკოს მდებარეობა კორისკოს ყურეში
**კორისკო** (ყოფილი *მანდი* ესპ. Corisco) — კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში, ეკუთვნის ეკვატორულ გვინეას. მდებარეობს მბინიდან 29 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით (ქვეყნის კონტინენტურ ნაწილში). ფართობი — 14 კმ², სიმაღლე ზღვის დონიდან 35 მეტრამდე.

ისტორია
-------

### კოლონიალური პერიოდი

ევროპელების მიერ აღმოჩენამდე კუნძული კორისკო პრაქტიკულად დაუსახლებელი იყო, თუმცა მეთევზეები კონტინენტიდან მას ხშირად სტუმრობდნენ, მაგრამ რაიმე მუდმივი დასახლება აქ არასოდეს არ შექმნილა.

ევროპელთაგან პირველმა კუნძული კორისკო 1472 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიურმა ექსპედიციამ ფერნანდო პოს (Fernão do Pó) მეთაურობით, რომელმაც მანამდე კუნძული ბიოკო აღმოაჩინა.

1648 წელს პორტუგალიამ შექმნა კორისკოს კომპანია, რომლის სპეციალიზაციაც იყო მონების ვაჭრობაზე მუშაობა, რომელმაც ფაქტობრივად ხელში ჩაიგდო კუნძული და იქ ააშენა პუნტა-ჯოკოს ფორტი. დროთა განმავლობაში პორტუგალიელებმა საკუთარ რუკებზე ამ კუნძულის დატანა დაიწყეს პუნტა-ჯოკოს სახელწოდებით. კორისკოს კომპანია მჭიდრო ურთიერთობებს ამყარებდა კონტინენტური აფრიკის სახელმწიფოების ადგილობრივ მეფეებთან, რომლებიც მას მონებს უგზავნიდნენ, ამიტომ კომპანიის ბიზნესი დიდი ხნის განმავლობაში იზრდებოდა.

1778 წელს ელ-პარდოს შეთანხმების საფუძველზე კუნძული კორისკო გადაეცა ესპანეთს, რომელმაც აქ განათავსა მცირე სამხედრო გარნიზონი.

1859 წლიდან 1875 წლამდე ესპანეთის გარნიზონი გადავიდა კუნძულ პატარა ელობეიზე.

კუნძულ კორისკოზე პუნტა-ჯოკოს ფორტის ნარჩენები 1885 წელს გამოიყენეს კათოლიკური მისიის ასაშენებლად.

მთლიანობაში ესპანეთი ნაკლებ ყურადღებას აქცევდა კუნძულ კორისკოს. ХХ საუკუნის დასაწყისში კორისკო შევიდა ელობეი, ანობონი და კორისკოს კოლონიალური ადმინისტრაციის შემადგენლობაში.

### დამოუკიდებლობის პერიოდი

1968 წელს ეკვატორული გვინეის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ კუნძული შევიდა ქვეყნის შემადგენლობაში.

1981 წელს კომპანია «ელფ აკვიტანიამ» კუნძულ კორისკოს სანაპიროზე აღმოაჩინა ნავთობის მარაგი, რომლის მოპოვება დაიწყო მიმდინარე საუკუნის დასაწყისში.

მიუხედავად იმისა, რომ დღეისათვის კუნძული კორისკო იმყოფება ეკვატორული გვინეის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, მისი ადგილმდებარეობა გაცილებით უფრო ახლოა გაბონთან და ამიტომ ნავთობის მარაგის აღმოჩენის შემდეგ იგი ტერიტორიულ პრეტენზიებს გამოთქვამს მასზე და მიმდებარე კუნძულებზე.

ლიტერატურა
----------

* (1897) *Travels in West Africa: Congo Francais, Corisco and Cameroons*.  Macmillan. ციტირების თარიღი: 25 August 2012.
* José Munoz y Gaviria (1870). *Crónica de las Islas de Fernando Póo, Corisco y Annobon*.  Rubio. ციტირების თარიღი: 25 August 2012.
* Manuel Iradier Bulfi (1878). *Fragmentos de un diario de viajes de exploración en la zona de Corisco*.  Fortanet. ციტირების თარიღი: 25 August 2012.
* Francisco Salvadó y Cos (1891). *Colección de apuntes preliminares sobre la lengua benga: ó sea, Intrucción a una gramática de este idióma que se habla en la isla de Corisco, publos de su bahía é islas adyacentes*.  Impr. de A. Pérez Cubrull. ციტირების თარიღი: 25 August 2012.

სქოლიო
------

1. ↑  "GABON-EQUATORIAL GUINEA: UN mediates dispute over Corisco Bay islands", IRIN, January 23, 2004.
მუხლა ლილვი (წითელი), დგუში (ნაცრისფერი) ცილინდრებში (ლურჯი) და მქნევარა თვალები (შავი)
**მუხლა ლილვი** — ლილვი, რომელიც იღებს ენერგიას ბარბაცას საშუალებით და გადასცემს მაბრუნებელ მომენტს ტრანსმისიას. მუხლა ლილვის საშუალებით მოძრაობს მოდის სხვადასხვა მექანიზმი. მუხლა ლილვი მზადდება ლეგილებურ ფოლადისგან ან ჩამოსხმით, მაღალხარისხოვანი თუჯისგან.

მუხლა ლილვის ძირითადი რამდენიმე ყელი ბრუნავს ძრავის კარტერში ჩასმულ სრიალით საკისრებზე. საბარბაცე ყელებზე შეერთებულია ბარბაცას ყველათავები. მუხლა ლილვის ყბა აერთებს ძირითად საბარბაცო ყელებს. გაუწონასწორებელი მასების დატვირთვისაგან საყრდენ საკისრებს იცავს საპირწონეები. მუხლა ლილვის წინა ნაწილში მოთავსებულია ყელი, რომელზეც ჯდება შკივი ან კბილი დამხმარე მექანიზმების ასაძრავად, ხოლო უკანა ნაწილში მილტური მქნევარას დასამაგრებლად.

მუხლა ლილვის ფორმა და ძირითადი საბარბაცე ყელის რაოდენობა დამოკიდებულია ცილინდრების რაოდენობისა და განლაგებაზე. თუ არის ერთრიგა განლაგება, მაშინ ცილინდრების რაოდენობა და საბარბაცე ყელების რაოდენობა ტოლია, ხოლო V-ს მაგვარ ძრავში ცილინდრების რაოდენობა ორჯერ აღემატება საბარბაცე ყელების რაოდენობას. ძირითადი ყელების რაოდენობა სხვადასხვანაირია. თუ ყველა მომინჯნავე ძირითად ყელს შორის გვაქვს ერთი საბარბაცე ყელი, ასეთ შემთხვევაში ძირითადი ყელების რაოდენობა ერთით აღემატება საბარბაცებს. ასეთი მუხლა ლილვი არის სრულსაყრდენიანი. იგი გამოიყენება დიზელის ძრავებში და იმ კარბურატორიან ძრავებში, სადაც გვაქვს დიდი დატვირთვები. არასრულსაყრდენიან მუხლა ლილვის შემთხვევაში ყოველ ორ მომინჯნავე ძირითად ყელს შორის გვაქვს ორი საბარბაცე ყელი. ასეთი კონსტრუქცია გამოიყენება ერთრიგა ძრავებში.

ცვეთამედეგობის გაზრდის მიზნით ძირითად და საბარბაცე ყელებს უტარებენ წრთობას. წონის შემცირების მიზნით კი ყელებს შიგნიდან აქვთ სიღრუე, რომელიც გამოიყენება შეზეთვისთვის. ერთ-ერთ ძირითად ყელს უკეთდება საყელური ღერძული ფიქსაციისთვის. რათა არ მოხდეს ძრავიდან ზეთის გამოდინება, მუხლა ლილვს წინა და უკანა მხარეს აქვს ჩობალები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მანაწილებელი ლილვი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 229-230.
* Hall, Bert S. (1979), *The Technological Illustrations of the So-Called "Anonymous of the Hussite Wars". Codex Latinus Monacensis 197, Part 1*, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, ISBN 3-920153-93-6

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მუხლა ლილვი***

* Grewe, Klaus (2009), „Die Reliefdarstellung einer antiken Steinsägemaschine aus Hierapolis in Phrygien und ihre Bedeutung für die Technikgeschichte. Internationale Konferenz 13.−16. Juni 2007 in Istanbul", Bachmann, Martin, *Bautechnik im antiken und vorantiken Kleinasien*, Byzas, **9**, Istanbul: Ege Yayınları/Zero Prod. Ltd. pp. 429–454, ISBN 978-975-807-223-1,. წაკითხვის თარიღი: 2013-01-26 დაარქივებული 2011-05-11 საიტზე Wayback Machine.
„ლამია", ჰერბერტ დრაპერი (1909)
**ლამია** (ბერძ. Λάμια) ძველი ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით იყო ერთ დროს ლიბიის ულამაზესი დედოფალი, რომელიც შემდგომში იქცა ბავშვების მჭამელ საშინელ დემონად. ბერძნული სიტყვა ლამია სიტყვასიტყვით ნიშნავს დიდ ზვიგენს. არისტოფანეს მტკიცებით მისი სახელი წარმოშობილი უნდა იყოს ბერძნული სიტყვიდან *laimos* (ბერძ. λαιμός), რაც საყლაპავს ნიშნავს და რომელიც მიუთითებს მის მიერ ბავშვების შეჭმის ამგვარ ჩვეულებაზე.

ზოგის განმარტებით ლამიას წელს ქვემოთ ჰქონდა კუდი, რაც აღწერილია კიდეც 1819 წელს გამოცემულ ჯონ კიტსის ლექსში "ლამია".

მითოლოგიური ისტორია
-------------------

დიოდორე სიცილიელის მიხედვით, ლამია იყო ეგვიპტის მეფის ბელუსის ულამაზესი ქალიშვილი და პოსეიდონისა და ლიბიას შვილიშვილი. მამის სიკვდილის შემდეგ ლამია გახდა მისი ერთ-ერთი კუთვნილი ტერიტორიის ლიბიის დედოფალი. დელფოსში თავისი ვიზიტის პერიოდში ბერძენი მოგზაური და გეოგრაფი პაუსანიასი აღნიშნავს, რომ ლამია იყო პოსეიდონის ქალიშვილი. იგი ასევე აცხადებს, რომ ლამია და ზევსი იყვნენ სიბილის სახელით ცნობილი ჰეროფილის მშობლები.

დიოდორე მიდის იმ დასკვნამდე, რომ ლამიას ჰქონდა ურთიერთობა ზევსთან და მისგან ეყოლა შვილები. ეს ამბავი რომ ზევსის მეუღლემ, ჰერამ შეიტყო, განრისხდა და ბავშვები დახოცა. მწუხარებისაგან შეშლილმა ლამიამ ამის შემდეგ დაიწყო სხვა ბავშვებზე ნადირობა და მათი შეჭმა. დიოდორესავე თქმით მისი სახე საშინლად დამახინჯდა საზარელი ქმედებების გამო. მითოლოგია ხშირად ლამიას გამოსახავს ურჩხულის (გველისებრი არსების) სახითაც. სხვა ვერსიით ჰერამ აიძულა ლამია გადაეყლაპა მისი და ზევსის შვილები და სწორედ ამის შემდეგ გადაიქცა ის ბავშვებისმჭამელ მონსტრად.

ამ ტრაგედიის შემდეგ ზევსმა ლამიას მისცა იმის შესაძლებლობა, რომ ძილის დროს ამოეღო თვალები, რის შედეგადაც ის ძილშიც კი ფხიზლობდა. დიოდორეს ეს მონათხრობი ცოტა გაუგებარია, თუმცა სხვა წყაროების თანახმად ზევსის ამგვარი საჩუქარი ლამიას აძლევდა წინასწარმეტყველების ნიჭსაც.

უფრო გვიანდელი ლეგენდის თანახმად ლამიას წყევლის გამო აღარ შეეძლო თვალების დახუჭვა, რათა მისი მკვდარი შვილების ხატებას მისთვის მოსვენება გაექრო.

ანტიკურ პოეზიაში ჰორაციუსი მიუთითებს ლამიას მიერ შეჭმული შვილების უკან დაბრუნების შეუძლებლობაზე:  *Neu pranse Lamiae vivum puerum extrabat alvo.*, ხოლო პაპი ალექსანდრეს თარგმანის მიხედვით კი ისმის შეკითხვა:  *შეუძლია კი ლამიას ჩვენს თვალწინ გადაყლაპოს თავისი შვილები და შემდეგ იმავე საათს დააბრუნოს ისინი უვნებლად?*

მაგრამ ლამია მხოლოდ ბავშვების მტაცებელ დემონად არაა ცნობილი, ის ასევე სუკუბუსი და ვამპირიცაა - მას შეუძლია დაიბრუნოს ადრეული შარმი, რათა აცდუნოს მამაკაცები, აქციოს ისინი თავის მსხვერპლად და მათი სისხლი დალიოს.

სტესიქორა ლამიას მიიჩნევს სკილას დედად და ამით ის უკავშირდება კიდევ რამდენიმე მითოლოგიურ პერსონაჟს: ზღვის ღვთაებებს კეტოსა და ფორკისს და ჯადოქარ ჰეკატეს, რადგან სხვა ვერსიების თანახმად ისინიც მიიჩნევიან სკილას დედებად. თუმცა ტრადიციის მიხედვით ამათგან სკილას ნამდვილ დედად მიიჩნევა ფორკისი, რომელიც ამავდროულად მისი ცოლიცაა.

ცნობები ლამიას შესახებ ანტიკურ ხანაში მოგვეპოვება სტრაბონისა (I.II.8) და არისტოტელეს (ეთიკა VII.5) ნაშრომებში, ხოლო ანტონინუს ლიბერალისის განმარტებით ლამია გაიგივებულია ურჩხულ სიბარისთან.
წრფივი, ზედაპირული და მოცულობითი **მუხტის სიმკვრივე** არის ფიზიკური სიდიდე, რომელიც განსაზღვრავს მუხტის რაოდენობას წირის, ზედაპირის ან მოცულობის ერთეულში. მუხტის სიმკვრივის ერთეული SI სისტემაში არის კულონი მეტრზე (წრფივი), კულონი კვადრატულ მეტრზე (ზედაპირული) და კულონი კუბურ მეტრზე (მოცულობითი). ვინაიდან ბუნებაში არსებობს როგორც დადებით, ასევე უარყოფითი მუხტი, მუხტის სიმკვრივე (განსხვავებით ჩვეულებრივი სიმკვრივისგან) შეიძლება იყოს როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი.

მუხტის სიმკვრივე კლასიკურ ფიზიკაში
----------------------------------

### უწყვეტი მუხტი

მუხტის სიმკვრივის {\displaystyle [\alpha \_{q}(\mathbf {r} )} ან {\displaystyle \sigma \_{q}(\mathbf {r} )} ან {\displaystyle \rho \_{q}(\mathbf {r} )]} ინტეგრალი რაიმე წირზე ({\displaystyle l}), ზედაპირზე ({\displaystyle S}), ან მოცულობაში ({\displaystyle V}), ტოლია სრული {\displaystyle Q} მუხტისა განსახილველ არეში: 

{\displaystyle Q=\int \limits \_{L}\alpha \_{q}(\mathbf {r} )\,\mathrm {d} l}
{\displaystyle Q=\int \limits \_{S}\sigma \_{q}(\mathbf {r} )\,\mathrm {d} S}
{\displaystyle Q=\int \limits \_{V}\rho \_{q}(\mathbf {r} )\,\mathrm {d} V}
ეს თანაფარდობები განსაზღვრავს მუხტის სიმკვრივეს მათემატიკურად.

### ერთგვაროვანი მუხტის სიმკვრივე

სპეციალურ შემთხვევაში, როდესაც მუხტის სიმკვრივე მუდმივია ({\displaystyle \rho \_{q,0}}), ანუ არ არის დამოკიდებული კოორდინატებზე, ზემოთ მოყვანილი განტოლება მარტივდება და იღებს სახეს:

{\displaystyle Q=V\cdot \rho \_{q,0}.}
### დისკრეტული მუხტი

თუ რაიმე არეში მოხტის განაწილებილია {\displaystyle N} წერტილოვანი მუხტის (მაგალითად ელექტრონების) სახით, მაშინ მუხტის სიმკვრივე შეიძლება გამოსახული იყოს დირაკის დელტა ფუნქცის მეშვეობით. მაგალითად, მოცულობითი მოხტის სიმკვრივე გამოისახება შემდეგნაირად: 

{\displaystyle \rho (\mathbf {r} )=\sum \_{i=1}^{N}\ q\_{i}\delta (\mathbf {r} -\mathbf {r} \_{i})\,\!} ;
სადაც {\displaystyle \mathbf {r} \,\!} არის რადიუს-ვექტორი, {\displaystyle q\_{i}\,\!} არის *i* მუხტის მატარებელის მუხტი, ხოლო მისი მდებარეობა არის {\displaystyle \mathbf {r} \_{i}\,\!} .

თუ ყველა მატარებლის მუხტი იდენტურია და {\displaystyle q} ტოლია (ელექტრონებისთვის {\displaystyle q=-e}), მაშინ მუხტის სიმკვრივე შეიძლება გამოსახული იყოს მუხტის მატარებლების კონცენტრაციით {\displaystyle n(\mathbf {r} )}.

კვანტური მუხტის სიმკვრივე
-------------------------

კვანტურ მექანიკაში მუხტის სიმკვრივე დაკავშირებულია ტალღურ ფუნქციასთან {\displaystyle \psi (\mathbf {r} )} შემდეგი განტოლებით

{\displaystyle \rho \_{q}(\mathbf {r} )=q\cdot |\psi (\mathbf {r} )|^{2}}
სადაც ტალღური ფუნქცია ნორმირებულია შემდეგნაირად

{\displaystyle Q=q\cdot \int |\psi (\mathbf {r} )|^{2}\,d\mathbf {r} .}

გამოყენაბა
----------

მუხტის სიმკვრივე ფიგურირებს უწყვეტობის განტოლებაში, და მაქსველის განტოლებებში, რომლებიც ელექტროდინამიკის საფუძველს წარმოადგენს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* უწყვეტობის განტოლება
* მუხტი

სქოლიო
------
**ნეთანია** — ისრაელის ჩრდილოეთ ცენტრალურ ოლქში მდებარე ქალაქი და არის მიმდებარე შერონის დაბლობის დედაქალაქი. ნეთანიამ სახელწოდება მიიღო მე-20 საუკუნის დასაწყისში, ნათელ სტრაუსის, გამოჩენილი ებრაელი ამერიკელი ვაჭრისა და ქველმოქმედის საპატივცემულოდ, რომელიც იყო მეისის საცავის მაღაზიის თანამფლობელი. მისი 14 კილომეტრიანი პლაჟი (8.7 მილი) დაშორებულია ქალაქიდან და წარმოადგენს პოპულარულ ტურისტულ კურორტს. 2018 წელს ქალაქში ცხოვრობა 217,244 მოსახლე, ის ისრაელის მე-7 უდიდესი ქალაქი გახდა. ქალაქის მერი არის მირიამ ფეიბერგი.

ისტორია
-------

ნეთანია არაჩვეულებრივი ქვიშის პლაჟები, თვალუწვდენელი სანაპირო, ფანტასტიკური სასეირნო ადგილები, მწვანე პარკები და ბუნებრივი ნაკრძალები. არ არსებობს ისრაელში სხვა ადგილი, რომელიც ასე თანაბრადაა დაშორებული ქვეყნის ნებისმიერი წერტილიდან, ამიტომ ნეთანიაში მოგზაურობა ნიშნავს მინიმალურ დროში მაქსიმალურ სიამოვნებას. ნეთანიის ოქროს პლაჟები 13,5 კმ-ზეა გადაჭიმული. ზღვის ლიფტი, რომელსაც სანაპირომდე ჩაჰყავხარ, ერთადერთი ასეთი სახის ტურისტული ატრაქციონია ისრაელში. ორი მაღალსიჩქარიანი გამჭვირვალე სალონი 60 მგზავრს იტევს. ნეთანიის სასეირნო სანაპირო ზოლი ქვეყანაში ყველაზე გრძელია და ეროვნული მარშრუტების სიაში შედის. საბანაო სეზონი ხმელთაშუა ზღვის ამ ნაწილში წელიწადში 9 თვეს გრძელდება და ზღვის წყლის საშუალო ტემპერატურა +350 С-ია. 

ნეტანია რამდენჯერმე პალესტინის მხრიდან დაბომბვის შედეგად დაზარალდა. 

90-იან წლებში ყოფილი საბჭოთა კავშირის ემიგრანტების დიდი ნაწილი დასახლდა ნეთანიაში, რამაც მნიშვნელოვნად გააფართოვა ქალაქის მოსახლეობა და შედეგად ფართომასშტაბიანი საცხოვრებელი სახლები აშენდა.

2000 და 2010 წლებში ფრანგი ებრაელების ისრაელის მიერ გაზრდილი ემიგრაციის შემდეგ, ნეთანია გახდა მათი ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება. ათასობით ფრანგი ემიგრანტი დასახლდა ნეთანიაში, რამაც გავლენა მოახდინა ადგილობრივ კულტურაზე.

ეკონომიკა
---------

ტურიზმი დიდ როლს ასრულებს ნეთანიას ეკონომიკაში. აღნიშნულ ქალაქში 19 სასტუმროა განთავსებული. საშუალოდ, ეს ქმნის 589 სამუშაო ადგილს. 2006 წელს სასტუმროების საშუალო მაჩვენებელი 51.7% იყო. ნეთანიას გრძელი ზღვის სანაპირო და მრავალი პლაჟი ქმნის ერთად სადღესასწაულო ინდუსტრისა, რაც თავის მხრივ მოიცავს საკურორტო სასტუმროებს, რესტორნებსა და სავაჭრო ცენტრებს.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

ქალაქში არაერთი ცნობილი ღირსშესანიშნაობაა განთავსებული, მათ შორის არის მარგალიტის მუზეუმი, ნეთანიას ისტორიის მუზეუმი. ბოლო მათგანის ისტორიული შენობა 1928 წელს არის აგებული. გარდა ამ მუზეუმებისა ნეთანიაში მდებარეობს: კლდის გალერეა, გოსერის გალერეა და ასევე აბეკასის გალერეა.

ნეთანიასთან ახლოს მდებარეობს საოცარი ადგილი, სადაც სტუმრებს დაუვიწყარი დასვენება ელით. ამ კურორტს HAMEI GAASH („გააშის ცხელი წყლები") ჰქვია. გააშის კიბუცი რამდენიმე წლის წინათ ძვირადღირებულ კურორტად გადაიქცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website თარგი:He icon
* Official website დაარქივებული 2016-02-14 საიტზე Wayback Machine.
* Things to do in Netanya დაარქივებული 2018-10-24 საიტზე Wayback Machine.
* Places To Visit in Netanya დაარქივებული 2019-02-04 საიტზე Wayback Machine.
* Official tourism website
* Other information, in French
* Tourism site დაარქივებული 2020-08-20 საიტზე Wayback Machine.
* Surfing in Netanya
* Tandem Paragliding Netanya
**ორმეფობა ქართლში** — ძველ ქართულ საისტორიო წყაროებში დამოწმებული ვითარება, როდესაც ქართლის (იბერიის) სამეფო თითქოს ორად იყო გაყოფილი, მტკვარგაღმა და მტკვარგამოღმა მხარეებად, რომელთაც საკუთარი მეფეები ჰყავდათ (ერთი იჯდა მცხეთაში, მეორე — არმაზში).

„მეფეთა ცხოვრების" თანახმად, ქართლის (იბერიის) მეფე ადერკი თავის ორ ძეს – ბარტომს და ქართამს ორად გაუყო სამეფო: ბარტომს მისცა ქალაქი მცხეთა, მტკვრის პირას შიდა ქართლი, მუხნარის მხარეს ქალაქი და მთელი ქვეყანა მტკვრის ჩრდილოეთით, ჰერეთიდან ქართლის და ეგრისის ბოლომდე; ხოლო ქართამს მისცა არმაზის მხარის ქალაქი, მტკვრის სამხრეთით ქართლი, ხუნანიდან მტკვრის სათავემდე და კლარჯეთი.

ამგვარად, „მეფეთა ცხოვრების" ქართლის მეფეთა სიაში ადერკის შემდეგ მოხსენიებულია 5 წყვილი, რომლებიც თითქოს ერთდროულად მართავდნენ ქვეყანას. ესენია ბარტომი და ქართამი, ფარსმანი და კაოსი, აზორკი და არმაზელი, ამაზასპი და დეროკი, ფარსმან ქველი და მირდატი.

„ქართლის ცხოვრების" მიხედვით, ორმეფობა ქართლში ახ. წ. 57 დაიწყო; „მოქცევაჲ ქართლისაჲს" ცნობით, მეფეთა პირველი წყვილი ძვ. წ. II საუკუნის 60-იან წლებში განაგებდა ქართლს (მათი მმართველობის დროს, ძვ. წ. 169, ამ ძეგლის მიხედვით, მცხეთაში ებრაული კოლონია გაჩენილა). ამ მოსაზრების სასარგებლოდ ლაპარაკობს ისიც, რომ მეფეთა პირველ წყვილში შემავალი ქართამი, „ქართლის ცხოვრების" თანახმად, ქართლის სამეფოს ფუძემდებლის ფარნავაზის (ძვ. წ. IV — ძვ. წ. III სს. მიჯნა) თანამედროვე ეგრისის მმართველის ქუჯის შვილიშვილის შვილიშვილი იყო (მაშასადამე, ფარნავაზის შემდეგ უნდა ეცხოვრა).

ზოგიერთი სპეციალისტი ორმეფობას ქართლში სამეფოს ნამდვილად ორად გაყოფად და ამ პერიოდში მეზობლების მოძალებით სამეფოს დასუსტების დამადასტურებლად მიიჩნიეს. სხვა მკვლევართა მოსაზრებით, ორმეფობაში ნამდვილი მეფეების გვერდით „მეფის შემდგომ მეორე პირთა" — მთავარსარდლების (სპასპეტები) დასახელებას გულისხმობენ. ჩამოთვლილი წყვილებიდან ნამდვილი მეფეები უნდა იყვნენ ქართამი, ფარსმანი, აზორკი, ამაზასპი და ფარსმანი, დანარჩენები კი — სპასპეტები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იბერიის მეფეთა სია
* ორმეფობა საქართველოში

ლიტერატურა
----------

* *ინგოროყვა პ.*, ძველ-ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია, თხზულებათა კრებული, ტ. 4, თბ. 1976;
* *მელიქიშვილი გ.*, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზების შესახებ, «მაცნე, ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1978, № 3

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  *მელიქიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 581.
2. ↑  ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით, თბ. 1955, გვ. 43
3. ↑  *ლორთქიფანიძე მ.*, *მეტრეველი რ.*, საქართველოს მეფეები, თბ.: „ნეკერი", 2007. — გვ. 22, ISBN 99928-58-36-2.
**ლაკათხევის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ლაკათხევში, მდინარე ლაკათხევის მარცხენა ნაპირას, წყაროაშვილების ეზოში.

კოშკი ისტორიული ხადის სათავდაცვო სისტემის მნიშვნელოვანი საფორტიფიკაციო ნაგებობაა. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. კოშკი ზურგიანია, ხუთსართულიანი, ნაგებია ნატეხი ქვით. კოშკის ქვედა ნაწილი მასიურია. შესასვლელი პირველ სართულზეა, გვერდის კედელში, მიწიდან 4,5 მეტრზე. კარი სწორკუთხაა. დასავლეთით, მეორე სართულის სწორ კედელში გაჭრილია ასეთივე კარი, რომელიც კოშკზე ამ მხრიდან მოგვიანებით მიშენებული საცხოვრებელი ნაგებობის ბანზე გადიოდა. კოშკის მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულები ერთნაირია. სამივე სართულზე, დასავლეთით, თითო ვიწრო სარკმელია, რომლებსაც საფეხურებიანი რაფა აქვს. სართულშუა გადახურვა ქვის ფილებისაა და დაყრდობილია ყოველი მომდევნო სართულის კედლების შეთხელებით შექმნილ საფეხურზე. სართულიდან სართულზე მოსახვედრად გადახურვაში მცირე ღიობებია მოწყობილი.

მინაშენი გეგმით ტრაპეციის მსგავსი ორსართულიანი ნაგებობაა. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს. პირველ სართულზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში, გაჭრილია ვიწრო სწორკუთხა კარი. ჩრდილო-დასავლეთ კედელში ორი ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია, სამხრეთ-დასავლეთ კედელში - ორი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში და ერთი სათოფური. მინაშენის მეორე სართული პირველის მსგავსია. შესასვლელი სამხრეთ-დასვლეთ კედელში აქვს. შესასვლელის ძირთან შემორჩენილია ხის კიბის საყრდენი ქვის კონსოლი.

ლიტერატურა
----------

* *ბაგრატიონი გ. მაცაბერიძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 268.
**ლევან ფირცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში.

მას სამხრეთიდან ტრისტან ფირცხელიანის სახლი მაჩუბი აქვს მიდგმული, ხოლო აღმოსავლეთის ფასადის ჩრდილოეთ მონკავეთში ბიქტორ ფირცხელიანის მაჩუბი დგას. ლევან ფრიცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი არა ნაგებობით შემოსაზღვრულ ეზოში დგას, არამედ მისი აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი ფასადები ქუჩისკენ არის მოქცეული. დარბაზ-მაჩუბი და სახლი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, ამ მომენტში გადახურულია თუნუქით. ნაგებობა გვიან არის გადაკეთებული საცხოვრებელ სახლად. აღმოსავლეთ ფასადზე აქვს კარ-სარკმლის წყობა ორივე სართულზე და ხის ფართო აივანი, რომელიც ამ მომენტში დაზიანებულია და მორღვეული აქვს მოაჯირი. ჩრდილოეთის ფასადი ყრუა, აღენიშნება ვერტიკალური ბზარები, მარჯვენა ნაწილი კი მორღვეულია აქვს და ხის მორებით ახლად ამოყვანილი კედელია. დასავლეთის კედელზე მხოლოდ პირველი სართულის დონეზე მაჩუბში შესასვლელი კარია გაჭრილი. სამხრეთის ფასადი კი ნაწილობრივ იფარება ლევან ფირცხელიანის მაჩუბით, რომელზეც შეინიშნება შეკეთების კვალი და ასევე სამი მცირე ზომის ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია ალაგ-ალაგ გაჭრილი.

ნაგებობის ინტერიერშიც ვხედავთ საცხოვრებელ სახლად სივრცის მორგების სურვილს, ორივე სართულის ჩრდილოეთ მონაკვეთები საცხოვრებელ სახლად არის გადაკეთებული, სამხრეთი ნაწილები გადატიხრულია და დატოვებულია მაჩუბი და დარბაზი. ორივე სართული საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, სახლის ნაწილში შემორჩენილია ნალესობის კვალი, მაგრამ აღინიშნება მრვალაი ბზარი. მაჩუბში შემორჩენილია პირვანდელი საქონლის ხის სადგომი ლეჭუნდირი, რომელიც ასევე მძიმე მდგომარეობაშია. სართულშუა გადახურვა არ არის გამოცვლილი და ოდნავ დაწეულია. მეორე სართული პირველ სართულთან შედარებით ბევრად მძიმე მდგომარეობაშია, კედელბზე მრავლობითი ვერტიკალური ბზარებია, ჩამოცვენილია ნალესობა. გადახურვა ამ მომენტში გამოცვლილია, მაგრამ შეინიშნება წყლის ჩამოსვლის კვალი. ლევან ფირცხელიანის მაჩუბი საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, მაგრამ ერთ-ერთ ტიპურ ნაგებობას წარმოდგენს. გადაკეთებებიდან გამომდიანრე, მას არ აქვს პირვანდელი პროპროციები დაკარგული და ამის გათვალისწინებით ის ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 36121
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ფიფია**. |

**ლევან ფიფია** (დ. 11 აგვისტო, 1978, ჯალი) — ქართველი სამხედრო. უკრაინაში ქართული ლეგიონის მეთაურის მოადგილე.

ბიოგრაფია
---------

ლევან ფიფია დაიბადა 1990 წლის 11 აგვისტოს საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ჯალში. 1993 წელს, რუსეთის მიერ აფხაზეთის ოკუპაციის შემდეგ, მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ჯვარში, 2002 წლიდან კი ქალაქ თბილისში.

დაამთავრა საწყისი საბრძოლო მომზადების, დაზვერვის, სნაიპერთა, საინჟინრო, კავშირგაბმულობის, საპარაშუტო და სამეთაურო სკოლები, არის იარაღის სპეციალისტი. 10 წელი იმსახურა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო ცალკეული სადაზვერვო ქვედანაყოფის სნაიპერთა მეთაური, დაზვერვის ინსტრუქტორი, რეზერვისტთა მომზადების ცენტრის სერჟანტთა კორპუსის ხელმძღვანელი. მონაწილეობდა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში, სამხედრო-სადაზვერვო ოპერაციებში სომალისა და ავღანეთში, არაერთ სპეცოპერაციაში საქართველოს მასშტაბით.

2017 წელს ჩავიდა უკრაინაში და შეუერთდა იქ მებრძოლ ქართულ ლეგიონს სნაიპერად. 2018 წელს მიიღო ქართული ლეგიონის მთავარი სერჟანტის წოდება. ამავე წელს გახდა ქართული ლეგიონის მეთაურის მოადგილე. 2017–2023 წლებში უკრაინაში ქართული ლეგიონის შემადგენლობაში მონაწილეობდა ავდიივკაში, ლისიჩანსკში, ბახმუტში, ორიხოვოში, ჰულიაიპოლეში, ჰოსტომელში, ბუჩაში, ირპინსა და ბორისპილის მიმართულებით ჩატარებულ ოპერაციებში. მონაწილეობდა 38 შტურმში, მიღებული აქვს 2 საბრძოლო ჭრილობა.

უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის მიღებული აქვს ქვეყნის ყველაზე საპატიო არასახელმწიფო ჯილდო — უკრაინის სახალხო გმირის წოდება.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Hauer, Neil (16 February 2022). „The Georgian fighters stiffening Ukraine’s defences against possible Russian attack". National Post. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: `|1=` (დახმარება)
2. ↑  Чміль, Оксана (24 May 2022). „Це наша спільна війна". Suspilne Media.
3. ↑  „Грузинский боец Леван Пипия был удостоен звания Народного Зашитника Украины". Sova News. 5 April 2023.
4. ↑  „ქართული ლეგიონის" მეთაურის მოადგილეს, ლევან ფიფიას უკრაინის გმირის წოდება მიენიჭა". Intermedia. 6 April 2023.
**ორმოსამარხი**, არქეოლოგიურ ძეგლთა კატეგორია, მიწაში ამოთხრილი ორმო, რომელიც განეკუთვნება მიცვალებულის დასაკრძალავად. გავრცელებულია ყველა პალეოლითის (მუსტიეს) ხანიდან ძველ ორმოსამარხებში მიცვალებულს ატანდნენ სამკაულს, იარაღს, საოჯახო და სხვა ნიცთებს, რაც მიცვალებულზე განსაკუთრებულ ზრუნვას გამოხატავდა.

მიცვალებულის ნეშტს პირდაპირ რომ არ დაჰყროდა მიწა, ორმოსამარხებს ზოგჯერ ძელებით ან თარით ხურავდნენ, ორმოს კედლებს კი ამოაშენებდნენ ან ამოლესავდნენ ხოლმე. იგივე დანიშნულება ჰქონდა ხის ან სხვა მასალისაგან დამზადებულ კუბოს (სარკოფაგს),, რომელიც ანტიკური ხანისადნ გავრცელდა. ზოგჯერ ამავე მიზნით მიცვალებულს ათავსებდნენ ორმოს გვერდით კედელში გამოთხრილ სათავსში. ამგვარ ორმოსამარხებს კატაკომბურ სამარხებს უწოდებდნენ.

ორმოსამარხებს თავზე ხანდახან მიწის ან ქვის ზვინულს აყრიდნენ (მიწაყრილიანი და და ქვაყრილიანი ორმოსამარხები). ძველთაგანვეა გავრცელებული ორმოსამარხების თავზე მემორიალური ძეგლების (სტელები, ფილები და სხვა) დადგმა. ხანდახან ამ ძეგლებზე სხვადასხვა გამოსახულება და წარწერაცაა ამოკვეთილი (ეპიტაფია).

ორმოსამარხებში აღმოჩენილ მასალას დიდი მნიშვნელობა აქვს ძველი საზოგადოების ნივთიერი და სულიერი კულტურის ისტორიის კვლევისათვის.

საქართველოში უძველესი ორმოსამარხები ადრინდელი ბრინჯაოს ხანით თარიღდება (ქვაცხელები). განსაკუთრებით მრავლადაა შესწავლილი გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რიკინისა და ანტიკური ხანის ორმოსამარხები (სამთავრო, ურბნისი, უფლისციხე და სხვა).

ლიტერატურა
----------

* *გაგოშიძე ი.*, ქსე, ტ. 7, გვ. 581, თბ. 1984
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **რჩეულიშვილი**. |

**ლევან რჩეულიშვილი** (დ. 27 თებერვალი, 1909, ხოვლე — გ. 1986) — ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1954)

ბიოგრაფია
---------

1932 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1936 წლიდან იყო ხელოვნების მუზეუმის "მეტეხის", 1941-1986 წლებში ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის თანამშრომელი, 1954-1986წწ. - თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის გამგე, პროფესორი. იკვლევდა შუა საუკუნეების საეკლესიო და საერო ხუროთმოძღვრებას, XX საუკუნის ქართველ მხატვართა შემოქმედებას. ვ. ბერიძესა და ზ. ქურდიანთან ერთად გამოსცა წიგნი "თბილისი" (რუს. ენაზე, მოსკოვი, 1951), არქიტექტურის ისტორიკოსთა ჯგუფთან ერთად მოამზადა მონოგრაფია "თბილისის მეტეხის ტაძარი" (თბ. 1969); გამოკვლეული აქვს 1930-იან წლებში განადგურებული ე. წ. "გუბერნატორის სახლი" (ახლანდელი ძმები ზუბალაშვილების ქუჩაზე), საგანგებოდ შეისწავლა ძველი თბილისის სახე ე. ახვლედიანის შემოქმედებაში (ე. ახვლედიანის "ძველი თბილისი", თბ. 1965).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 758, ISBN 99928-20-32-2.
* *კინწურაშვილი ქ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 521.
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. - თბ. 2017.-გვ.494;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევან რჩეულიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ორმოცდაათი წლისთავის პარკის სამხედრო მუზეუმი და ტრიუმფალური თაღი.
**ორმოცდაათი წლისთავის პარკი** (ფრანგ. Parc du Cinquantenaire, ნიდერლ. Jubelpark) — პარკი ბრიუსელში, მდებარეობს დაახლოებით კილომეტრნახევარში ვარანდეს პარკის (*Warandepark*) აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 37 ჰექტარია. ზაფხულის პერიოდში — ბრიუსელელებისთვის პოპულარული დასხვენების ადგილი.

ისტორია
-------

1880 წელს ბელგია საკუთარი დამოუკიდებლობის 50 წლისთავს აღნიშნავდა. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით მეფე ლეოპოლდ II-მ გადაწყვიტა მსოფლიო გამოფენა მოეწყო ბრიუსელში. ამ მიზნისთვის არჩეულ იქნა ყოფილი სამხედრო პოლიგონი. ახალ პარკს იმპოზანტური ნაგებობებით მსოფლიოსთვის უნდა ეჩვენებინა განვითარებული და შეძლებული ბელგიის სახე. მეორე მსოფლიო ომის დროს პარკი გამოიყენებოდა ხილეულის მოსაყვანად.

რუკა
----

|  |
| --- |
| 

პარკის და კომპლექსის რუკა
*ჩ. „Bordiau"-ს ფლიგელი*
*ს. „Bordiau"-ს ფლიგელი*
**სამხედრო მუზეუმი**
**ხელოვნებისა და ისტორიისმუზეუმები**
*სამხრეთ დარბაზი(მონდიალისსასახლე)*
**ავტო-სამყარო**
*ჩრდილოეთ დარბაზი*
*სპორტული მოედანი*
*თაღი*
მეჩ-ეთი
THP
ბელიარდის გვირაბი

 |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ორმოცდაათი წლისთავის პარკი***

* Autoworld Brasserie დაარქივებული 2021-02-11 საიტზე Wayback Machine.  — Autoworld
* Cinquantenaire buildings, history დაარქივებული 2011-10-01 საიტზე Wayback Machine.  — Autoworld
* History of the Cinquantenaire park and the Royal Museum of the Armed Forces and Military History დაარქივებული 2013-06-03 საიტზე Wayback Machine.
* Pictures of the Cinquantenaire park დაარქივებული 2010-10-19 საიტზე Wayback Machine.
**ლევან სანიკიძე** (დ. 26 იანვარი, 1925, სოფ. ბუგეული, ამბროლაურის რაიონი — გ. 29 იანვარი, 2001) — ქართველი მწერალი, ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. გუბაზ სანიკიძის მამა.

ლევან სანიკიძემ დაამთავრა ალექსანდრე წულუკიძის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიული ფაკულტეტი. იყო სიმონ ყაუხჩიშვილის ასპირანტი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სამი წელი იმსახურა ჯარში. 28 წლის ასაკში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 1966 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა პროფესორის წოდება.

1975 წელს მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი მსოფლიოს ისტორიის კათედრის გამგედ.

1956 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი პიესა „გაიუს გრაკხუსი", რომელიც 1957 წელს დაიდგა. ამას გარდა, მას ჰქონდა პიესები „მედეა", „სპარტაკი", „ქუთათურები", რომლებიც დიდი წარმატებით იდგმებოდა ქართული თეატრების სცენებზე.

1976-1981 წლებში გამოქვეყნდა ლევან სანიკიძის მხატვრულ-დოკუმენტური თხზულება „უქარქაშო ხმლები", რომელიც რამდენიმეჯერ გამოიცა. მასვე ეკუთვნის ასევე პოპულარული წიგნები: „ანტიკური ქვეყნების ისტორია", „ამბავი კოლხი ასულისა", „რომის იმპერია", „მარიუსი და სულა", „კვერთხი ეშმაკთა", „კეისარიადა", „სამას-სამასი", „ალექსანდრე მაკედონელი", „გიორგი სააკაძე", „დედა ისტორია", „დავით აღმაშენებელი", „თამარიანი", „სავედრებელი გიორგი ათონელისა", „მესამე დასის საქართველო", „წიგნი მოწამეთა", „პონტოელნი", „მკვლელობა ხობის წყლის პირას", „პუნიკური ომები".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევან სანიკიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლაიონელ ჩარლზ დანსთერვილი** (ინგლ. Lionel Dunsterville დ. 1865 — გ. 19 მარტი, 1946) — ბრიტანელი სამხედრო მოღვაწე,.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ბრიტანეთის სამხედრო სკოლაში რედიარდ კიპლინგთან ერთად. 1883 წელს აბარებს მისაღებ გამოცდებს სანდჰერსტის სამხედრო კოლეჯში. სამხედრო სამსახურს იწყებს 1884 წელს ბრიტანეთის არმიის ქვეით ნაწილებში ჯერ მალტაზე, შემდეგ ეგვიპტეში. მოგვიანებით გადაყვანილ იქნა ბრიტანეთის კოლონიურ ინდოეთის არმიაში. მსახურობდა ავღანეთისა და ინდოეთის სამხრეთ-დასავლეთის სასაზღვრო პროვინციაში. 1908 წელს იღებს ვიცე-პოლკოვნიკის ჩინს და ინიშნება პენჯაბის მე-20 პოლკის მეთაურად. შემდეგ სამსახურს აგრძელებს ჩინეთში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების წინ მსახურობდა საფრანგეთში ტრანსპორტის ოფიცრის თანამდებობაზე. 1918 წლის დასაწყისიდან ამიერკავკასიაშია. ინიშნება ბრიტანეთის საოკუპაციო ჯარების ხელმძღვანელად თბილისში. 1918 წლის ივნისში ენიჭება გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება და ინიშნება ბრიტანული საექსპედიციო კორპუსის სარდლად, რომელიც დაკომპლექტდა კანადური, ავსტრალიური და ახალზელანდიური ქვედანაყოფებით. მისი მცირერიცხოვანი კორპუსი, რომელიც სამი ბატალიონის, საველე არტილერიისა და რამდენიმე ჯავშანმანქანისგან შედგებოდა მესოპოტამიიდან ბაქოში შევიდა 1918 წლის აგვისტოში. ექსპედიციის მიზანს წარმოადგენდა ოსმალური და გერმანული შენაერთების ინდოეთში შეჭრის აღკვეთა. 1918 წლის 16 სექტემბერს „ცენტროკასპიისპირეთის" ძალებთან ერთად „კავკასიის ისლამის არმიის" წინააღმდეგ წარმოებული ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ კორპუსი ტოვებს ბაქოს. ბაქოს დამცველები მარცხდებიან და კორპუსის პირადი შემადგენლობა გემებით იქნება გადაყვანილი პორტ ენზელიში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Adventures of Dunsterforce by L.C. Dunsterville
* The Diaries of General Lionel Dunsterville
* More Yarns by L.C. Dunsterville
* Dunsterforce: A Case Study of Coalition Warfare in the Middle East 1918-1919
გუდეა, ლაგაშის მმართველი

**ლაგაში** — შუმერული ქალაქი-სახელმწიფო სახრეთ მესოპოტამიაში. ცენტრი მდებარეობდა ახლანდელი ტელოს (ერაყი) ადგილას. ლაგაში შედგებოდა უბან-„ქალაქებისაგან". საკუთრივ ლაგაში, გირსუ, ნინა, ურუქუ („წმინდა ქალაქი"), ქინუნირი, გუაბა, ქესა და უთუგანათენუ.

ლაგაშს არქეოლოგიურად სწავლობდნენ 1877 წლიდან ფრანგი არქეოლოგები ერნესტ დე სარზეკი, გ. კროსი, ა. დე ჟენუიაკი და ანდრე პარო.

პირველი დასახლებები ლაგაშის ტერიტორიაზე ძვ. წ. V ათასწლეულის ბოლოს განეკუთვნება. წერილობით წყაროებში ლაგაში მოიხსენიება ძვ. წ. XXVI საუკუნიდან. ამ დროს იგი ქალაქ შურუფაქის მბრძანებელს ემორჩილებოდა. ლაგაშის აღზევება ემთხვევა ძვ. წ. XXV-XXIV საუკუნეებს, ურ-ნანშეს დინასტიის მმართველობის ხანას. ლაგაში განსაკუთრებით გაძლიერდა ეანათუმის დროს (ძვ. წ. 2470-იანი წლები), რომელიც ხანგრძლივ ბრძოლას აწარმოებდა ქალაქ უმის მბრძანებელთან. უმაზე გამარჯვების შესახებ ეანათუმი მოგვითხრობს ქვის დიდ ფილაზე გაკეთებულ წარწერაში, რომელსაც ლიტერატურაში „ძერათა სტელას" უწოდებენ. მის დროს დასრულდა მთელი სამხრეთ შუამდინარეთის პირველი გაერთიანება. აქტიურ სამხედრო პოლიტიკას ატარებდნენ ეანათუმის მემკვიდრენიც. გაზრდილ სამხედრო ხარჯებს ისინი გადასახადების გადიდებით ფარავდნენ, რამაც ფართო სახალხო მოძრაობა გამოიწვია XXIV საუკუნის 70-იან წლებში, ლუგალანდას მმართველობის დროს. ძვ. წ. 1364 წელს ლაგაში უმის მეფე ლუგალზაგესმა დაიმორჩილა, შემდეგ კი აქადის მეფე სარგონ დიდმა. ლაგაშმა ახალ კულტურულ და ეკონომიკურ აყვავებას მიაღწია გუდეას გამგებლობის ხანაში (ძვ. წ. XXII საუკუნის II ნახევარი). მაშინ ააგეს ღვთაება ნინგირსუს ბრწყინვალე ტაძარი ენინუ. ძალზე გაფართოვდა ლაგაშის სავაჭრო-ეკონომიკურ კავშირ-ურთიერთობათა არეალიც. ურის III დინასტიის ხანაში (ძვ. წ. 2132-2024 წწ.) ლაგაში აქადის და შუმერის სამეფოს მთავარი ეკონომიკური ცენტრი იყო. მომდევნო ეპოქებში მისი მნიშვნელობა დაეცა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 97.
**ოდოარდო ფარნეზე** (იტალ. Odoardo Farnese; დ. 12 აგვისტო, 1666, კოლორნო, იტალია — გ. 6 სექტემბერი, პარმა, იტალია) — ფარნეზეების დინასტიის წარმომადგენელი. პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგ რანუჩო II-ისა და იზაბელა დ’ესტეს უფროსი ვაჟი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს მამა.

ბიოგრაფია
---------

ოდოარდო ფარნეზე დაიბადა 1666 წლის 12 აგვისტოს კოლორნოში, ფარნეზეების საზაფხულო რეზიდენციაში. იგი იყო პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგ რანუჩო II-ისა და მისი მეორე ცოლის, იზაბელა დ’ესტეს უფროსი ვაჟი და უმცროსი შვილი. ოდოარდოს დედა მასზე მშობიარობის შემდეგ გამოწვეული გართულებებით გარდაიცვალა იმავე წლის 21 აგვისტოს, 31 წლის ასაკში, რის შემდეგაც მოდენასთან ალიანსის შესანარჩუნებლად მამამისმა ცოლად ოდოარდოს დეიდა, მარია დ’ესტე შეირთო.

რანუჩო II-მ ოდოარდოს უფროსი და, მარგერიტა მარია ფარნეზე მოდენის ჰერცოგს მიათხოვა, რის შემდეგაც უკვე ვაჟის დაქორწინებაზეც დაიწყო ფიქრი, თუმცა იტალიელი რძალი არ სურდა. ამის გამო 1690 წლის 3 აპრილს ოდოარდო ფარნეზე მარიონეტულად დაქორწინდა დოროთეა სოფია ნოიბურგელზე, პფალცის კურფიურსტ ფილიპ ვილჰელმისა და ელიზაბეთ ამალია ჰესენ-დარმშტადტელის უმცროს ქალიშვილზე. წყვილის ნამდვილი ქორწინება 1690 წლის 17 მაისს შედგა პარმის კათედრალში.

ოდოარდოსა და დოროთეა სოფიას ქორწინება დიდად წაადგა ფარნეზეებს, რამეთუ მისი ახალი მეუღლის დები იყვნენ საღვთო რომის იმპერატორის, ავსტრიის, ბოჰემიის, უნგრეთის, პოლონეთის, ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფეთა ცოლები, რამაც ცხადია პარმა ევროპის საერთაშორისო ასპარეზზე გამოიყვანა. 

ოდოარდო ფარნეზე მამის, რანუჩო II-ის გარდაცვალებამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1693 წლის 6 სექტემბერს მოკვდა, 27 წლის ასაკში. მისი ქვრივი დოროთეა სოფია სასწრაფოდ დაქორწინდა ოდოარდოს ნახევარ-ძმა ფრანჩესკოზე, თუმცა მასთან შვილები აღარ ჰყოლია. უკვე 1694 წელს გარდაიცვალა რანუჩო ფარნეზეც, რითაც ტახტი ფრანჩესკომ დაიკავა.

შვილები
-------

1. ალესანდრო იგნასიო (1691-1693), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
2. ელიზაბეტა (შემდეგში ისაბელი) (1692-1766), ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ს, რომელთანაც შეეძინა ესპანეთისა და ორი სიცილიის მეფე კარლოს III, პორტუგალიის დედოფალი მარიანა ვიქტორია, პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგი ფილიპე I, საფრანგეთის დოფინი მარია ტერეზა და სარდინიის დედოფალი მარია ანტონია;

ლიტერატურა
----------

* Philip V of Spain: The King Who Reigned Twice, by Henry Kamen, Cumberland, Rhode Island: Yale University Press (2001) ISBN 978-0-300-08718-5
**ლაიუვერსმერის ტბა** (ნიდერლ. Lauwersmeer) — ტბა ჩრდილოეთ ნიდერლანდებში, გრონინგენისა და ფრისლანდიის პროვინციების საზღვარზე. ტბის ქვაბული ჩამოყალიბდა 1280 წელს წყალიდიდობის შედეგად. სახელი ეწოდა მდინარე ლაიუვერსის მიხედვით, რომელიც ტბაზე გაედინება. 1849 წლიდან დაიწყო ლაიუვერსმერის დაშრობის ცდები. 1930-იან წლებში შემუშავებული რამდენიმე გეგმაც ჩაიშალა. 1954-1954 წლებში ტბის რაიონში დაფიქსირდა ძლიერი წყალდიდობა. 1958 წელს მიღებული კანონის შედეგად დაიწყო ჯებირების გამაგრების სამუშაოები ჩრდილოეთ ნიდერლანდებში, რის შედეგადაც ტბის რაიონში გაიყვანეს 13 კმ სიგრძის ჯებირი შლუზებითა და რაბით. ახალ ნავსადგურს *ლაიუვერსოგი* ეწოდა. ლაიუვერსმერი საბოლოოდ ვადენზეეს 1969 წლის 25 მაისს გამოეყო და მიიღო დამოუკიდებელი ტბის სტატუსი. 2003 წლის 12 ნოემბერს ტბა გამოცხადდა ეროვნულ პარკად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნიდერლანდების ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლაიუვერსმერის ტბა დაარქივებული 2012-02-27 საიტზე Wayback Machine.  (ნიდერლანდური)

სქოლიო
------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლაიუვერსმერი***

1. ↑  Buisman, Jan, *Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen (Deel 1: tot 1300)*, ISBN 978-90-5194-075-6
2. ↑  
De kleppen zijn dicht, de Lauwerszee is gesloten. *Leeuwarder Courant* (**27 May 1969**). ციტირების თარიღი: 28 September 2009.
3. ↑  
Lauwerszee R.I.P.. *Leeuwarder Courant* (**27 May 1969**). ციტირების თარიღი: 28 September 2009.
4. ↑  
Valk Helpt Minister Veerman in Lauwersmeer. *Leeuwarder Courant* (**13 November 2003**). ციტირების თარიღი: 28 September 2009.
რეფერენდუმის შედეგები
**მაკედონიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი** — გაიმართა 1991 წლის 8 სექტემბერს, რათა დაედასტურებინა მაკედონიის დამოუკიდებლობა იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკისაგან. რეფერენდუმში მონაწილეობდა მოსახლეობის 76 % და დამოუკიდებლობას ხმა მისცა 96,4 %-მა[1].

ვადამდელი ხმის მიცემის პროცედურა ჩატარდა აშშ-ში, კანადაში და ავსტრალიაში, სადაც ცხოვრობს მაკედონელთა დიდი დიასპორა. ყველა პოლიტიკური ლიდერი მოუწოდებდა მოსახლეობას რეფერენდუმში მონაწილეობისაკენ. მიუხედავად ამისა ალბანელებმა არ მიიღეს მონაწილეობა, რადგან თავს თვლიდნენ დაჩაგრულ უმცირესობად.

უკვე 8 სექტემბრის საღამოს მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეს იოსიპ ბროზ ტიტოს მოედანზე (ამჟამად მაკედონიის მოედანი) საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარემ გამოაცხადა პირველადი შედეგები, რომლის მიხედვიდაც მაკედონია გამოცხადდა დამოუკიდებელ რესპუბლიკად. პრეზიდენტმა კირო გლიგოროვმა ქვეყნის მოქალაქეებს მიულოცა თავისუფალი, სუვერენული და დამოუკიდებელი მაკედონიის დაარსება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კირო გლიგოროვის მისასალმებელი სიტყვა

სქოლიო
------

1. ↑  Snežana Trifunovska, Yugoslavia through documents: from its creation to its dissolution. Martinus Nijhoff Publishers, 1994
**კუდქნარა**, **ბოლოქნარა** (ლათ. Menura) — ფრინველების გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. ტანად დიდი ფრინველებია. გვარში 2 სახეობაა: ახალჰოლანდიური კუდქნარა (Menura novaehollandiae), რომელსაც თავისებური ფორმის ბოლო აქვს — საჭის ბუმბულებს შორის გამოირჩევა 2, რომლებიც ქნარის ფორმას აძლევენ ბოლოს; მეორე სახეობა — ალბერტის კუდქნარა (Menura alberti) — უფრო პატარაა და ბოლოც შედარებით მოკლე აქვს. 

კუდქნარა გავრცელებულია ავსტრალიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპირო უღრან ტყეში. ახასიათებთ ფარული ცხოვრების ნირი. მეტ დროს მიწაზე ატარებენ. იკვებებიან უხერხემლო ცხოველებით (მწერებით, მოლუსკებით), მცენარეთა თესლით. 

გამრავლება იწყება აპრილიდან. დედალი აგებს დახურულ ბუდეს მიწაზე, კლდის ნაპრალში ან ხეზე. ივნის-ივლისში დებს ერთადერთ კვერცხს, რომლის სიგრძეა 6 სმ, სიგანე 4 სმ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 55.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კუდქნარა"** ვიკისაწყობში.

 
ვიკიწყაროში**?** არის ტექსტი 1911 *Encyclopædia Britannica*-ს სტატიებიდან თემაზე:
***კუდქნარა***
**ლასარილიო ტორმესელი** (სრული სახელწოდება „ლასარილიო ტორმესელის ცხოვრება, ფათერაკები და ხიფათები", „La vida de Lazarillo de Tormez y de sus fortunas y adversidades"), ესპანური ანონიმური მოთხრობა ან მცირე რომანი, რომელიც ესპანური რენესანსული ლიტერატურის ერთ-ერთ საუკეთესო ნაწარმოებადაა მიჩნეული. დაწერის თარიღი და ავტორი დადგენილი არ არის. ჩვენამდე მოაღწია 1554 წლის გამოცემამ. ნაწარმოები ორიგინალური და თავისებურია, უპირისპირდება სარაინდო რომანებს, იხრება სოციალური რომანისაკენ და პიკარესკული ჟანრის არქეტიპია. ნაწარმოებში ცოცხლადაა აღწერილი იმდროინდელი ესპანეთის ყოფა-ცხოვრება და მძაფრი სატირული ჟღერადობა აქვს. 1559 „ლასარილიო ტორმესელი" ინკვიზიციამ აკრძალა. შემდეგში რამდენიმეჯერ გამოიცა შესწორებული სახით, მრავალი მიმბაძველი და გამგრძელებელი გამოუჩნდა, შეიქმნა ე. წ. ლასარიელები. ითარგმნა მრავალ ენაზე. საქართველოში ნაწარმოებმა ადრევე მიიქცია ყურადღება წიგნი 1899 წელს თარგმნა პეტრე უმიკაშვილმა, ხელახლა გამოიცა 1951, მესამედ — 1972. მის მიხედვით შეიქმნა ქართული სატელევიზიო ფილმი „ლაზარე" (1970).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 132-133.