**ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1988** — რიგით მე-8 ევროპის ჩემპიონატის ფინალური ტურნირი. გაიმართა დასავლეთ გერმანიაში 10-დან 25 ივნისამდე. ნიდერლანდების ნაკრები პირველად და ჯერჯერობით უკანასკნელად გახდა ევროპის ჩემპიონი. ეს ევროპის ჩემპიონატი გამოირჩეოდა იმით, რომ არცერთი მატჩი არ გადასულა დამატებით დროში და არ დასრულებულა უგოლო ფრით.

კვალიფიკაცია
------------

საკვალფიკაციო ეტაპს უნდა გამოევლინა შვიდი მონაწილე. გერმანია, როგორც მასპინძელი, მონაწილეობდა ავტომატურად. ტიტულის მფლობელმა, საფრანგეთის ნაკრებმა ვერ გაიარა საკვალიფიკაციო ეტაპი ტურნირში მონაწილეობდა შემდეგი რვა გუნდი:

* დანიის დროშადანია
* ინგლისის დროშაინგლისი
* იტალიის დროშაიტალია
* ნიდერლანდების დროშანიდერლანდები
* ირლანდიის დროშაირლანდია (პირველი მონაწილეობა)
* ესპანეთის დროშაესპანეთი
* საბჭოთა კავშირის დროშასსრკ (უკანასკნელი მონაწილეობა)
* დასავლეთ გერმანიის დროშადასავლეთი გერმანია (მასპინძელი)

მასპინძელი ქვეყანა
------------------

West Germany won the right to host the tournament with five votes ahead of a joint bid from Norway, Sweden and Denmark, who gained 1 vote, and a bid from England.

Because the Eastern Bloc disagreed that West Berlin was part of the Federal Republic of Germany, the German Football Association ruled out playing Championship matches in West Berlin. This secured the participation of Eastern European members of UEFA. In the 1974 FIFA World Cup, however, West Berlin had hosted three games.

As a compromise, Berlin Olympic Stadium did host a Four Nations Tournament in 1988, with West Germany playing against the Soviet Union, Argentina and Sweden.

### სტადიონები


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 

 |

 | მიუნხენი | გელზენკირხენი |
| ოლიმპიაშტადიონი | პარკშტადიონი |
| ტევადობა: **69 256** | ტევადობა: **70 748** |
|  |  |
| ჰამბურგი | ფრანკფურტი |
| ფოლკსპარკშტადიონი | ვალდშტადიონი |
| ტევადობა: **61 330** | ტევადობა: **61 056** |
|  |  |
| დიუსელდორფი | ჰანოვერი | შტუტგარტი | კელნი |
| რაინშტადიონი | ნიდერზაქსენშტადიონი | ნეკარშტადიონი | მიუნგერსდორფერი |
| ტევადობა: **68 400** | ტევადობა: **60 366** | ტევადობა: **70 705** | ტევადობა: **60 584** |
|  |  |  |  |

მსაჯები
-------

Deutsche Bundespost-ის მიერ საგანგებოდ ტურნირისთვის გამოშვებული საფოსტო მარკა
* ავსტრიის დროშა ჰორსტ ბრუმაიერი
* ბელგიის დროშა ალექსის პონე
* გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა ზიგფრიდ კირშენი
* ინგლისის დროშა კით ჰაკეტი
* საფრანგეთის დროშა მიშელ ვოტრო
* იტალიის დროშა პაოლო კაზარინი
* ნიდერლანდების დროშა ალბერტ ტომასი
* პორტუგალიის დროშა ჟოზე როშა დუშ სანტუში
* რუმინეთის დროშა იოან იგნა
* შოტლანდიის დროშა ბობ ვალენტაინი
* ესპანეთის დროშა ემილიო სორიანო ალადრენი
* შვედეთის დროშა ერიკ ფრედრიკსონი
* შვეიცარიის დროშა ბრუნო გალერი
* დასავლეთ გერმანიის დროშა დიტერ პაული

შედეგები
--------

### ჯგუფური ეტაპი

The first group pitted two pre-tournament favourites West Germany and Italy together, along with Spain and Denmark. The Italians had not played in the competition finals since the 1980 edition, which they hosted and West Germany won. Spain and Denmark contested the second semi-final of the 1984 edition. Spain prevailed on penalty-kicks, but lost the final to hosts, France who failed to qualify in 1988.

The Germans and Italians contested the opening game. This game was tightly contested. Roberto Mancini capitalised on a defensive error on the left-hand side of the German goal and the striker squeezed in a shot from a tight angle. Just three minutes later, Walter Zenga stepped out side of his penalty area while holding the ball and delivering a goal kick. Andreas Brehme scored the resulting free-kick which crept under the wall. Both teams settled for a 1–1 draw.

Spain defeated Denmark again, this time 3–2. Míchel opened the scoring after five minutes and Michael Laudrup equalised twenty minutes later. Spain dominated the next hour and Emilio Butragueño and Rafael Gordillo but the Spanish 3–1 to the good. A late surge saw Flemming Povlsen reduce the score line, but was not enough for the Danes, who now needed to win both their remaining games to be certain of a place in the semi-finals.

In the remaining games the West Germans swept aside the Danes and Spanish. Jurgen Klinsmann and Olaf Thon scored to dispatch the former 2–0 while two goals from Rudi Völler was enough to beat Spain 2–0. The second goal was particularly notable. Lothar Matthäus ran forty yards into the Spanish penalty box before back-heeeling the ball for the oncoming Völler, following up his run, to strike the ball with the outside of his foot and into the corner of the goal.

The Italians won a difficult match against the Spanish 1–0, courtesy of a goal from Gianluca Vialli, a low cross-shot to the net on 73 minutes. In the last games, against an already eliminated Denmark, the Italians prevailed by two goals to nil.

The second group witnessed a surprising set of results. In the opening game, one of the pre-tournament favourites England lost 0–1 to Ireland. Ray Houghton scored a looping header after six minutes after the English defence failed to clear a cross. The English applied strong pressure as the game wore on. Gary Lineker was unusually sluggish, missing a series of chances and hitting the cross bar. კიდევ ერთ გასხნით მატჩში სსრკ ნაკრებმა ვასილი რაცის გოლით დაამარცხა ნიდერლანდები, მიუხედავად იმისა, რომ ნიდერლანდების ნაკრები მთელი მატჩი დომინირებდა. ინგლისი და ნიდერლანდები ერთმანეთს შეხვდნენ დიუსელდორფში. ორივე გუნდს მოგება სჭირდებოდა. ინგლისმა მატჩი კარგად დაიწყო, ლინეკერმა და გლენ ჰოდლიმ სახიფათოდ დაარტყეს კარში, მაგრამ ინგლისის დაცვა ტერი ბატჩერის არყოფნაში დასუსტებული იყო და მარკო ვან ბასტენისგან პირველივე ნახევარში გაუშვა გოლი, როცა ვან ბასტენმა ბატჩერის შემცვლელი ტონი ადამსი მოატყუა. მეორე ტაიმში ლინეკერმა საგოლე პასი მისცა ბრაიან რობსონს, რომელმაც ჰანს ვან ბროიკელენს თავზე გადაუგდო ბურთი და ანგარიში 53-ე წუთზე გაათანაბრა. 71-ე წუთზე ვან ბასტენმა მეორე გოლი გაიტანა შორეული დარტყმით, ხოლო 5 წუთში საბოლოო ანგარიში, 3-1 დააფიქსირა კუთხურის შემდეგ ახლოდან გატანილი გოლით.

Results for UEFA Euro 1988 finalists.
The Irish and Soviets led the group after two games through a 1–1 draw in Hanover. Ronnie Whelan scored a spectacular left foot volley from 18 yards to put the Irish into the lead. Oleh Protasov equalised with a low shot as the Soviet exerted late pressure.

ჰოლანდიელებმა დაამარცხეს ირლანდიელები ვიმ კიფტის მატჩის მიწურულს გატანილი ერთადერთი გოლით. In the other game the Soviets soundly thrashed England. A mistake from Hoddle allowed Sergei Aleinikov to score after three minutes. Adams equalised and England had chances to go ahead, but a goal before half time and late in the game assured the Soviet Union would finish in first place in the group.

#### A ჯუფი

| Team |  Pld  |  W  |  D  |  L  |  GF  |  GA  |  GD  |  Pts  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| დასავლეთ გერმანიის დროშადასავლეთი გერმანია | 3 | 2 | 1 | 0 | 5 | 1 | +4 | **5** |
| იტალიის დროშაიტალია | 3 | 2 | 1 | 0 | 4 | 1 | +3 | **5** |
| ესპანეთის დროშაესპანეთი | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 5 | −2 | **2** |
| დანიის დროშადანია | 3 | 0 | 0 | 3 | 2 | 7 | −5 | **0** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 10 ივნისი 198820:15 | დასავლეთი გერმანია დასავლეთ გერმანიის დროშა | 1–1 | იტალიის დროშა იტალია | რაინშტადიონი, დიუსელდორფიმაყურებელი: 62 552მსაჯი: კით ჰაკეტი (ინგლისი) |
| ბრემე გოლი 55' | ანგარიში | მანჩინი გოლი 52' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 ივნისი198815:30 | დანია დანიის დროშა | 2–3 | ესპანეთის დროშა ესპანეთი | ნიდერზაქსენშტადიონი, ჰანოვერიმაყურებელი: 55 707მსაჯი: ალბერტ ტომასი (ნიდერლანდი) |
| ლაუდრუპი გოლი 24'პოულსენი გოლი 82' | ანგარიში | მიჩელი გოლი 5'ბუტრაგენიო გოლი 52'გორდილიო გოლი 67' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 14 ივნისი 198817:15 | დასავლეთი გერმანია დასავლეთ გერმანიის დროშა | 2–0 | დანიის დროშა დანია | პარკშტადიონი, გელზენკირხენიმაყურებელი: 64 812მსაჯი: ბობ ვალენტაინი (შოტლანდია) |
| კლინსმანი გოლი 10'ტონი გოლი 85' | ანგარიში |  |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 14 ივნისი 198820:15 | იტალია იტალიის დროშა | 1–0 | ესპანეთის დროშა ესპანეთი | ვალდშტადიონი, ფრანკფურტიმაყურებელი: 47,506მსაჯი: ერიკ ფრედრიკსონი (შვედეთი) |
| ვიალი გოლი 73' | ანგარიში |  |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 17 ივნისი 198820:15 | დასავლეთი გერმანია დასავლეთ გერმანიის დროშა | 2–0 | ესპანეთის დროშა ესპანეთი | ოლიმპიაშტადიონი, მიუნხენიმაყურებელი: 63 802მსაჯი: მიშელ ვოტრო (საფრანგეთი) |
| ფიოლერი გოლი 29', 51' | ანგარიში |  |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 17 ივნისი 198820:15 | იტალია იტალიის დროშა | 2–0 | დანიის დროშა დანია | მიუნგერსდორფერი, კელნიმაყურებელი: 53 951მსაჯი: ბრუნო გალერი (შვეიცარია) |
| ალტობელი გოლი 67'დე აგოსტინი გოლი 87' | ანგარიში |  |

#### ჯგუფი B

| Team |  თ |  მ  |  ფ  |  წ  |  გატ  |  გაშ |  სხვ  |  ქ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| საბჭოთა კავშირის დროშასსრკ | 3 | 2 | 1 | 0 | 5 | 2 | +3 | **5** |
| ნიდერლანდების დროშანიდერლანდები | 3 | 2 | 0 | 1 | 4 | 2 | +2 | **4** |
| ირლანდიის დროშაირლანდია | 3 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 0 | **3** |
| ინგლისის დროშაინგლისი | 3 | 0 | 0 | 3 | 2 | 7 | −5 | **0** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 12 ივნისი 198815:30 | ინგლისი ინგლისის დროშა | 0–1 | ირლანდიის დროშა ირლანდია | ნეკარშტადიონი, შტუტგარტიმაყურებელი: 51,373მსაჯი: ზიგფრიდ კირშენი (გერმანია) |
|  | ანგარიში | ჰოტონი გოლი 6' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 12 ივნისი 198820:15 | ნიდერლანდები ნიდერლანდების დროშა | 0–1 | საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ | მიუნგერსდორფერი, კელნიმაყურებელი: 54 336მსაჯი: დიტერ პაული (გერმანია) |
|  | ანგარიში | რაცი გოლი 52' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 ივნისი 198817:15 | ინგლისი ინგლისის დროშა | 1–3 | ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები | რაინშტადიონი, დიუსელდორფიმაყურებელი: 63 940მსაჯი: პაოლო ჩაზარინი (იტალია) |
| რობსონი გოლი 53' | ანგარიში | ვან ბასტენი გოლი 44', 71', 75' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 ივნისი 198820:15 | ირლანდია ირლანდიის დროშა | 1–1 | საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ | ნიდერზაქსენშტადიონი, ჰანოვერიმაყურებელი: 38 308მსაჯი: ემილიო სორიანო ალადრენი (ესპანეთი) |
| უელანი გოლი 38' | ანგარიში | პროტასოვი გოლი 74' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 18 ივნისი 198815:30 | ინგლისი ინგლისის დროშა | 1–3 | საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ | ვალდშტადიონი, ფრანკფურტიმაყურებელი: 48 335მსაჯი: ჟოზე როშა დუშ სანტუში (პორტუგალია) |
| ტონი ადამსი გოლი 16' | ანგარიში | ალეინიკოვი გოლი 3'მიხაილიჩენკო გოლი 28'პასულკო გოლი 73' |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 18 ივნისი 198815:30 | ირლანდია ირლანდიის დროშა | 0–1 | ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები | პარკშტადიონი, გელზენკირხენიმაყურებელი: 64 731მსაჯი: ჰორსტ ბრუმაიერი (ავსტრია) |
|  | ანგარიში | კიფტი გოლი 82' |

### პლეი-ოფი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|   | ნახევარფინალი |  | ფინალი |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | 21 ივნისი – ჰამბურგი |  |
|  |  გერმანიის დროშა გფრ | 1 |   |
|  |  **ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები** | **2** |   |
|  |   |
|  |  | 25 ივნისი – მიუნხენი |
|  |   |   |  **ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები** | **2** |
|  |   |  საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ | 0 |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  | 22 ივნისი – შტუტგარტი |  |
|  |  იტალიის დროშა იტალია | 0 |  |
|  |  **საბჭოთა კავშირის დროშა სსრკ** | **2** |   |  |

#### ნახევარფინალები

პირველ ნახევარფინალში ერთმანეთს ტრადიციული მეტოქეები, გერმანია და ნიდერლანდები დაუპირისპირდნენ. ისინი მანამდე 1974, 1978, 1980 წლებში შეხვდნენ ერთმანეთს. კლინსმანის წინააღმდეგ უხეშობის გამო პენალტი მათეუსმა გაიტანა და გერმანია დაწინაურდა 55-ე წუთზე, მაგრამ 20 წუთში იურგენ კოლერმა ვან ბასტენი წააქცია და საპასუხო პენალტი კუმანმა გაიტანა. გამარჯვების გოლი ვან ბასტენმა 88-ე წუთზე გაიტანა. ეს ნიდერლანდების პირველი გამარჯვება იყო გერმანიის წინააღმდეგ და მათ ასევე პირველად მოიპოვეს ევროპის ჩემპიონატის ფინალში თამაშის უფლება. 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 21 ივნისი 198820:15 | დასავლეთი გერმანია დასავლეთ გერმანიის დროშა | 1–2 | ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები | ფოლკსპარკშტადიონი, ჰამბურგიმაყურებელი: 56 115მსაჯი: ლოან ინია (რუმინეთი) |
| მათეუსი გოლი 55' (პენ.) | ანგარიში | რონალდ კუმანი გოლი 74' (პენ.)ვან ბასტენი გოლი 88' |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 ივნისი 198820:15 | სსრკ საბჭოთა კავშირის დროშა | 2–0 | იტალიის დროშა იტალია | ნეკარშტადიონი, შტუტგარტიმაყურებელი: 61,606მსაჯი: ალექსის პონე (ბელგია) |
| ლიტოვჩენკო გოლი 58'პროტასოვი გოლი 62' | ანგარიში |  |

#### ფინალი

 მთავარი სტატია: ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1988: ფინალი.
ეს ფინალი იყო სსრ კავშირის ბოლო მატჩი ევროპის ჩემპიონატებზე. ნიდერლანდებმა მოიგო 2-0, კაპიტან გულიტისა და ტურნირის ბომბარდირ ვან ბასტენის გოლებით. ჰანს ვან ბროიკელენმა აიღო იგორ ბელანოვის პენალტი. ვან ბასტენის გოლი აღიარეს ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ საუკეთესოდ.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 25 ივნისი 198815:30 | სსრკ საბჭოთა კავშირის დროშა | 0–2 | ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები | ოლიმპიაშტადიონი, მიუნხენიმაყურებელი: 62 770მსაჯი: მიშელ ვოტრო (საფრანგეთი) |
|  | ანგარიში | გულიტი გოლი 32'ვან ბასტენი გოლი 54' |

სტატისტიკა
----------

### ბომბარდირები

5 გოლი
* ნიდერლანდების დროშა მარკო ვან ბასტენი

2 გოლი
* საბჭოთა კავშირის დროშა ოლეგ პროტასოვი
* დასავლეთ გერმანიის დროშა რუდი ფიოლერი

1 გოლი

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * დანიის დროშა მიკაელ ლაუდრუპი
* დანიის დროშა ფლემინგ პოულსენი
* ინგლისის დროშა ტონი ადამსი
* ინგლისის დროშა ბრაიან რობსონი
* იტალიის დროშა ალესანდრო ალტობელი
* იტალიის დროშა ლუიჯი დე აგოსტინი
* იტალიის დროშა რობერტო მანჩინი
* იტალიის დროშა ჯანლუკა ვიალი
* ნიდერლანდების დროშა რუდ გულიტი
 | * ნიდერლანდების დროშა ვიმ კიფტი
* ნიდერლანდების დროშა რონალდ კუმანი
* ირლანდიის დროშა რეი ჰაუტონი
* ირლანდიის დროშა რონი უილანი
* საბჭოთა კავშირის დროშა სერგეი ალეინიკოვი
* საბჭოთა კავშირის დროშა გენადი ლიტოვჩენკო
* საბჭოთა კავშირის დროშა ალექსეი მიხაილიჩენკო
* საბჭოთა კავშირის დროშა ვიქტორ პასულკო
 | * საბჭოთა კავშირის დროშა ვასილი რაცი
* ესპანეთის დროშა ემილიო ბუტრაგენიო
* ესპანეთის დროშა რაფაელ გორდილიო
* ესპანეთის დროშა მიჩელი
* დასავლეთ გერმანიის დროშა ანდრეას ბრემე
* დასავლეთ გერმანიის დროშა იურგენ კლინსმანი
* დასავლეთ გერმანიის დროშა ლოთარ მათეუსი
* დასავლეთ გერმანიის დროშა ოლაფ ტონი
 |

### უსწრაფესი გოლი

მე-3 წუთი
სერგეი ალეინიკოვი (სსრკ vs ინგლისი)

### სიმბოლური ნაკრები

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **მეკარე** | **მცველები** | **ნახევარმცველები** | **თავდამსხმელები** |
| ნიდერლანდების დროშა ჰანს ვან ბროიკელენი | იტალიის დროშა ჯუზეპე ბერგომი | იტალიის დროშა ჯუზეპე ჯანინი | ნიდერლანდების დროშა რუდ გულიტი |
|  | ნიდერლანდების დროშა რონალდ კუმანი | დასავლეთ გერმანიის დროშა ლოთარ მათეუსი | იტალიის დროშა ჯანლუკა ვიალი |
|  | ნიდერლანდების დროშა ფრანკ რეიკარდი | ნიდერლანდების დროშა იან ვოუტერსი | ნიდერლანდების დროშა მარკო ვან ბასტენი |
|  | იტალიის დროშა პაოლო მალდინი |  |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1988***

* EURO 1988 Official History
* European Championship 1988
* 1988 - ФРГ
* Чемпионат Европы. 1988 год
* История Чемпионатов Европы. 1988. ФРГ

სქოლიო
------

1. ↑  Magowan, Alistair.  (2012-05-12) BBC Sport – Euro 1988: Valery Lobanovsky's last stand for Soviet Union. Bbc.co.uk. ციტირების თარიღი: 2012-06-17.
2. ↑  Dietrich Schulze-Marmeling: Die Geschichte der Fußball-Europameisterschaft, Verlag Die Werkstatt, ISBN 978-3-89533-553-2
3. ↑  Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation: Four Nations Tournament (West-Berlin, West Germany 1988)
4. ↑  Humphrey, Jake. „Which is the best Euro Goal Ever?". BBC Sport. ციტირების თარიღი: 2008-10-23.
5. ↑  10 Greatest Goals in the European Championships დაარქივებული 2013-10-23 საიტზე Wayback Machine. , FourFourTwo; 2008-05-08.
6. ↑  UEFA 1988 Team of the Tournament. *UEFA.com*. ციტირების თარიღი: 18 March 2015.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
უეფა-ს ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი |
| --- |
|  |
| ტურნირები | 
საფრანგეთი 1960 · ესპანეთი 1964 · იტალია 1968 · ბელგია 1972 · იუგოსლავია 1976 · იტალია 1980 · საფრანგეთი 1984 · დას. გერმანია 1988 · შვედეთი 1992 · ინგლისი 1996 · ბელგია/ნიდერლანდი 2000 · პორტუგალია 2004 · ავსტრია/შვეიცარია 2008 · პოლონეთი/უკრაინა 2012 · საფრანგეთი 2016 · ევროპა 2020 |
|  |
| ფინალები | 
1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1996 · 2000 · 2004 · 2008 · 2012 · 2016 · 2020 |

 |