recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **რატი**. |

 **რატი I** *ბაღვაში* ( გ. 1021), ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, კლდეკარის ერისთავი. 

გააფართოვა კლდეკარის საერისთავო (მიიტაცა ქართლში მტკვრის სამხრეთით მდებარე მიწა-წყალი). სავარაუდოა, რომ იგი იმ დიდგვარიან აზნაურთა შორის იყო, რომლებიც ქართლის საზღვართან მტრულად დახვდნენ აფხაზეთიდან აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოსულ ბაგრატ III-ს. დაახლოებით 988 წელს რატი I-ისა და სამეფო ხელისუფლების პოლიტიკით უკმაყოფილო სხვა აზნაურების მცდელობით განხეთქილება ჩამოვარდა ბაგრატ III-სა და დავით კურაპალატს შორის. რატი I-მა თავისი სამფლობელო თრიალეთი კლდეკარის ციხით მეფეს გადასცა, თვითონ კი არგვეთში, მამაპაპეულ მამულში დასახლდა. შემდეგ, ჩანს, მას დაუბრუნეს საერისთავო და ისიც ერთგულად ემსახურებოდა საქართველოს სამეფო ხელისუფლებას. დაიღუპა ბიზანტიის წინააღმდეგ ბრძოლაში, შირინში.  პავლე ინგოროყვა რატი I-ს აიგივებს X-XI საუკუნეების ჰიმნოგრაფ რატი ორბელთან და მასვე მიაკუთვნებს ტიტე მოციქულის ერთ საგალობელს, რომლის აკროსტიქში მოხსენებულია ავტორის სახელი "რატი" (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, ხელნაწერი H-2337).

ლიტერატურა
----------

* *ინგოროყვა პ.* თხზულებათა კრ. 7 ტომად, ტ. 3, თბ. 1965;
* *მეტრეველი რ.*, შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს.), თბ. 1973;
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ. 1965;
* *მეტრეველი რ*. ქსე, ტ.8, გვ. 308, თბ. 1984
**რაშად აჰმედოვი** (დ. 5 იანვარი, 1982) — აზერბაიჯანელი სპორტსმენი (ტაეკვანდო).. ის ორგზის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანია. მან წარმოადგინა აზერბაიჯანი 2004 და 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ამჟამად არის აზერბაიჯანის ტაეკვანოს ვაჟთა ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

რაშად აჰმადოვი დაიბადა 1977 წლის 5 მაისს აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ქალაქ ევლახში.

კარიერა
-------

ევროპის ჩემპიონატზე პირველ წარმატებას რაშად აჰმადოვმა მიაღწია 2002 წელს სამსუნში, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა. ერთი წლის შემდეგ, 2003 წელს, რაშად აჰმადოვმა მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ზოგადად, რაშად აჰმედოვმა ორჯერ, 2003 წელს გარმიშში, 2009 წელს კი კოპენჰაგენში მოიგო ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2002 წელს სამსუნში, ხოლო 2006 წელს, ბონში ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 2004 წელს ლილეჰამერში, ხოლო 2005 წელს რიგაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.

ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებთან ერთად 2004 და 2008 წლებში რაშად აჰმადოვი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებშიც მონაწილეობდა.

აჰმადოვის ოფიციალური დებიუტი შედგა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ათენში, სადაც იასპარეზა მამაკაცთა საშუალო წონაში (80 კგ). მან პირველ ორ რაუნდში დაამარცხა ტრინიდადი და ტობაგოს წარმომადგენელი ჩინედუმ ოსუჯი და ფრანგი კრისტოფ ნეგრელი, სანამ ნახევარფინალურ მატჩში წააგებდა თურქი ბაჰრი ტანრიკულუსთან უპირატესობის გადაწყვეტილებით. აჰმადოვი საბოლოოდ დაამარცხა ირანელ იუსეფ კარამიმ ბრინჯაოს მედლისთვის დაძაბულ მატჩში, საბოლოო ანგარიშით 8:9. მისი მოულოდნელი დამარცხების შემდეგ, აზერბაიჯანის ნაკრები სამწვრთენლო შტაბი შეიჭრა საბრძოლო ტატამზე და ოლიმპიური ჩინოვნიკების მიმართ აღშფოთების ნიშნად პროტესტი წამოიწყო. მსაჯის გადაწყვეტილება გაპორტესტებული იქნა.

მოგვიანებით, რაშად აჰმადოვი იცავდა აზერბაიჯანის ღირსებას 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ჯერ მან დაამარცხა აბდულგადირ სარხანი, შემდეგ კი სებასტიან მიშო. ნახევარფინალში ირანელ ჰადი საეისთან დამარცხდა ანგარიშიტ 1:4 და გადაერთო ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში, მაგრამ ამ ამჯერად ის დამარცხდა ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელ სტივენ ლოპესთან, ანგარიშით 2:3.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* TaekwondoData.com

სქოლიო
------

1. ↑  Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill. Rashad Ahmadov. *Olympics at Sports-Reference.com*. Sports Reference LLC. ციტირების თარიღი: 31 ოქტომბერი 2021
2. ↑  „Steven Lopez Becomes 1st 5-time World Champion in Taekwondo". World Taekwondo Federation. 15 October 2009. ციტირების თარიღი: 24 December 2012.
3. ↑  Рашад Ахмедов: Ждем медалей на Олимпиаде и от Харчегани, и от Азизовой
4. ↑  Taekwondo – Men's Welterweight (80kg/176lbs) Bronze Medal Final. *Athens 2004*. BBC Sport (12 August 2004). ციტირების თარიღი: 24 September 2013.
5. ↑  „Row mars taekwondo final". BBC Sport. 28 August 2004. ციტირების თარიღი: 24 December 2012.
6. ↑  „WTF European Taekwondo Qualification Tournament Wraps Up in Success in Istanbul, Turkey". World Taekwondo Federation. 31 January 2008. ციტირების თარიღი: 24 December 2012.
შაიხი **რაღიბ ჰარუბი** (راغب حرب რაღიბ ჰარუბ ან ჰარბ; დ. 1952 — გ. 16 თებერვალი, 1984) — ლიბანელი შიიტი სასულიერო და პოლიტიკური მოღვაწე, შიიტური ორგანიზაცია ჰეზბოლას ერთ-ერთი ლიდერი.

ბიოგრაფია
---------

რაღიბ ჰარუბი დაიბადა 1952 წელს სამხრეთ ლიბანში, დაბა ჯიბუშითში. 1969 წელს იგი მიემგზავრება ბეირუთში სასულიერო განათლების მისაღებად. 1970 წელს იგი ტოვებს ბეირუთს და მიემგზავრება ნაჯაფში. 1974 წელს კვლავ ჯიბუშითში ბრუნდება და უძღვება ადგილობრივ მეჩეთს. დაბრუნებისთანავე იწყება სამოქალაქო ომი და შაიხი ჰარუბი აარსებს საიდა ზაინაბის სახელობის ობოლთა თავშესაფარს. 1978 წელს ის ასეთივე თავშესაფარს აარსებს აშ–შარქიათში, ჯიბუშითის მახლობელ დაბაში.

### დაპირისპირება ისრაელთან

1982 წელს ისრაელის არმია შეიჭრა სამხრეთ ლიბანში, საოკუპაციო ზონაში მოჰყვა ჯიბუშითიც. 1984 წლის 16 თებერვალს იგი ცეცხლსასროლი იარაღით მოჰკლა ამჟამად დანიის ციხეში მყოფმა დან აბდულამ, რომელმაც დაადასტურა თავისი ქმედების ისრაელთან შეთანხმება და ასევე დაადასტურა მონაწილეობის მიღება შაიხ აბდულქარიმ ობაიდის მოტაცებაში

სქოლიო
------

1. ↑  დან აბდულა. TV2; დანია (2003-12-06).
**პიტერ სკინერი** (ინგლ. Peter F. Skinner; დ. 1938) — ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოღვაწე ბრიტანელი პუბლიცისტი და ისტორიკოსი. 

სწავლობდა ისტორიას ოქსფორდის უნივერსიტეტში, შემდეგ ცხოვრობდა აშშ-ში. ასწავლიდა კერძო სკოლებში, მუშაობდა გაეროს ოფისში და სხვადასხვა კერძო დაწესებულებაში. ხშირად მოგზაურობდა, მათ შორის, მაშინდელ საბჭოთა კავშირში. ხშირად აქვეყნებს ახალი წიგნებისა და აკადემიური პუბლიკაციების მიმოხილვებს. მისი წიგნი „მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი" (2001 წ.) ითარგმნა რვა ენაზე. 2007 წლიდან ხშირად მოგზაურობს საქართველოში, მონაწილეობს ქართული კულტურის პოპულარიზაციის სხვადასხვა ღონისძიებებში. 2008-2009 წლებში იყო საქართველოს ხელოვნებისა და კულტურის ცენტრის საერთაშორისო სიმპოზიუმების ინგლისური სექციის რედაქტორი. 2013 წელს ინგლისურ ენაზე გამოიცა სკინერის სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომი საქართველოს ისტორიის შესახებ: „საქართველო — ქვეყანა კავკასიონის ქვეშ", რომელსაც დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა ქართულ და უცხოურ პრესაში.

ლიტერატურა
----------

* "ევროპასა და ამერიკას აკლია ფიროსმანი, გუდიაშვილი, გამრეკელი, იშხნელი..." - აღმოაჩინე საქართველო პიტერ სკინერთან ერთად. 03-11-2014
* Georgia: The Land Below the Caucasus—A Narrative History. Reviewed by Karl E. Meyer. August 27, 2014
პიტი (აზერბაიჯ. Piti) - აზერბაიჯანული ბროწეულის ნაციონალური წვნიანი, რომელიც თიხის ჭურჭელში მზადდება. ჩვეულებრივ თიხის მცირედ ჭურჭელში ერთ ლიტრამდე მოცულობის წვნიანი ეტევა. პიტი ერთ-ერთი მთავარი აზერბაიჯანულების ეროვნული წვნიანია. ეს კერძი სომხურ სამზარეულოში გვხვდება სახელწოდებით "პუტუკი".

  

**სარჩევი**

1. ინგრედიენტები
2. ქალაქი შეკის პიტი
3. რესურსები ინტერნეტში

ინგრედიენტები
-------------

მომზადებულ (წინასწარ გამომცხვარ) წაბლს, წიწაკას, შავ პილპილს, ხახვს, ნიორს, ბატკანს ათავსებენ პიტის მოსამზადებელ ჭურჭელში. დღეს წაბლს ანაცვლებენ კარტოფილით,უმატებენ დაჭრილ მწვანილსა და ცხარე წიწაკას. პიტი იხარშება მინიმუმ ერთი საათის განმავლობაში, პროდუქტები თავსდება ჭურჭელში და იფარება ადუღებული წყლით.

ქალაქი შეკის პიტი
-----------------

პიტი ქალქაი შეკის სიმბოლოა - ქალაქი მდებარეობს ბაქოდან 370 კმ-ში. კერძი ადგილობრივმა გლეხებმა მოიგონეს. შეკში ამ სუპს ამზადებენ თიხის ჭურჭელში, რომელსაც ღუმელში 8 საათის განმავლობაში ტოვებენ. ნამდვილი პიტის დამზადების წესი მხოლოდ ქალაქი შეკის მოსახლეობამ იცის.

მომზადება იწყება მსხვილი ყვითელი ბარდის წყალში მოთავსებით დაახლოებით სამი საათის განმავლობაში რათა კარგად გაიჟღინთოს, რომელსაც შემდეგ ათავსებენ ქოთნების ფსკერზე, რომლის ტევადობაა 300 მლ. ბარდამ უნდა დაიკავოს ქოთნის მოცულობის მესამედი. პატარა ნაჭრებად დაჭრილი ცხვარი მოთავსებულია ბარდის ზევიდან - დაახლოებით 100 გრამი, შემდეგ ცხვრის ცხიმის ნაჭერს ადებენ თავზე, რომ ხორცი დაფაროს, სუფრასთან მიტანამდე რამდენიმე წუთით ადრე ამატებენ ზაფრანას. პიტისს მიირთმევენ ტრადიციულ ლავაშთან, მწნილთან და სუმაკთან ერთად, რომლებიც კარგია სისხლისთვის. თებერვალი ითვლება იდეალური თვე პიტას დასამზადებლად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
*
**პლასა-დე-ლა-რევოლუსიონი** (ესპ. Plaza de la Revolución) — კუბის დედაქალაქ ჰავანის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტი და მოედანი. 

მუნიციპალიტეტი გადაჭიმულია მოედნიდან დაბლა, ზღვამდე. ასევე მოიცავს ვედადოს რაიონს.

მოედანი
-------

ხოსე მარტის მემორიალი
მოედანი მსოფლიოს ქალაქების მოედნებს შორის სიდიდით 31-ე ადგილზეა და 72000 მ² ფართობს იკავებს. 

ამ მოედანზე გამართულა მრავალი პოლიტიკური აქცია, აქედან მიმართავდნენ ხალხს ფიდელ კასტრო და სხვა პოლიტიკური ლიდერები. მმართველობის დროს, მნიშვნელოვან შემთხვევებში, კასტრო მოედნიდან მილიონობით ადამიანს მიმართავდა, ტრადიციად იყო მიმართვა ყოველი წლის 26 ივლისს. 

მოედანის მთავარი ნაგებობაა ხოსე მარტის მემორიალი, რომელიც 109 სიმაღლის კოშკსა და 18 მ სიმნაღლის სტატუეტს წარმოადგენს. მოედნის გარშემო განლაგებულია ეროვნული ბიბლიოთეკა, მრავალი სამინისტრო და სხვა შენობები. მონუმენტის უკან მდებარეობს ყოფილი მმართველი ფიდელ კასტროს ოფისი, რომელიც მკაცრად დაცულია. მემორიალის მოპირდაპირე მხარეს, გაკრულია ჩე გევარას ცნობილი სურათი სლოგანით: "Hasta la Victoria Siempre" (ყოველთვის გამარჯვებისკენ). 

მოედნისა და ხოსე მარტის მემორიალის მშენებლობა ფულხენსიო ბატისტას მმართველობის დროს დაიწყო და 1959 წელს დასრულად (ხელისუფლებაში ფიდელ კასტროს მოსვლის წელს). თავდაპირველად მას პლასა-სივიკა (Plaza Cívica — სამოქალაქო მოედანი) ერქვა, კუბის რევოლუციის (1959) შემდეგ კი პლასა-დე-ლა-რევოლუსიონ (რევოლუციის მოედანი) ეწოდა.

დემოგრაფია
----------

2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 161 631 ადამიანს შეადგენდა. 12 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 13 469,3 ადამიანი კმ²-ზე.

გალერეა
-------

* ხოსე მარტის მემორიალიხოსე მარტის მემორიალი
* კუბის ეროვნული თეატრიკუბის ეროვნული თეატრი
* მოედანი და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხედი ხოსე მარტის მემორიალიდანმოედანი და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხედი ხოსე მარტის მემორიალიდან

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კუბის მუნიციპალიტეტები
* კუბის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Historia del memorial Spanish. Memorial José Martí.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 თებერვალი 2007. ციტირების თარიღი: 26 March 2007.
* Havana's Che Guevara Mural gets a Twin დაარქივებული 2010-01-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Atenas.cu.  (2004)2004 Population trends, by Province and Municipality.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-27. ციტირების თარიღი: 2007-10-06. (ესპანური)
2. ↑  Statoids.  (July 2003)Municipios of Cuba. ციტირების თარიღი: 2007-10-06.

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჰავანის მუნიციპალიტეტები |
| --- |
|  |
| 
აროიო-ნარანხო · სენტრო-ჰაბანა · სერო · კოტორო · დიეს-დე-ოკტუბრე  · გუანაბაკოა · ჰაბანა-დელ-ესტე  · ძველი ჰავანა  · ლა-ლისა  · მარიანაო  · პლაია  · პლასა-დე-ლა-რევოლუსიონი  · რეგლა  · სან-მიგელ-დელ-პადრონი |

 |
**პრიმავერა** — დაფაზე, ტემპერით შესრულებული ნახატი, რომლის ავტორია იტალიელი რენესანსის მხატვარი სანდრო ბოტიჩელი. ნამუშევარი ასევე ცნობილია **გაზაფხულის ალეგორიის** (Allegory of Spring) სახელით. შესრულებულია 1482 წელს. *Culture & Values*-ში (2009) აღწერილია როგორც ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ნახატი დასავლურ ხელოვნებაში. ის ასევე *Botticelli, Primavera*-ს (1998) თანახმად, არის ნამუშევარი, რომელზევ ყველაზე მეტია დაწერილი, და ითვლება ყველაზე საკამათო ნამუშევრად მსოფლიოში.

კრიტიკოსების უმრავლესობა ეთანხმება აზრს, რომლის მიხედვითავ ბაღში მდგომი მიოლოგიური პერსონები გაზაფხულის, ბუნების გაღვიძების ალეგორიული გამოსახულებებია. არსებობს განსვავებული მოსაზრებებიც, მათ შორის ის, რომ ნამუშევარი არის ილუსტრაცია ნეოპლატონისტური სიყვარულის იდეალისა.. ასევე საკამათოა ნახატის სახელი. პიველად მას „ლა პრიმაველა", ხელოვნების ისტორიკოსმა, ჯორჯო ვაზარი უწოდა. მან ნახატი კასტელოს ვილაში (Villa di Castello), ფლორენციის მახლობლად, 1550 წელს იხილა.

ლიტერატურა
----------

* Bredekamp, H. (1988). *Boticelli Primavera: Florenz als Garten der Venus*. Frankfurt:  Fischer.
* Brown, Alison (2010). *The Return of Lucretius to Renaissance Florence*.  Harvard University Press. ISBN 978-0-674-05032-7. ციტირების თარიღი: 16 July 2010.
* Capretti, Elena (1 January 2002). *Botticelli*.  Giunti Editore Firenze Italy. ISBN 978-88-09-21433-0. ციტირების თარიღი: 16 July 2010.

სქოლიო
------

1. ↑  Make Lists, Not War — 2013.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q97309629'></a>
2. ↑  Cunningham & Reich 2009, p. 282. sfn error: no target: CITEREFCunningham\_&\_Reich2009 (help)
3. ↑  Fossi 1998, p. 5. sfn error: no target: CITEREFFossi1998 (help)
4. ↑  Foster & Tudor-Craig 1986, p. 42. sfn error: no target: CITEREFFoster\_&\_Tudor-Craig1986 (help)
სეზმან ერთაწმინდელი
**სეზმან ერთაწმინდელი** (ნამდვილი სახელი — **სეზმან ალექსის ძე ბატკუაშვილი**; დ. 25 ნოემბერი, 1888, სოფ. ერთაწმინდა, ახლანდ. კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 24 ივნისი, 1944) — ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებისა (თბილისის განყოფილება, 1917 წლიდან) და საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 

მუშაობდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთის მთარგმნელ-კორექტორ-გამომშვებად, თბილისის სამოყვარულო დრამატული წრის ავტორ-მსახიობ-ხელმძღვანელად, 1922-1926 წლებში საქართველოს სახელმწიფო და სავაჭრო დაწესებულებეთა მუშა–მომსახურეების კავშირთან არსებული ქართული „ლურჯი ხალათის" დასის ავტორ–მსახიობად. 1908-1928 წლებში საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში დროგამოშვებით მუშაობდა სცენაზე ავტორ-მსახიობ-ხელმძღვანელად. ცალკე წიგნად აქვს გამოცემული 40-მდე ლექსი, მოთხრობები და პიესები; თარგმნიდა სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე.

ლიტერატურა
----------

* მწერალთა ავტობიოგრაფიები, წ. 1, გვ. 553, თბ. 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სეზმან ერთაწმინდელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* სეზმან ერთაწმინდელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* საგნები ჩვენს ყოფაში — რადიო თავისუფლება
* ჯგუფური ფოტო შალვა დადიანის იუბილეზე
**რაშამი დესაი** (დ. 13 თებერვალი, 1986) — ინდოელი მსახიობი, მოდელი და მოცეკვავე, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ტაპასია რათჰორის როლით Colors TV-ის პოპულალურ სატელევიზიო საპნის ოპერაში „ორი ბედი" და პრიტის როლით სერიალში „ჩვენი არასრული ისტორია". სანამ დესაი ტელევიზიის მსახიობი გახდებოდა, მან რამდენიმე დაბალბიუჯეტიან ფილმში მიიღო მონაწილეობა. 2012 წელს მონაწილეობა მიიღო საცეკვაო რეალითი შოუს „ეძებე" 5-ე სეზონში. ის ასევე 2015 წელს მონაწილეობდა საცეკვაო რეალით შოუში „ცეკვის პარტნიორი 7" თავის ყოფილ მეუღლე ნანდიშ სანდუსთან ერთად. 2017-2018 წლებში დესაი თამაშობდა შორვორის როლს Colors TV ის პოპულალურ შოუში „გულიდან გულამდე", სიდჰარტ შუკლასთან ერთად. 2018 წელს იგი დასახელდა ინდოეთის ყველაზე მაღალანაზღაურებად სატელევიზიო მსახიობ ქალად.

ბიოგრაფია
---------

რაშამი დესაი დაიბადა მუმბაიში 1986 წლის 13 თებერვალს, გუჯარათელების ოჯახში. რაშამის დედა რასილა დესაი მასწავლებელი იყო, ხოლო მამა ლატე აჯაი დესაი ბავშვობაში გარდაეცვალა.

მან სამსახიობო მოღვაწეობა ადრეულ ასაკში დაიწყო. 2006 წელს მისი პირველი სატელევიზიო დებიუტი შედგა Zee TV-ის სერიალში „რავანა" და Sony TV-ის სერიალში „გაიცანი ჩვენი საყვარელი მონა ". 2008 წელს მონაწილეობა მიიღო Colors TV პოპულალურ საპნის ოპერაში „ორი ბედი". 2012 წლის მარტში ის წავიდა სერიალიდან, რადგან ფიქრობდა, რომ არ შეეძლო თავისზე უფროსი ადამიანის როლის შეესრულება, თუმცა 2012 წლის ნოემბერში გადაღებებს დაუბრუნდა.

2012 წელს საცეკვაო რეალითი შოუს „ეძებე" მეხუთე სეზონში დაიკავა მეორე ადგილი, 2015 წელს საცეკვაო შოუს „ცეკვის პარტნიორის" მეშვიდე სეზონში თავის მეუღლესთან ერთად მიიღო მონაწილეობა და მეორე ადგილის მოპოვებაც მოახერხა. 2015 დესაიმ მონაწილეობა მიიღო შოუს „Fear Factor: Khatron Ke Khiladi" (ქართ. შიშის ფაქტორი საშიში მოთამაშე) მე-6 სეზონში, თუმცა მალევე გავარდა, მაგრამ ის კვლავ დააბრუნეს ველური ბარათის მეშვეობით. დესაი Colors TV-ზე გამართული შოუს „Kitchen" (ქართ. სამზარეულოს) მეორე სეზონის გამარჯვებულია.

პირადი ცხოვრება
---------------

რაშამი დესაი დაქორწინდა მსახიობ ნანდიშ სანდჰუზე 2012 წლის 12 თებერვალს. მათ ეყოლათ ქალიშვილი მანია სინქი.

2014 წელს დესაი და სანდჰუ დროებით ერთმანეთს დაშორდნენ, თუმცა მალევე შერიგდნენ. ერთი წლის შემდეგ კი წყვილი განქორწინდა. ამჟამად დესაი არის სიდჰარტ შუკლას პარტნიორი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„რაშამი დესაი"** ვიკისაწყობში.
* რაშამი დესაი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  TNN.  (29 იანვარი, 2008) Divya is now Rashmi. *The Times of India*. ციტირების თარიღი: 8 ივლისი, 2016.
2. ↑  It feels good to be married: Nandish Sandhu დაარქივებული 2013-09-28 საიტზე Wayback Machine.. *The Times of India*. 2 მარტი, 2012. დაარქვივებულია 8 ივლისი, 2016.
3. ↑  TV actors Rashami Desai, Nandish Sandhu file for divorce. *Hindustantimes.com* (30 დეკემბერი, 2015). ციტირების თარიღი: 8 ივლისიმ 2016.
**პლატონ სიმონის ძე ჭკადუა** (დ. 1904, სოფელი ბედია, სოხუმის ოკრუგი, რუსეთის იმპერია) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარი და უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
---------

პლატონ ჭკადუა დაიბადა 1904 წელს სოფელ ბედიაში, გლეხის ოჯახში. ბედიაში სკოლის არქონის გამო ცხოვრობდა სოფელ ფოქვეშში, სადაც სწავლობდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლაში. 4 წლის შემდეგ პლატონ ჭკადუა შევიდა ოქუმის დაწყებით სასწავლებელში, რომელიც დაამთავრა 1921 წელს.

1923 წელს ილია ჭკადუა მოეწყო სოხუმის პედაგოგიური სასწავლებლის ინტერნატში. იმავე წელს ის შევიდა ლენინური კომკავშირის რიგებში და დაიწყო აქტიური კომკავშირული მუშაობა. 1926 წელს ტექნიკუმის დამთავრებისთანავე ერთი წლის განმავლობაში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა სოფელ აფხაზურ ათარაში. 1928-1930 წლებში მუშაობდა ლიტერატურულ თანამშრომლად გაზეთ „აფსნი ყაფშში", შემდეგ გუდაუთის რაიონის პროკურორად, აფხაზურ ათარის სოფლის საბჭოს თავმჯდომარედ. 1931 წელს პლატონ ჭკადუა დაინიშნა აფხაზეთის სახელმწიფო გამომცემლობის პასუხისმგებელ რედაქტორად, შემდეგ ისევ დაინიშნა სოფლის საბჭოს თავმჯდომარედ. 

1933-1934 წლებში მუშაობდა რაიონულ გაზეთის რედაქტორად ოჩამჩირეში, შემდეგ გაზეთ „აფსნი ყაფშის" პასუხისმგებელი რედაქტორის მოადგილედ, ბოლოს კი აფხაზეთის სახელგამის მმართველად. 

პლატონ ჭკადუა იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის სახალხო კომისარი.

1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად სოხუმის რაიონის აფხაზური ათარის №69 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №116 (214), 23 მაისი, 1938
**პრიმორკა II** (რუს. Приморка II) — ბრინჯაოს ხანის დასახლება, რომელიც არსებობდა ოქროს ურდოს დრომდე. მდებარეობს ნეკლინოვის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აღმოაჩინეს 2007 წელს. როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის მეთაურის 1994 წლის 14 მარტის № 69 დადგენილების თანახმად იგი შეიტანეს რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ისტორია
-------

როსტოვის ოლქის ტერიტორია ძველ დროში მჭიდროდ იყო დასახლებული. ოლქის ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორია, სადაც აღმოჩენილია დასახლება პრიმორკა II, დასახლებულია ბრინჯაოს ხანიდან, ასევე დასახლება ჩანს ხაზართა სახაკანოს პერიოდშიც და შემდეგ საუკუნეებშიც.

დასახლების ტერიტორიაზე გათხრები დაიწყო 2007 წელს. არქეოლოგიური გათხრები მიმდინარეობდა 1440 კვ. კმ.-ზე. ამ უნიკალური დასახლების ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ოთხი კულტურული ფენა. არქეოლოგების უმეტესობა, რომლებმაც აღმოაჩინეს პრიმორკა II, დაინტერესებულები არიან ბრინჯაოს ხანის კულტურული ფენით. დასახლებაში გვიანი ბრინჯაოს ხანის რამდენიმე ორმოა გათხრილი. 

ძვ. წ. 2000 წელს დონის ტერიტორიაზე გავრცელებული იყო ძელური კულტურა, რომელიც სავარაუდოდ აქ გავრცელდა ციმბირიდან. თანდათანობით მომთაბარე მეცხოველეობიდან გადავიდნენ ბინდარ მეცხოველეობაზე. როსტოვის ტერიტორიაზე გაჩნდა დიდი დასახლებები. მოსახლეობაში საკმაოდ პოპულარული გახდა მიწათმოქმედება და ბრინჯაოს მეტალურგია. ძელური კულტურის პერიოდის ფენებში აღმოაჩინეს ოთხი ქვის ნაგებობა. მოსახლეობა ბრინჯაოს ხეობაში სახლებს აშენებდა ქვისგან, ხოლო სალტოვო-მაიაკის კულტურის პერიოდში ნახევრად მიწით დაფარული ნაგებობები შენდებოდა. ეს შეიძლება განპირობებული იყო მკაცრი, ცივი კლიმატით. 

ყველაზე ქვედა ფენა არის გარდამავალი პერიოდი შუა და გვიანი ბრინჯაოს ხანებს შორის. აქ აღმოჩენილია სწორკუთხა ფორმის ნაგებობები, რომლებიც გარშემოტყმული იყო თხრილით, აქვე აღმოაჩინეს ბრინჯაოს ხანის კულტურის ქვისა და ძვლის ნივთები. 

ხაზრების პერიოდის კულტურული ფენა (650—969 წწ.) მიეკუთვნება სალტოვო-მაიაკის კულტურას. ამ პერიოდის ნივთებიდან აღმოჩენილია: თიხის ქოთნები, ყირიმული ამფორები, საყოფაცხოვრებო ნივთები, კერამიკული ნივთები. 2007 წლის არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ხაზარების პერიოდის 14 საყოფაცხოვრებო ორმო. 

დასახლების ყველაზე ზედა ფენა მიეკუთვნება ოქროს ურდოს პერიოდს (XIV საუკუნე). აქ აღმოჩენილია უამრავი თიხის ჭურჭელი, ამფორების ნაშთები და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Древнее местонахождение в Неклиновском районе - Приморка II.

სქოლიო
------

1. ↑  Объекты культурного наследия регионального значения[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Турлучные строения.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-05-31. ციტირების თარიღი: 2017-09-28.
**პიტერ ტაბიჩი** (ინგლ. Peter Tabichi; დ. 1982, ნიამირის ოლქი, ნიანზის პროვინცია, კენია) — კენიელი მათემატიკისა და ფიზიკის მასწავლებელი, მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს 2019 წლის გამარჯვებული. ასწავლის სოფელ პვანის კერიკოს სკოლაში, კენიის ცენტრისგან მოშორებულ ღარიბ რეგიონში, სადაც გვალვა და შიმშილობა ჩვეული მოვლენაა. არის ფრანცისკანელთა რელიგიური ორდენის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

პიტერ ტაბიჩი დაიბადა კენიის სოფელში. მან აღნიშნა რომ მასწავლებლობა შთააგონა საკუთარმა ოჯახმა. მან თავისი პედაგოგიური საქმიანობა დაიწყო კერძო სკოლაში. კერიკოს საშუალო სკოლაში კი მუშაობა 2016 წელს დაიწყო. ის თავისი ყოველთვიური შემოსავლის 80 % ღარიბების დასახმარებლად ხარჯავს, დასვენების დღეებში კი დამატებით გაკვეთილებს უტარებს ბავშვებს.

პიტერმა სკოლაში შექმნა ტალანტებისა და სამეცნიერო კლუბები, რომლებიც მიზანიც მოსწავლეების კვლევით პროექტებში ჩაბმა და მეცნიერებით დაინტერესებაა. კენიის სამეცნიერო-ტექნიკურ ბაზრობაზე პიტერის მოსწავლეებმა წარადგინეს მათ მიერ შექმნილი მოწყობილობა, რომლის საშუალებითაც სმენა და მხედველობადაქვეითებულ ადამიანებს საშუალება ეძლევათ გაზომონ საგნები. პიტერის მოსწავლეებმა მიიღეს ჯილდო ქიმიკოსთა სამეფო საზოგადოებიდან, მას შემდეგ, რაც გამოიყენეს ადგილობრივი მცენარე ელექტროენერგიის მისაღებად. პიტერის სკოლის მათემატიკოსთა გუნდი მონაწილეობს საერთაშორისო სამეცნიერო-ტექნიკურ გამოფენაში, რომელიც 2019 წელს, არიზონაში იმართება.

2019 წელს გახდა მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს გამარჯვებული და დააჯილდოვეს 1 მლნ დოლარით. პიტერ ტაბიჩს ჯილდო გადასცა ჰიუ ჯეკმენმა და მიულოცა ქვეყნის პრეზიდენტმა უჰურუ კენიატამ.

სქოლიო
------

1. ↑  Kenyan teacher wins $1 million global teaching prize en. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
2. 1 2  Chebet, Caroline. Peter Tabichi: World’s best teacher donates 80% of his salary to the poor.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-04-03. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
3. ↑  Franciscan Brothers Mountbellew en-US. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
4. 1 2  ვინ არის პიტერ ტაბიჩი - მსოფლიოს საუკეთესო მასწავლებლის ჯილდოს მფლობელი კენიიდან
5. ↑  Dockrill, Peter. Kenyan Science Teacher Who Gives 80% of His Salary Away Just Won a $1M Global Prize en-gb. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
6. ↑  TES News (2019-03-24), *Peter Tabichi wins the Global Teacher Prize*,. წაკითხვის თარიღი: 2019-03-25
7. ↑  Global Teacher Prize: Man who gives away 80% of his salary wins $1m award en. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
8. ↑  CNN, Madison Park. Kenyan teacher who gives away 80% of his salary awarded $1M global prize. ციტირების თარიღი: 2019-03-25
9. ↑  „Peter Tabichi, prof de maths au Kenya et « meilleur enseignant du monde »" (ფრანგული). 2019-03-25. ციტირების თარიღი: 2019-03-25.
10. ↑  Bahari News Kenya (2019-03-24), *UHURU KENYATTA CONGRATULATES KENYAN TEACHER WHO WON KSH 100 MILLION GLOBAL TEACHER AWARD*,. წაკითხვის თარიღი: 2019-03-25
**პლატეის ბრძოლა** — ძვ. წ. 479 წლის სექტემბერში სამხრეთ ბეოტიაში (პლატეა) ბრძოლა გაიმართა ბერძნებსა და სპარსელებს შორის. ბერძნებს პავსანია ხელმძღვანელობდა, სპარსელებს მარდონიოსი. ბერძნები მოხერხებულ თავდაცვით პოზიციებზე გამაგრდნენ და სპარსელები ვერ ბედავდნენ შეტევაზე გადასვლას. 26 სექტემბერს, ღამით, ბერძნებმა პლატეის მიმართულებით დაიხიეს. დილით სპარსელებს ეგონათ, რომ ბერძნები გარბოდნენ და სპარტელთაგან შემდგარ არიერგარდს შეუტიეს. სპარტელებმა უკუაგდეს შეტევა, შემდეგ საშველად მოსული ათენელებისა და სხვა მოკავშირეების დახმარებით დაამარცხეს მტერი. მარდონიოსი სასიკვდილოდ დაიჭრა და ბერძნებისგან დევნილი სპარსელები თავგზააბნეულები გაიქცნენ ჰელესპონტისკენ. პლატეასთან ბრძოლაში კიდევ ერთხელ დამტკიცდა ბერძენთა ფალანგის უპირატესობა მრავალრიცხოვან, მაგრამ არამწყობრ სპარსელთა ქვეით და ცხენოსან ჯარზე. პლატეასთან და მიკალესთან გამარჯვებამ საბერძნეთში და მცირე აზიის ბერძნული ქალაქები სპარსელებისაგან გაათავისუფლა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბერძენ-სპარსელთა ომები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 102.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბერძენ-სპარსელთა ომები |
| --- |
|  |
| 
* ნაქსოსის ალყა
* იონია
* ეფესო
* ლადე
* ნაქსოსის ალყა
* ერეტრია
* მარათონი
* თერმოპილე
* არტემისია
* სალამინი
* პოტიდეა
* ოლინთი
* პლატეა
* მიკალე
* სესტი
* ბიზანტიონი
* ეიონი
* ევრიმედონტი
* ეგვიპტე
* კიტიონი
* სალამინი
 |

 |
**სეიდ მირბაბაევის სასახლე** — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში სასახლე აზნეფტის მოედანზე. იგი ეკუთვნოდა სეიდ მირბაბაევს, მომღერალს, რომელიც იქცა აზერბაიჯანის ერთ-ერთ ნავთობის მაგნატ მილიონერად. სასახლე აშენებული იქნა არქიტექტორ პავლე შტერნბერგის პროექტით „ფრანგული რენესანსის" არქიტექტურულ სტილში. კრიტიკოსები გამოყოფენ ამ შენობას თავისი ორიგინალური ფასადით და უამრავი არქიტექტურული დეტალით. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ბოლშევიკებმა მოახდინეს სეიდ მირბაბაევის ქონების სრული კონფისკაცია. თვითონ სეიდ მირბაბაევს მოუწია საფრანგეთში ემიგრაცია. საბჭოთა კავშირის დროს შენობა გადაეცა აზნეფტს, ხოლო 1991 წელს დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ აქ განლაგდა აზერბაიჯანის სახელმწიფოს ნავთობის კომპანია. 

სეიდ მირბაბაევი იყო მომღერალი, აზერბაიჯანული ქორწილების ვარსკვლავი. მილიონერ შიხბალაევის ქორწილში სიმღერამ შეცვალა სეიდ მირბაბაევის ცხოვრება. მილიონერის ბიძამ მომღერალს საჩუქრად გადასცა მიწის ნაკვეთი, რომელზეც აღმოჩნდა ნავთობის საბადო. სეიდ მირბაბაევი გახდა მილიონერი.

სქოლიო
------

1. ↑  Журнал «Развитие азербайджанской архитектуры», N 3, Баку, 2005
**პლატონ ლუკას ძე წიქორიძე** (დ. 9 მაისი, 1918, სოფ. ინტაბუეთი, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 23 დეკემბერი, 1994) — საბჭოთა კავშირის გმირი (17 ნოემბერი, 1942), პოლკოვნიკი (1964), სკკპ წევრი 1940 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

1939 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ქვეითთა სამხედრო სასწავლებელი. 1939 წელს მონაწილეობდა დასავლეთ ბელორუსიის განთავისუფლებაში. 1940–1943 წლებში მუშაობდა მოგილიოვის სამხედრო სასწავლებელში პედაგოგად. 1942 წლიდან მოქმედ არმიაში იყო. დიდი სამამულო ომის (1941–1945) დროს ქერჩ-ელტიგენის სადესანტო ოპერაციაში გამოჩენილი მამაცობისათვის საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა. 1948 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. 1948–1965 წლებში მსახურობდა ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარებში სამეთაურო თანამდებობებზე. 1965 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამხედრო კათედრის გამგე. 1967 წლიდან წიქორიძე თადარიგშია. 

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვადასხვა ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* *ჩინჩილაკაშვილი ტ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 334-335.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პლატონ წიქორიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**რატი ანდრონიკაშვილი** — ქართველი კალათბურთელი, რომელიც თამაშობს ამერიკის კოლეჯთა ლიგის კრეიტონ ბლუჯეისში, აღმოსავლეთის დიდი კონფერენცია. 1.93 მეტრის სიმაღლის კალათბურთელი გამთამაშებლისა და მსროლელის პოზიციებზე თამაშობს.

კარიერა
-------

ანდრონიკაშვილი საქართველოს სუპერლიგის გუნდ ენერჯი ინვესტს 2020 წელს შეუერთდა, სადაც საშუალოდ 7.0 ქულას, 1.0 მოხსნასა და 1.0 გადაცემას ასრულებდა.
2020 წლის მაისში ანდრონიკაშვილმა ხელშეკრულება გააფორმა ამერიკის შეერთებული შტატების კოლეჯთა ლიგის გუნდთან, კრეიტონ ბლუჯეისთან.

2020 წლის 6 ნოემბერს ანდრონიკაშვილმა წინა ჯვარედინი იოგის დაზიანება მიიღო, რის გამოც იძულებული გახდა მთელი სეზონი გამოეტოვებინა.

2022 წლის აგვისტოში ცნობილი გახდა, რომ სანაკრებო შეკრების შემდეგ ქართველი კალათბურთელი კრეიტონში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში აღარ დაბრუნდება და კარიერას ევროპულ კლუბში გააგრძელებს. ამის შესახებ კალათბურთელმა კლუბს უკვე აცნობა.

ეროვნული ნაკრები
----------------

რატი ანდრონიკაშვილი 2019 წლიდან საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წევრია. წარსულში ის ასევე წარმოადგენდა საქართველოს 19 წლამდე კალათბურთელთა ნაკრებსა და საქართველოს 17 წლამდე კალათბურთელთა ნაკრებებს. 2019 წლის ფიბას 18 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატის B დივიზიონში ანდრონიკაშვილის საშუალო მაჩვენებელი იყო: 17.4 ქულა, 5.9 მოხსნა და 4.0 შედეგიანი გადაცემა.

ქართველმა 2023 წლის ფიბას მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ეპატზე რამდენიმე თამაში ჩაატარა. ანდრონიკაშვილმა მონაწილეობა მიიღო „აკროპოლისის თასზე" გამართულ შეხვედრებში საბერძნეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების, პოლონეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრებისა და თურქეთის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. კალათბურთელი საქართველოს სახელით მონაწილეობას მიიღებს 2022 წლის ევროპის საკალათბურთო ჩემპიონატზე (ევრობასკეტი), რომლის ჯგუფური ეტაპის თამაშების ნაწილი თბილისში ჩატარდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანდრონიკაშვილი კრეიტონ ბლუჯეის საიტზე

სქოლიო
------

1. ↑  Rati Andronikashvili commits to Creighton (May 8, 2020). ციტირების თარიღი: November 7, 2020.
2. 1 2 3  Daniels, Evan (11 May 2020). „Rati Andronikashvili debuts in rankings, Creighton's class rises". *247sports*. ციტირების თარიღი: 6 August 2020.
3. ↑  Nyatawa, Jon (November 6, 2020). „Creighton freshman Rati Andronikashvili out for season with torn ACL". *Omaha World-Herald*. ციტირების თარიღი: November 7, 2020.
4. ↑  ანდრონიკაშვილი „კრეიტონიდან" მიდის და კარიერას ევროპაში გააგრძელებს საქართველოს პირველი არხი
5. ↑  Givony, Jonathan (7 May 2020). „Creighton lands top international hoops prospect Rati Andronikashvili". *ESPN*. ციტირების თარიღი: 6 August 2020.
6. ↑  რატი ანდრონიკაშვილი - ევრობასკეტისთვის ჩვენი შემართება ისეთია, როგორიც არასდროს ყოფილა #1TVSPORT საქართველოს პირველი არხი
**საქართველოს საჰაერო სამართალი** — საჰაერო სივრცით სარგებლობასთან დაკავშირებული ურთიერთობების მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების ერთობლიობაა. იგი მოიცავს შიდასახელმწიფოებრივ და საერთაშორისო ნორმებს, მისი ძირითადი დებულებაა სახელმწიფოს ტერიტორიის (ტერიტორიული წყლების ჩათვლით) თავზე არსებულ საჰაერო სივრცეზე საქართველოს სრული და განსაკუთრებული სუვერენიტეტის აღიარება სამოქალაქო ავიაციის მსოფლიო თანამეგობრობის ანუ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მონაწილე ქვეყნების მიერ. საჰაერო სამართალი კომპლექსური ხასიათისაა: იგი შეიცავს საკონსტიტუციო სამართლის (საჰაერო სივრცის სუვერენიტეტი და ა.შ.), სამოქალაქო სამართლის (მგზავრთა გადაყვანა, ტვირთის გადატანა, გადამზიდველისა და საჰაერო ხომალდის მფლობელის პასუხისმგებლობა, საავიაციო სამუშაოების შესრულება და სხვ.), საჰაერო ტრანსპორტზე სამართალდარღვევებისათვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის, სისხლის სამართლის (განსაკუთრებით პასუხისმგებლობა მძიმე სამართალდარღვევისათვის, მაგ. საჰაერო ხომალდის გატაცებისათვის) საკითხზე. საჰაერო სამართლის სპეციფიკა განსაზღვრა ამ ნორმების (სისხლის და ადმინისტრაციული სამართლის ნორმების გარდა) ერთ დამოუკიდებელ საკანონმდებლო აქტად - საქართველოს საჰაერო კოდექსად შეერთებამ.

ლიტერატურა
----------

* დავით გეფერიძე, "საერთაშორისო საჰაერო სამართალი", თბ.2009, გამომცემლობა „მერიდიანი", გვ. 421-423
**„რაკეტა"** (რუს. Ракета) — რუსული საათების ბრენდი. 1961 წლიდან უშვებს პეტროდვორეცის საათის ქარხანა, საათების უძველესი საწარმო რუსეთში, რომელიც დააარსა პეტრე I-მა 1721 წელს. 1961 წლიდან ქარხანა უშვებს საათ „რაკეტას" (Ракета), იური გაგარინის კოსმოსში პირველ პილოტირებულ ფრენის პატივსაცემად. ეს არის ერთ-ერთი ქარხანა მსოფლიოში, რომელიც აწარმოებს საკუთარ მექანიზმს მათ შორის სპირალს და ბალანსს. 2013 წელს, ქარხანამ მოიწვია Rolex-ის ყოფილი წარმოების დირექტორი ავტომატური საათების გამოსაშვებად — „რაკეტა-ავტომატი" — პირველად 30 წლის განმავლობაში, რუსეთს აქვს ახალი მექანიზმი.

„რაკეტა პეტროდვორცოვი კლასიკი" „რაკეტების" ყველაზე პოპულარული მოდელია, რომელსაც ატარებდა მიხეილ გორბაჩოვი პერესტროიკის დროს.
„რაკეტა პოლარული ავტომატი" — შეიქმნა 1969 წლის მოდელის საფუძველზე, 24 საათიან ციფერბლატზე.
ნატალია ვოდიანოვამ შექმნა ქალების მოდელის დიზაინი „რაკეტა ვარსკვლავი-ავტომატი" „რაკეტა-ავტომატის" მექანიზმის საფუძველზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუსული საათების „რაკეტა"-ს ოფიციალური ვებ-გვერდი
* К старту готов! დაარქივებული 2016-03-06 საიტზე Wayback Machine.  ჟურნალი „ვედომოსტი" «Ведомости»
* Baselworld 2011 დაარქივებული 2012-07-30 საიტზე Wayback Machine.  ჟურნალი „ვედომოსტი" Ведомости
* Русская «Ракета» в Базеле! ჟურნალი „კომერსანტი" Коммерсантъ
**რატიფიცირება** (ლათ. ratificatio < ratus — დამტკიცებული და facere — კეთება) — სახელმწიფოს მხრიდან დადასტურება და აღიარება საერთაშორისო ხელშეკრულებისა, რომელიც ხელმოწერილია სახელმწიფოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლის მიერ. საქართველოს კონსტიტუციით, რატიფიცირების შემდეგ ქვეყანაში ხელშეკრულების ამოქმედება ხდება სავალდებულო და იურიდიული ძალის მქონე. საერთაშორისო ხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებას ახდენს საქართველოს პარლამენტი.

საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების გარდა, რომლებიც ითვალისწინებს რატიფიცირებას, სავალდებულოა, აგრეთვე, ისეთი საერთაშორისო ხელშეკრულებისა და შეთანხმების რატიფიცირება, რომლებიც: 

1. ითვალისწინებს საერთაშორისო ორგანიზაციასა ან სახელმწიფოთაშორის კავშირში საქართველოს შესვლას;
2. სამხედრო ხასიათისაა;
3. ეხება სახელმწიფოს ტერიტორიულ მთლიანობას ან სახელმწიფო საზღვრების შეცვლას;
4. დაკავშირებულია სახელმწიფოს მიერ სესხის აღებასა და გაცემასთან;
5. მოითხოვს შიდასახელმწიფოებრივი კანონმდებლობის შეცვლას, ნაკისრ საერთაშორისო ვალდებულებათა შესასრულებლად აუცილებელი კანონებისა და კანონის ძალის მქონე აქტების მიღებას.

ლიტერატურა
----------

* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ. 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
რალფ აბერნატი, 1968.
**რალფ დევიდ აბერნატი** (ინგლ. Ralph David Abernathy; დ. 11 მარტი, 1926, ლინდენი, ალაბამა, აშშ, — გ. 17 აპრილი, 1990, ატლანტა, ჯორჯია, აშშ) — ამერიკელი ბაპტისტი პასტორი, სამოქალაქო უფლებების დამცველი აქტივისტი.

განათლება ალაბამას შტატის უნივერსიტეტსა და ატლანტას უნივერსიტეტში მიიღო. 1948 წელს დაადგინეს ბაპტისტ მღვდელმსახურად, ხოლო 1951 წელს გახდა ბაპტისტური ეკლესიის პასტორი მონტგომერიში. აქვე გაიცნო მარტინ ლუთერ კინგი. 1955-1956 წლებში კინგის და აბერნატის ორგანიზებით მოეწყო ქალაქის ავტობუსების სისტემის არაძალადობრივი ბოიკოტი, რამაც დასაბამი დაუდო შეერთებულ შტატებში სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობას. 1957 წელს მათ დააფუძნეს უფლებადამცველი ორგანიზაცია „სამხრეთის ქრისტიან ლიდერთა კონფერენცია", რომლის პრეზიდენტიც გახდა აბერნატი კინგის მკვლელობის შემდეგ 1968 წელს. 1977 წელს ის ორგანიზაციის ხელმძღვანელობას ჩამოშორდა და განაგრძო პასტორად მოღვაწეობა ატლანტაში. გარდაიცვალა 1990 წელს. ავტორია ავტობიოგრაფიული შინაარსის წიგნისა „და ეცემოდა კედლები..." (And the Walls Came Tumbling Down, 1989).

ლიტერატურა
----------

* რალფ აბერნატი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
| რომის მეტროპოლიტენი |
| --- |
|  |
| ინფორმაცია |
| ქვეყანა | იტალიის დროშა იტალია |
| ქალაქი | რომი |
| გახსნის თარიღი | 9 თებერვალი 1955 წ. |
| ხაზის სიგრძე | 54 კმ. |
| სადგურთა რაოდენობა | 68 |
| ხაზთა რაოდენობა | 2 |
| მგზავრები დღეში |  |
| მგზავრები წელიწადში |  |
| ხაზების სქემა |
|  |

**რომის მეტროპოლიტენი** — იტალიის დედაქალაქ რომის მიწისქვეშა ტრანსპორტის სისტემა. 
გაიხსნა 1955 წელს. დღეისათვის რომის მეტროპოლიტენს ორი მოქმედი ხაზი აქვს — ხაზი **ა** და ხაზი **ბ**. მესამე მწვანე და მეოთხე ახალი ხაზი ამჟამად რეკონსტრუქციას განიცდის. 

რომის მეტროსისტემა ევროპის დანარჩენი ქალაქების მიწისქვეშა სატრანსპორტო სისტემებისგან განსხვავებით, ნაკლებ განვითარებულია და მხოლოდ და მხოლოდ 38 კმ სიგრძისაა, როდესაც ბერლინის მეტროპოლიტენი 150 კმ-ია სიგრძით, ლონდონისა კი 400 კმ. 

ხაზი **ა**, მეტროსადგური *ვიტორიო ემანუელე*

ისტორია
-------

პირველი ხაზის მშენებლობა 1930-იან წლებში დაიწყო. ხაზი თავიდან დაგეგმილი იყო როგორც ცენტრალური ვაგზლის დამაკავშირებელი რომის სამხრეთ უბნებთან, სადაც **ა42**-ის არეში 1942 წელს მსოფლიო ბაზრობა უნდა მოწყობილიყო. ომის გამო მსოფლიო პროექტი ვერ გახორციელდა. მშენებარე უბანი მოგვიანებით გადააკეთეს და რომის ბიზნეს-კვარტლის სახელი უწოდეს უკვე 1950-იან წლებში. მეტროს ეს ხაზი საბოლოოდ, 1955 წელს გაიხსნა და დღესდღეობით **ბ** ხაზი ეწოდება. **ა** ხაზი 1980 წელს შევიდა ექსპლუატაციაში და ოტავიანოს სადგურიდან ანაგნინას სადგურამდე იყო გადაჭიმული. 1990-2000 წლებში ხაზი დააგრძელეს და უკვე ბატისტინის სადგურამდე აღწევს. 
1990 წელს **ბ** ხაზი ტერმინის სადგურიდან რებიბბიას სადგურამდე დაგრძელდა. 2005 წლისთვის მისი საერთო სიგრძე 38 კილომეტრს აღწევდა. ორი არსებული **ა** და **ბ** ხაზები სადგურ რომა ტერმინისთან გადაიკვეთება. **ბ** ხაზის ახალი განტოტება **ბ1** ამჟამად შენდება, მისი საერთო ბიუჯეტი 482,900,000 ევროა. ხაზის გახსნა 2010 წლისთვის იგეგმება. ხაზი **ბ1** სადგურ პიაცა ბოლონიასთან შეუერთდება ხაზ **ბ**-ს და ოთხი სადგურით იქნება წარმოდგენილი, რომელთა ერთიანი სიგრძე 3,9 კილომეტრს არ გადააჭარბებს. 

მესამე ხაზი, ხაზი **ც** მშენებლობის პროცესშია და 3,000,000 ევრო იხარჯება მის გასამართავად. **ც** ხაზს 30 სადგური უნდა ჰქონდეს საერთო სიგრძით 25,5 კილომეტრი. მესამე ხაზი ტერმინი-პანტანოს მიწისზედა სარკინიგზო კავშირს მთლიანად ჩაენაცვლება და სამომავლოდ ავტომატიზებული, უმემანქანო ვაგონებით იმოძრავებს. ხაზის პირველი განყოფილების გახსნა 2011 წლისთვის არის ნავარაუდევი, დასრულება კი 2015 წლისთვის. თუმცა, არქეოლოგიური აღმოჩენები გათხრებისას მეტისმეტად აფერხებს ხსენებული ხაზის გაყვანას. 

მეოთხე ხაზი **დ** ამჟამად დაპროექტების პროცესშია. მას 22 სადგური და 20 კილომეტრიანი სამოძრაო ზოლი ექნება. ხაზის პირველი განყოფილება 2015 წელს უნდა შევიდეს ექსპლუატაციაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეტროპოლიტენთა სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Roma Metropolitane — საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ვეგვერდი
* რომის საქალაქო ტრანსპორტის კომპანია
* მეტრო და რკინიგზის სადგურები რომში
* Rome’s entry on the urban transport site Urban Rail დაარქივებული 2010-06-03 საიტზე Wayback Machine.
**საჰარის ატლასი** (არაბ. الأطلس الصحراوي) — ქედებისა და მასივების სისტემა მაროკოში, ალჟირსა და ტუნისში. წარმოადგენს ატლასის მთების ნაწილსა და მაღალი ატლასის აღმოსავლეთ გაგრძელებას. საშუალო სიმაღლე 1500 მ, მაქსიმალური 2236 მ (მთა ისა). რელიეფში ჭარბობს კუესტები და მაგიდა მთები; ფართოდაა გავრცელებული მარილშემცველი ქანების გამოსავლები; გვხვდება თაბაშირისა და მარილის კლდეები და გუმბათები. მისი აღმოსავლეთი გაგრძელებაა ორესის მთები.

საჰარის ატლასის განშტოებებია დასავლეთით ქსურის ქედი, ცენტრალურ ნაწილში ამურის ქედი და აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე ულედ-ნაილის ქედი. მის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბელეზმის ქედი, ჰონდის მთები, ნემემჩის ქედი და ზაბის მთები. თელ-ატლასისა და საჰარის ატლასის მთები ერთმანეთს აღმოსავლეთით ებმიან და წარმოქმნიან თებესისა და მედჯერდის მთებს. იგი აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი პლატოა, რომელიც წარმოიქმნა მარჩხი ზღვისა და ალუვიონის ნაფენების დანალექებით გადაფარებული უძველესი მკვიდრი ქანებით.

ჰიდროგრაფიული ქსელი წარმოდგენილია უადებით, რომელთა შორის გამოიყოფა შელიფისა და ტუილის უადები, რომლებიც წყლით მარაგდებიან მხოლოდ წვიმების სეზონში, შესაბამისად, ახდენენ ამურისა და ულედ-ნაილის ქედების დრენირებას. გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა; მწვერვალებზე ქვამუხის, ალეპოს ფიჭვის, ტუიისა და ღვიისგან შემდგარი მეჩხერი ტყეა. მთა ოუენზას სიახლოვეს მოიპოვება რკინის მადანი, ხოლო ქალაქ თებესასთან ფოსფატი.

სქოლიო
------

1. ↑  Aurès Mountains | British Museum | Information
2. ↑  Shahin, Mamdouh (2007). Water resources and hydrometeorology of the Arab region. p. 40. ISBN 978-1-4020-5414-3.
3. ↑  The New Encyclopaedia Britannica: Macropaedia : Knowledge in depth, Encyclopaedia Britannica, 2003
4. ↑  Saharan Atlas mountains, Africa | Encyclopedia Britannica
**სვიმონ მესვეტის სავანე** — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ რკონის მიდამოებში. კასპიდან სამხრეთ-დასავლეთით 20 კილომეტრის მოშორებით, რკონის კომპლექსის სამხრეთ–დასავლეთით, 400 მეტრზე, მთის ფერდობზე.

ეკლესია (5,6X3,8 მ) სამსართულიანია, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. პირველი სართულის უმეტესი ნაწილი მიწაშია ჩამჯდარი. ამ სართულის ჩრდილო–აღმოსავლეთ კედლებში ორი პატარა სარკმელია გაჭრილი. სათავსის შუაში წყლის შესაგროვებელი ჭა იყო ამოჭრილი. მეორე სართული საცხოვრებელია. შესასვლელი დასავლეთ კედელშია. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო პატარა სარკმელია, ჩრდილო–აღმოსავლეთ კუთხეში – ბუხარი. დასავლეთ კედელზე მიდგმულია მესამე სართულზე ასასვლელი კიბე. მესამე სართული ცილინდრული კამარითაა გადახურული. იგი სამლოცველოა, რომელსაც აღმოსავლეთით აფსიდი აქვს. ოთხივე კედელში თითო სწორკუთხა სარკმელია. სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებს ეყრდნობოდა.

სამლოცველოს კედლები მთლიანად შელესილი და მოხატული ყოფილა. მოხატულობა გვიანდელ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება. ფრაგმენტები შემორჩენილია აფსიდში და დასავლეთ კედელზე. აფსიდში ღვთისმშობლის ნახევარფიგურაა ყრმით ხელში. მის ქვემოთ, მომდევნო რეგისტრში წმინდა მსხვერპლი უნდა იყოს გამოსახული.

სვიმონ მესვეტის სავანეს 2006 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ძეგლს ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია განესაზღვრა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 190.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სვიმონ მესვეტის სავანე დაარქივებული 2017-01-29 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**საჰარნის მონასტერი** (რუმ. Mănăstirea Saharna) — მონასტერი მოლდოვაში, საჰარნის კომუნაში. 

საჰარნის წმინდა სამების მონასტერი მდებარეობს კიშინოვიდან ჩრდილოეთით, დაახლოებით 110 კილომეტრში, მდინარე ნისტრუს მარჯვენა ნაპირზე; მშენებლობა დასრულდა 1776 წელს. მიჩნეულია მოლდოვის ერთ-ერთ უდიდეს რელიგიურ პილიგრიმულ ცენტრად. მონასტერში ინახება წმინდა კუვიოს მაკარის უნიკალური ნაწილები, მაღალი კლდის წვერზე კი, ლეგენდის თანახმად, აღბეჭდილია წმინდა მარიამის ფეხის ტერფი. როგორც ლეგენდა ამბობს, ერთ-ერთმა ბერმა ერთხელ მონასტრიდან კლდის წვერზე წმინდა მარიამის გასხივოსნებული ფიგურა იხილა. როდესაც ბერი კლდეზე ავიდა, იქ მას მიწაზე ღვთისმშობლის ნატერფალი დახვდა.

გალერეა
-------

* 
* 
* 
* 
*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საჰარნის მონასტერი***

* Site-ul Mănăstirei "Sfânta Treime" din s. Saharna
* SAHARNA: amprente sfinte şi locuri de poveste at moldova.org (რუმინული)
* Manastirea Saharna at crestinortodox.ro (რუმინული)
* About Saharna Monastery დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  at travelmoldova.eu (რუმინული)
* Articol din Jurnalul Naţional
* Investigaţii arheologice în zona Saharna დაარქივებული 2014-02-20 საიტზე Wayback Machine.
* Mănăstirile Moldovei - Saharna დაარქივებული 2008-10-07 საიტზე Wayback Machine.

კოორდინატები: 47°41′42″ ჩ. გ. 28°57′56″ ა. გ.﻿ / ﻿47.69500° ჩ. გ. 28.96556° ა. გ.﻿ / 47.69500; 28.96556
**სვიმონ (სიკო) ვლადიმერის ძე კობიაშვილი** (დ. 28 აგვისტო, 1902 — გ. 1976) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ემიგრანტი.

დაიბადა თბილისის გუბერნიის აზნაურულ ოჯახში (ბიძამისი იყო პოლკოვნიკი ზურაბ კობიაშვილი). 1920 წლიდან სწავლობდა თბილისის სამხედრო სკოლაში (ქვეითი სპეციალობის იუნკერი). მონაწილეობდა 1921 წელს საბჭოთა რუსეთთან ომში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო ჯერ საბერძნეთში, შემდეგ პოლონეთში. სწავლობდა ვარშავის კადეტთა სკოლაში (1922-1923), დაამთავრა გრუძიონძის ცენტრალური საკავალერიო სკოლა (1925), რის შემდეგაც კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში. იყო პომერანიის მე-18 ცხენოსანი პოლკის მე-2 ლეიტენანტი, შემდეგ გრუძიონძის გარნიზონის კავალერიის სასწავლო ცენტრის ინსტრუქტორი (1927-1928). იყო ქართველ „იუნკერთა კავშირის" (1928-1932) წევრი. 1935-1937 წლებში სწავლობდა პოლონეთის უმაღლეს სამხედრო სასწავლებელში, შემდეგ კაპიტნის წოდებით განამწესეს ბიდგოშჩში პომერანიის ცხენოსან ბრიგადაში. II მსოფლიო ომის დასაწყისში პოლონეთის დამარცხების შემდეგ ნაცისტური გერმანიის სამსახურში ჩადგა და შეუერთდა ვერმახტის ქართული ლეგიონს. თავდაპირველად მეთაურობდა 799-ე ქვეით ბატალიონს, 1943 წლიდან კი — ლეგიონს. 1945 წლიდან იმყოფებოდა ბრიტანელების, შემდეგ ამერიკელების ტყვეობაში. გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა ამერიკის შეერთებული შტატებში. მუშაობდა „ამერიკის ხმის" ქართულ სექციაში. დაკრძალულია პარიზის მახლობლად, ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* ქართული სამხედრო ნაწილები და ორგანიზაციები გერმანიაში // 8 ეპიზოდი ქართულ-გერმანული ურთიერთობების ისტორიიდან / რუსუდან დაუშვილი. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-99940-49-96-7. - გვ.72-107;
* Wojciech Materski. Gruzini oficerowie kontraktowi Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej 1939 r. Pro Georgia. Journal of Kartvelological Studies, No 26 — 2016 — s. 243-284.
**საჯარო მმართველობა** — დადგენილი წესრიგის უზრუნველყოფის მექანიზმია და მისი მთავარი თვისება, კოლექტიური გადაწყვეტილებების მიღებისა და აღსრულების უნარი. აღსანიშნავია, რომ პოლიტიკური სისტემა არა მხოლოდ მმართველობის მექანიზმებს და სახელმწიფო ინსტიტუტებს გულისხმობს, არამედ იმ სტრუქტურებს და პროცესებსაც, რომელთა მეშვეობით სახელმწიფო ურთიერთობს საზოგადოებასთან.

მმართველობა იძენს თავის საჯარო ხასიათს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პირდაპირ კავშირშია ფორმალურ და ინსტიტუციონალურ პროცესებთან, რომლებიც სახელმწიფოებრივ დონეზე, საზოგადოების წესრიგის დასაცავად და კოლექტიური საქმიანობის ხელშესაწყობად მოქმედეს. ამ კონტექსტში საჯარო მმართველობას სამი მთავარი ფუნქცია აკისრია:

* საკანონმდებლო (კანონშემოქმედება ან კანონთა შექმნა);
* აღმასრულებელი (არსებული კანონების აღსრულება);
* სასამართლო.

მმართველობის აღნიშნული ფუნქციები განსაზღვრავენ მის საჯარო ფენომენის არსსა და სტატუსს.

საჯარო-პოლიტიკური მმართველობა განსაზღვრავს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროს, მმართველობის შინაარსს მის ხასიათს, დანიშნულებასა და ფორმას. საჯარო-პოლიტიკური მმართველობის პროცესი მოიცავს მთელ საზოგადოებას, ზოგადად საზოგადოებრივ ურთიერთობებს. ამდენად საჯარო-პოლიტიკური მმართველობის პროცესი გამოირჩევა მთელი რიგი სპეციფიკურობით და თავისებურებებით, და ეს თავის თავად ხასიათდება გარკვეული სირთულეებით და წინააღმდეგობებით. საჯარო-პოლიტიკური მმართველობის ერთ-ერთი თავისებურებაა თავისი შემოქმედებითი ხასიათი. საჯარო-პოლიტიკური მმართველობის პროცესში ძირითადია საზოგადოების ევოლუციის სტრატეგიული მიმართულების განსაზღვრა, სოციალურ-პოლიტიკური პროცესების ოპერატიული და ოპტიმალური წარმართვის მიზნით ტაქტიკური ღონისძიებების დაგეგმვა და შემდგომში განხორციელება.

იმისათვის რათა საჯარო-პოლიტიკური მმართველობა იყოს ეფექტიანი და საბოლოო ჯამში წარმატებული მის დაგეგმარებაში აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი – საზოგადოების მოთხოვნილებათა შესატყვის ზოგადპროგრამული მიმართულების შემუშავება.


|  |  |
| --- | --- |
| პოლიტიკა | *ეს სტატია პოლიტიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**პოგონოფორები** (Pogonophora) (ბერძნ. pogon — წევრი და phoros — რაიმეს მქონე, რაიმეთი აღჭურვილი) — ზღვის უხერხემლო ცხოველების ტიპი. მოიცავს 100-ზე მეტ სახეობას. პოგონოფორების გრძელი, ძაფისებრი (სიგრძით 5-100, სიგანით 0,01-0,25 სმ), უფერო, ზოგჯერ მოწითალო, ბილატერალური სხეული მეტამერულია და შედგება წინა (პროტოსომა), შუა (მეზოსომა) და უკანა (მეტასომა) განყოფილებებისან, რომელთაც შეესაბამება სხეულის მეორეული ღრუს (ცელომის) 3 ნაწილი (კენტი პროტოცელი, წყვილადი მეზოცელი და მეტაცელი). პროტოსომა აღჭურვილია 1-230 გრძელი, წვრილი საცეცით ანუ ხელით, რომლებიც ჩვეულებრიც ქოჩორს ან ჯიღას ქმნის (აქედანაა პოგონოფორების სახელწოდებაც). პოგონოფორებს მომნელებელი ორგანოები არა აქვთ; საკვების მოპოვება, მონელება და შეწოვა ხდება საცეცებით, რომლებიც ამასთანავე სასუნთქი ორგანოებია (გარეგანი ლაყუჩები). პოგონოფორების სხეული ზის კანის მიერ წარმოქმნილ ქიტინის მილში. თითქმის ყველა პოგონოფორები ცხოვრობს ზღვაში, 20მ-იდან მაქსიმალურ სიღრმემდე; მათი განამარხებული მილები გვხვდება ქვედა პალეოზოურ ნალექებში.

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 8, გვ. 117, თბ. 1984
**საკონცერტო ალბომი** — მუსიკალური ალბომი, რომელიც შედგება ამა თუ იმ მუსიკოსის, ორკესტრის ან ჯგუფის საკონცერტო გამოსვლების ჩანაწერებისგან. გარდა ამ ნიშნისა, სტუდიური ალბომისგან მას განასხვავებს საკონცერტო ატმოსფეროს გადმოცემა, რაშიც ხელს უწყობს მაყურებლის ხმაურის თანმხლები ჩანაწერიც.

საკონცერტო ალბომების მიზანია საკონცერტო შესრულების, ატმოსფეროს გადმოცემა. ასეთი ჩანაწერების უმეტესობა მზადდება უფრო ხშირად პირდაპირ ხმის მარეგულირებელი ტექნიკიდან მიღებული ჩანაწერით, ვიდრე მაყურებლებს შორის მოთავსებული მიკროფონებით. ჩაწერის შემდეგ, ხშირად ხდება ასეთი ჩანაწერების სტუდიაში დამუშავება და ხოლმე — დამატებითი ინსტრუმენტების ჩაწერაც, თუმცა ძირითადად, ყოველთვის ცდილობენ, ჩანაწერს შეუნარჩუნონ საკონცერტო განწყობა.

ხანდახან საკონცერტო ალბომებზე (რომლებსაც ასევე live-ალბომებს უწოდებენ) წარმოდგენილია ისეთი საკონცერტო შესრულებები, რომლებიც შეიცავენ მხოლოდ კონცერტებზე დაკრულ სიმღერებს.

ხშირია არალეგალური საკონცერტო ჩანაწერების ტირაჟირება, ბუტლეგის სახით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სტუდიური ალბომი
* EP
* სინგლი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* „ყველა დროის 25 საუკეთესო საკონცერტო ალბომი" დაარქივებული 2013-06-30 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links *როლინგ სტოუნის საიტზე*