recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მუხრანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხრანში სოფლის ძველ სასაფლაოზე, აგებულია შუა საუკუნეებში.

დარბაზული ტიპის ეკლესია ნაგებია ქვით და აგურით. აგური გამოყენებულია ღიობებსა და დეკორატიულ ელემენტების გამოსაყვანად. კედლის სეგმეტებში ჩართულია დიდი ზომის ქვებიც. ფასადები სადაა. აღმოსავლეთით, შუა ღერძზე მართკუთხა სარკმელია, რომლის ზემოთაც აგურის წყობაში შეღრმავებული ჯვარია მოქცეული. ანალოგიური ჯვარია განთავსებული სამხრეთით, შესასვლელის თავზე. ღიობი მართკუთხაა და აგურით გამოყვანილი ტიმპანი აგვირგვინებს. მის აქეთ და იქით თითო მართკუთხა ღრმა ნიშია წარმოდგენილი. კედლებზე ზოგან შეინიშნება თავდაპირველი მასალის კვალი.

ნაგებობას აგურის სამსაფეხურიანი კარნიზი ასრულებს და კრამიტის სახურავი ხურავს. დარბაზი კამარით არის გადახურული. ნალისებურ აფსიდს მსუბუქად შვერილი მხრები გამოყოფს. გადახურვაც და კუთხეებიც, უსახურად არის აღდგენილი. საკურთხევლის ბაქანი ერთი საფეხურით არის შემაღლებული. იატაკი მოგებულია კვადრატული აგურით. ნაგებობის ინტერიერი და ექსტერიერი უბრალოა. ის შუა საუკუნეების რიგით დარბაზულ ეკლესიას წარმოადგენს. ტაძრის გვიანდელი გადაკეთებები აშკარაა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 7931
**მწვანე ოთახი** (green room) — ქართული მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც 1999 წელს თბილისში შეიქმნა. ამჟამინდელი წევრები არიან: აჩიკო გულედანი (ვოკალი, გიტარა), გვანცა ჯაფარიძე (ვოკალი) და ბექა ჯაფარიძე (კლავიშები, სინთეზატორი).

ისტორია
-------

„მწვანე ოთახი" 1999 წელს თბილისში შეიქმნა. ჯგუფის მუსიკა მოიცავს როკის, ფანკისა და პოპ-მუსიკის ნაზავს. ჯგუფს პოპულარობა სადებიუტო ალბომში შესულმა სიმღერებმა „ნაზი მისები" და „ჩემთან აღარ ხარ" მოუტანა.

ჯგუფის წევრებმა დაამთავრეს თბილისის ჯაზის აკადემია.

მათი პირველი ალბომი „მწვანე ოთახი" კომპანია „ქართულმა ჩანაწერებმა" გამოსცა.

„მწვანე ოთახი" სისტემურად მონაწილეობდა გიტარის საერთაშორისო ფესტივალებში (2001-2002 წლებში), მატარებლის ფესტივალში, თბილისის ჯაზ-ფესტივალებში (2001-2002 წლებში) და სხვა.

ჯგუფმა პირველი სოლო კონცერტი 2001 წელს, პირველი ალბომის პრეზენტაციისას გამართა. რამდენიმე სიმღერამ ამ ალბომიდან ქართული სატელევიზიო და რადიოების მუსიკალურ ჩარტებში უმაღლესი პოზიციები დაიკავა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა სიმღერამ „მისები".

2003 წლეს გამოვიდა მათი მეორე ალბომი „Shut Down".

„მწვანე ოთახი" პირველი ქართული ჯგუფია, რომელმაც ევროპულ ლეიბლ S.P. Records-თან გააფორმა კონტრაქტი. კონტრაქტი გულისხმობს სამი ალბომის გამოცემას და მათ გავრცელებას ევროპის ბაზარზე.

დისკოგრაფია
-----------

სტუდიური ალბომები
* *მწვანე ოთახი* (2001)
* *Shut Down* (2003)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მწვანე ოთახი Facebook-ზე
* მწვანე ოთახის ოფიციალური არხი Youtube
* მწვანე ოთახის ისტორია დაარქივებული 2021-05-15 საიტზე Wayback Machine.
* მწვანე ოთახი — Last.fm

სქოლიო
------

1. ↑  Tbilisi Open Air 2019 - მწვანე ოთახი. 4u.ge (11 ივნისი, 2019). ციტირების თარიღი: 29 აგვისტო, 2020.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  მწვანე ოთახი და Uma J. Gamarjoba.ge.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-05-10. ციტირების თარიღი: 30 აგვისტო, 2020.
Ray-Ban 3025 დიდ ლითონიანი სათვალე „ავიატორი"
**ავიატორის სათვალე** — სათვალის სტილი, რომელიც გამოგონილ იქნა კომპანია Bausch & Lomb-ის მიერ და ცნობილია ბრენდ Ray-Ban-ის სახელით. მას ახასიათებს მუქი, ხშირად ამრეკლი ლინზები, რომელნიც თვალის კაკალზე ორჯერ ან სამჯერ დიდნი არიან, აქვს ძალიან თხელი ჩარჩო, ორი ან სამი დამაკავშირებელი ხიდით და ხიშტი ყურსაცმი. ორიგინალური დიზაინი გამოირჩევა G-15 რბილი სათვალის ლინზებით, ანუ ნეიტრალური ნაცრისფრით და სინათლის 20%-ის გამტარობით.
დიდი ლინზები არა ბრტყელები, არამედ ოდნავ გამობურცულები არიან. სათვალის დიზაინი ცდილობს დაფაროს, ადამიანის თვალის არეალის, რაც შეიძლება დიდი ნაწილი და რაც შეიძლება მეტად შეუშალოს სინათლის თვაზლე მოხვედრას ნებისმიერი კუთხიდან.

ისტორია
-------

გენერალი დაგლას მაკარტური ავიატორის სათვალეში. 1944 წელი, კუნძული ლეიტე, ფილიპინები.
ავიატორის სათვალეები ან „პილოტის მინები" ბრენდ რეი-ბანის მიერ 1936 წელს იქნა გამოგონებული, რათა მფრინავების თვალები, ფრენის დროს, მზისგან დაეცვა. ბრენდმა ამ სათვალეების მასობრივი გაყიდვა მათი შემუშავებიდან ერთი წლის შემდეგ დაიწყო.

„ავიატორი" კარდგად ცნობილი სათვალის სტილი, მეორე მსოფლიო ომის დროს, გენერალ დაგლას მაკარტურის ფილიპინებში ვიზიტის შემდეგ გახდა. გაზეთების ფოტოგრაფებმა, ამ სათვალეში მას რამდენიმე სურათი გადაუღეს. ავიატორის სათვალეებმა ასევე დიდი მოწონება ჰპოვეს ფრანგულ არმიაშიც.

„ავიატორები" პოპულარულები იყვნენ 1960-იანი წლებიდან, მაგრამ უფრო პოპულარულები პოპ კულტურის წარმომადგენლების პოლ მაკ-კარტნის, რინგო სტარის, ფრედი მერკურის და მოგვიანებით ფილმ *Top Gun*-ის მონაწილე პოპულარული მსახიობების ტომ კრუზის, ვალ კილმერისა და ენტონი ედვარდსის მიერ ამ სათვალეების ტარების შემდეგ გახდა (ამ ფილმის გაშვებიდან 7 თვის განმავლობაში ბრენდის გაყიდვებმა 40%-ით მოიმატა.). რეი-ბანის „ავიატორიები" ასევე შესამჩნევი იყო ფილმებში *კობრა*, სადაც მთავარ როლში სილვესტერ სტალონე მონაწილეობდა და *იცხოვრო და მოკვდე ლ.ა.-ში* — სადაც ორი მთავარი პერსონაჟი მთელი ფილმის განმავლობაში ატარებს ამ სათვალეებს. 1990-იან წლებში, მათმა პოპულარულობამ იკლო, თუმცა ადრეული 2000-იან წლებიდან ისევ პოპულარობის ზრდა დაიწყო.

სათვალე „ავიატორზე" დღემდე დიდი მოთხოვაა სამხედრო და სამოქალაქო პილოტებს შორის, ასევე ისინი საკმაოდ პოპულარულნი არიან ამერიკელ პოლიციელებშიც.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

რეი-ბანი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* People Wearing Aviators დაარქივებული 2013-05-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  აშშ-ის პატენტი D292 984
2. ↑  Fashion Dictionary Ray-Ban
3. 1 2  People Wearing Aviators: 9/9/09 The Beatles wear aviators (at least the ones who are still alive).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-07-15. ციტირების თარიღი: 2013-05-25.
4. ↑  Brands & Films

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სათვალეების სახეობები |
| --- |
|  |
| ისტორიული | 
* ლორნეტი
* მონოკლი
* პენსნე
* მაკრატელი-სათვალე
 |
|  |
| თანამედროვე | 
* წარბხაზა
* ხოჭოს თვალი
* კატის თვალი
* GI სათვალე
* რქის ჩარჩოიანი
* ულინზო
* უჩარჩო
 |
|  |
| მზის სათვალეები | 
* ავიატორი
* სპორტული სათვალეები
* სარკისებრი
* ჩაის-ჩრდილიანი
* დარაბა ჩრდილიანი
* მგზავრი
 |

 |
**სან-ანტონიო-დე-პალე** (ესპ. San Antonio de Palé) — ქალაქი ეკვატორულ გვინეაში, ანობონის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც მდებარეობს კუნძულზე ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. აფრიკაში ესპანეთის კოლონიური იმპერიის ყოფილი კუნძული.

ქალაქში ფუნქციონირებს აეროპორტი, საზღვაო პორტი, სამედიცინო დახმარების ცენტრი, სკოლა, შუქურა, რადიოსადგური და კათოლიკური მისია.

გეოგრაფია
---------

სან-ანტონიო-დე-პალეს ხედი
სან-ანტონიო-დე-პალე კუნძულ ანობონის რუკაზე
ქალაქი მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე ვაკე და მშრალ ადგილას.

ისტორია
-------

დაარსებულია პორტუგალიელი მოგზაურების მიერ. 1778 წელს ანობონის კუნძულთან ერთად გადავიდა ესპანეთის კონტროლ ქვეშ. 1801 წელს ინგლისელებმა აქ ააშენეს მცირე ფორტი, 1827 წელს ესპანეთმა იგი იჯარით დაუთმო ინგლისს, როგორც ბაზა მონათა ვაჭრობის წინააღმდეგ. სან-ანტონიო-დე-პალე ასევე იყო ანგოლიდან გამოქცეული მონების ევანგელიზაციის ცენტრი.

კაპუცინების და კარმელიტების მისიონერებმა 1580 წელს პირველად გაიხადეს ქალაქი საკუთარ ბაზად.

მოსახლეობა
----------

ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3492 ადამიანს (2012 წელი).

გავრცელებულია ანობონური (პორტუგალიურ-კრეოლური ენა) და ესპანური ენა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ein Foto von San Antonio de Palé დაარქივებული 2018-02-27 საიტზე Wayback Machine.
**ნიჟნი-ნოვგოროდის სერგი რადონეჟელის ეკლესია** (რუს. Церковь Сергия Радонежского) — მართლმადიდებლური ტაძარი ნიჟნი-ნოვგოროდში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას. მდებარეობს სერგის ქუჩაზე. ეკლესია აკურთხეს 1869 წელს.

ისტორია
-------

ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1865 წელს. მშენებლობის პროექტი პირადად დაამტკიცა რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ. მშენებლობა დასრულდა 1869 წელს 1872 წელს არქიტექტორმა რ. კილევეინმა დააპროექტა და ეკლესიას მიაშენა სამრეკლო.

საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ეკლესიის შენობაში განთავსებული იყო მხატვართა კავშირი. 

2003 წელს ეკლესია გადაეცა ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას. 2006 წელს მთლიანად ააშენეს და აღჭურვეს სამრეკლო, რომელზეც დაამონტაჟეს 12 ზარი, მათ შორის ყველაზე დიდის - დედოზარის - წონა ოთხი ტონა არის. 

ეკლესია ხელმეორედ აკურთხეს 2006 წლის 4 ნოემბერს, კურთხევის ცერემონია შეასრულა ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის მთავარეპისკოპოსმა გიორგიმ (დანილოვმა). მას ეხმარებოდნენ სერგიევო-პოსადის ეპისკოპოსი ფეოგნოსტი და ბრიანსკისა და სევსკის ეპისკოპოსი თეოფილაქტე. კურთხევის ცერემონიის შემდეგ აღესრულა პირველი საღვთო ლიტურგია, რომელშიც მონაწილობდა რუსეთის ფედერაციის პირველი ვიცე-პრემიერი დიმიტრი მედვედევი.

2010 წლის 27 იანვარს ეკლესიაში წარიმართა სავედრებელი ლოცვა წმინდა ნინოს სახელზე, ლოცვა მიმდინარეობდა ქართულ ენაზე. 

2006 წლის დეკემბრიდან ეკლესიაში მოქმედებდა ყრუმუნჯთა მართლმადიდებლური ცენტრი. კვირაობით კი მიმდინარეობდა წირვა-ლოცვა სმენა დაქვეითებულებისათვის.

სიწმინდეები
-----------

ეკლესიაში განთავსებულია ხატი, რომელშიც დაცულია სერგი რადონეჟელის წმინდა ნაწილები. ხატი დამზადებულია წმინდა სერგის სამების ლავრის ბერების მიერ 2006 წელს. ეკლესიაში ხატის წინ ლოცვა მიმდინარეობს კვირაობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებგვერდი

სქოლიო
------

1. 1 2  День народного единства в Нижнем Новгороде. Освящение храма. Нижегородская и Арзамасская епархия (4 ноября 2006 года).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2010-02-02.
2. ↑  Высоцкая, Светлана.  (28 января 2010 года) В Сергиевском храме Нижнего Новгорода отслужен молебен на грузинском языке (фото). Нижегородская и Арзамасская епархия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2010-02-02.
3. ↑  Фалина, Татьяна.  (26 октября 2009 года) Рукотворная молитва. Нижегородская и Арзамасская епархия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-16. ციტირების თარიღი: 2010-02-02.
**ოიმიაკონის მთიანეთი** (რუს. Оймяконское нагорье) — მთიანეთი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში). მდებარეობს სუნტარ-ხაიატისა და ტას-კისტაბიტის ქედებს შორის, მდ. ინდიგირკის ზემო წელის აუზში. საერთო ფართობი დაახლ. 50 ათ. კმ². რელიეფისათვის დამახასიათებელია დაბალმთიანი მასივები და სერები (400-დან 1200 მეტრამდე), რომლებზეც ადგილ-ადგილ აღმართულია ბიუტები (სიმაღლეში 1891 მეტრამდე, მთ. დიაკაი-ტასა). ყველგანაა განვითარებული მრავალწლოვანი მზრალობა. კალთების ქვედა ნაწილში ჭარბობს მეჩხერი და ძლიერ დაჭაობებული ფოთლოვანი ტყეების დაბალი რაყები; სამხრეთ კალთაზე ველის ლანდშაფტის მონაკვეთებია; 1200 მეტრზე მაღლა — მთის ტუნდრის ლანდშაფტები. მთიანეთის ფარგლებში მოქცეულ ოიმიაკონის ღრმულში მდებარეობს ევრაზიის სიცივის ერთ-ერთი პოლუსი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა –50°C, მინიმალური –68°C).

სქოლიო
------

1. ↑   საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1987. — გვ. 152.
2. ↑   Оймяконское нагорье // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М. 2013. — стр. 741.
მონღოლური სახელმწიფოები XIV-XVII საუკუნეებში
**ოირათთა სახანო** — ოიარათების ფეოდალური სახელმწიფო XVII-XVIII საუკუნეები. ხშირად მოიხსენიებენ ჯუნგარიის სახანოს სახელით. ოირათთა სახანო შეიქმნა XVII საუკუნის 30-იან წლებში, როცა ერთ-ერთმა სამთავროს გამგებელმა ხარა-ხულამ და მისმა ვაჟმა ბათურ-ხუნთაიჯმა ოირათთა წვრილი სამთავროები ერთიან სამთავროდ გააერთიანეს. ბათურ-ხუნთაიჯის დროს ოირათთა სახანოს საშინაო მდგომარება განმტკიცდა. 1640 წელს ჯუნგარიაში შედგა მონღოლთა, ყალუმხთა და ოირათთა ყველა სამფლობელოს ხანების, მთავრების და ლამაისტურ რელიიგის წარმომადგენელთა ყრილობა, რომელმაც დაამტკიცა ე. წ. მონღოლ-ოირთთა კანონები. ამ კანონების მიზანი იყო მთელი ძალების გაერთიანება გარეშე საფრთხის წინააღმდეგ საბრძოლველად და ფეოდალთა ბატონობის განმტკიცება. ოირათთა სახანოს სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა რუსეთთან. ბათურ-ხუნთაიჯის მემკვიდრეები — გალდანი (1671-1697 წლებში), ცევან-რაბდანი (1697-1727 წლებში), ხელს უწყობდნენ მიწათმოქმედებისა და სარეწების განვითარებას. XVII საუკუნის დამლევს მკვეთრად გამწვავადა ორიათთა სახანოს ურთიერთობა მანჯურის იმპერიასთან. გალდან-ცერენის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო ხანგრძლივი ფეოდალური შინაომები, რის შედეგად დასუსტდა ოირათთა სახანო. ამით ისარგებლეს ჩინეთის მანჯურთა მთავრობამ და სამჯერ (1755, 1756, და 1757 წლებში) გაგზავნა დიდძალი ჯარი ჯუნგარიაში და 1757-1758 წლებში სასტიკად ჩაახშო ამურსანას აჯანყება, რის შემდეგაც ორითთა სახანო გაუქმდა.

ლიტერატურა
----------

* კელაპტრიშვილი ო. აბსანაძე თ. მსოფლიო სამეფო დინასტიები, ლექსიკონი, თბ. 2019, გვ. 169
**„ოიდიპოსის კომპლექსი"** (გერმ. Ödipuskomplex) — ტერმინი, რომელიც ფსიქოანალიზში ზიგმუნდ ფროიდმა დაამკვიდრა. აღნიშნავს გაუთვიცნობიერებელ სექსუალურ ლტოლვას საპირისპირო სქესის მშობლისადმი და ამბივალენტურ გრძნობებს იმავე სქესის მშობლისადმი. საერთო ჯამში „ოიდოპოსის კომპლექსი" არის ბისექსუალური მდგომარეობა, ბავშვის გაუთვითცნობიერებული ეროტიკული ლტოლვა მშობლისადმი.

„ოიდიპოსის კომპლექსის" ჩამოყალიბება საფუძვლად ედება ძვ. წ. V საუკუნის ბერძნული მითოლოგიის ერთ-ერთ გმირ ოიდიპოსს, რომელმაც მოკლა საკუთარი მამა, ლაიოსი, და ცოლად შეირთო თავისი დედა, იოკასტე (ისე, რომ თავადაც არ იცოდა ამის შესახებ). ეს მითი ძვ. წ. 429 წელს დაწერა სოფოკლემ.

XIX საუკუნეში პარიზისა და ვენის სცენაზე დაიდგა სოფოკლეს მითის თანამედროვე წარმოდგენა და უდიდესი წარმატება მოიპოვა 1880-1890-იან წლებში. ავსტრიელი ფსიქოანალიტიკოსი, ზიგმუნდ ფროიდი (1856–1939) დაესწრო ზემოთხსენებულ წარმოდგენას. თავის წიგნში „სიზმრების ახსნა", რომელიც გამოქვეყნდა 1899 წელს, მან წამოაყენა ვარაუდი იმის შესახებ, რომ ოიდიპოსის სურვილი, უნივერსალური, თანდაყოლილი ფსიქოლოგიური ფენომენია და გამოწვეულია ქვეცნობიერი დანაშაულის შეგრძნების გამო. ზიგმუნდმა ეს ანალიზი დააფუძნა იმ შთაბეჭდილების საფუძველზე, რომელიც მან წარმოდგენის ნახვისას მიიღო. ასევე ნორმალური და ფსიქიკური აშლილობის მქონე ბავშვებზე დაკვირვების შედეგად. გარდა ამისა, ფროიდი ეყრდნობოდა იმ ფაქტსაც, რომ ოიდიპოსის წარმოდგენა ეფექტიანი იყო, როგორც თანამედროვე, ასევე ძველი დროის მაყურებელთათვის. ის აგრეთვე ამტკიცებდა, რომ „ჰამლეტის" წარმოდგენა იგივე მიზეზის გამო ახდენდა დიდ შთაბეჭდიებას აუდიტორიაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვსესლავ საფიკანოვი. „Не тот мужчина, Или комплекс Электры".[*მკვდარი ბმული*] (რუსული)
* ვ. ოვჩარენკო. ოიდოპოსის კომპლექსი (ლექსიკონი „კლინიკური პსიქოლოგია").[*მკვდარი ბმული*] (რუსული)
* კლასიკური ფსიქოანალიზი (პსიქოთერაპევტული ენციკლოპედია). (რუსული)
**რობერტ შავლაყაძე** (დ. 1 აპრილი 1933, თბილისი — გ. 4 მარტი, 2020) — ქართველი მძლეოსანი (სიმაღლეზე ხტომა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1960).

ბიოგრაფია
---------

1955 წელს დაამთავრა ფიზკულტურის ინსტიტუტი. 1960 წლის რომის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი და 1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიადის მონაწილე (IV-V ადგილი). ევროპის ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1962), სსრკ ჩემპიონი (1964) და სამგზის მეორე პრიზიორი (1959, 60, 62), ძმები ზნამენსკების საერთაშორისო ტურნირის ხუთგზის ჩემპიონი (1958-62), სოციალისტური ქვეყნების თამაშების შვიდგზის გამარჯვებული (1957, 58, 59, 60, 61, 62, 63), „გიგანტთა მატჩში" (აშშ-სსრკ) გამარჯვებული (1959). საუკეთესო შედეგი — 217 სმ. სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი. იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი და ფიზიკური აღზრდის კათედრის გამგე (1988-93). პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი. სეოკის აღმასკომის წევრი. ლენინის, ღირსების, ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის, ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენისა და სოკის ორდენის კავალერი.

1960 წელს, რომის ოლიმპიადაზე რობერტ შავლაყაძემ 3-ჯერ გააუმჯობესა ოლიმპიური რეკორდი. ფინალში ჯერ 212 სმ დაძლია, შემდეგ 214 სმ, ჩემპიონობა კი 216 სმ-ზე გადებულ თამასაზე გადახტომით მოიპოვა. საერთო ჯამში ოლიმპიური რეკორდი ფინალში მან, ვიცე-ჩემპიონმა ვალერი ბრუმელმა (სსრკ), ბრინჯაოს მედალოსანმა ჯონ თომასმა (აშშ) და მეოთხე ადგილზე გასულმა ვიქტორ ბოლშოვმა (სსრკ) დაამყარეს/გაიმეორეს.

1964 წელს, ტოკიოს ოლიმპიადაზე მე-5 ადგილი დაიკავა. მე-4 ადგილზე გასული სტიგ პეტერსონის (შვედეთი) მსგავსად, რობერტ შავლაყაძემაც 214 სმ დაძლია, თუმცა მეტი ცდით. 1977–1980 წლებში კონგოს მძლეოსანთა ნაკრებს წვრთნიდა. 1981–1993 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი და ფიზიკური აღზრდის კათედრის გამგე.

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები" (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა გიორგი ჩოჩიშვილის წიგნი „რობერტ შავლაყაძე".

ძირითადი შედეგები
-----------------

| **დისციპლინა** | **ადგილმდებარეობა** | ტურნირი | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- |
| მძლეოსნობა | ბელგრადი, იუგოსლავია | ევროპის ჩემპიონატი 1962 | 03 ﻿3rd |
|  | რომი, იტალია | ზაფხულის XVII ოლიმპიური თამაშები 1960 | 01 ﻿1st |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რობერტ შავლაყაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* რობერტ შავლაყაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* რობერტ შავლაყაძე — ქართული სპორტი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  გარდაიცვალა ქართველი მძლეოსანი, რომის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი, რობერტ შავლაყაძე. პირველი არხი (4 მარტი, 2020). ციტირების თარიღი: 4 მარტი, 2020.
3. ↑  XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია.. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
**ნივრის ოთხფეხა ტკიპა** (ლათ. Eriophyes tulipae) — მწერი ტკიპების ქვეკლასისა. აზიანებს ნიორს, დაზიანება უფრო მეტად საწყობის პირობებშია შესამჩნევი. ასეთი ნივრის ბოლქვები ზამთრის მეორე ნახევარში ხმება და გაზაფხულისათვის უვარგისი ხდება. ტკიპა საწყობში ბოლქვებზე იზამთრებს. გაზაფხულზე ბოლქვების კბილებთან ერთად მინდორში ხვდება და განვითარებას იქ განაგრძობენ, შემდეგ მცენარის ზრდასთან ერთად გადადის ფოჩებზე, რომლებიც ხშირად ყვითლდება და იღუპება კიდეც, შემდგომში უკვე მცენარე იღუპება. მინდვრად (ბოსტანში) ნივრის მოსავლის აღებისა და საწყობში შეტანისას ბოლქვებს თან მისდევს ტკიპაც, რომელიც ამ დროს ბოლქვების კბილების ქერქლის ქვეშ არის ჩამალული. შემდეგ ტკიპები ჩანასახის ირგვლივ იყრიან თავს და კვერცხის დებას იწყებენ. დაზიანების შედეგად ქერქლის ქვეშ რბილობზე ჩნდება ჩაზნექილი ყვითელი ლაქები, კბილები ყვითლდება, ჭკნება და ბოლოს სრულიად იფიტება.

ებრძვიან სხვადასხვა მეთოდით: არჩევენ და რგავენ დაუზიანებელ ბოლქვებს, საწყობში იცავენ ბოლქვების შენახვის ოპტიმალურ პირობებს, საწყობს გოგირდის შეხრჩოლებით უტარებენ დეზაკარიზაციას, დასარგავ მასალაზე გოგირდის გზით ახორციელებენ ფუმიგაციას (1 მ²-ზე 50 გ გოგირდის დაწვით), დარგვამდე ნაკვეთის გასუფთავებას ანარჩენებისაგან, იყენებენ პესტიციდებს.

სქოლიო
------

1. 1 2  *ლობჟანიძე მზაღო*, *ტყებუჩავა ზაირა*, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ძირითადი მავნებლები და მათთან ბრძოლის ღონისძიებები, თბ.: საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი, 2009. — გვ. 16.
**ოქროპირ ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) (დ. 1795 — გ. 1857) — გიორგი XII-ის ძე. 1832 წლის შეთქმულების აქტიური მონაწილე. შეთქმულთა იმ ჯგუფს ეკუთვნოდა, რომელიც ოცნებობდა საქართველოს ფეოდალურ-მონარქიული სახელმწიფოს აღდგენაზე. XIX საუკუნის 20-იანი წლებიდან ცხოვრობდა პეტერბურგში და ქართველ ახალგაზრდობას პროპაგანდას უწევდა რუსეთის წინააღმდეგ შეიარაღებული აჯანყების მოსაწყობად. 1829 წელს თბილისში ჩამოვიდა და შეთქმულების სხვა ხელმძღვანელებთან ერთად აჯანყების გეგმებს აწყობდა. ამ მიზნით მან იმოგზაურა აღმოსავლეთ საქართველოში. შეთქმულების გაცემის შემდეგ კოსტრომაში გადაასახლეს.

1843 წლის 18 ივნისს, საქართველოს სამეფო ოჯახის წევრებს (ფარნაოზი ერეკლეს ძე; გიორგის ძეები: თეიმურაზი, მიხეილი, ილია, ოქროპირი, ერეკლე; იულონის ძეები: ლუარსაბი და დიმიტრი; იოანეს შვილიშვილი - იოანე; ბაგრატ გიორგის ძის შვილები: დავითი და ალექსანდრე; კონსტანტინე დავითის ძე; იმერეთის მეფის გიორგი ალექსანდრეს ძის შვილები: ალექსანდრე და დიმიტრი), რუსეთის იმპერატორის ბრძანებით „უვადო" პენსიაზე დაემატათ „შთამომავლობითი" პენსიაც.

ლიტერატურა
----------

* *ბარამიძე არ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 611.

სქოლიო
------

1. ↑  Собрание (1825 - 1881) : Том 17 (1842) : Часть 1 : Законы 15766
ფრანკთა სამეფოები 481 - 814 წლებში
**ნოისტრია** — ეწოდებოდა ფრანკების სამეფოს დასავლეთ ნაწილს 511-737 წლებში. იგი მდებარეობდა მდინარეების სენასა და ლუარას შორის. ნოისტრიის მეფეები მეროვინგების დინასტიიდან იყვნენ. მიუხედავად განუწყვეტელი ომისა მეზობელ ავსტრაზიასთან (ფრანკთა სამეფოს აღმოსავლეთი ნაწილი) ეს ორი სამეფო ხშირად პერსონალური უნიის ქვეშ ერთიანდებოდა. ნოისტრია სუასონის სამეფოს დამხობის შემდეგ წარმოიშვა და თავის მხრივ საფუძველი დაუდო დასავლეთ ფრანკების სამეფოს – „დასავლეთ ფრანკონიას". ნოისტრიის მბრძანებლები მეფის ტიტულს ატარებდნენ.

ნოისტრიის მეფეები იყვნენ
------------------------

* 584-629 – ხლოტარ II „უმცროსი"
* 629-639 – დაგობერტ II „კეთილი" (პერსონალური უნია)
* 639-657 – ხლოდვიგ II
* 657-673 – ხლოტარ III
* 673-673 – თოიდერიხ III
* 673-675 – ხილდერიკ II (პერსონალური უნია)
* 675-691 – თოიდერიხ III (ხელმეორედ)
* 691-695 – ხლოდვიგ III
* 695-711 – ხილდებერტ III
* 711-715 – დაგობერტ III
* 715-721 – ხილპერიკ II
* 721-737 – თოიდერიხ IV
* 737-741 – კარლოს მარტელი (პერსონალური უნია)
* 741-743 – პიპინ მოკლე
* 743-751 – ხილდერიკ III

ლიტერატურა
----------

* Oman, Charles. *The Dark Ages 476–918*. Rivingtons: London, 1914.
* Hodgkin, Thomas. *Italy and her Invaders*. Clarendon Press: 1895.
**ნივთების ინტერნეტი** (ინგლ. *internet of things*, **IoT**) — მონაცემთა გადაცემის კონცეფცია ფიზიკურ ობიექტებს („ნივთებს") ან ობიექტთა ჯგუფებს შორის. 

ნივთების ინტერნეტი (IoT) აღწერს ფიზიკურ ობიექტებს (ან ასეთი ობიექტების ჯგუფებს) სენსორებით, დამუშავების უნარით, პროგრამული უზრუნველყოფით და სხვა ტექნოლოგიებით, რომლებიც აკავშირებენ და მონაცემებს ცვლიან სხვა მოწყობილობებთან და სისტემებთან ინტერნეტით ან სხვა საკომუნიკაციო ქსელებით. „ნივთების ინტერნეტი" მიჩნეულია არასწორ ტერმინად, რადგან მოწყობილობებს არ სჭირდებათ საჯარო ინტერნეტთან დაკავშირება, ისინი მხოლოდ ქსელთან უნდა იყვნენ დაკავშირებული და ინდივიდუალურად დამისამართებული.

ეს სფერო განვითარდა სხვადასხვა ტექნოლოგიების კონვერგენციის გამო, მათ შორის ყველგანმყოფი გამომთვლელები, სასაქონლო სენსორები, მზარდი ძლიერი ჩაშენებული სისტემები და მანქანური სწავლება. ჩაშენებული სისტემების, უკაბელო სენსორული ქსელების, კონტროლის სისტემების, ავტომატიზაციის (მათ შორის სახლისა და შენობების ავტომატიზაციის ჩათვლით) ტრადიციული სფეროები, დამოუკიდებლად და ერთობლივად საშუალებას აძლევს ნივთების ინტერნეტს სამომხმარებლო ბაზარზე, IoT ტექნოლოგია ყველაზე მეტად იმ პროდუქტების სინონიმად ითვლება, რომლებიც ეხება „ჭკვიანი სახლის" კონცეფციას. მათ შორის ხელსაწყოებსა და მოწყობილობებს (როგორიცაა განათების მოწყობილობები, თერმოსტატები, სახლის უსაფრთხოების სისტემები, კამერები და სხვა საყოფაცხოვრებო ტექნიკა), რომლებიც მხარს უჭერენ ერთ ან უფრო გავრცელებული ეკოსისტემები და მათი კონტროლი შესაძლებელია ამ ეკოსისტემასთან დაკავშირებული მოწყობილობების საშუალებით, როგორიცაა სმარტფონები და ჭკვიანი დინამიკები. IoT ასევე გამოიყენება ჯანდაცვის სისტემებში

არსებობს მთელი რიგი რისკები IoT ტექნოლოგიებისა და პროდუქტების ზრდასთან დაკავშირებით, განსაკუთრებით კონფიდენციალურობისა და უსაფრთხოების სფეროებში. შესაბამისად, დაწყებულია ინდუსტრიისა და მთავრობის ნაბიჯები ამ პრობლემების გადასაჭრელად, მათ შორის საერთაშორისო და ადგილობრივი სტანდარტების შემუშავება, გაიდლაინები და მარეგულირებელი ჩარჩოები.

„ჭკვიანი" მოწყობილობების ქსელის ძირითადი კონცეფცია ჯერ კიდევ 1982 წელს განიხილებოდა. კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში დადგმული, მოდიფიცირებული კოკა-კოლას სავაჭრო აპარატი იყო პირველი მოწყობილობა, რომელიც მიერთებული იყო ARPANET-თან. მას შეეძლო ინფორმაციის გაცემა თავისი მარაგის შესახებ და ასევე, იყო თუ არა ცივი ახალი ჩატვირთული სასმელი.

ტერმინი „ნივთების ინტერნეტი" პირველად შემოიტანა კევინ ეშტონმა 1999 წელს. თუმცა მას ერჩივნა ფრაზა „ინტერნეტი ნივთებისთვის". Cisco Systems-მა შეაფასა, რომ IoT „დაიბადა" 2008-2009 წლებში, როდესაც იზრდებოდა ნივთები/ადამიანების თანაფარდობა. 0.08-დან (2003 წ.) 1.84-მდე (2010 წ.).

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ნინო ჩხეიძე**. |

**ნინიკო (ნინო) ჩხეიძე** (დ. 19 მარტი, 1919 — გ. 2 ივლისი, 2018, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

ბიოგრაფია
---------

ნინიკო ჩხეიძე დაიბადა 1919 წლის 19 მარტს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1943 წლიდან კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია. იგი განსაკუთრებულად კარგად ასრულებდა ეპიზოდურ როლებს. მას ნათამაშები აქ 150-ამდე როლი, აქედან ყველაზე ცნობილია: „ეზოში ავი ძაღლია", „რომეო და ჯულიეტა", „კაცია-ადამიანი?!?!", „ბუტიაობა", და სხვა. მას ნათამაშები აქვს ისეთ ფილმებშიც როგორებიცაა: „მაგდანას ლურჯა", „დათა თუთაშხია", „მე ვხედავ მზეს" და სხვა. 1998 წელს დაწერა ბიოგრაფიული წიგნი — „უშანგი", რომელიც მის ძმას უშანგი ჩხეიძეს მიუძღვნა. 1990 წელს მიიღო საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის წოდება, 2000 წელს კი ღირსების ორდენი.

გარდაიცვალა 2018 წლის 2 ივლისს თბილისში, 99 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 940, თბ. 2002 წელი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნინიკო ჩხეიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ნინიკო ჩხეიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ნინიკო ჩხეიძე — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**სალადინის ციტადელი** (არაბ. قلعة صلاح الدين‎), **საჰიუნი** ან **სონის ციხესიმაგრე** (ფრანგ. château de Saône) — ციხესიმაგრე სირიაში. მდებარეობს საპორტო ქალაქ ლატაკიიდან 30 კმ-ით აღმოსავლეთით, მაღალ, მთიან ტერიტორიაზე. აღმართულია ქედზე, რომელიც ორ ღრმა ხეობას შორის მდებარეობს და გარშემო ტყეები აკრავს. 

ციხესიმაგრე უძველეს პერიოდში, სავარაუდოდ ფინიკიელების მიერაა აგებული (*ძვ.წ. პირველი ათასწლეულის ადრეულ წლებში*). ძვ.წ. 334 წელს, ფინიკიელებმა ის ალექსანდრე მაკედონელს დაუთმეს. 

ლეგენდის თანახმად, ხანგრძლივი ალყის შემდეგაც კი, მაკედონელთა ფალანგები უძლურნი აღმოჩნდნენ ციხესიმაგრის წინაშე. ამ დროს კი სასოწარკვეთილი ალექსანდრე ღმერთებს ევედრებოდა ჰერაკლეს ადგილობრივ ტაძარში. და აი, მეორე საღამოს, ჰერაკლე ალექსანდრეს გამოეცხადა და უჩვენა ცხის ახლოს მდებარე გამოქვაბული, სადაც მისი ლეგენდარული კვერთხი იმალებოდა. უმალ წამოხტა მაკედონელი საწოლიდან და მითითებულ ადგილას მართლაც იპოვა კვერთხი. მეორე დღეს, ჰერაკლეს კვერთხით შეიარაღებული ალექსანდრე ჯარს ციხესიმაგრისკენ გაუძღვა. ციხესიმაგრის ჭიშკრები უძლურნი აღმოჩნდნენ ღმერთკაცის იარაღის წინაშე და მაკედონელი მას როგორც იქნა დაეუფლა. ამის შემდეგ, ბევრი აღარაფერია ცნობილი შემდგომ განვითარებული მოვლენების შესახებ. X საუკუნეში ციხეს ბიზანტიელები ეუფლებიან, ხოლო XII საუკუნეში ჯვაროსნები. სტრუქტურის დღეს არსებული ნაწილები სწორედ ამ პერიოდშია აშენებული. 

1188 წელს, ციხესიმაგრის კედლები მუსლიმთა არმიამ გაარღვია, რომელთაც სალადინი მეთაურობდა. სწორედ მის სახელს ატარებს დღეს ნაგებობა. უკვე 1273 ციხე ეგვიპტის მამლუქი სულთნის, ბაიბარსის ხელში გადადის. 

2006 წელს, სალადინის ციტადელი, კრაკ-დე-შევალიესთან ერთად, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სალადინის ციტადელი***

* Stronghold Heaven article on this castle".
* Stones that Did the Work of Men"
* The Citadel of Salah Ed-Din - AKTC

სქოლიო
------

1. ↑  The Citadel of Salah Ed-Din AKTC (PDF) გვ. 5.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-01-18. ციტირების თარიღი: 2006-11-15.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სირიაში სირიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
დამასკი  · ბუსრა  · პალმირა  · ალეპო  · კრაკ-დე-შევალიე და სალადინის ციტადელი  · ჩრდილოეთ სირიის ძველი სოფლები |

 |
„**ნინო**" — ალექსანდრე ყაზბეგის მოთხრობა. პირველად დაიბეჭდა 1883 წელს გაზეთ "დროებაში" (ნომერი 9), მეორედ – 1892 წელს მწერლის თხზულებათა მეოთხე ტომში. მოთხრობა გვიყვება რუსეთის მოხელეების უზნეო და უარყოფით დამოკიდებულებაზე, რასაც ისინი იჩენდნენ ქართველი გლეხების და ხალხის მიმართ.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
მოქმედება მიმდინარეობს სოფელ გერგეთში. ქვრივ გოდერძიაანთ მახიას ქმარი ადრე მოუკვდა, დარჩა ახალგაზრდა ქალიშვილი – ნინო და 3 ვაჟი. ერთ ჩვეულებრივ საღამოს მას კარზე ნაცვალი დაადგება, რომელიც მოითხოვს, რომ 5 რუსი ჯარისკაცი დააპუროს. მახია ეტყვის, რომ მას პურის მეტი არაფერი არ აქვს და შეაცოდებს თავს, თუმცა უშედეგოდ. ჯარისკაცები საჭმლის გარდა სითბოსაც მოითხოვენ, თუმცა როცა მახია ეტყვის, რომ შეშა არ აქვს ისინი ეზოში დაუწყებენ ძიებას. როცა ვერაფერს ნახავენ ყუთებს და ურემს მიადგებიან. მახიას თხოვნის მიუხედავად ურემს მაინც დაშლიან. ნინოს კი გაუპატიურებას დაუპირებენ. მახია ვეღარ მოითმენს და ერთ–ერთ ჯარისკაცს დაჭრის. დანარჩენები მას გაკოჭავენ და სახლს გადაატრიალებენ. ნინო გაიქცევა. რამდენიმე ხნის შემდეგ მას გამდნარ თოვლში ძაღლთან ერთად იპოვიან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსანდრე ყაზბეგის მოთხრობების კრებული goodreads.com-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  ქართული პროზა. ყაზბეგი. გვ 708

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ალექსანდრე ყაზბეგის ბიბლიოგრაფია |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* საქართველოს ბომონდი (1869–70)
* ელგუჯა (1881)
* მამის მკვლელი (1882)
* მოძღვარი (1885)
 |
|  |
| ნოველები და მოთხრობები | 
* აკაკი მოჩხუბარიძის თავგადასავალი (1869)
* თავის მახეში (დაუმთავრებელი) (1869–70)
* ციცკა (1880)
* ელისო (1882)
* ციკო(1883)
* ნინო (1883)
* ნამწყემსარის მოგონებანი (1883)
* განკიცხულნი (1884)
* ხევისბერი გოჩა (1884)
* ელეონორა
* ბერდია
* მტრედი
 |
|  |
| პიესები | 
* "კაცთა უხიაკობა" 1869
* "ვინ გავამტყუვნოთ?" 1869–1870
* „ერთი უბედურთაგანი", 1879, დაიდგა 1880
* „არსენა", დაიდგა 1882
* „წამება ქეთევან დედოფლისა", დაიბეჭდა 1883, დაიდგა 1889
* „დილა ქორწილის შემდეგ", 1882
* „ცხოვრების თანამგზავრი", 1879, დაიდგა 1883
 |
|  |
| ეკრანიზაციები | 
* მოძღვარი (1922)
* მამის მკვლელი (1923)
* ელისო (1928)
* ხევისბერი გოჩა (1964)
 |

 |
**ნიჟნი-ნოვგოროდის მოწყალე მხსნელის ტაძარი** (რუს. Храм Всемилостивого Спаса) — მართლმადიდებლური ტაძარი ნიჟნი-ნოვგოროდში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.

ისტორია
-------

ეკლესია ააგეს 1888 წლის 17 ოქტომბერს სარკინიგზო ავარიის დროს რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III-ის ოჯახის გადარჩენის აღსანიშნავად.

ტაძრის გეგმა XVII საუკუნის ძველ რუსულ სტილში შექმნა სანქტ-პეტერბურგელმა არქიტექტურის აკადემიკოსმა ალექსანდრ კოჩეტოვმა. ეკლესიის ტევადობაა 1 700 ადამიანი.

ეკლესია სამსაკურთხევლიანია. ცენტრალური საკურთხეველი უფლის ხელთუქმნელი ხატის სახელზეა ნაკურთხი, მარჯვენა - იესო ქრისტეს ძმის იაკობის, ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და სერაფიმ საროველის სახელზე, მარცხენა კი - პეტრე მოსკოველისა და ალექსის, სერგი რადონეჟელისა და ოსია წინასწარმეტყველის სახელზე.

ქალაქის ვაჭართა გაერთიანებამ გადაწყვიტა ეკლესიის აგება იესო ქრისტეს სახელზე. 1888 წლიდან დაიწყო ფინანსებს მოძიება. 1897 წელს შეიქმნა სამშენებლო კომიტეტი, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა იაკობ ბაშკიროვი. მომდევნო წელს გამოცხადდა კონკურსი ეკლესიის პროექტზე. 18 პროექტს შორის პირველი პრემია დაიმსახურა ალექსანდრ კოჩეტოვის პროექტმა. 

1899 წლის 7 ივნისს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპისკოპოს ვლადიმირის კურთხევით საფუძველი ჩაუყარეს ტაძრის მშენებლობას. 1903 წლის 26 აგვისტოს ეკლესიის სამრეკლოზე დაკიდეს დედოზარი, ხოლო 12 ოქტომბერს ეკლესია აკურთხეს. 1912 წელს დაასრულეს ეკლესიის მოხატვა. 

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია კვლავ მოქმედებდა. იგი დახურეს 1937 წელს და მასში სამკერვალი დაწესებულება განათავსეს. 

ეკლესია მორწმუნეებს დაუბრუნდათ 1992 წელს, ამ წელსვე ეკლესია მეორედ აკურთხეს. 1992 წლის 19 აპრილს ბზობის დღესასწაულზე ეკლესიაში საღვთო ლიტურგია აღავლინეს. 

ეკლესიასთან 1997 წლიდან ფუნქციონირებს საბავშვო საკვირაო სკოლა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Всемилостивейшего Спаса (Спас на Полтавке)
* Храм во имя Всемилостивейшего Спаса на улице Полтавской დაარქივებული 2005-05-11 საიტზე Wayback Machine.
**ნინიკელაანთ საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის დასავლეთით ხუთიოდე კილომეტრზე დიდცხვირის ჭალაში. სასახლეებად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია (9‚1×5‚9 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით და კვადრატული აგურით. კედლები, ძირითადად, რიყის ქვითაა ამოყვანილი (აქა-იქ ლოდებიცაა ჩაყოლებული) კონსტრუქციის ნაწილები (კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები) და არქიტექტორული ელემენტები აგურისაა. გარდა ამისა, აგური კედლების წყობაშიცაა ნახმარი, რითაც როგორც შიგნიდან ისე გარედან ალაგალაბ თარაზულად გამავალი რიგებია გამოყვანილი. ისინი კედლებს, მეტწილად, მთელ სიგრზე არ გაუყვება. 

ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დაზიანების ხასიათიდა გამომდინარე. გარეთა კედლების საპირე წყობის დიდი ნაწილი, სავარაუდოდ, ხელოვნურადაა შემოძარცული და სამშენებლო მასალად არის გაზიდული: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, განგრეულია სამხრეთ კედელი. დაბზარულია სახურავზე ხეებია ამოსული ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთილდან სახურავის საფარი. განგრეულია სამხრეთით კედელი, ალაგ-ალაგ კედლები დაბზარულია, სახურავზე ხეებია ამოსული.

ეკლესიას ორის შესასვლელი აქვს დასავლეთით და ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთის შესასვლელიდან მხოლოდ გარედან გადახურვა აკლია. შიგნიდან ის ხის ძელებით, თარაზულადაა გადახურული. არმ-ით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია განიერი გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელი იგი შიგნიდან კილიხებრი, ხოლო გარედან შეისრული თაღითაა, იგი ხის ზელებით, თარაზულადაა გადახურული. 

აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რის ღერძზე გაჭრილია განიერი, გარეთკენ მკვეთრედ შევიწროვებული სარკმელი. იგი შიგნიდან კილიხებრი, ხოლო გარედან შეისრული ტაღითაა გადახურული. რომელთა წვერები თითქმის ერთ დონეზეა. მსგავსი სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. ეს უკანასკნელი იმდენად მაღლაა ატანილი რომ თითქმის კამარაზეა მიბჯენილი აფსიდის გვერდებში. ერთმანეთის პირდაპირ, თითო ოთკუთხა ნიშნაა, ნიშნები სედარებით დაბლაა განლაგებული, მათგან ჩრდილოეთისა იატაკის დონეზეა, სამხრეთისა კი იატაკიდან ორმოციოდე სანტიმეტრის სიმაღლეზეა. კონქი წესიერი ფორმისაა. მისი თაღი რკალისებრი ფორმისაა და აფსიდის მხრებს პირდაპირ, იმპოსტებს გარეშე ეყრდნობა, მსგავსი ფორმისაა კამარაც. კონქის თაღის გარდა. იგი ეყრდნობა კიდევ ორ საბჯენ თაღს მათგან ერთ-ერთი დარბაზის შუაშია მეორე დას კედელტან ორივე თაღი გადაყვანილია სეკიდულ პილასტრებზე. მათიძირი ქვიშავის ქვებითაა გამოყვანილი ჩრდილოეთ პილასტრის ქვემოთ იატაკიდან სამოციოდე სანტიმეტრის სიმაღლეზე, სწორკუთხა გეგმის მქონე, ბრტყად გადახურული ნიშაა. ინტერიერი გაჯიტ ყოფილა შელესილი. გარედან, საკურთხევლის სარკმლის გასწვრივ ფრონტონის არეში აგურის ჭყობის შეღრმავებით გამოყვანილი აგურის გამოსახულებაა რომელიც ორსაფეხურიან კვარცხლბეკს ეყრდნობა საკუთრივ ჯვრის მკლავები ერთი აგურის სიგანისაა. ზედა და ქვედა ზედა და ქვედა მკლავებში აგური თარაზულადაა დაწყობილი, განივ მკლავებში კი — შვეულად. დასავლეთ ფასადზე. ფრონტონის წვერთან. აგური, რაც ლავგარდის ნაშთს უნდა წარმოადგენდეს.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 329-330.
**ნიჟნი-ტაგილის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი** (რუს. Храм Воскресения Христова) — მართლმადიდებლური ტაძარი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ნიჟნი-ტაგილში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1992-2008 წლებში. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიას.

აღწერა
------

ტაძარი განლაგებულია ვაგონკის კერძო სექტორის გარემოცვაში. ტაძარი საკმაოდ მასიურია, მაგრამ არაა ძალიან მაღალი, ამიტომ ძნელია შორიდან მისი დანახვა. ტაძარი შვიდგუმბათიანია, აქვს სამი შესასვლელი (ჩრდილოეთის, სამხრეთისა და დასავლეთის) და დასავლეთი შესასვლელის თავზე მცირე სამრეკლო. კედლები შელესილია, შეღებილია თეთრ ფერში, ყველა გუმბათი ხახვისებურია. ტაძრის მთავარი შესასვლელია ჩრდილოეთისა, დანარჩენები დაკეტილია არასაზეიმო დღეებში. ტაძრის ტერიტორია შემოღობილია ძველი მეტალის ღობით და აქვს მხოლოდ ერთი გასასვლელი.

ნათლობის ეკლესია
----------------

ტაძრის ტერიტორიაზე, მისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს მცირე ერთგუმბათიანი სანათლავი ეკლესია. პატარა ეკლესიაც ასევე თეთრი ფერისაა და ასევე ხახვისებური, მაგრამ ლურჯი გუმბათით. ეკლესიაში ერთადერთი შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ მხარეს. ფანჯრები თაღოვანია.

ისტორია
-------

დიდი ქვის ეკლესიის მშენებლობა ქრისტეს აღდგომის სახელზე დაიწყო 1992 წელს ეკატერინბურგისა და ვერხოტურსკის მთავარეპისკოპოსის მელქისედეკის ინიციატივით. მშენებლობა ნელა მიმდინარეობდა, ძირითადად ფინანსების სიმცირის გამო, მაგრამ ყველაფერი ბოლომდე მიიყვანეს. ტაძრის მშენებლობაში მონაწილეობდნენ სამხევრო ნაწილის ჯარისკაცები, როკმელტა სულიერი მოძღვარი იყო აღდგომის ტაძრის წინამძღვარი კონსტანტინე იანოვიჩი. 2007 წელს ტაძარზე დაამონტაჟეს სამი გუმბათი, ხოლო 2008 წლის 4 აგვისტოს აღდგომის ტაძარი შეამკეს კიდევ ოთხი გუმბათით. აღდგომის ეკლესიამ სრული ფორმა და სიდიადე შეიძინა. გარე სამშენებლო სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა, ხოლო 2008 წლისთვის შიდა სამუშაოებიც დასრულდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* 
*
**ნინელი შავგულიძე** (დ. 7 სექტემბერი, 1943, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
---------

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1966-1977 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური გენეტიკის ჯგუფის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1977-1984 წლებში ამავე ინსტიტუტის მიოკარდიუმის ინფარქტის განყოფილების გენეტიკის ჯგუფის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1984-1985 წლებში ამავე ინსტიტუტის რეაბილიტაციის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-მუშაკი, 1985 წლიდან ამავე განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ათეროსკლეროზის გენეტიკურ საფუძველზე დაავადების ადრეულ ეტაპზე ათეროსკლეროზის რისკ-ფაქტორების მატარებელ პირთა გამოვლენის შესაძლებლობებს პროფილაქტიკურ და სამკურნალო ღონისძიებათა ჩასატარებლად. მისი მონოგრაფიული ნაშრომი „საქართველოს დღეგრძელები", პროფესორ ყიფშიძის ნაშრომთან ერთად, წარმოდგენილია 1987 წელს ნიუ-იორკში დასტამბულ წიგნში „დღეგრძელთა პრობლემები".

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დღეგრძელთა ოჯახებში სისხლის ზოგიერთი მაჩვენებლების შესწავლისათვის", დაიცვა 1981 წელს.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 305

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნინელი შავგულიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნიჟნი-ტაგილის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი** (რუს. Историко-краеведческий музей) — ნიჟნი-ტაგილის მთავარი და უძველესი მუზეუმი, მდებარეობს ლენინის პროსპექტზე ტაგილის ჭაობის ნაპირზე ქალაქის ლენინის რაიონში, ქალაქის ცენტრში. შედის ნიჟნი-ტაგილის მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. მუზეუმი მდებარეობს ქარხნის კანტორის ყოფილი ლაბორატორიის ფლიგელში და გორსოვეტთან ერთად ქმნის ერთიან არქიტექტურულ კომპლექსს „ტაგილის კრემლი".

ისტორია
-------

ნიჟნი-ტაგილის თანამედროვე მუზეუმი დაარსდა 1840 წელს და ეწოდებოდა „ბუნების ისტორიისა და სიძველეთა მუზეუმი". მუზეუმი დაარსდა ალექსანდრე ნიკოლოზის ძის მიერ ორგანიზებული გამოფენის ექსპონატებზე დაფუძნებით. ალექსანდრე ვიზიტით იმყოფებოდა ნიჟნი-ტაგილში 1837 წელს. მუზეუმი დახურული სივრცე იყო, რომლის ძირითადი მიზანი იყო შეეგროვებინა, დაეცვა და შეესწავლა კოლექციები და გამოეყენებინათ იგი როგორც სასწავლო რესურსი დემიდოვების ვიისკის ტექნიკური სასწავლებლისათვის. 

1891 წელს მუზეუმის კოლექცია გაერთიანდა ვიისკის მუზეუმთან და მათ ბაზაზე შეიქმნა ნიჟნი-ტაგილის მუზეუმი, რომელიც ღია იყო მნახველებისათვის. მაგრამ ამ მუზეუმმა იმუშავა 1907 წლამდე და დაიხურა ფინანსების არ ქონის გამო, რამაც ბევრი ექსპონატის დაკარგვა გამოიწვია.

მუზეუმი ხელახლა ჩამოყალიბდა 1924 წელს, როგორც ნიჟნი-ტაგილის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. მისი ექსპოზიცია შეივსო იშვიათი საგნებით, რომლებიც ყოფილი ბატონების სახლებიდან და ახლომდებარე ეკლესიებიდან შეაგროვეს. მუზეუმის ექსპოზიციამ თანამედროვე სახე მიიღო 1980-იან წლებში, როდესაც მისი შემადგენლობიდან გამოვიდა ბუნების ნაწლი და მას შემდეგ ეწოდება ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი.

ექსპოზიცია
----------

მუზეუმის ექსპოზიცია შედგება შვიდი დარბაზისაგან. ექსპონატები ეძღვნება ნიჟნი-ტაგილის ისტორიას უძველესი ეპოქიდან 1917 წლამდე:

* დარბაზი № 1: პირველყოფილი საზოგადოოებრივი წყობა პალეოლითიდან ადრე რკინის ხანამდე; რუსების მიერ ცენტრალური ურალის ათვისების ისტორია XVI-XVII საუკუნეებში.
* დარბაზი № 2: დასახლებების განვითარების ისტორია, XVIII საუკუნეში პირველი მეტალურგიული ქარხნის გამოჩენა.
* დარბაზი № 3: ნიჟნი-ტაგილის ოლქის ისტორია 1806-181 წწ.
* დარბაზი № 4: ნიჟნი-ტაგილის ოლქის კულტურული ცხოვრება XIX საუკუნის პირველ ნახევარში.
* დარბაზი № 5: დემიდოვები რუსული კულტურის ისტორიაში, რუსულ-ფრანგული და რუსულ-იტალიური კავშირები.
* დარბაზი № 6: ნიჟნი-ტაგილის ოლქის ცხოვრება XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.
* დარბაზი № 7: :ნიჟნი-ტაგილის ოლქის ცხოვრება XX საუკუნის პირველ ნახევარში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 
* Историко-краеведческий музей. TagilCity.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-04-02. ციტირების თარიღი: 2015-03-27.
* Нижнетагильский музей-заповедник «Горнозаводской Урал». Наш Урал.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-11-28. ციტირების თარიღი: 2015-03-27.
**ნგაუ** (ინგლ. Gau, (წარმოითქმება, როგორც ფიჯური ენა ˈŋau)) — ფიჯის რესპუბლიკის სიდიდით მეხუთე კუნძული, რომელიც მდებარეობს ლომაივიტის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის აღმოსავლეთის ოლქის ლომაივიტის პროვინციის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია
---------

კუნძული ნგაუ მდებარეობს წყნარ ოკეანეში, ლომაივიტის კუნძულების ჯგუფში, დაახლოებით 90 კმ-ში აღმოსავლეთით კუნძულ ვიტი-ლევუდან. უახლოესი მატერიკი — ავსტრალია, მდებარეობს დაახლოებით 2800 კმ-ში.

გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს შერეული ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა. ნგაუს კუნძულის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 140 კმ²-ს და შესაბამისად იგი ქვეყნის სიდიდით მეხუთე კუნძულია (ვიტი-ლევუს, ვანუა-ლევუს, ტავეუნის და კანდავუს შემდეგ). კუნძულის ზედაპირი მთიანია. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან შეადგენს 738 მეტრს.

ადგილობრივი ფლორის და ფაუნის წარმომადგენლების დიდი რაოდენობა, რომლებიც იზრდებიან და ბუდობენ ნგაუზე ენდემურია. ნიადაგს აქვს ვულკანური წარმოშობა და გამოირჩევა მაღალი ნაყოფიერებით. კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია.

ისტორია
-------

კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენად ითვლება ბრიტანელი მოგზაური უილიამ ბლაი, რომელმაც იგი აღმოაჩინა 1789 წელს.

მოსახლეობა
----------

კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 8 ათას ადამიანს, რომლებიც ცხოვრობენ 16 სოფელში და 11 პატარა დასახლებაში და განლაგებულები არიან სამ ოლქში.

ეკონომიკა
---------

ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა (უპირველეს ყოვლისა, კოპრის წარმოება).

სქოლიო
------

1. ↑  Gau Island, Fiji. Reef Report. Planetary Coral Reef Foundation.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-26. ციტირების თარიღი: 2010-05-16.
2. 1 2 3  Islands of Fiji. Taveuni. UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-21. ციტირების თარიღი: 2010-05-16.
3. ↑  *Pacific Islands Climate Change Assistance Programme (PICCAP) & Fiji Country Team.*, National Circumstances. Background // Fijiʼs First National Communication Under the Framework Convention on Climate Change, 2005. — P. 3.
4. ↑  *Max Quanchi; John Robson.*, Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands, Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc. 2005. — P. xiv, ISBN 0810853957.
5. ↑  *Grover, A. Steer, M.D. Weaver, D.G. Moss, N. Owen, N. Hall, N. & Fanning E.*, An Ecological Assessment of the Fringing Reefs of Gau, Fiji, Frontier-Fiji, 2007(Frontier Fiji Environmental Research Series).
**სანგაჩალის ქარავან-სარაი** (აზერ. Sangaçal karvansarası) — შუა საუკუნეების ქარავან-სარაი, რომელიც განლაგებულია ყარადაღის რაიონის სოფელ სანგაჩალთან, ქალაქ ბაქოს მახლობლად, აზერბაიჯანში. ქარავან-სარაი დაშორებულია ქალაქ ბაქოს 45 კილომეტრის მანძილზე და განლაგებულია ბაქო-სალიანის საქარავნო გზაზე. XIX საუკუნიდან საქარავნო გზების ფუნქციის დაკარგვის შემდეგ ქარავან-სარაიებმაც დაკარგეს თავიანთი დანიშნულება.

სანგაჩალის ქარავან-სარაი შედგება სასტუმრო და მოსამსახურეების ოთახებისგან. მას ასევე გააჩნია სამეურნეო დანიშნულების ნაწილიც. ოთხკუთხა ეზოს ორსართულიანი ნაგებობები ამშვენებენ. სანგაჩალის ქარავან-სარაის მომრგვალებული კოშკები უფრო დეკორატიული ელემენტებია ვიდრე თავდაცვითი ხასიათის ნაგებობები. პირველ სართულზე განლაგებულია ძირითადი პორტალი,მეორე სართულზე განლაგებულია საგუშაგო და მცირე ზომის ოთახები — ბალაჰანა. ფართე კიბეები აკავშირებენ ბალაჰანებს შიდა ეზოსთან. ქარავან-სარაი აშენებულია კირქვით.

სანგაჩალის ქარავან-სარაის ფასადზე არის კიტაბე, რომელიც გვატყობინებს, რომ იგი აშენებულია 1439—1440 წწ. შირვანშაჰ ჰალილ-ულლა I-ის ბრძანებით.

გალერეა
-------

* 
* 
*

სქოლიო
------

1. 1 2  АСЭ, 1984, с. 283.
**ნიჟნი-ტაგილის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** (რუს. Собор Казанской иконы Божией матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ნიჟნი-ტაგილში. ეკლესიის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1841-1847 წლებში. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ტაგილის ეპარქიას.

ისტორია
-------

პირველად მოიხსენიება 1829 წელს. დღევანდელი ტაძრის ადგილზე XIX საუკუნეში მდებარეობდა სამლოცველო, რომელიც 1843 წლამდე ეკუთვნოდა სტარობრიადცელებს. 1843 წლის 29 ოქტომბერს სამხედრო ქარხნის მოსახლეობამ გადაწყვიტა მიეღოთ ედინოვერული მღვდელი და სამლოცველო გადაეკეთებინათ ტაძრად, რისთვისც მიაშენეს სამრეკლო და აკურთხეს საკურთხეველი. 1847 წლის იანვარში ტაძარი აკურთხეს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

ყაზანის ეკლესია მოქმედებდა 1871 წლამდე, როდესაც იგი გადაიტანეს სხვა ადგილზე, ხოლო მის ადგილზე 1872 წელს ააშენეს ხის ეკლესია, რომელიც შემდეგში შიგნიდან შელესეს. იგი აკურთხეს 1872 წლის 6 ნოემბერს კვლავ ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 1897 წელს ტაძარს მიაშენეს ეგვტერები: მარჯვენა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე - აკურთხეს 1900 წელს, მარცხენა დიდმოწამე პანტელეიმონ მკურნალის სახელზე - აკურთხეს მხოლოდ 1952 წელს. 

ტაძარი გადაურჩა 1920-1930-იანი წლების დევნის პერიოდს. 1930 წელს იგი გაიყო ორ ნაწილად: ყაზანის ედინოვერულად და ნიკოლოზის „სერგიევის" ეკლესიებად, მაგრამ კვლავ გაერთიანდნენ 1942 წელს. 1940-იან წლებში ერთადერთი მოქმედი ტაძარი იყო ნიჟნი-ტაგილში. 

1958 წელს სვერდლოვსკის და კურგანის ეპისკოპოსის ფლავიანეს თხოვნითა და წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით ყაზანის ეკლესიამ საკათედრო ტაძრის სტატუსი მიიღო. 

1996 წელს ეპისკოპოს ნიკონის თაოსნობით ყაზანის საკათედრო ტაძარი საპატრიარქო მეტოქი გახდა, ხოლო ორი წლის შემდეგ მისივე ინიციატივით გადაკეთდა ნიჟნი-ტაგილის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მამათა მონასტრად.

არქტექტურა
----------

ყაზანის მამათა მონასტერი მდებარეობს ნიჟნი-ტაგილის მრავალსართულიან საცხოვრებლებს შორის, მისი ტერიტორიის სიახლოვეს გადის რკინიგზის ტოტი, ახლოს მდებარეობს ორი კოოპერატივი. ტაძარი ყოველთვის ღიაა მომლოცველებისათვის.

ტაძრი სამთავიანია, შეღებილია მუქ ცისფრად კუთხეებში თეთრი პილასტრებით. ყველა გუმბათი ხახვისებური და რვაკუთხაა. ტაძრის ცენტრალური გუმბათი დამყარებულია რვაკუთხა გუმბათის ყელზე, რომელიც განთავსებულია ნაგებობის ცენტრში. კომპოზიცია სრულდება აფსიდით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Свой престольный праздник отметил Казанский мужской монастырь Нижнего Тагила. Православная газета Екатеринбургской епархии Русской Православной Церкви.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-12-24. ციტირების თარიღი: 2014-11-23.

სქოლიო
------

1. ↑  Храмы и церкви Нижнего Тагила. История Нижнего Тагила от основания до наших дней. ციტირების თარიღი: 2014-11-23.
**ნგუენ თი დინი** (ვიეტ. Nguyễn Thị Định; დ. 15 მარტი, 1920 — გ. 26 აგვისტო, 1992) — ვიეტნამელი ხალხის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე ქალი. 1987 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტი. ვიეტნამის სახალხო არმიის გენერალ-მაიორი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. 18 წლისა ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში. 1939 წლიდან 1943 წლამდე პატიმარი იყო. აქტიურად მონაწილეობდა ვიეტნამის (1945) აგვისტოს რევოლუციაში. სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლებისათვის ბრძოლის პერიოდში იყო სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლებისათვის ქალთა კავშირის თავმჯდომარე და სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლების შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მოადგილე, სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლების ეროვნული ფრონტის ცკ-ის თავმჯდომარე. „ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის" საერთაშორისო ლენინური პრემიის ლაურეატი (1968).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნგუენ თი დინი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 359.
**მწითურების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მწითურების სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 200 მ-ზე. მდინარე აბანოსხევის მარჯვენა ნაპირზე, ნასოფლარ ქერიანთკარის ტერიტორიაზე. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან მინაშენები აკრავს. ნაგებია რიყის ქვით, წყობაში აქა-იქ გამოყენებულია შირიმიც. ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესიის კედლები დახეთქილია, დეფორმირებულია და გარედან თითქმის მთლიანად მიწითაა დაფარული. დანგრეულია ეკლესიის სამხრეთ კედელი და სამხრეთ მინაშენი ჩრდილოეთ მინაშენს კამარისა და კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილი აქვს. ეკლესიისა და ჩრდილოეთ მინაშენის ინტერიერის 1-1,5 მეტრი სიმაღლეზე მიწითა და ნანგრევებითაა ამოვსებული. ეკლესიის შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნალისებრ აფსიდში ორი მცირე ზომის ნიშია.

აფსიდის შუა ნაწილი განგრეულია და სარკმლის კვალი აღარ ჩანს. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო ფართო და მაღალი ყრუ თაღია. ჩრდილოეთ თაღისა და აფსიდს შორის ვიწრო თაღოვანი კარია, იგი ეკლესიას ჩრდილოეთ მინაშენთან აკავშირებს. ჩრდილოეთ მინაშენი განივი კედლით გაყოფილია ორ, თითქმის თანაბარი ფართობის სათავსად, რომლებიც ვიწრო და მაღალი კარით უკავშირდება ერთმანეთს. შემორჩენილია კარის ჩრდილოეთ წირთხლი და თარაზული გადახურვის ნაწილი. აღმოსავლეთ სათავსის აღმოსავლეთ კედელში ბრტყლად გადახურული ვიწრო სარკმელია. მინაშენის კამარა ცილინდრული ფორმისაა. 

მისი სამხრეთის ქუსლი დაყრდნობილი იყო ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე მიშენებულ ორ თაღზე. თაღებს შორის პილასტრია. პილასტრი და თაღების უმეტესი ნაწილი გვიანდელია. სამხრეთ მინაშენიდან დასავლეთ კედლის ნაწილია შემორჩენილი, რომელსაც მინაშენის კამაროვანი გადახურვის კვალი შემორჩა.ეკლესიის აღმოსავლეთის ფასადის წინ მიწით ამოვსებული კამაროვანი აკლდამაა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 278-279.