recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნეირო-ცირკულატორული დისტონია** — სიხლძაღვების ტონუსის მოშლა. იგი მრავალმა მიზეზმა შეიძლება განაპირობოს და ნებისმიერ ასაკში გვხვდება. მაგალითად, მოზარდებში მოკლე დროში სწრაფი ფიზიკური განვითარების დროს, როდესაც ორგანიზმის ნეირო-ენდოკრინული რეგულაციის განვითარება ჩამორჩება ფიზიკურ ზრდას. ეს ფუნქციური აშლილობაა და მისი გამომწვევი შეიძლება იყოს: ფიზიკური ან ემოციური გადაღლა, უძილობა ან გამოუძინებლობა, გამოფიტვა, მოუწესრიგებელი კვების რეჟიმი ან ცხოვრების სტილი (ზედმეტად აქტიური ან ძალიან პასიური). უფროს ასაკში უფრო ხშირად გამოვლინდება ხელმძღვანელ ან საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე მომუშავე პირებს შორის (მენეჯერის სინდრომი). ასევე, მიზეზი შეიძლება იყოს ასთენია, მწვავე ან ქრონიკული ინფექციური დაავადებები.

კლინიკური სურათი
----------------

ნევროზის მსგავსი მდგომარეობა (სისუსტე, დაღლილობა ძილის მოშლა, უხასიათობა). ნეირო-ცირკულატორული დისტონიის დროს გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციის მოშლის სამი ტიპი შეიძლება გამოვლინდეს:

* კარდიალური
* ჰიპოტენზიური (დაბალი წნევით)
* ჰიპერტენზიული (მაღალი წნევით)

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მედიცინის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები ორგანიზმში** — ბიოქიმიური პროცესები, რომლის დროსაც წყალბადის ელექტრონი ან ატომი გადადის ერთი მოლეკულიდან (დასაჟანგიდან) მეორეში (აღსადგენში). ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციების კატალიზატორებია ფერმენტები — ოქსიდორედუქტაზები. ზოგი ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციის დროს გამოყოფილი ენერგია მარაგის სახით გროვდება მაკროერგული ნაერთების მოლეკულების ქიმიურ ბმებში. ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციებს ეკუთვნის ტრიკარბონის მჟავების ციკლის რეაქციები, სუნთქვის, ფოტოსინთეზის, დუღილის დროს ელექტრონების გადატანის რეაქციები, ცხიმოვანი მჟავების სინთეზისა და დაჟანგვის რეაქციები და ცოცხალ უჯრედში მიმდინარე სხვა პროცესები.

ელექტრონული თეორიით ჟანგვა-აღდგენის ეწოდება ისეთ რეაქციას, რომლის დროსაც მორეაგირე ნივთიერების მოლეკულაში იცვლება ელემენტის ჟანგვის ხარისხი.

ჟანგვა არის:

1. ნივთიერებასთან ჟანგბადის მიერთება;
2. ნივთიერებიდან წყალბადის მოხლეჩა;
3. ნივთიერებიდან ელექტრონების გაცემა.

შესაბამისად, აღდგენა არის:

1. ნივთიერებასთან წყალბადის მიერთება;
2. ნივთიერებიდან ჟანგბადის ჩამოშორება;
3. ნივთიერებასთან ელექტრონების მიერთება.

ელემენტის ჟანგვის ხარისხის ცვლილება დამოკიდებულია სავალენტო ელექტრონების რაოდენობის ცვლილებაზე. ჟანგვა-აღდგენის რეაქციის პროცესში ერთი ელემენტი გასცემს ელექტრონს, მეორე კი — იძენს მას. ელექტრონის გაცემის შემთხვევაში ატომი იმუხტება დადებითად, შეერთების შემთხვევაში კი უარყოფითად.

ლიტერატურა
----------

* Schüring, J. Schulz, H. D. Fischer, W. R. Böttcher, J. Duijnisveld, W. H. (editors)(1999). Redox: Fundamentals, Processes and Applications, Springer-Verlag, Heidelberg, 246 pp. ISBN 978-3-540-66528-1 (pdf 3,6 MB)
* (2011) *Aquatic Redox Chemistry*, ACS Symposium Series. DOI:10.1021/bk-2011-1071. ISBN 9780841226524.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Окислительно-восстановительные реакции в органической химии
* Составление уравнений окислительно-восстановительных реакций онлайн
* Chemical Equation Balancer – An open source chemical equation balancer that handles redox reactions.
* Redox reactions calculator
* Redox reactions at Chemguide
* Online redox reaction equation balancer, balances equations of any half-cell and full reactions
**ჟანეტ ენ დიმეჩი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1951, ლონდონი), უფრო მეტად ცნობილია სასცენო სახელით **ჟანეტი** (ესპ. Jeanette) — ბრიტანეთში დაბადებული ესპანელი მომღერალი. ცნობადობა პირველად მოიპოვა როგორც მოზარდთა ფოლკ-პოპ-ჯგუფის „*Pic-Nic*"-ის სოლისტმა. 1968 წელს ჯგუფი სიმღერით „*Cállate, niña*" ჩარტებში ლიდერობდა. სოლო კარიერას 1971 წელს დაუბრუნდა *Hispavox*-ის სინგლით „*Soy rebelde*", რომელმაც მომღერლის მუსიკალური მიმართულება ხელახლა განსაზღვრა როგორც რომანტიკული ბალადის შემსრულებლისა. სინგლი მთელ ესპანურენოვან მსოფლიოში ჰიტად იქცა და თაობის ერთგვარი „ჰიმნი" გახდა.

ჟანეტის 1974 წლის სიმღერა „*Porque te vas*" რეჟისორ კარლოს საურას მიერ გადაღებულ ფილმში „გამოკვებე ყორანი" (1976) მოხვდა. ამის წყალობით სიმღერა მთავარი ჰიტი გახდა და ესპანური პოპის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ნამუშევრად იქცა. „*Porque te vas*"-ის საერთაშორისო წარმატების შემდეგ, ჟანეტი საფრანგეთსა და გერმანიაში მუშაობდა. 1981 წელს ესპანურ ბაზარზე დაბრუნდა ალბომით „*Corazón de poeta*", რომელშიც მომღერლის რამდენიმე ცნობილი სიმღერა შევიდა. „*Corazón de poeta*"-ის კომერციულმა წარმატებამ საშუალება მისცა კიდევ ორი ალბომი გამოეშვა *RCA Victor*-თან ერთად — „*Reluz*" 1983 წელს და „*Ojos en el sol*" 1984 წელს. უკანასკნელი სტუდიური ალბომი „*Loca por la música*" 1989 წელს გამოუშვა დამოუკიდებელ ხმისჩამწერ ლეიბლზე *Twins*, მასში წარმოდგენილი იყო მის სტილში სინთპოპის ელემენტების აღდგენის მცდელობა.

ჟანეტის ფიგურა XXI საუკუნეში ხელახლა დაფასდა, ითვლება საკულტო არტისტად, გავლენას ახდენს ესპანურენოვან ინდი-პოპზე. 2010 წელს გაზეთმა „*20 minutos*" ჟანეტი მოიხსენია როგორც „ესპანური მუსიკის ლეგენდა და დამოუკიდებელი პოპ-მუსიკის მუზა".

ოჯახი
-----

დაიბადა 1951 წლის 10 ოქტომბერს, ლონდონში, ბელგიელი მამისა და ესპანელი დედის ოჯახში. იზრდებოდა ლონდონსა და ნიუ-იორკში. მშობლების განქორწინების შემდეგ დედასთან ერთად ბარსელონაში გადავიდა საცხოვრებლად.

სქოლიო
------

1. ↑  PROGVINYL. *Progvinyl.tumblr.com*. ციტირების თარიღი: 25 ივლისი, 2020
2. ↑  Birchmeier, Jason. Biography: Jeanette. *AMG*. ციტირების თარიღი: 17 მაისი, 2010
3. ↑  Jeanette (6) - Porque Te Vas. *Discogs*. ციტირების თარიღი: 25 ივლისი, 2020
4. ↑  Homenaje y nuevo Disco de Oro a José Luis Perales ესპანური. *el confidencial musical* (6 მაისი, 2009).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-11. ციტირების თარიღი: 7 მარტი, 2021
5. ↑  LaFonoteca, Disco: Corazón de Poeta. *Lafonoteca.net*. ციტირების თარიღი: 25 ივლისი, 2020
6. ↑  La cantante Jeanette actuará en el Gran Teatro de Cáceres dentro del Festival de Cine Solidario Español. *20 minutos* (15 თებერვალი, 2010). ციტირების თარიღი: 19 ოქტომბერი, 2017
7. ↑  Jeanette. *IMDb*. ციტირების თარიღი: 7 მარტი, 2021

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX875614
* BNF: cb13933876x (data)
* ISNI: 0000 0000 5951 455X
* LCCN: n96007324
* MusicBrainz: 327a9b38-0817-4cce-858e-84ce8f56864b
* NLP: A24805920
* SNAC: w6k93hdx
* VIAF: 261171851
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 261171851

 |
ნოიშვანშტაინი
**ნოიშვანშტაინის სასახლე** (გერმ. Schloss Neuschwanstein) მდებარეობს გერმანიაში, ბავარიაში, შვანგაუს მახლობლად. სასახლე ბავარიის შეშლილი მეფის ლუდვიგ II-ის ფანტაზიის ნაყოფია. არქიტექტურული თვალსაზრისით იგი XIX საუკუნის რომანტიკული ჰისტორიზმის და ეკლექტიზმის მწვერვალს წარმოადგენს, რის გამოც მას „ზღაპრულ სასახლესაც" უწოდებენ. ნოიშვანშტაინის სასახლე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული ადგილია გერმანიაში.

ისტორია
-------

ნოიშვანშტაინის სასახლე
სასახლის ადგილზე თავდაპირველად არსებობდა 2 ციხესიმაგრე: წინა და უკანა ჰოენშვანგაუ, რომლებიც ლუდვიგ II-ის მეფობის დროისათვის მხოლოდ ნანგრევების სახით იყო შემორჩენილი. ეს ნანგრევები სასახლის შენების დასაწყისისათვის მთლიანად იქნა აღებული. დღევანდელი ჰოენშვანგაუს სასახლის ადგილზე არსებობდა ციხესიმაგრე „შვანშტაინი". ამ ორი ადგილის სახელები არეულ იქნა XIX საუკუნის დასაწყისში.

როგორც 1868 წლის 15 მაისს რიხარდ ვაგნერისადმი მიწერილი წერილიდან ირკვევა, ლუდვიგ II-ს ჩაფიქრებული ჰქონდა სასახლე აეშენებინა გერმანული რაინდული ციხესიმაგრეების სტილში. ნიმუშად მას ვარტბურგის ციხესიმაგრე მიაჩნდა, რომლითაც ის მოიხიბლა 1867 წელს აიზენახში მოგზაუდობის დროს. მას სურდა გერმანული შუა საუკუნეების სტილის, ესპანური მავრული და ვაგნერის თქმულების ზღაპრული სასახლეების ელემენტების ერთმანეთში შერწყმა. რაც მოახერხეს კიდეც არქიტექტორებმა ედუარდ რიდელმა და კრისტიან იანკმა.

სასახლის საძირკველში პირველი ქვა დაიდო 1869 წლის 5 სექტემბერს. 1884 წლისთვის იქ უკვე ცხოვრება შეიძლებოდა, თუმცა ჯერ კიდევ ლუდვიგ II-სიკვდილის დროს 1886 წელს სასახლე არ იყო ბოლომდე დასრულებული. ლუდვიგმა აქ მხოლოდ 172 დღე იცხოვრა. ნოიშვანშტაინის სასახლის მშენებლობა მისი სიკვდილის შემდეგ სრულად არ დასრულებულა, რაზეც მეტყველებს სამეფო ტახტის არარსებობა სატახტო დარბაზში.

მეორე მსოფლიო ომის მიწურულში აქ ინახებოდა გერმანიის რაიხსბანკის ოქროს მარაგი, რომელიც ომის ბოლო დღეებში უცნობ ადგილზე გადაიტანეს. გადმოცემის თანახმად იქვე ახლო მდებარე ალატის ტბაში ჩაძირეს, თუმცა ამ ოქროს ვერ მიაკვლიეს.

პანორამა მარიენბრიუკედან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნოიშვანშტაინის სასახლე***

* ოფიციალური საიტი.
* Neuschwanstein Castle on Bavarian Palace Department website.
* Floor Plan All floors.
* Webcam დაარქივებული 2011-04-30 საიტზე Wayback Machine. .
* Many 360° panoramas, with locations on three floor plans
* Several 360º panoramas
* A visitors perspective of Neuschwanstein Castle დაარქივებული 2010-07-30 საიტზე Wayback Machine.
მიმდინარეობისთვის კინემატოგრაფიაში იხილეთ: **იტალიური ნეორეალიზმი**.

  

**ნეორეალიზმი**, ლიტერატურული და კინემატოგრაფიული მიმდინარეობა, რომელიც განვითარდა იტალიაში 1940-1950-იან წლებში.

ნეორეალიზმის მიზანია ასახოს რეალობა ისეთად, როგორიცაა, ყველანაირი შელამაზების, პრობლემათა მიჩქმალვის გარეშე. ეს მიმდინარეობა გამოჩენას იწყებს 1930-იანი წლებიდან ერთი მხრივ ფაშისტური კულტურის, მეორე მხრივ კი დეკადენტური თემების წინააღმდეგ. 

ნეორეალისტები მიიჩნევენ, რომ მათი ვალია შეულამაზებლად გადმოსცენ ისტორიული ვითარება, ხალხის მგდომარეობა და ცხოვრება. ისინი ირჩევენ უბრალო, პირდაპირ, ყოველდღიურ სალამაპარკო ენას. თემატიკაში დომინირებს პარტიზანთა ბრძოლის, მშრომელთა მოთხოვნებისა და მოქალაქეების ამბოხების თემები. 

ტერმინი ნეორეალიზმი პირველად ამ ეპოქის კინემატოგრაფიას უკავშირდებოდა. ეს იყო ფილმები, რომლებიც იტალიაში არსებულ რეალობასა და სოციალურ პრობლემებს გამოხატავდა. ნეორეალისტური კინოს ყველაზე ცნობილი რეჟისორები არიან: რობერტო როსელინი, ვიტორიო დე სიკა, ლუკინო ვისკონტი. მოგვიანებით ტერმინი გავრცელდა ლიტერატურაშიც.

ნეორეალისტი მწერლები
--------------------

* ელიო ვიტორინი
* ჩეზარე პავეზე
* ბეპე ფონოლიო
* იტალო კალვინო
* ალბერტო მორავია
* ვასკო პრატოლინი
* ფრანჩესკო ჯოვინე
* დომენიკო რეა
* კარლო ლევი
* მარიო ტობინო
* კარლო კასოლა
**ნივთიერი წერტილი** — უმარტივესი ობიექტი, რომლის მოძრაობას სწავლობს კლასიკური მექანიკა; მაკროსკოპული სხეული, რომლის ზომები იმდენად მცირეა, რომ მოცემული მოძრაობის პირობებში ისინი შეიძლება უგულებელვყოთ, და ჩავთვალოთ, რომ სხეულის შემადგენელი მთელი ნივთიერება ერთ გეომეტრიულ წერტილშია თავმოყრილი. ნივთიერი წერტილები ბუნებაში არ არსებობენ. ისინი აბსტრაქციას, რეალური სხეულების იდეალიზაციას წარმოადგენენ. შეიძლება თუ არა ამა თუ იმ მოძრაობის შესწავლისას ესა თუ ის სხეული ნივთიერ წერტილად მივიჩნიოთ? პასუხი ამ კითხვაზე არა იმდენად სხეუულზეა დამოკიდებული, რამდენადაც მოძრაობის ხასიათზე. სხეულის აბსოლუტური ზომები ამ შემთხვევაში უმნიშვნელოა. არსებითია ფარდობითი ზომა, ანუ სხეულის ზომის შეფარდება მოცემული მოძრაობისთვის დამახასიათებელ მანძილთან. მაგალითად, როდესაც ვიხილავთ დედამიწის ორბიტალურ მოძრაობას მზის გარშემო, დედამიწა უზარმაზარი სიზუსტით შეიძლება ნივთიერ წერტილად ჩავთვალოთ. მახასიათებელ სიგრძეს ამ შემთხვევაში დედამიწის ორბიტის რადიუსი (R = 1,5 × 10 8 კმ)წარმოადგენს. ეს უკანასკნელი დედამიწის რადიუსს (r = 6,4 × 10³ კმ) მრავალჯერ აღემატება. ამის გამო ორბიტალური მოძრაობის დროს პლანეტის ყველა წერტილი პრაქტიკულად ერთნაირად მოძრაობს. ამიტომ საკმარისია მისი ერთი წერტილის მოძრაობა განვიხილოთ, კერძოდ, ასეთ წერტილად დედამიწის ცენტრი ავირჩიოთ, და ვიგულისხმოთ, რომ მთელი ნივთიერება ამ ერთ გეომეტრიულ წერტილშია თავმოყრილი. ასეთი იდეალიზაცია დედამიწის ორბიტალური მოძრაობის ამოცანას ძალიან ამარტივებს, მაგრამ ეს იდეალიზაცია უსარგებლოა, თუ დასმულია დედამიწის საკუთარი ღერძის გარშემო ბრუნვის ამოცანა,
**ნიზამი განჯევის ძეგლი** (იტალ. Monumento a Nizami Ganjavi) — XII საუკუნის პოეტისა და მოაზროვნის ნიზამი განჯევის ძეგლი იტალიის დედაქალაქ რომში, ვილა ბორგეზეს პარკში, ვიალე მადამ ლეტიციას ქუჩაზე. ძეგლის ავტორები არიან აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი სალხაბ მამედოვი და დამსახურებული მხატვარი ალი იბადულაევი. პროექტი რომის მერიის ისტორიისა და ხელოვნების კომისიამ დაამტკიცა.

ძეგლის გახსნა 2012 წლის 20 აპრილს შედგა ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერითა და იტალიაში აზერბაიჯანის საელჩოს მონაწილეობით (აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 2011 წლის 23 დეკემებრის, „გენიალური აზერბაიჯანელი პოეტისა და მოაზროვნის ნიზამი განჯელის 870 წლის იუბილეს ჩატარების შესახებ", განკარგულების თანახმად).

ძეგლის გახსნის ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღეს ჰეიდარ ალიევის ფონდის პრეზიდენტმა, აზერბაიჯანის პირველმა ლედიმ მეჰრიბან ალიევამ და იტალიაში აზერბაიჯანის საელჩოს წარმომადგენლებმა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Мехрибан Алиева: «Уверена, что открытие в сердце Рима памятника Низами Гянджеви, повысит интерес к его поэзии».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-23. ციტირების თარიღი: 2019-05-25.
**ნივაცია** (ლათ. nix — ნათ. ბრ. nivus — თოვლი) — რელიეფწარმომქმნელი ეგზოგენური პროცესი, რომელიც მიმდინარეობს თოვლის ზემოქმედებით, უმთავრესად პოლარულ, სუბპოლარულ და მაღალმთიან რაიონებში, იქ, სადაც დიდი რაოდენობით გროვდება თოვლი და არსებობს თოვლნარი. ამ პროცესებს მოჰყვება რელიეფის სპეციფიკური ფორმებისა და დანალექების წარმოქმნა. ნივაციას მიეკუთვნება ყინვისმიერი და თერმული გამოფიტვა, სოლიფლუქცია, გრუნტების დინება და ჩამოცურება, წარეცხვა და გადარეცხვა, სუფოზია, ქანების გახსნა და აგრეთვე საკუთრივ თოვლნარის ნელი ჩამოცოცვა ან მისი ცალკეული ნაწილების მოწყვეტა.

ნივაციის აუცილებელი პირობაა ჰაერის ტემპერატურის რყევა წყლის გაყინვის წერტილთან ახლოს და წყლის ჩამოდინება თოვლნარის დნობის გამო. ასეთი პირობების შედეგად ქანები იშლება და წვრილი ნაწილაკები წყალს მიაქვს, მსხვილი ნატეხები წყლით გაჯერებულ ტალახთან ერთად გამოდის თოვლნარიდან და მის ქვეშ ჩნდება დადაბლება, რომელიც ხშირად მყინვარულ ცირკად გარდაიქმნება. მასთან არის დაკავშირებული ნიშებისა და მყინვარული ცირკების წარმოქმნა.

ნივაციით წარმოქმნილ მცირე ჩაღრმავებას ან ცირკისებრ ჩადაბლებას ნივაციის ცირკი ეწოდება, ხოლო ძირითადი ქანებით აგებულ ფერდობებზე თოვლნარების ნაკადების მონაწილეობით წარმოქმნილ ტერასას ნივაციური ტერასა.

ნივაციის ხასიათი სხვადასხვა კლიმატურ პირობებში განსხვავებულია. მისი განვითარების ოპტიმალური პირობაა აბლაციის ცივი პერიოდის ფონზე თოვლნარის ხანგრძლივი არსებობა. იგი ხელს უწყობს რელიეფში თავისებური ნივალური კომპლექსის ფორმირებას. ნივაციის სხვა სახელწოდებაა თოვლის ეროზია.

სქოლიო
------

1. ↑  Нивация | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-23. ციტირების თარიღი: 2021-02-07.
2. 1 2  Гляциологический словарь / Под ред. В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 527 с.
3. ↑  Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др.. 1978.
4. ↑  გეომორფოლოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა ნეკერი, თბილისი, 1996.
**წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** (ხორ. Crkva Svetog Nikole) — XI საუკუნის ბოლოს ან XII საუკუნის დასაწყისის რომაული კათოლიკური ეკლესია პრერომანულ სტილში, რომელიც მდებარეობს პრაჰულეს რეგიონში, ზადარიდან რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით, ხორვატიაში ზატონსა და ნინს შორის. იგი აშენდა მიწის გორაზე ლიბურნიის პრეისტორიული საფლავის თავზე. ეს ეკლესია დალმაციაში ადრეული რომანული ხუროთმოძღვრების ერთადერთი შემორჩენილი ნიმუშია. იგი ეძღვნება წმინდა ნიკოლოზს.

აღწერა
------

წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია აგებულია ციხესიმაგრის სახით. იგი ჰგავს შამროკს. ოთხი ტოტი განლაგებულია ცენტრალური წრიული ბირთვის გარშემო, რომელთაგან სამი ქმნის აფსიდას, ხოლო მეოთხე შესასვლელ განშტოებას. მისი გუმბათოვანი კამარა გამაგრებულია წრიული თაღებით, რომელთა ზემოთ 8 პატარა საბრძოლო კოშკი დამცავი აგურის კედლებით აშენებულია მე-16 ან მე-17 საუკუნეებში ასწლიანი ხორვატია – ოსმალეთის ომის (1493—1593) დროს. ეკლესია ნაგებია პატარა ქვებით და აქვს გლუვი გარეთა ზედაპირი. აქვს ძალიან მცირე ზომა; სიგრძე: 5,90 მ, სიგანე: 5,70 მ, სიმაღლე = 6 მ.

პრიულის ვიზიტი 1603 წელს
------------------------

1603 წელს პრიულმა მოინახულა წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია, რომელმაც აღმოაჩინა გლაგოლიცაზე შესრულებული ნათლობისა და ქორწინების წიგნები, მისი ვიზიტის დროს ეკლესიაში მოქმედებდა 28 წევრისგან შემდგარი სულიწმინდის საძმო. პრიულმა საძმოს დაავალა, დაეწერა საკუთარი წესები, რომლებიც უნდა დამტკიცებულიყო ადგილობრივი ეპისკოპოსის მიერ.

დანიშნულება
-----------

ეკლესიას უდიდესი დანიშნულება ჰქონდა ხორვატიის ისტორიაში. კერძოდ, იგი ძალიან მნიშვნელოვანი იყო ხორვატიის მეფეებისთვის. შვიდი მეფე აკურთხეს ნინში და თითოეული მმართველი, ტრადიციის თანახმად, ცხენზე ამხედრებული მივიდა წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში. სწორედ აქედან ხდებოდა მონარქის წარდგენა ხალხის წინაშე სიმბოლური რიტუალის საშუალებით.

სქოლიო
------

1. ↑  Crkveno graditeljstvo u sjeverozapadnom dijelu zadarskog zaleđa, Građevinar 61 (2009) 7, p. 681
2. ↑  Amos R. Filipi, Radovi JAZU Zadar,13-14/1968. p. 231-235.
3. ↑  Grgur Ninski - Turistička zajednica grada Nina. *www.nin.hr*. მიმართვის თარიღი 24 მარტი.
4. ↑  The Church of St Nicholas - Tourist board Nin Croatia. *www.nin.hr*. მიმართვის თარიღი: 24 მარტი 2021.
**საერთაშორისო ლენინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის"**, სსრკ-ის საპატიო ჯილდო, რომელსაც ხალხთა შორის მშვიდობისათვის ბრძოლაში დიდი დამსახურების გამო ანიჭებდნენ ყველა ქვეყნის მოქალაქეს, განურჩევლად მათი პოლიტიკური შეხედულებებისა, პარტიულობისა, რელიგიის მრწამსისა და რასობრივი განსხვავებულობისა. პრემია ამ სახელწოდებით დაწესდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1956 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებულებით (მანამდე 1949-იდან, ერქვა საერთაშორისო სტალინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობისა და მეგობრობის განმტკიცებისათვის"). 

სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს 1989 წლის 11 დეკემბრის № 905-1 დადგენილებით საერთაშორისო ლენინურ პრემიას "ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის" სახელი გადაერქვა საერთაშორისო ლენინური პრემია მშვიდობისათვის.

ყოველწლიურად 5-მდე პრემიას ანიჭებდა სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მიერ შექმნილი სპეციალური კომიტეტი. პრემიის მოსაპოვებლად კანდიდატთა წარდგენის უფლება ჰქონდა საერთაშორისო და ეროვნული დემოკრატიულ ორგანიზაციებს, სამეცნიერო და სასწავლო დაწესებულებებს, მეცნიერების, კულტურის და ხელოვნების მოღვაწეთა ასოციაციების და პერსონალურად საერთაშორისო ლენინური პრემიის კომიტეტის წევრებს. იმ პირს, რომელმაც მიიღო ეს პრემია, გადაეცემოდა საერთაშორისო ლენინური პრემიის ლაურეატის დიპლომი,ოქროს მედალი ვ. ი. ლენინის გამოსახულებით და 25000 მანეთი ფულადი ჯილდო. პრემიის მინიჭების შესახებ ცნობა ქვეყნდებოდა ყოველი წლის 1 მაისს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საერთაშორისო სტალინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობისა და მეგობრობის განმტკიცებისათვის"
* ლენინური პრემია

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 8, გვ. 629, თბ. 1984
ორგანიზაციის ლოგო
**მუზეუმების საერთაშორისო საბჭო (ICOM)** (ინგლ. International Council of Museums, ფრანგ. Conseil international des musées) — არასამთავრობო საერთაშორისო პროფესიონალების ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 1946 წელს პარიზში (საფრანგეთი). მისი სამდივნო და საინფორმაციო ცენტრი მოთავსებულია იუნესკოს შენობაში.

ორგანიზაციას იუნესკოსა და გაეროს ეკონომიურ და სოციალურ საბჭოსთან აქვს უმაღლესი საკონსულტაციო სტატუსი — „A" კატეგორია. იგი არის საერთაშორისო ორგანიზაცია მეზეუმებისა და მეზეუმების სპეციალისტების, რომლებიც ემსახურებიან მსოფლიო ბუნებრივ-კულტურული მემკვიდრეობის შენახვას, განვითარებას და საზოგადოებასთან ურთიერთთანამშრომლობას. წლიდან წლამდე ვითარდება მსოფლიოს საერთაშორისო სამუზეუმო სპეციალისტების მოთხოვნების შესაბამისად, თავისი მთავარი მისიის ფარგლებში.

ICOM ფინანსდება, უპირველეს ყოვლისა, კომიტეტის წევრების საწევრო შენატანებით, ასევე აქვს იუნესკოს, ICOM-ის დოტაციური ფონდის და ცალკეული ნაციონალური კომიტეტების მხარდაჭერა. ICOM ამოწმებს იუნესკოს პროგრამებს მუზეუმებისთვის. იგი მართავს სხვადასხვა სამუზეუმო სპეციალისტების 32 საერთაშორისო კომიტეტს, რომლებიც თავიანთი სფეროებში, სამუზეუმო გაერთიანებების ინტერესებში, ატარებენ უახლეს კვლევებს.

წესდების თანახმად, ორგანიზაციის მიზნები და ამოცანებია:

* მსოფლიოში სამუზეუმო საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა;
* კულტურული მემკვიდრეობის და ფასეულობების დაცვა და მათი არაკანონიერი ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლა;
* მუზეუმების თანამშრომელთა სწავლება და პროფესიონალური სტანდარტების ამაღლება;
* მუზეუმებისა და მათი თანამშრომლებისთვის დახმარების გაწევა;
* სხვადასხვა ქვეყნების სამუზეუმო დაწესებულებების და სპეციალისტების ურთიერთთანამშრომლობისთვის ხელშეწყობა.

ეს ყველაფერი კი, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ხალხთა შორის თანამშრომლობისა და ურთიერთგაგების გავნითარებას. 

ICOM აერთიანებს 30 ათასზე მეტ ინდივიდუალერ და კოლექტიურ წევრს მსოფლიოს 165 ქვეყნიდან. 100-ზე მეტ ქვეყანაში არის ICOM‐ის ეროვნული კომიტეტი. ისინი თავიანთ ქვეყნებში ამზადებენ წევრებს ეროვნულ დონეზე და უზრუნველყოფენ მუზეუმების და სამუზეუმო სპეციალისტების ინტერესებს. მათ შორის არის საქართველოც.

2000 წლიდან ICOM აქვეყნებს კულტურული ფასეულობების არაკანონიერი მიმოქცევის წითელ სიას. ჩამონათვალი ემსახურება კულტურული ობიექტების კონტრაბანდისა და არაკანონიერი ვაჭრობის შესახებ გაძლიერებულ ინფორმირებას. განსაკუთრებით იმ ქვეყნების მიმართ, სადაც უფრო გავრცელებულია მათი ქურდობა და დატაცება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პრეზიდენტები

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  ოფიციალური საიტი
3. ↑  ICOM-ის საქართველოს ეროვნული კომიტეტი
4. ↑  წითელი სიის მონაცემთა ბაზა
როდსის სახლი ოქსფორდში, სადაც მდებარეობს სესილ როდსის ფონდი
**როდსის სტიპენდია** (ინგლ. Rhodes Scholarship) — ოქსფორდის უნივერსიტეტში სწავლისათვის განკუთვნილი საერთაშორისო სტიპენდია. დაწესდა 1902 წელს სესილ როდსის მიერ ბრიტანელი, ამერიკელი და გერმანელი სტუდენტებისთვის. დღესდღეობით სტიპენდიის აღება შეუძლიათ სტუდენტებს ავსტრალიიდან, ბერმუდის კუნძულებიდან, კარიბების ინგლისურენოვანი მოსახლეობიდან, გერმანიიდან, ჰონგ-კონგიდან, ზამბიიდან, ზიმბაბვედან, ინდოეთიდან, კანადიდან, კენიიდან, ახალი ზელანდიიდან, პაკისტანიდან, აშშ-დან, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკიდან და მისი მეზობელი ქვეყნებიდან (ბოტსვანა, ესვატინი, ლესოთო, მალავი, ნამიბია).

პრემიის მინიჭება მაღალი აკადემიური მოსწრების, სპორტული მიღწევებისა და ლიდერული თვისებების არსებობისას ხდება. განურჩევლად რასის, ეთნიკური წარმომავლობის, კანის ფერის, რელიგიის, სექსუალური ორიენტაციის, ოჯახური და სოციალური სტატუსისა.

პროგრამის სტიპენდიანტებს შეუძლიათ ისწავლონ ოქსფორდის უნივერსიტეტის მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის ნებისმიერ კურსზე, ასევე მიიღონ მეორე უმაღლესი განათლება. ჩვეულებრივ სტიპენდია გათვლილია ორ სასწავლო წელზე, თუმცა, ხანდახან იგი მხოლოდ ერთი სასწავლო წლის ვადით გაიცემა. უნივერსიტეტში სწავლა ფინანსდება ფონდის მიერ, ამ თანხის გარდა ფონდი სტუდენტებს საცხოვრებელ თანხასაც უფინანსებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როდსის ფონდის ოფიციალური საიტი
* როდსის ფონდი — *ენციკლოპედია ბრიტანიკა*
**სალაჯურის ეკლესია**, *შუაძნის ხატი* — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სალაჯურის ჩრდილოეთით, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (5,6 x 4 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით, დაშენებულია ზურგიანი კოშკის შემორჩენილ ნაწილზე (სიმაღლე 3 მეტრი). კოშკს სწორი კედლის მხრიდან (სამხრეთიდან) მიშენებული აქვს მცირე ზომის (6,7 x 4,6 მეტრი) სათავსი, რომლის ბრტყელი გადახურვა ეკლესიის სამხრეთ კედლის წინ მოზრდილ ბაქანს (ფართობი 35 კვადრატული მეტრი) ქმნის. სათავსს შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. დანარჩენი კედლები ყრუა. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. კარი ორივე მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიშენებული. კედლებს 80 სანტიმეტრი სიმაღლის საფეხური გასდევს. დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნაწილში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. შენობას თაროსებრი ლავგარდანი და ფიქლის ორფერდა სახურავი აქვს, რომლის კეხის კიდეებში ქვის თითო ჯვარია დადგმული.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 306.
**რამაზ პატარიძე** (დ. 6 ნოემბერი, 1927, თბილისი — გ. 1 ნოემბერი, 2020) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, მკვლევარი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, დამწერლობათმცოდნე, ანბანთმცოდნე, ქართული ანბანის რაინდი. პოეტის, მთარგმნელისა და საზოგადო მოღვაწის მიქელ პატარიძის შვილი.

1950 წელს დაამთავრა ი. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. მუშაობდა კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში (ყოფილი ხელნაწერთა ინსტიტუტი), ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის საქართველოს ეთნოლოგიის განყოფილებაში. იყო პავლე ინგოროყვას მოსწავლე. 64 წლის განმავლობაში იკვლევდა ქართული ანბანის საკითხებს. 1980 წელს სა­ბავ­შვო გა­მომ­ცე­ლო­ბა „ნა­კა­დულ­მა" გა­მოს­ცა მისი წიგნი „ქართული ასომთავრული", წიგნ­მა საბ­ჭო­თა ცენ­ზუ­რის გვერ­დის ავლა მარ­ტი­ვად მო­ა­ხერ­ხა ვი­ნა­ი­დან ის სა­ბავ­შვო გა­მომ­ცემ­ლო­ბამ გაამოსცა. ამის შე­დე­გად წიგ­ნე­ბის გავ­რცე­ლე­ბა შე­ი­ზღუ­და, გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „ნა­კა­დუ­ლის" დი­რექ­ტო­რი არჩილ სულაკაური თა­ნამ­დე­ბო­ბი­დან გაათავისუფლეს, ხოლო წიგ­ნის ავ­ტო­რი რა­მაზ პა­ტა­რი­ძე პრაქ­ტი­კუ­ლად ჩა­მო­შო­რდა სა­მეც­ნი­ე­რო საქ­მი­ა­ნო­ბას. 

2018 წელს „პა­ლიტ­რა L-ის" მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი „ქარ­თუ­ლი ასომ­თავ­რუ­ლის" გა­ნახ­ლე­ბუ­ლი ვერ­სი­ის მი­ხედ­ვით ნე­ბის­მი­ე­რი მკი­თხვე­ლი ად­ვი­ლად გა­ი­გებს, თუ რას ნიშ­ნავს ზო­გა­დად ან­ბა­ნი კა­ცობ­რი­ო­ბი­სათ­ვის, მის მოკ­ლე ის­ტო­რი­ას და იმა­საც, თუ რა არის მსოფ­ლი­ო­ში არ­სე­ბულ ან­ბა­ნებ­თან შე­და­რე­ბით ქარ­თუ­ლი ასომ­თავ­რუ­ლის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლო­ბა, გა­მორ­ჩე­უ­ლო­ბა და უნი­კა­ლუ­რო­ბა. 

გაშიფრა „ვეფხისტყაოსნის" პროლოგი და აღმოაჩინა, რომ კაცობრიობის ისტორიაში შოთა რუსთაველი არის პირველი ადამიანი, რომელმაც „ვეფხისტყაოსანში" წარმოგვიდგინა პლანეტების ჰელიოცენტრული სისტემა. მთელი შეგნებული სიცოცხლე ქართული დამწერლობის ისტორიის კვლევას მიუძღვნა და საბოლოოდ დაამტკიცა სომხური წერილობითი წყაროების სიცრუე. 

1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა: „ქართული ფილიგრანოლოგიის ძირითადი საკითხები".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რამაზ პატარიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  დამწერლობათმცოდნე რამაზ პატარიძე გარდაიცვალა
**მცხეთის საეპისკოპოსო** — პირველი ეპარქია აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე. დაარსდა IV საუკუნის 30-იან წლებში ქართლის სამეფოს დედაქალაქ მცხეთაში. მისი დაარსება დაკავშირებულია ქართლში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებასთან. თავდაპირველად ეპისკოპოსები იგზავნებოდნენ ქ. კონსტანტინოპოლიდან. ისინი მთავარეპისკოპოსის ტიტულს ატარებენ. მცხეთის საეპისკოპოსოს ტერიტორია V საუკუნამდე მთლიანად მოიცავდა ქართლის სამეფოს პოლიტიკურ-ეთნიკურ ფარგლებს. ყველა ადგილობრივი ეკლესია მცხეთის ეპისკოპოსს ემორჩილებოდა. ვახტანგ გორგასლის მეფობის დროიდან (V ს.), კერძოდ ქართლში ახალი საეპისკოპოსოების დაარსებისა და კათალიკოსობის შემოღების შემდეგ, მცხეთის საეპისკოპოსო დარჩა საკათალიკოსობაში შემავალ ერთ-ერთ საეპისკოპოსოდ. რომლის საკათედრო (საეპისკოპოსო) ტაძარი (მაცხოვრის სახელობისა) იყო მცხეთაში. ამ დროიდან მცხეთის საეპისკოპოსოს იურისდიქცია დავიწროვდა — ვრცელდებოდა მხოლოდ მდინარეებს რეხულასა და დიდ ლიახვს შორის მდებარე ტერიტორიაზე. ამ პერიოდიდან მცხეთის საეპისკოპოსოს მეთაურს ეწოდებოდა ქართლის მთავარეპისკოპოსი ან სამთავროს ეპისკოპოსი (მცხეთის საეპისკოპოსოს საკათედრო ეკლესია იხსენიება სამთავროს სახელითაც, როგორც „მთავრის" — მთავარეპისკოპოსის რეზიდენცია). იერარაქიულად ქართლის ეპისკოპოსს კათალიკოსის შემდეგ პირველი ადგილი ეკავა (გვიანდელ პერიოდში — მეოთხე), მთავარ როლს ასრულებდა კურთხევის რიტუალში. საქართველოს რუსეთთან შეერთეის შემდეგ მცხეთის საეპისკოპოსო ადმინისტრაციული წესით გააუქმეს (1811) და მის ნაცვლად დააარსეს სამთავროს დედათა მონასტერი.

ლიტერატურა
----------

* *ლომინაძე ბ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 258.
**ნინევიის ბრძოლა** — აღმოსავლეთ რომაელებსა და სასანიდებს შორის წარმოებული გამანადგურებელი ომის ( 603-628 წწ. ) 627 წლის 12 დეკემბერს მომხდარი გადამწყვეტი შეტაკება. ამ ომის მსვლელობისას აღმოსავლეთ რომი ერთი პერიოდი უფსკრულის პირას იდგა, თუმცა მისი დასასრულისკენ მათ მოახერხეს სადავეების ხელში ჩაგდება. ნინევიის ბრძოლა ამავდოულად აღმოსავლეთ რომაელი კეისრის, ჰერაკლეს სპარსული ლაშქრობის უდიდეს გამარჯვებად მიიჩნევა.

ბრძოლას წინ უძღოდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი მოვლენა — 626 წლის დასაწყისში ადრე სპარსელებმა ვერ შეძლეს კონსტანტინოპოლის ალყის გარღვევა და იძულებულები იყვნენ უკან დაეხიათ. ამით მათ საბოლოოდ დაკარგეს ომში ინიციატივა. ბრძოლამდე სამი თვით ადრე ჰერაკლემ თბილისი დატოვა და სამხრეთისაკენ დაიძრა. კეისრის ეს ნაბიჯი სასანიდებისთვის მეტად მოულოდნელი იყო და მათ, ფაქტობრივად, დრო არ რჩებოდად ჩრდილოეთ ფრონტზე ლაშქრის თავმოსაყრელად.ჰერაკლეს გზად წინააღმდეგობა არ ხვდებოდა. 627 წლის სექტემბერში იგი უკვე ნინევიის ნანგრევებთან დაბანაკდა, რის შემდეგაც მას არ გასჭირვებია ტიგროსის მარჯვენა შენაკადის - დიდი ზაბის ფორსირება. ამ პოზიციიდან ძალიან ხელსაყრელი იყო ხოსრო II-ის საზაფხულო რეზიდენცია დასტაგირდში შეჭრა. ამით დედაქალაქ ქტესიფონისკენ გზა უკვე ხსნილი იქნებოდა.

მართალია, სპარსელებმა ვერ შეძლეს ჰერაკლესათვის მდინარის ფორსირებაში ხელის შეშლა, სამაგიეროდ მათ ტიგროსისკენ გაიმაგრეს პოზიციები. ჰერაკლემ ეშმაკობას მიმართა და უკან დახევის მანევრი ჩაატარა, რითაც სპარსელები შეაცდინა და გამაგრებული პოზიციებიდან გამოიტყუა. ბრძოლა 12 დეკემბერს, ნინევიის მიდამოებში, გაშლილ მიდნორზე შედგა. ზოგიერთი წყაროს მონაცემით, რაზადს გათვითცნობიერებული ჰქონდა შეტაკების უპერსპექტივობა, თუმცა ხოსრო II-ის ბრძანებისადმი დაუმორჩილებლობა ვერ გაბედა. სპარსელთა არახელსაყრელ საწყის პოზიციას დაემატა ისიც, რომ მათმა სამიათასკაციანმა რეზერვმა დაიგვიანა. 

ნინევიის ბრძოლის მანევრები
აღმოსავლეთ რომაელებმა უკეთესად შეძლეს ვაკე რელიეფის გამოყენება და სპარსელები პირწმინდად დაამარცხეს. რაზადი სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი. ისტორიკოს ტაბარის მონაცემებით, 12 000 სპარსელიდან, რომლებმაც ბრძოლაში მიიღეს მონაწილეობა 6 000 მეომარი დაიღუპა.

ამის შემდეგ გზა სამხრეთით ხსნილი იყო. 628 წლის დასაწყისში ჰერაკლემ დასრაგირდი (დასტაჯირდი) დაიკავა. დედაქალაქ ქტესიფონის დალაშქვრისგან კი სტრატეგული თვალსაზრილით უარი თქვა. როგორც შემდგომმა მოვლენებმა ცხადყო, ეს გადაწყვეტილება გამართლებული იყო, რამეთუ ნინევიის მარცხის შემდეგ ხოსრო II იმდენად დასუსტდა, რომ ის საკუთარი შვილის, კავად II-ის მიერ იქნა დამხობილი და მოკლული, რის შემდეგად აღმოსავლეთ რომს და სასანიდებს შორის ზავი დაიდო.

ლიტერატურა
----------

* კაეგი, უოლტერი (2003), *Heraclius: emperor of Byzantium*, Cambridge University Press, ISBN 978-0521814591

სქოლიო
------

1. ↑  Kaegi 2003, p. 158–159
2. 1 2  Kaegi 2003, p. 167
**მწვანე ყანჩები** (ლათ. Butorides) — ფრინველთა გვარი ყანჩისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში გავრცელებულ 3 სახეობას. ზოგიერთი ორნითოლოგი მათ ერთ სახეობაში აერთიანებს. ყველაზე მეტად გავრცელებულია მწვანე ყანჩა (Butorides striatus). ცნობილია კიდევ ერთი, ამომწყდარი სახეობა — *Butorides validipes*, რომლის ნაშთები ფლორიდაშია აღოჩენილი და მიეკუთვნება ადრეულ პლეისტოცენს. თანამედროვე სახეობების სხეულის სიგრძე 44 სმ-მდეა. აქვთ ფრთებისა და ზურგის მწვანე-ცისფერი ბრწყინვალე შეფერილობა, თავზე აქვთ მუქი მწვანე „ქუდი"; ფეხები მოკლეა, ფერად ყვითელ-ნარინჯისფერი. სხეულის ქვედა მხარე განსხვავებულია, რომელიც ამერიკულ მწვანე ყანჩას (Butorides virescens) წაბლისფერ-ყავისფერი აქვს თეთრი, გრძივი ზოლებით; მწვანე ყანჩას — რუხი ან ჭუჭყიანი თეთრი, ხოლო გალაპაგოსის მწვანე ყანჩას (Butorides sundevalli) მეტად მუქი რუხი. ბუდობენ მცირე ჭაობების სანაპიროზე, ბუჩქნარში ან ხეების ტოტებზე, იშვიათად მიწაზე. დებენ 3–5 კვერცხს. კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებებიან უმთავრესად თევზით, უხერხემლო ცხოველებითა და მწერებით. საკების ძიებისას ხშირად შეინიშნება მათი ყარაულობა საკბილოებისადმი.

სახეობები
---------

* მწვანე ყანჩა (*Butorides striatus*)
* ამერიკული მწვანე ყანჩა (*Butorides virescens*)
* გალაპაგოსის მწვანე ყანჩა (*Butorides sundevalli*)

ლიტერატურა
----------

* Harris, M. P. 1973. The Galápagos avifauna. Condor 75: 265—278. (ინგლისური)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გალაპაგოსის მწვანე ყანჩის სტატუსი (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 39, 162, 188.
2. ↑  მწვანე ყანჩები (TSN 174792). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
3. ↑  A. Martínez-Vilata, A. Motis. 1992. Family Ardeidae (herons). Pp. 376—429 in del Hoyo et al. Handbook of the birds of the World, Vol. 1. Lynx Edicions, Barcelona.
**მწკრივი** მიმდევრობის წევრების ჯამია. **სასრულ მწკრივებს** გააჩნიათ პირველი და უკანასკნელი წევრი. **უსასრულო მწკრივები** წევრთა უსასრულო რაოდენობას შეიცავს[1].

მათემატიკაში უსასრულო მიმდევრობისთვის { *a**n* }, **მწკრივი** ამ მიმდევრობის ყველა წევრის ჯამია: *a*1 + *a*2 + *a*3 + · · ·. ჯამი ხშირად კომპტაქტურად სიმბოლოთი ∑ გამოისახება. მწკრივის მაგალითია

{\displaystyle 1+{1 \over 2}+{1 \over 4}+{1 \over 8}+{1 \over 16}+\cdots =\sum \_{n=0}^{\infty }{1 \over 2^{n}}.}
მწკრივის წევრები ხშირად გარკვეული წესით, მაგალითად ფორმულით ან ალგორითმით, მიიღება. რადგან უსასრულო მიმდევრობისთვის განსაზღვრული მწკრივი წევრთა უსასრულო რაოდენობას შეიცავს, მას ხშირად **უსასრულო მწკრივი** ეწოდება. სასრული ჯამისგან განსხვავებით, უსასრულო მწკრივების შესწავლას მათემატიკური ანალიზის მეთოდები ესაჭიროება. გარდა მათემატიკისა, უსასრულო მწკრივები ინფორმატიკასა და ფიზიკაშიც გამოიყენება.

1. ↑  **იან გულბერგი:** *Mathematics: from the birth of numbers,*, გვ. 264, W.W. Norton, 1997, ISBN 0-393-04002-X

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მათემატიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ოიდონკის ციხე
**ოიდონკის ციხე** — ციხესიმაგრე ბელგიის სოფელ სინტ-მარია-ლეერნეში. ისტორიკოსების ცნობით ის XIII-XIV საუკუნეებში აშენდა. თავდაპირველად ციხესიმაგრე ფრანგ ჰერცოგებს, მონტმორენსებს, ეკუთვნოდათ. ოიდონკის ციხეს თავისი ისტორიის მანძილზე ბევრი სოციალური კონფლიქტი უკავშირდება, აქედან გამოირჩევა XVI საუკუნის რელიგიური ომი, რომელიც ციხის სიახლოვეს მოხდა. ამ პერიოდში ციხესიმაგრე გაეხვა ცეცხლის ალში და 1579 წელს განადგურდა კიდეც. ამ ამბის შემდეგ ციხე შეიძინა ბელგიელმა და იმ დროს ევროპაში სიმდიდრით მეოთხე ადამიანმა მარტენ დელა ფაიმ და საკუთარი გმოვნებით აღადგინა რენესანსის სტილში. 

1864 წელს ციხის შემდეგი მფლობელი გახდა ბელგიაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდგვაროვანი ადამიანი ჰენრი კინტ დე როდენბეკე და ამის შემდეგ ციხესიმაგრე მის შთამომავლობას გადაეცემა. ამჟამად სასახლეში ცხოვრობენ კინტ დე როდენბეკეთა შთამომავლები: გრაფი ჰენრი III კინტ დე როდენბეკე, მისი მეუღლე გრაფინია კორალი ვასკეზი და მათი სამი ვაჟი. ციხე 1944 წლიდან დაცულია როგორც ძეგლი და 1958 წლიდან დღემდე ღიაა მნახველებისათვის წელიწადის გარკვეულ დროებში და სპეციალურ საათებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოიდონკის ციხე***

* Ooidonk Castle official website
ეკლესია ნასოფლარზე.
**ნიკორთი** — ნასოფლარი საქართველოში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ტილიანას აუზში, სოფელ ოსიაურის ჩრდილოეთით.

ნასოფლარი ნიკორთი შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ტილიანას აუზში, ოსიაურის ჩრდილოეთით მდებარეობს. ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები ამ სოფელს არ იცნობენ, ის არც სხვა ისტორიულ და ეკონომიკური ხასიათის ძეგლებში გვხვდება.

1930 წლის 15 ნოემბრისთვის აქ ცხოვრობდა 21 კომლი, სულ 96 კაცი. მოსახლეობა, ეროვნული შემადგენლობის თვალსაზრისით მთლიანად ქართულია. ნიკორთში სახლობდნენ გვარები: გელაშვილი, გორგაძე, გოგოლაძე, ბუხრიკიძე, კურტანიძე.

XX საუკუნის 40–იან წლებში მოსახლეობა გადაასახლეს ახალციხის მხარეში და სოფელი მოიშალა.

ნასოფლარ ნიკორთის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნიკორთის ღვთისმშობლის შობის ეკლესია.

ლიტერატურა
----------

* *ლაცაბიძე თ.* ოსიაური, ხაშური, 2013 წ. გვ. 20
* *ლაცაბიძე თ.* ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ. ხაშურის მოამბე, 20 მაისი, 2019, № 20, გვ. 4
* *ლაბაძე ჯ.* ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022
**სან-ანტონიო** (ესპ. San Antonio) — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. კოლონიურ პერიოდში იგი საკმაო მნიშვნელობის ქალაქი იყო, რადგან ე. წ. სამეფო გზაზე მდებარეობდა, რომელიც ქალაქ ვილიეტისკენ მიემართებოდა. დღეისათვის ქალაქში დიდი ინდუსტრიული ზრდა მიმდინარეობს.

ისტორია
-------

ზოგიერთ ისტორიკოსს მიაჩნიათ, რომ ქალაქი ხოსე გასპარ როდრიგეს ფრანსიამ დააარსა (1814–1840), რომელმაც აქ პარაგვაის ტერიტორიების დაცვის მიზნით ციხესიმაგრე ააშენა. სხვების აზრით კი ქალაქი 1679 წელს დაარსდა. 1782 წელს, ფრანსისკანელმა მისიონერებმა ასუნსიონელების დაფინასებით ამ არეალში ქალაქი დააარსეს. ყველაზე გავრცელებული შეხედულების თანახმად კი სან-ანტონიო 1890 წელს გერმანელმა გუსტავო კონრადო გოტესმა დააარსა.

სან-ანტონიოს განსაკუთრებული მნიშვნელობა პარაგვაის ომებში ენიჭებოდა (1864–1870). 1868 წელს მის პორტში ბრაზილიის ძალები შევიდნენ, სადაც ისტორიული იტოტოროს ბრძოლა გაიმართა. ომის შემდეგ სან-ანტონიო დაიცალა. 1903 წელს, აქ პარაგვაელი მოქალაქე აგუსტინ კინიონესი გადასახლდა და ქალაქის განვითარებაც დაიწყო, ეს ფაქტობრივად ქალაქის ხელახლა დაარსება იყო. ამის შემდეგ, საცხოვრებლად გადმოსახლდა რამდენიმე ფრანგული, იტალიური, გერმანული და ესპანური წარმოშობის ოთახი.

მდებარეობა
----------

სან-ანტონიო მდინარე პარაგვაიზე, დედაქალაქ ასუნსიონიდან 25 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქები — ნიემბი და ვილია-ელისა, სამხრეთით — იპანე.

კლიმატი
-------

ქალაქის კლიმატზე გავლენას ახდენს მდინარე პარაგვაი, რის გამოც ღამე და ადრიანი დილა გრილია, დღე კი საკმაოდ ცხელი. ზაფხულში ტემპერატურა 25-36 °C (77-97 °F) -ს შორის მერყეობს, ზამთარში კი 8-12 °C (46-54 °F).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პარაგვაის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* SENATUR დაარქივებული 2012-11-12 საიტზე Wayback Machine.
**ნიკოს სამპსონი** (ბერძ. Νίκος Σαμψών; დ. 16 დეკემბერი, 1935, ფამაგუსტა — გ. 9 მაისი, 2001, ნიქოზია) — კვიპროსელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1974 წლის 15-23 ივლისს.

ბიოგრაფია
---------

ნამდვილი გვარი გეორგიადისი, მაშინ შეცვალა სამპსონით, როდესაც გაზეთ The Cyprus Times-ში ფოტოგრაფად დაიწყო მუშაობა. სამპსონი შემდეგ მის პარტიულ ფსევდონიმად იქცა. აქტიურად ჩაება პარტიზანულ ომში დიდი ბრიტანეთისაგან კვიპროსის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. აქტიურად მონაწილეობდა სამხედრო მღელვარებებში, რის შესახებაც შემდეგ გაზეთში წერდა. ამის გამო სამპსონი დააპატიმრეს და სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანეს. შემდეგ ეს განაჩენი სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს. 1959 წელს კვიპროსმა მიიღო ავტონომია სამპსონი გაათავისუფლეს და საბერძნეთში გადავიდა. კვიპროსში დაბრუნდა ქვეყნის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ. სამშობლოში მას შეხვდნენ, როგორც ეროვნულ გმირს. 

1960 წელს დააარსა და რედქტორობდა ეროვნულ გაზეთს Μάχη. 1970 წელს გახდა ქვეყნის პარლამენტის წევრი პროგრესული პარტიის რიგებიდან. 1974 წლის 15 ივლისს დაამხო პრეზიდენტი მაკარიოს III და გააძევა კვიპროსიდან. სამპსონი გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. ამ სამხედრო გადატრიალებას მოჰყვა თურქეთის შეჭრა კუნძულზე და ქვეყნის ერთი მესამედის ანექსია. 23 ივლისს იძლებული გახდა გადამდგარიყო და თანამდებობა დაეთმო გლაფკოს კლირიდისისთვის. 1976 წელს სამპსონს მიუსაჯეს 20 წლით თავისუფლების აღკვეთა სახელმწიფო ღალატისათვის. 1979 წელს საფრანგეთში გაემგზავრა სამკურნალოდ, სადაც დარჩა 1990 წლამდე. 1992 წელს გაათავისუფლეს და დაუბრუნდა საგაზეთო ბიზნესს. 

გარდაიცვალა 2001 წლის 9 მაისს ნიქოზიაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კვიპროსის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Cyprus*, Paul D. Hellander, 2003 ISBN 1-74059-122-4
* *The Cyprus Question and the Turkish Position in International Law*, Zaim M. Necatigil, 1993 ISBN 0-19-825846-1

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კვიპროსის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მაკარიოს III
* ნიკოს სამპსონი
	+ მ/შ
* გლაფკოს კლირიდისი
	+ მ/შ
* მაკარიოს III
* სპიროს კიპრიანუ
* გეორგიოს ვასილიუ
* გლაფკოს კლირიდისი
* ტასოს პაპადოპულოსი
* დიმიტრის ქრისტოფიასი
* ნიკოს ანასტასიადესი
* ნიკოს ქრისტოდულიდისი
 |

 |
ოინომაოსი, ჰიპოდამია და ოლიმპიელი ღმერთები.
**ოინომაოსი** (ძვ. ბერძნ. Οἱνόμαος) — არესის შვილი, ელიდის პიზის მეფე, ჰიპოდამიას მამა, ეტლით სრბოლის სწორუპოვარი ოსტატი. მისანმა უწინასწარმეტყველა, რომ სიძის საქციელს შეეწირებოდა, ამიტომ დიდი ყოყმანის შემდეგ განაცხადა, რომ ჰიპოდამიას მხოლოდ მას მიათხოვებდა, ვინც ეტლით რბოლაში დაამარცხებდა. უნდა ექროლათ პისიდან პოსეიდონის საკურთხევლამდე, ისთმოსამდე. ვისაც იონომაოსი დაეწეოდა, ზურგში შუბს ჩასცემდა და კლავდა.  ტყუილად როდი ამყარებდა იმედს პოსეიდონის ნაჩუქარ ბედაურებზე, ქარის სისწრაფე ჰქონდათ. მან თორმეტი ვაჟკაცის დახოცვა მოახერხა. ბოლოს გამოჩნდა მეცამეტე სასიძო, ზევსის შვილიშვილი პელოპი, ტანტალეს ვაჟი, პოსეიდონის საყვარელი ჭაბუკი. მან მოისყიდა მეფის მეეტლე მირტილე, რომელმაც ბორბლის ღერძი არასათანადოდ დაამაგრა. შედეგად, ოინომაოსს ეტლი მაშინ ამოუტრიალდა, როცა პელოპისთვის შუბის სროლას აპირებდა. მისანის წინასწარმეტყველება ახდა და ოინომაოსი შეჯიბრში დაიღუპა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოინომაოსი

ლიტერატურა
----------

* „მითოლოგიური ლექსიკონი", გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო", გვ. 368, თბილისი, 1983,
რეი მომო ფლორიანოპოლისის 2005 წლის კარნავალზე.
**რეი მომო** (პორტ. Rei Momo; ესპ. Rey Momo; ქართ. მეფე მომო) — კარნაველების მეფე ლათინურ-ამერიკულ ფესტივალებში, ძირითადად ბრაზილიასა და კოლუმბიაში. მისი გამოჩენა ნიშნავს, რომ კარნავალი იწყება. ყოველ კარნავალს საკუთარი რეი მომო ჰყავს, რომელსაც ხშირად ქალაქის გასაღებს აბარებენ. ტრადიციულად, ამ როლის შესასრულებლად დაბალ, მსუქან მამაკაცს ირჩევენ, რადგან პირველი რეი მომო სწორედ ასეთი ფიზიკური აგებულების იყო. 

არგენტინასა და ურუგვაიში რეი მომოს წარმოადგენს დიდი, ხშირად მონუმენტური თოჯინა, რომელიც დამზადებულია ხის ან მავთულუს სტრუქტურაზე მიმაგრებული ქაღალდებით. ამ შემთხვევაში, მას პლატფორმის თავზე ამაგრებენ და მთელს ქალაქში დაატარებენ. მიუხედავად იმისა, რომ თოჯინაა, ის თავის ტრადიციულ მახასიათებლებს მაინც ინარჩუნებს: ჭრელაჭრულა ტანსაცმელს, გაღიმებულ სახესა და დიდ ღიპს. ფესტივალის დასრულებისას მას წვავენ, მაგრამ ეს ტრადიცია ბოლო დროს მოიშალა, უსაფრთხოების ზომების გამო.

ისტორია
-------

მომი ბერძნულ-რომაულ მითოლოგიაში ირონიის ღმერთი იყო. სხვა ღმერთების დაცინვის გამო, ის ოლიმპოს მთიდან გამოაძევეს, რის შემდეგაც მან დედამიწაზე კარნავალი შექმნა.

რიო-დე-ჟანეიროს რეი მომოები
---------------------------

მარსელო რეიესი, 2005 წლის რიო-დე-ჟანეიროს კარნავალის რეი მომო.
ვალდემარ ესტევეს დე კუნია, სანტუსის რეი მომო, 1988 წლის კარნავალი.
ყველაზე ცნობილი რეი მომოები რიო-დე-ჟანეიროდან არიან, სადაც ამ ტიტულის ტრადიცია 1933 წლიდან არსებობს.

| წელი | სახელი |
| --- | --- |
| 1933 & 1948 | ქაღალდის თოჯინა |
| 1949 | გუსტავო მატოსი |
| 1950 | გუსტავო მატოსი |
| 1951-1957 | ნელსონ ნობრე |
| 1958-1971 | აბრაან ადადი |
| 1972 | ედსონ სერაპინ დე სანტანა |
| 1973 | ელსონ გომეშ და სილვა |
| 1974-1982 | ედსონ სერაპინ დე სანტანა |
| 1983 | პაოლო ვისენტე პაჩელი |
| 1984 | რობერტო ბარბოზა დე კასტრო |
| 1985-1986 | ედსონ სერაპინ დე სანტანა |
| 1987-1995 | რეინალდო დე კარვალიო |
| 1996 | პაულუ ჩეზარ ბრაგა კამპორი |
| 1997-2003 | ალექს დე ოლივეირა |
| 2004 | ვაგნერ ჟორჟ ვანდერსონ სანტუს მონტეირო |
| 2005 | მარსელო დე ჟესუს რეისი |
| 2006-2008 | ალექს დე ოლივეირა |
| 2009 | მილტონ როდრიგესი |
| 2010 | ლორენ მორეინუ |

სანტუსის რეი მომო
-----------------

ვალდემარ ესტევეს დე კუნია (დაიბადა 1920 წ) ბრაზილიის ქალაქ სანტუსის რეი მომო იყო ჯერ 1950 — 1956, შემდეგ კი 1958 — 1990 წლებში. დღეისათვის, 92 წლის ასაკში ის მთელს ბრაზილიაში უხუცესი რეი მომოა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (პორტუგალიური) Rei Momo, le chef du Carnaval დაარქივებული 2009-02-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Rio Carnival: World's biggest extravaganza (The Herald -Zimbabwe-, 11 March 2011)
2. ↑  *Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-a)*
3. ↑  *Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-b)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ბრაზილიისა და ბრაზილიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია კოლუმბიისა და კოლუმბიელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მუხის აბრეშუმხვევია** (ლათ. Antheraea) — მწერების გვარი ფარშავანგთავალასებრთა ოჯახისა. მის რიგ წარმომადგელებს ამრავლებენ აბრეშუმის მისაღებად, რომლისგანაც ამზადებენ ჩესუჩას. მამლის ულვაშები ფრთულია. ფრთების შლილი 100–170 მმ შეადგენს; მამლებს წინები წამახვილებული და ნამგლისებურად მოღუნული აქვთ, დედლებისა ბევრად სწორი და ფართოა. შეფერილობა მრავალფეროვანია, ჩვეულებრივ ყავისფერ, მოვარდისფრო ან მოყვითალო ტონებში, ხშირად გარდიგარდმო ზოლებით; თითოეულ ფრთაზე თვალისმაგვარი ლაქა ზის ნახევრადგამჭვირვალე სარკმლით. დედალი ჩვეულებრივ მამალზე დიდი და ღიაა. მუხლუხი იკვებება და ჭუპრდება ფოთლოვან ხეებზე, უპირატესად მუხაზე (აქედან სახელწოდება).

სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ცნობილია 3, არანაკლებ 20, 100-ზე მეტ და სხვა რაოდენობოს სახეობას. ბინადრობენ სამხრეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და აღმოსავლეთ აზიაში. ფართოდაა გავრცელებული ჩინური მუხის აბრეშუმხვევია. მის გარდა, ცნობილია აგრეთვე იაპონური (*Antheraea yamamai*), ინდური (*Antheraea paphia*), ასამური (*Antheraea assamensis*) მუხის აბრეშუმხვევიები.

სქოლიო
------

1. 1 2  *თუხარელი ი. სანაძე ნ.*, მუხის აბრეშუმხვევია // ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 229.
2. 1 2 3  *Девяткин А. Л.* Дубовые шелкопряды // Большая российская энциклопедия. т. 9. — М. 2007. — стр. 386.
3. ↑  *Antheraea* Hübner, 1819. *www.itis.gov*. ციტირების თარიღი: 24 ივნისი, 2021
4. ↑  Antheraea classification. *animaldiversity.org*. ციტირების თარიღი: 24 ივნისი, 2021
**ოქროს გარგარი** — არის ყოველწლიური კინოფესტივალი, რომელიც ტარდება ივლისში (სომხეში), სომხეთის კულტურის სამინისტროს დახმარებით. 2011 წლამდე კინოფესტივალს ჰქონდა სამი ძირითადი მიმდინარეობა: მხატვრული ფილმების და დოკუმენტური ფილმების საერთაშორისო კონკურსები, ასევე "სომხური პანორამა". 2011 წელს გამოჩნდა ახალი კონკურენტუნარიანი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი პროგრამა "გარგარის ბირთვის". კინოფესტივალის პირველ წელს მასში მონაწილეობა მიიღეს მხოლოდ სომეხი კინორეჟისორის ფილმებმა, მაგრამ მეორე კინოფესტივალიდან დაწყებული, მასში უცხოელი კინორეჟისორები უფრო და უფრო მონაწილეობენ. ოქროს გარგარის საერთაშორისო კინოფესტივალი როტერდამისა და ბუსანის საერთაშორისო კინოფესტივალების იდენტურია. ფესტივალის მთავარი პრიზი არის ოქროს გარგარი. 

ერევანში ოქროს გარგარის საერთაშორისო კინოფესტივალი დააარსეს დოკუმენტური ფილმების რეჟისორმა ჰარუტ ხაჩატურიანმა, სცენარისტმა მიხაილ სტამბოლციანმა და კინოკრიტიკოსმა სუსანა ჰარუთიანმა. ფესტივალი დაარსდა ატომ ეგგოიანის უშუალო მონაწილეობით. ფესტივალის დევიზია კულტურათა და ცივილიზაციების გზაჯვარედინი, რადგან იგი აღიქმებოდა, როგორც კულტურული ხიდი, რომელიც ხელს უწყობს დიალოგს დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის. ფესტივალი სიმბოლურად ასახავს სომხეთის ისტორიას. 

პირველად, ოქროს გარგარის საერთაშორისო კინოფესტივალი ჩატარდა ერევანში 2004 წლის 30 ივნისიდან- 4 ივლისის ჩათვლით. სწორედ ამის შემდეგ გახდა ყოველწლიური ღონისძიება კინოთეატრის სამყაროში, რომელიც ტარდება ივლისის შუა რიცხვებში სომხეთში. 

2010 წელს კინოფესტივალ დაემატა რამდენიმე ნომინაცია. 

ფესტივალის ჩატარების სხვადასხვა წლებში სომხეთის დედაქალაქს სტუმრობდნენ – მწერალი და სცენარისტი ტონინო გუერა, მსახიობები კლაუდია კარდინალე, ფანი არდანი, ნასტასია კინსკი, ორნელა მუტი, ჟაკლინ ბისეტი.

2010 წელს „ოქროს გარგარს" კინოს საერთაშორისო კავშირის, ტელევიზიისა და სპორტის მთავარი პრემია Ficts Plate D’honneur მიენიჭა.

ჯილდო
-----

კინოფესტივალის მთავარი პრიზი, ოქროს გარგარი გადაეცემა გამარჯვებულებს ოთხ ძირითადი ნომინაციაში. იგი დამზადებულია ფერადი მინისგან, რომელზედაც გამოსახულია ფარაჯანოვის ნაწარმოების ერთ-ერთი პერსონაჟი, რომელიც ვერცხლის ფირფიტაზეა გამოსახული. პრიზები წინასწარ იკურთხება ღვთისმშობლის ეკლესიაში (ზორავარი), რომელიც მდებარეობს ერევნის ცენტრში.
2010 წლიდან კი თავისი საქმის სპეციალისტის კინოში შეტანილი წვლილისთვის გადაეცემა ცალკე გამოყოფილი ჯილდო ეს არის ოქროს გარგარის ფიგურა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* GAIFF at IMDB დაარქივებული 2009-05-30 საიტზე Wayback Machine.
* ოქროს გარგარი
მუხრანის ციხე
**მუხრანი**, *მუხნარი* — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქართლში (ახლანდელი მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია).

სახელწოდება წარმოდაგება „მუხიდან". მუხიანის ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობები და შედარებით ადვილად გასახორციელებელი ირიგაცია ხელს უწყობდა სოფლის მეურნეობის ინტენსიურ განვითარებას. აქვე ერთმანეთს კვეთდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო-სამიმოსვლო გზები, რაც ზრდიდა რეგიონის ეკონომიკური სიმძლავრეს.

ანტიკურ ხანასა და განვითარებულ შუა საუკუნეებში მუხრანისა (ბარი) და თრიალეთის (მთა) კავშირმა დიდი როლი შეასრულა ქართლის (იბერიის) სამეფოს წარმოშობაში, შემდეგ კი — საქართველოს სახელმწიფოებრივ გაერთიანებაში. მუხრანი თავიდანვე ქართლის მეფეთა სანადირო ადგილი იყო. აქვე ჰქონდათ მათ რამდენიმე სასახლე-რეზიდენცია. II-IV საუკუნეებში მუხრანის ცენტრი იყო ქალაქი ძალისი. VIII-IX საუკუნეებში მუხრანის ძაგანისძეთა ფეოდალური საგვარეულო დაეუფლა. 1123 მეფე დავით აღმაშენებელმა მუხრანი კვლავ სამეფო დომენად აქცია. ამ პერიოდიდან მუხრანის მთავარი ციხე ვარაუდით ან ციხევდავია, ან კიდევ მტკვრის (ქსნის) ციხე. XVI საუკუნიდან სამეფო დინასტიის ქართლის ბაგრატიონთა ერთ-ერთი შტოს, საკუთრება-სათავადოა (სამუხრანბატონო). ეს ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა მას XIX საუკუნის 40-იან წლამდე.

ლიტერატურა
----------

* *გვასალია ჯ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 231.
* *ბერძენიშვილი, ნ.* „საქართველოს ისტორიის საკითხები, წიგნი 8, თბილისი, 1975 გვ. 337-353
* *გვასალია ჯ.* ქსნის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული" ტ 3 1967

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები |
| --- |
|  |
| 
* არტაანი
* **აფხაზეთი**
* **აჭარა**
* ბაზალეთი
* ბაიდარი
* ბამბაკი
* ბასიანი
* ბორჩალო
* გაგი
* გარდაბანი
* გარეკახეთი
* გაღმამხარი (კახეთი)
* გაღმამხარი (ქართლი)
* გაჩიანი
* გუდამაყარი
* **გურია**
* გუჯარეთი
* **დვალეთი**
* დიღმისხევი
* დმანისხევი
* ეგრისი
* ელისენი
* ერუშეთი
* ერწო
* **ერწო-თიანეთი**
* ვაკე
* ზემო აჭარა
* ზემო იმერეთი
* ზემო ქართლი
* ზენა სოფელი
* ზურტაკეტი
* თაკვერი
* თორთომი
* **თორი**
* **თრიალეთი**
* **თუშეთი**
* **იმერეთი**
* კაკი
* კამბეჩოვანი
* კანგარი
* **კახეთი**
* კლარჯეთი
* კოლა
* კოლბოფორი
* კუდარო
* კუხეთი
* **ლაზეთი**
* ლაზიკა
* **ლეჩხუმი**
* მაღრანდვალეთი
* მაჭახელი
* მესხეთი
* **მთიულეთი**
* მუხრანი
* მუხურისი
* ნიგალი
* ოდიში
* ოკრიბა
* პალაკაციო
* პარხალი
* **რაჭა**
* საარიშიანო
* საინგილო
* **სამეგრელო**
* სამურზაყანო
* **სამცხე**
* სანიგეთი
* საჩინო
* საჯავახო
* **სვანეთი**
* სპერი
* სურები
* **ტაო**
* ტაშირი
* ფოსო
* ფოცხოვი
* **ფშავი**
* ფხოვი
* ქართლი
* **ქვემო ქართლი**
* ქიზიყი
* ქსნისხევი
* ყაზახი
* შავშეთი
* **შიდა ქართლი**
* ცხავატი
* ცხრაძმისხევი
* წანარეთი
* წებელდა
* წილკანი
* წოფოფორი
* წუქეთი
* ჭართალი
* ხადა
* ხანდო
* **ხევი**
* **ხევსურეთი**
* ხერკი
* ხორტევანი
* ხორძენე
* ხუნანი
* **ჯავახეთი**
* ჯიქეთი
* ჰერეთი
 |

 |