recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ეფრემი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ეფრემ მაწყვერელი** — აწყურის ეპისკოპოსი დაახლოებით 845-885 წლებში, დაიბადა ქართლში, დიდებული აზნაურის ოჯახში, იზრდებოდა ხანძთის მონასტერში, შემდეგ ცხოვრობდა ნეძვის მონასტერში. იყო გრიგოლ ხანძთელის მოწაფე. წყაროებში იხსენიება „დიდი ეფრემის" სახელით. ეფრემ მაწყვერელი სარგებლობდა დიდი ავტორიტეთით, მან არსენ I კათოლიკოსის წინააღმდეგ მოწყობილი ძლიერი დაჯგუფება მშვიდობიანი გზით დაშალა, კათოლიკოსს შეარიგა უკმაყოფილო ეპისკოპოსები და მთავარი გვარამ მამფალი. ერთ-ერთი ვერსიით, ეფრემ მაწყვერელის მცდელობით საქართველოს ეკლესიამ იერუსალიმის პატრიარქის სერგის (843-859) თანხმობით მიიღო უფლება „მირონის კურთხევისა" ქართლში, თუმცა ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ მირონის კურთხევის უფლება მცხეთის ეკლესიას V საუკუნიდან ჰქონდა. დასაფლავებულია აწყურის ტაძარში .

ლიტერატურა
----------

* *ბოგვერაძე ა.* ერთი ქრონოლოგიური საყრდენი გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებისა (აშოტ I დიდი კურაპალატის სიკვდილის თარიღის შესახებ), კრ.: საქართველოს ფეოდალური ხანის ისტორიის საკითხები, წგნ. 1, თბ. 1970;
* *ჯავახიშვილი ივ.* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ. 1965;
* *ლომინაძე ბ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 247.

სქოლიო
------

1. ↑  მირონის კურთხევის დაწესება საქართველოში
ოფიციალური ლოგო
**Google Scholar** (**გუგლის აკადემია**) — ამერიკული კორპორაცია Google-ის ყველა სამეცნიერო დარგის და ნაწარმოების ყველა ფორმის უფასო საძიებო სისტემა. სისტემა მწყობრშია 2004 წლის ნოემბრიდან. 

Google Scholar-ი ასრულებს მსოფლიო მასშტაბით არა მხოლოდ ონლაინ დოკუმენტების ძიებას, არამედ ბიბლიოთეკების კატალოგებში აღნუსხულ გამოცემებზე. 

„სამეცნიერო" ძიების შედეგების გენერაცია ხდება სრული ტექსტური ჟურნალების სტატიებში, ტექნიკურ ანგარიშებში, პრეპრინტებში, დისერტაციებში, წიგნებში სხვა დოკუმენტებში და ვებ-გვერდებზე, რომლებიც „სამეცნიერო" კატეგორიას მიეკუთვნება განთავსებული მინიშნებების (სხვა დოკუმენტებზე ბმულებით) გამოყენებით. 

ძიების შედეგს Google Scholar აჩვენებს ბიბლიოგრაფიული აღწერის ფორმით სტატიების ბმულების დართვით. Google Scholar ითვლის ავტორის ციტირების სხვადასხვა ინდექსს მის ბაზაში ჩართული ინფორმაციის გამოყენებით.  

Google Scholar ციტირების ინდექსების აპარატის კორექტული მუშაობისთვის ავტორმა უნდა შექმნას პერსონალური პროფილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ყანჩელი, თეიმურაზ (2018). ციტირების მართვის მიზნით Google Scholar -ის ავტორის პროფილის შექმნა და მართვა დაარქივებული 2022-04-08 საიტზე Wayback Machine.. DOI 10.13140/RG.2.2.22706.09929. თსუ. 6 გვ.
* Google Scholar. (გზამკვლევი). სამეცნიერო კვლევებისა და განვითარების დეპარტამენტი. თსუ. 18 გვ.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვაშაკიძე**. |

**ვალერიან ათანასეს ძე ვაშაკიძე** (ფსევდონიმი — *ლაზი*) (დ. 5 დეკემბერი, 1882, სოფ. დიდი ჯიხაიში, — გ. 1938) — ქართველი რევოლუციონერი, ბოლშევიკი.

ბიოგრაფია
---------

მუშაობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარ სახელოსნოში. 1905-1907 წლებში მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში. რეაქციის (1908-1910) დროს იყო თბილისის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. იბრძოდა მენშევიკების წინააღმდეგ. 1911 წელს დააპატიმრეს და ჩასვეს მეტეხის ციხეში. 1913 წელს გადაასახლეს ირკუტსკის გუბერნიაში, საიდანაც 1915 წელს გაიქცა; არალეგალურად მუშაობდა ირკუტსკის მაღაროს მუშებში, მონაწილეობდა ჩერემხოვოს მუშათა დეპუტატების საბჭოს შექმნაში. 1917 წელს დაბრუნდა თბილისში, სადაც აირჩიეს ამიერკავკასიის რკინიგზელთა პროფკავშირის ცკ-ის, 1918 წელს რსდმპ(ბ) თბილისის საგუბერნიო კომიტეტის, 1919 წელს რკპ(ბ) ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტის წევრად. 1920 წელს იყო კომინტერნის II კონგრესის დელეგატი საქართველოდან. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯვების შემდეგ ხელმძღვანელი თანამდებობები ეკავა. იყო ამიერკავკასიის სფსრ და საქართველოს სსრ კაცის წევრი, საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარი. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს. გარდაიცვალა დაკითხვის დროს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 327.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან ვაშაკიძე (რევოლუციონერი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Вашакидзе Валериан Афанасьевич / Деятели революционного движения в России : Био-библиографический словарь : От предшественников декабристов до падения царизма / Под ред. Вл. Виленского-Сибирякова, Феликса Кона, А. А. Шилова [и др.] ; Т. 5 : Социал-демократы. 1880-1904 : Вып. 2 : В - Гм / Составлен Э. А. Корольчук, Ш. М. Левиным ; Под ред. В. И. Невского. - 1933.
**ვალერიან ჯამბულის ძე ითონიშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1925, სოფ. ყანობი, ახლანდელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 მაისი, 2021) — ქართველი ეთნოლოგი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1978).

ბიოგრაფია
---------

1953 წელს დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი. 1957–1963 წლებში მუ­შა­ობ­და სა­ქართველოს სა­ხელმწიფო მუზეუმში, ხოლო 1963 წლიდან — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯა­ვა­ხიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1972 წლიდან არის ამავე ინსტიტუტის დირექციასთან არ­სე­ბუ­ლი სამეცნიერო საბჭოსა და სადისერტაციო საბჭოს წევრი. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა ­ცენტრალური კავკასიის მთიელთა საოჯახო ყოფის თემაზე, რომელშიც შესწავლილია ვეინახების (ჩაჩნებისა და ინგუშების), ოსებისა და ქართველ მთიელთა ოჯახის სტრუქტურა, საოჯახო ურთიერთობის ფორმები და ტრადიციები. 1981–2006 წლებში იყო სო­ცი­ა­ლურ ურთიერთობათა შესწავლის საქართველოს ეთნოგრაფიის ­განყოფილების უფროსი.

ითონიშვილი ლექციებს კითხულობდა თსუ-ში, რეგულარულად ხელმძღვანელობდა ეთნოგრაფიულ ექსპედიციებს მთიულეთ-გუდამაყარში, ფშავ-ხევსურეთში, ერწო-თიანეთში, ქსნისა და ლიახვის ხეობებში, ჩაჩნეთ-ინგუშეთსა და ოსეთში. გამოქვეყნებუ­ლი აქვს მრა­ვა­ლი ნა­შრო­მი, მათ შორის წიგნების სა­ხით – ილია ჭავჭავაძის, ალექსანდრე ყაზბეგის, თედო სახო­კიას, გიორგი ბოჭორიძის, სიმონ ჯანაშიას და სხვათა ღვაწლის ამსახველი გამოცემები ქართულ ეთნოგრაფიაში.

2003 წელს მიენიჭა ალექსანდრე ყაზბეგის პრემია.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ქართველ მთიელთა საოჯახო ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ. 1960;
* ცენ­ტრა­ლუ­რი კავკასიის მთიელების საოჯახო ყოფა, თბ. 1969;
* ხევის ტოპონიმიკა, თბ. 1971;
* კავკასიის ხალხთა საოჯახო ყოფა, თბ. 1977;
* სიმონ ჯანაშიას ღვაწლი ქართულ ეთნოგრაფიაში, თბ. 1991.

ლიტერატურა
----------

* *იოსელიანი ხ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 224-225.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვალერიან ითონიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვაჟა ბაზღაძე** (დ. 12 იანვარი, 1947, ზესტაფონი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1971–1972 წლებში გაიარა ინტერნატურა თერაპიაში. 1972–1974 წლებში იყო სამხედრო ექიმი. 1974–1985 წლებში მოსკოვში, ექიმთა დახელოვნების ცენტრალური ინსტიტუტის მე–4 თერაპიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, ასისტენტი. 1985 წლიდან არის ზესტაფონის სააქციო საზოგადოება „ფეროს" მედსანნაწილის მთავარი ექიმის მოადგილე სამკურნალო დარგში, კარდიორეანიმატოლოგი. ავტორია 13 სამეცნიერო ნაშრომის. 1983 წლიდან მუშაობს რეფლექსოთერაპიაში, მოსკოვში, ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში, რეფლექსოთერაპიის კათედრაზე გაიარა რეფლექსო თერაპიის კურსი..

1985 წელს მოსკოვში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა „Хроническое внутрисосудистое микросвертывание крови у больних гломерлонефритом".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვაჟა ბაზღაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვალერიან მელქაძე** (დ. 28 დეკემბერი, 1912, სოფ. ჩხენიში, სამტრედიის რაიონი — გ. 10 ივნისი, 1981) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1977). საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს IV-V მოწვევების დეპუტატი.

  

1937 წელს დაამთავრა თბილისის სტალინის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა სამამულო ომში. 1946-1948 წლებში — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ეკონომიკის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1948-1963 წლებში — პარტიული და სხვა ხელმძღვანელი სამუშაო. 1951-1952 წლებში ქუთაისის საოლქო კომიტეტის მდივანი; 1952 წლიდან საქართველოს კპ ცკ-ის მდივანი. 1958-1960 წლებში საქართველოს ცენტრალური სტატისტიკური სამმართველოს უფროსი. 1963 წლიდან დამფუძნებელი დირექტორის რანგში სათავეში ჩაუდგა საქართველოს სსრ სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტთან არსებულ სახალხო მეურნეობის ეკონომიკისა და დაგეგმვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს, რომელსაც სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა. 2002 წელს ინსტიტუტს მისი სახელი ეწოდა. შეიმუშავა შიდა რესპუბლიკური ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით ერთობლივი საზოგადოებრივი პროდუქტისა და ეროვნული შემოსავლის გამოყენებითი ანალიზური კვლევის მეთოდი.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის ორდენი (2 ორდენი)
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* სამამულო ომის II ხარისხის ორდენი
* სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი
* წითელი ვარსკვლავის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან მელქაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვალერიან მელქაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ვალერიან მელქაძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
**ვაჟა დურგლიშვილი** (დ. 9 მაისი, 1948, დაბა ახალგორი, ახალგორის რაიონი) — ქართველი კომპოზიტორი. მოყვარული მხატვარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).

  

1968-1973 წლებში სწავლობდა თბილისის საესტრადო სასწავლებელში, ხოლო 1979-1983 წლებში თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მუსიკა-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1972 წლიდან იყო თბილისის პიონერთა სასახლის პედაგოგი. თანამშრომლობს საესტრადო ანსამბლებთან: „ორერა", „დიელო", „რერო", „ციცინათელა", „ლალე", „ჯორჯია". ვაჟა დურგლიშვილის საბავშვო სიმღერები შედის ანსამბლების, "მზიური", "მთიები", "ლახტი", "ნერგები", "ბასტი-ბუბუ" რეპერტუარში; მისი თხზულებები: საესტრადო, საბავშვო სიმღერები (500-მდე), მიუზიკლი „თავქარიანები" (2002, დაიდგა მუსიკალური კომედიისა და დრამის თეატრში, ლიბრეტო და რეჟისურა ზ. კახიანის), საბავშვო ოპერა-რევიუ „სათაგური" (1982, ვაჟა-ფშაველას მიხედვით, ლიბრეტო გ. ჭიჭინაძის, რეჟისურა გ. დეისაძის, გადაღებულია კინო-ფილმი). კამერულ-ინსტრუმენტული: საფორტეპიანო, სავიოლინო, ფლეიტის, ქსილოფონის, არფის პიესები (2009-2010). 1975 და 1983 წელს ფირმა „მელოდიამ", გამოსცა მისი ორი საავტორო ფირფიტა-გიგანტი, რომელთა ტირაჟმა მილიონს გადააჭარბა. გამოცემული აქვს 4 CD ალბომი: „პოპულარული სიმღერები", „შენ გიმღერი", „საბავშვო სიმღერები", „სალაღობო".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვაჟა დურგლიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კანდელაკი**. |

**ვალერიან ლაზარეს ძე კანდელაკი** (დ. 19 ივლისი, 1918, სუფსა, ოზურგეთის მაზრა — გ. 2 აპრილი, 1983, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961).

ბიოგრაფია
---------

1925 წელს შეიყვანეს პირველდაწყებით სკოლაში, ბათუმში, რომელიც დაამთავრა 1936 წელს. 1936-1938 წლებში სწავლობდა ბათუმის ლენინის სახელობის საშუალო სკოლაში, 1938-1940 წლებში კი სწავლობდა ბათუმის სამასწავლებლო ინსტიტუტში, 1940 წლიდან კი სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ენის და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. პარალელურად დაუსწრებლად სწავლობდა საკავშირო იურიდიულ ინსტიტუტში მეოთხე კურსამდე

1940 წლიდან მუშაობდა ბათუმში ქალაქის აღმასკომის იურისტად, შემდგომში კი ბათუმის თეატრის მსახიობად. იმ პერიოდში ბათუმის თეატრს სათავეში ედგა არჩილ ჩხარტიშვილი, რომლის სპექტაკლების გამო კანდელაკმა დაიწყო პიესების წერა. თეატრმა მოიწონა და 1944 წელს დადგა მისი რამდენიმე ნაწარმოები, მათ შორის დიდი სამამულო ომისადმი მიძღვნილი პიესა „ბაბუა თევდორე", რომელიც ასევე წარმატებით იდგმებოდა ჭიათურის თეატრის სცენაზე. 1945 წლიდან იყო აჭარის დამცველთა კოლეგიის წევრი. 1952 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი წიგნი „ამაღლებული სოფელი".

ამას მოჰყვა „სარეველა" (1953), „მაია წყნეთელი" (1955), „ქართლის ჩირაღდნები" (1960), „ნაკრძალში" (1966), „დრო-24 საათი" (1970), „გრძელი დღე" (1974), „ოქროს საწმისი", „აიეტი" (1975) და სხვა. დრამატურგს ეკუთვნის „მაია წყნეთელის" (1959) კინოსცენარი, რომელიც რეზო ჩხეიძემ გადაიღო. ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად. მისივე სცენარით განხორციელდა სატელევიზიო დადგმები „მოლოდინი" (1967) და „იხატებოდა სურათი" (1968).

დაჯილდოვებული იყო საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 364.
* ვალერიან კანდელაკი // მწერალთა ავტობიოგრაფიები, ტ. II, თბილისი: ლიტერატურის მუზეუმი, 2013. — გვ. 573-576, ISBN 978-99940-28-85-6.
* *ბაბუნაშვილი ზ. ნოზაძე თ.*, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 202, თბილისი, 1994
* საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო.- თბ. 1988. -გვ.62

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან კანდელაკი (დრამატურგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვალერიან ალექსანდრეს ძე კედია** (დ. 1 აგვისტო [ძვ. წ. 14 აგვისტო], 1911, ზუგდიდი, — გ. 5 მაისი, 1968, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებელი ინჟინერი (1961).

დაამთავრა სა­ქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი (ახლანდ. სტუ; 1932). შემდეგ მუ­შა­ობ­და არქიტექტორად ტრესტ „საქკომუნპროექტში". მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში (1939–1945). დემობილიზაციის შემდეგ მუ­შა­ობ­და „საქსახპროექტში" უფროს არქიტექტორად, ხოლო 1948–1968 წლებში ­— „საქქალაქმშენსახპროექტის" არქიტექტურული სახელოს­ნოს ხელმძღვანელად. ძირითადი ნამუშევრებია: ქალაქ ფოთის გენერალური გეგმა (1934–1935, ა. ნიკოლაიშვილთან ერთად; ამავე ავტორების მიერ გადამუშავებულია 1938); სოფსაბჭოს ტიპური შენობა ხევსურეთისათვის (1938, სოფ. ბარისახო); ქალაქ წყალტუბოს განვითარების და განაშენიანების გენერალური გეგმა (1951, არქიტ. ი. ზაალიშვილთან ერთად); ფოთის დაგეგმარების ახალი პროექტი (1956, არქიტ. ა. ნიკოლაიშვილთან და გ. თოთიბაძესთან ერთად); დაბა ბაკურიანის დაგეგმარება (1960, არქიტ. გ. ბაქრაძესთან, რ. ხატიაშვილთან, ფ. ყუფარა­შვილთან, გ. ჯაფარიძესთან ერთად); სანატორიუმი „მეტალურგი" (1957, თანაავტ. არქიტ. ნ. სოლოვიოვა); გაერთიანე­ბული სააბაზანო შენობის კომპლექსი 200 ნომერზე (1963, არქიტ. ი. ზაალიშვილთან ერთად); სანატორიუმი „გეოლოგი" (არ­ქიტ. გ. ავსაჯანიშვილთან ერთად); პანსიონატი უსინათლოთათვის (1968) — ყველა ქ. წყალტუბოში. ამავდროულად კედია პედაგოგიურ ­საქმიანობას ეწეოდა სა­ქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტსა (1932–1940) და თბილისის სა­ხელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში (1947–1968). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან კედია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პირველი რესპუბლიკა**. |

**ესპანეთის პირველი რესპუბლიკა** - პოლიტიკური რეჟიმი ესპანეთში 1873-1874 წწ. დამყარდა ესპანეთის მეხუთე რევოლუციის მიმდინარეობის პერიოდში მეფე ამადეო სავოიელის გადადგომის შემდეგ 1873 წლის 11 თებერვალს. ამავე დღეს ესპანეთი კორტესმა რესპუბლიკად გამოაცხადა. შეიქმნა დროებითი მთვრობა, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა მემარჯვენე რესპუბლიკელი ესტანისლაო ფიგერასი. 1873 წლის 10 მაისს არჩეულ იქნა ახალი დამფუძნებელი კორტესი. აღმასრულებელ ხელისუფლებას სათავეში ჩაუდგა მემარცხენე რესპუბლიკელი ფრანსისკო პი ი მარგალი, რომლის მთავრობამაც ფართო დემოკრატიული პროგრამა წამოაყენა. 1873 წელს კორტესმა შეიმუშავა კონსტიტუციური პროექტის ძირითდი დებულებანი, რომელიც ითვალისწინებდა ესპანეთში ფედერალური რესპუბლიკის დამყარებას. ამ პროექტმა ქვეყნის მცირე დამოუკიდებელ კანტონებად დაყოფის მომხრე რესპუბლიკელთა ("შეურიგებელთა") უკმაყოფილება გამოიწვია. პროექტის გამოქვეყნება მათ გამოიყენეს როგორც საბაბი ქვეყნის სხვადასხვა რაიონში მთავრობის საწინააღმდეგო აჯანყებათა მოსაწყობად. 1873 წლის ივლისში ფ. პი ი მარგალის მთავრობა გადადგა. 1874 წლის 3 იანვარს გენერალმა მანუელ პავიამ და მარშალმა ფრანსისკო სერანომ მოაწყვეს სახელმწიფო გადატრიალება, რომლის შედეგად ქვეყანაში სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. 1874 წლის 29 დეკემბერს გენერალ არსენიო მარტინეს კამპოსის მიერ განხორციელებულმა ახალმა გადატრიალებამ წერტილი დაუსვა ესპანეთის პირველ რესპუბლიკას, ტახტზე ისაბელ II-ის შვილი ალფონსო XII ავიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Historiaantiqua. *Primera República* (2008)
**ვირთევზასებრნი** (ლათ. Gadidae) — თევზების ოჯახი ვირთევზასნაირთა რიგისა. ზურგის ფარფლი 1-3, ხოლო ანალური ფარფლი 1-2 აქვთ. ქერცლი ციკლოიდურია. გამოიყოფა 4 ქვეოჯახი, 20 გვარი და 56 სახეობა. პატარა, საშუალო და დიდი ზომის თევზებია. უმეტესობა ვირთევზასებრნი ჯოგური, ფსკერისპირა, შედარებით წყალმცირე თევზებია, ზოგიერთი პელაგიურია და კრიოპელაგიური. მრავალ სახეობას ნიკაპზე ულვაშები აქვს. დიდწილად გვხვდება ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ზომიერ წყლებში, თუმცა ზოგიერთი სახეობა გავრცელებულია სუბტროპიკულ, სუბარქტიკულ და არქტიკულ წყლებში, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში გვხვდება ერთი სახეობა — სამხრეთული პუტასუ. ყველა მსხვილი ვირთევზასებრნი მტაცებელია ან ევრიფაგი. რიგი სახეობა ასრულებს მნიშვნელოვან საკვებ და სატოფო მიგრაციას. ბევრი ქმნის დაჯგუფებას. ყრიან რამდენიმე ათასიდან 60 მლნ-მდე ქვირითს. მათი ქვირითი უმეტესად პელაგიურია, ზოგიერთის ფსკერისპირა. ვირთევზასებრნს დიდი სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ; ხორცი უცხიმოა, ცხიმი მდიდარია А და D ვიტამინებით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვირთევზასებრნი — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  *Nelson J. S. Grande T. C. Wilson M. V. H.* Fishes of the World. 5th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2016. P. 300—302. — 752 p
2. ↑  *Froese, Rainer*, and *Daniel Pauly*, eds. (2008). „Gadidae" in FishBase. December 2008 version.
ვირჯილიო კორბო
**ვირჯილიო კორბო** (იტალ. Virgilio Canio Corbo; დ. 8 ივლისი, 1918, ავილიანო, იტალია — გ. 6 დეკემბერი, 1991, კაპერნაუმი, ისრაელი) — იტალიელი ფრანცისკანელი ღვთისმსახური და არქეოლოგიის პროფესორი იერუსალიმის Studium Biblicum Franciscanum-ში.

ბიოგრაფია
---------

ვირჯილიო კორბო დაიბადა 1918 წლის 8 ივლისს იტალიის პოტენცის პროვინციის ქალაქ ავილიანოში. პალესტინაში ჯერ კიდევ ახალგაზრდა ჩამოვიდა. 1988 წელს მას წმინდა მიწაზე ყოფნის 50 წელი შეუსრულდა. რომში უმაღლესი განათლება მიიღო სპეციალობით ქრისტიანული აღმოსავლეთმცოდნეობა, რის შემდეგადაც მრავალი წელი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ფრანცისკანულ სემინარიაში და იერუსალიმის ფრანცისკალურ ბიბლიურ სკოლაში. კორბოს ბიოგრაფიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია წმინდა მიწაზე მრავალი ადგილის არქეოლოგიური გათხრები: მეცხვარეთა სადგომი ბეთლემთან (1946-1954), ამაღლების ადგილი ზეთისხილის მთაზე (1959), „იროდიუმი", იროდი დიდის სასახლე და მავზოლეუმი (1962-1967), იოანე ნათლისმცემლის თავისკვეთის ადგილი, მკვდარი ზღვის პირას მდებარე იროდი მეფის სასახლე (1967-1981), ბიზანტიური ბაზილიკა და მონასტერი ნებოს მთაზე იორდანიაში. ბირ ელ-ყუტის ქართული მონასტრის ფრაგმენტები და წარწერები, ბიზანტიური ბაზილიკა და მონასტერი ნებოს მთაზე იორდანიაში, ქრისტეს საფლავის ეკლესია, ძველი ქალაქი მაგდალინა.

ვირჯილიო კორბოს სახელი განსაკუთრებით დაუკავშირდა ორ წმინდა ადგილს წმინდა მიწაზე: უფლის საფლავი და იესოს ქალაქი. კაპერნაუმში კორბომ დაჰყო უკანასკნელი 23 წელი თავის განუყრელ ფრანცისკანელ მეგობართან სტანისლაო ლოფრედთან ერთად. მათ ერთად გათხარეს სოფელი და სინაგოგა. ქრისტეს პერიოდის სინაგოგის კვალი მიკვლეული იქნა დიდი სინაგოგის საძირკველში. ასევე რაც ყველაზე მთავარია აღმოჩენილ იქნა წმინდა პეტრეს სახლი, სადაც ცხოვრობდა ქრისტე როგორც ოჯახის წევრი. აღნიშნული სახლი იყო პირველი და ყველაზე დიდი თაყვანისცემის ადგილი ადგილობრივი ებრაელი ქრისტიანებისათვის.

ვირჯილიო კორბო გარდაიცვალა 1991 წლის 6 დეკემბერს, მძმე ავადმყოფობის დადგენიდან ხუთი თვის თავზე.

ბიბლიოგრაფია
------------

1. Di Canio, Paolo; Marcotti, Gabriele, Paolo Di Canio : The Autobiography, 2000, Collins Willow
2. Piinera, Virgilio; Pinera, Virgilio, La Isla en Peso by Virgilio Pinera (2000, Paperback), 2000, TusQuets
3. VIRGILIO; HORACIO, Obras Completas de Virgilio y Horacio, 1960, Aguilar S.A. de Ediciones, Madrid
4. VIRGILIO) STROCCHI DIONIGI, Le georgiche di Virgilio, volgarizzate.
5. VIRGILIO, L'Eneide di Virgilio volgarizzata da Annibal Caro, Milano s.d. Casa Editrice Bietti
6. Expósito, Virgilio, Antología de Virgilio y Homero Expósito. Virgilio Expósito Cancionística-Melódico
7. Piñera, Virgilio) Jambrina, Jesús, Virgilio Piñera: Poesía, Nación y Diferencias

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 100 ANNI FA NASCEVA IL GRANDE ARCHEOLOGO PADRE VIRGILIO CORBO
* ხურცილავა, ბ. ვირჯილიო კორბო და საქართველო

სქოლიო
------

1. ↑  Br Virgilio Canio Corbo
ვილია-მისერია როსარიოში, არგენტინა.
**ვილია-მისერია** (ესპ. villa miseria „ღატაკი სოფელი"; პორტუგ. ფაველას ვარიანტი) — უკანონო დასახლებები არგენტინაში, გაშენებული ძირითადად უდიდესი ქალაქების ირგვლივ. ტერმინი მიღებულია ორი ესპანური სიტყვით: villa „სოფელი, მცირე დაბა", და miseria „უკიდურესი სიღატაკე". ტერმინი ნასესხებია ბერნარდო ვერბიცკის 1957 წლის რომანიდან „Villa Miseria también es América" („ღატაკი სოფელიც ამერიკაა").

ეს დასახლებები შედგება მცირე სახლებისა და ქოხებისგან, რომლებიც თუნუქით, ფიცრით და ან სხვა მასალით არის ნაგები (რისი პოვნაც შეიძლება). ქუჩები, როგორც წესი, მოუკირწყლავია და ძირითადად ვიწრო ორღობეებისგან შედგება. ვილა მიზერიაში არ არის კანალიზაცია, თუმცა შესაძლოა იყოს მანამდე არსებული წყალგაყვანილობა (რომლის ირგვლივაც დასახლება გაჩნდა). ელექტრობა ხშირად გადმოყვანილია არალეგალური გადაერთებებით (რაზეც ქრთამის წყალობით თვალს ხუჭავენ ელექტროკომპანიების თანამშრომლები).

ეს სოფლები ზომით შეიძლება რამდენიმე ქოხისგან შედგებოდეს ქალაქის შიგნით, ან მის გარეთ ათასობით მოსახლისგან შემდგარი ორგანიზებული უბანი იყოს. ასეთი სოფლები არსებობს ბუენოს-აირესის, როსარიოს, კორდოვისა და მენდოსას ფარგლებში, ასევე სხვა ქალაქებშიც. XXI საუკუნის დასაწყისისთვის ეს უბნები ამ ქალაქების შესამჩნევად დიდ ნაწილს შეადგენდა.

ამ დასახლებებს სხვაგვარად ასევე უწოდებენ asentamientos irregulares („უკანონო დასახლებები") ან villas de emergencia („სასწრაფო სოფლები"). არგენტინის უმეტესობაში ცალკე სიტყვა villa როგორც წესი ვილა მიზერიას გულისხმობს.

ვილიაში სხვადასხვა წარმომავლობის ხალხი იყრის თავს. მათი უმრავლეოსობა მიგრანტია, ღარიბი პროვინციებიდან ან ქალაქის ახლომახლო მდებარე გაღატაკებული სოფლებიდან, განსაკუთრებით პერონის პირველი მთავრობის პერიოდში. მცირე ნაწილი ახალი იმიგრანტები არიან მეზობელი ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით პარაგვაი და ბოლო დროს ბოლივია). სხვები ადგილობრივი მოქალაქეები არიან, რომლების ბოლოდროინდელი ეკონომიკური კრიზისის მსხვერპლნი გახდნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ კრიმინალი ამ დასახლებებში მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე მდიდარ უბნებში, მისი შედარება ბრაზილიურ ფაველებთან არ შეიძლება. აქ არ არსებობს ორგანიზებული კრიმინალური შეტაკებები და ქუჩის ბრძოლები. თუმცა მრავალი მოქალაქე ვილია-მისერიას მცირე ქურდბაცაცების თავშესაფრად მიიჩნევს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

*
**ვლადიმირ მაკეი** (დ. 5 აგვისტო, 1958 – 26 ნოემბერი, 2022) — ბელარუსი პოლიტიკოსი, ბელარუსის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2012-2022 წლებში, პოლკოვნიკი.

ბიოგრაფია
---------

ვლადიმირ მაკეი დაიბადა 1958 წლის 5 აგვისტოს. 1980 წელს დაამთავრა მინსკის უცხოურ ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. მაკეი მსახურობდა როგორც საბჭოთა, ისე დამოუკიდებელი ბელარუსული არმიის შეიარაღებულ ძალებში. 1993 წელს სამხედრო მოღვაწეობა პოლკოვნიკის რანგში დაასრულა. ამავე წელს დაამთავრა ავსტრიის დიპლომატიური აკადემია. მაკეი სამინისტროს არაერთ დეპარტამენტში მუშაობდა მდივნის თანამდებობაზე (ინფორმაცია და ჰუმანიტარული კოოპერაცია, ანალიზი და პროგნოზი, მინისტრის ოფისი, სახელმწიფო პროტოკოლის სამსახური). 1996-1999 წლებში მუშაობდა კონსულად (ბელარუსის საელჩო საფრანგეთში), და პარალელურად იყო ბელარუსის წარმომადგენელი ევროპის საბჭოში.  2000-2008 წლებში მაკეი ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრე ლუკაშენკოს ასისტენტი იყო, რის შემდეგაც პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე გადაინაცვლა, სადაც 2012 წლამდე დარჩა. 2012 წლის 20 აგვისტოდან ხდება საგარეო საქმეთა მინისტრი.

ფლობდა ბელარუსულ, რუსულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებს.

გარდაიცვალა 2022 წლის 26 ნოემბერს, 64 წლის ასაკში.

სქოლიო
------

1. ↑  Биографии Юрия Жадобина, Вадима Зайцева и Владимира Макея (Jul 15, 2008).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 19, 2008. ციტირების თარიღი: Aug 15, 2020
2. 1 2 3 4  Belarusian foreign minister Vladimir Makei passes away — BelTA. ციტირების თარიღი: 2022-11-26
3. ↑  Minister and Deputy Ministers.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 4, 2011. ციტირების თარიღი: Aug 15, 2020
4. ↑  Belarus foreign minister Makei dies. *Reuters* (26 November 2022). ციტირების თარიღი: 26 November 2022
**ვლადიმერ უზნაძე** (დ. 24 მაისი, 1938, თბილისი) — ქართველი მოცეკვავე და ჟურნალისტი.

ბიოგრაფია
---------

1966 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ჟურნალისტიკა).

ქართული ხალხური ცეკვები შეისწავლა ჯერ მ. რაქვიაშვილთან, შემდეგ თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში რ. ჭოხონელიძის ხელმძღვანელობით; 1957 წლიდან ი.სუხიშვილისა და ნ.რამიშვილის მიწვევით გახდა საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის სოლისტი; განსაკუთრებული აღიარება მოუტანა ცეკვამ „ქართული", რომელსაც ნ. რამიშვილთან ერთად ასრულებდა; 1962–1970 წლებში იყო „საქინფორმისა" და გაზეთ „კომუნისტის" სპეც კორესპონდენტი საზღვარგარეთ; ღვაწლი მიუძღვის „სუხიშვილების" ანსამბლის ისტორიის შექმნაში; შექმნა ანსამბლის საგასტროლო ცხოვრების ამსახველი უნიკალური ფოტომატიანე; 1972–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირში; 1974–1988 წლებში საქართველოს უმაღლესი და სპეციალური განათლების სამინისტროში; 1988–1989 წლებში სახალხო განათლების სამინისტროში; 1989–2001 წლებში საქართველოს კულტურის სამინისტროში; 2001 წლიდან არის საქართველოს ქორეოგრაფიულ მიოღვაწეთა საერთო–ეროვნული კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, 2004 წლიდან თავმჯდომარე, პარალელურად საქართველოს თეატრის, კინოს, მუსიკისა და ქორეოგრაფიის მუზეუმში, ქორეოგრაფიული განყოფილების გამგე; ავტორია მრავალი პუბლიკაციის, რეპორტაჟის, მხატვრულ–დოკუმენტური ნოველის, ბროშურის; გადაღებული აქვს დოკუმენტური ტელეფილფილმი საქართველოს ცეკვის აკადემიური ანსამბლის გასტროლების შესახებ; არაერთი კონკურსისა და ფესტივალის მოთავე და ორგანიზატორია; 2005 წელს დააარსა „ქართული ქორეოგრაფიის დღე"(ყოველწლიურად 11 ივნისი); მონაწილეობდა კინოფილმში „ეთერის სიმღერა" (1955, აბესალომი, რეჟისორი ს. დოლიძე); გასტროლები: მსოფლიოს 65 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად.

ჯილდოები
--------

* 2018 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
* 1996 — ღირსების ორდენი
* 1966 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015, გვ. 454;
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 1/ შემდგ.: ყიფიანი თ. (რედ.), გაჩეჩილაძე თ. სიმონიშვილი გ. თბ. 2000, გვ. 450

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვლადიმერ უზნაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვიბორგი** (რუს. Выборг) — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვიბორგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ადმინისტრაციული საზღვრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 68 კმ-ში და ისტორიულ ქალაქ სანქტ-პეტერბურგიდან 122 კმ-ში. ქალაქი ფინეთიდან გამოყოფილია 27 კილომეტრიანი სარკინიგზო ხაზით. საავტომობილო გზით ფინეთის სახელმწიფო საზღვრამდე (ბრუსნიჩნოე) 35 კილომეტრია. ქალაქი მდებარეობს ვიბორგის ყურის სანაპიროზე, ფინეთის ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს. ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის მსხვილი ეკონომიკური, სამრეწველო და კულტურული ცენტრია, პორტია ბალტიის ზღვაზე და მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი.

ვიბორგი შუა საუკუნეებში შვედებმა დააარსეს. 2010 წლიდან ქალაქი ლენინგრადის ოლქის ერთადერთ ისტორიულ დასახლებას წარმოადგენს. 1940 წლამდე ფინეთის სიდიდით მეორე ქალაქი იყო. ქალაქის ღირშესანიშნაობებია — ვიბორგის ციხესიმაგრე, ვიბორგის ბიბლიოთეკა, მონრეპოს პარკი და სხვა. ქალაქში სულ დაახლოებით 300 არქიტექტურული,ისტორიული, სკულპტურული, არქეოლოგიური და ბუნების ძეგლია. 2010 წლიდან ქალაქს „სამხედრო დიდების ქალაქის" სტატუსი მიენიჭა.

2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 79 962 ადამიანს შეადგენდა, ფართობი 160 847 კმ², ვიბორგი ლენინგრადის ოლქის, მოსახლეობის და ფართობის მიხედვით, სიდიდით მეორე ქალაქია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქ ვიბორგის ადმინისტრაციის საიტი
* ქალაქ ვიბორგის პორტალი
* ინფორმაცია ვიბორგის შესახებ დაარქივებული 2011-02-11 საიტზე Wayback Machine.
* ვირტუალური ტურიდაარქივებული 2010-08-19 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Окончательные итоги переписи населения, по состоянию на 14 октября 2010 года

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
**ვლადიმერ ფილიპეს ძე ტრიბუცი** (რუს. Владимир Филиппович Трибуц; დ. 15(28) ივლისი,1900, პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 30 აგვისტო, 1977, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — საბჭოთა მხედართუფროსი, ადმირალი (1943), ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), სკკპ წევრი (1928), სამოქალაქო ომის (1918-1920) მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

1926 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელი, ხოლო 1932 წელს სამხედრო-საზღვაო აკადემია. 1926-1929 და 1932-1936 წლებში მსახურობდა ბალტიის ფლოტში ჯერ საბრძოლო ხომალდებზე, შემდეგ შტაბის უფროსად. 1939-1947 წლებში იყო ბალტიის ფლოტის სარდალი, 1947-1948 წლებში — შორეული აღმოსავლეთის ჯარების მთავარსარდლის მოადგილე სამხედრო-საზღვაო ძალების დარგში. შემდეგ ხელმძრვანელ თანამდებობებზე იყო სამხედრო-საზღვაო ფლოტსა და სსრკ თავდაცვის სამინისტროში.

ჯილდოები დ ამედლები
-------------------

დაჯილდოვებული იყო 2 ლენინის ორდენით, 10 სხვა ორდენებითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 48.
**ვიატკა** (რუს. Вятка) — მდინარე რუსეთში, უდმურტეთში, კიროვის ოლქსა და თათრეთში (ქვემო დინება); მდ. კამის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1314 კმ, აუზის ფართობი 129 ათ. კმ². სათავეს იღებს ზემო კამის მაღლობზე. ვიატკისათვის დამახასიათებელია დინების მიმართულების მკვეთრი ცვლილებები (ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ, შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ) და დიდი დაკლაკნილობა მთელ მანძილზე. ვაკის ტიპური მდინარეა, ძირითადად მიედინება ფართო და დამრეცფერდობებიან ხეობაში. ქვემოთში ხეობის გაფართოებული და შევიწროებული მონაკვეთები ერთმანეთს ცვლის 1–5 კმ-ის მონაცვლეობით. მრავლადაა ჩქერები. იკვებება ძირითადად თოვლის წყლებით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 890 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრის 1-ლი ნახევრიდან აპრილის მე-2 ნახევრამდე. ძირითადი შენაკადებია: კობრა, ლეტკა, ველიკაია, მოლომა, პიჟმა (მარჯვენა); ჩეფცა, ბისტრიცა, ვოია, კილმეზი (მარცხენა). მდიდარია თევზით (კაპარჭინა, ნაფოტა, ლოქორია, ჩეხონი, ლოქო, წერი, ქორჭილა, ფარგა და სხვ.). ვიატკის აუზში 4000-ზე მეტი მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 192 კმ². დასაცურებელია. ხორციელდება რეგულარული ნაოსნობა ქალაქ კიროვიდან (700 კმ), გაზაფხულზე კირსის ნავმისადგომიდან (1000 კმ-ზე მეტი). მთავარი ქალაქებია: სლობოდსკოი, კიროვო-ჩეპეცკი, კიროვი, ორლოვი, კოტელნიჩი, სოვეტსკი, ვიატსკიე-პოლიანი.

სქოლიო
------

1. ↑   საბჭოთა კავშირის გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1987. — გვ. 67.
2. ↑   Вятка // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М. 2006. — стр. 207.
**ველურის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველურაში. აგებულია შუა საუკუნეებში. 

სამხრეთ-აღმოსავლეთით 3-4 კმ. ტყიანი გორის წვერზე მდებარე ძეგლი საშუალო ზომის რიყის ქვითაა ნაგები, რომელიც თავისი გეგმით ზურგიან კოშკთა ტიპს განეკუთვნება. მისი სამხრეთი კედელი მთლიანად ხევშია ჩაქცეული, თუმცა ეს გარემოება ხელს არ გვიშლის ნაგებობის თავდაპირველი სახის აღდგენაში. გადარჩენილი კედლების წყობაში არსებული კოჭის სამაგრი ბუდეები მიგვანიშნებს, რომ კოშკი ხუთსართულიანი უნდა ყოფილიყო. პირველი სართული ამოვსებულია ქვებით და მცენარეებით.

მეორე სართული დღესდღეობით პირველ სართულს წარმოადგენს. დასავლეთის კედელში ვერტიკალურად ჩაჭრილი ქვის წყობა მიგვანიშნებს კარის არსებობას. ამავე სართულზე ჩრდილოეთი კედლის წყობა გარღვეულია ოვალურად დაახლოებით მეტრნახევარი დიამეტრით. საფიქრებელია, რომ ეს გვიანდელიღიობი განგრეულია და თავდაპირველ გეგმას არ შეესაბამება. აღმოსავლეთ კედელში სამი სარკმელია გაჭრილი — ორი მესამე სართულზე, ერთი კი — მეოთხეზე.

მეხუთე სართული თითქმის დანგრეულია.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 72
**Cubana de Aviación** (ესპ. Cubana de Aviación) — კუბის ეროვნული ავიაკომპანია. დაარსდა 1929 წლის 8 ოქტომბერს და არის ერთ-ერთი პირველი კერძო ავიაკომპანიაა მსოფლიოში. ამ დროისთვის Cubana de Aviación — წამყვანი კუბური ავიაკომპანიაა, რომელიც ახორციელებს სამოქალაქო, სატვირთო და საფოსტო გადაზიდვებს. კომპანიის წარმომადგენლობა მუშაობს მსოფლიოს 32 ქვეყანაში, ხოლო კუბაში კომპანიას გააჩნია 13 ოფისი.

საჰაერო ფლოტი
-------------


**საჰაერო ფლოტი**| თვითმფრინავი | სულ |
| --- | --- |
| ან-24 | 10 |  |
| იაკ-42 | 6 |  |
| ილ-62 | 2 |  |
| ან-24 | 4 |  |
| ან-26 | 4 |  |
| ტუ-154 | 3 |  |
| ილ-96 | 3 |  |
| Airbus-320 | 2 |  |
| იაკ-40К | 1 |  |
| ATR 42 | 1 |  |
| ტუ-204 (CU-C1701, CU-C1702) | 2 |  |
| ტუ-204 (CU-C1700, CU-C1703) | 2 |  |

* ტუ-204 ავიაკომპანია Cubana
* იაკ-42 ავიაკომპანია Cubana de Aviación
* ილ-96-300 Cubana
* ილ-96-300 ჰავანაში ხოსე მარტის საერთაშორისო აეროპორტი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-07-11 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ეფიმ კოსტინის სახლი** (რუს. Дом Е. Я. Костина) — შენობა დონის როსტოვში (როსტოვის ოლქი, რუსეთი). მდებარეობს სუვოროვის ქუჩაზე (სახლი 29/37). სავაჭრო სახლი ააშენეს XIX საუკუნეში და ეკუთვნოდა ვაჭარ ეფიმ კოსტინს. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის ხელოვნების, არქიტექტურისა და ისტორიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. 1917 წლამდე სახლი იმყოფებოდა მისამართზე მცირე სადოვაიის ქუჩა 37/35. გარდა აღნიშნული სახლისა მის მფლობელს ეკუთვნოდა ასევე კარაქის ქარხანა. სახლის მფლობელი იყო თავად, ხოლო ქარხანას ფლობდა მეუღლესთან, დომნა კოსტინასთან, ერთად. კოსტინებს ჰყავდათ სამი შვილი: ვასილი კოსტინი მაღაზიის მეპატრონე, დაკავებული იყო საკონდიტრო საქმიანობით, სტეფანე კოსტინი ამუშავებდა კარაქის ქარხანას და უმცროსი ფილიპე, ქალაქის პირველი საპოლიციო უბნის კანცელარიის მოსამსახურე.

ვაჭარ ეფიმ კოსტინის სახლი როსტოვის საოლქო ადმინისტრაციის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 გადაწყვეტილების პირველი დამატების მიხედვით გახდა რუსეთის ფედერაციის ისტორიისა და კულტურის ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლი და მისი დაცვა საკუთარ თავზე აიღო სახელმწიფომ.

არქიტექტურა
-----------

სახლი ოთხსართულიანია. შემონახულია ჩვენს დრომდე. XXI საუკუნეში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც გაუმჯობესდა და შეიცვალა ძირითადი ფასადი, რისთვისაც გამოიყენეს აგური და სხვა მასალები.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Дом суеверного купца.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-11. ციტირების თარიღი: 2017-02-14.
2. ↑  Монументальное искусство и памятники истории и архитектуры на региональном уровне
3. ↑  Памятники истории, архитектуры, монументального искусства//Гид по Ростову-на-Дону
4. ↑  Постановление № 411// Глава Администрации Ростовской области
ორგანიზაციის ლოგო
**Creative Commons** (შემოკლებით **CC**; ინგლ. creative, შემოქმედებითი; ინგლ. commons — ჩვეულებრივი ადამიანები (ხალხი), იურ. ერთობლივად ფლობის ნებართვა) — არაკომერციული ორგანიზაცია, რომლის მიზანია საავტორო უფლებების რეფორმირება. შეიქმნა ლოურენს ლესიგის მიერ 2001 წელს. ქართულ ენაზე აზრობრივად იგივე სიტყვათა შეხამება არ არსებობს, თუმცა ხშირად იხმარება ტერმინი **შემოქმედებითი გაერთიანება**. 

გაერთიანებამ შექმნა Creative Commons ოჯახის ლიცენზიები, რომლებიც ნებას რთავენ ადამიანებს თავისუფლად გამოიყენონ შემოქმედებითი ნამუშევრები.

Creative Commons ლიცენზიები
---------------------------

 მთავარი სტატია: Creative Commons ლიცენზიები.

### თავისუფლები

Creative Commons Attribution icon **Attribution (by) —** ლიცენზია «ავტორის მითითებით»

  

Creative Commons Attribution icon Creative Commons Share Alike icon **Attribution-ShareAlike (by-sa) —** ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - კოპილეფტი»

### არათავისუფლები

Creative  Commons Attribution icon Creative  Commons Noncommercial icon **Attribution-NonCommercial (by-nc) —** ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - არაკომერციული»

Creative  Commons Attribution icon Creative  Commons Noncommercial icon Creative  Commons Share Alike icon **Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) —** ლიცენზია «ავტორობის მითითებით - არაკომერციული - პირობების შენარჩუნებით»

Creative Commons Attribution icon Creative Commons No Derivative Works icon **Attribution-NoDerivs (by-nd) —** ლიცენზია «ავტორობის მითითებით — დაშექმნის გარეშე»

Creative  Commons Attribution icon Creative  Commons Noncommercial icon Creative  Commons No Derivative Works icon **Attribution Non-commercial No Derivatives (by-nc-nd) —** ლიცენზია «ავტორობის მითითებით — და შექმნის გარეშე - არაკომერციული»

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი, ინფორმაცია ლიცენზიების შესახებ (ინგლისური)
* Creative Commons wiki (ინგლისური)
**ვარაზდატ აროიანი** (სომხ. Վարազդատ Հարոյան; დ. 24 აგვისტო, 1992, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ცენტრალური/მარცხენა მცველი. იგი ამჟამად თამაშობს რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის გუნდ ურალსა და სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

საკლუბო კარიერა
---------------

ვარაზდატ ჰაროიანი დაიბადა ერევანში. მან საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ფეხბურთის სკოლა პიუნიკ ერევანში. 2008 წელს მან პატანში ითამაშა (სულ 18 თამაშში მიიღო მონაწილეობა).

2009 წელს შედგა მისი დებიუტი სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის გუნდ პიუნიკში; აღნიშნული შეხვედრა შედგა ერევანში, განძასარი კაპანის წინააღმდეგ. მან თამაში სათადარიგოთა სკამიდან დაიწყო, ხოლო მოედანზე 90-ე წუთზე, არტურ იედიგერიანი ჩაანაცვლა. ამ სეზონში კლუბი პიუნიკი გახდა 2009 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის ჩემპიონი. 2010 წლის დასაწყისში, აროიანი გუნდში რეგულარულად თამაშობდა; კლუბმა სეზონის ბოლოს მოიგო 2012 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა, 2010 წლის სომხეთის თასი და 2010 წლის სომხეთის სუპერთასი.

2012 წელს მარტში ცნობილი გახდა, რომ მის მიმართ ინტერესი გამოხატა გერმანულმა კლუბმა „1. FC Köln"-მა და მას ოფიციალური შემოთავაზებაც გამოუგზავნა. იგი კლუბმა სანახავად ადრევე მიიწვია; გერმანიაში აროიანი 2012 წელს ჩავიდა.

### პადიდე

2016 წლის 6 ივნისს აროიანმა 2-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა სპარსეთის ყურის პრო ლიგის გუნდ ტრაქტორ საზისთან. თუმცა, 1 დღის შემდეგ კონტრაქტი გაუქმდა, რადგან კლუბის მხარდაჭერებმა აროიანისადმი პროტესტი გამოხატეს (მიზეზი მათსა და სომხე/აზერბაიჯანელ ხალხს შორის ეთნიკური კონფლიქტი სახელდება).

ტრაქტორ საზისთან კონტრაქტის გაუქმებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ, იგი ირანულ, მასჰადში მდებარე კლუბში, პადიდეში ჩაირიცხა. 

### ურალი

2017 წლის 5 ივლისს, ვარაზდატ აროიანმა კონტრაქტი გააფორმა რუსეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის გუნდ ურალთან.

საერთაშორისო კარიერა
--------------------

აროიანის სადებიუტი შეხვედრა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 2011 წლის 10 აგვისტოს, ლიტვიის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში. მისი ოფიციალური დებიუტი შედგა 2013 წლის 11 იანვარს, დანიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან ოფიციალურ შეხვედრაში, სადაც სომხეთის ნაკრებმა მოწინააღმდეგეს ანგარიშით 4:1 სძლიეს.

მიღწევები
---------

ვარაზდატ აროიანს კლუბ პიუნიკში მოგებული აქვს: სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა (2009, 2010), სომხეთის თასი (2009, 2010), სომხეთის სუპერ თასი (2010,2011).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვარაზდატ აროიანი — National-Football-Teams.com
* Profile at ffa.am
* ვარაზდატ აროიანი — FootballDatabase.eu
* ვარაზდატ აროიანი — Soccerway

სქოლიო
------

1. ↑  Varazdat Haroyan at National-Football-Teams.com
2. ↑  Վարազդատ Հարոյանը կմարզվի «Քյոլնի» կազմում დაარქივებული 2019-11-06 საიტზე Wayback Machine. (in Armenian). ArmFootball.com. Retrieved 25 March 2013.
3. ↑
4. ↑  «УРАЛ» ЗАКЛЮЧИЛ КОНТРАКТ С ЗАЩИТНИКОМ СБОРНОЙ АРМЕНИИ (in Russian). FC Ural Yekaterinburg. 5 July 2017.
ვარდან მამიკონიანის აკლდამა ქალაქ ხოისთან
**ვარდან მამიკონიანი** (სომხ. Վարդան Մամիկոնյան; დ. 388 — გ. 26 მაისი, 451) — სომეხი სარდალი, სომხეთის ერთ-ერთი უწარჩინებულესი გვარის წარმომადგენელი ტარონიდან. მამიკონიანები მემკვიდრეობით სპასპეტები (მხედართმთავრები) იყვნენ. 

სომეხი ისტორიკოსის, ფავსტოს ბუზანდის ცნობით, მამიკონიანები ჭენთა — ჩინეთის სამეფო გვარის შთამომავლები არიან. სხვა მოსაზრებით, „ჭენ" აქ „ჭანს" (ერთ-ერთ ქართველურ ტომს) უნდა ნიშნავდეს (ნიკოლოზ ადონცი, ნიკოლოზ ჯანაშია). მამა ვარდან მამიკონიანისა — სომხეთის სპასპეტი ამაზასპ მამიკონიანი, დედა — საკაჰანუში, სომეხთა კათალიკოსის საჰაკ დიდის ასული იყო.

432 წელს მამიკონიანი სომხეთის სპარაპეტი გახდა. იგი გაიწვიეს ირანში და მიაღებინეს სახელმწიფო რელიგია — ზოროასტრიზმი. მაგრამ სომხეთში დაბრუნების შემდეგ, 450-451 წლებში, სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას ირანის წინააღმდეგ. მან რამდენიმეჯერ დაამარცხა ირანელები და აჯანყებულთა მთავრობის მეთაური გახდა. დაიღუპა 451 წლის 26 მაისს ავარაირის ბრძოლაში (მდინარე თხმუტის ნაპირზე, ნახიჩევანის დასავლეთით). მამიკონიანი როგორც ისტორიული პირი იხსენიება იაკობ ცურტაველის „შუშანიკის წამებაში".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მამიკონიანები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვარდან მამიკონიანი***

* О Вардане и войне армянской
**ვალეს წმინდა იოანე ნათლისმცემელის ეკლესია** — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია ვალეში. აგებულია 2002-2003 წლებში.

მცირე ერთნავიანი ეკლესია (გარე ზმომებია 5,3X7,1 მ.) შიგნიდან აფსიდით, გარედან კი სწორკუთხაა, მინაშენისა და კარიბჭის გარეშე. ეკლესია მდებარეობს ღია ველზე. ნაგებია ნაცრისფერი და სხვადასხვა ტონალობის მოწითალო ტუფით. გარშემო მოშანდაკებულია ბაზალტის ფილებით. შესასვლელი ერთი აქვს დასავლეთიდან, სარკმელი სამი — თითო-თითო აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებშია გაჭრილი. აფსიდი გრძივ კედლებს უშუალოდ, საფეხურის გარეშე აგრძელებს. აფსიდში საკურხევლის სარკმლის გვერდებზე ორი სწორკუთხა ნიშია, რომლებიც იატაკიდან იწყება. ტაძრის დარბაზი პილასტრებისა და საბჯენი თაღის გარეშეა და ცილინდრული კამარიტ არის გადახურული. ფასადი სადაა, გრძივ ფასადზე თითო თაღოვანი სარკმელი ცენტრშია გაჭრილი. სარკმლებს და შესასვლელს გლუვი ლილვები შემოუყვება.

ფასადებს გრეხილი ლილვებითა და მათ შორის ორბაფთიანი წნული ორნამენტით შედგენილი კარნიზი ასრულებს. ორქანობიანი სახურავი შემოსილია კრამიტით.

ტაძარს დასავლეთ ფასადზე კარის ზემოთ, სწორკუთხა ქვაზე ამშვენებს ცხრასტრიქონიანი წარწერა:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ | ჩვენ მონებმან ღვთისამან ძმებ-

მა სპარტაკ და ესტატე ჩიტაძეებ-
მა დედის-თამარის თხოვნით აღუ-
აშენეთ ნასაყდრალზე ტაძარი
იოანე ნათლისმცემელის ხსენები-
სა
ხუროთმოძღვრები: ავთანდილ,
ნიკო, ზაზა, გიორგი ნადირაძეები
2002-2003 | "|

ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით სალოცავ ნიშად და სასანთლედ სარკმლის თაღოვანი ნაწილის ქვა დევს გარდამავალი ხანისათვის დამახასიათებელი ჰორიზონტალურ კიდეებიანი თავსართით.

ლიტერატურა
----------

* გ. მარსაგიშვილი, „ვალეს წმ. იოანე ნათლისმცემელის ეკლესია" // „ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია", (რედ. ვალერი ასათიანი), თბ. 2013, გვ. 458
**ვალერიან იოსების ძე დათუკიშვილი** (დ. 15 ივნისი, 1922, სოფ. არბოშიკი, ახლანდ. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი, — გ. 21 მაისი, 2011, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1970). 

II მსოფლიო ომის მონაწილე. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიური ფაკულტეტი (1946). 1953–1960 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ–სავეტერინარო ინსტიტუტის, ხოლო 1983–1991 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრებს; 1960–1983 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტეკონომიის კათედრის დოცენტი, პროფესორი. შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პაატა გუგუშვილის სახელობის ეკონომიკის ინსტიტუტში მთავარ მეცნიერ თანამშრომლად, განყოფილების გამგედ (1991–2005). მისი სამეცნიერო შრომები ეხება პოლიტეკონომიისა და მრეწველობის ეკონომიკის პრობლემებს. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000).

ლიტერატურა
----------

* *ჯიბუტი მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 296.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერიან დათუკიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვაჟა შენგელია** (დ. 4 ოქტომბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი.

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კავკასიურ ენათა ფაკულტეტი.

1968–1972 წლებში იყო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1972–1975 წლებში სწავლული მდივანი, 1972–1975 წლებში უფროსი, 1972–1986 წლებში წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1987–2006 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 2006 წლიდან — მთის იბერიულ–კავკასიურ ენათა განყოფილების ხელმძღვანელი, მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1980 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი, 1987 წლიდან დოცენტი, 2002 წლიდან პროფესორი, 2006 წლიდან მიწვეული პროფესორი. არის სანეცნიერო 140 ნაშრომის ავტორი.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ქართველურ და ჩერქეზულ ენობრივ სისტემათა ისტორიისათვის", დაიცვა 1999 წელს.

2008 წელს მიიღო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის პრემია.

შრომები
-------

* წოვათუშური ტექსტები (რედაქტორი) // ნაწ. 1 : საისტორიო-საგმირო, საყოფაცხოვრებო, სატრფიალო, საწუთისოფლო : ტექსტები მომზადდა სამეცნ. პროექტის "აულის ენები-კაცობრიობის არსებობის გონითი ფორმები-გლობალიზაციის პირობებში" ფარგლებში. - თბილისი, უნივერსალი, 2011. - 276გვ.. - ISBN: 978-9941-17-402-5
* ქართველურ და ჩერქეზულ ენობრივ სისტემათა ისტორიის ზოგი საკითხი = Некоторые вопросы истории картвельской и черкесской языковых систем = Some problems of history of the kartvelian and chercessian lingual systems (ავტორი). - თბილისი, ქართული ენა, 2006. - 240გვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფიული ლექსიკონი — ვაჟა შენგელია — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოლაძე**. |

**ვაჟა გოგოლაძე** (დ. 19 იანვარი, 1927, გოგოლესუბანი, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, საქართველო — გ. 2006) — ქართველი ლოტბარი, მომღერალი, ანსამბლ „გურიის" დამაარსებელი და ხელმძღვანელი, საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწე, ღირსების ორდენის კავალერი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1927 წლის 19 იანვარს, ჩოხატაურის რაიონის სოფელ გოგოლესუბანში. მამა — ბარნაბა გოგოლაძე (პროფესიით ხურო, 1937 წელს გადაასახლეს), დედა — ელისაბედ ჯიბლაძე — მომღერალ-მგალობლები იყვნენ. კარგად მღეროდნენ დებიც — შურა (ბანი) და მარგალიტა (წვრილი, კრიმანჭული). და-ძმებს ჩინებული საოჯახო ტრიო ჰქონდათ (ვაჟა დამწყები ხმა იყო). ოთხწლიანი განათლება გოგოლესუბანში მიიღო, საშუალო — ჩოხატაურის გიმნაზიაში (№1 საშ. სკოლა), რომელიც დაამთავრა 1945 წელს.

1945 წლიდან ვაჟა გოგოლაძე თავის დებთან და ბიძაშვილებთან ერთად საჯაროდ კონცერტებს მართავს. ამავე წლებში მოღვაწეობს დამწყებ მსახიობად და ტექნიკურ რეჟისორად ახლადშექმნილ სახელმწიფო დრამატული თეატრის დასში.

1950 წლიდან ჩოხატაურის გუნდში (ხელმძღვანელი ვლადიმერ ბერძენიშვილი) ერთ-ერთ ლოტბარად მიიწვიეს, რადგან თბილისში გაიარა სპეციალური სადირიჟორო კურსები. 1954 წლიდან უკვე თავად ხელმძღვანელობდა ამ გუნდს.

1957 წლიდან გადმოვიდა თბილისში, სადაც დაამთავრა სამუსიკო სასწავლებელი გუნდის დირიჟორის სპეციალობით და გაიგზავნა ქალაქ რუსთავში ოლიმპიადისთვის გუნდის მოსამზადებლად.

1960-79 წლებში მოღვაწეობდა ქალაქ რუსთავში, შექმნა 120-კაციანი გუნდი, რომელმაც 1961 წელს თბილისში, რესპუბლიკურ დათვალიერებაზე დაიმსახურა პირველი ადგილი და ფესტივალის პრემია.

მომდევნო წლებში მოღვაწეობდა სხვადასხვა საშუალო სკოლაში და რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში.

1967 წლის ზაფხულში გურიაში შექმნა მომღერალთა გუნდი, რომელსაც „გურია" უწოდეს (ანსამბლს მოგვიანებით სახალხო წოდება მიენიჭა). აქედან მოყოლებული, ვაჟა გოგოლაძე „გურიის" უცვლელი ხელმძღვანელი იყო.

მას არაერთხელ ეწვივნენ უცხოელი სპეციალისტები და ქართული ხალხური სიმღერის მოყვარულნი: მორიტა სანი (იაპონია), ფრენკ კეინი (საფრანგეთი), სიუზან ციგლერი (გერმანია), ჰელენ ჩედვიკი (ინგლისი), იოჰან ვესტმანი (შვედეთი), კარლ ლინიკი (აშშ), სოსო ჟორდანია და ნინო ციციშვილი (ავსტრალია), უცხოეთში მოღვაწე ქართული ხალხური სიმღერის შემსრულებელი ანსამბლები: ტრიო „მზეშინა" (პარიზი) და „გორანი" (ავსტრალია). ფრენკ კეინის მიწვევით იყო პარიზში, ხოლო იოსებ ჟორდანიას მიწვევით — ავსტრალიაში, ქართული ხალხური სიმღერების შესწავლის მიზნით. ორივე ტურნემ წარმატებით ჩაიარა. „გორანმა" და სხვა ავსტრალიურმა ანსამბლებმა ისწავლეს და კომპაქტ-დისკზე ჩაწერეს კიდეც მისგან ნასწავლი ქართული ხალხური სიმღერები.

ვაჟა გოგოლაძე სხვადასხვა დროს დაჯილდოებულია: შრომის ვეტერანის მედლით, სახალხო განათლების წარჩინებულის მედლით, ღირსების ორდენით, არის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე და ჩოხატაურის საპატიო მოქალაქე.

ლიტერატურა
----------

* კუკულავა, ქეთევან, „ვაჟა გოგოლაძე", ოზურგეთი, 2015.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვაჟა გოგოლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვაჟა გოგოლაძე
**ვალერიან როსტომბეგოვი** (დ. 1878, თბილისი — გ. 1965, იქვე) — ქართველი პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა თბილისის I გიმნაზიაში, რომელიც 1899 წელს დაამთავრა და სწავლა განაგრძო ხარკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის მათემატიკურ განყოფილებაზე, 2 წლის შემდეგ გადავიდა საბუნებისმეტყველო განყოფილებაზე, რომელიც 1911 წელს დაამთავრა. 1911-1915 წლებში მუშაობდა ხარკოვის სამედიცინო-ვეტერინარულ და პედაგოგიურ ინსტიტუტებში, მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1920 წლიდან მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში თავდაპირველად ასისტენტად, ხოლო შემდგომში ლექტორად და კათედრის გამგედ. 1930 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პროფესორი. მას ეკუთვნის ქართულ ენაზე ფუნდამენტური სახელმძღვანელო სამედიცინო პარაზიტოლოგიაში. მის სახელს ატარებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის ერთ-ერთი ლაბორატორია.

ლიტერატურა
----------

* *ლილუაშვილი მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 334.