recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ეიცი**, *ეცი* — მდინარე საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ჩაედინება ჯვრის წყალსაცავში.

ისტორია
-------

მდინარე ეიცი წარმოადგენს გამყოფ ზოლს მესტიისა და წალენჯიხის მუნიციპალიტეტებს შორის.

ისტორიკოს გერონტი გასვიანის სიტყვებით „მეფის მოხელეებთან მჭიდროდ შეკრულნი დადიანები სვანეთის მფლობელებს ხშირად ავიწროვებდნენ. მთავრობის მითითებით და სამხედრო მოხელე შახოვსკის უშუალო მონაწილეობით დადიშქელიანებს, ჯერ კიდევ, 1834 წელს როგორც ჩრდილოეთით, აგრეთვე სამხრეთ-დასავლეთით დიდძალი მიწები ჩამოართვეს. ჩრდილოეთით დადიშქელიანებს ჩამოეჭრა კავკასიის ქედს იქით მდებარე მთელი ტერიტორია. თუკი დადიშქელიანების სამფლობელოს დასავლეთი საზღვარი ჯვართან ახლოს ცხვიმიზაგარზე („ცხვიმზაგელა") გადიოდა, შემდეგ იგი მდინარე ეცამდე იქნა გადაწეული. კიდევ მეტი, მეფის უმაღლეს მოხელეთა საიდუმლო მითითებით ან უშუალო დასტურით ჩრდილო კავკასიის მფლობელებმა დადიშქელიანებს უარი განუცხადეს საბალახო ადგილების გამოყენებისათვის გადასახადების მიცემაზე".

ლიტერატურა
----------

* გასვიანი გ. დასავლეთ საქართველოს მთიანეთის ისტორიიდან, თბილისი, 1973, გვ. 297

სქოლიო
------

1. ↑   საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 2009. — გვ. 62.
2. ↑  საქ. სსრ ცსსა, გმფ, ანაწ. 1, ს. 7, ფურც. 241-246
3. ↑  გაბლიანი ეგნ. თავისუფალი სვანეთი, ტფილისი, 1927, გვ. 49
ჟუან ჟილბერტო
**ბოსა-ნოვა** (პორტ. bossa nova) — ბრაზილიური მუსიკის სტილი, რომელიც 1950-იან წლებში შეიქმნა რიო-დე-ჟანეიროს კოპაკაბანისა და იპანემის ზღვისპირა უბნებში მცხოვრები სტუდენტებისა და მუსიკოსების მიერ. სახელი დაახლოებით ნიშნავს: „ახალი რითმი" ან „ახალი გზა". ბრაზილიაში თავდაპირველად ეს ჟანრი ცნობილი გახდა ჟუან ჟილბერტოს შესრულებული ანტონიო კარლოს ჟობიმისა და ცინისიუს დე მორაესის კომპოზიციით „ჩეგა დე სოდადე" (პორტ. Chega de Saudade), რომლის ჩანაწერი 1958 წელს გამოვიდა.

წარმოშობა და ისტორია
--------------------

მუსიკას ფესვები სამბაში აქვს თუმცა იფრო კომპლექსურია ჰარმონიის მხრივ და ნაკლებად პერკუსიული. ჟანრზე დიდი ზეგავლენა იქონია ქულ-ჯაზმა და მასიურად პოპულარული გახდა ბრაზილიასა და მთელს ლათინურ ამერიკაში. ჟანრს ასევე საკმაოდ ვრცელი საერთაშორისო წარმატება ჰქონდა 1959 წელს კინოფილმი „შავი ორფეუსი"-ს და 1960 წელს სტენ გეტსის ჩანაწერების გამოსვლის შემდეგ.

შეიძლება თუ არა ბოსა-ნოვას დაერქვას მიმდინარეობა დიდი დებატების საგანია. თუმცა, საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ ამ ჟანრის წარმოშობა დიდი მოვლენა იყო ბრაზილიის მუსიკის ისტორიაში. მან შემოიტანა მუსიკაში კომპლექსური ჰარმონიები, დააახლოვა ლირიკა მუსიკასთან, ხოლო არანჟირება - მუსიკალურ ფორმასთან. მან თავის მხრივ ზეგავლენა იქონია შედარებით გვიანდელ მიმდინარეობაზე ტროპიკალია. ბოსა ნოვას რეპერტუარი ძირითადად შედგება სიმღერებისგან, მაშინ როცა მსგავსი ხმოვანების ინსტრუმენტალური მუსიკა სამბა-ჯაზის ჟანრს მიეკუთვნება.

უეჭველად ბოსა ნოვას ყველაზე ცნობილი სიმღერა არის ანტონიო კარლოს ჟობიმის „გოგონა იპანემადან" (*A Garota de Ipanema*), პორტუგალიურ და ინგლისურ ვარიანტებში.

ბოსა-ნოვას მიმდევრები
---------------------

* ანტონიო კარლოს ჟობიმი
* ჟუან ჟილბერტო
* ელის რეგინა

ლიტერატურა
----------

* Castro, Ruy (transl. by Lysa Salsbury). *Bossa Nova: The Story of the Brazilian Music That Seduced the World.* 2000. 1st English language edition. A Capella Books, an imprint of Chicago Review Press, Inc. ISBN 1-55652-409-9 First published in Brasil by Companhia das Letras. 1990.
* McGowan, Chris and Pessanha, Ricardo. *The Brazilian Sound: Samba, Bossa Nova and the Popular Music of Brazil.* 1998. 2nd edition. Temple University Press. ISBN 1-56639-545-3
* Perrone, Charles A. *Masters of Contemporary Brazilian Song: MPB 1965–1985*. Austin: University of Texas Press, 1989.
* Mei, Giancarlo. *Canto Latino: Origine, Evoluzione e Protagonisti della Musica Popolare del Brasile.* 2004. Stampa Alternativa-Nuovi Equilibri. Preface by Sergio Bardotti; afterword by Milton Nascimento.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბოსა-ნოვა***

* "History of the Bossa Nova"[*მკვდარი ბმული*]
* "It's 20 years ago bossa nova was released to the world at Carnegie Hall in New York"
* "João Gilberto: The Man Who Invented Bossa Nova" დაარქივებული 2012-03-18 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აფხაიძე**. |

**ემანუილ ელისეს ძე აფხაიძე** (დ. 29 აგვისტო [ ძვ. სტ. 17 აგვისტო], 1899, ქუთაისი — გ. 8 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1946), სტალინური პრემიის ლაურეატი (1951).

ბიოგრაფია
---------

1917 წელს ქუთაისის რეალური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სუფლიორად ქუთაისის თეატრში, შემდეგ მსახიობად ბათუმის (1921–1923), ქუთაისის (1923–1924) და 1924 წლიდან თბილისის რუსთაველის სახელობის თეატრში. 1926 წელს დაამთავრა აკაკი ფაღავას დრამატული სტუდია.

აფხაიძე კომედიური ჟანრის მსახიობი იყო. შექმნა მკვეთრი სცენური ფორმითა და არტისტიზმით აღბეჭდილი მრავალფეროვანი რეალისტური სახეები — საქმისაი (შალვა დადიანის „თეთნულდი"), სოლომონ მორბელაძე (დავით კლდიაშვილის „შემოდგომის აზნაურები"), ნესტორი (დადიანის „ნაპერწკლიდან"), გონჯა (სანდრო შანშიაშვილის „არსენა"), ბესო (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი"), მირზა (ილო მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები", სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951), დუდკინი (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი"), პანდოლფო (კარლო გოლდონის „საპატარძლო აფიშით"), დიეგო (ჯონ ფლეტჩერის „ესპანელი მღვდელი"), რაგნო (ედმონ როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი").

აფხაიძემ გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართულ საესტრადო ხელოვნებაში — კითხულობდა საკუთარ იუმორისტულ-სატირულ ლექსებს. მონაწილეობდა აგრეთვე ქართულ კინოფილმებში („სურამის ციხე", „ნარინჯის ველი", „დაკარგული სამოთხე", „ფიცი", „გიორგი სააკაძე", „ჭრიჭინა", „მაია წყნეთელი", „განაჩენი", „დღე უკანასკენლი, დღე პირველი"). შეასრულა სერგო ორჯონიკიძის როლი „მოსფილმის" სურათში „სექტემბრის ღამე".

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან ასევე დაკრძალულია მისი მეუღლე **თინა კონსტანტინეს ასული ჯაფარიძე-აფხაიძე** (დ. 24 თებერვალი, 1904, სოფ. ქვიშხეთი (ხაშურის რაიონი) — გ. 1974, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. მიჰყავდა არფის კლასი. პარალელურად მუშაობდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის, აგრეთვე რუსთაველის თეატრის ორკესტრებში. იყო ცნობილი მთარგმნელის კონსტანტინე ჯაფარიძის ქალიშვილი და ესტრადის გამოჩენილი მომღერლის ქეთევან ჯაფარიძის და.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1946 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1950 — ლენინის ორდენი
* 1951 — III ხარისხის სტალინური პრემია
* 1936 და 1958 — საპატიო ნიშნის ორდენი

ლიტერატურა
----------

* *კიკნაძე ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 34-35.
* *კიკნაძე ვ.* ემანუელ აფხაიძე, თბ. 1960;
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 64, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ემანუილ აფხაიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ემანუილ აფხაიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* ემანუილ აფხაიძე — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР от 5 сентября 1936 года «О награждении работников Грузинского государственного драматического театра им. Ш. Руставели»
**ეკათატი** (ტაი. สมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์, ასევე სურიამარინი, สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระที่นั่งสุริยามรินทร์, და ბორომარაჩა V) — აიუთაიის სამეფოს უკანასკნელი მეფე. მის დროს ბირმელებმა აიუთაია დაიპყრეს. თავად მეფე კი დაიღუპა დაპყრობიდან ძალიან მალე.

ბიოგრაფია
---------

დაბადებისას მიიღო სახელი ანურაკ მონტრი. 1756 წელს ტახტის მემკვიდრე უფლისწული უპარაჩა თამათიბეტი გარდაიცვალა. ტახტის მემკვიდრეობისათვის ორი უფლისწული განიხილებოდა ანურაკი და მისი უმცროსი ძმა. მეფე ბორომაკოტი ანურაკს სახელმწიფოს მმართველად ვერ ნიშნავდა. ისტორიკოსები მას არასერიოზულ და უგუნურ ადამიანად ახასიათებენ. ამის გამო მეფე ბორომაკოტმა უმცროსი შვილი დანიშნა ტახტის მემკვიდრედ. 1758 წელს მეფის გარდაცვალების შემდეგ მან კიდეც დაიკავა ტახტი უთუმფონის (ბორომარაჩა IV) სახელწოდებით. მისი კანდიდატურა არ მოსწონდა მმართველ ელიტას, ამან დაპირისპირება გამოწვია მმართველ წრეებში, რის გამოც რამდენიმე თვეში უთუმფონი გადადგა და მნასტერში წავიდა, ხოლო ანურაკი სურიამარინის სახელით გახდა მეფე. 

1759 წელს სიამის სახელმწიფოს თავს დაესხნენ ბირმელები. ამავე წელს მათ იერიში მიიტანეს დედაქალაქ აიუთაიაზე. მეფემ დახმარებისათვის მონასტერში წასულ ძმას მიმართა. გადამწყვეტი ბრძოლის დროს ბირმის მეფე ალაუნპაია სასიკვდილოდ დაიჭრა, ბირმის არმიამ ალყა მოხსნა და უკან გაბრუნდა. 

1765 წელს ბირმელებმა ფართომასშტაბიანი შეტევა წამოიწყეს. აიუთაიის სამეფოს ერთდროულად დაესხნენ თავს ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან. 1767 წელს ქალაქი აიუთაია დაეცა და სამეფომ არსებობა შეწყვიტა. მეფის ბედი ზუსტად არაა ცნობილი. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით მეფემ შეძლო ალყის გარღვევა, მეორე ვერსიით კი დაიღუპა ქალაქის განადგურების დროს.

ლიტერატურა
----------

* David K. Wyatt: *Thailand A Short History*. Silkworm Books, Chiang Mai 1984, ISBN 974-7047-44-6
* Richard D. Cushman (David K. Wyatt Ed.): *The Royal Chronicles Of Ayutthaya*. The Siam Society, Bangkok 2000, ISBN 974-8298-48-5
* B.J. Terwiel: *Thailand’s Political History. From the Fall of Ayutthaya to Recent Times.* River Books, Bangkok 2005, ISBN 974-9863-08-9

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტაილანდის მეფეები |
| --- |
|  |
| სუკოტაი1238-1438 | 
* სრი ინდრადიტა
* ვან მუინი
* რამ ქამჰინი
* ლოუთაი
* ნგუა ნამ თუმი
* მაჰათამარაჩა I
* მაჰათამარაჩა II
* მაჰათამარაჩა III
* მაჰათამარაჩა IV
 |
|  |
| აიუთაია1350-1767 | 
* უთონგი
* რამესუანი
* რამრაჩათირატი
* ბორომარაჩათირატ I
* თონგ ლანი
* ინთარაჩა
* ბორომარაჩათირატ II
* ბორომატრაილოკანატი
* ბორომარაჩათირატ III
* რამათიბოდი II
* ბორომარაჩათირატ IV
* რაცადათირატი
* ჩაირაჩათირატი
* იოტ ფა
* ვორავონსათირატი
* მაჰა ჩაკრაფატი
* მაჰინთრათირატი
* მაჰათამარაჩათირატი
* ნარესუანი
* ეკათოცაროტი
* სი საოვაფაკი
* სონთამი
* ჩეთათირატი
* ათითაიავონგი
* პრასატ თონი
* ჩაი
* სი სუთამარაჩა
* ნარაი
* ფეტრაჩა
* სურიენთრათიბოდი
* თაი სა
* ბორომაკოტი
* უთუმფონი
* ეკათატი
 |
|  |
| თონბური1767-1782 | 
* ტაქსინი
 |
|  |
| რატანაკოსინი / ტაილანდი1782-დან | 
* რამა I
* რამა II
* რამა III
* მონკუტი
* ჩულალონკორნი
* ვაჯირავუდი
* პრაჯადიპოკი
* ანანდა მაჰიდოლი
* ფუმიფონ ადუნიადეტი
* მაჰა ვაჯირალონგკორნი
 |

 |
**გენჩ-ოგლუევის სახლი** (რუს. Дом купца Генч-Оглуева) — პირველი მრავალსართულიანი საგადასახადო სახლი დონის როსტოვში. მდებარეობს ბალშაია სადოვაიის და სემაშკოს შესახვევის კუთხეში. აგებულია 1883 წელს ალექსანდრე პომერანცევის პროექტის მიხედვით ვაჭარ სტეფან გენჩ-ოგლუევისათვის. აგებულია ეკლექტიკის სტილში და გააჩნია ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

1870-იანი წლების ბოლოს უდიდესმა როსტოველმა ვაჭარმა სტეფან გენჩ-ოგულევმა გადაწყვიტა აეშენებინა საკუთარი საგადასახადო სახლი. სახლის აშენება სთხოვა არქიტექტორ ალექსანდრ პომერანცევს. სავაჭრო სახლის მშენებლობა დაიწყო 1880 წელს და დასრულდა 1883 წელს. პომერანცევისთვის ეს იყო როსტოვში აშენებული პირველი სახლი. 

ვაჭარმა გენჩ-ოგულევმა სახლი გააქირავა. პირველ სართულზე მიმდინარეობდა ვაჭრობა, ხოლო მის ზემოთ განთვსებული იყო კანტორები და ბინები. გენჩ-ოგლუევის სახლში გარკვეული პერიოდი მდებარეობდა გაზეთ „აზოვისპირეთის მხარის" სტამბა. აქვე 1897 წლიდან 1909 წლამდე მდებარეობდა ვოლგა-კამის ბანკის ოფისიც. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. 1925 წლისათვის აქ განათავსეს სამხრეთ-აღმოსავლეთის კომერციული სააქციონერო ბანკი, დონის როსტოვის რაიონის „ნავთობსინდიკატის" სამმართველო, მაღაზია „ხორცპროდუქტი" და სხვ. მეორედან მეოთხე სართულის ჩათვლით განთავსდა საცხოვრებელი ადგილები. 1930-იან წლებში შენობაში გაიხსნა თევზის მაღაზია. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს განადგურდა შენობის სახურავი. 1948-1949 წლებში სახლი აღადგინეს გ. კალაიჯანის პროექტის მიხედვით. გარემონტების შემდეგ მნიშვნელოვნად შეიცვალა შენობის იერსახე.

არქიტექტურა
-----------

სახლი ოთხსართულიანია. არქიტექტურაში ჰარმონიულადაა შერწყმული სხვადასხვა არქიტექტურული სტილი. აგებულია ეკლექტიკის სტილში, თუმცა ფასადი მორთულია ბაროკოს სტილში, რუსტები და სანდრიკები შეიცავს კლასიციზმის ელემენტებს, ხოლო ფრონტონი შეიცავს გოთიკის ელემენტებს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Роль здания доходного дома в жизни города. grants.rsu.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-11-07. ციტირების თარიღი: 2013-08-15.
2. 1 2 3 4 5  Швецов С. Д. На высоком донском берегу: Очерки из прошлого Ростова. — Ростов, 1982. — С. 61—62.
ეიჟა ვოლკმენი Nico Vega-სთან ერთად.
**ეიჟა ვოლკმენი** (ინგლ. Aja Volkman; დ. 4 მარტი, 1980, იუჯინი, ორეგონის შტატი) — ამერიკელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მუსიკოსი. ის ცნობილი გახდა, როგორც ამერიკული ინდი ჯგუფის Nico Vega-ს სოლისტი. მან დენ რეინოლდსთან ერთად გამოუშვა EP ალბომი სახელწოდებით *Egeptyian*.

ახალგაზრდობა
------------

**ეიჟა ვოლკმენი** ჯეიმ ვოლკმენისა და როჯინ მანას შვილია. ის დადიოდა სამხრეთ იუგენის საშუალო სკოლაში და დაამთავრა 1998 წელს, 18 წლის ასაკში. 2011 წლის 5 მარტს ეიჟა დაქორწინდა Imagine Dragons-ის სოლისტ დენ რეინოლდსზე. მათ ჰყავთ 3 ქალიშვილი და ერთი ვაჟი: ეროვ ივ რეინოლდსი (დაიბადა 2012 წლის 18 აგვისტოს), ტყუპი გოგოები ჯია ჯეიმზ და კოკო რეი რეინოლდსები (დაიბადნენ 2017 წლის 28 მარტს) და ვალენტინ რეინოლდსი (დაიბადა 2019 წლის 1 ოქტომბერს). 2018 წლის 26 აპრილს დენ რეინოლსმა განახცხადა, რომ 7 წლის ქორწინების შემდეგ, ისინი გაეყრას აპირებდნენ. მომდევნო დღეს კი ეიჟამ ეს ინფორმაცია დაადასტურა. თუმცა, 2018 წლის 6 ნოემბერს, Imagine Dragons-ის სინგლ *"Bad Liar"*-ის გამოსვლის შემდეგ, რეინოლდსმა განაცხადა, რომ ეიჟა და დენი ისევ ხვდებოდნენ ერთმანეთს და აღნიშნა,რომ ეიჟა დაეხმარა სიმღერის დაწერაში.

კარიერა
-------

### Nico Vega (2005-აგრძელებს მუშაობას)

ეიჟა ვოლკმენი სცენაზე პირველად 2005 წელს სოლო პერფორმანსით წარსდგა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის წევრმა მაიკლ პენიამ ჯგუფი დატოვა მსახიობობის გასაგრძელებლად, 2007 წელს დენ ეპენდი (დრამერი) შეურთდა ჯგუფს და ჩამოყალიბდა ნიკო ვეგას ძირითადი სტრუქტურა. ამის შემდეგ ბენდმა გამოუშვა EP-ის სერიები. მათ ასევე ხელი მოაწერეს *MySpace Records*-ის ჩანაწერებს. ორი წლის შემდეგ ნიკო ვეგამ გამოუშვა სადებიუტო ალბომი. ამავე წლის ბოლოს ბენდი წარსდგა გასართობ პროგრამა *Last Call with Carson Daly*-ზე და ამის შემდეგ დაიწყეს ტური, რომელიც რამდენიმე წელს გაგრძელდა. მათი სინგლი *"Beast"* პოპულარული გახდა 2013 წელს *BioShock Infinite* რეკლამის საშუალებით, რის შედეგადაც სიმღერას 5 მილიონზე მეტი გადმოწერა და სტრიმი ჰქონდა.

ბენდის მეორე ალბომი, *Lead to light*, გამოვიდა 2014 წლის 22 ივლისს. ალბომის ერთ-ერთი სინგლი, „*I believe"* დაიწერა ეიჟას მეუღლესთან, დენ რეინოლდსთან ერთად, ხოლო ტრეკი *„Lighting"* ადამ ბრევინთან და ჯასთინ ვარფილდთან ერთად.

### Egeptyian (2010-2011)

2010 წელს დენ რეინოლდსი და ეიჟა ვოლკემენი შეხვდნენ ერთმანეთს. დენმა ეიჟა მიიწვია, რათა რამდენიმე სიმღერის დასრულებაში დახმარებოდა. ამის შემდეგ კი დაიწყო მათი კოლაბორაცია, რომელსაც შემდგომ *Egyptian* უწოდეს. მათ ჩაწერეს და გამოუშვეს 4 სიმღერა EP ალბომში.

### სოლო კარიერა (2015-აგრძელებს მუშაობას)

2015 წელს რეინოლდსმა ახსენა რომ ვოლკემენი სოლო პროექტზე მუშაობდა. სოლო ალბომი *„Sandy"* გამოვიდა 2017 წლის 19 მაისს, მთავარი სინგლით *"My Man"*. ალბომის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ ჯოშუა ჯეიმზი და პროდიუსერი ტიმ ედგარი.

დისკოგრაფია
-----------

### Nico Vega

* *Nico Vega* (2009)
* *Lead To Light* (2014)

### Egeptyian

* *Egeptyian* (2011)

### სოლო კარიერა

* *Sandy* (2017)

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-02-17. ციტირების თარიღი: 2020-02-17.
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-08-09. ციტირების თარიღი: 2020-02-17.
15. 1 2
16. 1 2 3
17. ↑
18. ↑
19. ↑
20. ↑
21. ↑
**განძანის ციხე** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განძანში. ნინოწმინდის რაიონულ ცენტრს დაშორებულია 25 კილომეტრით. სოფელი მდინარე ფარავნის ორივე მხარესა, ზღვის დრონიდან 2050 მეტრზე. გამოიირჩევა არაერთი მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლით. 

სოფელი განძანი მდებარეობს მდინარე ფარავნისწყალზე. ასეთი სახელწოდებით პუნქტს არ იცნობს ვახუშტი ბაგრატიონი. როგორც ირკვევა, იგი მოგვიანო პერიოდში გაჩნდა. სახელწოდება
"განძა" XIX საუკუნის რუსულ რუკებზეა. იგი დატანილია 1801-1813 წლისა და 1819 წლის რუკებზე.

ისტორია
-------

XIX საუკუნეში რუსებმა სოფელ განძანში ჩამოასახლეს თურქეთიდან ლტოლვილი სომხები. ჩამოსახლებულ მოსახლეობას სოფლის ცენტრში XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აუგია სომხური ეკლესია. სოფელში არაერთი ქართული ეკლესია, რომლებიც გამოირჩევა ლაპიდარული წარწერებით. 

ეკლესიებთან ერთან განძანის ახლოს შემორჩენილია ძველი ციხესიმაგრის ნაშთი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დათარიღება რთულია, რადგან ჩვენამდე მცირე ნაწილმა მოაღწია. თუმცა იგი, უფრო ზუსტად XI-XII საუკუნის ძეგლს მიეკუთვნება. ამჟამად თითქმის აღარაფერია დარჩენილი. ადგილობრივმა მოსახლეობამ გაზიდა ციხის ქვები, ხოლო მის ტერიტორიაზე სამეურნეო დანიშნულების სხვადასხვა შენობები განათავსეს. 

განძანის ციხეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* *მ. ბერიძე*, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404.
* *ს. ჯიქია*. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958, გვ. 343.

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 689.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გურგენიძე**. |

**ბუხუტი გურგენიძე** (დ. 13 ნოემბერი, 1933, დაბა სურამი, — გ. 23 მაისი, 2008, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე. პირველი ქართველი საერთაშორისო დიდოსტატი (1970). სსრკ სპორტის ოსტატი (1955), საერთაშორისო ოსტატი (1968), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1968), სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი (1969), საქართველოს თერთმეტლგზის ჩემპიონი (1958-65, 1968, 1970, 1973), სსრკ ჩემპიონატების ცხრაგზის მონაწილე (საუკეთესო შედეგი – VII-VIII ადგილი, 1958), სტუდენტთა მსოფლიო გუნდური პირველობის ოთხგზის მონაწილე და ორგზის ჩემპიონი სსრკ ნაკრების შემადგენლობაში (1957, 1958). გაიმარჯვა შემდეგ საერთაშoრისო ტურნირებში: სოფია (1959, I-III ადგილი); თბილისი (1965, I ადგილი); ბათუმი (1966, I-IV ადგილი); თბილისი, ვ. გოგლიძის I მემორიალი (1970, I-II ადგილი მიხეილ ტალთან ერთად); ოლომოუცი (1976, I ადგილი); თბილისი, ვ. ქარსელაძის IV მემორიალი (1976, I ადგილი); ჰრადეცკრალოვე (1977-78, I-II ადგილი). იყო ნანა ალექსანდრიას მწვრთნელი (1966-76), საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი და ჭადრაკის სასახლის დირექტორი (1989-94). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ.შ. ღირსების ორდენი (1996).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბუხუტი გურგენიძე — თამაშების არქივი Chessgames.com-ზე (ინგლისური)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 212.
* გიორგაძე თ. ბუხუტი გურგენიძე 60/45, თბ. 1993.
**განედი** (ლათ. Latitudo) — ერთ-ერთი კოორდინატი სფერულ კოორდინატთა სისტემის რიგში, რომელიც ადგენს დედამიწის ზედაპირის წერტილების მდგომარეობას (გეოგრაფიული კოორდინატები, გეოდეზიური კოორდინატები), ციურ სფეროებსა (ციური კოორდინატები) და მზის, მთვარისა და პლანეტების ზედაპირზე (ჰელიოცენტრული კოორდინატები, სელენოგრაფიული კოორდინატები, პლანეტოგრაფიული კოორდინატები). გეოგრაფიული განედი არის კუთხე, რომელსაც ქმნის მოცემული წერტილის შვეული ეკვატორის სიბრტყესთან. მანძილი დედამიწის ზედაპირის რომელიმე წერტილამდე ეკვატორის ჩრდილოეთით ან სამხრეთით, გამოხატული გრადუსებით. გეოგრაფიულ განედს აითვლიან ეკვატორიდან ჩრდილოეთით (ჩ. გ.) და სამხრეთით (ს. გ.) 0-იდან 90°-მდე. გეოგრაფიული განედი განსაზღვრავს წერტილის მდებარეობას დედამიწის ზედაპირზე. გეოგრაფიული განედი „φ" არის კუთხე შვეულ ხაზსა და ეკვატორის სიბრტყეს შორის. ტერმინი „შვეული ხაზი" აღნიშნავს მიმართულებას სიმძიმის ცენტრისაკენ („ასტრონომიული განედი") ან პერპენდიკულარს მოცემული წერტილის ზედაპირისკენ („გეოდეზიური განედი"). უკანასკნელ შემთხვევაში „ზედაპირის" გაგებაში ჩვეულებრივ, იგულისხმება დედამიწის ელიფსოიდის მიახლოებითი ფორმა. წერტილების გეოგრაფიული განედი, რომელიც განფენილია ჩრდილოეთ ნახევარფეროში (ჩრდილოეთი განედი) მიჩნეულია დადებითად, ხოლო წერტილების განედი სამხრეთ ნახევარსფეროში — უარყოფითად. გარდა ამისა, ეკვატორთან მიახლოებულ განედებს უწოდებენ „დაბალს", ხოლო პოლუსებთან ახლოს მდებარე განედებს — „მაღალს". ადგილის განედის განსაზღვრა შესაძლებელია ისეთი ასტრონომიული ხელსაწყოების დახმარებით, როგორებიცაა სექსტანტი და გნომონი (პირდაპირი გაზომვა), აგრეთვე შესაძლებელია GPS-ისა და GLONASS-ის სისტემების გამოყენებაც (ირიბი გაზომვა).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გეოგრაფიული კოორდინატები
* გრძედი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„განედი"** ვიკისაწყობში.
* გეოგრაფიული კოორდინატები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* განედი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პარალელები / მერიდიანები |
| --- |
|  |
| 

**ეკვატორი**
ჩრდილოეთი ტროპიკი
სამხრეთი ტროპიკი
არქტიკული წრე
ანტარქტიკული წრე
**ეკვატორი**
ჩრდილოეთი ტროპიკი
სამხრეთი ტროპიკი
არქტიკული წრე
ანტარქტიკული წრე
**ეკვატორი**
ჩრდილოეთი ტროპიკი
სამხრეთი ტროპიკი
არქტიკული წრე
ანტარქტიკული წრე
**W 0° E**
30°
60°
90°
120°
150°
180°
30°
60°
90°
120°
150°
180°
5°
15°
25°
35°
45°
55°
65°
75°
85°
95°
105°
115°
125°
135°
145°
155°
165°
175°
5°
15°
25°
35°
45°
55°
65°
75°
85°
95°
105°
115°
125°
135°
145°
155°
165°
175°
10°
20°
40°
50°
70°
80°
100°
110°
130°
140°
160°
170°
10°
20°
40°
50°
70°
80°
100°
110°
130°
140°
160°
170°
**0°**
10°
20°
30°
40°
50°
60°
70°
80°
90°
10°
20°
30°
40°
50°
60°
70°
80°
90°
5° **N**
15°
25°
35°
**45°**
55°
65°
75°
85°
5° **S**
15°
25°
35°
**45°**
55°
65°
75°
85°
45x90
45x90
45x90
45x90

 |

 |
**განძის კუნძული** (ინგლ. Treasure Island) — შოტლანდიელი მწერლის, რობერტ ლუის სტივენსონის პირველი და ყველაზე გავრცელებული რომანი, რომელიც 1883 წელს გამოიცა. წიგნი მოგვითხრობს ჯიმ ჰოკინზის უჩვეულო თავგადასავალს გემის ეკიპაჟთან ერთად განძის კუნძულისაკენ. ეს მოგზაურობა აღსავსეა ხიფათებითა და ღალატით.

რომანი ქართულადაცაა ნათარგმნი და იგი ინგლისურიდან ალექსანდრე გამყრელიძემ თარგმნა.

სიუჟეტი
-------

წიგნი პირველ პირშია მოთხრობილი და მას თავად ჯიმ ჰოკინზი გვიყვება. იგი არის ბავშვი, რომლის მშობლებსაც აქვთ ფუნდუკი „ადმირალი ბენბოუ" მათი ცხოვრება მშვიდად მიდის ფუნდუკში ყოფილი მეკობრის ბილ ბონსის გამოჩენამდე. მას ჰყავს უამრავი მევალეები და ისინი მუდმივად აკითხავენ მას, ის რომის მოყვარულია, სწორედ ეს ხდება საბოლოოდ მისი სიკვდილის მიზეზი.

ექიმი ლივსი არის ადამიანი, რომელიც შეტევის დროს სიკვდილს გადაარჩენს ბილს, მაგრამ მას კვლავ არ აძლევენ მოსვენებას, ამიტომ მისი გადარჩენა ვეღარ მოხერხდება და იგი მეორე შეტევას შეეწირება.

მის ნივთებში კუთვნილი ფულის ძიებისას, ჯიმი და მისი დედა აღმოაჩენენ რუკას, რომელზეც აღნიშნულია რაღაც კუნძულზე (მწერალი მის გრძედსა და განედს შეგნებულად არ ასახელებს) განძის მდებარეობა. ისინი სასწრაფოდ გამოიქცევიან ფუნდუკიდან, სადაც მალევე ჩნდებიან აგრეთვე ყოფილი მეკობრეები და ბილის მევალეები, რომელთაც ასევე ამ განძის რუკის პოვნა სურთ, მაგრამ საწადელს ვერ მიაღწევენ.

სკვაირი, ექიმი ლივსი, ჯიმი და გემ „ისპანიოლას" ეკიპაჟი მიემგზავრება კუნძულისკენ განძის იქიდან წამოსაღებად. ამ მოგზაურობისას ჯიმი აღმოაჩენს, რომ ყოფილი მეკობრე და მზარეული გემზე, ცალფეხა ჯონ სილვერი რომელსაც ჯიმი ხშირად „აყლაყუდა ჯონის" სახელით მოიხსენიებს, ამზადებს შეთქმულებას და გადაბირებული ჰყავს გემის ეკიპაჟის დიდი ნაწილი. მათ გადაწყვეტილი აქვთ, როცა განძი გემზე იქნება, დანარჩენებს შეუტიონ, ხოლო შემდეგ გემით განძთან ერთად უკან დაბრუნდნენ.

კუნძულზე ჩასვლის შემდეგ იწყება კეთილსინდისიერი მეზღვაურების ბრძოლა მეკობრეთა წინააღმდეგ. ამ ბრძოლის დროს ჯიმი ძალიან დაეხმარება ექიმ ლივსსა და სკვაირს მეკობრეების დამარცხებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***განძის კუნძული***

* *განძის კუნძული* საიტზე Goodreads
განჯა-ყაზახის რეგიონი
**განჯა-ყაზახის (ეკონომიკური) რეგიონი** (აზერ. Gəncə-Qazax iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის ქალაქები: განჯა და ნაფთალანი; ასევე რაიონები: აღსთაფის, ყაზახის, დაშქესანის, გადაბეის, თოუზის, გორანბოის, გოიგოლის, სამუხის და შამქორის.

ფართობი — 12 300 კმ², რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 14,4 % შეადგენს. მოსახლეობა — 1240,8 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).

ეკონომიკა
---------

რეგიონის მთავარი მიწისქვეშა რესურსება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, კობალტი, ბარიტი, რკინის მადანი, კირქვა, მარმარილო, თაბაშირი, ცეოლითი, ბენტონიტური, ცემენტის ნედლეული, დაშქესანის რკინის საბადო, ოქრო და სპილენძი.

ელექტროენერგია წარმოდგენილია განჯის, შამქორის და იენიქენდის ჰესებით. დიდი ჰიდროენერგეტიკული პოტენციალი გააჩნია ასევე მდინარე მტკვარის ნაწილს, რომელიც მიედინება რეგიონის ტერიტორიაზე.

რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია მძიმე მრეწველობას, რომელიც წარმოდგენილია მანქანათმშენებლობის, ინსტრუმენტი მიღების, საკომუნიკაციო მოწყობილობების წარმოების, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის აწყობის საწარმოებით.

სოფლის მეურნეობა
----------------

კარტოფილის მოყვანა, მარცვლეულობა და მევენახეობა, ასევე არის რეგიონის ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო სფერო. ასევე განვითარდა მებოსტნეობა, მეხილეობა და მესაქონლეობა.

ტრანსპორტი
----------

კასპიის ზღვაში მოპოვებული ნავთობი და ბუნებრივი აირი ტრანსპორტირდება ბაქო - თბილისი - ჯეიჰანის, ბაქო - სუფსის და ბაქო - თბილისი - ერზრუმის გაზსადენით, რომელიც გადის ამ რეგიონის ტერიტორიაზე. მთავარი სარკინიგზო და საგზაო მარშრუტები, რომლებიც აკავშირებენ აზერბაიჯანს საქართველოსთან და შავ ზღვასთან, ასევე გადის ამ ტერიტორიაზე.

ტურიზმი
-------

ხელსაყრელი კლიმატური პირობები საშუალებას აძლევს შეიქმნას აქ საერთაშორისო მნიშვნელობის სამკურნალო და სპორტული კომპლექსები. რეგიონში, ზღვის დონიდან 1566 მეტრზე, მდებარეობს რეკრეაციული ზონა გოიგოლი და ჰაჯიქენტი, აგრეთვე მსოფლიოში ცნობილი სამედიცინო და საკურორტო ცენტრი „ნაფტალანი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აზერბაიჯანის ეკონომიკური რუკა დაარქივებული 2015-06-28 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პროგრამა რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების (2004-2008 წწ). დაარქივებული 2016-10-13 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რეგიონები

სქოლიო
------

1. ↑  1.15 Territories, number and density of population by economic and administrative regions of the Republic of Azerbaijan

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზერბაიჯანის რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
* არანი
* აფშერონი
* განჯა-ყაზახი
* ყუბა-ხაჩმაზი
* ზემო ყარაბაღი
* ლენქორანი
* მთიანი შირვანი
* ქალბაჯარ-ლაჩინი
* შაქი-ზაქათალა
 |
|  |
| სხვა დაყოფა | 
* მთიანი ყარაბაღი
* ნახიჩევანი
 |

 |
**ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი** — ევროკავშირის ერთ-ერთი დამხმარე ინსტიტუტი, რომელიც შედგება 350 წევრისაგან, რომლებიც ეკონომიკისა და სოციალური სფეროს სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები არიან. წევრების კანდიდატურას წარადგენენ ეროვნული მთავრობები და მათ 5 წლის ვადით ნიშნავს ევროკავშირის საბჭო. მრავალი საკითხის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებამდე აუცილებელია ამ კომიტეტის აზრის მოსმენა. გარდა ამისა, კომიტეტს საკუთარი ინიციატივით შეუძლია წარადგინოს საკუთარი მოსაზრებები. ეკონომიკისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის მეშვეობით თანამეგობრობის განვითარების პროცესში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ვაჭრობას, მრეწველობასა და პროფესიულ კავშირებს. ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი დაარსდა 1957 წელს, როგორც საერთო ბაზარზე არსებული პრობლემების განხილვის მთავარი ფორუმი. კომიტეტი წარმოადგენს საკონსულტაციო ორგანოს, რომელიც თავის დასკვნებსა და მოსაზრებებს აწვდის უფრო მსხვილ ინსტიტუტებს, კერძოდ კი საბჭოს, კომისიას და ევროპარლამენტს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  ევროპის ეკონომიკური და სოციალური კომიტეტი[*მკვდარი ბმული*]
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **განზომილება**. |

**განზომილება** — ფიზიკური სიდიდეების დამოკიდებულების ფორმა იმ სიდიდეებისაგან, რომლებიც მიღებულია ძირითად სიდიდეებად. ყველაზე უფრო მიზანშეწონილია ამ დამოკიდებულების გამოსახვა {\displaystyle L} სიგრძის, {\displaystyle M} მასისა და {\displaystyle T} დროის მიხედვით. არსებული განსაზღვრებისა და მისი გამომსახველი მათემატიკური ფორმულის შესაბამისად ფართობს აქვს განზომილება {\displaystyle L^{2}}, მოცულობას — {\displaystyle L^{3}}, სიჩქარეს — {\displaystyle MT^{-1}}, აჩქარებას — {\displaystyle MT^{-2}}, ძალას — {\displaystyle LMT^{-2}}. იმისათვის, რომ განზომილების ფორმულები განასხვაონ სათანადო ფიზიკური დამოკიდებულების გამომსახველი ფორმულებისაგან, იყენებენ კვადრატულ ფრჩხილებს, მაგალითად, {\displaystyle [LT^{-1}]} და ა. შ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 680.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb11978037k (data)
* GND: 4133116-3
* LCCN: sh85038036

 |
*მეგრელი დიდებული*, გრიგორი გაგარინის მიერ. 1840s.
**განძიელი** — შუა საუკუნეების ქართველ დიდებულთა გვარი. მისი წარმომადგენლები ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით 1727 წელს თრიალეთიდან ქსანში შემოვიდნენ და მოღვაწეობდნენ, როგორც *ქსნის საერისთოს გვერდის ძირის აზნაურები*. განძიელები ამ წოდებითაა მოხსენიებული გეორგიევსკის ტრაქტატში, რომელიც 1783 წელს გაფორმდა, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ განძიელები სულ მცირე 1783 წლამდე აღმოსავლეთ საქართველოს გვერდის ძირის აზნაურნი იყვნენ. შემდგომად ამისა, განძიელების გვარი (ან გვარის ერთი გარკვეული ნაწილი) გადავიდა იმერეთში, სადაც ეს გვარი „იმერეთ შესცვალეს ენის თვისებისა გამო **გეგელიათ**." განძიელების გვარის ასეთი გეოგრაფიული გადაადგილება ხსნის იმას თუ რატომ არიან დღესდღეობით იმერელი და მეგრელი გეგელიები.

გვარის ისტორია
--------------

ვახუშტი იუწყება, რომ განძიელები თავდაპირველად იყვნენ განძიძეები, სომხების მთავარნი განძაში დადგენილი ბერძნების მიერ 1038 წელს. როდესაც „დამდაბლდა სომეხთა სამეფო და იქმნა აღრეულობა, [ესენი] მოვიდნენ და დასახლდენ ადგილსა თრიალეთისასა, განძად წოდებულსა." შემდგომად ამისა, ვახუშტი წერს, რომ თრიალეთიდან განძიძეები „შთამოვიდნენ ვახტანგ მეფის დროს 1727 წელს" და იწოდნენ განძიელებად, მათი უკანასკნელი ადგილსამყოფის აღსანიშნავად. იმის გათვალისწინებით, რომ გეორგიევსკის ტრაქტატში განძიელები ქსნის საერისთავოს გვერდის ძირის აზნაურებად არიან მოხსენიებული სავარაუდოა, რომ ვახუშტი თრიალეთიდან შემოსვლაში განძიელების ქსანში დაფუძნებას გულისხმობდა. ვახუშტი ასევე წერს, რომ განძიელებმა უმაღლესი დიდებულის ტიტული რაც მათ სომხეთში ჰქონდათ დაკარგეს და „შეიქმნენ აზნაურნი" რაც შესაძლოა უკავშირდებოდეს სომხეთის სამეფოში არსებულ „აღრეულობას", რომლის შედეგადაც განძიელებმა მთავრის ტიტული ვერ შეინარჩუნეს.

ვახუშტის ჩანაწერების მიხედვით, „ესენი ცნობილნი იყვნენ დროსა მეფის ვახტანგისა, და თეიმურაზისასა და არიან მოხსენებულ ტრაკტატსა შინაცა."

უცნობია, თუ ზუსტად რა ეტაპზე გადავიდნენ განძიელები იმერეთში და შემდგომში ოდიშის სამთავროში, სადაც ისინი საბოლოოდ დადიანებთან დაახლოებული პირები გახდნენ. იონა მეუნარგია წერს, რომ თავად ლევან დადიანს მარტვილში მოკრძალებული ოდის მაგიერ სასახლის აშენება არჩილ ბატონიშვილმა და გიორგი გეგელიამ ურჩიეს.

ლიტერატურა
----------

* გ. პაიჭაძე, *გეორგიევსკის ტრაქტატი, 1783 წლის ხელშეკრულება რუსეთის მფარველობაში აღმოავლეთ საქართველოს შესვლის შესახებ*, („მეცნიერება", 1983), გვ. 60
* ი. მეუნარგია, *სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი პერიოდი და დავით დადიანი*, სოლ. ცაიშვილის რედაქციით, (თბილისი, 1939)

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს თავად-აზნაურთა საკრებულოს გვერდი, გეორგიევსკის ტრაქტატი[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  ქართული გენეალოგია
3. ↑  სამეგრელოს სამთავროს უკანასკნელი პერიოდი და დავით დადიანი[*მკვდარი ბმული*]
**განუყრელა** (ლათ. Agapornis) — ფრინველთა გვარი თუთიყუშისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 9 სახეობა.

ჯმუხი აგებულების მცირე ზომის თუთიყუშებია. სხეულის სიგრძე 13–18 (ხშირად დაახლ. 15) სმ შეადგენს, მასა 25–31 გ-დან (რუხთავა განუყრელა) 49–66 გ-მდე (ფრთაშავი განუყრელა; *A. taranta*). ფრთები მახვილია; ბოლო — სოლისებრი, მოკლე, მომრგვალებული ან საფეხუროვანი; ნისკარტი — ფერად ღია რუხი, შავი ან წითელი; ფეხები მუქია. თვალები მცირე ზომის, ხოლო მისი ფერადი გარსი ჩვეულებრივ მუქია; 4 ახლომონათესავე სახეობას მის გარშემო თეთრი ზოლი ახასიათებს. მამლის შეფერილობაში ნაჯერი მწვანე ტონები ჭარბობს. სახეობათა შორის განმასხვავებლის როლს თამაშობს კაშკაშა წითელი, შავი, ცისფერი, ლურჯი და ყვითელი მონაკვეთები თავზე, კისერზე, მკერდზე, წელზე, ზედაბოლოსა და ბოლოზე. დედლები მამლებს ჰგვანან ან მცირე დეტალებით განსხვავდებიან (3 სახეობა). ახალგაზრდა ფრინველები უფრო მკრთალები არიან.

გავრცელებული არიან აფრიკაში, საჰარის სამხრეთით, რუხთავა განუყრელა (*A. canus*) — მადაგასკარზე. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებსა და ტყისპირებში, სავანებში, ბუჩქნარიან ნახევარუდაბნოებში და კულტურულ ლანდშაფტებში, მათ შორის ქალაქის პარკებში; მთებში ზღვის დონიდან 3400 მეტრ სიმაღლემდე ბუდობენ (ფრთაშავი განუყრელა).

უმთავრესად თესლებით იკვებებიან (უპირატესად აკაციის მარცვლებით), აგრეთვე კვირტებით, ყვავილებით, ნორჩი ფოთლებით, კენკრითა და ნაყოფებით (მ. შ. ლეღვი და მანგო).

წყვილები მუდმივია (მონოგამია) და ძირითადად ერთად ცხოვრობენ (აქედან სახელწოდება); მრავლდებიან წვიმის სეზონზე. ჯამისებურ, გვერდითაშესასვლელიან ბუდეს ხის ან ბუჩქის ტოტებს შორის აშენებენ, მასალად იყენებენ წნელსა და გამხმარ ღეროებს, რომლებსაც ზურგის ქვედა მხრისა და ზედაბოლოს ბუმბულებით ეზიდებიან. საბუდრად ზოგჯერ ფუღუროებს, მერცხლის, კვირიონის და ალკუნის სოროებს, ფეიქრების, ჭიანჭველებისა და ტერმიტების მასიურ ნაგებობებსაც იყენებენ. დედალი 3–8 კვერცხს დებს; ინკუბაცია 22–25 დღე გრძელდება; ბარტყებს ბუდეში 38–44 დღის მანძილზე კვებავენ.

IUCN-ის წითელ წიგნში სამი სახეობაა შეტანილი: ლოყაშავი განუყრელა (*A. nigrigenis*) მოწყვლად ჯგუფს განეკუთვნება; გადაშენებასთან ახლოს მყოფ განუყრელებს ტყვეობაში ამრავლებენ და ძალიან პოპულარულები არიან მოყვარულებში, ასეთია წითელყელა (*A. roseicollis*) და ნიღბოსანი განუყრელა (*A. personatus*); გამოყვანილია რამდენიმე ორიგინალური ფერადი ფორმა.

ლიტერატურა
----------

* *Лоскот В. М.* Неразлучники // Большая российская энциклопедия. т. 22. — М. 2013. — стр. 487.

სქოლიო
------

1. ↑  *კუტუბიძე მ.*, ფრინველების ნომენკლატურული ტერმინოლოგია, თბ.: „მეცნიერება", 1973. — გვ. 55, 108, 182.
2. ↑  *Бёме Р. Л.*, *Флинт В. Е.* Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз. «РУССО», 1994. — С. 110—111. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.
სურათზე მოჩანს ღია ბერგშრუნდი მონ-დოლანის მთაზე, მონბლანის მასივი, ალპები
**ბერგშრუნდი** (გერმ. Bergschrund, Berg — მთა და Schrund — ბზარი) — მყინვარის კვების არეში არსებული ნაპრალი.

წარმოიქმნება ფირნის ველის გათხელებული კიდის გასწვრივ, ცირკის ციცაბო ფერდობებთან კონტაქტის ზოლში. ერთმანეთისაგან გამოყოფს ფირნის უძრავ და მოძრავ ნაწილებს. წარმოადგენს მთისძირა ნაპრალს, რომელიც ყალიბდება მყინვარის გარე საზღვარზე. როგორც განივი ან გასწვრივი ნაპრალი გავრცელებულია ხეობის ან ცირკული მყინვარების თავში.

ბერგშრუნდის ქვემოთ ფირნული ყინული გადადის მყინვარის კრისტალურ ყინულში. ბერგშრუნდიდან იწყება ფირნისა და ყინულის დინება, ამიტომ ისინი მუდამ განიცდიან განახლებას როგორც მოძრავი და უძრავი მასის საზღვარი. ზაფხულის თვეებში ბეგშრუნდი ღიაა, სადაც მოჩანს ცირკის კლდოვანი ძირი, რომელიც დილის სინოტივისა და ღამის გაყინვის გამო ინტენსიურად იმსხვრევა.

ბერგშრუნდის სიღრმე რამდენიმე მეტრიდან 150 მ-მდეა, ხოლო სიგანე 1–2-იდან 30 მ-მდე. თუკი მყინვარული ცირკის ფერდობზე არ არის ფირნი, მაშინ მყინვარისგან გამოყოფილი კლდოვანი კალთის ბზარს რანდკლუფტი ან კიდური ეწოდება. ის ბერგშრუნდიდან შეიძლება განვითარდეს თბილის სეზონის ბოლოს, როდესაც კალთაზე ფირნი დნება.

სქოლიო
------

1. ↑  Andrew Goudie. Encyclopedia of Geomorphology, Volume 1. A–I. 2004.
2. ↑  Bergschrund | National Snow and Ice Data Center
3. 1 2 3  Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. 1978.
**დრისის ჯავახაანთ ციხე** – ციხესიმაგრე კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანის დასავლეთით 400 მეტრზე. მდინარე თეძამის მარცხენა ნაპირზე, კლდის თავზე. კომპლექსი შედგება ციხე-გალავნის, ეკლესიის, კოშკის და სასახლისაგან. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.

კომპლექსს შემოვლებული ჰქონდა რთული მოხაზულობის გალავანი. მშენებლებს კლდოვანი კონცხის ყველა ადგილი გამოუყენებიათ. ყველა ნაგებობა, გარდა ეკლესიისა, ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. ჩრდილოეთით კოშკი დგას, ხოლო სამხრეთით სასახლე მდგარა, რომელიც ამჟამად საკმაოდ დანგრეულია. ეკლესია, რომელიც ციხის ზედა იარუსზე დგას, დარბაზულია და ნაგებია კარგად გათლილი მწვანე ტუფის კვადრებით. ტაძარი წმ. გიორგის სახელობისაა. შესასვლელი დასავლეთის კედელშია. საკურთხევლის იატაკში ამოჭრილია წრიული ფორმის ღრმა, ჭურისებრი სათავსი. კომპლექსში ასევე შესულია სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები, რომლებიც დაზიანებული სახითაა შემორჩენილი.

დრისის ციხეზე ასვლა შესაძლებელია აღმოსავლეთის მხრიდან ტყეში მიმავალი ბილიკის საშუალებით, ასევე დასავლეთიდან, თუმცა ეს გზა გაცილებით რთულია. ციხის აღმოსავლეთით, ხევის გადაღმა ცოტა მოშორებით, სოფ. ჭყოპიანის მოპირდაპირე მხარეს დგას პატარა ეკლესია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთის მხრიდან აქვს.

დრისის ჯავახაანთ ციხეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* *ზაქარაია პ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 639.
* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 219-220.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კასპის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| 
ახალციხის ციხე · დრის ციხე · კლდემაღალას ციხე · რკონის ციხე · სხვილოს ციხე · ცხირეთის ციხე |

 |
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1096** მიიღეს ერთხმად 1997 წლის 30 იანვარს. საქართველოს შესახებ გაეროს ყველა რეზოლუციის დამტკიცების შემდეგ, კერძოდ 1065 (1996) რეზოლუციის, საბჭომ განიხილა რეგიონში არსებული ვითარება და გადაავადა საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატი 1997 წლის 31 ივლისამდე.

უშიშროების საბჭომ კვლავ შეშფოთდა გამოხატა იმის გამო, რომ საქართველომ და აფხაზეთმა კონფლიქტის მოგვარება, განსაკუთრებით აფხაზური მხარის პოზიციის გამო, ვერ შეძლეს. საბჭომ აღნიშნა აფხაზეთის ადამიანის უფლებათა ოფისის გახსნაც (რეზოლუცია 1077 (1996)), რომელიც მონიტორინგს გაუწევს ადამიანის უფლებათა პატივისცემას. ორივე მხარემ დაარღვია შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალების დაშორიშორების შესახებ, რომელსაც 1994 წელს მოსკოვში ხელი მოეწერა. გალის რეგიონში მდგომარეობა კვლავაც გაუარესდა, ხოლო დსთ-ის სამშვიდობო ძალების მანდატი, რომელიც რეგიონში მოქმედებს, გაფართოვდა და გადავადდა 1997 წლის 31 იანვრამდე.

საქართველოში არსებული ვითარება ჩიხში შევიდა და კონფლიქტის ყოვლისმომცველი მოგვარების მცდელობა ჩაიშალა, ხოლო აფხაზეთის პოზიცია 1996 წლის საპარლამენტო არჩევნების შესახებ, მიუღევლად შეფასდა. ამ თვალსაზრისით, საბჭომ მიესალმა გენერალური მდივნის, კოფი ანანის შეთავაზება გაეროს როლის გაძლიერების მხრივ, მშვიდობის მშენებლობის პროცესში. ორივე მხარეს მოუწოდეს მოლაპარაკებებში პროგრესის მიღწევის შესახებ, აგრეთვე საბჭომ მიესალმა ორივე მხარეს შორის მაღალი დონის მოლაპარაკებების განახლებას.

ამის შემდეგ, რეზოლუციაში განხილულია იმ სიტუაციის შესახებ, რომელიც გავლენას ახდენს აფხაზეთში დასაბრუნებელ ლტოლვილებზე. გრძელდებოდა ამ პროცესის გაჭიანურება და მისი აფხაზეთის პოლიტიკურ სტატუსთან დაკავშირების მცდელობები, ასევე საბჭომ დაგმო კონფლიქტის შედეგად გამოწვეული დემოგრაფიული ცვლილებები და დაადასტურა ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა უფლება მშობლიურ სახლებში დაბრუნების შესახებ. გარდა ამისა, უშიშროების საბჭომ დაგმო ყველა ეთნიკური ძალადობა და ტერიტორიების დანახმიანება, ამის გამო, საბჭომ სთხოვა ორივე მხარეს უზრუნველყოს გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG), დსთ-ის სამშვიდობო ძალების და საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაციების გადაადგილების უსაფრთხოებისა და თავისუფლების უზრუნველყოფა.

საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს მოეთხოვა საბჭოში მოხსენების ჩაბარება აფხაზეთში არსებული სიტუაციისა და UNOMIG-ის ოპერაციების შესახებ, 1096 რეზოლუციის მიღებიდან სამი თვის შემდეგ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  „Security Council extends mission in Georgia until 31 July". United Nations. 30 January 1997.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1997 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 1093
* 1094
* 1095
* 1096
* 1097
* 1098
* 1099
* 1100
* 1101
* 1102
* 1103
* 1104
* 1105
* 1106
* 1107
* 1108
* 1109
* 1110
* 1111
* 1112
* 1113
* 1114
* 1115
* 1116
* 1117
* 1118
* 1119
* 1120
* 1121
* 1122
* 1123
* 1124
* 1125
* 1126
* 1127
* 1128
* 1129
* 1130
* 1131
* 1132
* 1133
* 1134
* 1135
* 1136
* 1137
* 1138
* 1139
* 1140
* 1141
* 1142
* 1143
* 1144
* 1145
* 1146 →
 |

 |
**გაეროს სადამკვირვებლო მისია საქართველოში** (ინგლ. *United Nations Observer Mission in Georgia*, UNOMIG) გამოცხადდა გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ 1993 წლის აგვისტოში საქართველოსა და აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების შეიარაღებულ ძალებს შორის ზავის , ასევე აფხაზეთის ტერიტორიაზე დსთ-ს სამშვიდობო ძალების მინიტორინგისათვის. მისიას აქვს ოფისები თბილისსა და სოხუმში.

შემადგენლობა
------------

გაეროს სადამკვირვებლო ზონა საქართველო-აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვარზე.
მისია უშუალოდ გაეროს გენერალურ მდივანს ემორჩილება. მას ხელმძღვანელობს გაეროს სპეციალური წარმომადგენელი, ბელგიელი იოჰან ვერბეკე, რომელმაც ფრანგი დიპლომატი ჟან არნო შეცვალა. 2009 წლის თებერვლის მონაცემებით, მისია შედგება 146 მოსამსახურისგან, მათ შორის 134 სამხედრო დამკვირვებელი და 12 პოლიციელი. გარდა ამისა, მისიას ემსახურება 100 საერთაშორისო და 182 ადგილობრივი სამოქალაქო პირი, ასევე 1 მოხალისე. მისიაში წარმოდგენილია 26 ქვეყანა. პირველ ადგილზეა გერმანია და პაკისტანი (12 შტატი), შემდეგ იორდანია, სამხრეთ კორეა და შვეიცარია (8 შტატი). სამხედრო მეთაურია გენერალ-მაიორი ანწარ ჰუსეინი (ბანგლადეში).

ამოცანები
---------

გაეროს მისიის ძირითადი ამოცანაა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულების კონტროლი. ჯავშანტრანსპორტიორებით ხდება ყოველდღიური პატრულირება დემილიტარიზებულ ზონაში. ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევები შეისწავლება ორივე მხარის შესაბამისი სურვილის შემთხვევაში. გაეროს მისია აკვირდება ასევე მოვლენებს ენგურის, გალის, ზუგდიდისა და კოდორის ხეობის მიდამოებში. გაეროს მისიის ფუნქციაში შედის დევნილებისათვის აფხაზეთში დაბრუნების ხელშეწყობა.

გაეროს მისიას აქვს ადამიანის უფლებათა დაცვის ოფისი აფხაზეთში, რომელიც უშუალოდ ექვემდებარება გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლეს კომისარს. ოფისი თანამშრომლობს ეუთოს ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლეს კომისართან.

გარდა ამისა, მისია ხელს უწყობს კონფლიქტის ზონაში ინფრასტრუქტურის აღდგენას. ჯამში განხორციელებულია ქუჩებისა და ხიდების აღდგენის 31 პროექტი.

სამართლებრივი საფუძველი
-----------------------

მისიის მუშაობის თავდაპირველი სამართლებრივი საფუძველი იყო 1993 წლის 24 აგვისტოს გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ მიღებული N858 რეზოლუცია. ამ რეზოლუციამ მისიას მისცა მოქმედებათა 6 თვიანი მანდატი. 88 კაცისგან შემდგარ მისიას ევალებოდა თვალყური ედევნებინა იმავე წლის 27 ივლისს გაფორმებული ზავის ხელშეკრულების შესრულებისთვის. რამდენიმე კვირაში აფხაზური მხარის მიერ შეთანხმების დარღვევისა და კონფლიქტის გამწვავების შემდგომ გაერომ 4 ნოემბერს 881-ე რეზოლუციით შეამცირა მისიის მოცულობა, 1994 წლის 31 იანვარს კი შეწყვიტა მისი მოქმედება, სანამ სამშვიდობო პროცესში რეალური პროგრესი არ გამოჩნდებოდა. იმავე წლის 22 დეკემბერს გაერომ კვლავ გაზარდა მისიის კონტინგენტი, ხოლო მანდატი 2004 წლამდე გაუგრძელა.

რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ გაეროს მისიის მანდატი გაფარდოვა, მას მიენიჭა დამატებითი უფლებამოსილებები ექვსპუნქტიანი შეთანხმების ფარგლებში. გაეროს მისიის მანდატი გაგრძელდა 2009 წლის 15 თებერვლამდე, ხოლო შემდეგ 15 ივნისამდე. 2009 წლის 15 ივნისს გაეროს უშიშროების საბჭოში რუსეთმა ვეტო დაადო საქართველოში გაეროს სადამკვირვებლო მისიის მანდატის გაგრძელებას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მისიის ოფიციალური საიტი
**გარაბოიუქ ხანიმის სასახლე** (აზერ. Qaraböyük xanım sarayı) — ისტორიული სასახლე, რომელიც მდებარეობს ქალაქ შუშას ისტორიულ ცენტრში. მიუხედავად იმისა, რომ წყაროები გვაწვდიან ინფორმაციას შუშას ციხის ტერიტორიაზე რამდენიმე სასახლის არსებობის შესახებ, მათგან მხოლოდ ორი, გარაბოიუქ ხანიმის სასახლე და ფანაჰალი ხანის სასახლეა შემორჩენილი ჩვენს დრომდე. გარაბოიუქ ხანიმის ციხის შესასვლელი კარიბჭის წარწერა მიუთითებს იმაზე, რომ იგი აშენდა ჰიჯრის 1182 წელს (1768).

ისტორია
-------

აზერბაიჯანის ფეოდალური პერიოდის ციხე-ქალაქებისთვის დამახასიათებელია ციხეები, სადაც ხანის სასახლეა განთავსებული. ეს ციხეები, რომლებიც დომინანტური იყო ახალი ქალაქების არქიტექტურისა და დაგეგმარების თვალსაზრისით წარმოადგენდნენ სახანოების დედაქალაქებს და მცირე ფეოდალურ სახელმწიფოებს. ჩამოყალიბდნენ მე -18 საუკუნის დასაწყისიდან. XVI-XVIII საუკუნეებში აზერბაიჯანში მმართველ ციხეებს ეწოდებოდა იჩერის გალა, ბალა გალა ან ერკი (როგორც, მაგალითად, თავრიზში).

ჩვეულებრივ, ფეოდალური ქალაქების მშენებლობა მმართველის ციხის აგებით იწყებოდა. იმის გამო, რომ ტერიტორია, სადაც მდებარეობს შუშას ციხე აქვს უნიკალური სტრატეგიული თავისებურება, ციხის შიგნით არსებული ციხესიმაგრეების მშენებლობა, მათ შორის ფანაჰალი ხანის ციხის ჩათვლით, დაიწყო შუშას ციხის მშენებლობასთან ერთად. ბეი მირზა ადიგოზალის ცნობით, პანაჰალი ხანის მეფობის დროს შუშაში ხანის ოჯახის წევრებისთვის აშენდა „ფართო ნაგებობები და მაღალი სასახლეები".

შუშას ციხეში აშენებული ციხეებიდან მხოლოდ ორია შემორჩენილი ჩვენს დრომდე, მათგან ერთია გარაბოიუქ ხანიმის ციხე, რომელიც მდებარეობს ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, ხოლო მეორე არის ფანაჰალი ხანის ციხე, რომელიც დგას კლდის პირას ღრმა ხეობაში. გარაბოიუქ ხანიმის ციხის შესასვლელი კარის წარწერაზე ნახსენებია მისი აშენება ჰიჯრის 1182 წელს (1768 წ.).

სქოლიო
------

1. ↑  Авалов 1977, p. 25
2. ↑  Авалов 1977, p. 23
3. ↑  Саламзаде, А. В. (1964). *Архитектура Азербайджана XVI-XIX вв.*. Баку,   გვ. 96.
4. ↑  Адигезал-бек, Мирза (1950). *Карабах-наме*. Баку,   გვ. 63.
**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1225** მიიღეს ერთხმად 1999 წლის 28 იანვარს. საქართველოს შესახებ გაეროს ყველა რეზოლუციის დამტკიცების შემდეგ, კერძოდ 1187 (1998) რეზოლუციის, საბჭომ გადაავადა საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატი 1999 წლის 31 ივლისამდე და განაცხადა მანდატის გადახედვის შესახებ.

საბჭომ აღნიშნა, რომ კონფლიქტის ზონაში არსებული ვითარება დაძაბული და არასტაბილური იყო, ხოლო საქართველოსა და აფხაზეთს შორის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა. საბჭომ აღიარა, რომ გაეროს დამკვირვებელთა მისია და დსთ-ის სამშვიდობო ძალების რეგიონში ყოფნა, სიტუაციის ასტაბილიზირებს. რეზოლუციაში აღინიშნა, რომ მხარეებმა უნდა პატივი სცენ ადამიანის უფლებებს და უშიშროების საბჭომ მხარი დაუჭირეს გენერალური მდივნის, კოფი ანანის ძალისხმევას, რომელიც გულისხმობს სიტუაციის გაუმჯობესების გზებს ძიებას.

მხარეებმა 1998 წლის ოქტომბერში, ათენში შეხვედრა გამართეს, მაგრამ ვერ შეძლეს ნდობის, უსაფრთხოების, ლტოლვილების დაბრუნებისა და ეკონომიკური რეკონსტრუქციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება. უშიშროების საბჭომ ორივე მხარისგან მოითხოვა მოლაპარაკებების მაგიდაზე დაბრუნება და სამშვიდობო პროცესის გაგრძელება. საბჭომ ასევე მოუწოდა მხარეებს, შეასრულონ შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალების დაშორების თაობაზე.

იმავდროულად, ლტოლვილთა მდგომარეობა კვლავ შემაშფოთებელი რჩება და უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ კონფლიქტის შედეგად გამოწვეული დემოგრაფიული ცვლილებები მიუღებელია. საბჭომ დაგმო შეიარაღებული დაჯგუფებების ქმედებები, მათ შორის ტეროტორიების დანაღმიანება, რომლებიც ხელს უშლიდნენ ჰუმანიტარული ორგანიზაციების მუშაობას და გადაავადა გალის რაიონში სიტუაციის ნორმალიზაცია. ორივე მხარეს მოუწოდეს შესაბამისი ზომების მიღება, რომ ამგვარი საქმიანობა დასრულებულიყო.

საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს უნდა უზრუნველყო, საბჭოს ინფორმირება რეგიონში განვითარებულ მოვლენების შესახებ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გაეროს მისია საქართველოში
* გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ
* აფხაზეთის ომი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  „Security Council extends mandate Georgia mission until 31 July". United Nations. 28 January 1999.
2. ↑  Hilaire, Max (2005). *United Nations law and the Security Council*.  Ashgate Publishing, Ltd,   გვ. 172. ISBN 978-0-7546-4489-7.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
1999 წელს მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები |
| --- |
|  |
| 
* ← 1220
* 1221
* 1222
* 1223
* 1224
* 1225
* 1226
* 1227
* 1228
* 1229
* 1230
* 1231
* 1232
* 1233
* 1234
* 1235
* 1236
* 1237
* 1238
* 1239
* 1240
* 1241
* 1242
* 1243
* 1244
* 1245
* 1246
* 1247
* 1248
* 1249
* 1250
* 1251
* 1252
* 1253
* 1254
* 1255
* 1256
* 1257
* 1258
* 1259
* 1260
* 1261
* 1262
* 1263
* 1264
* 1265
* 1266
* 1267
* 1268
* 1269
* 1270
* 1271
* 1272
* 1273
* 1274
* 1275
* 1276
* 1277
* 1278
* 1279
* 1280
* 1281
* 1282
* 1283
* 1284 →
 |

 |
**ვალერი ზალუჟნი** (უკრ. Валерій Федорович Залужний; დ. 8 ივლისი, 1973, ნოვოგრად-ვოლინსკი, ჟიტომირის ოლქი) — უკრაინელი სამხედრო პირი. უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი 2021 წლიდან. გენერალი (2022).

ზალუჟნიმ 1989 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, 1993 წელს წარჩინებით დაამთავრა ნოვოჰრად-ვოლინსკის საინჟინრო სასწავლებელი. მოგვიანებით ჩაირიცხა ოდესის სახმელეთო ჯარების ინსტიტუტის, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1997 წელს. 

2021 წლის ივლისში პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ის უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლად დანიშნა, რუსლან ხომჩაკის ნაცვლად. 2022 წლის 5 მარტს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დაწყებისას გენერლის წოდება მიენიჭა.

რესურსები უნტერნეტში
--------------------

* უკრაინის თავდაცვის სამინისტრო (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  „Главнокомандующему ВСУ генерал-лейтенанту Залужному присвоено звание «генерал»". *nv.ua* (რუსული). ციტირების თარიღი: 24 მარტი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  *Wer ist der neue Oberbefehlshaber der Streitkräfte der Ukraine Valery Saluzhny*. Radio Svoboda, 27. Juli 2021.