**ესტლანდიის საჰერცოგო** (შვედ. Hertigdömet Estland, ესტ. Eestimaa hertsogkond), ასევე ცნობილია, როგორც „**შვედური ესტლანდია**" (შვედ. Svenska Estland) „**შვედური ესტონეთი**" — შვედეთის იმპერიის დომინიონი, რომელიც არსებობდა 1561-1721 წლებში. შვედური ესტონეთის ტერიტორია ჩრდილოეთის ომის დასასრულს მიუერთდა რუსეთის იმპერიას; ამ ომის შედეგები, მათ შორის ტერიტორიული ცვლილებები, დაფიქსირებულია 1721 წლის ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულებით.

ჩამოყალიბება
------------

ХVI-ХVII საუკუნეებში შვედურმა მონარქიამ თავისი სიძლიერის უმაღლეს წერტილს მიაღწია. იმ მიზნით, რომ ბალტიის ზღვა შიდა „შვედურ ტბად" ექციათ, 1561 წელს შვედური არმია რეველში გადმოსხდა და შუა საუკუნეების ლივონიის ჩრდილოეთი ტერიტორიები თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქცია, ამასთანავე შვედებმა მიახლოებით იგივე ტერიტორიები დაიკავეს, რაც თავის დროზე დანიელებს ეკავათ. ამგვარად 1561-1721 წლების შვედური ესტონეთი მიახლოებით 1219-1346 წლების დანიური ესტონეთის საზღვრებით წარმოიქმნა. 1581 წელს შვედებმა ასევე ყოფილი ეზელ-ვიკის საეპისკოპოსოს (ამჟამად ლიაენემაას მაზრა) კონტინენტური ნაწილიც დაიპყრეს. ამასთანავე შვედებმა ძველი გერმანული არისტოკრატიის უფლებების შევიწროვება დაიწყეს, რომელიც ესტონეთში ჯერ კიდევ დანიელების მმართველობის დროს ჩამოყალიბდა.

მოსახლეობა
----------

შვედური ესტონეთის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს ესტები (80 %) შეადგენდნენ, რომელნიც უპირატესად სოფლად ცხოვრობდნენ. მმართველი კლასის დასაყრდენს ქალაქებში ძირითადად ბალტიელი გერმანელები წარმოადგენდნენ, შედარებით ნაკლებად კი უკვე გაგერმანელებული დანიელები. ამას გარდა შვედების 160 წლიანი მართველობისას ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპირო რეგიონებსა და კუნძულებზე დასახლდნენ შვედები და ნაწილობრივ ფინელებიც. ბალტიელი ფინელების რაოდენობის პიკმა 12.000 ადამიანის რაოდენობით (მოსახლეობის 10%) შვედური მმართველობის ბოლო ეტაპებზე მიაღწია. ესტონური მიწების რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, გერმანულმა უმცირესობამ შეძლო თავისი ეკონომიკურ-სოციალური პრივილეგიების შენარჩუნება, თუმცა იმიგრაციის შემცირების გამო, დაიწყო მოსახლეობაში მათი წილის ნელი, მაგრამ მუდმივი კლება.

დაცემა
------

1721 წელს, ნიშტადტის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, რომელმაც ჩრდილოეთის ომი დაასრულა, შვედური ესტონეთის ტერიტორია გადაეცა რუსეთის იმპერიას. აღსანიშნავია, რომ რუსეთის იმპერიის მიერ ამ მიწების მიერთების შემდეგ პეტრე I-მა გერმანულ არისტოკრატიას მათ მიერ შვედების მმართველობის დროს დაკარგული ყველა უფლება აღუდგინა, თუმცა ესტონელი გლეხების მდგომარეობა ისევ უგულვებელყოფილი დარჩა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დანიური ესტონეთი
* შვედური ლივონია
* შვედური ინგერმანლანდია

|  |
| --- |
|  |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
 ***შვედური ესტონეთი***

სქოლიო
------

1. ↑  The Swedish imperial experience 1560–1718 By Michael Roberts, ISBN 0-521-27889-9, p 30

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ესტონეთის დროშა ესტონეთის თემები |
| --- |
|  |
| ისტორია | 
ძველი ესტონეთი • ლივონური ჯვაროსნული ლაშქრობა • დანიური ესტონეთი • გერმანული საეპისკოპოსოები • ლივონიის ორდენი • ბალტიელი გერმანელები • ლივონიის ომი • პოლონური ლივონია • შვედური ესტონეთი • დიდი ჩრდილოური ომი • რუსული ესტონეთი • ლივონია • გამოღვიძების ეპოქა • დამოუკიდებლობის დეკლარაცია • განმათავისუფლებელი ომი • ესტონეთის რესპუბლიკა • ვაპსების მოძრაობა • სიჩუმის ერა • ესტონეთის ოკუპაცია • მეორე მსოფლიო ომი • ტყის ძმები • დეპორტაციები • ესტონეთის სსრ • მომღერალი რევოლუცია |  |
|  |
| გეოგრაფია | 
კლიმატი • ოლქები • უკიდურესი წერტილები • ფაუნა • კუნძულები • ტბები • მუნიციპალიტეტები • დასახლებული პუნქტები • დაცული ტერიტორიები • მდინარეები • ქალაქები |
|  |
| მმართველობა | 

|  |
| --- |
| 
არჩევნები • საგარეო ურთიერთობები • მთავრობა (დევნილობაში) • პოლიტიკური სისტემა • პოლიტიკური პარტიები • პრეზიდენტი • პრემიერ-მინისტრი (სია) • *რიიგიკოგუ* (პარლამენტი) • მმართველები |
|  |
| კანონმდებლობა | 
კონსტიტუცია • დანაშაული • ადამიანის უფლებები (ლგბტ) • პოლიცია • უზენაესი სასამართლო |
|  |
| შეიარაღებული ძალები | 
ისტორია • სახმელეთო ძალები • საზღვაო ძალები • საჰაერო ძალები • თავდაცვის ლიგა • ჩინები • ომები |

 |
|  |
| ეკონომიკა | 
სოფლის მეურნეობა • ესტონეთის ბანკი • ენერგეტიკა • კომპანიები • ევროს მონეტები • ნავთობის თიხოვანი ფიქალი • ტალინის საფონდო ბირჟა • ტელეკომუნიკაციები • ტრანსპორტი |
|  |
| კულტურა | 

|  |
| --- |
| 
არქიტექტურა • კინო (კინოები) • სამზარეულო • განათლება (უნივერსიტეტები) • ინტერნეტი (დომენი) • ლიტერატურა (ფოლკლორი • *კალევიპოეგ*) • მუსიკა (მუსიკალური ფესტივალი) • მითოლოგია • გაზეთები • საზოგადოებრივი დღესასწაულები • რადიო • სპორტი (ესტონეთი ოლიმპიადებზე) • ტელევიზია • თეატრი |
|  |
| დემოგრაფია | 
ესტონელები (სია) • ენა (ენობრივი უმცირესობები) • მოქალაქეობის კანონი • რელიგია • რუსები ესტონეთში • სეტოსი • ვიროსი |
|  |
| სიმბოლოები | 
ჰიმნი • გერბი • დროშები (ნაციონალური დროშა) • სახელი |

 |

 |