recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**მალხაზ კოკიჩაშვილი** (დ. 2 ნოემბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი ბიოქიმიკოსი და მკვლევარი სამედიცინო ენზიმოლოგიის დარგში. მედიცინის დოქტორი, პროფესორი.

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1972–1973 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს საავადმყოფო-კოლონიის ექიმად. საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის შეიარაღებულ ძალებში პოლკის მედპუნქტის უფროსად. 1975–1979 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1979 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბიოქიმიის კათედრის ასპირანტი. 1982 წელს ასისტენტი, ხოლო 1988 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტი. ავტორია 41 სამეცნიერო ნაშრომის და ორი მონოგრაფიის. უმაღლესი სამედიცინო სკოლა „აიეტი"-ს ვიცე-რექტორი სასწავლო დარგში. ამავე სამედიცინო სკოლის სამედიცინო გენეტიკისა და მოლეკულური ბიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მალხაზ კოკიჩაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორდეზიანი**. |

**ლევან რისმაგის ძე გორდეზიანი** (დ. 1 ნოემბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2004).

ბიოგრაფია
---------

ლევან გორდეზიანი დაიბადა 1962 წელს, თბილისში. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი (1984). 1987-2000 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა. 1995-2000 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კულტურის ისტორიის კათედრის დოცენტი იყო, 2001-2006 წლებში კი - ამავე კათედრის პროფესორი. 

2005-2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილე, 2006 წლიდან - ამავე ინსტიტუტის ჰუმანიტარულ–მეცნიერებათა ფაკულტეტის სრული პროფესორი. მისი კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: ძველი მსოფლიოს ისტორია, ბერძნული და ძველაღმოსავლური ისტორიის წყაროთმცოდნეობა,მითოლოგია. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის ექვსი მონოგრაფია. 

იცის ქართული, გერმანული, ინგლისური, რუსული და ფრანგული ენები. არის 70-მდე პუბლიკაციის ავტორი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ძველი ისტორიის ნარკვევები (ავტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 2009. - 415 გვ.. - ISBN: 978-9941-401-55-8
* B-ხაზოვანი ტექსტების DO-E-RO ძველი სამყაროს სოციალური ისტორიის კონტექსტში (ავტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 1999. - 224გვ.. - ISBN: 99928-65-45-8
* მიკენური საბერძნეთი B-ხაზოვანი ტექსტების შუქზე (ავტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 1998. - 52გვ.. - ISBN: 99928-65-34-2

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 106.
**მალტის მეგალითური ტაძრები** — პრეისტორიულ მონუმენტთა სერია მალტაში, რომელთაგან შვიდი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული. არქეოლოგებს მიაჩნიათ, რომ ეს მეგალითური კომპლესები ადგილობრივი ინოვაციების შედეგია კულტურის ევოლუციის პროცესში. ასე დაიწყო რამდენიმე ტაძრის, მათ შორის ჯგანტიას მშენებლობა ძვ. წ. 3600-3000 წლებში და კუკლმინაციას 2500 წელს, ტარშიენის ფართო კომპლექსით მიაღწია. ამ თარიღის შემდეგ, ტაძრების მშენებელი კულტურა გაუჩინარდა. 

მალტაში კიდევ სხვა მრავალი მეგალითური ნაგებობაა, მაგალითად ბორჯ-ინ-ნაგური, კორდინი, ბროშტორფის წრე, ტალ-კადი, ტას-სილჯი, რომლებიც იუნესკოს სიაში მათი სავალალო მდგომარეობის გამო არ არიან შესული. ტაძართა ნაწილი XIX საუკუნეში დაანფ~გრიეს, როდესაც მიწის სასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოსაყენებლად, მინდვრების გასუფთავება დაიწყეს. 

ტაძრების პირველი ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში 1980 წელს შეიტანა, ხოლო მეორე ნაწილი 1992 წელს.

მალტის მეგალითური ტაძრები — მალტაჯგანტიაჯგანტიაჰაჯარ-კიმიჰაჯარ-კიმიმნაიდრამნაიდრასკორბასკორბატა'ჰაგრატიტა'ჰაგრატიტარშიენიტარშიენიიუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შესული მეგალითური ტაძრების მდებარეობა მალტაზე

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მალტის მეგალითური ტაძრები***

* General table of Neolithic sites in Europe
* Listing at UNESCO World Heritage Center
* Ggantija temples on Google Maps


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალტაში მალტის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ვალეტა  • ჰალ-საფლიენი • მალტის მეგალითური ტაძრები: ჯგანტია, ჰაჯარ-კიმი, მნაიდრა და ტარშიენი |

 |
**კუიტსეო** (ესპ. Lago de Cuitzeo) — ტბა მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, მიჩოაკანის შტატში. ტბის ფართობია 300-400 კმ². იგი საკმაოდ არამდგრადია და წყლის დონე ხშირად იცვლება. კუიტსეო ფართობის მიხედვით მექსიკაში მეორე მტკნარი ტბაა.[1] გაწოლილია ზღვის დონიდან 1821 მ სიმაღლეზე. 

კუიტსეო ჩაკეტილ აუზში მდებარეობს, რომლის ფართობიც 4026 კვადრატული კილომეტრია. სწორედ ამ აუზის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს მიჩოაკანის დედაქალაქი მორელია.

ტბას ჩრდილოეთით, დასავლეთით და აღმოსავლეთით ცვალებადი, არამდგრადი ჭაობიანი სანაპირო ზოლი აქვს, საიდანაც აქ მდინარეები შემოედინება. კუიტსეოდან ბუნებრივად არც ერთი მდინარე არ გაედინება, მაგრამ ჩრდილოეთ სანაპიროდან გაჭრეს ხელოვნური არხი, რომლიდანაც ტბაში წყლის მაღალი დონის დროს ის მდინარე ლერმაში გაედინება.

ტბის წყლით მომმარაგებელი ძირითადი მდინარეებია: ვიეხო-დე-მორელია, გრანდე-დე-მორელია და კერენდარო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მექსიკის ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კუიტსეო — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Galindo de Obario, Marcela. "Water Quality and its Spatial Variability in Lake Cuitzeo, Mexico" 2005. International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation, Enschede, Netherlands.
**ლევან (ლეონტი) ბექირბის (კონსტანტინეს) ძე დადეშქელიანი** (დ. 19 თებერვალი, 1873 — გ. 26/28 თებერვალი, 1918) — ქართველი პუბლიცისტი, პოლიტიკური მოღვაწე; ცხუმარელ დადეშქელიანთა წარმომადგენელი.

დადეშქელიანი ძირითადად ქუთაისსა და ცაგერში ცხოვრობდა. 1890-იანი წლებიდან სხვადასხვა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საკითხებზე, მათ შორის სვანეთში განათლების პრობლემებზე, აქვეყნებდა წერილებს ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში („ივერია", „დროება", „მოგზაური" და სხვ.). ზოგჯერ წერდა ლევან დადეშკელიანის სახელით, ასევე ფსევდონიმებითაც („ლე- და-", „ლ. დ.", „დაშდან-გელან", „დაგდაშან-გელან-სვანი", „ბუნებით სვანი"). იყო ლეჩხუმის მაზრის თავადაზნაურთა საკრებულოს წევრი (1900-1905). ეწინააღმდეგებოდა მთავრობის მცდელობას სამეგრელო-სვანეთის დაწყებით სკოლებში ქართულენოვანი სწავლება ადგილობრივი ენებით ჩაენაცვლებინა. ახლოს იყო სოციალ-დემოკრატებთან. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში ქუთაისის გუბერნიაში, აგიტაცია-პროპაგანდას ეწოდა ლეჩხუმსა და სვანეთში. აჯანყების ჩახშობის დროს სადამსჯელო რაზმებმა გადაწყვეს მისი სახლ-კარი ლეჩხუმში. დაპატიმრებული იყო, თუმცა, ზოგიერთი ცნობით, მოახერხა გაქცევა და თურქეთს თუ სპარსეთს შეაფარა თავი. 1909 წელს იყო თბილისური საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ჟურნალ 
„იალქნის" რედაქტორი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში. არჩეული იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრად. 1918 წლის თებერვალში ლეჩხუმის მაზრაში ბოლშევვიკების მიერ ორგანიზებული ამბოხების დროს თან ახლდა სამთავრობო ჯარს. გლეხებთან მოსალაპარაკებლად გაგზავნილი მოკლეს ბოლშევიკებმა. დაკრძალეს ქუთაისის საკ­რებულო ტაძარში (1924 წელს ტაძრის დანგრევის შემდეგ საფლავის ბედი უცნობია).

ლიტერატურა
----------

* გაბლიანი ე. ძველი და ახალი სვანეთი, ტფ. 1925.
* ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან : (ლევან დადეშქელიანი - საზოგადო მოღვაწე და პუბლიცისტი) / როზეტა გუჯეჯიანი // ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქუთაისის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის წელიწდეული. - ქუთაისი, 2009. - ISSN 1987-9288. - [ტ.]I, ეძღვნება საქართველოში წიგნის ბეჭდვის 300 წლისთავს. - გვ.68-77;
* ამყოლაძე თ. დადეშქელიანების ამბავი: მე-19 საუკუნის ქართული ქრონიკა. ქუთაისი, 2014. ISBN 9789941938801.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევან დადეშქელიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლადო კეცხოველის სახლ-მუზეუმი** — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყვიავის ცენტრში, საკრებულოს მახლობლად. სახლ-მუზეუმი გაიხსნა 1972 წლის 20 მაისს. იგი XIX საუკუნის დასასრულს აუშენებია ლადო კეცხოველის მამას, ზაქარია კეცხოველს. შენობა დღესაც პირვანდელი სახით არის შემორჩენილი. სახლ-მუზეუმის მემორიალურ დაფაზე წარწერაა: „აქ 1878 წლის აგვისტოდან 1883 წლის დეკემბრამდე მუდმივად, ხოლო 1883-1899 წლებში დროგამოშვებით ცხოვრობდა ვლადიმერ (ლადო) ზაქარიას ძე კეცხოველი".

მუზეუმის შენობა ერთსართულიანია. სართულზე ოთხი ოთახია მთელ სიგრძეზე აივნით. მარცხნივ ადმინისტრაციის ოთახია, დანარჩენ სამ ოთახში კი მუზეუმის ექსპონატებია მოთავსებული. ამ სამი ოთახიდან ორი ნაწილობრივ აღდგენილია ისე, როგორც ლადო კეცხოველის ბავშვობის დროს იყო. ერთ ოთახში, კედელთან, მთელ სიგრძეზე დიდი ტახტია, აქვეა ლადოს ბავშვობის დროინდელი, შინ დამზადებული ჭურჭლის კარადა, მაგიდა, დასაკიდი სარკე, საწერი მაგიდა, ლამფა, კიდობანი, სკამები, კედლებში დატანებულია განჯინა და წალო. საექსპოზიციო განყოფილების მასალა მოგვითხრობს რევოლუციონერის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე თბილისში, კიევსა და ბაქოში. ცალკე ვიტრინაშია გამოფენილი ლადოს მიერ თარგმნილი და დაბეჭდილი რევოლუციური ბროშურები. ექსპოზიციაში აგრეთვე წარმოდგენილია უნიკალური ექსპონატი – რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის კავკასიის კავშირის მიერ 1903 წლის 17 აგვისტოს, ლ. კეცხოველის მკვლელობასთან დაკავშირებით არალეგალურად გამოცემული ბროშურა: „ლადო კეცხოველი. მისი ცხოვრება და რევოლუციური მოღვაწეობა".

სახლ-მუზეუმის სარდაფში მარანი და დამხმარე სათავსებია.

ლიტერატურა
----------

* *ბერძენიშვილი ც.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 87.
**კუკარაჩა** — მწერალ ნოდარ დუმბაძის მოთხრობა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
თბილისის ერთ-ერთი უბნის მილიციის რწმუნებული, „მოზარდების რისხვა", მეტსახელად „კუკარაჩა", უბნის ბიჭების თითოეულ ნაბიჯს მკაცრად აკონტროლებს. იგი ადგილობრივი მოსახლეების უსაფრთხოებასა და ზნეობაზეც ზრუნავს. 

კუკარაჩა შავი სამყაროს ავტორიტეტის, რეციდივისტ მურტალოს საყვარელს, ინგას ურჩევს, ბანდიტს ჩამოშორდეს. ინგას ბინაში კუკარაჩა მურტალოს დააკავებს, მაგრამ ქალის თხოვნით გაათავისუფლებს. შემდგომში, ინგას და კუკარაჩას რომანით გაცოფებული მურტალო კუკარაჩას კლავს. სასამართლო პროცესზე ინგა ყოფილ საყვარელს შვიდ ტყვიას დაახლის, მაგრამ შვიდივეს ააცილებს.

დადგმები და ეკრანიზაციები
-------------------------

* კუკარაჩა, 1983, სიკო და ქეთი დოლიძეების ფილმი.
* კუკარაჩა, ტელესპექტაკლი. კუკარაჩას როლში - გოგი ქავთარაძე

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნოდარ დუმბაძე |
| --- |
|  |
| რომანები | 
* *მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი* (1960)
* *მე ვხედავ მზეს* (1962)
* *მზიანი ღამე* (1967)
* *ნუ გეშინია, დედა!* (1971)
* *თეთრი ბაირაღები* (1973)
* *მარადისობის კანონი* (1978)
 |
|  |
| მოთხრობები | 
* *კუკარაჩა*
* *დიდრო*
* *ძაღლი*
* *Hellados*
* *ხაზარულა*
* *ბოშები*
 |
|  |
| ნაწარმოების ეკრანიზაცია | 
* *მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი* (1962)
* *მე ვხედავ მზეს* (1965)
* *გზა მშვიდობისა, ჯაყო!* (1972)
* *კუკარაჩა* (1982)
* *მარადისობის კანონი* (1982)
* *ჩემი ბოშები* (1987)
* *თეთრი ბაირაღები* (1990)
 |

 |
**მარნეულის ვაკე**, *ბორჩალოს ვაკე* — აკუმულაციური ვაკე აღმოსავლეთ საქართველოში. წარმოადგენს ქვემო ქართლის ვაკის დასავლეთ ნაწილს. გავრცელებულია მდინარეების ალგეთის, ხრამის, მაშავერისა და დებედის ქვემო დინებათა აუზში. სიგრძე 40 კმ, უდიდესი სიგანე 20 კმ. აბსოლუტური სიმაღლე 270 მ-დან 400 მ-მდე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება იაღლუჯის მაღლობი, სამხრეთით ლოქის ქედი და ბაბაკარის სერი, აღმოსავლეთით მდინარე მტკვარი, დასავლეთით მიუყვება მაშავერის ხეობას ქ. ბოლნისამდე. აგებულია ძირითადად ძველმეოთხეული ალუვიური ნალექებით — კენჭნარით, კონგლომერატებით, ქვიშებით და თიხებით. მდინარეთა სანაპიროზე თანამედროვე ალუვიური ნალექებია — კენჭნარი, ქვიშნარი. ვაკის ზედაპირი ბრტყელია. მთავარ მდინარეთა ტერასების ამგებ თაბაშირიან თიხებში წარმოქმნილია სუფიზიური ძაბრები, ჭები, ბუნებრივი ხიდები და სხვა.

მარნეულის ვაკეზე ზომიერად თბილი სტეპის ჰავაა. იცის ცხელი ზაფხული. წელიწადში ნალექების ორი მინიმუმით ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12 °C, იანვარში 0°—0,3 °C, ივლისში 23,9 °C; აბსოლუტური მინიმალური — 25 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 40 °C. ნალექები 490—550 მმ წელიწადში. მარნეულის ვაკეზე მიედინება მდინარეები: ალგეთი, ხრამი, მაშავერა, დებედა, შულავერი (ხრამის მარჯვენა შენაკადი), ტალავრისწყალი, ბოლნისისწყალი (მაშავერის მარჯვენა შენაკადები).

ვაკეზე განვითარებულია წაბლა ნიადაგები, აგრეთვე დამლაშებული და ბიცობი ნიადაგები. ბუნებრივ მცენარეულ საფარში ჭარბობს უროიან-ავშნიანი და უროიან-ჯაგეკლიანი დაჯგუფებები, ზოგან — მლაშობი ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა. მდინარეთა სანაპიროებზე შემორჩენილია ტუგაის ტყის ფრაგმენტები. მარნეულის ვაკის უდიდესი ნაწილი ამჟამად კულტურულ ლანდშაფტს უჭირავს.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მარნეულის ვაკე***

* *უკლება დ.* ქსე, ტ. 6, გვ. 448, თბ. 1983
**მაია პლისეცკაია** (რუს. Ма́йя Миха́йловна Плисе́цкая; დ. 20 ნოემბერი, 1925, მოსკოვი, სსრკ — გ. 2 მაისი, 2015, მიუნხენი, გერმანია) — საბჭოთა და რუსული ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, ბალეტმეისტერი, მსახიობი და მესერ-პლისეცკის თეატრალური დინასტიის წარმომადგენელი; აღიარებულია XX საუკუნის ერთ-ერთი საუკეთესო ბალერინად. იგი საბჭოთა პერიოდში მოღვაწეობდა სხვა ცნობილ რუს ბალერინასთან, გალინა ულანოვასთან ერთად და ამ უკანსკნელის სცენიდან წასვლის შემდეგ მოიპოვა დიდი თეატრის პრიმა-ბალერინას ტიტული.

პლისეცკაია ბალეტის ხელოვნების შესწავლას ცხრა წლის ასაკიდან შეუდგა, ხოლო მისი პირველი წარმოდეგნა შედგა დიდ თეატრში თერთმეტი წლის ასაკში. თვრამეტი წლის ასაკში გაწევრიანდა დიდი თეატრის საბალეტო დასში, მალევე დაწინაურდა და ამ დასის წამყვანი სოლისტი გახდა. მისი მოღვაწეობის ადრეულ წლებს პოლიტიკური რეპრესიების გარეშე არ ჩაუვლია. დიდ თეატრში გაწევრიანებიდან თექვსმეტი წლის განმავლობაში მას აკრძალული ჰქონდა საზღვარგარეთ გასვლა. ამასთან, ცივი ომის პერიოდში მისი, როგორც ეროვნული ბალერინას წარმატება აქტიურად გამოიყენებოდა საბჭოთა კავშირის მიღწევების წარმოსაჩენად. 1959 წელს პირველმა მდივანმა ნიკიტა ხრუშჩოვმა მოუხსნა მაია პლისეცკაიას საზღვარგარეთ გასვლის აკრძალვა და მას „არა მხოლოდ საბჭოთა კავშირის საუკეთესო, არამედ მსოფლიოს საუკეთესო ბალერინა" უწოდა.

1990 წლამდე დიდი თეატრის მოცეკვავის რანგში წარმოჩენილმა მისმა ცეკვის ოსტატობამ შეცვალა ბალეტის სამყარო, დააწესა რა ბალერინებისთვის მაღალი სტანდარტები როგორც ტექნიკური შესრულების თვალსაზრისით, ასევე დრამატული წარმოდგენის მხრივ. სოლისტის რანგში პლისეცკაიამ შექმნა მთელი რიგი წამყვანი როლებისა, მათ შორის მოისეევის სპარტაკი (1958), გრიგოროვიჩის ქვის ყვავილი(1959), ავრორა გრიგორევიჩის უძინარ მზეთუნახავში (1963), სპეციალურად მისთვის დაწერილი ალბერტო ალონსოს კარმენ-სიუიტა (1967) და მორის ბეჟარის აისიდორა. ასევე მის ყველაზე ცნობილ როლებს შორის არის ოდეტა-ოდილი გედების ტბაში (1947).

გარდაცვალება
------------

მიუხედავად მაღალი სამედიცინო მეთვალყურეობისა მაია პლისეცკაია 89 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა 2 მაისს, 2015, მიუნხენში, გერმანია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მაია პლისეცკაია
* გამოჩენილი რუსები: მაია პლისეცკაია
* მაია მიხაილოვნა პლისეცკაია (ფაქტები)
* მაია პლისეცკაია (ენციკლოპედია ბრიტანიკა)
* ლეგენდარული ბალერინა მაია პლისეცკაია გარდაიცვალა

სქოლიო
------

1. ↑  viola.bz. Maya Plisetskaya
2. ↑  Caute, David. The Dancer Defects: The Struggle for Cultural Supremacy During the Cold War, Oxford Univ. (2003) გვ. 489
3. ↑  რადიო თავისუფლება. გარდაიცვალა მაია პლისეცკაია. 02.05.2015
**ჰელმუტ ლენტი** (გერმ. Helmut Lent; დ. 13 ივნისი, 1918, პირენე, ბრანდენბურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 9 ოქტომბერი, 1944, მესამე რაიხი) – გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, გერმანული ლუფტვაფეს ერთ-ერთი ცნობილი მფრინავი-ასი.

ბიოგრაფია
---------

ჰელმუტ ლენტმა საშუალო განათლება გიმნაზიაში მიიღო და და 1937 წელს „ლუფტვაფეს" რიგებში ჩაეწერა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე იგი ლეიტენანტის ჩინით ერთ-ერთ გერმანულ გამანადგურებელ შვადრონში იქნა გადაყვანილი. თავისი პირველი საჰაერო გამარჯვება მან ომის დაწყების მეორე დღესვე 2 სექტემბერს იზეიმა. იგი ამ დროს ჯერ კიდევ დღის ბრძოლებში იღებდა მონაწილეობას.

მცირე ხნის შემდეგ ლენტი მოხალისედ ჩაეწერა ღამის მფრინავ-გამანადგურებელთა რიგებში და თავის პირველსავე ღამის შეტაკებაში (1941 წლის მაისი) მტრის 2 თვითმფრინავი ჩამოაგდო. 1941 წლის 30 აგვისტოს 20 საჰაერო გამარჯვების შემდეგ ჰელმუტ ლენტი „რკინის ჯვრის რაინდის ჯვრის" ორდენით დაჯილდოვდა. 1942 წლის 6 ივლისს მტრის 36 ჩამოგდებული თვითმფრინავის შემდეგ მან „რაინდის ჯვარზე" „მუხის ფოთოლი" მიიღო და მაიორის სამხედრო წოდება მიენიჭა. 1943 წლის 3 აგვისტოს იგი დაჯილდოვდა „ხმლებით" ორდენზე „რკინის ჯვრის რაინდის ჯვარი მუხის ფოთოლით".

1944 წლის 31 ივლისს მას «ლუფტვაფეს» პილოტებიდან პირველს მიენიჭა „ბრილიანტები" „რაინდის ჯვარზე". წინა დღით ჰელმუტ ლენტმა თავისი მე-100 საჰაერო გამარჯვება იზეიმა. ჰელმუტ ლენტი 1944 წლის 5 ოქტომბერს ავარიაში მოჰყვა. დაჯდომამდე მცირე ხნით ადრე მის თვითმფრინავს ძრავა გაუფუჭდა და იგი 50 მ სიმაღლიდან მიწას დაასკდა. თვითმფრინავის მთელი ეკიპაჟი ადგილზევე გარდაიცვალა, ცოცოხალი მხოლოდ ლენტი იყო. იგი სასწრაფოდ სამხედრო ლაზარეთში გადაიყვანეს, სადაც 4 დღის შემდეგ ავარიის დროს მიღებული ტრავმების შედეგად გარდაიცვალა. სიკვდილის შემდეგ მას პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა, ხოლო 1964 წელს ბუნდესვერის ბაზას ქალაქ როტენბურგში მისი სახელი მიენიჭა.

ლიტერატურა
----------

* Aders, Gebhard (1978). *History of the German Night Fighter Force, 1917–1945*. London:  Janes Publishing. ISBN 978-0-354-01247-8.
* Bekker, Cajus (1994). *The Luftwaffe War Diaries – The German Air Force in World War II*. New York:  Da Capo Press. ISBN 978-0-306-80604-9.
* Berger, Florian (1999). *Mit Eichenlaub und Schwertern. Die höchstdekorierten Soldaten des Zweiten Weltkrieges* (German). Vienna, Austria:  Selbstverlag Florian Berger. ISBN 978-3-9501307-0-6.
* Fraschka, Günther (1994). *Knights of the Reich*. Atglen, Pennsylvania:  Schiffer Military/Aviation History. ISBN 978-0-88740-580-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჰელმუტ ლენტი"** ვიკისაწყობში.
* ჰელმუტ ლენტი გერმანიის ნაციონალური ბიბლიოთეკის კატალოგში

სქოლიო
------

1. ↑  Fraschka 1994, pp. 185–189.
2. ↑  Williamson 2006, pp. 31–41.
**ჰელოხი** (გერმ. Hölloch) — კარსტული მღვიმე შვეიცარიაში, შვიცის კანტონში. ევროპის ერთ-ერთი უგრძესი მღვიმე. გააჩნია ორი შესასვლელი. საერთო სიგრძე დაახლოებით 200 კმ-მდე, სიღრმე 939 მ. ევროპის მღვიმეებს შორის სიგრძით მეორე ადგილზეა.
ქმნის მიწისქვეშა ხვრელების მრავალსართულიან რთულ სისტემას. გამომუშავებულია გლარნის ალპების ჩრდილოეთ შტოქედების ცარცულ კირქვებში, მუოტის ხეობაში. 

მოიპოვება სტალაქტიტები, სტალგმიტები. დამახასიათებელია შესასვლელები და ჩაღრმავებები ელიფსოიდურ ჭრილში. 
მღვიმე ჰელოხი ცნობილია 1875 წლიდან. პირველ გამოკვლევებს ხელმძღვანელობდა ალოიზ ულრიხი. 1970 წლამდე ითვლებოდა მსოფლიოს უდიდეს მღვიმურ კომპლექსად. 1952 წელს მღვიმის გამოკვლეული ნაწილის სიგრძე უტოლდებოდა მხოლოდ 25 კილომეტრს, ხოლო 1968 წლისათვის გამოკვლეული ნაწილის სიგრძემ შეადგინა 100 კილომეტრი. დღეისათვის ჰელოხის საერთო სიგრძე უტოლდება 200 კმ-ს. 

2010 წელს მღვიმეში აღმოაჩინეს ცოცხალი ორგანიზმი. განვითარებულია ტურიზმი.

სქოლიო
------

1. ↑  Bob Gulden. Worlds longest caves. *Geo2 Committee on Long and Deep Caves*. National Speleological Society.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-06-08.
2. ↑  NZZ, Suche nach unterirdischem Leben, abgerufen am 25. April 2011
რუსული კრეისერი „მარშალი უსტინოვი"
**კრეისერი** — წყალზედა საბრძოლო ხომალდი, რომლის დანიშნულებაა ბრძოლა მოწინააღმდეგის ფლოტის მსუბუქ ძალებთან, საბრძოლო ხომალდთა შენაერთებისა და ბადრაგის დაცვა, საზღვაო დესანტის გადასხმის უზრუნველყოფა, სახმელეთო ჯარების ზღვისპირა ფლანგებისათვის ცეცხლით მხარდაჭერა, სანაღმე ღობურების დაყენება და სხვა საბრძოლო ამოცანების შესრულება. კრეისერი გაჩნდა დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნის 60-იან წლებში. XX საუკუნის 60-იან წლებში სხვადასხვა სახელმწიფოს ფლოტებში გაჩნდა სარაკეტო ჰაერსაწინაღო თავდაცვის, ნავსაწინაღო და სხვა კრეისერები. თანამედროვე კრეისერის მთავარი იარაღია კუთხვილლულიანი არტილერია და სარაკეტო კომპლექსები. ამასთან კრეისერი შეიარაღებულია საზენიტო არტილერიით, ტორპედოებით და ნაღმებით, უმრავლესობა აღჭურვიალია 1-2 მსუბუქი თვითმფრინავით ან შვეულმფრენით. კრეისერის ძირითადი ზომებია: სიგრძე 200-220 მეტრამდე, სიგანე 20-23 მეტრი, წყალშიგი 8 მეტრამდე, წყალწყვა 7-იდან 30 ათას ტონამდე. კრეისერის ეკიპაჟი 600-დან 1300 კაცამდეა, სვლის სიჩქარე 30-35 კვანძი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 23-24.
ვლადიმერ შუხოვის კრეკინგის ქარხანა ბაქოში 1934 წელს.
**კრეკინგი** (ინგლ. cracking, crack – გახლეჩა) — ნავთობისა და მისი ფრაქციების გადამუშავება, რომელსაც თან ახლავს მძიმე ნახშირწყალბადების გახლეჩა, აგრეთვე იზომერიზაცია და ახალი მოლეკულების სინთეზი ციკლიზაციის, პოლიმერიზაციის და კონდენსაციის შედეგად. კრეკინგი ძრავას საწვავის (კერძოდ, ბენზინის) და ქიმიური ნედლეულის მიღების ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდია.

განასხვავებენ თერმულ და კატალიზურ კრეკინგს.

თერმული კრეკინგი
----------------

თერმული კრეკინგის დროს მიმდინარე დაშლის რეაქციები მიმდინარეობენ თავისუფალ რადიკალური მექანიზმით. 470-540°C ტემპერატურისა და 40-60 ატმოსფერული წნევისას მიმდინარე თერმული კრეკინგით მიღებული პროდუქტები შეიცავს ბევრ უჯერ ნახშირწყალბადს, რომელთა შემცველი ბენზინი საჭიროებს შემდგომ გადამუშავებას. 500-600°C და დაბალი (რამდენიმე ატ) წნევის დროს მიმდინარე თერმული კრეკინგით, რომელსაც კოქსვასაც უწოდებენ, მძიმე პროდუქტებს (მაგ. გუდრონს) გარდაქმნიან უფრო მსუბუქ პროდუქტებად (გამოსავალი 60-70%), რომელთაგან შემდგომ ღებულობენ ძრავას საწვავს, აგრეთვე კოქსს (20%). კრეკინგის, რომელიც მიმდინარეობს 650-750°C-ზე და დაბალი წნევისას, უწოდებენ აგრეთვე პიროლიზსს, რომლის დროსაც მიირება 50%-მდე უჯერი ნახშირწყალბადების შემცველი აირი და არომატული ნაერთები.

კატალიზური კრეკინგი
-------------------

კატალიზური კრეკინგით ძირითადად ღებულობენ ბენზინისა და ნავთგაზოილის ფრაქციებს. კატალიზური კრეკინგის პროცესი თერმულზე უფრო სწრაფია, ამასთან გარდაქმნის პროდუქტებში ბევრია ნაჯერი ნახშირწყალბადი, რის გამოც მიღებული ბენზინი მაღალხარისხოვანია. ფართოდ გავრცელებულია კატალიზური კრეკინგი წყალბადის მონაწილეობით, ე.წ. ჰიდროკრეკინგი, რის შედეგად მიირება მაღალხარისხოვანი ძრავას საწვავი. ცნობილია აგრეთვე ჟანგვითი და ელექტროკრეკინგები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 24.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Information on cracking in oil refining from howstuffworks.com (ინგლისური)
* www.shukhov.org/shukhov.html — Vladimir Grigorievich Shukhov biography (ინგლისური)
გრძელბეწვიანი და მოკლებეწვიანი მატყლი
სხვადასხვა ტიპის მატყლი
**მატყლი** — ძუძუმწოვრების ბეწვიანი საფარი, რომელსაც აქვს ძაფად დაგრეხისა და მოთელვის თვისებები. მატყლისთვის დამახასიათებელია დაბალი თბოგამტარობა, ტენის ჭარბად შთანთქმა, მაღალი ცვეთამტანობა. მატყლის ბოჭკო რქოვანი წარმონაქმნია. განასხვავებენ მატყლის ბოჭკოს ჯგუფებს: წმინდანს, უხეშს, გარდამავალსა და „მკვდარს".

წმინდა ყველაზე წვრილი და დაკლაკნილი ბოჭკოა; უხეში უფრო მსხვილი, ნაკლებად კლაკნილია და გულს შეიცავს; გარდამავალს საშუალო ადგილი უკავია წმინდასა და უხეშ ბოჭკოს შორის; „მკვდარი" ბოჭკო ძალზე უხეში და მტვრევადია.

მატყლის ძირითადი ტექნიკური თვისებებია: სიმსხო, სიგრძე, კლაკნილობა, სიმაგრე, ჭიმვადობა, დრეკადობა, ელასტიკურობა, ფერი, მბზინვარება. ცხვრის მატყლს განასხვავებენ შემადგენელი ბოჭკოების თანაფარდობის მიხედვით. ერთგვაროვანი მატყლი შედგება ერთი ტიპის წმინდა ან ნახევრად წმინდა ბოჭკოსაგან, არაერთგვაროვანი ანუ ნაირბეწვიანი — წმინდა, გარდამავალი, უხეში და ზოგჯერ მკვდარი ბოჭკოებისაგან. ერთგვაროვან მატყლში წმინდა და ნახევრად წმინდა ბოჭკოები ჯგუფდება და შტაპელით იკვრება; არაერთგვაროვანში კულულებად იკვრება წმინდა, ნახევრად წმინდა და უხეში ბეწვები. შტაპელები ან კულულები ცალკეული ბეწვებით კანძად ებმება. მატყლის დიდ უმეტესობას ცხვარი იძლევა, შემდეგ აქლემი, თხა და სხვა ცხოველბი. 1976 წელს ცხვრის მატყლის მსოფლიო წარმოება 2,6 მლნ. ტ შეადგენდა. 1976 წელს საქართველოში აწარმოეს 5,2 ათ. ტ მატყლი. სამრეწველო სტანდარტების მიხედვით არსებობს ნორმალური, გაყვითლებული, ჩეჩქიანი, ბირკიანი, ზადიანი და სხვა მატყლი. ფერის მიხედვით — თეთრი, ღია ნაცრისფერი, ფერადი. პრაქტიკული გამოყენება აქვს აგრეთვე თხისა და აქლემის მატყლს.

წარმოება
--------

მატყლის წარმოების საერთო მაჩვენებელი დაახლოებით შეადგენს 1,3 მილიონ ტონას წელიწადში, რომლისგანაც დაახლოებით 60% მიდის ტანისამოსის საწარმოებლად. მატყლის ყველაზე დიდ მწარმოებელს წარმოადგენს ავსტრალია, სადაც უმეტესად აშენებენ მერინოსის ჯიშის ცხვარს.

მატყლის უმსხვილესი მწარმოებელი ქვეყნებია: 

1. ავსტრალიის დროშაავსტრალია: 25%
2. ჩინეთის დროშაჩინეთი: 18%
3. აშშ-ის დროშააშშ: 17%
4. ახალი ზელანდიის დროშაახალი ზელანდია: 11%
5. არგენტინის დროშაარგენტინა: 3%
6. თურქეთის დროშათურქეთი: 2%
7. ირანის დროშაირანი: 2%
8. გაერთიანებული სამეფოს დროშაგაერთიანებული სამეფო: 2%
9. ინდოეთის დროშაინდოეთი: 2%
10. სუდანის დროშასუდანი: 2%
11. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა: 1%

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მერინოსი
* მეცხვარეობა

ლიტერატურა
----------

* *ბაღაშვილი დ*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 497.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მატყლი***

* Did you know wool can help your health? It can! დაარქივებული 2012-12-26 საიტზე Wayback Machine.
* Australian Wool Exchange Ltd
* Australian Wool Innovation (AWI) დაარქივებული 2009-08-15 საიტზე Wayback Machine.
* Australian Wool Testing Authority Ltd
* American Wool Industry დაარქივებული 2009-01-15 საიტზე Wayback Machine.
* Natural Colored Wool Growers Association
* Australian Wool Fashion Awards დაარქივებული 2018-09-20 საიტზე Wayback Machine.
**კრევოს უნია** — ხელშეკრულება, რომლითაც შეიქმნა დინასტიური გაერთიანება პოლონეთსა და ლიტვას შორის. ლიტვის მეფე იაგაილო დაქორწინდა პოლონეთის დედოფალ იადვიგაზე. 

კრევოს უნიას ხელი მოაწერეს 1385 წლის 14 აგვისტოს კრევოს ციხესიმაგრეში (თანამედროვე ბელარუსი, სოფელი კრევო). ხელშეკრულების თანახმად იაგაილომ აიღო რამდენიმე ვალდებულება: ლიტვა გადაიყვანა ლათინურ დამწერლობაზე; ხელს შუეწყბდა პოლონეთისათვის დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნებას; იადვიგას ყოფილ ქმარს გადაუხდიდა კომპესაციას საქორწინო ხელშეკრულების დარღვევისათვის. ჯარი, საამართლო და საკანონმდებლო ხელისუფლება, აგრეთვე ხაზინა შეინარჩუნა ორივე სამეფომ. 

უნიამ იარსება 1569 წლამდე, როდესაც ორივე სახელმწიფომ ხელი მოაწერა ლუბლინის უნიას, რომლის ძალითაც ჩამოყალიბდა არჩევითი მონარქია რეჩ პოსპოლიტა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

ლიტერატურა
----------

* Davies, Norman (2005), *God's Playground. A History of Poland. The Origins to 1795*, **I** (Revised რედ.), Oxford University Press, ISBN 978-0-19-925339-5
* Ivinskis, Zenonas (1978), *Lietuvos istorija iki Vytauto Didžiojo mirties*, Rome: Lietuvių katalikų mokslo akademija, OCLC 5075215
* Jučas, Mečislovas (2000), *Lietuvos ir Lenkijos unija*, Aidai, ISBN 9986-590-95-7
* Kiaupa, Zigmantas; Kiaupienė, Jūratė; Kunevičius, Albinas (2000), *The History of Lithuania Before 1795*, Vilnius: Lithuanian Institute of History, ISBN 9986-810-13-2
* Kiaupienė, Jūratė (2002), „Summary", *1385 m. rugpjūčio 14 d. Krėvos aktas*, Vilnius: Žara, ISBN 9986-34-080-2,
* Subtelny, Orest (1988), *Ukraine: A History*, Toronto: University of Toronto Press, ISBN 0-8020-5808-6
ჰორუსი

|  |
| --- |
| **„რე-ჰორაჰტე"  იეროგლიფებში** |
|  |

**ჰოროსი**, **ჰორე** (ეგვ-ბერძ „შორეთი", „ცის მიჯნა") — ეგვიპტურ მითოლოგიაში მზის ღმერთი. ოსირისისა და ისიდას შვილი, მისი მეუღლე იყო ჰატჰორი.

შევარდნის გარეგნობის ეგვიპტური ღვთაება, დასაბამიდან ცისა და მზის ღმერთი, უძველეს დროს ღმერთკაცი, მეფე-ღმერთი, რომელმაც მამის სისხლი აიღო და მძიმე ბრძოლების შემდეგ მოკლა ოსირისის მკვლელი ბიძა სეთი (ბოროტებისა და განადგურების ღვთაება). ბერძნებმა არტემიდეს ძმა უწოდეს და აპოლონს შეუერთეს (ეგვიპტური ბუბასტიდი), მზის ღმერთის თავისებურ სახედ აქციეს.

ეგვიპტელთა წარმოდგენით
----------------------

ნათელი ციდან მფარველობდა დედამიწას, თვალებად ესხა მზე და მთვარე, იცავდა ქალღმერთი სელკეტი, რომელსაც დიდი მორიელის სახე ჰქონდა, ხშირად გაიგივებული ჰყავდათ სხვა ღმერთებთან: მინ-ჰორუსთან, ბეს-ჰორუსთან, ხონს-ჰორუსთან. ძვ.წ.აღ. მეოთხე ათასწლეულიდან მეფის ძალაუფლების სიმბოლოცაა, უპირისპირდება თავის ბიძას სეთს, რომელიც ერთი ვერსიით ოსირისის ძმაა, სხვა ვერსიით ოსირისის (მკვდარ მეფე-ღმერთის) შვილი, და მაშინ ჰორუსის ძმა. ტახტისთვის ბრძოლა მთავრდება ჰორუსის გამარჯვებით სეთზე. ეს მოგვაგონებს ზევსის და ტიფონის ბრძოლას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 689.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მითოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეგვიპტური ღმერთები |
| --- |
|  |
| 
* ამონი
* ამონეტი
* ანუბისი
* ანუკეტი
* აპოპი
* აპისი
* ატონი
* ატუმი
* ბასტეტი
* ბატი
* ბესი
* გები
* ისიდა
* კუკი
* მააჰესი
* მაატი
* მაფდეტი
* მენჰიტი
* მერეტსეგერი
* მესხენეტი
* მონტუ
* მინი
* მნევისი
* მუტი
* ნუნი
* ნეიტი
* ნეხბეტი
* ნეფტიდა
* ნუტი
* ოსირისი
* პახეტი
* პტა
* რა
* რეშეფი
* სატისი
* სეხმეტი
* სოკარი
* სერკეტი
* სებეკი
* სოპდუ
* სეთი
* სეშატი
* ტაურტი
* ტეფნუტი
* თოტი
* უაჯიტი
* უაჯ-უერი
* უპუაუტი
* უოსრეტი
* შუ
* ხეფრი
* ხნუმი
* ხონსუ
* ჰაპი
* ჰატჰორი
* ჰეკა
* ჰეკეტი
* ჰოროსი
 |

 |
„ვოიაჯერ-1-ის" მიერ დაფიქსირებული მზიური ქარის ნაწილაკები, რომელიც 2012 წლის აგვისტოდან იწყება.
**ჰელიოსფერო** — მზის გარშემო არსებული სივრცის უზარმაზარი რეგიონი, რომელიც ბურთულის მსგავსია და შევსებულია პლანეტათაშორისი სივრცით და პლუტონის ორბიტის გაღმა ვრცელდება. მზიდან წამოსული პლაზმის „მონაბერი", რომელსაც მზიური ქარი ეწოდება, ამ წარმოქმნის ამ ბურთულას და იცავს მას ვარსკვლავთშორისი სივრცის წნევისაგან — წყალბადისა და ჰელიუმის გაზები, რომლებიც ჩვენს გალაქტიკაში აღწევს. მზიური ქარი მზიდან მოედინება იქამდე, სანამ **დასრულებით დარტყმას** არ შეეჯახება, სადაც მოძრაობა უცებ ნელდება. „ვოიაჯერის" ზონდმა აქტიურად გამოიკვლია ჰელიოსფეროს გარე ნაწილები, გაიარა დარტმით ტალღაში და შევიდა **ჰელიოგარსში** — გარდამავალი რეგიონი, რომელიც შემოსაზღვრულია ჰელიოსფეროს ყველაზე გარეთ მდებარე კიდით. მას **ჰელიოპაუზა** ეწოდება. ჰელიოსფეროს საბოლოო ფორმას ის ვარსკვლავთშორისი სივრცე, რომელშიც ის მოძრაობს, ისევე, როგორც მზე. როგორც აღმოჩნდა, ის იდეალურად სფერული არ არის. ამ სტრუქტურების შეზღუდული ხელმისაწვდომი მონაცემებით და გამოუკვლეველი ბუნებით მრავალი ახალი თეორია წარმოიშვა. 

2013 წლის 12 სექტემბერს ნასამ განაცხადა, რომ „ვოიაჯერ 1-მა" ჰელიოსფერო 2012 წლის 25 აგვისტოს დატოვა. ეს მოხდა მაშინ, როდესაც ზონდმა პლაზმის სიმკვრივეში უეცარი ზრდა აღმოაჩინა — ის დაახლოებით 40-ჯერ მეტი იყო. რადგანაც ჰელიოპაუზა გამოყოფს ერთ საზღვარს მზის მზიურ ქარსა და მთელ გალაქტიკას შორის, „ვოიაჯერ 1-მა, რომელმაც ჰელიოსფერო დატოვა, თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ვარსკვლავთშორის სივრცეს მიაღწია.


|  |  |
| --- | --- |
| სატურნი | *ეს სტატია ასტრონომიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ჰელმუთ ვეიდლინგი 1943 წელს
**ჰელმუთ ვეიდლინგი** (გერმ. Helmuth Weidling; დ. 2 ნოემბერი, 1891, ალბერშტადტი — გ. 17 ნოემბერი, 1955) — გერმანული არმიის არტილერიის გენერალი. ბერლინის უკანასკნელი კომენდანტი. 

დაიბადა 1891 წელს საქსონიის ქალაქ ალბერშტადტში, მედიცინის დოქტორის ოჯახში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1914 წლიდან მართავდა დირიჟაბლს. 1915 წელს მიიღო ობერ-ლეიტენენტის წოდება. მოგვიანებით საჰაერო ფლოტის მეთაურიც გახდა. 1938 წლიდან პოლკოვნიკია. 

მეორე მსოფლიო ომში იბრძოდა პოლონეთში, საფრანგეთსა და ბალკანეთში. 1945 წლის 2 მაისს ხელი მოაწერა კაპიტულაციას და ტყვედ ჩაბარდა საბჭოთა ჯარებს. საბჭოთა სასამართლომ მიუსაჯა 25 წლიანი პატიმრობა. გარდაიცვალა ვლადიმირის ციხეში 1955 წლის 17 ნოემბერს გულის უკმარისობით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Биография Вейдлинга на сайте hrono.ru
* Архивные документы РФ. Ф. 233. Оп. 2374. Д. 154. Л. 107—110, 112—113. Протоколы допроса Вейдлинга
* Бивор Э. Падение Берлина. 1945. / Пер. с англ. Ю. Ф. Михайлова. —М.: ООО «Издательство ACT»: OOO «Транзиткнига», 2004. — 622 с.
**მამისაანთ საყდარი** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ველისციხეში, მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით დაახლოებით 7 კილომეტრზე. მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, სავარაუდოდ განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს.

2009 წელს საქართველოს ძეგლთა დაცვის დაგადარჩენის ფონდის დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები (პროექტის ავტორი არქიტექტორი ნ. მინდორაშვილი). ეკლესის მიმდებარე ტერიტორია გაიწმინდა ნაყარი მიწისგან, გამაგრდა საპირე წყობის მორყეული ქვები, აღდგენილი იქნა კამარის, კედლების და თაროების ლავგარდნის (მცირე ნაწილი შემორჩენილი იყო ჩრდილოეთ ნაწილზე) დანგრეული ნაწილები. ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით.

ეკლესია დარბაზულია (7,4 x 3,9 მეტრი) ნაგებია სხვადასხვა ზომის (ძირითადად მოზრდილი) რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ირეგულარულია, შესასვლელი კი სამხრეთიდან არის. კარი თარაზულადაა გადახურული. ეკლესიის შიდა სიოვრცე შემაღლებული პროპორციებისაა. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რაშიც ვიწრო და მაღალი, შიგნიდან და გარედან სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. აფსიდის კონქი, ისევე როგორც დარბაზის გადამხურავი კამარა რიყის წვრილი ქვითაა ნაშენები.საკურთხევლის სარკმლის გარდა, ერთი სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთითაც, იგი იმდენად მაღალია რომ თითქმის კამარის წვერს სწვდება. ეკლესიის ფასადები სადაა, მორთულობის გარეშე.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 114.
კოლხური ძელურის კოშკი. დამახასიათებელი სტრუქტურა. შიდა მხარე.
**კოლხური სიმაგრე** — ანტიკური პერიოდის კოლხეთის სამეფოში ფართოდ გავრცელებული ხის სიმაგრის ტიპი.

მსგავსი სპეციფიკის სიმაგრეების არსებობას კოლხეთის ტერიტორიაზე დაწვრილებით აღწერს ბერძენი ისტორიკოსი ქსენოფონტი, რომელმაც ისინი სამხრეთ კოლხეთში გავლისას იხილა. „ანაბასის" მიხედვით, კოლხური სიმაგრე შემდეგნაირად გამოიყურებოდა: მთელს პერიმეტრზე წყლით სავსე ფართე მიწათხრილი ჰქონდა შემოვლებული. მიწათხრილის შემდეგ მაღალი მიწაყრილი, რომელზედაც ხის ძელებისაგან შეკრული გალავანი იყო აგებული და თან გალავანშივე ხის კოშკები ჰქონდა დატანებული. ერთ-ერთი ასეთი სიმაგრე იმდენად კარგად დაიცვეს კოლხებმა, რომ ბერძნებმა არცთუ მისი აღება ვერ შესძლეს, არამედ ბევრი დახოცილი და დაჭრილი დატოვეს ბრძოლის ველზე. ხოლო ზოგიერთებს ადვილად იღებდნენ ხოლმე.

როგორც წესი, ასეთ სიმაგრეებში მოსახლეობაც ცხოვრობდა, მაგრამ არა მრავალრიცხოვანი. მასალად ხის გამოყენება არ უნდა იყოს გასაკვირი, იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ კოლხეთი ხე-ტყის რესურსებით იყო მდიდარი.

ასეთი სიმაგრის აღება საკმაოდ ძნელი ასაღები უნდა ყოფილიყო ნებისმიერი მტრისთვის. მას ბევრი დაბრკოლების გადალახვა უწევდა მტრის ისრების გარემოცვაში. თანაც ქსენოფონტი აღნიშნავს, რომ როდესაც ერთ ერთი სიმაგრის აღება სცადეს ბერძნებმა, „არც უკან დახევა იყო ადვილი, რადგან ქალაქის დამცველები სიმაგრეებიდან უცებ გამოიჭრებოდნენ ხოლმე და ხელჩართულ ბრძოლებს გვიმართავდნენ". ასეთი სიმაგრეები მთელს სამხრეთ კოლხეთში საზღვრისპირას იყო განლაგებული და ერთგვარ საფორტიფიკაციო სისტემას ქმნიდა, რომელიც კოლხეთის სამეფოს საზღვრების დაცვას ემსახურებოდა. თანაც აქ მდგარი გარნიზონებიც მუდმივ საბრძოლო მზადყოფნაში იმყოფებოდნენ. მათი რაოდენობა არ უნდა ყოფილიყო მრავალრიცხოვანი (სულ რამდენიმე ასეული პროფესიონალი მებრძოლი თუ იქნებოდა), მაგრამ საკმაოდ ანგარიშგასაწევ ძალას წარმოადგენდნენ.

ყველა კოხური სამოსახლო, მათ შორის, საკუთრივ ცენტრალურ კოლხეთშიც კი, წარმოადგენდა გამაგრებულ ადგილს ხის გალანითა და კოშკებით. მაგრამ ცალკეული ციხეები, რომლებშიც მოსახლეობა არც ცხოვრობდა, უფრო დახვეწილი იყო. კედლის ნახევარი ძირიდან ქვით იყო ნაგები, ხოლო შემდეგ ხის მოკლე ძელები ჰქონდა ჩატანებული. კოშკები კი მთლიანად ხით იყო ნაგები და გადახურვა ჰქონდა ან სელის ან თივის (მაგ. საქორქიოს სიმაგრე).

ზოგიერთი სიმაგრე უფრო გაშლილ და დიდ გამაგრებულ დასახლებას წარმოადგენდა. არქეოლოგიური აღმოჩენებით დასტურდება გამაგრებული სამოსახლოები, რომლებიც საკმაოდ მასიურ დასახლებას წარმოადგენდნენ (ხანძრის გავრცელების მიხედვით).

ლიტერატურა
----------

* გ. გამყრელიძე, „ომი და შეიარაღება იბერია კოლხეთში", ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2010 წ.
**კომა** (ბერძ. koma — ღრმა ძილი, თვლემა) — *კომატოზური მდგომარეობა*, მძიმე, სიცოცხლისათვის სახიფათო მდგომარეობა — ცნობიერების ღრმა დარღვევა და გარე გამღიზიანებლებზე ორგანიზმის რეაქციის მკვეთრი შესუსტება ან სრული დაკარგვა. ახასიათებს რეფლექსების თანდათანობით მოშლა სრული გაქრობამდე, სუნთქვის სიღრმისა და რიტმის დარღვევა, მაჯისცემის შენელება ან აჩქარება, ტემპერატურული რეგულაციის მოშლა, არტერიული სისხლის წნევის დაცემა და ა. შ.

კომა ვითარდება თავის ტვინის ქერქის, ქერქვეშა მიდამოსა და ცენტრალური ნერვული სისტემის უფრო დაბალი უბნების ღრმა შეკავების შედეგად, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მწვავე დარღვევის, თავის ტრავმის, ანთების (ენცეფალიტი, მენინგიტი, მალარია) და სხვა დროს; შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე მოწამვლამ (მაგ. ბარბიტურატებით) ან განვითარდეს შაქრიანი დიაბეტის, ურემიის (ურემიული კომა) ჰეპატიტის დროს. ამასთან ნერვულ ქსოვილში ირღვევა ტუტემჟავური წონასწორობა, ვითარდება ჟანგბადის შიმშილი და სხვა. კომას წინ უძღვის პრეკომატოზური მდგომარეობა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 598.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მედიცინის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მამორე** — პროვინცია ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. მდებარეობს დეპარტამენტის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სახელი ეწოდა მდინარე მამორესგან, რომელიც მას დასავლეთით ჩამოუდის და გამოყოფს იუკამის პროვინციისგან. ფართობი შეადგენს 18 706 კმ²-ს. ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის თანახმად, ერთ-ერთი ყველაზე მრავალეროვნული პროვინციაა და მისი მოსახლეობა 13 695 ადამიანს შეადგენს (2006). მაგრამ სიმჭიდროვე 0.73 კმ²-ზე, ერთ-ერთი ყველაზე დაბალია ბოლივიაში. 

პროვინცია იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად. დედაქალაქია სან-ხოაკინი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბოლივიის პროვინციები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

კოორდინატები: 13°10′01″S 64°40′01″W﻿ / ﻿13.167° ს. გ. 64.667° დ. გ.﻿ / -13.167; -64.667

* პროვინციის დეტალური რუკა დაარქივებული 2010-02-09 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბენის დეპარტამენტის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 

სერკადოს პროვინცია · ბაკა-დიესი · ხოსე-ბალივიანი · იაკუმა · მოხოსი · მარბანი · მამორე · იტენესი
 | ბოლივიის დროშაბოლივიის დროშა |

 |
**კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა**, *კოლხეთის აკადემია* — ფასისის (ახლანდელი ფოთის) მახლობლად III-VI საუკუნეებში არსებული უმაღლესი საფეხურის სასწავლებელი. მასზე ერთადერთი პირდაპირი ცნობა მოიპოვება ბერძენი ფილოსოფოსის თემისტიოსის (ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა დაახლოებით 317-388) ერთ-ერთ წერილში, სადაც აღნიშნულია, რომ თემისტიოსის მამას, ევგენიოსს, და თვით თემისტიოსსაც ამ სასწავლებელში რიტორიკული განათლება მიუღიათ. არავითარი ცნობა არ არსებობს იმის შესახებ, თუ რა პროგრამებით და რა ენაზე მიმდინარეობდა სწავლება ან ვინ ასწავლიდა. თემისტიოსი არ ასახელებს კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის დამაარსებელს, თუმცა მას „ბრძენს" და „სათნოს" უწოდებს. კოლხეთს კულტურულად დაწინარურებულ ელადას ადარებს. იმ დროს განსწავლა ათენშიც შეიძლებოდა, მაგრამ სპეციალური რიტორიკული სკოლა მხოლოდ კოლხეთში არსებობდა. ამ სასწავლებელში განუყოფელი იყო ფილოსოფია და მჭერმეტყველება.

თემისტიოსი იმასაც ამბობს, რომ კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლაში მეზობელ ბარბაროსთა წესებისდა მიხედვით ისართ ტყორცნა და ოროლთ სროლა ან ჯირითი კი არ ისწავლებოდა, არამედ ამ სკოლის აღსაზრდელები რიტორიკულ ხელოვნებაში იწრთობოდნენ და ელინთა დღეობებზე ბრწყინავდნენ. ამ ცნობას არსებითი მნიშვნელობა აქვს, რამდენადაც კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის აღზრდილების ბერძნულ ენაში გაწვრთნილობასა და კლასიკურ ბერძნულ ლიტერატურაში საფუძვლიან განსწავლულობაზე მიუთითებს. რიტორიკულ სასწავლებელში იღებდნენ ბერძნული ენის მცოდნე ახალგაზრდებს. ეს კი გვაფიქრებინებს მოსამზადებელი სკოლის არსებობასაც. თემისტიოსის ცნობიდან ისიც ჩანს, რომ კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა თავისი შინაარსითა და მიზანმიმართულებით ძვ. ბერძნულ და რომაულ რიტორიკული სკოლებისაგან ბევრად არ უნდა განსხვავებულიყო და ცოდნის იმ მინიმუმის დაუფლებას მოითხოვდა, რაც ორატორისათვის ციცერონისა და კვინტილიანეს შეხედულებით იყო გათვალისწინებული. ისევე როგორც რომაულ რიტორიკულ სასწავლებელში, კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლაში უთუოდ ასწავლიდნენ ლიტერატურას, ასტრონომიას, მუსიკას, მათმატიკის ელემენტებს, ძირითადად კი ფილოსოფიისა და სამართლის საფუძვლებს, რიტორიკულ ხელოვნებას იმჟამინდელ საქართველოში დიდი პრაქტიკული გამოგონებაც ჰქონდა. აგათია სქოლაქტიკოსის (536-582) საისტორიო თხზულებაში დაცულია ცნობა ქართველი პოლიტიკური მოღვაწეების (აიეტი, ფარტაზი და სხვა) ბრწყინვალე ორატორული გამოსვლების შესახებ, ცხადია, ეს ცოდნა კი მათ თანმიმდევრულად და საფუძვლიანი სწავლით უნდა მიეღოთ.

ლიტერატურა
----------

* *გამსახურდია, ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 597.
* *გამსახურდია ს.* სწავლა-განათლება ძველ საქართველოში, თბ. 1975;
* *ნუცუბიძე შ.* ქართული ფილოსოფიის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1956;
* *ყაუხჩიშვილი ს.* რიტორიკული განათლების ცენტრი ძველ კოლხეთში, «საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1940, ტ. 10 B
**ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი** (უკრ. Христина Іванівна Соловій, დ.17 იანვარი, 1993, დროგობიჩი, ლვოვის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მუსიკოსი. მას წარმატება სადებიუტო ალბომმა მოუტანა, რომელმაც ოც მილიონზე მეტი ნახვა დააგროვა YouTube-ზე და ყველაზე პოპულარულ უკრაინულენოვან მუსიკალური ვიდეოების სიაში შევიდა. 2016 წელს ის ნომინაციაში „კულტურა და მუსიკა" YUNA-2016-ის გამარჯვებულიც გახდა. ის იყო პირველი, ვის პროდიუსირებასაც სვიატოსლავ ვაკარჩუკმა მოჰკიდა ხელი.

ბავშვობა
--------

ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი დაიბადა 1993 წლის 17 იანვარს ქალაქ დროგობიჩში, ლვოვის ოლქში, გუნდის დირიჟორების ოჯახში, რომლებიც ერთმანეთს ნიკოლაი ლისენკოს სახელობის ლვოვის ეროვნულ მუსიკალურ აკადემიაში შეხვდნენ.

მომღერლის დედა დროგობიჩის მუსიკალური სკოლის უფროს კლასებში გუნდს შეასწავლის. მამა იყო დროგობიჩის საკრებულოს კულტურის განყოფილების საჯარო მოხელე. ბებია, ოლგა ევგენიევნა სკრობალო, დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა ბანდურისტების ანსამბლის ხელმძღვანელად, შვილიშვილების დაბადების შემდეგ კი პენსიაზე გავიდა.

თერთმეტი წლის ასაკში ხრისტინამ გაიგო, რომ მისი წარმომავლობის მეოთხედი რუსინებს უკავშირდებოდა, ამასთანავე მან მოისმინა ანჩკა ჩებერენჩიკის შესრულებით სიმღერა „ღრუბლის ქვეშ" და აღნიშნულმა დიდი გალენა მოახდინა მის შემდგომ მუსიკალურ გემოვნებასა და მსოფლმხედველობაზე.

მან დაამთავრა მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს განხრით. ოჯახთან ერთად ლვოვში გადასვლის შემდეგ, სამი წელი მღეროდა გუნდში „ლემკოვინა", რომელშიც წევრთა ასაკობრივი დიაპაზონი 50-80 წელი იყო, ხოლო ხრისტინა 17 წლის. ამან დიდი გავლენა იქონია მისი პიროვნების ჩამოყალიბებაზე.

მუსიკალური კარიერა
------------------

### სატელევიზიო დებიუტი

2013 წელს სოლოვიიმ სატელევიზიო სიმღერის კონკურსში „უკრაინის ხმა-2013" შეასრულა რუსინების სიმღერა „Горе долом ходжу", რის შემდეგაც იგი შეუერთდა პროდიუსერ სვიატოსლავ ვაკარჩუკის გუნდს. ოცი წლის გოგონამ განაცხადა, რომ არასდროს იმღერებდა რუსული ესტრადის სიმღერებს და თუ მას აირჩევდნენ ტინა კაროლი და ალექსანდ პონომარიოვი, ის კონკურსს დატოვებდა.

ქრისტინა ძირითადად ტრადიციულ კომპოზიციებს მღეროდა და კონკურსში ნახევარფინალამდე მონაწილეობდა.

### ალბომები

#### 2015

2015 წლის 22 სექტემბერს, ფესტივალზე GogolFest, ხრისტინა გამოვიდა სადებიუტო ალბომით „ჟივა ვოდა", რომელიც შედგებოდა თორმეტი სიმღერისაგან, რომელთაგან ორი - „ტრიმაი" და „ცისფერი სიმღერა" — დაწერა თავად მომღერალმა; ხოლო დანარჩენი ათი — უკრაინული ხალხური, სვიატოსლავ ვაკარჩუკთან საავტორო ადაპტაციით. სიმღერამ „ტრიმაი" რამდენიმე დღეში  YouTube-ზე მილიონი ნახვა დააგროვა.

ალბომი შევიდა 2015 წლის ტოპ-10 საუკეთესო ალბომებში და ტოპ-12 2015 წლის საუკეთესო უკრაინულ ალბომებში.

ალბომის ჩაწერა შედგა კიევში, სტუდია „ზვუკოცეში". ალბომის ხმის პროდიუსერები იყვნენ მილოშ იელიჩი და სვიატოსლავ ვაკარჩუკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ხრისტინა სოლოვიის სიმღერები
* ხრისტინას ინტერვიუ

სქოლიო
------

1. ↑  На живой воде. Как Христина Соловий отозвалась на зов предков (19 დეკემბერი 2017). ციტირების თარიღი: 2 მარტი 2022
2. ↑  учшие украинские альбомы 2015 года (05 იანვარი 2016).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 31 მარტი 2019. ციტირების თარიღი: 7 მარტი 2022
**მამკოდის მონასტერი** — სამონასტრო კომპლექსი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტის ცხვარიჭამიის თემში. მდებარეობს თბილისთან ახლოს, სოფელ მამკოდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 5 კილომეტრზე, გლდანი-თიანეთის გზის მარჯვენა მხარეს, ნასოფლარ მამკოდაზე. მამკოდის კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის და წმინდა გიორგის ეკლესიები, სამრეკლო, გაურკვეველი დანიშნულების ნაგებობებისა და გალავნის ფრაგმენტები.

ღვთისმშობლის ეკლესია
--------------------

მამკოდის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში. ნაშენია ნატეხი ქვით, აგური გამოყენებულია კონსტრუქციულ ნაწილებში (თაღები, გუმბათის ძირი და ყელი). ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანია. შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან. საკურთხევლის ღრმა აფსიდში ერთი სარკმელია. საკურთხეველი გასასვლელებით უკავშირდება მის ორივე მხარეს მდებარე სამკვეთლოსა და სადიაკვნეს, რომლებშიც აღმოსავლეთით თითო სარკმელია. რვაწახნაგა გუმბათის ყელი, რომლის ყოველ წახნაგში სარკმელია გაჭრილი, საკურთხევლის მხრებსა და ორ თავისუფლად მდგომ მრგვალ ბოძს ეყრდნობა. დასავლეთის, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო განიერი ოთხკუთხა სარკმელია. ფასადების ფრონტონებში მაღალ საფეხურზე შემდგარი დაკბილული რომბებია გამოყვანილი. ეკლესიას ორრიგად დაწყობილი აგურის ლავგარდანი აქვს.

ღვთისმშობლის ეკლესიის სამხრეთით შემორჩენილია სამრეკლოს აგურით ნაგები ორი ბოძი. ერთ-ერთის ქვის ფილაზე ამოკვეთილია მშენებლის სახელი - „თედო" და აგების თარიღი 1850 წელი. 

ეკლესიის დასავლეთით შემორჩენილია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით ნაგები გაურკვეველი დანიშნულების შენობის ნიშებიანი კედელი და ქვის გალავნის ფრაგმენტები.

წმინდა გიორგის ეკლესია
----------------------

ეკლესია დარბაზულია (10,8X7.1 მ) ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. თარიღდება XIX საუკუნით. შენობა დაზიანებულია. სახურავი, კონქი, სამხრეთის და ჩრდილოეთ კედლის ზედა აწილები ჩამონგრეულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით, ღრმა აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ღრმა სწორკუთხა ნიშებია. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში ორ-ორი მაღალი თაღოვანი ნიშია. ნიშებს შორის დაკიდებულ პილასტრებს ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. დასავლეთის კედელში, კარს ზემოთ ერთი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.

დასავლეთ ფასადზე მიშენებულია სამრეკლო, რომლის პირველი, სწორკუთხა სართული ეკლესიის კარიბჭეს წარმოადგენს. სამრეკლოს დასავლეთით შეისრულთაღიანი შესასვლელი აქვს. შესასვლელის თავზე ოთხკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლები ყრუა. მეორე სართულის სწორკუთხა ბაქანზე დადგმულია თაღებიანი რვაწახნაგა ფანჩატური, რომლის რვაწახნაგა სვეტები და მათი ბაზისები კარგად გათლილი ქვიშაქვითაა ნაწყობი. გუმბათი და პირამიდული სახურავი აგურისაა. სახურავის ოთხ წახნაგზე აგურის წყობაში გამოყვანილია ტოლმკლავა ჯვრები.

მოვლენები
---------

2010 წლის 27 დეკემბერს შემოქმედელმა მიტროპოლიტმა იოსებმა (კიკვაძე) აკურთხა მამკოდის მამათა მონასტრის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახლობის ეკლესია.

ლიტერატურა
----------

* *მარსაგიშვილი გ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 294.

სქოლიო
------

1. ↑  „საპატრიარქოს უწყებანი", 2010, N1(529), გვ. 12
**მამის სახელით** (ინგლ. In the Name of the Father) — ჯიმ შერიდანის 1993 წლის ბიოგრაფიული ფილმი. ფილმში ასახულია უდანაშაულოდ დასჯილი ჯერი კონლონის ნამდვილი ისტორია. ფილმმა მიიღო ოქროს დათვი.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
1974 წელს ჩრდილოეთ ირლანდიის ქალაქებში რეგულარული არმია იდგა, ხოლო ინგლისში ტერორისტული აქტები ხორციელდებოდა. ჯერი კონლონი, ახალგაზრდა ირლანდიელი, რომელიც ბელფასტში ცხოვრობს, პოლიტიკის მიმართ გულგრილია. მას ნარკოტიკები და თავისუფალი სიყვარული იზიდავს. ჯერის მამა ლონდონში აგზავნის, დეიდა ენისთან საცხოვრებლად, მაგრამ ჯერი და მისი მეგობარი პოლი ჰიპების კომუნაში ცხოვრობენ.

გილფორდის პაბში მომხდარი ტერორისტული აქტის შემდეგ პოლიცია უფლებას მიიღებს, შვიდი დღის განმავლობაში დააკავოს ნებისმიერი ადამიანი. ირლანდიელი ჯერი და პოლი დაკავებულები აღმოჩნდებიან. საქმეს ინსპექტორი დიკსონი იძიებს. მისი მიზანია, ნებისმიერი გზით მოიპოვოს აღიარებითი ჩვენება. 7 დღის განმავლობაში წამების შემდეგ ისინი აღიარებენ დანაშაულს, რომელიც არ ჩაუდენიათ. პოლიცია ჯერის ოჯახის წევრებსაც დააკავებს და მათ თანამზრახველობაში დასდებს ბრალს. ნაფიცი მსაჯულები ყველას გამამტყუნებელ სასჯელს გამოუტანენ. ჯერი კონლონს სასამართლო სამუდამო პატიმრობას მიუსჯის.

ჯერი და მისი მამა ჯუზეპე ციხეში ერთ საკანში იხდიან სასჯელს. ჯუზეპე ცდილობს მიიღოს ზომები საკუთარი ოჯახის სახელის რეაბილიტაციისთვის. ჯერი საკუთარ თავს მკვდარ ადამიანად მიიჩნევს და მამას არაფერში ეხმარება. ის რამდენიმე პატიმარს უახლოვდება და მათთან ერთად ნარკოტიკებს მოიხმარს. მოგვიანებით იმავე ციხეში აღმოჩნდება ნამდვილი ტერორისტი, რომელმაც გილფორდის პაბი ააფეთქა. ის პოლიციას სიმართლეს უმხელს, მაგრამ პოლიცია ამ ფაქტს ასაიდუმლოებს. ჯერი უმეგობრდება ტერორისტს, მაგრამ ჯუზეპეს არ უნდა, რამე საერთო ჰქონდეს მკვლელთან. ჯერი კი მოხიბლულია ტერორისტის სიმამაცით და სიბრალულით უყურებს მამას.

ჯერის დამოკიდებულებას მამისადმი ჯუზეპეს სიკვდილი ცვლის. ჯუზეპეს სიკვდილის შემდეგ ჯერი აგრძელებს მამის მიერ დაწყებულ კამპანიას და თანამშრომლობს ადვოკატთან, რომელსაც აქამდე შეხვედრებზე უარს ეუბნებოდა. ადვოკატი გარეთ პირსი სასამართლოში საქმის განახლებას მიაღწევს. პატიმრობაში გატარებული 15 წლის შემდეგ ჯერისა და სხვა მსჯავრდებულებს სასამართლო უდანაშაულოდ ცნობს.

როლებში
-------

* დენიელ დეი-ლუისი - ჯერი კონლონი
* ემა ტომპსონი - გარეთ პირსი
* პიტ პოსტლეთვეიტი - ჯუზეპე კონლონი
* ჯონ ლინჩი - პოლ ჰილი
* მარკ შეფარდი - პედი არმსტრონგი
* ბეტი ედნი - კეროლ რიჩარდსონი

გადაღება
--------

დენიელ დეი-ლუისმა გადაღებებებისთვის დაიკლო 13 კილო და ბევრი დრო გაატარა ნამდვილ საკანში, რათა უკეთ შესულიყო როლში.

ისტორიული ფაქტები
-----------------

ჯუზეპე და ჯერი კონლონები სასჯელს ერთ საკანში არ იხდიდნენ. ეს სცენარისტებმა გამოიგონეს. აგრეთვე გამოგონილია ინსპექტორი დიკსონის პერსონაჟი, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე რეალურად არსებული პოლიციელის სახეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „In the Name of the Father" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „In the Name of the Father" — Rotten Tomatoes
* „In the Name of the Father" — Allmovie-ზე
* „In the Name of the Father" — Box Office Mojo-ზე
* „In the Name of the Father" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „In the Name of the Father" — Metacritic-ზე