**ბავშვთა მემორიალური ჯანმრთელობის ინსტიტუტი** (პოლ. Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka") — პედიატრიული ჯანდაცვის უდიდესი და საუკეთესოდ აღჭურვილი ინსტიტუტი პოლონეთში. იგი მდებარეობს ვარშავაში და არის პოლონეთის ჯანდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარების ქვეშ. ინსტიტუტი არის ერთ-ერთი წამყვანი სასწავლო საავადმყოფო პოლონეთში. 

ცენტრში დასაქმებულია დაახლოებით 2000 ექიმი და სხვა პერსონალი. იგი მოიცავს 17 პალატას და 29 დაავადების სპეციფიკურ ამბულატორიას. ის თანამშრომლობს პოლონეთის წამყვან სამედიცინო სკოლებთან, ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, როგორიცაა Great Orchestra of Christmas Charity. ცენტრში ასევე არის სკოლამდელი სკოლა, დაწყებითი სკოლა, გიმნაზია და აკადემიური საშუალო სკოლა.

ისტორია
-------

1965 წლის 20 ივნისს ევა სზელბურგ-ზარემბინამ, ცნობილმა მწერალმა და ჰოლოკოსტის გადარჩენილმა, გამოაქვეყნა ვრცელი სტატია ვარშავის გაზეთ Życie Warszawy-ში, სადაც იგი ამბობდა, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს დაღუპული ბავშვებისათვის მემორიალი უნდა აშენებულიყო.

„დაე, ის ბავშვები, რომლებიც იტანჯებოდნენ და დაიღუპნენ მხოლოდ იმიტომ, რომ იყვნენ ამ მიწის შვილები, ის ბავშვები, რომლებიც იტანჯებოდნენ და დაიღუპნენ, რადგან იცავდნენ პოლონელი ერისა და სახელმწიფოს თავისუფლებას და ღირსებას, კაცობრიობის, მშვიდობისა და სამართლიანობის ყველაზე მნიშვნელოვან საგანძურს. მიიღეთ ჩვენგან, ცოცხალთაგან, არდავიწყების ნიშანი."

მალე მისი მიმართვა მოიწონა როგორც სამედიცინო, ისე სოციალურმა და მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანთა საზოგადოებებმა, მათ შორის პოლონეთის პედიატრიულმა საზოგადოებამ, პოლონეთის სკაუტურთა და მეგზურთა ასოციაციამ და თავისუფლებისა და დემოკრატიისთვის მებრძოლთა საზოგადოებამ. ამ უკანასკნელის ორგანიზაციის თავმჯდომარის მოადგილემ, სევერინა შმაგლევსკამ, გამოთქვა სურვილი, რომ ტიპური ძეგლის აშენების ნაცვლად, მემორიალური საავადმყოფოს აშენება იქნებოდა უკეთესი. იდეა ბევრს მოეწონა. 

1968 წლის თებერვლისთვის ადგილი აირჩიეს ვარშავის გარეუბანში, მიედზილესეში, დედაქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე ტყეებში, რომელიც ცნობილია თავისი ჯანსაღი კლიმატით. საავადმყოფოს თავდაპირველად ერქვა „Pomnik-Szpital Centrum Zdrowia Dziecka", ანუ „მონუმენტ-საავადმყოფოს ცენტრი ბავშვთა ჯანმრთელობისთვის".

შეიქმნა „სამოქალაქო კომიტეტი ბავშვთა მემორიალური ჯანდაცვის ცენტრის მშენებლობისთვის", რომელიც ზედამხედველობას უწევდა თანხების მოზიდვის პროგრამას. მსგავსი ფონდები მალევე შეიქმნა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ამ იდეის მხარდასაჭერად. ფულის გარდა, ბევრმა ჯგუფმა ასევე შესწირა ხელოვნების ნიმუშები და სამკაულები. 1970 წლის 8 ივნისს აირჩიეს საავადმყოფოს მოდელი, რომელიც ეკუთვნოდა იაცეკ ბოლეჩოვსკს, ანდჟეი ბოლტუჩს და ანდჟე ზიელინსკს. 1972 წლის 11 მარტს ვეტერანმა ჯარისკაცთა ჯგუფმა გახსნა ცენტრის სისხლის ბანკი, რომელიც წარმოადგენდა პირველ სისხლის ბანკს პოლონეთში. დაწესებულების ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა, პოლკოვნიკმა კაზიმეჟ პრჟედპელსკიმ აღნიშნა, რომ „მეორე მსოფლიო ომის დროს ბევრი სისხლი დაიღვარა, მათ შორის ბავშვებისა და ახალგაზრდების. ამ დღეებში ვფიქრობდით, არ არის საჭირო სისხლის ღვრა ბრძოლის ველზე, მაგრამ ეს სისხლი მაინც საჭიროა - სხვისი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის შენარჩუნებისთვის". სისხლის ბანკის შექმნიდან მალევე დაიწყო მშენებლობა. პირველი ეტაპი (სამი დიდი პავილიონი: A, B და C) დასრულდა 31 მაისს, 1977 წლის 1 ივნისს ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით. იმავე წლის 17 ოქტომბერს ცენტრში პირველი პაციენტები მიიღეს. სამ წელიწადში, 1977-1980 წლებში ცენტრმა მიიღო 144,808 არასრულწლოვანი პაციენტი. მთელი კომპლექსი, მათ შორის 13 სართულიანი საავადმყოფოს ფრთა, საოპერაციო თეატრი, სასწავლო ცენტრი და ადმინისტრაციული კომპლექსი მზად იყო 1979 წლის ბოლოსთვის.

1995 წლის 19 დეკემბერს ცენტრი გახდა კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც უშუალოდ ექვემდებარება ჯანდაცვის სამინისტროს და, როგორც ასეთი, არის ერთ-ერთი წამყვანი კვლევისა და განვითარების სამედიცინო ცენტრი პოლონეთში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Ewa Pronicka and coordinators (April 2004). „Perfect for Children". *The Warsaw Voice* (27 April 2004). ISSN 0860-7591. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 October 2008. ციტირების თარიღი: 2 November 2012.
2. ↑  თარგი:In lang  (1979) *Pomnik - Szpital Centrum Zdrowia Dziecka*. Warsaw:  Sport i Turystyka. ISBN 8321722431.
3. ↑  Maciej Piróg.  (2012)The most beautiful and enduring memorial—from our history pl. *www.czd.pl*. Centrum Zdrowia Dziecka. ციტირების თარიღი: 2 November 2012
4. ↑   (1969) *Wystawa tkaniny dar artystow warszawskich dla Centrum Zdrowia Dziecka* (pl). Warsaw:  Dom Artysty Plastyka,   გვ. 3, 42.
5. ↑   (1969) *Centrum Zdrowia Dziecka, Pomnik Szpital dla Dzieci; społeczny otwarty konkurs SARP na projekt koncepcyjny urbanistyczno-architektoniczny* (pl). Warsaw:  Centrum Zdrowia Dziecka,   გვ. 35.
6. ↑  Centrum Zdrowia Dziecka (corporate author).  (2007)Historia IPCZD pl. *czd.pl*. Centrum Zdrowia Dziecka. *ციტატა:* „W latach drugiej wojny światowej przelano wiele krwi, w tym także krwi młodzieży i dzieci. Dziś – rozumowaliśmy – nie ma potrzeby przelewania krwi na polu walki, ale istnieje potrzeba podarowania jej dla ratowania życia i zdrowia innych." ციტირების თარიღი: 2012-11-02
7. ↑  Centrum Zdrowia Dziecka. *W Polityce.pl*. Quote in Polish: *Tylko w ciągu pierwszych 5 lat działalności Centrum Zdrowia Dziecka przyjęto 144 808 małych pacjentów.* Retrieved November 28, 2012.