recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ლამარა მარგველაშვილი** (დ. 7 აგვისტო, 1930, ქ. თბილისი — გ. აგვისტო, 2012) — ქართველი პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი. აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია (1993), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2003)

1947 წელს ჩაირიცხა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე ინგლისური ენის სპეციალობით.

1953 წელს მუშაობა დაიწყო ქუთაისის ქალთა I საშუალო სკოლაში ჯერ ინგლისური ენის მასწავლებლად, 1954 წლიდან — ამავე სკოლის დირექტორის მოადგილედ; 1964 წელს საცხოვრებლად დაბრუნდა თბილისში და მუშაობა გააგრძელა თბილისის 58-ე საშუალო სკოლაში ინგლისური ენის მასწავლებლად. 1965 წელს დაინიშნა თბილისის 53-ე საშუალო სკოლის დირექტორად, სადაც დაჰყო 2005 წლამდე. შრომითი საქმიანობაა გააგრძელა კერძო სკოლაში „XX საუკუნე". 1997 წელს საქართველოს განათლების სამინისტროს გადაწყვეტილებით მიენიჭა უმაღლესი კატეგორიის საკვალიფიკაციო კატეგორია. 1988 წელს მიენიჭა აშშ-ს ჯორჯიის შტატის და ქალაქ ატლანტის საპატიო მოქალაქეობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლამარა მარგველაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კარდიცის ნომი** (ბერძ. Καρδίτσα) — ნომი საბერძნეთში, თესალიას პერიფერიაში.

ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კარდიცა.

* მოსახლეობა — 130,214 ადამიანი.
* ფართობი — 2,636 კმ².

მუნიციპალიტეტები
----------------

პერიფერიული ერთეული კარდიცა იყოფა 6 მუნიციპალიტეტად.

| რუკა | მუნიციპალიტეტები | YPES კოდი | ადმინისტრაციული ცენტრი | საფოსტო ინდექსი | სატელეფონო კოდი | N. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| არგითეა (Αργηθέα) | 2402 | ანფირო (Ανθήρο) | 430 65 | 24450-31 | 2 |
| **კარდიცა (Καρδίτσα)** | 2409 |  | 431 00 | 24410-2 до 7 | 1 |
| პლასტირასი (Λίμνη Πλαστήρα) | 2402 | ანფირო (Ανθήρο) | 430 65 | 24450-31 | 2 |
| მოუზაკი (Μουζάκι) | 2403 | მატარანგა (Ματαράγκα) | 433 00 | 24430-41 | 3 |
| პალამასი (Παλαμάς) | 2414 |  | 432 00 | 24440-2 | 13 |
| სოფადესი (Σοφάδες) | 2419 |  | 433 00 | 24430-2 | 18 |

გეოგრაფია
---------

კარდიცას ნომი მდებარეობს საბერძნეთის მატერიკის ცენტრში. კარდიცა ჩრდილოეთით ესაზღვრება ტრიკალას ნომს, აღმოსავლეთით ლარისას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ფტიოტიდას, სამხრეთ-დასავლეთით ეტოლია და აკარნანიას და ევრიტანიას და დასავლეთით არტას.მთავარი მდინარეა მეგდოვა სამხრეთში და პენეი ჩრდოლიეთში.

კარდიცას ნომის ცენტრალური და აღმოსავლეთი ნაწილი მდებარეობს თესალიის დაბლობზე. ეს ნაწილი ზღვის დონიდან 100 — 150 მეტრ სიმაღლეზეა. დასავლეთი და სამხრეთი ნაწილი მდებარეობს აგრაფას მთებში - პინდოსის სამხრეთ ნაწილში. ის დაფარულია ტყით.
ქალაქ კარდიციდან 50 კმ-ში მდებარეობს ტბა პლასტირა.

ისტორია
-------

კარდიცას ნომი სხვადასხვა დროს იყო მაკედონიის სამეფოს, რომის იმპერიის, ბიზანტიის იმპერიის და 1400 წლიდან 1881 წლამდე ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში.

1881 წლიდან თურქების მფლობელობისგან თესალიის განთავისუფლების შემდეგ კარდიცა გახდა საბერძნეთის ნაწილი. რეგიონის ეკონომიკა და სოფლის მეურნეობა ამ პერიოდში განიცდიდა დიდ აღმასვლას.1947 წლამდე იყო ტრიკალა და კარდრიცას ნომის ნაწილი.
რეგიონი ძლიერ დაზარალდა მეორე მსოფლიო ომის და საბერძნეთის სამოქალაქო ომის დროს, ბევრი შენობა განადგურდა და რეგიონის მცხოვრებლები დარჩნენ საარსებო წყაროს გარეშე. ომის შემდეგ კარდიცას ნომი აღადგინეს, გაჩნდა ელექტროენერგია, ავტოტრანსპორტი. 19701-იან და 1980-იან სოფლებში გამოჩნდა ტელევიზია. ამავე დროს რეგიონის ეკონომიკა შევიდა დეპრესიის ფაზაში, რამაც გამოიწვია მოსახლეობის გადინება და უმუშევრობის მაღალი დონე.

ცნობილი ადამიანები
------------------

* ნიკოლაოს პლასტირასი,
* გეორგიოს კარაისკაკისი,
* ხარილაოს ფლორაკისი (Χαρίλαος Φλωράκης),
* ელენა პაპარიზუ (Έλενα Παπαρίζου),

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საბერძნეთის ნომები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქ კარდიცას მერიის საიტი დაარქივებული 2005-10-30 საიტზე Wayback Machine.  (ბერძ.)
* დაარქივებული 2005-03-07 საიტზე Wayback Machine.  (ბერძ.)
* (ბერძ.)
* (ბერძ.)
* (ბერძ.)
* ინფორმაცია ტურისტებისთვის (ბერძ.)
* პლასტირა დაარქივებული 2019-03-31 საიტზე Wayback Machine.  (ბერძ.)
**„კარგი ნიშნები: ალქაჯ აგნეს ნატერის წრფელი და ზედმიწევნითი წინასწარმეტყველებები"** — მსოფლიო ფანტასტიკის პრემიაზე ნომინირებული რომანი, რომელიც ინგლისელი ავტორების ტერი პრეჩეტისა და ნილ გეიმანის ერთობლივი ნაწარმოებია. გამოქვეყნდა 1990 წელს.

წიგნი იუმორისტულ-სატირული ჟანრისაა. მოგვითხრობს სატანის შვილის დაბადებაზე, აპოკალიფსის ოთხ მხედარსა და სამყაროს აღსასრულის ჟამზე, რომლის დადგომის ჩაშლასაც ინგლისის კომფორტულ გარემოს შეჩვეული ანგელოზი აზირაფელი და დემონი კროული ეცდებიან.

სიუჟეტის ერთ-ერთი ხაზის მიხედვით, პატარა სოფლის საავადმყოფოში ახალდაბადებულები აერევათ, რის შედეგადაც ანტიქრისტე სახელად ადამი არასწორ ოჯახში იზრდება.

რომანის დასაწყისი
-----------------

გეიმანი და პრეჩეტი ერთმანეთს 1985 წლიდან იცნობდნენ, ამიტომ რომანზე ერთობლივად მუშაობა მათივე იდეა იყო და არა მათი გამომცემლის. გეიმანის თქმით, მან თავდაპირველად წიგნი რიჩმალ კრომპტონის „ანტიქრისტე სახელად უილიამის" პაროდიის სახით დაიწყო, მაგრამ თანდათანობით ეს იდეას უფრო მაშტაბურ ჩანაფიქრად გადაიქცა.

სატელევიზიო პრემიერა
--------------------

2016 წლის აპრილში გეიმანმა განაცხადა, რომ პრეჩეტის თხოვნით (გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე), წერდა სცენარს სატელევიზიო სერიალისთვის. 

კარგი ნიშნების პრემიერა *Amazon Prime Video*-ზე, 2019 წლის 31 მაისს შედგა. ამ ექვსეპიზოდიან მინისერიალში მთავარ როლებს ასრულებენ დევიდ ტენანტი, მაიკლ შინი, ჯონ ჰემი და ფრენსის მაკდორმენდი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარგი ნიშნები — Goodreads

სქოლიო
------

1. ↑  1991 Award Winners & Nominees.
2. ↑  Breebaart, Leo. Words from the Master. *lspace.org*. ციტირების თარიღი: 19 ოქტომბერი, 2018.
3. ↑  An afterword to the book; e.g. in the Harper paperback edition, ISBN 0-06-085397-2, p. 377.
4. ↑  Cain, Sian (15 April 2016). „Good Omens: Neil Gaiman to adapt Terry Pratchett collaboration for TV". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 19 October 2018.
5. ↑  White, Peter.  (13 თებერვალი, 2019) ‘Good Omens’ To Launch On Amazon Prime Video On May 31 – TCA (ინგლისური). *deadline.com*. ციტირების თარიღი: 14 თებერვალი, 2019.
**ლამარია** — მარცვლეულის ნაყოფიერების, მეწველი საქონლისა და ხელსაქმის მფარველი სვანური ქალღვთაება. მისი კულტი აღმოცენდა ძველი აგრარული ქალღვთაებისა და ქრისტიანული მარიამ ღვთისმშობლის კულტის შერწყმის შედეგად. ქრისტიანობის გავლენით ქალღვთაების ძველი სახელი გაქრა და შესაბამისი ქრისტიანი წმინდანის სახელით შეიცვალა. სვანების წარმოდგენით, ლამარიას ღვთაებათა პანთეონში უკანასკნელი ადგილი ეჭირა. ლამარიას დღეობები ძირითადად ახალი წლისა და ადრესაგაზაფხულო დღესასწაულთა ციკლს ემთხვეოდა. მის სახელობაზე დიასახლისი სპეციალურ კიდობანში ინახავდა საუკეთესო მარცვლის ფქვილს, რომელსაც ლამარიას კულტმსახურების დროს იყენებდნენ. მაგალითად, ახალი წლის ციკლის ერთ-ერთ დღესასწაულზე, შუშხვამის ღამეს აცხობდნენ საგანგებო, შუაში გახვრეტილ, დისკოსებურ ქიმებიან კვერს, რომელიც ოჯახის წევრთა კეთილდღეობისათვის იყო განკუთვნილი და წლის ბოლომდე კერის თავზე ეკიდა. ლამარიას სახელობისად ითვლებოდა საგაზაფხულო დღეობა *ლილაშუნე-თესლობა*. ამ დღეს აცხობდნენ ხარისა და სახვნელის გამოსახულების კვერებს, აწყობდნენ ტაბლაზე ან სპეციალურ მრგვალ კვერზე, ე. წ. კალოზე, და ლამარიას წირავდნენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* უშგულის ლამარია

ლიტერატურა
----------

* *ბარდაველიძე ვ.* ქართული (სვანური) საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები, თბ. 1953;
* *ჯავახიშვილი ივ.* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 1, თბ. 1979;
* *სურგულაძე ირ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 115.
**კარდანახის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახში. კოშკი დგას სოფლის სამხრეთ აღმოსავლეთით, დაახლოებით 1,5 კილომეტრზე, წარაფებად წოდებულ ტერიტორიაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

კოშკი გეგმით სწორკუთხაა (6,44 X 5,5 მეტრი) შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედელი (სიმაღლით 5,1 მეტრი) და მასზე მიმდგარი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების მცირე ნაწილი: დანარჩენი კედლების კვალიღაა შემორჩენილი. კოშკი ნაგები ყოფილა სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. შიგნითა კედლები გასწორებულია ბათქაშით, რომელშც ალაგ-ალაგ აგურის ნატეხებია ჩართული. აღმოსავლეთ კუთხის შუაში გეგმით სწორკუთხა ბუხარია, გარდა ამისა ამ კედელში ხუთი სათოფური და ერთი მცირე ნიშაა, რომელშიც ჩადგმული ყოფილა თიხას ჭურჭელი (შემორჩენილია კვალი). სამხრეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილში ერთი სათოფურია, ჩრდილოეთისაში კი ორი. სამხრეთ სათოფურის ზემოთ სართულშუა გადახურვის კოჭის ჩასადგმელი ბუდეა.

კოშკის ჩრდილოეთით ასიოდე მეტრზე, იმავე ხანების მეორე კოშკის ნანგრევია. შემორჩენილია ოთხივე კედელი (სიმაღლე 2 მეტრი) კოშკი გეგმით კვადრატულია (6,6x6,6 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით და შიგნით მთლიანად მიწითაა ამოვსებული. აღმოსავლეთ კედელში სამი სათოფურია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედელში კი ორ-ორი.

ლიტერატურა
----------

* *მარკოზაშილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 178.
**ჯან იუჯელი** (თურქ. Can Yücel; დ. 1926, სტამბოლი — გ. 12 აგვისტო, 1999, დატჩა) — XX საუკუნის თურქი პოეტი და მთარგმნელი, ჟურნალისტი.

მამამისი ჰასან ალი იუჯელი 1938-1946 წლებში თურქეთის განათლების მინისტრი იყო. მან გაატარა რამდენიმე მნიშვნელოვანი რეფორმა თურქეთის განათლების სისტემაში და იყო პირველი სასოფლო სკოლის დამაარსებელი. მამის მინისტრად დანიშვნის გამო ჯან იუჯელი 10 წლის ასაკში ოჯახთან ერთად ანკარაში გადავიდა საცხოვებლად. ამ ასაკში დაწერა თავისი პირველი ლექსი.

სწავლობდა ანკარის უნივერსიტეტის ენისა და ისტორიის ფაკულტეტზე. სადაც შეისწავლა ბერძნული და ლათინური ენები. ახალგაზრდობაში დაინტერესდა მარქსიზმით, შვილის ეს გადაწყვეტილება არ მოეწონა მამმისს და სასწავლებლად გააგზავნა ლონდონში.

თურქეთში დაბრუნდა 1953 წელს. გაიწვიეს არმიაში და იბრძოდა კორეის ომში. ომიდან დაბრუნების შემდეგ ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას. მეუღლესთან ერთად გაემგზავრა ლონდონში, მუშაობდა თარჯიმნად რამდენიმე საელჩოში და BBC-ის რადიოარხის ახალი ამბების თურქულენოვან განყოფილებაში. 1960-იანი წლების დასაწყისში მიეძალა ალკოჰოლს, რის გამოც ხშირად უწევდა სამსახურის გაცდენა. საბოლოო ჯამში სამსახურის გარეშე დარჩა. თურქეთში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ქალაქ მარმარისის ტურისტულ სააგენტოში. მალევე გახდა თურქეთის შრომის პარტიის წევრი. 1971 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ ახალმა ხელისუფლებამ პარტიის მოქმედება აკრძალა და მისი წევრები, მათ შორის ჯან იუჯელიც დააპატიმრეს. გაატავისუფლეს 1974 წელს ამნისტიის შედეგად.

გარდაიცვალა 1999 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია
* მოკლე ბიოგრაფია დაარქივებული 2007-03-12 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  *Bibliothèque nationale de France* BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
2. 1 2 3  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #103373748 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
**ჯამშიდ ჯაფარკული ორლი ნახიჩევანელის სახლ-მუზეუმი** (აზერ. Cəmşid Naxçıvanskinin ev muzeyi) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწის სახლ-მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს კონტროლის ქვეშ იმყოფება.

ისტორია
-------

2015 წლის საფოსტო მარკა
მუზეუმი 1981 წელს ნახიჩევანსკების ხანების საგვარეულოს ერთ-ერთი წარმომადგენლის, აზერბაიჯანის სამთომსროლელი დივიზიის ბრიგადის მეთაურის ჯამშიდ ნახიჩევანსკის 85-წლისთავთან დაკავშირებით დაარსდა. მუზეუმში წარმოდგენილია ჯამშიდ ნახიჩევანსკის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი 3208 ექსპონატი, მათ შორის ფოტოსურათები, ორდენები და მედლები, დოკუმენტები, წიგნები, წერილები და ჩანაწერები, პირადი და საშინაო ნივთები. განსკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკისადმი მიძღვნილი სტატიები და წიგნები.

შენობა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აიგო ჯამშიდ ნახიჩევანსკის მამის, ჯაფარგული ხანის მიერ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნახჭევანის ძეგლების ენციკლოპედია. ნახიჩევანი, 2008, გვ. 59 (აზერბაიჯანული)
**ჯევათ ჩობანლი** (თურქ. Cevat Çobanlı დ. 1870 — გ. 1938) — თურქი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, თურქეთ-იტალიის, ბალკანეთის და პირველი მსოფლიო ომების აქტიური მონაწილე,

ბიოგრაფია
---------

1891 წელს გალათასარაის სკოლის დასრულების შემდეგ შედის სამხედრო სასწავლებელში, რომელსაც ასრულებს ქვეითი ჯარის უმცროსი ლეიტენანტის ჩინით. 1894 წელს ასრულებს სამხედრო აკადემიას და იღებს შტაბის კაპიტნის ჩინს. სამსახურს აგრძელებს გენერალურ შტაბში და ინიშნება სულთნის ამალაში უმცროს ადიუტანტად. 1912-13 წლებში მონაწილეობს ბალკანეთის ომებში ასეულის მეთაურად და ბატალიონის შტაბის უფროსად. 1914 წლის დეკემბრიდან ინიშნება დარდანელის ფრონტზე. 1915 წლიდან არის გალიპოლის ბრძოლის მონაწილე და ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, პოლკის მეთაური. ამ ოპერაცის ასრულებდა მე-19 დივიზიის მეთაურთან, მუსტაფა ქემალთან ერთად. 1916-17 წლებში მეთაურობდა ბატალიონს, პოლკს, ბრიგადას. 1917 წლის დასაწყისიდან ინიშნება დივიზიის მეთაურად და ენიჭება ბრიგადის გენერლის წოდება. 1918 წლიდან ინიშნება სირიაში მოქმედ არმიათა დამრტყმელ ჯგუფში გენერალ ოტო ლიმან ფონ სანდერსის მოადგილედ. მუდროსის დროებითი ზავის დადების შემდეგ ბრუნდება სტამბოლში. 1918 წლის ბოლოს ინიშნება ოსმალთა შეიარაღებული ძალების გენშტაბის უფროსად. 1920 წელს ბრიტანელების მიერ სტამბოლის აღების შემდეგ სხვა ლიდერებთან ერთად იჭერენ და ასახლებენ მალტაზე, საიდანაც ბრუნდება 1922 წლის ბოლოს. გარდაიცვალა 1938 წელს.

სქოლიო
------

1. ↑
**ჯევდეთ დერმენჯი** ( 1918 - 1985 ) — საბჭოთა ჯარისკაცი, დიდი სამამულო ომის მონაწილე; წარდგენილი იყო საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებაზე, მაგრამ დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1918 წლის 27 აგვისტოს ყირიმში სოფელ კიკენეიზში. 

იგი მალე გაიწვიეს წითელ არმიაში დიდი სამამულო ომის დაწყებიდან 1941 წლის 3 ივლისს სიმფეროპოლის სამხედრო აღრიცხვისა და გაწვევის კომისარიატიდან. იმავე წელს მიღებულ იქნა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიაში, მცირე ხნით გაგზავნეს 1180-ე ქვეითი პოლკში, ხოლო 1942 წლის 5 ნოემბერს დაინიშნა ავტომატების ასეულის მეთაურის მოადგილედ პოლიტიკურ ნაწილში.

1943 წლის 26 სექტემბერს ჯევდეთ დერმენჯი მეორედ ხელმძღვანელობდა თავის ბატალიონს მდინარე დნეპრის გადაკვეთისას. 1943 წლის 31 ოქტომბერს მტრის არტილერიის მხრიდან შეუჩერებელი დაბომბვის, ტყვიამფრქვევის ცეცხლისა და ნაღმტყორცნებისა, მისი ბატალიონი პირველი იყო სადესანტო ჯგუფიდან, რომელიც გადავიდა მდინარის მარჯვენა სანაპიროზე და მტერს შეუტია. ოთხი დღის განმავლობაში მებრძოლები იგერიებდნენ მტრის ტანკებისა და ქვეითების განმეორებით კონტრშეტევებს, რამაც დანარჩენ დანაყოფებს მდინარეს გადაკვეთის და ტერიტორიაზე გამაგრების საშუალება მისცა. ბრძოლაში დაჭრის მიუხედავად, გამოჩენილი სიმამაცისთვის დერმენჯი წარადგინეს საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებაზე 28 წითელი არმიის სხვა ჯარისკაცთან ერთად, რომლებიც გამოირჩეოდნენ ბრძოლაში, მაგრამ სიაში მყოფი 29 ადამიანიდან ის ერთადერთი იყო. რომელსაც ეს ჯილდო არ მიენიჭა. 1944 წლის 22 თებერვალს მიიღო მხოლოდ ლენინის ორდენი.  დნეპერზე გამარჯვებული ბრძოლის შემდეგ იგი გახდა 1120-ე ქვეითი პოლკის მე-3 ქვეითი ბატალიონის მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელი. მთელი ომის განმავლობაში ის იბრძოდა დიდ ქალაქებში, მათ შორის სტალინგრადსა და ოდესაში. რამდენჯერმე დაიჭრა.

ომის შემდეგ იგი გააძევეს ყირიმიდან და ცხოვრობდა ორენბურგში, სადაც გახდა აგრონომი, შემდეგ კი სახელმწიფო მეურნეობის დირექტორი. მოგვიანებით, იგი ხელმძღვანელობდა რეგიონალური აღმასრულებელი კომიტეტის განყოფილებას და დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია სოფლის მეურნეობის დარგში თემაზე: "კომბოსტო სასუქი და მისი გაშენების უგუნური მეთოდი ორენბურგის რეგიონში"  .

ჯევდეთ დერმენჯი გარდაიცვალა 1985 წლის 12 მარტს ორენბურგში, სანამ სამშობლოში დაბრუნების უფლებას მიიღებდა.

Ჯილდოები
--------

ჯევდეთ დერმენჯი დაჯილდოებული იყო ლენინის ორდენით (1944 წლის 22 თებერვალი), წითელი დროშის ორი ორდენით (1943 წლის 13 მარტი და 31 ოქტომბერი), ალექსანდრე ნეველის ორდენით (1943 წლის 15 ოქტომბერი) და დიდი სამამულო ომის 1-ლი ხარისხის ორდენით. (1944 წლის 14 სექტემბერი), შრომის ვეტერანის და სხვა მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* Велиев, А. Москва акъикъаткъа инанмай : [Дженк иштиракчиси Джевдет Дерменджи акъкъында] // Янъы дюнья. — 2005. — июнь 4. — С. 4-5.

სქოლიო
------

1. ↑  Дерменджи Джевдет Умирович (Дженлет Умерович).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-04-19. ციტირების თარიღი: 2021-04-19
2. ↑  Капитан Дерменджи был представлен к званию Героя СССР за форсирование Днепра. ციტირების თარიღი: 2021-03-28
3. ↑  Диссертация кандидата сельскохозяйственных. ციტირების თარიღი: 2021-04-19
**ჯებელ-შამარების საამირო**, ასევე **ალ რაშიდების საამირო** არაბ. دولة آل رشيد — სახელმწიფო რომელიც არსებობდა არაბეთის ნახევარკუნძულზე დაახლოებით დღევანდელი ნეჯდის რეგიონში. საამირო არსებობდა 1836 - 1921 წლებში. *ჯებელ-შამარი* (არაბ. جبل شمر) ითარგმნება როგორც *შამარების მთიანეთი*. მისი დედაქალაქი იყო ჰაილი. საამიროს მართავდა ალ რაშიდების დინასტია. მისი ტერიტორიები დღეს შედის საუდის არაბეთის, ერაყის და იორდანიის საზღვრებში.

საამირო ცნობილი იყო იონჯის წარმოებით.

ისტორია
-------

საამირო შეიქმნა 1836 წელს და არსებობის მანძილზე იმართებოდა ალ რაშიდების მიერ. რაშიდებმა შეძლეს 1891 წელს მულაიდის ბრძოლაში გამარჯვებით საუდების ერ-რიადიდან გაყრა. რითიც გაუქმდა ნეჯდის საამირო და მისი ტერიტორიებიც ჯებელ-შამარების საამიროს შეუერთდა.

საუდების ქუვეითში გადახვეწის შემდეგ რაშიდებმა დაამყარეს კავშირი ოსმალეთის იმპერიასთან, მაგრამ ეს წაგებიანი კავშირი გამოდგა. ოსმალები რეგიონში გავლენას თანდათან კარგავდნენ.

1902 წელს იბნ საუდმა შეძლო ერ-რიადის განთავისუფლებას და დაიწყო სამხედრო კამპანია რეგიონის დასაბრუნებლად. ოთხ წლიანი საუდი-რაშიდების ომის შედეგად რაშიდები დამარცხდნენ ხოლო მათი ემირი აბდულ-აზიზ იბნ მიტაბი დაიღუპა.

პირველ მსოფლიო ომში საუდებს ბრიტანეთის იმპერიის მხარე ეჭირათ, ხოლო რაშიდებთ ოსმალების. შედეგად I მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ჯებელ-შამარების საამირო კიდევ უფრო დასუსტებული იყო, ხოლო საუდები გაძლიერებული.

საამიროს ბოლო მოუღო საუდების 1921 წლის სამხედრო კამპანიამ. საამირო საუდებს 1921 წლის 2 ნოემბერს დანებდა და შეუერთდა ნეჯდის სასულთნოს.

ლიტერატურა
----------

* Charles Montagu Doughty (1888): *Travels in Arabia Deserta.* (Reprinted many times)
* Gertrude Bell (1907): *The Desert and the Sown* (republished 1987)
* David George Hogarth (1905): *The Penetration of Arabia: a Record of Western Knowledge Concerning the Arabian Peninsula.*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Personal Narrative of a Year's Journey through Central and Eastern Arabia (1862-1863)

სქოლიო
------

1. 1 2  J. A. Hammerton. *Peoples Of All Nations: Their Life Today And Story Of Their Past (in 14 Volumes)*. Concept Publishing Company, 2007. Pp. 193.
2. ↑  Prothero, G.W. (1920). *Arabia*. London:  H.M. Stationery Office,   გვ. 86.
**ჯამბალაია** — სურნელოვანი კერძია. ძირითადად მიეკუთვნება დასავლეთ აფრიკის, ფრანგული (განსაკუთრებით კი პროვანსულ სამზარეულოს), ასევე აღნიშნულ კერძის ვარიაციებს ვხვდებით ესპანურ სამზარეულოშიც. ის მზადდება კრევეტებით, თევზით, ბრინჯით, მწვანე წიწაკითა და ჩილით. ჯამბალაიას სამშობლო ლუიზიანის შტატის ქალაქი ორლეანია, სწორედ აქ ფრანგული სამზარეულო აფრიკულ-ამერიკულს შეერწყა. აღნიშნული კერძი, ძირითადად დაფუძნებულია ბრინჯზე. უფრო ადრე კერძში გამოიყენებდნენ არა კრევეტებს და ზღვის პროდუქტებს არამედ ძეხვეულს. დღეისათვის სწორედ უფრო სასარგებლო ზღვის პროდუქტებით ამზადებენ კლასიკურ ჯამბალაის.

სახეობები
---------

ძირითადად ამ კერძის ორი ვარიანტი არსებობს პომიდვრით და მის გარეშე. 
პირველი არის ე.წ. კრეოლური ჯამბალაია, იგივე წითელი ჯამბალაია. ამ დროს ხორცს ემატება ნიახური, წიწაკა და ხახვი. აღნიშნული ხორცი ძირითადად არის ქათამი ან ძეხვი. შემდეგ უმატებენ პომიდორს, ზღვის პროდუქტებს და ბოლოს უმატებენ ერთ-ერთ მთავარ ინგრედიენტს ბრინჯს. აღნიშნულს ნელ ცეცხლზე ტოვებენ 20-დან 60 წუთამდე. კერძის სხვა ვარიაციებით ზოგჯერ მას აცხობენ კიდევაც. 
მეორე ვერსია აღნიშნული კერძის უფრო მეტად დამახასიათებელია სამხრეთ-დასავლეთ და სამხრეთ-ცენტრალურ ლუიზიანას შტატისთვის, მას Cajun Jambalaya-ს უწოდებენ. მთავარი განსხვავება ამ ორ ვარიანტს შორის არის პომიდვრის არსებობა. ამ ვარიანტის დამზადებისას უმნიშვნელოვანესი როლი ენიჭება ცხიმს, თუ ხორცი ვერ გამოყოფს საჭირო ცხიმს, ამ შემთხვევაში უმატებენ მცენარეულ ზეთს. ასევე ინგრედიენტებში ვხვდებით ხახვს, ნიახურს, მწვანე ან წითელ ბულგარულ წიწაკას. კერძი ფაქტობრივად სრულდება მაშინ როდესაც, ბრინჯი ბოლომდე იხარშება.

ისტორია
-------

ჯამბალაია წარმოიშვა ახალი ორლეანის ფრანგული კვარტლიდან თავდაპირველ სექტორში. ეს იყო ესპანელების მცდელობა გაეკეთებინათ პაელა ახალ სამყაროში, რადგან იქ ზაფრანა არ მოიპოვებოდა. ამის მიზეზი კი იმპორტის მაღალი ხარჯები იყო. ზაფრანის შემცვლელი კი პომიდორი გახდა. 
1920-1930-იან წლებში ჯამბალაია საკმაოდ პოპულარული იყო ლუიზიანაში. 
1968 წელს კი ლუიზიანის გუბერნატორმა ჯონ მაკკეიტენმა გონსალესი მსოფლიოს ჯამბალაიას დედაქალაქად გამოაცხადა. ყოველ გაზაფხულზე, გონსალესში იმართებოდა ყოველწლიური ფესტივალი ჯამბალაიას დამზადებაში.

ეტიმოლოგია
----------

ოქსფორდის ინგლისური ლექსიკონი მიუთითებს იმაზე, რომ ჯამბალაია მომდინარეობს პროვანსული სიტყვიდან jambalaia, რაც ნიშნავს ბადეს ან ბრინჯის ფლავს. პირველად ეს სიტყვა 1837 წელს პროვანსულ ლექსშიც ვხვდებით. 
ხალხთა გადმოცემით და ფოლკლორით ეს არის ორი სიტყვის შერწყმით მიღებული სიტყვა: jamon (ლორი) და paella (ბრინჯის კერძი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Jambalaya: history, origins and etymology

სქოლიო
------

1. ↑  History of the Jambalaya Festival. Jambalaya Festival Association (2017).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-18. ციტირების თარიღი: 2018-05-17.
2. ↑  Sigal, Andrew (2008), "Jambalaya By Any Other Name", *Culinary history*.
3. ↑  Gerald Erichsen.  (March 2, 2017) Translating Attributive Nouns to Spanish.
**კორალპე** (გერმ. Koralpe) — ქედი ალპებში, სამხრეთ ავსტრიაში. გაწოლილია მურისა და ლავანტის ხეობებს შორის. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლეა 2140 (მთა გროსერ-შპეიკოგელი). დასავლეთით შემოსაზღვრულია ლავანტის ხეობით, ჩრდილოეთით პეკზატელის უღელტეხილით, აღმოსავლეთით დასავლეთი შტირიით, სამხრეთით ზობოთის უღელტეხილით. სამხრეთით სლოვენიის მოსაზღვრე რაიონში მთებით არის შემოსაზღვრული. 
მერიდიანული ბელტური ქედია. კორალპეს ნასხლეტის გაგრძელება შეიმჩნევა შორს, როგორც ჩრდილოეთისაკენ, აგრეთვე სამხრეთისაკენ. ის შეადგენს ალპების აღმოსავლეთი განაპირა ნაწილის დიდ განივ გარღვევას; სამხრეთით იგი ჭრის აღმოსავლეთის მხრიდან კარავანკეს.

აგებულია ძირითადად მეტამორფული ქანებით. ჭარბობს გნაისები. განაპირა მხარეებში არის პეგმატიტური ფენები, რომელიც დიდი რაოდენობით შეიცავს სპოდუმენს. კორალპე ევროპაში ლითიუმის უმსხვილესი საბადოა. არის აგრეთვე კვარცის, მარმარილოსა და მინდვრის შპატის გამოსავლები (ამზადებენ მინებს, ფოსფორს და სხვ.). განვითარებულია ტურიზმი და ალპინიზმი (განსაკუთრებით აღსანიშნავია სამთო-სათხილამური სპორტი). არის ალპური ბანაკები.

2001 წელს საფუძველი ჩაეყარა კორალპეს რკინიგზის მშენებლობას, რომლის დასრულება 2022 წლისთვისაა დაგეგმილი.[1] იგი ერთმანეთთან დააკავშირებს ავსტრიის ქალაქებს: გრაცსა და კლაგენფურტს. რკინიგზის გაყვანა კორალპეს ქვეშ იგეგმება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალპები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კორალპე"** ვიკისაწყობში.

სქოლიო
------

1. ↑  ÖBB Infrastruktur AG: Information zur Koralmbahn German. Austrian Federal Railways. ციტირების თარიღი: 2011-06-13.
**კორაისის სახელობის ხიოსის საჯარო ბიბლიოთეკა** (ინგლ. Koraes Public Library of Chios) — საბერძნეთის ქალაქ ხიოსში მდებარე მთავარი ბიბლიოთეკა. ის დაფუძნდა 1792 წელს ადამანტიოს კორაისის მიერ. თავდაპირველად ის წარმოადგენდა ხიოსის მთავარი სკოლის დანამატს, რომელიც დღეს №1 საშუალო სკოლის სახელითაა ცნობილი. პირველი წიგნები, რომლებზეც ბიბლიოთეკა შეიქმნა იყო კორაისის და მისი მეგობრების კუთვნილი წიგნები.

ისტორია
-------

ბიბლიოთეკის დამფუძნებელი — ადამანტიოს კორაისი
### 1792-1822 წლები

აღნიშნულ წლებში კორაისმა წამოიწყო და სათავე დაუდო საბიბლიოთეკო კოლექციის შექმნას და მის გამრავლებას. მისი კოლექციას აღნიშნულ პერიოდში არაერთი ათასი წიგნი შეემატა. მალე წიგნების სიმრავლის გამო აუცილებელი გახდა ბიბლიოთეკისათვის აშენებულიყო ახალი და დიდი საცავი, სადაც შემდგომში თავად ბიბლიოტეკა განთავსდებოდა. ახალი ბიბლიოთეკა 1817 წელს აშენდა. მალე ახალმა ბიბლიოთეკამ მიიღო საჯარო ბიბლიოთეკის სახე. აღწერით დადგინდა, რომ 1822 წლის თურქების შემოსევის შედეგად ბიბლიოთეკაში დაზიანდა 20000-მდე წიგნი.

### 1822-1881 წლები

აღნიშნულ პერიოდში ბიბლიოთეკის კოექცია საგრძნობლად გაიზარდა. ბიბლიოთეკაზე კვლავინდებურად კორაისი ზრუნავდა, რომელიც მოუწოდებდა საზღვარგარეთ მცხობრებ ბერძნებს შემოწირულობის სახით გაეძლიერებინათ ბიბლიოთეკა. მალე ბიბლიოთეკის ფონდის სიდიდის გამო საჭირო გახდა ბიბლიოთეკისათვის ახალი შენობის აშენება. 1870 წელს ხიოსის აღმოსავლეთით აშენდა ახალი შენობა.

შენობის ფასადს ამშვენებდა სფინქსი, ხოლო ბიბლიოთეკის დაარსების დაფა შექმნილი იყო მოქანდაკე ა. ფრანგოულის მიერ. ბიბლიოთეკა იზრდებოდა და ვიტარდებოდა ვიდრე 1881 წელს აღმოხდა მიწისძვრა, რომელმაც საგრძნობლად დააზიანა შენობა.

### 1881 წლიდან დღემდე

კუნძულ ხიოსის გარეთ მცხოვრები ბერძენი მოსახლეობის დაჟინებული მოთხოვნით მალევე 1881 წლის მიწისძვრის შემდეგ 1885 წელს ბიბლიოტეკას გადაეცა ახალი შენობა. 1933 წელს ბიბლიოთეკას მიემატა სამკიტხველო დარბაზი და წიგნსაცავი. 1928 წელს ბიბლიოთეკას მიენიჭა ავტონომია, რიტაც გამოეყო ხიოსის საშუალო სკოლას. რომელსაც მიენიჭა კორაისის სახელობის ხიოსის საჯარო ბიბლიოთეკის სახელი. 1948 წელს არგენტის ოჯახმა ბიბლიოთეკა გაარემონტა.

1962 წელს ბიბლიოთეკაში არსებული ფოლკლორს მიძღვნილი მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა საზოგადოებისათვის. 1978 წელს პანტელის არგენტიმ დააფინანსა შენობის ახალი სართულის აშენება. მან ასევე გადასცა ბიბლიოთეკას მის კოლექციაში არსებული წიგნები. 1993 წელს შენობა საბოლოოდ გადაეცა ბიბლიოთეკას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პეტრიწონის მონასტრის ტიპიკონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კორაისის ბიბლიოთეკის ისტორია
ჯუზეპე მაძინი
**ჯუზეპე მაძინი** (იტალ. Giuseppe Mazzini; დ. 22 ივნისი, 1805 — გ. 10 მარტი, 1872) — იტალიელი პატრიოტი, ფილოსოფოსი და პოლიტიკოსი. მაძინის დამსახურებაა თანამედროვე იტალიის სახელმწიფოს ჩამოყალიბება, მის ადგილას არსებული რამდენიმე ცალკეული სახელმწიფოს ნაცვლად, რომელთა შორის მრავალი უცხო ძალების ზეგავლენის ქვეშ იყო მოქცეული მე-19 საუკუნემდე.

ბიოგრაფია
---------

მაძინიმ გენუის უნივერსიტეტში მიიღო იურიდიული განათლება. 1831 წელს მაძინიმ მარსელში დააარსა ფარული პატრიოტული ორგანიზაცია "ახალგაზრდა იტალია", რომლის პოლიტიკური პროგრამა ითვალისწინებდა იტალიის გათავისუფლებას ავსტრიელთა ბატონობისაგან, იტალიის ერთიანი სუვერენული სახელმწიფოს შექმნას. ამ მიზნის მისაღწევად, მაძინის აზრით, საჭირო იყო საერთო იტალიური რევოლუცია, რომელშიც მოსახლეობის ყველა ფენა მიიღებდა მონაწილეობას. 1830-40–იან წლებში იტალიაში გაფართოვდა მაძინისტური ფარული ორგანიზაციების ქსელი.

  

ჯუზეპე მაძინიმ აქტიური მონაწილეობა მიიღო იტალიის 1848-49 წლების რევოლუციაში. მილანში მან დააარსა გაზეთი "ხალხის იტალია", ხოლო მილანის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იგი, როგორც რიგითი მებრძოლი, გარიბალდის რაზმში იბრძოდა. 1849 წელს მაძინი სათავეში ჩაუდგა რომის რესპუბლიკის ტრიუმვირატს. ამ მთავრობამ მხოლოდ ხუთ თვეს გასტანა. ფრანგების მიერ რომის რესპუბლიკის დამხობის შემდეგ მაძინი ემიგრაციაში წავიდა, მაგრამ სამშობლოს გათავისუფლებისა და გაერთიანებისათვის თავდადებული მებრძოლი ჯუზეპე მაძინი იმედს არ კარგავდა. 1859 წელს, ავსტრიის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ, იგი იტალიელ ხალხს მოუწოდებდა გაეშალათ სახალხო მოძრაობა სამშობლოს გასაერთიანებლად.

1870 წელს იტალიის ერთიანმა სახელმწიფომ უკანასკნელი რეგიონი — რომის ოლქიც შეიერთა. ქვეყნის დამოუკიდებლობისა და გაერთიანებისათვის დაუღალავი მებრძოლი ჯუზეპე მაძინი მოესწრო ამას. იგი 1872 წელს გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Biography at cronologia.it დაარქივებული 2007-04-20 საიტზე Wayback Machine.  (იტალიური)
* Джузеппе Мадзини. Энциклопедия «Кругосвет»
* Мария Федорова. Джузеппе Мадзини დაარქივებული 2007-11-15 საიტზე Wayback Machine.
* Биографии Дж. Мадзини
* Биография Джузеппе Мадзини დაარქივებული 2008-03-15 საიტზე Wayback Machine.
**ჯეინ ჯეიკობსი** (Jane Jacobs, OC, O.Ont; დ. 4 მაისი, 1916 — გ. 25 აპრილი, 2006) — დაბადებით ამერიკელი, კანადელი ურბანისტი, მწერალი და აქტივისტი. ყველაზე უკეთ ცნობილი წიგნით „დიდი ამერიკული ქალაქების სიკვდილი და სიცოცხლე" (1961), აშშ-ში 1950-იანი წლების ურბანული განახლების პოლიტიკის მწვავე კრიტიკა. წიგნი მნიშვნელოვნად გაცდა ქალაქგეგმარების თემებს და ამ დროის პოპულარულ მსოფლმხედველობაზე მოახდინა გავლენა.

საყოველთაოდ ცნობილი ნაბეჭდი წიგნების გარდა ჯეიკობსი ასევე კარგად ცნობილია სამოქალაქო საპროტესტო აქციებით, რომლებსაც ის აწყობდა ურბანული განახლების პროექტების ბლოკირებისათვის. მისმა ძალისხმევამ გადამწყვეტი როლი შეასრულა ქვემო მანჰეტენის გზატკეცილის პროექტის საბოლოო დასამარებაში, ხოლო 1968 წელს კანადაში გადასახლების შემდეგ, ასეთივე გავლენა იქონია სპადინას გზატკეცილის გეგმისა და მასთან დაკავშირებული ავტოსტრადების მშენებლობის გაუქმებაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Jane Jacobs’ Order of Canada Citation


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

  


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 90174667
* BNE: XX978869
* BNF: cb123086712 (data)
* CANTIC: a11244409
* CiNii: DA00472892
* GND: 131595520
* ISNI: 0000 0003 6864 530X
* LCCN: n80040210
* LNB: 000132834
* NDL: 00444423
* NKC: xx0082672
* NLA: 35240233
* NLK: KAC200002508
* NLP: A29459862
* NSK: 000329529
* NTA: 068414099
* The SBN id RAVV011958 is not valid.
* SELIBR: 251910
* SNAC: w60k2bw7
* SUDOC: 03196804X
* Trove: 877924
* ULAN: 500106696
* VIAF: 90712053
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 90712053

 |
**ჯეიმზის კუნძული** (ინგლ.James Island) – მცირე ზომის გამაგრებული კუნძული მდინარე გამბიაზე, მდებარეობს ატლანტის ოკეანის შესართავიდან დაახლოებით 30 კმ–ში.

ისტორია
-------

კუნძული ევროპელებით პირველად დასახლდა 1651 წელს და მას საფძველი ჩაეყარა კურლანდიის საჰერცოგოს მიერ. წმინდა ანდრიას კუნძული არ იყო საჰერცოგოს ერთადერთი ზღვისიქითა საჰერცოგო (კოლონია კუნძულ ტობაგოზე არსებობდა 1654–1659 წლების მანძილზე და განმეორებით 1660–1689 წწ). 1661 წელს კუნძული ინგლისელებმა დაიპყრეს, რომლებმაც მას თანამედროვე სახელწოდება მიანიჭეს. კუნძული დასავლეთ აფრიკიდან ოქროს, სპილოს ძვლისა და შავი მონების გადაზიდვის ბაზად გამოიყენებოდა. 1695 წელს ჯეიმზის ციხესიმაგრე ფრანგებმა აიღეს. ინგლისმა ის 1697 წელს დაიბრუნა. 1702 წელს კვლავ ფრანგებმა დაიპყრეს, ხოლო 1779 წელს ციხესიმაგრე მიტოვებულ იქნა.

2003 წელს, ჯეიმზის კუნძული, კოლონიალური პერიოდის სხვა სიმაგრეებთან ერთად, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* UNESCO page for James Island
* WorldStatesmen- Gambia
* Brief history and description დაარქივებული 2008-01-10 საიტზე Wayback Machine.
* More details with a map
* UNESCO report

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გამბიაში გამბიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კუნძული ჯეიმსი  · სენეგამბიის მეგალითური წრეები |  |

 |
**ჯუდით დეივისი** (ინგლ. Judith Davis დ. 23 აპრილი, 1955) — ავსტრალიელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, რომლის კარიერა 40 წელზე მეტს მოიცავს. რეჟისორი ვუდი ალენი ახასიათებს მას როგორც „ერთ-ერთი ყველაზე მომხიბვლელი ქალი მსახიობი მსოფლიოში". მიღებული აქვს AACTA-ს რვა, ოქროს გლობუსის და BAFTA-ს ორი, ემის სამი ჯილდო და ოსკარის ორი ნომინაცია.

ჯუდი დეივისი დაიბადა პერთში, დასავლეთი ავსტრალიაში კათოლიკურ ოჯახში. დაამთავრა დრამატული ხელოვნების ეროვნული ინსტიტუტი 1977 წელს. მისი დებიუტი კინოში იამვე წელს შედგა ფილმით „High Rolling". 1979 წელს მელ გიბსონთან ერთად მონაწილეობდა სპექტაკლში „რომეო და ჯულიეტა".

აღიარება მოიპოვა ფილმით „ჩემი ბრწყინვალე კარიერა" (1979), რისთვის გადაეცა BAFTA-ს ორი ჯილდო. მისი ცნობილი ფილმებია: „ჩვენი იმედების ზამთარი" (1981), „ჰუდვინკი" (1984), „მოგზაურობა ინდოეთში" (1984) და „ქმრები და ცოლები" (1992). მისი სხვა როლებია: „Who Dares Wins" (1982), „პაპანაქება" (1983), „მაღალი ტალღა" (1987), „ჯორჯია" (1988), „ელისი" (1990), „ექსპრომტი" (1991), „ბარტონ ფინკი" (1991), „მუქი სისხლი" (1993), „აბსოლუტური ძალაუფლება" (1997), „განვიხილოთ ჰარი" (1997), „სახელგანთქმული", „ადამიანი, რომელიც ღმერთს უჩიოდა" (2001), „განქორწინება ამერიკულად" (2006), „მარი ანტუანეტი" (2006), „შტორმის თვალი" (2011), „სიყვარულით რომში" (2012), „ტ.ს. სპივეტი — ახალგაზრდა გენიოსი" (2013) და „მკერავი ქალი" (2015).

დეივისი აგრთვე მონაწილოებდა ტელესერიალებში, რომელთა შორისაცაა „იყუჩე და იმსახურე: მარგარეტ კამერმეიერის ისტორია", „ცხოვრება ჯუდი გარლანდთან ერთად: მე და ჩემი ჩრდილი", „მდინარე ხიდის ქვეშ", „ქალი სახელად გოლდა", „რეიგანები", „სამახსოვრო მოგზაურობა", „საიდუმლო გზა", „მტრობა: ბეტი და ჯოანი" და სხვა.

ფილმოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: ჯუდი დეივისის ფილმოგრაფია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჯუდი დეივისი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯუდი დეივისი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
* ჯუდი დეივისი — AllMovie
* ჯუდი დეივისი — „The Encyclopedia of Women and Leadership in the Twentieth Century"

სქოლიო
------

1. ↑  Peter Biskind. Gods and Monsters: Thirty Years of Writing on Film and Culture. ციტირების თარიღი: 14 ივლისი,2017.
2. ↑  Judy Davis In The Eye Of The Storm (2011). ციტირების თარიღი: 2020-01-27
3. ↑  Powers, John.  (3 დეკემბერი, 2009) Judy Davis, Inspiring 'Brilliant Career's 30 Years Later [sic]. ციტირების თარიღი: 2020-01-27
4. ↑  Maslin, Janet (22 თებერვალი, 1980). „New Face: Judy Davis Don't Call Her Sybylla; A Last-Minute Replacement 'I'm Not Good at Reading Scripts' Elizabeth Swados at Club". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 7 მაისი, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
5. ↑  Rovi, Hal Erickson. „Judy Davis Biography". *TV Squad*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-06-01. ციტირების თარიღი: 10 ოქტომბერი, 2010. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=`-ში (დახმარება)
6. ↑  „Judy Davis In Oscar Nominees". *Canberra Times*. 8 February 1985. ციტირების თარიღი: 18 November 2018.
7. ↑  Bernard Weinraub (10 December 2000). „The Rewards And the Risks of Playing an Icon". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 3 May 2013.
**„კრავთა დუმილი"** (ინგლ. The Silence of the Lambs) — თომას ჰარისის რომანი, რომელიც პირველად გამოიცა 1988 წელს. იგი წარმოადგენს მწერლის წინამორბედი რომანის — „წითელი დრაკონის" გაგრძელებას. ორივე რომანი კაციჭამია სერიულ მკვლელზე, ჰანიბალ ლექტერზე მოგვითხრობს. იგი ამჯერად გამოძიების ფედერალური ბიუროს ახალგაზრდა აგენტს, კლარის სტარლინგს უპირისპირდება. „კრავთა დუმილმა" მოიპოვა ბრემ სტოკერის ჯილდო ნომინაციაში საუკეთესო რომანი. 1991 წელს რეჟისორმა ჯონათან დემმა რომანის მიხედვით ფილმი გადაიღო, რომელმაც ხუთი ოსკარი მოიპოვა.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
„ეფ-ბი-აის" ქცევათმეცნიერების განყოფილების ხელმძღვანელი, რომელიც სერიულ მკვლელობებს იძიებს, ჯეკ კროფორდი, ახალგაზრდა სტუდენტს, კლარის სტარლინგს, კანიბალი მკვლელი ჰანიბალ ლექტერის დაკითხვას ავალებს, რომელიც ცხრა ადამიანის მკვლელობისთვის სასჯელს ფსიქიკურად ავადმყოფი დამნაშავეების საავადმყოფოში იხდის. 

კროფორდის მიზანი ლექტერის საშუალებით სერიული მკვლელი „ბუფალო ბილის" კვალზე გასვლაა, რომელიც ახალგაზრდა ქალებს იტაცებს, ორი კვირის შემდეგ კლავს და ატყავებს, ხოლო გვამს მდინარეში აგდებს. გამოძიების მანძილზე კლარისი ინფორმაციის მოსაპოვებლად პერიოდულად სტუმრობს ლექტერს. მათ შორის უცნაური ურთიერთობა ყალიბდება, რასაც ლექტერი Quid pro quo-ს ეძახის — „ბუფალო ბილზე" ფარული მინიშნებების სანაცვლოდ სტარლინგი ლექტერს თავისი ბავშვობის შესახებ უყვება.

კრიტიკა
-------

კრიტიკოსებმა და ტრანსგენდერმა აქტივისტებმა რომანს ბუფალო ბილის პორტრეტის გამო ტრანსფობიური და ჰომოფობიური უწოდეს. წიგნი ასევე გააკრიტიკა ფემინისტმა ავტორმა, ჯულია სერანომ ტრანსსექსუალი ადამინის ფსიქიკურად შეშლილი პორტრეტის გამო. მსგავსი შინაარსის პროტესტი რომანის ეკრანიზაციის წინააღმდეგაც გაჩნდა.

სქოლიო
------

1. ↑  Past Stoker Award Nominees & Winners. *Horror Writers Association*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 მაისი 2016. ციტირების თარიღი: 4 July 2009.
2. ↑  Miller, Laura. Can Thomas Harris Escape the Shadow of Hannibal Lecter?. *Slate*. ციტირების თარიღი: 2019-07-21.
3. ↑  Serano, Julia (2007). *Whipping Girl*.  Seal Press,   გვ. 256.
4. ↑  Lane, Anthony. Postscript: Jonathan Demme (1944-2017). *The New Yorker*. ციტირების თარიღი: 2019-07-21.
**კოპრივნიცა** (ხორვ. Koprivnica) — ქალაქი ჩრდილოეთ ხორვატიაში, კოპრივნიცა-კრიჟევცის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, კოპრივნიცა არის (ქალაქური მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით) სიდიდით მე-17 ქალაქი ხორვატიაში.

გეოგრაფია
---------

ქალაქი მდებარეობს დედაქალაქ ზაგრებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 75 კმ-ის დაშორებით, უნგრეთის საზღვრიდან 10 კმ-ში. კოპრივნიცა მსხვილი სატრანსპორტო ცენტრია, აქ იკვეთება ზაგრები-ბუდაპეშტისა და ვარაჟდინ-ოსიეკის რკინიგზები. გადის მნიშვნელოვანი მაგისტრალებიც.

წმ. ნიკოლოზის ეკლესია
ქალაქი მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრიცაა. აქ მდებარეობს ქიმიური, ხის გადამამუშავებელი და ლუდის საწარმოები, ასევე ხორვატიის მნიშვნელოვანი კომპანია პოდრავკა.

ისტორია და ღირსშესანიშნაობები
-----------------------------

ქალაქის ადგილას დასახლებული პუნქტი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1272 წელს მოიხსენიება, 1356 წელს კი კოპრივნიცას ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

რეგიონის ბევრი სხვა ქალაქის მსგავსად, XVI საუკუნის ბოლოს კოპრივნიცაშიც აშენდა ციხე-სიმაგრე თურქების ლაშქრობებისაგან თავდასაცავად. XVII საუკუნეში ქალაქი სწრაფად განვითარდა ჰაბსბურგების მმართველობისას. 

1685 წელს დასრულდა წმ. ანტონ პადუელის სახელობის ფრანცისკანელთა მონასტრის მშენებლობა; იმავე XVII საუკუნეში აიგო წმ. ნიკოლოზის ბაროკოს სტილის ეკლესია. ქალაქის კიდევ ერთ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს 1793 წელს დასრულებული სულიწმინდის ეკლესია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კოპრივნიცა
* Koprivnica.net Portal Unofficial
* Podravina დაარქივებული 2010-12-29 საიტზე Wayback Machine.
* Virtual Reality Tour of Koprivnica

სქოლიო
------

1. ↑  Census of Population, Households and Dwellings 2011. *მოსახლეობის აღწერა, კომლები და საცხოვრებელი ადგილები 2011*. ხორვატიის სტატისტიკის ბიურო (2012 წლის დეკემბერი).

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ხორვატიის ოლქების ადმინისტრაციული ცენტრები |
| --- |
|  |
| 
* ბელოვარი
* გოსპიჩი
* დუბროვნიკი
* ვარაჟდინი
* ვიროვიტიცა
* ვუკოვარი
* ზაგრები
* ზადარი
* კარლოვაცი
* კოპრივნიცა
* კრაპინა
* ოსიეკი
* პაზინი
* პოჟეგა
* რიეკა
* სისაკი
* სლავონსკი-ბროდი
* სპლიტი
* შიბენიკი
* ჩაკოვეცი
 |

 |
**ლამარა ავალიშვილი** (დ. 17 ივლისი, 1940, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიტატი , ასოცირებული პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1962 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საამშენებლო ფაკულტეტი. 

1962 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რკინა-ბეტონის კონსტრუქციების კათედრაზე მუშაობს, სადაც ლაბორანტობიდან დაწყებული, დოცენტამდე დამთავრებული გაიარა ყველა თანამდებობრივი საფეხური. 1965-1968 წლებში იყო ამავე კათედრის ასპირანტი და აქვე, რეფორმირებულ სტრუქტურაში-სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის დეპარტამენტში მუშაობს. 1981-1990 წლებში შეთავსებით მუშაობდა კოსმოსურ ნაგებობათა კვლევის ინსტიტუტში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე. ავტორია 50-მდე სამეცნიერო შრომისა, რომლებიც რკინა-ბეტონის კონსტრუქციების სეისმომედეგობის შესწავლის საქმეში მნიშვნელოვანწვლილად არის აღიარებული. მისი მოხსენება (პროფესორ გ. ქარცივაძის თანაავტორობით) რკინა-ბეტონის ჩარჩოვანი კონსტრუქციის მუშაობის შესახებ 1969 წელს ჩილეს დედაქალაქში, სანტიაგოში მიმდინარე IV საერთაშორისო კონფერენციაზე იქნა წარდგენილი. 1990-1995 წლებში მონაწილეობდა ტექნიკური ტერმინოლოგიის ახალი გამოცემის მომზადებაში, ამზადებდა და რესპუბლიკურ გაზეთ „მშენებელში" აქვეყნებდა პუბლიკაციებს. ქართველ მეცნიერს არაერთი საერთაშორისო და ადგილობრივ კონფერენციაში აქვს მიღებული მონაწილეობა. კითხულობს ლექციებს რკინა-ბეტონის კონსტრიქციების ზოგად და სპეციალურ კურსებში ბაკალავრიატში და მაგისტრატურაში, ხელმძღვანელობს საკურსო პროექტირებას, მაგისტრანტებს, გამოცემული აქვს 9 მეთოდური მითითება. იგი წლების მანძილზე იყო სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის წევრი, ფაკულტეტის მეთოდსაბჭოს სწავლული მდივანი, სტუ-ს მონიტორინგის საფინანსო-ეკონომიკური ჯგუფის წევრი, 2002-2005 წლებში. ხელმძღვანელობდა სამშენებლო ფაკულტეტის საგამომცემლო კომისიას. იყო სწავლულ-ექსპერტთა დარგობრივი კომისიის წევრი, რამდენიმე საკანდიდატო დისერტაციის რეცენზენტი და ოპონენტი. ღვაწლმოსილ მეცნიერსა და პედაგოგს განათლების სამინისტროსა და სტუ-ს ხელმძღვანელობისგან არაერთი ჯილდო აქვს მიღებული (საკავშირო კონკურსში გამარჯვებული 5 სტუდენტის ხელმძღვანელობისთვის მიღებული აქვს I ხარისხის დიპლომი, 1982).

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბ. 2008, გვ. 5-7
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ. 2021, გვ. 38-39

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლამარა ავალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კოჟევნიკოვის სახლი** (რუს. Дом Кожевникова) — XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია რუსული კლასიციზმის არქიტეტურულ სტილში, პავლე თედორეს ძე ვოცკის პროექტის მიხედვით. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. ნევის პროსპექტი, სახლი № 51. აგებულია 1834-1835 წლებში. სახლმა ჩვენს ეპოქამდე მოაღწია თითქმის უცვლელი სახით. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.

ისტორია
-------

სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1834 წლიდან 1835 წლამდე და იგი ააშენეს გვარდიის პორუჩიკის კოჟევნიკოვისათვის. პროექტის ავტორი იყო პ. ფ. ვოცკი. 

1855-1856 წლებში სახლის ერთ-ერთ ბინაში, რომელიც გადიოდა ეზოში, ცხოვრობდა ივანე ალექსანდრეს ძე გონჩარევი. სწორედ აქ მუშაობდა მწერალი თავის რომანზე „ობლომოვი".

XX საუკუნის დასაწყისში სახლი შეიძინა პირველი გილდიის ვაჭარმა სოლოვიოვმა, რომელიც ამ დროისათვის ფლობდა რამდენიმე შენობას ნევის პროსპექტის ამავე რაიონში. სახლში გახსნა სასტუმრო „Большая Северная"-ს ფილიალი და სენემატოგრაფი (კინოთეატრი) „მულენ რუჟი". კოჟევნიკოვის ყოფილ სახლში სხვადასხვა დროს ასევე მდებარეობდა პ. ეფიმოვის საბანკო სახლი და ამხანაგობა „Скороход"-ის ფეხსაცმლის მაღაზია.

1928 წლის მდგომარეობით სახლში განთავსებული იყო პეტერბურგელი მხატვრის იური მიხეილის ძე ხიდეკელის ფოტო და სამხატვრო სტუდია „Красная светопись".

ამჟამად კოჟევნიკოვის სახლში განთავსებულია სამხატვრო გალერეა „Дельта".

ლიტერატურა
----------

* Кириков Б. М. Кирикова Л. А. Петрова О. В. Невский проспект. — М.—СПб.: ЦЕНТРПОЛИГРАФ, МиМ-Дельта, 2004. — С. 268—270. — 378 с.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дом Кожевникова. Citywalls.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-23.
* Дом Кожевникова (Невский пр. 51). Прогулки по Петербургу.
**ლევონ ჯუფალაკიანი** (სომხ. Լեւոն Ջուլֆալակյան; დ. 5 აპრილი, 1964, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — კარიერადასრულებული საბჭოთა სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. არის ოლიმპიური, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი; 1988 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. ჯულფალკანიანი არის სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების ამჟამინდელი მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი, ასევე აღმასრულებელი კომიტეტის (NOC) წევრი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

ლევონ ჯუფალაკიანი დაიბადა გიუმრში, სომხეთის სსრ-ში. მისი ორივე მშობელი ტანმოვარჯიშე იყო. ლევანი ადრეული ასაკიდან ესწრებოდა ტანვარჯიშის სესიებს, ხოლო შემდეგ დაიწყო ჭიდაობა გიუმრის ახალგაზრდულ აკადემიაში. 1983 წელს მოიგო სსრკ-ის ახალგაზრდული ჩემპიონატი.

კარიერა
-------

ლევონ ჯუფალაკიანი საბჭოთა კავშირის ჭიდაობის ეროვნულ გუნდს შეუერთდა 1985 წელს და იმავე წელს ჭიდაობის მსოფლიო თასის გუნდურ შეჯიბრებაში მოიპოვა ოქროს მედალი. 1996 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპინატზე მან ოქროს მედალი მოიპოვა, ამგვარად იგი ევროპის ჩემპიონი გახდა. ოთხი თვის შემდეგ, 1996 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედლის მოპოვებით, მან მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულიც მოიპოვა.

სეულში გამართულ 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე იგი 68 კილოგრამ წონით კატეგორიაში ასპარეზობდა. ჯულფალკიანი თავის ყველა მატჩში ძალიან დომინანტი იყო და ყველა მეტოქეს ქულების დიდი რაოდენობით ამარცხებდა. ტურნირზე გამარჯვებისთვის მან კუთვნილი ოქროს მედალი მიიღო.

ოლიმპიურ ჩემპიონად გახდომამდან ერთი წლის შემდეგ, ჯუფალაკიანმა 1989 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე მესამე ადგილი დაიკავა. აქ მან მოჭიდავის კარიერის დასრულება გადაწყვიტა.

მოჭიდავის კარიერის დასრულების შემდეგ ჯუფალაკიანმა მწვრთნელად დაიწყო მუშაობა. 1999 წელს გახდა სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი. 2002 წელს დაინიშნა სომხეთის ჭიდაობის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტად, შემდეგ წელს კი გახდა NOC- ის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. ლევონ ჯუფალაკიანი აგრეთვე იყო სომხეთის ოლიმპიელთა ასოციაციის პრეზიდენტი.

პირადი ცხოვრება
---------------

ლევონ ჯუფალაკიანი დღესდღეობით ერევანში ცხოვრობს. იგი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი ვაჟი, არსენი და არამი, რომლებიც მამის მსგავსად მოჭიდავეები არიან. მისმა უფროსმა ძმამ არსენ ჯუფალაკიანმა ლონდონში გამართულ 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა; ხსენებული ოლიმპიადის დასრულებისას მას ხელთ ეროვნული (სომხეთის) დროშა ეჭირა.

ჯილდოები
--------

ჯუფალაკიანს 2012 წელს მიენიჭა „ღირსებისთვის" პირველი ხარისხის მედალი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The-Sports.org
* Interview

სქოლიო
------

1. 1 2  Джулфалакян Левон (in Russian). vayr.ucoz.ru. Retrieved 26 March 2018.
2. ↑  Levon Julfalakyan დაარქივებული 2020-04-18 საიტზე Wayback Machine.. *Sports-Reference.com*. Retrieved 26 March 2018.
3. ↑  "Հայաստանի Հանրապետության մեդալներով պարգևատրելու մասին" (in Armenian). President.am. 24 December 2012. Retrieved 26 March 2018.
**ლამარა ნადირაძე** (დ. 14 ივნისი, 1938, ) — ქართველი ექიმი.

ბიოგრაფია
---------

1963–1966 წლებში იყო ცაგერის რაიონის საავადმყოფოს ინფექციური განყოფილების გამგე; 1966–1969 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის ასპირანტი; ნათაძის სახელობის სანიტარიისა და ჰიგიენის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის ვირუსულ ინფექციათა იმუნოლოგიური განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1972–1978 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ცენტრალური კვლევითი ლაბორატორიის ინფექციური იმუნოლოგიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1978–1980 წლებში ექსპერიმენტული მორფოლოგიის უნივერსიტეტის ინფექციათა იმუნოლოგიის უმცროსი მეცნიერ-თანამსრომელი; 1980 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ინფექციურ დაავადებათა კათედრის ასისტენტი. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომისა. ინფექციონისტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1979 წელს „თანამედროვე ტიფო–პარატიფული დაავადებების კლინიკა იმუნიტეტისა და პათოგენეზის ზოგიერთი ასპექტი".

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ.217

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლამარა ნადირაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კონუსური ხარისფაშვა** (ლათ. *Morchella conica*) — ხარისფაშვას გვარის სოკო ხარისფაშვასებრთა ოჯახისა.

პირველად აღწერა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1818 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:

* Morchella esculenta var. conica (Pers.) Fr. 1822
* Morchella contigua Tratt.

აღწერა
------

ქუდის ქუდის სიმაღლე — 8 სმ-მდე აღწევს, სიგანე — 5 სმ-მდე. კონუსის ფორმა აქვს, ზოგჯერ კვერცხისებრია; ზედაპირი ფიჭისებრი ნაოჭებითაა დაფარული, ნაოჭებში მეორადი ტიხრებია განვითარებული; კიდეები — ფეხთან შეზრდილი; მოყვითალო მურა, უფრო მუქი ან იმავე ფერის ნაოჭებიანი კედლებით. ქუდის ზედაპირზე განვითარებული ჰიმენალური შრე შედგება ცილინდრული ზომის 200-250×15-20 მკმ. ჩანთებისგან, რომლებშიც 8 სპორაა მოთავსებული.

რბილობი — თეთრი ან კრემისფერი, თხელი ცვილისებრი, ნაზი და მყიფე. სწრაფად შრობადი, ფეხს ქვემოთ წყალწყალა, გამოხატული სუნისა და გემოს გარეშე.

ფეხი — მოთეთრო, ცილინდრული, ფუყე; სიმაღლეში — 2-4,5 სმ, სიგანეში — 1,5-3 სმ.

სპორები — ელიფსური, გლუვი, უფერული, ზომით 18-20×10-15 მკმ.

გამოყენება
----------

ითვლება პირობითად საჭმელ სოკოდ. მოხარშვამდე წვრილად უნდა დაიჭრას და გაითუთქოს მდუღარე წყალში 5-10 წუთის განმავლობაში, ხოლო წყალი გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა.

გავრცელება
----------

იზრდება ნიადაგზე, ხშირ შემთხვევაში ერთეული ეგზემპლარების სახით ფიჭვნარებში, ნაძვნარებსა და შერეულ ტყეში აპრილის შუა პერიოდიდან ივნისის დასაწყისამდე.

მსგავსი სახეობები
-----------------

* *Morchella elata* პირობითად საჭმელი სოკოა, რომელიც განსხვავდება უფრო დიდი ზომის ნაყოფსხეულითა და ფერით.

ლიტერატურა
----------

* *ნახუცრიშვილი ივ.*, საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. *არჩ. ღიბრაძე*, თბ.: „ბუნება პრინტი" და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, 2006. — გვ. 39, ISBN 99940-856-1-1.
* Мир растений : в 7 т. / Под ред. академика А.Л. Тахтаджяна. Т.2. Слизевики. Грибы — 2-е изд. перераб. — М.: Просвещение, 1991. — 475 с. (Стр. 183).
* Аурел Дермек. Грибы. — Братислава: Словарт, 1989. — С. 46.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Morchella conica* — Toadstool

სქოლიო
------

1. ↑  Persoon, CH (1818). *Traité sur les Champignons Comestibles* (French),   გვ. 257.
**ელა მარია ლანი იელიჩ-ო'კონორი** (ინგლ. Ella Marija Lani Yelich-O'Connor ცნობილი თავისი სასცენო სახელით **ლორდი** (Lorde); დ. 7 ნოემბერი, 1996) — ახალ ზელანდიელი მომღერალი და სიმღერების მწერალი. დაიბადა ტაკაპუნაში და გაიზარდა დევონპორტში, ოკლანდში. ო'კონორი ბავშვობიდანვე იყო შემოქმედებითი პიროვნება. ახალგაზრდა ასაკში Universal Music-თან გააფორმა კონტრაქტი და მოგვიანებით დაიწყო თანამშრომლობა პროდიუსერ ჯოულ ლიტლთან, რომელმაც დაეხმარა სიმღერების წერაში. მისი მომღერლის დებიუტი შედგა 2012 წელს, როდესაც მან გამოუშვა პირველი EP *The Love Club EP*. პროექტმა ჩარტებში მე-2 ადგილი დაიკავა ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში. 2013 წელს ო'კონორმა გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი „Royals". სიმღერა საერთაშორისო ჰიტი გახდა, რომელმაც პირველი პოზიცია დაიკავა Billboard Hot 100-ში. 1987 წლის შემდეგ ლორდი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა შემსრულებელი, რომლის სინგლმა პირველ ადგილამდე მიაღწია აშშ-ში. მოგვიანებით, იმავე წელს, მან გამოუშვა სადებიუტო ალბომი *Pure Heroine*. დისკმა ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში პირველი ადგილი დაიკავა, ხოლო Billboard 200-ში – მე-3. ალბომიდან კიდევ ოთხი სინგლი გამოსცა იმავე წელს – „Tennis Court", „Team", „No Better" და „Glory and Gore". ლორდიმ 2014 წელს დაწერა სიმღერა „Yellow Flicker Beat" ფილმისთვის „შიმშილის თამაშები: კაჭკაჭჯაფარა – ნაწილი 1". ლორდის მუსიკა მოიცავს ჟანრებს, რომელთა შორის არის დრიმ-პოპი და ინდიტრონიკა თანხლებით. მომღერალს მიღებული აქვს გრემის ორი, ბრიტანეთის მუსიკის ერთი და ახალი ზელანდიის ათი მუსიკალური ჯილდო. 2013

დისკოგრაფია
-----------

* *Pure Heroine* (2013)
* *Melodrama* (2017)
* *Solar Power* (2021)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ლორდი საიტზე Discogs
* ლორდი MTV-ის საიტზე
* 

* ლორდი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

1. ↑