recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**იბრაგიმ-ბექ აზერი** (აზერ. İbrahim bəy Azər; 1836—1885) — აზერბაიჯანელი პოეტი. წერდა ფსევდონიმით აზერი.

ცხოვრება
--------

იბრაგიმ-ბექ ალიბექ ოღლი აზერი (ფულადოვი) 1836 წელს შუშაში დაიბადა. უფროსი ძმა აბდულა ბექ ასი, პოეტ ქასიმ ბეი ზაქირის შვილიშვილი. იბრაგიმ ბექი ყარაბაღის ხანის მეხტიგულუ ხანის მფარველობითა და მზრუნველობით იზრდებოდა და ყალიბდებოდა. პირველადი განათლება ადგილობრივ მოლასთან მიიღო, რის შემდგომაც სწავლა მედრესში გააგრძელა. ბრწყინვალედ ფლობდა სპარსულ და რუსულ ენებს. სამსახურეობრივი კარიერა დაიწყო მედრესში და სამსახურეობრივ საფეხურზე კანცელარიის მომსახურე ჩინოვნიკის II კატეგორიის წოდებამდე ავიდა, პოლიციის პრისტავად მუშაობის პროცესში გუბერნიის მდივნის ჩინი მიიღო. ლესქებს წერდა ფსევდონიმით აზერი. მირ მახსუნ ნავადის მიერ ორგანიზებული წრის "მეჯლისი-ფარამუშან"-ის («დავიწყებულთა საზოგადოება») წევრი იყო. პოეტი გარდაიცვალა 1885 წელს.

შემოქმედება
-----------

იბრაგიმ-ბექ აზერი ლექსებს კლასიკურ სტილში წერდა (ლექსთა წყობა - არუზი) როგორც აზერბაიჯანულ, ისე სპარსულ ენებზე. სამწუხაროდ, მისი ნამუშევრების უდიდესი ნაწილი დაკარგულია. პირველად რამდენიმე მისი გაზელი ფ. ქოჩარლის კრებულებში «აზერბაიჯანული ლიტერატურა» (1981) და «პოეტური კრებული» (1987) იქნა გამოქვეყნებული.

სქოლიო
------

1. 1 2  З. Аскерли. Антология азербайджанской народной литературы. — Баку: Şərq-Qərb. — С. 272.
2. ↑  Чингиз Каджар. Старая Шуша. — Баку: Şərq-Qərb. — С. 230, 279. — 344 с.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ვოლტა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ვოლტის წყალსაცავი** (ინგლ. Lake Volta) — მსოფლიოს უდიდესი წყალსაცავი დასავლეთ აფრიკაში, განაში. მდებარეობს ამავე სახელწოდების მდინარეზე, ზღვის დონიდან 85 მ სიმაღლეზე.

1961-1965 წლებში ქალაქ აკოსომბოსთან (განა) იქ, სადაც მდინარეები შავი და თეთრი ვოლტა ერწყმიან ერთმანეთს, შეიქმნა (ვიწრო ხეობაში) აკოსომბოს ჰიდროელექტროსადგური. შედეგად დაიწყო წყალსაცავის ავსება და საბოლოოდ შეიქმნა მსოფლიოს უდიდესი წყალსატევი. ვოლტის წყალსაცავის სარკის ფართობია — 8482 კმ², მოცულობა — 148 კმ³, საშუალო სიღრმე — 18 მ, უდიდესი სიღრმე — 80 მ. ტბის ტერიტორია ვრცელდება ორ სხვადასხვა ბუნებრივ მხარეში: წყალსაცავის ჩრდილოეთი ნაწილი — სავანის ზონაში მდებარეობს, ხოლო სამხრეთი — ტროპიკულ ზონაში.

ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ წყალსაცავი გადაჭიმულია დაახლოებით 400 კმ-ზე, სანაპირო ხაზის სიგრძე — 7 ათ. კმ-ზე მეტია. ნაპირები ძლიერ შეჭრილ-შემოჭრილია. ბევრია დიდი და პატარა კუნძული. წყალსაცავი და მიმდებარე ტერიტორია ქვეყნის მნიშვნელოვანი ობიექტია. ვოლტის წყალსაცავი შექმნილია ენერგეტიკული, წყლის ტრანსპორტისა და წყალმომარაგებისათვის. ფართოდ არის განვითარებული თევზჭერა, ნავიგაცია.

აკოსომბოს ჰიდროელქტროსადგური გაშენებულია ვოლტის წყალსაცავის სამხრეთით. იგი ქვეყნის დიდ ნაწილს უზრუნველყოფს ელექტროენერგიით.

1964, 1966 და 1969 წლებში წყალსაცავის (ტბის) ტერიტორიაზე დაფიქსირდა მიწისძვრა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აკოსომბოს ჰიდროელქტროსადგური
* წყალსაცავი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვოლტის წყალსაცავი (ინგლისური)
* ვოლტის წყალსაცავი დაარქივებული 2009-05-06 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  თანამედროვე გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-02-21. ციტირების თარიღი: 2011-06-04.
**აგვისტო - 2015** მიმდინარე წლის მერვე თვეა. დაიწყება შაბათს და დამთავრდება 31 დღის შემდეგ, ორშაბათს.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 1

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 2

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 3

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 4

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 5

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 6

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 7

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 8

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 9

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 10

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 11

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 12

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 13

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 14

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 15

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 16

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 17

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 18

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 19

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 20


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 21 აგვისტო, 2015 (2015-08-21) (პარასკევი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * საქართველოში, გრაკლიანი გორაზე ახალი არქეოლოგიური ნაშთები გამოვლიდან, მათ შორის შესალო ადამწერლობის უძველესი ნიმუშები აღმოჩნდეს (agenda.ge)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 22

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 23

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 24

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 25

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 26

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 27

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 28

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 29

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 30

პორტალი:ახალი ამბები/2015 აგვისტო 31
**ივანე (ვანო) გრიგოლის ძე გურგენიძე** (დ. 22 ნოემბერი, 1941, ზოვრეთი, ზესტაფონის რაიონი — გ. 14 ივნისი, 2012) — ქართველი გენერალ-ლეიტენანტი (1993 ), საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე (1992–2000 ).

სამხედრო განათლება მიიღო ომსკსა და მინსკში. 1963 წლიდან მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში ბელორუსიის სამხედრო ოლქში, ტაჯიკეთსა და ბაქოში. 1978–1991 წლებში მსახურობდა თბილისში, ჰაერსაწინააღმდეგო ძალებში. იყო სარაკეტო-საარტილერიო კორპუსის სამსახურის უფროსი, შემდეგ ჰაერსაწინააღმდეგო დაცვის მე-19 ცალკეული არმიის სარდლის მოადგილე (პოლკოვნიკის წოდებით). 1992 წლის იანვარში დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ შეიარაღების დარგში. იმავე წლის 15 ოქტომბერს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1993 წლის 15 თებერვალს კი — გენერალ-ლეიტენანტის სამხედრო წოდება. 2000 წელს თადარიგში გავიდა. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის მეორე ხარისხის, ვახტანგ გორგასლის მესამე ხარისხის ორი ორდენით, საბჭოთა კავშირის რამდენიმე ორდენითა და მედლით.

ლიტერატურა
----------

* *გოგიტიძე, მ. ბეჟიტაშვილი, გ.*, „სამხედრო ფიცის ერთგულნი", თბილისი, 2015. — გვ. 135, ISBN 978-9941-0-7386-1.
**ივანე გაჩეჩილაძე** (დ. 25 სექტემბერი, 1884, წევა, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 ივლისი, 1938) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი, მკვლევარი და ფიზიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

1903 წელს დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია და მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი მათემატიკის სპეციალობით 1909 წელს.

1917 წელს დაინიშნა ქუთაისის რეალური სასწავლებლის დირექტორად. 1924 წლიდან იყო საქართველოს გეოფიზიკური ობსერვატორიის ამინდის მეთვალყურე განყოფილების ფიზიკოსი, 1925 წლიდან კი განყოფილების გამგე. 1929 წელს სამეცნიერო საბჭოს გადაწყვეტილებით შექმნა კლიმატოლოგიური განყოფილება, რომლის დირექტორის მოადგილედაც დაინიშნა. 1932 წლიდან ხელმძღვანელობდა კლიმატოლოგიურ სექციას. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1924 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიულ ფაკულტეტზე აგრომეტეოროლოგიაში, ფიზიკას, მეტეროლოგიას, კლიმატოლოგიას სასოფლო-სამეურნეო, სუბტროპიკულ კულტურათა, სატყეო, ზოოვეტერინალურ და სხვა უნივერსიტეტებში. აგრარულ უნივერსიტეტში დააარსა ფიზიკისა და მეტეოროლოგიის ფაკულტეტები, იყო მათი პირველი გამგე. გამოქვეყნებული აქვს 20-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Ветер над Баку (ავტორი). Тифлис, Тип. „Заря Востока", 1936, с. 24
* Тифлис : Климатический очерк (ავტორი). Тифлис, 3-я тип. п/тр. 1933, с. 67
* Абастуман : Очерк (ავტორი). Тифлис, 3-я тип. п/тр. 1933, с. 42
* სეტყვა და მასთან ბრძოლა (ავტორი). ტფილისი, 1-ლი სტ. 1930. გვ. 91
* გრაფიკები (ავტორი). ტფილისი, 1920. გვ. 54

ლიტერატურა
----------

* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იმედაშვილი ი. თბ. 2018, გვ. 519

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ივანე გაჩეჩილაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
იბნ სინა
**აბუ ალი იბნ სინა** (ლათინიზებული ავიცენა) (დ. 980, სოფ. აფშანა, ბუხარის მახლობლად — გ. 18 ივნისი, 1037, ჰამადანი) — ფილოსოფოსი, ექიმი და პოეტი. მოღვაწეობდა ბუხარაში, ხვარაზმსა და სპარსეთში. ისლამის რელიგიის ჩარჩოებში შეძლო ანტიკური ფილოსოფიისა და მეცნიერების კრიტიკულად ათვისება და თავისი დროის მთელი ცოდნის სისტემატიზაცია. მისი მთავარი შრომაა ფილოსოფიური ენციკლოპედია, რომელიც მოიცავს ლოგიკას, ფიზიკას, მათემატიკასა და მეტაფიზიკას.

იბნ სინას პოეტურმა მემკვიდრეობამ ჩვენამდე ნაწილობრივ მოაღწია (წერდა არაბულად და სპარსულად). თავის ლექსებში გამოხატავდა საკუთარ ფილოსოფიურ შეხედულებებს. ამ მხრივ აღსანიშნავია „სულის კასიდა". ქადაგებდა მეცნიერებისა და განათლების სიკეთეს. ალეგორიული ხასიათისაა იბნ სინას ფილოსოფიურ-მხატვრულო ნაწარმოებები „სალამან და აბსალი", „წერილი ფრინველზე" და „ცოცხალი, ძე ფხიზლისა", რომელიც სიუჟეტურად დანტეს „ღვთაებრივ კომედიას" უახლოვდება. იბნ სინა საინტერესოა აგრეთვე როგორც მთაგმნელი და ლიტერატურის თეორეტიკოსი. მას ეკუთვნის არისტოტელეს „პოეტიკისა" და არაბი პოეტის იბნ ალ-რუმის დივანი კომენტარები. იბნ სინა (ხალხური სახელწოდება\_ბუ ალი) იქცა თითქმის მთელი ახლო აღმოსავლეთის ხალხთა ზღაპრების გმირად. იბნ სინას უმნიშვნელოვანესი სამედიცინო თხზულება „სამკურნალო მეცნიერების კანონი" ლათინურ ენაზე XII ს-ში ითარგმნა და პირველად 1473 წელს გამოქვეყნდა მილანში, არაბულ ენაზე შედგენილი ორიგინალი კი 1593 წელს დაიბეჭდა რომში. არსებობს ამ ნაწარმოების 30 გამოცემა. მასში ავტორი ეხება მცენარეთა, განსაკუთრებით სამკურნალო მცენარეთა მოშენებასა და ფიზიოლოგიას, მედიცინის ზოგად თეორიას, ანატომიას, ფიზიოლოგიას, ქირურგიას, დიაგნოსტიკას, მწვავე და ქრონიკული დაავადებების განვითარებას, მკურნალობას, პროფილაქტიკას და სხვა; დაავადებების განვითარებაში განსაკუთრებულ როლს ანიჭებდა გარემო პირობებს. მან წამოაყენა ჰიპოთეზა, რომ გადამდებ სნეულებებს რაღაც უჩინარი ორგანიზმები იწვევენ და დაავადებანი ჰაერისა და წყლის საშუალებით ვრცელდება. უარყოფდა მოსაზრებას, თითქოს ფსიქიკურ დაავადებებს ავი სულები იწვევდნენ. იბნ სინამ ზუსტად აღწერა მრავალი დაავადება. იგი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ჰიგიენას და კვების რეჟიმს. შექმნა ახალი ფარმაცია. მის ფარმაკოპეაში შეტანილია ხალხური, განსაკუთრებით ჩინური მედიცინის მრავალი საშუალება.

ლიტერატურა
----------

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:
***იბნ სინა***

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იბნ სინა***

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 72.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორგიძე**. |

**ივანე ალექსის ძე გორგიძე** (დ. 12 ივნისი, 1942, თბილისი — გ. 17 დეკემბერი, 2020, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი ინფორმატიზაციის დარგში. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1990), პროფესორი (1990), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (1992), საერთაშორისო საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (1992), სსრკ მინისტრთა საბჭოს პრემიის ლაურეატი (1986).

ბიოგრაფია
---------

1964 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1965–1967 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლით ცენტრში, 1967–1971 — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მართვის პრობლემების ინსტიტუტში. 1978 წლიდან არის მისივე თაოსნობით შექმნილი ინფორმატიზაციის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორი. გორგიძის სამეცნიერო შრომები ეხება მეცნიერებისა და ტექნიკის ისტორიას, მართვის პრობლემებს, მართვის სისტემებს, ორგანიზაციული სისტემების აგებასა და მართვას. არის აქტექტურული სისტემების მართვის თეორიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Совершенствование планирования в активных системах, Тб. 1985;
* Методы повышения эффективности и качества функционирования автоматизированных информационно- управляющих систем, М. 2001 (თანაავტ).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 103.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ივანე გორგიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თოთი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**თოთი** — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (სიონის თემი), მდებარეობს მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2120 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 8 კილომეტრი.

ისტორია
-------

XVII საუკუნიდან თოთი მიმდებარე ტერიტორიებითურთ ღუდუშაურთა გვარის კუთნილება გახდა. ამავე საუკუნის დასაწყისში, ქვეყნის ძნელბედობის ჟამს, ქართული მოსახლეობის შემცირების გამო არაგვის ერისთავთა მოურავმა შიოლა ღუდუშაურმა თოთში ჩამოასახლა ხულელიძეები, წიკლაურები, ავსაჯანიშვილები, სალბიევები და მირაქოვები. მალე სოფელზე თავისი უფლებები გაავრცელეს ყაზბეგებმა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში სოფლის მოსახლეობას გარკვეული გამოსახებები ეკისრებოდა ჯერ ღუდუშაურების, ხოლო მერე ყაზბეგის სასარგებლოდ. სოფელო საკმაოდ მიუდგომელია, ეს მტერთაგან თავდაცვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნიდა. სოფელს ჰქონდა თავისი სახიზარ-გამოქვაბულებიც, რომლებსაც ,,დევის ქოხს’’ ანუ ,,დევთ ქობს’’ უწოდებდნენ. თოთი გრძელი გვირაბით უკავშირდება სოფელ გაიბოტენს. სოფლის მიდამოებში ყრია დიდი ოთხკუთხა ლოდები. აქ ოსებს თავისი სალოცავი ,,ვაჩილაი’’ ჰქონდათ. სოფელთან მოიპოვებოდა თიხა, მისდევდნენ მესაქონლეობას. მიუდგომელი მდებარეობის გამო XIX საუკუნის II ნახევარში და განსაკუთრებით XX საუკუნეში, სოფელი დაიცალა. დღეისთვის იქ რამდენიმე კომლიღა ცხოვრობს.

დემოგრაფია
----------

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
| --- | --- | --- | --- |
| სსრკ-ის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 1926 | 130 | 56 | 74 |
| 2002 |  0 | 0 | 0 |
| 2014 |  0 | 0 | 0 |

ლიტერატურა
----------

* *გვასალია ჯ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 81.
* *კახაძე კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 459-460.

სქოლიო
------

1. 1 2  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 27 ივლისი 2016.
2. ↑  სერგი მაკალათია, „ხევი", ტფილისი, სახელმწიფო სასწავლო-პედაგოგიური გამომცემლობა, 1934 წ. გვ. 19.
3. ↑  საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
**იტაუგუა** (ესპ. Itauguá) — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მდებარეობს ასუნსიონიდან 30 კმ-ის მოშორებით. დაარსდა 1728 წელს და ცნობილია თავისი კოხტა ქსოვილების ხელოვნებით და მუსიკით. 

ქალაქში არსებულ სან-რაფაელის მუზეუმში გამოფენილია კოლონიური ხანის ნივთები.

იტაუგუის ცენტრში ჯერ კიდევ შესაძლებელია კოლონიური არქიტექტურის ხილვა. სახელი ეწოდა ნაკადულ იტაისგან, რომელიც ქალაქს კვეთს. *იტა* გუარანის ენაზე ქვას ნიშნავს, სუფიქსი *გუა* კი ამავე ენაზე კუთვნილებას გამოხატავს.

დემოგრაფია
----------

2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 89 449 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 44 997 კაცია და 44 451 ქალი.

ტურიზმი
-------

ქალაქის ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა პარტინიოსა და სერიტოს ბორცვები, ვირხენ-დელ-როსარიოს ეკლესია, სან-რაფაელის მუზეუმი და დიქტატორ ხოსე გასპარ როდრიგეს დე ფრანსიას დროს აგებული კოლონიური სახლები.

კლიმატი
-------

კლიმატი გრილია. გაზაფხულისა და ზაფხულისთვის დამახასიათებელია წვიმიანი ამინდი მაღალი ტემპერატურით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პარაგვაის ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* SENATUR დაარქივებული 2015-05-20 საიტზე Wayback Machine.
* World Gazeteer: Paraguay[*მკვდარი ბმული*] – World-Gazetteer.com
თოვლის ხაზი (ალპები)
თოვლის ხაზი, ჩო-ოიუი
**თოვლის ხაზი**, **თოვლის მიჯნა** — სიმაღლითი დონე, რომლის ზემოთ მყარი ატმოსფერული ნალექების დაგროვება ჭარბობს მათ მოდნობას ან აორთქლებას. განასხვავებენ კლიმატურ (ჭეშმარიტ) და სეზონურ (დროებით) თოვლის ხაზს.

დაბალი ტემპერატურებისას, მაგალითად, პოლუსების სიახლოვეს თოვლის ხაზი საკმაოდ დაბლა მდებარეობს; იქ, სადაც ტემპერატურა მაღალია, მაგალითად, ეკვატორზე, თოვლის ხაზი ძალიან მაღალია.

ცივსა და ნოტიო მხარეებში თოვლის მიჯნა დაბლა ეშვება, ცხელსა და გვალვიანში კი მაღლა იწევს. მუდმივი თოვლნარის ქვედა საზღვარია ოროგრაფიული თოვლის ხაზი, რომელიც ზოგან ჭეშმარიტ თოვლის ხაზზე ბევრად დაბლაა.

მყინვარის ზედაპირზე მდებარე ჭეშმარიტ თოვლის ხაზს, ფირნის ხაზს უწოდებენ. თოვლის ხაზის სიმაღლე დამოკიდებულია ტემპერატურულ რეჟიმზე, მყარი ატმოსფერული ნალექების რაოდენობაზე, რაც თავის მხრივ, დაკავშირებულია გეოგრაფიულ განედსა და ოროგრაფიულ პირობებზე (მათ შორის ექსპოზიციაზე).

ეკვატორულ განედებზე თოვლის ხაზის სიმაღლე 4600 მ, ტროპიკებში — 5000–6000 მ, ალპებში — 2200–3100 მ, კავკასიონზე — 3500–3700 მ შეადგენს. არქტიკაში იგი 500–200 მ-მდე ეშვება, ხოლო ანტარქტიდაზე ზღვის დონემდე.

თოვლის ხაზის ყველაზე მაღალი სიმაღლეები გადის მშრალ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონებში, მაშასადამე ტიბეტის მთიანეთსა და ანდებში, სადაც სიმაღლის ნიშნული 6,5 კმ-მდე ადის. თოვლის ხაზის შესწავლის საქმეში დიდი წვლილი შეიტანეს ალექსანდერ ჰუმბოლდტმა, ჰანს ალმანმა, სტანისლავ კალესნიკმა, მიხეილ ტრონოვმა და სხვა.

დაახლოებითი დონეები
-------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| კავკასიონი | 43°N | 2,700–3,800 მ |
| ალპები (ჩრდილო კალთები) | 48°N | 2,500–2,800 მ |
| ცენტრალური ალპები | 47°N | 2,900–3,200 მ |
| ალპები (სამხრეთ კალთები) | 46°N | 2,700–2,800 მ |
| პირენეები | 43°N | 2,600–2,900 მ |
| ყარაყორუმი | 36°N | 5,400–5,800 მ |
| ჰიმალაი | 28°N | 6,000 მ |
| ანდები ბოლივიაში | 18°S | 6,000–6,500 მ |
| გრენლანდია | 70°N | 0100–500 მ |
| ანტარქტიდა | 70°S | 0000–400 მ |
|

ლიტერატურა
----------

* Тронов М, В. Вопросы горной гляциологии, М. 1954;
* Тушинский Г. К. Ледники, снежники, лавины Советского Союза, М. 1963;
* Гляциологический словарь / Под ред. В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 527 с

სქოლიო
------

1. 1 2 3  გეომორფოლოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა ნეკერი, თბილისი, 1996.
2. ↑  Snow line | Encyclopedia Britannica
3. 1 2  Снеговая линия | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-30. ციტირების თარიღი: 2021-01-26.
**თოვუზის საქალაქო სტადიონი** (აზერბ. Tovuz şəhər stadionu) — საფეხბურთო სტადიონი აზერბაიჯანის ქალაქ თოვუზში. 1979 წელს გაიხსნა ქალაქ თოვუზის მთავარი სტადიონი (აზერბაიჯანი). ეს არის აზერბაიჯანის ჩემპიონატის პირველი დივიზიონის საფეხბურთო კლუბის - „FC Turan Tovuz"– ის საშინაო არენა.

ისტორია
-------

**საბჭოთა პერიოდი**

აღნიშნული სტადიონი ექსპლუატაციაში იქნა 1979 წლის 5 სექტემბერს. გახსნის დღეს, ამხანაგური შეხვედრა გაიმართა გუნდებს შორის „მესული" და „ნეფთჩი". სტადიონის პირველი რეკონსტრუქცია ჩატარდა გახსნიდან ორი წლის შემდეგ, 1981 წელს. 

**ახალი ისტორია**

1992 წელს საფეხბურთო კლუბ „Turan" - ის დამფუძნებელმა თოვუზელმა - ვიდადი ასადოვმა, გუნდის შექმნასა და ფორმირებასთან ერთად, სტადიონზე შეასრულა სარემონტო და სამშენებლო სამუშაოები. სტადიონზე პირველად დამონტაჟდა სადრენაჟე სისტემა და დამონტაჟდა სახურავი სტენდებზე. 2004 წელს, ტახირ იუსიფოვის ხელმძღვანელობით, ბაზა დასრულდა სტადიონის ტერიტორიაზე და დამონტაჟდა 6500 ადგილი.

**თანამედროვე პერიოდი**

სტადიონის ტერიტორიაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები გრძელდება. ბალახი შეიცვალა ხელოვნურით და გრძელდება ორი დამხმარე სავარჯიშო მოედნის მშენებლობა. შეკეთდა VIP ყუთი, ექსპლუატაციაში შევიდა ახალაშენებული პრესის ოთახები. სტადიონის ტერიტორიაზე დაინსტალირდება 4 IP კამერა, რომელთა დახმარებით ინტერნეტ მაუწყებლობა განხორციელდება მთელ მსოფლიოში.

ლიცენზია
--------

2013 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციების ასოციაციამ თოფუზის საქალაქო სტადიონის ლიცენზიის მოთხოვნით FIFA-ს მიმართა. მსოფლიო ორგანიზაციამ აზერბაიჯანული მხარის თხოვნას დადებითად უპასუხა და არენას ორ ვარსკვლავიანი კატეგორია მიანიჭა. თოვუზის სტადიონი გახდა ამ დონის სერთიფიკატის პირველი მფლობელი, რომელიც მიიღო აზერბაიჯანის რეგიონებში ხელოვნურ საფარიანმა სტადიონმა. საინტერესოა, რომ სტადიონზე ხელოვნური საფარი აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციის, ასევე უეფას მიერ გამოყოფილი თანხებით აზერბაიჯანში ბავშვთა ფეხბურთის განვითარებისთვის .

საფეხბურთო კლუბი
----------------

ვიდადი ახმედოვის მიერ დაარსებული 1992 წლის 23 თებერვალს, ეს კლუბი იყო პირველი აზერბაიჯანული პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი, სახელწოდებით „Turan Tovuz". ამასთან, 1997 წლიდან კლუბი ფინანსური სირთულეების გამო სულ უფრო მეტად ტრიალებს სხვადასხვა პოზიციებში. 2011–2012 წლების სეზონში. „ტურანმა" აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში თავისი პოზიცია მე -11 ადგილზე დაასრულა, რაც კლუბის ისტორიაში ყველაზე დაბალი შედეგი იყო. 2012-2013 წლების სეზონში, თურანი, თავის ისტორიაში პირველად, უმაღლესი დივიზიონის ოცი წლის შემდეგ აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში გადავიდა. 2013 წელს კლუბის მფლობელებმა გადაწყვიტეს კლუბის სახელი შეეცვალათ და გახდა „Turan-T". რამდენიმე თვის შემდეგ კლუბმა ძველი სახელი დაიბრუნა. 

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ აღნიშნულ კლუბს 2010 წელს რევაზ ძოძუაშვილი და 2014 წელს კი ბადრი კვარაცხელია წვრთნიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Tovuz City Stadium(ინგლისური)
* Stadiums in Azerbaijan დაარქივებული 2020-02-16 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
* Azerbaijan, Tovuz, City Stadium (PHOTO)(ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  FK TURAN — STADİON დაარქივებული 2020-10-26 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Tovuz şəhər stadionu UEFA tərəfindən ən yüksək sertifikata layiq görüldü — FOTO(აზერბაიჯანული)
**აალტოს ლარნაკი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **სავოის ლარნაკი** მსოფლიოში განთქმული მინის ჭურჭელია შექმნილი ალვარ აალტოსა და მისი მეუღლე აინო მარსიოს მიერ.

ა.აალტომ ლარნაკი თავდაპირველად შექმნა კარულა-ლიტალას მინის ქარხნის მიერ 1936 წელს გამოცხადებული დიზაინის კონკურსისთვის. დიზაინის იდეა სამის ტომი ქალის კაბის შთაგონებაა. პირველი ლარნაკი მინის ქარხანაში დამზადდა ხის თარგში, რომელიც შემდგომში ლარნაკის ნელი წვით შემოეცალა. ლარნაკი შემდგომში გამოფენილ იქნა 1937 წლის პარიზის მსოფლიო ექსპოზიციაზე.

სახელი "სავოის ლარნაკი" მომდინარეობს მისი თავდაპირველი მფლობელისგან - სავოის რესტორანი ჰელსინკიში, რომელმაც ლარნაკის დიზაინზე უფლებაც შეისყიდა. თავად აალტოს ლარნაკისგან ფული არასდროს გაუკეთებია, ვინაიდან დიზაინი თავიდანვე კონკურსის პირობების მიხედვით მინის ქარხნის საკუთრება იყო.

დროთა განმავლობაში ლარნაკი ფერთა თითქმის მთელ სპექტრში შეიქმნა. ლარნაკის ნატიფი სიმარტივე 21-ე საუკუნეშიც კი პოპულარობით სარგებლობს. ლარნაკის მცირე ზომის ვერსიები, ზუსტად ისეთი როგორიც აალტომ შექმნა შესამჩნევი ნაკერებითა და ოდნავ ამობურცული ძირით ამჟამადაც იქმნება ლიტალას მინის ქარხანაში. შედარებით დიდ ვერსიებს მინის ნაერთები ("ნაკერები") არ ეტყობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიტალას ქარხნის ლარნაკები
* ალვარ აალტოს დიზაინი
**აარონ სტეინტორპი** (ინგლ. Aaron Stainthorpe; დ. 12 ნოემბერი, 1968) — ინგლისელი მუსიკოსი, ბრიტანული ჯგუფ My Dying Bride-ის წამყვანი ვოკალისტი.

ბიოგრაფია
---------

აარონ სტეინტორპი დაიბადა ინგლისში 1968 წელს, მაგრამ მხოლოდ 6 თვის იყო, როდესაც საცხოვრებლად გერმანიაში წაიყვანეს, რადგან მისი მამა ბრიტანეთის არმიის ოფიცერი იყო და გერმანიაში გაიწვიეს. აარონი ვოკალის ცოდნას იქ დაეუფლა, მოზრდილ ასაკში კი სამშობლოში დაბრუნდა და პირველად სწორედ მაშინ გაუჩნდა ჯგუფის შექმნის იდეა. იორკშირში დაბრუნებულმა გაიცნო მეგობრები, რომელთაც უკვე ჰქონდათ ჯგუფის პროექტი და ვოკალისტი სჭირდებოდათ, აარონმა სახელი მოიფიქრა და ასე შეიქმნა ჯგუფი My Dying Bride.

მუსიკალური სტილი და ტექსტები
----------------------------

აარონი არის ტენორი, ის ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო XIX საუკუნის ბრიტანული კულტურით, განსაკუთრებით კი იმ პერიოდის რომანტიზმით. მისი საყვარელი პოეტი გახლდათ პერსი ბიში შელი. სწორედ აარონის იდეა იყო რომანტიზმი ბრუტალურ მუსიკაში შეეტანა, რამაც ჯგუფი განსაკუთრებული გახადა. აარონი ასევე დიდი თაყვანისმცემელია უილიამ შექსპირის, რაც ჯგუფის ცნობილ სიმღერაში ასახა, სახელწოდებით For My Fallen Angel.

სტეინტორპის თქმით ის არცერთ რელიგიურ მიმდინარეობას არ ეკუთვნის, მაგრამ ხშირად იყენებს ფრაზებს ბიბლიიდან. მუსიკოსის თქმით მას მოსწონს ბიბლია, როგორც ინსპირაციის წყარო, რადგან იქ ბევრი საინტერესო ამბავია მოთხრობილი და ვხვდებით ბევრ საინტერესო პერსონაჟს.

სოლო კარიერა
------------

2005 წელს აარონ სტეინტორპმა ჩაწერა დუეტი სარა ჯეზებელ დევასთან სიმღერაზე Original Sin. ის ასევე თანამშრომლობდა დეზ მეტალი ჯგუფებთან Disincarnate და Dominion.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* My Dying Bride-ის ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  ფაქტები აარონ სტეინტორპზე
2. ↑  ინტერვიუ აარონ სტეინტორპთან
ინუკშუკი
ვანკუვერის ოლიმპიური თამაშების ლოგო
**ინუკშუკი** - კანადის ინდიელთა მიერ ქვებისაგან აგებული ადამიანის ფიგურა. ინუიტების ენაზე ნიშნავს "ადამიანის მსგავსს". ინუიტებს სჯეროდათ, რომ ამ სკულპტურებს იგივე ფუნქციების შესრულება შეეძლოთ, რაც ადამიანს.

ინუკშუკებით აღნიშნავდნენ საზღვრებს და ტერიტორიებს, შესაძლო საკვების ან სხვა სანოვაგის სამალავებს. მათ იყენებდნენ ასევე სხვა ტომებისთვის ამბების გადასაცემად რადგან ჩრდილოამერიკელ ინდიელთა ტომებს ანბანი არ ჰქონდათ.

ვანკუვერის 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ლოგო ინუკშუკია - კაცუნა სახელად ინალააკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ინუკშუკი***

* Peter Irniq, "The Ancestral Inuksuk", *Naniiliqpita Magazine*, spring 2006, p. 18-19.
* Places of Power - essay and photographs of inuksuit
* Ilanaaq – Vancouver 2010 Olympic Winter Games Emblem დაარქივებული 2009-06-21 საიტზე Wayback Machine.
* CBC News - Vancouver Olympic emblem comes under fire
* Canadian Heritage Minute video about the inuksuk
**თოუზის რაიონი** (აზერ. Tovuz rayonu) — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთით. ადმინსტრაციული ცენტრი ქალაქი თოვუზი.

2016 წელს ახალგაზრდულმა სახლმა დაიწყო ფუნქციონირება თოუზის რაიონის ქალაქ გოვლარში.

თოუზის რაიონის აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელია მამედ მამედოვი.

გეოგრაფია
---------

თოუზის რაიონი ესაზღვრება სომხეთს (69 კმ), საქართველოს (23 კმ); ასევე დასავლეთით აღსთაფის რაიონებს, შამქორს ესაზღვრება - აღმოსავლეთით, გადაბეის - სამხრეთით, ხოლო ჩრდილოეთით - სამუხის რაიონს.

მისი მახასიათებლების თანახმად, ტერიტორიის რელიეფი იყოფა 4 ზონად: შუამთიან, მაღალმთიან, მთისწინეთით. რეგიონის სამხრეთ ნაწილს მიეკუთვნება შუა-მთიანი და მაღალმთიანი რელიეფი, ცენტრალურ ნაწილს დაბალი მთიანი რელიეფი, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი წარმოდგენილია მთისწინეთითა და დაბლობის რელიეფით. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 8-13 C, იანვარში ტემპერატურა მერყეობს 1-4 C- ს შორის, ივლისში კი - 18-25 გრადუსამდე. საშუალო წლიური ფარდობითი ტენიანობაა 71%. წლიური ნალექი 400-700 მმ-ია. ქარის საშუალო წლიური სიჩქარეა 3.4 მ / წმ.

ისტორია
-------

1803 წლამდე ახლანდელი თოვუზის რაიონის ტერიტორია იყო შამშადილის სასულთნოს ნაწილი, შემდეგ იგი ელიზავეტოპოლის გუბერნიის ყაზახის ყაზის ნაწილი იყო. თოვუზის რაიონი შეიქმნა 1930 წლის 8 აგვისტოს.1912 წელს გერმანული კომპანია Siemens– ის ლიდერების ინიციატივით, ამჟამინდელი თოვუზის რაიონის ტერიტორიაზე აშენდა ცემენტის ქარხანა.

მოსახლეობა
----------

2010 წლისთვის რაიონის ეროვნული ნაწილი შემდეგი იყო

|  |  |
| --- | --- |
| თოვუზის რაიონი | 157875 |
| აზერბაიჯანელები | 157599 |
| თურქები | 157 |
| რუსები | 76 |
| თალიშები | 6 |
| თათარი | 4 |
| სხვა ეროვნებები | 25 |

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

თოვუზ ოლქის შემადგენლობაში შედის: ერთი ქალაქი, 102 სოფელი, ერთი დასახლება, 39 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი.

ოლქი მოიცავს 62 მუნიციპალიტეტს.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Назначен новый глава Исполнительной власти Товузского района
3. ↑  КЛИМАТ: ТОВУЗСКИЙ РАЙОН
4. 1 2  Товузский район
**ზაკინთოსი** (ბერძ. Ζάκυνθος) — ქალაქი და ყოფილი მუნიციპალიტეტი საბერძნეთის კუნძულ ზაკინთოსზე. 2011 წლიდან, ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, შედის კერკირის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. წარმოადგენს საბერძნეთის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულის - იონიის კუნძულების პერიფერიის დედაქალაქს. 2011 წელს, მისი მოსახლეობა 9773 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი საბერძნეთის მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს IX საუკუნიდან მოყოლებული. ძველად ის ცნობილი იყო როგორც კასტროპოლისი (ციხესიმაგრის ქალაქი), მისი ორი ციხესიმაგრის გამო.

ქალაქის კლიმატი ხმელთაშუაზღვიურია. ზაფხული თბილი და ზოლიერად ტენიანია ტემპერატურა 33 °C (91 °F). ზამთარი რბილია, ტემპერატურა 10 °C (50 °F) ფარგლებშია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ზაკინთოსი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2010-03-14 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Kallikratis law დაარქივებული 2017-04-27 საიტზე Wayback Machine.  Greece Ministry of Interior
2. ↑  [www.corfu.gr/web/guest/home Home Page]. *Municipality of Corfu*. ციტირების თარიღი: 2010-03-23.
ირმის ტყავისგან დამზადებული ქალის ინუიტური ტანისამოსი.
**ინუიტური ტანისამოსი** — ინუიტების ტრადიციული ცივი ამინდის ტანსაცმლის რთული სისტემა, რომელიც ტრადიციულად მზადდება ცხოველების ტყავისა და ბეწვისგან. ინუიტები კულტურულად დაკავშირებული ძირძველი ხალხების ჯგუფია, ცხოვრობენ ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და გრენლანდიის არქტიკულ რაიონებში. ძირითადი სამოსი შედგებოდა პარკას, შარვლის, ხელჯოხების, შიდა ფეხსაცმლის და გარე ჩექმებისგან. ტანისამოსის დასამზადებლად ყველაზე გავრცელებული მასალა იყო ჩრდილოეთის ირემი, ფარფლფეხიანები და ზღვის ფრინველები. თბილი, გამძლე ტანსაცმლის წარმოება იყო სასიცოცხლოდ აუცილებელი, დამზადების ტრადიცია კი ზრდასრული ქალებიდან გადადიოდა გოგონებზე, რომლის დაუფლებასაც წლები სჭირდებოდა. ტანსაცმლის დამზადება იყო ინტენსიური, მრავალკვირიანი პროცესი, რომელიც მიმდინარეობდა ყოველწლიურ ციკლში ნადირობის დადგენილი სეზონების გათვალისწინებით. ტანსაცმლის შექმნა და გამოყენება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ინუიტების რელიგიურ შეხედულებებთან.

ლიტერატურა
----------

* Buijs, Cunera; Oosten, Jarich, eds. (1997). Braving the Cold: Continuity and Change in Arctic Clothing. Leiden, The Netherlands: Research School CNWS, School of Asian, African, and Amerindian Studies. ISBN 90-73782-72-4. OCLC 36943719.
თურქმანჩაის ზავის ცერემონია
**თურქმენჩაის ზავი** — რუსეთსა და ირანს შორის 1828 წელს დადებული ხელშეკრულება, რომლითაც დასრულდა რუსეთ-ირანის 1826-1828 წლების ომი. ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს 1828 წლის 10 (22) თებერვალს სოფელ თურქმენჩაიში, თავრიზის მახლობლად. 

ირანი ვერ ეგუებოდა 1813 წლის 12 ოქტომბრის გულისტანის საზავო ხელშეკრულების პირობებს. ირანს რუსეთის წინააღმდეგ აქეზებდა ინგლისი, რომელსაც არ სურდა რუსეთის გაბატონება სამხრეთ კავკასიაში, განსაკუთრებით, კასპიისპირეთში. 1826 წელს რუსეთსა და ირანს შორის მორიგი ომი დაიწყო, რომელიც 1828 წლამდე გაგრძელდა. 1826 წელს ირანის 60 ათასიანი არმია აზერბაიჯანში შეიჭრა, ყარაბაღი და განჯა დაიკავა და ბაქოს მიადგა. იმავდროულად ირანის არმია საქართველოს საზღვრებისკენ გაიჭრა და თბილისს შეუქმნა საფრთხე. რუსებმა თავდაცვის ორგანიზება შეძლეს, შემდეგ შეტევაზე გადავიდნენ და 1826 წლის სექტემბერში შამქორთან სასტიკად დაამარცხეს მოწინააღმდეგე. 1826 წლის ბოლოსთვის რუსებმა ირანის არმია ჩრდილოეთ აზერბაიჯანიდან განდევნეს, 1827 წელს აიღეს ერევანი, იმავე წლის სექტემბერში კი თავრიზი დაიკავეს. 1828 წლის იანვარში რუსეთის არმიამ თეირანის მიმართულებით შეუტია და დაიკავა ურმია, მარაღა, არდებილი და მიანი, რამაც გამოიწვია ირანის შაჰის კომპრომისი და ზავი ითხოვა.

თურქმენჩაის ზავის თანახმად რუსეთის შემადგენლობაში შევიდა ერევნისა და ნახჭევანის სახანოები (აღმოსავლეთი სომხეთი). ირანს დაეკისრა 20 მლნ. მანეთის კონტრიბუცია. რუსეთს დარჩა უპირატესი უფლება კასპიის ზღვაზე ჰყოლოდა სამხედრო ფლოტი. რუს ვაჭრებს ირანში შეღავათები ეძლეოდათ. თურქმენჩაის ზავმა განამტკიცა რუსეთის მდგომარეობა ამიერკავკასიაში და შეასუსტა ინგლისის გავლენა ირანში. შაჰი და ირანის მმართველი წრეები მტრულად შეხვდნენ თურქმენჩაის ზავის ფართო ანტირუსული პროპაგანდის შედეგი იყო თეირანში რუსეთის მისიის დარბევა და ალექსანდრე გრიბოედოვის მკვლელობა 1829 წლის 30 იანვარს. ოსმალეთთან ომის გამო რუსეთის მთავრობამ თავი შეიკავა ირანთან ომის განახლებისაგან და კონფლიქტი დიპლომატიური გზით მოაგვარა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 19.
* ჟურნალი „ისტორიანი", №28, 2013, გვ. 53-54
**Twinings** (ინგლ. Twinings /ˈtwaɪnɪŋz/) — ჩაის და სხვა სასმელების, მათ შორის ყავის, ცხელი შოკოლადისა და ალაოს სასმელების მწარმოებელი და გამყიდველი ინგლისური კომპანია. დაფუძნებულია ანდოვერში, ჰემფშირში. ბრენდი ეკუთვნის Associated British Foods-ს. კომპანიის ლოგო მსოფლიოში უძველესი დღემდე გამოყენებადი სავაჭრო ნიშანია. Twinings ლონდონის გადასახადების ყველაზე ხანგრძლივი გადამხდელია. ის 1706 წლიდან სტრენდზე, (ლონდონის ერთ-ერთი მთავარი საგზაო არტერია) ერთი და იგივე შენობაშია განთავსებული. Twinings ყიდის შავ, მწვანე და მცენარეულ ჩაის, ისევე როგორც ხილის ცივ სასმელებს.

ისტორია
-------

1706 წელს თომას ტუინინგსმა ლონდონში, სტრენდის ქუჩის № 216-ში პირველი ჩაის ოთახი გახსნა. კომპანიის 1787 წელს შექმნილი ლოგო მსოფლიოში უძველესია, რომელიც დღესაც გამოიყენება.

1964 წელს, სამეფო ნებართვის მფლობელი კომპანია Twinings, Associated British Foods-მა შეიძინა. კომპანია ასოცირდება ბერგამოტიან ერლ გრეის ჩაისთან, თუმცა უცნობია ასოციაციის მიზეზი და მიუძღვის თუ არა Twinings-ს რაიმე წვლილი ბერგამოტის არომატის მქონე ჩაის შექმნაში. ბერგამოტიან ჩაისთან ასოცირდებოდა ასევე Twinings-ის კონკურენტი Jacksons of Piccadilly. ეს უკანასკნელი Twinings-მა 1990-იან წლებში შეიძინა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ბრიტანული საიტი
* ოფიციალური კანადური საიტი
* ოფიციალური ამერიკული საიტი
* ოფიციალური ავსტრალიური საიტი
* ინტერვიუ სტივენ ტვინინგთან (2006 წლის სექტემბერი), The Citizen, სამხრეთი აფრიკა

სქოლიო
------

1. ↑  Twinings Teas. ციტირების თარიღი: 17 November 2018
2. ↑  Other Drinks. ციტირების თარიღი: 17 November 2018
3. ↑   *I Never Knew That About London*.
4. ↑  Twinings Tea Blends and Infusions. ციტირების თარიღი: 15 February 2020
5. ↑  Phillips-Evans, James (2012) *The Longcrofts: 500 Years of a British Family*, Amazon, pp. 244–245
6. ↑  Twining & Co..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 ივნისი 2019. ციტირების თარიღი: 22 ნოემბერი 2021.
7. ↑  History of the Twinings Tea Company. ციტირების თარიღი: 13 February 2018
8. ↑   *A history of the world in six glasses*.
9. ↑  „Twinings to leave Britain for Poland". The Telegraph. September 6, 2010. ციტირების თარიღი: 2019-10-10.
**ამბროსი ნეკრესელი** (ერისკაცობაში თავადი *ზაქარია მიქაძე*; დ. 1728 — გ. 1812) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მქადაგებელი, პოეტი და კალიგრაფი. ნიკოლაოზის უმცროსი ძმა. ბერად აღიკვეცა 1777 წლის შემდეგ. 1794-1812 წლებში იყო ნეკრესის ეპისკოპოსი. ამბროსი ნეკრესელის დოგმატიკური ქადაგებებს ანტონ კათოლიკოსის სკოლის გავლენა ეტყობა. მისი ქადაგებების მეორე ნაწილი ერის ცხოვრებაში მომხდარ ისტორიულ ამბებს ეხმაურება, ასახავს საქართველოში შექმნილ მძიმე მდგომარეობას და მრევლს სამშობლოს სამსახურისაკენ მოუწოდებს. ამბროსი ნეკრესელი წერდა აგრეთვე როგორც საერო, ისე სასულიერო შინაარსის ლექსებს. მაღალი წოდების პირთა დაკვეთებს ასრულებდა. მრავალი სასულიერო წიგნის გარდა გადაუწერია საქართველოს ისტორია (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, A-756). თავისი დროის ერთი საუკუთესო კალიგრაფთაგანი იყო. წერდა ნუსხურითა და მხედრულით.

ლიტერატურა
----------

* *კეკელიძე კ.* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1960;
* *ყუბანეიშვილი ს.* ამბროსი ნეკრესელი, «ლიტერატურული ძიებანი», 1947, ტ. 3,

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 354.

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 26. სტატია მიქაძეები
**აზარიანცის სახლი** — არქიტექტურული ნაგებობა ქალაქ თბილისში. შენობა განეკუთვნება XX საუკუნის დასაწყისს. აგებულია მოდერნის არქიტექტურულ სტილში.

ისტორია
-------

სახლის მშენებელი ალექსანდრე მელიქ-აზარიანცი იყო მსხვილი მოვაჭრე, წარმოშობით თბილისელი, მესამე-მეოთხე თაობის ქალაქელი. ზემელზე, სადაც ახლა მელიქ-აზარიანცის სახლია, უზარმაზარი ნაგავსაყრელი ყოფილა. მელიქ-აზარიანცი ქალაქის მაშინდელ მერთან, ალექსანდრე ხატისოვთან მისულა და ადგილი უთხოვია სახლის ასაგებად. მერმა სწორედ ამ ნაგავსაყრელზე მიუთითა. დიდი ყოყმანის შემდეგ აზარიანცი შეთავაზებას დათანხმდა და ასეულობით ტონა მიწაც მიიტანა იმ ნაგავსაყრელის ამოსავსებად. სახლის მშენებლობა დაიწყო 1911 წელს და გაგრძელდა 1915 წლამდე. პროექტის ავტორი იყო რუსი არქიტექტორი ნიკოლაი ობოლონსკი.

ეს შემოსავლიანი სახლი ბინების გასაქირავებლად იყო გამიზნული. მას საკუთარი ელექტრო და წყალმომარაგება ჰქონდა, რაც იმდროინდელი სახლებისთვის უჩვეულო იყო. შიგნით განათავსეს მაღაზიები, აფთიაქი, ფოტოსალონი, საპარიკმახერო, სასეირნო ბაღი და მეეტლეთა სადგომიც კი. 

საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ერთ დროს მდიდარი მეცენატი, ასეთი ინოვაციური შენობის ავტორი სრულიად ხელმოცარული დარჩა. მთელი ქონება, მათ შორის სახლიც, ჩამოართვეს და საშინელ სიღატაკესა და შიმშილში დალია სული 1923 წელს. კომუნისტების დროს აზარიანცის სახლს ბევრი მტერი გამოუჩნდა და მისი დანგრევაც კი უნდოდათ.

შენობა ხანძარმა დააზარალა 2015 წლის 13 იანვარს და 2019 წლის 14 აპრილს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„აზარიანცის სახლი"** ვიკისაწყობში.
* მელიქ-აზარიანცის სახლი დაარქივებული 2019-04-14 საიტზე Wayback Machine.
* აზარიანცის სახლი
* თბილისის არქიტექტურული მემკვიდრეობა - მელიქ-აზარიანცის სახლი დაარქივებული 2019-04-14 საიტზე Wayback Machine.
* მელიქ-აზარიანცის ბიზნეს ისტორია

სქოლიო
------

1. ↑  აზარიანცის სახლი ხანძრის შემდეგ
2. ↑  რუსთაველის გამზირზე მდებარე „ხინკლის სახლში" ხანძარია
საბჭოთა თვითმავალი საზენიტო ქვემეხი **ზსუ-57-2**(**ЗСУ-57-2**– რუს.Зенитная Самоходная Установка,)

### შექმნის ისტორია

1947 წელს კონსტრუქტორი გრიბინის მეთაურობით დაიწყო ЗСУ-57-2 პროექტირება,შეწყვილებული საზენიტო ქვემეხის С-60-ის ბაზაზე, რომელიც განკუთვნილი იყო მუხლუხებიანი შასისთვის და ასევე ბორბლებიან მისაბმელ მანქანაზე,საცდელი ნიმუში დამონტაჟებული იყო ბუქსირებადზე,ბუქსირებადი ვარიანტი დაწუნებული იქნა, ხოლო თვითმავალ ვერსიაზე კი მუშაობა გაგრძელდა და დაამონტაჟეს ტანკ Т-55 ის შასზე,თვიმავალ ვერსიას დაარქვეს ЗСУ-57-2 მისი გამოცდები მიმდინარეობდა 1950-1954 წლებში.
შეიარაღებაში მიიღეს 1954 წელს,ჯავშან სატანკო მუზეუმის ცნობით მისი სერიული წარმოება მიმდინარეობდა უმსკის ნომერ 174 ქარხანაში 1955-1960 წლებში,ЗСУ-ს ისტორიის წიგნის მიხედვით წარმოება დაიწყო ნომერ 1001-ში 1958 წელს,სხვა მონაცემებით მიხედვით ამ ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემის გამოშვება მიმდინარეობდა 1957 წელს ქარხანა 946-ში

### კონსტრუქცია

ЗСУ-57-2 ოპერაციის შესასრულებლათ მიდის
ЗСУ-57-2 წარმოადგენს მსუბუქ შეჯავშნულ მუხლუხებიან მანქანას მოძრავი კოშკურით რომელიც საშუალებას იძლევა აწარომოოს წრიული საზენიტო ცეცხლი ავტომატური ქვემეხით,მანქანის ძირითადი ნაწილებია:შეჯავშნული კორპუსი,კოშკურა,შეიარაღება,ძალური დანადგარი,გადამცემი,სავალი ნაწილი,ელექტრო მოწყობილობა,საშუალო დიაპაზონის კავშირი და ხანძარ საწინააღმდეგო მოწყობილობა.
ჯავშნიანი კორპუსი შედგება სამი ნაწილისგან:სამართავი,საბრძოლო და ძალური დანადგარი: 

* 1)მართვის ცენტრი განთავსებულია წინა მარცხენა მხარეს იქვე მდებარეობს მექანიკოსის და მძღოლის საჯდომი სკამი
* 2)საბრძოლო განყოფილება განთავსებულია კორპუსის შუა ადგილას
* 3)ძალური მოწყობილობა განთავსებულია მანქანის უკანა ნაწილში, ეს ყველაფერი გამოიყოფოდა საბრძოლო გამყოფით,რომელიც შეჯავშნული იყო 13მმ ჯავშნით

კოშკურა იყო ახდილი, კოშკურა ბრეზენტის ტილოთი იფარებოდა

### ომებში მონაწილეობა

* ინდოჩინეთის მეორე ომი
* ექვსდღიანი ომი
* ირან-ერაყის ომი
* 1982 ლიბანის ომი
* სპარსეთის ყურის ომი (1990-1991)
* იუგოსლავიის ომი
* ათდღიანი ომი (სლოვენია)
* ხორვატიის ომი დამოუკიდებლობისათვის
* ბოსნიის ომი
* 1995 ნატოს საჰაერო ძალები ბომბავენ ბოსნიას და ჰერცეგოვინას
* კოსოვოს ომი
* 1999 ნატოს საჰაერო ძალები ბომბავს იუგოსლავიას

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ЗСУ-57-2***

* 
*
**იახსარი** — აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელების (ფშავ-ხევსურეთი) მითოლოგიაში ღვთაება ხვთისშვილთა (ღმერთის შვილთა) რიგიდან. 

სხვა ხვთისშვილებისგან განსხვავებით, იახსარი ზეციურ მოციქულად ითვლებოდა, რომელიც სვეტის ან ჯვრის სახით წარმოსდგებოდა. იახსარს თაყვანს სცემდნენ, როგორც ბოროტ ძალებთან - დევებთან, ქაჯებთან, ეშმაკებთან და სხვ. მებრძოლ ღვთაებას, რომელიც იცავს როგორც მისი მფარველობის ქვეშ მყოფ ადგილს, ისე ყველა ადამიანს, ვინც შველას ითხოვს. ხალხური რწმენის მიხედვით, იახსარი განდევნის ბოროტ სულებს სულიერად დაავადებული ადამიანისგან და უბედური შემთხვევით (მეხის დაცემა, ზვავში მოყოლა და ა. შ.) გარდაცვლილთაგან. ამ ფუნქციების გამო და ასევე მოსახლეობის მიგრაციის შედეგად იახსარის კულტმა ფართო გავრცელება ჰპოვა აგრეთვე თუშეთში, მთიულეთში, გუდამაყარში, ერწო-თიანეთში და სხვა რაიონებში. 

იახსარს უკავშირდება გამარჯვება დევებზე, რომლებიც ავიწროებდნენ ფშავ-ხევსურეთის მოსახლეობას, ბილწავდნენ მათ სალოცავებს, პატივს ჰყრიდნენ მათ ქალებს, კლავდნენ ბავშვებს. ამით შეწუხებულმა მთიელებმა თავიანთ ღვთაებებს მიმართეს და სთხოვეს დახმარება დევების განდევნაში. ღმერთის კართან სათათბიროდ შეკრებილმა ხვთისშვილებმა უზენაეს ღმერთს დევების დასჯა სთხოვეს. წინამძღოლის ასარჩევად ღმერთმა ხვთისშვილთა ძალა გამოსცადა. შეჯიბრში იახსარმა და კოპალამ გაიმარჯვეს, რომლებიც ჩაუდგნენ კიდევაც ლაშქრობას სათავეში. მათ გაანადგურეს დევების ჯარი, მოკლეს მათი გოლიათები მუზა და ბეღელა. ამის შემდეგ დევები უხილავნი გახდნენ და სამუდამოდ მიატოვეს მათი მიწები.

ლიტერატურა
----------

* *კიკნაძე ზ.*, ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 87-90, ISBN 978-99940-27-10-1.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული მითოლოგია |
| --- |
|  |
| ღვთაებები | 
* აგუნა
* ადგილის დედა
* შავხანი
* ლილე
* ცაი
* ზადენი
* არმაზი
* გაცი და გაიმი
* ადაბნა
* ბაადური
* ბარბალე
* ბედის მწერლები
* ბერი-ბერა
* ბერიკა
* ბოსელი
* გიორგი
* დალი
* ელია
* თევდორე
* თერგვაული
* იახსარი
* კვირია
* კოპალა
* ლაზარე
* მამბერი
* მზეთუნახავი
* მინდორთ ბატონი
* მიჭპა
* მორიგე
* პირქუში
* ოჩოკოჩი
* ოჩოპინტრე
* ტყაშმაფა
* ფუძის ანგელოზი
* ღვთისშვილნი
* ღმერთი
* წყლის დედა
* ჯვარი
* ჰარალე
* ხთონიური ღმერთები
 | ბორჯღალი |
|  |
| მითოლოგიური არსებები | 
* ალი
* ბატონები
* ბაყბაყ-დევი
* გველეშაპი
* გველისფერი
* დედაბერი
* დევი
* დობილნი
* ვეშაპი
* კუდიანები
* მაცილი
* მაქცია
* რაში
* როკაპი
* სამძიმარი
* სახლის ანგელოზი
* ფასკუნჯი
* ქაჯი
* ჭინკა
* დიხაშ კოჩი
* დიდამანგისა
 |
|  |
| მითოლოგიური გმირები | 
* ამბრი
* ამირანი
* არამ-ხუტუ
* აფსათი
* მესეფენი
* ნაწილიანი
* ქართლოსი
* ყამარი
* ჯურხაი
 |
|  |
| ზეპირსიტყვიერების ძეგლები | 
* ამირანიანი
 |
|  |
| ზებუნებრივი თვისებების მქონე ნივთები | 
* ოქროქსოვილი
* ხვითო
* ბაბაყულის ძვალი
 |
|  |
| ადგილები | 
* ქაჯავეთი
* შავეთი
 |
|  |
| წარმართული სალოცავები | 
* ჭყონდიდი
 |
|  |
| 
მეგრული მითოლოგია **·**  სვანური მითოლოგია |

 |
**იზაბელა სტიუარტი** (შოტლ. Isabella o Scotland, ფრანგ. Isabelle d'Écosse; დ. 1426 — გ. 13 ოქტომბერი, 1494), აგრეთვე ცნობილია როგორც **იზაბელა შოტლანდიელი** — სტიუარტთა დინასტიის წარმომადგენელი. შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I-ისა და დედოფალ ჯოან ბეფორტის ქალიშვილი. ბრეტანის ჰერცოგინია 1442-50 წლებში როგორც ჰერცოგ ფრანსუა I-ის მეორე ცოლი.

ბიოგრაფია
---------

იზაბელა დაიბადა 1426 წლის შემოდგომაზე. იგი იყო შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ჯოან ბეფორტის მეორე შვილი და ქალიშვილი. მას ერთი უფროსი და ჰყავდა, სახელად მარგარეტი. როგორც ცნობილია, იზაბელა გაცილებით უფრო ლამაზი იყო, ვიდრე მარგარეტი, რომელიც ცოლად საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ს გაჰყვა, რის შემდეგაც ბრეტანის ჰერცოგმა ჟან V-მ თავისი უფროსი დაქვრივებული ვაჟისთვის, ფრანსუასათვის საცოლედ იზაბელა მოითხოვა. ბრეტანის ჰერცოგმა ამასთან დაკავშირებით განაცხადა: "მე ვიხილე უმშვენიერესი მარგარეტი და შევიტყვე, რომ მისი უმცროსი და კიდევ უფრო მშვენიერია. ჩემი ახლობლები ჩავიდნენ შოტლანდიაში, რათა ის აქ ჩამომიყვანონ. იგი სწორედ ისაა ვინც მე მჭირდება, მე სხვა არავინ მინდა. მათ ჭკვიან ქალებს ბევრი სიკეთე მოაქვთ ჩვენთვის." იზაბელასა და ფრანსუას საქორწინო კონტრაქტი 1441 წლის 19 ივლისს გაფორმდა, 1442 წლის 29 აგვისტოს კი ჟან V გარდაიცვალა, რის გამოც ჰერცოგი იზაბელას საქმრო გახდა. 

იზაბელა და ფრანსუა I 1442 წლის 30 ოქტომბერს დაქორწინდნენ შატო დე ორაიში. ამას ქალაქ რენში გამართული რვა დღიანი საზეიმო ღონისძიებები მოჰყვა. 

1445 წელს მისი დის, მარგარეტის გარდაცვალებამ საშინლად იმოქმედა იზაბელაზე, რომელმაც წიგნიც კი დაწერა, სახელად *Livre d'Isabeau d'Escosse*, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი. იზაბელას მამისაგან მემკვიდრეობით გამოჰყვა პოეტობის ნიჭი. 

1450 წელს იზაბელას ქმარიც გარდაიცვალა, რის გამოც ვინაიდან მათ ვაჟი არ ჰყავდათ ტახტზე მათი ქალიშვილი მარგარიტა და მისი ქმარი ფრანსუა II ავიდნენ. ვინაიდან დაქვრივებისას იზაბელა ჯერ კიდევ ახალგაზრდა იყო, საფრანგეთის მეფე შარლ VII-მ მას შესთავაზა ცოლად ნავარის მეფეს გაჰყოლოდა, თუმცა მან უარი განაცხადა. მისმა ძმამ, შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ II-მ დიდი დრო და ენერგია დახარჯა, რათა როგორმე იზაბელა შოტლანდიაში დაებრუნებინა, სადაც მას მეორედ გაათხოვებდნენ, თუმცა იგი კვლავ ბრეტანში რჩებოდა. მან თავისი სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სწორედ ბრეტანში გაატარა, სადაც იგი 1494 წლის 13 ოქტომბერს, დაახლოებით 40 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

შვილები
-------

1. მარგარიტა (1443-1469), ცოლად გაჰყვა ბრეტანის ჰერცოგ ფრანსუა II-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
2. მარი (1444-1506), ცოლად გაჰყვა როანის ვიკონტსა და პოროეტის გრაფ ჟან II-ს;

ლიტერატურა
----------

* Alison Weir, Britain's Royal Families
* Annie Forbes Bush Memoirs of the Queens of France
* MacDougall, Norman James III Revised Edition John Donald Edinburgh 2009
**ალტერნატიული როკი** (ასევე, **ალტერნატიული მუსიკა** ან უბრალოდ **ალტერნატივა**) (ინგლ. **alternative music**, ასევე, ძირითადად დიდ ბრიტანეთში, — **indie**) როკ მუსიკის ჟანრია რომელიც 1980-იან წლებში გამოჩნდა და პოპულარობა 1990-იან წლებში მოიპოვა. ტერმინი „ალტერნატიული" გამოგონებულ იქნა, რათა აღეწერა პანკ-როკით შთაგონებული ჯგუფები დამოკიდებელი ხმისჩამწერი ლეიბლებით, რომელიც იმ დროის მეინსტრიმულ ჟანრებში არ ჯდებოდნენ. როგორც მუსიკალური ჟანრი, ალტერნატივა შეიცავს სხვადასხვა ქვეჟანრებს რომლებიც ამოტივტივდნენ დამოუკიდებელი მუსიკიდან
ეს ჟანრები არიან: გრანჟი, ბრიტპოპი, გოთიკური როკი, და ინდი-პოპი. 80-იან წლებში ალტერნატიული მუსიკიდან მხოლოდ რამდენიმე ჯგუფი იყო პოპულალური. ორმა ასეთმა ჯგუფმა R.E.M. და The Cure დიდი კომერციული მოგება ნახა, მაგრამ ნამდვილი წარმატება ალტერნატიულმა როკმა 90-იან წლებში მოიპოვა, როდესაც მეინსტრიმში ნირვანა გამოჩნდა. 1991 წელს, სინგლის „Smells Like Teen Spirit-ის" წყალობით, ჯგუფმა პოპულარული გახადა ალტერნატიული როკის ერთ-ერთი ქვეჟანრი — გრანჟი. პარალელურად, სიეტლში დაარსებულმა გრანჟ ჯგუფებმა ასევე მოიპოვეს პოლულარობა და შედეგად, 1990-იანი წლების აშშ-ს რადიოსადგურებსა და მუსიკალურ ტელევიზიებში ალტერნატიული როკი დომინანტ ჟანრად იქცა.

### ტერმინი

სანამ ალტერნატიულ როკს ის სახელი დაერქმეოდა რაც დღეს ჰქვია ბევრი სხვა აღნიშვნვა გამოიცვალა. 80 იან წლების ამერიკაში მას კოლეჯ-როკს უწოდებდნენ, ინგლისში კი მას ინდის ეძახდნენ. სიტყვა ალტერნატივა პირველად 1980-იანების შუა წლებში გაჟღერდა, მაგრამ ოფიციალურად ტერმინი ალტერნატიული როკი 1990 წელს დამკვიდრდა.

### გადახედვა

ალტერნატივა არსებითად არის „underground" მუსიკა, რომელიც 80 იანების შუაგულში ამოტივტივდა პანკ-როკ მოძრაობის კვალდაკვალ. ალტერნატიული როკ ჯგუფები 80 იანი წლებში დაშორებულნი იყვნენ მეინსტრიმისგან და კომერციული წარმატებისგან. ისინი ძირითადად პატარა კლუბებში უკრავდნენ მცირერიცხვოვანი ფანების თანხლებით.
ალტერნატიული ჯგუფისთვის დამახასიათებელი ინსტრუმენტებია გიტარა ბას-გიტარა დასარტყამი და ხანდახან პიანინო. პიანინოს ძირითადად ბრიტპოპ-ჯგუფები იყენებენ (coldplay keane) ამ ჟანრის ჯგუფები ხშირად იყენებენ fuzz და feedback ეფექტებს გიტარებზე. ეს განსაკუთრებით ერთ-ერთ ქვეჟანრ Grunge-ში არის შესამჩნევი. ალტერნატივის ტექსტები სხვა როკის ჟანრებზე მეტად ეხება სოციალურ თემებს: ნარკოტიკებს, დეპრესიას, ალკოჰოლს და ასე შემდეგ. მიუხედავად იმისა რომ რომ 80-იანებს არტისტების ალბომები არცთუისე დიდი ტირაჟით იყიდებოდა მათ მაინც დიდი გავლენა მოახდინეს გვიანდელ ალტერნატიულ ჯგუფებზე და საფუძველი ჩაუყარეს მათ წარმატებას.

ლიტერატურა
----------

* Harris, John. *Britpop!: Cool Britannia and the Spectacular Demise of English Rock*. Da Capo Press, 2004. ISBN 0-306-81367-X.
* Lyons, James. *Selling Seattle: Representing Contemporary Urban America*. Wallflower, 2004. ISBN 1-903364-96-5.
* Reynolds, Simon. *Rip It Up and Start Again: Postpunk 1978–1984*. Penguin, 2006. ISBN 0-14-303672-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Allmusic article for alternative rock
**იზაბელ გლოსტერელი** — ინგლისელი არისტოკრატი. ჯონ უმიწაწყლოს პირველი ცოლი.

ბიოგრაფია
---------

იზაბელ გლოსტერელი დაიბადა 1173 წელს. იგი იყო გლოსტერის გრაფ უილიამ ფიზტ რობერტისა და მისი ცოლის, ჰეუის დე ბეაუმონტის ქალიშვილი. 1176 წლის 28 სექტემბერს იგი დაინიშნა ჰენრი II - ის ვაჟ ჯონ უმიწაწყლოზე. 1183 წელს იზაბელის მამა გარდაიცვალა, რის გამოც ის გლოსტერის გრაფინია გახდა. 1189 წლის 29 აგვისტოს, ნიშნობიდან 13 წლის შემდეგ, იზაბელი სწორედ ჯონზე დაქორწინდა, რომელიც უკვე ირლანდიის მეფე იყო. შესაბამისად, იზაბელი ირლანდიის დედოფალი გახდა. 1199 წელს გარდაიცვალა იზაბელის მაზლი რიჩარდ I. მაგის გამო ჯონი ინგლისის მეფე გახდა, ხოლო იზაბელი - დედოფალი. მათი კორონაცია იმავე წლის 27 მაისს შედგა. თუმცა იზაბელის გადედოფლებიდან რამდენიმე თვეში ჯონი მას განშორდა, რის გამოც იზაბელმა ინგლისის და ირლანდიის დედოფლების სტატუსი დაკარგა. ჯონმა გლოსტერის გრაფად აუმრეი დე მონტფორტი დანიშნა, რის გამოც იზაბელმა თავისი ტიტულიც დაკარგა. 1213 წელს აუმრეი უშვილოდ გარდაიცვალა, რის გამოც 40 წლის იზაბელი ხელმეორედ გახდა გლოსტერის გრაფინია. 1214 წლის 20 იანვარს ის ხელმეორედ დაქორწინდა უესექსის გრაფ გეოფრეი დე მანდევილზე, რის გამოც ის უესექსის გრაფინია გახდა. 1216 წელს გეოფრეი მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის გამოც იზაბელი დაქვრივდა. 1217 წლის სექტემბერში ის მესამედ დაქოეწინდა ჰუბერტ დე ბურჰზე. მესამე ქორწინებიდან ერთ თვეში, 14 ოქტომბერს იზაბელი 43-44 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Oxford Dictionary of National Biography