ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული თავსატეხი თამაში „ტეტრისი"
**თავსატეხი** (ინგლ. puzzle) — ვიდეო თამაშის ჟანრი, რომლის მიზანს წარმოადგენს ლოგიკური ამოცანების გადაწყვეტა, რომელიც მოითხოვს მოთამაშისაგან ლოგიკის, სტრატეგიისა და ინტუიციის ჩართულობას.

განვითარების ისტორია
--------------------

ჟანრის წინამორბედებს წარმოადგენდნენ გრაფიკული და მექნიკური თავსატეხები — კროსვორდით დაწყებული, რუბიკის კუბიკით დამთავრებული. ეს თავსატეხები მოთამაშისგან მოითხოვდნენ ლოგიკურ აზროვნებას და გადაწყვეტილების მიღების სისწრაფეს, რომლებმაც ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ჟანრის პროტოტიპების ჩამოყალიბებაში, როგორებიც არის Q\*bert და Boulder Dash. ამ ჟანრის ეტალონად იქცა თამაში „ტეტრისი", გამოშვებული 1985 წელს, რომელიც თავის თავში მოიცავდა უბრალო და მიმზიდველ სათამაშო გარემოს.

1990-იანი წლების დასაწყისში, თამაშებმა, როგორებიც არის „Lemmings" და „The Lost Vikings", გააცოცხლეს თავსატეხის ჟანრი. სამგანზომილებიანი გრაფიკის გამოჩენამ ხელი შეუწყო ჟანრის განვითარებას სათამაშო კონსოლებზე. შედარებით იაფი წარმოების თამაშებმა ადგილი დაიმკვიდრეს პორტატულ კომპიუტერებზე.

Minesweeper, განთქმული კომპიუტერული თავსატეხი თამაში.

სახეობები
---------

### ტრადიციული თავსატეხი

ზოგიერთ თავსატეხ თამაშებში მოთამაშეს ეძლევა შემთხვევითი კუბიკები, ან დანაწევრებული საგნები, რომლებიც უნდა აიწყოს გარკვეული თანმიმდევრობით და უნდა მიეცეს ფორმა. ასეთ თამაშებს წარმოადგენს ტეტრისი, Klax და Lumines. ამიტომაც, ტეტრის გამოუჩნდა უამრავი გაგრძელება, ვარიაცია და კლონი „ვარდნადი კუბიკების" მონაწილეობით.

ჟანრის კიდევ ერთი წარმომადგენელია 1980-წელს შექმნილი თამაში „Sokoban", სადაც მოთამაშეს უწევს ყუთების გადაადგილება ლაბირინთში და მათი განთავსება შესაბამის პოზიციაზე.

ბევრი სათავგადასავლო და მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაში თავის თავში მოიცავს თავსატეხის ელემენტებს. ასეთი თამაშებია: „Resident Evil", „Silent Hill", „LittleBigPlanet" და „The Legend of Zelda".

თავსატეხი თამაშები გავრცელებულია თითქმის ყველა პლატფორმაზე, თამაშის კონსოლებზე, ჯიბის კომპიუტერებზე, მობილურ ტელეფონებზე და ა.შ.

ფიზიკური თავსატეხი
------------------

ამგვარი ტიპის თამაშები გამოჩნდა 1990-იან წლებში, მაშინ როდესაც კომპიუტერების შესაძლებლობები საგრძნობლად გაიზარდა, რომლებსაც შეძლო რთული ფორმების მოქმედებების აღქმა და გამოთვლა. ერთ-ერთი პირველი ასეთი ტიპის თამაში იყო „The Incredible Machine". ჟანრმა ახალი სახე მიიღო სენსორულ ტელეფონებზე. ყველაზე მეტად ცნობილი ფიზიკური ტავსატეხი არის „Angry Birds". ფიზიკურ თავსატეხთა სიაში, ასევე შეყავთ თამაშები: „Portal" და „The Ball".

სქოლიო
------

1. ↑  Q\*bert. classicgamesarcade.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 19 სექტემბერი 2008.
2. ↑  Q\*bert. IGN.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 19 სექტემბერი 2008.
3. ↑  Boulder Dash. Mobygames.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 15 სექტემბერი 2008.
4. ↑  Skyler Miller.. The History of Puzzle Games: Tetris. GameSpot UK.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-26. ციტირების თარიღი: 18 სექტემბერი 2007.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ვიდეო თამაშების ჟანრები |
| --- |
|  |
| 
სია |
|  |
| მოქმედებითი | 
* Beat 'em up
	+ Hack and slash
* საბრძოლო
* ლაბირინთი
	+ *Pac-Man*-ის კლონები
* პლატფორმერი
* შუტერი
	+ პირველი პირი
	+ მესამე პირი
	+ სინათლის პისტოლეტი
	+ Shoot 'em up
	+ ტაქტიკური
* გადარჩენის სიმულატორი
 |
|  |
| მოქმედებითი-სათავგადასავლო | 
* *Grand Theft Auto*-ს კლონები
* მეტროიდვანია
* სტელსი
* Survival horror
 |
|  |
| სათავგადასავლო | 
* პაემნის სიმულატორი
	+ ეროგე
	+ ოტომე
* ოთახიდან გამოსვლა
* ინტერაქციული ფიქცია
* ინტერაქციული ფილმი
* ვიზუალური რომანი
 |
|  |
| MMOs | 
* MMOFPS
* MMORPG
* MMORTS
 |
|  |
| როლური ვიდეო თამაში | 
* მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაში
* მიწისქვეშეთი
* მრავალმოთამაშიანი სამყარო
* Rouglike
* ტაქტიკური როლური თამაში
 |
|  |
| სიმულატორი | 
* მშენებლობის სიმულატორი
	+ ბიზნეს სიმულატორი
	+ ქალაქის მშენებლობა
	+ მმრთველობის სიმულატორი
* ცხოვრების სიმულატორი თამაშები
	+ პაემნის სიმულატორი
	+ ვირტულური ცხოველები
	+ ღმერთის სიმულატორი
	+ სოციალური სიმულატორი
* სპორტული
 |
|  |
| სტრატეგია | 
* გრანდ სტრატეგია
* რეალური დროის სტრატეგია
	+ MOBA
	+ კოშკის დაცვა
	+ დროის მენეჯმენტი
* რეალური დროის ტაქტიკა
* ბიჯური სტრატეგია
* ბიჯური ტაქტიკური თამაში
	+ არტილერია
* საომარი თამაში
 |
|  |
| ავტოსიმულატორი | 
* ფრენის სიმულატორი
	+ ავიასიმულატორი
	+ კოსმოსური
* სარბოლო
	+ კარტინგი
	+ სიმრეისინგი
* წყალქვეშა ნავის სიმულატორი
* მატარებლის სიმულატორი
 |
|  |
| სხვა ჟანრები | 
* Breakout-ის კლონები
* ფიტნეს თამაში
* ინკრემენტალური
* მუსიკალური
* Non-game
* თამაში პროგრამისტებისთვის
* თავსატეხი
	+ სოკობანი
	+ Tile-matching
 |
|  |
| დაკავშირებული | 
* რეკლამა
* არკადული თამაში
* არტგეიმი
* აუდიო თამაში
* კაზუალური თამაში
* ქრისტიანული თამაში
* საკულტო თამაში
* საგანმანათლებლო თამაში
* FMV
* ინდი-თამაში
* არახაზოვანი თამაშის სტილი
	+ ღია სამყარო
* არაძალადობრივი ვიდეო თამაში
* ონლაინ თამაში
	+ ბრაუზერული თამაში
	+ MMOG
	+ სოციალური ქსელის თამაში
* ტრადიციული თამაში
* ვიდეო თამაშების კლონი
 |
|  |
| 
* კატეგორიის გვერდი კატეგორია
 |

 |