recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
„**One Vision**" — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის სიმღერა და პირველი სინგლი 1985 წლის ალბომიდან *A Kind of Magic*. სინგლი გამოვიდა სიმღერის „Blurred Vision" B-მხარეზე თანხლებით. სიმღერის ავტორია როჯერ ტეილორი.

ითვლება, რომ სიმღერა დაიწერა Live Aid-ის მოვლენების შემდეგ ან მარტინ ლუთერ კინგის ბიოგრაფიის შთაგონებით. 2011 წლის დოკუმენტურ ფილმში *Queen: Days of Our Lives* როჯერ ტეილორი ამბობს, რომ მის მიერ დაწერილ ორიგინალურ ტექსტში იყო კინგის ცნობილი ტექსტის ერთგვარი პაროდირება. 
სიმღერის ოფიციალურ მუსიკალურ ვიდეოში, რომელშიც წევრები ჩნდებიან იმავე პოზაში, რაც „Bohemian Rhapsody"-ს ვიდეოში, გამოყენებულია „გარდაქმნის" ეფექტი. Queen სიმღერას ასრულებდა The Magic Tour-ის ფარგლებში და ამ ნომრით კონცერტებს იწყებდა. They claimed they chose "One Vision" as the introduction song because its intro made a perfect concert introduction.

სქოლიო
------

1. ↑  One Vision - Queen. *AllMusic* (22 June 2017).
2. ↑  A Kind Of Magic: Album Details QueenOnline. Retrieved 3 July 2011
3. 1 2  Queen - One Vision Allmusic. Retrieved 3 July 2011
4. ↑  ო'კეისი, მეტ, რეჟ. (2002) Queen - Days of Our Lives. Part 2. Queen Productions Ltd. წაკითხვის თარიღი: 29 აგვისტო, 2011
5. ↑  Queen live on tour: Magic tour: Setlist Queen Concerts. Retrieved 8 July 2011

თარგი:Queen-ის სიმღერები
**თხა** (ლათ. Capra hircus) — წყვილჩლიქოსანი მცოხნავი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა. შინაური თხის წინაპარია გარეული თხის ორი სახეობა — ნიამორი და რქახრახნილი თხა, აგრეთვე ამომწყდარი Capra prisca. 

თხა ადვილად ეგუება სხვადასხვა ეკოლოგიურ პირობებს, რის გამოც მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაშია მოშენებული. გვარში (Capra) გაერთიანებულია 10-მდე სახეობა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 3. თხა გვაძლევს რძეს, ხორცს, ბეწვს (მატყლს), თივთიკს. ცოცხლობს 9 — 10, მაქსიმუმ 17 წელს, სამეურნეო გამოყენების საშუალო ვადაა 7 — 8 წელი. დასაგრილებლად 14 — 18 თვისას უშვებენ. მაკეობა დაახლოებით 5 თვეს გრძელდება. თხის კულტურული ჯიშების უმეტესი ნაწილი მრავალნაყოფიანია. 100 დედა თხა 150—250-მდე თიკანს შობს. საუკეთესო კვებისა და მოვლა-პატრონობის პირობებში შეიძლება წელიწადში ორი დოლი მოგვცეს. მამალი თხის (ბოტის) ცოცხალი მასაა 60 — 65 კგ, მაქსიმალური 100 კგ, დედის თხისა (ნეზვის), შესაბამისად 40 — 60 კგ-მდე. 

პროდუქტიულობის მიხედვით განასხვავებენ სარძეო, სამატყლე, სათივთიკე და უხეშმატყლიანი შერეული პროდუქტის ჯიშის თხება. სარძეო ჯიშის თხა წელიწადში 450 — 550 კგ იწველის, საუკეთესო მეურნეობებში 1000 კგ-მდე. რძის ცხიმიანობაა 3,8 — 4,5%. თხას დღეში 1—3-ჯერ წველიან, სამატყლე ჯიშის თხის მატყლს ერთგვაროვანი ბოჭკოები აქვს. მამალი თხის ნაპარსია 4 — 5 კგ, დედალი თხისა 3 — 5 კგ. სათივთიკე ჯიშების თივთიკის საშუალო გამოსავლიანობაა 0,2 — 0,5 კგ, მაქსიმალური 2 კგ-მდე. მოზრდილი თხის ნაკლავი 20 — 28 კგ ხორცს და 4 — 6 კგ ქონს იძლევა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეთხეობა

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 5, გვ. 31, თბ. 1980
**99942 აპოფისი** (Apophis, ადრე 2004 MN4) — ასტეროიდი, რომელიც დედამიწას უახლოვდება, აღმოჩენილია 2004 წელს არიზონის კიტ-პიკის ასტრონომიულ ობსერვატორიაში. სახელი ეწოდა 2005 წლის 19 ივლისს ძველეგვიპტური მითოლოგიის ღმერთის აპოპის საპატივცემულოდ (ძვ. ბერძნ. Ἄποφις [Ápophis] — „აპოფისი"). ვარაუდობენ, რომ 2029 წელს დედამიწასთან მოახლოებისას აპოფისი შეიცვლის თავის ორბიტას.

ორბიტა და დაახლოვება
--------------------

ტურინის სკალა
ასტეროიდი ატონთა ჯგუფს მიეკუთვნება და NASA-ს მონაცემებით 13 აპრილს დედამიწის ორბიტას უახლოვდება. 2029 წელს გაივლის მინიმალურ მანძილზე, რომელიც 37 500 კმ (სხვა მონაცემებით: 36 830 კმ) შეადგენს. რადარული დაკვირვების შემდეგ 2029 წელს შეჯახება გამოირიცხა. მაგრამ პირველადი მონაცემების სიზუსტის ნაკლებობის გამო 2036 წელს და შემდგომ წლებში შეჯახების ალბათობა მაღალია. სხვადასხვა მეცნიერები შეტაკების მათემატიკურ ალბათობას აფასებენ, როგორც 2.2−5 და 2.5−5. ხოლო 2036 წლის შემდგომ ალბათობა უფრო დაბალია.

ტურინის სკალის მიხედვით 2004 წელს ეს ხიფათი 4 შეფასდა, ხოლო შემდგომში 0 დაწიეს.

2008 წლის 15 აპრილს 13 წლის გერმანელმა მოსწავლემ საზოგადოებას თავისი გამოთვლები შესთავაზა, რომლებშიც აგრეთვე დედამიწის ხელოვნურ თანამგზავრებთან შეჯახებაც გათვლილი იყო რაც 2036 წლის შეჯახებას 100 ჯერ უფრო მაღალი გახადა: 1:450 ალბათობა მოცემულ 1:45000 ნაცვლად. მაგრამ 2008 წლის 16 აპრილის გამოცემაში ნასამ არ დაადასტურა ეს გამონათვალი, და აღნიშნა რომ ასტეროიდი არ გაივლის თანამგზავრების სარტყელს. ოფიციალური შეფასება ისევ 1:45000 რჩება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ასტეროიდების სია
* ასტეროიდი 1999 RQ36
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ორბელი**. |

**ივანე ორბელი** — XII საუკუნის I ნახევრის ქართველი მოღვაწე, ქართულ წყაროებში მოხსენიებული პირველი ორბელი.

ივანე ორბელი ორბელების გვარის წარმომადგენელი გახლდათ.

```
 ვინ იყვნენ ორბელები და რას წარმოადგენდნენ ისინი საქართველოში?
```

რა მიზანი აერთიანებდათ და რისთვის იბრზოდნენ? ამ ყველაფერს მოკლედ მოგითხრობთ.

```
 ორბელების სახლის მეთაური ივანე სუმბატის ძე ორბელი ერთდროულად დაეუფლა ამირსპარსალარისა და მანდატურთუხუცესის სახელს და გიორგი III-ის დროს ანისის გამგებელიც იყო ხოლო მისი ძმა ლიპარიტ ორბელი ჯერ ამილახორი და შემდეგ ქართლის ერისთავი გახდა.
 ამასაც არ დასჯერდნენ ორბელები და გიორგი III-ის ნაცვლად ივანე ორბელის სიძის დემნა უფლისწულის გამეფებით სურდათ სამეფო კარზე და მთელს სამეფოში თავიანთი უპირველესი მდგომარეობის განმტკიცება.
 ასევე ზუსტად არა მაგრამ... ვარაუდით გაჟღერებულია რომ დავითი ზუსტად ორბელებმა მოაკვლევინეს და გიორგის გამეფებას შეუწყეს ხელი. მაგრამ როდესაც შეატყვეს რომ გიორგი მესამე არ ჰყვებოდა მათ თამაშში და მხოლოდ თავის თავს ემორჩილებოდა გიორგის აუმხედრდნენ და იპოვეს სუსტი მხარე რა თქმა უნდა ეს დემნა უფლისწული გახლდათ მასთან დასაახლოვებლად ორბელებმა მათი ქალი მიათხოვეს და მის გამეფებასაც დაუჭირეს მხარი.
```

ამით ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ რომ დემნას უკან სწორედ ორბელები იდგნენ მათ გარეშე დემნას ნება სურვილიც არ ჰქონდა გიორგი მესამეს წინააღდმეგ წასულიყო მაგრამ მის უკან ხომ ორბელები დიგნენ გვარი რომელსაც ძალა უფლება სურდათ ზუსტად ამან გააბედინა დემნა უფლისწულს გიორგი მესამეს წინააღმდეგ წასვლაც და ამის პასუხად სასჯელიც მიიღო გიორგი მესამემ იცოდა და დარწმუნებული იყო რომ ორბელები ისევ დამპლურ თამაშებს თამაშობდნენ და კიდევ ეს ამყარებს იმ აზრს რა აზრზედაც გიორგი მესამე იდგა ეს აზრი იყო ის რომ დემნა არ იმსახურებდა ტახტს იქამდე სანამ მის უკან ორბელთა გვარი იდგებოდა.

```
                          წყაროს გადამწერი და მომწოდებელი-ლუკა ტიტვინიძე (ტარიელ ტიტვინიზის ძე)
```

ლიტერატურა
----------

* *ბოგვერაძე ა.* ქსე, ტ. 7, გვ. 554, თბ. 1984

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დავით IV აღმაშენებლის ეპოქა |
| --- |
|  |
| ოჯახი | 

|  |  |
| --- | --- |
| ცოლები | 
* *უცნობი სომეხი ქალი*
* გურანდუხტი

 |
|  |
| შვილები | 
* დემეტრე I
* ვახტანგი
* თამარი
* კატაჲ
* თამარ მრწემი

 |

 | 
 |
|  |
| პიროვნებები | 
* გიორგი ჭყონდიდელი
* არსენ იყალთოელი
* დიმიტრი
* ბასილ III
* იოანე VI
* ლიპარიტ V
* რატი IV
* ძაგან აბულეთისძე
* მოდისტოს აბულეთისძე
* აბულეთი
* ივანე ორბელი
* არიშიანი
* ბარამი
* ქავთარ ბარამის ძე

 |
|  |
| რეფორმები | 
* სამხედრო რეფორმები
* ყივჩაყთა გადმოსახლება საქართველოში
* რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება
* სააჯო კარი

 |
|  |
| ბრძოლები | 
* ზედაზნის ციხის აღება
* ერწუხის ბრძოლა
* სამშვილდის შემოერთება
* რუსთავის შემოერთება
* რახსის ბრძოლა
* ბოტორის ბრძოლა
* დიდგორის ბრძოლა
* თბილისის შემოერთება
* დმანისის შემოერთება
* ანისის შემოერთება

 |

 |
ხელოვნური თანამგზავრის პირველი კოსმოსური სიჩქარით მოძრაობა დედამიწის გარშემო გეოსტაციონარულ ორბიტაზე
**პირველი კოსმოსური სიჩქარე** ({\displaystyle v\_{I}}) — მინიმალური საწყისი სიჩქარე, რომელიც უნდა მიენიჭოს სხეულს დედამიწის, მთვარის ან სხვა პლანეტის ზედაპირთან, რათა იგი იქცეს (შესაბამისად დედამიწის, მთვარის ან პლანეტის) ხელოვნურ თანამგზავრად. დედამიწისათვის იგი ≈7.91 კმ/წმ (ატმოსფეროს გაუთვალისწინებლად).

პირველ კოსმოსურ სიჩქარეს უფრო თეორიული მნიშვნელობა აქვს, რადგან პრაქტიკაში საჭიროა ატმოსფეროს (თუკი პლანეტას აქვს ატმოსფერო) წინააღდეგობის გადალახვა, ამას გარდა დედამიწის შემთხვევაში თანამგზავრის გაყვანისას, როგორც წესი, იყენებენ დედამიწის მოძრაობას საკუთარი ღერძის ირგვლივ, რაც თანამგზავრის ორბიტაზე გაყვანას ერთგვარად აადვილებს.

პირველად პირველი კოსმოსური სიჩქარე მიღწეულ იქნა 1957 წლის 4 დეკემბერს საბჭოთა კოსმოსური აპარატის სპუტნიკ-1-ის საშუალებით.

გაანგარიშება
------------

ათვლის ინერციულ სისტემაში, დედამიწის გარშემო წრიულ ორბიტაზე მოძრავ ობიექტზე იმოქმედებს მხოლოდ დედამიწის მიზიდულობის ძალა. პირველი კოსმოსური სიჩქარის გამოსათვლელად შეგვიძლია გამოვიყენოთ შემდეგი ფორმულა:

{\displaystyle ma=G{\frac {Mm}{R^{2}}}} (1),
სადაც {\displaystyle m} — ობიექტის მასაა, {\displaystyle a} — მისი აჩქარება, {\displaystyle G} — გრავიტაციული მუდმივა, {\displaystyle M} — პლანეტის მასა, {\displaystyle R} — ორბიტის რადიუსი.

ზოგადად {\displaystyle v} სიჩქარით წრიულად მოძრაობისას წარმოიშობა ცენტრისკენული აჩქარება, რომელიც უდრის:

{\displaystyle a={\frac {v^{2}}{R}}} (2),
1 და 2 ფორმულების გაერთიანებით მივიღებთ შემდეგს:

{\displaystyle m{\frac {v\_{I}^{2}}{R}}=G{\frac {Mm}{R^{2}}}}
საიდანაც სიჩქარე ტოლი იქნება:

{\displaystyle v\_{I}={\sqrt {G{\frac {M}{R}}}}}
თუ {\displaystyle R}-ს გავშლით, დედამიწის რადიუსად {\displaystyle R\_{0}} და ფრენის სიმაღლედ {\displaystyle h}, შესაბამისად ფორმულა მიიღებს შემდეგ სახეს:

{\displaystyle v\_{I}={\sqrt {\frac {GM}{R\_{0}+h}}}}
ფორმულაში დედამიწისთვის ცნობილი მუდმივი სიდიდეების (*G*=6.67·10⁻¹¹ მ³·კგ⁻¹·წმ⁻², *M* = 5.97·10²⁴ კგ, *R0* = 6 371 000 მ, *h* ≈ 0) შეტანითა და ორბიტის სიმაღლის გათვალისწინებით მივიღებთ პირველ კოსმოსურ სიჩქარეს დედამიწისთვის:

{\displaystyle v\_{I}\approx } 7905.80 მ/წმ ანუ {\displaystyle \approx }7.91 კმ/წმ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კოსმოსური სიჩქარე
* მეორე კოსმოსური სიჩქარე
* მესამე კოსმოსური სიჩქარე

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 73.

სქოლიო
------

1. ↑  *Билимович Б. Ф.* Законы механики в технике. — М. Просвещение, 1975. — Тираж 80000 экз. — с. 37-39
**მანანა ჯავახიშვილი** (დ. 25 ივნისი, 1975) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

ისტორიკოსი მანანა ჯავახიშვილი არის ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. მისი სამეცნიერო ინტერესები მოიცავს ევროპისა და საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორიას, ქართულ-ევროპულ ურთიერთობებს, კათოლიკური ეკლესიისა და პაპობის ისტორიას, ყოველდღიურობის, გენდერის კვლევებს, განათლების ისტორიასა და სხვ. იგი არის 40-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათ შორის – 3 მონოგრაფიის („ქალთა საზოგადოებრივი საქმიანობა საქართველოში XIX საუკუნის მეორე ნახევარსა და XX საუკუნის დასაწყისში", თანაავტორი ლ. ხომერიკი, 2005; „მონტობანის ქართველ კათოლიკეთა სავანე", 2009, პაპობის ისტორია შუა საუკუნეებში, 2015) და არაერთი საერთაშორისო პუბლიკაციისა ფრანგულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. მ. ჯავახიშვილმა ქართულად თარგმნა ცნობილი ფრანგი ისტორიკოსის ჟ. დიუბის წიგნი „რაინდი, ქალი და მღვდელი." მიღებული აქვს არაერთი სამეცნიერო სტიპენდია (ვატიკანის კულტურული თანამშრომლობის კათოლიკური კომიტეტის, დენი დიდროს, დედოფალ იადვიგას ფონდის, ჰ. ბიოლის და სხვ.), ახორციელებდა სამეცნიერო პროექტებს საფრანგეთში (პარიზი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სახლი), შვეიცარიაში (ფრიბურგის უნივერსიტეტი), პოლონეთში (იაგელონიის უნივერსიტეტი), იტალიაში (რომის ფრანგული სკოლა), საბერძნეთში (ათენის ფრანგული სკოლა) და სხვ.; ქართულ-ევროპული ურთიერთობების ისტორიის შესახებ ლექციებს კითხულობს ევროპის სხვადასხვა უნივერსიტეტში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მანანა ჯავახიშვილი - ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი
* Invited Researcher of DEA Programme Stay in France
ჭრაქით დაავადებული თავიანი კომბოსტო
**კომბოსტოს ჭრაქი**, *კომბოსტოს პერენოსპოროზი* — კომბოსტოს დაავადება. გამომწვევია ოომიცეტი *Hyaloperonospora brassicae* (იგივე *Peronospora brassicae*). განსაკუთრებით ძლიერ აზიანებს ბროკოლს, ყვავილოვან კომბოსტოს, ტურნეფსს, თალგამურას, შედარებით ნაკლებად — თავიან და ბრიუსელის კომბოსტოს, რაფსს.

ჩითილის გამოყვანის პერიოდში დაავადებულ მცენარეებს ლებანფოთლების და ფოთლების ზედაპირზე უჩნდებათ ღია ყვითელი ან ყვითელი არასწორი ფორმის ლაქები. ჰაერის მაღალი შეფარდებითი ტენიანობის პირობებში, დაზიანებულ ფოთლებზე არსებული ლაქების ქვედა მხარეს წარმოიქმნება ფხვიერი ნაღები, რომელიც შედგება კონიდიათმტარებისა და კონიდიოსპორებისაგან. თავდაპირველად ლაქები მცირე ზომისაა, შემდეგ კი დაავადების განვითარების პარალელურად იზრდება, იღებს მუქ შეფერილობას და შესაძლებელია დაფაროს ფოთლის მთელი ზედაპირი. ძლიერად დაზიანებული მცენარე ლპება და რამდენიმე დღეში იღუპება. შენახვის პერიოდში დაავადება ასევე ვრცელდება კომბოსტოს თავებზე. ამ დროს გარეთა ფოთლებზე ვითარდება მონაცრისფრო ლაქები, რომლებიც შემდეგ მუქდება და იწვევს კომბოსტოს ლპობას.

ბრძოლის ღონისძიებები: კულტურათა მონაცვლეობა, ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება.

სქოლიო
------

1. ↑  OEPP/EPPO (1998). **Vegetable brassicas*. EPPO Standards PP2 Good Plant Protection Practice, no. 7*.  European and Mediterranean Plant Protection Organization.
2. 1 2  მემარნიშვილი, ნ.; კელენჯერიძე, ნ.; ხეთერელი, ა.. კომბოსტოს წარმოების აგროტექნოლოგია. საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია. *gfa.org.ge* (2018).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-08-28. ციტირების თარიღი: 20 აგვისტო, 2020.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კომბოსტო (*Brassica*) |
| --- |
|  |
| სახეობები | 
* *Brassica carinata*
* *Brassica elongata*
* *Brassica fruticulosa*
* *Brassica hilarionis*
* *Brassica juncea*
* *Brassica napus*
* *Brassica nigra*
* *Brassica rapa*
	+ *Brassica rapa subsp. oleifera*
* *Brassica tournefortii*

|  |  |
| --- | --- |
| *Brassica oleracea* | 
* თავიანი კომბოსტო
* ბროკოლი
* ყვავილოვანი კომბოსტო
* ბრიუსელის კომბოსტო
* კოლრაბი
* სავოიის კომბოსტო

 |

 |
|  |
| დაავადებები | 
კილა, კომბოსტოს ფომოზი, კომბოსტოს ფუზარიოზული ჭკნობა, ნაცრისფერი სიდამპლე, კომბოსტოს ალტერნარიოზი, კომბოსტოს ჭრაქი, კომბოსტოს თეთრი ლაქიანობა, კომბოსტოს რიზოქტონიოზი, კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე, კომბოსტოს მოზაიკა, კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი, კომბოსტოს ბლეკროტი
 |
|  |
| მავნებლები | 
კომბოსტოს ხვატარი, კომბოსტოს თეთრულა, კომბოსტოს გაზაფხულის ბუზი, კომბოსტოს ღეროს მალულხორთუმა, კომბოსტოს ბუგრი, კომბოსტოს ფოთოლჭამია
 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: კომბოსტოსებრნი, ბოსტნეული კულტურები, მდოგვი, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**განძანი** — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (განძანი, საღამო). მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ფარავნის ტბის სამხრეთით, მდინარე მდინარე ფარავნის ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2020 მ. ნინოწმინდიდან დაშორებულია 22 კმ-ით.

ისტორია
-------

განძანი სოფლის ისტორიული სახელია. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის შედგენის დროს განძანი და, საერთოდ, აკშეჰირის ნაჰიჲეს ამ მონაკვეთზე რიგი სოფლებისა გაუკაცრიელებულია. 1847 წლის არქივისეულ ერთ საბუთში განძანში, როგორც შედარებით ახალ გაშენებულ სოფელში, 28 კომლია აღრიცხული. საბჭოთა პერიოდში განძანის სასოფლო საბჭოში შედიოდა აგრეთვე სოფლები ფოკა და ვლადიმიროვკა. სოფელში მოქმედებდა მეხორცეობა-მერძევეობის მეურნეობა.

განათლება და კულტურა
--------------------

სოფელში დგას ვაჰან ტერიანის სახლ-მუზეუმი. ყოველი ივლისის ბოლო კვირას აღინიშნება ვაჰან ტერიანის პოეზიის დღე. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა.

ღირსშესანიშნაობები
------------------

სოფელში შემორჩენილია საკმაოდ კარგად შენახული XIV საუკუნის ჯაყელთა საგვარეულოს წარმომადგენლის შალვას მიერ აშენებული ორი ქართული ეკლესია. ორივე ეკლესია ერთნავიანია, ნაშენია თლილი ქვით, გადახურულია ორფერდა სახურავით, აქვს თითო კარი სამხრეთიდან. ეკლესიებზე შემორჩენილია ორ-ორი ასომთავრული წარწერა. როგორც წარწერებიდან ჩანს, ეკლესიები აშენებულია ნიკოლასძეთა მიერ. განძის ზედა ეკლესიის წარწერა ივანე როსტომაშვილს სრულად უნახავს, მაგრამ შემდეგ ვიღაცას დაუზიანებია. ზედა ეკლესიას აქვს მეორე წარწერაც, რომელიც შედარებით მაღლაა და უკეთ შენახულა. მეორე, ქვედა ეკლესია შედარებით მომცრო ზომისაა, ორი წარწერა აქვს. ეს ეკლესია ღვთიმშობლის სახელობისაა. მის ერთ წარწერაზე ვარსკვლავი ამოუხატიათ და ამოუშლიათ. ივანე როსტომაშვილის ცნობით ეკლესიებთან ერთად შემორჩნილი იყო ასევე ერთი ციხე.

სოფელში ასევე არის 1858 წელს აშენებული წმინდა კარაპეტის სახელობისა სომხური ეკლესია.

გალერეა
-------

* ხიდი მდინარე ფარავანზეხიდი მდინარე ფარავანზე
* ქართული ეკლესიაქართული ეკლესია
* სომხური ეკლესიასომხური ეკლესია
* მთა პატარა აბულიმთა პატარა აბული

ლიტერატურა
----------

* *მ. ბერიძე*, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404.
* *ს. ჯიქია*. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III. გამოკვლევა. თბილისი, 1958, გვ. 343.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 689.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 26 ივლისი 2016.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები |
| --- |
|  |
| ქალაქი | 
**ნინოწმინდა**
 | 
ნინოწმინდის გერბი |
|  |
| ნასოფლარები | 
ასფარა · ახალი ხულგუმო
 |

 |
**ანზორ ხერხაძე** (დ. 20 თებერვალი, 1937, ქუთაისი ― გ. 13 სექტემბერი, 2019, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (1997), ქუთაისის საპატიო მოქალაქე (2001)

ბიოგრაფია
---------

1962 წელს დაამთავრა თეატრალური ინსტიტუტი და ამავე წლიდან ქუთაისის დრამატული თეატრის მსახიობია. ნათამაშები აქვს 200-ზე მეტი როლი. მისი შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: სოსოია (ნ. დუმბაძე „მე ვხედავ მზეს", რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე), ოსვალდი (იბსენი „მოჩვენებანი", რეჟ. მ. იმედაძე), დათიკო (ი. ჭავჭავაძე „გლახის ნაამბობი", რეჟ. აკ. ვასაძე), იეთიმ გურჯი (ო. მამფორია „იეთიმ გურჯი", რეჟ. ი. მაცხონაშვილი), პლატონ კრეჩეტი (ა. კორნეიჩუკი „პლატონ კრეჩეტი", რეჟ. ა. ტუმილოვიჩი), პორფირი (დ. კლდიაშვილი „ქამუშაძის გაჭირვება", რეჟ. შ. კობიძე), მეფე გიორგი (კ. გამსახურდია „დიდოსტატის მარჯვენა", რეჟ. გ. ქავთარაძე), ბატონი ამილკარი (ივჟამიაკი „ბატონი ამილკარი", რეჟ. ე. ეგაძე), მირვანოზი (ი. სამსონაძე „აბეშურა-ფარნავაზიანთა უკანასკნელი დედოფალი", რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), აქტიორი (აკაკი „სამეფოო, ძველთა-ძველო", რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), გრენგოლმი (შ. დადიანი „გუშინდელნი", რეჟ. გ. სიხარულიძე).

1980-1998 წლებში ანზორ ხერხაძე იყო საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ქუთაისის განყოფილების თავმჯდომარე. მას 6-ჯერ გადაეცა პრემია მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის. 2010 წელს ქუთაისში, ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრის შენობის წინ გაიხსნა ანზორ ხერხაძის ვარსკვლავი. 2017 წელს მსახიობს მიენიჭა „ხელოვნების ქურუმის" წოდება.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1980 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1997 — ღირსების ორდენი
* 2000 — აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია
* 2001 — ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
* 2002 — ლადო მესხიშვილის სახელობის პრემია
* 2003 — წლის საუკეთესო მსახიობის წოდება
* 2004 — სახელმწიფო პრემია
* 2017 — აკაკი ხორავას სახელობის პრემია

ფილმოგრაფია
-----------

* 1975 — პირველი მერცხალი — ვახტანგი
* 1976 — გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)
* 1976 — ბაკულას ღორები — ალექსანდრე შარიქაძე
* 2017 — ჩემი ბედნიერი ოჯახი — ვაჟა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანზორ ხერხაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

* ანზორ ხერხაძე — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------





1. ↑  ანზორ ხერხაძე მესხიშვილის თეატრის საიტზე
2. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1980. N4. გვ. 24
**ცხოვრების 12 წესი: ქაოსის ანტიდოტი** — კანადელი კლინიკური ფსიქოლოგის, ჯორდან პიტერსონის 2018 წელს გამოშვებული წიგნი. ის იძლევა ცხოვრებისეულ რჩევებს აბსტრაქტული ეთიკური პრინციპების, ფსიქოლოგიის, მითოლოგიის, რელიგიისა და პირადი ანეგდოტების ესეების მეშვეობით. წიგნი ლიდერობდა ბესტსელერების სიაში კანადაში, შეერთებულ შტატებსა და გაერთიანებულ სამეფოში და გაიყიდა ათ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი მთელ მსოფლიოში. პიტერსონი გაემგზავრა მსოფლიო ტურზე წიგნის პოპულარიზაციისთვის და დიდი ყურადღება მიიპყრო Channel 4 News-თან ინტერვიუს შემდეგ.  წიგნი დაწერილია უფრო ხელმისაწვდომი სტილით, ვიდრე ჯორდანის წინა აკადემიური წიგნები.

შინაარსი
--------

წიგნის ცენტრალური იდეა არის ის, რომ „ტანჯვა ჩაშენებულია ყოფიერების სტრუქტურაში" და, მიუხედავად იმისა, რომ ეს შეიძლება იყოს აუტანელი, ადამიანებს აქვთ არჩევანის გაკეთების საშუალება ან უკან დაიხიონ, რაც „თვითმკვლელობის ჟესტია", ან შეხვდნენ და გადალახონ იგი. ყველას აქვს „სიბნელე", რომელსაც შეუძლია „ისინი გადააქციონ ისეთ ურჩხულებად, როგორებიც შეუძლიათ, რომ იყვნენ", რათა დააკმაყოფილონ თავიანთი ბნელი იმპულსები სწორ სიტუაციებში. სამეცნიერო ექსპერიმენტები, როგორიცაა უხილავი გორილას ტესტი, აჩვენებს, რომ აღქმა მორგებულია მიზნებზე და უკეთესია მნიშვნელობის ძიება, ვიდრე ბედნიერება. პეტერსონი აღნიშნავს:
"ყველაფერი ძალიან კარგია, როცა იფიქრებ, რომ ცხოვრების აზრი ბედნიერებაა, მაგრამ რა ხდება, როცა უბედური ხარ? ბედნიერება დიდი გვერდითი ეფექტია. როდესაც საქმე მოდის თქვენსკენ, მიიღეთ იგი მადლიერებით. მაგრამ ეს წარმავალი და არაპროგნოზირებადია. ეს არ არის ის, რისკენაც მიზანმიმართული უნდა იყოთ - იმიტომ, რომ ეს არ არის მიზანი. და თუ ბედნიერება ცხოვრების მიზანია, რა ხდება მაშინ, როცა უბედური ხარ? მაშინ დამარცხებული ხარ."

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Jordan Peterson debate on the gender pay gap, campus protests and postmodernism YouTube-ზე
3. ↑
4. ↑
5. ↑
იოზეფ ჰაიდნი
**ფრანც იოზეფ ჰაიდნი** (გერმ. Franz Joseph Haydn; დ. 31 მარტი, 1732, რორაუ, ქვემო ავსტრია — გ. 31 მაისი, 1809, ვენა) — ავსტრიელი კომპოზიტორი, ვენის კლასიკური სკოლის პირველი წარმომადგენელი.

შემოქმედება
-----------

1740-1749 წლებში ჰაიდნი ვენაში მღეროდა წმ. სტეფანეს ტაძრის გუნდში. აქვე სწავლობდა სხვადასხვა საკრავზე დაკვრას. ერთხანს იტალიელი კომპოზიტორისა და სიმღერის მასწავლებლის ნ. პორპორას აკომპანიატორი იყო. XVIII საუკუნის 50-ან წლებში ჰაიდნმა დაწერა ზინგშპილი „კოჭლი ეშმაკი" (დაიდგა 1752 ვენაში) და მთელი რიგი სხვა ნაწარმოებები, რომელთაც პირველად მოუპოვეს მას სახელი. 1759-1761 წლებში ჰაიდნი გრაფ მორცინის კარის კაპელმაისტერი იყო. აქ შექმნა მან თავისი პირველი სიმფონიები. 1761-1790 წლებში მსახურობდა უნგრელი თავადების ესტერჰაზების კარზე, რომელთა ორკესტრისა და საშინაო თეატრისათვის დაწერა მრავალი სიმფონია (მათ შორის ცნობილი „გამოსათხოვარი", 1772) და ოპერა. ჰაიდნის შემოქმედებითი მოღვაწეობა აღმავლობას განიცდის XVIII საუკუნის 80-90-იან წლებში, როდესაც შექმნა საუკეთესო კვარტეტები (დაწყებული ოპუს 33-ით), 6 პარიზული (1785-1786) და 12 ლონდონური (1791-1792, 1794-1795) სიმფონია, ორატორიები, მესები და ა. შ. ინგლისში მოგზაურობამ გააფართოვა ჰაიდნის შემოქმედებითი თვალსაწიერი, 1791 წელს მიანიჭეს ოქსფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება.

ჰაიდნის უაღრესად დემოკრატიული ხელოვნება დაკავშირებულია ხალხურ შემოქმედებასთან. მისი მუსიკა გამსჭვალულია ავსტრიული, სლავური, უნგრული ფოლკლორის რიტმებითა და ინტონაციებით, ხალხური იუმორით, ცხოველმყოფლობით. ცენტრალური ადგილი ჰაიდნის შემოქმედებაში უკავია სიმფონიებსა (100-ზე მეტი) და სიმებიან კვარტეტებს (83); ორივე ამ ჟანრში ჰაიდნის მოღვაწეობას ისტორიული მნიშვნელობა ჰქონდა. ზოგიერთი თავისი მხატვრული თვისებით, ფილოსოფიური გააზრებითა და კომპოზიციური ხერხებით (მოტივურ-თემატიკური დამუშავება) ჰაიდნმა შეამზადა ბეთჰოვენის შემოქმედება. განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ჰაიდნის შემოქმედებაში მის ორატორიებს „სამყაროს შექმნა" (1798) და „წელიწადის დრონი" (1801). ჰაიდნს ეკუთვნის 24 ოპერა, მრავალი საკრავიერი კონცერტი და ანსამბლი (200-მდე), 52 საფორტეპიანო სონატა, საკრავიერი პიესები და სხვა.

### ჰაიდნის ძირითადი ნაწარმოებები

* 104 სიმფონია
* 83 კვარტეტი
* 21 სიმებიანი ტრიო
* 41 საფორტეპიანო ტრიო
* 52 საფორტეპიანო სონატა
* 24 ოპერა
* 15 მესა და კანტატები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 590.
**თეიმურაზ რევაზიშვილი** (დ. 30 იანვარი, 1943, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ონკოლოგ-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, უმაღლესი კატეგორიის სპეციალისტი.

ბიოგრაფია
---------

1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1967-1971 წლებში იყო გორის სამშობიარო სახლის ექიმი-მეან-გინეკოლოგი; 1971-1973 წლებში კლინიკური ორდინატურა გაიარა ლენინგრადის პეტროვის სახელობის ონკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევით უნივერსიტეტში; 1973-1977 წლებში მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკური კლინიკური ონკოლოგიური დისპანსერის გინეკოლოგიურ განყოფილებაში; 1977-1995 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ონკოლოგიური სამეცნიერო ცენტრის სხივური გინეკოლოგიის განყოფილების ექიმი, 1995 წლიდან საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს პროფ. ღვამიჩავას სახელობის ონკოლოგიური სამეცნიერო ცენტრის სხივური გინეკოლოგიის განყოფილების გამგე. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომისა საშვილოსნოს ყელის, ტანისა და საშოს კიბოს პროფილაქტიკისა და მკურნალობის აქტუალურ საკითხებზე. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1988 წელს „საშვილოსნოს ყელის ტაკვის კიბოს პროფილაქტიკა და მკურნალობა".

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* კ. ვეფხვაძის სახელობის გინეკოლოგ-ონკოლოგთა საზოგადოება, წევრი

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ. 2000, გვ. 239

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თეიმურაზ რევაზიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გურამ შეროზია** (დ. 29 ნოემბერი, 1989, ფოთი) — ქართველი ბლოგერი, ლექტორი, მარკეტერი, მოგზაური.

გურამ შეროზია დაიბადა 1989 წლის 29 ნოემბერს, ფოთში. უყვარს ტერფების ლოკვა დაამთავრა ფოთის #1 გიმნაზია და იმავე წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ეკონომიკის და ბიზნესის ფაკულტეტზე. ბაკალავრიატის დამთავრებისთანავე, სწავლა განაგრძო მაგისტრატურაზე GIPA-ში, ხოლო 2011 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადოქტორო პროგრამაზე.

2005 წლიდან მუშაობა დაიწყო საქართველოს ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციაში. 2007 წლიდან კარიერა განაგრძო საქართველოს ბანკში. 2008-2012 წლებში მუშაობდა თიბისი ბანკში, მისი ბოლო პოზიცია იყო საცალო სესხების მიმართულების პროდუქტების მენეჯერი სათავო ოფისში. 2011 წლიდან ლექციების წაკითხვა დაიწყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2015 წლიდან შეუერთდა საქართველოს ეროვნულ უნივერსიტეტს, ხოლო 2016 წლიდან შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტს.

2013 წელს მუშაობა დაიწყო ტელეკომპანია პალიტრა TV-ზე, გადაცემა „ბიზნეს ფაილის" წამყვანად. 2014 წელს გახდა „იმედის დილის" წამყვანი. 2017 წელს ჰქონდა საავტორო გადაცემა "კაცების დრო" საზოგადოებრივ მაუწყებელზე, რომელსაც ოთარ შამათავასთან, რატი ამაღლობელთან და ბასა ჯანიკაშვილთან ერთად უძღვებოდა.

ფილმოგრაფია
-----------

* ახალ წელს დაკარგულები (2014) — ეპიზოდური როლი
* ქართული რეალობა - კინო პოეზია (2015) — მთავარი როლი, ნინი ონიანთან ერთად

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ შეროზიას ბლოგი დაარქივებული 2018-08-06 საიტზე Wayback Machine.
* გურამ შეროზიას ბლოგი Facebook-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს ეროვნული უნივერსიტეტი
2. ↑  გურამ შეროზია დაარქივებული 2019-10-05 საიტზე Wayback Machine. , შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი
3. ↑  „იმედის დილა"
4. ↑  „კაცების დრო".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-12-16. ციტირების თარიღი: 2018-12-12.
5. ↑  „ქართული რეალობა - კინო პოეზია"
**კონსტანტინე კონსტანტინეს ძე პიპინაშვილი** (დ. 2 ოქტომბერი, 1912, ქუთაისი — გ. 15 აპრილი, 1969, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1967).

ბიოგრაფია
---------

ხელოვნების სიყვარულმა თბილისის მოძრავ საკოლმეურნეო თეატრში მიიყვანა. მუშაობა დაიწყო ელექტრომექანიკოსად. შემდეგ ორი წელი საქართველოს „სახკინომრეწვის" ნახატი და მულტფილმების საამქროშია მხატვრად. 1932 წელს შევიდა მოსკოვის საკავშირო კინოინსტიტუტის სასცენარო-სარეჟისორო ფაკულტეტზე, რომელიც 1936 წელს დაამთავრა. რამდენიმე წელი რეჟისორის ასისტენტად მუშაობდა ჯერ „მოსფილმში", შემდეგ „ქართულ ფილმში" რეჟისორ-დიპლომანტად.

1937 წელს კ. პიპინაშვილი ისევ აგრძელებს სწავლას იმავე ინსტიტუტში, ამჯერად სარეჟისორო ფაკულტეტზე. აქ მას ხელმძღვანელობდა დიდი ხელოვანი სერგეი ეიზენშტეინი. თბილისში დაბრუნების შემდეგ, 1940 წელს გადაიღო პირველი დამოუკიდებელი მხატვრული ფილმი „ქაჯანა". ამას მოჰყვა „ხიდი" (1940), რომელიც დიდი წარმატებით სარგებლობდა ომის დაწყებისთანავე რესპუბლიკურ და საკავშირო ეკრანებზე, „ოქროს ბილიკი" (1943) და გახმაურებული „აკაკის აკვანი" (1946). საგულისხმოა ის, რომ უკვე ცნობილი რეჟისორი ეგრეთ წოდებული „მცირე ფილმიანობის" პერიოდში მუშაობდა სადუბლიაჟო საამქროში, დუბლიაჟის რეჟისორად.

1955 წელს კ. პიპინაშვილმა განაახლა ფილმების გადაღება. მისმა სათავგადასავლო-ფანტასტურმა მხატვრულმა ფილმმა „ორი ოკეანის საიდუმლოება", 1958 წელს ვენეციის ფესტივალზე ერთ-ერთი პრიზიც დაიმსახურა. ამას მოჰყვა კინოფილმები: „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე" (1958), „სად არის შენი ბედნიერება მზია?" (1959), „ზღვის შვილები" (1964), „მოლოდინი" (1969).

იყო კინოსტუდიის შემოქმედებითი სექციის, რეჟისორთა სექციის თავმჯდომარე, მონაწილეობდა ს. ეიზენშტეინის შემოქმედებით მემკვიდრეობის შესწავლა-დამუშავების საქმეში. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის" ორდენით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კონსტანტინე პიპინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* კონსტანტინე პიპინაშვილი — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 301, თბ. 1994
Map of Mexico with Sonora highlightedსონორის შტატი მექსიკის რუკა
სონორა შტატია მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. იყოფა 72 მუნიციპალიტეტად. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, სონორა მერვე ადგილზეა მოსახლეობის რაოდენობით (2 944 840 ადამიანი) და მეორე ადგილზეა ფართობის (179 354.7 კმ²) მიხედვით.

მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით, უდიდესი მუნიციპალიტეტია ერმოსილიოს მუნიციპალიტეტი, სადაც შტატის მოსახლეობის 31.79% (936 263 ადამიანი) ცხოვრობს, ხოლო ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტი ონავასის მუნიციპალიტეტია (365 ადამიანი). ფართობის მიხედვით უდიდესი მუნიციპალიტეტია ერმოსილიო (15 724.3 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა ― სან-ფელიპე-დე-ხესუსი (151.3 კმ²). უახლესი მუნიციპალიტეტებია: ბენიტო-ხუარესი და სან-იგნასიო-რიო-მუერტოს მუნიციპალიტეტი, რომლებიც 1996 წელს შეიქმნა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Censo de Población y Vivienda 2020 - SCITEL es. INEGI. ციტირების თარიღი: 2021-01-27
2. 1 2  
México en cifras - Medio Ambiente - Sonora es. INEGI. ციტირების თარიღი: February 12, 2021
3. ↑   (1996) *Estado de Sonora División Territorial de 1810 a 1995.* (es). Mexico:  INEGI. ISBN 970-13-1513-8.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ  **როსტომიანი**. |

**„როსტომიანი"** — ქართული ხალხური ეპიკური ძეგლი. ცნობილია საქართველოს ყველა კუთხეში. გვხვდება პროზაული და ლექსნარევი ვარიანტების სახით. ტექსტის ჩანაწერთა რაოდენობა 100-ს აღემატება. „როსტომიანი" მოიცავს მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტს. ხალხური წარმოდგენით, როსტომი უებრო გმირია, ბედისწერისაგან დასჯილი, რადგან საკუთარი შვილი ზურაბი მოკლა ორთაბრძოლაში. „როსტომიანის" თქმულებები გვაროვნულის საზოგადოების ადრეულ ხანაში უნდა ჩამოყალიბებულიყო. ერთმანეთისათვის უცნობი მამა-შვილის სამკვდრო-სასიცოცხლო შეტაკება საზოგადოებრივ ურთიერთობაში მომხდარი ცვლილებების მხატვრული ანარეკლია. აქ ასახულია მატრიარქატიდან პატრიარქატამდე გადასვლა — „როსტომიანის" სიუჟეტი საერთაშორისოა, მაგრამ მასში მოიპოვება ეროვნული ეპოსის დამახასიათებელი ნიშნებიც, რომლებიც სხვა ხალხების ფოლკლორში არ გვხვდება. საუკუნეების განმავლობაში ხალხურმა სიუჟეტმა ტრანსფორმაცია განიცადა. ამ მხრივ გარკვეული როლი შეასრულა ქართულმა მწიგნობრულმა „როსტომიანმა", თუმცა მამა-შვილის ბრძოლის სიუჟეტი მანამდეც იყო დადასტურებული და „როსტომიანის" ძირითადი მოტივები სწორედ ამ ადრინდელ საფეხურთან ურთიერთობაში განიხილება. „როსტომიანში" თვალსაჩინო ადგილი უჭირავს ბეჟანისა და მანიჟეს თავგადასავალს („ბეჟანიანი"). ამ ნაწილში უფრო იგრძნობა კავშირი ლიტერატურულ ვერსიასთან. არსებობს ვარაუდი, რომ „როსტომიანის" ვერსიათა სათავე მწიგნობრული ძეგლია (აკაკი შანიძე, კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე).

ლიტერატურა
----------

* *მაცაბერიძე ვ.*, ბეჟანიანის ხალხური ვერსიები, კრ.: ქართული ფოლკლორი, ტ. 1-2, თბ. 1964;
* *მისივე*, ქართული ხალხური როსტომიანი, «ლიტერატურული ძიებანი», 1958, ტ. 11;
* *მაცაბერიძე ვ*. ქსე, ტ. 8, გვ. 449, თბ. 1984
**სახელმწიფო ნაკრძალი** — დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN I კატეგორიას. 

სახელმწიფო ნაკრძალი შეიძლება დაარსდეს ბუნების, ბუნებრივი პროცესებისა და გენეტიკური რესურსების დინამიკურ და ხელუხლებელ მდგომარეობაში შენარჩუნებისა და მათზე უმნიშვნელო ზეგავლენის მქონე მეცნიერული კვლევა-ძიების, საგანმანათლებლო საქმიანობისა და გარემოს მონიტორინგის მიზნით. 

სახელმწიფო ნაკრძალისათვის უნდა შეირჩეს ისეთი სიდიდის და მდგომარეობის სახელმწიფო ტერიტორია ან აკვატორია, რომელიც უზრუნველყოფს ბუნების ობიექტებისა და პროცესების შენარჩუნებას ადამიანისაგან სპეციალური მოვლისა და აღდგენის გარეშე. 

სახელმწიფო ნაკრძალი შეიძლება შედიოდეს რომელიმე დაცული ტერიტორიის (ბიოსფურული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორია) შემადგენლობაში და მოიცავდეს თავის თავში რომელიმე მათგანს (ბუნების ძეგლი). :] gud luk

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დაცული ტერიტორია
* ნაკრძალი
* ეროვნული პარკი
* აღკვეთილი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კანონი დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ, მუხლი 4.[*მკვდარი ბმული*]
**პატარა ჩანი** (რუს. Малые Чаны) — მარილიანი ტბა რუსეთში, ნოვოსიბირსკის ოლქში. გაწოლილია ბარაბის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 106 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 200 კმ², საშუალო სიღრმე 1,4 მ. გადაჭიმულია აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთისაკენ 21,5 კმ-ზე, სიგანე 12 კმ.

ფშანით უკავშირდება უფრო მოზრდილ და მარილიან ჩანის ტბას. უკავია სუფოზიური წარმოშობის ბრტყელი დეპრესია. წარმოიშვა 10-13 ათ. წლის წინ. აქვს არასწორი ოვალური ფორმა. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. ერთვის მდინარე ჩულიმი. წყლის დონის მატება იწყება გაზაფხულზე და ემთხვევა გაზაფხულის წყალდიდობას. ზაფხულში დონე იკლებს. ყინულით იფარება ოქტომბრის ბოლოსა და ნოემბერში, გაძვიფვა გრძელდება აპრილამდე და მაისის დასაწყისამდე.

მაისში წყალი თბება 10°С-მდე, ხოლო ივლისში 24°С-მდე. სექტემბერში ტემპერატურა ეცემა 14-16°С-მდე. მინერალიზაცია 0,8 გრ/დმ³. ტბაზე გადის ფრინველთა მრავალი სახეობის სეზონური მიგრაციის გზები. ტბიდან სამხრეთით განლაგებულია აღკვეთილი „მაისკოე-უტრო". ნახევარკუნძულს „გრივა-ვერტკოვა"-ს ფართობით 5,16 კმ² აქვს ბუნების ძეგლის სტატუსი.

ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზეა მცენარეთა და ცხოველთა 20 სახეობა, რომლებიც რუსეთის წითელ წიგნშია შეტანილი. მდიდარია თევზით, განვითარებულია თევზის რეწვა. სანაპიროზე არის დასახლებები. 2005 წელს ტბის რაიონში შეინიშნებოდა ფრინველის გრიპის ეპიზოოტიის კერა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  «Вода России» - Малые Чаны (რუსული)
2. ↑  Территория больших надежд[*მკვდარი ბმული*] (რუსული)
3. ↑  Барабинское море» — озеро чаны - Наука в Сибири დაარქივებული 2020-06-26 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
**მამედ ჩირაგოვი** (აზერ. Məmməd Çıraqov; დ. 21 ივნისი, 1938, ჭაპალა) — აზერბაიჯანელი გეოლოგი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერება დოქტორი, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. რუსეთის მედიცინის მეცნიებრებათა აკადემიკოსი (2000 წლიდან).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1938 წლის 21 ივნისს ბოლნისის რაიონის სოფელ ჭაპალაში. პირველადი 8 წლიანი განათლება მიიღო ჭაპალაში, შემდეგ სწავლა განაგრძო ნახიდურში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მოეწყო ბაქო სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იმავე წელს მუშაობა დაიწყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ქიმიის ინტიტუტში ხუდუ მამედოვის ხელმძღვანელობაში არსებულ კრისტალოქიმიის ლაბოროტორიაში. 1962 წელს იყო აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ქიმიის ინსტიტუტის სამეცნიერო მუშაკი. 1971 წელს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის არქეოლოგიის კათედრაზე მთავარი სპეციალისტი. 2000 წლიდან რუსეთის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიკოსია. 1989 წელს დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად დაიცვა დისერტაცია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. არის 150-მდე სამეცნიერო სტატიის, სამი მონოგრაფიის და ოთხი სახელმძღვანელოს ავტორი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* 1985 — Kristalloqrafiya. (Dərs vəsaiti).Azərb. dilində.
* 1992 — Riyazi üsulların geologiyaya tətbiqi. (Dərslik) Azərb. dilində.
* 1997 — Kristallokimya. (Dərslik). Azərb. dilində.
* 2002 — Zirvə. Monoqrafiya. Azərb. dilində.
* 2003 — Kalsium və nadir torpaq elementlərin, silikatların müqayisəli kristallokimyası. Monoqrafiya. Rus dilində.
* 2008 — Kristalloqrafiya və Kristallokimya. (Dərslik). Azərb. Dilində.
* 2008 — Azərbaycan mineralları. Ensiklopediya. Azərb. rus və ingilis dillərində.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამედ ჩირაგოვის პროფილი დაარქივებული 2019-09-07 საიტზე Wayback Machine.
* geology.bsu.edu.az დაარქივებული 2022-07-10 საიტზე Wayback Machine.
**გრანჟი** (ხანდახან მოხსენიებული როგორც **სიეტლის მუსიკა**) — ალტერნატიული როკის ქვეჟანრი, რომელიც შუა 1980-იანებში ჩამოყალიბდა ამერიკის შტატ ვაშინგტონში, კონკრეტულად კი სიეტლის მიდამოებში. იმის გამო, რომ ჟანრზე გავლენა იქონიეს ჰარდკორ-პანკმა, მძიმე მეტალმა და ინდი-როკმა, გრანჟი ხასიათდება ელექტრო გიტარებზე მძიმედ დისტორშენით კონტრასტული დინამიკური მუსიკის ფონზე და ხშირად აპათიური ან შიშის გრძნობით სავსე ტექსტებით. ბევრი გრანჟ მუსიკოსი შემჩნეულია მოუწესრიგებელი გარეგნობით და თეატრალურობის უარყოფით (თავად ტერმინი „გრანჟიც" მომდინარეობს სლენგისგან, რომელიც „ჭუჭყს", „სიბინძურეს" აღნიშნავს).

გვიან 1980-იანებში ადრეული გრანჟ-მოძრაობა ერთიანდებოდა სიეტლური ლეიბლის Sub Pop-ის გარშემო. გრანჟმა კომერციულ წარმატებას მიაღწია 1990-იანი წლების დასაწყისში, ძირითადად Nirvana-ს ალბომის Nevermind და Pearl Jam-ის ალბომის Ten გამოშვების გამო. ამ ჯგუფების წარმატებამ პოპულარული გახადა ალტერნატიული როკი, ხოლო გრანჟი მძიმე როკის ყველაზე პოპულარულ ფორმად აქცია იმ დროისთვის. მიუხედავად ამისა, განჟის შემსრულებელმა ბევრმა ჯგუფმა წარუმატებლობა განიცადა: ზოგი მათგანი დაიშალა, ზოგიც კი 1990-იანების მიწურულს აღარ ჩანდნენ მუსიკალურ ასპარეზზე. მათი გავლენა კი კვლავ იგრძნობა თანამედროვე როკ-მუსიკაზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Grunge. Allmusic.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-04-05. ციტირების თარიღი: 2007-08-03.

|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**იშირო ჰონდა** (იაპონ. 本多 猪四郎, დ. 7 მაისი, 1911 ― გ. 28 თებერვალი, 1993) ― იაპონელი კინორეჟისორი, რომელმაც თითქმის ხუთი ათწლეულის მანძილზე 46 სრულმეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი იაპონელი კინორეჟისორი და კატასტროფების ჟანრის ფილმების ერთ-ერთი ფუძემდებელი, რომლის ფილმებმაც დიდი გავლენა იქონია კინოინდუსტრიაზე. ჰონდას დრამატული, საომარი, დოკუმენტური და კომედიური ფილმები აქვს გადაღებული, თუმცა ყველაზე მეტად ცნობილია სპეციალური ეფექტების რეჟისორ ეიძი ცუბურაიასთან ერთად კაიძუს ჟანრის შექმნითაა ცნობილი.

ჰონდამ იაპონურ კინოინდუსტრიაში მოღვაწეობა 1934 წელს დაიწყო და სოტოჯი კიმურას მესამე ასისტენტად მუშაბდა. რეჟისორის ასისტენტად მუშაობის 15 წლიანი გამოცდილების შემდეგ, 1949 წელს ჰონდას სარეჟისორო დებიუტი შედგა დოკუმენტური ფილმით *ისე-შიმა*. მისმა პირველმა სრულმეტრაჟიანმა ფილმმა, „ლურჯი მარგალიტი" (1952), იაპონიაში კრიტიკოსთან მოწონება დაიმსახურა, რამაც მას კიდევ სამი დრამატული ფილმის გადაღების შესაძლებლობა მისცა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***იშირო ჰონდა***

* 

* ოფიციალური საიტი (in Japanese)
* Official English-language website (archived)
* Official website created to commemorate Honda's 100th birthday (in Japanese)
* 

* Ishirô Honda კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* Ishirō Honda at Toho (in Japanese)
* Ishirō Honda at the National Film Archive of Japan (in Japanese)
* Ishirô Honda — Rotten Tomatoes

სქოლიო
------

1. ↑  Ryfle & Godziszewski 2017, p. xiv. sfn error: no target: CITEREFRyfleGodziszewski2017 (help)
2. ↑  Ryfle, Steve.  (October 24, 2019) Godzilla's Conscience: The Monstrous Humanism of Ishiro Honda en. ციტირების თარიღი: January 19, 2022
3. ↑  Ryfle & Godziszewski 2017, p. xv. sfn error: no target: CITEREFRyfleGodziszewski2017 (help)
4. ↑  Ryfle & Godziszewski 2017, p. 13. sfn error: no target: CITEREFRyfleGodziszewski2017 (help)
***მკითხველი*** – გერმანელი სამართლის პროფესორისა და მოსამართლე ბერნჰარდ შლინკის რომანი, რომელიც გამოიცა გერმანიაში 1995 წელს და შეერთებულ შტატებში 1997 წელს. სიუჟეტი არის იგავი, რომელიც ეხება ომის შემდგომ გერმანელ თაობებს ჰოლოკოსტის გაგების სირთულეებს; რუთ ფრანკლინი წერს, რომ ის მიმართული იყო ბერტოლტ ბრეხტის თაობისკენ, რომელსაც ნაჩგებორენები უწოდეს, მათ, ვინც შემდეგ მოვიდა. Vergangenheitsbewältigung-ის ჟანრის სხვა რომანების მსგავსად, ბრძოლა წარსულთან შესაგუებლადაა, მკითხველი იკვლევს, თუ როგორ უნდა მიუდგეს ომისშემდგომი თაობები თაობას, რომელმაც მიიღო მონაწილეობა ან შეესწრო ამ სისასტიკეს. ეს არის კითხვები მე-20 საუკუნის ბოლოსა და 21-ე საუკუნის დასაწყისში ჰოლოკოსტის ლიტერატურის ცენტრში, როდესაც მსხვერპლი და მოწმეები კვდებიან და ცოცხალი მეხსიერება ქრება.

წიგნის თემა
-----------

### მეხსიერება და ისტორია

"მკითხველი" მკითხველს ისტორიაში აბრუნებს ახალგაზრდა მამაკაცის თვალით, რომელსაც შეუყვარდება ხანდაზმული ქალის საიდუმლო. ამ სიყვარულის ისტორია ვითარდება ომისშემდგომ გერმანიაში, კონკრეტულად 1960-იან წლებში, სწორედ მაშინ, როდესაც ბავშვებმა დაიწყეს კითხვა: "მამა, რას გააკეთებდი ომში?". ეპოქა, რომელიც შედგენილია მრავალი განსხვავებული მეხსიერებითა და პერსპექტივით, რომლებიც შთანთქავს იმას, რასაც ისტორიას უწოდებენ. ისტორიისა და მეხსიერების შედარების შესწავლის შედეგად გერმანული ტერმინი „Vergangenheitsbewältigung (VGB)" გაჩნდა ლიტერატურულ გამოცემებში და განისაზღვრება, როგორც „წარსულის დაძლევა". მთავარი გმირი, მაიკლ ბერგი ხვდება რთულ მდგომარეობას, როდესაც ირკვევა, რომ ქალს, რომელიც ერთ დროს უყვარდა, ინტიმური როლი ითამაშა ჰოლოკოსტის საშინელ ქმედებებში და ებრძვის თავის პოსტ მეხსიერებას. მორალის, შედარების, დუმილის, დანაშაულისა და სირცხვილის ეჭვქვეშ დაყენება.

სქოლიო
------

1. ↑  Franklin, Ruth. *A Thousand Darknesses: Lies and Truth in Holocaust Fiction*. Oxford University Press, 2010, p. 201ff.
2. ↑  Uhl, Heidemarie; Golsan, Richard J. (2006-09-20) *The Politics of Memory in Postwar Europe*. DOI:10.1515/9780822388333. ISBN 9780822388333.
3. ↑  POSTMEMORY.net en-US. ციტირების თარიღი: 2021-02-23
**მუსეიბ მუსეიბოვი** (აზერ. Müseyib Müseyibov; დ. 5 მაისი, 1927 — გ. 4 სექტემბერი, 2011) — აზერბაიჯანელი გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. მოღვაწეობდა ლანდშაფტოლოგიის, გეომორფოლოგიისა და ნეოტექტონიკის დარგში.

დაიბადა 1927 წლის 5 მაისს. 1949 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი, რის შემდეგ სწავლა ასპირანტურაში განაგრძო, ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1954 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1963 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 1960 წლიდან მუშაობდა ფიზიკური გეოგრაფიის ამიერკავკასიის განყოფილებაში, ხოლო 2000 წლიდან გეოგრაფიული ფაკულტეტის დეკანი იყო. 

1972-1976 წლებში მონაწილეობა მიიღო კანადასა და რუსეთში ჩატარებულ საერთაშორისო გეოგრაფიულ კონგრესებში, ხოლო 1980 წელს — სსრკ-აშშ-ის ერთობლივ სიმპოზიუმში, რომელიც პალეოკლიმატოლოგიას მიეძღვნა, აგრეთვე მიიღო მონაწილეობა ლვოვში, თბილისში, ბიშკეკში, მოსკოვსა და ლენინგრადში ჩატარებულ სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების ყრილობებში. 1981 წელს ქართველ გეოგრაფთან დავით უკლებასთან ერთად შეადგინა ამიერკავკასიის ლანდშაფტური რუკა.

მუსეიბ მუსეიბოვი მრავალი სამეცნიერო სტატიის, სახელმძღვანელოს, სამეცნიერო ცნობარებისა და რუკის ავტორია, მათ შორის 9 მონოგრაფიისა.

შრომები
-------

* География (Учебное Пособие Для Абитуриентов, Учашихя Старших Классов И Предподавателей) Аbiturient,Dtqk, 2008
* Антропогенное Трансформация Природной Среды Южного Кавказа (Tbilisi , Sovstor),
* Türk Dünyasının Coğrafiyası. Xı Sinif. Təhsil Nəş-Tı, Bakı, 2008
* Coğrafiya (Abiturientlər Üçün Proqramm Toplusu)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუსეიბ მუსეიბოვის ბიოგრაფია (რუსული)
**ანდრეი ნიშენკო** (აზერ. Andrey Nişşenko, სრული სახელი:*Andrey Aleksandroviç Nişşenko*; დ. 6 მაისი, 1972, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ სსრკ — გ. 20 იანვარი 1990, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) – ბაქოს შავი იანვრის ტრაგედიის მსხვერპლი

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1972 წლის 6 მაისს ბაქოში. ეროვნებით რუსი. დაამთავრა 175-ე საშუალო სკოლა. იანვრის ტრაგედიამდე სწავლობდა მე-2 სარკინიგზო სკოლის მე-3 კურსზე.

### სიკვდილი

მისი მეგობრისმ ფუად ბაბაევის თქმით, ქუჩაში, კინოთეატრ „ხაზართან მიდიოდნენ, რა დროსაც სამხედროებმა ტანკებიდან დაიწყეს სროლა: ფუადი ფეხში დაიჭრა და მოგვიანებით უცნობებმა საავადმყოფოში გადაიყვანეს. მეორე დღეს გაიგო, რომ ანდრეი ჯარისკაცებმა ხიშტებით მოკლეს. დაფრძალულია შეჰიდთა ხეივანში.

სამახსოვრო დაფა დგას 175-ე საშუალო სკოლაში (რომელიც თავად დაამთავრა).

სქოლიო
------

1. ↑  "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 17 yanvar 2000-ci il tarixli 259 saylı **Fərmanı**. ციტირების თარიღი: 2015-07-17 (აზერბაიჯანული)
2. ↑  Qara Yanvar şəhidləri. ციტირების თარიღი: 2015-07-17
**მაუნო კოივისტო** (ფინ. Mauno Henrik Koivisto, დ. 25 ნოემბერი, 1923, ტურკუ, ფინეთი — გ. 12 მაისი, 2017, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი 1956 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1923 წელს ქალაქ ტურკუში, მეთევზის ოჯახში. სსრკ-ფინეთის ომის (ე. წ. *ზამთრის ომი*, 1939–1940) დროს მუშაობდა სახანძრო დაცვაში, ხოლო ე. წ. *ომი გაგრძელების* დროს (1941–1944) მსახურობდა არმიაში უმცროსი სერჟანტის წოდებით.

1947 წელს კოივისტო გაწევრიანდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში. 1966-1967 და 1972 წწ. იყო ფინანსთა მინისტრი, ხოლო 1968-1970 და 1979-1982 წლებში იყო ფინეთის პრემიერ-მინისტრი.

1982 წელს ურჰო კეკონენის გადადგომის შემდეგ გახდა ფინეთის პრეზიდენტი და ქვეყანას მართავდა 12 წელი, 1994 წლის 1 მარტამდე. პრეზიდენტობის დასაწყისში იგი ატარებდა ურჰო კეკონენის პოლიტიკას, მაგრამ სსრკ-ს დაშლის შემდეგ დაიწყო დასავლური კურსის გატარება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Koivisto: Saksa auttoi valkoisia, koska halusi tukea Leniniä დაარქივებული 2011-03-17 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფინეთის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* კარლო იუჰო სტოლბერგი
* ლაური რელანდერი
* პერ ევინდ სვინჰუვუდი
* კიუსტი კალიო
* რისტო რიუტი
* გუსტავ მანერჰაიმი
* იუჰო კუსტი პაასიკივი
* ურჰო კეკონენი
* მაუნო კოივისტო
* მარტი აჰტისაარი
* ტარია ჰალონენი
* საული ნიინისტე

 |

 |
**მელქისედეკ (მექი) მიხეილის ძე კედია** (დ. 1878 — გ. 25 ნოემბერი, 1945, პარიზი; დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — საქართველის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებული რაზმის უფროსი (1918-1921). 1921 წლიდან პოლიტიკური ემიგრანტი. საქართველოს მე-5 პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის პაპა (დედის მხრიდან).

რუსეთის 1917 წლის რევოლუციამდე ჟანდარმერიაში უბნის ინსპექტორად მუშაობდა. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროში. 1918 წლის 17 აგვისტოტს მინისტრმა ნოე რამიშვილმა კედია ახლადშექმნილი განსაკუთრებული რაზმის უფროსად დანიშნა, მის მოადგილედ (ამხანაგად) კი — პლატონ ფაჩულია. რაზმი თავდაპირველად 6 თვის ვადით შეიქმნა, შემდგომში ვადა 1920 წლის იანვრამდე გაგრძელდა, საბოლოოდ კი 1921 წლის მარტამდე მოქმედებდა. კედიას დაქვემდებარებაში არსებული რაზმი 131 შტატიანი და 16 შტატგარეშე თანამშრომლისგან შედგებოდა. კედიასა და მისი რაზმის საქმიანობის ძირითად მიმართულებას ბოლშევიკთა წინააღმდეგ ბრძოლა, მოსალოდნელი ამბოხისა თუ ტერორისტული აქტის გამოვლენა და აღკვეთა, სპეკულაციების აღკვეთა, ბოლშევიკთა და სპეკულიანტთა შეპყრობა წარმოადგენდა. 1918 წლის ბოლოს განსაკუთრებით აქტიურად მოქმედებდა სომხეთთან ომის მიმდინარეობის პირობებში თბილისში არსებულ ფარულ სომხურ ორგანიზაციებთან მიმართებაში. 1918-1921 წლებში კედიას თანამშრომლებმა ათეულობით ფაქტი გამოაშკარავეს და დააკავეს სპეკულაციაში მხილებული დამნაშავეები, ასობით ბოლშევიკი იქნა დაპატიმრებული საქართველოს წინააღმდეგ აგიტაციისა და ანტისახელმწიფოებრივი მოქმედებების ბრალდებით. 

1919 წელს კედიას რაზმმა შეიპყრო სამხედრო სამინისტროს თანამშრომელი პავლე ნიკიტინი სამხედრო სამინისტროდან საქართველოს ტოპოგრაფიული მასალების ჩრდილოეთ კავკასიაში გატანის მცდელობის დროს. იმავე წელს დააპატიმრეს პანაიტ აკრიტოსი, რომელიც ბერძენ მოსახლეობაში საქართველოს რესპუბლიკის წყობილების საწინააღმდეგო აგიტაციას ეწეოდა. 1920 წელს კედიამ დააკავა ბოლშევიკი ლავრენტი ბერია, რომელსაც დაკითხვის დროს ცრემლმორეულს გაუთქვია თავისი თანამონაწილეები, რის შემდეგაც ის გაუთავისუფლებიათ. 1920 წლის დეკემბერში შინაგან საქმეთა მინისტრმა რამიშვილმა ოფიციალური ბრძანებით მადლობა გამოუცხადა მექი კედიას მოვალეობის პირნათლად შესრულებისათვის. 1921 წლის მარტიდან კედია ემიგრაციაში იყო საფრანგეთში. ინარჩუნებდა კავშირს მთავრობასთან და მთავრობის დავალებით აწარმოებდა დაზვერვით საქმიანობას. 

მექი კედიას ცოლად ჰყავდა აგრაფინა თავართქილაძე (დ. 1888 — გ. 1968). მათი შვილები იყვნენ: მიხეილ კედია და ზეინაბ კედია-ზურაბიშვილისა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალექსანდრე ბაგრატიონ-დავითაშვილი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 220.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მელქისედეკ კედია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* მელქისედეკ (მექი) კედია — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის (1918-1921) პროსოპოგრაფიული ბაზა (ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი)