**ლონდონის ბუნების ისტორიის მუზეუმი** (ინგლ. Natural History Museum) — ლონდონში მდებარე მუზეუმი, სადაც წარმოდგენილია ბუნების ისტორიის სხვადასხვა სეგმენტის ნიმუშების ფართო სპექტრი. მუზეუმში არის დაახლოებით 80 მილიონი ექსპონატი ხუთი ძირითადი კოლექციის შიგნით: ბოტანიკა, ენტომოლოგია, მინერალოგია, პალეონტოლოგია და ზოოლოგია. მუზეუმი არის კვლევის ცენტრი, რომელიც სპეციალიზირებულია ტაქსონომიაში, იდენტიფიკაციასა და კონსერვაციაში. 

დაწესებულების ასაკის გათვალისწინებით, ბევრ კოლექციას აქვს დიდი ისტორიული და სამეცნიერო ღირებულება, როგორიცაა ჩარლზ დარვინის მიერ შეგროვებული ნიმუშები. მუზეუმი განსაკუთრებით ცნობილია თავისი დინოზავრის ჩონჩხების გამოფენით და არქიტექტურით - ზოგჯერ უწოდებენ ბუნების საკათედრო ტაძარს. ბუნების ისტორიის მუზეუმის ბიბლიოთეკა მოიცავს წიგნების, ჟურნალების, ხელნაწერებისა და ნამუშევრების ვრცელ კოლექციებს, რომლებიც დაკავშირებულია სამეცნიერო განყოფილებების მუშაობასა და კვლევასთან. 

მუზეუმი აღიარებულია, როგორც მსოფლიოში ბუნების ისტორიისა და შესაბამისი სფეროების კვლევის უმნიშვნელოვანესი ცენტრი. მიუხედავად იმისა, რომ საყოველთაოდ მოიხსენიება, როგორც ბუნების ისტორიის მუზეუმი, იგი ოფიციალურად იყო ცნობილი როგორც ბრიტანეთის მუზეუმი (ბუნების ისტორია) 1992 წლამდე, მიუხედავად 1963 წელს თავად ბრიტანეთის მუზეუმიდან კანონიერი განცალკევებისა. 

გაერთიანებული სამეფოს სხვა საჯაროდ დაფინანსებული ეროვნული მუზეუმების მსგავსად, ბუნების ისტორიის მუზეუმში შესვლა უფასოა. მუზეუმს აფინანსებს ციფრული, კულტურის, მედიისა და სპორტის დეპარტამენტი. მას ასევე აფინანსებს კათრინი, კემბრიჯის ჰერცოგინია. მუზეუმში დაახლოებით 850 თანამშრომელია.

ძირითადი ნიმუშები და ექსპონატები
--------------------------------

1881 წლის გეგმა
მუზეუმის ცენტრალური დარბაზი
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ექსპონატი, მეტსახელად ,,დიპი" არის 105 ფუტიანი (32 მ) სიგრძის ასლი დიპლოდოკის ჩონჩხისა, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში იყო გამოფენილი ცენტრალურ დარბაზში. ის საჩუქრად გადასცა შოტლანდიელ-ამერიკელმა მრეწველმა ენდრიუ კარნეგიმ. მან მასში გადაიხადა 2 000 ფუნტი. ის გახლდათ ორიგინალის ასლი, რომელიც კარნეგის ბუნების ისტორიის მუზეუმში ინახებოდა. ნაწილები გაიგზავნა ლონდონში 36 ყუთით და 1905 წლის 12 მაისს გამოფენა გაიხსნა. დიპის გავრცელებისთანავე, ბატონმა კარნეგიმ გადაიხადა თანხა დამატებითი ასლების დასამზადებლად ევროპის უმსხვილეს დედაქალაქებში და ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. დინოზავრი სწრაფად იქცა მუზეუმის სიმბოლოდ და გამოჩნდა ბევრ მულტფილმსა და მედიაში, მათ შორის დისნეის 1975 წლის კომედიაში ,,*ჩვენი ერთ-ერთი დინოზავრი დაკარგულია*". მუზეუმში გამოფენიდან 112 წლის შემდეგ, დინოზავრის ასლი ამოღებულ იქნა 2017 წლის დასაწყისში. ის ჩანაცვლებული იქნა ლურჯი ვეშაპის ნამდვილი ჩონჩხით. დიპი 2018 წლიდან გადაჰქონდათ მუზეუმიდან მუზეუმში, ხოლო 2020 წელს ის ნორვიჩის კათედრალში შეიტანეს.

ლურჯი ვეშაპის ჩონჩხი, რომელმაც ჩაანაცვლა დიპი, მუზეუმის კიდევ ერთი გამოჩენილი ექსპონატია. ჩონჩხის ჩვენება მხოლოდ 1934 წელს გახდა შესაძლებელი ახალი ვეშაპის დარბაზის (ახლანდელი ძუძუმწოვრების გალერეა) საშუალებით. ვეშაპი პირველად 1891 წლის მარტში ნახეს. მისი ჩონჩხის აგება დასრულდა 1938 წელს. იმ დროსთვის ეს იყო მსოფლიოში ყველაზე დიდი მოდელი, სიგრძით 92 ფუტი (28 მ).

დარვინის ცენტრში წარმოდგენილია არჩი, 8.62 მეტრის სიგრძის გიგანტური კალმარი, რომელიც ცოცხლად იქნა დაჭერილი ფოლკლენდის კუნძულების მახლობლად 2004 წელს. კალმარი არ არის გამოფენილი, მაგრამ ინახება დიდ სატანკო ოთახში, ფაზის სარდაფში. შესაძლებელია საზოგადოების წევრებს ეწვიონ და დაათვალიერონ კულისებში არსებული არა-გამოფენილი ნივთები საფასურის გადახდის გზით, ყოველდღიურად შეთავაზებული კოლექციის რამდენიმე ტურზე. კალმარისთვის შეიქმნა 9,45 მეტრიანი აკრილის ავზი და სხეული შენახული იქნა ფორმალინისა და მარილიანი ხსნარის ნარევის გამოყენებით.

განათლება და კვლევა
-------------------

მუზეუმი ატარებს საგანმანათლებლო და საზოგადოებრივი ჩართულობის პროგრამების სერიას. ესენია მაგალითად: ,,როგორ მუშაობს მეცნიერება" ხელნაკეთი სემინარი სკოლის მოსწავლეებისთვის, რომელიც აჩვენებს მიკროფოსილების გამოყენებას გეოლოგიურ კვლევაში. მუზეუმმა ასევე დიდი როლი შეასრულა დევონისა და დორსეტის იურული სანაპიროს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარების უზრუნველყოფაში და შემდგომში იყო წამყვანი პარტნიორი Lyme Regis- ის ნამარხების ფესტივალში.

2005 წელს მუზეუმმა წამოიწყო პროექტი, სადაც წარმოდგენილი იყო მუზეუმში მომუშავე პერსონალი. ისინი ყვებოდნენ თავიანთი ცხოვრებისა და აღმოჩენების ისტორიებსა და ანეკდოტებს.

2010 წელს, მუზეუმში გადაიღეს BBC– ის ექვს ნაწილიანი დოკუმენტური სერია, სახელწოდებით სიცოცხლის მუზეუმი, რომელიც იკვლევდა მუზეუმის ისტორიას.

2001 წლის მაისიდან, ბუნების ისტორიის მუზეუმში შესვლა თავისუფალი გახდა ზოგიერთი ღონისძიებისთვის და მუდმივი გამოფენებისთვის.

ლიტერატურა
----------

* *Dr Martin Lister: A bibliography* by Geoffrey Keynes. St Paul's Bibliographies (UK). ISBN 0-906795-04-4. (Includes illustrations by Lister's wife and daughter).
* *The Travelling Naturalists* (1985) by Clare Lloyd. (Study of 18th Century Natural History — includes Charles Waterton, John Hanning Speke, Henry Seebohm and Mary Kingsley). Contains colour and black and white reproductions. Croom Helm (UK). ISBN 0-7099-1658-2.
* *Dry storeroom no 1: The Secret Life of the Natural History Museum* (2009) by Richard Fortey. HarperPress (UK). ISBN 978-0307275523.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ბუნების ისტორიის მუზეუმის სურათების ბიბლიოთეკა

სქოლიო
------

1. ↑  Natural History Museum scraps £9 fee.
2. ↑  Museum governance. The Natural History Museum. ციტირების თარიღი: 14 March 2010
3. ↑  Harrison, Lily; Caldwell, Lindsey (22 April 2013). „Duchess Kate to become patron of three new charities". *Today News*.
4. ↑  „Coldplay prove they're not fossils as they play Natural History Museum gig". BBC. ციტირების თარიღი: 26 November 2019.
5. ↑  McVeigh, Tracy (1 January 2017). „Dippy's last days: diplodocus leaves London after 112 years for farewell UK tour". *The Observer*.
6. ↑  Fuller, George (4 January 2017). „Dippy the Diplodocus bids farewell to his public at the Natural History Museum". *The Daily Telegraph*.
7. ↑  Dippy on Tour: A Natural History Adventure. *Natural History Museum*.
8. ↑  Fuller, George (4 January 2017). „Dippy the Diplodocus bids farewell to his public at the Natural History Museum". *The Daily Telegraph*.
9. ↑  Behind-the-Scenes Tour: Spirit Collection | Natural History Museum en. ციტირების თარიღი: 2017-10-20
10. ↑  Review by Miles Russell of *Discovering Dorothea: the Life of the Pioneering Fossil-Hunter Dorothea Bate* by Karolyn Shindler at ucl.ac.uk (accessed 23 November 2007)
11. ↑  Museum of Life. The Natural History Museum (2010). ციტირების თარიღი: 5 January 2011