recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ისმაილიას სასახლე** (აზერ. İsmailiyyə Sarayı) — დღესდღეობით აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის შენობა. განლაგებულია ბაქოში, ისტიგლალიათის ქუჩაზე.

ისტორია
-------

მუსა ნაგიევმა, ტუბერკულოზით გარდაცვლილი ვაჟის ისმაილის სახელის უკვდავსაყოფად გადაწყვიტა აეშენებინა სასახლე ქალაქის ცენტრში.

როცა ისმაილი შვეიცარიაში გადიოდა მკურნალობას მამა მას სტუმრობდა. შვეიცარიაში ჩასვლის დროს ის ყოველთვის გოთიკურ სტილში აშენებულ პალაზო კანტარიას სასახლეს აათვალიერებდა და ბაქოში თავისი ვაჟისთვის მსგავსი შენობის აშენების სურვილი ჰქონდა. მან გააგზავნა პოლონელი არქიტექტორი იოსიფ პლუშკო იტალიაში სასახლის არქიტექტურული სტილის ასარჩევად. 1907 წელს ნაგიევმა დაამტკიცა პროექტი და დაიწყო სასახლის მშენებლობა. სასახლის მშენებლობა დამთავრდა 1913 წელს. შენობა აშენდა ვენეციურ გოთიკურ სტილში. „ისმაილიის" სასახლის საზეიმო გახსნის შემდეგ მის თეთრი ქვით მორთულ სააქტო დარბაზში, რომლის ფანჯრებიც გადიოდა ნიკოლაევის ქუჩაზე, მიმდინარეობდა მუსულმანური საქველმოქმედო საზოგადოების სხდომები, მუსულმანი ქალების კრებები, ბაქოს ინტელიგენციის, სასულიერო პირთა კრებები. 1917 წლის 26 აპრილს ამ დარბაზში ჩატარდა სტუდენტური კონფერენცია სახალხო მასწავლებლების მონაწილეობით. 1918 წლის მარტის მოვლენების დროს შენობა სერიოზულად დაზიანდა, როგორც ტყვიებისა და ჭურვებისგან, ასევე ხანძარისგანაც. 1923 წელს არქიტექტორ დუბოვის ხელმძღვანელობით შენობა აღადგინეს. რესტავრაციის დროს მოშორდა წარწერები როგორც ფასადზე, ასევე შენობის გვერდებიდანაც. „ისმაილიის" აღდგენის შემდეგ სხვადასხვა წლებში მას იკავებდნენ სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებები: „აზერბაიჯანის შესწავლისა და გამოკვლევის საზოგადოება", „არქეოლოგიური კომისია", „თურქულენოვანი კულტურის საზოგადოება", ხელნაწერთა ფონდი", სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფილიალი და სხვა. ამჟამად შენობაში განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემია.

სურათები
--------




* 
* 
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის არქიტექტურა
* გოტიკური არქიტექტურა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Дома Нефтяных Магнатов. (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  Архитектурные феномены Баку
2. ↑  История дворца Исмаилия
**პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე** (1917 თებერვლამდე *სანქტ-პეტერბურგის*, 1917 ნოემბრამდე — *პეტროგრადის*), ციხესიმაგრე სანქტ-პეტერბურგში კურდღლის კუნძულზე. მისი მშენებლობის დაწყების დღე — 1703 წლის 16 (27) მაისი ითვლება ქალაქის დაარსების თარიღად.

XVIII საუკუნიდან გადაიქცა პოლიტიკურ საპატიმროდ, სადაც ათავსებდნენ თვითმპყრობელობის მოწინაღმდეგებს. პირველად ამ დანიშნულებით პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე თვით პეტრე I-მა გამოიყენა, როდესაც იქ ჩასვა საკუთარი ვაჟი ალექსი. 1725 წელს ამ ციხეში ჩასვეს ეკონომისტი ი. პოსოშკოვი, 1741 — იმპერატორ ელისაბედის მოწინააღმდეგეები — ბირონი, მინიხი, ოსტერმანი. 1790 პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტუსაღი იყო ალექსანდრე რადიშჩევი. აქ ისხდნენ დეკაბრისტები (5 მათგანი აქვე ჩამოახრჩვეს), პეტრაშეველები, ნ. ჩერნიშევსკი, „ნაროდნაია ვოლიას" წევრები, შემდეგ სოციალ-დემოკრატები, ისკრელები, ხოლო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ - მეფის მთავრობის წევრები.

პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლთაგან შემონახულია: პეტრეს (1717-1718, არქიტექტორი დ. ტრეზინი) და ნევის (1784-1787, არქიტექტორი ნ. ლვოვი; კლასიციზმი) ჭიშკრები; კრონვერკი (1872-იდან — არტილერიის ისტორიის მუსეუმი; 1752, გადაკეთებული — 1850, არქიტექტორი პ. ტამანსკი); ციხესიმაგრეშია პეტრე-პავლეს ტაძარი (1712-1733, არქიტექტორი დ. ტრეზინი; ბაროკო), რომელშიც დაკრძალული არიან პეტრე I და სხვა რუსი იმპერატორები; აქვეა ზარაფხანა (1798-1806), მიაწერენ არქიტექტორ ა. პორტოს, სადაც ჭრიდნენ ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის მონეტებს; 1922 წლიდან ამზადებენ ორდენებსა და მედლებს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 46.

ეგვიპტის ხიდიბრინჯაოს მხედარი
სანქტ-პეტერბურგის ღირსშესანიშნაობები

სასახლეები • ხიდები • ტაძრები • ძეგლები • არხები • კუნძულები • სანაპიროები • ბაღები და პარკები • თეატრები • სასწავლებლები

---

**მუზეუმები:** ერმიტაჟი • რუსული მუზეუმი • პუშკინის ბინა • სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი • სამხედრო-საზღვაო მუზეუმი  

**ტაძრები:** პეტრეპავლეს ტაძარი • ალექსანდრე ნეველის ლავრა • ყაზანის ტაძარი • ისააკის ტაძარი • სპას-ნა-კროვი • ჩესმენსკის ეკლესია • სმოლნის ტაძარი •   

**ქუჩები და მოედნები:** ლიტეინი • ლიგოვკა • მარსოვო პოლე • ნევსკი • სადოვაია ულიცა  

*სხვა ობიექტები:* პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე • ადმირალტეისტვო • კუნსტკამერა • ავრორა • პეტრე I-ის სახლი • მიხაილოვსკი სასახლე • ზაფხულის ბაღი • ბოტანიკური ბაღი • ზამთრის სასახლე • სენატის მოედანი • ბრინჯაოს მხედარი • სასახლის მოედანი • კლოდტის ცხენები • პეტროგრადის მხარე • ახალი ჰოლანდია • უნივერსიტეტი • მთავარი შტაბის არკა • სმოლნი • ნარვის კარიბჭე • ნეკროპოლი • გოსტინი დვორი • ცირკი • ზოოპარკი  • მეტრო
**ოტაგო** (ინგლ. Otago Region) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს სამხრეთ კუნძულზე. ფართობი დაახლოებით 32 000 კმ²-ს შეადგენს და ამ მხრივ ის მესამე უდიდესია ქვეყნის სხვა რეგიონებს შორის. 2013 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 202 467 ადამანია.

სახელი „ოტაგო" მაორული წარმოშობისაა. მისი მნიშვნელობა საკამათოა, თუმცა უფრო გავრცელებული ვარიანტებია „იზოლირებული სოფელი" და „დედამიწის წითელი ადგილი", რაც აქ გავრცელებულ წითელ თიხებზე მიუთითებს. ასევე ოტაგო ეწოდება ძველ ევროპულ დასახლებას, რომელიც 1831 წელს დაარსდა.

რეგიონის მთავარი მდინარეები და ქვეყნის ჰიდროენერგიის უმნიშვნელოვანესი წყაროებია უაიტაკი და კლუთა. ყოფილი ოტაგოს პროვინციის ზოგიერთი ნაწილი დღეს ადმინისტრაციულად საუთლანდის რეგიონის შემადგენლობაში შედის.

ახალი ზელანდიის პირველი უნივერსიტეტი, ოტაგოს უნივერსიტეტი 1869 წელს ქალაქ დანიდინში დაარსდა, პროვინციული უნივერსიტეტის სახით.

ცენტრალურ ოტაგოში წარმოებულ ღვინოებს მსოფლიო მასშტაბით არაერთი აღიარება აქვს მოპოვებული. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ჯიში პინო-ნუარი.

რეგიონს მართავს ოტაგოს რეგიონული საბჭო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ახალი ზელანდიის რეგიონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Otago Regional Council

სქოლიო
------

1. ↑  About the Otago region. Otago Regional Council.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-05-26. ციტირების თარიღი: 2012-10-26.
2. ↑  Central Otago wine success at home and abroad (2006-11-11). ციტირების თარიღი: 2007-10-09.
**ისმეტ გაიბოვის სტადიონი** (აზერბ. Ismət Qayıbov adına stadion) — ბაქოს ერთ-ერთი სტადიონია. ეს არის ალტერნატიული საშინაო არენა აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის „ნეფთჩის" საფეხბურთო კლუბისთვის, ასევე კლუბის „კარადაგ ლოკბატანის" მთავარი საშინაო არენა. სტადიონი მდებარეობს: აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოს საბუნჩინსკის რაიონში, იავერა ალიევის ქუჩაზე .

ისტორია
-------

2010 წელს დაიწყო ბაქოს ნეფთჩი ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, შეიცვალა ბალახის საფარი და გაორმაგდა მაყურებლის რაოდენობა და გახდა 5000 ადგილი 2500-ის ნაცვლად. ასევე დაგეგმილი იყო სასტუმროს აშენება, ახალი სავარჯიშო მოედნისა და ოფისის კლუბის მენეჯმენტისა და ადმინისტრაციისთვის. სტადიონის მწვანე ბალახი სამი მხრიდან გარშემორტყმულია დაფარული ტრიბუნებით.

სტადიონზე ბალახის საფარის შეცვლასთან დაკავშირებით, 2014 წლის ზაფხულიდან, ბაქოს ნეფტჩიმ კვლავ დაიწყო პრემიერ ლიგის საშინაო მატჩების ჩატარება ისმეტ გაიბოვის სტადიონზე. 

სტადიონი ასევე არის პირველი დივიზიონის კლუბის საშინაო არენა - „კარადაგ ლოკბატანის"-ის , ასევე ის არის აზერბაიჯანის ეროვნული გუნდის რამდენიმე საწვრთნელი მატჩის ადგილიც. 

2012 წლის 15 აგვისტოს ამ სტადიონზე გაიმართა ამხანაგური მატჩი აზერბაიჯანისა და ბაჰრეინის ეროვნულ გუნდებს შორის, რომელიც დასრულდა მასპინძელთა გამარჯვებით 3: 0 .

21 წლის აზერბაიჯანის ნაკრებმა ამ სტადიონზე ითამაშა ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი მატჩები გერმანიისა და ინგლისის წინააღმდეგ, რომელსაც პირველად 2001 წელს უეფამ მიანიჭა ლიცენზია. ამ არენაზე ასევე ტარდება რეგიონალური თასის ტურნირის ჯგუფური ეტაპის მატჩები. სტადიონს აქვს სარწყავი ავტომატური სისტემა, დრენაჟი, სარბენი ბილიკები ოლიმპიურ ასპარეზზე, ასევე სპორტული დარბაზები. აქ ბავშვები და ახალგაზრდები ვარჯიშობენ ჭიდაობაში, სამბოში, კარატეში, ტაეკვონდოში, ძალოსნობაში და ფრენბურთში.

საფეხბურთო კლუბმა „ყარაბაღმა" „ნეფთჩის" მიმართა თხოვნით, რომ ისმეტ გაიბოვის სახელობის სტადიონი მიეწოდებინა ჩემპიონთა ლიგის მე-3 საკვალიფიკაციო ეტაპის საპასუხო მატჩისთვის ავსტრიული „ზალცბურგის" წინააღმდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Stadiums in Azerbaijan დაარქივებული 2020-02-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  İsmət Qayıbov adına stadion(აზერბაიჯანული)
2. ↑  "Neftçi"nin İsmət Qayıbov stadionu ilə bağlı möhtəşəm planı(აზერბაიჯანული)
3. ↑  «Neftçi» ev oyunlarını «İsmət Qayıbov» adına stadionda keçirəcək დაარქივებული 2014-09-03 საიტზე Wayback Machine. (აზერბაიჯანული)
4. ↑  İsmət Qayıbov adına Bakıxanov qəsəbə stadionu დაარქივებული 2014-09-03 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
5. ↑  MİLLİMİZİN MƏŞQ CƏDVƏLİ AÇIQLANDI(აზერბაიჯანული)
6. ↑  MATCHES → hosted by İsmət Qayıbov adına Stadionu, Bakı(ინგლისური)
**პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი** (რუს. Алексеевский равелин Петропавловской крепости) — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის დასავლეთი დამხმარე საფორტიფიკაციო ნაგებობა, რაველინი სანქტ-პეტერბურგში. იგი ესაზღვრება ტრუბეცკოისა და ზოტოვის ბასტიონებს და ვასილევსკის კარბიბჭეს. რაველინი აგებულია 1733 წელს იმპერატრიცა ანას ბრძანებით.

სახელწოდება
-----------

სახელწოდება მიიღო პეტრე I-ის მამის ალექსი მიხეილის ძის პატივსაცემად. მიუხედავად გავრცელებული ვერსიისა, სახელწოდება არ უკავშირდება ალექსი პეტრეს ძის სახელს (რომელიც იმყოფებოდა ტრუბეცკის ბასტიონში).

ციხე
----

1769 წელს რაველინში ააგეს ხის საპატიმრო, რომელიც 1797 წელს, პავლე I-ის ბრძანებით ხის საპატიმრო შეცვალეს ქვის ციხით რომელსაც 20 კამერა ჰქონდა — საიდუმლო ოთახით. რაველინის პატომრებს შორის იყვნენ დეკაბრისტები (მათ შორის პ. ი. პესტელი, კ. ფ. რილევი, პ. გ. კახოვსკი), პეტრაშევცები (მ. ვ. პეტრაშევსკი, ფ. მ. დოსტოევსკი...), ხალხოსნები (1884 წლამდე; უმეტესი მათგანი გარდაიცვალა მარტობაში 1882-1884 წლებში), ასევე პოლონეთის 1830-1831 წლის აჯანყების რამდენიმე მონაწილე. 

1884 წელს რაველინის საპატიმროს პატიმრები გადაიყვანეს შლისელბურგის ციხესიმაგრეში, რის შემდეგაც ალექსეევკის რაველინს საპატიმროს ფუნქციით აღარ იყენებდნენ. 

1895 წელს ალექსეევკის რაველინის ციხესიმაგრე დაანგრიეს და ნევის შენეკადი, რომელიც კუნძულს ქმნიდა ამოავსეს მიწით.

ლიტერატურა
----------

* Фроленко М. Ф. «Милость»: Изъ воспоминаний об Алексеевском равелине. — М. 1925. — 28 с. — (Дешевая библиотека журн. «Каторга и ссылка»; № 6-7).
**ისპოლინური**, *ჯაიენტი*, *პრიუნი* — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1890-იან წლებში აჟანის უნგრულასა და პონტის შორის შეჯვარების შედეგად. ჯიში გვხვდება სხვადასხვა რაიონში ცალკე მდგომი ხეების სახით. მის დადებით მხარეს შეადგენს მსხვილი ლამაზი ნაყოფი, უხვი მოსავლიანობა და ადრეულა ნაყოფიერება. თვითფერტილია.

ხე საშუალო ზრდისაა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი უკუკვერცხისებრია, სუსტად შებუსვილი ქვედა მხარეზე. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში (ქართლი). მსხვილია (4,6🞩3,4🞩3,7 სმ), საშუალო მასა 45,7 გრამს უდრის. ფორმით უკუკვერცხისებურია, ოდნავ შებრტყელებული გვერდებიდან და შევიწროებული ფუძესთან. კანი საშუალო სისქისა და სიმკვრივისაა. მოწითალო ფერის, ზევიდან გადაკრული აქვს ცვილისებრი თხელი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ წვნიანი, ძარღვიანი, მკვრივი, მოტკბო, გემრიელი. კურკა ნახევრად სცილდება ტბილობს. ბაღის მოყვარულთათვის განსაკუთრებით საინტერესო ჯიშია.

ლიტერატურა
----------

* *ხომეზურიშვილი ნ.*, *ერისთავი ელ.*, საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა", 1941.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქლიავი (*Prunus domestica*) |
| --- |
|  |
| ჯიშები და ქვესახეობები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რენკლოდები | 
* ალტანის რენკლოდი
* მწვანე რენკლოდი
* ონტარიო
 |
|  |
| უნგრულები | 
* ანა შპეტი
* აჟანის უნგრულა
* დიდი ჰერცოგი
* იტალიური უნგრულა
* სტენლი
* შავქლიავა
* შინაური უნგრულა
 |
|  |
| კვერცხისებრი ქლიავები | 
* ვაშინგტონი
* პრეზიდენტი
* ჯეფერსონი
 |
|  |
| ჩინურ-იაპონური ქლიავები | 
* ანჯელენო
* ბერბენკი
* ბლეკ ამბერი
* ფრიარი
 |
|  |
| მირაბელი | 
* მირაბელების დედოფალი
* ნანსის მირაბელი
* ყვითელი მირაბელი
 |
|  |
| სხვა | 
* ადრეულა
* ალიბუხარი
* ატმისებური
* ეკატერინე
* ემპრესი
* ისპოლინური
* კირკე
* პედრიგონი ჭრელი
* **ღოღნოშო**
 |

 |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: ქლიავი (გვარი), ხილი, კურკოვანი კულტურები, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი საქართველოში. მდებარეობს ქალაქ კასპში, სტალინის ქ. 88-ში. დაარსდა 1960 წლის 22 ივნისს. 

მუზეუმის ჩამოყალიბებისას არც ერთი ექსპოზიცია და სამუზეუმო კოლექცია არ იყო. პირველი ექსპოზიცია მუზეუმში 1963 წლის 5 ოქტომბერს გაიხსნა. დღეისათვის სამუზეუმო ფონდებში ითვლება 20 000-ზე მეტი ექსპონატი და სამუზეუმო მასალა. 

მუზეუმში დაცულია კასპის, რენეს, მეტეხის, თეზის ტერიტორიებზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული ადრე და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალები, ყორღანებიდან მოპოვებული ძვ. წ. III-I ათასწლეულით დათარიღებული ნივთები, ძირითადად თრიალეთის კულტურისთვის დამახასიათებელი კერამიკა, გვიანბრინჯაოს ხანის თიხის ჭურჭელი, ძვ. წ. XIV-XII საუკუნეებით დათარიღებული სამოსელის დეტალები, ცხენის აღკაზმულობა, სამუშაო და საბრძოლო იარაღი (აღმოსავლეთქართული ცულები, სატევრები, შუბისპირები - ძვ. წ. XIII-VII საუკუნე), სოფელ სასირეთში შემთხვევით აღმოჩენილი მოოქროვილი ვერცხლის დისკო (ძვ. წ. III ს.), ელინისტური ხანის ბრინჯაოს დიონისეს ქანდაკება (ძვ. წ. III-II სს.) და სამტუჩა სურა-ოინოხოია (ახ. წ. I ს.), თიხის მოჭიქული ჭურჭელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიურ მასალებიდან.

მუზეუმს აქვს 4 ფილიალი: სოფელ ხოვლეში ივანე ჯავახიშვილის, სოფელ სასირეთში გენერალ გიორგი მაზნიაშვილის, სოფელ ლამისყანაში ალექსანდრე და მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანების და კავთისხევში ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მუზეუმების სია
* ივანე ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი
* ჯამბაკურ-ორბელიანების სასახლე
* ომარ კელაპტრიშვილის სახლ-მუზეუმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარქივებული 2014-02-03 საიტზე Wayback Machine.
* კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
**კარმენ ვილიალობოსი** (ესპ. Carmen Villalobos; დ. 13 ივლისი 1983, ბარანკილია, კოლუმბია) — კოლუმბიელი მოდელი და მსახიობი. 18 წლიდან პოპულარობით სარგებლობდა. პოპულარული გახდა სერიალით „ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს", სადაც ასრულებს ლოლა ვოლკანის როლს. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფოტოკონკურსებსა და სარეკლამო რგოლებში. არის ცნობილი ბრენდების სახე.

ბიოგრაფია
---------

იორლეი კარმენ ვილიალობოს ბარიოსი დაიბადა კოლუმბიაში. ჰყავს ძმა, რომელიც მასზე უმცროსია. კარმენი 18 წლიდან პოპულარობით სარგებლობდა. 2005 წელს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ტელემუნდოსთან. მისი პირველი დებიუტი იყო სერიალი „უმკერდოდ სამოთხე არ არსებობს".

კარმენმა კარიერა 1999 წელს დაიწყო. 2010-2011 წლებში მან მონაწილეობა მიიღო სერიალში „თვალი თვალის წილ", სადაც პარტნიორობა გაბი ესპინოს გაუწია. 2011 წელს მონაწილეობა მიიღო სერიალში „ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს", საიდანაც იგი ფართო მაყურებელმა გაიცნო. 2013-2014 წლებში მთავარი როლი მიიღო ტელემუნდოსსერიალში „ცათა მბრძანებელი". სერიალის გადაღება 2013 წელს დაიწყო. კარმენმა 2008 წელს სერიალის გადაღებების დროს სებასტიან კაისედო გაიცნო; მათ მთავარი როლი მიიღეს ტელემუნდოს ორ სერიალში.

კარმენ ვილიალობოსი  კოლუმბიაში ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული მსახიობი და მოდელია. იგი 2009 წელს შევიდა 50 ყველაზე ლამაზ ადამიანთა სიაში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ტელემუნდოს სხვა ტელენოველებში.

2008 წელს კარმენმა სერიალ „უმკერდოდ სამოთხე არ არსებობს" გადაღებებზე გაიცნო ცნობილი მსახიობი სებასტიან კაისედო. 2009 წელს სერიალ „მდიდარი მშობლები საბრალო ბავშვები"-ს გადაღებებზე ისინი ერთმანეთს დაუახლოვდნენ და მალევე გამოაცხადეს, რომ 2008 წლიდან მოყოლებული დღემდე ერთად არიან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კარმენ ვილიალობოსი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* კარმენ ვილიალობოსი Facebook-ზე
პანამის ყელი
**პანამის ყელი** მისი ისტორიული სახელია **დარიენის ყელი** — მიწის ვიწრო ზოლი, რომელიც მდებარეობს კარიბის ზღვასა და წყნარ ოკეანეს შორის, ასევე აკავშირებს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკას. ის მდებარეობს პანამაში, პანამის არხის ტერიტორიაზე. როგორც უმეტესობა ყელს მასაც დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს.

პანამის ყელი ჩამოყალიბდა დაახლოებით 3 მილიონი წლის წინ, პლიოცენის ეპოქაში. ამ მოვლენამ განაცალკევა წყნარი და ატლანტიკის ოკეანეები და შექმნა გოლფსტრიმის დინება.

ისტორია
-------

ვასკო ნუნიეს დე ბალბოას მარშრუტი
კარიბის ზღვაში ცურვის დროს ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ გაიგო ადგილობრივი ინდიელებისგან, რომ არსებობდა სამხრეთის ზღვა. 1513 წლის 25 სექტემბერს ის გახდა პირველი ეფროპელი, ვინც წყნარი ოკეანე იხილა. 1519 წელს ინდიელების სამოსახლოს მახლობლად შეიქმნა პატარა დასახლება პანამა. პერუს აღმოჩენის შემდეგ ის სწრაფად განვითარდა და გახდა სავაჭრო ცენტრი. 1671 წელს უელსელმა მეკობრემ ჰენრი მორგანმა გადაკვეთა პანამის ყელი და დაარბია დასახლება. ამის შემდეგ დასახლებამ გადაინაცვლა რამდენიმე კილომეტრით დასავლეთით მდებარე ნახევარკუნძულზე. ძველი ქალაქის ნანგრევები დაცულია და 1997 წლიდან გამოცხადებულია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.

ლიტერატურა
----------

* Mellander, Gustavo A.(1971) The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Daville,Ill.:Interstate Publishers. OCLC 138568.
* Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პანამის ყელი***

* A New Voyage and Description of the Isthmus of America (1695) დაარქივებული 2007-07-03 საიტზე Wayback Machine.
* Panama: Isthmus that Changed the World. NASA Earth Observatory. დაარქივებული 2007-08-02 საიტზე Wayback Machine.
ურარტუული დასახლების ნანგრევები კარმირ-ბლურში
**კარმირ-ბლური** (სომხ. Կարմիր Բլուր — „წითელი ბორცვი") — ბორცვი, მდებარეობს სომხეთში, ერევნის დასავლეთით, მდინარე რაზდანის მარცხენა ნაპირზე. კარმირ-ბლურის ბორცვზე აღმოჩენილია უძველესი ურარტუული ნამოსახლარი ქალაქი-ციხესიმაგრე თეიშებაინი.

კარმირ-ბლურმა არქეოლოგების ყურადღება მიიპყრო 1936 წელს, როდესაც გეოლოგმა ა. დემეხინმა ბორცვზე აღმოაჩინა ქვა ლურსმული წარწერებით. ჩატარებული დაზვერვითი არქეოლოგიური გათხრების შედეგად გამოვლინდა უძველესი დასახლების კვალი. 1939 წლიდან კარმირ-ბლური გახდა სისტემატიური არქეოლოგიური გათხრების ობიექტი. 

ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში კარმირ-ბლურზე მდებარეობდა თეიშებაინი, ხოლო ძვ. წ. XIII-VIII საუკუნეებში ენეოლითისა და ადრე ბრინჯაოს დროინდელი ურარტუმდელი მოსახლეობა. აღნიშნული დასახლება დაიწვა და განადგურდა, სავარაუდოდ, არგიშთი I-ის დროს, ურარტუს ამიერკავკასიაში ექსპანსიის პერიოდში. ამის შემდეგ ერთი საუკუნე დასახლება მიტოვებული იყო, სანამ ურარტუს მეფე რუსა II-მ არ ააგო ბორცვზე ურარტული ქალაქი-ციხესიმაგრე. 

ძვ. წ. VI საუკუნეში ციხესიმაგრე დაიპყრეს და გადაწვეს, სავარაუდოდ, სკვითებმა. ხანძრის შემდგომ გაწითლებული აგური, სავარაუდოდ, გახდა ბორცვის სახელწოდების წარმოქმნის მიზეზი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* თეიშებაინი

ლიტერატურა
----------

* Мартиросян А. А. Город Тейшебаини. — Ереван: Издательство АН Армянской ССР, 1961.
* Пиотровский Б. Б. Кармир-блур. — Ленинград: «Аврора», 1970.
**კარმნი გრიმა** (დ. 2 თებერვალი, 1838 — გ. 25 მაისი, 1922) — მალტელი გლეხი, რომელმაც მისტიკური რელიგიური გამოცდილების შედეგად დაიწყო ღვთისმსახურება როგორც ტა’პინუს ღვთისმშობლის მოციქულმა.

ბიოგრაფია
---------

კარმნი გრიმა დაიბადა გოცოს სოფელ გარბში, მალტის დაძმობილებულ კუნძულზე. მისი მშობლები, თომა და ანტონია (დაბადების სახელი *აპაპი*), იყვნენ ღარიბი მუშები, რომლებიც მუშაობდნენ მინდვრებში გამარის მიმდებარე ბორცვებზე. ყოველდღე ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილ პატარა სამლოცველოში, მესის მოსმენის შემდეგ, კარმნი მიდიოდა სამუშაოდ მინდორში.

1883 წლის 22 ივნისს, ჩვეულებისამებრ, როდესაც ის მიდიოდა პატარა სამლოცველოს წინ, გაიგონა იდუმალი ხმა, რომელიც მას ეძახდა: „მოდი, მოდი დღეს. მთელი წელი ვეღარ დაბრუნდები". ეს მოვლენა მიჩნეულია გოცოს „ყველაზე თვალსაჩინო მოვლენად ეპარქიის ისტორიაში" . კარმნი გრიმა შეშინებული იყო, თუმცა დაემორჩილა და შევიდა სამლოცველოში. ნეტარი ღვთისმშობლის მიძინების ხატიდან, რომელიც მდებარეობს სამლოცველოში, კარმნის მოესმა ხმა, რომელიც ამბობდა: „წაიკითხე სამჯერ ავე მარია იმ სამი დღის პატივსაცემად, როცა საფლავში ვიყავი". ამ დღის შემდეგ კარმნი გრიმა ავად გახდა და სამლოცველოში დაბრუნება მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ შეძლო.

კარმნიმ ეს გამოცდილება გაუზიარა ცოდვების აღმსარებელს, მეგობარსა და მეზობელს ფრანჩესკო პორტელის. ამ უკანასკნელმა უთხრა, რომ მასაც ესმოდა მსგავსი ხმები. ამ იდუმალი შემთხვევიდან მალევე, ფრანჩესკოს დედა სასწაულებრივად განიკურნა ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შემწეობით. ეპისკოპოსი პიეტრუ პეისი ინფორმირებული იყო ამ მოვლენების შესახებ და კარმნისა და ფრანჩესკოსთან საუბრის შემდეგ მან დაასკვნა, რომ ხმა ზეციური წარმოშობისა იყო. 

 კარმნი გრიმას ქანდაკება გოცოში, მალტაში, ტა' პინუს სავანის გარეთ.
ახალი ამბავი მოკლე დროში გავრცელდა მთელ გოცოსა და მალტაში. პატარა და მიტოვებული სამლოცველო მალე ღვთისმშობლის მადიდებელთა სალოცავად იქცა. უამრავმა ადამიანმა დაიწყო მომლოცველების ორგანიზება ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის პატივსაცემად და მატერიალური და სულიერი სიკეთის თხოვნით. ამან აიძულა საეკლესიო ხელისუფლება აეშენებინათ საკურთხეველი, რომელიც შეძლებდა დაეტია ხალხი, რომელიც ახლა ყოველდღიურად სტუმრობდა პატარა სამლოცველოს .

1920 წელს ჩაეყარა საფუძველი თანამედროვე ბაზილიკას, რომელიც ეძღვნება ღვთისმშობლის სახელს და ეწოდა ტა' პინუ. დღეს ტა' პინუს ბაზილიკა რჩება ძალიან პოპულარულ ადგილად ღვთისმშობლის მადიდებლებისთვის. 

სიცოცხლის ბოლო 15 წლის განმავლობაში, მიუხედავად იმისა, რომ საწოლს იყო მიჯაჭვული, გრიმა ძალიან მშვიდად იყო და მოთმინებით იტანდა ტანჯვას, სრულიად დარწმუნებული იყო ღვთის ნებაში.

კარმნი გრიმა გარდაიცვალა 1922 წლის 25 მაისს. 

სახლი, სადაც კარმნი გრიმა ცხოვრობდა, დღესაც არსებობს და ის ახლა მუზეუმად არის ქცეული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კარმნი გრიმას მუზეუმი ფეისბუქზე

სქოლიო
------

1. ↑  Joseph Bezzina, *Religion and Politics in a Crown Colony ( The Gozo-Malta Story 1798-1864),* Malta 1985, 333.
2. ↑  History of Ta' Pinu Sanctuary.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-02-27. ციტირების თარიღი: 2010-07-21.
3. ↑  Cauchi Nicholas,*Karmni Grima (Ix-xebba li semgħet il-leħen tal-Madonna Ta' Pinu* (1964)in *Maltese Biographies of The 20th century,* editors:Michael J.Schiavone, Louis J.Scerri, Malta 1997.
4. ↑  The Times 01Dec2013 on-line: Accessed 11Jun2014
**ასუმ-ბექის აბანო** (აზერ. Qasım bəy hamamı) — ძველებური აბანო, მდებარე ქალაქ ბაქოს (აზერბაიჯანი), ისტორიულ ნაწილ იჩერი-შახერში, ბაქოს ციხე-სიმაგრის სალიანის კარიბჭის ახლოს (ველი მამედოვის ქუჩა №4). აშენებულია XVIII—XIX სს.

უბრალო ხალხში ის ცნობილი იყო «ტკბილი აბანოს» სახელით, იმის გამო, რომ ჩაისთან ერთად აბანოში ტკბილეულსაც მიართმევდნენ.

თავისი დაგეგმარებითა და სტრუქტურით აბანო ადგილობრივი ტრადიციული არქიტექტურის ნიმუშებს განეკუთვნება. აბანოს გააჩნია შესასვლელი დარბაზი, გასახდელი, დასაბანი, აუზი და სათბობი. ჯვრისებრი თაღი გასახდელსა და საბანაო ფართობს მოიცავს.

აბანო მარაგდებოდა და თბებოდა კერამიკული მილების საშუალებით მიწოდებული წყლით, რომლებიც კედლებში და იატაკის ქვეშ არის განლაგებული. 1970 წელს ნაგებობა რესტავრირებულ იქნა, რის შემდგომაც აბანოში ე. წ. „მწვანე აფთიაქმა" დაიწყო ფუნქციონირება.

აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ, კასუმ-ბექის აბანო „ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს" წარმოადგენს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Памятники Национального значения. Баня Касум Бека დაარქივებული 2012-01-01 საიტზე Wayback Machine.  [Памятники Национального значения. Баня Касум Бека archive] 2012-01-01
2. ↑  Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı დაარქივებული 2022-08-12 საიტზე Wayback Machine.  (აზერბაიჯანული)
**პატარა ვენეცია** (აზერბ. Kiçik Venesiya) — სასეირნო ტურისტული, წყლის არხების სისტემა, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ზღვისპირა ბულვარის ტერიტორიაზე. „პატარა ვენეცია" 1960 წლიდან არსებობს [1], არის ზღვისპირა პარკის ატრაქციონი [2] და ითვლება პარკის სტუმრების საყვარელ ადგილად. პატარა ვენეციის არხების საერთო სიგრძეა 1350 მეტრი, სიღრმე 1,3 მეტრი. ქალაქის ფართობია 9740 მ².

ისტორია
-------

50-იან წლებში ვენეციას ეწვია ბაქოს ქალაქის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე ალიშ ლემბერანსკი. იტალიის ქალაქის სილამაზით მოხიბლულმა ლემბერანსკიმ ბაქოში დაბრუნებულმა გადაწყვიტა ბაქოში პატარა ვენეციის შექმნა და ადგილად ზღვისპირა ბულვარი შეირჩა. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი დიდი ხნის განმავლობაში განიხილებოდა, 1960 წელს ბაქოში გამოჩნდა პატარა ვენეცია და ბაქოს ბულვარი გახდა პირველი და ერთადერთი პარკი ყოფილ სსრკ-ში მსგავსი ატრაქციონით.

საღმოს ტერიტორია სრულად განათებულია. საღამოობით ჩართულმა განათებამ რომანტიკული ატმოსფერო შექმნა. აქ იკრიბებიან ოჯახები. საბჭოთა პერიოდში ის ასევე ცნობილი იყო როგორც ბავშვთა არხების სისტემა, რომელსაც ხუმრობით უწოდებდნენ „ბაქოს ვენეციას", რომლის არხებზე მოძრავი კატარღები გვიან საღამომდე მოძრაობენ, ბაქოელ ხალხში ეს ადგილი მოწონებით და დიდი სიყვარულით სარგებლობს [3]. სწორედ აუზებისა და არხების აღნიშნულმა სისტემამ მრავალი ვიზიტორი მიიპყრო ბულვარში .

2011 წლის 30 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევი, გაეცნო ბულვარის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანული ხალიჩის მუზეუმის მშენებლობას და სწორედ აქ ვიზიტის დროს პრეზიდენტმა ბრძანება გასცა „პატარა ვენეციის" რეკონსტრუქციის შესახებ. 2012 წლის 28 მაისს, დიდი რეკონსტრუქციის შემდეგ, პატარა ვენეცია საზეიმოდ გაიხსნა. გახსნით ცერემონიალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი თავის მეუღლესთან მეჰრიბან ალიევასთან ერთად ესწრებოდა. 

რეკონსტრუქციის დროს შენარჩუნდა ქალაქის ზოგადი სტრუქტურა, გაფართოვდა არხები, მოიტანეს ახალი კატარღები-გონდოლები. აქ აშენდა დამატებითი ხიდები და ასევე ორი რესტორანი: „Sharg" („აღმოსავლეთი") და „Italy".

აღნიშნული ადგილი არამარტო ბაქოელების საყვარელი ადგილია, არამედ გახდა და იქცა ტურისტებისთვის ერთ-ერთ გამორჩეულ ადგილად ბაქოში.

რეკონსტურქცია
-------------

რეკონსტრუქციამ საშუალება მისცა დასასვენებელ ადგილს დაუბრუნდეს ჩვეული იერსახე და შეეტანა მას ახალი მახასიათებლები. არხების ზოგადი სტრუქტურა შენარჩუნებულია, მაგრამ წყალსატევები ფართოვდება. ახალი ხიდები სანაპიროდან სანაპიროზე გავრცელდა და იტალიიდან ჩამოტანილი ნამდვილი გონდოლები არხების გასწვრივ ტრიალებენ.

ტერიტორიაზე არის ზღაპრის გმირების ფიგურები - ბარონი მიუნჰაუზენი, მოლა ნასრედინი, მოხუცი ჰოტაბიჩი. აუზს ამშვენებს მოზაიკის ნაჭრებისგან გაკეთებული ვეშაპი. კვების ობიექტების სამზარეულო განკუთვნილია სხვადასხვა გემოვნების შეღავათების მქონე სტუმრებისთვის. ერთი რესტორანი აღმოსავლური სამზარეულოს ემსახურება, ხოლო მეორე - ევროპულს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პატარა ვენეცია

სქოლიო
------

1. ↑  თარგი:Статья
2. ↑  თარგი:Статья
3. ↑  თარგი:Книга
**კალვათის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალვათაში. მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე, აგებულია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. 

ეკლესია დარბაზულია (12,5X8,5 მ). ნაგებია უხეშად დამუშავებული რუხი ფერის ქვით. წყობა თარაზულია. გარედან კუთხეები ეკლარის თლილი ქვის ჭადრაკული წყობითაა ამოყვანილი. ეკლესიის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეზე სწორკუთხა ნიშებია განლაგებული, ორი ჩრდილოეთით და ერთი სამხრეთით. დარბაზის გრძივ კედლებში ურთიერთსიმეტრიულად გაჭრილია ორ-ორი თაღოვანი, ნაოთხალი სარკმელი და მათ შორის თითო, შიგნიდან თაღოვანი ნაოთხალი კარი. ერთი ასეთივე კარია დასავლეთ კედელშიც. საკურთხეველი დარბაზის კედლებს ერთი საფეხურით უერთდება. იატაკი ქვის ფილებითაა დაგებული. სამხრეთ ფასადზე კარ-სარკმლის საპირეები მდიდრულად არის მორთული მცენარეული ჩუქურთმით, განსაკუთრებით კარის ზედა ნაწილი. ჩრდილო ფასადზე კი კარ-სარკმლის მორთულობას ლილვოვანი საპირეები წარმოადგენს. ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია პროფილში თაროსა და ბატიყელას ფორმის კარნიზი. ერთსაფეხურიანი ზეძირკველი ლილვოვანი არშიით ბოლოვდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8936
**კარმენ გარსია მაურა** (ესპ. Carmen García Maura; დ. 15 სექტემბერი, 1945, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი. მაურა ცნობილია პედრო ალმოდოვართან თანამშრომლობით.

ბიოგრაფია
---------

მაურა დაიბადა იურისტების ოჯახში, რომელიც წარმომავლობით გავლენიან არისტოკრატულ მაურას დინასტიას ეკუთვნიან. მაურას დიდი ბიძა იყო ანტონიო მაურა ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი და ჩინებული ორატორი. ასევე, მისი ნათესავები იყვნენ ესპანეთის მინისტრები სხვადასხვა დროს. მისი ნათესავები არიან მაურას ჰერცოგი, მედინასიდონიის ჰერცოგი და მწერალი ხორხე სამპრუნი.

მაურა პარიზის ეკოლე-დე ბო არტის სასწავლებელში სწავლობდა ფილოსოფიასა და ლიტერატურას. 1964-1970 წლებში იგი დაქორწინებული იყო ადვოკატ ფრანცისკო ფორტესაზე, ვისგანაც ჰყავს ორი შვილი: კარმენი და პაბლო.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | ფ |  *ქალები ნერვული დაძაბულობის ზღვარზე*  | *Mujeres al borde de un ataque de nervios*  | პეპა მარკოსი |
| 2006 | ფ |  *დაბრუნება*  | *Volver* | ირენე |
| 2010 | ფ |  *ქალები მეექვსე სართულიდან*  | *Les femmes du 6e ètage* | რამირესი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კარმენ მაურა — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**კაჭრეთის პირველი გორასამარხი** — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთში გურჯაანი-თბილისის საავტომობილო გზის სამხრეთით 200 მეტრზე ხევში, განეკუთვნება ძვ. წ. III ათასწლეულის პირველ ნახევარს. 

სამარხი დაფარული იყო ხევის მიერ ჩამოტანილი ღორღნარევი თიხნარით. აღმოჩნდა სარწყავი არხის გაყვანის დროს. გორასამრხის ყრილი შედგებოდა საშუალო ზომის ქვებისგან. ყრილის ქვეშ, ცენტრალურ ნაწილში აღმოჩნდა წრიული ორმო, რითაც იატაკს წრიულადვე შემოსდევდა ქვითა და მიწით ამოვსებული არხი. სამარის ორმოს აღმოსავლეთით 15-20 სანტიმეტრით შემაღლებულ ადგილზე აღმოჩნდა წვრილფეხა საქონლის 5 თავის ქალა. 12 ადამიანის ძვლები მიმოფანტული იყო სამარხის მთელ იატაკზე. ცენტრალურ ნაწილში დაკრძალული იყო ერთი მიცვალებული. რომელიც კიდურებმოხრილი იწვა მარცხენა გვერდზე, თავით ჩრდილოეთისკენ. სამარხში აღმოჩნდა ოცამდე ხელით ნაძერწი, კარგად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი. უმეტესობა ცილინდრულყელიანი თუნგულებია. არის ერთი კონუსურკოპიანი ჯამი და ერთი ჰორიზონტალურშვერილიანი ბადია. ჭურჭლის კეცში შერეულია სილა, სუსტადაა ნაპრიალები, ფერი მოყვითალო, მონაცრისფრო ან მოწაბლისფროა, ზოგან მუქი ლაქებით.

ლიტერატურა
----------

* *ვარაზაშვილი ვ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 176.
**კარმენ პერეირა** (დ. 1937 — გ. 4 ივნისი, 2016, ბისაუ) — გვინეა-ბისაუს დროებითი და მსოფლიოს პირველი შავკანიანი ქალი პრეზიდენტი (14 მაისი–16 მაისი, 1984).

კარიერა
-------

პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო 1962 წელს, როდესაც გაწევრიანდა გვინეისა და მწვანე კონცხის კუნძულების დამოუკიდებლობის აფრიკულ პარტიაში (რევოლუციური მოძრაობა, რომლის მიზანი იყო დასავლეთ აფრიკაში პორტუგალიის ორი კოლონიისათვის დმოუკიდებლობის მოპოვება). პოლიტიკური აქტივობის გამო ოჯახთან ერთად წავიდა ემიგრაციაში და წლების მანძილზე ცხოვრობდა სენეგალში, ხოლო შემდეგ საცოვრებლად წავიდა საბჭოთა კავშირში, სადაც შეისწავლა მედიცინა.

1980 წლის სახელმწიფო გადატიალების შემდეგ დაბრუნდა გვინეა-ბისაუში და არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად. 1981-1983 წლებში ეკავა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა მინისტრის თანამდებობა. ოდნავ მოგვიანებით კი აირჩიეს პარლამენტის თავმჯდომარედ. 1990-1991 წლებში კი იყო სახელმწიფო მინისტრი. 1984 წელს ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე, სახელმწიფოს მოქმედი პრეზიდენტი ჟოან ბერნარდო ვიეირა გადაგა, ხოლო მისი ადგილი დაიკავა პარლამენტის თავმჯდომარემ, კარმენ პერეირამ. ორი დღის შემდეგ დაუბრუნდა პარლამენტს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1992 წლამდე.

გარდაიცვალა 2016 წლის 4 ივნისს 79 წლის ასაკში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქალი პრეზიდენტების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* WOMEN IN POWER 1940-1970

სქოლიო
------

1. ↑  Carmen Pereira, Bissau-Guinean politician, Died at 79[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ლუის კაბრალი
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* კარმენ პერეირა
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* ანსუმანე მანე
* მალამ ბაკაი სანა
* კუმბა იალა
* ვერისიმო კორეია სეაბრა
* ენრიკე როსა
* ჟუან ბერნარდუ ვიეირა
* რაიმუნდუ პერეირა
* მალამ ბაკაი სანა
* რაიმუნდუ პერეირა
* მამადუ ტურე კურუმა
* მანუელ სერიფო ნამაჯო
* ჟუზე მარიუ ვაზი
 |

 |
**იჯვი** (ფრანგ. Idjwi) — დიდი კუნძული კივუს ტბაზე და მსოფლიოს მტკნარი წყლის წყალსატევებში არსებული ერთ-ერთი დიდი კუნძული.

გეოგრაფია
---------

კუნძულის ფართობია 285 კმ² და ეკუთვნის კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, რომლის სიგრძე დაახლოებით 40 კმ-ია. კუნძულიდან აღმოსავლეთში და სამხრეთში, კივუს ტბის წყლებში მდებარეობს სახელმწიფო საზღვარი რუანდასთან.

ისტორია
-------

ისტორიულად კლანური საზოგადოების მქონე იჯვის კუნძული XVIII საუკუნის ბოლოს (სავარაუდოდ 1780 და 1840 წლებს შორის) გახდა მეზობელი რუანდის სამეფოს გავლენის ქვეშ მყოფი სამეფო.

მოსახლეობა
----------

კუნძული მჭიდროდაა დასახლებული, 1996 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა დაახლოებით 112 ათასი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოქალაქე და 50 ათასი დევნილი რუანდიდან, რომლებმაც სამშობლო დატოვეს რუანდის გენოციდის გამო 1990-იანი წლების შუა პერიოდში. ამავე დროს, ჯერ კიდევ 1983 წელს კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 50 ათას ადამიანს.

ჯანდაცვა
--------

მოსახლეობას პრობლემები აქვს ჯანდაცვასთან — კუნძულის 9 ათასი მოსახლის გამოკვლევისას 54 %-ს აღმოაჩნდა ჩიყვი, 1,1 %-ს — კრეტინიზმი. ამას გარდა, კივუს ტბის მოსახლეობა მაღალი ალბათობით განიცდის ლიმნოლოგიურ კატასტროფას, რომელიც კინაღამ წარმოიშვა 2002 წლის იანვრის მიწისძვრის დროს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიტუაცია იჯვის კუნძულზე 1990-იანი წლების შუა პერიოდში
* Ile d'Idjwi დაარქივებული 2012-11-04 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Newbury, David. *Kings and Clans: Ijwi Island and the Lake Kivu Rift, 1780-1840*
(ISBN 0299128903 / 0-299-12890-3) 1992.

|  |  |
| --- | --- |
| კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა | *ეს სტატია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკას შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კასანდრა პეტერსონი** (ინგლ. Cassandra Peterson; დ. 17 სექტემბერი, 1951) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში: „ელვირა: ბნელეთის ბრძანებელი" და „ელვირა: ბნელეთის ბრძანებელი 2".

კასანდრა პეტერსონი დაიბადა 1951 წლის 17 სექტემბერს, ქალაქ კანზასში. მოგვიანებით მისი ოჯახი საცხოვრებლად კოლორადო-სპრინგზში გადავიდა, სადაც 1969 წელს საშუალო სკოლა დაამთავრა. ახალგაზრდა წლებში გეი ბარში გოუ-გოუ მოცეკვავედ მუშაობდა. შემდეგ დაბინავდა ლას-ვეგასში, სადაც ერთ-ერთ კაზინოში გახდა შოუს გოგონა. 1971 წელს ეპიზოდური როლი მიიღო ფილმში „ალმასები სამუდამოდ". 1970-იანი წლების დასაწყისში საცხოვრებლად იტალიაში მიდის. გამოდიოდა ცნობილი როკ-ჯგუფის „I Latins Ochanats" წევრებთან ერთად. იტალიაში ყოფნისას გაიცნო იტალიელი კინორეჟისორი ფედერიკო ფელინი, რომელმაც პეტერსონს მცირე როლი მისცა ფილმში „რომი". აშშ-ში დაბრუნების შემდეგ კასანდრა პეტერსონი ქვეყანაში ბევრს მოგზაურობდა, გამოდიოდა ღამის კლუბებში, გეი დისკოტეკებზე და სხვა.

1980-იან წწ. არაერთ ფილმში მიიღო მონაწილეობა. 1988 წელს მთავარი როლი მიიღო ფილმში „ელვირა: ბნელეთის ბრძანებელი", ხოლო 2001 წელს მის გაგრძელებაში „ელვირა: ბნელეთის ბრძანებელი 2".

კასანდრა პეტერსონი ვეგეტარიანელია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კასანდრა პეტერსონი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* კასანდრა პეტერსონი დაარქივებული 2011-08-08 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* კასანდრა პეტერსონი დაარქივებული 2011-12-29 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Elvira Interview
2. ↑  Famous Vegetarians: Elvira, Mistress of the Dark
**პატარა ღრუბელი** (ინგლ. A Little Cloud) — ჯეიმზ ჯოისის მოთხრობა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ მოთხრობათა კრებულში დუბლინელები.

მიმოხილვა
---------

ამბავში ასახულია ტომას ჩენდლერის, „პატარა ჩენდლერის" როგორც მას იცნობდნენ, ცხოვრების ერთი დღე. მკითხველი თვალს ადევნებს ჩენდლერს, მაშინ როცა ის სამსახურშია. ის ვერ ახერხებ საქმეზე ორიენტირებას, გამუდმებით ფიქრობს მეორე დღისთვის დაგეგმილ შეხვედრაზე და მოუთმენლად ელის როდის შეხვდება თავის ძველ მეგობარს იგნატიუს გალაჰარს. ჩენდლერს მეგობარი, რომელიც „ლონდონ პრესის" გამოჩენილი პიროვნებაა, რვა წელია არ უნახავს. ჩენდლერი ფიქრობს ძველ მეგობარზე და წარმატებაზე რომელსაც მან მიაღწია. ის იწყებს თვის ცხოვრების გაანალიზებას, ეს კი კარგად გამოხატავს მის ხასიათს. მკითხველი ეცნობა ჩენდლერს, როგორც უბრალო, საკუთარ ცხოვრებაზე დაფიქრებულ, უხალისო ადამიანს. ის გაუბედავი ადამიანია და სიმორცხვის გამო ცოლსაც არ უკითხავს ლექსებს, არა და პოეზია იტაცებს.

„პატარა ჩენდლერს" სიამოვნებას ანიჭებს იმის წარმოდგენა, რომ შეიძლება მწერალი იყოს. სურს, რომ ყველა განსხვავებული ხასიათი და შთაბეჭდილება გამოსახოს სტროფებში და ამას შეძლებს მაშინ თუ საკუთარ თავს გამოხატავს. მაგრამ, მიუხედავად იმისა თუ როგორ ცდილობს ჩენდლერი თავისი გრძნობების გამოხატვას, რაც თითქოს კომფორტს უქმნის მას, მკითხველს მისი წარსულის დანახვა შეუძლია და ხედავს, რომ „პატარა ჩენდლერი" თავს გრძნობს როგორც არაკომპეტენტურ, წარუმატებელ ადამიანად, რომელიც ახლოსაც ვერ მივა თავის მეგობარ გალაჰართან.

ყველა ეს გრძნობა მკითხველისთვის უფრო ნათელი ხდება, როდესაც ჩენდლერი მეგობარს ხვდება ბარში. აქ, გალაჰარი თავისი დიდი მოგზაურობის შესახებ მომხიბვლელ ისტორიებს უყვება. ჩენდლერი ხვდება, რომ მისი ცხოვრება აბსოლუტურად განსხვავდება მეგობრის ცხოვრებისგან და ფიქრობს, რომ ეს მისი ცოლის ბრალია, ის აფერხებს და ხელს უშლის წარმატებაში. რომ არა მისი ცოლი, რომ არა მათი პატარა ვაჟი, ისიც შეძლებდა მიეღწია წარმატებისთვის. ჩანდლერს ეჭვიანობა არ ასვენებს. რაც უფრო მეტს სვამს და რაც უფრო ბევრს ლაპარაკობენ, მით უფრო უბადრუკად გრძნობს ჩენდლერი თავს. ის ცდილობს დამალოს, რომ მეგობრის ცხოვრების შურს და ეუბნება მას რომ ერთ დღეს ისიც მოიყვანს ცოლს და შექმნის ოჯახს.

ჯოისი ამბავს აგრძელებს ჩენდლერის სახლის სცენით. „პატარა ჩენდლერს" ხელში უჭირავს თავისი ვაჟი და უყურებს თავისი ცოლის, ენის, სურათს თვალებში და ცდილობას თავისი დაბნეულობის მიზეზის პოვნას. ერთადერთი რასაც იპოვის სიცივეა. ის ხედავს ლამაზ გოგოს, მაგრამ ვერ ხედავს ცხოვრებას მასში და თან ადარებს მას იმ მდიდარ, ეგზოტიკურ ქალებს რომლებიც გალაჰარის თქმით, მისთვის ხელმისაწვდომები არიან. მას, აინტერესებს რატომ იქორწინა ენზე. მერე ბაირონის ლექსების კითხვას იწყებს, მანამ მისი ვაჟი ატირდება. ამ დროს მიხვდება ჩენდლერი, რომ შვილთან ერთადაც ვერ გრძნობს თავს კარგად. ბავშვი კი უფრო და უფრო უმატებს ტირილს დედის მოსვლამდე. იმის მიხედვით თუ როგორ ეპყრობა შვილს ენი და როგორ ქმარს, ჩენდლერს უჩნდება გრძნობა რომ ცოლისთვის ის პირველ ადგილზე არ არის.

ჩენდლერი გრძნობს, რომ ხაფანგშია. ყველანაირი იმედი, რაც დღის დასაწყოსში ჰქონდა, გაუქრა. ჩენდლერი ბოლოსდაბოლოს აცნობიერებს იმას, რაც მკითხველმა დიდი ხანია იცის. ის ხვდება, რომ ყველაფერში დამნაშავე თავადაა და ახლა მხოლოდ თავს იტყუებს. ჩენდლერს თვალები ცრემლით ევსება და ამბავიც აქ მთავრდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სრული ტექსტი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კოზმა და დამიანე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

კოზმა და დამიანეს ხატი
**კოზმა და დამიანე** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 17 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 30 ოქტომბერი.

ცხოვრება
--------

წმინდა მოწამენი, უვეცხლონი კოზმა და დამიანე სირიელი არაბები იყვნენ. ისინი სახარებას ქადაგებდნენ და ქრისტეს ძალით სნეულებს კურნავდნენ. გაწეული სამსახურისთვის კი არანაირ საზღაურს არ თხოულობდნენ. კილიკიაში წარმართებმა მკურნალნი შეიპყრეს და მმართველ ლისიუსთან მიიყვანეს. უსჯულომ ქრისტიანული სარწმუნოების უარყოფა მოითხოვა მათგან, რაზეც მარტვილებმა მტკიცე უარი განაცხადეს. ამისთვის ლისიუსის ბრძანებით წმიnდანები სასტიკად გვემეს და ზღვაში ჩაყარეს, მაგრამ ანგელოზმა ისინი მორევიდან ნაპირზე გამოიყვანა. მაშინ წარმართებმა უფლის რჩეულებს თავები მოჰკვეთეს. წმინდა მკურნალებთან ერთად ეწამნენ მათი ძმებიც: ლეონტი, ანთიმოზი და ევტროპი 

წმინდა კოზმა და დამიანე არაბები უნდა განვასხვაოთ მათი თანამოსახელე წმინდანებისაგან, რომლებიც 14 ივლისს (კოზმა და დამიანე) და 14 ნოემბერს (კოზმა და დამიანე) იხსენიებიან.

ლიტერატურა
----------

* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
ბაჰამის კუნძულების რუკა
**პატარა სან-სალვადორი** აგრეთვე ცნობილი როგორც **ჰალფ-მუნ-კეი** (ინგლ. *Half Moon Cay*) — ბაჰამის არქიპელაგის ერთ-ერთი კუნძული. მდებარეობს კუნძულ ელიუთერასა და კეტის დაახლოებით შუა მონაკვეთში. სან-სალვადორი კერძო საკუთრებაა და კომპანია Holland America Line მფლობელობაშია, რომელიც თავის მხრივ Carnival corporation & plc.-ს ეკუთვნის. კომპანია კუნძულს რეგიონში მოცურავე საკრუიზო გემებისათვის პორტად იყენებს. Carnival Corp-მდე იგი კომპანია Norwegian Cruise Line-ს ეკუთვნოდა.

პატარა სან-სალვადორი ბაჰამის დედაქალაქ ნასაუდან 100 მილით სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. Holland America Line-მა კუნძული 1996 წლის დეკემბერში, 6 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა. ამის შემდეგ, მოხდა კუნძულის 200 000 მ² ტერიტორიის განვითარება სულ არსებული 9,7 კმ²-დან. მთავარ მიზნად გამოცხადდა რაც შეიძლება საუკეთესო პირობების შენარჩუნება ადგილობრივი ველური ბუნების წარმომადგენელთათვის. ამავე დროს, კუნძული ზღვის ფრინველთა ბუდობის მნიშვნელოვანი ადგილია. პატარა სან-სალვადორის მიდამოებში წყალი ღრმა არაა და ვერ ხერხდება ნავმისადგომის მოწყობა, შესაბამისად, საკრუიზო გემებიდან მგზავრების გადმოსაყვანად და პირიქით, საჭიროა თანმხლები მომცრო გემების გამოყენება.

ტურისტებისათვის კუნძულზე შესაძლებელ საქმიანობებს შორისაა ცურვა, მზის აბაზანების მიღება, დაივინგი, ჯეტ-სკი, ველოსიპედით სეირნობა და სნორკელინგი (წყალქვეშ ცურვა). ასევე შესაძლებელია წყალქვეშა თევზაობა, პარასეილინგი, მინის ძირიანი ნავებით სეირნობა და ბუნებაში გასეირნება. ქირავდება მრავალგვარი საწყლოსნო გასართობი, მათ შორის კატამარნები, აფრებიანი ნავები, სერფინგის დაფები და კაიაკები. მოწყობილია ფრენბურთისა და კალათბურთის მოედნები, შაფლბორდის სათამაშო მოედანი, ფიტნეს ბილიკები თავის სავარჯიშო სადგურებით, ფეხით სასიარულო ბილიკები, შესაძლებელია ცხენოსნობა.


კუნძულის პანორამა საკრუიზო გემ Carnival Pride-დან
კუნძულის პანორამა საკრუიზო გემ Carnival Pride-დან

გალერეა
-------

* საკრუიზო გემი Carnival Triumph ჰალფ-მუნ-კეისთანსაკრუიზო გემი Carnival Triumph ჰალფ-მუნ-კეისთან
* საკრუიზო გემი MS Maasdam ჰალფ-მუნ-კეისთანსაკრუიზო გემი MS Maasdam ჰალფ-მუნ-კეისთან
* MS Maasdam და Ms Westerdam ჰალფ-მუნ-კეისთანMS Maasdam და Ms Westerdam ჰალფ-მუნ-კეისთან
* საკრუიზო გემი MS Maasdam ჰალფ-მუნ-კეისთანსაკრუიზო გემი MS Maasdam ჰალფ-მუნ-კეისთან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბაჰამის კუნძულების ტურიზმის სამინისტრო

სქოლიო
------

1. ↑

კოორდინატები: 24°34′26″N 75°57′07″W﻿ / ﻿24.574° ჩ. გ. 75.952° დ. გ.﻿ / 24.574; -75.952
**კასბა** (არაბ. قصبة, *ციტადელი*) — ციტადელი და მის გარშემო განვითარებული ტრადიციული უბანი ალჟირის დედაქალაქ ალჟირში. ზოგადად, კასბა ჩრდილოეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ქალაქების კედელშომორტყმულ ციტადელს ეწოდება. ალჟირის კასაბა 1992 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 

ალჟირის კასბა უძველეს ქალაქ იკოსიუმის ადგილას დაარსდა. წარმოადგენს გორაკზე მდებარე პატარა ქალაქს, რომელიც ზღვისკენ ეშვება და ორ ნაწილად იყოფა: მაღალი ქალაქი და დაბალი ქალაქი. განლაგებულია რამდენიმე XVII-XVIII საუკუნეების რამდენიმე მეჩეთი, მათ შორის კეტშავას მეჩეთი (1794 წ) ორი მინარეთით, ელ-ჯედიდის მეჩეთი (1660 წ), რომელიც გამოირჩევა ერთი დიდი, კვერცხისებური გუმბათით სხვა ოთხ პატარა გუმბათს შორის, ასევე ელ-კებირისა და ალი-ბეტშნინის მეჩეთები. 

კასბა გადამწყვეტ როლს თამაშობდა ალჟირის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში (1954–1962). ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტის მიერ აქ ისახებოდა სამოქმედო გეგმები და ამბოხებები, მათთვის ასევე ის იყო ყველაზე მშვიდობიანი ადგილი, სადაც გეგმავდნენ და ახორციელებდნენ ტერორისტულ აქტებს ფრანგი მოქალაქეებისა და ალჟირში მყოფი აგენტების წინააღმდეგ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Smith, Craig S. (2006-07-23). „The Crumbling of the Casbah". *The New York Times*. ციტირების თარიღი: 2008-02-08.CS1-ის მხარდაჭერა: თარიღი და წელი (link)
* Hammer, Joshua (July 2007). „Save the Casbah". *Smithsonian (magazine)*. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-14. ციტირების თარიღი: 2011-06-25.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ალჟირში ალჟირის დროშა |
| --- |
|  |
| 
კასბა  · მზაბი  · ტასილინ-აჯერი  · ტიმგადი  · ტიპასა · ყალა-ბენი-ჰამადი  · ჯემილა |  |

 |
**პანდეიზმი** — თეოლოგიური მოძღვრება, რომელიც პანთეიზმის პრინციპებს დეიზმთან აერთიანებს. პანდეიზმი მიიჩნევს, რომ შემოქმედი ღმერთი თავად გახდა სამყარო და შეწყვიტა არსებობა, როგორც ცალკეულმა ცნობიერმა არსმა. პანდეიზმი წინადადებას აყენებს ახსნას, ერთი მხრივ, დეიზმის გადმოსახედიდან - რატომ შექმნიდა ღმერთი სამყაროს და შემდეგ ხელს აიღებდა მასზე, და, მეორე მხრივ, პანთეიზმის გადმოსახედიდან - სამყაროს წარმოშობა და პირველმიზეზი გამოარკვიოს. 

„პანდეიზმი" ორი ძირის - „პანთეიზმის" და „დეიზმის" შეერთებით მიღებული ჰიბრიდული სიტყვაა, აერთიანებს რა ბერძნულიდან πάν — „ყველაფერს" და ლათინურიდან deus — „ღმერთს". სავარაუდოდ, ეს სიტყვა დღევანდელი გაგებით მორიც ლაზარუსმა და ჰეიმან სთეინთელმა შექმნეს 1859 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Institute for Pandeism Studies დაარქივებული 2016-09-16 საიტზე Wayback Machine.
* The Pandeist Theorem დაარქივებული 2020-09-26 საიტზე Wayback Machine.
* The Parallels of Pandeism
* Discussion of Creative Evolution Stanford Encyclopedia of Philosophy-დან
* Koilas – A Pandeistic Religion დაარქივებული 2018-08-15 საიტზე Wayback Machine.
**კაჭრეთის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთში და იგი განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. რესტავრაცია ჩაუტარდა 1990-იან წლებში. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვითა და კირის ხსნარით, წყობა სწორხაზოვანია. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანააა, კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით ეკლესია ღრმა ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული. აფისდში ვიწრო, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი, რომლის ორივე მხარეს ორ-ორი სხვადასხვა ზომის ნიშაა. სარკმლის გვერდით მდებარე ნიშები გაცილებით მაღალი და თაღოვანია, დანარჩენი ორი კი სწორკუთხაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიდგმული. აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღი აფსიდის მხრებზეა დაყრდნობილი. კამარა ცილინდრულია, სხმული. კედელში, შესასვლელის ზემოთ, საკურთხევლის სარკმლის გარდა, ერთი ოთხკუთხა სარკმელია. ეკლესიის აღმოსავლეთი კედელი დგას ორსაფეხურიან მაღალ ცოკოლზე. შენობა გადახურულია თუნუქით.

ლიტერატურა
----------

* *კუპრეიშვილი ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 179.
**ორბი** (ლათ. Gyps) — ფრინველთა გვარი ქორისნაირთა რიგისა. ტანად დიდი ფრინველია. მათი სხეულის სიგრძე 1 მ აღწევს, ფრთების შლილი 2,5 მ, მასა 8 კგ. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. ბუდეები როგორც წესი ახლოს მდებარეობენ ერთმანეთთან და ზოგჯერ მცირე დაჯგუფებებს წარმოქმნიან. საქართველოში გავრცელებული ორბი მთამაღალის მკვიდრია, ცხოვრობს მთის მშრალ და ღია ლანდშაფტებში, ბუდობს კლდეებზე, ხევებსა ან ბორცვებზე. ვერტიკალურად აღწევს 3400 მეტრს. ხშირად ბუდობს კოლონიებად. დედალი დებს 1 კვერცხს, კრუხობს ორივე მშობელი 48-54 დღეს. იკვებება დიდი ცხოველების მძორით. მიუხედავად დიდი ზომისა ცოცხალ ცხოველებს თავს არ ესხმის. ამის მიზეზი ისაა, რომ აღჭურვილია ბლაგვი ბრჭყალებითა და სუსტი ნისკარტით, რომელითაც შეუძლებელია ცხოველის ტყავის გახევა. ამიტომ მკვდარი ცხოველის ჭამას იწყებს იმ ნაწილიდან, სადაც მისი ტყავი დაზიანებულია. ცხოვრების ასეთი ნირის გამო წარმოადგენს ბუნების სანიტარს. ორბის რაოდენობა თანდათან კლებულობს. შეტანილია საქართველოს "წითელ წიგნში", როგორც სპორადულად გავრცელებული სახეობა.

ლიტერატურა
----------

* *ჟორდანია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 559.

სქოლიო
------

1. ↑  ორბი (TSN 175484). ინტეგრაციული ტაქსონომიის საინფორმაციო სისტემა.
**პანდემია** (ბერძ. pandemia — მთელი ხალხი) — ეპიდემია, რომელსაც ახასიათებს ინფექციური დაავადების (მაგ. ქოლერა, გრიპი) გავრცელება ვრცელ რეგიონში (მაგალითად, რეგიონის რამდენიმე ქვეყანაში) ან მთელ მსოფლიოში. ენდემური დაავადების ფართოდ გავრცელება, მაგრამ ინფიცირებულ ადამიანთა სტაბილური მაჩვენებლით, პანდემია არ არის. 

გარდა ამისა, მაგალითად, გრიპის პანდემიები როგორც წესი, არ მოიცავს სეზონური გრიპის რეციდივებს. ისტორიის განმავლობაში დაფიქსირებულია რამდენიმე პანდემია, მაგალითად, ყვავილის და ტუბერკულოზის. ერთ-ერთი ყველაზე გამანადგურებელი პანდემია იყო შავი ჭირი, რომელმაც XIV საუკუნეში დაახლოებით 75-200 მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა. 

2020 წლისთვის მსოფლიოში გავრცელებულია მხოლოდ ორი პანდემია — აივ/შიდსი და ახალი კორონავირუსული დაავადება (COVID-19). XX და XXI საუკუნეების პანდემიებს შორის არის 1918 წლის გრიპის პანდემია და 2009 წლის გრიპის პანდემია (H1N1).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***პანდემია***

* WHO – Authoritative source of information about global health issues
* Past pandemics that ravaged Europe
* CDC: Influenza Pandemic Phases