**დიო** (Dio) — მძიმე მეტალის შემსრულებელი ჯგუფი, შექმნილი ვოკალისტ რონი ჯეიმზ დიოს მიერ 1982 წლის ოქტომბერში, მას შემდეგ რაც მან დატოვა Black Sabbath. ახლადშექმნილ ჯგუფში მან მიიწვია ვივიან ქემპბელი (გიტარა), ჯიმი ბეინი (ბას გიტარა) და ვინი ეპისი (დასარტყმელი საკრავები).

1983 წლის მაისში გამოუშვეს პირველი ალბომი „წმინდა მყვინთავი" (Holy Diver), სადაც დიო ერთდროულად იყო ვოკალისტი და უკრავდა კლავიშებიან ინსტრუმენტზე. იმისათვის რომ კონცერტების დროს ვოკალისტს სცენაზე თავისუფლად ეარა და სინთეზატორთან არ მდგარიყო, ჯგუფმა შემადგენლობაში მიიღო კიდევ ერთი წევრი კლოდ შნელი.

მომდევნო წლებში დიო მრალალ კონცერტს ატარებდა, ჩაწერილი იქნა ახალი ალბომები „რიგში ბოლო" (The Last in Line) და „ღვთაებრივი გული" (Sacred Heart).

1986 წელს ვივიან კემპბელი ჯგუფიდან წავიდა, ის შეცვალა გიტარისტმა ქრეიგ გოლდიმ. ახალი შემადგენლობით ჩაწერილი იქნა ალბომი „იოცნებე ბოროტად" (Dream Evil), რის შემდეგაც ჯგუფის შემადგენლობა კვლავ შეიცვალა. ჯგუფში მიიღეს 19 წლის გიტარისტი როუან რობერტსონი, რომელიც მათი დიდი ფანი იყო, ის ორი მოსმენის შემდეგ დაუფიქრებლად იქნა მიღებული დიოს მიერ.

1990 წელს დიომ გამოუშვა ალბომი „გამოკეტე მგლები" (Lock up the wolves), როლმლის შემდეგაც რონი დიო ვოკალისტად დაუბრუნდა ძველ თანაჯგუფელებს Black Sabbath-ში, მაგრამ მათი გაერთიანება მოკლე აღმოჩნდა, მოხერხდა მხოლოდ ერთი ალბომის ჩაწერა. Black Sabbath-ის ზოგიერთი წევრების ქცევის მანერით უკმაყოფილო რონი დიომ ჯგუფი დატოვა და ხელახლა ჩაუყარა საფუძველი მეტალ ჯგუსფს - დიო.

აღდგენილ ჯგუფში გიტარისტად ახალი წევრი თრეისი ჯი (Tracy G) მიიღეს. 1994-1999 წლებში ჩაწერილ ყველა ალბომს „უცნობი გზები" (Strange Highways), „გაბრაზებული მანქანები" (Angry Machines) და „ჯოჯოხეთი" (Inferno - Last in Live) ეტყობა რონი დიოს განაწყენებული ტონი და ისინი თავისი სიმძიმით გამოირჩევა. როგორც ფანების თვალსაზრისით, ასევე თვით ვოკალისტის სიტყვებით, ალბომი „გაბრაზებული მანქანები" არის დიოს მიერ ჩაწერლი ყველაზე ცუდი ნაკრები.

2000 წელს ჯგუფს დაუბრუნდა გიტარისტი ქრეიგ გოლდი და ჩაწერილი იქნა ერთ-ერთი საუკეთესო ალბომი „მეჯიქა" (magica), თუმცა გოლდიმ მალვე დატოვა დიო და შემდგომი ალბომის - „დრაკონის მკვლელობა" (Killing the Dragon) ჩასაწერად 2002 წელს ჯგუფმა გიტარისტად დოუ ალდრიჩი მიიწვია.

აღსანიშნავია, რომ ორჯერ წასული გოლდი 2003-2004 წლებში კვლავ დაუბრუნდა ჯგუფს და დიომ კიდევ ერთი დიდი წარმატების მომტანი ალბომი „მთვარის მფლობელი" (Master of the Moon) შესთავაზა თავის ფანებს.

2005 წელს გამოშვებული იქნა ნიუ-იორკში ცოცხლად ჩაწერილი ალბომი *ბოროტი ან ღვთაებრივი* (Evil or Divine - Live In New York City). 2005 წელს დიომ უამრავი გასტროლი ჩაატარა სამხრეთ ამერიკაში, იაპონიაში, რუსეთსა და ევროპაში.

2010 წლის 16 მაისს რონი ჯეიმზ დიო გარდაიცვალა კუჭის კიბოს გამო.

ყოფილი შემადგენლობა
-------------------

* რონი ჯეიმზ დიო – ვოკალი
* ქრეიგ გოლდი – გიტარა
* რუდი სარზო – ბას გიტარა
* საიმონ ვრაითი – დასარტყმელი საკრავები
* სკოტ უარენი – კლავიშები

დოუ ელდრიჩი დროებით შეუერთდა დიოს, ქრეიგ გოლდის მიერ რუსეთში მიმდინარე გასტროლების დროს მიღებული ხელის ტრავმის გამო.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: დიოს დისკოგრაფია.
### სტუდიური ალბომები

* *Holy Diver* (წმინდა მყვინთავი, 1983)
* *The Last in Line* (რიგში ბოლო, 1984)
* *Sacred Heart* (ღვთაებრივი გული, 1985)
* *Dream Evil* (იოცნებე ბოროტად, 1987)
* *Lock Up the Wolves* (გამოკეტე მგლები, 1990)
* *Strange Highways* (უცნობი გზები, 1994)
* *Angry Machines* (განრისხებული მანქანები, 1996)
* *Magica* (მეჯიქა, 2000)
* *Killing the Dragon* (დრაკონის მოკვლა, 2002)
* *Master of the Moon* (მთვარის მბრძანებელი, 2004)

### კრებულები და საკონცერტო ალბომები

* *Intermission* (პაუზა, 1986)
* *Diamonds – The Best of Dio* (ბრილიანტები - დიოს საუკეთესო, 1995)
* *Inferno - Last in Live* (ჯოჯოხეთი - ბოლო ცოცხლად, 1998)
* *Evil or Divine - Live In New York City* (ბოროტი ან ღვთაებრივი - ცოცხლად ნიუ-იორკში, 2005)
* *Holy Diver - Live* (წმინდა მყვინთავი - ცოცხლად, 2006)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ელფი
* რეინბოუ
* Deep Purple
* Black Sabbath

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დიო***

* 

* ოფიციალური საიტი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დიო |
| --- |
|  |
| 
* **რონი ჯეიმზ დიო**

* ვინი ეპისი
* ჯიმი ბეინი
* ჯეიკ ე. ლი
* ვივიენ კემპბელი
* კლოდ შნელი
* კრეიგ გოლდი
* საიმონ რაიტი
* როუენ რობერტსონი
* ტედი კუკი
* იენს იუჰანსონი
* სკოტ უორენი
* ტრეისი ჯი
* ჯეფ პილსონი
* ლარი დენისონი
* დაგ ოლდრიჩი
* რუდი სარზო
 |
|  |
| სტუდიური ალბომები | 
* *Holy Diver*
* *The Last in Line*
* *Sacred Heart*
* *Dream Evil*
* *Lock Up the Wolves*
* *Strange Highways*
* *Angry Machines*
* *Magica*
* *Killing the Dragon*
* *Master of the Moon*

 |
|  |
| EP-ები | 
* *The Dio E.P.*

 |
|  |
| საკონცერტო ალბომები | 
* *Intermission*
* *Inferno: Last in Live*
* *Evil or Divine: Live in New York City*
* *Holy Diver: Live*
* *Dio at Donington UK: Live 1983 & 1987*
* *Live in London, Hammersmith Apollo 1993*

 |
|  |
| კომპილაციები | 
* *Diamonds: The Best of Dio*
* *The Very Beast of Dio*
* *The Very Beast of Dio Vol. 2*

 |
|  |
| სინგლები | 
* Holy Diver
* Rainbow in the Dark
* The Last in Line
* Rock 'n' Roll Children
* Hungry for Heaven
* Dio Live
* King of Rock and Roll
* I Could Have Been a Dreamer
* All the Fools Sailed Away
* Electra

 |
|  |
| ვიდეო | 
* *A Special from the Spectrum*
* *Sacred Heart "The Video"*
* *Time Machine*
* *Evil or Divine: Live in New York City*
* *We Rock*
* *Holy Diver: Live*
* *Live in London, Hammersmith Apollo 1993*

 |
|  |
| დაკავშირებული ჯგუფები | 
* Black Sabbath
* ელფი
* Hear 'n Aid
* Heaven & Hell
* Last in Line
* რეინბოუ

 |
|  |
| მიძღვნილი ალბომები | 
* *Holy Dio: Tribute to Ronnie James Dio*
* *Magic: A Tribute to Ronnie James Dio*
* *Dio* (Jorn album)
* *Ronnie James Dio: This Is Your Life*

 |
|  |
| 
* დისკოგრაფია
* წევრები
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNE: XX216237
* BNF: cb139029661 (data)
* GND: 16041621-8
* ISNI: 0000 0001 2353 8741
* LCCN: n92020033
* MusicBrainz: c55193fb-f5d2-4839-a263-4c044fca1456
* NKC: xx0029284
* SUDOC: 086914561
* VIAF: 160391076
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 160391076

 |