recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ქალაქის ბაღი** (რუს. Городской сад) — პარკი და გასართობი კომპლექსი ქალაქ ტომსკის ცენტრში, ნოვოსობორნის მოედნის აღმოსავლეთით, რომლისგანაც ჰყოფს საბჭოთა ქუჩა. სამხრეთიდან ესაზღვრება გერცენის ქუჩა, აღმოსავლეთიდან — ტომსკის სტადიონი, ხოლო ჩრდილოეთიდან — „ტომსკის გაზპრომ-ტრანსგაზის" საავტომობილო პარკი.

ისტორია
-------

თანამედროვე ტომსკის ქალაქის ბაღი დაარსდა 1886 წელს ნოვოსობორნის მოედნის დაჭაობებული ტერიტორიის ადგილზე (ადრე ქალაქის ბაღები მოქმედებდა ტომსკის სხვა რაიონებში). ბაღის შექმნის ინიციატივით გამოვიდა ტომსკის გუბერნატორი გერმან ტობიზენი. გეგმა შეიმუშავა „ტომსკის მთავარმა ბოტანიკოსმა" პორფირი კრილოვმა. ბაღის ფართობი იყო 2 ჰა. 

ტერიტორია მოაწყვეს ტრადიციული ინგლისური პეიზაჟური ბაღის სტილში. მოგვიანებით ბაღში დადგეს ჯიხური, სადაც იყიდებოდა ჩაი და გამაგრილებელი სასმელები. ასევე გახსნეს ბავშვთა სატანვარჯიშო მოედანი და სცენა. 1907 წელს ტომსკის წყალსადენის ამშენებელმა ძმები ბრომლეების ფირმამ უსასყიდლოდ ააგო შადრევანი. გარკვეულ დღეებში უკრავდა ორკესტრი, ბაღი გამოიყენებოდა დღესასწაულების გასამართად და სასეირნოდ. ბაღის ცენტრალური შესასვლელი არის ყოფილი ლუთერანების შესახვევის მხრიდან. 

1917 წლის რევოლუციების შემდეგ ბაღში გაიმართა რევოლუციურად განწყობილი ხალხის მიტინგი. 

1936 წლისათვის ადრე აქ მდგარი ლუთერანული ეკლესია დაანგრიეს და მოაწყეს ატრაქციონები, მუშაობდა რესტორანი, უკრავდა სიმფონიური ორკესტრი. დიდი სამამულო ომის დროს ქალაქის ბაღში ტომსკელებს მოჰყავდათ კარტოფილი.

1954 წელს ბარში მიმდინარეობდა სამი საერთაშორისო კონკურსისა და სტალინური პრემიის ლაურეატის ვიოლონჩელისტ მსტისლავ როსტროპოვიჩის გასტროლები. 1959 წელს დაამონტაჟეს ახალი ატრქაციონები. ამჟამად ბაღის დიდი ნაწილი უკავია ფოთლოვანი მცენარეების კორომებს. 

2016 წლის 19-20 ნოემბრის ღამეს დაანგრიეს ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი პარკში შესასვლელი აგურის თაღი.

ლიტერატურა
----------

* Сад // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 302-303. — 440 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-89503-211-7.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ледяная сказка Городского сада დაარქივებული 2007-03-26 საიტზე Wayback Machine.
* Статья *Городской сад* в «Товики»

სქოლიო
------

1. ↑  Арку на входе в Городской сад снесли сегодняшней ночью..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-12. ციტირების თარიღი: 2019-01-18.
**პრისკილა** (ბერძ. Πρίσκιλλα, *Priskilla)* და **აკვილა** (ბერძ. Ἀκύλας, *Akylas* ) პირველი საუკუნის ქრისტიანი მისიონერები, დაქორწინებული წყვილი, რომელთა შესახებაც მოგვითხრობს ახალი აღთქმა..თანამედროვე ქრისტიანული შეხედულებისგან განსხვავებით, რომ ადრეული ქრისტიანული ტრადიციით ქალები არ ასწავლიდნენ კაცებს, აშკარაა, რომ პრისკილა, აკვილასთან ერთად, ასწავლიდა აპოლოსს, ადრეული ქრისტიანული პერიოდის მქადაგებელს. აკვილა, ტრადიციის თანახმად, ქრისტეს სამოცდაათ მოწაფეს შორის მოიხსენიება. პრისკილა და აკვილა ცხოვრობდნენ, მუშაობდნენ და მოგზაურობდნენ პავლე მოციქულთან ერთად, რომელიც მათ თავის თანაშემწეებად მოიხსენიებს: „კითხვაჲ არქუთ პრისკილას და აკჳლას, თანა-შემწეთა ჩემთა, ქრისტეს იესუჲს მიერ" (რომ. 16:3).

სქოლიო
------

1. ↑  Dr Merrilyn Mansfield "How a Woman Taught an Apostle and we Missed It"  დაარქივებული 2021-10-03 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Keller, Marie Noël. *Priscilla and Aquila: Paul's Coworkers in Christ Jesus.* Liturgical Press, 2010. ISBN 978-0-8146-5284-8.

გარე ბმულები
------------

* წმინდანები აკვილა და პრისცილა დაარქივებული 2016-02-28 საიტზე Wayback Machine.
* ასწავლიდა თუ არა პრისკილა აპოლონს?
**ბათლომე (ბართლომე) ხუციშვილი**  (დ. 1860, სოფ. კახი — გ. 1923) — ქართველი ინგილო საზოგადო მოღვაწე და პედაგოგი.

დაამთავრა გორის პედაგოგიური სემინარია. გარკვეული დროის განმავლობაში რუსეთის იმპერიის სახალხო განათლების სამინისტროში მუშაობდა. 1900 წლიდან იგი სოფელ ალიბეგლოს სკოლის მასწავლებელი იყო. 1917 წელს, როდესაც აზერბაიჯანის ხელისუფლებაში მუსავატელები მოვიდნენ, ბათლომე იძულებული გახდა, საინგილო დაეტოვებინა. კახეთში, სოფელ ცოდნისკარში დასახლდა და პატარა სახერხი ქარხანა და წისქვილი იყიდა, მაგრამ მან საინგილოსთან განშორება ვერ აიტანა და მალე გარდაიცვალა.

ბათლომე ხუციშვილის შვილიშვილია (დედის მხრიდან) ქართველი კინორეჟისორი ლანა ღოღობერიძე.

ლიტერატურა
----------

* ალექსანდრა ჩხენკელი, ბათლომე ხუციშვილი (1860-1923) // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწენი და სახალხო მასწავლებლები. 1955. კრ. 2. გვ. 199-204

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბათლომე ხუციშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  მაია ბარიხაშვილი, თემურ ტარტარაშვილი, სწავლა–განათლების საკითხი ჰერეთში, XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში [*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  "ჩემს ცხოვრებაში ბევრი ღამე იყო" // HERETI
**კოზმან ხუცეს-მონაზონი** (გ. 1630) – ქართველი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით - 31 ივლისი.

ცხოვრება
--------

ღირსი კოზმან ხუცეს-მონაზონი დაიბადა დაახ. 1590 წელს. ღრმად განათლებული და წმინდანი მონაზვნად აღიკვეცა და მოღვაწეობდა დავით გარეჯის ცნობილ მონასტერში.

ღირსი დავით გარეჯელის მიერ დაარსებული სამონასტრო კომპლექსი საუკუნეების მანძილზე იყო სრულიად საქართველოსთვის სულიერი და კულტურული ცხოვრების ცენტრი. საქართველოს სამეფო კარი ყოველთვის ანგარიშს უწევდა გარეჯელ მამათა აზრს. გარეჯელი მოღვაწეები ადგენდნენ ორიგინალური ჰაგიოგრაფიული ძეგლებისა და ასკეტიკურ-ჰომილეტიკური თხზულებების კრებულებს, ეხმარებოდნენ სხვა მონასტრებთან არსებულ ლიტერატურულ სკოლებს.

სწორედ აქ უმოღვაწია წმინდა კოზმან ხუცეს-მონაზონს. ბიოგრაფიული ცნობები მის შესახებ არ შემონახულა. ანტონ კათოლიკოსი გადმოგვცემს, რომ კოზმანი იყო კაცი უმანკო, წრფელი, კეთილმწიგნობარი, შუენიერი მეფსალმუნე, „სიბრძნით გამომთქმელ, წერილთ ჯეროვან ავქსონ", თან ამბობს, ჩემს სიყმაწვილეში მინახავს, დედაჩემთან სტუმრად მოსულიო.

წმინდა კოზმანს დაუწერია „შესხმა ქეთევან დედოფლისა", რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.

პლატონ იოსელიანის ცნობით, კოზმან ხუცეს-მონაზონი შეუპყრიათ უდაბნოს დასარბევად მოსულ ლეკებს და უწამებიათ (1630).

ლიტერატურა
----------

* „ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი", თბილისი, 2004 წ.
**ნეირომედიატორი** — ბიოქიმიური მესენჯერი. გამოიყოფიან ნეირონებიდან, გაივლიან სინაფსს, შემდგომ კი აღწევენ მეორე ნეირონამდე და იწვევს მის სტიმულაციას, რითაც უზრუნველყოფს ნერვული იმპულსების გავრცელებას ნერვულ სისტემაში.

ტვინში ნეირომედიატორის ფუნქციას 100-ზე მეტი სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერება ასრულებს, რომლებიც დაკავშირებულნი არიან რამდენიმე რეცეპტორთან, ისინი ნერვული სისტემის სხვადასხვა ნაწილში ფუნქციონირებენ. ნეირონები, რომლებიც ერთი ტიპის ნეირომედიატორისადმი არიან მგრძნობიარენი, ჯგუფდებიან და ტვინის ერთი ნაწილიდან მეორისკენ მიმავალ გზას ქმნიან. უამრავ ნეირომედიატორს შორის არის რამდენიმე, რომლებიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნერვული სისტემის წარმატებული ფუნქციონირებისთვის.

დოფამინი
--------

დოფამინი მონოამინების კლასში მთავარი ნეირომედიატორია. მას კოტექოლამინების კლასში ათავსებენ, ეპინეფრინის და ნორეპრინეფინის ქიმიური სტრუქტურის მსგავსების გამო. დოფამინი ჩართულია ისეთი პათოლოგიის განვითარებაში, როგორიცაა შიზოფრენია და ადიქციური აშლილობები. დოფამინის ზოგად ეფექტზე მისი სხვადასხვა ნაკადის მოძრაობა მიგვანიშნებს, თავის ტვინის სპეციფიკურ უბნებში. მას შემდეგ, რაც ესა თუ ის ნაკადი ჩართულია, სხვა ნეირომედიატორები ახერხებენ ემოციების ან ქცევის შეკავებას ან, პირიქით, მათი აღმოცენების ინიციირებას.

აცეტილქოლინი
------------

იგი გვხვდება როგორც პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში, აგრეთვე ცენტრალურშიც. აცეტილქოლინის სეკრეტორული ნეირონების დაზიანება, ალცჰაიმერის დროს, პაციენტში მეხსიერების დარღვევას იწვევს. ის, ასევე, ამგზნებად მოქმედებს ნერვკუნთოვან შეერთებაში, სადაც კუნთების შეკუმშვას იწვევს. არსებობს ბოტულინის ტოქსინი, რომელსაც აცეტილქოლინის სინაფსური მოქმედების შეცვლა შეუძლია. ეს ტოქსინი ხშირად შეინიშნება არასწორად კონსერვირებულ საკვებში, იგი ადამიანს წამლავს, საბოლოოდ კი აფერხებს აცეტილქოლინის გამოთავისუფლებას სასუნთქ სისტემაში.

სეროტონინი
----------

ნეირომედიატორის სახეობა. ნეირონები რომლებიც სეროტონინს გამოიმუშავებს, ტვინის ღეროშია მოთავსებული. სეროტონინი მნიშვნელოვნად მოქმედებს ადამიანის ქცევაზე, განსაკუთრებით კი ინფორმაციის გადამუშავების გზებზე. იგი არეგულირებს ქცევას, აზროვნების პროცესს, გუნება-განწყობას და სხვა. სეროტონინის დეფიციტი უშუალოდ არ იწვევს პრობლემურ ქცევას. გარდა ამისა, სეროტოტინს შესაძლოა ჰქონდეს ოდნავ განსხვავებული მოქმედება, იმისდა მიხედვით თუ რა ტიპის რეცეპტორთან არის ასოცირებული.

გაემი
-----

თავის ტვინში ყველაზე გავრცელებული შემაკავებელი ნეირომედიატორია. ის ტვინის სინაფსების დაახლოებით ერთ მესამედში მესენჯერის ფუნქციას ასრულებს. მისი მგრძნობიარე ნეირონები ისეთ ტვინის უბნებში მდებარეობს, როგორიცაა, მაგალითად თალამუსი, ჰიპოთალამუსი და კეფის წილი. ის დიდ როლს ასრულებს ფსიქოპათოლოგიის ზოგიერთ ფორმაში.

ლიტერატურა
----------

* ფილიპ ზიმბარდო, *ფსიქოლოგია და ცხოვრება*, მე-16 გამოცემა, თბ. 2009.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნეირომედიატორები
* ნეირომედიატორი — ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები
**ურუქი** — ძველი შუმერული და მოგვიანებით ბაბილონური ქალაქი. სავარაუდოდ მდებარეობდა მდინარე ევფრატის აღმოსავლეთით. ვარაუდობენ, რომ ერაყის სახელწოდება სწორედ ურუქისაგან წარმოიშვა.

ისტორია
-------

დაარსდა ძვ. წ. IV ათასწლეულში. 1913 წლიდან აქ წარმოებულმა გათხრებმა გამოავლინეს შუმერული არქიტექტურის ძეგლები, ღვთააბა ინანას სატაძრო კომპლექსი, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. XXXIV საუკუნეს განეკუთვნება. ურუქი ამ ქალღმერთის საკულტო ქალაქად ითვლებოდა. ამავე ხანისაა პროტოლურსმნული დამწერლობით შესრულებული 500-მდე თიხის ფირფიტის ტექსტი, რომელთა მონაცემები ურუქის სამერუნეო ცხოვრების დწინაურებაზე მიუთითებს. ურუქის მმართველის ტიტული იყო ენ. ურუქის I დინასტიის წარმომადგენელია ძვ. წ. XXVII საუკუნის ლეგენდარული მეფე გილგამეში, რომელსაც შუმერული ეპოსი მიაწერს ურუქის კედლის მშენებლობას, მძაფრ ბრძოლებს ქიშის მეფე აგას წინააღმდეგ და სხვა საგმირო საქმეებს. ძვ. წ. XXIV საუკუნეში მეფე ლუგალზაგესის დროს ურუქი გაერთიანებული შუამდინარეთის დედაქალაქი იყო. დაახლოებით ძვ. წ. 2349 წელს ურუქი ხელში ჩაიგდო სარგონ აქადელმა. ძვ. წ. 2180 წელს ურუქის მეფე უთუხეგალი სათავეში ჩაუდგა თავისი ხალხის ბრძოლას დამპყრობელი გუთიების წინააღმდეგ და გაათავისუფლა ქვეყანა მათი 100-წლიანი ბატონობისგან. ძველ ბაბილონურ ხანაში ურუქი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სავაჭრო-ეკონომიკურ ცენტრს. ძვ. წ. VIII-III საუკუნეებში ურუქი ავტონომია იყო და გადასახადებისგან გაათავისუფლეს ასურეთისა და სპარსეთის მეფეებმა.

არტეფაქტები
-----------

**ვარკას ნიღაბი**, აგრეთვე ცნობილი როგორც „ქალბატონი ურუქიდან" და „შუმერი მონა ლიზა", თარიღდებ ჩვ.წ.აღ. 3100 წლით, არის ადამიანის სახის უძველესი გამოსახულება. მარმარილოში ნაკვეთი ქალის სახე სავარაუდოდ უნდა ეკუთვნოდეს ინანას. არის დაახლოებით 20 სანტიმეტრის სიმაღლის, შეიძლებოდა ყოფილიყო დიდი საკულტო სურათის ნაწილი. ის ერაყის ეროვნული მუზეუნმიდან 2003 წელს ბაღდადის აღების დროს დაიკარგა, შემდგომ იგივე წლის სექტემბერში იპოვეს და დააბრუნეს მუზეუმში. ურუქში აღმოჩენილი სამეურნეო და იურიდიული დოკუმენტები ძვირფასი წყაროა ძველი და გვიანდელი ბაბილონური ხანის შუამდინარეთის ეკონომიკური ცხოვრების სურათის აღსადგენად.

გალერეა
-------

* ურუქის არტეფაქტები
* ლუგალ-კისალ-სი, ურუქის მეფელუგალ-კისალ-სი, ურუქის მეფე
* ვარკას ნიღაბივარკას ნიღაბი
* ხარის სკულპტურა, ჯემტედ-ნასრის პერიოდი, ჩვ.წ.აღ. 3100ხარის სკულპტურა, ჯემტედ-ნასრის პერიოდი, ჩვ.წ.აღ. 3100

ლიტერატურა
----------

* *შარაშენიძე, ჯ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 183.
* Green, MW (1984). „The Uruk Lament". *Journal of the American Oriental Society*. **104** (2): 253–279. doi:10.2307/602171. JSTOR 602171.
* Kuhrt, Amélie (1995). *The Ancient Near East*. London:  Routledge,   გვ. 782. ISBN 0-415-16763-9.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Earliest evidence for large scale organized warfare in the Mesopotamian world (Hamoukar vs. Uruk?
* Uruk at CDLI wiki დაარქივებული 2012-12-15 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
* Lament for Unug დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine.
**რევმატიზმი** (ბერძ. rheumatismós – გამოდენა, ლორწო, რევმატული ტანჯვა) — ინფექციურ-ალერგიული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს შემაერთებელი ქსოვილის სისტემური ანთებითი დაზიანება, უპირატესად გულ-სისხლძარღვთა სისტემაში. რევმატიზმით უმეტესად ავადდებიან ახალგაზრდები, ამასთან, ქალები 3-ჯერ უფრო ხშირად, ვიდრე ვაჟები. ძირითადად ვითარდება 7-დან 15 წლამდე პერიოდში.

სხვა ქვეყნებში ტერმინი „რევმატიზმი" – გამოხატავს ცალკეული რბილი ქსოვილების დაზიანებას, ინფექციას. ვიწრო გაგებით ეს ტერმინი გულისხმობს ძვალკუნთოვანი სისტემის დაავადებას, რომელიც ასაკთან ერთად ვითარდება, რაც არც ისე სწორია.

ეტიოლოგია
---------

* *ინფიცირება და β-ჰემოლიზურ–სტრეპთოკოკურ ჯგუფში A*.
* *ინფექციური ანთებითი პროცესები ცხვირ–ხახის არეში* (ტონზილიტი, ქრონიკული ფარინგიტი, ქრონიკული ტონზილიტი).
* *ციებ-ცხელება გენეტიკური მიდრეკილების განმსაზღვრელი*

პათოგენეზი
----------

პათოგენეზს უკავშირდება ორი ფაქტორი:
ტოქსიკური ეფექტი, ზოგიერთი ფერმენტებისა და სტრეპტოკოკების. რაც მოიცავს კარდიოტოქსიკური ეფექტი.
ის წარმოადგენს, გულის ქსოვილში ზოგიერთ სტრეპტოკოკულ–ანტიგენური გავრცელებულ შემადგენლობას.

კლინიკა
-------

სიმპტომები ჩნდება მწვავე სტრეპტოკოკული ინფექციის გადატანიდან 1-2 კვირის შემდეგ.
რევმატიზმი გამოიხატება 5 სინდრომად:
რევმოკარდიტი (კარდიალური ფორმა) - გულის დაზიანება ანთებითი პროცესებისგან რომელშიც ჩართულია მთელი გარსი, მაგრამ უპირველეს ყოვლისა მიოკარდი.

1. ინტოქსიკაციის სიმპტომები (სისუსტე, დაღლილობა, ოფლიანობა, მადის დაკარგვა);
2. გულის (მქაჩავი) ტკივილი, მჩხვლეტავი ხასიათის;
3. სხეულის გაზრდილი ტემპერატურა (სიცხე), ფებრილური ნომრები (> 38);
4. ზომიერი ჰიპოტენზია;
5. ტაქიკარდია;
6. გულის ამოვარდნები;
7. გულის საზღვრების შეცვლა;
8. დამატებითი სიმპტომები, მარცხენა პარკუჭის და მარჯვენა პარკუჭის გულის უკმარისობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რევმატოლოგიის ამერიკული კოლეჯი
* EULAR - ევროპული ლიგა რევმატიზმის წინააღმდეგ
* BBC „თქვენი ჯანმრთელობა" ართრიტი და რევმატიზმი

ლიტერატურა
----------

* Частная патология и терапия домашних животных, пер. с нем. т. 2, книга 4, М. 1964.
**მალოტი-დრაკონის პარკი** დაარსდა 2001 წელს, ლესოთოში მდებარე სეჰლაბატებეს ეროვნული პარკისა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში მდებარე უხაჰლამბა-დრაკენსბერგის ეროვნული პარკის ერთმანეთთან დაკავშირების გზით. უმაღლესი მწვერვალია თაბანა-ნტლენიანა 3,482 მ.

შერწყმული პარკი ასევე მოიცავს ოქროს კარიბჭის მაღლობების ეროვნულ პარკს, ქვა-ქვას ეროვნულ პარკს, სტერკფონტაინ-დამის ბუნების ნაკრძალს, უხაჰლამბა-დრაკენსბერგის ეროვნულ პარკს, როიალ-ნატალის ეროვნულ პარკსა და სეჰლაბატებეს ეროვნულ პარკს.

პარკი მდებარეობს დრაკონის მთებში, რომელიც სუბ-რეგიონის უმაღლეს არეალს აყალიბებს და ქმნის მთისა და სუბალპურ უნიკალურ ეკოსისტემებს. ამ ეკოსისტემებში წარმოდგენილია მცენარეთა და ცხოველთა გლობალურად მნიშვნელოვანი ბიომრავალფეროვნება, უნიკალური ჰაბიტატი და ენდემიზმის მაღალი დონე. პარკში ასევე წარმოდგენილია კლდის მხატვრობის ერთ-ერთი უდიდესი გალერეა მთელ მსოფლოში, ასობით სხვადასხვა ძეგლითა და ბუშმენების ხალხის მიერ დახატული ათასობით ნახატით. 

სასაზღვრო პარკი განზრახული იყო როგორც მშვიდობის პარკი. მოიცავს დაახლოებით 8 113 კმ²-ს, საიდანაც 170 კმ² ლესოთოს ტერიტორიაზეა, 2 943 კმ² კი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* KwaZulu-Natal Provincial Government homepage დაარქივებული 2007-12-22 საიტზე Wayback Machine.
* Ezemvelo KZN Wildlife (previous known as Natal Parks Board)
* Peace Parks
* Maloti-Drakensberg Transfrontier Conservation Area Website დაარქივებული 2004-06-11 საიტზე Wayback Machine.
* Maloti Drakensberg Transfrontier Challenge Adventure Race დაარქივებული 2008-07-23 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
**ჯიპი** — ტერმინი, რომლითაც მსოფლიოში და უფრო ხშირად ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში არამართებულად მოიხსენიებენ SUV-ის ტიპის მსუბუქ ან ნახევრადსატვირთო ყველგანმავალ, მრავალდანიშნულებიან ავტომობილებს. ბოლო წლებში, Jeep-ის ბრენდის სავაჭრო ნიშნის მფლობელი კომპანია „კრაისლერი" დაჟინებით ცდილობს ტერმინ „ჯიპის" ჩანაცვლებას „ყველგანმავლით", მიუხედავად იმისა, რომ თავად ინგლისური სიტყვა *ჯიპი* წარმოადგენს ჟარგონიზმს, რომელიც გავრცელებული ვერსიით მომდინარეობს აკრონიმისგან „GP" (ჯი-ფი; ინგლ. „General Purpose" — საერთო დანიშნულების, სხვადასხვა გამოყენების). 

საავტომობილო სამყაროში *ჯიპი* ჩვეულებრივ ეწოდება მაღალი გამავლობის ავტომობილებს, გამოშვებულს სავაჭრო ნიშნით Jeep.

ისტორია
-------

ტერმინის ზუსტი წარმოშობა დაუდგენელია და მის შესახებ მრავალი სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს. დაზუსტებით მხოლოდ ის შეიძლება ითქვას, რომ ავტომობილებთან მიმართებაში იგი გავრცელდა დაახლოებით 1940-იანი წლებიდან, მეორე მსოფლიო ომის წინა პერიოდიდან, როცა ამერიკაში დაიწყო სამხედრო მრავალდანიშნულებიანი, სრულამძრავიანი (4-თვლიანი) მსუბუქი ავტომანქანის პროტოტიპის შექმნა კომპანია „ფორდის" მიერ სახელწოდებით *Ford GP*, ხოლო შემდეგ მისი სახეცვლილი ვერსიის წარმოება „ვილისის" დიზაინით, დასახელებით *Ford GPW*, რომლის აბრევიატურა იშიფრებოდა შემდეგნაირად: G — სამთავრობო (ინგლ. Government) ხელშეკრულება, P — მანქანის ღერძებს შორის 80-დუიმიანი საფირმო ბაზა, W — „ვილისის" (ინგლ. Willys-ის) ლიცენზია. თუმცა, გამომდინარე იქიდან, რომ ამ სახის ავტომანქანები მრავალი სხვადასხვა დანიშნულებისთვის აღმოჩნდა გამოსადეგი, შემოკლება *ჯიპი (GP)* მსოფლიოში თანდათან დამკვიდრდა, როგორც ტერმინ *უნივერსალურის (ინგლ. General Purpose)* აღმნიშვნელი.

Ford GPW / Willys MB
არსებობს სხვა ვერსიებიც, რომ მისი წარმომავლობა შეიძლება უკავშირდებოდეს, იმ დროს მეტად პოპულარული ამერიკული კომიქსის „პაპაის" ერთ-ერთი პატარა და მოხერხებული პერსონაჟის, „იუჯინ ჯიპის" სახელს, ან სამხედროებში გავრცელებულ ჟარგონს, რომელსაც ახალბედებს ეძახდნენ, ან კი უბრალოდ შედეგია, დროთა განმავლობაში, ამ ყველა მნიშვნელობის თავისთავად შერწყმის.

პირველი ცნობა მასმედიაში, სადაც ტერმინი *ჯიპია* მოხსენიებული, არის 1941 წელს გამოქვეყნებული სტატია გაზეთში *The Washington Daily News*, რომელშიც საუბარი იყო Willys Quad-ის საჩვენებელ ვერსიაზე, თანდართული ფოტოთი. რამდენიმე თვის შემდეგ კი ჟურნალში *Field Artillery* ასევე ამ სახელით იყო მოხსენიებული „ბანტამი" (ინგლ. Bantam) და „ფორდის" სხვა საცდელი ნიმუშები.

პირველ სამოქალაქო მოდელს, რომლის ძარაზეც ამოტვიფრული იყო სიტყვა Jeep, წარმოადგენდა კომპანია „ვილის-ოვერლენდის" (ინგლ. Willys-Overland) შემუშავებული Willys CJ-2A. რომლის გამოშვება დაიწყო 1945 სექტემბერში.

1950 წლიდან კი სავაჭრო ნიშანი Jeep წარმოადგენს კომპანია „ვილის-ოვერლენდის" კუთვნილებას, რომლის სამართალმემკვიდრეც დღესდღეობით არის „კრაისლერი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტერმინ „ჯიპის" წარმომავლობის შესახებ დაარქივებული 2017-12-24 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* „Jeep-ის" ისტორია (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-16. ციტირების თარიღი: 2019-01-19.
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-24. ციტირების თარიღი: 2019-01-19.
4. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-16. ციტირების თარიღი: 2019-01-19.
5. ↑
6. ↑
აზერბაიჯანში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა **წყლის რესურსების გამოყენებას**, წვიმის წყლის მიღებასა და გადამუშავებას, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვას წყლის რესურსების განახლებასა და დაცვას, ჩამდინარე წყლების გაწმენდასა და საზოგადოებრივ წყალმომარაგებას.

ისტორია
-------

80-იანი წლების ბოლოს და დასაწყისში აზერბაიჯანში წყალმომარაგების სისტემაში სერიოზული პრობლემა იყო. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ხელისუფლების მთავარი ამოცანა იყო წყალმომარაგების სისტემაში და ეკონომიკის ბევრ სფეროში არსებული სირთულეების აღმოფხვრა. უპირველეს ყოვლისა, დაიწყო ორგანიზაციის შექმნა, რომელსაც შეეძლო გაეუმჯობესებინა ბაქოს, სუმგაითისა და აფშერონის ნახევარკუნძულზე საცხოვრებელი დასახლებების სასმელი წყლით მომარაგება. აფშერონის რეგიონალური სააქციო წყალმომარაგების კომპანია შეიქმნა 1995 წელს, აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის გადაწყვეტილებით.

იმ პერიოდში, პირველად დსთ-ს შორის, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებმა წყლის სექტორზე სესხი გასცეს „ბაქოს წყალმომარაგების რეაბილიტაციის პროექტისთვის" და ეს პროექტი წარმატებით განხორციელდა.

წყალმომარაგების სისტემა
-----------------------

2012 წელს მოსახლეობის სუფთა წყლით უზრუნველყოფის მიზნით წყალმომარაგებისა და სანიტარულ ქსელში 11035 სახლი იყო მიერთებული.

2022 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით, ბაქო უზრუნველყოფილია სასმელი წყლით ორი ძირითადი წყალსადენით, მათ შორის მტკვარი-ბაქოს წყალსადენით.

2004 წლამდე განახლდა გაზისა და წყალმომარაგების, კანალიზაციის და სხვა კომუნალური სისტემების სისტემები.

წყალმომარაგებისა და სანიტარული სისტემების გაუმჯობესების მიზნით, ქალაქ სალიანის მოსახლეობის სასმელი წყლით უზრუნველყოფის მიზნით, დაიწყო 7500 მ³ მოცულობის წყალსაცავის მშენებლობა.

ქალაქ ბილასუვარში წყალმომარაგებისა და სანიტარული სისტემების განახლება მიმდინარეობს.

ხორციელდება ბაქოს თეთრი ქალაქის წყალმომარაგებისა და კანალიზაციისა და წვიმის წყლის სისტემების განახლების პროექტი.

ქალაქ ლენქორანის წყალმომარაგებისა და სანიტარული სისტემების განახლება მიმდინარეობს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის წყალსაცავები

სქოლიო
------

1. ↑  В Баку пройдут международная выставка и форум "Технологии для водоподготовки и обработки воды"
2. ↑  Из истории бакинского водопровода
3. ↑  Azerbaijan - Greater Baku Water Supply Rehabilitation Project (English)
4. ↑  Приведет ли авария на водопроводе к проблемам с питьевой водой?
5. ↑  Экономические реформы Гейдара Алиева: преобразование рисков в возможности
6. ↑  Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О дополнительных мерах по продолжению проекта реконструкции систем водоснабжения и канализации города Сальян
**ალი ჰაიდარ კარაევი** (აზერ. Əliheydər Ağakərim oğlu Qarayev; დ. 20 ივლისი, 1896, ან 1894, შემახი — გ. 24 აპრილი, 1938) — აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკისა და საბჭოთა აზერბაიჯანის პოლიტიკური მოღვაწე. სოციალ-დემოკრატიული „ჰუმეტის" ფრაქციის ლიდერი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო შემახის რეალურ სასწავლებელსა და ბაქოს რუსულ სკოლაში. სწავლობდა ნოვოჩერკასკის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, თუმცა სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობის გამო გარიცხეს ინსტიტუტიდან. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, იყო შემახის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს თავმჯდომარე.

1918 წლის ოქტომბერში, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტში აზერბაიჯანელთათვის გამოყოფილი კვოტით გახდა პარლამენტის წევრი. 1918 წლის 5 ნოემბრის, სხდომაზე მოითხოვა მისი სადეპუტატო უფლებამოსილების შეჩერება, რადგანაც არ იცოდა ქართული ენა და ვერ იღებდა მონაწილეობას კანონშემოქმედებითობაში, მისივე განცხადებით, არ უნდოდა მოეტყუებინა ის ადამიანები, ვინც პარლამენტის წევრად
დაასახელა. 1919-1920 წლებში იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს წევრი. სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციას „ჰუმეტის" ლიდერი. აზერბაიჯანის პარლამენტში ყოფნისას გამოირჩეოდა სომხეთთან სამშვიდობო მოლაპარაკებების და დათმობის პოლიტიკის ლობირებით, რის გამოც, მმართველი „მუსავატის" პარტია და მისი ლიდერები მოღალატედ მოიხსენიებდნენ.

აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის გასაბჭოებისას, ბოლშევიკთა მხარე დაიკავა და მალევე დაწინაურდა. იყო აზერბაიჯანის რევკომის წევრი, აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთ „კომუნისტის" რედაქტორი, შემდგომში გახდა შრომის სახალხო კომისარი, მოგვიანებით კი — სამხედრო და საზღვაო საქმეთა კომისარი. იყო ბაქოს ქალაქის აღმასკომის მდივანი. დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით. ბერიას რეკომენდაციითა და სტალინის ბრძანებით, როგორც შპიონაჟში ბრალდებული, დააპატიმრეს და დაახვრიტეს ბაქოში.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 215.
**ბრაჰმანიზმი** („Brahmanism". სანსკრ. „Brahma" — „ქება") — უძველესი ინდური რელიგია, აღმოცენდა ჩრდილოეთ ინდოეთში ვედიზმის საფუძველზე ძვ. წ. X-IX საუკუნეებში. ინდოეთში ვრცელდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე პირველ ათასწლეულში. მან მთლიანად შეცვალა ვედიზმი. ბრაჰმანიზმი საფუძვლად დაედო ახალ რელიგია ინდუიზმს, რომელიც VI-VII საუკუნეებში ჩამოყალიბდა.

ბრაჰმანიზმი ცნობს უზენაეს ღმერთს — ბრაჰმას და წმინდა სამებას, ტრიმურტს: ბრაჰმა-ვიშნუ-შივა. ხელოვნების ძეგლებში სამთავიანი ელდის მომგვრელი ღვთაებაა. ამ რელიგიას გააჩნია ცალკეულ ღვთაებათა კულტის, მსხვერპლშეწირვის, მრავალრიცხოვანი წეს-ჩვეულებების, რეგლამენტებისა და ეტიკეტის ურთულესი რიტუალი.

ბრაჰმანიზმი გაბატონებული რელიგია იყო გუპტას პერიოდში. ამასთან, სახელმწიფოს არსებობის დასაწყისში მეტად პოპულარული იყო ბრაჰმანიზმის შივაისტური ფრთა, მხოლოდ XII საუკუნეში ხელისუფლებამ შეძლო ოფიციალურ რელიგიად დაემყარებინა გაურკვეველი ფორმის ბუდიზმი. თუმცა არქიტექტურაში და წყაროებში სწორედ შივაა ყველაზე ხშირად მოხსენებული ღვთაება.

ძვ. წ. პირველი ათასწლეულის მეორე ნახევარში ბრაჰმანიზმის პოზიციები შესუსტდა, და იგი სხვა რელიგიებმა დროებით შეასუსტეს, ძირითადად ბუდიზმმა და ჯაინიზმმა. ძვ. წ. პირველი ათასწლეულის მიწირულს ინდოეთში სხვადასხვაგგვარი რელიგიური წარმოდგენების მთელი კომპლექსი ჩამოყალიბდა, რომლებიც ვედებს ღიად არ უპირისპირდებოდნენ, მაგრამ უმეტესწილად ცხოვრების ახალ პირობებს უფრო შეესაბამებოდნენ.

ლიტერატურა
----------

* მოხელის სამაგიდო ლექსიკონი, თბ. 2004, ISBN 99940-0-063-2

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბრაჰმანიზმი - უძველესი ინდური რელიგია, რომელმაც სათავე დაუდო ქრისტიანობის უმთავრეს პრინციპებს
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბარათაშვილი**. |

**ქაიხოსრო ბარათაშვილ-აბაშიშვილი** (გ. 1636) — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVII საუკუნის I ნახევარში.

1619 წლიდან იხსენიება ბოქაულთუხუცესად. 1625 ბოლოს მიიღო მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდლობა და მეკობრისმძებნელის სახელო, 1626 ივნისში დაინიშნა თბილისის მოურავად. 1626 შემოდგომაზე აბას I-მა დედოფლის (სიმონ II-ის მეუღლის ჯაჰანბანუს) სახლთუხუცესად დანიშნა. ბარათაშვილი ადრე ლუარსაბ II-ის მომხრე იყო, შემდეგ - სიმონ II-ისა. 1625 გიორგი სააკაძეს მიემხრო, იმავე წლის ბოლოს ისევ სიმონ II-ის მხარეზე გადავიდა. შემდეგ თეიმურაზ I-ს ემსახურებოდა. 1633-იდან როსტომ მეფეს მიენდო, მაგრამ მალე მის წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის გამო შეიპყრეს და სიკვდილით დასაჯეს.

ლიტერატურა
----------

* *ჯამბურია გ.* ქართული ფეოდალური ირთიერთობის ისტორიიდან, თბ. 1955;
* *ჯამბურია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 200.

სქოლიო
------



1. ↑  *გონგლაძე თ.*, აბაშიშვილთა ფეოდალური სახლის ისტორია XVI-XVIII
საუკუნეებში, თბილისი, 2012. — გვ. 22, 23, 24, 34.
**ლეზგიური ენა** — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის, ნახურ-დაღესტნურ ენათა ჯგუფის, ლეზგიურ ენათა ქვეჯგუფის ერთ-ერთი ენა.

გავრცელებულია დაღესტნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში — კასუმქენთის, მაჰარამქენთის, ქურახისა და ნაწილობრივ ხივისა და რუთულის რაიონებში, აგრეთვე ჩრდილოეთ აზერბაიჯანის გუსარის, ყუბისა და ხუდათის რაიონების ზოგიერთ სოფელში.

ლეზგიურ ენაზე ლაპარაკობს 783 720 კაცი.

აქვს 3 ძირითადი დიალექტი — კიურიული, ახტისა და ყუბის (დიალექტებში გამოიყოფა კილოკავები). სალიტერატურო ლეზგიურ ენას საფუძვლად უდევს კიურიული დიალექტი.

ლეზგიურ ენაში ხმოვანთა სისტემა მარტივია — i, y, u, e, æ, a. o გვხვდება მხოლოდ რუსულიდან ნასესხებ სიტყვებში. თანხმოვნებში გამოიყოფა სონორებისა და ჩქამიერების კლასები. ჩქამიერებში დასტურდება ოთხეულთა სისტემა — მჟღერი, ფშვნვიერი, მკვეთრი და პრეპუპტივი (არაფშვინვიერი ყრუ). აფრიკატების რიგში აკლია ძ, ჯ (გვხვდება მხოლოდ ზოგიერთ თქმაში). მახვილი მოუდის მეორე მარცვალს სიტყვის დასაწყისიდან.

გრამატიკული კლასების სისტემა დაკარგულია, დაცულია მხოლოდ ცალკეული ექსპონატები გადმონაშთების სახით როგორც სახელებში, ისე ზმნებში. ბრუნების სისტემა განვითარებულია. ძირითად ბრუნვებთან (სახელობითი, ერგატიული, ნათესაობითიი, მიცემითი) ერთად არის ადგილობითი ბრუნვების რამდენიმე სერია (14 ბრუნვა). ბრუნებისას გატარებულია ორფუძიანობის პრინციპი — ბრუნება ემყარება ერგატივის ფორმას. თვლის სისტემა ოცობითია. მიუხედავად მისა, რომ ზმნას გრამატიკული კლასისა და პირის კატეგორიები არ აქვს, იგი მდიდარია როგორ ორგანული, ისე აღწერითი წარმოების ფორმებით. ზმნას აქვს დრო-კილოს, მიმღეობისა და კაუზატივის კატეგორიები, ბრძანებითი, პირიბოთი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები. გვარი არაა დიფერენცირებული. გარჩეულია გარდამავალი და გარდაუვალი ზმნები (ლექსიკურად და სემანტიკურად). გარდამავალი ზმნისათვის დამახასიათებელია ერგატიული კონსტრუქცია.

დამწერლობა შეიქმნა 1928 წელს.

ანბანი
------

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Гъ гъ | Гь гь | Д д | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Къ къ | Кь кь |
| КI кI | Л л | М м | Н н | О о | П п | ПI пI | Р р |
| С с | Т т | ТI тI | У у | Уь уь | Ф ф | Х х | Хъ хъ |
| Хь хь | Ц ц | ЦI цI | Ч ч | ЧI чI | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |
| Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |  |  |  |

შეფერადებული ასოები გვხვდება მხოლოდ რუსულიდან ნასესხებ სიტყვებში.

ლიტერატურა
----------

* *თოფურია გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 161.
* Haspelmath, Martin. 1993. *A grammar of Lezgian* (Mouton grammar library 9). Berlin & New York: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-013735-6
* Талибов, Букар В. Магомед М. Гаджиев. 1966. *Лезгинско-русский словарь*. Москва: Советская Энциклопедия.

სქოლიო
------

1. ↑  A language of Russian Federation
**ჩირქმბადი კოკები** — სფეროსებრი ბაქტერიები, რომლებიც ცხოველებში იწვევენ სხვადასხვა ჩირქოვან ინფექციას. მათ მიეკუთვნებიან როგორც გრამდადებითი (*Staphylococcus aureus*, *Streptococcus pyogenes* და *Streptococcus pneumoniae*), ისე გრამუარყოფითი კოკები (*Neisseria gonorrhoeae* და *Neisseria meningitidis*). ფილოგენეზის, ფიზიოლოგიისა და გენეტიკის მიხედვით ეს გვარები ერთმანეთისათვის მონათესავე არ არიან. თუმცა აქვთ საერთო ეკოლოგია, არიან რა ადამიანის პარაზიტები.

გრამდადებითი კოკები არიან ადამიანის ერთ-ერთი მთავარი პათოგენები. ითვლება, რომ ისინი იწვევენ ადამიანის ყველა ბაქტერიული ინფექციის სულ მცირე მესამედს, მათ შორის ანგინას, პნევმონიას, შუა ყურის ანთებას (ოტიტს), მენინგიტს, საჭმლით მოწამვლას, კანის სხვადასხვა დაავადებას და სეპტიკური შოკის მწვავე ფორმებს. გრამუარყოფითი კოკები, განსაკუთრებით *Neisseria*-ს გვარის წარმომადგენლები, იწვევენ გონორეასა და მენინგოკოკურ ინფექციას.

სქოლიო
------

1. 1 2  Bacterial Pathogens of Humans en. Todar's Online Textbook of Bacteriology. ციტირების თარიღი: 27 აგვისტო, 2023
**ვლადიმერ ბარკანოვი** (დ. 1826 — გ. 1892, თეირანი, ირანი) — რუსი ფოტოგრაფი.

ბიოგრაფია
---------

1862 წელს ვლადიმერ ბარკანოვი ტფილისში ფოტოგრაფ გოლდშტეინთან ერთად გახსნა ფოტოსახელოსნო.

1869 წელს ქუთაისში ბარკანოვმა და ვიქტორ ვოიუცკმა გახსნეს ფოტო სალონი.

1869 წელს „Bulletin de la Société française de photographie"-ში შესულია ბარკანოვის პირველი განაცხადი წევრობაზე და საზოგადოების მიერ მისი განხილვა. თავის წერილში ბარკანოვი აღნიშნავს რომ ცხოვრობს ქუთაისში და საზოგადოების წინაშე წარდგენილი სურათები გადაღებული აქვს ქუთაისიდან 60-70 ლიეს (≈300 კმ.) მანძილზე მდებარე რეგიონებში. 

1870-1875 წლებში იყო ფრანგული ფოტოგრაფიული საზოგადოების წევრი. 1872 წელს მონაწილეობა მიიღო ქალაქ მოსკოვში მოწყობილ პოლიტექნიკური გამოფენაში. გამოფენაზე გააგზავნა კავკასიის ხედების 163 სურათი და ასევე გელათის მონასტერში დაცული უძველესი ქართული სახარების ფურცლების სურათების კოლექცია (დაჯილდოვდა ვერცხლის მედლით). 1873 წელს ქალაქ ვენაში მოწყობილ მსოფლიო გამოფენაზე გაგზავნა ფოტოსურათების სერია, სადაც მიანიჭეს ქების სიგელი. იმავე წელს ის გადავიდა თბილისში სადაც გახსნა ფოტოგრაფიული სახელოსნო ერევანსკის (თავისუფლების) მოედანზე. 1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის დროს მსახურობდა კავკასიის ფრონტზე სამხედრო კორესპონდენტად. 1880 წლიდან ვლადიმერ ბარკანოვი სურათებს იღებს როგორც პროფესიონალი. 1881 წელს ტულუზაში გამოფენაზე მიანიჭეს პროგრესის დიპლომი. 

ვლადიმერ ბარკანოვი გარდაიცვალა თეირანში 1892 წელს, დაკრძალულია სომხური ეკლესიის ეზოში. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი მემკვიდრე ედუარდ კლარი გახდა.

ვლადიმერ ბარკანოვის ფოტოები ინახება მრავალ მუზეუმში. მათი ძირითადი ნაწილი თავმოყრილია დიმიტრი ერმაკოვის ფოტოკოლექციაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვლადიმერ ბარკანოვი***

* ვ. ბარკანოვის ფოტოგალერეა დაარქივებული 2010-12-19 საიტზე Wayback Machine.. საქართველოს ფოტოგრაფიის მუზეუმი.
* БАРКАНОВ В. В. Кутаис/Тифлис

სქოლიო
------

1. ↑  газ. Кавказ, №86, 1862
2. ↑  ФЛ-905, №6, с.204
3. ↑  გაზ. კავკაზი, N145, 1872
4. ↑  აღნიაშვილი ლ. „სპარსეთი და იქაური ქართველები", ტფილისი 1896, გვ. 57

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ფოტოგრაფია |
| --- |
|  |
| ფოტოგრაფიის ოსტატები | 
* დიმიტრი ერმაკოვი
* ვლადიმერ ბარკანოვი
* ალექსანდრე ენგელი
* კონსტანტინე ზანისი
* ალექსანდრე ივანიცკი
* ივან ნოსტიცი
* ედუარდ კლარი
* დიმიტრი ნიკიტინი
* ალექსანდრე როინაშვილი
* ვასილ როინაშვილი
* გრიგორი ტერ-გევონდიანცი
* გურამ თიკანაძე
 |
|  |
| მოყვარული ფოტოგრაფები | 
* იოსებ ანდრონიკაშვილი
* დავით გურამიშვილი
* სერგეი მარგულოვი
* დიმიტრი შევარდნაძე
* ნინო ჯორჯაძე
 |
|  |
| ფოტოსახელოსნოები საქართველოში | 
* თბილისი
* ბათუმი
* ქუთაისი
* ბორჯომი
* ოჩამჩირე
 |
|  |
| 
* დეგაროტიპები
* ტფილისის ფოტოგრაფ-მოყვარულთა საზოგადოება
* ფოტო-კოლექციები
 |

 |
**ტუამასაგა** (სამ. Tuamasaga) — სამოას ადმინისტრაციული ოლქი მოსახლეობით 89 582 ადამიანი (2011 წელი). მდებარეობს კუნძულ უპოლუს ცენტრალურ ნაწილში. ოლქის ფართობია — 479 კმ².

ოლქის უზენაესი ბელადი ატარებს ტიტულს — *მალიეტოა*. მალიეტოას ტიტულის მფლობელის არჩევაში მთავარ როლს თამაშობს სოფელ მალიეს ცხრა უხუცესი. მალიეტოას კლანის ნაწილი (*აიგა სამალიეტოა*) ასევე ცხოვრობს ოლქებში აიგა-ი-ლე-ტაი და ფაასალელეაგა, ამიტომ მალიეს უხუცესებმა მალიეტოას არჩევისას უნდა გაითვალისწინონ უხუცესების აზრი კუნძულ მანონოდან (აიგა-ი-ლე-ტაის ცენტრი) და საფოტულაფაიდან (ფაასალელეაგას ცენტრი). უზენაესი ბელადი მალიეტოა შედის სახელმწიფოს ოთხი უმაღლესი ბელადების რიცხვში (*ტამა-ა-აიგა*) და მეორეა უფროსობით *ტუი ატუას* შემდეგ (ატუას ოლქი).

ტრადიციის მიხედვით, *ფალეტუამასაგა* (ტუამასაგას პარლამენტი) ომის დროს სხდომებს ატარებს აფეგაში, ხოლო მშვიდობიან პერიოდში — მალიეში. აფეგა ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია და ფალეტუამასაგას სხდომების ჩატარების ძირითადი ადგილია. მალიე — მალიეტოას კლანის ადმინისტრაციული ცენტრია.

ოლქის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს ქვეყნის ერთადერთი ქალაქი — სამოას დედაქალაქი აპია. ეროვნული პარლამენტი სხდომებს ასევე ატარებს ტუამასაგას ოლქში — სოფელ მულინუუში, რომელიც მდებარეობს აპიადან დასავლეთით. ქვეყნის მთავარი პორტი მდებარეობს მატაუტუში — აპიადან ჩრდილოეთით.

სქოლიო
------

1. ↑  მოსახლეობის აღწერა (2011 წელი) City Population
**აერობული ორგანიზმები**, *აერობები* — ორგანიზმები, რომლებსაც ცხოვრება და განვითარება შეუძლიათ მხოლოდ გარემოში თავისუფალი ჟანგბადის ({\displaystyle {\ce {O2}}}) არსებობის პირობებში. ისინი ჟანგბადს იყენებენ როგორც მჟანგავს. აერობულ ორგანიზმებს მიეკუთვნება თითქმის ყველა ცხოველი, მცენარე და სოკო, უმარტივესების უმრავლესობა, აგრეთვე ბევრი პროკარიოტი, ანუ ორგანიზმების აბსოლუტური უმრავლესობა. აერობული ორგანიზმები ბიოლოგიურ ჟანგვას ახორციელებენ უპირატესად უჯრედული სუნთქვის პროცესში — ჟანგვა-აღდგენის რეაქციების (სასუნთქი ჯაჭვის) სერიაში, რომელიც მიმდინარეობს ციტოქრომების მონაწილეობით და სრულდება ციტოქრომოქსიდაზის დახმარებით {\displaystyle {\ce {O2}}}-ის წყლამდე აღდგენით (ბაქტერიებს აქვთ სხვა ოქსიდაზებიც). აერობულ ორგანიზმებს ასევე აქვთ ფერმენტები (კატალაზა, სუპეროქსიდისმუტაზა), რომლებიც უზრუნველყოფენ {\displaystyle {\ce {O2}}}-ის არასრული აღდგენის ტოქსიკური პროდუქტების დაშლას. ზოგიერთ ცხოველში, მაგალითად პარაზიტულ ჭიებში, ჟანგბადის გარეშე ცხოვრება მეორეულ შეგუებას წარმოადგენს. აერობულ ორგანიზმებში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებენ ფოტოსინთეზის უნარის მქონე მცენარეები და ციანობაქტერიები, რადგან მათ მიერ გამოყოფილი {\displaystyle {\ce {O2}}} უზრუნველყოფს ყველა სხვა დანარჩენი აერობული ორგანიზმის განვითარებას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აერობიოზი
* ანაერობული ორგანიზმები

სქოლიო
------

1. ↑   Аэробные организмы // Большая российская энциклопедия. т. 2. — М. 2005. — стр. 599.
**აბრაუ** (რუს. Абрау) — მტკნარი ტბა რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, დაბალმთიან აბრაუს ნახევარკუნძულზე, ნოვოროსიისკიდან 14 კილომეტრში. აბრაუ კეზენოიამის ტბის შემდეგ, კავკასიონის სიდიდით მეორე ტბაა. ზედაპირის ფართობი 1,6-1,8 კმ², სიგრძე 3100 მ-ზე მეტია, უდიდესი სიგანე 630 მ, საშუალო სიღრმე 5,8 მ, მაქსიმალური სიღრმე სხვადასხვა ცნობებით 10-15 მ ფარგლებშია. წყალშემკრები აუზის ფართობი 20,3 კმ².

ტბის მაქსიმალური სიღრმე კაშხალზე შეინიშნება, მაგრამ ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი შემცირდა 30-დან 10,5 მეტრამდე, რაც გამოწვეული იყო გზების მშენებლობისა და ვენახების გაშენების შედეგად გამოწვეული ნაპირების ეროზიის გამო. გაუდინარია. ტბის მუდმივი შენაკადებიდან აღსანიშნავია პატარა მდინარე აბრაუ და დიურსო. 

ტბის წყალშემკრები ფართობის (61 %) დიდ ნაწილს იკავებს იკავებს მდინარე აბრაუს აუზი; ტბის შემდინრე სხვა ნაკადულები იკავებენ 6,3 კმ²-ს (31 %), დანარჩენი 1,6 კმ² (8 %) მოდის საკუთრივ წყლის სარკეზე. მტკნარწყლიანია და მასში ჭაობის მცენარეულობა არ არის განვითარებული. წყალში გახსნილი კირქვის გამო, მისი წყალი მოთეთრო-მოლურჯოა ან ზურმუხტისფერი. ტბის რაიონში განვითარებულია ხმელთაშუაზღვის მშრალი კლიმატი, რომელიც გავლენას ახდენს მის ჰიდროგრაფიაზე: მასში წყლის მაქსიმალური დონე ნოემბრიდან მარტამდე შეინიშნება. ზაფხულში წყალმცირეა. 

ტბის სანაპიროზე მდებარეობს სოფელი აბრაუ. ტბის ნაპირების აქტიური სასოფლო-სამეურნეო და რეკრეაციული ათვისება დაიწყო 1872 წლიდან. 1979 წლიდან ითვლება ბუნების ძეგლად. ჯერ კიდევ 1870 წელს, იმპერატორის ბრძანებით შეიქმნა აგრონომებისა და ინჟინრებისაგან შექმნილი სპეციალური კომისია, რომელმაც შეისწავლა ტბის შემოგარენი, რადგან იმპერატორის ბრძანებით აქ უნდა დაარსებულიყო ახალი ადგილი სახელწოდებით აბრაუ-დიურსო.

კლიმატი
-------

ტბა ზამთარში არ იყინება. წყლის ზედა ფენის მინიმალური საშუალო თვიური ტემპერატურა ნაპირებთან თავის წლიურ მინიმუმს იანვარში აღწევს და საშუალოდ უდრის 0,2°C-ს. წყლის ტემპერატურის სწრაფი მატება ზედა ფენებში იწყება აპრილში და გრძელდება ივლისის ბოლომდე. წყლის საშუალო თვიური ტემპერატურის მაქსიმუმია 24,8°C, ხოლო აგვისტოდან მოყოლებული წყალი თანდათან გაციებას იწყებს. წყლის ზედა ფენის მაქსიმალური ტემპერატურა დარეგისტრირებულია 1954 წელს (29,8°C).

ფლორა და ფაუნა
--------------

ტბის ფლორა და ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია. ტბა მდიდარია თევზით, სულ გვხვდება თევზის 15 სახეობა, მათ შორის: კუმჟა, ფარფლწითელა, კვირჩხლა, იდი, კობრი და სხვა. უშუალოდ ტბის ირგვლივ ხარობს ლავანდა, როზმარინი, ლეღვი და ყურძენი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Информация на kuban-tourism.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-05-18. ციტირების თარიღი: 2019-04-27.

სქოლიო
------

1. ↑  Твёрдый А. В. Абрау // Кавказ в именах, названиях, легендах: опыт топонимического словаря. — Краснодар : Платонов И. 2008. — С. 12.
2. 1 2  Министерство сельского хозяйства Российской Федерации.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2020-04-17.
3. ↑  100-летняя история «русского басса»[*მკვდარი ბმული*]
**ახალი ქსელები** — სატელეკომუნიკაციო პროვაიდერი კომპანია საქართველოში.

შპს „ახალი ქსელები" წარმოადგენს ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის კერძო ოპერატორს საქართველოში. იგი თანამშრომლობს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის წამყვან სატელეკომუნიკაციო კომპანიებთან. კომპანია დაარსდა 1996 წლის 2 აგვისტოს. ეს იყო ახალი სიტყვა ელექტრონული კომუნიკაციების განვითარებისა და მოდერნიზაციის საქმეში. მისი ძირითადი პრიორიტეტია მომხმარებელს მიაწოდოს კავშირის მაღალი ხარისხი და მომსახურების ფართო სპექტრი.

შპს „ახალი ქსელები" აბონენტებს სთავაზობს სატელეფონო და ინტერნეტ-მომსახურებებს. ახალი ქსელების მისიაა ხარისხიანი სატელეფონო და ინტერნეტ-სერვისების მიწოდება აბონენტებისთვის ხელმისაწვდომ ფასად.

„ახალ ქსელებში" ხორციელდება კორპორატიული მართვა სამეთვალყურეო საბჭოს და მენეჯმენტის მიერ. კომპანიაში დასაქმებულია 700-ზე მეტი თანამშრომელი. 

„ახალი ქსელები" გაერთიანებულია (T&T) ჯგუფში, სადაც შედის ისეთი კომპანიები, როგორიცაა:

* შპს „სისტემ-ნეტი"
* შპს „ახტელი"
* შპს „ფოპტნეტი"
* შპს „ჯი-თი-სი"
* შპს „სი-ჯი-სი"
* შპს „ივერია ქსელი"
* შპს „სანაპირო"

„ახტელი" არის „ახალი ქსელების" მიერ დაფუძნებული ერთ–ერთი კომპანია საკომუნიკაციო ქსელების ბაზარზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ახალი ქსელების ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-08-01 საიტზე Wayback Machine.
* MarTV-ის ოფიციალური საიტი
* MarTV-ზე არსებული არხების ტელეპროგრამა და პაკეტები დაარქივებული 2015-10-08 საიტზე Wayback Machine.
* CGC-ს ოფიციალური საიტი
* ახალი ქსელების ოფიციალური Facebook
ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7
**ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7** — დაპროექტდა და შეიქმნა სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა"-ში 2012 წელს.
ნაღმის დანიშნულებაა მძიმედ დაჯავშნული ტანკების, ქვეითთა საბრძოლო მანქანების და ჯავშანტრანსპორტიორების განადგურება გვერდითი პროექციიდან მოხვედრით. ნაღმი რდ-7 განეკუთვნება საინჟინრო საბრძოლო მასალების სახეობას და მისი პირდაპირი დანიშნულებაა მოწინააღმდეგის სატანკო კოლონების გადაადგილების შეფერხება, ტექნიკის მწყობრიდან გამოყვანა ან სრული განადგურება. 

ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7 და მისი დისტანციური მართვის პულტი

ტექნიკური მხარე
---------------

ნაღმის მოქმედება დაფუძნებულია ეგრეთ წოდებული დარტყმითი ბირთვის პრინციპზე. მისი დეტონაციისას წარმოიქმნება ისრისებური ფორმის ჯავშანგამტანი სხეული, რომელიც ჯავშანმანქანის ბორტის ჯავშანს კინეტიკური ენერგიით ხვრეტს. ნაღმს შეუძლია მარტივად გაარღვიოს პირველი თაობის დინამიური დაცვის კომპლექსებით დაცული ტანკების გვერდითი ჯავშანიც. საბრძოლო მდგომარეობაში ნაღმის დეტონაცია ხორციელდება ოპერატორის მიერ დისტანციურად ან ავტონომიურად ნაღმზე დამაგრებული სითბური და სეისმური სენსორების საშუალებით.

ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7 უკანა ხედი
დარტყმითი ბირთვის მოქმედების პრინციპი
**ტექნიკური მონაცემები**

* დასახელება - რდ-7
* მასა - 32 კგ
* ფეთქებადი ნივთიერების მასა - 17,5 კგ
* კალიბრი - 206 მმ
* მოქმედების დიაპაზონი - 5-50 მეტრი
* ჯავშანგამტანობა - 110 მმ
* საბრძოლო ექსპლუატაციის ტემპერეტურული დიაპაზონი - -40°C დან 60°C მდე.
* ჯავშნის გარღვევის დიამეტრი - 120 მმ

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7, სამხედრო ანალიტიკური საიტი www.geo-army.ge;
ოლიმპიური ცეცხლი ტურინში 2006 წელს.
ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ჩატარების ადგილები
ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულების რუკა   ქვეყნები, რომლებმაც ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმარჯვეს ერთჯერ   ქვეყნები, რომლებმაც ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმარჯვეს ორჯერ და უფრო მეტჯერ   ქვეყნები, რომლებმაც ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმარჯვეს ხუთჯერ და უფრო მეტჯერ
**ზამთრის ოლიმპიური თამაშები** — უმსხვილესი საერთაშორისო შეჯიბრება სპორტის ზამთრის სახეობებში, რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ტარდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ეგიდით. ეს თამაშები პირველად 1924 წელს ჩატარდა, როგორც ზაფხულის თამაშების დამატება. ზოგიერთი ზამთრის სპორტის სახეობა ზაფხულის თამაშებში დამატებულ იქნა 1908 და 1920 წელს. 1924-92 წლებში ზამთრის თამაშები იმავე წელს ტარდებოდა, რაც ზაფხულის. 1994 წლიდან ზამთრის თამაშები ტარდება 2 წლის ინტერვალში ზაფხულის თამაშებიდან.

პრიზიორები
----------

1924—2014 წლებში ჩატარებული ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულები საერთოგუნდურ ჩათვლაში 23 ტურნირის შემდეგ გახდნენ:

* საბჭოთა კავშირის დროშასსრკ — 9-ჯერ,
* ნორვეგიის დროშანორვეგია — 7-ჯერ,
* გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშაგერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა/გერმანიის დროშაგერმანია — 4-ჯერ,
* კანადის დროშაკანადა — 1-ჯერ,
* აშშ-ის დროშააშშ — 1-ჯერ,
* შვედეთის დროშაშვედეთი — 1-ჯერ


|  |  |
| --- | --- |
| ოლიმპიური თამაშების რგოლები | *ეს სტატია სპორტისა და სპორტსმენების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ოლიმპიური თამაშები |
| --- |
|  |
| 
*სპორტის სახეობები* • *ყველა მედალი*  • *სოკ* • *ეოკ* • *მედლების მფლობელები* • *სიმბოლოები* |
|  |
| **ზაფხულის თამაშები** | 
1896  • 1900  • 1904  • 19061  • 1908  • 1912  • ~~(1916)~~2  • 1920  • 1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~(1940)~~2  • ~~(1944)~~2,3  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1996  • 2000  • 2004  • 2008  • 2012  • 2016  • *2020*  • *2024*  • *2028*  • *2032* |
|  |
| **ზამთრის თამაშები** | 
1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~(1940)~~2  • ~~(1944)~~2  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1994  • 1998  • 2002  • 2006  • 2010  • 2014  • *2018*  • *2022*  • *2026* |
|  |
| 
**ოლიმპიური თამაშების პორტალი** |

 |
მეფე ლირი: კორდელიას გამოთხოვება. ედუინ ები.
***მეფე ლირი*** (ინგლ. King Lear) — უილიამ შექსპირის ტრაგედია, დაფუძნებული ბრიტანეთის ლეგენდარული მეფე ლირის ისტორიაზე. ტრაგედია მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უდიდეს ნაწარმოებად ითვლება და, შესაბამისად, ლირის როლი დღემდე მრავალ უდიდეს მსახიობს აქვს შესრულებული.

ტრაგედიის დადგმის ორი განსხვავებული ვერსია არსებობს: „მეფე ლირისა და მისი სამი ქალიშვილის ცხოვრების ისტორიის ნამდვილი ქრონიკა", რომელიც 1608 წელს დაიბეჭდა, და „მეფე ლირის ტრაგედია", რომელიც პირველ კრებულში გამოჩნდა 1623 წელს, უფრო თეატრალური ვერსიით. ეს ორი ტექსტი, როგორც წესი, შეჯერებული სახით იბეჭდება, თუმცა მრავალი თანამედროვე რედაქტორის მტკიცებით თითოეული ვერსია დამოუკიდებელი ხასიათისაა.

ინგლისის რესტავრაციის შემდეგ სპექტაკლი ხშირად სახეცვლილი სახით იდგმებოდა, ვინაიდან თეატრების ხელმძღვანელებს არ მოსწონდათ მისი ნიჰილისტური ხასიათი, თუმცა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ის უკვე საყოველთაოდ აღიარეს შექსპირის უზენაეს ქმნილებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *King Lear* – plaintext file at Project Gutenberg.
* King Lear – Searchable, online version of the text.
* BBC audio file. *In Our Time*, BBC Radio 4 discussion.
* Photos of a production of *King Lear*
* King Lear study guide, themes, quotes, character analyses, multimedia, teaching guide
* Joyce Carol Oates on King Lear დაარქივებული 2012-12-15 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
**მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესია** (რუს. Церковь Усекновения Главы Иоанна Предтечи) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. მისამართი, პოკროვკის ქუჩა, სახლი 50. 

ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

ისტორია
-------

მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის არსავლის კარი, 1915 წ.
მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესია
პირველად 1625 წელს მოიხსენიება მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ტაძარი სლობოდა კაზიონაიაში. ეკლესია აგებული იყო ქვისაგან, მანამდე კი არსებულა ხის ეკლესია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე ნაკურთხი.

ტაძრის შემდეგი მშენებლობა გრძელდებოდა, 1722 წლისათვის ააშენეს ეგვტერი წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, 1760 წელს კი - დიმიტრი როსტოველის სახელზე. 1770-1772 წლებში ააგეს სატრაპეზო და სამრეკლო. ეკლესია ააშენეს არქიტექტორ მატვეი თევდორეს ძე კაზაკოვის პროექტის მიხედვით, მოსკოვური კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. 

მოსახლეობაში ტაძრის სახელწოდებები იყო: იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, ნათლისმცემლის ეკლესია და იოანეს ეკლესია.

1934 წელს ეკლესია დაანგრიეს, იგივე ბედი ელოდა სამრეკლოს, მაგრამ დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ხელისუფლებამ ეს მიდგომა შეცვალა. სამრეკლოს შიგნით განათავსეს სახელოსნო და საპარიკმახერო.

1995 წელს სამრეკლო გაარემონტეს, მოხატეს და გადასცეს იაკობ ზებედეს ძის სახელობის ტაძარის მრევლს კაზიონაიის სლობოდაში. 2001 წელს აღსდგა სამრეკლო, რომელზეც დაკიდეს რვა ზარი, რომელთაგანაც უდიდესის წონა იყო 530 კგ. სამრეკლო აკურთხა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსიმ.

არქიტექტურა
-----------

დღემდე შემონახული მოსკოვის იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის ეკლესიის სამრეკლო არის სამიარუსიანი, დაგეგმარებაში სწორკუთხა. 

პირველი იარუსი არის კარიბჭე აგებული კლასიციზმის სტილში. მეორე და მესამე იარუსის კედლები მორთულია დორიული ორდენის პორტიკებით.

სამრეკლოს მეორი იარუსს ქვს სამი ყრუ და ერთი გახსნილი ფანჯარა. მესამე იარუსი კი შესრულებულია იონიური ორდენის სტილში. 

ორი მხრიდან სამრეკლოს დიდი სამამულო ომის წინ მიაშენეს აგურის ორსართულიანი შენობა (არქიტექტორი ა. გ. თურქენიძე). სამეკლო 1990 წლიდან არქიტექტურის ძეგლია.

ლიტერატურა
----------

* Александровский М. И. «Указатель древних церквей в местности Ивановского сорока». Москва, «Русская Печатня», Б. Садовая, дом 14, 1917 г.
* Памятники архитектуры Москвы. Земляной город. М. 1989. С. 274.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Храм Иоанна Предтечи в Казенной слободе დაარქივებული 2018-05-06 საიტზე Wayback Machine.
* Иоанна Предтечи усекновения в Казенной слободе (колокольня)
* Москва. Колокольня церкви Усекновения Главы Иоанна Предтечи в Казённой Слободе
* Церковь Усекновения Главы Иоанна Предтечи, что в Казенной слободе