recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
შაქი-ზაქათალის რეგიონი
**შაქი-ზაქათალის (ეკონომიკური) რეგიონი** (აზერ. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის რაიონები: ბელაქანის, კახის, ქაბალის, ოღუზის, ზაქათალის და შაქის; ასევე ქალაქი შაქი და ზაქათალა.

ფართობი — 8840 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 10,3% შეადგენს. რეგიონში არსებობს წყლის მნიშვნელოვანი რეზერვები. ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. რეგიონის ტერიტორიების სიმაღლის დიდი განსხვავება, მიზეზია მრავალფეროვანი ბუნებრივი პირობების, რეგიონს ახასიათებს ზომიერი კლიმატი. მოსახლეობა — 599,9 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).

ეკონომიკა
---------

რესპუბლიკის პირიტის საბადო მარაგის უმრავლესობა, რაც 90% შეადგენს, ასევე თუთიის 99%, კონცენტრირებულია ამ რეგიონში. კავკასიის რეგიონში არსებული ორი პოლიმეტალის (მადნეულის) საბადოდან ერთი (ფილიზჩაის) მდებარეობს ამ რეგიონში. რეგიონის ტერიტორიის 27% დაფარულია ტყეებით.

სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგებია: თამბაქოს მოყვანა, მეჩაიეობა, მეხილეობა, მარცვლეულის მოყვანა, მევენახეობა, მეცხვარეობა.

### ტრანსპორტი

რეგიონში განვითარებულია სატრანსპორტო ქსელი. სარკინიგზო ხაზი ევლახი-ბელაქანი ექსპლუატაციაში შევიდა გასული საუკუნის 80-იან წლებში, რომელმაც გააფართოვა კავშირი სხვა რეგიონებთან. ხორციელდება ავიარეისები ბაქო-ზაქათალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აზერბაიჯანის ეკონომიკური რუკა დაარქივებული 2015-06-28 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პროგრამა რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების (2004-2008 წწ). დაარქივებული 2016-10-13 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რეგიონები

სქოლიო
------

1. ↑  1.15 Territories, number and density of population by economic and administrative regions of the Republic of Azerbaijan

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზერბაიჯანის რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
* არანი
* აფშერონი
* განჯა-ყაზახი
* ყუბა-ხაჩმაზი
* ზემო ყარაბაღი
* ლენქორანი
* მთიანი შირვანი
* ქალბაჯარ-ლაჩინი
* შაქი-ზაქათალა

 |
|  |
| სხვა დაყოფა | 
* მთიანი ყარაბაღი
* ნახიჩევანი

 |

 |
**რადიოფობია** — ფსიქო-სომატური და ფიზიოლოგიური კომპლექსების ერთობლიობა, რაც გამოხატულია მაიონებელი (რადიაციული) და არამაიონებელი (ელექტრომაგნიტური) გამოსხივების მიმართ შიშით.

რადიოფობია არ უნდა იქნას გათანაბრებული რადიაციული გამოსხივებით მიყენებულ რეალურ საფრთხესთან, რადგან ცოცხალი ორგანიზმის ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზარალი რამდენიმე ზივერტს სცდება, ხოლო რადიოფობიით შებყრობილ ადამიანებს, გაცილებით მცირე დოზით დასხივებისაც კი ეშინიათ.

ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე მომხდარი ტექნოგენური კატასტროფის შემდეგ, ტერმინი რადიოფობია აქტიურად დამკვიდრდა, როგორც ზოგად საზოგადოებრივ, ასევე სამეცნიერო წრეებში.

ამგვარი ფობიის მქონე ადამიანებს აქვთ სამედიცინო რადიოლოგიური კვლევების გავლის შიში, კერძოდ, რენტგენოგრაფიის და კომპიუტერული ტომოგრაფიის. უნდა აღინიშნოს, რომ კომპიუტერული ტომოგრაფიის შედეგად მიყენებული დასხივების ოდენობა, ერთჯერადად 0,4 დან 5,5 მიკროზივერტამდეა, ხოლო რენტგენოგრაფიის დროს დოზა უფრო მცირეა, რაც ჯანმრთელობისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს.

მსგავსი შიში ჰქონდათ სტივ ჯობსს და ბობ მარლის.

სქოლიო
------

1. ↑  „Radiophobia hits USSR after Chernobyl (1988)". *Tyrone Daily Herald*. 1988-02-10. p. 2. ციტირების თარიღი: 2017-04-21.
2. ↑  „Need to alert Chernobyl-area residents of cancer threat debated (1988)". *The San Bernardino County Sun*. 1988-05-14. p. 4. ციტირების თარიღი: 2017-04-21.
3. ↑  andromed ka. ციტირების თარიღი: 2024-01-14
4. ↑  Walton, Alice G.. Steve Jobs' Cancer Treatment Regrets en. ციტირების თარიღი: 2022-03-30
5. ↑  The Tribune (2011-04-17). ციტირების თარიღი: 2022-03-30
**საჰიბა გაფაროვა** (აზერ. Sahibə Əli qızı Qafarova, დ. 19 მარტი, 1955, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკური მოღვაწე, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარე 2020 წლის 10 მარტიდან. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

საჰიბა გაფაროვა დაიბადა 1955 წელს. განათლება მიიღო მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის რუსული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ სწავლობდა აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტის ინგლისური ენის ფაკულტეტზე.

1981 წლიდან მუშაობს ბაქოს სლავურ უნივერსიტეტში. იყო უნივერსიტეტის პრო-რექტორი საერთაშორისო ურთიერთობების კუთხით. 2000–2004 წლებში დასავლეთის უნივერსიტეტის ევროპული ენების ფაკულტეტის დეკანია, ასევე ხელმძღვანელობს ინგლისური ფილოლოგიის კათედრას.

### პოლიტიკური მოღვაწეობა

საჰიბა გაფაროვა არის პარტია ახალი აზერბაიჯანის წევრი. 2010 წლიდან მილი მეჯლისის დეპუტატია. ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის დელეგაციის ხელმძღვანელი. 2018 წლის 28 დეკემბერს დანიშნეს აზერბაიჯანულ-ჩეხური საპარლამენტთაშორისო სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელად. 2019 წელს აკვირდებოდა ბელარუსის საპარლამენტო არჩევნებს.

2020 წლის 10 მარტს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის VI მოწვევის პირველ სხდომაზე აირჩიეს თავმჯდომარედ.

ამჟამად არის აზერბაიჯანის დელეგაციის მეთაური, რომელიც მონაწილეობს სახელმწიფოების საპარლამენტო ასამბლეიაში – დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (სსა დსთ) და თურქულენოვანი ქვეყნების საპარლამენტო ასამბლეიაში (თქსა). [*წყარო არ არის მითითებული 988 დღე*]

აზერბაიჯანში განათლების განვითარებისათვის შეტანილი ღვაწლისათვის 2016 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის განკარგულებით „დამსახურებული მასწავლებლის" საპატიო წოდება მიენიჭა. [*წყარო არ არის მითითებული 988 დღე*]

არის რამდენიმე სახელმძღვანელოს, სასწავლო დამხმარე ლიტერატურის, ერთი მონოგრაფიის, ასევე 80-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიის ავტორი. [*წყარო არ არის მითითებული 988 დღე*]

სქოლიო
------

1. ↑  Milli Məclisin yeni sədri kimdir? - TƏRCÜMEYİ-HAL. Report İnformasiya Agentliyi. ციტირების თარიღი: 2020-03-10.
2. 1 2  Избран новый спикер Милли Меджлиса. Информационное Агентство Репорт. ციტირების თარიღი: 2020-03-10.[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  Сахиба Гафарова: 2019 год был знаменательным для Азербайджана. Trend.Az (2019-12-25). ციტირების თარიღი: 2020-03-10.
4. ↑  Trend.Az.  (2016-01-27) Азербайджанский депутат впервые избрана председателем комитета ПАСЕ. Trend.Az. ციტირების თარიღი: 2020-03-10.
5. ↑  В три рабочие группы по межпарламентским связям Милли Меджлиса избраны руководители. Информационное Агентство Репорт. ციტირების თარიღი: 2020-03-10.
6. ↑  Депутаты Милли Меджлиса выступят в качестве наблюдателей парламентских выборов в Беларуси. Trend.Az (2019-11-14). ციტირების თარიღი: 2020-03-10.
7. ↑  აზერბაიჯანის პარლამენტის სპიკერად პირველად აირჩიეს ქალი, საჰიბა გაფაროვა
მთა რაშმორის მემორიალი
**რაშმორის მთის ეროვნული მემორიალი** (ინგლ. Mount Rushmore National Memorial), კისტოუნთან (სამხრეთი დაკოტა) — აშშ-ის პრეზიდენტთა მემორიალი, რომელიც ამერიკის დაბადების, გაზრდის, თვითმყოფადობისა და განვითარების ხსოვნას ეძღვნება. მთელი მემორიალი 518 ჰექტარს მოიცავს და ზღვის დონიდან 1745 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. კლდეში ნაკვეთი აშშ-ის პრეზიდენტების ჯორჯ ვაშინგტონის, თომას ჯეფერსონის, თეოდორ რუზველტისა და აბრაამ ლინკოლნის პროფილები მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზეა. მემორიალს წელიწადში დაახ. 2 მილიონი მნახველი ჰყავს.

მთას სახელი ცნობილი ნიუ-იორკელი იურისტის ჩარლზ რაშმორის გამო დაერქვა 1885 წელს. მთაზე მონუმენტის კვეთის იდეა დაიბადა სამხრეთ დაკოტის ბლეკ-ჰილზ რეგიონში ტურიზმის გაზრდის მიზნით. ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ, რომელიც მოიცავდა საკონგრესო დელეგაციასა და პრეზიდენტ კელვინ კულიჯს, პროექტმა კონგრესის თანხმობა მიიღო. კვეთის სამუშაოები 1927 წელს დაიწყო და 1941 წლამდე გრძელდებოდა.

ფაქტები
-------

* ბრიტანული როკ-ჯგუფის Deep Purple-ის ცნობილი ალბომის Deep Purple in Rock გარეკანის დიზაინი დაფუძნებულია რაშმორის მთის თემაზე — მასზე გამოსახულია ჯგუფის ხუთი წევრის კლდეში გამოკვეთილი სახე.

სქოლიო
------

1. ↑  Mount Rushmore, South Dakota (1 ნოემბერი, 2004). Peakbagger.com.
2. ↑  Mount Rushmore National Memorial. 6 დეკემბერი, 2005. Mount Rushmore Information. (ინგლისური)
3. ↑  Mount Rushmore National Memorial Frequently Asked Questions. National Park Service. (ინგლისური)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„რაშმორის მთა"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* Google Maps
**თრახაღი** (ცეკვა ხმლებით, სომხ. թուր — ხმალი + სომხ. խաղ — ცეკვა, სიმღერა, თამაში) — სომხური ნაციონალური ცეკვა. განეკუთვნება საომარ ცეკვებს, ასრულებენ მხოლოდ მამაკაცები (სოლო, დუეტი ან კოლექტიურად).

აღწერა
------

თავდაპირველად შესრულდა როგორც რიტუალური ცეკვა, რომელიც ბრძოლის წინ ჯარისკაცების საბრძოლო ხასიათს აამაღლებდა.

სრულდება ინსტრუმენტული ანსამბლის თანხლებით (შვი, ზურნა, დოლი, ზოგჯერ აკორდეონი) სხვადასხვა სახის იარაღის გამოყენებით — დაშნა, ხმლები, მჭრელი სქელი ჯოხები.

ცეკვა შედგება სწრაფი ტემპით რიტმულად შესრულებული სხვადასხვა მცირე მოძრაობებით და ფეხების ბაკუნით. მოცეკვავე იმიტირებას უკეთებს მებრძოლს: ფართო ნაბიჯებით ის ცოცავს მთაზე, ხტება კლდიდან და მიყავს ბრძოლა ისე,რომ «დედამიწა შეზანზარდეს მტრის ქვეშ».სწორედ ამიტომ შემსრულებლის ძირითადი ამოცანა — საკუთარი უნარების დემონსტრაცია იარაღის გამოყენებაში (ერთი ან მეტი ხმლით).

ჯგუფური შესრულების დროს ორ ჯგუფად გაყოფილი მოცეკვავეები «ებრძვიან» ერთმანეთს ხტუნვით, ტრიალით, ჩაჯდომებით და ადგილების შეცვლით. ერთი რიგი მიდის ან მისდევს მეორეს,სხვა — უკან იხევს და იცავს. ნაბიჯით წინ ისინი ესხმიან თავს მტერს, ნაბიჯით უკან — უკან იხევენ და იცავენ თავს.

გალერეა
-------

* ცეკვა ხანჯლებით.
* ანსამბლი «მასისი», არგენტინა. ცეკვა ხანჯლებით.
* ანსამბლი «მასისი». ცეკვა ხანჯლებით
* ალბერტ კიზირიანი — სომხეთის სახალხო არტისტი, სამხატვრო ხელმძღვანელი საცეკვაო ანსამბლისა «გეღარდ».
* ცეკვა ხანჯლებით.

ლიტერატურა
----------

* Համշէնական պարերը եւ նրանց առանձնայատկութիւնները (ժթ դարի երկրորդ կէս եւ ի դար). Ժ. Կ. Խաչատրեան
* В. З. Акопян «Старый Артвин» — историко-культурный очерк. Электронный каталог Российской государственной библиотеки
**ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონა** (ინგლ. North American Free Trade Agreement, NAFTA; ფრანგ. Accord de libre-échange nord-américain, ALENA; ესპ. Tratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN) — შეთანხმება თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ კანადას, აშშ-სა და მექსიკას შორის. შეთანხმებას ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს 1992 წლის 17 დეკემბერს და ძალაში შევიდა 1994 წლის 1 იანვარს. მან შეცვალა კანადა-ამერიკის შეთანხმება თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ.

ისტორია
-------

ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნისაკენ გადადგმული პირველი ნაბჯი იყო „ებოტის გეგმა", რომელიც მიიღეს 1947 წელს და რომლის მიზანიც იყო აშშ-ის ინვესტიციების სტიმულირება კანადის ეკონომიკის წამყვან სექტორებში. 1959 წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და კანადამ დადეს შეთანხმება ერთობლივ სამხედრო წარმოებაზე, რამაც ხელი შეუწყო ამერიკული სტანდარტების დანერგვას კანადური წარმოების ტექნიკურ აღჭურვილობაში.

შემდეგი ნაბიჯი იყო 1965 წლის ხელშეკრულება სავაჭრო პროდუქციის ლიბერალიზაციის შესახებ. კანადა-აშშ-მექსიკის სავაჭრო-ეკონომიკური გაერთიანების შესახებ დაიბადა 1970-იან წლებში. თავდაპირველად საუბარი მიმდინარეობდა მხოლოდ ენერგეტიკული კავშირის გაფორმებაზე. მსგავს იდეას კი მხარი დაუჭირეს 1980-იან წლებში ამერიკის პრეზიდენტებმა რონალდ რეიგანმა და ჯორჯ ბუშმა. 

1988 წლის სექტემბერში სამწლიანი მოლაპარაკებების შემდეგ ხელი მოაწერეს კანადა-ამერიკის ხელშეკრულებას თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ, რომლის თანახმადაც ათი წლის განმავლობაში აშშ-სა და კანადას უნდა ჩამოეყალიბებინათ თავისუფალი სავაჭრო ზონა. 

შეთანხმება ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნის შესახებ ძალაში შევიდა 1994 წლის 1 იანვრიდან. იგი ამტკიცებდა და აგრძელებდა 1988 წლის კანადა-ამერიკის შეთანხმებას თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ.

მიზნები
-------

ჩრდილოამერიკული თავისუფალი ვაჭრობის ზონის შექმნის მიზანი იყო ვაჭრობისა და ინვესტიციის სფეროში არსებული ბარიერების მოსპობა აშშ-ს, კანადასა და მექსიკას შორის.

ლიტერატურა
----------

* Edward J. Chambers, Peter H. Smith (2002) *NAFTA in the new millennium*. University of California, San Diego. Center for U.S.-Mexican Studies ISBN 0-88864-386-1 ==
* Maxwell A. Cameron, Brian W. Tomlin (2002) *The making of NAFTA: how the deal was done*. Cornell University Press. ISBN 0-8014-8781-1.
* Gary Clyde Hufbauer and Jeffrey J. Schott (2005) *NAFTA Revisited: Achievements and Challenges* Washington, D.C. : Institute for International Economics ISBN 0-88132-334-9
* M. Angeles Villarreal (2010) *NAFTA and the Mexican Economy*, Federation of American Scientists Congressional Research Service. RL34733

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Public Citizen’s Report on NAFTA
* NAFTA Secretariat website
* Border Trade Alliance

სქოლიო
------

1. ↑  North American Free Trade Agreement (NAFTA). Office of the United States Trade Representative.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 17, 2013. ციტირების თარიღი: December 3, 2014.
**სტეპი** რუს. Степь — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა. დაწერილია 1888 წელს და პირველად 1896 წელს ჟურნალ „Северный вестник"-ის მე-3 ნომერში 75-167 გვერდებზე გამოქვეყნდა (ცენზურამ დაუშვა 25 თებერვალს). მოთხრობას საფუძვლად 1887 წლის შემოდგომაზე ავტორის აზოვისპირეთში მოგზაურობების შთაბეჭდილებები დაედო. მწერლის ძმა ალექსანდრე ჩეხოვი მას ავტობიოგრაფიულ მოთხრობას უწოდებდა.

სიუჟეტი
-------

სიუჟეტის მიხედვით, ბიძას თავისი მცირეწლოვანი ძმისშვილი გიმნაზიაში მიყავს. მათ ადგილობრივი ეკლესიის კეთილი, მაგრამ პრაქტიკული წინამძღვარი. ძმისშვილი ეგორუშკა მოწყენილია მშობლიური სახლის დატოვების გამო. გზაში ის ბევრ ახალ ადამიანს ხვდება, მათ შორის გრაფინია დრანიცკაიას, მეაღალეს, დამცირებული ებრაელების ოჯახს და მდიდარ ვაჭარ ვარლამოვს. ავტორი გატაცებით აღწერს სტეპის პეიზაჟს.

პერსონაჟები
-----------

* ივან ივანოვიჩ კუზმიჩევი — ვაჭარი
* მამა ქრისტეფორე სირიელი („პატარა გრძელთმიანი მოხუცი") — ეკლესიის წინამძღვარი
* ბიჭი ეგორუშკა — ცხრა წლის, დედისგან, ოლგა ივანოვნასგან გიმნაზიაში სასწავლებლად გაგზავნილი
* დენისკა — მეეტლე
* ვარლამოვი — მოხუცი ვაჭარი, საქმიანი და ძალაუფლებიანი
* მოისეი მოისეიჩი — ებრაელი
* სოლომონი — მოისეი მოისეიჩის ძმა
* გრაფინია დრანიცკაიას — ლამაზი, კეთილშობილი, მდიდარი ქალბატონი
* პანტელეი — სტაროვერი
* ემელიანი — ყოფილი მგალობელი, რომელიც დონში ბანაობის დროს გაცივდა და სიმღერა აღარ შეუძლია.
* დიმოვი — ახალგაზრდა უცოლო ბიჭი, რომელმაც აღარ იცის მოწყენილობისგან რა ქნას
* ვასია — ასანთის ფაბრიკის ყოფილი მუშა.
* კირიუხა — უბრალო კაცი
* ნასტასია პეტროვნა ტოსკუნოვა — ეგორუშკას დედის დაქალი.

საზოგადოების გამოხმაურება
-------------------------

ახალგაზრდა მწერალს პირველი აღიარება სწორედ ამ მოთხრობამ მოუტანა, ის გახდა მისი დებიუტი „დიდ ლიტერატურაში". ავტორი ნათესავებს აცნობდა მეგობარი ლიტერატორების რეაქციის შესახებ: „პირველმა სუვორინმა წაიკითხა და ჩაის დალევა დაავიწყდა. ჩემ თვალწინ ანა ივანოვამ ის სამჯერ შეცვალა. გაერთო მოხუცი. პეტერსენი სიხარულისაგან თავდაყირა დადის". ბურენინმა მასში ტურგენევისა და ტოლსტოის ტრადიციის პირდაპირი გაგრძელება დაინახა. მირსკი სტეპს ჩეხოვის შემოქმედების მეორე პერიოდის ცენტრალურ ნაწარმოებად თვლის, როდესაც მან პატარა ამბების ნაცვლად დიდი მოთხრობების წერა დაიწყო „სქელი ჟურნალებისთვის".

ეკრანიზაცია
-----------

* 1977 წლის ფილმი, რეჟისორი სერგეი ბონდარჩუკი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოთხრობის ტექსტი დაარქივებული 2017-05-30 საიტზე Wayback Machine. : Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. АН СССР. Институт мировой литературы им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982 гг.

სქოლიო
------

1. ↑  ФЭБ: Гришунин и др. Примечания: Чехов. ПСС. Т. 7. — 1977 (текст)
2. ↑  ФЭБ: Мирский. Чехов. — 1992 (текст)
**აბრაჰამ ბენ მეიერ იბნ ეზრა** (ებრ. אברהם אבן עזרא, აგრეთვე ცნობილი როგორც **იბნ ეზრა**; დ. 1092, ტოლედო, ესპანეთი — გ. 23 იანვარი, 1167. კალაჰორა, ესპანეთი) — ესპანელი პოეტი, ენათმეცნიერი, ნეოპლატონიკოსი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ასტროლოგი და ასტრონომი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა
----------------------

წერდა ძირითადად ებრაულად. 48 წლამდე ცხოვრობდა ესპანეთში. მისი მრავალმხრივი ცოდნის მიუხედავად, ვერცერთის სწორად გამოყენება მან ვერ შესძლო — თითქმის ყოველი მისი წამოწყება წარუმატებლობით მთავრდებოდა, თავად იბნ ეზერაც ღიმილით ამბობდა: მესაფლავე რომ გამოვსულიყავი, ხალხი აღარ მოკვდებოდაო. 1140 წლიდან იგი მოგზაურობდა ევროპაში (იტალია, საფრანგეთი, ინგლისი). სახელი გაითქვა ლირიკულ-ფილოსოფიური ლექსებით. მსოფლმხედველობით ახლოს იდგა ნეოპლატონიზმთან. მეგობრობის, სიყვარულის, გლოვის თემაზე დაწერილი მისი რეალისტური ლექსები გამოირჩევა ფსიქოლოგიური სიღრმით. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი თხზულებაა „ხაი ბენ მაკიცი" — გარითმული პროზით დაწერილი ალეგორიული ნაწარმოები, რომელიც მოგვითხრობს საკუთარი თავის შეცნობის მიზნით ავტორისა და მისი მეგზურის ხაი ბენ მაკიცის სამყაროს ცხრა წრეზე მოგზაურობის ამბავს. ბიბლიის ღრმა ფილოლოგიურ ანალიზზე დამყარებული ორიგინალური კომენტარები იბნ ეზრას ბიბლიური კრიტიკის ფუძემდებელთა რიგებში აყენებს. ავტორია მნიშვნელოვანი შრომებისა გრამატიკის, მათემატიკისა და ასტრონომიის დარგში. საფუძველი ჩაუყარა სამეცნიერო ლიტერატურის თარგმნას არაბული ენიდან. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ „ვეფხისტყაოსანში" მოხსენიებული „ეზროს" სახელდობრ ეს იბნ ეზრა უნდა იყოს. 

იბნ ეზრა ამტკიცებდა, რომ ფიზიკური მეცნიერებები და ასტროლოგია იუდაისტური ცოდნის ნებისმიერი სფეროს საფუძველია. მას ეკუთვნის 50-ზე მეტი ასტროლოგიური ნაშრომი და რიგი ტრაქტატებისა ასტრონომიის, მათემატიკის და თეოლოგიის შესახებ. იბნ ეზრას მხატვრული ნაწარმოებები დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და ისინი ბევრ ენაზე ითარგნმა. მისი რამდენიმე ნამუშევარი (მათ შორის "Tractatus de nativitatibus" და "Introductorium in iudicia astrorum") პიეტრო დ'აბანომ ლათინურ ენაზე თარგმნა.

იბნ ეზრას მიაწერენ ჰოროსკოპების სახლების ერთ-ერთი სისტემის ავტორობას, რომელიც დღეს რეგიომონტანას სახელითაა ცნობილი. იბნ ეზრას წიგნებმა დიდი გავლენა მოახდინა გვიანი შუასაუკუნეების და აღორძინების ხანის ევროპელ ასტროლოგებზე. თანამედროვე ეპოქაში იბნ ეზრას ასტროლოგიური ნაშრომები პირველად 1939 წელს გამოიცა. 

მის პატივსაცემად, მთვარის ხილულ მხარეზე არსებულ კრატერს „იბნ ეზრა" დაარქვეს.

ლიტერატურა
----------

* *ბაბალიკაშვილი ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 71.

სქოლიო
------


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ნეტარი მატრონა
**ნეტარი მატრონა მოსკოველი** (რუს. Матрёна Дмитриевна Никонова; დ. 9 ნოემბერი, 1881 – გ. 2 მაისი, 1952) — რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის წმინდანი.

ბავშვობა
--------

დაიბადა რუსეთში, ტულის გუბერნიის სოფელ სებინოში. გოგონა დაბადებიდანვე ბრმა იყო. გადმოცემის მიხედვით, 8 წლის მატრონას უქვე ჰქონდა კურნების და ნათელმხილველობის სასწაულებრივი ნიჭი. ნიკონოვების პატარა სახლში უამრავმა ხალხმა დაიწყო სიარული; ჯერ ახლომახლო სოფლებიდან, შემდეგ კი სხვადასხვა გუბერნიებიდანაც. ავადმყოფები ურმებითაც კი მიყავდათ. 

1915 წელს მატრონამ შეკვეთით დააწერინა ღვთისმშობლის ხატი სახელწოდებით „დაღუპულთა მომძიებელი". მატრონა ამ ხატს არასდროს არ განშორებია და ყველგან თან დაქონდა. უსინათლო მატრონას 16 წლის ასაკში ფეხებიც წაერთვა და მას შემდეგ აღარასდროს უვლია. 1925 წელს მატრონა მოსკოვში გადავიდა, სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა. ავადმყოფობათაგან განსაკურნებლად და სულიერი რჩევების მისაღებად მატრონას მოსკოვშიც მრავალი ადამიანი აკითხავდა. მატრონა ყველას ეუბნებიდა, რომ თვითონ კი არ იყო მკურნალი, არამედ მისი ლოცვებით და შუამდგომლობით თავად უფალი ქრისტე კურნავდა ადამიანებს.

დევნა
-----

საბჭოთა მილიცია მატრონას დაპატიმრებას რამდენიმეჯერ შეეცადა, მაგრამ უშედეგოდ. ბევრი მისი ახლობელი დააპატიმრეს და გაასამართლეს (მათ შორის ზინაიდა ჟდანოვა). ნეტარმა მატრონამ დევნის პერიოდში მრავალი საცხოვრებელი ადგილი გამოიცვალა. დევნა გრძელდებოდა მეორე მსოფლიო ომამდე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მატრონა და სტალინი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნეტარი მატრონა - პოკროვის მონასტერი
* ნეტარი მატრონას ცხოვრება
**მარი ბექაური** (დ. 8 იანვარი, 1990, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მწერალი და ფსიქოლოგი.

ფსიქოლოგიის სპეციალობით დამთავრებული აქვს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 

ლიტერატურულ ასპარეზზე აქტიურად გამოჩნდა 2009 წელს, როდესაც გამოქვეყნდა მისი მოთხრობა „დები." იქიდან მოყოლებული იბეჭდება სხვადასხვა ლიტერატურულ გამოცემებში („Weekend", „ლიტერატურული პალიტრა"). 

2009 წელს კონკურსში „შემოდგომის ლეგენდა" მისმა მოთხრობამ „ლილიანები" დაიმსახურა თბილისის მერიის სიმპატია. იმავე კონკურში 2010 წელს გაიმარჯვა ნომინაციაში „ჟიურის სიმპატია" (მოთხრობა „კედლები"). 

2010 წელს გახდა ლიტერატურული კონკურსის, „წერო 2010", პირველი ადგილის მფლობელი (მოთხრობა „ბავშვობა, როგორიც სინამდვილეშია"). 
2011 წელს გაიმარჯვა ლიტერატურულ კონკურსში „ალერდი" (მოთხრობა „As the squares of hopscotch"). 

2011 წელს მისი მოთხრობა „ჩემი მეზობლები და მეგობრები" ითარგმნა და დაიბეჭდა ლიტვაში, სადაც რამდენიმე ქართველ მწერალთან ერთად მიწვეულ იყო მწერალთა კავშირის მიერ სემინარებზე დასასწრებად. 

2012 წელს მოთხრობა „დები" შევიდა კრებულში „ქართული პროზის ანთოლოგია", რომელიც ითარგმნა ინგლისურ ენაზე და გამოიცა აშშ-ში („Contemporary Georgian fiction"). ამასთანავე, „დების" ინგლისური თარგმანი დაიბეჭდა ლიტერატურულ ჟურნალებში: „World Literature Today" (აშშ) და „Prospect magazine" (ბრიტანეთი). 

მარის მოთხრობები შესულია წლის საუკეთესო 15 მოთხრობის კრებულებში, რომელსაც ყოველწლიურად გამოსცემს ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა: „დები" (2009 წ.), „ბავშვობა, როგორიც სინამდვილეშია" (2010 წ.), „ლევ" (2012 წ.). 

2012 წელს გამოიცა მისი მოთხრობების პირველი კრებული „ელექტროთაობა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარი ბექაური — ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
**პეტრე პეტრეს ძე ჩხეიძე** (დ. 22 ოქტომბერი, 1941, თბილისი) — საქართველოს პირველი საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, შემდგომში საქართველოს ელჩი თურქმენეთსა და ავღანეთში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1941 წლის 22 ოქტომბერს თბილისში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ 1963 წლიდან მუშაობდა პროკურატურის ორგანოებში. იყო ქ. თბილისის პროკურატურის სტაჟიორი, გამომძიებელი, უფროსი გამომძიებელი, საქართველოს სსრ პროკურატურის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა გამომძიებელი.

1971–1975 წლებში იმყოფებოდა პარტიულ სამუშაოზე საქართველოს კომპარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტში, იყო ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების ინსტრუქტორი, განყოფილების გამგის მოადგილე, განყოფილების გამგე.

სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემიის დამთავრების შემდეგ, 1978 წლიდან მუშაობდა სამინისტროს აპარატში, ხოლო შემდეგ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან არსებულ სსრ კავშირის მუდმივ წარმომადგენლობაში ადმინისტრაციულ-საკონსულო რეფერენტურის პირველ მდივნად, მრჩევლად, ხელმძღვანელად.

1984 წლიდან მუშაობდა საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის უცხოეთთან ურთიერთობის განყოფილების გამგედ.

პეტრე ჩხეიძე ნიუ-იორკში ყოფნისას აქტიურად მუშაობდა თურქმენეთის გაზის პრობლემატიკაზე. 

პეტრე ჩხეიძე საქართველოს პრეზიდენტის, ედუარდ შევარდნაძის, დავალებით, აქტიურ კონსულტაციებს აწარმოებდა მსხვილ კორპორაციასთან, რომლებიც ჩართულია ევრაზიის „ენერგეტიკული ბაზრის" გადანაწილებაში. მას ჰქონდა უფლებამოისლება პრეზიდენტ შევარდნაძისაგან, ეწარმოებინა მოლაპარაკებები გადაწყვეტილების მიღებისა და „ჯენტლმენური შეთანხმების" უფლებით. პეტრე ჩხეიძე იყენებდა თავის კავშირებს გაეროში და ურთიერთობას სხვადასხვა ქვეყნის ელჩებთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე ჩხეიძის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია — 29.04.2003
* პეტრე ჩხეიძე: ნიუ-იორკიდან – ქაბულში
* ეროვნული ფოტომატიანე „ივერიელი"

სქოლიო
------

1. ↑  Mr. Peter P. Chkheidze, Permanent Representative of Georgia to the United Nations

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლები გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში |
| --- |
|  |
| 
კახა იმნაძე (2013-დღემდე)  • ალექსანდრე (კახა) ლომაია  (2009-2013)  • ირაკლი ალასანია (2006-2008) • რევაზ ადამია (2002-2006) • პეტრე ჩხეიძე (1992-2002)
 |

 |
**საქართველოს ევგენი ხარაძის ეროვნული ასტროფიზიკური ობსერვატორია** — სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება საქართველოში, დაბა აბასთუმანში, მთა ყანობილზე, ზღვის დონიდან 1700 მ, თბილისიდან 200 კმ-ის დაშორებით.

ობსერვატორიის სამეცნიერო კვლევების ძირითადი მიმართულებებია გალაქტიკების, ვარსკვლავების, მზის ფიზიკის, მზის სისტემის ცთომილების და დედამიწის ზედა ატმოსფეროს შესწავლა.

ისტორია
-------

ობსერვატორია დაარსდა 1932 წლის 28 თებერვალს, პროფესორ ევგენი ხარაძის თაოსნობით და პირველი სამთო ასტროფიზიკური ობსერვატორიაა ყოფილ საბჭოთა კავშირში. 1934 წელს ამ ობსერვატორიაში დაიდგა კარლ ცეისის ფირმის 40 სმ-იანი ტელესკოპი (რეფრაქტორი). იმავე წელს აბასთუმნის ობსერვატორია აირჩიეს წყნარი ოკეანის ასტროფიზიკური ასოციაციის წევრად. 

1936 წელს აბასთუმანში პირველად ჩამოდის უცხოელ ასტრონომთა ჯგუფი, პროფესორ მენზელის თაოსნობით. 

აბასთუმნის ობსერვატორიაში 1942 წელს ქართველი ასტრონომის გიორგი თევზაძის მიერ აღმოჩენილ იქნა მანამდე უცნობი, ორი ახალი კუდიანი ვარსკვლავი „კომეტა", რომელთაც ეწოდა „კომეტა 1942 თევზაძე 1" და „კომეტა 1942 თევზაძე 2". ეს აღმოჩენა წარმოადგენდა პირველ ასტრონომიულ აღმოჩენას, რომელიც ქართველის მიერ იყო შესრულებული. ამ აღმოჩენის გამო წყნარი ოკეანის ასტრონომიულმა კორპორაციამ სან-ფრანცისკოში გამართულ საერთაშორისო ასტრონომთა ყრილობაზე გიორგი თევზაძე დააჯილდოვა „ჟოზეფ დონოჰოეს" მედლით და სამკერდე ნიშნით.

1954 წელს, ობსერვატორიაში დაიდგა 70 სმ-იანი მენისკური ტელესკოპი. 1957 წლიდან ამოქმედდა დედამიწის პირველ ხელოვნურ თანამგზავრზე დაკვირვების სადგური, ორი წლის შემდეგ კი ექსპლუატაციაში შევიდა ყანობილის მთიდან აბასთუმნამდე გაჭიმული საბაგირო გზა.

1961 წელს, ასტრონომმა რ. კილაძემ პირველმა გაზომა სატურნის რგოლების სისქე, ხოლო 1974 წელს მანვე პირველმა შეამჩნია პლანეტა მერკურის ატმოსფერო, ხოლო ა. ჭურაძემ აღმოაჩინა პირველი ზეახალი ვარსკვლავი გალაქტიკაში NGC 3389.

1932-1933 წლებში აბასთუმნის ობსერვატორია იყო უშუალოდ საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატის გამგებლობაში; 1934-1935 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში; 1936-1940 წლებში — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის, ხოლო 1941 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემის შემადგენლობაში.

ობსერვატორია 2007 წლიდან ინტეგრირებულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან და იწოდება, როგორც „ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ევგენი ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია". ობსერვატორიის დირექტორია მაია თოდუა. ობსერვატორიას აქვს საგამომცემლო ბაზა, სადაც 1961 წლიდან ყოველწლიურად გამოიცემა „ასტრონომიული კალენდარი" და „ობსერვატორიის ბიულეტენი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თბილისის განყოფილება

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 15.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 15-16.

სქოლიო
------

1. ↑   დაარქივებული 2012-02-25 საიტზე Wayback Machine.  ე. ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ოფიციალური საიტი
2. ↑   ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი
**ვილმოს გრილუსი** (უნგრ. Vilmos Gryllus, დ. 28 ოქტომბერი, 1951, ბუდაპეშტი) — უნგრელი მუსიკოსი, კომპოზიტორი და მომღერალი, ხალხური ჯგუფის Kaláка-ს დამფუძნებელი, კოშუტას პრემიის ლაურიანტი (2000).

ბიოგრაფია
---------

ვილმოს გრილუსი (მარჯვნივ) და ჯგუფი Kaláka
დაიბადა ბუდაპეშტში ვილმოს გრილუს-უფროსისა და ევა ფოგარასის ოჯახში. მისი უფროსი ძმა მუსიკოსი დანიელ გრილუსია, რომელიც ძმასთან ერთად არის Kaláka-ს დამფუძნებელი. ვილმოსი სწავლობდა ბუდაპეშტის ტექნოლოგიისა და ეკონომიკის უნივერსიტეტში არქიტექტურის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1976 წელს.

1969 წელს მან თავის ძმასთან ერთად დააარსა Kaláka, István Mikó და Balázs Radványi. 1980 წელს ვილმოსს მიყავდა რადიო შოუ „Ki kopog?" („ვინ აკაკუნებს?") პეტერ ლევენტესთან და იდიკო დობრენტეისთან ერთად. 1991 წელს მან და პეტერ ლევენტემ შექმნეს წარმატებული საბავშვო სატელევიზიო შოუ „Égbőlpottyant mesék" („ზღაპრები ციდან"), სადაც ბავშვები უგზავნიდნენ მათ თავიანთ ნახატებს, ხოლო ისინი ამ ნახატების მიხედვით თხზავდნენ ზღაპრებს.

1996 წლიდან ვილმოსი კვლავ გამოდიოდა Kaláka-სთან ერთად, ასრულებდა მუსიკას, რომელიც სხვადასხვა პოეტების ლექსებისგან შედგებოდა.

პრიზები
-------

* პრემია სახელად კოშუტა (2000)
* პრემია Prima Primissima (Kaláka-სთვის, 2004)

ლიტერატურა
----------

* MTI ki kicsoda 2009. ed. Hermann Péter. Budapest: Magyar Távirati Iroda. 2008. ISBN 978-963-1787-283

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვილმოს გრილუსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* Официальный сайт
* Сайт группы Kaláka
**გელა ჭედია** (დ. 14 აგვისტო, 1978, სოფ. ლეციცხვაიე, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 აგვისტო, 2008, სოფ. ფრისი, ერედვის მუნიციპალიტეტი; დაკრძალულია ლეციცხვაიეში, გიორგი ჭყონდიდელის ეკლესიაში) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, მაიორი (2006). დაიღუპა რუსეთ-საქართველოს ომში (2008).

1999 წელს დაამთავრა საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემია და ჩაირიცხა კოჯრის სპეცდანიშნულების ბატალიონში. 2005–2007 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების მეოთხე ქვეით ბრიგადაში ბატალიონის მეთაურად. 2003 წელს კაპიტანი ჭედია მეთაურობდა პირველ ქართულ სამშვიდობო კონტიგენტს ერაყში, შემდეგ მსახურობდა ცხინვალის რეგიონში (2006-2007) და ზემო აფხაზეთში (2007-2008). 2008 წელს დაინიშნა V ქვეითი ბრიგადის 53-ე ბატალიონის მეთაურად. 2008 წლის აგვისტოში რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ხელმძღვანელობდა საბრძოლო ოპერაციას სოფელ ფრისის ტერიტორიაზე, მათ შორის სტრატეგიულად მნიშვნელოვან წვერიახოს მთასთან, სადაც სასიკვდილოდ დაიჭრა. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2008). მის სახელს ატარებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სპეციალური დანიშნულების სასწავლო ცენტრი.

სქოლიო
------

1. ↑  გელა ჭედია, პროექტი „გმირი". საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
2. ↑  გარდაცვლილი მაიორის ცოლი. „რადიო თავისუფლება", RFE/RL. აგვისტო 11, 2021.
**ჯონას კაუფმანი** (გერმ. Jonas Kaufmann; დ. 10 ივლისი, 1969) — გერმანელი ოპერის მომღერალი, დრამატული ტენორი.

დაიბადა მიუნხენში (ბავარია, გერმანია) სადაზღვევო აგენტისა და საბავშვო ბაღის აღმზრდელის ოჯახში. ბავშვობიდან სწავლობდა ფორტეპიანოზე დაკვრას და მღეროდა სკოლის გუნდში. 1989 წელს შევიდა მიუნხენის თეატრისა და მუსიკის უმაღლეს სკოლაში, სოლო მომღერლის კლასში. პარალელურად დაიწყო საოპერო როლების შესრულება ბავარიის სახელმწიფო ოპერაში. სწავლის დასრულების შემდეგ (1994 წ.) დადიოდა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში გასტროლებზე. გამოდიოდა შტუტგარტის, მილანის, პარიზის, ლონდონის, ჰამბურგის, ფრანკფურტის, ზალცბურგის და სხვ. ოპერების სცენებზე. დაქორწინებულია მარგარეტ იოსვიგზე (მეცო-სოპრანო). არის თანამედროვე აკადემიური სცენის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი ტენორი. განთქმულია თავისი რეპერტუარის უნივერსალურობით.

2018 წელს გამოვიდა კინოვერსია ბერლინში, ღია თეატრში ჩატარებული მისი კონცერტისა „ვარსკვლავების ქვეშ".

პრემიები
--------

* 2009 — მუსიკალური კრიტიკის იტალიური ნაციონალური ასოციაციის პრემია ნომინაციაში „საუკეთესო ვოკალი"; ფრანკო აბიატის პრემია; პრემია „გრამაფონი"; წლის მომღერალი; წლის პიროვნება (კლასიკური მუსიკის კატეგორია)
* 2012 — წლის ვოკალისტი; მედალი „განსაკუთრებული დამსახურებისთვის ბოვარიის წინაშე გაერთიანებულ ევროპაში"
* 2015 წლის მომღერალი; საერთაშორისო ოპერის პრემია; პუჩინის პრემია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* 

* ჯონას კაუფმანი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* ფანების საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  „ვარსკვლავების ქვეშ"
**ვახტანგ გორგასლის მოედანი** — მოედანი თბილისში, კრწანისის რაიონში (კალა). მეტეხის ხიდისა და ჟან შარდენის, კოტე (კონსტანტინე) აფხაზისა, ჰოვანეს თუმანიანისა და ვახტანგ გორგასლის ქუჩებს შორის. ვახტანგ I გორგასლის სახელი ეწოდა1958 წელს. თბილისის ძველთაძველი სავაჭრო მოედანი ცნობილია XVII საუკუნიდან. მდებარეობს ქალაქის ორ უძველეს ნაწილს — აბანოთუბანსა და კალას შორის, ხოლო მეტეხის ხიდით დაკავშირებულია მესამე ძველ უბანთან — ისანთან. 

მოედანი რამდენიმე სახელითაა ცნობილი: თავდაპირველად, დაბლა ციხესთან სიახლოვის გამო, ერქვა ციხის მოედანი (ასეა დატანილი ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შედგენილ თბილისის 1735 წლის გეგმაზე). 1750 , ქალაქისა და ციხის გამყოფი კედლის აღების შემდეგ, იხსენიება როგორც ქვემო მეიდანი, მეიდანი (შეტანილია 1841 წლის შედგენილმ ქუჩებსა და მოედნების სიაში, თათრის მაიდანი (დატანილია თბილისის 1851, 1867, 1897, 1934 წლების გეგმებზე), მაიდანი (ასეა შეტანილი თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში; ასევეა თბილისის ქუჩების 1940 წლის ცნობარშიც).

იყო კალის სამხედრო (აქ იმართებოდა სამხედრო აღლუმები), საზოგადოებრივი და სავაჭრო ცენტრი. ყოველდღიური ბაზრობის გარდა აქ ეწყობოდა საკვირაო და სადღესასწაულო ბაზრობაც, სადაც ქარავნები აღმოსავლეთი ქვეყნებიდანავ ჩამოდიოდნენ. მოედნის შუაში გამართულ ჩარდახში იდგა დიდი სასწორი — აქედან ხდებოდა პროდუქტების გადანაწილება ბაზრის ტერიტორიაზე („აოფლიდან მნოასული საქონელი ჯერ ქალაქის მცხოვრებლებს უნდა ეყიდათ და შემდეგ — ქორვაჭრებს". იოსებ გრიშაშვილი). მოედნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში შადრევნიანი წყალსატევი იყო (იარსება XIX დასასრულამდე), რომელშიც კერამიკული მილებით ჩაედინებოდა თაბორის ქედის კალთებიდან გამოყვანილი წყაროს წყალი. მოედანზევე იყო სამეფო დუქნები, ყავახანები, სასადილოები (აშპაშხანა). მოედნის რეკონსტრუქცია დაიწყო XX საუკუნის 20-იან წლებში ყოფილი შუა ბაზრის (ახლანდელი კოტე აფხაზის ქუჩა) გაფართოებასა და კეთილმოწყობასთან დაკავშირებით. შემდეგი რეკონსტრუქციის დროს (1940-1950) მოედანი გაიხსნა მტკვრის მხარეს. რეკონსტრუქციის შედეგად მოისპო მეტად კოლორიტული განაშენიანება მეტეხის ხიდის გარშემო — შაჰ-ისმაილის მეჩეთი (XVI –XVIII საუკუნეები) და მინარეთი, ქარვასლა, შეკიდებულაივნიანი სახლები, რომელთა პირველი სართულები სავაჭროებს ჰქონდა დათმობილი.

ამჟამად მოედანი საკმაოდ გადატვირთულიმნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია. ძველი მოედნის კოლორიტი ასახულია მრავალ დოკუმენტსა თუ მხატვრულ ნაწარმოებში (ჟან შარდენი, ჟოზეფ პიტონ დე ტურნეფორი, გრიგოლ გაგარინი და სხვა).

ვახტანგ გორგასლის I შესახვევი
-----------------------------

**ვახტანგ გორგასლის I შესახვევი** — შესახვევი (ხარფუხი), ვახტანგ გორგასლის მოედნიდან ბეთლემის ქუჩამდე, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც მოედნის I და II ჩიხებითურთ.

ვახტანგ გორგასლის I ჩიხი
------------------------

**ვახტანგ გორგასლის I ჩიხი** — ჩიხი (ხარფუხი), მისასვლელი იბრაჰიმ ისფაჰანლის ქუჩიდან. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ტყავის შესახვევი.

ვახტანგ გორგასლის II ჩიხი
-------------------------

**ვახტანგ გორგასლის II ჩიხი** — ჩიხი (ხარფუხი). მისასვლელი იბრაჰიმ ისფაჰანლის ქუჩიდან. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კომუნალური ჩიხი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი. ქუჩები, გამზირები, მოედნები", თბ. 2008. — გვ. 73, ISBN 978-99928-20-35-3.
**რაისა ქარაია** (დ. 2 იანვარი, 1940, გალი, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

რაისა ქარაია დაიბადა 1940 წელს ქ. გალში. 1965 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაუსწრებელი განყოფილება და მიიღო სწავლული აგრონომის კვალიფიკაცია. 1962 წლიდან მუშაობდა მემცენარეობის საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სოხუმის საცდელ სადგურში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1974 წლიდან მუშაობდა ციტრუსების განყოფილებაში, სადაც ხელმძღვანელობდა გრეიფრუტისა და თურინჯის ჯგუფს.

რ. ქარაია 50-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორია, მათ შორის გრეიფრუტისა და თურინჯის მსოფლიო კოლექციის კატალოგის, წიგნის „გრეიფრუტი და თურინჯი სსრკ-ში" და განყოფილებისა წიგნში „საბჭოთა კავშირის კულტურული ფლორა". მონაწილეა თურინჯის დარაიონებული ჯიშის — „ხეთურის" გამოყვანის და ავტორია ციტრუსების 6 ახალი ჯიშისა. 

1959-1963 წლებში რ. ქარაია იყო გალის საქალაქო საბჭოს ორი მოწვევის, ხოლო 1975-1987 წლებში გულრიფშის სადაბო საბჭოს ხუთი მოწვევის დეპუტატი. იყო გულრიფშის რაიონის ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოება „წმინდა ნინოს" თავმჯდომარე. 1991 წლის 29 ნოემბერს კენჭს იყრიდა გულრიფშის რაიონის №49 საარჩევნო ოლქში აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატად. იყო აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის დეპუტატი.

დაჯილდოვებულია აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით, სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედლით.

ყავს მეუღლე და ორი შვილი.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „აფხაზეთის ხმა", 25 სექტემბერი, 1991

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო დაარქივებული 2021-01-27 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაცია
**რაშად ისმაილოვი** (აზერ. Rəşad İsmayılov; დ. 7 ივნისი, 1974, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი დიპლომატი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი კატარში.

ბიოგრაფია
---------

რაშად ისმაილოვი 1974 წლის 7 ივნისს ბაქოში, ინტელიგენტების ოჯახში დაიბადა. 1981-1991 წლებში სწავლობდა მ. რაჰიმის სახელობის ბაქოს მე-7 საჯარო სკოლაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. 1996 წელს, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი წარჩინებით დაასრულა. 2003 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის საფინანსო-საკრედიტო ფაკულტეტი. მოგვიანებით, მუშაობა გააგრძელა სხვადასხვა არასამთავრობო სააგენტოებსა და ორგანიზაციებში.

2003–2005 იყო გაეროს აზერბაიჯანის წარმომადგენლობის „სიღარიბის დაძლევის განვითარების პროგრამის" ხელმძღვანელი. ასევე იყო გაეროსა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკას შორის დადებული ხელშეკრულებების მაკონტროლირებელი.

2015 წელს, ისმაილოვს მეორე ხარისხის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიოლომატიური წოდება მიენიჭა და აზერბაიჯანის ბათუმში არსებულ საკონსულოში გენერალური კონსულის თანამდებობაზე დაინიშნა. 2018 წლის 7 თებერვალს, ისმაილოვი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, დაინიშნა აზერბაიჯანის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად კატარში.

დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.

სქოლიო
------

1. ↑  Qətərə yeni səfir təyin edilən Rəşad İsmayılov kimdir.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-15. ციტირების თარიღი: 2018-08-21.
2. ↑  Xaricdəki Elçilərimiz – Rəşad İsmayılov Azərbaycanı Batumidə necə təmsil edir.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-08-24. ციტირების თარიღი: 2018-08-21.
3. ↑  პრეზიდენტის ბღზანება დანიშვნის შესახებ
**„კოლაელ ყრმათა მარტვილობა"** — IX საუკუნის ქართული მწერლობის ანონიმური ძეგლი. ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელშიც აღწერილია, როგორ აწამეს 9 გაქრისტიანებული მცირეწლოვანი (7-9 წლისა) ყრმა წარმართებმა (არა უგვიანეს VI საუკუნეში). თხზულება გვაწვდის საყურადღებო ცნობებს ქრისტიანობის ისტორიის ზოგიერთი მხარის გასათვალისწინებლად. ძეგლის მიხედვით მტკვრის სათავის რაიონში - ხევში, რომელსაც კოლაჲ ერქვა, მოსახლეობდნენ ქრისტიანებიც და წარმართებიც. მიუხედავად წარმართთა რიცხობრივი და უფლებრივი უპირატესობისა (სოფლის მთავარიც წარმართი ყოფილა), ქრისტიანები შეუზღუდავად ასრულებდნენ ღვთისმსახურებას თავიანთ ეკლესიაში, მაგრამ სასტიკად ჰქონდათ აკრძალული ქრისტიანობის ქადაგება და გავრცელება წარმართთა შორის. მშობელს განუსაზღვრული უფლებები ჰქონია, მას შეეძლო სიკვდილითაც დაესაჯა ურჩი შვილი. „კოლაელ ყრმათა მარტვილობის" მიხედვით, უმოწყალო მშობლებმა ქრისტიანული სარწმუნოების ერთგულებისათვის კოლაელი ყრმები თითქოს ჯერ სასტიკად აწამეს, ხოლო შემდეგ „განუხეთქნეს თავნი მათნი" და სხვა წარმართთა ხელშეწყობით ჩაქოლეს.

ჩვენამდე მოღწეულია „კოლაელ ყრმათა მარტვილობის" ერთადერთი, X საუკუნის ხელნაწერი, რომელსაც მიაკვლია ნ. მარმა ათონის მონასტერში 1897 წელს, ტექსტი გამოსცეს ნ. მარმა (1903, რუსული თარგმანითურთ), დავით კარიჭაშვილმა (1914) და ი. აბულაძემ (1944).

ლიტერატურა
----------

* *აბულაძე ი.* ქართული და სომხური ლიტერატურული ურთიერთობა IX-X საუკუნეებში. გამოკვლევა და ტექსტები, თბ. 1944;
* *კეკელიძე კ.* ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ. 1960;
* *ჯავახიშვილი ივ.* თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. 8, თბ. 1977;
* *Мари Н. Я.* Мученичество отроков колайцев, «Тексты и разыскания по армяно-грузинской филологии», 1903, кн. 5
* *ბააკაშვილი ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 576-577.
**გურმე** — საკონდიტრო, საწარმო და კაფეების ქსელი. დაარსდა 2012 წელს. 

კომპანია საწარმოს ფლობს თბილისში, მირიან მეფის 70-ში და ფუნქციონირებს კაფე კარტოზიას ქუჩაზე. წარმოდგენილია სხვადასხვა ობიექტებზეც.

„გურმე" მომხმარებელს სთავაზობს საკონდიტრო პროდუქციას, მზა კვებას, ცომეულს, ფურშეტის მომსახურებას, კორპორაციულ მომსახურებას და ა.შ. 

აუდიტის შედეგად, „გურმემ" ISO 22000:2018 საერთაშორისო სერტიფიკატი აიღო. სერტიფიკატი კონკრეტულად კვებით-სამრეწველო მიმართულებას ეხება, რაც იმის აღიარებაა, რომ კომპანიაში წარმოებული პროდუქცია და მომსახურება მაღალი ხარისხისაა. ISO 22000:2018 ნიშნავს, რომ წარმოების პროცესის ყველა ეტაპი შესაბამისობაშია საერთაშორისო სტანდარტთან, იმართება და კონტროლდება HACCP სისტემა, ტარდება ყოველდღიური მონიტორინგი როგორც პერსონალის ჰიგიენის, ისე საწარმოო პროცესების ნაწილში.

„გურმე" თანამშრომლობს მხოლოდ მსხვილ მომწოდებლებთან, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნედლეულს იღებს მხოლოდ თანდართული სერტიფიკატების საფუძველზე. დასაწყობების მიმართულებით, დაცულია FIFO პრინციპი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "გურმე" - ნინო მამულაშვილი Entrepreneur Georgia
* საკონდიტრო „გურმე" ოქტომბერში სამ ახალ ფილიალს ხსნის Business Insider Georgia
* ინფორმაცია კომპანიის შესახებ Company info.ge
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ალექსანდრე ბაგრატიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

პოლკოვნიკი **ალექსანდრე ბაგრატიონ-დავითაშვილი** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს გენერალური შტაბის დაზვერვის უფროსი.

ალექსანდრე ბაგრატიონი საქართველოს დამოუკიდებლობის დროს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პიროვნება იყო. 1918 წლიდან მოყოლებული მან შექმნა და დააკომპლექტა გენერალური შტაბის დაზვერვის ნაწილი და საარქივო დოკუმენტებშიც ხშირად მოხსენიებულია „**ბაგრატიონის მზვერავების**" ამბები. განსაკუთრებით აქტიური ჩრდილოეთ კავკასიის სადაზვერვო ქსელი იყო, რის გასაძლიერებლადაც ბაგრატიონი რესურსებს არ იშურებდა. 

1921 წლის საბჭოთა რუსული ოკუპაციის შემდეგ ალექსანდრე ბაგრატიონი და ქართული დაზვერვის მაღალჩინოსნები მთავრობასთან ერთად ემიგრაციაში წავიდნენ და მათი ხსოვნა და საქმიანობა მძიმე საბჭოთა ტერორის პირობებში დავიწყებას მიეცა.

ალექსანდრე ბაგრატიონი, ისევე როგორც სხვა დევნილი ქართველი სამხედროები პოლონეთის არმიას შეუერთდნენ. მათ შესახებ პოლონელ ისტორიკოსებს არაერთი გამოკვლევა და ნაშრომი აქვთ.

2019 წელს პოლონეთის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტმა ვარშავის უნივერსიტეტის პროფესორის დავით ყოლბაიას ავტორობით გამოსცა მემორიალური ალბომი „რეჩპოსპოლიტას ფრთებქვეშ - ქართული ემიგრაცია პოლონეთში 1921-1939", სადაც ალექსანდრე ბაგრატიონის რამდენიმე ფოტოც არის დაბეჭდილი.

პოლკოვნიკი ალექსანდრე ბაგრატიონი 1955 წელს გარდაიცვალა ლონდონში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მელქისედეკ კედია

ლიტერატურა
----------

* „რეჩპოსპოლიტას ფრთებქვეშ - ქართული ემიგრაცია პოლონეთში 1921-1939", დავით ყოლბაია

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  ფოტოზე ხედავთ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს გენერალური შტაბის დაზვერვის უფროსს პოლკოვნიკ ალექსანდრე ბაგრატიონ-დავითაშვილს, დავით ხვადაგიანი.
აქაველები  დორიელები  ჩრდილო-დასავლეთ დორიელები  იონიელები
**დიდი საბერძნეთი** (ლათ. Magna Graecia, ბერძ. Μεγάλη Ελλάς) — სამხრეთ იტალიაში მდებარე ძველბერძნული ქალაქების ჯგუფი. მათი აქ დაარსება დაიწყო ძვ. წ. VIII საუკუნეში (იხ. ბერძნული კოლონიზაცია), უძველესი ქალაქი იყო კუმე, ყველაზე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ტარენტმა, სიბარისმა, კროტონმა, რეგიუმმა, პოსიდონიამ, ნეაპოლმა. სამხრეთ იტალიის შიდა ნაწილი დასახლებული იყო იტალიური ტომებით, რომლებთანაც ახალმოსახლე ბერძნებს მალევე მოუვიდათ სამხედრო კონფლიქტები, ამას დაემატა ცალკეულ ქალაქთა შორის ომები. კოლონიები თავდაპირველად დაარსდა როგორც მიწათმოქმედების დასახლებები, მაგრამ მალევე მათი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა სავაჭრო საქმე გახდა. მას შემდეგ, რაც კროტონმა ძვ. წ. 510 წელს გაანადგურა მდიდარი და მასთან კონკურენციაში მყოფი სიბარისი, დაიწყო საერთო დაკნინება, რომელიც არ შეეხო მხოლოდ სიცილიას.

ძვ. წ. 474 წელს სირაკუზის ტირანმა ჰიერონ I-მა ეტრუსკები კუმეს ბრძოლაში დაამარცხა. კართაგენელები დაამარცხეს 480 წელს ჰიმერის ბრძოლაში. ამ თავდაცვითი ომების წარმოებით, სირაკუზა თავისი ტირანების მმართველობის დროს დასავლეთ საბერძნეთის წამყვანი მებრძოლი ძალა გახდა. კართაგენელებთან მრავალსაუკუნოვანი ბრძოლის შედეგად სიცილიაზე მრავალი ქალაქი გაუკაცრიელდა. კონტინენტზე კი ერთი მეორის მიყოლებით დაიპყრო რომმა.

ყველაზე ბოლოს, მედგარი ბრძოლის შემდეგ (282–272) დაეცა ტარენტი. დიდ საბერძნეთში ბერძნული ელემენტი იმპერიის ეპოქამდე შემორჩა. ადგილობრივი კულტურის მაღალ დონეზე მიუთითებს, მაგალითად, ელეისა და პითაგორეიზმის სკოლები. ძალიან ძლიერი იყო ბერძნული გავლენა რომზე. ბიზანტიურ ეპოქაში დიდი საბერძნეთის ბერძნული მოსახლეობა კვლავ გაიზარდა, მისი ნაშთები სამხრეთ იტალიაში ახლაცაა შემორჩენილი.

ციტატა
------

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „...სანამ მიწა იტალიის გახდებოდა, იყო დიდი საბერძნეთი." |
|  | (ოვიდიუსი, Fasti, IV) |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუკა

სქოლიო
------

1. 1 2 3  *Гладкий В. Д.* Древний мир : Энциклопедический словарь в 2-х томах. — М.: Центрполиграф, 1998.
**ბესარიონ ნიჟარაძე**, *თავისუფალი სვანი* (ფსევდონიმები — ბესარიონ სვანი,
სვანი; დ. 21 ნოემბერი, 1852, უშგული — გ. 1919, მესტია) — ქართველი ეთნოლოგი, პუბლიცისტი, სასულიერო პირი, ფოლკლორისტი.

ბიოგრაფია
---------

ბესარიონ ნიჟარაძე დაიბადა 1852 წლის 21 ნოემბერს სოფელ უშგულში. 1866 წელს იგი შევიდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, რომელიც 1874 წელს დაამთავრა და ჩაერიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. თბილისის სემინარიაში ბ. ნიჟარაძე სწავლობდა 1878 წლამდე. 

1878-1883 წლებში ნიჟარაძე მსახურობდა სვანეთის საბოქაულოში საქმისმწარმოებლად. 1883 წლიდან ის კვლავ ქუთაისში გადადის და სათავადაზნაურო სასწავლებელში აღმზრდელად იწყებს მუშაობას. ამ თანამდებობაზე დარჩა იგი 1892 წლამდე.

1891 წელს ბესარიონ ნიჟარაძემ ცოლად მოიყვანა ქუთაისელი აზნაურის ქალი ალექსანდრა პავლეს ასული ნორაქიძე და მეუღლითურთ სვანეთში დაბრუნდა. იგი ინიშნება სოფელ იფარში ახლადგახსნილი სკოლის გამგე-მასწავლებლად. 1892 წელს მღვდლად ეკურთხა და საეკლესიო მსახურიც დაიწყო. მსახურობდა მღვდლად იფარისა და მესტიის ეკლესიებში, ამასთან სისტემატურად მასწავლებლობდა და აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. 

პირველი წერილი გამოაქვეყნა 1873 წელს. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში ("შრომა", "დროება", "ივერია" და სხვ.). წერილებსა და ნარკვევებში ეხებოდა სვანეთის ისტორიის, ეთნოგრაფიის, არქეოლოგიის, ფოლკლორის, გეოგრაფიისა და ენის საკითხებს. მისი თხზულებები თავმოყრილია წიგნში "ისტორიულ-ეთნოგრაფიული წერილები", რომელიც თარგმნილია რუსულად და გერმანულად. ქუთაისში გამოიცა კრებული "სვანური ზღაპრები" (1893). გამოქვეყნებული აქვს აგრეთვე სვანურ-რაჭული საგმირო-საისტორიო სიტყვიერების ნიმუშები. მას ეკუთვნის გამოკვლევები: "სვანეთის მანუკრისტები"("ივერია", 1903, N194), "სვანეთის ხელნაწერები"("მოამბე", 1904, N9, 10), "მოკლე მიმოხილვა სვანური გრამატიკისა"("ძველი საქართველო", ტ. II, ტფ. 1911-1913) და სხვ. ქართველი საზოგადო მოღვაწე.

1919 წლის მაისში ბესარიონ ნიჟარაძე ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა მესტიაში. მისი ნეშტი გადაასვენეს და დაკრძალეს უშგულის ლამარიას ეკლესიის გალავანში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მოკლე განხილვა სვანური გრამატიკისა (ავტორი). - თბილისი, ნეკერი, 2013. - 28გვ.. - ISBN: 978-9941-436-75-8
* ქართულ-სვანურ-რუსული ლექსიკონი = Грузино-сванско-русский словарь : ბალსზემოური დიალექტი (ავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2007. - 264გვ.. - ISBN: 978-99940-61-39-6

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 442.
* ავალიანი გ. ზურაბიანი გ. ეთნოგრაფიული წერილები სვანეთზე, თბ. 1973, გვ. 46-47

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბესარიონ ნიჟარაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გელათის მამაღვთისას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გელათში.

აღწერა
------

გელათის მამაღვთისას ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. ეკლესიას მოგვიანებით სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენი აქვს მიდგმული. ეკლესიის ზომები 8x6 მეტრია, ხოლო მინაშენის ჩათვლით 11.5x8.5 მეტრი. მინაშენის კედლის სისქე 70 სანტიმეტრია, ეკლესიის კედლის სისქე 90 სანტიმეტრი. მკვლევრების აზრით, ეკლესია ადრეული შუა საუკუნეებით თარიღდება. 

ეკლესია ნაგებია კარგად ნათალი მოზრდილი ზომის კვადრებით კირის დუღაბზე. საპირე კედლის წყობა უფრო დიდი ზომის კვადრებია ვიდრე ინტერიერში. კარი დასავლეთ კედელში აქვს გაჭრილი. ეკლესიას მცირე ზომის ერთსაფეხურიანი ცოკოლი შემოუყვება. ნახევარწრიულ შვერილ აფსიდაში ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშებია დატანილი. ცენტრში ტრაპეზის ქვაა შემორჩენილი. ინტერიერში კედლებს დაბალი მერხები (ხარისხი) შემოუყვება. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისგან მცირედ გამოზიდული მხრებით არის გამოყოფილი. ეკლესია გადახურული იყო კრამიტით.

ნაეკლესიარი მთლიანად მიწით იყო დაფარული. ამ ტერიტორიაზე 2023 წელს დასრულდა არქეოლოგიური გათხრები, რომლის შემდეგადაც გამოვლინდა ნაეკლესიარის შემორჩენილი კედლები ასევე, დაინომრა ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ქვები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 45666
**ბრანისლავ ივანოვიჩი** (დ. 22 თებერვალი, 1984) — სერბი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ინგლისურ გუნდ ჩელსიში და სერბეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში, რომელსაც იგი კაპიტნობს. იგი არის უნივერსალური მცველი, რომელიც ძირითადად მარჯვენა მცველად თამაშობს. მან კარიერა დაიწყო მისი მშობლიურ ქალაქის გუნდ სკრემში, საიდანაც უკვე ოფკ ბეოგრადში გადავიდა. იქ მან გაატარა 2 წელი და შემდეგ შედგა მისი ტრანსფერი ლოკომოტივში, სადაც მან მოიგო რუსეთის თასი 2007 წელს. 2008 წლის იანვარში, იგი ლონდონურ კლუბმა ჩელსიმ £9 მილიონად შეიძინა. იგი გუნდის ძირითად ფეხბურთელად ჩამოყალიბდა და არაერთი თასი მოიგო. მათ შორის უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2012 წელს, ინგლისის პრემიერლიგა 2010 და 2015 წლებში და სხვა მრავალი ტურნირი. ასევე იგი 2ჯერ დაასახელეს პრემიერ ლიგის წლის საუკეთესო გუნდში, ჩემპიონთა ლიგის წლის საუკეთესო გუნდში და ევროპა ლიგის ფინალის საუკეთესო მოთამაშედ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბრანისლავ ივანოვიჩი***

* Branislav Ivanović — სტატისტიკა საიტზე Soccerbase.com (ინგლისური)
* Branislav Ivanović national team profile at Reprezentacija.rs