recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნიკოლას ჯეიმზ „ნიკ" ვუიჩიჩი** (ინგლ. Nick Vujicic; სერბ. Николас Џејмс Вујичић; დ. 4 დეკემბერი, 1982, მელბურნი, ავსტრალია) — ქრისტიანობის მქადაგებელი და მოტივაციური ორატორი, რომელიც დაიბადა ტეტრა-ამელიის სინდრომით. მძიმე ბავშვობა ჰქონდა, განიცდიდა მენტალურად, ემოციურად, ფიზიკურად, თუმცა საბოლოო ჯამში, შეეგუა ინვალიდობას და 17 წლის ასაკში დააარსა საკუთარი არაკომერციული ორგანიზაცია „Life Without Limbs" („ცხოვრება კიდურების გარეშე"). 

10 წლის ასაკში თვითმკვლელობა სცადა. იგი მთელ მსოფლიოში გამოდის მოტივაციური სიტყვებით, მისი გამოსვლები ფოკუსირებულია ინვალიდობაზე, იმედსა და ცხოვრების აზრის ძიებაზე. საუბრობს აგრეთვე თავის რწმენაზე და აღნიშნავს, რომ ღმერთი ცვლის ადამიანის გულს და ის თავის საქმეს აკეთებს, და, რომ ღმერთი დიდია, რამეთუ ადამიანს აძლევს შესაძლებლობას დაძლიოს ყველანაირი სირთულე. ნიკ ვუიჩიჩი დაიბადა ავსტრალიის ქალაქ მელბურნში, სერბი ემიგრანტების ოჯახში. ეთნიკურად იგი სერბი-ავსტრალიელია. 

ნიკ ვუიჩიჩს აქვს მეტად იშვიათი დაავადება ტეტრა-ამელიის სინდრომის სახით, ხელები და ფეხები მას არ აქვს დაბადებიდან. ფიზიკური ნაკლულოვანების მიუხედავად, იგი ჯანმრთელი დაიბადა. ნაწილობრივ გააჩნდა ერთი ტერფი ორი შეზრდილი თითით. ქირურგიული ოპერაციის შემდეგ, რომელიც მიმართული იყო თითების გაყოფისაკენ, მისცა ბავშვს სიარულის, ცურაობის, სკეიტბორდზე და სერფინგის დაფაზე სრიალის, კომპიუტერთან მუშაობისა და წერის საშუალება. 21 წლის ასაკში დაამთავრა გრიფითის უნივერსიტეტი. მოგზაურობს მთელ მსოფლიოში და კონცენტრირებულია მოზარდების პრობლემების საკითხებზე. იძლევა ინტერვიუებს მსოფლიოს სხვადასხვა ტელეკომპანიებისათვის. იმყოფებოდა ხუთი კონტინენტის 60-მდე ქვეყანაში. მოტივაციური საუბრებით გამოდის TED-თან ერთად. 

2005 წელს ნომინირებული იყო „წლის ახალგაზრდა ავსტრალიელის" პრემიაზე. მისი პირველი წიგნი სახელწოდებით „Life Without Limits: Inspiration for a Ridiculously Good Life" გამოქვეყნდა 2010 წელს Random House-ის მიერ. 2009 წელს მონაწილეობა მიიღო მოკლემეტრაჟიან დამოუკიდებელ ფილმში „პეპლის ცირკი", რომელსაც გახდა Doorpost Film Project-ის მთავარი პრიზის გამარჯვებული. 2010 წელს ფილმმა Method Fest Independent Film Festival-ზე გაიმარჯვა კატეგორიებში: საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი და საუკეთესო მამაკაცის როლი მოკლემეტრაჟიან ფილმში და საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის მიიღო მაყურებელთა სიმპათიის პრიზი; აგრეთვე Feel Good Film Festival-ზე მიიღო ჯილდო როგორც საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანმა ფილმმა. 2012 წლის 12 თებერვალს ნიკ ვუიჩიჩი დაქორწინდა კანაე მიიაჰარაზე, ხოლო 2013 წლის 14 თებერვალს მათ შეეძინათ ვაჟი — კიესი ჯეიმზ ვუიჩიჩი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნიკ ვუიჩიჩი***

* „ცხოვრება კიდურების გარეშე" (ინგლისური)
* ურთიერთობა არის სიმაღლე დაარქივებული 2010-06-16 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ვიდეო ინტერვიუ ვუიჩიჩთან ერთად (ინგლისური)
* ნიკ ვუიჩიჩის სურათები და ქორწილი დაარქივებული 2015-03-25 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
**ილია (ილიკო) პავლეს ძე კაკაბაძე** (დ. 1869, კუხი, ქუთაისის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალისტ-რევოლუციონერი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

განათლება მიიღო ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში, თუმცა უსახსრობის გამო სწავლის მიტოვება მოუხდა. ახალგაზრდობიდანვე თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებთან, მისი სტატიები ქვეყნდებოდა „კვალში", „ცნობის ფურცელსა" და „შრომაში". სწავლის შეწყვეტის შემდეგ მუშაობდა ჭიათურის შავი ქვის მრეწველობაში. თავდაპირველად დაუახლოვდა „მესამე დასის" ჯგუფებს, 1900 წლიდან კი მიემხრო გიორგი ზდანოვიჩის იდეებს. 1902 წელს ევროპის ეკონომიკის გასაცნობად წავიდა საზღვარგარეთ. ევროპიდან დაბრუნების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო მრეწველთა საბჭოს დაარსებაში ზდანოვიჩთან ერთად. 1904 წლიდან იყო სოციალისტ-ფედერალისტთა სარევოლუციო პარტიის წევრი, შემდგომში მიემხრო სოციალისტ-რევოლუციონერებს. 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო ჭიათურა-ყვირილას პარტიული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი და პარტიული წითელი რაზმის მეთაური. 1907 დაიჭირეს ჟანდარმებმა, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1907-1908 წლებში იმყოფებოდა მიმალვაში.

1917 წლის რევოლუციის შემდეგ ეწეოდა პარტიულ მუშაობას. 1918 წელს აირჩიეს ქუთაისის ქალაქის ხმოსნად. 1918 წელს საქართველოს სოციალისტ-რევოლუციონერთა სიით გახდა საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. იყო ეროვნული საბჭოს საფინანსო კომისიის წევრი. 1919 წლის თებერვლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა საქართველოს სოციალისტ-რევოლუციონერთა სიით. საკანდიდატო სიაში 24-ე ნომერი იყო. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ ცნობები არ მოიპოვება.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 212.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ილია კაკაბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ზემო კაჭრეთის გორასამარხი** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთში, სოფლის დასავლეთით ბრიმაწყლად წოდებულ ტერიტორიაზე. განეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანიდან გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის გარდამავალ პერიოდს. 

გორასამარხს 1992 წელს მიაკვლია და გათხარა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა კიაზო ფიცხელაური). გორასამარხის ყრილი წარმოადგენს მიწის ზეინულს, გარშემო რიყის ქვების დიდი წრით. ყრილს ზემოდან ქვის ჯავშანი აქვს.ყრილის ქვეშ ორი სამარხი აღმოჩნდა ორივე დამხრობილი სამხრეთიდან დასავლეთისკენ. ერთ-ერთ სამარხში მიცვალებულის ჩონჩხი აღმოჩნდა რომელიც დაკრძალული იყო მარჯვენა გვერდზე. კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილოეთისკენ. მიცვალებულის ქვედა კიდურების არეში კი გაიწმინდა წვრილფეხა საქონლის მთლიანი ჩონჩხი, რომელზედაც მაღალფეხიანი პატარა სასმისი იყო დამხობილი. მიცვალებულის თავის უკან მსხვილფეხა საქონლის კიდურის ერთი ძვალი გამოვლინდა. თავი ბეჭი და სხვა ძვლები ეწყო სამარხის ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივ. სამარხში აღმოჩნდა უხეშკეციანი, დიდი ქვაბქოთანი, შავპრიალა ჯამი, დერგის ნატეხები, პირვიწრო და მუცელგანიერი შავპრიალა ჭურჭელი, რომელსაც ნაპრიალები ორნამენტის გარდა აქა-იქ თეთრი საღებავით მოხატვის კვალი ემჩნეოდა. მეორე სამარხშიც ერთი მიცვალებული აღმოჩნდა, დაკრძალული მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით ჩრდილოეთისკენ. სამარხის ჩრდილოეთ კედლის გაყოლებით წვრილფეხა საქონლის ძვლები გამოვლინდა სამარხში. აღმოჩნდა ასევე თიხის ჭურჭელი- უხეშკეციანი ქვაბქოთნის ფრაგმენტები და მაღალფეხებიანი პატარა სასმისი. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

ლიტერატურა
----------

* *მაისურაძე ბ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 140.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გელაშვილი**. |

**ნიკოლოზ იოსების ძე გელაშვილი** (დ. 4 იანვარი, 1973, თბილისი — გ. 26 აპრილი, 2009, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, სცენარის ავტორი, ოპერატორი.

1996 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური გეოგრაფიის ფაკულტეტი. 2000–2005 წლიდან სწავლობდა — საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში სანახაობითი ტელედადგმის რეჟისორის სპეციალობით. 2002 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხტვრული ფილმი ბოლო დღე. 2003 წელს მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „უძილობა". 2004–2006 წლებში დაამთავრა საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის უმაღლესი სარეჟისორო კურსები, კინო რეჟისორის სპეციალობით. 2006 წელს გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „დედა".

2009 წლის 26 აპრილს ტრაგიკულად გარდაიცვალა სატელევიზიო შოუ „ვარსკვლავების აკადემიის" შენობის ჩამონგრევისას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკა გელაშვილი დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**თორთომის ციხე** (თურქულ წყაროებში **თორთუმი**, ევროპულ წყაროებში **კორკონი**) — არქიტექტურული ძეგლი ისტორიულ ტაოში (ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზე), მდინარე ოლთისისწყლის მარცხენა შენაკადის, — თორთომისწყლის სათავეებთან. ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში თორთომის ციხე კარგად ყოფილა შემონახული და, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი შენიშნავს, ძლიერ წააგავდა გორის ციხეს. 

თორთომის ციხე დიდი და კარგად გამაგრებული სიმაგრე ყოფილა. თურქების დახასიათებით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „თორთუმის ციხესიმაგრე, ერთ-ერთი უმტკიცესი, ჯოჯოხეთური და აუღებელი სიმაგრე, ცის კამარას მიბჯენილი ბასტიონებით, ერთ-ერთი ყველაზე განთქმულია ციხესიმაგრეთა თანავარსკვლავედში." |
|  |  |

 თორთომის შიდაციხეში სხვადასხვა საფორტიფიკაციო ნაგებობასთან ერთად განლაგებული ყოფილა საცხოვრებელი სახლები და ეკლესია, რომლის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი. ოსმალთა დაპყრობების შემდეგ თორთომის ციხეში სულთან სულეიმანის ჯამეც გაჩნდა. ციხის ქვედა გარეუბანში შვიდასამდე კეთილმოწყობილი ნაგებობა მდგარა. ქალაქს ჰქონდა აბანოები, ფუნდუკები, დუქნები. აქვე ყოფილა მარილის საბაჟოც. საცხოვრებელ სახლებს გარს ერტყა ბაღ-ვენახები. თორთომის ციხე ტაოს ერთ-ერთი თემის – თორთომის – ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. დროთა განმავლობაში მას სხვადასხვა ფეოდალური საგვარეულო ფლობდა, მ. შ. ფანასკერტელები, ჯაყელები. XVI საუკუნის დასაწყისში ციხეს დაეუფლნენ ჯაყელთა ვასალები, ქურცინა და მისი შვილები. ამავე საუკუნის შუა წლებში მას განაგებდა ვინმე როსტომი. თორთომის ციხეს უაღრესად დიდი სამხედრო-სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მცირე აზიიდან საქართველოში შემომავალ უმთავრეს გზებს იცავდა. ციხის მდებარეობა საშუალებას აძლევდა მეციხოვნეებს გამკლავებოდნენ მოწინააღმდეგის ჭარბ ძალასაც (მაგ. ციხესთანთან თაყა ფანასკერტელმა დაამარცხა შემოსული თურქმანი დამპყრობლები). ეს გარემოება მტერმაც კარგად იცოდა და საქართველოში დასამკვიდრებლად ამ ციხის აღებასაც ცდილობდა. XI საუკუნეში ციხეში ბიზანტიური გარნიზონი იდგა, მოგვიანებით კი, XIV–XV საუკუნეებში, ციხე თემურლენგისა და უზუნ-ჰასანის ჯარისკაცებს ეპყრათ. მაგრამ მტრის ყოველი ასეთი წარმატება ეპიზოდური ხასიათისა იყო. 1549 წელს, ერთკვირიანი ბრძოლის შემდეგ, თორთუმის ციხე ოსმალებმა აიღეს და იგი თორთომის სანჯაყის ადმინისტრაციულ ცენტრად გამოცხადდა.

ლიტერატურა
----------

* *ჭეიშვილი გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 4, თბ. 2018. — გვ. 93-94.
* *აბულაძე ც.* თურქული წყაროები XVI ს. I მეოთხედის სამცხე-საათაბაგოს ისტორიისათვის, თბ. 1983
* *Такайшвили Е.* Археологическая экспедиция 1917 года в южные провинции Грузии, Тб. 1952
**საზღვაო სპეციალიზირებული პორტი ნიკა-ტერა** მდებარეობს მდინარე სამხრეთ ბუგის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის შესართავიდან 38 მილის დაშორებით. ქალაქ მიკოლაივის ვიტოვკის რაიონში. ის არის უკრაინაში ერთადერთი კერძო საზღვაო პორტი, რომლის ანალოგი არ არსებობს.

პორტი აწარმოებს სხვა და სხვა მომსახურებას ტვირთების გადაზიდვებში: სატრანსპორტო-საექსპედიციო, სასაწყობო ოპერაციები, პორტში ჩატვირთვა-გადმოტვირთვის პროცესი მიმდინარეობს სამ ტერმინალზე, სპეციალიზაციით: \*გენერალური ტვირთების ტერმინალი; \*სასუქების ტერმინალი; \*ხორბლეულის ტერმინალი.

ბოლო წლებში ქვეყანაში შექმნილი პოლიტიკური სიტუაციის გამო ამ პორტის დამაარსებელი და მფლობელი დენკოვიჩი 2011 წლის ბოლოს იძულებული იქნა მიეყიდა პორტი ახალი მფლობელისათვის ბატონ ფირტაშისათვის, რომლის მიმართ ახლანდელი ხელისუფლება ლოიალურ დამოკიდებულებაშია.

პორტის სპეციალიზაცია
--------------------

პორტი **ნიკა-ტერას** პანორამა
პორტი სპეციალიზებულია შემდეგი ტვირთების გადასაზიდად: 

* სასუქების ნაყარი საწყ;
* კალიუმის ქლორიდი,
* ამონიუმის სულფატი, ამონიუმი,
* კარბამიდი,
* რთული მინერ. სასუქები NPK 15-15-15,
* რთული მინერ. სასუქები NPK 16-16-16
* კიროვანი სელიტრა,
* ამიაკური სელიტრა,
* დიამონიუმის ფოსფატი,
* კალიუმის სულფატი (big bag),
* ხორბალი 4, 5, 6 კლასის
* ბარდა,
* შვრია,
* სიმინდი,
* გენერალური ტვირთები,
* კონტეინერები,

ტექნიკური მაჩვენებლები
----------------------

პორტში ერთდროულად შეიძლება ორი 40 000 ტონიანი ტვირთამწეობის გემის და ერთი 20 000 ტონიანი გემის მომსახურება, სიგრძით 215 მ, სიღრმე სრული დატვირთვის დროს 10.3 მ.
რკინიგზა, საავტომობილო გზები და ზღვა პორტს აკავშირებს მსოფლიოს სატრანსპორტო ქსელს. პორტში არის ვაგონების დასაცლელი ორი სადგური.დღეღამეში ისინი 200 ვაგონს ამუშავებენ. ავტომობილების დაცლის პუნქტი ერთ საათში 20 მანქანას ამუშავებს. 

* საწყობიდან სასუქების გადატვირთვა გემებზე ხდება 7000 ტ/24ს.
* ხორბლეულის გადატვირთვის სიჩქარეა 10000 ტ/24ს.

პორტში არის 5 ნავმისადგომი საერთო სიგრძით - 1045 მ.

სპეციალიზირებული პორტი "ნიკა-ტერა"-ს გეგმა

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **ნავმისადგომები**

| ნავმისადგომის # | სიგრძე | სიღრმე |
| --- | --- | --- |
| № | მეტრი | მეტრი |
| 0 | 220 | 12,5 |
| 1 | 100 | 11,5 |
| 2 | 233 | 11,5 |
| 3 | 247 | 12,5 |
| 4 | 245 | 12,5 |

 |

* ნავმისადგომი № 1 და № 2 გამოიყენება ნაყარი სასუქების გადასატვირთად.
* ნავმ. № 3 გენერალური ტვირთების გადასატვირთად.
* ნავმ. № 0 და № 4 შეუძლია მიიღოს გემები რომელთა დედვეიტი 70000 ტ. ხორბლეულის გადასატვირთად.

პორტის ტერიტორიაზე 4 საწყობია 135000 ტ. ტევადობის და ასევე ღია 52 000 კვ.მ. სასაწყობო ფართი მინერალური სასუქებისათვის.ხორბლეულის ტერმინალის ტერიტორიაზე მდებარეობს იატაკიანსაწყობი საცავი ხორბლეულისათვის 40000 ტ. ტევადობის და ელევატორი 100000 ტ. მოცულობის. პორტს წელიწადში შეუძლია 4000000 ტ. გადამუშავება
2006 წ. ტვირთბრუნვა იყო 2500000 ტ. 
პორტის წყლის ფონდის ფართობი (საოპერაციო აკვატორია და მისასვლელი არხი) შეადგენს 536485 კვ. მ.
პორტის სახმელეთო ნაწილის ფართობი შეადგენს 422718 კვ. მ.
**მყინვარული კომპლექსი**, **გლაციალური კომპლექსი** — ერთიანი მყინვარული წარმონაქმნი, რომელიც შედგება სხვადასხვა მორფოლოგიური ტიპის მყინვარისაგან მასში მიმდინარე უწყვეტად დაკავშირებული ბუნებრივი პროცესების წარმოშობით.

გამოიყოფა სხვადასხვა ტიპის მყინვარული კომპლექსი. კონტინენტური მყინვარული კომპლექსი წარმოდგენილია ყინულოვანი ფარით, მსხვილი ყინულქუდით, გამყვანი და შელფური მყინვარებით. კუნძულოვანი მყინვარული კომპლექსი შეიცავს გუმბათებსა და გამყვან მყინვარებს. მთა-საფარული მყინვარული კომპლექსი ძირითადად შედგება მთათაშორისი მყინვარული პლატოებისა და ხეობის მყინვარებისაგან. მთიანი ქედებისა და კონუსური მწვერვალების მყინვარული კომპლექსი იკავებს მთების ზედა ნაწილს, შეიცავს დაკიდულ და ხეობის ტიპის ყველა მყინვარს, გამყინვარების ხარისხი აქ 70–80 %-ს აღწევს. პლატოების, კალთებისა და მთისწინეთის მყინვარული კომპლექსი წინამავალთან შედარებით წარმოიქმნება შედარებით მშვიდ რელიეფზე, გვხვდება მთის გამყინვარების თითქმის ყველა მორფოლოგიური ტიპი.

გეომორფოლოგიაში მყინვარული კომპლექსი ხეობის მყინვარის ბოლო ნაწილში, ან კონტინენტური მყინვარის ცალკეული განშტოებების სიახლოვეს კანონზომიერად განლაგებული მყინვარული რელიეფის ფორმებისა და ნალექების ერთობლიობაა. მყინვარულ კომპლექსში განასხვავებენ: ბოლოკიდურ (ენის) აუზს, რომელიც წარმოდგენილია ბორცვიან-მორენული ვაკით ან დახშული ქვაბულით, რომელიც ხშირად წყლითაა ამოვსებული; ბოლო მორენის ნახევარრგოლს; გარდამავალ კონუსს; ფლუვიოგლაციალურ ზანდრულ ვაკეებსა და კენჭნარ ტერასებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მყინვარი

სქოლიო
------

1. ↑  Гляциологический словарь / Под ред. В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 527 с.
2. 1 2  Ледниковый комплекс | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-23. ციტირების თარიღი: 2020-12-31.
ნაპრალი ალპებში
ნაპრალი ანტარქტიდაში
**მყინვარული ნაპრალი** — მყინვარის მოძრაობის შედეგად ყინულის მასაში წარმოქმნილი ვერტიკალური ან ციცაბოდ დახრილი ნაპრალები. განასხვავებენ განივ, გასწვრივ და დიაგონალურ მყინვარულ ნაპრალებს. განივი მყინვარული ნაპრალი წარმოიქმნება მყინვარის მოძრაობის გზაზე არსებული მკვეთრი გარდატეხის ადგილზე, გასწვრივი — მყინვარის ენის გაფართოებით, ხოლო დიაგონალური მყინვარული ნაპრალი გლეტჩერის შუა და კიდურა ნაწილების უთანაბრო წინსვლით.

მყინვარული ნაპრალი მუდამ წარმოიქმნება მყინვარის ერთსა და იმავე ადგილზე, მაგრამ ამ პროცესში ყოველ ჯერზე მონაწილეობენ ყინულის ახალი მასები, ხოლო ძველი ნაპრალი მათი წარმოქმნის ადგილიდან ყინულის გადაადგილებისას თანდათან შუშდება, ესე იგი ქრება ყინულის რეჟელაციის შედეგად. მყინვარული ნაპრალის სიღრმე ჩვეულებრივ 20–30 მ-ია და იშვიათად აჭარბებს 50 მ-ს. სიგრძე რამდენიმე ათეულიდან ასეულ მეტრამდეა, სიგანე ჩვეულებრივ, მეტრებით და იშვიათად, პირველი ათეული მეტრებით დაითვლება. ზამთარსა და გაზაფხულზე მრავალი მყინვარული ნაპრალი გადაფარებულია თოვლის ხიდით.

მყინვარის ტერმინუსთან მრავალი მყინვარული ნაპრალი ერთმანეთთან გადაკვეთილია, რითაც წარმოიქმნება ყინულის დაკბილული პინაკლები, რომელსაც სერაკები ეწოდება. ნაპრალი შეიძლება გადაფარებული იყოს თოვლით და გახდეს უხილავი, ხოლო მყინვარის მოძრაობისას სულაც გადაიხუროს. არსებობს ნაპრალის განსაკუთერბული ტიპი — ბერგშრუნდი, რომელიც წარმოიქმნება ფირნის ველის გათხელებული კიდის გასწვრივ, ცირკის ციცაბო ფერდობთან კონტაქტის ზოლში.

მყინვარული ნაპრალი ზოგჯერ გადაჭიმულია მყინვარის პარალელურად, მიუყვება მის სიგრძეს ან კვეთს მას. ღრმა, ციცაბო და ვიწრო მყინვარული ნაპრალები მთამსვლელებისთვის სერიოზულ ხიფათს წარმოადგენს. თოვლის ხიდი შერწყმულია გარემომცველ ლანდშაფტთან, რითაც ფარავს ნაპრალს. საკუთრივ თოვლის ხიდი ადამიანის წონას ჩვეულებრივ, ვერ უძლებს.

ნაპრალს უმეტესწილად გააჩნია ვერტიკალუირ კედლები. სიღრმე და სიგრძე დამოკიდებულია საკუთრივ მყინვარის ფიზიკურ პარამეტრებზე. არსებობს ღია და დახურული ტიპის ნაპრალი, რომელთაგან პირველი კარგად მოჩანს მყინვარის ზედაპირზე და ამიტომ ნაკლებად სახიფათოა მყინვარზე გადაადგილებისას, ხოლო მეორე, ვინაიდან უხილავია, შესაბამისად ხიფათის შემცველიცაა.

წელიწადის დროის, ამინდისა და სხვა ფაქტორების შესაბამისად, ნაპრალი შესაძლოა თოვლით იყოს გადაფარებული. ასეთ შემთხვევაში ნაპრალი არ ჩანს და გადაადგილებისას არსებობს თოვლის ხიდთან ერთად მასში ჩავარდნის საშიშროება. უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მყინვარზე როგორც წესი, გადაბმით ხორციელდება გადაადგილება.

სქოლიო
------

1. ↑  ავტ. კოლექტივი. ზოგადგეოგრაფიულ ტერმინთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ. 2014, გვ. 234.
2. ↑  Гляциологический словарь / Под ред В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 212 с.
3. ↑  Crevasse | BY The Editors of Encyclopaedia Britannica
4. ↑  გეომორფოლოგიური ლექსიკონი, თბ. ნეკერი, 1996, გვ. 31–32
5. 1 2 3  Crevasse by National Geographic | Encyclopedic entry

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4157596-9
* LCCN: sh2005020013

 |
**მშვიდობით, კოლუმბუს** (ინგლ. Goodbye, Columbus) — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ როთის, მხატვრული კრებული, რომელიც თავდაპირველად 1959 წელს გამოიცა. წიგნი ხუთ მოთხრობას აერთიანებს. თითოეული მათგანი ეხმიანება და იუმორისტულად აღგვიწერს მეორე და მესამე თაობის ამერიკელი ებრაელების ყოფას, რომლებიც ტოვებენ ეთნიკურ გეტოებს და გარეუბნებში იწყებენ ცხოვრებას.

ნაწარმოებმა კრიტიკული აღიარება ჰპოვა და ავტორს აშშ-ის ეროვნული წიგნის ჯილდო მოუტანა.. მიუხედავად ამისა, კრებულს კრიტიკა არ მოჰკლებია, რამდენადაც ებრაელი პერსონაჟების დამაკნინებელი აღწერა ამ ეთნოსის არაერთი წარმომადგენლის უკმაყოფილების მიზეზი გახდა. 1962 წელს, რალფ ელისონთან, არანაკლებ გამორჩეულ შავკანიან მწერალთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე, სადაც ისინი თანამედროვე ლიტერატურულ ნიმუშებს განიხილავდნენ, ფილიპ როთის მიმართ საკმაოდ გამომწვევი შეფასებები გაკეთდა მრავალმა ის მიიჩნია ისეთ ებრაული წარმოშობის მქონე მწერლად, რომელიც ებრაელებს ვერ იტანდა. ეს უკანასკნელი მას თან გაჰყვა იარლიყად, რის გამოც შემდეგშიც არაერთხელ გახვეულა კრიტიკის ქარ-ცეცხლში.

მიმოხილვა
---------

კრებულის სათაური — მშვიდობით, კოლუმბუს" — ერთგვარად მიუთითებს საშუალო კლასის ებრაელი ამერიკელების ცხოვრებაზე, დამცინავი და ცინიკური ტონით.

ნაწარმოების პროტაგონისტად გვევლინება ნილ კლუგმანი — დაბალანაზღაურებიანი მუშაკი ნიუარკის საჯარო ბიბლიოთეკაში. ის დეიდა გლედისთან და ბიძა მაქსთან ერთად ცხოვრობს ნიუ-ჯერსის მუშათა კლასის უბანში, ქალაქ ნიუარკში. ერთ ზაფხულს, ნილი გაიცნობს ბრენდა პატიმკინს, რედკლიფის კოლეჯის სტუდენტს, რომელიც საკმაოდ მდიდარი ებრაული ოჯახიდანაა და რომელიც შორტ ჰილზის მდიდარ გარეუბანში ცხოვრობს.

სათაური „მშვიდობით, კოლუმბუს" ბრენდას ძმის, რონის მიერ შესრულებული სიმღერის ტექსტშიც გვხვდება, რომელიც მან, სხვა შემსრულებლებთან ერთად, ოჰაიოს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იმღერა.

აღნიშნულ ნაწარმოებზე დაყრდნობით 1969 წელს გამოვიდა ეკრანიზაცია, რომელშიც მთავარ როლებს ალი მაკგროუ და რიჩარდ ბენჯამინი ასრულებენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფილიპ როთი

სქოლიო
------

1. ↑  "National Book Awards – 1960". Retrieved 2012-03-30. There is a link there to Roth's acceptance speech დაარქივებული 2018-09-22 საიტზე Wayback Machine.. The National Book Awards blog for the 50th anniversary of *Goodbye, Columbus* is essays by five writers[*მკვდარი ბმული*] about the book. The annual awards are made by the National Book Foundation.
2. ↑  Zucker, David J. "Roth, Rushdie, and rage: religious reactions to Portnoy and The Verses." *BNET*. 2008. 17 July 2010.
3. ↑  "Profile: Philip Roth: Literary hit man with a 9/11 bullet in his gun." *The Times*. 19 September 2004. 17 July 2010.
4. ↑   (2005) "3", *Philip Roth : new perspectives on an American author*. Westport, Conn.:  Praeger,   გვ. 43–57. ISBN 9780313018039. OCLC 518020092.
**ნოელ ფიშერი** (ინგლ. Noel Fisher; 13 მარტი, 1984) — კანადელი მსახიობი, რომელიც ცნობილია მიკი მილკოვიჩის როლის შესრულებით სერიალში „უსირცხვილო", ისევე როგორც კაელ მალოი როლით სერიალში „The Riches". მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ბინდის საგა: განთიადი — ნაწილი 2", რომელშიც განასახიერა 1500 წლის ვამპირი ვლადიმერი. ნოელმა შეასრულა მიქელანჯელოს როლი 2014 წლის ფილმში „კუ ნინძები და მის გაგრძელებაში „კუ ნინძები II". მას აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთ სერიალებში როგორებიცაა: „იფიქრო როგორც დამნაშავემ: ეჭვმიტანილის საქციელი", „სიცრუის თეორია", „ძვლები", და „კანონი და წესრიგი: სპეციალური კორპუსი"

ფიშერი დაიბადა ვანკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში. ის ბავშვობაში უკრავდა ფორტეპიანოზე, მასზე დაკვრას სწავლობდა რვა წლის განმავლობაში.

ნოელმა კარიერა დაიწყო 14 წლისამ. მისის დებიუტი შედგა სატელევიზიო ფილმში „შელდონ კენედის ისტორია", სადაც განასახიერებდა ჰოკეისტ შელდონ კენედის, რისთვისაც მიიღო Gemini Award-ის ნომინაცია. 2005 წელს ნოელი ხელმეორედ იქნა ნომინირებული იმავე დაჯილდოების ცერემონიალზე. 2003 წელს მან ითამაშა ბრაიან გიბონსის როლი ფილმში „საბოლოოდ დანიშნულება 2". ეს იყო მისი ერთ-ერთი პირველი როლი ამერიკულ ფილმში. 2007 წლიდან ფიშერი უფრო პოპულარული გახდა ტელესერიალით „The Riches". ყველაზე მეტი პოპულარობა მოუტანა ჰომოსექსუალის მიკი მილკოვიჩის როლმა ტელესერიალიდან „უსირცხვილო".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნოელ ფიშერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  Fisher, Noel.  (March 13, 2015) Thank you for all the birthday love! From the bottom of my heart.... Twitter. ციტირების თარიღი: 6 ივლისი, 2016.
2. ↑  Jethro Nededog.  (2012-05-25) 'Hatfields & McCoys' Star Noel Fisher: 5 Things You Didn't Know About Me. Hollywood Reporter. ციტირების თარიღი: 2016-01-11.
3. ↑  The Sheldon Kennedy Story - Movie (1999). LocateTV.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-12-04. ციტირების თარიღი: 2016-01-11.
4. 1 2  Horwitz, Simi.  (May 22, 2012) Noel Fisher Breaks Out in 'Twilight,' 'Shameless,' 'Hatfield & McCoys'.
**ზაქარია (შაქრო) გრიგოლის ძე ბილანიშვილი** (დ. 1862, სოფ. პატარძეული, ახლანდელი საგარეჯოს რაიონი ― გ. 1934, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, ფოლკლორისტი.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ვორონეჟის სამხედრო სასწავლებელში. საქართველოში დაბრუნებული ბილანიშვილი ხალხოსნურ მოძრაობაში ჩაება. „დროებასა" და „ცნობის ფურცელში" გამოქვეყნებულ პუბლიცისტურ წერილებში იგი აქტიურად ეხმაურებოდა ქვეყნის საჭირბოროტო საკითხებს, ქადაგებდა ხალხოსანთა იდეებს. 1902 წელს დააპატიმრეს. 1910 წელს გადასახლებული იყო როსტოვში. ბილანიშვილს წვლილი მიუძღვის ქართული ხალხური სიტყვიერების ნიმუშთა შეკრება-შესწავლაში. 1883-1887 წლებში მის მიერ სოფელ პატარძეულში შეკრებილი ფოლკლორული მასალის დიდი ნაწილი „ძველი საქართველოს" III ტომში გამოქვეყნდა (1914). 1903 წელს ბილანიშვილი ქართული ხალხური სიტყვიერების შეგროვების თანამგრძობთა საზოგადოების ხელმძღვანელად აირჩიეს.

ლიტერატურა
----------

* სახოკია თ. ჩემი საუკუნის ადამიანები, თბ. 1969;
* ჩიქოვანი მ. ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, ტ. 1, თბ. 1975
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 372.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 434.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზაქარია ბილანიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ზაქარია ბილანიშვილი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  შაქრო (ზაქარია) ბილანიშვილი. Iverieli. ციტირების თარიღი: 27 ივლისი, 2018.
**ილია სოლომონის ძე ალხაზიშვილი** (დ. 28 ნოემბერი [ძვ. სტ. 16 ნოემბერი], 1853, სოფ.  ზიარი, ახლანდელი გურჯაანის რაიონი ― გ. 27 იანვარი, 1921, თბილისი) — ქართველი მწერალი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1891 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი, სამშობლოში დაბრუნდა და 1918 წლამდე პროვიზორად მუშაობდა ქ. ახალქალაქში. ალხაზიშვილის თხზულებანი 1875 წლიდან იბეჭდებოდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. ავტორია ეთნოგრაფიული-ფოლკლორული, ისტორიული და სამედიცინო ნაშრომებისა „ბუნება და ცხოვრება" (1897), „მტკვარი, ჭოროხი, რიონი" (1912-1914), „სამკურნალო მცენარენი საქართველოში" (1899), „ვარძიის მონასტერი" და სხვა. ალხაზიშვილს წვლილი მიუძღვის ქართული სამეცნიერო ტერმინოლოგიის შემუშავებაში: „საანატომიო და საფიზიოლოგიო ტერმინები", 1913; „ქართული ენა და სამეცნიერო ტერმინოლოგია", 1915; „ბუნების ლექსიკონი", 1916. მისი თაოსნობით რამდენიმე სოფელში გაიხსნა სკოლა და ბიბლიოთეკა-სამკითხველო, ახალქალაქში — ქართული გიმნაზია.

ლიტერატურა
----------

* *კეკელიძე კ.* ილია ალხაზიშვილი, „მნათობი", 1953, № 11
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 346.
**თბილისის თანდოიანცის ღვთისმშობლის ეკლესია** — სომხური ეკლესია, მდებარეობს დავით აღმაშენებლის გამზირის №38-ში.

ისტორია
-------

თანდოიანცის ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ის, სავარაუდოდ, აშენებულია XIX საუკუნის I ნახევარში, როდესაც სოფელ კუკიაში ჩამოსახლებულმა სომხურმა მოსახლეობამ იმატა. 

პ. მურადიანის ცნობით, ეკლესიის აშენების თარიღად XIX საუკუნის I ნახევარია დასახელებული, ხოლო აღმშენებლად – „ერევნელი პაპენ და იაკობ კოჩაროვები". პ. მურადიანი ამ ეკლესიას სურბ გევორქად მოიხსენიებს. სხვა სომხური წყაროების მიხედვით კი, ეს ეკლესია ღვთისმშობლის სახელობისაა და იგი სომეხი მოქალაქის თანდოევის მიერაა აშენებული. 

საბჭოთა პერიოდში ეს ეკლესიაც ვერ გადაურჩა დახურვას. საინტერესო მასალები იქნა მოძიებული თბილისის ცენტრალურ არქივში. თბილისის აღმასკომის პრეზიდიუმის 1924 წლის განკარგულებით „…პლეხანოვის პრ. №38–ში მოთავსებულ, ტფილისის სომხის მხვთისმშობლის ტანდოევის რელიგიურ საზოგადოების ლიკვიდაციის მოსახდენათ, შემდგარი სალიკვიდაციო კომისია, შემადგენლობით: თავმჯდომარედ – ტფილისის აღმასკომის სამეურნეო ქ/განყოფილების გამგის ი. გვარამაძის და წევრებათ აღმასკომის საკონტროლო განყოფილების რევიზორ გ. ლაბაძის და რელიგიურ საზოგადოების წარმომადგენლების საბჭოს წევრები მღვდლები: 1. ჯუგინიანც არუთინ, 2. საკიან სააკი."

ამ დოკუმენტის დანართში ჩამოთვლილია ნივთები, რომლებიც კომისიამ ჩაიბარა: „ჭაღები ხრუსტალისა – 5ცალი; უბრალო კიბე დიდი – 1 ცალი და რკინის მოაჯირი – 2 ცალი". ამავე დოკუმენტით 1924 წლის 12 აგვისტოს ეკლესიის „შენობა ჩაიბარა" ტფილისის აღმასკომის სამნეო ქ/განყოფილებამ. 

ამის შემდეგ შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა დანიშნულებით. მასში ხან კინოთეატრი იყო, ხან მეეზოვეთა კლუბი.

ლიტერატურა
----------

* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები", ტ. I, თბ. 2010 გვ. 328-329
მერიის ახალი შენობა, ყოფილი „შრომის სასახლე".
**თბილისის მერია** – წარმოადგენს თვითმმართველობის ორგანოთა სისტემას, რომელიც უზრუნველყოფს ქალაქ თბილისის თვითმმართველობის აღმასრულებელ-განმკარგულებელ საქმიანობას. მთავრობა შედგება: მერის, მერის მოადგილეებისა და ქალაქ თბილისის საქალაქო სამსახურების ხელმძღვანელებისაგან. თბილისის რაიონების გამგებლები თანამდებობრივად შედიან მთავრობის შემადგენლობაში. ქალაქ თბილისის მერიის სისტემაში შემავალი კონტროლისა და ზედამხედველობის განმახორციელებელი საქალაქო სამსახურების ხელმძღვანელები ქალაქ თბილისის მთავრობის შემადგენლობაში არ შედიან.

2008 წლის 3 თებერვლიდან მერიის ადმინისტრაცია და საქალაქო სამსახურები გადავიდნენ ახალ შენობაში - ჟ. შარტავას ქუჩა № 7-ში მდებარე, ყოფილ „შრომის სასახლეში". მანამდე მერის ადმინისტრაცია თვითმმართველობის ისტორიული შენობაში იყო თავისუფლების მოედანზე, ხოლო საქალაქო სამსახურები სხვადასხვა შენობებში თბილისის მასშტაბით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თბილისის მთავრობა

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კანონი „საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ"
2. ↑  „თბილისის მერიის ახალსახლობა". *ქართული პრესის მიმოხილვა / 2008 წლის 4 თებერვალი*. www.parliament.ge. ციტირების თარიღი: 2011-01-21.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თბილისის მერია***
**ნიკოლოზ თედორეს ძე დანელია** (დ. 15 სექტემბერი, 1905, სოფ. ლეხაინდრავო, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 27 სექტემბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1960), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1967). 

1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის საინჟინრო-მელიორაციული ინსტიტუტი თბილისში და იქვე დაიწყო მუშაობა. 1932-1948 წლებში მუშაობდა რუსეთში: მოსკოვის ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად (1932-1938), შემდეგ ნორილსკის სამთო მეტალურგიის კომბინატში (1938–1945). 1945–1948 წლებში იყო ბულაჩაურის წყალსადენის სისტემის მშენებლობის მთავარი ინჟინერი. 1948–1961 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს ჰიდროტექნიკისა და მელიორაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკის ლაბორატორიას. 1962–1976 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდრავლიკურ და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა კათედრის გამგე, 1976 წლიდან გარდაცვალებამდე — ამავე ინსტიტუტის ჰიდრავლიკის და ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის კათედრის გამგე. მისი შრომები უმთავრესად ეხება წყალმიმღებ ნაგებობათა მშენებლობის საკითხებს. საქართველოში სარწყავი სისტემების მშენებლობის ინდუსტრიალიზაციისათვის სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1971).

ბიბლიოგრაფია
------------

* ჰიდრავლიკა (სახელმძღვანელო), თბ. 1972;
* Водозаборные сооружения на реках с обильными донными наносами, М. 1964;
* Новые водозаборные сооружения и водохранилища на горных и предгорных участках рек, М. 1975 (თანაავტ.).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 310.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ დანელია (ჰიდროტექნიკოსი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვისენტე მარტინეს რისკო აგუერო** (დ. 1 ოქტომბერი, 1884 — გ. 30 აპრილი, 1963) — XX საუკუნის გალისიელი ინტელექტუალი. გალისიური ლიტერატურის და ნაციონალიზმის ერთ-ერთი დიდი წარმომადგენელი.

ვისენტე დაიბადა შეძლებულ და კულტურულ ოჯახში. ბავშვობიდან ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა. 1899 წელს დაამთავრა სკოლა. სწავლობდა სამართალს სანტიაგოს უნივერსიტეტში. კავშირი ჰქონდა იმ დროის ინტელექტუალებთან. კითხულობდა ინგლისურ და ფრანგულ ლიტერატურას, რომელმაც მას ოკულტუზიმის და ორიენტალიზმის სამყარო დაანახა. ასევე სწავლობდა ბუდისტურ მიმდინარეობას, რამაც იგი თეოსოფისტური მიმდინარეობის ავტორად აქცია.

1912 წელს გაიცნო და დაუახლოვდა ალფონსო დანიელ როდრიგეს კასტელაოს. 1913 წელს გადავიდა მადრიდში პედაგოგიის სასწავლად. 1917 წელს დააარსა ნაციონალისტური გაზეთი „Nos". ასევე მხარს უჭერდა მიგელ პრიმო დე რივერას დიქტატურას პირველ წლებში, რადგან ფიქრობდა რომ გალისიისათვის შესაძლოა მეტად უფრო სასარგებლო ყოფილიყო მსგავსი ვითარება. შემდგომ ის ასევე მხარს უჭერდა ფრანსისკო ფრანკოს, რის გამოც ბევრმა მისმა გალისიელმა მეგობარმა იგი მოღალატედ შერაცხა.

გარდაიცვალა 1963 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Casares, Carlos. Vicente Risco. ISBN 978-84-7154-386-8.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვისენტე რისკო***


1. 1 2 3 4   — 1995.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61060685'></a>
**ოთარ ჯანგიშერაშილი** (დ. 29 ივლისი, 1943, გორი, საქართველოს სსრ – გ. 3 ივნისი, 2018, ვოლგოგრადი, რუსეთი) — ქართველი რეჟისორი. დაამთავრა გორის საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, მიხეილ თუმანიშვილის კლასში. მესამე კურსიდან გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში (1963-1966). ჯარში ყოფნის პერიოდში შექმნა „ჯარისკაცთა სატირული თეატრი" და სამი მოკლემეტრაჟიანი ფილმიც გადაიღო (ერთ-ერთში ვერცხლის მედალიც დაიმსახურა).

ჯარიდან დაბრუნების შემდეგ ოთარ ჯანგიშერაშვილმა სწავლა განაგრძო კიევის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში დიმიტრი ალექსიძესთან. მისი ცხოვრების ამ პერიოდზე მას გამოცემული აქვს წიგნი - „კურსი მიჰყავს დიმიტრი ალექსიძეს". სადიპლომო სპექტაკლი - ჯონ ფლეტჩერის კომედია „ჭირვეული ქმრის მორჯულება", 1971 წელს, თბილისის მარჯანიშვილის თეატრში დადგა (დადგმის ხელმძღვანელი – დოდო ალექსიძე). შემდეგი ორი წელი მოღვაწეობდა მოსკოვის პუშკინის სახელობის თეატრსა და ულიანოვსკში.

1975 წელს, „გიტისის" უმაღლესი სარეჟისორო კურსების დამთავრების შემდეგ ოთარ ჯანგიშერაშვილი რეჟისორ-სტაჟიორად დაინიშნა მოსკოვის მცირე თეატრში, 1975 წელს მუშაობდა ოდესის ოპერეტის თეატრში, 1977-1978 წლებში კარელიის ასსრ დედაქალაქ პეტროზავოდსკის რუსული დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორი იყო 1985-1988 წლებში - ნიჟნი-ნოვგოროდის გორკის სახელობის დრამატული აკადემიური თეატრის მთავარი რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

1988 წელს ბატონმა ოთარმა ვოლგოგრადში ჩამოაყალიბა სახელმწიფო ახალი ექსპერიმენტული თეატრი, რომლის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი გახლდათ სიცოცხლის ბოლომდე.

1993 წელს ოთარ ჯანგიშერაშვილს მიენიჭა რუსეთის სახალხო არტისტის წოდება, 1997 წლიდან დაინიშნა პროფესორის თანამდებობაზე ვოლგოგრადის ხელოვნებისა და კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ოსტატობისა და რეჟისურის კათედრაზე, 2005 წლიდან ის იყო რუსეთის ფედერაციის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის ვოლგოგრადის რეგიონალური განყოფილების თავმჯდომარე.

ვოლგოგრადის ექსპერიმენტულმა თეატრმა თბილისში აღნიშნა დაარსებიდან 25 წლის იუბილე. საგასტროლო სპექტაკლი „მეფის მკვლელნი" 2013 წლის 16 ივნისს იქნა ნაჩვენები რუსთაველის თეატრის სცენაზე. ოთარ ჯანგიშერაშვილის დადგმა წარმოადგენდა ალექსეი ტოლსტოის ისტორიული დრამის „მეფე ფიოდორის" ექსპერიმენტული ინტერპრეტაციას.

რეჟსორი გარდაიცვალა ვოლგოგრადში, 2018 წლის 6 მარტს. დაკრძალულია იქვე, დიმიტრიევოს სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.

ლიტერატურა
----------

* *მაჭავარიანი ნ.*, ოთარ ჯანგიშერაშვილი 60 წლისაა // თეატრი და ცხოვრება, 2003, №4. — გვ. 28-32.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კინო თეატრი
* ოთარ ჯანგიშერაშვილი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ნიკოლოზ ერისთავი**. |

**ნიკოლოზ ბიძინას ძე ერისთავი** (დ. 1 იანვარი, 1831, სოფ. კარალეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 აპრილი, 1912, თბილისი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1912). ქსნის ერისთავთა საგვარეულოდან, გენერლების ალექსანდრე ერისთავისა და გიორგი (გიგუშა) ერისთავის მამა. გენერლების მიხეილ ერისთავისა და კონსტანტინე ერისთავის ძმა. მონაწილეობდა ყირიმისა (1853–1856) და რუსეთ-ოსმალეთის (1877–1878) ომებში. 1867 წელს იყო თერგის ოლქის ჩაჩნეთის ოკრუგის, 1874 წელს – იმავე ოლქის გროზნოს ოკრუგის უფროსი, 1878 წელს – ბათუმის ოლქის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწე, 1883 წელს – ქუთაისის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწე, ბათუმის გარნიზონის უფროსი. 1884 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. დაჯილდოებულია ოქროს ხმლით, წმინდა ანას (I, II), წმინდა სტანისლავის (I, II), წმინდა ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით, აგრეთვე თურქული მეჯიდიეს, სპარსეთის ლომისა და მზის და ბუხარის ოქროს ვარსკვლავის (I ხარისხი) ორდენებით. დაკრძალულია თბილისში, კალოუბნის წმინდა გიორგის ეკლესიის საგვარეულო აკლდამაში.

დაქორწინებული იყო ეკატერინე ზაქარიას ასულ სარაჯიშვილზე.

ლიტერატურა
----------

* *გოგიტიძე მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014. — გვ. 62.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ერისთავი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  Эристави-Ксанский Николай Бидзинович. *nobility.pro*. ციტირების თარიღი: 6 აპრილი, 2020.
**ნიკოლოზ ივანეს ძე დემეტრაძე** (დ. 6 დეკემბერი, 1888, სოფ. წითელხევი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი, — გ. 7 აპრილი, 1954, თბილისი) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937).

დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1919). 1924-1929 წლებში ქირურგად მუშაობდა თბილისში. 1937-1947 წლებში იყო თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ტოპოგრაფიული ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის პროფესორი, 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე — ამავე კათედრის გამგე. წლების მანძილზე იყო სამედიცინო ინსტიტუტის სანჰიგიენური ფაკულტეტის დეკანი. იკვლევდა ოპერაციული ქირურგიის და ტოპოგრაფიული ანატომიის სხვადასხვა საკითხს, მ. შ. ბარძაყის არხის თიაქარკვეთის ანატომიურ საფუძვლებს, ნერვებისა და სისხლძარღვების ვარიაციებს, ოსტეომიელიტის მკურნალობას, კანის პლასტიკა და სხვ.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ტოპოგრაფიული ანატომიის სახელმძღვანელო, ნაწ. 1–2, თბ. 1942–47;
* ოპერაციული ქირურგიის სახელმძღვანელო, თბ. 1947;
* მუცლის ღრუს ოპერაციული ქირურგია, თბ. 1951;
* ტოპოგრაფიული ანატომია (სახელმძღვანელო სამედ. ინ-ტის სტუდენტებისათვის), გამოც. მე-2, თბ. 1968.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 373.
**ნიკოლოზ ვალერიანის ძე გონგაძე** (დ. 12 დეკემბერი, 1948, თბილისი) — ქართველი ფარმაკოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), პროფესორი (2004).

ბიოგრაფია
---------

1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1978-1989 წლებში მოღვაწეობდა თბილისისა და ლენინგრადის წამყვან კლინიკებში. 1993 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ფარმაკოლოგიის კათედრის თანამშრომელი (1998 წლიდან — პროფესორი), 2002-2006 წლებში — ამავე კათედრის გამგე. 1991-2003 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ფარმაკოლოგიურ კომიტეტში სხვადასხვა თანამდებობაზე, მათ შორის კომიტეტის თავმჯდომარე. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება გულ-სისხლძარღვთა და ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მოქმედი წამლებისა და ბიოლოგიური აქტიური ნივთიერებების ფარმაკოლოგიას. გონგაძე არის მრავალი სამეცნიერო შრომის, მათ შორის 2 მონოგრაფიისა და 2 სახელმძღვანელოს ავტორი.

თხზულებები
----------

* საქართველოს ფარმაკოლოგიური ფორმულარი, თბ. 1994 (თანაავტ.);
* ანტიბიოტიკებით რაციონალური თერაპია, თბ. 2000 (თანაავტ.);
* Хронофармакология антигипертензивных средств, Тб. 2010;
* Guidebook and Compendium International Clinical Tonals, ed. by B. Brunier and G. Nahler, Denver, Colorado (USA), 1999, vol. 1 (თანაავტ.).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 96.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ გონგაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ივან სვიტლიჩნი** (უკრ. Іва́н Олексі́йович Світли́чний; დ. 20 სექტემბერი, 1929 ― გ. 25 ოქტომბერი, 1992) ― უკრაინელი პოეტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და საბჭოთა დისიდენტი.

ბიოგრაფია
---------

ივან სვიტლიჩნი 1929 წლის 20 სექტემბერს პოლოვინკინეში, ლუჰანსკის ოლქში, ფერმერთა ოჯახში დაიბადა.

1952 წელს ხარკივის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა. 1954 წელს კიევში, შევჩენკოს ლიტერატურულ ინსტიტუტში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1954-1965 წლებში ლიტერატურულ ჟურნალ „დნეპრის" რედაქტორად მუშაობდა.

სვიტლიჩნი ვასილ სიმონენკოს დაუახლოვდა და სამიზდატითა და მაგნიტიზდატით მისი პოემების გავრცელებაში ეხმარებოდა. სვიტლიჩნის ლექსები რუსულ ენაზე დისიდენტმა იული დანიელმა თარგმნა.

1960-იან წლებში სვიტლიჩნი კიევის შემოქმედებითი ახალგაზრდობის კლუბის ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო. მემარცხენე უკრაინელებით დაკომპლექტებულ კლუბს უკრაინული KGB უთვალთვალებდა. 1965 წლის აგვისტოში სვიტლიჩნი კლუბის საქმიანობაში ჩართულობისთვის დააპატიმრეს და ერთი წლით შრომით ბანაკში იყო დატყვევებული.
sშ

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Obituary: Ivan Svetlichny en-GB (1992-12-21). ციტირების თარიღი: 2016-06-09
2. 1 2  SVITLYCHNY, Ivan Oleksiyovych :: museum.khpg.org. ციტირების თარიღი: 2016-06-09
**ნიკოლოზ ვეკუა** (დ. 10 აგვისტო, 1913, სოფელი ახუთი, ჩხოროწყუს რაიონი — გ. 1993) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი.

1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დაინიშნა ახუთის საშუალო სკოლის დირექტორად. 1941 წლიდან იგი მუშაობას იწყებს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკის ინსტიტუტში. 1948-1951 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის პირველი დეკანია. 1963 წლიდან ნიკოლოზ ვეკუა თსუ-ის თეორიული მექანიკის კათედრის გამგეა. 1977 წელს იგი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის თბილისის მათემატიკის ინსტიტუტის დირექტორად დაინიშნა.

ნიკოლოზ ვეკუას სამეცნიერო ნაშრომები ეძღვნება ანალიზურ ფუნქციათა თეორიის სასაზღვრო ამოცანებს, სინგულარულ ინტეგრალურ განტოლებებს, მცირეპარამეტრიან დიფერენციალურ და ინტეგრო-დიფერენციალურ განტოლებებს და მათ გამოყენებებს პოტენციალთა თეორიასა და მათემატიკურ ფიზიკაში.

1960 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1983 — ხალხთა მეგობრობის ორდენი
* 1975 — საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია
* 1966 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1966 — საპატიო ნიშნის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ნიკოლოზ ვეკუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე დგებუაძე** (დ. 1900, სოფ. ღანირი, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე.

დაამთავრა ქუთაისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია (1918). 1920 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე. 1917 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და მისი ახალგაზრდული ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში. მხედრული წარჩინებისათვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის ჯვრით. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1922–1924 წლებში იყო ეროვნულ-დემოკრატიულუ პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის იატაკქვეშა ცენტრალური კომიტეტის და პარტიის სამხედრო კომისიის წევრი. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მომზადებაში. აჯანყების დღეებში დააპატიმრეს და დახვრიტეს ძმასთან — ლევან დგებუაძესთან ერთად.

ლიტერატურა
----------

* *ურუშაძე ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 343.
**თეოდოსია ქალწული** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 აპრილი, ახალი სტილით - 16 აპრილი. 

წმინდა მოწამე თეოდოსია ქალწული მოწამეობრივად აღესრულა 307 წელს. 29 მაისს ზეიმობენ მისი წმინდა ნაწილების გადასვენებას კონსტანტინოპოლში, შემდეგ კი - ვენეციაში.

ერთხელ, ქრისტიანთა დევნის დროს, ჩვიდმეტი წლის თეოდოსია სიკვდილმისჯილ ქრისტიანებთან მივიდა. წმინდა აღდგომის დღესასწაული იდგა, ქრისტიანები ღვთის სასუფეველზე საუბრობდნენ. წმინდა თეოდოსიამ მათ სთხოვა, ელოცათ მისთვის. დარაჯებმა შეიპყრეს გოგონა და მმართველ ურბანს მიჰგვარეს. ურბანმა თეოდოსიას უბრძანა, კერპებისთვის მსხვერპლი შეეწირა, რაზეც მან მტკიცე უარი განაცხადა. მაშინ ჯალათებმა სასტიკად აწამეს ნეტარი ქალწული. მოწამე დუმილით და გაცისკროვნებული სახით ითმენდა ტკივილებს. შემდეგ მას ლოდი შეაბეს ყელზე და ზღვაში გადააგდეს, ანგელოზებმა კი ქრისტეს სასძლო ნაპირზე უვნებლად გამოიყვანეს. გაცოფებულმა ჯალათებმა თეოდოსია მხეცებს მიუგდეს, მაგრამ მხეცებმა მხოლოდ წყლულები აულოკეს წმინდანს. ბოლოს ქრისტეს მოწამეს თავი მოჰკვეთეს.

მშობლებს, რომლებიც შვილს ევედრებოდნენ, დამორჩილებოდა წარმართებს, ღამით წმინდა თეოდოსია გამოეცხადა ნათელ სამოსელში, გვირგვინით შემკული, ჯვრით ხელში და უთხრა: „აი, როგორი დიდების წართმევა გინდოდათ ჩემთვის!"

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
**თბილისის თოჯინების რუსული თეატრი**, გაიხსნა 1936 წელს თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრის ბაზაზე. თეატრის დაარსების ინიციატორი და პირველი ხელმძღვანელი იყო ნ. მარშაკი, თავდაპირველად დასში ირიცხებოდნენ მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრის მსახიობები: ა. ლევსკი, ო. სოკოლოვსკაია, ა. ვაცეკი, ნ. ქოქრაშვილი, ნ. ფედორჩენკო, ლ. კაზანეცი; თეატრის მთავარ რეჟისორად მუშაობდნენ ა. ენგელგარდტი, მ. დანიელაშვილი და სხვა. სპექტაკლებს დგამდნენ რეჟისორები მ. ვახნიანსკი, ვ. ვოლგუსტი, რ. შაფთოშვილი, თ. აბაშიძე, თ. შონია და სხვა. სპექტაკლებს აფორმებდნენ მხატვრები: ი. შტენბერგი, ვ. ჩერნიშოვი, ლ. გნატოვსკი, მ. ციციშვილი და სხვა. დადგებიდან აღსანიშნავია გ. მატვეევის "ორი პოტაპიჩი", ნ. ნაკაშიძის "ბაკი-ბუკი", ე. ჩეპოვეცკის "აბა, ჰე, მიციკ!", ი. ვოლკოვსკის "რიმტიმტის თავგადასავალი" და სხვა. 1975 წლიდან თეატრს სათავეში ედგა ს. ობრაზცოვის მოწაფე ვ. სმირნოვი; თეატრში მუშაობდნენ საქართველოს დამსახურებული არტისტები: რ. ტაგიროვი, კ. ეფიმოვი; მსახიობები ს. გოლოვანოვა, დ. ენუქაშვილი, ე. კუროჩკინა და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 606.
**თბილისის მთავარანგელოზთა ეკლესია** — ძველ თბილისში მდგარი V საუკუნის ეკლესია. მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში.

VII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი მოსე კალანკატუელი საინტერესო ცნობას გვაწვდის ამავე საუკუნის დამდეგის თბილისის ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ: „ხაზარებმა გარე მოიცვეს ნებიერი, მოვაჭრე, სახელოვანი დიდი ქალაქი ტფილისი... ქალაქის აღების შემდეგ, ჯერ მოსახლეობა გაჟლიტეს და შემდეგ ხელი მიჰყვეს საგანძურებს. მთელი სიმრავლე მძიმედ დატვირთული მეომრებისა მიდიოდა თავის ბატონთან და მიჰქონდათ ნადავლის ზვინები და ხვავები. იმდენი მოჰყარეს, რომ თვალს წყალი ელეოდა ოქროსა და ვერცხლის ქანქარების უთვალავი რაოდენობის ცქერაში. ენით უთქმელია თვალმარგალიტით მოოჭვილ საეკლესიო სამკაულ სამსახურებელის ამბავი, რომელიც წაიღეს". 

სომეხი ისტორიკოსი უხტანესი VI საუკუნის დასასრულისა და VII საუკუნის დასაწყისის ისტორიული ამბების აღწერისას თბილისის შესახებ ამბობს: „საოცრად ნაგები და საკვირველი, სახელგანთქმული და გამოჩენილი დიდი ქალაქი ტფილისი". 

ასეთი სიმდიდრის ქალაქი ვერ დაეტეოდა მხოლოდ აბანოთუბნის ტერიტორიაზე, რაზედაც ასევე მიგვანიშნებს სიონის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა ქალაქის ზღუდის გარეთ, რადგან საეპისკოპოსოები მხოლოდ მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში შენდებოდა. აგრეთვე აღსანიშნავია ამავე პერიოდში აშენებული ანჩისხატის ტაძარი. აქედან შეიძლება დაბეჯითებით ვთქვათ, რომ თბილისი ძლიერ მდიდარი და მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი ყოფილა. ამიტომ არ არის გასაკვირი დღევანდელი ერეკლე მეორის მოედნის მიდამოებში VI-VII საუკუნეებში აგებული წმინდა მთავარანგელოზთა ეკლესიის მშენებლობის დაწყება ვახტანგ გორგასლის მეფობის პერიოდში. ამ ეკლესიის შესახებ მეტად მწირი ცნობები არსებობს. 

პლატონ იოსელიანი „თბილისის სიძველეთა აღწერაში" მთავარანგელოზთა ეკლესიის შესახებ წერს: „ამ ადგილზე ყოფილა ძველის ძველი, ტფილისის დაარსების ჟამის ეკლესია წმიდა მთავარანგელოზთა სახელობისა. 1398 წელს თემურმა იგი საფუძვლითურთ მოაოხრა, მასზე მიჯრილი სასახლითურთ. 1640 წელს ახლოს მის ნაშთთაგან როსტომ მეფის ბრძანებით სამიეკლესია ააშენეს. ასე აღიმართა: ა) წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია როსტომ მეფის სასახლის წინ; ბ) მეფის მოედნის შუაგულში, ხარების სახელობისა და გ) წმინდა გიორგისა, დაუსრულებელი. აქედან ჩანს, რა სივრცისა ყოფილა მთავარანგელოზთა ეკლესია, V საუკუნის ნაგებობა".

ლიტერატურა
----------

* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები", ტ. I, თბ. 2010 გვ. 43
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ადამია**. |

**ნოე პეტრეს ძე ადამია** (დ. 21 დეკემბერი, 1917, მათხოჯი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 ივლისი, 1942, სევასტოპოლი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (1942 წლის 24 ივლისი), მე-7 საზღვაო ქვეითი ბრიგადის ოცეულის მეთაური, სნაიპერი.

ბიოგრაფია
---------

საშუალო განათლება თბილისში მიიღო. 1938 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში და ჩარიცხეს შავი ზღვის სამხედრო-საზღვაო ფლოტში. 1940 სწავლობდა ოდესის სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელში, რომლის დამთავრების შემდეგ დანიშნეს ზემდეგად სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ნაწილში ქ. სევასტოპოლში. 1941-1942 წლებში ადამიამ განსაკუთრებული გმირობა გამოიჩინა სევასტოპოლის ბრძოლებში. 1942 წლის 16-22 ივნისს მეავტომატეთა მცირე ჯგუფით მოიგერია ათზე მეტი იერიში, გაანადგურა მტრის 200 ჯარისკაცი და მოსპო 2 ტანკი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 79.
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა "საბჭოთა საქართველო" თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В. Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნოე ადამია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თბილისის თათბირი** — 1722 წლის ივლის-აგვისტოში ვახტანგ IV-მ ქვეყნის საგარეო ორიენტაციის სტრატეგიული კურსის გადასაწყვეტად თათბირი მოიწვია. XVIII საუკუნის I მეოთხედში სამი დიდი სახელმწიფოს — რუსეთის, ოსმალეთისა და სპარსეთის პოლიტიკური და ეკონონომიკური ინტერესები ერთმანეთს ამიერკავკასიაში შეეჯახა, სადაც ერთადერთ რეალურ სამხედრო-პოლიტიკურ ძალას ქართლის სამეფო წარმოადგენდა.

1722 წელს 15 ივნისს პეტრე I-მა სპარსეთში ლაშქრობის მანიფესტი გამოაქვეყნა. იმავე წლის ივლისში ვახტანგ VI-ს პეტრე I-ის ელჩი ეწვია, კონკრეტული ინსტრუქციებით. ქართლის მეფეზე ზეგავლენის მოხდენას ცდილობდა, ირანის შაჰი ჰუსეინი, რომელიც ავღანელებთან ბრძოლაში დახმარებას საჭიროებდა.

ვახტანგ VI წინასწარვე პრო-რუსულად იყო განწყობილი, თუმცა ასეთ რთულ სიტუაციაში ქვეყნის თავკაცებთან და თათბირისა და მათი დასტურის გარეშე გადაწყვეტილების მიღება არ სურდა. თბილისში შემდგარი ამ მნიშვნელოვანი თათბირის შესახებ ცნობები დავით გურამიშვილის „დავითიანში" არის დაცული. დასახელებული წყაროს ცნობით რუსეთის მხარეზე გამოსვლის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგებს შორის მწვავე თათბირი გამართულა. სომხური წყაროების მოწმობით თათბირს დასწრებია იმ დროს თბილისში მყოფი გაძასარის სომეხთა კათალიკოსი ესაი ჰასან ჯალალიანცი, რომელიც ყველანაირად ცდილობდა ვახტანგ VI რუსეთის წინადადებაზე დაეყოლიენებინა. ვახუშტის ცნობით ვახტანგ VI-მ ყველა სხვა მოსაზრება უგულვებელყო და რუსეთის შემოთავაზებაზე თანხმობა განაცხადა.

მოვლენები ქართლისათვის არასახარბიელოდ განვითარდა, ვახტანგ VI ქართულ-სომხური ჯარით ამაოდ ელოდა 3 თვის მანძილზე პეტრე I-ს. ამის გამო ვახტანგ VI-ს თანამედროვენი თბილისის თათბირის შედეგებს განსხვავებულად აფასებენ. ნაწილი თვლიდა რომ ქართლის მეფეს სხვა გამოსავალი არ ჰქონდა, სხვების აზრით კი მისი გადაწყვეტილება ნაჩქარევი იყო.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია თბილისი, თბ. 2002, გვ. 509-510