recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**პერვანე** ან **პერვანეოღლუს დინასტია** (თურქ. Pervâneoğulları) — თურქმანული დინასტია, რომელიც XIII საუკუნის მეორე ნახევარში და XIV საუკუნის დასაწყისში (1261–1326) ანატოლიის ერთ-ერთ ბეილიქის პერვანეს მართვლები იყვნენ. მათი სამფლობელო მდებარეობდა ანატოლიის ჩრდილოეთ ნაწილში და მოიცავდა შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროში მდებარე უმნიშვნელოვანეს ქალაქ სინოპს და მის მიმდებარე ტერიტორიას.

ბეილიქის დამაარსებელია სულეიმანის ძე მუ'ინ ედ-დინ მეჰმედ ბეგი, რომელიც აგრეთვე პერვანეს ტიტულს ატარებდა, რაც სელჩუკებში სასახლის მეთვალყურეს აღნიშნავდა; ეს ტიტული შემდგომში სამფლობელოს სახელწოდებად იქცა. მეჰმედ ბეგის კარგი ურთიერთობები ჰქონდა მონღოლებთან და ფაქტობრივად დამოკიდბეული იყო მათზე. 1297 წელს, მეჰმედ ბეგის სიკვიდლის შემდგომ ტახტზე მისი ძმა მასუდ ბეგი ადის. მასუდ ბეგმა სამფლობელოს მიმდებარე ქალაქები ბაფრა და ამისოსი (სამსუნი) შემოუერთა. ამ დროისთვის სინოპში გენუელების ფაქტორია მდებარეობდა, საიდანაც გენუელებმა მასუდ ბეგი გაიტაცეს კაფაში. უზარმაზარი გამოსასყიდის მეშვეობით მასუდმა ტყვეობისგან თავის დაღწევა მალევე მოახერხა. ამ მომენტიდან პერვანესა და გენუელებს შორის დაძაბულობა მატულობს. მასუდის სიკვიდლის შემდგომ ტახტზე მეჰმედ ბეგის შვილიშვილი გაზი ჩელები ავიდა, რომელიც პერვენეს უკანასკნელი მმართველია. ის მალევე პერვანეს რეგიონალურ საზღვაო ძალად აქცევს და ტრაპეზუნტელი ბერძნების დახმარებით ყირიმის ნახევარკუნძულზე მდებარე გენუის შავი ზღვის კოლონიებს, ასევე ცნობილი როგორც გაზარიას არბევს. 1319 წელს მან ასევე დაარბია ტრაპიზონის იმპერიის სანაპიროებიც. 1322 წელს მან სინოპის მისადგომებთან გენუელების ფლოტი დაამარცხა. გაზი ჩელები უმემკვიდროდ გარდაიცვალა და მისი სამფლობელო 1322 წელს ჯანდარიდებმა შემოიერთეს.

მართველთა სია
-------------

1. მუ'ინ ედ-დინ მეჰმედ ბეგი (1277-1297)
2. მასუდ ბეგი (1297-1298)
3. გაზი ჩელები (1298-1322)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Beylik of Pervâneoğlu დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine.  (თურქული)

სქოლიო
------

1. ↑  Anthony Bryer and Richard Winfield, *The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos*, vol. 1, (Washington D.C.: Dumbarton Oaks, 1985) 73.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ანატოლიის ბეილიქები |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| დაარსდა მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ | 
* ჩაკა ბეგი
* შაჰარმენები
* ართუქიდები
* დანიშმენდები
* დილმაჩიდები
* ინალიდები
* მენგუჯეკიდები
* სალთუკიდები
* ჩუბუკოღულარები
 |
|  |
| დაარსდა ქოსე-დაღის ბრძოლის შემდეგ | 
* აფშარი
* აჰი
* ალაია
* აიდინიდები
* ჯანიქი (ხალიბია)
* ჯანდარიდები
* ჩობანიდები
* დულკადირი
* ერეტნა
* ერზინჯანი
* ეშრეფიდები
* გერმიანიდები
* ჰამადიდები
* კადი ბურჰან ად-დინი
* კარამანიდები
* კარასიდები
* ინანჩოღულარები
* მენთეშე
* ოსმალეთი
* პერვანე
* რამაზანიდები
* საჰიბ ათაიდი
* სარუხანიდები
* თეკე
* დობრუჯა
 |

 |

 |
**მარტვილის ჭედური ჯვარი** — XI საუკუნის ქართული ოქრომჭედლობის ძეგლი. საწინამძღვრო ჯვარი მოჭედილია ივანე დიაკონის მიერ. ოსტატის სახელი იკითხება ჯვრის უკანა მხარის არშიაზე შესრულებულ ასომთავრულ წარწერაში. მოოქრული ვერცხლის ჯვარი (55×36 სმ) ძირითადად კარგადაა შენახული, დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში. 

ჯვარზე გამოსახულია „ჯვარცმა", მის მარჯვნივ და მარცხნივ ფეხზე მდგარი მარიამი და იოანე, ზემო მკლავზე — ქრისტე ყოვლისმპყრობელი. ქვემო მკლავზე — წმინდანი. აგრეთვე ბასილი დიდი და გრიგოლი (ორივე წელზევით). ჯვრის არე ორნამენტითაა დაფარული, ჯვრის ზურგი კი ვირტუოზულად შესრულებული, რელიეფეური მცენარეული ორნამენტებით. 

მარტვილის ჭედური ჯვარი ქართული ოქრომქანდაკებლობის განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საფეხურის თვალსაჩინო ძეგლია. ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება მიუქცევია ფიგურათა სკულპტურულობისათვის. ჯვარცმული ქრისტეს ფიგურა ძლიერადაა მოდელირებული, პროპორციები სწორია, შესრულების ხასიათი მონუმენტური. ფიგურები მშვიდია, ყოველგვარ ექსპრესიას მოკლებული.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 458.
**ლისის ჯვარი** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო-თავდაცვითი ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლისაში. აგებულია X საუკუნეში. ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კმ-ზე, მდ. ოჟორას ხეობაში. 

ეკლესიის სამხრეთი შესასვლელის არქიტრავზე მოთავსებულია ნუსხურნარევი ასომთავრული წარწერა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ნებითა ღმრთისაათა მე, ფებრონია უთალოისა ასულმან აღვაშენე წმიდა ესე ეკლესია ვაკურთხე საფარველად ძმისა ჩემისა აბულეთი(სა). სმნო...თურქეთის ამარტუიდონეს." |
|  |  |

ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვით. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშია. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. გრძივი კედლები დანაწევრებულია პილასტრების საშუალებით. პილასტრებს ნახევარცლინდრული კამარის საბრჯენი თაღი ეყრდნობა. დასავლეთით ოდნავ შეისრული ფორმის თაღი კუთხის პილასტრს ებჯინება.

ეკლესია შიგნიდან შელესილი ყოფილა. ნალესობა მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია. შიდა სივრცე ნათდება აღმოსავლეთი სარკმლით. 
სამხრეთი შესასვლელი შიგნით თაღოვანი — გარედან არქიტრავულია. ეკლესიის ფასადები სადაა. აქცენტირებულია მხოლოდ არქიტრავის ქვა, რომელზეც წარწერაა ამოკვეთილი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებს მრავალ ადგილას საპირე ქვა შემოცლილი აქვს.

დასავლეთ კედელს სწორკუთხა კოშკი ემიჯნება. იგი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. კოშკში შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. კარი შიგნიდან თაღოვანი — გარეთ არქიტრავულია. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში ორი თაღოვანი ნიში და ერთი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმელთან მოწყობილია პირველ სართულში ჩასასვლელი ოთხკუთხა ხვრელი. აღმოსავლეთ კედელში ორი თაღოვანი, სამხრეთში ერთი თაღოვანი და ერთიც სწორკუთხა ნიშია.
შემორჩენილია მეორე და მესამე სართულშუა გადახურვის კოჭის ბუდეები. იატაკი ამოვსებულია მიწით. კოშკში ამოსულია მცენარეები. 
ძეგლი დაზიანებულია.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
* შოშიაშვილი ნ. შიდა ქართლის ეკლესიების წარწერები, წიგნში: "ლაპიდარული წარწერები I", თბილისი, "მეცნიერება", გვ. 190.
* Меписашвили Р. Цинцадзе В. "Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии Шида-Картли", Тбилиси, "Мецниереба", 1957, с. 125.
ნახიჩევანის რეგიონი
**ნახიჩევანის (ეკონომიკური) რეგიონი** (აზერ. Naxçıvan iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონი შეიცავს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკას, რომელიც წარმოდგენილია ანკლავის სახით. დასავლეთით მისი მოსაზღვრეა თურქეთი, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით — სომხეთი, სამხრეთით — ირანი. რეგიონში შედის შემდეგი რაიონები: ბაბექი, ჯულფა, კანგარლი, ორდუბადი, სადარაქი, შაჰბუზი და შარური. ასევე, ქალაქი ნახიჩევანი.

ფართობი — 5500 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 6% შეადგენს. მოსახლეობა — 439,8 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).

მრეწველობა
----------

რეგიონში მოიპოვება: მოლიბდენი, დოლომიტი, მარმარილო, სამშენებლო მასალები (თაბაშირი და ტრავერტინი).

რეგიონის მრეწველობა ძირითადად წარმოდგენილია მსუბუქი და კვებითი მრეწველობით.

* მსუბუქი მრეწველობის საწარმოებია: კერვის, ქსოვის, ხალიჩების ქსოვის, ელექტროტექნიკის, ალუმინის ჭურჭელის საწარმო, ავეჯის და სხვ. გარდა ამისა, არსებობს რკინაბეტონის საწარმო, ქვიშის და ხრეშის კარიერი.
* კვების მრეწველობის საწარმოებია: თამბაქოს ფერმენტაციის ქარხნები, მინერალური წყალის ჩამომსხმელი ქარხანა, თევზის წარმოების ქარხანა.

სოფლის მეურნეობა
----------------

სოფლის მეურნეობის ძირითადი სფეროებია: მეღვინეობა, თამბაქოს, ხილის და ხორბლის მოყვანა. ასევე ამ ტერიტორიაზე იზრდება შაქრის ჭარხლი, ბოსტნეული და ყვავილები. სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიების სარწყავად გამოიყენება არაქსზე შექმნილი წყალსაცავი. განვითარებულია მეცხვარეობა და მეფუტკრეობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აზერბაიჯანის ეკონომიკური რუკა დაარქივებული 2015-06-28 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პროგრამა რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების (2004-2008 წწ). დაარქივებული 2016-10-13 საიტზე Wayback Machine.
* აზერბაიჯანის რეგიონები

სქოლიო
------

1. ↑  1.15 Territories, number and density of population by economic and administrative regions of the Republic of Azerbaijan

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზერბაიჯანის რეგიონები |
| --- |
|  |
| რეგიონები | 
* არანი
* აფშერონი
* განჯა-ყაზახი
* ყუბა-ხაჩმაზი
* ზემო ყარაბაღი
* ლენქორანი
* მთიანი შირვანი
* ქალბაჯარ-ლაჩინი
* შაქი-ზაქათალა
 |
|  |
| სხვა დაყოფა | 
* მთიანი ყარაბაღი
* ნახიჩევანი
 |

 |
**ნახიჩევანის იმამ-ზადეს მავზოლეუმი** (აზერ. Naxçıvanın İmamzadə kompleksi İmamzadə türbəsi) — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანში.

არქიტექტურა
-----------

როგორც სხვა აზერბაიჯანული ძეგლები, იმამ-ზადეს კომპლექსიც იყო აშენებული XVII—XVIII საუკუნის სტილში, რომელიც სეფიანთთა პერიოდს მიეკუთვნება. ამ სტილის დამახასიათებელ ელემენტებს წარმოადგენენ ყველაზე ადრინდელი დამკრძალავი თაღები და მეჩეთები, რომლებიც შენდებოდა მათ მახლობლად. კვადრატის ფორმის მავზოლეუმი წარმოადგენს იმამზადე ნახიჩევანის კომპლექსის ძირითად ნაწილს. მავზოლეუმში შესასვლელში არსებული წარწერიდან ჩანს, რომ მისი მშენებლობა დაიწყო 1722 წელს, ხოლო დასრულდა 1732 წელს.

კონსტრუქციები, რომლებიც ემიჯნება მავზოლეუმს მოგვიანებით არის მიშენებული და ვიზუალურად ჩანს, რომ ისინი რამდენჯერმე იქნა რეკონსტრუირებული. მავზოლეუმი სავსებით შეიძლება მივაკუთნოთ მაღალი გუმბათის მქონე მავზოლეუმებს. მავზოლეუმი მიეკუთვნება XVII საუკუნეს. როგორც ჩანს კომპლექსი იმამ-ზადე იყო დამკრძალავი ნაგებობების ცენტრი. მავზოლეუმს გარს არტყავდა შუა საუკუნეების სასაფლაო, მაგრამ მან ვერ მოაღწია ჩვენამდე. შუა საუკუნეებში აქ იყო დასახლება და ადგილობრივი დერვიშების სათაყვანო ადგილი.

2004 წელს არქიტექტურულ კომპლექსს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია.

სქოლიო
------

1. ↑  К.М. Мамед-заде. Строительное Искусство Азербайджана( с древнейших времен до XIX в.). — Baku : Элм, 1983. — P. 234
**ლიბერიის სახელმწიფო დროშა** — ლიბერიის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან და ჰიმნთან ერთად. ოფიციალურად დაამტკიცეს 1847 წლის 26 ივლისს. შეიცავს თერთმეტ ჰორიზონტალურ ზოლს, რომელთაგანაც ექვსი არის წითელი, ხოლო ხუთი — თეთრი. ზედა კუთხეში, ლურჯი ფერის მართკუთხედში, მოთავსებულია დიდი ზომის თეთრი ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომელიც მოთავსებულია ცხრა ჰორიზონტალურ ზოლში.

სიმბოლიკა
---------

თერთმეტი ჰორიზონტალური ზოლი დროშაზე გამოხატავს როგორც ლიბერიის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაზე, ისე - კონსტიტუციაზე, შესრულებულ თერთმეტ ხელმოწერას. ფერები მიანიშნებს გამბედაობასა (წითელი) და მორალურ სიმტკიცეზე (თეთრი). თეთრი ვარსკვლავი წარმოადგენს პირველ დამოუკიდებელ სახელმწიფოს აფრიკაში, ხოლო ლურჯი ფონი — საკუთრივ აფრიკის კონტინენტს.

საოლქო დროშები
--------------

ლიბერია დაყოფილია თხუთმეტ ოლქად (საგრაფო), რომელთაგანაც თითოეულს თავისი განსხვავებული დროშა აქვს. თითოეულ მათგანს აერთიანებს მათზე დატანილი სახელმწიფო დროშა.

* ბომის საგრაფო
* ბონგის საგრაფო
* გბარპოლუს საგრაფო
* გრანდ-ბასის საგრაფო
* გრანდ-კეიპ-მაუნტის საგრაფო
* გრანდ-ჯიდეს საგრაფო
* გრანდ-კრუს საგრაფო
* ლოფის საგრაფო
* მარგიბის საგრაფო
* მერილენდის საგრაფო
* მონტსერადოს საგრაფო
* ნიმბის საგრაფო
* რივერ-სესის საგრაფო
* რივერ-გის საგრაფო
* სინოს საგრაფო

სქოლიო
------

1. ↑  "Liberia Flag and Description".
2. ↑  „HISTORY of LIBERIA".  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-05-12. ციტირების თარიღი: 2018-01-08.
**მარტიანის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტიანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 3 კმ-ზე, ნასოფლარ ყველდაბაში მდებარე ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. წყობა სწორხაზოვანია.
დარბაზული ეკლესია ჩრდილოეთი მინაშენით გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით გააჩნია მოკლე, შებრტყელებული აბსიდი, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშაა. აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია მხრებით.
კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში სწორკუთხა სარკმლებია გაჭრილი. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა, კარი ნაოთხალია. ინტერიერში მიწის დონე აწეულია.
ეკლესია მინაშენს არქიტრავული შესასვლელით უკავშირდება. მინაშენის გადახურვა კამაროვანია. დასავლეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში მოწყობილია მცირე ზომის ნიშა.
ეკლესიის ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ.119-120
ლისისტრატე. ობრი ბერდსლი, 1896
**ლისისტრატე** — არისტოფანეს კომედია, შექმნილი დაახლოებით ძვ. წ. ა. 411 წელს. კომედია მოგვითხრობს ქალბატონის შესახებ, რომელმაც ქალური „სექსუალური გაფიცვის" მეშვეობით შეაჩერა ომი სპარტასა და ათენს შორის. 

კომედია იქმნებოდა ძალზედ დასუსტებული ათენის პირობებში. პელოპონესის ომი გრძელდებოდა და სპარტა ახალი ძლევამოსილი მოკავშირეებით ძლიერდებოდა, მათ შორის სპარსეთით. ამ დროს კომედიაში მშვიდობის ინიციატორებად გვევლინებიან მთელი საბერძნეთის ქალები და გოგონები, რომლებიც ძალიან დაღალა ამდენმა ომებმა და განშორებებმა. ქალები გაერთიანდნენ ათენელი ლისისტრატეს მეთაურობით და განმარტოვდნენ აკროპოლისში. იქ ჩაკეტილები უარს ამბობენ მამაკაცის ალერსზე მანამ, სანამ ბოლო არ მოეღება ომებს. მამაკაცების ყველა მცდელობა სიტუაციის შესაცვლელად სრულდება კრახით.

სიუჟეტი
-------

ლისისტრატეს (სიტყვასიტყვით „ომების დამანგრეველი"), მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი უაზრო ომის დასრულება და ათენის აკროპოლისის ირგვლივ კრებს ბერძენ ქალებს. იგი ქალებს სთავაზობს, სანამ ომს არ მოეღება ბოლო კაცებს შეხების უფლებაც კი არ მისცენ. ბევრი მცდელობის შემდეგ ქალები თანხმდებიან ლისისტრატეს წინადადებას, აკროპოლისში გამაგრდებიან და არ იკარებენ არავის. მოსახლეობა გაყოფილია ორ ნაწილად: ქალები და მოხუცები (ყველა ახალგაზრდა მამაკაცი ომშია წასული).

მამაკაცები ცდილობენ მშვიდობიან შეთანხმებას. ელჩები ხვდებიან ერთმანეთს და მიმდინარეობს მოლაპარაკებები. მოლაპარაკებებზე ჩნდება ლისისტრატეც. მამაკაცები განცვიფრებულნი არიან რა ლისისტრატეს ჭკუითა და სილამაზით, მალევე აღწევენ შეთანხმებას. გახარებული კაცები ცოლებთან ერთად სახლში ბრუნდებიან.

მსგავსი „სექსუალური გაფიცვის" რეალური შემთხვევები
-------------------------------------------------

2003 წელს ლიბერიაში ორგანიზაციამ „ლიბერიის ქალების მასობრივი აქცია მშვიდობისათვის" ლეიმი გბოვის მეთაურობით მოაწყო "სექსუალური გაფიცვა", რამაც ხელი შეუწყო სამოქალაქო ომის შეწყვეტას. 

2006 წელს კოლუმბიაში ბანდიტების ცოლებმა და საყვარლებმა გამოაცხადეს „გადაჯვარედინებული ფეხების გაფიცვა", რათა ბანდებს შორის სისხლიანი გარჩევები აღეკვეთათ. 2010 წელს მკვლელობების რიცხვი ქალაქ პერეირაში 26,5 %-ით შემცირდა. 

2009 წელს კენიაში ქალთა ორგანიზაციებმა მოუწოდეს ქალებს, რომ არ დაკავებულიყვნენ სექსით მამაკაცებთან, სანამ არ იქნებოდა მიღწეული შეთანხმება ქვეყნის პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს შორის. ისინი მზად იყვნენ მეძავებისთვისაც კი გადაეხადათ ფული, რათა ამ გაფიცვას შემოერთებოდნენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიხტი ჰ. სექსუალური ცხოვრება ძველ საბერძნეთში
* კრიტიკული ესკიზები კომედიისა "ლისისტრატე"

სქოლიო
------

1. ↑  Соколов В. Д. Вечные сюжеты: Аристофан. «Лисистрата»[*მკვდარი ბმული*]
**მაღრაანის წამებულის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყიან ფერდობზე. განეკუთვნება XVI საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (4,9 X 3,2 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარის ღიობი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი და შეისრული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელშიც მაღალი თაღოვანი სარკმელი და ორი პატარა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზი ყოფილა მიდგმული (შემორჩენილია კვალი). დარბაზის დასავლეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სარკმელია. კამარა ნახევარწრიულია. ეკლესიის საკურთხეველში, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე შემორჩენილია XVI საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები. კონქში მხატვრობის სამი რეგისტრია: პირველ რეგისტრში გამოსახულია ვედრება, მეორეში მოციქულთა წელზედა გამოსახულებები, მესამეში - ხატი მიძინებისა და ეკლესიის მამები. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მირქმის, ხოლო ჩრდილოეთ კედელზე ფერისცვალების ფრაგმენტები. ჩრდილოეთ კედლის ქვედა ნაწილში მამაკაცის ფიგურის კონტური (ქტიტორი) გაირჩევა. ეკლესიას თაროსებრი ლავგარდანი ჰქონია (შემორჩენილია ფრაგმენტები). შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით.

ლიტერატურა
----------

* *დევდარიანი ფ.; დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 125.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაღრაანის თემის ტაძრები |
| --- |
|  |
| მაღრაანის თემი | 
* ბრმა ჯვარი
* არგოხის ეკლესია
* არგოხის მთავარანგელოზის ეკლესია
* არგოხის ყველაწმინდის ეკლესია
* ბერიკაანთ ხატი
* მაღრაანის ბზიანის საყდარი
* მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
* მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია
* მაღრაანის წამებულის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი
* ფიჩხოვანის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ნათლისმცემლის ეკლესია
* პატარა ჯვრის ეკლესია
* ქომუს ჯვრის ეკლესია
* ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
* ხარჭაშნის ღვთაების ეკლესია
 |

 |
**ლუკინოს კვართის მონასტერი** (რუს. Покро́вский монасты́рь) — მართლმადიდებლური დედათა მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის სოფელ ლუკინოში. დაარსებულია 2000 წელს. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას. 

ლუკინოს კვართის მონასტერი პირველი მონასტერია ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიაში, რომელიც დაარსდა 1917 წლის შემდეგ.

ისტორია
-------

1993 წლიდან ბოგოროდსკის რაიონის სოფელ ლუკინოში დაიწყეს 1866 წელს აგებული და 1930-იან წლებში დახურული კვართის ეკლესიის აღორძინება. 2000 წელა მოაწყვეს ქალთა სამონასტრო თემი. 2006 წელს აკურთხეს კვართის ეკლესია. 2006 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილებით წმინდა სინოდმა ჩამოაყალიბა მონასტერი. 2007 წლის 26 ივნისს სერგეი მოხოვი დანიშნეს მონასტრის მთავარ მღვდლად. 2009 წლის 4-5 ივნისს მონასტერში გაიარა ლიტანიობამ ორანკის ღვთისმშობლის ხატით. 

2009 წლის 14 ოქტომბერს ღვთისმშობლის კვართის დღესასწაულზე ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის მთავარეპისკოპოსმა გიორგიმ აღასრულა საღვთო ლიტურგია ღვთსიმშობლის კვართის მონასტრის მთავარ ტაძარში. 

2009 წლის მონაცემებით ლუკინოს მონასტერი ერთადერთია ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიაში, რომელიც დაარსდა უახლეს პერიოდში საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ.

მონასტრის წინამძღვრები
----------------------

მონასტრის პირველი წინამძღვარი გახდა მონაზონი ბარბარა (ჟუკოვა), რომელიც დაიბადა 1942 წლის 12 ივნისს სვერდლოვსკის ოლქის ქალაქ ასბესტეში. 

2006 წლის 14 მარტს, წმინდა ევდოკიას ხსენების დღეს სოფელ ლუკინოს ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიაში ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის მთავარეპისკოპოსმა წმინდა ბარბარეს მანტიით შემოსა წინამძვარი ბარბარე. 

2006 წლის 26 დეკემბერს მოსკოვში, წმინდა სინოდის სხდომაზე მიიღეს გადაწყვეტილება ღვთისმშობლის კვართის მონასტრის გახსნის შესახებ, მონაზონი ბარბარე დაინიშნა მის წინამძღვრად. 2007 წლის 11 იანვარს მთავარეპისკოპოსმა გიორგიმ არზამასის აღდგომის ტაძარში მსახურებისას წინამძღვარს ჯვრის ტარების უფლება მიანიჭა. 

2011 წლის 6 ოქტომბერს პირველი წინამძღვარი გარდაიცვალა. დაკრძალვისა და გარდაცვალებიდან ორმოცი დღის ლიტურგიას უძღვებოდა მთავარეპისკოპოსი გიორგი.

2012 წლის 6-7 ივლისს წმინდა სინოდმა წინამძღვრად დანიშნა იღუმენია გავრილა (სუხანოვა).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Официальный сайт монастыря დაარქივებული 2017-04-16 საიტზე Wayback Machine.  — www.monastir-lukino.ru
* Архиепископ Георгий совершил Божественную литургию в Покровском монастыре в селе Лукино[*მკვდარი ბმული*] (фото, видео), Нижегородская епархия, 14 октября 2009 года

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Архиепископ Георгий совершил Божественную литургию в Покровском монастыре в селе Лукино[*მკვდარი ბმული*], Нижегородская епархия, 14 октября 2009 года
2. ↑  В Нижегородской епархии за минувший год были освящены 14 храмов. Нижегородская епархия (2007-01-24).[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  Распоряжение № 2 от 8 января 2007 года[*მკვდარი ბმული*], Архиепископ Нижегородский и Арзамасский Георгий, Нижегородская епархия
4. ↑  С 4 по 17 июня Нижегородскую область обойдет крестный ход с чудотворной Владимирской Оранской иконой Божией Матери[*მკვდარი ბმული*], Нижегородская епархия, 29 мая 2009 года
**მამუკა გოლეთიანი** (დ. 12 აგვისტო, 1955, ცაგერი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1981–1982 წლებში იყო თბილისის №1 საავადმყოფოს III ქირურგიული განყოფილების ინტერნი. 1982-1986 წლებში ცაგერის რაიონული საავადმყოფოს ექიმი–ქირურგი.1986–1989 წლებში უკრაინის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ორდინატორი, დაუსწრებელი სწავლების ასპირანტი. 1989–1992 წლებში თბილისის №8 კლინიკური საავადმყოფოს ქირურგი. 1992 წლიდან არის ქალაქის №1 კლინიკური საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგიის კლინიკის ქირურგ–ასისტენტი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომის. 

1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლგარეშე სანაღვლე გზების მასტენოზირებული და მაობლიტირებელი დაავადებების ქირურგიული მკურნალობა ხანშიშესულთა და მოხუცთა ასაკში."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 77

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამუკა გოლეთიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **მამუკა კიკალეიშვილი.** |

**მამუკა კიკალიშვილი** (დ. 15 ნოემბერი, 1971, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოდის ფოტოგრაფი. მისი ფოტოსურათების ნახვა შესაძლებელია ისეთ ჟურნალებში როგორიცაა: L'Officiel (Az), Harper's Bazaar (Ru), Boutique (Az), Nargis (Az) და სხვები. 2013 წლის აგვისტოს თვიდან არის L'Officiel (Az) -ის ფოტოგრაფი. ასევე, ის არის მოდის სახლი "Atelier Kikala"-ს მფლობელი.VR Fashion Management,წარმოგიდგენთ კიკალიშვილს.

ბიოგრაფია
---------

მამუკა კიკალიშვილი დაიბადა 1971 წლის 15 ნოემბერს, ქალაქ თბილისში. ის ბავშვობიდან სიამოვნებით იყო დაკავებული ფოტოგრაფიით. ფოტოგრაფია გახდა მისი საყვარელი გატაცება. ის სწავლობდა ენერგეტიკის და კავშირის ფაკულტეტზე საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. 2000 წელს მან დაამთავრა სწავლა და გახდა ტექნიკური მეცნიერებების დოქტორი. [*წყარო არ არის მითითებული 395 დღე*]

კარიერა
-------

კიკალიშვილის ნამუშევრები გამოქვეყნდა სხვადასხვა ცნობილ ჟურნალებში: Photo Vogue Italia , L'Officiel (Az), Harper`s Bazaar (Ru) და სხვებში. ის იღებდა ისეთ ცნობილ ადამიანებს როგორებიც არიან მილა იოვოვიჩი, ნინა ანანიაშვილი და სხვები.მამუკა კიკალიშვილი ყოველთვის ოცნებობდა საკუთარ ფოტოსტუდიაზე. მან დაიწყო სარდაფის სტუდიად გადაკეთება. გაემგზავრა გერმანიაში, გახსნა სტუდია და დაარქვა - "Kikala Studio". მან დააარსა "Kikala Studio" 2006 წელს. ერთ წელიწადში სტუდია გახდა ძალიან წარმატებული კავკასიის რეგიონში. მისი პირველი ნამუშევრების შემდეგ (Virgin suicide, Les Fleurs Du Mal, Butoh Garden), არა მარტო ფოტოსურათები სარგებლობდნენ წარმატებით სოციალური ქსელებისა და ფორუმების მომხმარებლებს შორის, არამედ ხალხსაც მოსწონდათ ტანსაცმელი ფოტოსურათებზე. მაშინ მან გადაწყვიტა შეექმნა მოდის სახლი. 2012 წლის სექტემბერში მან დააარსა მოდის სახლი - "Atelier Kikala", რომლის შემოქმედებითი დირექტორია ლადო ბოკუჩავა. .კიკალიშვილი არის Art + Commerce-ის ერთ-ერთი ფოტოგრაფი.

პირადი ცხოვრება
---------------

მამუკა კიკალიშვილი დაქორწინებულია ნატალი კიკალიშვილზე. ჰყავთ სამი შვილი: ნინო, ლადო და კესარია. [*წყარო არ არის მითითებული 395 დღე*]

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მამუკა კიკალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-06-26. ციტირების თარიღი: 2014-06-19.
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-08-27. ციტირების თარიღი: 2014-06-19.
3. ↑
**მამუკა ქალუნდაური** — ქართული ფოლკლორის პერსონაჟი, ხევსური სახალხო გმირი გოგოჭურების გვარისა, სოფელ გიორგიწმინდიდან. 
ცხოვრობდა XVII საუკუნის დასაწყისში. ებრძოდა მთაში გაბატონების მსურველ ერისთავებსა და მოთარეშე მეზობელ ტომებს. ხევსური სახალხო გმირი, ზურაბ არაგვის ერისთავის წინააღმდეგ ხევსურთა ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 

ქალუნდაურს ზურაბის ჯარი დაუმარცხებია გუდანთან ბრძოლაში და ამ გამარჯვების აღსანიშნავად ბეგენთ-გორაზე სამანი დაუდგამს. იქ გამვლელი მხედრები პატივისცემის ნიშნად ჩამოქვეითდებიან ხოლმე. ლეგენდის მიხედვით ქალანდაური განისვენებს ამავე გორაზე, დიდი ლოდის ქვეშ, რომელიც ხევსურთა ერთ-ერთ წმინდა ადგილად იყო მიჩნეული. ქალუნდაურის გმირობაზე შექმნილია ხალხური სიმღერები და თქმულებები.

ლიტერატურა
----------

* *გოგოჭური*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 450.
* *კიკნაძე ზ.*, ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 150, ISBN 978-99940-27-10-1.
* *გოგოჭური დ.* ხევსურული საგმირო პოეზია და გმირები, თბ. 1977;
* *შანიძე ა.* ქართული ხალხური პოეზია, ტ. 1 — ხევსურული, თბ. 1931;
* *ხიზანაშცილი (ურბნელი) ნ.* ეთნოგრაფიული ნაწერრები, თბ. 1940 (მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის, 2)
**მალო** (ადრე ცნობილი იყო, როგორც *წმინდა ბარტოლომიუს კუნძული*) (ინგლ. Malo) — კუნძული ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის შემადგენლობაში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ვანუატუს რესპუბლიკას. ადმინისტრაციულად შედის სანმას პროვინციის შემადგენლობაში. კუნძულის მეორე სახელია — ურე-ნამარანდა (ბისლამას ენა — Ure-namaranda).

გეოგრაფია
---------

კუნძული მალო მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის ჩრდილოეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, ჩრდილოეთით 3 კმ-ში მდებარე კუნძულ ესპირიტუ-სანტოსა და სამხრეთით მდებარე კუნძულ მალეკულას შორის. უახლოესი მატერიკი — ავსტრალია მდებარეობს დაახლოებით 1200 კმ-ში.

კუნძულ მალოს აქვს შერეული ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა. კუნძულის გარშემოწირულობა შეადგენს დაახლოებით 55 კმ-ს, სიგრძე — 17 კმ-ს, სიგანე — 13 კმ-ს, კუნძულის ფართობია — 180,0 კმ². კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — მთა *მალო* (326 მეტრი).

კლიმატი კუნძულ მალოზე ნოტიო ტროპიკულია. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 3000 მმ-ს. კუნძულზე ხდება ხშირი ციკლონები და მიწისძვრები.

ისტორია
-------

კუნძულ მალოზე ნაპოვნია ყველაზე ადრეული ადამიანთა დასახლება ახალ ჰებრიდებზე: კუნძულის დასახლება დაიწყო დაახლოებით 3500 წლის წინ ლაპიტას კულტურის წარმომადგენლების მიერ. კუნძულ მალოს პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ფრანგი მოგზაური ლუი ანტუან დე ბუგენვილი, რომელიც კუნძულზე გადავიდა 1768 წელს.

1906 წლის მარტში კუნძული მალო, როგორც ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი.

1980 წლის 30 ივნისს ახალმა ჰებრიდებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან და საფრანგეთისგან, და კუნძული მალო გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.

მოსახლეობა
----------

2009 წელს კუნძულ მალოს მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 4279 ადამიანი.

ტამამბოს ენა — ავსტრონეზიული ენების ერთ-ერთი სახელია, რომელზეც ლაპარაკობს კუნძულის მოსახლეობა.

ეკონომიკა
---------

კუნძულის მთავარი პროდუქციაა — პლანტაციებში მოყვანილი კოპრა და კაკაო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვანუატუს კუნძულები (ფრანგული)

სქოლიო
------

1. ↑  [კუნძულის საიტი. (ინგლისური).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-05-15. ციტირების თარიღი: 2014-11-12. კუნძულის საიტი. (ინგლისური)]
2. 1 2 3  UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site. ვანუატუს კუნძულები. (ინგლისური).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-08-13. ციტირების თარიღი: 2014-11-12.
3. 1 2  [John Search. კუნძული მალო. (ინგლისური).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-03-05. ციტირების თარიღი: 2014-11-12. John Search. კუნძული მალო. (ინგლისური)]
4. ↑  McLean, R. S. A. Preaching Christ in the New Hebrides. Provocative Pamphlets No. 26. Melbourne: Federal Literature Committee of Churches of Christ in Australia, 1957. — გვ. 18
5. ↑  *Tufala Gavman*. Reminisces from the Anglo-French Condominium of the New Hebrides / Brian J. Bresnihan, Keith Woodward, editors. — Suva, Fiji: Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, 2002. — გვ. 23.
6. ↑  2009 National Population and Housing Census (2009).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-17. ციტირების თარიღი: 2014-11-12.
7. ↑  Etnologue. ვანუატუს ენები. (ინგლისური)
**ლოხ-რი** (ინგლ. Lough Ree; ირლ. Loch Rí) — გამდინარე ტბა ირლანდიაში, ფართობით მდინარე შენონის აუზის სამი მთავარი ტბიდან მეორე ადგილზეა ლოხ-დერგის შემდეგ. სხვა ორი მთავარი ტბიდან ერთი — ლოხ-ალენი ჩრდილოეთითაა, ხოლო მეორე — ლოხ-დერგი სამხრეთით. ტბის გასწვრივ არის რამდენიმე მცირე ტბა. ლოხ-რი გაწოლილია აღმოსავლეთით ლენსტერისა და დასავლეთით კონაქტის საგრაფოებს შორის. ტბაზე გაედინება მდინარე შენონი. 

განლაგებულია მდინარე შენონზე, ზღვის დონიდან 38 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 105 კმ², საშუალო სიღრმე 6,2 მ, მაქსიმალური სიღრმე 35 მ. ტბის სამხრეთ ბოლოს გაწოლილია ქალაქი ათლონი, რომელსაც გააჩნია ნავებისთვის განკუთვნილი ნავსადგური. ტბის ჩრდილოეთ ნაწილის ბოლოსაა მცირე ქალაქი ლეინსბორო-ბალილიგი. ტბაში რამდენიმე კუნძულია, რომელთაგან აღსანიშნავია ინჩკლერონი და ინჩბოფინი. ლოხ-რის კუნძულები ატარებდნენ როგორც რელიგიურ, ისე პოლიტიკურ მნიშვნელობას, რითაც უზრუნველყოფდნენ კონტროლს მდინარე შენონზე.

ტბის ჩრდილოეთ ნაწილშია კუნძული ინჩკლერონი, სადაც აღმართული იყო ადრექრისტიანული მონასტერი, რომლის ნანგრევებიღაა შემორჩენილი. ირლანდიური ლეგენდის თანახმად, სწორედ ამ კუნძულზე იქნა მოკლული დედოფალი მედბი. ვიკინგი ტურგეისი სიკვდილამდე აკონტროლებდა სანაპიროზე არსებულ მრგვალ ფორტს. 840 წელს ვიკინგებმა ლოხ-რიზე ბაზა მოაწყეს და დაარბიეს გარემომცველი მიწები.

ისევე როგორც ირლანდიის სხვა რამდენიმე ლოხი, ლოხ-რიც მოექცა ყურადღების ცენტრში მასში ურჩხულის შესაძლო არსებობის გამო. 1960 წლის 18 მაისს სამმა მღვდელმა ტბაში ცხენისთავა ურჩხული დაინახა. 2001 წელს ტბაში საძიებო ექსპედიცია წარმოებდა, რომელსაც ირლანდიის მასმედია აშუქებდა. 

პოპულარულია თევზჭერა და ნავით სეირნობა. განვითარებულია გველთევზასნაირთა რეწვა. ტბა მონიშნულია როგორც კონსერვაციის სპეციალური ზონა და დაცვის სპეციალური ზონა. ტერიტორიის მხრივ მთავარი ჰაბიტატია საკუთრივ ტბა და ჭაობი. აქვეა სეზონურად მიმომფრენი მცირე მურტალა. მნიშვნელოვანი ორნითოლოგიური ტერიტორიაა.

ჯიმ ო’კონორი იყო პირველი ადამიანი, რომელმაც მთელ სიგრძეზე გადაცურა ლოხ-რი 2012 წელს. მან 13 საათსა და 34 წუთში გაცურა 33,91 კმ.

სქოლიო
------

1. ↑  Lough Ree // International Lake Environment Committee.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-19. ციტირების თარიღი: 2019-02-21.
2. 1 2  Дмитрий Буланин, Проблемы истории и культуры средневекового общества. 2000
3. ↑  Lough Ree // Islands
4. ↑  Horse-eel // Lough Ree.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2004-08-04. ციტირების თარიღი: 2004-08-04.
5. ↑  Nine of 53 protected bogs 'being cut illegally"Westmeath Independent - Athlone swimmer conquers Lough Ree".
6. ↑  Important Bird Areas factsheet: Lough Ree
7. ↑  Westmeath Independent - Athlone swimmer conquers Lough Ree.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-11-12. ციტირების თარიღი: 2019-02-21.
ლივერის სახლი პარკ ავენიუზე
**ლივერის სახლი** (ინგლ. Lever House) — სანიმუშო საერთაშორისო სტილის ცათამბჯენი 390 პარკ ავენიუზე, ნიუ-იორკი. გორდონ ბანშაფტის პროექტი კომპანიიდან „Skidmore, Owings and Merrill" ნიუ-იორკში ფარდისებური ფასადის პირველი ნიმუშია და საყოველთაოდ აღიარებულია, როგორც სახელმძღვანელო ნაგებობა. შენობას იმ დროისთვის ინოვაციური ეზო და საზოგადოებრივი სივრცე აქვს. პარკ ავენიუს გარშემო შემდგომში აგებულმა კორპორაციულმა შტაბ-ბინებმა ლივერის სახლის სტილი გაიმეორეს, თუმცა ვერცერთი მათგანი ვერ შეედრება მას სიკოხტავითა და ინოვაციური დიზაინით. მის ვან დერ როეს სიგრამ ბილდინგი პარკ ავენიუს მოპირდაპირე მხარეს ხარისხით ლივერს უახლოვდება, თუმცა ყველა დანარჩენი მეზობელი ცათამბჯენი მასთან შედარებით შესამჩნევად მდარეა.

ლიტერატურა
----------

* Dupré, Judith. *Skyscrapers – A History of the World's Most Extraordinary Buildings.* Black Dog & Leventhal Publishers, New York 1996, ISBN 1-57912-787-8
* Stichweh, Dirk. *New York Skyscrapers*. Prestel Publishing, Munich 2009, ISBN 3-7913-4054-9

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ლივერის სახლი"** ვიკისაწყობში.
* ლივერის სახლი — Great Buildings Online
* ლივერის სახლი — ფოტოები galinsky.com-ზე
* Casa Lever Restaurant
* Lever House architectural drawings, 1950-1953


|  |  |
| --- | --- |
| დორიული ორდერი | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**მარტიანის ჯვარპატიოსანი** — არქიტექტურული ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტიანის მიდამოებში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.

სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 3 კმ-ზე, ნასოფლარ ყველდაბაში მდებარე დარბაზული ეკლესია სამხრეთის თანადროული მინაშენით, გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით აქვს ნახევარწრიული აბსიდა, რომლის ცენტრში გაჭრილი არქიტრავული სარკმელი გარეთ ვიწროვდება. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. კონქი სფერულია, სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკთან შედარებით. საფეხურის წინ მასიური ბუნის ქვა დგას. ოთხკუთხა ქვა ოთხივე მხარეს მორთულია დეკორატიული თაღებით. ქვაზე შემორჩენილია ჯვრის ზედა მკლავის მოხატულობა და წარწერის ფრაგმენტი, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელში კი კანკელის ბუდე. 
ეკლესიას ოდნავ შეისრული კამარა აქვს. დასავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. ჩრდილოეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედელს ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს. სამხრეთი შესასვლელი შიგნით შეისრულთაღიანი, გარეთ არქიტრავულია. კარი ნაოთხალია. ეკლესიის კედლები შელესილი იყო მოსახატავად.
სამხრეთი მინაშენის კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან ჰქონდა, დაზიანების გამო მისი ფორმა არ იკითხება. დასავლეთ კედელში ვიწრო სარკმლის კვალია.
ეკლესია დიდი ზომის მოყვითალო, ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია ფიქალი.
ეკლესიიდან დასავლეთით დიდი ზომის სატრაპეზოა. კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის სიმაღლეზე. აღმოსავლეთ კედელში ჩანს შესასვლელის კვალი. ჩრდილოეთ კედელში რამდენიმე ნიშაა მოწყობილი. სატრაპეზო დიდი ზომის ადგილობრივი წარმოშობის ქვითაა ნაგები.
ეკლესიას გარს შემოუყვება გალავანი. გალავნის გარეთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მოთავსებულია კარიბჭე - სამრეკლო. ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ ოთხკუთხა, მასიური სვეტები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 118-119
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მრევლიშვილი**. |

**მაყვალა ალექსანდრეს ასული მრევლიშვილი** (დ. 14 თებერვალი, 1909, სიღნაღი — გ. 5 სექტემბერი, 1992, თბილისი) — ქართველი საბავშვო პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა გამოჩენილი მხატვრის ალექსანდრე მრევლიშვილის ოჯახში. მას ბავშვობიდანვე მწერალთა და ხელოვანთა გარემოცვაში მოუწია აღზრდა, რამაც განაპირობა მისი მოქალაქეობრივი პოზიციის ჩამოყალიბება, პოეტური გემოვნების დახვეწა. 1925 წელს დაამთავრა თბილისის მე-8 საშუალო სკოლა, ხოლო 1930 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ლიტერატურული განყოფილება. უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ, სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს რადიოკომიტეტის საბავშვო გადაცემათა რედაქტორად, საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში მეცნიერ თანამშრომლად, იყო მოსწავლეთა რესპუბლიკური სასახლის მხატვრული კითხვის წრის ხელმძღვანელი, საქართველოს მწერალთა კავშირის საბავშვო სექციის ბიუროს მდივანი, ჟურნალ „დილას" მთავარი რედაქტორის მოადგილე. პირველი ლექსი „წერილი აბასთუმნიდან" 1927 წელს გამოაქვეყნა, ხოლო პირველი წიგნი „ლექსები" 1940 წელს. ქართველმა ბავშვებს შორის პოპულარული იყო მისი ლექსები „დილა მშვიდობისა", „საწყალი კურდღელი", „ჩიტო-ჩიტო", „შენ გიგალობ პატარავ", პოემები „ჭანჭიკელა", „გოგია და ტოლია", „მიყვარს ყველა ცისარტყელა" და მრავალი სხვა. მან გადაამუშავა და გამოსცა ქართული ხალხური ზღაპრები „ირმისა" და „კომბლე".

მაყვალა მრევლიშვილი ეწეოდა მთარგმნელობით მოღვაწეობასაც. ქართულ მკითხველს გააცნო ფრანგული ხალხური საბავშვო ლექსები, შარლ დე კოსტერის რომანი „ულენშპიგელის ლეგენდა", ლიტვური ზღაპარი „მზის დამხსნელი".

მინიჭებული ჰქონდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია, დაჯილდოებული იყო იაკობ გოგებაშვილის მედლით, საპატიო ნიშნის ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 278, თბ. 1994
**მაყაშვილების პირველი სასახლე** — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ რუისპირის სამხრეთით, 0,5 კილომეტრზე, მდინარე თურდოს მარცხენა ნაპირას. ნასოფლარ არტოზანის ტერიტორიაზე, თარიღდება XVIII საუკუნეების შუა ხხანებით. 

ეკუთვნოდა ადგილობრივ ფეოდალებს — მაყაშვილებს. ციხის გეგმა თითქმის კვადრატულია, რომლის ოთხივე კუთხეში ცილინდრული კოშკი დგას. გალავნის აღმოსავლეთ კედელი მდინარეს გასდევს, ამიტომ ოდნავ მოხრილია. ჩრდილოეთ კედლის ცენტრში ჭიშკარია. ჭიშკრის პირდაპირ, სამხრეთ კედლის ცენტრში — მცირე ზომის, სათადარიგო კარი. კოშკები ისეა დაზიანებული და გადაკეთებული, რომ მათი თავდაპირველი სახის აღდგენა მიახლოებით თუ ხერხდება. კოშკებიდან სამი, სავარაუდოდ, ორსართულიანი იყო, ქონგურებიანი ბანის მქონე. ხოლო მეოთხე — სამსართულიანი. შესასვლელები სართულებს ცალ-ცალკე ჰქონია. პირველი სართული ყველგან დამხმარე ჩანს, ხოლო მეორე სართულის კედლებში ცალმაგი და ორმაგი სათოფურები იყო განლაგებული. სართულშუა გადახურვა ხის იყო. ციხის კედლები ორიარუსიანი ჩვეულებისამებრ, ქვედა იარუსი აქაც ყრუა, ზედა კი — საბრძოლო იარუსები სისქეთა სხვაობა, მცირე საფეხურს ქმნის, რომელზეც დაყრდნობილი იქნებოდა მებრძოლთა სასიარულო ხის ბილიკი. ზედა იარუსის კედლებში, მონაცვლეობით. ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებია განლაგებული. ციხის შიგნით, სამხრეთ კედლის გასწვრივ. მდგარა ორსართულიანი სასახლე. გალავნის ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი და აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნახევარი მეორეხარისხოვან ნაგებობებს ჰქონია მოკავებული. ჭიშკრის სიახლოვეს დგას კარის ეკლესია. შენობა დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა შესასვლელი ორია — სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე შეისრულთაღიანი და შიგნიდან სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ეკლესის იატაკის მიმართ საფეხურით შემაღლებული, ნახევარვარწრიული აფსიდია. აფსიდის ცენტრში შეისრული სარკმელია გაჭრილი, რომლის ორივე მხარეს თითო, თაღოვანი ნიშაა. თითო, შეისრულოვანი სარკმელი დანარჩენ კედლებშიცაა. აფსიდი გადახურულია კონქით. დარბაზი — ცილინდრული კამარით. კამარის შუა ნაწილში შეკიდულ პილასტრებზე დაყრდნობილი, საბჯენი თაღია. ეკლესიის იატაკი კვადრატული აგურისაა. შენობის ფასადებიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ და დასავლეთისაა მორთული. 

აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ და გვერდებზე მოთავსებულია წყობაში შეღრმავებული, თითო რომბი. დასავლეთ ფასადის მორთულობა აგურის რელიეფური არშიით გამოყვანილი სამი, ერთმანეთთან დაკავშირებული, სხვადასხვა საგანის ელემენტისგან შედგება, რომლებიც კედლის ღერზე ერთიმეორეს თავზეა განლაგებული და ფრონტონის არეში გამოსახული, რელიეფური ჯვრის საფეხუროვან საფუძველს ქმნის. მათ შორის ქვედაში, შესასვლელის ზედა ნახევარია მოქცეული, ზედაში კი — სარკმელი. ეკლესიის კედლები დასრულებული აგურის ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურებით გამოყვანილი რიგების მონაცვლეობითაა შედგენილი. სახურავი კრამიტისა ყოფილა.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 331-333.
**მაშავერის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაშავერაში. აგებულია XIV-XVIII საუკუნეებში. 

ეკლესია ხელოვნურად მოსწორებულ კლდეზე დგას და ერთსაფეხურიანი ცოკოლი აქვს. ეკლესია ნაგებია უხეშად ნათალი და ბათქაშში ჩაძირული ბაზალტის ქვით. კუთხეები და კონსტრუქციული ელემენტები სუფთად ნათალი ქვათლილებითაა გამოყვანილი. ეკლესიის ერთადერთი კარი, რომელსაც დიდი არქიტრავი ხურავს, სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. სამი სარკმელი აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. აღმოსავლეთი სარკმლის ღიობის წყვილი სადა ლილვი შემოუყვება, დასავლეთი ფასადის ორკალთა გადახურვის ქიმზე ოთხ მრგვალ სვეტზე დამყარებული სამრეკლო ფანჩატური დგას. ეკლესიის სადა თაროსებრი კარნიზები 1989 წლის რემონტის დროსაა გაკეთებული. შიგნიდან ეკლესიის კამარა პილასტრებზე დაყრდნობილი ერთი მზიდი თაღით ორ ნაწილადაა გაყოფილი. საკურთხევლის აფსიდის არდაბაგი იატაკიდან სამოცი სანტიმეტრითაა აწეული და მასზე ასასვლელად სამხრეთ და ჩრდილოეთ კიდეში ორი სამსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. აფსიდის ჩრდილოეთ მხარეს ნიშაა, რომლის პირი შეისრული თაღებითაა გაშნებეული მსგავსად ქვემო ნიჩბისის წმინდა ნიკოლზის ეკლესიის ამგვარივე ნიშისაა. ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთში, კედელში, ორი ნიშაა დატანებული, დასავლეთისა შედარებით მაღალია აღმოსავლეთისაზე. ამავე კედლის დასავლეთ მონაკვეთში, პილასტრთან მიჯრით კედელზე მიდგმულია ქვის პროფილირებული ემბაზი, რომელსაც აქვს ბაზა, ზევითკენ გაფართოებული ფეხი და გემაში ნახევარწრიული ავზი. ავზის პირს სადა ლილვი შემოუყვება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17942
**მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში, მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, ტყიანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 3,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლები შიგნიდან შელესილია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანი, ფასადებზე შელესილობის კვალიღაა შემორჩენილი. შესასვლელი ეკლესიაში დასავლეთიდანაა. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის კვადრატული ნიშია. მსგავსი სარკმელია დასავლეთითაც. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. დარბაზის სამხრეთ კედელში ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 125.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მაღრაანის თემის ტაძრები |
| --- |
|  |
| მაღრაანის თემი | 
* ბრმა ჯვარი
* არგოხის ეკლესია
* არგოხის მთავარანგელოზის ეკლესია
* არგოხის ყველაწმინდის ეკლესია
* ბერიკაანთ ხატი
* მაღრაანის ბზიანის საყდარი
* მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
* მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
* მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია
* მაღრაანის წამებულის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ბზიანი საყდარი
* ფიჩხოვანის ეკლესია
* ფიჩხოვანის ნათლისმცემლის ეკლესია
* პატარა ჯვრის ეკლესია
* ქომუს ჯვრის ეკლესია
* ფიჩხოვანის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
* ხარჭაშნის ღვთაების ეკლესია
 |

 |
**მასწავლებლის ძეგლი** (რუს. Памятник учительнице) — ბრინჯაოს მონუმენტი დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი გაიხსნა 2012 წლის 1 სექტემბერს № 78 სკოლის მახლობლად. ერთ-ერთი მოანდაკე, რომელიც მონაილეობდა ძეგლის პროექტის შექმნაში იყო სერგეი ოლეშნია.

ისტორია
-------

2012 წლის 1 სექტემბერს, ცოდნის დღესასწაულზე, უშუალოდ № 78 სკოლის სიახლოვეს დონის როსტოვის წითელარმიელთა ქუჩაზე აღმართეს პირველი მასწავლებლის ბრინჯაოს ძეგლი. მასწავლებელი ქალის ძეგლი, მოქანდაკის ჩანაფიქრის მიხედვით გამოსახულია პირველკლასელ მოსწავლეებთან, გოგონასთან და ბიჭთან ერთად, რომლებიც მიდიან თავის პირველ გაკვეთილზე.

მასწავლებლისა და მოსწავლეების ქანდაკებების უკან აღმართულია თაღი, რომელიც სიმბოლურად დაკავშირებულია პედაგოგის ცხოვრების მთავარ მისიასთან —
ისინი პირველები ეგებებიან მოსწავლეებს სკოლაში, შემდეგ კი მათ მხრებზეა უდიდესი და საპასუხისმგებლო მისია — სკოლის კედლებში მოამზადონ მოსწავლეები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის. 

ძეგლზე მუშაობა გრძელდებოდა ნახევარი წლის განმავლობაში და მასზე მუშაობდა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის მოქმედი წევრი სერგეი ოლეშნია, რომლის ანგარიშზეცაა მრავალი თანამედროვე ქანდაკება, რომლებიც ამშვენებს ქალაქ დონის როსტოვს, კერძოდ მას ეკუთვნის იმპერატრიცა ელისაბედ I-ის ძეგლი და წყალსადენის ძეგლი. 

ქანდაკების სიმაღლე შეადგენს 3,5 მეტრს. ძეგლის საზეიმო გახსნას ესწრებოდა როსტოვის ოლქის ვიცე-გუბერნატორი სერგეი გორბანი და ქალაქის მერი მიხეილ ჩერნიშევი.

სქოლიო
------

1. ↑  Памятник первой учительнице
2. 1 2 3  В День Знаний в Ростове открыли памятник первой учительнице.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-09. ციტირების თარიღი: 2017-06-02.
3. ↑  В Ростове-на-Дону установили памятник «Учительница первая моя», выполненный С. Олешней
**მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო** — გლობალური კამპანიის ნაწილი, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოში პროფესიის პოპულარიზაციას, პედაგოგების პრესტიჟის ზრდას, წარმატებული მასწავლებლების გამოვლენასა და საზოგადოებისათვის მათ წარდგენას.

2017 წლის 19 მარტს საქართველომ განათლებისა და უნარების გლობალურ ფორუმზე მიიღო მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს აკრედიტაცია. საქართველოს ფორუმზე წარმოადგენდა კოალიცია „განათლება ყველასათვის - საქართველო." აკრედიტაციის საფუძველზე, კოალიციის ინიციატივით, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნულ ცენტრთან პარტნიორობით, დაიწყო და 2017 წელს პირველად ჩატარდა მასწავლებლის ეროვნული ჯილდო. ეროვნულ დონეზე გამარჯვებული ჯილდოს სახით იღებს 10 000 ლარს და ხდება გლობალური ჯილდოს ერთ-ერთი მონაწილე.

მასწავლებლების შერჩევის კრიტერიუმებია: მოსწავლეების სწავლის შედეგების დინამიკა; სწავლების ინოვაციური და ეფექტური მიდგომების გამოყენება; ზოგადსაკაცობრიო მოქალაქეობრივი ღირებულებებისა და პრინციპების სწავლება; საზოგადოებერივი აღიარება და სამოქალაქო აქტივობა; პროფესიული განვითარება და გამოცდილების გაზიარება.

მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს პირველი მფლობელი გახდა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიბათის საჯარო სკოლის სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი ვლადიმერ აფხაზავა.

ჯილდოს მფლობელები
-----------------

| წელი | სახელი | სკოლა | მუნიციპალიტეტი | პროფესია | სქოლიო |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | ვლადიმერ აფხაზავა | ჩიბათის საჯარო სკოლა | ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი | სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი |  |
| 2018 | მანანა კაპეტივაძე | ბაღდათის მეორე საჯარო სკოლა | ბაღდათის მუნიციპალიტეტი | ინგლისურის მასწავლებელი |  |
| 2019 | გიორგი ჭაუჭიძე | მარნეულის მეორე საჯარო სკოლა | მარნეულის მუნიციპალიტეტი | ქართული ენისა და ისტორიის მასწავლებელი |  |
| 2020 | სოფიო გოგოხია | აფხაზეთის მეათე საჯარო სკოლა | ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი | ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეროვნული ჯილდოს ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს გამარჯვებული ლადო აფხაზავაა!.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-03-31. ციტირების თარიღი: 2020-12-04.
2. ↑  მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი ცნობილია[*მკვდარი ბმული*]
3. ↑  მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი მანანა კაპეტივაძე გახდა
4. ↑  მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი ცნობილია.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-20. ციტირების თარიღი: 2020-12-04.
5. ↑  მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს გამარჯვებული გამოვლინდა
**"მაკარ ჩუდრა"**  (რუს. „Макар Чудра") — მაქსიმ გორკის პირველი გამოცემული ნაწარმოები. პირველად გამოიცა გაზეთ "კავკაზში" 1892 წელს. პირველად ალ. პეშკოვმა სწორედ ამ გამოცემაში დაირქვა თავი მაქსიმ გორკი.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ნაწარმოების მთავარი გმირია მოხუცი ბოშა-კაცი მაკარ ჩუდრა, რომელიც თავის მეგობარ სოკალს ცხოვრებისეულ რჩევებს აძლევს და საკუთარ ისტორიებს უყვება, ხოლო როცა საქმე ქალებზე და სიყვარულზე მიდგა, იხსენებს ორი ბოშა-ახალგაზრდის ლოიკო ზობარისა და რადას სიყვარულის ისტორიას. მათ უყვართ ერთმანეთი, მაგრამ ორივე ამბიციურია. მიუხედავად ზობარის სიამაყისა, იგი მაინც უმღერის მას სიმღერებს და სიყვარულს ეფიცება, სიყვარულის ნაცვლად ის რადასგან მხოლოდ აგრესიას იღებს. ერთ ღამესაც რადა ლოიკოს იარაღს დაადებს შუბლზე, სიყვარულს აუხსნის და პირობას აძლევს, რომ თუ იგი ხალხის წინაშე მუხლებზე დაიჩოქებს და ხელზე ემთხვევა, მას ცოლად გაჰყვება. მაგრამ ბოშებში მუხლებზე დაჩოქვა უდიდესი დამცირებაა, ამის გამო ლოიკო დაჩოქებამდე რადას გულში დანას ჩაარტყამს, ხოლო სიკვდილის შემდეგ დაუჩოქებს მას. დანილი, რადას მამა, ამ ყველაფრის შემსწრე იგივე დანას ზობარს ზურგში ურტყამს და კლავს.

ლიტერატურა
----------

* Павел Басинский. Горький. — М.: Молодая гвардия, 2005. — 451 [13] с. — (ЖЗЛ). — 5000 экз. — ISBN 5-235-02850-3.

სქოლიო
------

1. ↑  Commentaries to Макар Чудра. The Works by M.Gorky in 30 volumes. Vol.1. Khudozhestvennaya Literatura // На базе Собрания сочинений в 30-ти томах. ГИХЛ, 1949-1956.
**მთავარეპისკოპოსი მაკარიოს III** (ბერძ. Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ', ერისკაცობაში — **მიხაილ ქრისტოდულოს მუსკოსი**, ბერძ. Μιχαήλ Χριστοδούλου Μούσκος; დ. 13 აგვისტო 1913 — გ. 3 აგვისტო 1977) — კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაური (1950-1977 წწ.), კვიპროსის პრეზიდენტი 1960-1977 წწ.).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1913 წლის 13 აგვისტოს სოფელ ანოში, ქრისტოდულოს მუსკოსისა და ელენა აფანასიუს ოჯახში. 13 წლის ასაკში გახდა კიკოსის მონასტრის გიმნაზიის მსმენელი. 1936 წელს კიკოსის ბერძნული სკოლის რექტორად დაინიშნა. 

საღვთისმეტყველო განათლება მიიღო ნიქოზიასა და ათენში. 

1938 წლიდან დიაკვანია. 1938-1946 წლებში ათენში სწავლობს ღვთისმეტყველებას. 1946 წლიდან არქიმანდრიტია წმნდა ირინეს ეკლესიაში. 1950 წლის 20 ოქტომბერს აირჩიეს ახალი იუსტინიანესა და სრულიად კვიპროსის მთავარეპისკოპოსად. 1959 წელს პირველი საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 1974 წლის 15 ივლისს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს, თუმცა თანამდებობას დაუბრუნდა ამავე წლის 7 დეკემბერს და ქვეყნის სათავეში იდგა გარდაცვალებამდე, 1977 წლის 3 აგვისტომდე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კვიპროსის პრეზიდენტი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 370.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მაკარიოს III***

* Text of Makarios III’s famous interview დაარქივებული 2006-08-31 საიტზე Wayback Machine.
* A series of stories from the BBC relating to Makarios
* Your Beatitude, Mr President - interviewing Makarios 1964.
* The Makarios Legacy in Kenya

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კვიპროსის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მაკარიოს III
* ნიკოს სამპსონი
	+ მ/შ
* გლაფკოს კლირიდისი
	+ მ/შ
* მაკარიოს III
* სპიროს კიპრიანუ
* გეორგიოს ვასილიუ
* გლაფკოს კლირიდისი
* ტასოს პაპადოპულოსი
* დიმიტრის ქრისტოფიასი
* ნიკოს ანასტასიადესი
* ნიკოს ქრისტოდულიდისი
 |

 |