recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ივლისი - 2015** მიმდინარე წლის მეშვიდე თვეა. დაიწყება ოთხშაბათს და დამთავრდება 31 დღის შემდეგ, პარასკევს.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 1

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 2

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 3

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 4


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 5 ივლისი, 2015 (2015-07-05) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * საბერძნეთის რეფერენდუმზე, რომელიც ევროპული და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუციების რეკომენდაციების გათვალისწინებას და ხარჯების შემცირებას ითვალისწინებდა, მოსახლეობამ 61.31%-ით მხარი არ დაუჭირა რეკომენდაციებს (theguardian)
* კოპა ამერიკა 2015-ის გამარჯვებული გახდა ჩილეს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები. მან არგენტინის ნაკრები პენალტების სერიაში დაამარცხა (soccerway)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 6

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 7

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 8

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 9

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 10

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 11

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 12

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 13

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 14

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 15

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 16

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 17

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 18

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 19


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 20 ივლისი, 2015 (2015-07-20) (ორშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * თურქეთის ქალაქ სურუჩში მომხდარი ტერაქტის შედეგად 32 ადამიანი დაიღუპა (ტაბულა)
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 21

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 22

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 23

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 24

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 25

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 26

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 27

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 28

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 29

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 30

პორტალი:ახალი ამბები/2015 ივლისი 31
**კომპიენგა** (ფრანგ. Lac Kompienga) — ხელოვნური წყალსაცავი ბურკინა-ფასოს აღმოსავლეთი რეგიონის კომპიენგის პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. კომპიენგის კაშხალი სამეურნეო მიზნებისათვის ტბის შესაქმნელად აშენდა 1980-იან წლებში. ტბის ფართობი, სეზონზე დამოკიდებულებით, მერყეობს 160 კმ²-დან 210 კმ²-მდე.

1985 წელს დემოგრაფები აკეთებდნენ პროგნოზს, რომ კომპიენგის კაშხლის და ტბის მშენებლობა ეკონომიკური მიზეზების გამო 1985 წლიდან 1990 წლის ჩათვლით რეგიონში გამოიწვევდა მიგრაციის ზრდას დაახლოებით 15 %-ით, ასევე 15 %-ით 1990 წლიდან 1995 წლებს შორის პერიოდში და 8 %-ით 1995 წლიდან 2000 წლამდე პერიოდში. 1985 წლის შემდეგ კომპიენგას ტბის აუზის ირგვლივ მართლაც უეცრად და მკვეთრად გაიზარდა სასოფლო-სამეურნეო მუშების მიგრაცია, განსაკუთრებით იმ ზონაში, სადაც უშუალოდ მიმდინარეობდა ჯებირის მშენებლობა, რაც დამთავრდა ქალაქ კომპიენგის წარმოშობით.

მაგრამ ტბის და კაშხლის შექმნას ასევე ჰქონდა გარკვეული ნეგატიური შედეგებიც, ზოგიერთი სოფელი ტბის აუზის გასწვრივ ნაწილობრივ ან მთლიანად დაიფარა წყლით.

სქოლიო
------

1. ↑  Burkina Faso Case Study დაარქივებული 2010-10-24 საიტზე Wayback Machine. , UNU, Retrieved on June 17, 2008
**იინგლაკ ჩინავატი** (ტაი.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร; დ. 21 ივლისი, 1967, სან-კამპჰენგ ჩიანგმაი) — ტაილანდის 28-ე პრემიერ-მინისტრი, ფჰია-თჰაის პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, ამჟამად ემიგრაციაში მყოფი ექს-პერმიერის და მილიარდერის ტაქსინ ჩინავატის უმცროსი და.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ქალაქ ჩიანგმაის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით და კენტუკის უნივერსიტეტი მაგისტრის წოდებით. მუშაობდა ძმის, ტაქსინის, კომპანიაში Advanced Info Service PCL — დირექტორ-განმკარგველად. კომპანია ტაილანდში უმსხვილესი მობილური ოპერატორია. 2006 წელს მომხდარი გადატრიალებისა და ტაქსინის საზღვარგარეთ გაქცევის შემდეგ პოლიტიკაში მოვიდა, ჯერ სახალხო ხელისუფლების პარტიაში შევიდა, პარტიის აკრძალვის შემდეგ კი ფჰია-თჰაიში. ტაქსინის ბისნესსტრუქტურებმა, რომელთაც სათავეში იინგლაკი ედგა, ფინანსური დახმარება გაუწია დიქტატურის წინააღმდეგ მებრძოლ „გაერთიანებულ ფრონტს" („წითელპერანგიანებს").

2011 წლის 5 აგვისტოს ხმათა უმრავლესობით ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად იქნა არჩეული. იინგლაკ ჩინავატი პირველი ქალია, რომელიც ტაილანდში პრემიერის პოსტზე დაინიშნა. იინგლაკმა 500 პარლამენტარიდან 296-ის მხარდაჭერა მიიღო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* იინგლაკ ჩინავატი Facebook-ზე
* ჩინავატი თვითერზე
* Pheu Thai-ის პარტიის ვებგვერდზე
* Profile: იინგლაკ ჩინავატი  *ბიბისიზე*
**კონსტანტინე ტაბატაძე** (დ. 29 მაისი, 1936, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1970 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით ხოლო მოსკოვის ბიზნესის სკოლა ერთობლივი საწარმოებისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სპეციალობით 1989 წელს.

1957-1961 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „თბილქალაქმშენის" სამშენებლო ორგანიზაციებში მშენებელ ოსტატად, თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ტექნიკურ ბიუროში; 1961-1965 წლებში საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის" პირველ არქიტექტურულ სექტორში — ინჟინრად, უფროს ინჟინრად; 1965-1970 წლებში იყო საქართველოს ტურიზმისა და ექსკურსიების რესპუბლიკური საბჭოს მშენებლობის განყოფილების უფროსი ინჟინერი; 1970-1972 წლებში ამავე განყოფილების გამგე; საქართველოს ტურიზმისა და ექსკურსიების რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე მშენებლობის დარგში; 1997 წლიდან საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს მშენინდუსტრიის, საშენ მასალათა წარმოებისა და განვითარების სამმართველოს უფროსის მოადგილე; ხელმძღვანელობდა თბილისის, მცხეთის, ბაზალეთის, თელავის, ლაგოდეხის, ფასანაურის, ყაზბეგის, ბორჯომის, ბაკურიანის, ვარძიის, გორის, ქუთაისის, ჩაქვის, მწვანე კონცხის, ციხისძირის, ბათუმის, სოხუმის, ახალი ათონის და სხვა ტურისტული ბაზებისა და სასტუმროების მშენებლობას; დიდი წვლილი აქვს შეტანილი უნიკალური ახალი ათონის მღვიმის კეთილმოწყობაში; არის სხვადასხვა სახელმწიფო ჯილდოს მფლობელი.

ჯილდოები
--------

* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 524-525

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კონსტანტინე ტაბატაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კოსმოსური შატლი „კოლუმბია"
**კოსმოსის ეპოქა** — თანამედროვე პერიოდი, რომელიც მოიცავს ადამიანის მიღწევებს კოსმოსის ათვისებასთან, კოსმოსურ რბოლასთან, კოსმოსურ ტექნოლოგიასთან და ამ მოვლენების გავლენით წარმოქმნილ სხვა კულტურულ განვითარებასთან დაკავშირებით.

კოსმოსური ეპოქა დაიწყო 1957 წლის 4 ოქტომბერს, როდესაც სსრ კავშირის მიერ გაშვებულ იქნა დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი. ადამიანის პირველი კოსმოსური გაფრენა განხორციელდა 1961 წლის 12 აპრილს (იური გაგარინი, სსრ კავშირი), ხოლო მთვარეზე ადამიანთა პირველი გადასვლა 1969 წლის 21 ივლისით თარიღდება (ნეილ არმსტრონგი, ბაზ ოლდრინი, აშშ). კოსმოსური აპარატების ფრენის უზრუნველსაყოფად შექმნილია კოსმოდრომები, მართვის და კავშირგაბმულობის სამსახურები სხვა. დღეისათვის კოსმოსში გაშვებულია 3 ათასზე მეტი აპარატი, რამდენიმე ათეული ეკიპაჟი. ავტომატური აპარატებით ხდება მარსის, ვენერას, მერკურის, იუპიტერის, სატურნის გამოკვლევები, აგრეთვე დედამიწის ბუნებრივი რესურსების შესწავლა. ასტრონავტიკა მეცნიერებისა და წარმოების პროგრესის ერთ-ერთი სტიმულატორია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კოსმოსის ქრონოლოგია დაარქივებული 2017-05-25 საიტზე Wayback Machine.
* კოსმოსის ეპოქისა და სპუტნიკის 50-ე წლისთავი. ნასა - ინტერაქტიული მედია დაარქივებული 2011-09-16 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Walter A. McDougall.  (2010 წლის ზამთარი) Shooting the Moon. American Heritage. ციტირების თარიღი: 2011-06-24.

|  |  |
| --- | --- |
| სატურნი | *ეს სტატია ასტრონომიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ლაფანი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ლაფანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ლაფანი**, *ლაფნის ხე* (Pterocarya) — ზაფხულმწვანე მერქნიან მცენარეთა გვარი კაკლისებრთა ოჯახისა. 35 მ-მდე სიმაღლის ერთსახლიანი ხეებია. დაკიდებულ მჭადა ყვავილედში შეკრებილია ერთსქესიანი ყვევილები. ნაყოფობისას მჭადა დიდდება (ზოგჯერ 0,5 მ-მდე), გრძელი მტევნის მსგავსად ჩამოეკიდება ხოლმე ხეს და ძალიან ალამაზებს მას. ლაფნის 11-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის სუბტროპიკულ და ზომიერად თბილ ქვეყნებში. სახეობათა უმრავლესობა თავმოყრილია აღმოსავლეთაზიაში, იზრდება მთის ხეობებში და ზოგან ზღვის დონიდან 3500 მ ქღწევს. 

საქართველოში ბუნებრივად იზრდება მხოლოდ 1 რელიქტური სახეობა — კავკასიური ლაფანი (Pterocarya pterocarpa), კულტივირებულია 3 უცხოური სახეობა. კავკასიური ლაფანი უფრო ამიერკავკასიის დასავლეთ ნაწილშია გავრცელებული. აღმოსავლეთ ნაწილში იგი გვხვდება ალაზან-აგრიჩაის ვაკეზე, თალიშში, მცირე რაოდენობით - სამხრეთ დაღესტანში და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში კასპიისპირეთში. 

მისი არეალი გრძელდება ლაზისტანსა და ირანის კასპიისპირეთში. იზრდება დაბლობიდან მთის ქვემო სარტყლამდე, ზღვის დონიდან 500-800 მ-მდე, უფრო ხშირად მდინარის და ნაკადულის ნაპირებზე, ალუვიურ ნიადაგზე. ჩვეულებრივ შერეულია ფოთლოვან ტყეში მურყანთან, თელადუმასთან, აღმოსავლურ წიფელთან, კავკასიურ რცხილასთან, იფანთან, ქორაფთან, ლენქორანულ ალბიციასთან და სხვა. მისი წმინდა კორომები — ლაფნიანები იშვიათია. 

სწრაფმზარდია, სრულასაკოვანი ხის (60-80 წლის) წლიური ნაზარდი სიმაღლეში თითქმნის 1 მ აღწევს. ყვავილობს აპრილ-მაისში, მსხმოიარობს სექტემბერ-ოქტომბერში. უხვად ივითარებს ძირკვიდან ამონაყარს. ცოცხლობს 250 წლამდე. დეკორატიული ხეა, რგავენ ხეივნებად, ეულად, ტენიან ადგილებში ტყის გასაშენებლად, მდინარისა და წყალსატევების ნაპირების გასამაგრებლად. ფოთოლი და ქერქი ყავისფერ საღებავს და მთრომლავ ნივთიერებებს შეიცავა. ფოთოლში არის აგრეთვე C ვიტამინი და შხამიანი ნივთიერება. თეთრი, რბილი და მექნისაგან ჯამებს, გობებსა და სხვა ნივთებს აკეთებენ. ბევრგანაა გაშენებული ბაღ-პარკებში. ამრავლებენ თესლით და ვეგეტატიურად.

ლიტერატურა
----------

* *სახოკია მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 142-143.
კონვექციის მოძრაობა უბრალო მიკროტალღაში
**კონვექცია** (ლათ. Convectio - მოზიდვა, მოტანა) — სითხეებსა და აირებში სითბური ენერგიის გავრცელება. როდესაც სითხე ან აირი თბება, სითბოს წყაროსთან ყველაზე ახლომდებარე ნაწილი ფართოვდება და ნაკლებად მკვრივი ნაწილი ზემოთ ადის. სითხეებსა და აირებში აღძრულ ასეთ მოძრაობას, *კონვექციური ნაკადი* ეწოდება.

თვისებები
---------

დედამიწის გარშემო ქარების მოძრაობა კონვექციური ნაკადებითაა გამოწვეული. ამის მიზეზი ისაა, რომ ეკვატორის მახლობლად დედამიწის ზედაპირს მზის მეტი ენერგია ეცემა. გათბობისას ჰაერი ფართოვდება და მაღლა ადის. თავისუფალი ადგილისკენ მიემართება შედარებით ცივი და მკვრივი ჰაერი, რის შედეგადაც ჩნდება ქარი.

ცნობილია, რომ ოთახის გასათბობ რადიატორთან შეხებაში მყოფი ჰაერი თბება და ფართოვდება ვინაიდან, ამ დროს შესაბამისად მცირდება ჰაერის სიმკვრივე. იგი არქიმედეს კანონის თანახმად, მიემართება ზევით და მის ადგილს იკავებს უფრო დაბალი ტემპერატურის და მაშასადამე უფრო მეტი სიმკვირივის მქონე ჰაერი. 

კონვექცია ორი სახისაა: 

* *ბუნებრივი*
* *იძულებითი*

კონვექცია ბუნებრივია, თუ ის თავისუფლად მიმდინარეობს, გარედან ყოველგავრი ჩარევის გარეშე. ბუნებრივი ანუ თავისუფალი კონვექციის წარმოსაქმნელად საკმარისია, სითხე ან აირი ქვემოდან გავათბოთ ან ზემოდან გავაცივოთ, ამასთან ნივთიერება არათანაბრად უნდა იყოს გამთბარი. 

*იძულებითი კონვექცია* კი გარედან ჩარევის შედეგად ხდება : სითხისა და აირის ფენები ტუმბოს ან მექანიკური სარევის დახმარებით გადაადგილდება (სწორედ ტუმბოს საშუალებით ხდება კოსმოსური ხომალდის გათბობისას საჭირო კონვექციური ნაკადის შექმნა).

საშინაო ცდაში წყალზე დაკვირვებით ვამჩნევთ: თბილი, შეფერილი წყალი ბოთლიდან ზედაპირზე ამოდის და მიემართება ყინულისაკენ. წყლის ადუღება აიხსნება თბილი და ცივი წყლის ფენების მოძრაობით. ცივი წყალი ქვევით ჩამოდის, ცხელდება, შემდეგ ისევ ზევით ადის და ა. შ. ადგილი აქვს წყლის ცირკულაციას. სითბოს გადაცემის ამ ხერხს *კონვექცია* ეწოდება.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კონვექცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Correlations for Convective Heat Transfer
* კონვექცია (ფიზიკაში) - დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია

ლიტერატურა
----------

* ქსე, ტ. 5, გვ. 635, თბ. 1980.
**თელავის ჯვარპატიოსნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თელავის სამხრეთით, 2-3 კილომეტრზე, მდინარე მიწანწრის ხეობაში, მთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს,

აღწერა
------

ეკლესია დარბაზულია (8,3 x 5 მეტრი). შეიცავს სხვადასხვა პერიოდის სამ სამშენებლო ფენას, რომლებიც ერთმანეთისგან როგორც საშენი მასალით, ისე დუღაბის ფერითაც განსხვავდება. შენობის თავდაპირველი ნაწილი, რომელიც კედლების სიმაღლის ნახევარზე მეტს მოიცავს, რიყის ქვის ირეგულარული წყობითაა ნაგები. კარ-სარკმლების ღიობების გამოსაყვანად და, აქა-იქ, კუთხეებში, გამოყენებულია ტლანქად დამუშავებული შირიმი. მოგვიანებით განახლებული ნაწილებიცც რიყის ქვისაა. ამ დროისაა ეკლესიის შიდა გადახურვაც. სულ ბოლოს ორივე ფრონტონი რიყის წვრილი ქვით აღუდგენიათ.

ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან შეისრულთაღიანია, შიგნიდან ხის ბრტყელი გადახურვა აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, აფსიდის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ქვედა ნაწილი მოგვიანებით ამოუშენებიათ. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიშენებულია კუბური ფორმის ტრაპეზი ღრმა, სწორკუთხა ნიშით წინა მხარეს. მეორე, მსგავსი მოყვანილობის ნაგებობა აფსიდის კედლის ჩრდილოეთ ბოლოშია. აგებული და აფსიდის მხრების ხაზიდან ორიოდე მეტრით წინაა წამოწეული. 

ეკლესიის კედლებში კიდევ სამი სარკმელია: თითო-თითო გრძივი კედლების დასავლეთის ნაწილში, ხოლო მესამე - დასავლეთის კედლის ღერძზე, შესასვლელის ზემოთ. სამივე სარკმელს თარაზული გადახურვა აქვს. მათ შორის დასავლეთის სარკმლის ძირიც თარაზულია. ჩრდილოეთის კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მოწყობილია მცირე ზომის, სწორკუთხა ნიშა. ეკლესიის გრძივი კედლები მარტივი პილასტრების წყვილით ორ არათანაბარ ნაწილად იყოფა, რომელთაგანაც აღმოსავლეთის თითქმის ორჯერ მოკლეა დასავლეთისაზე. პილასტრებზე აგურით ნაწყობი, შეისრული ფორმის საბჯენი თაღია (გვიანდელია) დაყრდნობილი, მიუხედავად იმისა, რომ თაღი პალასტრის თანაბარი სიგანისაა, იგი მას ჩვეულებიამებრ კი არ უერთდება, არამედ აცდენილია. სამხრეთით, თაღის ძირი პილასტრის მიმართ ოდნავ აღმოსავლეთითაა გადაადგილებული, ჩრდილოეთით კი - დაშავლეთით, რაც დაუდევრობის შედეგს წარმოადგენს. დაუდევრადაა ნაწყობი კამარაც და კონქიც. კონქის თაღი შეისრულია. შეისრულია კამარაც. კედლები შიგნიდან და გარენად ტლანქადაა შელესილი. კედლებს ლავგარდანი არ გააჩნია, სახურავი დაბურულია კრამიტით.

ეკლესიას სამხრეთი მხრიდან მინაშენი ეკვროდა. ამჟამად იგი მთლიანად მიწითაა ამოვსებული და მხოლოდ აღმოსავლეთისა და სამხრეთის კედლების გარეთა ნაწილებიღაა შემორჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-II, თბ. 2015. — გვ. 138-139.
**თელათგორის ნაქალაქარი** — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ თელათგორის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, ახალქალაქ-წინარეხის გზის გასაყართან. კომპლექსი შედგება ნამოსახლარი გორის, ნაქალაქარისა და სამაროვნისგან. ნამოსახლარი გორა ამოზიდული ტიპისაა. ადგილობრივი მოსახლეობა მას „საფუზრების გორას" უწოდებს. ნამოსახლარზე ზედაპირულად იპოვება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ანტიკური ხანის თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ნაქალაქარი ნამოსახლარს ეკვრის სამხრეთიდან (ფართობი დაახლოებით 15 ჰექტარი). ნაქალაქარზე დასტურდება ორი კულტურული ფენა (ძვ. წ. lll-ll და ახ. წ. l-lll საუკუნეები). ორივე ფენაში გამოვლინდა სახლების ნაშთები, რომლებსაც იატაკი თიხატკეპნილი ჰქონიათ, ხოლო სახურავი კრამიტისა. ნასახლარებთან, ქვედა ფენაში, დიდი რაოდენობით იპოვეს წითლად მოხატული ქვევრები, ასევე წითლად შეღებილ-მოხატული ჭურჭელი. ნაქალაქარზე უხვადაა წითლად შეღებილი, ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტები და ანტიკური ხანისთვის დამახასიათებელი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ჭურჭლის მოხატულობაში ჭარბობს გეომეტრიული სახეები, სიუჟეტური ნახატი. ზედა ფენაში ძირითადად სადაზედაპირიანი ჭურჭელია. ნაქალაქარის ტერიტორიაზე გამოვლინდა l-lll საუკუნეების, კერამიკული წარმოების ნაშთი. გვიანდელ ანტიკურ ხანაში, ქალაქის ტერიტორია მცირდება. ძვ. წ. lll-ll საუკუნეების ნასახლარებში გამოვლინდა l-lll საუკუნეების სამაროვანი. აქვე, ელინისტური ხანის სახლების ნაშთების ქვეშ, აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ერთი ორმოსამარხი. მიცვალებული ესვენა მოკუნტული, მარცხენა გვერდზე, თავით დასავლეთისკენ. ინვენტარიდან აღსანიშნავია ფოთლისებრი სატევრისპირი. აქვე იყო ადრინდელი რკინის ხანის კიდევ ერთი ორმოსამარხი. დამარხვის წესი აქაც ანალოგიურია. ინვენტარიდან აღსანიშნავია კონუსურთავიანი საკინძები. l-lll საუკუნეების სამაროვანზე ერთდროულად ერთმანეთის გვერდით გვხვდება ორმოსამარხი, კრამიტსამარხი და ქვევრსამარხი. ყველა ტიპის სამარხებში დამარხვის წესი ერთგვარია, მიცვალებული ასვენია ხელფეხმოხრილი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე, თავით სამხრეთისკენ ან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ. ინვენტარიც იდენტურია — წვრილი სუფრის ჭურჭელი და ბრინჯაოსა და რკინის სამკაულები. კრამიტსამარხში აღმოჩნდა ავგუსტუსისა და გოზარზის ვერცხლის მონეტები.

ლიტერატურა
----------

* *კვიტაიშვილი რ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 162.
**თეთრიწყლების ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქეოლოგიური ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრწყლებში, ზღვის დონიდან 1150 მეტრზე.

ეკლესია მცირე ზომისაა და მდებარეობს ფსიტის ციხის დასავლეთით, ფსიტიანის ხევის პირას, ბუნებრივად მოვაკებულ ადგილზე. ძეგლი შემორჩენილია ნანგრევებად. აგებულია რიყის ქვით, დუღაბზე.სამხრეთ ფასადის დასავლეთ მონაკვეთზე ჩანს შესასვლელის ღიობი. 3–3,5 მეტრ სიმაღლემდე სამხრეთის და აღმოსავლეთის ფასადებია შემორჩენილი, ხოლო ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ფასადები მთლიანად ნანგრევითაა დაფარული. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან გუმბათის ყელია გადავარდნილი. რომელიც აგურითაა ნაგები. მისი გარე ზომებია 9,5X7 მეტრი. ეკლესიის გეგმა კვადრატია. მეტნაკლებად შემორჩენილია აღმოსავლეთის ფასადი. ეკლესიას უნდა ჰქონოდა გვერდითი სათავსები — სამკვეთლო და სადიაკვნე, რომლებიც ნათდებოდა მასში გაჭრილი მართკუთხა ვიწრო და მაღალი სარკმლებით. ეკლესიის საკურთხევლის გვერდებზე ნიშებია მოწყობილი, ისევე როგორც კუნტუსის XI–XIII და ძველი შუამთის VII საუკუნის დიდი გუმბათიანი ეკლესიების. ამ ეტაპზე ვერ ხერხდება ძეგლის უკეთ გარკვევა და შემორჩენილი დეტალების მიხედვით იგი დათარიღებული შეიძლება იქნეს VIII–IX საუკუნეებით, ეკლესიამ განიცადა აღდგენა-რესტავრაცია გვიან პერიოდში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24495
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბაშიძე**. |

**თეიმურაზ გიორგის ძე აბაშიძე** (დ. 30 აგვისტო, 1937, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი. აჭარის (1969), და საქართველოს (1982) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თვილისის კონსერვატორია. 1961 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. მთავარ რეჟისორად მუშაობდა ბათუმში (1965-1969), თბილისის მოზარდ-მაყურებელთა რუსული (1969-1971, 1979-1983) და თბილისის მუსკომედიის (1971-1975, 1983-1985) თეატრებში. რეჟისორად თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში (1967-1979). 1985 წლიდან მარჯანისვიულის სახელობის თეატრის რეჟისორია. 1970 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოხელოვნების ინსტიტუტში.

მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია: 

* გ. სუნდუკიანის — „პეპო";
* დ. კლდიაშვილის — „ირინეს ბედნიერება";
* ნ. დუმბაძის — „მე ვხედავ მზეს";
* ს. მარშაკის — „კარუსელი";
* ს. ცინცაძის — „სიმღერა ტყეში";
* გ. მილიუტინის — „ჩანიტას კოცნა";
* ნ. გაბუნიას — „ყვარყვარე თუთაბერი";
* ჯ. ვერდის — „რიგოლეტო";
* ს. როსინის — „სევილიელი დალაქი".

ლიტერატურა
----------

* *შ. ცუცქირიძე*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 22.
**ვლადიმერ (ლადო) დავითის ძე ბალიაური** (დ. 1907, სოფ. ახიელი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 აგვისტო, 1954, ყარაღანდა, ყაზახეთი) — ქართველი მწერალი.

1929-1934 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, 1936–1941 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1938 წლიდან ქართულ პრესაში ბეჭდავდა მოთხრობებს. 1941 წელს გამოაქვეყნა რომანი „შურისგება". როგორც პროზაიკოსი, ბალიაური მიჰყვებოდა ალექსანდრე ყაზბეგის ტრადიციებს. 1941 წელს დაკავშირებული იყო ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა ორგანიზაციასთან, რომელიც ცნობილია 1941 წლის ანტისაბჭოთა შეთქმულების სახელით. დაპატიმრებას სოფელ ჯუთაში (ყაზბეგის რაიონი) ემალებოდა, თუმცა 1943 წელს შეიპყრეს და იგოეთისა და რუსთავის კოლონიებში ტუსაღობის შემდეგ, 1949 წელს ყაზახეთში გადაასახლეს. დაიღუპა იქვე — ჭაობში დაიხრჩო. მისი ნეშტი სამშობლოში ფარულად გადმოასვენა და სოფელ შუაფხოში დაკრძალა სიძემ ნიკოლოზ მაკალათიამ. 1986 წლიდან ქართულ ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთებში დაიბეჭდა ბალიაურის რამდენიმე გამოუქვეყნებელი თხზულება. 

ლადო ბალიაურის ბიძაშვილი იყო 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე თომა ბალიაური.

ბიბლიოგრაფია
------------

* შურისგება (ავტორი). - თბილისი, ფედერაცია, 1941. - 223გვ.

ლიტერატურა
----------

* ჩხეიძე რ. დაწყევლილი თაობა, თბ. 1992.
* 

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 345.
**კრის პენი** (ინგლ. Christopher Shannon "Chris" Penn; დ. 10 ოქტომბერი, 1965 — გ. 24 იანვარი, 2006) — ამერიკელი კინო და სატელევიზიო მსახიობი, რომელმაც სახელი გაითქვა მისი როლებისთვის ფილმებში: „ცოფიანი ძაღლები", „Footloose" და „True Romance".

ბიოგრაფია
---------

პენი დაიბადა მერილენდში, კალიფორნია. მისი მშობლები ლეო პენი და ეილინ რაიანი იყვნენ მსახიობები. მისი მამობრივი ბებია და პაპა იყვნენ ებრაელი იმიგრანტები ლიტვიდან და რუსეთიდან, ხოლო დედამისი იყო კათოლიკე იტალიური და ირლანდიელი წარმოშობის. მას ჰყავს ორი უფროსი ძმა, მსახიობი შონ პენი და მუსიკოსი მაიკლ პენი.

პენი იპოვეს გარდაცვლილი მის სანტა მონიკას კონდომინიუმში 2006 წლის 23 იანვარს, 40 წლის ასაკში.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | ფ |  *დაბრუნება მდინარე კვაიდან*  | *Return from the River Kwai* | ლეიტენანტი კროუფორდი |
| 1992 | ფ |  *ცოფიანი ძაღლები*  | *Reservoir Dogs*  | ედი კებოტი |
| 1993 | ფ |  *ხანმოკლე მონტაჟი*  | *Short Cuts* | ჯერი კაიზერი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***კრის პენი***

* 

* კრის პენი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**ლეგირებული ფოლადი** — ფოლადი, რომელსაც საექსპლუატაციო და ტექნოლოგიური თვისებების გასაუმჯობესებლად დამატებული აქვთ მალეგირებელი ელემენტები. ლეგირებული ფოლადი არის მცირედ ლეგირებული (მალეგირებელი ელემენტების რაოდენობა 2,5%-დე), საშუალოდ ლეგირებული (2.5-10%) ან უხვად ლეგირებული (10%-ზე მეტი). ლეგირებული ფოლადების კლასიფიკაციას მათი სტრუქტურის, დანიშნულების და შედგენილობის მიხედვით ახდენენ. სტუქტურების მიხედვით ლეგირებული ფოლადები დაყოფილია რამდენიმე კლასად: პერლიტური კლასი (პერლიტის ან მისი რომელიმე სახეობის - სორბიტის, ტროსტიტის და მისთანა - სტრუქტურის მქონე ფოლადები; მარტენსიტული კლასი ( დაბალია ამ კლასის ფოლადების წრთობის კრიზისული სიჩქარე; ნორმალიზაციის შემდეგ მათ აქვთ მარტენსიტის სტრუქტურა); აუსტენიტური კლასი (დამახასიათებელია აუსტენიტის დაშლის მეტად დაბალი ტემპერატურა); ფერიტული კლასი (ამ კლასის ფოლადების შედგენილობაში აუსტენიტის არის შემამცირებელი ელემენტებია); კარბიდული კლასი (გაერთიანებულია ისეთი ფოლადები, რომლებშიც ნახშირბადის და კარბიდების წარმომქმნელი ელემენტები შედარებით დიდი რაოდენობითაა).

დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ კონსტრუქციულ, საიარაღო და განსაკუთრებული თვისებების მქონე უჟანგავ, მხურვალმტკიცე, მხურვალმედეგ, ცვეთაგამძლე და სხვა ფოლადებსა და შენადნობებს. ხოლო შედგენილობის მიხედვით - ნიკელიან, ქრომიან, ქრომნიკელიან, ქრომნიკელმოლიბდენიან, ქრომმანგანუმაზოტიან და სხვა ლეგირებული ფოლადებს. ლეგირებული ფოლადების მარკირება ხდება მათი ქიმიური შედგენილობის შესაბამისად. პირველი ციფრი ფოლადის მარკაში ნახშირბადის რაოდენობას აღნიშნავს. კონსტრუქციულ ფოლადებში აღნიშნულია %-ის მეასედი ოდენობით, საიარაღო ფოლადებში %-ის მეათედი ოდენობით. ყოველი მალეგირებელი ელემენტი სხვადასხვა ასოთი აღინიშნება (როგორც წესი მალეგირებელი ელემენტის სახელის პირველი ასოთი. განსხვავებულია რუსული (საბჭოთა) და ევროპული ჩაწერის სტანდარტები). ასოების შემდეგ დასმული ციფრები აღნიშნავენ ფოლადში მალეგირებელი ელემენტების შემცველობას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ფოლადი
* ლეგირება

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 155.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მეტალები და შენადნობები დაარქივებული 2012-03-19 საიტზე Wayback Machine.
* ლეგირებული ფოლადი: თვისებები და გამოყენება დაარქივებული 2011-04-19 საიტზე Wayback Machine.
**ლვოვის სასახლე** (რუს. Львовский дворец) — ფსევდოგოთიკურ სტილში აგებული სასახლე დასახლება სტრელნაში, სანქტ-პეტერბურგის პეტროდვორცოვის რაიონში. არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, როგორც სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების ერთ-ერთი ნაგებობა.

ისტორია
-------

სასახლე ააშენეს 1838-1839 წლებში ვიქტორიანული გოთიკის არქიტექტურულ სტილში არქიტექტორ ა. კ. კოლმანის პროექტის მიხედვით, გენერალ-მაიორ პ. კ. ალექსანდროვ-უფროსისათვის, რომელიც იყო დიდი თავადის კონსტანტინე პავლეს ძის უკანონო შვილი. მისი გვარის მიხედვით კარ-მიდამომ მიიღო სახელწოდება ალექსანდროვკა. XX საუკუნის დასაწყისში სასახლე ეკუთვნოდა პირველი მფლობელის შვილიშვილს, თავად ა. დ. ლვოვს, სახანძრ საქმის ენთუზიასტს, რომელმაც ააგო სახანძრო დეპოს შენობა. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს სასახლე მვებარეობდა ოკუპირებულ მიწაზე და ნაწილობრივ დაინგრა. 

სასახლის შენობის რესტავრაცია გაიმართა 1950-იან წლებში. 2013-2015 წლებში გაიმართა სასახლის განმეორებითი რესტავრაცია, რომლისთვისაც ქალაქის ბიუჯეტიდან გამოიყო 12 მლნ რუბლზე მეტი თანხა.

2013 წლის 17 აგვისტოს ლვოვის სასახლის წინ გაიხსნა თავად ალექსანდრე ლვოვის ძეგლი (მოქანდაკე ანატოლი ბლონსკი, არქიტექტორი ოლეგ ბუმაჟენკო) 

ამჟამად სასახლეში განთავსებულია:

* დასახლება სტრელნის მუნიციპალური განათლების მუნიციპალური საბჭო.
* დასახლება სტრელნის მუნიციპალური განათლების ადგილობრივი ადმინისტრაცია.
* № 42 საბავშვო მუსიკალური სკოლა.

სასახლე შედგება ორი კორპუსისაგან, რომელიც დაკავშირებულია დახურული გალერეით.

ლიტერატურა
----------

* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Усадьба П. К. Александрова — Усадьба Львова დაარქივებული 2019-03-08 საიტზე Wayback Machine.
* Дворец князя А. Д. Львова в Стрельне
**კორნელია ენდერი** (გერმ. Kornelia Ender; დ. 25 ოქტომბერი, 1958, პლაუენი, კარლ-მარქს-შტადტის ოლქი, გდრ) — გერმანელი მოცურავე (გამოდიოდა გდრ-ის  სახელით). 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე გახდა პირველი ქალი მოცურავე, რომელმაც მოიგო ოთხი ოქროს მედალი ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე, ოთხივე რეკორდული დროით. მოგვიანებით დადასტურდა, რომ აღმოსავლეთ გერმანიის ექიმები სისტემატიურად აძლევდნენ სტეროიდებს სპორტსმენებს (თუმცა ამის შესახებ სპორტსმენებმა არ იცოდნენ). 1976 წელს კორნელიასაც გამოუვლინდა სტეროიდების მოხმარების სიმპტომები (ღრმა ხმა, განვითარებული სხეული), რამაც ძლიერი ეჭვი გააჩინა ენდერის მიღწევებზე.

ენდერი ადრეული ასაკიდან ემზადებოდა და 1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიადაზე, 13 წლის ასაკში, მოიგო პირველი სამი ვერცხლის მედალი, მათ შორის ერთი — 200 მეტრზე ინდივიდუალურ ესტაფეტაში. მომდევნო წლებში მან ინდივიდუალურ გაცურვებში 32 მსოფლიო რეკორდი დაამყარა, მათ შორის ოთხი მონრეალის ოლიმპიადაზე. საერთო ჯამში ოლიმპიადებზე კორნელიას მოგებული აქვს ოთხი ოქროსა და ოთხი ვერცხლის მედალი, რაც მას ხდის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ მოცურავეს ოლიმპიადების ისტორიაში. მსოფლიო ჩემპიონატებზე კორნელიას მოგებული აქვს რვა ოქროსა და ორი ვერცხლის მედალი. ძალიან ბევრი კითხვა ისმოდა 1976 წლის გამოსვლაზე. მოგვაინებით გდრ-ის მწვრთნელებმა დაადასტურეს რომ სპორტსმენებს სტეროიდებს აძლევდნენ. ენდერმა განაცხადა, რომ არ იცოდა იმ ნივთიერებებზე, რომლითაც სამწვრთნელო შტაბი მას ამარაგებდა. 1981 წელს კორნელია ენდერი შეყვანილ იქნა ცურვის საერთაშორისო დიდების დარბაზში.

მან სპორტული კარიერა 18 წლის ასაკში 1977 წელს დაასრულა.

ენდერი ოთხი წლის განმავლობაში დაქორწინებული იყო, აღმოსავლეთ გერმანელ მოცურავეზე და მრავალგზის ოლიმპიურ ჩემპიონ, როლანდ მატისზე. ამჟამად ის დაქორწინებულია გერმანელ მძლეოსან სტეფენ გრუმტზე.

სქოლიო
------

1. ↑
2. 1 2
3. ↑
4. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-18. ციტირების თარიღი: 2019-02-26.
5. ↑
**თოხლიაურის მეოთხე ეკლესია** (ასევე ცნობილი როგორც **ღამურის საყდარი**) — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხლიაურის ჩრდილოეთით, 3-3,5 კილომეტრის მოშორებით. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით, სავარაუდოდ აგებულია უფრო ძველი ეკლესიის ადგილზე, რომლის აღმოსავლეთ კედლის ნაწილი ახალი ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელშია ჩასმული.

ეკლესია დარბაზულია, 5,7 მეტრი 4,3 მეტრზე. ნაგებია დაუდევრად, რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. წყობაშე ასევე გამოყენებულია შირიმის ქვები.

შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ეკლესიის დარბაზი მოკლე და დაბალია, სიგრძეში 2,9 მეტრი, სიგანე 3,3 მეტრი, სიმაღლე იატაკიდან კამარის წვერამდე 3,5 მეტრი. აღმოსავლეთიდან ეკლესიას ერთვის აფსიდა, რომელსაც გეგმით გაგანიერებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში მოწყობილია დაბალი სარკმელი, რომელიც აფსიდის ღერძიდან ოდნავ ჩრდილოეთითაა. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის თითო ნიშია. სარკმლის ქვემოთ კი ოთხწახნაგა ტრაპეზია. აფსიდი ტალანქად ნაწყობი კონქითაა გადახურული.

დარბაზის დასავლეთის ორივე კუთხე ოდნავ მომრგვალებულია. დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო-თითო ოთხკუთხა სარკმელია.

გარედან აღმოსავლეთ კედლის წყობაში შესამჩნევია ძველი ეკლესიის საპირე წყობის ქვედა რიგების მცირე ნაწილი, რომელიც შირიმის ქვებითაა გამოყვანილი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 108-109.
**კავკასიის არქეოგრაფიული კომისია** (რუს. Кавказская археографическая комиссия) — რუსეთის იმპერიის სამეცნიერო ორგანიზაცია 1864-1917 წლებში.

ისტორია
-------

დაარსდა თბილისში კავკასიის მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს უფროსის ბარონ ალექსანდრე ნიკოლაის ინიციატივით 1864 წლის აპრილში. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის დანიშნულება იყო შეეკრიბა, შეესწავლა და გამოსაცემად მოემზადებინა კავკასიის უმაღლესი მმართველობის არქივის მასალა, რომელსაც უნდა წარმოედგინა კავკასიაში რუსეთის ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის მფლობელობის ისტორია. არქივს თავდაპირველად ერქვა მთავარმართებლის კანცელარიის არქივი, 1845 წლიდან — კავკასიის მეფისნაცვლის კანცელარიის არქივი, ხოლო 1859 წლიდან — მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს არქივი. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის განკარგულებაში იყო არქივმცოდნეების მთელი შტატი, რომელიც თავს უყრიდა და სწავლობდა ისტორიულ მნიშვნელობის საქმეებს. საარქივო მასალის მოწესრიგება, ჯერ კიდევ 1843 წელს დაევალა საქართველოს მთავარმართებლის გენერალ ალექსანდრ ნეიდგარდტის განკარგულებით შედეგენილ კომისიას. კავკასიის არქეოგრაფიულმა კომისიამ 20 წლის შემდეგ უკვე მოწესრიგებული არქივი ჩაიბარა და გამოსაცემად ძირითადად მეფის რუსეთის მფლობელობის დადებითი მხარეების ამსახველი მასალა შეარჩია. ამგვარი მუშაობის შედეგად ბევრი საყურადღებო დოკუმენტი ვერ მოხვდა კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის მიერ გამოსაცემად შერჩეულ აქტებში, მაგრამ ის, რაც გამოიცა, დიდმნიშვნელოვანია კავკასიის ისტორიისათვის. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიამ გამოსცა 12 ტომი. კომისიის მუშაობაში განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვით კომისიის პირველ თავმჯდომარეს ადოლფ ბერჟეს და პირველ მუდმივ წევს ნ. ბერძნიშვილს (ბერძენოვი).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის აქტები

ლიტერატურა
----------

* Акты, собранные Кавказской археографической комиссией, т. I, Тифлис, 1866, ст. III-X
* *Полиевктов М. А.* Кавказская археографическая комиссия и её наследие в Центтральном архиве ССР Грузии, «საისტორიო მოამბე», 1925, ტ. 2;

* *კიკვიძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 305.
**კომპიუტერი** (ინგლ. computer) — მოწყობილობა, რომლის დაპროგრამების მეშვეობით ხდება არითმეტიკული ან ლოგიკური ოპერაციის ავტომატური შესრულება. ვინაიდან ოპერაციების თანმიმდევრობა შეიძლება შეიცვალოს, კომპიუტერს შეუძლია ერთდროულად რამდენიმე მათგანის შესრულება.

როგორც წესი, კომპიუტერი შედგება სულ ცოტა, ერთი პასუხისმგებელი მოწყობილობისგან, რომელი, პროცესორისგან და კომპიუტერული მეხსიერების რამე სახის ფორმისგან. პროცესორი აწარმოებს არითმეტიკული და ლოგიკური ოპერაციების შესრულებას.მიმდინარეობების და კონტროლის მოწყობილობა ცვლის ოპერაციების თანმიმდევრობას შენახული ინფორმაციის თანახმად. პერიფერიული მოწყობილობებით ხდება ინფორმაციის მოპოვება გარე წყაროდან, შემდეგ კი - ოპერაციების შედეგების შენახვა და შემდგომი მოძიება.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში საომარი ოპერაციებისთვის გამოიყენებოდა მექანიკური ანალოგური კომპიუტერი. ამ პერიოდში შეიქმნა პირველი ელექტრონული ციფრული კომპიუტერები. თავდაპირველად ასეთი კომპიუტერი დიდი ოთახის ზომის იყო და მოიხმარდა ელექტროენერგიას, რომლის რაოდენობა უდრის დღევანდელი რამდენიმე ასეული პერსონალური კომპიუტერის მიერ მოხმარებულ ენერგიას.

თანამედროვე კომპიუტერები, რომლებიც ეფუძნება ინტეგრირებულ წრედებს, მილიონიდან მილიარდამდე უფრო მეტად უნარიანია, ვიდრე ადრეული მანქანები და იკავებენ მცირე სივრცეს. მარტივი კომპიუტერები თავსდება მობილურ მოწყობილობებში. მობილური კომპიუტერები იკვებება მცირე ზომის ბატარეებით. პერსონალური კომპიუტერები, სხვადასხვა სახით, წარმოადგენენ საინფორმაციო ეპოქის სიმბოლოს და იმას, თუ რას წარმოიდგენენ ადამიანები სიტყვა *კომპიუტერის* ხსენებისას. თუმცა, რაოდენობით ინტეგრირებული კომპიუტერები უფრო მეტია - ციფრული აუდიო პლეერებიდან საბრძოლო საფრენ ტექნიკამდე და სათამაშოებიდან ინდუსტრიულ რობოტებამდე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კომპიუტერი***

* ენდი უორჰოლი და კომპიუტერი

სქოლიო
------

1. ↑  In 1946, ENIAC required an estimated 174 kW. By comparison, a modern laptop computer may use around 30 W; nearly six thousand times less.
Approximate Desktop & Notebook Power Usage. University of Pennsylvania.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 3 ივნისი 2009. ციტირების თარიღი: 20 June 2009.
2. ↑  Early computers such as Colossus and ENIAC were able to process between 5 and 100 operations per second. A modern "commodity" microprocessor (as of 2007) can process billions of operations per second, and many of these operations are more complicated and useful than early computer operations.
Intel Core2 Duo Mobile Processor: Features. Intel Corporation. ციტირების თარიღი: 20 June 2009.
**კარლ II** (გერმ. Karl II.; დ. 10 აპრილი, 1651, ჰაიდელბერგი, გერმანია — გ. 26 მაისი, 1685, ჰაიდელბერგი, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. პფალცის კურფიურსტი 1680-1685 წლებში. კურფიურსტ კარლ I ლუდვიგისა და ლანდგრაფინია შარლოტა ფონ ჰესენ-კასელის ვაჟი.

ბიოგრაფია
---------

კარლი დაიბადა 1651 წლის 10 აპრილს ჰაიდელბერგში. იგი იყო პფალცის კურფიურსტ კარლ I ლუდვიგისა და მისი ცოლის, ლანდგრაფინია შარლოტა ფონ ჰესენ-კასელის პირველი შვილი. მისი ბავშვობა ოჯახური სკანდალებით იყო სავსე. მისი მეექვსე დაბადების დღიდან 4 დღეში, 1657 წლის 14 აპრილს მისი მშობლები განქორწინდნენ. მალევე მამამისი თავის საყვარელზე დაქორწინდა, თუმცა კარლის დედას სამეფო კარი არ დაუტოვებია და ვაჟის აღსაზრდელად ჰაიდელბერგში დარჩა. სამაგიეროდ, შარლოტამ თავისი ქალიშვილი ელიზაბეთ შარლოტა თავის მულთან, სოფიასთან გაუშვა ჰანოვერის კარზე, რათა იგი სამეფო კარზე არსებული სიტუაციისათვის გაერიდებინა.

1671 წელს თავისი მამიდის, ჰანოვერის დედოფალ სოფია პფალცელის ხელშეწყობით კარლი დაქორწინდა პრინცესა ვილჰელმინა ერნესტინა დანიელზე, დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ III-ისა და დედოფალ სოფია ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ქალიშვილზე, რომელიც იყო მეფე კრისტიან V-ის, ასევე დიდი ბრიტანეთის პრინც-კონსორტ ჯორჯისა და შვედეთის დედოფალ ულრიკა ელეონორას ღვიძლი და. მათი ქორწინება უიღბლო და უნაყოფო იყო.

1680 წლის 28 აგვისტოს, მამის გარდაცვალების შემდეგ კარლ II პფალცის ახალი კურფიურსტი ხდება. მისი ხანმოკლე მმართველობა არც ისე გლამურული იყო. კარლმა მთავარ მინისტრად თავისი მასწავლებელი დანიშნა, თავისი ნახევარ-ძმები სამეფო კარიდან გააძევა და თავისი დედა კასელიდან დააბრუნა, მისი ვალები დაფარა და წართმეული პრივილეგიებიც აღუდგინა. ცნობილია, რომ კარლი ღრმადმორწმუნე კალვინისტი იყო. 

კარლ II 1685 წლის 26 მაისს, 34 წლის ასაკში უშვილოდ გარდაიცვალა. ამას მოჰყვა ომი პფალცის მემკვიდრეობისათვის, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ კარლის ნოიბურგელი ბიძაშვილები და მისი დის, ელიზაბეთ შარლოტას მაზლი, საფრანგეთის მეფე ლუი XIV. საბოლოოდ პფალცის ტახტი ნოიბურგელებს დარჩათ.

ლიტერატურა
----------

* Karl Kollnig: Die Kurfürsten von der Pfalz. ISBN 3-929295-04-0. 1993.
* Arthur Kleinschmidt: Karl II. (Kurfürst von der Pfalz). In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 15, Duncker & Humblot, Leipzig 1882, S. 324–326.
* Peter Fuchs: Karl II. (Kurfürst von der Pfalz). In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 11, Duncker & Humblot, Berlin 1977, ISBN 3-428-00192-3, S. 249 f.
**ივნისი - 2014** წლის მეექვსე თვე. დაიწყო კვირას და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ, ორშაბათს.

პორტალი:ახალი ამბები
--------------------


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 1 ივნისი, 2014 (2014-06-01) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * რუსეთის მიერ ოკუპირებული აფხაზეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი ალექსანდრე ანქვაბი თანამდებობიდან გადადგა ოპოზიციისა და პარლამენტის დაჟინებული მოთხოვნის შემდეგ.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 2

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 3

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 4

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 5

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 6

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 7


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 8 ივნისი, 2014 (2014-06-08) (კვირა) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * რაფაელ ნადალი გახდა როლან გაროსის გამარჯვებული. ეს მისი ზედიზედ მეხუთე და ჯამში მეცხრე ტიტულია ამ პირველობაზე და მეთოთხმეტე ტიტული დიდი სლემის ტურნირებზე.
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 9

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 10

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 11

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 12

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 13

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 14

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 15

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 16

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 17

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 18

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 19

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 20

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 21

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 22

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 23


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მიმდინარე მოვლენები 24 ივნისი, 2014 (2014-06-24) (სამშაბათი) | რ | ი | კ | ხ | გ |

 |
| * 98 წლის ასაკში გარდაიცვალა ამერიკელი მსახიობი ილაი უოლაკი
 |

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 25

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 26

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 27

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 28

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 29

პორტალი:ახალი ამბები/2014 ივნისი 30
**იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი** — ოსმალთა ეგვიპტის ფაქტობრივი მამლუქი გამგებელი 1748-1754 წლებში. წარმოშობით ქართველი, კაზდაღლის სახლიდან, რომელსაც მართავდნენ კაიროში დისლოცირებულ იანიჩართა კორპუსის სამხედრო მეთაურები. დიდძალმა სიმდიდრემ მათ საშუალება მისცა, გაბატონებულიყვნენ ეგვიპტის პოლიტიკურ ასპარეზზე. 1735 წელს იბრაჰიმი გახდა იანიჩართა კორპუსის ჩავუში, 1738-1739 წლებში - მექაში პილიგრიმთა ქარავნის გამყოლი და ბადრაგი, კაზდაღლის სახლის მეთაური. 1748 წელს აზებანის კორპუსის ქათხუდასთან, რიდვანთან ერთად ეგვიპტიდან გააძევა ოსმალი გამგებელი რაჯაბ-ფაშა და მცირე ხნით გახდა იანიჩართა კორპუსის ქათხუდა (ქაჰია), ფორმალურად, რანგით მეორე აღას შემდეგ, მისი მოადგილე, ფაქტობრივად კი პირველი პირი და შემდეგ უკვე ამ სახელით იხსენიებოდა. ქათხუდა რიდვანთან ერთად მან შექმნა დუუმვირატი, რომელიც 1754 წლამდე განაგებდა ეგვიპტეს. დუუმვირატში წამყვანი იბრაჰიმი იყო, რომელსაც ჰქონდა ისეთი „*სიძლიერე და სიდიადე, გამჭრიახობა მართვისას და უდავო ძალაუფლება, როგორისთვისაც მანამდე არავის მიუღწევია ეგვიპტეში*" (ეგვიპტელი ისტორიკოსი ალ-ჯაბარათი). იბრაჰიმი ქვეყანას ოსმალური ინსტიტუტების მეშვეობით მართავდა, ყიდულობდა მამლუქებს და ხელს უწყობდა მაღალ თანამდებობებზე მათ დაწინაურებას. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ეგვიპტეს მისი სახლიდან გამოსული მამლუქები მართავდნენ, რომელთაგან ბევრი ქართველი იყო. ზოგიერთი ცნობით, იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი მეტოქეებმა მოკლეს 1754 წელს. დაკრძალულია კაიროში, მცირე კარაფას სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* 100 ქართველი უცხოეთში, თბ. 2011 წ.
**იბრაჰიმ თელიოღლუ** (თურქ. İbrahim Tellioğlu; დ. 15 აპრილი, 1972, სამსუნი) — თურქი ისტორიკოსი. აქვს მრავალი სამეცნიერო გამოკვლევა აღმოსავლეთ შავი ზღვისა და კავკასიის ისტორიის შესახებ.

ბიოგრაფია
---------

იბრაჰიმ თელიოღლუ დაიბადა 1972 წელს სამსუნში. სამსუნის უნივერსიტეტში ჩაბარებამდე დაწყებითი განათლება მიიღო. ბაკალავრიატი და მაგისტრატურა ფირატის უნივერსიტეტის ისტორიის მიმართულებით დაამთავრა. სადოქტორო დისერტაცია სახელწოდებით — „თურქები აღმოსავლეთ შავი ზღვისპირეთში ოსმალეთის გაბატონებამდე" დაიცვა 2002 წელს. 2006 წელს გახდა ისტორიაში თურქეთის ასოცირებული პროფესორი, ხოლო 2011 წელს — პროფესორი. ამჟამად მუშაობს „19 მაისის უნივერსიტეტში" ლექტორად.

2020 წელს თელიოღლუს თურქეთის მწერალთა კავშირმა გადასცა წლის საუკეთესო მწერლის, ინტელექტუალისა და ხელოვანის ჯილდო.

ნაშრომები
---------

* თურქეთ-საქართველოს ურთიერთობები XI-XIII საუკუნეებში (2009)
* ტრაპიზონის რუმის სახელმწიფო (1204-1461) (2009)
* ლაზური სტატია TDV ისლამის ენციკლოპედიაში
* სამსუნი ძველი ხანიდან ოსმალეთამდე (2012)
* შავი ზღვა ისტორიის მანძილზე (2015)
* თურქები-სომხები-ქართველები შუა საუკუნეებში (2019)
* თურქები აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთში ოსმალეთის ბატონობამდე (2020)
* ანატოლიის დაპყრობა დაპყრობილთა თვალით (2020)
* თურქეთ-საქართველოს ურთიერთობები ახალ და უახლეს საუკუნეებში (2021)

სქოლიო
------

1. ↑  İbrahim Tellioğlu.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 8 Mayıs 2015. ციტირების თარიღი: 10 Haziran 2021.
2. ↑  Prof. Dr. İbrahim Tellioğlu 'en iyi kitap' ödülünü kazandı.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 6 Ocak 2021. ციტირების თარიღი: 6 Ocak 2021.
**იზეო** (იტალ. Lago d'Iseo) ან **სებინო** — სიდიდით მეოთხე ტბა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში, იკივებება მდინარე ოლოს წყლით, რომელიც შემდეგ კვლავ გამოედინება ამავე მდინარის სახელწოდებით.

მდებარეობს ჩრდილოეთ იტალიაში, ვალკამონიკის ხეობაში, ქალაქ ბრეშასა და ბერგამოს სიახლოვეს. ტბა თითქმის თანანრადაა გაყოფილი ბერგამოსა და ბრეშის პროვინციებს შორის. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არეალი ერთ-ერთი ყველაზე ინდუსტრიალიზებულია მთელ მსოფლიოში, ის მაინც ინარჩუნებს ბუნების თვალსაჩინო სიმშვენიერეს. ტბის სანაპიროს გასწვრივ მიემართება გზატკეცილი შვეიცარიისკენ.

ტბის შუაგულში მდებარეობს კუნძული მონტე-იზოლა, რომელიც უდიდესია მთელს ევროპაში ტბის კუნძულებს შორის.

გეოლოგია
--------

ტბის ხედი
70 მლნ წლის წინ, ხმელეთის ზედაპირი უფრო მაღლა მდებარეობდა, რადგან არსებობდა ძირითადი ქანი, რომლიდანაც გამოიზიდებოდა 5000 მ სისქის დამატებითი შრე. მთები თითქმის სრულიად სხვანაირად გამოიყურებოდა და წარმოქმნიდა პარალელურ ქედებს, რომლებიც ერთმანეთისგან ღრმა ხეობებით იყო გამოყოფილი. კლდე, რომელიც წარმოქმნის ტბის მთიან სანაპიროებს, ჩამოყალიბდა მეორეულ პერიოდში, ჩვენამდე 230 — 70 მლნ წლებს შორის, შრეებში დანალექების გაერთიანების შედეგად, რომელიც აქ დარჩენილი იყო უძველესი ზღვისგან, რომელიც ერთ დროს ამ არეალში და ზოგადად ცენტრალურ ევროპასა და ცენტრალურ აფრიკას შორის სივრცეში მდებარეობდა. 

როდესაც კლდეებმა დღევანდელი პოზიცია დაიკავა, კვლავ გრძელდებოდა დეფორმაცია, რის შედეგადაც წარმოიშვებოდა უფრო სრულყოფილი ნაოჭები. ვალკამონიკა თავდაპირველად მდინარის ხეობა იყო. რამდენიმე მლნ წლის შემდეგ, კლიმატი უფრო ცივი გახდა, ცენტრალური ევროპა და ალპები სქელი ყინულის ფენით დაიფარა, რომლის სისქეც ზოგიერთ ადგილებში რამდენიმე ათას მეტრს აღწევდა. ამ მყინვარებმა ჩააღწია ხეობამდეც და მთიდან ჩატანილი უზარმაზარი რაოდენობის ქვებითა და თავისი წონით შეცვალა მისი ფორმა და ხეობის ფსკერზე ამოთხარა ჯამის ფორმის ქვაბული, რომელიც დღეს ზღვის დონიდან 65 მეტრით დაბლა მდებარეობს და რომელშიც იზეოს ტბაა შეგუბებული.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ტბების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Gabriele Rosa, Guida al Lago d'Iseo ed alle Valli Camonica e di Scalve, Brescia, F. Apollonio, 1886.
* იზეოს ტბის პორტალი დაარქივებული 2012-08-17 საიტზე Wayback Machine.
* Info Monte Isola დაარქივებული 2007-11-19 საიტზე Wayback Machine.
**თიბვა**, **ცელვა** — ბუნებრივი და ნათელი ბალახის მოსავლის აღების საწყისი სტადია. ბალახს თიბავენ თვითმავალი, ტრაქტორზე კიდული და მისაბმელი სათიბელებით, ხოლო სადაც სათიბელას გამოყენება შეუძლებელია — ცელით. თიბვის სამუშაოს ხარისხის შეფასებისას ყურადღება ექცევა ბალახის დროზე და საჭირო სიმაღლეზე უხარვეზოდ მოჭრას, ღვარეულების სწორად დაწყობას. პარკოსანი ბალახები დაკოკრებისა, ხოლო მარცვლოვანები — დათავტავების ფაზაში მაქსიმალურად შემჭიდროებულ ვადებში (5-7 დღე). ბალახის ფქვილის დადასამზადებლას ბალახი აღნიშნული ფაზების დაწყების წინ უნდა გაითიბოს ელევატორიანი სათიბ-დაქუცმაცებელი მანქანით, რომელიც მოთიბულ და დაკუწულ მასას ტრანსპორტზე ტვირთავს. სარწყავ და ტენიან ბუნებრივ და ნათეს სათიბებზე პირველი თიბვის დროულად ჩატარება ბალახის განმეორებითი გათიბვის საშუალებას იძლევა. პირველი თიბვა უნდა ჩატარდეს ნიადაგის ზედაპირიდან 3-4, ხოლო მეორე — 5-6 სმ-ზე. ნათესი ბალახების უკანასკნელი თიბვა ხდება 7-9 სმ-ზე. მაღალი და მსხვილღეროიანი ბალახი (ძიძო, ლერწამი და სხვა) უნდა გაითიბოს 12-15 სმ-ზე. აქვიტის თიბვა უნდა შეწყდეს შემოდგომის ყინვების დაწყებამდე 20-25 დღით ადრე.

ლიტერატურა
----------

* *ლუარსაბიშვილი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 680.

* 
* 
*
**კარგარეთელები** — ქართველი კალიგრაფები. **სვიმონი** (XVI ს.) იღვწოდა სამხრეთ საქართველოს სავანეებში. მისი სახელი იხსენიება 1233-ით დათარიღებული ხელნაწერის (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, ხელნაწერთა ინსტიტუტი A-85) ერთ ანდერძში. როგორც ჩანს, მას აღუდგენია ეს ხელნაწერი. 1541 გადაუწერია პოლემიკურ-დოგმატიკური და სამეცნიერო კრებული (S-312). ეს 108-ფურცლიანი მცირე ზომის წიგნი (22,8x16,8 სმ) გადაწერილია ნუსხურით, შავი მელნით, ერთ სვეტად, არაჩვეულებრივად წვრილი ასოებით. წიგნი მაღალი კალიგრაფიული ოსტატობის ნიმუშია. ასევე მაღალმხატვრულ დონეზე დგას სვიმონის მიერ გადაწერილი დიდი ფორმატის (2 ტომად შეკრული) გულანი (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, A-197).

**იესეს** (XVII ს.) გადაწერილია სადღესასწაულო (ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1018). ეს მოზრდილი წიგნია (28x19,7 სმ, 364 ფურცელი), ხელნაწერი ორსვეტოვანია, შესრულებულია ნუსხურით, შავი მელნით. სინგური ტრადიციულადაა გამოყენებული, თავსამკაულები ვერ არის მაღალ დონეზე შესრულებული, მაგრამ ნწერი ბრწყინვალე კალიგრაფიული ოსტატობით გამოირჩევა. ხელისა და თავსამკაულის მიხედვით ნამუშევარს XVII საუკუნით ათარიღებენ.

**ამბროსე გაბრიელის ძე** მონაწილეობდა ბედიის გულანის (A-187) გადაწერაში გაბრიელ ლომსიანისძესა და საბა ნაჭოფაძესთან ერთად. ამბროსეს ხელითაა ნაწერი 130-194 და 582-610 ფურცლები. იგი შესანიშნავი ოსტატი ყოფილა, ნუსხურით მწერალთაგან ერთ-ერთი საუკეთესო.

ლიტერატურა
----------

* *ბერიძე ვ.* ძველი ქართველი ოსტატები, თბ. 1967;
* ქსე, ტ. 5, გვ. 398, თბ. 1980
**თრიალეთი (რადიო)** — რადიო, რომელმაც მაუწყებლობა 2004 წელს, გორში დაიწყო. რადიო შპს „ტელე-რადიო კომპანია თრიალეთს" ეკუთვნის. რადიო „თრიალეთს" კერძო და საერთო რადიომაუწყებლობის ლიცენზია აქვს, ნომრით B57 და FM 104,8 სიხშირეზე გორში, ხაშურში, ქარელში, კასპსა და ცხინვალში მაუწყბელობს.

„თრიალეთის" ეთერში საინფორმაციო გამოშვება 10:00-დან 20:00 საათამდე ყოველ საათში ერთხელ გადის. რადიოს ეთერი საინფორმაციო გადაცემების გარდა მუსიკალური და გასართობი გადაცემებითაა დაკომპლექტებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თრიალეთი (რადიო)[*მკვდარი ბმული*]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
შიდა ქართლის მედია ორგანიზაციები |
| --- |
|  |
| ტელევიზია | 
* დია (ტელეკომპანია)
* თრიალეთი (ტელეკომპანია)
 |
|  |
| რადიო | 
* თრიალეთი (რადიო)
 |
|  |
| ჟურნალ-გაზეთები | 
* ხაშურის მოამბე (გაზეთი)
* ლიტერატურული ხაშური (გაზეთი)
* ქართლოსი (გაზეთი)
* განთიადი (გაზეთი)
* ქართლის ქრონიკა (გაზეთი)
* გორის მაცნე (გაზეთი)
* ხალხის გაზეთი (გაზეთი)
* ქართლის ხმა (გაზეთი)
 |
|  |
| ონლაინ გამოცემები | 
* Qartli.ge
* ხაშური News
 |

 |