recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ალექსი ოჩიაური** (დ. 1892, ახიელი — გ. 1972) — ქართველი ეთნოლოგი, პედაგოგი, პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

მისი მამა ხევსურეთში ცნობილი დასტაქარი ალეკა ოჩიაური იყო, რომელიც თავის ქალის ოპერაციებსაც აკეთებდა. 1912 წელს ალექსი ოჩიაური ჯარში გაიწვიეს, საიდანაც კვლავ არხოტში დაბრუნდა. 1917 წელს იყო ფშავ-ხევსურეთის ოლქის შუაფხოს წმინდა გიორგის სახელობის საყდრის მედავითნე, საიდანაც ეპისკოპოს ლეონიდეს ხელდასმით, სოფელ ახიელის ეკლესიის მღვდლად აკურთხეს. ბოლშევიკების ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, გაკრიჭეს და სასულიერო საქმიანობა აუკრძალეს. ალექსი ოჩიაური ხალხური პოეზიის კარგი მცოდნე იყო და თავადაც წერდა ლექსებს. 1924 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1930-იან წლებში ასწავლიდა ბარისახოს სკოლა ინტერნეტში, შემდგომ, შუაფხოს სკოლაში. 1936 წელს დააპატიმრეს ცნობილი „ამერიკელების საქმესთან" დაკავშირებით („ხევსურების წერილი ამერიკის მთავრობას"). ალექსი ოჩიაურის „დანაშაული" ის იყო, რომ მან წერილი გაატანა ამერიკელ ტურისტს ლიქოკში თავის ახლობელთან სტუმრის პატივისცემისა და მისი დაბინავების თხოვნით. სასჯელის მოხდის შემდეგ გაათავისუფლეს. 1936-1941 წლებში მეულღე ნათელა ბალიაურთან ერთად, ჩაება ენიმკის (ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტი, შემდგომ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი) ეთნოგრაფიის განყოფილების მიერ ფართოდ გაშლილ შემკრებლობით საქმიანობაში ქართული ეთნოგრაფიის ფუძემდებლის — გიორგი ჩიტაიასა და ეთნოლოგ ვერა ბარდაველიძის ხელმძღვანელობით. პედაგოგიური საქმიანობის პარალელურად იგი იწერდა მთიელთა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს და ეთნოგრაფიულ მასალებს. ეს მასალები მოიცავს ხევსურთა და ფშაველთა რელიგიური და სოციალური ყოფის ძირითად მხარეებს. მის მიერ შეკრებილი განუზომლად ფასეული მასალების ნაწილი გამოცემულია. ალექსი ოჩიაურის გამოუქვეყნებელი ხელნაწერები დაცულია ივანე ჯავახიშვილის ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის არქივში, ესენია: „თქმულებები ხევსურულ ღვთაებათა და ღვთისშვილთა შესახებ" (1938), „ფშაური წაწლობა და ნადობ-ნაძმობა" (ნ. ბალიაურთან ერთად, 1941). „მასალები სამამო მიწათმფლობელობის შესახებ ხევსურეთში" (1950), „სახატო მიწები ხევსურეთში", „ხევსურეთის ზოგიერთი ამბები" (1950), „ხევსურული მასალები", „ხევსურული ანდრეზები" (1937, 1948-1951, 1949, 1950) და სხვა. ალექსი ოჩიაური ცნობილი ეთნოლოგის თინა ოჩიაურისა და მოქანდაკეების ირაკლი და გოგი ოჩიაურების მამაა. დაკრძალულია სოფელ შუაფხოში.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი: ხევსურეთი II (ბუდე-ხევსურეთი, შატილ-მიღმახევი), თბ. ენა და კულტურა, 2005, გვ. 399
* ქართული ხალხური დღეობები აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში (ფშავი), თბ. მეცნიერება, 1991, გვ. 305
* ქართული ხალხური დღეობების კალენდარი: ხევსურეთი (არხოტის თემი), თბ. მეცნიერება, 198, გვ. 210
* ქართული ჩვეულებითი სამართალი, 1988 = Грузинское обычное право, 1988 = Georgian common law, 1988: კრებული, თბ. მეცნიერება, 1988, გვ. 208
* სტუმარმასპინძლობა ხევსურეთში: ეთნოგრ. ნარკვევი, თბ. მეცნიერება, 1980, გვ. 254
* ფშავ-ხევსურული პოეზია: შეკრებილი ალ. ოჩიაურის მიერ, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1970, გვ. 329

ლიტერატურა
----------

* მოსისხლეობა და ჭრა-ჭრილობა ხევსურეთში/ალექსი ოჩიაური, თბ. 2019

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალექსი ოჩიაური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
დვინი — სომხეთიდვინიდვინიქალაქ დვინის გეოგრაფიული ლოკალიზაცია
**დვინი**, *ვოსტან დვინი* (სომხ. Դվին, ბერძ. Δουσιος, Τισιον, არაბ. ارمينيّة (*დაბილი*), სპარს. دوين) — მსხვილი სავაჭრო ცენტრი, შუა საუკუნეების სომხეთის დედაქალაქი. აშენებული დიდი სომხეთის მეფის ხოსროვ III კოტაკის მიერ 335 წელს. ამავე წლიდან არშაკიანების სამეფო რეზიდენცია სწორედ ამ ქალაქში გადავიდა. 

დვინი მდებარეობდა არტაშატის ჩრდილოეთით, მდინარე მეწამორის ზემო წელზე, 35 კმ-ში ერავნიდან.

428 წელს სომხური სამეფოს ლიკვიდაციის შემდეგ დვინი გადაიქცა სომხეთის სპარსი მმართველების რეზიდენციად. 640 წელს სომხეთი არაბებმა დალაშქრეს და იმავე წლიდან სომხეთის ყოფილი დედაქალაქი გახდა ოლქ *არმინიას* (არაბ. ارمينيّة) ცენტრი.

ხაჩქარი დვინიდან
1064 წელს სომხეთი სელჩუკებმა დაიპყრეს. საქართველოს მეფემ გიორგი III-მ 1161—1162 წწ. აიღო დვინი. 1201—1203 წწ. თამარის მმართველობის დროს დვინი კვლავ შემოუერთდა საქართველოს.

1226 წელს ქალაქი აიღო ჯალალედინმა, 1236 წელს კი განადგურებული იყო მონღოლთა მიერ.

ბიბლიოგრაფია
------------

* არუთინიანი ვ. «Архитектурные памятники Двина», «Известия Академии наук Армянской ССР», 1947, № 8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

რუკა, ავტორი რობერტ ჰიუსენი(ინგლისური)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სომხეთის ისტორიული დედაქალაქები |
| --- |
|  |
| 
* **არმავირი** (ძვ. წ. 331–210)
* **ერვანდაშატი** (ძვ. წ. 210-176)
* **არტაშატი** (ძვ. წ. 176-77 და ძვ. წ. 69 - ახ. წ. 120)
* **ტიგრანაკერტი** (ძვ. წ. 77-69)
* **ვაღარშაპატი** (120-330)
* **დვინი** (336-428)
* **ბაგარანი** (885-890)
* **შირაკავანი** (890-929)
* **ყარსი** (929-961)
* **ანისი** (961-1045)
* **სისი** (1080-1375)
* **ერევანი** (1918-დან)

 |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში სომხეთის დროშა |
| --- |
|  |
| მსოფლიო მემკვიდრეობა | 
* ახპატის მონასტერი და სანაჰინის მონასტერი
* ეჩმიაძინის მონასტერი (რიფსიმე და გაიანე) და ზვართნოცი
* გეღარდის მონასტერი და მდინარე აზატის ხეობა

 |
|  |
| მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატები | 
* დვინი
* ერერუიქის ბაზილიკა
* ნორავანქი
* ტათევი, ტათევის უდაბნო და ვოროტანის ხეობა

 |

 |
**ევპატორია** (უკრ. Євпаторія) — საპორტო ქალაქი უკრაინაში, კლიმატურ-ბალნეოლოგიური და ტალახსამკურნალო კურორტი შავი ზღვის სანაპიროზე. რკინიგზის სადგური. სიმფეროპოლიდან 64 კმ. 2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 107 040 ადამიანი.

ისტორია
-------

ძველი წელთაღრიცხვის VI-V საუკუნეებში ბერძნებმა აქ ქალაქი კერკინიტიდა გააშენეს. ძველი წელთაღრიცხვის II საუკუნეში დაიპყრეს სკვითებმა. IV საუკუნეში ქალაქმა შეწყვიტა არსებობა. XVI-XVII საუკუნეებში მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა თურქების ციხე-ქალაქი გეზლევე (კოზლოვი, კეზლევე), რომლის სახელწოდება თესალიელებიდან მოდიოდა. ქალაქს ყირიმის რუსეთთან შეერთების შემდეგ, 1784 წელს ევპატორია ეწოდა. 1918-1920 წლებში სამოქალაქო ომის დროს რამდენიმეჯერ აიღეს თეთრგვარდიელებმა. 1920 წლის 13 ნოემბერს გაათავისუფლა წითელმა არმიამ. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941 წლის 31 ოქტომბრიდან 1944 წლის 13 აპრილამდე ოკუპირებული იყო გერმანელ ფაშისტთა ჯარების მიერ.

კურორტი
-------

აქვს 20-100 მ სიგანის ქვიშიანი პლაჟი. იცის თბილი ზაფხული და რბილი ზამთარი. ნალექები 380 მმ წელიწადში. სამკურნალო საშუალება: ჰაერის, მზის, ქვიშისა და ზღვის აბაზანები, შლამის ტალახი და რაპა (მოინაკის ტბიდან), აგრეთვე ცხელი (39 °C) ქლორიდულ-ნატრიუმიანი წყალი, რომელსაც იყენებენ აბაზანებისათვის. სამედიცინო ჩვენება: ბავშვის ძვალ-სახსართა ტუბერკულოზი, პოლიომიელიტისა და ცერებრული დამბლების შემდეგ ნარჩენი მოვლენები, ქრონიკული რევმატიზმი, რაქიტი, მოზრდილებში — ნერვული სისტემის და გინეკოლოგიური დაავადებანი, საყრდენ-სამოძრაო აპარატის და ზედა სასუნთქი გზების არატუბერკულოზური დაავადებანი და სხვა.

ევპატორიაში არის სანატორიუმები, ტალახსამკურნალო, დასასვენებელი სახლები და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 35.
* Григорьев Н. Н. Северинов С. С. Евпатория — курорт, Симферополь, 1967.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა |
| --- |
|  |
| 
ადმინისტრაციული ცენტრი: სიმფეროპოლი |
|  |
| რაიონები | 
* ბახჩისარაი
* ბელოგორსკი
* კიროვსკოე
* კრასნოგვარდეისკოე
* კრასნოპერეკოფსკი
* ლენინი
* ნიჟნეგორსკი
* პერვომაისკოე
* რაზდოლნოე
* საკი
* სიმფეროპოლი
* სოვეტსკი
* ჩერნომორსკოე
* ჯანკოი

 | 
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის გერბი |
|  |
| ქალაქები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რეგიონული | 
* ალუშტა
* არმიანსკი
* ევპატორია
* იალტა
* იანი-კაპუ
* საკი
* **სიმფეროპოლი**
* სუდაკი
* ფეოდოსია
* ქერჩი
* ჯანკოი

 |
|  |
| რაიონული | 
* ალუპკა
* ბახჩისარაი
* ბელოგორსკი
* სტარი-კრიმი
* შჩიოლკინო

 |

 |

 |
**CGP Grey** — ამერიკელ-ირლანდიელი საგანმანათლებლო იუთუბერი და პოდკასტერი, რომელიც 2010 წლის 12 აგვისტოდან პოსტავს ვიდეოებს თავის არხზე, „CGP Grey". ასევე დებს ვიდეოებს მის მეორე არხზე, „CGPGrey2" და გეიმფლეის ლაივსტრიმებს მის კიდევ ერთ არხზე, CGP Play.

მისი იუთუბ არხი ძირითადად ფოკუსირებს მოკლე განმარტებით ვიდეოებზე სხვადასხვა თემების შესახებ: პოლიტიკა, გეოგრაფია, ეკონომიკა, ისტორია და კულტურა. არხის ყველაზე პოპულარული ვიდეო ეძღვნება ბრიტანული კუნძულების ტერმინოლოგიის ახსნას.

გარდა ვიდეოების შექმნისა, Grey ცნობილია პოდკასტი „Hello Internet"-ის წყალობითან, რომელიც 2014 წელს მეგობარ საგანმანათლებლო იუთუბერ ბრეიდი ჰარანთან ერთად შექმნა. 2015 წლიდან, მას ასევე მიჰყავს აუდიო პოდკასტი „Cortex" მაიკ ჰარლისთან ერთად.

სქოლიო
------

1. ↑  CGP Grey/about. ციტირების თარიღი: 18 July 2018
2. ↑  CGPGrey2. ციტირების თარიღი: 23 April 2017
3. ↑  CGPPlay. ციტირების თარიღი: 23 April 2017
4. ↑  C. G. P. Grey.  (30 January 2012) One Year & 100,000 Subscribers Later (Thank You!). *CGP Grey*. ციტირების თარიღი: 20 January 2013.
5. ↑  „Introducing Relay FM's 2015 Summer Pilots". Relay FM. ციტირების თარიღი: 13 August 2015.
**ციმლიანსკის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** (რუს. Свято-Никольский храм) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ციმლიანსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2000 წელს. 

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ციმლიანსკი.

ისტორია
-------

1715 წელს სოფელ ციმლიანსკში ააშენეს ხის ეკლესია, რომელიც 1763 წელს გადაკეთდა ქვის ეკლესიად. 1839 წელს ძველი ეკლესიის ადგილას აშენდა ეკლესია, რომელსაც ჰქონდა სამი საკურთხეველი. წყალდიდობის დაწყების შემდეგ, როდესაც ციმლიანსკის წყალსაცავი შეივსო ტაძარი სოფელ ციმლიანსკიდან თანამედროვე ქალაქ ციმლიანსკში გადაიტანეს, ხოლო ძველი ტაძარი ააფეთქეს. 

1992 წელს წმინდა ნიკოლოზის მრევლის საზოგადოებას გამოეყო ნაკვეთი ტაძრის ასაშენებლად, რომლის ფართობიც იყო 0,4 ჰა, ქალაქის ცენტრში მოსკოვის, კრუპსკოის და მაიაკოვსკის ქუჩის კვეთასთან. 1994 წელს, იმ ადგილას სადაც უნდა აშენებულიყო ეკლესია დაიდგა მემორიალური ჯვარი. 1995 წლის 19 ივლისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტმა ვლადიმერმა (კოტლიაროვი) მშენებლობის დასაწყისში ეკლესია აკურთხა. სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 1996 წელს. 

ტაძრის წმინდა წყლით კურთხევა მოხდა, წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის დღესასწაულზე 2000 წლის 19 დეკემბერს. 2001-2005 წლებში აშენდა სამღვდელოების სახლი და საკვირაო-საეკლესიო სკოლა.

სქოლიო
------

1. ↑  История Никольского прихода на сайте епархии
**ქვემო ალევის სამების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში.

ალევის ე.წ. *ოქროსკარიანი* სამება ახალგორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით უნაგირას მთის ერთ-ერთ წვერზე მდებარეობს. მთას ადგილობრივი მოსახლეობა ლორწომის კლდეს უწოდებს. ალევის სამება საკმაოდ განთქმული სალოცავი იყო მთელ აღმოსავლეთ საქართველოში. ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლითა და ტრომპებზე დაყრდნობილი კონქით. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარული გადახურვა. კამაროვანი გადახურვა საბრჯენი თაღებითაა შემაგრებული. შიდა სივრცე განათებულია აღმოსავლეთის ერთი, ხოლო დასავლეთის სამი სარკმლით. ცენტრალურ დარბაზს ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ მხრიდან აქვს მინაშენები, რომლებშიც შესასვლელებია გაჭრილი. მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს მეორე ეკლესია, მომრგვალებული საკურთხევლით. ალევის სამება ნაგებია ქვის ბლოკებით და აქვს სადა ფასადები. ალევის სამებას გარს უვლის ფლეთილი ქვით ნაგები, ოვალური ფორმის გალავანი, რომელსაც შიგნითა მხრიდან რამდენიმე ნაგებობა აქვს მიშენებული. სამხრეთის მხარეს მიშენებული გრძელი ვიწრო შენობა სავარაუდოდ ორსართულიანი იყო. ქვედა სართული მიწაშია, ზედა სართულის კარი კი მიწის დონეზე. შენობას კედლებზე ეტყობა სართულშორის გადახურვის ძელების ფოსოების კვალი. სავარაუდოდ შენობა სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავანს გარეთ ორმოცამდე წვრილი სათავსოს ნაშთებია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 25050
**ფეოდოსია** (უკრ. Феодосія) — ქალაქი უკრაინაში, შავი ზღვის სანაპიროზე. მდებარეობს ყირიმის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაპირზე, სიმფეროპოლიდან 116 კმ. ნავსადგური, რკინიგზის სადგური. 2001 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 97,721 ადამიანი. ივანე აივაზოვსკის სახელობის სურათების გალერეა.

დაარსდა ძველი წელთაღრიცხვის VI საუკუნეში. ძველი წელთაღრიცხვის IV საუკუნის 80-იანი წლებიდან ბოსფორის სახელმწიფოს შემადგენლობაშია. ახალი წელთაღრიცხვის IV საუკუნეში გაანადგურეს ჰუნებმა, VI საუკუნის დასასრულს დაიმორჩილეს ხაზარებმა, XIII საუკუნის დამდეგს — მონღოლებმა. XIII საუკუნის მეორე ნახევარში გენუელებმა ფეოდოსიაში დააარსეს სავაჭრო დასახლება კაფა. XV საუკუნიდან ყირიმის სახანოს ტერიტორიაზე მონათვაჭრობის მსხვილი ცენტრია. 1783 წელს ყირიმის მთელ ტერიტორიასთან ერთად შევიდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ოკუპირებული იყო გერმანელ ფაშისტთა ჯარების მიერ. გაათავისუფლა საბჭოთა არმიამ 1944 წლის 13 აპრილს. ქალაქი დაჯილდოებულია სამამულო ომის I ხარისხის ორდენით (1982).

კლიმატურ-ბალნეოლოგიური, ტალახით სამკურნალო კურორტია. იცის თბილი ზაფხული და რბილი ზამთარი. ნალექები 360 მმ წელიწადში. სამკურნალო საშუალება: ზღვაში ბანაობა, ქლორიდულ-სულფატურ-ნატრიუმიანი მინერალური სასმელი წყალი („ფეოდოსია"), აჯიგოლის ტბის შლამის ტალახი. სამედიცინო ჩვენება: საჭმლის მომნელებელი, სისხლის მიმოქცევის, სუნთქვის ორგანოთა, ნერვული სისტემის ფუნქციური დაავადებანი; წყალტალახსამკურნალო, დასასვენებელი სახლები, წვრილქვიშიანი პლაჟი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 257.
* Балахонов В. И. Феодосия, Симферополь, 1975.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა |
| --- |
|  |
| 
ადმინისტრაციული ცენტრი: სიმფეროპოლი |
|  |
| რაიონები | 
* ბახჩისარაი
* ბელოგორსკი
* კიროვსკოე
* კრასნოგვარდეისკოე
* კრასნოპერეკოფსკი
* ლენინი
* ნიჟნეგორსკი
* პერვომაისკოე
* რაზდოლნოე
* საკი
* სიმფეროპოლი
* სოვეტსკი
* ჩერნომორსკოე
* ჯანკოი

 | 
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის გერბი |
|  |
| ქალაქები | 

|  |  |
| --- | --- |
| რეგიონული | 
* ალუშტა
* არმიანსკი
* ევპატორია
* იალტა
* იანი-კაპუ
* საკი
* **სიმფეროპოლი**
* სუდაკი
* ფეოდოსია
* ქერჩი
* ჯანკოი

 |
|  |
| რაიონული | 
* ალუპკა
* ბახჩისარაი
* ბელოგორსკი
* სტარი-კრიმი
* შჩიოლკინო

 |

 |

 |
გაური. დასავლეთ ბენგალი
ქალაქში შესასვლელი ისტორიული ჭიშკარი
**გაური** (ბანგლა. গৌড়) ან ლაკხნაუტი — ისტორიული ქალაქი. მდებარეობს თანამედროვე ინდოეთის დასავლეთ ბენგალის შტატის მალდას რაიონის ტერიტორიაზე. 

ლეგენდები ამტკიცებენ, რომ ქალაქი დაარსებულია ლაქშმანის მიერ. ამიტომ მისი ძველი სახელწოდებაა „ლაქშმანავატი", რომელიც თანდათანობით გარდაიქმნა სახელწოდებად ლაკხნაუტი. ის დაკავშირებულია სახელმწიფო გაუდადეშასთან. VII საუკუნეში არჩევნების გზით აირჩიეს ბენგალის პირველი ბუდისტი მმართველი გოპალა, რომელმაც დააარსა პალას იმპერია. იმპერიამ 4 ასწლეული იარსება. ქალაქი განსაკუთრებით აყვავდა სენას დინასტიის პერიოდში. 

გაურის ისტორიის მეტნაკლებად დოკუმენტირებული პერიოდი დაიწყო 1198 წლიდან, მუსლიმთა დაპყრობების შემდეგ. მუსლიმმა დამპყრობლებმა ქალაქი ბენგალიის დედაქალაქად აქციეს მომდევნო სამასი წლის განმავლობაში. XIV ს. შუა ხანებში წარმოიქმნა დამოუკიდებელი ბენგალის სასულთნო და დედაქალაქი გადაიტანეს ახალ ადგილას. ახალი დედაქალაქის ასაშენებლად სულთნებმა დაანგრიეს გაური და გაიტანეს ყველაფერი, რისი გატანაც შეიძლებოდა. 1453 წელს გაური ახალი სახეწოდებით - ჯანათაბადი - კვლავ დედაქალაქი გახდა. 1539 წელს შერ-შაჰმა დაანგრია გაური. 1565 წელს ბენგალიის დედაქალაქი გადატანილ იქნა ქალაქ თანდაში. 1575 წელს აქბარის გენერალმა მუნიმ-ხანმა მოახდინა გაურის ოკუპირება. მოგვიანებით გავრცელდა ქალაქის ტერიტორიაზე ეპიდემია, რომლის შემდეგ ქალაქი ჩაკვდა. ადგილი დღემდე გორაკებითა და ჯუნგლებით არის დაფარული.

გალერეა
-------

* Fფიროზის მინარეთი'*Fფიროზის მინარეთი'*
* MმავზოლეუმიMმავზოლეუმი
* გაურისჭიშკარიგაურისჭიშკარი
* ბარადუარ-მეჩეთის ჭიშკარიბარადუარ-მეჩეთის ჭიშკარი
* ბარადუარ-მეჩეთის გარე ხედი'ბარადუარ-მეჩეთის გარე ხედი'
* ბარადუარ-მეჩეთის შიდა ეზობარადუარ-მეჩეთის შიდა ეზო

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაური. ბანგლაპედია
* ბრიტანეთის მუზეუმის კოლექცია
**მაილის მყინვარი**, **გენალდონის მყინვარი** (რუს. Майлийский ледник) — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის გვერდით ხოხის ქედის ჩრდილო კალთაზე. გაწოლილია მდინარე გიზელდონის მარჯვენა შენაკადის — გენალდონის სათავეებში.

მაილის მყინვარის ვეებერთელა ფირნული აუზი სამხრეთიდან შემოზღუდულია ყაზბეგის მასივის უმაღლესი მწვერვალებით: სამხრეთ-აღმოსავლეთით მყინვარწვერით (5054 მ), სამხრეთით მაილითა (4597.8 მ) და სამხრეთ-დასავლეთით ჯიმარით (4780.1 მ). ციცაბოდ ეშვება მყინვარწვერის ფირნული ველიდან. სიგრძე 5.4 კმ, ფართობი 5.9 კმ². მყინვარის ბოლოს სიმაღლე ზღვის დონიდან 2350 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. ყინულის სისქე 50–130 მ. მყინვარამდე მისასვლელი გზა რთულია.

XIX საუკუნის ბოლოს მაილის მყინვარს ერთვოდა კოლკის მყინვარი, რომელიც შემდგომში განცალკევდა. მყინვარის ენის დახრილობა უჩვეულოდ დიდია. დამახასიათებელია სუფთა ზედაპირი, მორენულ წარმონაქმნებს თითქმის მოკლებულია. მაილის მყინვარი ქმნის 1.5–2 კმ სიგრძის გრანდიოზულ ყინულვარდნილს. დეგრადაციის სტადიაშია.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Известия Всесоюзного географического общества. Т. 94, Вып. 1. Ленинград, 1962
2. ↑  Панов В.Д. Эволюция современного оледенения Кавказа. СПб.: Гидрометеоиздат, 1993. 429 с.
**შეჰზადე მაჰმუდი** (თურქ. Şehzade Mahmud; დ. 1584, მანისა — გ. 7 ივნისი, 1603, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, მეჰმედ III-ის უფროსი ვაჟი და იმპერიის ტახტის მემკვიდრე გარდაცვალებამდე.

ბიოგრაფია
---------

შეჰზადე მაჰმუდი დაიბადა 1584 წელს. იმ პერიოდში, მამამისი, მეჰმედ III ჯერ არ იყო ტახტზე ასული და განაგებდა მანისას. მაჰმუდის დედა იყო წარმოშობით აფხაზი ჰალიმე სულთანი. მაჰმუდს ჰყავდა ძმა — მუსტაფა და ნახევარძმები — სელიმი და აჰმედი. 1597 წელს სელიმი გარდაიცვალა.

1595 წელს მურად III გარდაიცვალა და ტახტზე მეჰმედ III ავიდა. შეჰზადე მაჰმუდი თოფქაფის სასახლეში გადავიდა საცხოვრებლად. ოსმალური ტრადიციის მიხედვით, ყველა შეჰზადეს უნდა ემართა ანატოლიაში მდებარე ერთ-ერთი სანჯაყი, მაგრამ მაჰმუდი ჯერ ძალიან ახალგაზრდა იყო და თოფქაფის სასახლის ჰარამხანაში ცხოვრობდა. იგი გამოცხადებული იყო მამის მემკვიდრედ. ამასთან ერთად, მაჰმუდი იანიჩრების დიდი სიყვარულით სარგებლობდა. შეჰზადე სელიმის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ტახტზე ასვლის შანსები კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა.

1603 წლისთვის დედაქალაქში გავრცელდა ჭორები იმასთან დაკავშირებით, რომ მაჰმუდი მამის ტახტიდან ჩამოგდებას და მის მოკვლას აპირებდა. იმპერიის ვეზირები ორად იყოფოდნენ — ზოგი მათგანი მაჰმუდს უჭერდა მხარს, ხოლო ზოგი — შეჰზადე აჰმედს. აგრეთვე, არსებობდა ვერსია, რომ თუ სულთან მეჰმედის მკვლელობის მცდელობა უშედეგოდ დასრულდებოდა, მაჰმუდს მალულად გაიყვანდნენ დედაქალაქიდან, სადაც უფრო გაუიოლდებოდა ჯარის შეკრება და ტახტისთვის ბრძოლა. ამ ყველაფერმა მეჰმედ III-ის ყურამდე მიაღწია. სულთანმა დაიჯერა, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა და მაჰმუდის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა. სავარაუდოდ, მისი გადაწყვეტილებაზე დიდი გავლენა დედა სულთანმა, საფიემ მოახდინა, რომელსაც არ სურდა მაჰმუდის ტახტზე ასვლა.

7 ივნისის ღამეს, ჰარამხანაში, შეჰზადე მაჰმუდის ოთახში ოთხი ჯალათი შევიდა. თავად მეჰმედ III გარეთ იდგა და ელოდებოდა მაჰმუდის სიკვდილს. მას შემდეგ, რაც ჯალათები მაჰმუდის ოთახიდან გამოვიდნენ, იგი შევიდა და დარწმუნდა, რომ მაჰმუდი მკვდარი იყო. მაჰმუდის სიკვდილით დასჯის შემდგომ, ყველა მისი მხარდამჭერი მეჰმედის ბრძანებით ზღვაში გადაყარეს. 22 დეკემბერს თავად მეჰმედ III-ც გარდაიცვალა. ერთ-ერთი ვერსიით, იგი სწორედ შვილზე დარდმა იმსხვერპლა. ტახტზე მაჰმუდის უმცროსი ძმა, აჰმედ I ავიდა. აჰმედის ბრძანებით, მაჰმუდი შეჰზადეს მეჩეთში დაკრძალეს.

ლიტერატურა
----------

* Uzuncarsili, Ismail Hakki (1960). *III Mehmed’in oglu sehzade Mahmud’un ölümü* (tr).  Belleten.
* Peirce, leslie P. (1993). *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*.  Oxford University Press. ISBN 978-0-195-08677-5.
* Tezcan, Baki (September 13, 2010). *The Second Ottoman Empire: Political and Social Transformation in the Early Modern World*.  Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-51949-6.
* (2007) *International Journal of Turkish Studies - Volume 13*.  University of Wisconsin.
**ჯალილ გაფარ ოღლუ ჰუსეინოვი** (აზერ. Cəlil Qafar oğlu Hüseynov; დ. 1 აპრილი, 1957) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2005).

ბიოგრაფია
---------

ჯალილ ჰუსეინოვი დაიბადა 1957 წლის 1-ლ აპრილს. 1973-1977 წლებში სწავლობდა მონუმენტურ მხატვრობას აზერბაიჯანის აზიმ აზიმზადეს სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო სკოლაში. 1977-1982 წლებში სწავლობდა ხარკოვის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში.

1983 წლიდან ჰუსეინოვი იყო სსრკ მხატვართა კავშირის წევრი.

1982 წლიდან 2000 წლამდე მუშაობდა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის მასწავლებლად, ასოცირებულ პროფესორად, კათედრის გამგედ და დეკანად.
2000-2010 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის საგანმანათლებლო სამუშაოების პრორექტორი.

ჯალილ ჰუსეინოვის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ლანდშაფტის ჟანრის ნახატებს.

1986 წლიდან არის არქიტექტურული პროექტების ავტორი. 

1982 წლიდან მონაწილეობს სხვადასხვა გამოფენებში ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე. მისი ნამუშევრები გამოიფინა აშშ-ში, საფრანგეთში, გერმანიაში, რუსეთში, თურქეთში, ირანში, საქართველოში, სირიაში, არაბეთის გაერთიანებულ საემიროებში, უკრაინასა და სხვა ქვეყნებში.

მისი რამდენიმე ნამუშევარი ინახება აზერბაიჯანის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში და ბაქოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში, ასევე კერძო კოლექციებში.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Bioqrafiya – Cəlil Hüseynov.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-07-12. ციტირების თარიღი: 12 iyul 2021
2. ↑  Əliyev, Z (27–29 oktyabr 2018). „"Saki̇t"li̇yi̇n poeti̇kası". "Kaspi" qəzeti. p. 24. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 iyul 2021. ციტირების თარიღი: 12 iyul 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`, `|date=`, და `|archive-date=`-ში (დახმარება)
**სამხრეთი ინდოეთი** (ინგლ. South India; ასევე ცნობილი როგორც **ნახევარკუნძულის ინდოეთი**; ინგლ. Peninsular India) ― დეკანის ზეგანის სამხრეთი ნაწილი ინდოეთში. მოიცავს ანდჰრა-პრადეშის, კარნატაკის, კერალის, ტამილნადუსა და ტელანგანის შტატებსა და ლაქშადვიპისა და პონდიშერის მოკავშირე ტერიტორიებს. იკავებს ინდოეთის საერთო ფართობის 19.31%-ს. სამხრეთ ინდოეთში ქვეყნის მოსახლეობის 20% ცხოვრობს. აღმოსავლეთიდან ბენგალის ყურე ესაზღვრებ, დასავლეთიდან ― არაბეთის ზღვა, სამხრეთიდან კი ― ინდოეთის ოკეანე. რეგიონის გეოგრაფია მრავალფეროვანია. ზეგანის შუაგულს ორივე მხრიდან მთები ესაზღვრება: დასავლეთი გატები და აღმოსავლეთი გატები. მთავარი მდინარეებია: გოდავარი, კრიშნა, კავერი, ტუნგაბჰადრა და ვაიგაი. მთავარი ურბანული ტერიტორიებია: ჩენაი, ბენგალურუ, ჰაიდარაბადი, კოიამპუტური და კოჩი. 

სამხრეთ ინდოეთის მოსახლეობის უმრავლესობა ოთხი მთავარი დრვიდული ენიდან ერთ-ერთზე საუბრობს: ტელუგუზე, ტამილურზე, კანადზე და მალაიალამზე. ისტორიის მანძილზე სამხრეთ ინდოეთის ტერიტორიაზე არაერთი დინასტიური სამეფო არსებობდა. ინდოეთის სუბკონტინენტსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში მუსლიმების დაპყრობებმა დიდი გავლენა იქონია ამ რეგიონების ისტორიასა და კულტურაზე. სამხრეთ ინდოეთში არსებობდა: ჩრას, ჩოლას, პანდაიას, პალავას, სატავაჰანას, ჩალუკიას, ჰოიასალას, რაშტრაკუტას და ვიჯაიანაგარის იმპერიები. ევროპელები ინდოეთში კერალიდან შევიდნენ და სხვადასხვ დროს რეგიონი ბრიტანელების, პორტუგალიელებისა და საფრანგეთში შემადგენლობაში შედიოდა.

ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ათწლეულების მანძილზე რყევების შემდეგ, სამხრეთ ინდოეთის შტატების ეკონომიკა ბოლო სამი ათწლეული საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელს აღემატება. სამხრეთ ინდოეთს მთლიანი შიდა პროდუქტის უმაღლესი მაჩვენებელი აქვს. სამხრეთ ინდოეთის შტატები მოწინავეები არიან რიგ სოციო-ეკონომიკურ ასპექტებში. ჩრდილოეთის შტატებთან შედარებით სამხრეთ ინდოეთის შტატების ეკონომიკა უფრო სწრაფად იზრდება და უფრო მაღალი ადამიანური განვითარების ინდექსი აქვთ. 2011 წლის მონაცემებით, სამხრეთ შტატებში წერა-კითხვის ცოდნის დონე საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელზე მაღალია. ერთ ქალზე შობადობის მაჩვენებელი სამხრეთ ინდოეთში 1.9-ის ტოლია, რაც ყველაზე დაბალი მავენებელია ინდოეთის რეგიონებს შორის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამხრეთი ინდოეთი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე

სქოლიო
------
**„ნამცეცა"** — ფარნა-ბექა ჩილაშვილის 2016 წლის ზღაპარი.

ანოტაცია
--------

ფარნა-ბექა ჩილაშვილის საბავშვო წიგნი გამოიცა 2016 წელს, თბილისში, გამომცემლობა „არტანუჯის" მიერ. ზღაპარში მოთხრობილია პატარა ბაყაყის, „ნამცეცას" თავგადასავალი. 

ნაწარმოები თურქული ენიდან თარგმნეს: ელისაბედ ბჟალავამ, ნანა ჯანაშიამ, ზურაბ ბატიაშვილმა (დარუჯანაშვილმა). რედაქტორი არის ლიანა ახობაძე.

წიგნი გამოიცა ერგუნ ათაბაიას, იგივე გურამ ქოქოლაძის მხარდაჭერით.

შინაარსი
--------

ზღაპარი პატარა ბაყაყზე, ნამცეცაზე და მის მეზობლებზეა. 

ნამცეცა ცდილობს, რომ დაემსგავსოს მინდვრის დევს. ნამცეცა სუსტნისკარტასავით ცალ ფეხზე დგომას მოიწადინებს. ნამცეცას საშიში სიზმარივით ღრიალი სურს. ნამცეცა, წითელქუდას მსგავსად, მუხის ხეზე ასვლას მოინდომებს. ნამცეცა შესანიშნავ ჭკუასთან კლასობანას თამშობს...

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფარნა - ბექა ჩილაშვილი - "ნამცეცა" - გამომცემლობისგან „არტანუჯი"
* [*მკვდარი ბმული*]ნამცეცა: ზღაპარი / ფარნა-ბექა ჩილაშვილი
* საპატრიარქო ტელევიზია "ერთსულოვნება"-ის ეთერში მაკა ლდოკონენი საუბრობს ფარნა-ბექა ჩილაშვილის „ნამცეცას" შესახებ.
**აბდულ ჰამიდი** (ბენგ. আব্দুল হামিদ; დ. 1 იანვარი 1944) — ბანგლადეშის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ბანგლადეშის პარლამენტის სპიკერი და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2013 წლის 14 მარტიდან, ხოლო პრეზიდენტი 24 აპრილიდან. შვიდი მოწვევის პარლამენტის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1944 წლის 1 იანვარს ბრიტანეთის ინდოეთის ქალაქ დაკაში. ახალგაზრდობაში იბრძოდა ბანგლადეშის დამოუკიდებლობისათვის, რის გამოც რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს. 1971 წელს ბანგლადეშის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ქვეყნის პარლამენტის წევრად 7-ჯერ აირჩიეს. XX საუკუნის დასასრულს გახდა პარტია ავამი ლიგის ლიდერი. 2001 წლის ივლის-ოქტომბერში პირველად ჩაუდგა პარლამენტს სათავეში, მეორედ 2009 წლის 25 იანვრიდან 2013 წლის 20 მარტამდე. 20 მარტს სინგაპურში სამკურნალოდ წასული პრეზიდენტი ზილურ რაჰმანი გარდაიცვალა, კონსტიტუციის თანახმად თანამდებობა აბდულ ჰამიდმა დაიკავა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Parliament of Bangladesh დაარქივებული 2016-05-17 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბანგლადეშის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
მუჯიბურ რაჰმანი **·**  საიდ ნაზრულ ისლამი **·**  აბუ საიდ ჩოუდჰური **·**  მუჰამედ მოჰამადულაჰი **·**  მუჯიბურ რაჰმანი **·**  ხონდაკარ მოშტაქ აჰმედი **·**  აბუ სადათ მუჰამედ საიემი **·**  ზიაურ რაჰმანი **·**  აბდუს სატარი **·**  აჰსანუდინ ჩოუდჰური **·**  ჰუსეინ მოჰამად ერშადი **·**  შაჰბუდინ აჰმედი **·**  აბდურ რაჰმან ბისვასი **·**  შაჰბუდინ აჰმედი  **·**  ბადრუდოზა ჩოუდჰური **·**  ჯამირუდინ სირკარი **·**  იაჯუდინ აჰმედი **·**  ზილურ რაჰმანი **·**  აბდულ ჰამიდი
 |

 |
**სეროლოგია** (ლათ. serum — შრატი და ბერძ. logos ...ლოგია) — მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის სისხლის შრატის (პლაზმის) ფიზიკურ, ქიმიურ და ბიოლოგიურ თვისებებს. პრაქტიკულად, სეროლოგიის საგანია სისხლის შრატში ანტისხულების დიაგნოსტიკური იდენტიფიკაცია. ანტისხეულები წარმოიქმნება კონკრეტული მიკროორგანიზმით გამოწვეული ინფექციის, სხვა უცხო პროტეინების (მაგ. შეუთავსებელი სისხლის გადასხმის დროს), ან ორგანიზმის საკუთარი პროტეინების (მაგ. აუტოიმუნური დაავადებების დროს) საპასუხოდ.

სეროლოგიურ ანალიზებს ატარებენ დიაგნოსტიკური მიზნით, როდესაც ჩნდება ეჭვი ინფექციური დაავადებაზე, როგორც ეს ხდება რევმატული დაავადებების დროს, პიროვნების სისხლის ტიპის დადგენის დროს და სხვა მრავალ შემთხვევაში. 

სისხლის სეროლოგიური ანალიზი ადგენს პაციენტის ისეთ იმუნოდეფიციტურ მდგომარეობას, რომელიც ასოცირებულია ანტისხეულების ნაკლებობასთან, როგორიცაა X-ქრომოსომასთან შეჭიდული აგამაგლობულინემია. ასეთ შემთხვევაში, ანტისხეულებზე ანალიზი ნეგატიურია.

სეროლოგია იყენებს რამდენიმე მეთოდს სხვადასხვა ანტისხეულების შესასწავლად. ეს მეთოდებია: ნეიტრალიზაციის, აგლუტინაციის, პრეციპიტაციის, კომპლემენტის შებოჭვის, ელისა და ანტისხეულის ფლუორესცენციის ტესტები.

ზოგიერთი სეროლოგიური მეთოდი არ შემოიფარგლება მხოლოდ სისხის შრატით და ასევე გამოიყენება სხვა შრატის მსგავსი შემადგენლობის ბიოლოგიური სითხეების, როგორიცაა ნერწყვი და სპერმა, შესასწავლად.

სეროლოგია გამოიყენება სასამართლო ექსპერტიზაშიც, ბრალდებულისა და ნივთმტკიცების ნიმუშთან კავშირის დასადგენად (მაგ. მოძალადის დადგენა სპერმის სინჯის სეროლოგიური ანალიზით).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სამედიცინო ლაბორატორია
* სეროვარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Serology - MedlinePlus: Medical Encyclopedia

სქოლიო
------

1. ↑  რ. დგებუაძე, ა. აბესაძე: მოკლე სამედიცინო განმარტებითი ლექსიკონი 1988, გამომც. „განათლება", თბილისი
2. 1 2  Ryan KJ, Ray CG (editors) (2004). *Sherris Medical Microbiology*, 4th ed.  McGraw Hill,   გვ. 247–9. ISBN 0838585299.
3. ↑  Washington JA (1996). *Principles of Diagnosis: Serodiagnosis. *in:* Baron's Medical Microbiology *(Baron S* et al*, eds.)**, 4th ed.  Univ of Texas Medical Branch. ISBN 0-9631172-1-1.
**პრინსიპი** (პორტ. Príncipe) — კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. ფართობის მიხედვით სან-ტომე და პრინსიპის სახელმწიფოს სიდიდით მეორე შემადგენელი კუნძული.

გეოგრაფია
---------

ფართობი — 136 კმ². მის ირგვლივ მდებარე მომცრო კუნძულებთან ერთად (ბომ-ბომი, კაროსუ, ტინოზა-გრანდე, ტინოზა-პეკენა) წარმოადგენს პრინსიპის პროვინციას და ასევე პაგუის ოლქს. სან-ტომეს კუნძულიდან მდებარეობს 160 კმ-ის მანძილზე. მისი სიგრძე შეადგენს 19 კმ-ს, ხოლო სიგანე 10 კმ-ს.

კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. მისი ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი მდებარეობს პრინსიპის პიკის მთაზე, რომელიც იმყოფება ზღვის დონიდან 948 მეტრ სიმაღლეზე. მთები მდებარეობენ კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობენ პლანტაციები, რომელთა ადგილას დღეისათვის მიმდინარეობს ტროპიკული ტყის აღდგენა. კუნძულზე შექმნილია ობოს ბუნებრივი პარკი.

კლიმატი ეკვატორული, მუდმივად ნოტიო. ყველაზე უფრო დიდი მდინარეებია — აგულიაში, ბანზუ და პაპაგაიუ.

ისტორია
-------

კუნძული აღმოაჩინეს პორტუგალიელმა ზღვაოსნებმა 1469 და 1471 წლებს შორის. მისი დასახლება მოხდა 1500 წელს.

მოსახლეობა
----------

2012 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 7542 ადამიანს. ოფიციალური ენაა — პორტუგალიური, ასევე გავრცელებულია პორტუგალიურ-კრეოლური ენა — პრინსიპის კრეოლური (იგივე ლუნგუი). პროვინციის და ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი — სანტუ-ანტონიუ (ერთადერთი ქალაქი კუნძულზე).

ტრანსპორტი
----------

ქალაქ სანტუ-ანტონიუდან 3 კმ-ით ჩრდილოეთში ფუნქციონირებს აეროპორტი. ეს პრინსიპის კუნძულზე ერთადერთი აეროპორტია და სამიდან ერთ-ერთი აეროპორტია, რომელიც ემსახურება ქვეყანას. პრინსიპის კუნძული ავიარეისებით დაკავშირებულია ქვეყნის მთავარ კუნძულ სან-ტომესთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* **ვიკიმედია-ატლასი: პრინსიპი** — გეოგრაფიული და ისტორიული რუკები
* 

* Sao Tome and Principe, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
* პრინსიპი საიტზე Curlie
* principe.st.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-02.
* Map of Príncipe
* Bom Bom Island resort (Príncipe)  დაარქივებული 2011-11-17 საიტზე Wayback Machine.
* Principe portal

სქოლიო
------

1. ↑  2012 წლის მოსახლეობის აღწერა (Instituto Nacional de Estatística de São Tomé e Príncipe)[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  2012 წლის მოსახლეობის აღწერა (statoids)
3. ↑  2012 წლის მოსახლეობის აღწერა (geohive)
ტოპრაკ-კალე - ადგილი სადაც მდებარეობდა ქალაქი რუსახინილი
**რუსახინილი** — ძველი ქალაქი, ურარტუს სამეფოს დედაქალაქი მისი ძლიერების დაცემის პერიოდში. მდებარეობდა **ტოპრაკ-კალეს** გამაგრებულ კლდეზე, თანამედროვე ქალაქ ვანის აღმოსავლეთით. ქალაქი ააგო ურარტუს მეფე რუსა I-მა (ძვ. წ. 735 - 714), მას შემდეგ, რაც ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ III-მ მიაყენა გამანადგურებელი მარცხი რუსას მამას, სარდურ II-ს (ძვ. წ. 764 - 735) და გაანადგურა ქვეყნის დედაქალაქი ტუშფა. ქალაქს სახელი ეწოდა რუსა I-ის პატივისცემის ნიშნად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ურარტუ
* ტუშფა
* ურარტუს მეფეები

ლიტერატურა
----------

* Меликишвили Г.А. Урартские клинообразные надписи, Москва: Издательство АН СССР, 1960
* გ. მელიქიშვილი, ურარტუ (სამეცნიერო-პოპულარული ნარკვევი), თბ. 1951

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Toprakkale - Encyclopædia Britannica Article

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ურარტუს ქალაქები |
| --- |
|  |
| 
არგიშთიხინილი  ·  არზაშქუ  ·  ბასტამი  ·  ერებუნი ·  თეიშებაინი  ·  თეისება  · კელაშინი  ·  მუსასირი  · რუსახინილი  ·  ტუშფა  ·  ჰაიკაბერდი
 |

 |
ქანესის სავარაუდო ნაქანაქარი
**ქანესი**, *ქანიში, ნესა* — წინახეთური და ხეთური ხანის ქალაქი მცირე აზიაში, ახლანდელი ქიულთეფეს ადგილას (კაისერის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 20 კმ-ზე). ქანესი აღმოაჩინა ბ. ჰროზნიმ 1925 წლის არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, როდესაც იპოვეს ათასობით ლურსმული, ე. წ. „კაპადოკიური" ფირფიტა. როგორც შემდეგი გამოკვლევებით დადასტურდა, ძველ ხეთურ ენაზე შედგენილ წყაროებში ქანესს ეწოდებოდა აგრეთვე ნესა. ქანესში იყო განლაგებული ასურელთა დიდი სავაჭრო კოლონია, რომელიც ადგილობრივი ქალაქ-სახელმწიფოს მმართველს (ასეთები იყვნენ: ინარა, ვარშამა და სხვ.) ემორჩილებოდა. ქანესი დაიპყრო მეზობელმა ქალაქ-სახელმწიფომ ქუსარამ, რომლის მეფე ანითამ (ძვ. წ. XVIII საუკუნის შუა ხანები) ქანესი თავის სატახტო ქალაქად გამოაცხადა. ხეთურ ხანაში ქანესი დაკნინდა. ინდოევროპელი ხეთები თავიანთ ენას ქანესის სახელის მიხედვით აღნიშნავდნენ და მას ქანესურ (ნესურ, ნესიტურ) ენას უწოდებდნენ.

ლიტერატურა
----------

* *გიორგაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 454.
* Tahsin Özgüç, Kültepe, Yapi Kredi, 2005, ISBN 975-08-0960-2
* KR Veenhof, Kanesh: an Old Assyrian colony in Anatolia, in Civilizations of the Ancient Near East ed. by J. Sasson, Scribners, 1995
* J Mellaart, Anatolian Chronology in the Early and Middle Bronze Age, 1957, *Anatolian Studies*, vol.7, pp.55-88

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ქანესი***

* Cuneiform tablet case - Metropolitan Museum of Art
* Official page of Kültepe village დაარქივებული 2014-02-09 საიტზე Wayback Machine.
მ. ალიხანოვ-ავარსკი
**მაქსუდ ალიხანოვ-ავარსკი** (რუს. Максуд Алиханов-Аварский; დ. 23 ნოემბერი, 1846, სოფ. ხუნძახი, ახლანდ. დაღესტნის რესპუბლიკა, რუსეთის ფედერაცია, — გ. 3 ივლისი, 1907, ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1907), წარმოშობით ავარიელი.

დაამთავრა თბილისის მე-2 სათავადაზნაურო გიმნაზია, შემდეგ — კონსტანტინეს მე-2 სამხედრო სასწავლებელი (1864). მსახურობდა კავკასიაში. მონაწილეობდა ხივის ლაშქრობაში (1873), რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). 1879 წელს მიავლინეს იმიერკასპიის ოლქში. მონაწილეობდა მიიღო ახალ-თექინის ექსპედიციაში (1880-1881), მერვის (ახლანდ. თურქმენეთი) ანექსიაში (1884), საზღვრისპირა შეტაკებებში ავღანელებთან ქუშქასთან (1885), ასევე ე. წ. ბოქსიორთა აჯანყების წინააღმდეგ ლაშქრობაში ჩინეთში (1900-1901). 1901 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 

1905 წელს ალიხანოვ-ავარსკი გაიგზავნა ერევნის გუბერნიაში სომეხ-თათართა დაპირისპირების დასაშოშმინებლად; სომხები მუსლიმების ღიად მფარველობაში ადანაშაულებდნენ. იმავე წლის დეკემბერში დაინიშნა თბილისის დროებით გუბერნატორად, ხოლო 1906 წლის იანვარში — ქუთაისის დროებით გენერალ-გუბერნატორად. ხელმძღვანელობდა დასავლეთ საქართველოში რევოლუციური გამოსვლების სასტიკ ჩახშობას, რის გამოც საყოველთაო სიძულვილი დაიმსახურა; რამდენჯერმე გადაურჩა მისი მკვლელობის მცდელობას. 1907 წელს მიიღო გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და დაინიშნა კავკასიის მე-2 კაზაკთა დივიზიის მეთაურად. მოკლეს (ეტლში ააფეთქეს) სომეხმა რევოლუციონერებმა იმავე წლის ივლისში ქალაქ ალექსანდროპოლში (ახლანდ. გიუმრი). 

ალიხანოვ-ავარსკი დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმერის IV (1872) და III (1899), წმ. სტანისლავის II (1874) და I (1904) ხარისხის ორდენებით, წმ. გიორგის IV ხარისხის სამხედრო ორდენის წარჩინების ნიშნით (1877), წმ. გიორგის IV ხარისხის (1885), წმ. ანას II (1888) და I (1906) ხარისხის ორდენებით, ასევე სპარსული „ლომისა და მზის" და ბუხარული „ოქროს ვარსკვლავის" ორდენებით. გამოქვეყნებული ჰქონდა მერვის ოაზისის აღწერილობა, მოგონებები ცენტრალურ აზიაში მოღვაწეობის შესახებ, სტატიები და რეპორტაჟები პრესაში.

თხზულებები
----------

* Мервский оазис и дороги ведущие к нему. — СПб. 1883
* В гостях у шаха. Очерки Персии. — Тифлис. 1898
* Поход в Хиву (кавказских отрядов). Степь и оазис. — СПб. 1899
* Тарихи Дербенд-Наме. — Тифлис, 1898.
* Автор множества иллюстраций, статей и репортажей в периодике.

ლიტერატურა
----------

* Иванов Р. Н. Генерал Максуд Алиханов: триумф и трагедия. — Мх.: Издательский дом «Эпоха», 2003. — С. 645.
* Бондаренко И. И. Климов Д. В. Жертвы политического террора в России (1901—1912) / Терроризм в России в начале XX в. (Исторический вестник. — Т. 2 [149]. — Декабрь 2012). — С. 190—215.
* Алиханов-Аварский, Максуд // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
ტენოჩტიტლანი და ტემპლო-მაიორის მოდელი.
**ტენოჩტიტლანი**, ალტერნატიულად **მეხიკო-ტენიჩტიტლანი** იყო აცტეკთა იმპერიის დედაქალაქი, აგებული ტბა ტესკოკოს კუნძულზე, რომელიც ამჟამად ცენტრალური მეხიკოს ფედერალური ოლქის ნაწილია. თავისი ძლიერების პერიოდში ტენოჩიტლანი მსოფლიოს უდიდესი ქალაქი იყო, 250 000-მდე მცხოვრებით.

ქალაქი 1521 წელს შემოსეულმა ესპანელმა კონკისტადორებმა გაანადგურეს. მეხიკო მის ნანგრევებზე აშენდა, და მომდევნო საუკუნეების განმავლობაში ტესკოკოს ტბა სრულიად ამოშრა.

ქალაქის გეგმა
-------------

ტესკოკოს ტბის შიგნით ჩვეულებრივი მოსახლეობა ცხოვრობდა. ქალაქში ისინი ერთმანეთს ხშირად ტივების დახმარებით ეკონტაქტებოდნენ რადგან ირგვლივ სულ წყლის არხები იყო გაკეთებული. ცენტრში დიდი მოედანი იყო. მოედანზე მსხვერპლთსაწირავი და ღმერთების ტაძრები იყო. ყველაზე დიდი ნაგებობა ქალაქში მზისა და ომის ღმერთ ჰუიცილოპოჩტილისა და წვიმის ღმერთ, ტალალაკის ტაძრები იყო. მის წინ კიდევ ერთი შედარებით მცირე გველ-ღმერთ კეცალკოატლის ტაძარი იყო. ცენრტალური მოედნის ოდნავ მოშორებით იყო მეფის სასახლე, ხოლო მის იქით მოტივტივე ყანები სადაც გლეხებს სიმინდი ჩილი და ლობიო მოჰყავდათ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 694-695.
**ევფორიონი** (ბერძ. Εὐφορίω) 一 ძველი ბერძენი დრამატურგი, ტრაგიკოსი ესქილეს ვაჟი.  ზოგიერთი მკვლევარი მას მიიჩნევს ტრაგედიის 一 მიჯაჭვული პრომეთე 一 პოტენციურ ავტორად. ძვ. წ. 431 წელს ქალაქ დიონისიაში ჩატარებულ შეჯიბრებაში მან შეძლო და დაამარცხა ისეთი ძლიერი კონკურენტები, როგორებიც არიან სოფოკლე, რომელმაც დაიმსახურა მეორე ადგილი, და ევრიპიდე, რომელმაც მესამე ადგილი დაიკავა საკუთარი ტეტრალოგიის გაშუქებით, რომელშიც მისი ცნობილი პიესა 一 მედეა შედიოდა. 
ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ პიესის 一 მიჯაჭვული პრომეთე 一 ავტორი არა ესქილე, არამედ მისი შვილი ევფორიონი იყო, ეს კი სხვადასხვა მიზეზით არის განმარტებული, რომელთაგან ერთ-ერთი მთავარი ისაა, რომ ესქილე საკუთარ ტრაგედიებში ზევსის განსხვავებულ ინტერპრეტაციას გვთავაზობდა 一 თუ ესქილე უზენაეს ღმერთს დიდი პატივისცემითა და მოწიწებით ახასიათებდა, ანალოგიური არ იყო დამახასიათებელი მისი შვილის შემოქმედებისთვის, ეს ნიუანსი კი ზემოხსენებულ პიესაში ცალსახად ჩანს და ამით იქმნება პარალელი ცნობილი კომიკოსის, არისტოფანეს შემოქმედებასთან, რაც მკვლევართა ნაწილს აფიქრებს, რომ ნაწარმოები გაცილებით ადრე, ძვ. წ. 415 წელს, ესქილეს გარდაცვალებიდან გაცილებით გვიან, უნდა შექმნილიყო. იმ შემთხვევაში, თუ პიესის 一 მიჯაჭვული პრომეთე 一 ავტორი მართლაც ევფორიონი იყო, მაშინ გამოვა, რომ ძველ საბერძნეთში სულ იყო ხუთი ტრაგიკოსი დრამატურგი, რომელთა ნაშრომებიც დღემდე შემორჩენილია. ესენი არიან: ესქილე, სოფოკლე, ევრიპიდე, ევფორიონი და ტრაგედიის 一 რეზუსი 一 ავტორი, თუ მისი ევრიპიდესთვის მიკუთვნება არასწორია.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑   ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1985. — გვ. 44.
3. 1 2  Ewans, M. (2007). „*Medee*: Benoit Hoffman and Luigi Cherubini", *Opera from the Greek: studies in the poetics of appropriation*.  Ashgate Publishing,   გვ. 55. ISBN 978-0-7546-6099-6.
4. ↑   (1998) *The complete idiot's guide to classical mythology*.  Penguin. ISBN 978-0-02-862385-6.
**პასიანს მარი ჟოზეფინ კამა დაბანი** (ფრანგ. Patience Marie Josephine Kama Dabany; დაბადებით — მარი ჟოზეფინ კამა, ასევე ცნობილია როგორც **ჟოზეფინ ბონგო**, დ. 22 იანვარი, 1944, ბრაზავილი, კონგოს რესპუბლიკა) — გაბონელი მუსიკოსი და მომღერალი, გაბონის ყოფილი პირველი ლედი, გაბონის მიმდინარე პრეზიდენტი ალი ბონგო ონდიმბას დედა. თითქმის ოცდაათი წელი ომარ ბონგო ონდიმბას მეუღლე იყო, რომელიც 1967-2009 წლებში გაბონის პრეზიდენტი იყო. განქორწინების შემდეგ მუსიკის კარიერას მიჰყვა.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ბრაზავილში, კონგო, წარმოშობით სამხრეთ-აღმოსავლეთ გაბონელი მშობლების ოჯახში. დაბანი მუსიკალურ ოჯახში იზრდებოდა და სიმღერა ადრეულ ასაკში დაიწყო მამამისის აკორდეონისა და ძმის გიტარის აკომპანიმენტის თანხლებით. დედამისი ტრადიციული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი იყო. მოზარდობაში ის ბრაზავილის ერთ-ერთ ეკლესიის გუნდში მღეროდა, მოგვიანებით კი ტრადიციული სიმღერების შესრულება დაიწყო.

### პირველი ლედი

1958 წელს დაბანი ალბერ-ბერნარ ბონგოს, ახალგაზრდა გაბონელ სტუდენტს, შეხვდა. 1959 წლის 31 ოქტომბერს, 15 წლის ასაკში, ის ალბერს ცოლად გაყვა. მათ ორი შვილი ეყოლათ: ვაჟი - ალენ ბერნარ ბონგო (9 თებერვალი 1959 წ.) და ქალიშვილი - აწ გარდაცვლილი ალბერტინ ამისა ბონგო (1964-1993).

1960 წელს გაბონის დამოუკიდებლობის აღიარების შემდეგ დაბანიმ ქმართან ერთად გაბონის დემოკრატიული პარტია დააარსა. პარალელურად ის მრავალ სოციალურ წამოწყებაში, მათ შორის ქალთა უფლებების დაცვის, ქველმოქმედებასა და სხვა პროექტებში, მონაწილეობს. 1967 წელს მისი მეუღლე ომარ ბონგო გაბონის პრეზიდენტი გახდა.

### მუსიკალური კარიერა

1986 წელს ჟოზეფინ და ალბერ ბონგო განქორწინდნენ. მარიმ პროფესიონალი მომღერლის კარიერას მიჰყო ხელი ახალი სახელით—პასიანს დაბანი. მის პირველ ალბომს "ლევეკიშა" მოჰყვა "Cheri Ton Disque Est Rayé", "Associé", და "Patience Dabany" 1994 წელს. 1997 წლის ალბომი "Nouvelle Attitude" აფრიკაში მის პოპულარობას ამყარებს. ამავე წელს ის სამშობლოში ბრუნდება და ლიბრევილში ფუძნდება. 2001 წელს გამოდის მისი ალბომი "Article 106". 2004 წლის ალბომი "Obomiyia" კი მას ჯეიმზ ბრაუნთან ევროპის ტურნეს გამართვის საშუალებას აძლევს. ამ ალბომში შეტანილი სიმღერა "La Connaissance" მისი ყოფილი მეუღლის 2005 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის ერთ-ერთი ჰიმნი იყო. 2023 წლის დეკემბერში, ლიბრვილის გენერალურმა პროკურორმა გამოაცხადა სასამართლო პროცესი "შეურაცხმყოფელი შენიშვნების გამო", მას შემდეგ, რაც მოთმინება დაბანის შეურაცხმყოფელი გამონათქვამები გარდამავალი ორგანიზაციის პრეზიდენტის ბრის ოლიგუი კლოტერ ნგემას მიმართ.

წყაროები
--------

* The Leopard Man's African Music Guide - პასიანს დაბანი დაარქივებული 2008-12-29 საიტზე Wayback Machine.
* (ფრანგული) ინტერვიუ პასიანს დაბანისთან

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* პასიანს დაბანი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* პასიანს დაბანი: museke african artistes დაარქივებული 2016-04-19 საიტზე Wayback Machine.
**ერმაკოვსკაიის ფერისცვალების ეკლესია** (რუს. Церковь Спаса Преображения) — მართლმადიდებლური ეკლესია ტაცინის რაიონის სოფელ ერმაკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. ეკლესიის მშენებლობა დაასრულეს 2012 წელს.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ტაცინის რაიონი, სოფელი ერმაკოვსკაია.

ისტორია
-------

### ძველი ეკლესია

სტანიცა ერმაკოვსკკაიის დასახლების შემდეგ დადგა საკითხი ეკლესიის მშენებლობის შესახებ, რომელიც ააშენეს 1882 წელს და მიიღო ფერისცვალების სახელწოდება. ეკლესის ასაშენებელი თანხები მოგროვდა როგორც სტანიცაში ასევე მეზობელ ხუტორებში. ეკლესია იყო ხის და გადახურული თუნუქის ფირფიტებით. მას ჰქონდა ორი ეგვტერი. მარჯვენა ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო მარცხენა — მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე ნაკურთხი. საკურთხეველიც ასევე ხის იყო. ეკლესია ემსახურებოდა ახლომდებარე ხუტორების — ხერსონის, ნიჟნე-კოლცევის, ვერხნე-კოლცევის, შარაპევ-გრეკოვის, ფომინსკის, უსტ-ფომინსკის, ტალოვსკის, ისაევსკის, სერგეევის, ნიკოლაევსკის, ვერხნი-იანოვის, გრეკოვისა და დიაკონოვის მრევლს. 1918 წელს ეკლესია დაიწვა და სტანიცაში ღვთისმსახურება შეწყდა.

### ახალი ეკლესია

2011 წლის 5 მაისს სტანიცის პარკის ტერიტორიაზე საზეიმოდ ჩაუყარეს საფუძველი ფერისცვალების ეკლესიას. საზეიმო მსვლელობების დროს საძირკველში ჩააყოლეს კაფსულა სამახსოვრო წერილით, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო როსტოვის ოლქის გუბერნატორმა ვასილი გოლუბევმა (წარმოშობით ამ სტანიციდან იყო), როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა, რაიონის ხელმძღვანელობამ, სოფლის მეთაურობამ და ტაცინის რაიონის მოსახლეობამ.

ტაძრის საზეიმო გახსნა და დალოცვა მოხდა 2012 წლის 21 ოქტომბერს, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა ოლქის გუბერნატორი, როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტი მერკური და სხვა სასულიერო პირები, ასევე ერმაკოვსკაიის მოსახლეობა და სტუმრები. კურთხევა შეასრულა ვოლგოდონისა და სალსკის ეპისკოპოსმა კორნელიმ, მისივე მოწვევით საზეიმო ღონისძიებებს ესწრებოდა შახტინისა და მილეროვის ეპისკოპოსი ეგნატე.

2013 წლის 19 აგვისტოს ფერისცვალების დღესასწაულზე ტაძარში ღვთისმსახურება აღავლინა ვოლგოდონისა და სალსკის ეპისკოპოსმა კორნელიმ.

ეკლესიის წინამძღარია იერომონახი ფილიპ ლუკიანოვი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* В станице Ермаковской Ростовской области появился новый православный храм
* Белокалитвенское благочиние. Все церкви и монастыри.
* Волгодонская епархия - приходы

სქოლიო
------

1. ↑  Ермаковская. Церковь Спаса Преображения.
2. ↑  Историческая справка Ермаковского сельского поселения.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-04-19. ციტირების თარიღი: 2017-04-15.
3. ↑  Спаса Преображения церковь
4. ↑  Волгодонская епархия, станица Ермаковская, 19.08.2013
**LOUDspeakers** — ქართული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 2009 წელს.

ისტორია
-------

ჯგუფი შეიქმნა 2009 წელს. დამაარსებელი წევრები იყვნენ ალეკო დოლიძე (კლავიში) და ლევან ცხვარაძე (გიტარა, ვოკალი). ამავე წელს ჯგუფს შეუერთდა ბას-გიტარისტი ლევან მამალაძე. ამის შემდეგ ჯგუფმა რამდენიმე დემო ჩანაწერი გააკეთა კოტე კალანდაძის სტუდიაში. მათ შორის იყო Time To, In This World, Higher და Questions.

პირველი კონცერტი LOUDspeakers-მა თბილისის როკ-კლუბში გამართა, 2010 წლის 30 იანვარს; დრამზე სანდრო ჟღენტმა დაუკრა.

ამის შემდეგ ჯგუფი აგრძელებს ჩანაწერების კეთებას კოტე კალანდაძესთან. გამოიცვალა რამდენიმე დრამერი (ოთარ გურგენიძე, ზურა მჭედლიშვილი) სანამ საბოლოოდ, 2010 წლის მაისში, დათო ცომაია არ შეუერთდა.

აღნიშნული შემადგენლობით ჯგუფი კონცერტზე პირველად 2010 წლის 7 ივლისს წარდგა, მოძრაობის თეატრის ეზოში. ამის შემდეგ ჯგუფმა აქტიური საკონცერტო მოღვაწეობა დაიწყო. LOUDspeakers-მა მონაწილეობა ასევე მიიღო Altervision 2010/Newcomers-ზე, სადაც ის ერთ-ერთ გამარჯვებულად დაასახელეს. პირველი სოლო-კონცერტი 2011 წლის თებერვალში მაგთი კლუბში გაიმართა. ეს ბოლო კონცერტი იყო, სადაც ჯგუფთან ერთად მისი ერთ-ერთი დამაარსებელი ალეკო დოლიძე უკრავდა.

იმავე წლის აპრილში, ალეკო დოლიძე ჯგუფიდან წავიდა პირადი მიზეზების გამო. მიუხედავად ამისა, LOUDspeakers-ს არ შეუწყვეტია მუშაობა და დაახლოებით 2 თვის შემდეგ კლავიშის ვაკანტურ პოზიციაზე სანდრო წიკლაური აიყვანა.

საბოლოო შემადგენლობა მსმენელის წინაშე პირველად Tbilisi Open Air 2011-ზე წარდგა.

ჯგუფი ხშირად უკრავს საქართველოში ჩატარებულ ფესტივალებზე (მათ შორის Tbilisi Open Air და OASIS Festival Mtskheta 2013)

2015 წლის მარტში გამოვიდა ჯგუფის მეორე ალბომი „Lighthouse".

დისკოგრაფია
-----------

სტუდიური ალბომები
* Lighthouse (2015)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე
* soundcloud-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  Lighthouse. iTunes
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბაშიძე**. |

**ნიკოლოზ აპოლონის ძე აბაშიძე**  (დ. 13 ივნისი [ ძვ. სტ. 1 ივნისი], 1897, ხონი ― გ. 28 აპრილი, 1965, თბილისი) — ქართველი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1907–1917 წლებში სწავლობდა ხონის გიმნაზიაში. გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვარშავის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამედიცინო ფაკულტეტზე. რევოლუციის შემდეგ სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1924 წელს.

1926 წლიდან 1935 წლამდე იყო ქ. ბათუმის შავი ჭირის საწინააღმდეგო სადგურის, რკინიგზის ლაბორატორიის და პორტის კარანტინის უფროსი. აჭარის მთავარ საავადმყოფოში ლაბორატორიის და პასტერის ქვესადგურის გამგე.

1935–1952 წლებში მუშაობდა ქ. თბილისის  ბაქტერიოფაგები ს ინსტიტუტში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე. მას წილად ხვდა 1936 წელს დაეწყო ინსტიტუტის ახალი შენობის მშენებლობა საბურთალოზე: შეადგინა ინსტიტუტის პირველი საწარმოო გეგმა, რაც შემდგომ საფუძვლად დაედო ახალი ინსტიტუტის მშენებლობას; ასევე მისი მონაწილეობით მოხდა 1949 წელს საკავშირო ჯანსახკომის სამეცნიერო საბჭოში ამ გეგმის დაცვა და დამტკიცება. 1941 წლიდან მუშაობდა ბაქტერიოფაგის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ საწარმოო დარგში. იყო მეორე რანგის სამხედრო ექიმი.

1952–1965 წლამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის სერიოლოგიური ლაბორატორიის მთავარი ექიმი. 

საწარმოო–ეპიდემიის საწინააღმდეგო მუშაობისათვის 1942 წელს დაჯილდოვდა სახელმწიფო ორდენით „საპატიო ნიშნით", 1945 წელს მედლით „კავკასიის დაცვისათვის", 1946 წელს მედლით „თავდადებული შრომისათვის დიდი სამამულო ომის პერიოდში 1941–1945 წწ."

1961 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ექიმის წოდება. იყო სამეცნიერო შრომების და მონოგრაფიების ავტორი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ აბაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ელიავას ბაქტერიოფაგების ინსტიტუტი დაარქივებული 2008-10-23 საიტზე Wayback Machine.