თუშეთი, კესელო
**კესელოს ციხე** — საფორტიფიკაციო ნაგებობათა კომპლექსი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ომალოს ჩრდილოეთით, კლდოვან ბორცვზე, განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ძეგლის აღწერა
-------------

ციხისაგან შემორჩენილია სამი ოთხკუთხა კოშკი და გალავნის ფრაგმენტები. სამივე კოშკი ნაგებია ფიქალი ქვით. კოშკები დაზიანებულია: ორი კოშკის სახურავი, სართულშუა გადახურვა და ზედა სართულის კედლების ნაწილი ჩამოშლილი აქვს.

**ზედა კოშკი** (4,8 X 4,2 მ) ოთხსართულიანია (შემორჩენილი სიმაღლე 9,3 მეტრია). პირველ სართულზე შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა, მეორე სართულზე - დასავლეთიდან. მეორე სართულზე კედლები შიგნიდან მიწანარევი ნაკელითაა შელესილი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში - ორი სათოფური და ერთი სარკმელი. მესამე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სარკმელი და ორი სათოფურია, ჩრდილოეთ კედელში - ორი სათოფური. მეოთხე სართულის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, სამხრეთისაში - ერთი. კოშკის ბოლო ორი სართული სათავდაცვო იყო. აღმოსავლეთის ფასადის ზედა ნაწილში, კედლის წყობაში, ერთ ხაზზე, მთის ბროლის ხუთი ქვაა ჩასმული. კოშკი გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით.

**შუა კოშკი** (5,1 X 5,1 მ) სამსართულიანია (სიმაღლე 7,75 მ), პირველ სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა, მეორე სართულზე - ჩრდილოეთიდან. მეორე სართულზე აღმოსავლეთ კედელში სათოფურია, სამხრეთისაში - სარკმელი. მესამე სართულის ჩრდილოეთ კედელში კარის წირთხლია შემორჩენილი. სამხრეთ კედელში ორი სათოფური და ერთი სარკმელია, დასავლეთისაში - ერთი სათოფური.

**ქვედა კოშკი** (5,2 X 4,2 მ) ოთხსართულიანია (შემორჩენილი სიმაღლე 7,25 მეტრია). პირველ სართულზე შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდანაა, ამ კედელში ერთი სათოფურიცაა. მეორე სართულზე შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ჩრდილო-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ კედლებში თითო სათოფურია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში - სარკმელი და ორი სათოფური. მეორე და მესამე სართულები ნაკელნარევი თიხითაა შელესილი. მესამე სართულზე შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ამ სართულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სამხრეთ-დასავლეთ კედლებში ორ-ორი სათოფურია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში - ორი სათოფური და სარკმელი. მეოთხე სართულის ჩრდილო-დასავლეთ კედელში დიდი ზომის ღიობია, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში - ერთი სათოფური, სამხრეთ-აღმოსავლეთისაში - ერთი სარკმელი და ორი სათოფური, სამხრეთ-დასავლეთ კედელში - ორი სათოფური.

სამივე კოშკში სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (შემორჩენილია კოჭების ბუდეები). სართულები ერთმანეთს ხის მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდნენ.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კესელოს ციხე***

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 127-128.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები |
| --- |
|  |
| ციხესიმაგრები | 
* ახმეტის ციხე
* ბახტრიონის ციხე
* ბირკიანის ციხე
* გაღმაციხე
* ერისთავების ციხე
* კესელოს ციხე
* კვეტერა
* მატნის ციხე
* პანკისის ციხე
* ქაჩალაურის ციხე
* ჩოლოყაშვილების ციხე-დარბაზი
* ცხრაკარას სასახლე
* ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი
* ხორბალოს თამარის ციხე
 |
|  |
| ციხე-სახლები | 
* ალისგორის ციხე-სახლი
* ბაკურაიძის ციხე-სახლი
* გირევის ციხე-სახლი
* დართლოს ციხე-სახლები
* დაქიურთის ციხე-სახლი
* დიკლოს ციხე-სახლი
* დოჭუს ციხე-სახლი
* თორღვაიძეების ციხე-სახლი
* ილიურთის ციხე-სახლი
* კვავლოს ციხე-სახლი
* ნაკუდურთის ციხე-სახლები
* საგირთის ციხე-სახლები
* სულაკაურის ციხე-სახლი
* ფარსმის ციხე-სახლები
* ფარსმის ციხე-სახლი
* შენაქოს ციხე-სახლი
* ჩიღოს ციხე-სახლი
* ჭონთიოს ციხე-სახლი
* ჯვარბოსელის ციხე-სახლი
 |
|  |
| კოშკები | 
* აბალოიძეების კოშკი
* ახმეტის კოშკები
* აგეურთის კოშკი
* არგოხის კოშკი
* ახშნის კოშკი
* ბასოს კოშკი
* ბეღელის კოშკი
* ბოჭორმის კოშკი
* ბუღაანის კოშკი
* გირევის კოშკი
* გურჯისგორის კოშკი
* დართლოს კოშკი
* ეთელთის კოშკი
* ვერხოვანის კოშკი
* ზემო ხალაწნის კოშკები
* ილიურთის კოშკები
* ინგეთის კოშკი
* ინდურთის კოშკი
* კვავლოს კოშკი
* მატნის კოშკები
* მაღრაანის კოშკი
* მეზვრიშვილების კოშკი
* ომალოს კოშკი
* ოჟიოს კოშკები
* საბუის კოშკი
* საგირთის კოშკი
* ფარსმის კოშკი
* ფიჩხოვნის კოშკი
* ქუმელაურთის კოშკი
* წაროს კოშკები
* წინუბნის კოშკი
* ჭართალის კოშკები
* ჭეშოს კოშკები
* ჭეშოს კოშკი
* ჭონთიოს კოშკი
* ხახაბოს კოშკი
* ხევისჭალის კოშკი
* ხისოს კოშკი
* ხორბალოს კოშკი
* ხორხელის კოშკი
* ჯანდიერების კოშკი
* ჯვარბოსელის კოშკები
* ჯოყოლოს კოშკი
* ჰეღოს კოშკები
 |

 |