**თემურ ქეცბაია** (დ.18 მარტი, 1968, გალი) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. 1990-იან წლებში საქართველოს ნაკრების წამყვანი მოთამაშე. საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2009–2014 წლებში. კვიპროსის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2022 წლიდან.

ფეხბურთელის კარიერა
-------------------

საფეხბურთო კარიერა სოხუმის დინამოში დაიწყო. 1987 წელს პერსპექტიული ნახევარმცველი ქართული ფეხბურთის ფლაგმან თბილისის დინამოში გადავიდა. 1992 წელს კვიპროსულ კლუბში (ფამაგუსტას "ანორთოსისი") გადადის, 1994 წელს კი – საბერძნეთში, ათენის "AEK" ირიცხება, რომლის შემდგენლობაშიც საბერძნეთის ჩემპიონი და ფანების კერპი ხდება.

1997 წელს ქეცბაიას წარმატებული თამაში საბერძნეთსა და საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში ინგლისური "ნიუკასლის" სელექციონერებისთვის შეუმჩენეველი არ დარჩა და თემური, როგორც თავისუფალი აგენტი, ჩრდილოინგლისური კლუბის წევრი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ ფანების ფავორიტი იყო და მისმა გოლმა გუნდი ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე გაიყვანა, კლუბი მას იშვიათად იყენებდა, განსაკუთრებით კი რუუდ გულიტის მწვრთნელობის დროს. 2000 წელს ქეცბაიას სენტ-ჯეიმზის პარკის დატოვება მოუხდა და ქვედალიგელ "ვულვერჰემპტონთან" £900,000-ად გააფორმა კონტრაქტი, თუმცა დიდხანს აქაც ვერ გაჩერდა და 2001 წელს შოტლანდიურ "დანდს" შეუერთდა.

მწვრთნელის კარიერა
------------------

2002 წლის ზაფხულს "ანორთოსისში" ბრუნდება მოთამაშე-მწვრთნელად, რომელიც 2008-2009 წლების სეზონში გუნდი ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე გაიყვანა. 2009 წელს ქეცბაია პირეოსის "ოლიმპიაკოსის" მთავარი მწვრთნელი ხდება, თუმცა მხოლოდ 4 თვით. „ოლიმპიაკოსმა" ქეცბაიას მეთაურობით 6 მატჩი გამართა, რომელთაგან 5 მოიგო, ერთი კი ფრედ დაასრულა.

2010 წლის 1 იანვრიდან თემურ ქეცბაია საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი გახდა. მისი ხელმძღვანელობით ჩატარებული 2010 წელი საუკეთესო იყო საქართველოს ნაკრებისთვის. გუნდს წლის მანძილზე არც ერთი თამაში არ წაუგია. 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ჯგუფში საქართველოს ნაკრებს საბერძნეთის, ხორვატიის, ისრაელისა და ლატვიის ეროვნულ გუნდები შეხვდა. ნაკრების წარმატებული სერიის კულმინაცია იყო ხორვატიის ნაკრებთან საშინაო მატჩი 2011 წლის მარტში, რომელიც საქართველომ ლევან კობიაშვილის გვიანი გოლით 1-0 მოიგო. მაგრამ მას შემდეგ ნაკრებში კრიზისი დაიწყო. საბოლოოდ, ქართველებმა 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ჯგუფში მხოლოდ მალტის ნაკრებს გაუსწრეს და ბოლოსწინა მეხუთე ადგილი დაიკავეს. მიუხედავად წარუმატებლობისა, 2011 წლის 13 სექტემბერს ქეცბაიას საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ ახალი 4 წლიანი კონტრაქტი გაუფრომა. თემურ ქეცბაიამ განაცხადა, რომ ნაკრების გაახალგაზრდავების გამო აღარ გამოიძახებდა ვეტერანებს ლევან კობიაშვილსა და ალექსანდრე იაშვილს.

2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ციკლი, სადაც საქართველოს მეტოქეებად ესპანეთისა და საფრანგეთის ნაკრებები მოუწია, ქეცბაიას გუნდმა კარგად დაიწყო, მაგრამ ეს ციკლიც ბოლოსწინა ადგილზე დაასრულა. ციკლის მანძილზე ქეცბაიას კონფლიქტი მოუვიდა ნაკრების მცველებთან, ზურაბ ხიზანიშვილთან და ალექსანდრე ამისულაშვილთან, რომელებმაც ქეცბაიას ნაკრებში თამაშზე უარი განაცხადეს. ევრო 2016-ს საკვალიფიკაციო ეტაპზე პირველი ოთხი მატჩიდან სამის წაგების (ირლანდია 1-2, შოტლანდია 0-1, პოლონეთი 0-4) შემდგომ ქეცბაია მწვრთნელის პოსტიდან გადადგა.

2015 წლის აგვისტოში ქეცბაია „აპოელის" მწვრთნელად დაინიშნა.

მიღწევები
---------

### საკლუბო

დინამო თბილისი
* უმაღლესი ლიგა: 1990, 1991

აეკი ათენი
* საბერძნეთის თასი: 1995–96, 1996–97
* საბერძნეთის სუპერთასი: 1996

ანორთოსისი
* კვიპროსის პირველი დივიზიონი: 2004–05
* კვიპროსის თასი: 2002–03

### ინდივიდუალური

* საქართველოს წლის ფეხბურთელი: 1990, 1997
* საბერძნეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ლეგიონერი: 1995–96

### სამწვრთნელო

* კვიპროსის პირველი დივიზიონი: 2004–05, 2007–08
* კვიპროსის თასი: 2006–07, 2020–21
* კვიპროსის სუპერთასი: 2007

საინტერესო ფაქტები
------------------

1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა თემურ ქეცბაია საქართველოს მეშვიდე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***თემურ ქეცბაია***

* ქართული სპორტის სტატისტიკა
* Ketsbaia.com დაარქივებული 2014-12-20 საიტზე Wayback Machine.
* ინფორმაცია Soccerbase-ზე დაარქივებული 2009-05-12 საიტზე Wayback Machine.
* თემურ ქეცბაია – 46 (თბილისის დინამოს ოფიციალური საიტი)

სქოლიო
------

1. ↑  სფფ: ქეცბაიას კონტრაქტი 4-წლიანია და 2015 წლის 12 სექტემბერს დასრულდება
2. ↑  თემურ ქეცბაია "აპოელის" მწვრთნელად დაინიშნა ნეტგაზეთი
3. ↑  დავით გობეჯიშვილი — საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი // „ლელო", 1 იანვარი, 1991, № 1 (10414), გვ. 1.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს წლის ფეხბურთელები |
| --- |
|  |
| 

1990: ქეცბაია **·** 
1992: ჯიშკარიანი **·** 
1993: ქინქლაძე **·** 
1994: არველაძე **·** 
1995: დევაძე **·** 
1996: ქინქლაძე **·** 
1997: ქეცბაია **·** 
1998: არველაძე **·** 
1999: ჯანაშია **·** 
2000: კობიაშვილი **·** 
2001: კალაძე **·** 
2002: კალაძე **·** 
2003: კალაძე **·** 
2004: იაშვილი **·** 
2005: კობიაშვილი **·** 
2006: კალაძე **·** 
2007: არველაძე **·** 
2008: იაშვილი **·** 
2009: ანანიძე **·** 
2010: მერებაშვილი **·** 
2011: კალაძე **·** 
2012: კაშია **·** 
2013: კაშია **·** 
2014: კვირკველია **·** 
2015: კანკავა **·** 
2016: ოქრიაშვილი
2017: კვირკველია
2018: ჩაკვეტაძე
2019: კანკავა
2020: კვარაცხელია
2021: კვარაცხელია
2022: კვარაცხელია
 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები –  მწვრთნელები |
| --- |
|  |
| 

* ნოდია (1990)
* ნორაკიძე (1991–92)
* ჩივაძე (1993–96)
* გუცაევი (1996)
* ყიფიანი (1997)
* გუცაევი (1998)
* იმნაძე (1998)
* გუცაევი (1998–99)
* ბოსკამპი (1999)
* ძოძუაშვილი & ყიფიანი (2000–01)
* ჩივაძე (2001–03)
* შუშაკი (2003)
* ჟორდანია (2003)
* ტყებუჩავა (2004)
* ჟირესი (2004–05)
* დარსაძე (2005)
* ტოპმელერი (2006–08)
* კუპერი (2008–09)
* ქეცბაია (2009–14)
* ცხადაძე (2014–2016)
* ვაისი (2016–2020)
* სვანაძე (2020–2021 (მ/შ))
* სანიოლი (2021–დღემდე)

 |

 |