recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ვულკანური ყუმბარა
ვულკანური ყუმბარა
**ვულკანური ყუმბარა** — ვულკანის ამოფრქვევის დროს ამორტყორცნილი თხიერი ან პლასტიკური ლავის გუნდა, რომელმაც ჰაერში მისი სიბლანტისა და შედგენილობის შესაბამისი ფორმა მიიღო. ვულკანური ყუმბარის სიდიდე 1 სმ-იდან 7 მ-მდეა. ბლანტი მჟავე ლავებისათვის დამახასიათებელია პურის ქერქის მსგავსი ზედაპირის მქონე გუნდისებრი ფორმა; ნაკლებად თხევადი ბაზალტური ლავებისათვის — თითისტარისებრი, მსხლისებრი, სფერული და გრეხილი ფორმები. ძალზე თხევადი ლავების გუნდა დიდხანს ინარჩუნებს პლასტიკურობას და მიწაზე დანარცხებისას ლავაშისებრ ბრტყელდება. 

ამოფრქვევის მყარი პროდუქტები გამოინთხევა ფერფლის სახით, ან უფრო მსხვილი ნაკუწებით. მომცრო ნაკუწებს ლაპილს უწოდებენ, ხოლო შედარებით უფრო მსხვილსას კი — *ვულკანურ ყუმბარას*.

ვულკანური ყუმბარის ფორმა დამოკიდებულია ჩვეულებრივ, ლავის სიბლანტესთან და ფრენის პირობებთან. პლასტიკური კონსისტენციის გამო ვულკანური ყუმბარა ხშირად ჰაერში ფრენისას და მიწასთან დანთხევისას იცვლის ფორმას.

თხევადი ლავა, რომელიც ვერ ახერხებს ჰაერში გაცივებას, მიწასთან დარტყმის დროს იღებს მომრგვალო ფორმას. მცირედ თხევადი ლავა ჰაერში რწევისას იღებს მსხლისებრ ფორმას.

ვულკანის ამოფრქვევის დროს კრატერიდან შესაძლოა ამოფრინდეს ვულკანური ყუმბარა, რომლის მასამ შესაძლოა მიაღწიოს რამდენიმე ტონას. ვულკანური ყუმბარა ფართოდ არის მიმოფანტული ვულკანების კალთებზე.

ვულკანური ყუმბარის გული ფოროვანია, ქერქი — მკვრივი, მინოვანი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლაპილი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვულკანური ყუმბარა დაარქივებული 2007-06-08 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ვულკანური ყუმბარა (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 465.
* Шуман В. Мир камня. Горные породы и минералы. — М.: Мир, 1986. С.86-87.
**მეტანოია** — ქრისტიანულ თეოლოგიაში ხშირად ითარგმნება როგორც "მოქცევა" ან "მონანიება", თუმცა მეცნიერთა უმეტესობა თანხმდება, რომ ეს მეორე თარგმანი არ შეესაბამება მეტანოიის ბერძნულ მნიშვნელობას. ძველ საბერძნეთში ეს ტერმინი თავდაპირველად ნიშნავდა „გულის გარდამტეხ ცვლილებას; განსაკუთრებით: სულიერ მოქცევას".

ქრისტიანობაში, ბერძნული ფილოსოფიური მეტანოიის შინაარსი დაკავშირდა ქრისტიანულ ლოცვასთან, რომელშიც დაჩოქებას ჰქვია მეტანოია, სადაც "ადამიანის სულიერი მდგომარეობა გამოიხატება უფლის წინაშე პირქვე დაცემის ფიზიკური მოძრაობით", როგორც ჩანს ბიბლიურ სახარებებში: მათე 2:11, ლუკა 5:12 და ლუკა 17:15-16. ამ კონტექსტში ტერმინი გვთავაზობს აზრის შეცვლას, მონანიებას.

ქრისტიანობა
-----------

### ახალი აღთქმა

სამივე სინოპტიკური სახარებები მოიხსენიებს "მეტანოიას", ისევე როგორც მოციქულთა საქმეები და ეს სიტყვა ხშირად არის გამოყენებული ახალ აღთქმაში. ბიბლიის თანამედროვე ინგლისურ თარგმნებში გამოყენებულია სიტყვა "მონანიება" ბერძნული სიტყვების მეტანოიას (*metanoia*) და მეტამელომას (*metamelomai*) ნაცვლად. არსებითი სახელი ***metanoia***/μετάνοια ითარგმნება როგორც "მონანიება", ხოლო მისი მონათესავე ზმნა ***metanoeō***/μετανοέω ითარგმნება როგორც "მონანიება" ოცდაორ შემთხვევაში ახალი აღთქმის მეფე ჯეიმსის ვერსიაში.

აბიდ როჯერს ბჰატი თავის წიგნში "სოტერიოლოგიის სახელმძღვანელო"-ში საუბრობს მეტანოიის მნიშვნელობაზე. ბიბლიის ჰინდი და ურდუ ენაზე თარგმანებში სიტყვა "მონანიება" არის ტობა. ტობა ნიშნავს სინანულს და მწუხარებას ცოდვილი საქციელის გამო, რაც იწვევს აზროვნების და ცხოვრების გზის შეცვლას.

ამერიკაში ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესია ასწავლის შემდეგს:

>  ბერძნული ტერმინი მეტანოია ნიშნავს აზროვნების შეცვლას, რეორიენტაციას, მსოფლხედველობის ფუნდამენტურ ტრანსფორმაციას სამყაროზე და თავად ადამიანზე და ახალ გზას ღმერთის და სხვების შეყვარებას.
> 
>

სქოლიო
------

1. ↑  "Metanoia", Merriam-Webster
2. ↑   (September 2012) *West of Jesus* (English).  Anthony of the Desert,   გვ. 149.
3. ↑  Pope Benedict XVI. "Faith as Conversion -Metanoia", *Principles of Catholic Theology*, Ignatius Press, 1987 ISBN 9780898701333
4. ↑  Englishman's Concordance, 3341. metanoia, accessed 20 August 2022
5. ↑  Wilkin, Robert N. "New Testament Repentance: Lexical Considerations", Bible.org
6. ↑  Edward J Anton, *Repentance: A Cosmic Shift of Mind and Heart* (Discipleship Publications, 2005) 32-33.
**მიხეილ ლომონოსოვის ძეგლი** (რუს. Памятник Ломоносову) — რუსი ბუნებისმეტყველის მიხეილ ლომონოსოვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ რაიონში, ლომონოსოვის მოედანზე, მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე.

ისტორია
-------

1890 წლის მარტში სანქტ-პეტერბურგის საქალაქო დუმამ გადაწყვიტა დაედგათ მიხეილ ვასილის ძე ლომონოსოვის ძეგლი მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე სკვერში, ამჟამინდელი ლომონოსოვის ხიდის ახლოს. ძეგლის ავტორი გახდა რუსი მოქანდაკე და აკადემიკოსი პარმენ პეტრეს ძე ზაბელო, რომელმაც სანქტ-პეტერბურგის საქალაქო დუმას არქიტექტორად შესთავაზა ნიკოლოზ ლეონტის ძე ბენუა. ძეგლის კვარცხლბეკის პროექტი შეიმუშავა არქიტექტორმა ანტონინ სერგის ძე ლიტკინმა. 

ლომონოსოვის ბიუსტი და ბარელიეფი, რომელიც კვარცხლბეკზეა განთავსებული ჩამოასხეს ა. მორანის ბრინჯაოს ჩამომსხმელ ქარხანაში. თავად კვარცხლბეკი დაამზადეს მოქანდაკე კ. ო. გვიდის სახელოსნოში ნაცრისფერი გრანიტისაგან, კვარცხლბეკის სადგამი კი პიუტერლახის წითელი გრანიტისაგან არის დამზადებული. ქანდაკების წინა მხარე შემკულია ბარელიეფით, რომელზეც გამოსახულია წიგნის მკითხველი სოფლელი ბიჭი - ეს ლომონოსოვის სახეა ბავშვობაში.

ბარელიეფზე არსებული ტექსტის პროექტი შეიმუშავა ქალაქის დუმის წევრმა ი. ი. დომონტოვიჩმა. ბარელიეფის წინა მხარეზე არის შემდეგი წარწერა:

> МИХАИЛЪ ВАСИЛЬЕВИЧЪ  
> 
> 
> 
> ЛОМОНОСОВЪ
> 
> 
> РОДИЛСЯ БЛИЗЪ Г. ХОЛМОГОРЪ  
> 
> ВЪ 1711 ГОДУ  
> 
> СКОНЧАЛСЯ В С. ПЕТЕРБУРГѣ  
> 
> 
> 
> 4 АПРЕЛЯ 1765 ГОДА
> 
> 

ძეგლის უკანა მხარეს ამოკვეთილია ალექსანდრე პუშკინის ლექსი:

> Неводъ рыбакъ разстилалъ  
> 
> 
> 
> ЛОМОНОСОВЪ
> 
> 
> по брегу студенаго моря  
> 
> Мальчикъ отцу помогалъ  
> 
> Отрокъ, оставь рыбака  
> 
> Мрежи иныя тебя ожидаютъ  
> 
> иныя заботы  
> 
> Будешь умы уловлять  
> 
> будешь помощникъ Царямъ!
> 
> 
> Пушкинъ
> 
> 
> Воздвигнутъ въ 1892 году  
> 
> Петербургскимъ городскiмъ  
> 
> 
> 
> Общественнымъ Управленiемъ
> 
> 

ბრინჯაოს ბიუსტის სიმაღლეა 1,45 მეტრი, კვარცხლბეკის სიმაღლე კი 2,75 მეტრია. 

ძეგლი გაიხსნა 1892 წლის 24 სექტემბერს. 2000-იანი წლების დასაწყისში ძეგლი გაარემონტეს და 2002 წლის 31 ოქტომბერს აღმართეს ძველ ადგილზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Памятник М. В. Ломоносову (площадь Ломоносова). Энциклопедия Санкт-Петербурга. ციტირების თარიღი: 2015-12-03.[*მკვდარი ბმული*]
* Павел Веретенников. Бюст Ломоносова у Фонтанки. iPetersburg.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-12-08. ციტირების თარიღი: 2015-12-03.
**არალის მამა იოსების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალის ცენტრში. აგებულია 1860 წელს. 

ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, ნაგებია ნათალი ქვის კვადრებით. გადახურულია ქვის ფილებით. შესასვლელი დასავლეთ და სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ოთხ-ოთხი, ხოლო აღმოსავლეთის და დასაველთის კედლებში თითო სწორკუთხა და ოთხ-ოთხი ლუნეტისებური სარკმელია. ტაძარს სამხრეთიდან მიდგმული აქვს სამსართულიანი სამრეკლო, რომლის პირველი სართული ყრუ სივრცეა, მეორე სართული ოთხ სწორკუთხა სვეტებზე გადასული თაღოვანი ფანჩატური, მესამე სართული კი მრგვალ სვეტებზე გადასული თაღოვანი სამრეკლოა. ამ სართულის სვეტები XIX საუკუნის ბოლოს, სამცხე-ჯავახეთის მონოფიზიტურ-კათოლიკური ძეგლებისთვის მახასიათებელი პროფილირებული კაპიტელებით სრულდება. ნაგებობა დახურულია ქვის რვაკუთხა სახურავით. მესამე სართულის სამხრეთ და აღმოსავლეთ სარტყელზე ქართული მხედრული წარწერაა: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „აშენდა სამრეკლო ესე 1860 სა ბარხიბის ჟამს ბალახოვს." |
|  |  |

 ტაძარს აღმოსავლეთიდან ტაძრის საპერანგე ქვების შესაბამისი ქვებით მიშენებული აქვს თაღოვანი ფანჩატური მადონას ქანდაკების დასაბრძანებლად, ხოლო სამხრეთიდან დახურული კარიბჭე-სათავსო. ორივე მინაშენი ასევე ქვის ფილებითაა გადახურული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 17759
**კრისტალი** (ბერძნ. krystallos - თავდაპირველად - ყინული, შემდეგ - მთის ბროლი, კრისტალი), ერთგვაროვანი მყარი სხეული, რომელიც ბუნებრივადაა დაწახნაგებული. კრისტალის ფორმას, მის სიმეტრიას განსაზღვრავს კრისტალის ამგები ატომების კანონზომიერი განლაგება, სამგანზომილებიანი პერიოდული წყობა - კრისტალური მესერი, რომელიც ყოველ კონკრეტულ ნივთიერებაში გარკვეული სიმეტრიის მქონე კრისტალური ატომური სტრუქტურების სახითაა. კრისტალს ახასიათებს ანიზოტროპია. კრისტალი მყარი სხეულის ენერგეტიკულად წონასწორული მდგომარეობაა.

ბუნებრივი და ხელოვნური მყარი მასალის უმეტესობა პოლიკრისტალურია (მრავალი წვრილ-წვტილი კრისტალისგაბ შედგება). ცალკე განვითარებულ კრისტალებს მონოკრისტალებს უწოდებენ. კრისტალი ძირითადად წარმოიქმნება ხსნარიდან, მდნარიდან და აირადი ფაზიდან, აგრეთვე მყარი ნივთიერების ფაზური გარდაქმნისას. (კრისტალიზაცია). კრისტალთა მასა მერყეობს სუბმიკროსკოპული კრისტალების მასიდან რამდენიმე ათეულ ტ-მდე.

ლიტერატურა
----------

* *ჯავრიშვილი ვ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 36.

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
**ნარვის ტრიუმფალური ჭიშკარი** (რუს. Нарвские триумфальные ворота) — ამპირის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს სტაჩეკის მოედანზე მეტროსადგურ „ნარვსკაიას"-ს გვერდით. ტრიუმფალური თაღი ააგეს 1827-1834 წლებში, საფრანგეთ-რუსეთის 1812 წლის ომის გმირების პატივისცემის ნიშნად.

ისტორია
-------

ნიკეს ეტლის ექვსი ცხენი თაღის თავზე.
თავდაპირველად ხის ნაგებობა აშენდა ნარვის გზაზე, ნაპოლეონის ომიდან დაბრუნებული ჯარისკაცების მისასალმებლად. ორიგინალი თაღის არქიტექტორი იყო ჯანკომი კვარენგი. აღნიშნული გეგმა იმეორებდა პარიზში ტრიუმფალური თაღის ელემენტებს, რომელიც მიძღვნილი იყო ნაპოლეონის აუსტერლიცში გამარჯვებაზე. მაგრამ გამოყენებული მასალა იყო პლასტირი, რომელიც მუდმივი არ იქნებოდა. 

1827 და 1834 წლებში ვასილ სტასოვმა განაახლა და ხელახლა ააშენა კარიბჭე ქვისგან. მსგავსი ჭიშკარი ასევე სტასოვის მიერ აგებული დგას მოსკოვის გზაზე. მსგავსი თაღები სათავეს იღებს რომის იმპერიის დროიდან. მთავარი თაღი განაწილებულია ორ მასიურ ბოძზე. ნიკე, გამარჯვების ქალღმერთი გამოსახული არის ექვსცხენიან ეტლზე, რომელიც შექმნილია პიტერ კლოდ ფონ იურგენსბერგის მიერ ტრადიციული კვადრიგას ნაცვლად. 

ლენინგრადის ბლოკადის დროს არც კარიბჭე, არც რუსული მთავარი საადმირალო ცენტრი არ ყოფილა დაბომბილი. კარიბჭეს 1951 წელს ხელახლა ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია. 1989 წელს კარიბჭის ზედა ნაწილში გაიხსნა პატარა სამხედრო მუზეუმი. XXI საუკუნის დასაწყისში კარიბჭეს კაპიტალური რესტავრაცია ჩაუტარდა და ექსპერტების თვალსაზრისით ის ამჟამად კარგ მდგომარეობაშია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сферическая панорама Нарвских триумфальных ворот დაარქივებული 2017-10-24 საიტზე Wayback Machine.
* Яндекс панорама
* Медаль памятная «Победоносной Российской Императорской Гвардии. 18 августа 1834»
* Нарвские триумфальные ворота დაარქივებული 2019-10-27 საიტზე Wayback Machine.
* Архитектура Санкт-Петербурга
* Энциклопедия СПб
* фильм из серии «Легенды района»
ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***The National (ჯგუფი)***

**The National** — ამერიკული ინდი-როკ ჯგუფი ცინცინატიდან, ოჰაიო, ჩამოყალიბებული 1999 წელს. ჯგუფი, ამჟამად დამკვიდრებული ბრუკლინში, შედგება მეტ ბერნინგერის (ვოკალი), აარონ დესნერის (გიტარა, კლავიშები), ბრაის დესნერის (გიტარა), სკოტ დევენდორფის (ბასი) და ბრაიან დევენდორფისგან (დრამი).

დაარსებულმა ბერნინგერის, აარონ დესნერის, და ძმების, სკოტ და ბრაიან დევენდორფების მიერ, The National-მა გამოუშვა ამავე სახელით თავისი სადებიუტო ალბომი, *The National* (2001), Brassland Records-ზე, დამოუკიდებელ ჩამწერ ლეიბლზე, რომელიც დააარსა დესნერმა და მისმა ტყუპმა ძმამ, ბრაისმა. ბრაის დესნერი, რომელიც ეხმარებოდა ალბომის ჩაწერაში, მოგვიანებით გახდა ჯგუფის სრულფასოვანი წევრი და მიიღო მონაწილეობა *Sad Songs for Dirty Lovers*-ის (2003) ჩაწერაში.

მათ დატოვეს თავიანთი სამუშაო ადგილები, შეთანხმდნენ Beggars Banquet Records-თან და გამოუშვეს მესამე სტუდიური ალბომი *Alligator* (2005). ჯგუფის მეოთხე და მეხუთე ალბომმა, *Boxer* (2007) და *High Violet* (2010), მნიშვნელოვნად გაზარდა მათი გავლენა. 2013 წელს გამოვიდა მეექვსე სტუდიური ალბომი *Trouble Will Find Me*. 2014 წელს ის იყო ნომინირებული გრემიზე, როგორც საუკეთესო ალტერნატიური ალბომი.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: The National-ის დისკოგრაფია.
* *The National* (2001)
* *Sad Songs for Dirty Lovers* (2003)
* *Alligator* (2005)
* *Boxer* (2007)
* *High Violet* (2010)
* *Trouble Will Find Me* (2013)
* *Sleep Well Beast* (2017)
* *I Am Easy to Find* (2019)
* *First Two Pages of Frankenstein* (2023)
* *Laugh Track* (2023)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ჯგუფის გვერდი MySpace-ზე
მაღალაანთ ეკლესია
**მაღალაანთ ეკლესია** და მისი ანსამბლი — XII საუკუნეს ძეგლი. ის შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხიდან 2,5 კმ-ითაა დაშორებული და მდებარეობს მდინარე კავთურის მარცხენა ნაპირზე (თბილისიდან დასავლეთით 55 კმ-ზე). ეს მხარე XIV საუკუნიდან ძლიერ აზნაურებს — მაღალაძეებს ეკუთვნოდა (მანამდე ივანიძეების მფლობელობაში იყო); აქედანაა სახელწოდებაც. 

გეგმით სწორკუთხა, ერთნავიანი ეკლესია აღმართულია ორსაფეხურიან ცოკოლზე, გადახურულია ცილინდრული კამარით. სამხრეთ ფასადის მთელ სიგრძეზე გასდევს ასევე ცილინდრული კამარით გადახურული ეგვტერი, რომლის აღმოსავლეთი აფსიდით დასრულებული ნაწილი სამლოცველოს წარმოადგენს. ეკლესია ამ ტიპის ნაგებობათა ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია საქართველოში. მისი პროპორციები მსუბუქი და ჰარმონიულია. აღმოსავლეთი და დასავლეთი ფასადები დამუშავებულია სამთალედის სისტემით. საერთო დეკორატიული ეფექტისათვის ხუროთმოძღვარს ორი ფერის ქვა გამოუყენებია — ძირითადად ყვითელ-ქვიშისფერი, ხოლო ორნამენტული ფრიზისათვის რომელიც მთელ შენობას უვლის გარს, ლამაზი მწვანე ფერის ქვა ჩაურთავს. ძეგლი შემკულია მაღალი ოსტატობით შესრულებული მდიდარი ჩუქურთმებით (სარკმლებისა და პორტალების საპირეები, კარნიზები, ჯვრისა და ფრინველების კომპოზიცია დასავლეთ ფასადზე). ინტერიერში შემორჩენილია განვითარებული შუა საუკუნეებისა და XVII საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები.

მაღალაანთ ეკლესიის სამხრეთით აღმართულია სამრეკლო, რომელიც 1716 წელს ააშენა სოლომონ მაღალაძემ. სამრეკლოს ქვემო სართული გალავანში შესასვლელს წარმოადგენს (ახლა ნახევრად დანგრეულია). გალავნის შიგნით XVI-XVII საუკუნეების, კიდევ ერთი სამრეკლოა. იგი პაპუა მაღალაძეს საძვალედ გადაუკეთებია. ინტერიერში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ეკლესიისა და კოშკების მთელ ანსამბლს გადმოჰყურებს „ზემო კოშკი", რომელიც აგრეთვე პაპუა მაღალაძემ ააშენა 1679 წელს.

ლიტერატურა
----------

* *საღარაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 501.
* *კიკნაძე ზ.*, ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 122, ISBN 978-99940-27-10-1.
* *ბერიძე ვ.* მაღალაანთ ეკლესია, «ქართული ხელოვნება», 1959, ტ. 5;

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
„**კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა**" — გურამ დოჩანაშვილის მოთხრობა. სხვადასხვა დროს გამოქვეყნდა მწერლის მოთხრობების კრებულებში (პირველად 1973 წელს).

მოთხრობის შესახებ
-----------------

ვასიკო კეჟერაძე ლიტერატურის სიყვარულის გზით წავიდა. კარგად იცოდა, რომ "იყო მკითხველი, ეს თავისთავად სასწაულია, მკითხველი – ეს სწორედ ისაა, ვისაც შეგიძლია ისედაც ვიწრო საძილე ტომარაში შეყვარებულებს შორის იწვე და სულაც არ იყო ზედმეტი, ეს – სასწაულია და მეტსაც გეტყვით, ზედმეტი კი არა, აუცილებელი ხარ, რადგან ავტორმა ასე ინება". ამიტომაც პროფესიით ფოტოგრაფმა ატელიედან გასვლის გარეშე მოიარა მთელი მსოფლიო, გადახდა უამრავი თავგადასავალი, შეიყვარა უამრავი ქალი, მიაღწია პიროვნულ თავისუფლებას. ვასიკოსაც ჩხვლეტდა სიყვარულის კაქტუსი, ლიტერატურის სიყვარულისა. სწორედ ამ დროს შეხვდა მასა ერთ-ერთი "ჟურნალ-გაზეთის" კორესპონდენტი და დაიწყო ძალიან უცნაური ინტერვიუ.

პერსონაჟები
-----------

* **ვასიკო კეჟერაძე** — მთავარი პერსონაჟი, კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა, ფოტოგრაფი.
* **კლიმი** — ვასიკოს თანაშემწე.
* **კორესპონდენტი** — მთხრობელი.
* **ხელმძღვანელი** — გაზეთის რედაქტორი.

ეკრანიზაცია
-----------

გადაღებულია ნაწარმოების სატელევიზიო ვერსია (1975, რეჟ. ზურაბ კანდელაკი). მთავარ როლებში არიან: ეროსი მანჯგალაძე, ჟანრი ლოლაშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოთხრობის სრული ტექსტი
* მოთხრობა goodreads.com-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  კეჟერაძეები ანუ "სამშობლო, ადამიანები, ლიტერატურა"
**ადამსის კუნძული** (ინგლ. Adams) — ახალი ზელანდიის დაუსახლებელი კუნძული, ყველაზე სამხრეთით მდებარე ოკლენდის არქიპელაგში.

ახალი ზელანდიის სხვა სუბანტარქტიკულ კუნძულებთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

გეოგრაფია
---------

კუნძულის სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ დაახლოებით 17 კმ-ია, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ — დაახლოებით 9 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე — 61,3 კმ, ფართობი — 97,3 კმ². უმაღლესი წერტილია დიკის მთა (ინგლ. Mount Dick) — ზღვის დონიდან 705 მეტრი. არქიპელაგის მთავარი კუნძულიდან, ოკლენდის კუნძულისგან, კუნძული ადამსი გამოყოფილია ვიწრო სრუტით (სიგანე 2,3 კმ-დან 0,57 კმ-მდე), რომლის ძირითადი ნაწილია ქარნლის უბე (ინგლ. Carnley Harbour). აღნიშნული სრუტე ჩამქრალი ვულკანის კრატერის ნაშთია.

კუნძული იშვიათი ფრინველების ნაკრძალური ზონაა (ინგლ. Important Bird Area), რომელსაც ორგანიზაციას უკეთებს ფრინველთა დაცვისა და მათი საცხოვრებელი გარემოს შენახვის საერთაშორისო ორგანიზაცია BirdLife International. კუნძულის ტერიტორიაზე ბუდობენ ისეთი ენდემები როგორიცაა ოკლენდის იხვი (ლათ. Anas aucklandica), *ინგლ. Auckland Snipe*, ინგლ. Auckland Shag და ინგლ. Auckland Rail.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ახალი ზელანდიის კუნძულების სია

სქოლიო
------

1. ↑  მსოფლიო მემკვიდრეობა. ობიექტი 877
2. 1 2  კუნძულის მონაცემები დაარქივებული 2020-02-19 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე *islands.unep.ch*
3. ↑  70south site.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-08-27. ციტირების თარიღი: 2012-10-17.
4. ↑  ოკლენდის იხვი დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე *birdlife.org*
5. ↑  Auckland Snipe დაარქივებული 2013-12-16 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე *birdlife.org*
6. ↑  Auckland Shag დაარქივებული 2014-10-16 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე *birdlife.org*
7. ↑  Auckland Rail დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე *birdlife.org*
**სანქტ-პეტერბურგის ლურდის ღვთისმშობლის ტაძარი** (რუს. Храм Лурдской Божией Матери) — ერთ-ერთი კათოლიკური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. ტაძარი აგებულია 1903-1909 წლებში, ფრანგი კათოლიკეებისათვის. აკურთხეს 1909 წლის 22 ნოემბერს. 1938-1992 წლებში ერთადერთი მოქმედი კათოლიკური ეკლესია იყო ლენინგრადში. 

ტაძარი მიეკუთვნება ღვთისმშობლის არქიეპარქიის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონს, რომელსაც ხელმძღვანელობს მთავარეპიკსოპოსი პაოლო რეცი. 2007 წლის აგვისტოდან ტაძრის წინამძღვარია სერგეი ალხიმიონიკი.

ისტორია
-------

თავდაპირვალად ერთნავიანი ბაზილიკის პროექტის ესკიზი შექმნა ლეონტი ბენუამ, მაგრამ 1903 წელს წარმოადგინეს ახალი პროექტი, რომელიც ბენუასთან ერთად შექმნა მარიან პერეტიატკოვიჩმა. ბენუამ შეცვალა მშენებლობის სისტემა, რომლის მიხედვითაც ახლა სამი ნავი აიგებოდა. 

1940-იანი წლების ბოლოს და 1960-იანი წლების ბოლოს ტაძარში მიმდინარეობდა კაპიტალურ რემონტი. სვეტები მორთეს ხელოვნური მარმარილოს ნიმუშებით, ლატვიიდან ჩამოსულმა ხელოსნებმა მოხატეს კედლები და საკურთხევლის ნაწილი. 

1957 წელს ტაძრის საჭიროებიდან გამომდინარე ქალთა ევანგელისტური საავადმყოფოდან გადაიტანეს გერმანული ფირმა „E. F. Walcker"-ის ორღანი. კაპიტალური რემონტის შემდეგ იგი დააყენეს ქოროში. 

1958 წელს საკურთხევლის ნაწილი მოხატეს მხატვარმა ზაქაროვებმა.

1981 წელს გაარემონტეს ლურდის ღვთისმშობლის სამლოცველოს ინტერიერი. 

1990-იან წლებში მიმდინარეობდა ეკლესიის კაპიტალური რემონტი და დაამონტაჟეს ახალი კანკელი, მოზაიკური ვიტრაჟები (ავტორები იზაბელა და მიხაილ ბაიკოვები), შეათეთრეს კედლები, შეაკეთეს ხმისგამაძლიერებელი აპარატურა, მნიშვნელოვნად გადააკეთეს სამრევლო სახლი. 

2009 წლის 22 ნოემბერს საზოგადოებამ საზეიმოდ აღნიშნა ტაძრის კურთხევის 100 წლისთავი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Сайт прихода დაარქივებული 2019-01-31 საიტზე Wayback Machine.
* Энциклопедия Санкт-Петербурга
* История прихода Матери Божией Лурдской в Санкт-Петербурге[*მკვდარი ბმული*]
* 100-летие освящения храма Лурдской Божией Матери в Петербурге[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  Столетие храма Матери Божией Лурдской в Санкт-Петербурге.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-01-19. ციტირების თარიღი: 2018-05-21.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სანქტ-პეტერბურგის კათოლიკური ტაძრები |
| --- |
|  |
| 
* ეკატერინე ალექსანდრიელის ბაზილიკა
* ლურდის ღვთისმშობლის ტაძარი
* მარიამისა და ელისაბედის შეხვედრის ტაძარი
* იესოს წმინდა გულის ტაძარი
* წმინდა სტანისლავის ტაძარი
* ანტონი სასწაულთმოქმედის სამონასტრო ტაძარი
* ღვთისმშობლის მიძინების საკათედრო ტაძარი
 |

 |
**ნუკლონი** (ლათ. nucleus — „ბირთვი") — ატომის ბირთვის შემადგენელი ნაწილაკი. ნუკლონებს მიეკუთვნებიან პროტონები და ნეიტრონები, ასევე ანტიპროტონები და ანტინეიტრონები. 

ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედების თვალსაზრისით, პროტონი და ნეიტრონი სხვადასხვა ნაწილაკებია, რადგან პროტონი ელექტრულად დამუხტულია, ხოლო ნეიტრონი არა. თუმცა, ძლიერი ურთიერთქმედების თვალსაზრისით, რომელიც გადამწყვეტია ატომის ბირთვების მასშტაბზე, ეს ნაწილაკები არ განსხვავდებიან, რის გამოც შემოიღეს ტერმინი ნუკლონი, ხოლო პროტონი და ნეიტრონი განიხილება, როგორც ნუკლონის ორი განსხვავებული მდგომარეობა, განსხვავებული იზოტოპური სპინის პროექციაში. ნუკლონის იზოტოპური სპინის მდგომარეობების თვისებების მსგავსება იზოტოპური ინვარიანტობის ერთ-ერთი გამოვლინებაა. ბირთვში ნუკლონების რაოდენობას მასური რიცხვი ეწოდება. ფიზიკურ სისტემებს (ბირთვები, ატომები, მოლეკულები) ნუკლონის ერთნაირი რაოდენობის მქონე იზობარები ეწოდება; მაგალითად, 20Ne, 20Na და მოლეკულა 1H19F არიან იზობარები — თითოეულ ამ სისტემას გააჩნია 20 ნუკლონი.

ნუკლონები მიეკუთვნებიან ბარიონების ოჯახს (N-ბარიონების ჯგუფი). ისინი ყველაზე მსუბუქია ბარიონებს შორის.

ლიტერატურა
----------

* Christine A. Aidala, Steven D. Bass, Delia Hasch, Gerhard K. Mallot. The spin structure of the nucleon (англ.) // Rev. Mod. Phys.. — 2013. — Vol. 85. — P. 655—691. — doi:10.1103/RevModPhys.85.655. — arXiv:1209.2803.
**გიორგი მიქაუტაძე** (დ. 6 სექტემბერი, 1982 , თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი იურისტი, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი მიქაუტაძე დაიბადა 1982 წლის 6 სექტემბერს, თბილისში; 1999 წელს დაამთავრა თბილისის იპოკრატე შევარდნაძის სახელობის მრავალდარგობრივი ლიცეუმი; 2004 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 2010-2011 წლებში იყო იუსტიციის უმაღლესი სკოლის მსმენელი;

სამუშაო გამოცდილება
-------------------

გიორგი მიქაუტაძე 2006 წელს მუშაობდა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის სტაჟიორად; 2006-2010 წლებში მუშაობდა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის პროკურორად; 2010 წელს მუშაობდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის სამდივნოს უფროსად; 2012 წლიდან არის თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე; 2015-2017 წლებში იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის თავმჯდომარე; 2016-2017 წლებში იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე; 2017 წლის 8 აპრილს საქართველოს მოსამართლეთა კონფერენციის მიერ არჩეულ იქნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად; 2017 წლის 24 ივნისს საქართველოს მოსამართლეთა კონფერენციის მიერ არჩეულ იქნა საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნად.

სქოლიო
------

1. ↑  გიორგი მიქაუტაძე - ბიოგრაფია. hcoj.gov.ge.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-01. ციტირების თარიღი: 30 იანვარი, 2019.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მოქმედი წევრები  |
| --- |
|  |
| 
* ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე)
* გიორგი მიქაუტაძე (მდივანი)
* სერგო მეთოფიშვილი
* რევაზ ნადარაია
* შოთა ქადაგიძე
* ირაკლი შენგელია
* ირაკლი ბონდარენკო
* დიმიტრი გვრიტიშვილი
* ვასილ მშვენიერაძე
* ნაზი ჯანეზაშვილი
* ირმა გელაშვილი
* ზაზა ხარებავა
* ლევან გზირიშვილი
* თამარ ონიანი
 | საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსაქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო |

 |
სამურაი საომარი აღჭურვილობით, 1860-იანები
**სამურაი** (იაპ. 侍 ან 武士) იყო იაპონიის ინდუსტრიამდელ პერიოდში წარჩინებულ სამხედროთა (მეომართა) აღმნიშვნელი ტერმინი. სამურაი იაპონურად ნიშნავს „სამსახურს". სამურაი წვრილი მიწათმფლობელი (აზნაური) იყო, რომლის მთავარ მოვალეობას ბრძოლაში სამსახური წამოადგენდა. მისი მთავარი იარაღი იყო ხმალი (კატანა), თუმცა იყენებდა შუბს (ნაგინატა) და მშვილდს (იუმი).

მითი და რეალობა
---------------

ედოს პერიოდის სამურაების უმრავლესობა პატივის იერარქიულ კოდექსს „ბუშიდო" (武士道 ბუში-მეომარი დო-გზა ) ემორჩილებოდა, რითაც მათ მოეთხოვებოდათ რანგით უფრო მაღლა მყოფთათვის მაგალითი ყოფილიყვნენ. ბუშიდოს კოდის მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო „სეპუკუ" (切腹), რითაც დამნაშავე სამურაის შეეძლო დანაშაულის გამოსყიდვა და პატივის აღდგენა სიკვდილის მეშვეობით და ამგვარად ბუშიდოს კოდით სამურაის სახელის აღდგენა. თუმცა ბუშიდოს კოდექსი მშვიდობიანობის პერიოდში დაიწერა და ამგვარად სამურაის როგორც მეომრის შესაძლებლობებს სრულად არ ასახავს.

ცნობილი სამურაები
-----------------

* ოდა ნობუნაგა
* ტოკუგავა იეიასუ
* ტოიოტომი ჰიდეიოსი

ლიტერატურა
----------

* ჰენრი ჯეიმზ კოლერიჯი. *the Life and Letters of St. Francis Xavier*.  Forgotten Books. ISBN 978-1-4510-0048-1. ციტირების თარიღი: 9 April 2011.
* უილიამ სკოტ ვილსონი (1982). *Ideals of the Samurai: Writings of Japanese Warriors*.  Kodansha. ISBN 0-89750-081-4.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***სამურაი***

* The Samurai Archives Japanese History page
* Samurai Swords and Samurai Culture დაარქივებული 2019-04-28 საიტზე Wayback Machine.
* History of the Samurai
ლინჩის წესით გასამართლებული აფრო-ამერიკელი.
**ლინჩის წესით გასამართლება** — სასამართლოგარეშე სასჯელი რომელსაც არაოფიციალური დაჯგუფება ახორციელებს. ლინჩის წესს ყველაზე ხშირად მიმართავს ბრბო, რომელიც არაოფიციალურ საზოგადო დასჯას ახორციელებს. ლინჩის წესი ძირითადად გამოიყენება ეკონომიკური ან პოლიტიკური არეულობების დროს, როდესაც დომინანტი ჯგუფი ცდილობს გარკვეული წარმოდგენის გამართვას და საზოგადოების დაშინებას.

სიტყვა ლინჩის წარმოშობა არ არის ცალსახად ცნობილი. ერთი მოსაზრებით ის სათავეს ამერიკის რევოლუციიდან იღებს. გამოიყენებოდა ფრაზა „ლიონჩის კანონი", რაც გასამართლების გარეშე დასჯას აღნიშნავდა. ფრაზა ამ ეპოქის ორ ამერიკელთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული: ჩარლი ლინჩი (მოსამართლე) და უილიამ ლინჩი. 1780-იან წლებში ორივე მათგანი ცხოვრობდა ვირჯინიაში.

ლიტერატურა
----------

* Ida B. Wells, Lynch Law, 1893
* NAACP, Thirty Years of Lynching in the United States, 1889-1918. New York City: Arno Press, 1919.
* *Encyclopedia of Arkansas History & Culture* entry: Lynching in Arkansas
* Smith, Tom. *The Crescent City Lynchings: The Murder of Chief Hennessy, the New Orleans 'Mafia' Trials, and the Parish Prison Mob*, crescentcitylynchings.com დაარქივებული 2007-10-09 საიტზე Wayback Machine.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლინჩის წესით გასამართლება***

* *Taking History Personnally* დაარქივებული 2013-12-12 საიტზე Wayback Machine.
* Yes, ISIS Burned a Man Alive: White Americans Did the Same Thing to Black People by the Thousands
* Richardson, Dixie Kline. "1891 Lynching Remains a Mystery" დაარქივებული 2017-08-15 საიტზე Wayback Machine.
**კარიმსკოე** (რუს. Карымское) — კრატერული ტბა კამჩატკის მხარეში, რუსეთში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში, ვულკან აკადემია-ნაუკის კალდერის შიგნით, ვულკან კარიმსკაია-სოპკის სამხრეთით 5 კმ-ში, ქალაქ პეტროპავლოვსკ-კამჩატსკიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 150 კმ-ში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 613 მ. ადრე, მისი დონე ამჟამინდელთან შედარებით 50 მ-ით იყო მაღალი. წყლის ძველმა დონემ კალდერის კალთებზე დატოვა ღრმა, შესამჩნევი კვალი. ტბის ზედაპირის ფართობია 10,7 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 70 მ.[1] საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. მომრგვალო ფორმისაა. ტბიდან გამოედინება მდინარე კარიმსკაია, რომლის მიხედვითაც ეწოდა ტბას სახელი. ტბის ჩრდილო ნაწილში წარმოქმნილია 600 მ დიამეტრისა და 60 მ სიღრმის კრატერი. ჩრდილო და აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ გადაჭიმულია ვიწრო ქვიშიანი პლაჟი. 1976 წელს კარიმსკოეში მოაშენეს ნერკის მტკნარწყლიანი ფორმა კოკანი, რომელიც კრონოცკოეს ტბიდან იყო შემოყვანილი. მძლავრი წყალქვეშა აფეთქების შედეგად 1996 წელს ტბაში მოისპო ცოცხალი ორგანიზმები.[2] ამოფრქვევისას ყინულით შებოჭილი ტბა პრაქტიკულად იმთავითვე გადნა. წარსულში ტბა მტკნარწყლიანი იყო, ხოლო ამჟამად სუსტად მინერალიზებულია. ტბის წყლის ტემპერატურამ 20-24°C-იდან 28°C-მდე მოიმატა. სამხრეთ სანაპიროსთან განლაგებულია აკადემია-ნაუკის წყაროები.[1] თევზი არ გვხვდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Озеро Карымское (რუსული)

სქოლიო
------

1. 1 2  Озеро Карымское
2. ↑  Akademia Nauk in Global Volcanism Program
**ალფონს თომას ძე ხითარიშვილი** (*ხითარაშვილი*, *ხითაროვი*; დ. 1840, ქ. ახალციხე, — გ. 24 მარტი, 1909, ქ. მონტობანი, საფრანგეთი) — ქართველი კათოლიკე სასულიერო მოღვაწე.

დაამთავრა ახალციხის სამრევლო სკოლა და კონსტანტინოპოლის ქართველ კათოლიკეთა მონასტერთან პეტრე ხარისჭირაშვილის მიერ დაარსებული სასულიერო სემინარია. შემდეგ სწავლობდა რომში; იქვე ეკურთხა მღვდლად. 1870 წლიდან თბილისში მოღვაწეობდა, 1890 წელს კი კონსტანტინეპოლში გადასახლდა და ქართველ კათოლიკეთა მონასტერს ჩაუდგა სათავეში. 1905 წლიდან ცხოვრობდა საფრანგეთში, სადაც სიცოცხლის ბოლო წლებში იყო მონტობანის ქართველ კათოლიკეთა კონგრეგაციის წინამძღვარი.

ლიტერატურა
----------

* ქართველ კათოლიკეთ სამშობლო ქვეყნის მოღვაწეები / ზ. ჭიჭინაძე. – თბილისი, 1912.
* ცნობები ალფონს ხითარიშვილის შესახებ //კავკასიის მაცნე, 9 / მ. ჯავახიშვილი, თბილისი, 2004, გვ. 36-39.
* ქართული კულტურისა და განათლების კერა მონტობანში : (ახალი მასალები) // ქართველოლოგიური ეტიუდები : [წ.] 1 / ა. ნიკოლეიშვილი. - ქუთაისი, 2010. - გვ.509-541.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პასკალ ლერუა, ქართველ კათოლიკე მამათა საზოგადოება მონტობანში 1872 წლიდან 1905 წლამდე, „ქართველოლოგი" №9, ოქტომბერი 2016.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გუმბათის ქვეშ**. |

„**გუმბათის ქვეშ**" (ინგლ. Under the Dome) — სტივენ კინგის რომანი. გამოიცა 2009 წლის 10 ნოემბერს. ნაწარმოებზე კინგი ჯერ კიდევ 1970-ანი წლებიდან მუშაობს, თუმცა ორჯერ დაწყებული საქმე ორჯერვე მიატოვა და 2000-იან წლებში შეძლო საფუძვლიანად გადაემუშავებინა მასალა და დაესრულებინა კიდეც. აღსანიშნავია, რომანის თავდაპირველი სათაურიც ისევე ჟღერდა, როგორც საბოლოო ვერსია. თუმცა 1980-ანი წლების დამდეგს, როდესაც მწერალმა ხელმეორედ სცადა რომანის დასრულება, სამუშაო სათაურად „კანიბალები" შეურჩია. მეორე სათაური ერთგვარი, თუმცა არაპირდაპირი, ახსნაა რომანის შინაარსისას. თავად კინგის თქმით, მან, როგორც მწერალმა, სცადა მკითხველი საზოგადოებისთვის ეჩვენებინა ადამიანების ქცევა, როდესაც ისინი გარე სამყაროს მოსწყდებიან და მიკროსამყაროში ჩაიკეტებიან.

სიუჟეტი
-------

ამოუხსნელი ფენომენი რადიკალურად ცვლის დაბა ჩესთერს-მილის ცხოვრებას ამერიკის მენის შტატში. უცნაური, უხილავი ბარიერი გუმბათივით ჩამოეფარება დაბის დიდ ნაწილს და გარე სამყაროს მოსწყვეტს მცხოვრებლებიანად. გუმბათი გაუმტარია, თუმცა გამჭვირვალე. მასში ვერ გადიან ვერც ადამიანები, ვერც ძლიერი ტექნიკა. გუმბათის ქვეშ მოყოლილები კი ძლიერ ემოციურ შოკში იმყოფებიან და საშველს ელიან.

გამოცემა
--------

ქართულ ენაზე რომანი სამ ტომად დაიბეჭდა 2014 წელს გამომცემლობა „პალიტრა L-ს" მიერ; მთარგმნელი ლევან ინასარიძე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Under the Dome audio book review at SFReader.com
* Spignesi, Stephen (1998). *The Lost Work of Stephen King*.  Birch Lane Press,   გვ. 131–132. ISBN 1-55972-469-2.
ქართლის (იბერია) პირველი ქრისტიანი მეფე მირიან III და მისი მეუღლე (სამთავისის ტაძარი).
ნანა დედოფლის და მირიან მეფის საფლავები სამთავროს მონასტერში.
**ნანა დედოფალი** (დაახლოებით დ. 285 — გ. 335, მცხეთა) — ქართლის (იბერია) დედოფალი, მეფე მირიან III-ის მეუღლე. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენება ძვ. სტილით 1 ოქტომბერს, ახ. სტილით 14 ოქტომბერს (მეფე მირიანთან ერთად).

„ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას" თანახმად, ნანა იყო „საბერძნეთით, პონტოით, ასული ოლიღოტოსისი",
ხოლო „მოქცევაჲ ქართლისაჲ"-ს თანახმად, მას დედა სპარსი ჰყოლია. ამ თხზულებაში ნახსენებია ნანას დედის ძმა, „მოგჳ მთავარი სპარსი ხუარა", რომელიც წმინდა ნინომ განკურნა მცხეთაში: „და იყო მთავარი იგი დედის ძმაჲ ნანაჲსი, დედოფლისაჲ".

ქართული საისტორიო ტრადიცია გვამცნობს, რომ ნანამ სამეფო ოჯახიდან პირველმა აღიარა ქრისტიანული სარწმუნოება მას შემდეგ, რაც წმინდა ნინომ იგი უკურნებელი სენისგან განკურნა. ეს მომხდარა ნინოს ქართლში მოსვლიდან მეექვსე წელს (322 წ.).

ნანა დედოფალი იმყოფებოდა ბოდში და შესწრებია წმინდა ნინოს გარდაცვალებას (დაახლოებით 332 წ.). მირიან მეფის ანდერძის თანახმად, ნანას ქართლის განმანათლებლის საფლავზე ზრუნვა დაევალა: „ხოლო შენ, ნანა, უკუეთუ გეცეს მოცალებაჲ ცხორებისაჲ შემდგომად ჩემსა, განყავ სამეუფოჲ ჩემი ორად და მიიღე სამარხვოსა წმიდისა ნინოჲსსა ჟამთა შეცვალებისათჳს, რაჲთა არა შეირყიოს უკუნისამდე ადგილი იგი, რამეთუ არა მეფეთა საჯდომი არს, მწირ არს ადგილი იგი".

ნანა დადოფლის განკურნების სასწაულს დიდი შთაბეჭდილება მოუხდენია მეფესა და ხალხზე და წყაროთა ცნობით, სხვა სასწაულებთან ერთად ხელი შეუწყვია მთელი ქართლის გაქრისტიანებისათვის.

ნანა დედოფალი გარდაიცვალა მირიან მეფის გარდაცვალებიდან მეორე წელს (დაახლოებით 334 წ.), დაკრძალულია მცხეთაში, სამთავროს ტაძარში („და წარვიდა მირეან მეფჱ და ყოველი ერი, რამეთუ იქმოდეს ზემოსა ეკლესიასა ქვითა. და განიშორეს მეოთხესა წელსა. და მოკუდა მირეან მეფჱ და დაეფლა საშუვალსა სუეტსა სამხრითსა ჩრდილოჲთ კერძო. და მას სუეტსა შინა არს ნაწილი სუეტისა მის ცხოველისაჲ. და მეორესა წელსა მოკუდა ცოლი მისი ნანა და დაეფლა დასავალით კერძო მას-ვე სუეტსა, სადა მირეან მეფჱ დამარხულ იყო").

წყაროები
--------

* მოქცევაჲ ქართლისაჲ, ახლადაღმოჩენილი სინური რედაქციები, ზ. ალექსიძის გამოცემა, თბ. 2007;
* *ლეონტი მროველი*, ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ.1, თ. 1955;
* შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც. თბ. 1979;
* ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ილ. აბულაძის რედ. წგნ. 1, თბ. 1963.

ლიტერატურა
----------

* *ბოგვერაძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 311.

სქოლიო
------

1. ↑  ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტ.1, თ. 1955
2. ↑  შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც. თბ. 1979
3. ↑  ნიკოლოზიშვილი ნიკოლოზ, ზაბილონიდან მირიანამდე, კლიო, 2003, № 17, გვ. 3–67
4. ↑  შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც. თბ. 1979
5. ↑  შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ბ. გიგინეიშვილისა და ელ. გიუნაშვილის გამოც. თბ. 1979
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ეროსი**. |

ეროსი
**433 ეროსი** — დედამიწის მახლობლად მდებარე აღმოჩენილი პირველი ასტეროიდი. აღმოაჩინა 1898 წელს გერმანელმა ასტრონომმა კარლ ვიტმა და ბერძნული მითოლოგიით სიყვარულის ღმერთის სახელი ჰქვია. ამ S-ტიპის ასტეროიდის ზომაა 13x13x33 კმ და სიდიდით მეორე დედამიწის მახლობლად მდებარე ასტეროიდია 1036 განიმედეს შემდეგ. მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ეს პირველი ასტეროიდი იყო, რომელიც მარსის ორბიტას მიუახლოვდა. ასევე მიიჩნევენ, რომ ეს ასტეროიდი აღემატება სიდიდით იმ ასტეროიდს, რომელმაც ჩიკხულუბის კრატერი წარმოქმნა იუკატანში, და რომელსაც დინოზავრების ამოწყდომას მიაწერენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ეროსი (ასტეროიდი)***

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ეროსი (ასტეროიდი)***

* NEAR Shoemaker spacecraft
* NEAR image of the day archive
	+ The Subtle Colors of Eros
	+ The Color of Regolith
	+ Color View of the Saddle
	+ Creating Color Images of Eros


|  |  |
| --- | --- |
| სატურნი | *ეს სტატია ასტრონომიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**იური ვლადიმერის ძე ნიკულინი** (რუს. Никулин, Юрий Владимирович; დ. 18 დეკემბერი, 1921 — გ. 21 აგვისტო, 1997) — რუსი საბჭოთა კინოსა და ცირკის მსახიობი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1973), სოციალისტური შრომის გმირი (1990). მის ყველაზე ცნობილ ფილმთა შორისაა „ბრილიანტის ხელი", „12 სკამი", და „მოხუცი-ავაზაკები".

ნიკულინმა შექმნა ბალბესის დაუვიწყარი სახე განთქმულ სამეულში (ტრუსი, ბალბესი და ბივალი) ლეოიდ გაიდაის კინოკომედიებში „არყის მხდელები" (1961), „ქოფაკი ბარბოსი და უჩვეული კროსი" (1961), „ოპერაცია „Ы" და შურიკის სხვა თავგადასავლები" (1965), „კავკასიელი ტყვე ქალი, ანუ შურიკის ახალი თავგადასავლები" (1966).

ნიკულინს განსახიერებული აქვს არა მხოლოდ კომედიური როლები. აღსანიშნავია მისი თამაში ფილმებიში მეორე მსოფლიო ომზე („ისინი ომობდნენ სამშობლოსთვის", რეჟისორი ს. ბონდარჩუკი; „ოცი დღე ომის გარეშე", რეჟისორი ა. გერმანი), დრამატულ ფილმში „როცა ხეები დიდები იყვნენ" და ანდრეი ტარკოვსკის ფილმში „ანდრეი რუბლიოვი". გარდა ამისა, მას მიჰყავდა იუმორისტული ტელეგადაცემა „თეთრი თუთიყუში".

მოსკოვში „ცვეტნოი ბულვარზე" ცირკთან, რომელიც მის სახელს ატარებს, აღმართულია ნიკულინის ბრინჯაოს მონუმენტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* იური ნიკულინი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური).
* Юрий Никулин на сайте peoples.ru.
* Юрий Никулин на сайте ya-kloun.ru.
* Голос Юрия Никулина в фильмах Леонида Гайдая.
ქალაქ ჯუს მოდელი რიჟაოს ურბანული დაგეგმარების საგამოფენო დარბაზში 2011 წელს
**ძიუ** ( ჩინ. 莒 ფინინი ) — უძველესი ჩინური ქალაქი მეომარი სახელმწიფოების პერიოდში. დღევანდელი ძიუს სახელმწიფო, ჟიჭაოს პრეფექტურა, შანტუნგი.

გაზაფხულისა და შემოდგომის პერიოდში ძიუს სახელმწიფო ვასალურ დამოკიდებულებაში იყო ჭოუს დინასტიასთან და საბოლოოდ ცის სახელმწიფოს ხელშ დაეცა და ცის შემადგენლობაში შევიდა როგორც ქალაქი. 

ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 284 წელს, იენის შტატი თავს დაესხა ცის შტატს იუე ის მეთაურობით და მოახერხა ცის მიმწყვდევა ქალაქ ძიუში, რომელიც სახელმწიფოს ბოლო დასაყრდენად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ ციმმ დაკარგა ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მან შეძლო წარმატებით განეხორციელებინა კონტრშეტევა იენზე სახელმწიფოზე თიან ტანის ხელმძღვანელობით და ხუთი წლის განმავლობაში დაიბრუნა დაკარგული ტერიტორიები. 

აქედან მომდინარეობს იდიომა 毋忘在莒 "არ დაივიწყო რა მოხდა ძიუში". აქვს ორი განსხვავებული მნიშვნელობით, რომელთაგან ერთი მიუთითებს ცის წარმატებულ კონტრშეტევაზე იენზე ქალაქ ძიუდან და მეორე მნიშვნელობით ნიშნავს ვინმეს სამშობლოს აღება-დაკავებას. იდიომა გამოიყენებოდა ჩინეთის რესპუბლიკის ჩანგ კაი შ-ს ხელმძღვანელობით, თაივანში გადატანის შემდეგ, მატერიკული ჩინეთის დასაბრუნებლად.

სქოლიო
------

* ლიუ ვენიანი (劉文彦</link>) და ჟანგ სიაოშენგი (張曉生</link>), ჟონგუო გუ დაი ჟან ჟენ ტონგ ლან, 知書房出版集團,ISBN 9579086028, გვერდი 112
* 勞榦, (2006).古代中國的歷史與文化, 聯經出版,ISBN 9570830085, გვერდი 74
„მოყმე და ვეფხვი". მოქანდაკე: ელგუჯა ამაშუკელი, თბილისი, 1984
**„ლექსი ვეფხისა და მოყმისა"** — ქართული ზეპირსიტყვიერების ძეგლი. სამონადირეო ეპოსის უძველესი პლატებიდან შექმნილი ბალადა, რომლის პირველი მოკლე ვარიანტი გამოაქვეყნა დავით ხიზანიშვილმა 1887 წელს, ვრცელი — ვახტანგ კოტეტიშვილმა 1927 წელს. დღესდღეობით ბალადის 24 ჩანაწერია ცნობილი. 

არქაულ, მოკლე ვერსიას რიტუალური ხასიათი უნდა ჰქონოდა: დაღუპვა მონადირისა, რომელმაც სამონადირეო ტაბუ დაარღვია, ნადირთ ბატონის რისხვის შედეგი იყო. ვრცელ ვარიანტში ცენტრალური ადგილი ვეფხისა და მოყმის ორთაბრძოლის გმირულმა თემამ დაიჭირა. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა" როგორც სტილისტური, ისე შინაარსობრივი თვალსაზრისით ქართული ხალხური ტრადიციის ნაყოფია. ბალადის ამაღლებული, ჰუმანური იდეები, დაღუპული გმირის დედის სახე ქართული ფოლკლორის იდეებსა და მხატვრულ სახეებს ემყარება. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა" ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში არის გავრცელებული.

პირველად ის 1887 წელს გამოაქვეყნა დავით ხიზანიშვილმა.

ლიტერატურა
----------

* *ბარდაველიძე ჯ.* ბალადა „მოყმის და ვეფხვის" ავტორობის საკითხი, «ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში», 1975, № 3;
* *Вирсаладзе Е. Б.* Грузинский охотничий миф и поэзия, М. 1976;
* *ვირსალაძე ე.* ქსე, ტ. 6, გვ. 205, თბ. 1983

ვიკიწყაროვიკიწყარო
ვიკიწყაროში არის სტატია:
***ლექსი ვეფხისა და მოყმისა***
**არსენ ბორისოვიჩ ავაკოვი** (უკრ. Арсен Борисович Аваков; სომხ. Արսեն Բորիսի Ավագով; დ. 2 იანვარი, 1964, ბაქო, სსრკ) — სომხური წარმოშობის უკრაინელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრი 2014–2021 წლებში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1964 წლის 2 იანვარს ბაქოში, სამხედრო პირის ოჯახში.

ეროვნებით სომეხი. 1966 წლიდან მუდმივად ცხოვრობს უკრაინაში. უკრაინის მოქალაქე.

1990 წელს დააარსა სს „ინვესტორი". 2005-2010 წლებში იყო ხარკოვის საოლქო სახელმწიფო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი.

2011 წლის შემოდგომიდან 2012 წლის დეკემბრამდე პოლიტიკურ ემიგრაციაში იმყოფებოდა იტალიაში, ვიქტორ იანუკოვიჩის რეჟიმის მხრიდან დევნის გამო.

2012 წელს აირჩიეს უკრაინის სახალხო დეპუტატად.

2014 წლის რევოლუციის დროს იყო ევრომაიდანის ერთ-ერთი კომენდანტი.

2014 წლის 27 თებერვალს უკრაინის უმაღლესმა რადამ უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრად არსენ ავაკოვი დაამტკიცა.

ავაკოვის ინიციატივით 2014 წელს შეიქმნა უკრაინის ეროვნული გვარდია და მოხალისეთა ბატალიონები. მათ შესაძლებელი გახადეს რუსეთის ფედერაციის მხარდაჭერილი სამხედრო აგრესიის შეჩერება აღმოსავლეთ უკრაინაში.

2014 წლის 7-8 აპრილის ღამეს ავაკოვი პირადად ხელმძღვანელობდა ხარკოვის საოლქო სახელმწიფო ადმინისტრაციის შენობის შტურმს, რომელიც რუსეთის მხარდაჭერილ სეპარატისტულ ჯგუფებს ეკავათ.

ავაკოვის ინიციატივით ბიომეტრიული პასპორტების დანერგვის პროცესში აქტიურად იყო ჩართული შინაგან საქმეთა სამინისტრო. აღნიშული აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა ევროკავშირის ქვეყნებთან უვიზო რეჟიმის შემოღებისთვის.

ავაკოვი იტალიაში იცავდა უკრაინის ეროვნული გვარდიის ჯარისკაცს ვიტალი მარკივს. ავაკოვის მონაწილეობით, მილანის (იტალია) სასამართლომ მოხსნა ბრალდება მარკივისა და უკრაინის წინააღმდეგ 2014 წლის მაისში სლოვიანსკში ფოტოჟურნალისტ ანდრეა როჩელის (იტალია) და ანდრეი მირონოვის (რუსეთის ფედერაცია) დაღუპვის საქმეზე.

ავაკოვი უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრი იყო 2014 წლის 24 თებერვლიდან 2021 წლის 15 ივლისამდე — მინისტრთა ხუთი კაბინეტის წევრი, ორი პრეზიდენტის დროს (პეტრო პოროშენკო და ვოლოდიმირ ზელენსკი). დამოუკიდებელი უკრაინის ისტორიაში ეს სახელისუფლებო თანამდებობაზე ყოფნის ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდია.

სახელმწიფო ჯილდოები
-------------------

* უკრაინის დამსახურებული ეკონომისტი (06.22.2007)
* ღირსების ორდენი III ხარისხის (15.04.2016)
* საპატიო ლეგიონის ორდენი (საფრანგეთი) (06.09.2022)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არსენ ავაკოვის ოფიციალური საიტი
* არსენ ავაკოვი Twitter-ში
* არსენ ავაკოვი Facebook-ში

სქოლიო
------

1. ↑  Арсен Аваков, Фокус.ua (29 марта 2013)
2. ↑  Указ Президента Украины от 20 марта 2008 года № 241/2008 «Вопросы Национального совета по вопросам взаимодействия органов государственной власти и органов местного самоуправления»
3. ↑  A nation-in-the-making, in arms: control of force, strategy and the Ukrainian Volunteer Battalions (2018-04-18).
4. ↑  Ukraine Authorities Clear Kharkiv Building, Arrest Scores Of 'Separatists' (2014-04-08).
5. ↑  Ukrainian Parliament Accepts Resignation Of Influential Interior Minister (2021-07-15).

|  |  |
| --- | --- |
| უინსტონ ჩერჩილი | *ეს სტატია პოლიტიკური მოღვაწის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ბერნარდო ხოაკიმ და სილვა გიმარაესი** (დ. 15 აგვისტო, 1825, ორუ-პრეტუ – გ. 10 მარტი, 1884, იქვე) - ბრაზილიელი პოეტი და რომანისტი. ის ავტორია ისეთი ცნობილი რომანების, როგორიცაა *„მონა ქალი იზაურა"* და „სემინარიელი". მან ასევე გააცნო ბრაზილიურ პოეზიას *verso bestialógico* (უხამსი *ლექსი*), ასევე მოხსენიებული, როგორც *pantagruélico* (რაბლეს პერსონაჟის პანტაგრუელის მიხედვით) - ლექსები, რომელთა შინაარსი ძალიან უაზროა, თუმცა რიტმული. ამ ჟანრს ეკუთვნის მაგალითად, მისი „O Elixir do Pajé" („*მკურნალის ელექსირი* ").

ის არის ბრაზილიის ლიტერატურის აკადემიის მეხუთე კათედრის მფარველი.

ბიოგრაფია
---------

ბერნარდო ხოაკიმ და სილვა გიმარაესი დაიბადა ქალაქ ურო პრეტოში, მინას-ჟერაისში, ჟოაო ხოაკიმ და სილვა გიმარაესის (პოეტი) და კონსტანტა ბეატრის დე ოლივეირა გიმარაესის ოჯახში.

1847 წელს მან დაამთავრა სან პაულოს უნივერსიტეტის ფაკულტეტი, სადაც დაუმეგობრდა პოეტებს ალვარეს დე აზევედოსა და აურელიანო ლესას. მათთან და სხვებთან ერთად დააარსა „Sociedade Epicureia" („ეპიკურელთა საზოგადოება") იმავე წელს.

1852 წელს იგი გახდა მოსამართლე ქალაქ კატალაოში, გოიასში, ამ თანამდებობაზე 1854 წლამდე დარჩა. 1858 წელს გადავიდა რიო-დე-ჟანეიროში და მომდევნო წელს მუშაობდა ლიტერატურათმცოდნედ გაზეთ „*Atualidade"-* ში. 1861 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა კატალაოს მოსამართლის მოვალეობას, მაგრამ 1864 წელს ისევ რიო-დე-ჟანეიროში დაბრუნდა. 1866 წელს იგი გახდა რიტორიკისა და პოეზიის მასწავლებელი ურო პრეტოში. 1867 წელს დაქორწინდა. 1873 წელს გახდა ლათინური და ფრანგული ენების მასწავლებელი ქალაქ კელუზში (ამჟამად ცნობილია როგორც Conselheiro Lafaiete), Minas Gerais- ში. ბერნარდო გიმარაესი გარდაიცვალა ურო პრეტოში 1884 წელს.

* 

* ბერნარდო გიმარაესის ბიოგრაფია ბრაზილიური აკადემიის ოფიციალურ საიტზე (in Portuguese)
* მწერლის შთამომავლების მიერ შექმნილი საიტი. Archived 2016-08-27 (in Portuguese)
**ჰიმალაი** (სანს. हिमालयः, himālayaḥ ***IAST*** „თოვლის სავანე", ჰინ. हिमालय, ნეპ. हिमालय, ჩინ. 喜馬拉雅山脈) — მსოფლიოს უმაღლესი მთათა სისტემა აზიაში. განფენილია ავღანეთის, პაკისტანის, ინდოეთის, ჩინეთის, ნეპალის, ბჰუტანისა და მიანმარის ტერიტორიებზე. მოქცეულია ტიბეტის მთიანეთსა და ინდ-განგის ვაკეს შორის. სიგრძე 2400 კილომეტრზე მეტი, სიგანე 180 კილომეტრიდან 350 კილომეტრამდე. ფართობი დაახლოებით 650 ათასი კმ². საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 6000 მ. ჰიმალაიზე აღმართულია დედამიწის უმაღლესი მწვერვალი ევერესტი (8848 მ). 11 მწვერვალის სიმაღლე აღემატება 8000 მ-ს, რომელთაც სხვანაირად რვაათასიანებს უწოდებენ. ჰიმალაი არის დიდი ოროგრაფიული, კლიმატური და ფლორისტიკული ზღუდე ცენტრალური აზიის უდაბნოებსა და სამხრეთ აზიის ტროპიკულ ლანდშაფტებს შორის. 

ჰიმალაი ინდ-განგის ვაკიდან 3 უზარმაზარ ციცაბო საფეხურებად მაღლდება, რომლებიც ერთმანეთისაგან გამოყოფილია რღვევის ხაზებითა და მთათაშორისი ტექტონიკური ქვაბულებით. I საფეხურს ქმნის ხეობებით ძლიერ დანაწევრებული ჰიმალაის სამხრეთი მთისწინეთი — სივალიკის ქედი. II საფეხურია მცირე ჰიმალაი — ცალკეული მთის მასივებისა და ქედების სისტემა. მთები ძლიერ დანაწევრებულია, სამხრეთი კალთები ციცაბოა, ჩრდილოეთი დამრეცი. აქ არის პირ-პანჯალის, დჰაოლადჰარის, მაჰაბჰარატის ქედები. III საფეხურია დიდი ჰიმალაი, ანუ ჰიმალაის მთავარი ქედი. იგი ჩრდილო-დასავლეთით ნანგაპარბატის მასივიდან იწყება. სატლეჯის ხეობიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით აღმართულია მუდმივი თოვლითა და მყინვარებით დაფარული ჰიმალაის უმაღლესი მთის მასივები და მწვერვალები. 

ჰიმალაი ფართობით თითქმის ათჯერ აღემატება საქართველოს ფართობს. შედარებისთვის შესაძლებელია მწვერვალ აკონკაგუას მოყვანა, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 6962 მ-ია და უმაღლესი მწვერვალია აზიის ფარგლებს გარეთ, მაშინ როდესაც ჰიმალაის სისტემა შეიცავს 100-ზე მეტ მწვერვალს, რომელთა სიმაღლე 7 200 მეტრს აღემატება. მათი დაპყრობის მცდელობა და ისტორია XIX საუკუნის ბოლოდან იწყება. ჰიმალაის მწვერვალებზე მოწყობილმა ექსპედიციებმა ბევრი ცნობილი ალპინისტის სიცოცხლე შეიწირა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რვაათასიანები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰიმალაი***

* ტრეველ-ჰიმალაი
* The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions დაარქივებული 2013-12-23 საიტზე Wayback Machine.
* Geology of the Himalayan mountains
* Birth of the Himalaya
* Some notes on the formation of the Himalaya დაარქივებული 2010-06-12 საიტზე Wayback Machine.
* Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber) დაარქივებული 2012-10-25 საიტზე Wayback Machine.
* Geology of Nepal Himalaya დაარქივებული 2011-07-24 საიტზე Wayback Machine.
* South Asia's Troubled Waters Journalistic project at the Pulitzer Center for Crisis Reporting
**რეა** — სიდიდით მეორე თანამგზავრი სატურნის თანამგზავრებს შორის და სიდიდით მეცხრე თანამგზავრი მზის სისტემაში. აღმოაჩინა ჯოვანი დომენიკო კასინიმ 1672 წელს.

სახელი
------

სახელი რეა ჰქვია ტიტან რეა-ს „ღმერთების დედას" ბერძნულ მითოლოგიაში. ის ასევე ცნობილია როგორც სატურნ V (რადგანაც სატურნის თანამგზავრებს შორის მდებარეობით რიგით მეხუთეა).

კასინიმ მის მიერ აღმოჩენილ ოთხ თანამგზავრს (თეზისი, დიონე, რეა და ლაპეტუსი) უწოდა *Sidera Lodoicea* (ლუის ვარკვლავები) ლუი XIV პატივსაცემად.

პლუტონის შვიდივე თანამგზავრის სახელი ცნობილი გახდა ჯონ ჰერშელის (უილიამ ჰერშელის შვილი, რომელმაც აღმოაჩინა პლანეტა ურანი, მიმასი და ენსელადუსი) მიერ 1847 წელს გამოშვებული ნაშრომით, რომლითაც  ჯონ ჰერშელმა გააკეთა შეთავაზება რომ გამოეყენებინათ სახელები: ტიტანი, ასევე კრონოსის(რომაულ მითოლოგიაში სატურნი) დებისა და ძმების სახელები.

 რეას,  დედამიწისა და  მთვარის შედარება.

ატმოსფერო
---------

2010 წლის 27 ნოემბერს,  ნასამ განაცხადა, რომ რეაზე აღმოაჩინეს უმნიშვნელო ატმოსფერო — ეგზოსფერო. ის შედგება ჟანგბადისა და ნახშირბადის დიოქსიდისგან, დაახლოებითი პროპორციით 5:2-თან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Rhea***

* Rhea Profile დაარქივებული 2007-08-01 საიტზე Wayback Machine.  at NASA's Solar System Exploration site
* The Planetary Society: Rhea
* Cassini images of Rhea დაარქივებული 2011-08-13 საიტზე Wayback Machine.
* Images of Rhea at JPL's Planetary Photojournal