recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
კონტინენტური კლიმატის გავრცელების არეალი მსოფლიოში
**კონტინენტური კლიმატი** — კლიმატი, რომელიც ხასიათდება ტემპერატურის მნიშვნელოვანი წლიური ცვალებადობით, რაც გამოწვეულია სიახლოვეს წყლის მნიშვნელოვანი სივრცის არარსებობით. ხშირად, ზამთრის ტემპერატურა საკმარისად დაბალია იმისთვის, რომ თოვლი გამოიწვიოს. ნალექების შედარებით მოკრძალებული რაოდენობა ახასიათებს ზაფხულს. მიუხედავად ამისა, არსებობს გამონაკლისები, რისი მაგალითიცაა ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ სანაპირო რეგიონები, სადაც ნაჩვენებია ნალექების თანაბარი განაწილება: ასეთ შემთხვევას ნოტიო კონტინენტურ კლიმატს უწოდებენ, თუმცა ასევე არსებობს მშრალი კონტინენტური კლიმატიც. კონტინენტური კლიმატი წარმოდგენილია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს კონტინენტების რეგიონებში (განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ამერიკასა და აზიაში), ასევე ზღვის დონიდან ძალიან მაღლა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

ეკოსისტემები
------------

კონტინენტური კლიმატის მქონე რეგიონებს როგორც წესი აქვთ ტყეც და დაბალბუჩქნარიანი პრერიები, როგორც რელიეფის ბუნებრივი დამცველი. ამ რეგიონებში წარმოდგენილია ერთ-ერთი ყველაზე პროდუქტიული მიწები მთელს მსოფლიოში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ნოტიო კონტინენტური კლიმატი
* კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* www.nationsencyclopedia.com

სქოლიო
------

1. ↑  Continental Climate. *Encyclopedia of the Atmospheric Environment*. Manchester Metropolitan University.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-27. ციტირების თარიღი: 2013-01-26.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბარდა ფოკა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ბარდა ფოკასა და ბარდა სკლიაროსის ბრძოლა
**ბარდა ფოკა** (ბერძ. Βάρδας Φωκᾶς; დ. უცნობია — გ. 13 აპრილი, 989) — ბიზანტიის მხედართმთავარი, კაპადოკიელი დიდგვაროვანი, იმპერატორ ნიკიფორე II-ის ძმისშვილი. 970 წელს აჯანყდა იმპერატორ იოანე I ციმისხის წინააღმდეგ, მაგრამ დამარცხდა და გადაასახლეს. 978 წელს იმპერატორმა ბასილი II-მ გადასახლებიდან გამოიწვია და ბარდა სკლიაროსის აჯანყების ჩახშობა დაავალა. ფოკა ბარდას დამხმარედ მოუვიდა დავით კურაპალატის ჯარი, რომლის მეშვეობით მან სძლია სკლიაროსს. ბასილი II უნდობლად უყურებდა ფოკა ბარდას და არ აწინაურებდა. 987 წელს ფოკა ბარდა პროვინციული არისტოკრატიის მხარდაჭერით აჯანყდა და თავი იმპერატორად გამოაცხადა. აჯანყებამ ფართო ხასიათი მიიღო და მთელი მცირე აზია მოიცვა. ამჯერად ფოკა ბარდას დავით კურაპალატიც მიემხრო. აჯანყებულები შეეცადნენ კონსტანტინოპოლის ალყაში მოქცევას. ბასილი II-მ სძლია აჯანყებულებს 989 წლის 13 აპრილს აბიდოსთან. ფოკა ბარდა ბრძოლაში დაიღუპა, როგორც ვარაუდობენ, მოსყიდულმა მსახურმა მოწამლა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 355.
**ბარგიყარიას სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეგვის ჩრდილოეთით, მდინარე მტკვრის პირას, ბარგიყარიას მინდორზე.

1944 წელს ბარგიყარიას მინდორზე შემთხვევით აღმოჩნდა ოქროს მინიატურული ქანდაკება და ათიოდე სხვა ნივთი. 1946 წელს ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის არმაზისხევის რაზმმა, გ. ლომთათიძის ხელმძღვანელობით, აქ გათხარა მცირე ინვენტარიანი სამი ორმოსამარხი და უინვენტარო ოთხი ქვის სამარხი. 1982 წელს ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მცხეთის მუდმივმოქმედმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, ა. აფაქიძის ხელმძღვანელობით, განაახლა სამუშაოები. გაითხარა გვიანდროინდელი ბრინჯაო - ადრინდელი რკინის ხანის სამაროვანი, გვიანდელი ანტიკური ხანის ნამოსახლარი და სამაროვანი. 

გვიანდელი ბრინჯაო - ადრინდელი რკინის ხანის სამაროვანზე გაითხარა ქვაყრილიანი ორმოსამარხები, რომლებშიც აღმოჩნდა ლეგა-მონაცრისფროდ გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ბრინჯაოს საკიდები, სარდიონის მძივები და სხვა. გვიანდელი ანტიკური ხანის ნამოსახლარზე აღმოჩნდა ნატეხი ქვით ნაგები კედლების ფრაგმენტები და სამეურნეო ორმოები, ფილაფენილ იატაკზე აიკრიფა ამ ეპოქისათვის დამახასიათებელი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. იმავე ხანის სამაროვანზე დადასტურდა კრამიტსამარხი და ორმოსამარხები. სამარხებში აღმოჩნდა წითლადგამომწვარი თიხის ჭურჭელი და სამკაული, ქართლის გვიანდელი ანტიკური ხანის სამაროვნებზე გამოვლენილი მასალის მსგავსი და დამახასიათბელი ნივთები. მასალა ინახება ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მცხეთის მუდმივმოქმედი არქეოლოგიური ექსპედიციის ბაზაზე.

ლიტერატურა
----------

* *ნიკოლაიშვილი ვ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 333.
ლეკვერთხის ყველაზე კეთილშობილი ორდენი
**ლეკვერთხის ყველაზე კეთილშობილი ორდენი** ან **წვივსაკრავის ყველაზე კეთილშობილი ორდენი** (ინგლ. The Most Noble Order of the Garter, შემოკლებით - ინგლ. KG) — ედუარდ III-ის მიერ დაარსებული ბრიტანეთის რაინდული ორდენი, რომელიც მან 1348 წელს დააარსა. ლეკვერთხის კეთილშობილი ორდენი არის ბრიტანეთის საპატიო რაინდულ ორნდეთა შორის ყველაზე უფროსი და მისი უპირატესია მხოლოდ ვიქტორიის ჯვარი და ჯორჯის ჯვარი. ლეკვერთხის ორდენი ეძღვნება ინგლისის მფარველი წმინდანის წმინდა გიორგის სახელს.

ორდენის წევრთა დანიშვნა არის ხელმწიფის უფლებამოსილება და, როგორც წესი, ხდება ეროვნული წვლილის აღიარების, საჯარო სამსახურში მიღწეული წარმატებისა ან სუზერენის პირადი სამსახურისთვის. ორდენის ახალი წევრების განცხადება გიორგობას - 23 აპრილს ხდება. ორდენის წევრთა რაოდენობა შეზღუდულია მხოლოდ ხელმწიფით, უელსის პრინცითა და არა უმეტეს 24 ცოცხალი წევრით. ორდენის უმცროსი (ურიგო) წევრები ასევე არიან რაინდები და ქალბატონები (მაგ.: ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის წევრები და უცხოელი მონარქები).

სქოლიო
------

1. ↑
**ბარდეინოვი** (სლოვაკ. Bardejov, გერმ. Bartfeld, უნგრ. Bártfa, პოლ. Bardejów) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სლოვაკეთში, შარიშის რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 33 020 ადამიანს შეადგენს. სპა ქალაქი. რომელიც პირველად 1241 წელს იხსენიება, მის თითქმის ხელუხლებელ შუა საუკუნეების ცენტრში ინახავს მრავალრიცხოვან კულტურულ მონუმენტს. 2000 წელს ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.

ქალაქის სახელწოდება მოდის უნგრული სიტყვიდან "bárd", (*თიბვა, ჩეხვა*) რაც აღნიშნავს ტყის იმ ტერიტორიას, რაც ერთ კაცს შეუძლია ერთ დღეში გაჩეხოს.

თანამედროვე ბარდეინოვის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ქვის ხანიდან. მაშინ როდესაც მისი პირველადი წერილობითი მოხსენიება 1240-იან წლებს მიეკუთვნება, როდესაც აქაურმა ბერმა მეფე ბელა IV-სთან იჩივლა ქალაქის საზღვრებთან დაკავშირებულ იმ ძალადობაზე, რასაც მეორე ქალაქი პრეშოვიდან ჰქონდა ადგილი. ამ დროისათვის, აქ უკვე არსებობდა წმინდა ეგიდის ეკლესია. XIV საუკუნეში გალაქი საგულდაგულოდ გაამაგრეს, სწორედ ამ პერიოდში ის პოლონეთთან ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი ხდება. აყვავებულ ეკონომიკას 50-ზე მეტი საამქრო (გილდია) აკონტროლებდა. 1376 წელს, ბარდეინოვმა სამეფო ქალაქის სტატუსი მიიღო, მოგვიანებით კი თავისუფალი სამეფო ქალაქი გახდა. ქალაქის ოქროს ხანა XVI საუკუნეში დასრულდა, როდესაც რამდენიმე ომმა, პანდემიამ და სხვა უბედურებებმა მისი ეკონომიკა გაანადგურა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქალაქის ოფიციალური საიტი
* Info website
* UNESCO site about Bardejov
* Organization of World Heritage Cities: Bardejov


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სლოვაკეთში სლოვაკეთის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ბანსკა-შტიავნიცა  · სპიშკი-ჰრადი და ლევოჩა  · ვლკოლინეცი  · აგტელეკის ეროვნული პარკი უნგრეთთან ერთად · ბარდეიოვი  · კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები უკრაინასთან ერთად  · კარპატების ხის ეკლესიები  · რომის იმპერიის საზღვრები: დუნაის ლიმესის დასავლეთი ნაწილი |  |

 |
**ბალადა** (ფრანგ. ballade, პროვანსული balada < გვიანდელი ლათ. ballo — ვცეკვავ) — პოეზიისა და მუსიკის ჟანრი. ქართულ მხატვრულ ლიტერატურაში სრულყოფილი სახით ბალადა XIX საუკუნემდე თითქმის არ გვხვდება. ქართული ხალხური ბალადა კი გაცილებით ადრე უნდა იყოს ჩამოყალიბებული. ამას ააშკარავებს სვანური, რაჭული, ხევსურული და საქართველოს ბარის ზოგიერთ კუთხეში შემონახული ბალადების ნიმუშთა რიტმული სტრუქტურა და გამომსახველობითი ხერხები. ბალადის ცნება ყველას ერთნაირად არ ესმის: ქართულ ფოლკლორისტიკაში ბოლო წლებში დამკვიდრებული შეხედულებით, ბალადა ლირიკულ-ეპიკური ფორმის სიუჟეტიანი ლექსია, რომელშიც გმირის ცხოვრების რაიმე არაჩვეულებრივი ეპიზოდია გადმოცემული. ბალადა შეიძლება შეიცავდეს დიალოგს („ია მთაზედა"), მონოლოგს („შემომეყარა ყივჩაღი") ან ეპიკურ თხრობას („თავფარავნელი ჭაბუკი"). მისი სიუჟეტი ყოველთვის დრამატულია. გვხვდება საწესჩვეულებო, სამონადირეო, საგმირო, სატრფიალო და საყოფაცხოვრებო ბალადის ნიმუშები. მათგან ზოგი ძველი თქმულებებისა და გადმოცემებს ეფუძნება, ნაწილი კი ორიგინალური პოეტური გარდასახვის ნაყოფია. ლექსი უმთავრესად 16-მარცვლიანი შაირით არის გაწყობილი, გვხვდება ურითმო „ფისტიკაურის" რამდენიმე ნიმუშიც. ხალხური ბალადის მოტივებისაგრძნობია ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველას და სხვების პოეზიაში.

ქართულ ხალხურ სასიმღერო შემოქმედებაში ბალადის ჟანრი უძველესი დროიდან გვხვდება საწესჩვეულებო, საგმირო, სატრფიალო და სხვა ხასიათის მძაფრსიუჟეტიანი სიმღერების სახით („ხოგაის მინდია", „თავფარავნელი ჭაბუკი", „ბეთქილი", „დალი კლდეში მშობიარობს", „ავთანდილ გადინადირა"). ხალხური ვოკალური ბალადის იშვიათი ნიმუშია „სიმღერა ვეფხისა და მოყმისა".

ბალადის ჟანრი გვხვდება თანამედროვე ქართულ პროფესიულ მუსიკაშიც გმირულ-ეპიკური ხასიათის ვოკალური და საკრავიერი ნაწარმოებების სახით (ანდრია ბალანჩივაძე, ალექსი მაჭავარიანი, არჩილ ჩიმაკაძე).

ლიტერატურა
----------

* *კალანდაძე გ. ჩხიკვაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 163.
ეკლესიის ფოტო 1899 წლის კატალოგში
ეკლესიის წინ 1961 წელს ბერლინის კედელი ააშენეს
ახალი შერიგების კაპელა, რომელიც დანგრეული ტაძრის ადგილზე აშენდა
**შერიგების ეკლესია** (გერმ. Versöhnungskirche) იყო ბერლინის ცენტრში, მიტეს რაიონში, ბერნაუს ქუჩაზე მდგარი ლუთერანული ტაძარი, რომელიც 1892 წელს აშენდა. 1985 წელს იგი გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით ააფეთქეს.

არქიტექტურა
-----------

ეკლესია წითელი აგურით ნაშენებ ნეოგოთიკური სტილის ნაგებობას წარმოადგენდა. გერმანული ტრადიციისამებრ მიშენებული სამრეკლო სიმაღლით 75 მეტრს აღწევდა; მისი საფუძველი კვადრატული ფორმისა, მაღალი სახურავი კი რვაკუთხედის ფორმისა იყო. ტაძრის ნავი, რომლის საფუძველიც ასევე რვაკუთხედს წარმოადგენდა, გამოირჩეოდა ყოველგვარი საყრდენის გარეშე გამოყვანილი ერთიანი თაღით; ამის გამო იქმნებოდა ერთიანი სივრცე და ტაძარში მოსული 1000 მნახველი ყოველი კუთხიდან კარგად ხედავდა საკურთხეველს.

ისტორია
-------

შერიგების ეკლესიის მშენებლობა 1892 წელს გერმანელი არქიტექტორის გოტჰილფ ლუდვიგ მეკელის გეგმის მიხედვით დაიწყო. ტაძარი დედოფალ ავგუსტა ვიქტორიას მიეძღვნა. აკურთხეს 1984 წლის 28 აგვისტოს. 1920-იან წლების ბოლოს ტაძრის მრევლი 20 000 კაცს შეადგენდა სამი წინამძღოლით.

ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა მეორე მსოფლიო ომში. ომის დასრულების შემდეგ გამარჯვებულ მხარეთა მიერ საოკუპაციო ზონების გადანაწილების შემდეგ შერიგების ეკლესია ზუსტად საბჭოთა და ფრანგული ზონის საზღვარზე აღმოჩნდა. მიუხედავად ამისა, 1950 წელს აღადგინეს და 1961 წლამდე მასში ღვთისმსახურება აღესრულებოდა. მრევლის რაოდენობა ეკლესიის საზრვარზე მდებარეობის გამო 20 000-იდან სამჯერ შემცირდა.

საზღვრის გამო არსებული სიტუაცია კიდევ უფრო გამძაფრდა ბერლინის კედლის მშენებლობის შემდეგ (1961 წლის 13 აგვისტო). 20 აგვისტოს ტაძრის კარიბჭის წინ ათ მეტრში ოთხი მეტრის სიმაღლის ბერლინის კედელმა გაიარა. მრევლის იმ ნაწილს, რომელიც დასავლეთ ბერლინში ცხოვრობდა, აღარ ჰქონდა საშუალება ტაძარში მისულიყო, რადგან ეკლესია მთლიანად აღმოსავლეთ ბერლინში აღმოჩნდა. 23 აგვისტოდან ტაძარში მისვლა უკვე აღარავის შეეძლო. ეკლესია აკრძალულ ტერიტორიაზე მდებარეობდა და, შესაბამისად, დაიხურა. მოგვიანებით გდრ-ის სასაზღვრო პოლიცია ეკლესიის სამრეკლოს საგუშაგო კოშკის დანიშნულებით იყენებდა. 1985 წლის 22 იანვარს გდრ-ის მთავრობის მოთხოვნით ეკლესიის ძირითადი ნაგებობა ააფეთქეს, სამრეკლო კი მხოლოდ ექვსი დღის შემდეგ დაანგრიეს.

გერმანიის გაერთიანების შემდეგ შერიგების ეკლესიის ყოფილმა მრევლმა დაიბრუნა ის მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ტაძარი მდებარეობდა. მათ ძველი ეკლესიის საძირკველზე ახალი შერიგების კაპელა ააგეს, რომელიც 2000 წლის 9 ნოემბერს აკურთხეს და მას შემდეგ ღვთისმსახურება დღემდე მიმდინარეობს. აღმოჩენილი ძველი ზარები ახალი ტაძრის წინ არის განთავსებული. შერიგების კაპელაში თავისი ადგილი აქვს მიჩენილი ასევე ძველი ეკლესიის ძლიერ დაზიანებულ საკურთხეველსა და სამრეკლოს ჯვარს.

შერიგების ეკლესიიდან შემორჩენილი ქრისტეს ქანდაკება დღეს ბერლინის გეთსემანიის ეკლესიის წინ დგას.

შერიგების ეკლესიის ფუნდამენტი და საძირკვლის ნაშთები დღეს გერმანიის დაცულ ძეგლთა სიაშია შეყვანილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბერლინის შერიგების ეკლესია"** ვიკისაწყობში.
* შერიგების ეკლესია 1968 წელს დაარქივებული 2012-03-05 საიტზე Wayback Machine.
* შერიგების ეკლესია და ბერლინის კედლის მშენებლობის ფაზები (კომპიუტერული რეკონსტრუქცია)
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ელიმუსი.** |

**ლეიმუსი** (ლათ. Leymus) — მრავალწლოვანი ფესურიანი, იშვიათად კორდის ბალახების გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. აქვთ სწორმდგომი ღერო (სიმაღლეში 150 სმ-მდე); ხაზური ფოთლები, ჩვეულებრივ, უხეში, ზოგჯერ ერთმანეთში თხლად გადახვეული. ყვავილის თავთუნები (ჩვეულებრივ 2–5) სწორ გრძივ რიგებად სხედან თავთავებში. თავთუნის კილი ძლიერ ვიწროა, ყვავილის ქვედა კილი — უფხო ან მოკლეფხიანი. ცნობილია 50-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს არატროპიკულ ოლქებში და სამხრეთ ამერიკაში, უპირატესად ნახევრად უდაბნოსა და მთიან რაიონებში, თუმცა აგრეთვე გვხვდებიან ზღვის- და მდინარისპირა ქვიშებში. ქვიშის (*L. arenarius*) და რბილი ლეიმუსი (*L. mollis*), რომლებიც ჩრდილოეთ ევროპისა და შორეული აღმოსავლეთის დამახასიათებელი მცენარეები არიან, და აგრეთვე გიგანტური ანუ მტევნიანი ლეიმუსი (*L. racemosus*) გამოიყენება ქვიშების გასამაგრებლად. უხეში ფოთლების მიუხედავად მრავალი სახეობა ძვირფასი საკვები მცენარეა. დატოტვილი ლეიმუსი (*L. ramosus*) შესაძლებელია მინდვრების საშიში სარეველა გახდეს.

სქოლიო
------

1. ↑  ტექნიკური რეგლამენტის – ქობულეთის დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმის დამტკიცების თაობაზე. საქართველოს მთავრობა. *gov.ge* (17 მაისი, 2019). ციტირების თარიღი: 7 ოქტომბერი, 2021
2. ↑  ტექნიკური რეგლამენტი – კოლხეთის ეროვნული პარკის და კაცობურის აღკვეთილის მენეჯმენტის გეგმა. საქართველოს მთავრობა. *matsne.gov.ge*. ციტირების თარიღი: 7 ოქტომბერი, 2021
3. ↑  *Цвелёв Н. Н.* Колосняк // Большая российская энциклопедия. т. 14. — М. 2009. — стр. 534.
**ბაკონაოს ბიოსფერული ნაკრძალი** (ესპ. Reserva de la Biosfera Baconao) — დიდი ბიოსფერული პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუბაში. მდებარეობს ქალაქ სანტიაგო-დე-კუბიდან აღმოსავლეთით 20 კილომეტრში. ფართობი 848,57 კმ². 1987 წელს იუნესკომ გამოაცხადა მსოფლიო მემკვიდრეობის ბიოსფერულ ნაკრძალად.

შეიცავს რამდენიმე ღირსშესანიშნავ ობიექტს, რომელთაგან აღსანიშნავია: დიდი კლდე ანუ გრან-პიედრა — ვულკანური წარმოშობის დიდი ფრიალო კლდე, რომლის ზომებია 51X30 მ, ხოლო სიმაღლე 25 მ. წონა სავარაუდოდ იქნება 63 ტონა; პრეისტორიული ხეობა — სადაც მცენარეული საფრის ირგვლივ შესაძლებელია დიდი რაოდენობით დინოზავრების სკულპტურების ხილვა; ბოტანიკური ბაღი — რომელსაც 0,45 კმ² უკავია. აქვეა აკვარიუმი, ლაგუნა და სხვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბაკონაოს პარკი (ესპანური)
* ბაკონაოს პარკი (ესპანური)

სქოლიო
------

1. ↑  Sistema Nacional de Areas Protegidas. Protected Areas. ციტირების თარიღი: 2009-07-09.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  UNESCO. Baconao Biosphere Reserve Information დაარქივებული 2006-10-09 საიტზე Wayback Machine.
ბერნარდ იტალიელი და მილანის მთავარეპისკოპოსი ანსელმ I. XVII საუკუნის ფრესკა წმინდა ამბროსის ბაზილიკაში.
**ბერნარდო** (იტალ. Bernardo; დ. 797 — გ. 17 აპრილი, 818) — იტალიის მეფე 813–818 წლებში. პიპინოს ვაჟი. 

როდესაც 817 წელს, ბერნარდოს ბიძამ, იმპერატორმა ლუი I-მა, თავის თანამმართველად და მემკვიდრედ თავისი ვაჟი ლოტარი აღიარა, ბერნარდო აღშფოთდა და დაიწყო ომისთვის მზადება. მაგრამ მან ვერ შეძლო ფრანკებთან ომისთვის საკმარისი ძალების შეკრება. 818 წელს ბერნარდო, უსაფრთხოების გარანტიების მიღების შემდეგ, მეგობრებთან ერთად, გაემგზავრა იმპერატორთან შალონში. ლუიმ თავის ვასალებს უბრძანა ძმის შვილის გასამართლება. მათ ბერნარდო მეამბოხედ გამოაცხადეს და სიკვდილი მიუსაჯეს. ლუიმ ვერ გაბედა ამ განაჩეის დამტკიცება, მაგრამ დათანხმდა ბერნარდოს დაბრმავებაზე. დაბრმავების შემდეგ ბერნარდო ორ დღეში მოკვდა.

ლიტერატურა
----------

* McKitterick, Rosamond, *The Frankish Kingdoms under the Carolingians*
* Riché, Pierre, *The Carolingians*
* McKitterick, Rosamond, *The New Cambridge History, 700–900*
* Рыжов, K. (1999). *Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа*. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კულტურა** არის მრავალფეროვანი, ის წარმოადგენ ტრადიციული და კოლონიზაციის პერიოდში შემოსული ევროპული კულტურების ნაზავს.

რელიგია
-------

ბრენემიზმის მიმდევრების შეკრება.
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ძირითადი რელიგიები არის:

* ადგილობრივი ტრადიციული შეხედულებები: 11.5%
* რომის კათოლიკური ეკლესია: 50%
* პროტესტანტობა: 20%
* ადგილობრივი ქრისტიანობა: 13.5%, რომელთაგან უმეტესობა (13%) კიმბანგიზმის მიმდევარია.
* სხვა ქრისტიანული მიმდევრობები: 1%
* ისლამი: 1.5%

ასევე არიან ინდუიზმის, იუდაიზმის და ათეისტური მცირე ჯგუფები.

სამზარეულო
----------

ქალი ბანანებით.
მიწის მხოლოდ 2.86% მუშავდება და მათგან უმეტესობა გამოიყენება გლეხური მეურნეობებისთვის. მოსახლეობა მისდევს შემგროვებლობას და ნადირობას. ქვეყანაში განვითარებულმა საომარმა მოქმედებებმა გამოიწვია მეცხოველეობის განვითარების შეფერხება.

მარცვლეულ კულტურებს კონგოს სამზარეულოში დიდი ადგილი უკავია. მოყავთ: სიმინდი, ბრინჯი, მანიოკი, ბატატი, იამსი, ბანანი, გოგრა. მთავარი საექსპორტო კულტურები არის: ყავა და პალმის ზეთი.

მუსიკა
------

კონგოური მუსიკა ძალიან გავლენიანი იყო აფრიკული რუმბას ჩამოყალიბებაში. სოუკოუს სტილის მუსიკა იქცა ბელგიის კონგოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში.

კინო
----

პირველი კონგოური ფილმი გამოვიდა 1987 წელს.

ლიტერატურა
----------

* Kaplan, Irving. (ed) (1994) *Zaire: A Country Study* Federal Research Division, Library of Congress. ISBN 0-8444-0795-X. Partly out-dated guide sponsored by the U.S. Government.
* Mukenge, Tshilemalema. (2002) *Culture and Customs of the Congo* Greenwood Press. ISBN 0-313-31485-3. An academic view of Congolese culture.
* De Boeck, Filip & Plissart, Marie-Françoise. (2004) *Kinshasa: Tales of the Invisible City* Ludion. ISBN 90-5544-528-2. Photography and

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Congo Cookbook
* *The Guardian*: The music and dress of Congolese people in London
* Palm wine among the Kuba დაარქივებული 2005-09-07 საიტზე Wayback Machine.
**ბატონი იბრაჰიმი და ყურანის ყვავილები** (ფრანგ. Monsieur Ibrahim et les Fleurs du Coran) — ფრანგი დრამატურგის ერიკ-ემანუელ შმიტის რომანი. გამოიცა 2001 წელს. ქართულად 2011 წელს ითარგმნა.

ფონი
----

„ბატონი იბრაჰიმი და ყურანის ყვავილები" თავდაპირველად პიესის სახით დაიწერა, რომელიც შმიტის მეგობრის, ბრუნო აბრაჰამ კრემერის ცხოვრებაზე იყო დაფუძნებული. მან თავად სთხოვა შმიტს, დაეწერა პიესა მის ცხოვრებაზე, პარიზში გატარებულ ბავშვობაზე და ბაბუასთან, ბატონ აბრაჰამთან, განსაკუთრებულ ურთიერთობაზე. პიესას მხოლოდ ერთი პერსონაჟი – მოსე, ზრდასრულობაში „მომო" – ჰყავდა, რომელიც თავის ბავშვობას იხსენებდა. 2001 წელს შმიტმა ნაწარმოები ხელახლა დაწერა და მოკლე რომანის სახით გამოაქვეყნა, რომელიც მისი რელიგიური თემატიკის სერიის „უხილავის ციკლი" მეორე წიგნი გახდა.

გარკვეული თვალსაზრისით ნაწარმოები ჰგავს რომენ გარის რომანს „ცხოვრება წინაა", რომელიც მან ემილ აჟარის ფსევდონიმით გამოაქვეყნა. მისი პერსონაჟი ახალგაზრდა მუსლიმი ბიჭი სახელად მომოა (მუჰამედის მეტსახელი), რომელიც ქალბატონ როზასთან – ხანდაზმულ ებრაელთან – ერთად ცხოვრობს. მომო ხშირას სტუმრობს ბატონ ჰამილს, მოხუც მუსლიმ მამაკაცს, რომელიც მას რელიგიას ასწავლის. მათ შორის ბაბუა-შვილიშვილის ურთიერთობა ყალიბდება, რომელიც საკმაოდ ჰგავს მომოსა და ბატონი იბრაჰიმის ურთიერთობას.

შინაარსი
--------

ცამეტი წლის მომო მამამაც მიატოვა და სულ მარტო დარჩა. მომოს ერთადერთი არაბი მეგობარი ჰყავს, ბატონი იბრაჰიმი, საბაყლოს მფლობელი ცისფერი ქუჩიდან.

შმიტი რომანში ცდილობს, პატარა მომოს თვალით დაგვანახოს, რომ გარეგნული იერსახე ხშირად მატყუარაა; ცისფერი ქუჩა, თურმე, შეიძლება სულაც არ იყოს ცისფერი; არც არაბი იყოს არაბი და შესაძლოა არც ცხოვრება იყოს ისეთ სევდის მომგვრელი, როგორიც ჰგონიათ ხოლმე.

ანალიზი
-------

წიგნის საშუალებით, შმიტს სურდა ეჩვენებიდა პარიზის გარეუბანში მცხოვრები ებრაელი ბიჭისა და მუსლიმი მაღაზიის მეპატრონის ისტორია, თუმცა ისე, რომ რელიგია რომანის სიუჟეტის მთავარ ასპექტად არ ექცია. სიუჟეტის ძირითადი თემაა ის, რომ მომო თავისუფლდება პიროვნული ციხიდან, რომლიც მიზეზიც მისი დისფუნქციური ოჯახი იყო. მამას თითქმის ვერ ნახულობდა, დედამ დაბადებისთანავე მიატოვა, უფროსი ძმა კი არასდროს უნახავს, თუმცა მამა ყოველთვის მას ადარებდა.

მიუხედავად ამისა, რომანი გამოკვეთილად რელიგიური ხასიათისაა.

* ორივე პროტაგონისტს რელიგიური სახელი აქვს. ერთს, პატრიარქი აბრაამის, რომელიც მუსლიმურად „იბრაჰიმია", ხოლო მეორეს – მოსეს. მათი სახელები იუდაიზმსა და ისლამს შორის არსებულ კავშირს გვაჩვენებს.
* რომანის მეორე რელიგიური ასპექტი ბატონი იბრაჰიმის ყურანში განსწავლულობაა. იგი ღიად აზროვნებს, მას აქვს აშკარა რელიგიური რწმენა, რომლითაც საკუთარი თავისთვის სიმშვიდე მოაქვს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოიკლა ბატონმა იბრაჰიმმა თავი? დაარქივებული 2010-10-29 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ლაშარის ჯვარი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ლაშარი
**ლაშარის ჯვარი** — ფშავის მთავარი სალოცავი. საკულტო ცენტრი მდებარეობდა ფშავის არაგვის ხეობის ზედა ნაწილში, სოფელ ხოშარის მომიჯნავე ე. წ. „ლაშარის გორზე". ლაშარის ჯვარი ითვლებოდა მოლაშქრე ღვთაებად, რომელიც „გიშრის ფაფარიანი ნისლა ცხენით" წინ მიუძღოდა საყმოს ლაშქრობებს, როგორც ფშავის თორმეტივე თემის მფარველს, მასვე შესთხოვდნენ სახნავნათესის ბაქარიანობას, ადამიანთა კეთილდღეობას, ავადმყოფობისა და ზიანისაგან დაცვას. ლაშარის ჯვრის კულტი, გარდა ფშავისა, გავრცელებული იყო თუშეთში, ხევსურეთში, მოსაზღვრე ბარის რაიონებში, მეზობელ ჩრდილოეთ კავკასიის მთიელებში. ლაშარის ჯვარი ითვლებოდა ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ ღვთაებად, რომელიც ფლობდა მრავალ შემოწირულ განძეულობას (მათ შორის საქართველოს მეფეებისგანაც), ადგილ-მამულს, ზერებს კახეთში და სხვა.

არსებობს შეხედულება (ვახუშტი), რომ ლაშარის ჯვარი აგებულია ლაშა გიორგის მიერ, ლაშა გიორგის სახელს უკავშირებს მას ხალხური გადმოცემაც, მაგრამ ღვთაების ფუნქციის, ისტორიული და ენობრივი მონაცემების მიხედვით, ლაშარის ჯვარი წარმართული, ასტრალური ბუნების ღვთაება უნდა იყოს, რომელსაც ქრისტიანულ ხანაში ლაშა გიორგის კულტი შეერწყა (ისევე როგორც თამარ-აქიმ-დედოფლის კულტის თამარ მეფისა). ქართულ ფოლკლორში ლაშარის ჯვრისადმი (ლაშარელასადმი) მიძღვნილი მრავალი ლექსი მოიპოვება:„ლაშარელაის ლურჯისა", „ლაშარის ჯვარი ჯავრობდა", „დიდობდა ლაშარის ჯვარი", „თამარ დედოფალი და ლაშარის ჯვარი" და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ოჩიაური თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 148.
* *კიკნაძე ზ.*, ქართული მითოლოგია, თბილისი: ბაკმი, 2007. — გვ. 113-114, ISBN 978-99940-27-10-1.
* *ბარდაველიძე ვ.* აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის ტრადიციული საზოგადოებრივ-საკულტო ძეგლები, ტ. 1 - ფშავი, თბ. 1974;
* ქართული ხალხური პოეზია, ტ. 1, ნაკვ. 1, თბ. 1972;
* *ჩიქოვანი მ.* ბერძნული და ქართული მითოლოგიის საკითხები, თბ. 1971;
ბერნარდო ო'ჰიგინსი**ბერნარდო ო’ჰიგინს რიკელმე** (დ. 20 აგვისტო, 1776, ჩილიანი, ჩილე — გ. 24 ოქტომბერი, 1842, ლიმა, პერუ) — ჩილეს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ამერიკის ესპანურ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის (1810–1826 წწ.) ერთ–ერთი ხელმძღვანელი. ჩილეს გენერალ კაპიტნისა (1788–1796) და პერუს ვიცე–მეფის (1796–1801) ა. ო’ჰიგინსის შვილი. განათლება მიიღო პერუში, ესპანეთში, დიდ ბრიტანეთში. ჩილეში დაბრუნდა 1802 წელს და ჩაერთო ქვეყნის განმათავისუფლებელ ბრძოლაში. იყო ქალაქ ჩილიანის გუბერნატორი, ეროვნული კონგრესის დეპუტატი (1811). შედიოდა სამთავრობო ხუნტაში (1811–1814). 1813–1814 წწ. ჩილეს მთავრობის მეთაური. 1818 წელს ხელი მოაწერა ჩილეს დამოუკიდებლობის დეკლარაციას და გაატარა სახელმწიფო რეფორმები. რეაქციული კონსერვატიული წრეების ზეწოლის შედეგად იძულებული იყო გადამდგარიყო (1823 წ.). ემიგრაციაში იყო პერუში, სადაც სიღარიბეში გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Web Blog of **Respetable Lodge Bernardo O'Higgins # 392** - **Of Free and Acepted Masones of the Argentina,** Argentine Freemasonery
* Sepúlveda, Alfredo: *Bernardo O'Higgins: The Rebel Son of a Viceroy*
* ბერნარდო ო'ჰიგინსის საიტი დაარქივებული 2012-12-27 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ჩილეს და ჩილელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**კისოს მთები** (იაპონ. 木曽山脈) — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ცენტრალურ ნაწილში. წარმოადგენს იაპონიის ალპების შემადგენელ ნაწილს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 100 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ დაახლოებით 20 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2956 მ (მთა კისოკომა). ძირითადად აგებულია გრანიტებით. ციცაბო ფერდობები ღრმადაა დანაწევრებული კისოსა და ტენრიუს აუზის მდინარეთა ხეობებით. დამახასიათებელია ალპური ტიპის თხემი. განვითარებულია ხშირი წიწვოვანი ტყე და ალპური მცენარეულობა. კისოკომის მთის აღმოსავლეთ ნაწილშია კომაგატაკეს საბაგირო გზა. 2020 წლის 27 მარტს ქედის ტერიტორია გამოცხადდა იაპონიის რიგით 57-ე ახალ კვაზიეროვნულ პარკად. კისო ცნობილია აგრეთვე „ცენტრალური ალპების" სახელწოდებით.

სქოლიო
------

1. ↑  Kiso Mountains | Encyclopedia Nipponica www.kotobank.jp
2. ↑  Central Alps Komagatake Ropeway & Bus Services
3. ↑  Ministry of the Environment of Japan www.env.go.jp

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* NDL: 00949192
* VIAF: 260015789
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 260015789

 |
**კისლოვოდსკი** — ქალაქი-კურორტი რუსეთში, სტავროპოლის მხარეში. იგი წარმოადგენს საკურორტო ქალაქს, მდიდარია მინერალური წყლებით. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის საერთო ფართობია 7.2 ათასი ჰექტარი, მკვიდრი მოსახლეობა 137 ათასი ადამიანია. იგი მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, ხეობაში, ზღვის დონიდან 750-1200 მეტრის სიმაღლეზე. მკვრივი ტყეები, სურნელოვანი მცენარეები, მთის მდინარეები ასუფთავებს და ავსებს ჰაერს მტკნარით, რაც ქმნის უნიკალურ მიკროკლიმატურ ზონას. შეიძლება ითქვას, რომ კისლოვოდსკში ჰაერსაც კი აქვს სამკურნალო ძალა. კისლოვოდსკის კლიმატი არის ზომიერი კონტინენტური. მზიანი დღეების მიხედვით (წელიწადში დაახლოებით 300 მზიანი დღე). ზაფხული კისლოვოდსკში გრძელია (5 თვემდე), არასდროს ცხელი. ზამთარი ზომიერია, მშრალი, არამყარი თოვლის საფარით.

ისტორია
-------

კისლოვოდსკი ინახავს ბევრ საინტერესო არტეფაქტს. დაახლოებით აქ დაცული 800 არქეოლოგიური ძეგლი თარიღდება სხვადასხვა ისტორიულ პერიოდით: ძვ. წ. V - IV ათასწლეულიდან - XVIII საუკუნის ბოლომდე. ქალაქის შიგნით არის ძვ.წ.ა. 10 საუკუნის ძეგლების კომპლექსი, ასევე XI საუკუნის "მთის ექო". უკვე VI საუკუნეში, აქ იყო დიდი ციხესიმაგრე, ალანელთა მმართველის - მეფე საროსიუსის რეზიდენცია. ციხე აქტიურად ფუნქციონირებდა მე-9 საუკუნის ბოლომდე. 

თანამედროვე აბრეშუმის გზის ერთ– ერთი მარშრუტი, ანტიკურ და შუა საუკუნეების პერიოდში გადიოდა თანამედროვე კისლოვოდსკის ტერიტორიაზე. ამ სავაჭრო-ქარავნულმა მარშრუტმა დიდი ხნის განმავლობაში ერთმანეთთან დააკავშირა აღმოსავლეთის ცივილიზაცია დასავლეთის ქვეყნებთან.

კისლოვოდსკის მთავარი სიმდიდრეა მინერალური წყლის სამკურნალო ნახშირბადის წყაროების არსებობა, სახელწოდებით "კისლოვოდსკის ნარზანები". სამკურნალო წყალი ადგილობრივი ხალხისთვის ცნობილი იყო ძველად. მაღალმთის ლეგენდები და ტრადიციები მოგვითხრობს სასწაულებრივი მინერალური წყაროს შესახებ, რომელმაც ადამიანებს ძალა და ჯანმრთელობა დაუბრუნა. ლეგენდები მოგვითხრობენ, რომ ანტიკურ ხანაში კავკასიაში ცხოვრობდნენ გმირები - ნარცები, რომლებიც ამ წყაროდან წყალს სვამდნენ, განიკურნენ დაავადებებისგან, გახდნენ ძლიერნი და გაიმარჯვეს თავიანთი მოწინააღმდეგეების წინაღმდეგ ბრძოლაში. ხალხმა "ნარტ-სანოს" წყარო უწოდა - "გმირული სასმელი", გმირთა სასმელი. ეს ლეგენდა, რომელმაც სახელი დაარქვა წყარო "ნარზანს". ამ მინერალურ წყალს ადგილობრივმა თურქულენოვანმა ხალხმა სხვა სახელი უწოდა: "Ace-su" - "მჟავე წყალი", რომლისგანაც შემდგომში წარმოიშვა მომავალი საკურორტო ქალაქის სახელი "კისლოვოდკი". 

ომის დროს კურორტის საავადმყოფოებმა მიიღეს 600 ათასი დაჭრილი სამკურნალოდ, მათი 82% სამსახურს დაუბრუნდა - ეს იყო გამოჯანმრთელების უპრეცედენტო მაღალი პროცენტი მსოფლიო ომის ისტორიაში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კისლოვოდსკი

სქოლიო
------

1. ↑
ბარბერინის დიპტიქი, ლუვრი, პარიზი, საფრანგეთი
**ბარბერინის დიპტიქი**, **პეირესკ-ბარბერინის სპილოს ძვალი** — ბიზანტიური სპილოს ძვლის ფირფიტა იმპერიული დიპტიქიდან. თარიღდება გვიანი ანტიკური ხანით. დაცულია ლუვრში (პარიზი, საფრანგეთი). იგი წარმოაჩენს იმპერატორს, როგორც ტრიუმფალურ გამარჯვებულს. ზოგადად დათარიღებულია VI საუკუნის პირველი ნახევრით და მიეკუთვნება კონსტანტინოპოლის იმპერიულ სახელოსნოს. იმპერატორად ჩვეულებრივ ასახელებენ იუსტინიანე I-ს, ანასტასიოს I-ს ან ზენონს. წარმოადგენს მნიშვნელოვან ისტორიულ დოკუმენტს, რადგან უკავშირდება ავსტრაზიის დედოფალ ბრუნჰილდას. უკანა ნაწილზე გამოსახულია ფრანკთა მეფეების სია, ბრუნჰილდას ყველა ნათესავი და მიუთითებს დედოფალთა პოზიციებს ფრანკთა სამეფო ოჯახებში. დედოფალმა იგი ეკლესიას შესწირა, როგორც აღთქმის მიხედვით შესრულებული გამოსახულება.

მიუხედავად იმისა, რომ ბარბერინის დიპტიქი საკონსულო დიპტიქი არ არის, მაინც იზიარებს მის ბევრ დეკორაციულ სისტემას. იმპერატორი წარმოდგენილია დაპყრობილი ბარბაროსის თანხლებით, რომელიც მის მარცხნივ დგას და შარვალშია გამოწყობილი. მიწაზე გართხმულ ალეგორიულ ფიგურას, რომელიც შესაძლოა დაპყრობილ ან ხელახლა დაპყრობილ ტერიტორიას გამოსახავდეს, უჭირავს იმპერატორის ტერფი მადლობის ან მორჩილების ნიშნად. ანგელოზი კი მას თავზე ადგამს ტრადიციულ პალმის გვირგვინს (რომელიც დღეისათვის დაკარგულია).

ლიტერატურა
----------

* Antony Cutler, "Barberiniana. Notes on the Making, Content, and Provenance of Louvre OA. 9063", Tesserae : Festschrift für Josef Engemann, Jahrbuch für Antike und Christentum, Ergänzungsband 18, 1993, p. 329-339 ;
* Danièle Gaborit-Chopin, in Byzance, l'art byzantin dans les collections publiques françaises (catalogue of an exhibition at the Louvre, 3 November 1992 – 1 February 1993), Paris, 1993, numéro 20, p. 63-65 ;
* A. Héron de Villefosse, « L'Ivoire de Peiresc », Mémoires de la Société nationale des Antiquaires de France, 75, 1915-1918, p. 267-295 ;
* Kitzinger, Ernst, Byzantine art in the making: main lines of stylistic development in Mediterranean art, 3rd-7th century, 1977, Faber & Faber, ISBN 0571111548 (US: Cambridge UP, 1977).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Catalogue entry on the Louvre's Atlas database (ფრანგული)
**კოხიწვერის ანგელოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩეკურაანთგორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, კოხიწვერის მთაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია (7,8x5,8 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვის თარაზული წყობით. აფსიდის მხრების, შესასვლელის წირთხლების და გარეთა კუთხეების წყობაში გამოყენებულია შირიმიც, ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, მორღვეულია კედლების ზედა ნაწილები და სამხრეთ-დასავლეთ კუტხე, ჩამოშლილია ფასადთა მოპირკეთების მნიშვნელოვანი ნაწილი. გარედან სწორკუთხა, ხოლო შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდი ნახევარწრიულია, სამხრეთისა - ნალისებრი. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროებული სარკმელია. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი მხრებით. მათგას სამხრეთისას შირიმის თაროსებრი იმპოსტი შემორჩა. დარბაზის გრძივ კედლებზე ნატეხი ქვით ნაწყობი თითო ორსაფეხურიანი პილასტრია.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაშვილი შ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 422.
**ბალაგანი** (სპარს. ბალახანე „ზედა ოთახი, აივანი") — სათეატრო, საცირკო, საესტრადო წარმოდგენებისათვის განკუთვნილი დროებითი ნაგებობა. რუსეთში ბალაგანი ცნობილია XVIII საუკუნიდან. თავდაპირველად წარმოდგენები იმართებოდა ბაზრობებზე, სავაჭრო სათავსებში, შემდეგ საგანგებოდ აგებდნენ ხის სათეატრო შენობას, რომელიც ბრეზენტით ან ჯვალოთი იყო გადახურული. ბალაგანს წინ უკეთებდნენ აივანს (რაუსს), საიდანაც მსახიობები ხალხს თეატრისაკენ უხმობდნენ. ბალაგანში დგამდნენ არლეკინიადას, ფარსებს, კლასიკოსთა ძლიერ შემოკლებულ ნაწარმოებებს, გამოდიოდნენ მეფოკუსეები, მუშაითები, ტანმოვარჯიშეები, თოჯინების ხალხური თეატრის მსახიობები „პეტრუშკებითა" და მარიონეტებით და სხვები. ბალაგანმა რუსეთში XX საუკუნის 30-იან წლებამდე იარსება.

საქართველოში რუსეთის მეფის მოხელეები ცდილობდნენ ეროვნული ხალხური სანახაობებისათვის დაეპირისპირებინათ ბალაგანი, XIX საუკუნის 40-იან წლებში თბილისში რამდენიმე ბალაგანური თეატრი იყო.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 163.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია თეატრის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ბაღის სამლოცველო** (რუს. Часовня «Ясли») — ყოფილი მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ტაგანროგის ერთ-ერთ საბავშვო სახლთან. აგებულია 1895 წელს. დაანგრიეს 1920-იან წლებში.

ისტორია
-------

XIX საუკუნის დასაწყისში ტაგანროგში გახშირდა შემთხვევები, როდესაც დედები ახალშობილ შვილებს ქუჩაში ტოვებდნენ. 

ივანე ანდრეის ძე ვარვაცის შვილიშვილმა მარკ ნიკოლოზის ძე კომნინო-ვარვაციმ გაიღო ხუთი ათასი რუბლი და შესთავაზა საზოგადოება „იასლის" მესვეურებს მიტოვებული ბავშვების გადარჩენა. ოთხი წლის ასაკის ზემოთ ბავშვებს აგზავნიდნენ უფროსი ასაკის ბავშვთა სახლში.

1890 წლის 8 თებერვალს შედგა ბავშვთა სახლის გახსნა. დაარსების დღიდან იგი განთავსებული იყო ლაკიერის სახლში ალექსანდროვის ქუჩაზე (ამჟამად ჩეხოვის 96), მისი დამფუძნებლები კი იყვნენ - ე. მ. ლაკიერი და რ. ა. ხრეშატიცკი. ბერძნული მონასტრის არქიმანდრიტთან თანამშრომლობით აღესრულა შენობის წყლით კურთხევა და მთელ შენობას ნაკურთხი წყალი მოაპკურეს. მოწვეული სტუმრებისთვის მასპინძელმა გამართა სადილი. საზოგადოების წევრები ა. მ. სტოროჟენკო, ნ. პ. გუძენკო, ვ. ი. ბესჩინსკი გამოთქვამდნენ სურვილს თავიანთ ანგარიშზე ერთი ბავშვი აეყვანათ აღსაზრდელად. გახსნის პირველ წელს მიიღეს 112 ბავშვი. 1910 წელს ბავშვთა სახლში იყო 43 აღსაზრდელი. 

1894 წელს საზოგადოება „იასლი" გადავიდა ახალ შენობაში უსპენსკის შესახვევში (ამჟამად დობროლიუბოვის ქუჩა, 2), სადაც ხორბლის მსხვილმა ექსპორტიორებმა, ძმებმა ბენიამინ და იოანე ბესჩინსკიებმა თავისი სახსრებით ააშენეს აგურის სამლოცველო. კარის ეკლესიის კურთხევა მოხდა 1895 წლის 14 ნოემბერს და ეძღვნებოდა მათი საიმპერატორო უდიდებულესობის ქორწინების წლისთავს. 

სამლოცველო იდგა ფლატის ახლოს ქალაქისთავის აღმართზე, თანამედროვე შმიდტის ქუჩის პირდაპირ. ყოველ ქალს, რომელიც სხვადასხვა მიზეზების გამო უარს ამბობდა თავის შვილზე, შეეძლო იგი დაეტოვებინა აღნიშნულ ბავშვთა სახლში. ბავშვები აღნიშნულ სახლში იზრდებოდნენ ოთხ წლამდე , ხოლო შემდეგ იგზავნებოდნენ ნიკოლაევსკის უფროსი ასაკის ბავშვთა სახლში. 

ბაღის სამლოცველო დაანგრიეს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1920-იან წლებში. ყოფილი საბავშვო სახლის ადგილზე ამჟამად მდებარეობს საცხოვრებელი სახლი (დობროლიუბოვის შესახვევი, 2-ა და 2-ბ). აღნიშნული სამლოცველოს ფოტოსურათი არ შემონახულა.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Гаврюшкин О.П.* Отблески золотых куполов. История таганрогских церквей и захоронений христианского кладбища. — Таганрог: 1999. — С. 116-117. — ISBN 5-87612-016-2.
2. 1 2 3 4  *Гаврюшкин О. П. Киричек М. С.* Часовня «Ясли» // Таганрог. Энциклопедия. — Таганрог: Антон, 2008. — С. 777. — ISBN 978-5-88040-064-5.
ჩინეთის ბანკის ტაუერი ჰონგ-კონგში.
ჰერსტ ტაუერი ნიუ-იორკში.
**კონსტრუქციული ექსპრესიონიზმი** (ინგლ. Structural Expressionism) — სტილი მოდერნისტულ არქიტექტურაში, რომელშიც შენობის შიდა კონსტრუქციული ელემენტები გამოსახულია მის გარეგნობაში. სტილი 1960-იან წლებში ჩაისახა, თუმცა პოპულარული მხოლოდ 1980-იან წლებში გახდა. ბრუტალიზმის მსგავსად კონსტრუქციული ექსპრესიონიზმის შენობებში გამოაშკარავებულია მათი სტრუქტურა, როგორც გარეთ, ისე შიგნითაც, თუმცა ვიზუალური აქცენტი გაკეთებულია შიდა ფოლადის და/ან ბეტონის ჩონჩხის კონსტრუქციაზე ექსტერიერის ბეტონის კედლების ნაცვლად. ამ სტილს ზოგჯერ „ჰაი-ტექ" მოდერნიზმსაც უწოდებენ. სტილის ერთ-ერთი პირველი გამომყენებელი ბრიტანელი არქიტექტორი ნორმან ფოსტერია, რომლის ნამუშევრებმა მას ლორდის წოდება მოუტანა.

ამ სტილის შენობები, როგორც წესი, შედგება წმინდა მინის ფასადისგან, რომლის უკან გამოჩენილია შენობის საყრდენი კარკასის ქსელი. ამ სტილში აგებული ყველაზე განთქმული და ადვილად ცნობადი შენობა ეკუთვნის ჩინელ არქიტექტორ იუჰ მინ პეის - ჩინეთის ბანკის ტაუერი ჰონგ-კონგში.

### ცნობილი ნიმუშები

* Irvine Company-ს შტაბ-ბინა, ნიუპორტ-ბიჩი, კალიფორნია, აშშ (უ. პერეირა, 1968)
* ჯონ ჰენკოკის ცენტრი, ჩიკაგო, აშშ (ფაზლურ ხანი, 1969)
* მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი, ნიუ-იორკი, აშშ (იამასაკი მინორუ, 1971) (დაინგრა 2001)
* პომპიდუს ცენტრი, პარიზი, საფრანგეთი (რენცო პიანო და რ. როჯერსი, 1977)
* HSBC ჰონგ-კონგის სათავო ოფისის შენობა, ჰონგ-კონგი (ნ. ფოსტერი, 1985)
* ლოიდს ბილდინგი, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო (რ. როჯერსი, 1986)
* ჩინეთის ბანკის ტაუერი, ჰონგ-კონგი (ი. მ. პეი, 1989)
* ჰოტელ არტსი, ბარსელონა, ესპანეთი (სკიდმორი, ოვინგსი და მერილი, 1992)
* გერკინი, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო (ნ. ფოსტერი, 2003)
* ჰერსტ ტაუერი, ნიუ-იორკი, აშშ (ნ. ფოსტერი, 2004)


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |
| --- | --- |
|  | **არქიტექტურის პორტალი** – დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები არქიტექტურასა და ურბანიზმზე. |
კრალენდეიკი, ბონეირი
კრალენდეიკის ხედი სარუ-ლარგუდან
სანაპიროს ხედი
**კრალენდეიკი** (ნიდერლ. Kralendijk) — ბონეირის დედაქალაქი და მთავარი პორტი. ქალაქში ძირითადად საუბრობენ პაპიამენტოზე, ასევე გამოიყენება ნიდერლანდური და ინგლისური. დანიურად *Kralendijk* ნიშნავს „მარჯნის რიფს". პაპიამენტოზე ქალაქის სახელია: *Playa*, რაც „პლაჟს" ნიშნავს. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3061 ადამიანს.

კრალენდეიკის სანაპიროსთან მდებარეობს დაუსახლებელი კუნძული — კლეინ-ბონაირე, რომელიც საუკეთესო ადგილია ყვინთვისა და წყალქვეშ ცურვისთვის.

ისტორია
-------

ფორტი ორანე ბონეირის მთავარი ნავსადგურის დასაცავად 1639 წელს ააშენეს. მეჩვიდმეტე საუკუნის ბოლოს მოხდა ფორტის ძირეული მოდიფიკაცია. 1810 წელს ფორტის მახლობლად შეიქმნა ინგლისური დასახლება "Playa", რომელსაც სახელი 1840 წელს ნიდერლანდების მმართველობის ქვეშ გადასვლის დროს შეეცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* A guide to over 75 restaurants in Bonaire
* **Bonaire Reporter** - local newspaper

სქოლიო
------

1. ↑  Van Der Helm, Rien (1987). *Traveler's Handbok Bonaire*. Rijswik, The Netherlands:  Elmar Media Service,   გვ. 222 p. ISBN 90-6120-635-9.
**ბელარუსის გოთური** (ბელარუსულად [belaruskaya hotyka]) — მე-15 და მე-16 საუკუნეებში აშენებული საეკლესიო ნაგებობების არქიტექტურული სტილი. თანამედროვე ბელარუსის, ლიეტუვისა და აღმოსავლეთ პოლონეთის ნაწილებში. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ნაგებობებს გოტიკური არქიტექტურის ტიპური თვისებები აქვთ, როგორიცაა მაღალი კოშკები, მრგვალი თაღები და ჭერი, ისინი ასევე შეიცავს ელემენტებს, რომლებიც არ განიხილებიან როგორც გოთური, ასევე ცენტრალური და დასავლეთ ევროპული სტანდარტების მიხედვით. დიდი პრინცის, ვლადიმირ I დიდის მონათვლით და კიევის რუსეთის გაქრისტიანებით, რეგიონის შენობებზე ძლიერი გავლენა მოახდინა ბიზანტიის არქიტექტურამ. მე-13 და მე-14 საუკუნეებში ლიტვის დიდი სამთავროს მიერ ბელარუსის მაშინდელი მთავრობები დაამხეს, რომლებიც კათოლიკური ტევტონთა ორდენის წინააღმდეგ იყვნენ გამსჭვალულნი. საჰერცოგო და მისი დიდგვაროვნება მე-14 საუკუნეში დომინანტი გახდა და მისი ოფიციალური ენა დასავლეთ რუსული იყო.

მას შემდეგ, რაც 1386 წელს პოლონეთის მეფე გახდა ვლადისლავ II იაგაილო, პოლონეთისა და ლიტვის ქვეყნები გაერთიანდნენ. ამან გაზარდა დასავლეთ და სამხრეთ ევროპასთან კომუნიკაციის დონე. ამ პერიოდში გოთურმა არქიტექტურამ სლავურ რეგიონებს მიაღწია, მაგრამ ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში რენესანსის არქიტექტურით იცვლებოდა.

სამხრეთ ლიეტუვასა და ბელარუსს ბევრი არქიტექტურული თვისება აქვთ. 1346 წელს ვილნიუსში აშენდა თეოტოკოსის მართლმადიდებლური ტაძარი.
ბელორასის გოთური ბიზანტიურ, გოთურსა და რენესანსის არქიტექტურას აერთიანებს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ შენობას აქვს ჩრდილოეთ გერმანიის აგურის გოთური დიზაინი, სხვები შელესილია. უმეტეს ეკლესიებს აქვს სარდაფები. უმრავლესობა გამაგრებულია, თითოეული კუთხის პატარა კოშკით. დანარჩენს აქვს ჩვეულებრივი, მაღალი, დასავლური სამრეკლო. ლიტვის დიდ საჰერცოგოში, რუტერის მიწები ოფიციალურად ავტონომიური იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Nigel Roberts, *Belarus*, p. 185 (google books)
* Rainer Lindner, *Historiker und Herrschaft: Nationsbildung und Geschichtspolitik in Weißrußland im 19. Und 20. Jahrhundert*, Verlag Oldenbourg 1999, ISBN 3-486-56455-2, S. 256, *II. Nation und Geschichte im Stalinismus → 3. Rivalität der Mythen (Nation-building and policy of history in Belarus in the 19th & 20th centuries)* – in German
* Archives of Belarus, *Church Architecture* დაარქივებული 2015-12-22 საიტზე Wayback Machine.
* Беларуская готыка ў пабудове культавых будынкаў XV-XVI стст. – Belarusian Gothic in religious buildings of the 15th and 16th centuries (in Belarusian, very much illustrated) დაარქივებული 2020-02-21 საიტზე Wayback Machine.
**კონსტიტუციურ-დემოკრატიული პარტია** *კადეტები* — პოლიტიკური პარტია რუსეთის იმპერიაში. არსებობდა 1905-1917 წლებში. შეიქმნა 1905 წლის რევოლუციის დროს, 1905 წლის ოქტომბერში. მისი თვალსაჩინო წევრები იყვნენ მილიუკოვი, მაკლაკოვი, სტრუვე და სხვები. მათი პროგრამა ითვალისწინებდა რუსეთში კონსტიტუციური მონარქიის დამკვიდრებას არჩევითი პარლამენტით და პიროვნების პოლიტიკური თავისუფლებებით, ასევე უმიწო გლეხებისთვის მიწების გადაცემას საუფლისწულო, სახელმწიფო და საეკლესიო მიწების ხარჯზე. კადეტები ემხრობოდნენ დაქირავებით დასაქმებულთა შრომითი პირობების გაუმჯობესებას, 8-საათიანი სამუშაო დღის ეტაპობრივ შემოღებას, ეროვნულ საკითხში მხარს უჭერდნენ ენათა თავისუფლებას, იმპერიის ფარგლებში უშვებდნენ პოლიტიკურ და ფინანსურ ავტონომიას. კადეტების მთავარი ხაზი რუსეთის მშვიდონიანი, არარევოლუციური განვითარება იყო. მათ მხარი დაუჭირეს 1905 წლის ოქტომბრის მანიფესტს. მათ უმრავლესობა ჰქონდათ პირველი მოწვევის რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო დუმაში. კადეტების პოლიტიკამ გაუადვილა მთავრობას სათათბიროს II მოწვევს დათხოვნა. ამან დასცა მათი ავტორიტეტი ხალხში. III სათათბიროში კადეტებს მხოლოდ 54 დეპუტატი ჰყავდათ. IV სათათბიოში კადეტები უფრო მემარცენე პოზიციებზე იდგნენ. პირველი მსოფლიო ომის დროს კადეტებმა სრული მხარდაჭერა გამოუცხადეს მთავრობას. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციამ კადეტები აქცია წამყვან ძალად დროებითმთავრობაში. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ბოლშევიკებმა კადეტები ხალხის მტრებად გამოაცხადეს მათი საქმიანობა აკრძალეს. კადეტები იატაკქვეშა მუშაობაზე გადავიდნენ. 1921 წეს, პარიზში კადეტთა ყრილობაზე განხეთქილება მოხდა, რითაც დასრულდა პარტიის არსებობა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 295.
კონტინენტალური არმია, 1799–1783
**კონტინენტალური არმია** იყო გაერთიანებული სამხედრო სტრუქტურა, რომელსაც მართავდა 13 კოლონია, ბრიტანეთთან ბრძოლისას, ამერიკის რევოლუციის დროს. არმია შეიქმნა კონტინენტალური კონგრესის რეზოლუციის თანახმად 1775 წლის 14 ივნისს. არმიის უმეტესი ნაწილი დათხოვნილი იქნა პარიზის ზავის შემდეგ 1783 წლის 3 ნოემბერს. არმიის მცირე ნარჩენი იდგა ვესტ პოინტთან და სხვა სასაზღვრო პოსტებზე, ვიდრე კონგრესმა 1784 წლის 3 ივნისის რეზოლუციის თანახმად არ შექმნა აშშ-ის არმია.

შექმნა, ორგანიზაცია და რეორგანიზაცია
------------------------------------

7 ივნისს კონტინენტალურმა კონგრესმა გადაწყვიტა შეექმნა კონტინენტალური არმია, რათა უზრუნველეყო საკუთარი თავდაცვა. 15 ივნისს, ფარული კენჭისყრით არმიის მთავარსარდლად არჩეულ იქნა ჯორჯ ვაშინგტონი. ვაშინგტონმა მიიღო თანამდებობა ყველანაირი ანაზღაურების გარეშე, მან მხოლოდ თავისი შემდგომი დანახარჯების ანაზღაურება ითხოვა.

შემდგომ დღეებში დაინიშნა ოთხი გენერალ–მაიორი (არტემას უარდი, ჩარლზ ლი, ფილიპ შილერი და ისრაელ პუტნამი) და რვა გენერალ–ბრიგადირი (სეთ პომერი, რიჩარდ მონტგომერი, დევიდ ვუსტერი, უილიამ ჰითი, ჯოზეფ სპენსერი, ჯონ სალივანი და ნათანიელ გრინი).

პირველი ფაზა გადალახული იყო, შეიქმნა არმია რომელიც იდგა ამერიკელების გვერდით. მაგრამ იყო მეორე ფაქტორიც, ბრიტანეთთან ომისთვის არმიას ესაჭიროებოდა მკაცრი დისციპლინა და კარგი ორგანიზაცია, ამისთვის გატარდა მრავალი რეფორმა და რეორგანიზაცია.

ძირითადი ბრძოლები
-----------------

* ბოსტონის აღება
* ლონგ აილენდის ბრძოლა
* ტრენტონის ბრძოლა
* პრინსტონის ბრძოლა
* სარაგოტას ბრძოლა
* იორკთაუნის ბრძოლა

დაშლა
-----

ჯორჯ ვაშინგტონი
ვაშინგტონი გადადგა, პარიზის ზავის ხელმოწერის შემდეგ, 1783 წელს. მაშინ როდესაც, ხალხი მზად იყო ვაშინგტონი მეფედ ეღიარებინა, მან დათმო ძალაუფლება და ამერიკის მთავრობას დაეხმარა შეექმნა დემოკრატიული ქვეყანა.

ომის შემდეგ, 1783 წლის მაისში, ოფიცრებმა შექმნეს ცინცინატის საზოგადოება. მათ საზოგადოების პრეზიდენტად აირჩიეს ჯორჯ ვაშინგტონი, რომელიც ამ საზოგადოების პრეზიდენტი სიცოცხლის ბოლომდე იყო.
ბარბიტურატების ძირითადი სტრუქტურული ფორმულა
**ბარბიტურატები** — ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი სამკურნალო ნივთიერებათა ჯგუფი; ძილის მომგვრელი, კრუნჩხვების საწინააღმდეგო და ნარკოტიკული მოქმედების პრეპარატები. განარჩევენ ხანგრძლივი (ბარბიტალი, ფენობარბიტალი, ბარბიტალ-ნატრიუმი), საშუალო (ციკლობარბიტალი, ბარბამილი, ეტამინალ-ნატრიუმი) და ხანმოკლე მოქმედების (ჰექობარბიტალი) ბარბიტურატებს. ბარბიტურატები შეჰყავთ კუნთებში, ვენაში (ძირითადად ნარკოზისათვის) ან სწორ ნაწლავში; შინაგანი ხმარებისათვის იყენებენ ფხვნილებს და ტაბლეტებს. ბარბიტურატები აძლიერებს ნარკოტიკული, საანესთეზიო და ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებების მოქმედებას, მაგრამ მათი ხანგრძლივად მიღება შეიძლება მავნე ჩვევად იქცეს. ბარბიტურატები ზოგჯერ იწვევს ალერგიას ან პირუკუ რეაქციებს — მოუსვენრობას, აგზნებას და ა.შ.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 205.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* U.S. Drug Enforcement Administration Source for some public domain text used on this page.
* History of Barbiturates
* National Institute on Drug Abuse: "NIDA for Teens: Prescription Depressant Medications".

სქოლიო
------

1. ↑  იხილეთ ნარკომანია.
**ლას-ვეგასის დატოვებისას** (ინგლ. Leaving Las Vegas) — 1995 წლის ამერიკული რომანტიკული ტრაგედიული ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია მაიკ ფიგისი. დაფუძნებულია ჯონ ო’ბრაიენის ნახევრად ავტობიოგრაფიულ ნოველაზე „ლას-ვეგასის დატოვებისას". მთავარ როლშია ნიკოლას კეიჯი და ელიზაბეთ შუ. ფილმი მოგვითხრობს ალკოჰოლიკისა და მეძავის ურთიერთობაზე. გადაღებულია 16 მილიმეტრიან ფირზე ნაცვლად 35 მილიმეტრიანისა, მაშინ როდესაც 16 მილიმეტრიანი ფირი გამოიყენება ჩვეულებრივ არტჰაუზული ფილმებისთვის. 1995 წლის 27 ოქტომბერს აშშ-ში შეზღუდული რელიზის შემდეგ, ფილმის მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჩვენება შედგა 1996 წლის 9 თებერვალს და დაიმსახურა კრიტიკოსთა და მაყურებელთა მაღალი შეფასება. ნიკოლას კეიჯმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის დრამაში და ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის, ხოლო ელიზაბეთ შუ ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის დრამაში და ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. ფილმი აგრეთვე ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის და საუკეთესო რეჟისორისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* „ლას-ვეგასის დატოვებისას" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ლას-ვეგასის დატოვებისას" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „ლას-ვეგასის დატოვებისას" — Allmovie-ზე
* 

* „ლას-ვეგასის დატოვებისას" — Rotten Tomatoes
|  |
| --- |
| **ბაკეტატონი  იეროგლიფებში** |
|  |

მოქანდაკე ჰუია ამთავრებს ბაკეტატონის ქანდაკებას.
**ბაკეტატონი** — ძველი ეგვიპტის XVIII დინასტიის პრინცესა. ვარაუდობენ, რომ იგი არის ამენჰოტეპ III-ისა და მისი მთავარი ცოლის ტიიას უმცროსი ქალიშვილი. ამგვარად ის გამოდის ეხნატონის და. მისი სახელი ითარგმნება, როგორც „ატონის მოსამსახურე". მისი სურათი ასევე აღმოჩენილია ორ საბანკეტო გამოსახულებაზე. ერთ-ერთ გამოსახულებაზე დედოფალი ტიია ზის ფარაონ ეხნატონისა და ნეფერტიტის წინაშე. ერთ-ერთ სცენაში ბაკეტატონი ზის დედამისთან ახლოს. ჩრდილოეთის კედელზე გამოსახულია სამეფო ოჯახი. მარჯვნივ ზის ამენჰოტეპ III, მის წინ ტიია და მასთან ახლოს ბაკეტატონი. 

ბაკეტატონის ერთადერთი ტიტულია „მეფის საყვარელი შვილი", სავარაუდოდ იგი გარდაიცვალა ახალგაზრდა. იგი არ მოიხსენიება არცერთ დოკუმენტში არც დედამისის ტიიას გარდაცვალების შემდეგაც. არსებობს ვარაუდიც, რომ ბაკეტატონი იგივე ნებეტაჰია, ამენჰოტეპ III-ის უმცროსი შვილი[1], მაგრამ ეს ვარაუდი არ დასტურდება. 

სხვა ვარაუდით, შესაძლებელია ბაკეტატონი არის ეხნატონისა და მისი მეორე ცოლის კიიას შვილი[2].

სქოლიო
------

1. ↑  Joyce Tyldesley: *Nefertiti — Egypt’s Sun Queen*
2. ↑  Dr. Marc Gabolde: The End of the Amarna Period
**ბალბოა** (ესპ. Balboa) — ქალაქ პანამის უბანი, რომელიც მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, პანამის არხის შესასვლელთან. 

ქალაქი ბალბოა დაარსებულია ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ, პანამის არხის მშენებლობის დროს. მას სახელი ეწოდა ესპანელი კონკისტადორის ვასკო ნუნიეს დე ბალბოას პატივსაცემად, ის იყო პირველი ევროპელი რომელსაც მიეწერება წყნარი ოკეანის აღმოჩენა. სახელი პანამის არხის ზონის ხელმძღვანელობას შესთავაზე პერუს ელჩმა პანამაში. 

ბალბოა დღისთვის წარმოადგენს ქალაქ პანამას პორტს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, რომელსაც აქვს პანამაკსის ზომის მშრალი დოკი. ასევ აკავშირებს ერთმანეთთან პანამის არხს და პანამის არხის რკინიგზას. ბალბოა რკინიგზის საშუალებით უკავშირდება კოლონის. 2012 წელს ბალბოა დასახელებული იყო ლათინური ამერიკის ყველაზე დაკავებულ პორტად.

ლიტერატურა
----------

For historical perspective see: 

* Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
* Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.

სქოლიო
------

1. ↑