recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ანტონომასია** — მეტონიმიის სახე, რომლის დროსაც ფრაზა ან ეპითეტი გამოყენებულია საკუთარი სახელის ნაცვლად (მაგალითად: „შემოქმედი" — ღმერთი), ან პირიქით, საკუთარი სახელი გამოყენებულია ზოგადი იდეის გამოსახატავად, როგორც არქეტიპული სახე. 

გვიანი შუა საუკუნეებისა და ადრეული რენესანსის პერიოდში ანტონომასიის ხშირი მაგალითი იყო ტერმინი „ფილოსოფოსის" გამოყენება არისტოტელეს ნაცვლად.

ანტონომასიის სტილისტური მიზანი შესაძლოა იყოს სახელების ან ფრაზების გამეორების შემცირება. 

ტერმინი მომდინარეობს ბერძნულიდან და „განსხვავებულ სახელდებას" ნიშნავს.

ცნობილი მაგალითები
------------------

### პიროვნებები

* „ფიურერი" — ადოლფ ჰიტლერი
* „როკ ენ როლის მეფე" — ელვის პრესლი
* „პოპის მეფე" — მაიკლ ჯექსონი
* „კაუდილიო" — ფრანსისკო ფრანკო
* „რკინის ლედი" — მარგარეტ ტეტჩერი
* „სასპენსის ოსტატი" — ალფრედ ჰიჩკოკი
* „პოპის დედოფალი" — მადონა

### პერსონაჟები

* „ბიჭი, რომელიც გადარჩა" — ჰარი პოტერი
* „დრაკონების დედა" — დეინერის ტარგარიენი
* „ბნელი რაინდი" — ბეტმენი

### ტოპონიმები

* „მარადიული ქალაქი" — რომი
* „დიდი ვაშლი" — ნიუ-იორკი

სქოლიო
------

1. ↑  თარგი:LSJ,თარგი:LSJ.
2. ↑  *Oxford English Dictionary*, *s.v.*
3. ↑  თარგი:EB1911
ფესტივალის ლოგო
**კოაჩელას ფესტივალი** (სრული სახელწოდება **კოაჩელას ველის მუსიკის და ხელოვნების ფესტივალი**, ინგლ. Coachella Valley Music and Arts Festival) — სამდღიანი მუსიკის და ხელოვნების ფესტივალი. ტარდება ყოველ წელს ინდიოში (კალიფორნია), კოაჩელას ველზე, კოლორადოს უდაბნოში. იგი დაარსდა 1999 წელს პოლ ტოლეტის და რიკ ვან სანტენის მიერ. ღონისძიების ორგანიზატორია Goldenvoice, AEG Live-ის შვილობილი კომპანია. ფესტივალზე ტრადიციულად წარმოდგენილია როკის, ჰიპ-ჰოპის, ინდის და ელექტრონული ჟანრების მუსიკა, ისევე, როგორც ინსტალაციები და ქანდაკებები. მუსიკალური ღონისძიებების გამართვის ძირითადი სცენებია Coachella Stage, Outdoor Theatre, Gobi Tent, Mojave Tent და Sahara Tent.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კოაჩელას ფესტივალი"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* არხი YouTube-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  კრომლინი, რიჩარდ (3 იანვარი, 2004). „Rick Van Santen, 41; L.A. Promoter Helped to Advance Punk Rock Bands". *Los Angeles Times*. ციტირების თარიღი: 8 ნოემბერი, 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**კოვალენტური ბმა** — ორ ატომს შორის ქიმიური ბმის ერთ–ერთი სახე, რომელიც ხორციელდება მათი საზიარო ელექტრონების ხარჯზე. კოვალენტური ბმა შეიძლება იყოს როგორც ერთგვარ ატომებს(H2, Cl2, N2) ისევე სხვადასხვა ატომებს(Si და C – SiC; H და O – H2O) შორის. კოვალენტური ბმით წარმოქმნილი მოლეკულა ან ქიმიური ნაერთი მტკიცეა, ახასიათებს ნაკლები ქიმიური აქტივობა(მაგალითად პარაფინულ ნახშირწყალბადებს), მაღალი სისალე(მაგ. კარბიდებს, სილიციდებს, ბორიდებს, ნიტრიდებს) და ცვეთამედეგობა.

სიგმა– და პი– ბმები
-------------------

სიგმა– და პი– ბმა კოვალენტური ბმის ტიპებია. ერთმანეთისგან განსხვავდებიან ელექტრონული სიმკვრივის განაწილებით და სიმეტრიით. მარტივი ბმები ქიმიურ ნაერთებში ჩვეულებრივ სიგმა(σ) ბმებია. ჯერად ბმებში მხოლოდ ერთია σ–ბმა. მაგალითად, სამმაგი ბმა(C≡C, N≡N) შედგება ერთი სიგმა და ორი პი(π)–ბმისგან.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქიმიური ბმა
* ვალენტობა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 571.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 323.
**კოვალევსკის კანონი** (რუს. Ковалевского закон) — ევოლუციის კანონზომიერება, რომლის თანახმად, ერთსა და იმავე შეგუებით ეფექტს ორგანიზმთა ერთმა და იმავე ჯგუფმა სხვადასხვა გზით შეიძლება მიაღწიოს. ორგანიზმების ნაწილი სწრაფად, უმთავრესად რაოდენობრივი ცვლილებების გზით ვითარდება, რის შედეგადაც მიიღება ახალ პირობებთან კარგად შეგუებული, მაგრამ შემდგომი პროგრესიული გარდაქმნის უნარს მოკლებული და, ამრიგად, ამოსაწყდომად განწირული ორგანიზაცია (ინადაპტიური ტიპი); ორგანიზმის მეორე ნაწილი ნელა, მაგრამ ღრმად, პრინციპულად, გარდაიქმნება, რის შედეგადაც ყალიბდება უფრო სრულქმნილი შეგუების ტიპები (ადაპტიური ტიპი). ეს კანოზომიერება დაადგინა ვლადიმერ კოვალევსკიმ ნამარხი ჩლიქოსნების კიდურების ჩონჩხის რედუქციის შესწავლისას (ინადაპტიური და ადაპტიური რედუქცია), შემდეგ კი იგი გამოვლიდა სხვა ორგანიზმების ფილოგენეზშიც. აღსანიშნავია, რომ კავალევსკის კანონი მას ქართველმა პალეობიოლოგ-ევოლუციონისტმა ლეო დავითაშვილმა უწოდა.

ლიტერატურა
----------

* *ნათაძე ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 571.
* Ковалевский В. О. Собр. научных трудов, т. 2, М. 1956;
* Давиташвили Л. Ш. В. О. Ковалевский, М. 1946.
გარი მილერი გადასცემს ვოლკერ შტრასეს „კნუთის პრემია-2008"
**კნუთის პრემია** — პრემია, რომელიც გადაეცემა ინფორმატიკის საფუძვლებში გამორჩეული წვლილისათვის და ატარებს ამერიკელი მეცნიერის კომპიუტერული მეცნიერებების დარგში დონალდ კნუთის სახელს.

ისტორია
-------

კნუთის პრემიის გადაცემა ხდება 1996 წლიდან და მოიცავს ფულად ჯილდოს — 5000 ამერიკულ დოლარს. პრემიას გადასცემს გამოთვლითი ტექნიკის ასოციაციის ალგორითმებისა და გამოთვლითი თეორიის სპეციალური ჯგუფი (ACM SIGACT) და IEEE-ს გამოთვლითი ტექნიკის მათემატიკური საფუძვლების ტექნიკური კომიტეტი. ჯილდოს გადაცემა ხდება გამოთვლითი ტექნიკის თეორიის ACM-ის სიმპოზიუმზე და ინფორმატიკის საფუძვლების IEEE-ს სიმპოზიუმზე მონაცვლეობით. ორივე ითვლება ყველაზე პრესტიჟულ კონფერენციად თეორიულ ინფორმატიკაში. კნუთის პრემიის მიმღები კონფერენციაზე წარადგენს თავის ლექციას. გიოდელის პრემიისგან განსხვავებით, რომელიც აღიარებს საუკეთესო ნამუშევარს, კნუთის პრემია ენიჭება ცალკეულ პიროვნებას ინფორმატიკის სფეროში თავისი საერთო გავლენისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Knuth Prize
* 2022 Knuth Prize Awarded to Noga Alon

სქოლიო
------

1. ↑  Knuth Prize
ვიშნუს თევზკაცად ინკარნაციის გამოსახულება ინდურ მითოლოგიაში.
**კაცთევზა** ანუ ძველბერძნული ტრიტონი არის ზღვის, მდინარის ან ტბის მკვიდრი, რომელსაც წელსქვემოთ თევზის ან გველთევზას დაბოლოება აქვს. კაცთევზებს როგორც ძველი მსოფლიოს, ასევე შუა საუკუნეების ევროპის მითებსა და ფოლკლორში ვხვდებით. მიუხედავად იმისა, რომ კაცთევზა ქალთევზას მამრობითი ვარიანტია, მათ შორის სასიყვარულო კავშირზე ძალიან ცოტაა ცნობილი. კაცთევზები ძველად ღონიერ და ბოროტ არსებებად წარმოედგინათ ევროპის ქვეყნებში, ისინი ქალთევზების დახმარებით ხომალდებს წყალმარჩხ ადგილებში იტყუებდნენ და შემდგომ თავს ესხმოდნენ.

კავკასია
--------

თეიმურაზ ბატონიშვილის ნაშრომში — „დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გეორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა", საუბარია ადამიან ამფიბიებზე.

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „Ⴀნფიბიას, რომელსა Ⴍანესადცა სახელ-სდებენ, ესე-იგი კაც-თევზს, რომლისათჳსცა ჰგონებდენ (ჯერეთ უსწავლელნი კაცნი Ⴀსირიელნი), რომელ ესე შედგმულ-არს ორთა სტიხიოთა ცხოველთაგან მიწიერისა დაწყლისა. ხოლო ესე არა თუ იყო ჭეშმარიტებით შედგმულ ორთა მიერ ცხოველთა (ესე იგი კაცისა და თევზისაგან); არამედ ესე Ⴀნჶიბიას არა რაჲმე სხვაჲ იყო, გარნა გამოცდილი კაცი ზღვასა შინა ცურვათა. Ⴈყო იგი კავკასიის მცხოვრებთაგანი კაცი, უგამოცდილესი გონიერებითა და საქმითა, ეგრეთვე სიმხნითა და კადნიერებითა." |
|  | (თეიმურაზ ბატონიშვილი, „დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგისა, რომელ არს სრულიად საქართველოისა", გვ. 4, სტატია 4) |

პოპულარობა
----------

ძველ გრავიურებსა და ნახატებზე კაცთევზები მრისხანე სახითა და სამკაპით შეიარაღებულნი არიან გამოსახულნი. ანტიკურ სამყაროში ფართოდ იყო გავრცელებული ტრიტონების ქანდაკებები. ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად, ხელოვნებიდან კარგა ხნით განიდევნა წყლის არსებებისა და ყოველგვარი მითიურის კულტი. მხოლოდ შუა საუკუნეების ხელოვნებაში განახლდა ზღვის სამყაროს პოპულარიზაცია, ხელახლა დაიწყეს ქალთევზებისა და მათი მამრი ვარიანტების გამოსახვა როგორც ტილოებზე, ასევე ქანდაკებად.
**ამსტერდამ-ნორდი** (ნიდერლ. Amsterdam-Noord) — ქალაქ ამსტერდამის ჩრდილოეთ რაიონი (borough). რაიონს ესაზღვრება ტბა IJ, რომლის ნაწილი მას ამსტერდამ-სენტრუმიდან გამოყოფს. რაიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება მუნიციპალიტეტები - Zaanstad (ქალაქი Zaandam), Oostzaan, Landsmeer და Waterland.

ტრანსპორტი
----------

ამსტერდამ-ნორდი ამსტერდამის დანარჩენ ნაწილთან დაკავშირებული არის მხოლოდ ერთი საავტომობილო ხიდი Schellingwouderbrug-ით, და სამი საავტომობილო გვირაბით: Coentunnel (დასავლეთი), IJtunnel (ცენტრი) და Zeeburgertunnel (აღმოსავლეთით). გარდა ამისა, ფეხით მოსიარულეთათვის და ველოსიპედებისთვის არსებობს 5 სამგზავრო ბორანი. ასევე, არსებობს ავტობუსის ხაზები, რომელიც ამსტერდამ-ნორდს აკავშირებს ამსტერდამ-ცენტრუმთან და ამსტერდამის სხვა ნაწილებთან. ასევე Purmerend-თან, Volendam-თან და Zaandam-თან.

იმის გამო, რომ რაიონი ფიზიკურად გამოყოფილია დანარჩენი ამსტერდამიდან, რაიონს არ ემსახურება ტრამვაი, მაგრამ 2018 წელს დაგეგმილია ჩრდილოეთ-სამხრეთის დამაკავშირებელი მეტროს ხაზის გაყვანა.

ამსტერდამ-ნორდის უბნები
-----------------------

* Banne Buiksloot
* Buiksloot
* Buikslotermeer
* Floradorp
* Kadoelen
* Landelijk Noord, სამეურნეო მიწები და სოფლები Durgerdam, Holysloot, 't Nopeind, Ransdorp, Schellingwoude და Zunderdorp
* Molenwijk
* Nieuwendam
* Nieuwendammerdijk en Buiksloterdijk
* Oostzanerwerf
* Overhoeks
* Tuindorp Nieuwendam
* Tuindorp Oostzaan

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ამსტერდამის რაიონები

სქოლიო
------

1. ↑   ქალაქი ამსტერდამი
**აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია** (აფხ. Апсны аекономика арeиара апартиа, რუს. Партия Экономического развития Абхазии (ЭРА)) — ოპოზიციური სეპარატისტული პარტია აფხაზეთში. დაარსდა 2007 წელს. პარტიის თავმჯდომარეა ბიზნესმენი, ბიზნეს–კლუბ "სოხუმი"–ს ხელმძღვანელი და აფხაზეთის სეპარატისტული პარლამენტის ყოფილი დეპუტატი, ბესლან ბუტბა. პარტიას აქვს 6 რეგიონალური და ერთი ცენტრალური განყოფილება ქ. სოხუმში.

ისტორია
-------

აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია დაარსდა 2007 წლის 26 სექტემბერს მისი პირველი კონგრესის მიმდინარეობის დროს. 25 დეკემბერს მოაწყო სადისკუსიო მრგვალი მაგიდა აფხაზეთში დემოგრაფიული სიტუაციის საკითხზე, რომელშიც მონაწილეობა აფხაზეთის ბევრმა სხვა სეპარატისტულმა პარტიამ მიიღო. 2008 წლის 30 იანვარს პარტიამ ხელი მოაწერა თანამშრომლობის ხელშეკრულებას აფხაზეთის სახალხო პარტიასთან, ერთ–ერთ უძველეს სეპარატისტულ პარტიასთან აფხაზეთში. პარტიამ დააფინანსა ბიბლიოთეკა ჭლოუში (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი), მწერალ ბაგრატ შინქუბას მშობლიურ სოფელში, რომელიც ხელახლა გაიხსნა 26 აპრილს. 2008 წლის 28 ნოემბერს ჩატარდა პარტიის მეორე კონგრესი, რომელსაც დაახლოებით 400 დელეგატი დაესწრო. კონგრესის მსვლელობის დროს ბესლან ბუტბამ დაგმო კორუპცია და გამჭვირვალობის ნაკლებობა აფხაზეთის მთავრობაში.
 2009 წლის 23 იანვარს პარტიამ მოაწყო სადისკუსიო მრგვალი მაგიდა 2009 წელს დაგეგმილ ე. წ. საპრექიდენტო არჩევნების თემაზე; მრგვალ მაგიდაში სხვა მრავალი პარტიის წარმომადგენლებმა მიიღეს მონაწილეობა. 2009 წლის 23 ოქტომბერს ჩატარდა პარტიის მეოთხე კონგრესი, რომლის დროსაც ბუტბა დასახელდა პრეზიდენტობის, ხოლო ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრი, ალმასბეი კჩაჩი – ვიცე–პრეზიდენტობის კანდიდატად.

პოლიტიკური საბჭოს წევრები
-------------------------

* აიდა აგრბა
* ვიტალი აჟიბა
* რომან აჯბა
* ბესლან ბუტბა
* ასლან ბარციცი
* გიორგი ბასარია
* თემურ ღინდია
* ნური ქვარჩია
* ადგურ კაკობა
* ალექსანდრე ნეპროშინი
* ლეონიდ ოსია
* იური პოპკოვი
* ირინა ტკაჩევა
* ბათალ ხაგუში
* მელიქ ხაჩალიანი
* ვიტალი შარია
* ჯამალ ეშბა
* ვიტალი ამიჩბა
* ნურბეი კამკია

სქოლიო
------

1. ↑  „Выпуск №486-487-488-489-490" (რუსული). აფსნიპერესი. 2007-12-25. ციტირების თარიღი: 2009-10-30.[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Кучуберия, Анжела (2008-01-30). „Партия экономического развития и Народная партия Абхазии договорились сотрудничать". кавказский узел. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-08-11. ციტირების თარიღი: 2010-09-26. (რუსული)
3. ↑  „Выпуск №138-139-140-141-142" (რუსული). აფსნიპერესი. 2008-04-16. ციტირების თარიღი: 2009-10-30.[*მკვდარი ბმული*]
4. ↑  „Выпуск № 586-587" (რუსული). აფსნიპრესი. 2008-11-28. ციტირების თარიღი: 2009-10-30.[*მკვდარი ბმული*]
5. ↑  „Выпуск №25-26-27" (რუსული). აფსნიპრესი. 2009-01-23. ციტირების თარიღი: 2009-10-30.[*მკვდარი ბმული*]
6. ↑  „Выпуск №509-510-511-512" (რუსული). აფსნიპრესი. 2009-10-23. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-04. ციტირების თარიღი: 2009-10-23.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტიის ოფიციალური ვებ-გვერდი (რუსული)
**არაკანის მთები** (ბირმ. ရခိုင်ရိုးမ; **რაქაინი**, **არაკან-იომა**) — ქედი დასავლეთ მიანმარში, ნაწილობრივ ინდოეთში. გადაჭიმულია სამხრეთით მოდინის კონცხიდან ჩრდილოეთით მანიპურის შტატამდე დაახლოებით 800 კმ-ზე. სიმაღლე 3053 მ-მდე (მწვერვალი ვიქტორია). არაკანის მთები ალპების ასაკის რთული აგებულების ანტიკლინორიუმია. ძირითადი ქედების ბირთვი აგებულია ტრიასული და ცარცული თიხა-ფიქლებით, ქვიშაქვებით და კვარციტებით; ფრთებზე პალეოგენური დანალექი ქანებია. 

არაკანის მთები უმთავრესად საშუალო სიმაღლისაა, უახლესი ტექტონიკური მოძრაობების შედეგად დანაწევრებულია და აზევებული. ჩრდილოეთით პარარელულ ქედებში მოქცეულია ღრმა ეროზიულ-ტექტონიკური ხეობები. სამხრეთისაკენ მთათა სისტემა ვიწროვდება და დაბალ (150-200 მ) ბორცვიან მწკრივად იქცევა. გამოიყოფა ნაგის ბორცვები, ჩინის მთები და პატკაის ქედი. დასავლეთი ქარპირა ფერდობები შემოსილია ტენიანი სუბტროპიკული ტყით, აღმოსავლეთ ფერდობებზე 1000 მ ზემოთ მარადმწვანე მუხა და ფიჭვია. არაკანის მთების აღმოსავლეთ კალთაზე არის ქრომიტების საბადო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არაკანის მთები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* არაკანის მთები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**აშრაფ ჯალალ-ოღლუ აბასოვი** (აზერ. Əşrəf Cəlal oğlu Abbasov დ. 23 მარტი, 1920, შუშა, აზერბაიჯანი — გ. 1992) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი. აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1963).

ბიოგრაფია
---------

იგი დაიბადა 1920 წლის 23 მარტს შუშაში მკერავის ღატაკ და დიდ ოჯახში. 7 წლიანი საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი აბარებს შუშას პედაგოგიურ მუშაკთა ფაკულტეტზე და ერთდროულად სწავლობს მუსიკალურ სკოლაში თარზე დაკვრის კლასში ჰამზა ალიევასთან.

1936 წელს აშჰრეფი ჩავიდა ბაქოში და აბარებს აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუსიკის კოლეჯში. ამ დროისათვის იგი ხალხურ ინსტრუმენტების ორკესტრში ჩაირიცხა, რომელსაც ცნობილი კომპოზიტორის და დირიჟორის სეიდ რუსტამოვი ხელმძღვანელობდა. მონაწილეობა მიეღო მოსკოვში აზერბაიჯანის ლიტერატურისა და ხელოვნების პირველ დეკედაში. ახალგაზრდა აშრაფის ნიჭიდან გამომდინარე, მუსიკალური სასწავლებლის ხელმძღვანელობის დახმარებით მესამე კურსის სტუდენტი ჩაირიცხა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 

თუმცა, 1939 წლის დეკემბერში იგი წითელ არმიაში იქნა გაწვეული. ჯარში იგი იყო 345-ე ქვეითი ბრიგადის სამხედრო -მუსიკალურ ორკესტრში, რომელიც ბელორუსში დისლოცირდებოდა, სადაც სამამულო ომის დაწყებას შეხვდა. სერჟანტი აშრაფ აბასოვი სერიოზულად დაიჭრა ქალაქ იელანიას მახლობლად, სოფელ ნოვოზასკისთან. რამდენიმე თვის განმავლობაში იგი ტომსკის სამხედრო ჰოსპიტალში იმყოფება. 

ავადმყოფობით დემობილიზებული, აშრაფ აბასოვი მიეკედლა თავის ნათესავებს შუშაში, სადაც მკურნალობა ორი წლის განმავლობაში. შუშაში მუშაობდა ადგილობრივი მუსიკალური სკოლის მასწავლებლად.

მალე ის დაბრუნდება ბაქოში და აგრძელებს სწავლას აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, სადაც სწავლობდა ისეთ ცნობილ პროფესორებთან, როგორებიც არიან ბ. ზეიდმანი და უზეირ ჰაჯიბეკოვი. 

1952 წელს დაამთავრა ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია (დაამთავრა საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამა), სადაც მან დაიცვა თავისი საკანდიდატო მ. ჩულაკის ხელმძღვანელობით და ხდება პირველი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, რომელმაც დაიცვა სამეცნიერო ხარისხი. ამის შემდეგ იგი ბაქოში მიემგზავრება და აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციის დეპარტამენტში პროფესორის ასისტენტად მუშაობს.

სხვადასხვა წლებში ხელმძღვანელობდა შუშას მუსიკალურ სკოლას და ბაქოს-მუსიკალურ კოლეჯს, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში ასაფ ზინალის სახელს ატარებდა. ოთხი წლის განმავლობაში მუშაობდა კონსერვატორიის რექტორის თანამდებობაზე, ამავე დროს, 15 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა კომპოზიციის კათედრას. დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აშრაფ აბასოვი
**ირჟი ტრნკა** (ჩეხ. Jiří Trnka; დ. 24 თებერვალი 1912, პლზენი — გ. 30 დეკემბერი, 1969) — ჩეხი მხატვარი, წიგნების ილუსტრატორი, სცენარისტი და რეჟისორი-ანიმატორი.[1]

ცხოვრება და შემოქმედება
-----------------------

საფლავი პლზენის ცენტრალურ სასაფლაოზე.
ფერწერას ეუფლებოდა იაროსლავ ბენდასთან, შემდეგ მუშაობდა იოსეფ სკუპას სახელობის პლზენის თოჯინების ტეატრში. თავდაპირველად თავს წარადგენდა, როგორც სასცენო მხატვარს, თუმცა, გარდა ამისა, დაკავებული იყო ქანდაკებით და გრაფიკით. მისი ნამუშევრები ამ სფეროებში ნაკლებად ცნობილია, ვიდრე ანიმაციური ფილმები და ილუსტრაციები. 1940-იანი წლების დასაწყიში მან დაიწყო თანამშრომლობა ადოლფ ზაბრანსკისთან საბავშვო ლიტერატურის ილუსტრირების სფეროში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში პრაღაში სასცენო და კოსტიუმების მხატვრის საქმიანობით დაკავდა. დააარსა სტუდია Jiří Trnka a Bratři v triku, რომელშიც შექმნა თოჯინური და ნახატი ანიმაციური ფილმები და მოიპოვა მსოფლიო აღიარება. ცხოვრების უკანასკნელ წლებში მუშაობდა ექსპო-67-ისთვის (მონრეალი) და ხშირად ქმნიდა ქანდაკებებს თუ ილუსტრაციებს.

მნიშვნელობა
-----------

ირჟი ტრნკა ითვლება ჩეხური და ჩეხოსლოვაკური ანიმაციის დამაარსებლად. კინოს მრავალი მკვლევარი თუ ისტორიკოსი მას თოჯინური ფილმების სფეროში უდიდეს პიროვნებად თვლის. მის მიერ დაგროვებული მხატვრის და რეჟისორის გამოცდილება, გადაწყვეტილებების ორიგინალურობა და სახეების მრავალფეროვნება ჩეხურ ანიმაციას სპეციფიკურ სახეს ანიჭებს. რეჟისორის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „ძველი ჩეხური თქმულებანი", „ყოჩაღი ჯარისკაცი შვეიკი" და „ზაფხულის ღამის სიზმარი". 1983 წელს გამოსული „ყოჩაღი ჯარისკაცი შვეიკი", რადკო პიტლიკის, ჩეხი ლიტერატურის ისტორიკოსის აზრით, არის იაროსლავ ჰაშეკის ნაწარმოებების საუკეთესო ეკრანიზაცია.[2].

წიგნების ილუსტრირებისთვის 1968 წელს ტრნკას გადაეცა „ჰანს კრისტიან ანდერსენის სახელობის პრემია"[3]. 1963 წელს მას მიენიჭა ჩეხოსლოვაკეთის სახალხო არტისტის წოდება.

სქოლიო
------

1. ↑  Sadoul, Georges, and Peter Morris. *Dictionary of film makers*. University of California Press, 1972. Page 255–56.
2. ↑  Радко Пытлик. Швейк завоёвывает мир / перевод В. А. Мартемьяновой, науч. ред. И. А. Бернштейн. — М.: Книга, 1983. — С. 230.
3. ↑  "Hans Christian Andersen Awards". International Board on Books for Young People (IBBY). Retrieved 2013-08-03.
**„აფხაზეთის საკათალიკოზო დიდი იადგარი"**, *„ბიჭვინთის იადგარი"* — დასავლეთ საქართველოს საკათალიკოსო (ბიჭვინთის) საყდრისათვის სხვადასხვა პირის მიერ გაწეული ღვაწლისა და შეწირულების აღნუსხველი ძეგლი, რომელიც ამასთან ერთად შეიცავს საკათალიკოსოს უძრავ-მოძრავი ქონების მფლობელობის სამართალებრივ ნორმებს, საგადასახადო და სასამართლო შეუვალობათა დამამტკიცებელ საბუთებს. „იადგარში" შესული მრავალი იურიდიული დოკუმენტი, შემონახული რედაქტირებული ან პირვანდელი სახით, თავის დროზე მოქმედი იყო. „იადგარი" შედგება ორი ნაწილისაგან: პირველი ანუ საკუთრივ „იადგარი" შედგენილია XVI-XVII საუკუნეების მიჯნაზე და საფუძვლად უდევს იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ის მიერ ბიჭვინთისათვის 1537-1565 წლებში დაწერილი „იადგარი", რომელსაც დამოუკიდებელი და პირვანდელი სახით ჩვენამდე არ მოუღწევია. მეორე ნაწილი შედგება XVII-XVIII საუკუნეების მეფეების, კათოლიკოსებისა და მთავრების შეწირულებათა საბუთებისაგან, რომლებიც შემონახულია სრულად ან ნაწილობრივ. „იადგარში" დაცული ცნობები საუკეთესო მასალაა საქართველოს ეკონომიკის, სოციალურის, სამართლისა და მატერიალური კულტურის ისტორიის შესასწავლად.

ლიტერატურა
----------

* *ლომინაძე ბ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 31.

* *ლომინაძე ბ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 252.
**ანგკორი** – IX-XIII საუკუნეების ხუროთმოძღვრული კომპლექსი ქ. სიემ-რეაპის მახლობლად კამბოჯაში. შეიქმნა ქმერების ფეოდალური სახელმწიფოს აყვავების პერიოდში. შემორჩენილია სატახტო ქალაქების იაშოდხარაპური (დაარსდა IX საუკუნის დასასრულს) და ანგკორ-თომის (XII საუკუნის დასასრული და XIII საუკუნე) ნანგრევები, ქვის ტერასები და სატაძრო ანსამბლები. ანგკორის ერთ-ერთი უდიდესი ანსამბლია ანგკორ-ვატი (1300 მ × 1500 მ, სიმაღლე 66 მ; დაახლოებით 113-1150 წლები). მთავარ ტაძარს გარს ერტყმის ტერასებად განლაგებული სვეტებიანი გალერეების 3 მწკრივი. ანგკორის კომპლექსში შედის აგრეთვე გეგმით კვადრატული ქ. ანგკორ-თომი (ფართობი 9 კმ²), რომლის ცენტრში აგებული ბაიონის ტაძრისაკენ ქალაქის კარებიდან ოთხი ქუჩა მიემართება. ბაიონის 54 კოშკი და ჭიშკრის 5 კოშკი შემკულია ადამიანის 2,4 მ-იანი სკულპტურული სახეებით. ანგკორში უხვად არის გამოყენებული ქვაში ნაკვეთი რელიეფი, ქანდაკება; ტაძრების გალერეების კედლები შემკულია ბატალური და საყოფაცხოვრები სცენების ამსახველი მოხატულობით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის სია აზიასა და ოკეანეთში

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ანგკორი***

* ქსე, ტ. 1, გვ. 437, თბ. 1975

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კამბოჯაში კამბოჯის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ანგკორი  • პრეაჰ-ვიჰეარის ტაძარი  • სამბორ-პრეი-კუკი |

 |
აღდგომის კუნძულის დროშა
1876—1888 წლებში არსებული დროშა
**აღდგომის კუნძულის დროშა** (რაპან. you Reimiro Reva) — აღდგომის კუნძულის ადგილობრივების, ეთნიკურად რაპანუის ხალხის ემბლემა, რომელიც არაოფიციალურად მისი მუნიციპალური და პროვინციული სიმბოლოცაა. 

რაპანუის ენაზე რემირო (დროშის ადგილობრივი სახელწოდება) აღნიშნავს ტორომიროს ხისგან დამზადებულ ყელსაბამს, რასაც ტომობრიობისა და მმართველობის სიმბოლოდ იყენებდნენ ტომთა ბელადები ანუ არიკიები რელიგიური ცერემონიებისას. იგი შედგება ნახევარმთვარის ფორმის ფიგურისგან, რომელსაც კიდეებზე განცალკევებულად ამოკვეთილი აქვს ორი ადამიანის სახე, რომლებიც ერთმანეთს უყურებენ. 

დროშია ადრეული ვერსიები გამოიყენებოდა 1876 — 1888 წლებში. წითელი ფერის რემირო გამოსახულია თეთრ ფონზე, რაც მანას ძალაუფლების სიმბოლოა. ძველ დროშაზე გამოსახული ოთხი შავი ანთროპომორფული ფიგურა კი გამოხატავს მითოლოგიურ ფრინველ მანუტარას, რომელიც კუნძულის სანაპიროებზეა გავრცელებული.

ამჟამინდელი დროშა მიღებულ იქნა 2006 წლის 9 მაისს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Flags of the World - Rapa Nui people (Chile) (ინგლისური)
* Flags of the World - Isla de Páscua prov. (Valparaíso region, Chile) (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑
**ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქეობა** — პიროვნების პოლიტიკური და იურიდიული სტატუსი, რომლის დროსაც მის უფლებებს იცავს ამერიკის შეერთებული შტატების კონსტიტუცია, ხოლო მას იმავე კონსტიტუციით განსაზღვრული ვალდებულებები გააჩნია აშშ-ის მიმართ.[1][2]

ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქე ავტომატურად ხდება ნებისმიერი აშშ-ის დაქვემდებარებაში მყოფ ტერიტორიაზე დაბადებული ინდივიდი (აშშ-ის 50 შტატის და კოლუმბიის ოლქის გარდა იგულისხმება აშშ-ის სხვა ტერიტორიებიც: პუერტო-რიკო, გუამი, ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები, ვირჯინის კუნძულები და სხვ.). ინდივიდის ნატურალიზაციისთვის უნდა დაიცვას შემდეგი პუნქტები:

* ინდივიდის ასაკი უნდა აღემატებოდეს 18 წელს (ეს პუნქტი არ მოქმედებს, თუ ინდივიდის ერთ-ერთი მშობელი უკვე არის აშშ-ის მოქალაქე).
* ინდივიდს უნდა ჰქონდეს ნაცხოვრები აშშ-ში ხუთი წლის განმავლობაში მუდმივი მაცხოვრებლის სტატუსით (თუ ინდივიდის ცოლი ან ქმარი აშშ-ის მოქალაქეა, ეს დრო სამ წლამდე მცირდება).
* ინდივიდი უნდა ფლობდეს „მაღალ მორალურ თვისებებს".
* ინდივიდმა უნდა წარმატებით ჩააბაროს ტესტი ინგლისური ენის და აშშ-ის ისტორიის ცოდნის დასამტკიცებლად.
* ინდივიდმა უნდა დადოს აშშ-ის ერთგულების ფიცი.

სქოლიო
------

1. ↑  3 different United States (Hooven & Allison vs Evatt).
2. ↑   *Black's Law 6th*,   გვ. 1533.
**იროდიონ ბეგიაშვილი** (დ. 31 იანვარი, 1909, ანაგა — გ. 8 იანვარი, 1991, პარიზი) — ქართველი არქიტექტორი.

ბიოგრაფია
---------

იროდიონმა სწავლა სიღნაღში დაიწყო და თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში გააგრძელა, არქიტექტურის ფაკულტეტზე. პოლიტიკურმა მოვლენებმა ხელი შეუშალა მისი გეგმების ასრულებას. 1924 წლის აჯანყებაში ბიძებთან ერთად ჯერ კიდევ სულ ყმაწვილკაცი იროდიონიც იღებდა მონაწილეობას. შემდეგ ბიძებს დამალვაში ეხმარებოდა. ამას დაერთო დედის გარდაცვალება, მამის განკულაკება, ოჯახისთვის ქონების ჩამორთმევა და შავ სიაში შეყვანა. მომავლის რწმენა დაკარგულმა იროდიონმა გადაწყვიტა დროებით საზღვარგარეთ წასულიყო. 1928 წლის ივნისის ბოლოს იროდიონ ბეგიაშვილმა მეგობრებთან ერთად გადალახა თურქეთის საზღვარი. სულ ექვსნი იყვნენ. თურქეთში ორ წელიწადს გაჩერდნენ და მძიმე შრომით ირჩენდნენ თავს. იროდიონს გვერდიდან არ შორდებოდა მასზე ორი წლით უმცროსი ბიძაშვილი დიმიტრი. საფრანგეთის ვიზაზე მათ უარი უთხრეს. ბოლოს და ბოლოს, 1931 წელს მიიღეს ურუგვაის ვიზა. ისინი გამგზავრებას დათანხმდნენ, მაგრამ როგორც კი მათი გემი მარსელს მიადგა, ნაპირზე გადმოვიდნენ და საფრანგეთში დარჩნენ უვიზოდ.

იროდიონი პარიზში დასახლდა და ურთიერთობა დაამყარა ქართულ ემიგრაციასთან. იგი თანამშრომლობდა სხვადასხვა ემიგრანტულ ჟურნალ-გაზეთებში. მაგალითად, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის საზღვარგარეთელი ახალგაზრდობის პარიზის კომიტეტის ჟურნალ „ახალ ივერიაში" დაბეჭდილია მისი წერილი: „ნაციონალიზმისკენ" და ნეკროლოგი „გრ. ნადარეიშვილი". მეორე მსოფლიო ომის დროს იროდიონ ბეგიაშვილი გერმანელების მხარეს იბრძოდა, „თამარ პირველის" რიგებში. 17 ქართველი ახალგაზრდისგან შედგენილი ეს ჯგუფი საიდუმლოდ და შერჩევით შეადგინა გერმანულმა კონტრდაზვერვამ, მიხეილ კედიას თანამშრომლობით. ჯგუფს ამზადებდნენ საქართველოში სამოქმედოდ, როგორც სადესანტო-სადივერსიო ნაწილს. 1980 წელს იროდიონმა დაწვრილებით აღწერა მისი ცხოვრების ეს ორწლიანი მონაკვეთი. მოგონებები „თამარ პირველის" წევრთა ბედზე გამოქვეყნებულია 1990 წლის ჟურნალ „ივერიაში".

მისი ოჯახური მდგომარეობიდან გამომდინარე, იროდიონ ბეგიაშვილი მარქსისტულ-ლენინური იდეოლოგიის შეურიგებელი მტერი იყო. იგი იზიარებდა ეროვნულ-დემოკრატთა იდეებს და ალბათ, ამოტომაც იყო, რომ მიხეილ ლაშქარაშვილმა სიკვდილის წინ მას მიანდო თავისი ბრძოლებისა თუ ემიგრანტული განცდების მოგონებათა წიგნი. იროდიონმა ნაშრომი საფუძვლიანად დაამუშავა, მაგრამ გამოქვეყნებას არ ჩქარობდა, რადგან ერიდებოდა უთანხმოებას, ისედაც დაპირისპირებულ ქართული ემიგრაციის რიგებში. იგი მუდამ ცდილობდა ემიგრაცია ერთსულოვანი ყოფილიყო. ბოლოს ავადმყოფობამ მიიყვანა ნაშრომის გამოქვეყნების გადაწყვეტილებამდე. 1990 წელს, მან ეს საქმე მიანდო ჟურნალ „რესპუბლიკას". იროდიონ ბეგიაშვილი გარდაიცვალა 1991 წლის 8 იანვარს, პარიზში. დაკრძალულია ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
----------

* ბეგიაშვილი, იროდიონ. როგორ დაიბადა "თამარ პირველის" ჯგუფი და როგორ დასრულდა მისი არსებობა // მხედარი. 1991. გვ.72-84; ივერია. პარ. 1990 გვ. 2-17
* ბეგიაშვილი ედითი. იროდიონ ბეგიაშვილი // გუშაგი. პარ. 1991 გვ. 88–89.
* შარაძე გ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკური ისტორია. წ. 2. თბ. 2001 560–564.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* იროდიონ ბეგიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კლოდია *Promptuarii Iconum Insigniorum*-დან
**კლოდია პულქრა** (ლათ. Clodia Pulchra; დ. დაახლ. ძვ. წ. 54) — წარჩინებული რომაელი ქალბატონი, მომავალი იმპერატორის, ავგუსტუსის პირველი ცოლი. სახალხო ტრიბუნის, პუბლიუს კლოდიუს პულქერისა და ფულვიას ქალიშვილი.[1] ეს უკანასკნელი, მოგვიანებით, ცოლად გაჰყვა მარკუს ანტონიუსს და კლოდიაც მისი გერი გახდა. კლოდიას ჰყავდა ორი ნახევარძმა: მარკუს ანტონიუს ანტილუსი და იულუს ანტონიუსი. 

მარკუს ანტონიუსი ფულვიას მესამე ქმარი იყო. იგი, კლოდიუს პულქერის მსგავსად, მოხარული იყო მიეღო ფულვიას ფული, რაც მას კარიერულ წინსვლაში დაეხმარებოდა. ძვ. წ. 44 წლის 15 მარტს კეისრის მკვლელობის შემდეგ, ანტონიუსმა ოქტავიანესა და ლეპიდუსთან ერთად მეორე ტრიუმვირატი ჩამოაყალიბა და პროსკრიფციები გამოსცა. პოლიტიკური ალიანსის განსამტკიცებლად, ფულვიამ ახალგაზრდა ოქტავიანეს ცოლად შესთავაზა კლოდია, ლეპიდუსმა კი თავისი ცოლის დისშვილი სერვილია. საბოლოოდ, ოქტავიანემ კლოდია აირჩია. 

მათი ქორწინების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი და კლოდიას შესახებაც მხოლოდ მცირე ინფორმაციაა შემორჩენილი. როდესაც ოქტავიანემ კლოდიასთან განქორწინება ითხოვა, ფულვიამ მოქმედებაზე გადასვლა გადაწყვიტა. მან თავის მაზლთან, ლუციუს ანტონიუსთან ერთად, იტალიაში რვა ლეგიონი შეკრიბა ანტონიუსის უფლებებისათვის ოქტავიანესთან საბრძოლველად, რაც, მოგვიანებით, პერუზიის ომის სახელით გახდა ცნობილი. ფულვიასა და ანტონიუსის არმიამ მცირე დროით რომის დაკავებაც კი მოახერხა, მაგრამ, საბოლოოდ, პერუზიისაკენ (თანამედროვე პერუჯა) დაიხია. ოქტავიანემ ისინი ძვ. წ. 41-40 წლების ზამთარში ალყაში მოაქცია და შიმშილობის შედეგად, აიძულა დანებებოდნენ. ფულვია სიკიონში გადაასახლეს, სადაც იგი უეცარი დაავადებით გარდაიცვალა. ოქტავიანე გაეყარა კლოდიას, რათა დაქორწინებულიყო სკრიბონიაზე, რომელმაც მას ერთადერთი შვილი, იულია გაუჩინა.[2] მისი ქორწინება კლოდიასთან ძალაში შესული არც არასდროს ყოფილა. ოქტავიანემ იგი დედამისთან დააბრუნა წერილითურთ, სადაც ფულვიას აუწყებდა, რომ მისი ქალიშვილი „ხელუხლებელი" იყო.[3]

კლოდია პულქრას შემდგომი ბედი უცნობია.

ლიტერატურა
----------

* Jochen Bleicken: *Augustus*. Fest, Berlin 1998, S. 141 und 706–707, ISBN 3-8286-0027-1. (გერმანული)
* Stein: *Claudius 390*. In: *Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft*. Bd. III 2, Stuttgart 1898, Sp. 2886f. (გერმანული)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Клодия Пульхра (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  სვეტონიუსი, *თორმეტი კეისრის ცხოვრება*, *ღვთაებრივი ავგუსტუსი*, 62
2. ↑  სვეტონიუსი, *თორმეტი კეისრის ცხოვრება*, *ღვთაებრივი ავგუსტუსი* 63
3. ↑  სვეტონიუსი, *თორმეტი კეისრის ცხოვრება*, *ღვთაებრივი ავგუსტუსი* 62; დიონ კასიუსი, *რომის ისტორია* 48. 5. 3.
**კირასირები** (ზუსტი თარგმანით „აბჯროსნები") — მძიმე კავალერიის სახეობა. კირასირები ეწოდათ ტანის დამცავი მძიმე აბჯრის, კირასის გამო, რომელსაც ისინი ბრძოლაში იცმევდნენ. კირასირი, როგორც ჯარის სახეობა XVI საუკუნეში გაჩნდა ევროპაში, როგორც მძიმე კავალერია, რომელსაც რაინდული ცხენოსნობა უნდა შეეცვალა. კირასირთა აბჯარი თავდაპირველად სხეულის 2/3 ფარავდა – თავიდან მუხლებამდე. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნეში კირასირთა აბჯარი მხოლოდ ტანს და თავს იცავდა. კირასირთა მთავარი იარაღი რაინდული ხმალი იყო, რომელიც შემდეგ მძიმე დაშნამ შეცვალა. კირასირთა ცხენები სხვა კავალერიისგან განსხვავებით უფრო მძიმეები და გამძლეები იყვნენ, რათა მებრძოლის აბჯრის სიმძიმისთვის გაეძლოთ. კირასირთა კორპუსში სამსახური ძალიან რთული იყო და იქ მხოლოდ ღონიერ და გამძლე ჯარისკაცებს იღებდნენ კირასირის მინიმალური სიმაღლე 170-180 სმ იყო.

ოცდაათწლიანი ომის დასაწყისში კირასირები მტერს ხმლებით არ ებრძოდნენ, ისინი მხოლოდ უახლოვდებოდნენ მათ და დამბაჩებიდან ესროდნენ, მაგრამ ომის ბოლო პერიოდში მიხვდნენ, რომ კირასირების ხელჩართული ბრძოლაში გამოყენება უკეთესი იქნებოდა. მძიმე კავალერია ქვეითი ჯარის ნამდვილი რისხვა გახდა. კირასირები გამოიყენებოდნენ მტრისთვის გამანადგურებელი დარტყმის მიყენებისთვის ბრძოლის რომელიმე უბანზე. XVIII საუკუნეში ევროპულმა სამეფოებმა შეიარაღებიდან მოხსნეს შუბოსანი და ხმლითა და ფარით შეიარაღებული რონდაშერები. ჯარის მთავარი ძალა ხაზებად დაწყობილი მსროლელთა რაზმები გახდა. ასევე შეიმუშავეს საბრძოლო წყობა „კარე", კვადრატული წყობა, რომლითაც შედარებით ადვილი იყო ცხენოსნების მოგერიება. იარაღის სროლის სისწრაფის განვითარების შემდეგ კირასირების აბჯარი შედარებით შემცირდა, რათა შეტევისას მეტი სისწრაფე განევითარებინათ. კირასირები აღარ იყენებდნენ დამბაჩების ზალპს და მტერს პირდაპირ ხმლებით უტევდნენ. განსაკუთრებული წარმატებით კირასირებს ნაპოლეონი იყენებდა. მაგალითად პრეისიშ-ეილაუს ბრძოლის დროს 1807 წელს მან მიურატის მეთაურობით კირასირთა მთელი კორპუსით შეუტია მოწინააღმდეგეს და გაარღვია მისი სამივე საბრძოლო ხაზი. ცეცხლსასროლი იარაღის განვითარებასთან ერთად კირასირები ნელ-ნელა სცილდებოდნენ ბრძოლის ველს. საბოლოოდ კირასირთა ნაწილები XIX საუკუნის მეორე ნახევრისთვის ქვეყნების უმეტესობაში დაშალეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„კირასირი"** ვიკისაწყობში.
* Napoleonic Cavalry: Cuirassiers, Dragoons
* Painting of a cuirassier regiment during the Napoleonic wars
* A detailed history of French cuirassier regiments
* Régiment Belge დაარქივებული 2011-01-28 საიტზე Wayback Machine.
* North American's 3rd Regiment დაარქივებული 2007-10-05 საიტზე Wayback Machine.
* Napoleonic Cavalry Association დაარქივებული 2012-02-11 საიტზე Wayback Machine.
**კორეის ეროვნული ფოლკლორული მუზეუმი —** სამხრეთ კორეის ნაციონალური მუზეუმია, რომელიც მდებარეობს სეულში, ჯონგონ-გუ-ში, გიოუნგბოკგუნგის სასახლეში, და იყენებს კორეის ხალხის ტრადიციულ ისტორიას, ისტორიული ობიექტების რეპლიკაციებს.

### ისტორია

მუზეუმი დააფუძვნა 1945 წლის 8 ნოემბერს აშშ-ის მთავრობამ და იგი გაიხსნა 1946 წლის 25 აპრილს ქალაქის ადმინისტრაციულ მემორიალურ დარბაზში. როდესაც მუზეუმი გაერთიანდა კორეის ეროვნულ მუზეუმთან , მისი 4,555 ხელოვნების ნიმუში შეგროვდა ამ უკანასკნელის მთა ნამანის ადგილას. 1975 წელს, როდესაც ეროვნული მუზეუმი გადაინაცვლა გონგბუკგუნგის პალასში , იგი გადავიდა თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შენობაში. 1993 წელს გაიხსნა მისი ამჟამინდელი ადგილსამყოფელი, რომელიც იყო კორეის ეროვნული მუზეუმის ყოფილი ადგილსამყოფელი. შენობის დიზაინი ეფუძნება სხვადასხვა ისტორიულ შენობებისას სამხრეთ კორეის ირგვლივ.

### კოლექცია

მუზეუმი მოიცავს სამ ძირითად საგამოფენო დარბაზს 98,000-ზე მეტი ნიმუშით: კორეის ისტორიაში წარმოდგენილია კორეის ძეგლების ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველი მასალები პრეისტორიული პერიოდისგან 1910 წელს ჩოსონის დინასტიის ბოლომდე; რომელიც მოიცავს: კორეის ცხოვრების სტილს, რომელიც გვიჩვენებს კორეის გლეხების ისტორიას უძველესი დროიდან; და კორეის სიცოცხლის ციკლს, რომელიც კორეის კულტურაში კონფუციანელობის ღრმა ფესვებს ასახავს და თუ როგორ გაზარდა ამ იდეოლოგიამ კულტურის საბაჟო უმეტესობა.

#### რესურსები ინტერნეტში

* 
* 
* 
* დაარქივებული 2019-03-16 საიტზე Wayback Machine.
**კორეის იმპერია** (კორ. 대한 제국) — გამოცხადებულ იქნა 1897 წლის ოქტომბერში ჩოსონის დინასტიის იმპერატორის გოჯონგის მიერ დონგახის გლეხთა რევოლუციის და გაბოს რეფორმების (1894 წლიდან 1895 წლამდე) შემდეგ, გათავისუფლებული ქვეყნით 1894-1896 წლებში. 1905 წლიდან კორეა გახდა იაპონიის პროტექტორატი ქვეყანა და 1910 წლის აგვისტოში კორეის ნახევარკუნძული იაპონიის მიერ ანექსირებული იყო კორეის იმპერიისა და მისი მონარქის დასასრულებლად და დაიწყო კორეაში იაპონიის კოლონიური მმართველობის 35 წლიანი დასაწყისი.კორეის იმპერიის დროს იმპერატორ გოჯონგმა დაათვალიერა სამხედრო, ეკონომიკის, მიწის სისტემის, განათლების სისტემის და სხვადასხვა ინდუსტრიების ნაწილობრივი მოდერნიზაცია და დასავლურიზაცია. იაპონია გვანგმუს რეფორმების მეშვეობით კორეის მოდერნიზაციისა და ინდუსტრიალიზაციის მცდელობას გაურბოდა და მას შემდეგ, რაც მებრძოლმა იტო ჰირობუმის მკვლელობის შემდეგ გადაწყვიტა კორეის იმპერიის ძალით მიერთება.

ისტორია
-------

### შესავალი

კორეა ჩოსონის დინასტიის დროს იყო ჩინეთის პერფუნქციური კლიენტი ცინის დინასტიის დროს დიპლომატიური მიზეზების გამო, მიუხედავად იმისა, რომ ჩოსონი მართავდა ჩინეთისაგან დამოუკიდებლად. XIX საუკუნის დასასრულს კორეაზე გავლენა სულ უფრო ფართო იყო ცინის დინასტიასა და იაპონიას შორის კონფლიქტების ფონზე. პირველმა ჩინეთ-იაპონიის ომმა აღნიშნა, რომ ჩოსონის სახელმწიფოს ჩარევის საშუალება მისცა, რადგან კონფლიქტის ბრძოლები მიმდინარეობდა კორეულ მიწაზე და მიმდებარე ზღვაში. მისი ახლად დაფუძნებული პრემანინაცია მომაკვდავი და სუსტი ცინის დინასტია, იაპონიაში დელეგატებმა მოლაპარაკება მოახდინეს შიმონოსკის ხელშეკრულებით ცინის დინასტიასთან. ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით, რუსეთის ქმედებების თავიდან აცილების მიზნით, იაპონიამ მიიტაცა ლიადოგონდის ნახევარკუნძული ცინი-სგან. თუმცა, რუსეთმა გააცნობიერა ეს შეთანხმება, როგორც ჩრდილოეთ ჩინეთის ინტერესების საწინააღმდეგო ქმედება და საბოლოოდ საფრანგეთმა და გერმანიამ მათ მხარეზე მიიტანეს განაცხადი, რომ ლიადოგონდის ნახევარკუნძული უნდა დაუბრუნდეს ჩინეთს. იმ დროს, იაპონია უძლური იყო ისეთი საგარეო ზეწოლის წინააღმდეგი, განსაკუთრებით ერებისაგან, რომლებიც ითვლებოდნენ ბევრად უფრო განვითარებულად და პოპულარულებად, და პრეტენზია ჰქონდათ ლიადოგონდის ნახევარკუნძულზე. ამ დროს სამი ქვეყნის ინტერესი (რუსეთი, საფრანგეთი, გერმანია) წარმატებებით იკვეთება, რუსეთი აღმოსავლეთ აზიაში კიდევ ერთ მთავარ ძალად იქცა, რომელმაც ცინის დინასტიის შეცვალა, როგორც ჩოსონის სასამართლოში მრავალი მთავრობის წარმომადგენელი მჭიდრო კავშირის გამოხატვა უფრო იაპონიის კორეის პოლიტიკაში ჩარევის თავიდან ასაცილებლად. დედოფალმა მინიმ, მეფე გოჯონგის მეუღლემ, აგრეთვე გააცნობიერა ეს ცვლილება და ოფიციალურად დაამყარა რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები იაპონიის გავლენის წინააღმდეგ. დედოფალმა მინიმ დაიწყო გამორკვევა, როგორც გასაღები უფრო მაღალი დონის კორეული კონტრშეტევის იაპონიის გავლენის წინააღმდეგ. იაპონია ხედავდა საფრთხეს დედოფლისაგან, და სწრაფად შეცვალა თავისი ელჩი კორეაში ლეიტენანტი გენერალ ვისკოუნთ მიურათი, დიპლომატთან იმპერიული იაპონური არმიის ფონზე. მან მოგვიანებით 1895 წლის 8 ოქტომბერს დედოფალ მინის მკვლელობა განახორციელა გეონჩეონგის სასახლეში, მეფის ოფიციალურ საძინებელ ოთახში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Great Revival Movement of 1907 And its Historical Impact on Korean Church[*მკვდარი ბმული*]
**კორეის ნახევარკუნძული** — ნახევარკუნძული აღმოსავლეთ აზიაში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 1 100 კმ-ზე, კონტინენტური აზიიდან წყნარ ოკეანეში. შემოსაზღვრულია იაპონიის ზღვით (*აღმოსავლეთით*), აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვით (*სამხრეთით*) და ყვითელი ზღვით (*დასავლეთით*). იაპონიის კუნძულებისგან გამოყოფს კორეის სრუტე. 

მეორე მსოფლიო ომის დასასრულამდე, კორეა წარმოადგენდა ერთიან პოლიტიკურ ერთეულს, რომელიც მთლიან ნახევარკუნძულს მოიცავდა. 1953 წელს, კორეის ომი სამხედრო ზავით დასრულდა, რომლის მიხედვითაც, ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნახევარზე ჩამოყალიბდა კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა, ხოლო სამხრეთ ნახევარზე — კორეის რესპუბლიკა.

თანამგზავრული ფოტო
კორეის ნახევრაკუნძულის ჩრდილოეთი საზღვრები ემთხვევა ჩრდილოეთ კორეის საზღვრებს მის მეზობლებთან — ჩინეთთან (*საზღვრის სიგრძე 1 416 კმ*) და რუსეთთან (*საზღვრის სიგრძე 19 კმ*). ეს საზღვრები ბუნებრივი საზღვრებს წარმოადგენს და გადის მდინარე იალუსა და მდინარე ტუმენზე. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, ნახევარკუნძულის მთლიანი ფართობი შეადგენს 220,847 კმ²-ს. 

ნახევარკუნძულს ჩრდილოეთ კორეაში უწოდებენ *ჩოსონ-პანდოს* (조선반도; 朝鮮半島), სამხრეთ კორეაში კი *ჰან-ბანდოს* (한반도; 韓半島).

კორეის ნახვევარკუნძულის 70 % მთებითაა დაფარული. უმაღლესი მწვერვალია მთა პეკტუსანი (2 744 მ).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კორეის ნახევარკუნძულის მდებარეობა, კორეის ოფიციალური ტურისტული გიდი დაარქივებული 2016-11-14 საიტზე Wayback Machine.
**კორეის რესპუბლიკის დროებითი მმართველობა** — ნაწილობრივ აღიარებული გადასახლებაში მყოფი მთავრობა, რომელიც იმყოფებოდა შანხაიში, ჩინეთში მოგვიანებით კი — ჩუნცინში, იაპონური კოლონიზაციის პერიოდში.

ისტორია
-------

კორეის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა
მთავრობა ჩამოყალიბდა 13 აპრილს 1919 წელს, 1 მარტის მოძრაობის შემდგომ, მაშინ, როდესაც კორეის ნახევარკუნძულზე იაპონიის კოლონიალური მმართველობა დაიწყო. 

მთავრობამ ვერ მიიღო აღიარება მსოფლიოს ძლიერი სახელმწიფოებისგან, გარდა აღიარების ზომიერი ფორმისა ჩინეთის ნაციონალისტური მთავრობისა და სხვა რამდენიმე მთავრობის მიერ, რომლებიც თავადაც გადასახლებაში იმყოფებოდნენ. 

მთავრობა ეწინააღმდეგებოდა კოლონიალურ მმართველობას კორეაში რომელიც 1910-1945 წლებში გრძელდებოდა. მათ შეიარაღებული წინააღმდეგობა გაუწიეს იაპონიის საიმპერატორო არმიას 1920-იან და 1930-იან წლებში და 1932 წლის აპრილში იერიში მიიტანეს იაპონიის სამხედრო ხელმძღვანელობაზე შანხაიში.

ამ ბრძოლამ კულმინაციას მიაღწია 1940 წელს, როდესაც შეიქმნა კორეის განმათავისუფლებელი არმია, რომელშიც არა მარტო კორეელები შედიოდნენ. მთავრობამ გამოუცხადა ომი აშისტური ქვეყნების ალიანსს იაპონიას და გერმანიას 1941 წლის 9 დეკემბერს და განმათავისუფლებელი არმია გაგზავნა ანტიფაშისტური ალიანსის გვერდით ჩინეთსა და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს კორეის განმათავისუფლებელი არმია ახორციელებდა იერეიშებს იაპონიის საიმპერატორო ჯარების წინააღმდეგ კორეაში ამერიკელების დახმარებით, მაგრამ იაპონიის კაპიტულაციამ 1945 წლის 2 სექტემბერს თავი აარიდა სიკვდილის დასჯის გეგმას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Korea Times* article "Provisional Government in Shanghai Resisted Colonial Rule" by Robert Neff

სქოლიო
------

1. ↑  *Sources of Korean Tradition*, vol. 2, *From the Sixteenth to the Twentieth Centuries*, edited by Yŏngho Ch'oe, Peter H. Lee, and Wm. Theodore de Bary, Introduction to Asian Civilizations (New York: Columbia University Press, 2000), 336.
**არალეგალური ბოლშევიკური სტამბები საქართველოში** — 1900 წლიდან საქართველოში მოქმედი სოციალურ-დემოკრატიული იატაკქვეშა სტამბები, სადაც იბეჭდებოდა პროკლამაციები, ბროშურები, გაზეთები და სხვა რევოლუციუტი ლიტერატურა. არალეგალური სტამბის ერთ-ერთი პირველი ორგანიზატორი საქართველოში ვლადიმერ კეცხოველი იყო. სტამბების ძირითად ფინანსურ წყაროს მუშათა შესატანი და სოციალურ-დემოკრატიული ორგანიზაციებიდან მიღებული ანარიცხები წარმოადგენდა.

1900 ზაფხულში რსდმპ თბილისის კიმიტეტმა მოაწყო ორი არალეგალური სტამბა ჩუღურეთსა და ნაძალადევში, სადაც იბეჭდებოდა მუშათა საგაფიცვო ფურცლები. 1902 წლის დამდეგს ი. სტალინისა და ს. თოდრიას ხელმძღვანელობით ბათუმში დაარსდა არალაგელური სტამბა, სადაც დაიბეჭდა ბათუმის სოციალურ-დემოკრატიული ჯგუფის ფურცლები და პროკლამაციები. იმავე წელს თბილისში დაარსდა რსდმპ თბილისის კომიტეტისა (დაიბეჭდა პროკლამაციები, ბროშურები, გაზეთი „ბრძოლა", № 4) და „სომეხთა სოციალურ-დემოკრატიული კავშირის" (დაიბეჭდა გაზეთი „პროლეტარიატი", № 1) სტამბები, ხოლო 1903 — ავლაბრის სტამბა.

ლიტერატურა
----------

* *გეგეშიძე ზ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 536.
კანაუჯის სამკუთხედი — სამი იმპერიის შეჯახების გეოგრაფიული წერტილი
**კანაუჯი** — ქალაქი,  უტარ-პრადეშის შტატის იმავე სახელწოდების მქონე ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე განგის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 139 მ. ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან „კანიაკუბია" (ინგლ. Kanyakubja), რაც თარგმანში ნიშნავს — „ქალწულის კეხს"

კანაუჯის სამკუთხედი
-------------------

შუა საუკუნეებში ჰარშას დინასტიის მმართველობისას კანაუჯი წარმოადგენდა სახელმწიფოს დედაქალაქს. VIII—X საუკუნეებში იგი ხდება სამი დინასტიის შეჯახების საგანი — გუჯარა–პრატიხარების, პალას და რაშტრაკუტების. მრავალი ისტორიკოსი ამ მოვლენას უწოდებს ქალაქის დაუფლებისათვის „სამმხრივ ბრძოლას". თავდაპირველად ერთმანეთს ებრძოდა სამივე დინასტია. საბოლოოდ, ქალაქი დარჩათ გუჯარა–პრატიხარებს.

ისტორიული ძეგლები
-----------------

ნაგებობათა გრანდიოზულობას ამტკიცებს ის ფაქტი, რომ ნანგრევები გაშლილია ხუთ სხვადასხვა მიმდებარე სოფელში, რომელიც წარმოქმნის 6 კმ დიამეტრის ნახევარწრეს. ყველა ინდუსური ტიპის ნაგებობა განადგურდა, შემორჩა მხოლოდ "დიდი მეჩეთი", რომელიც აგებულია 1406 წელს იბრაჰიმ შაჰის მიერ.

დემოგრაფია
----------

2011 აღწერის მონაცემებით (რომლის თანახმად ინდოეთი უმსხვილესი სახელმწიფო გახდა სახელმწიფოს ისტორიაში), კანაუჯში ცხოვრობს 71530 ადამიანი. მათ შორის 53 % შეადგენს მამრობითი სქესი, 47 % — ქალები. წიგნიერების დონე ქალაქში შეადგენს 58 %, ქვეყნის მიხედვით საშუალო დონეზე დაბლა დგას (59,5 %). ამასთან, განათლების დონე მამაკაცებში შეადგენს 64 %, ქალებში — 52 %. კანაუჯის მოსახლეობის 15 % შეადგენს 6 წლამდე ასაკის ბავსვები.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კანაუჯის ოლქის ოფიციალური საიტი
* კანაუჯის ისტორია: ისლამური დაპყრობები (Rama Shankar Tripathi)
* კანაუჯი – ინდური სუნამოს ცენტრი
**ახშადების ხატი** — არქიტექტურული ძეგლი  ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ახალგორის მიდამოებში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.

ახშადურის წმ. გიორგის ეკლესიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2,5 კმ-ში მდებარეობს სამონასტრო კომპლექსი "ახშადების ხატი", რომელიც დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ წაგრძელებულ სწორკუთხა გეგმის მძლავრ გალავანშია მოთავსებული. მონასტრის კომპოზიციურ ცენტრს წარმოადგენს მაღალი ცალნავიანი დარბაზული ეკლესია გვიანი ხანის დასავლეთი მინაშენით.
ეკლესია ფიქალის, რიყისა და შირიმის ქვითაა ნაგები. სავარაუდოა, რომ კარგად დამუშავებული შირიმის ქვები ძველი ეკლესიის ფრაგმენტებს წარმოადგენს. ქვის წყობა ფასადებზე უსისტემოა, მაგრამ ხატოვანი.
შენობის გადახურვა მთლიანად ჩაქცეულია და ყრია ეკლესიის კედლებთან, თუმცა დასავლეთის კედლის ფრონტონის მოხაზულობიდან ჩანს, რომ სახურავი ნახევარწრიულ კამარას ეჭირა. კოლოფისებრი აბსიდი დარბაზისაგან იყოფა მხრებით. გადარჩენილია საკურთხევლის კონქი, რომელშიც შეიმჩნევა ფრესკის კვალი; ამჟამად მასში სიუჟეტის გარჩევა შეუძლებელია. ეკლესიის ინტერიერში გეგმას მთელ პერიმეტრზე შემოუყვება ხარისხი, რომელსაც დასავლეთიდან შემოსასვლელი კარი წყვეტს, ხოლო აღმოსავლეთიდან საკურთხევლის ცენტრში კედელთან მიდგმული ტრაპეზის ქვა. საკურთხეველში ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. შედარებით მომცრო ნიშებია დარბაზის გრძივ კედლებში, პირდაპირ საკურთხევლის მხრებთან. ამ ნიშებს ზემოთ შერჩენილია კანკელის ბუდეები.
ეკლესია განათებულია ოთხი სარკმლით: ორი მათგანი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი, თითო კი დასავლეთით და აღმოსავლეთით. სარკმელთა ჭრილები იმდენად ვიწროა, რომ გარედან მათი აღქმა ძნელდება.
გვიანი ხანის მინაშენს, რომელიც ეკლესიას დასავლეთიდან ეკვრის, შესასვლელი აქვს სამხრეთიდან, დასავლეთ კედელში კი გაჭრილია ერთი სარკმელი. მინაშენის გადახურვა მთლიანად ჩამონგრეულია.
ეკლესიის გარშემო, გალავნის კედელთან შეიმჩნევა ნაგებობათა კვალი. ამჟამად, დანგრეული ნაგებობიდან აღსანიშნავია კარიბჭე, რომელიც გალავნის დასავლეთ კედელშია ჩართული. შემორჩენილი ნაწილის მიხედვით შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ის თაღოვანი უნდა ყოფილიყო. კარიბჭე მასიურია და სავარაუდოა, რომ მასზე სამრეკლო იდგა.
გალავნის გარეთ ერთადერთი თაღოვანი ნაგებობაა, რომელიც თავის დროზე შელესილი ყოფილა. თაღი ჩამოქცეულია, მაგრამ შემორჩა მისი ერთი ქუსლი. ნაგებობის თავდაპირველი ფუნქციის დადგენა ძნელია.
"ახშადების ხატის" სამონასტრო კომპლექსის მდგომარეობა მეტად მძიმეა. მისი ძირითადი ნაწილი დანგრეულია. ტერიტორია მთლიანად დაფარულია ნანგრევებითა და ხშირი მცენარეულობით, რაც ხელს უშლის ძეგლის საფუძვლიან აღწერას, აზომვას და ფოტოფიქსაციას.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 19-21
**კლოდ სტოქსი** (ინგლ. Claude Bayfield Stokes; დ. 27 ოქტომბერი, 1875, მუსორიე, ინდოეთი — გ. 7 დეკემბერი, 1948, ლონდონი) — დიდი ბრიტანეთის ინდოეთის არმიის ოფიცერი, დიდი ბრიტანეთის უმაღლესი კომისარი სამხრეთ კავკასიაში.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ინდოეთში, ბრიტანელის ოჯახში. განათლება წმინდა ჯონის სკოლაში და სანდჰურსტის სამეფო სამხედრო აკადემიაში მიიღო. 1895 წლიდან მსახურობდა ბრიტანეთის არმიის ინდოეთის ნაწილებში. 1907-1911 წლებში იყო დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ატაშე თეირანში და დახმარებას უწევდა პრობრიტანულ პოლიტიკურ ძალებს. პირველი მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა ბრიტანეთის ინდოეთის სამხედრო ნაწილებს. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს ხელმძღვანელობდა ბაქოში განლაგებული ბრიტანეთის არმიის ნაწილებს. 1920 ამიერკავკასიაში ბრიტანეთის უმაღლესი კომისრის, ოლივერ უორდროპის, გადადგომის შემდეგ ეს პოსტი პოლკოვნიკმა სტოკსმა დაიკავა. 1920 წლის 28 სექტემბერს ახლად დანიშნული უმაღლესი კომისარი თბილისში ჩამოვიდა, მას დახვდა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე კონსტანტინე საბახტარაშვილი და სამხედრო მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი, გენერალი ალექსანდრე გედევანიშვილი. თბილისში პოლკოვნიკ სტოკს შეხვდა იმხანად თბილისში მყოფი ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი მაკდონალდი და საქართველოს დახმარება სთხოვა. უმაღლეს კომისარს თბილისში მინისტრთა კაბინეტის წევრებმა საზეიმო ვახშამი გაუმართეს. მალევე სტოკსი ნოე ჟორდანიას შეხვდა და დადებითი განწყობა არ დამალა საქართველოსადმი. მის მიერ ლონდონში გაგზავნილი ანგარიშები აშკარა პროქართული ხასიათისაა. 1921 თებერვლამდე ასრულებდა უმაღლესი კომისრის მოვალეობას. საბჭოთა რუსეთის მიერ ამიერკავკასიის ოკუპაციის შემდეგ დაუბრუნდა ინდოეთის არმიას. 1931-1940 წლებში იყო ბრიტანეთის ვიცე-კონსული საფრანგეთის ქალაქ ნიცაში.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 419-420.
* ბ. კობახიძე, საქართველოს საკითხი პარიზის საზავო კონფერენციაზე, ისტორიის დოქტორის აკადემიური ხარისხის მოსაპოვებლად წარმოდგენილი დისერტაცია, თსუ, 2015;
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა", 1920, №220.
კეიპ-ბრეტონის სატელიტური ფოტო.
**კეიპ-ბრეტონი** (ფრანგ. île du Cap-Breton) — კუნძული ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლში ჩრდილოეთ ამერიკაში. ეს სახელი შეესაბამება ფრანგულ სიტყვა „ბრეტანს". 

კეიპ-ბრეტონის კუნძული შედის კანადის პროვინციის ახალი შოტლანდიის შემადგენლობაში. თუმცა ის ფიზიკურად გამოყოფილია ახალი შოტლანდიის ნახევარკუნძულს, მცირე სიგრძის კანსოს სრუტის მეშვეობით. ნახევარკუნძულის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქი კანსო, სწორედ ამ ქალაქიდან ხორციელდევა უმოკლესი დაკავშირება კუნძულზე. კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი ყველაზე მეტადაა დაცილებული კონტინენტს, ხოლო კუნძულის დასავლეთი და სამხრეთი სნაპიროები მდებარეობს წმინდა ლავრენტის ყურის ზოლში. ჩრდილოეთში მდებარე კუნძულებისგან კეიპ-ბრეტონი გამოყოფილია კაბორტის სრუტის მეშვეობით. 

კუნძულზე მდებარეობს, ახალი შოტლანდიის რვა რაიონიდა ოთხი: კეიპ-ბრეტონი, ინვერნესი, რიჩმონდი და ვიქტორია. 2001 წელს ჩატარებული აღწერის შედეგად აქ ცხოვრობს 147,454 "კეიპ-ბრეტონელი"; დაახლოებით 16% არის ადგილობრივი მოსახლე. მოსახლეობის 95 % არის თეთრკანიანი. აღმსარებლობის მიხედვით აქ მცხოვრებთა 47,3 % ანგლიკანელია, კათოლიციზმის აღმსარებელთა რაოდენობა შეადგენს 22,1 %, ხოლო პროტესტანტობის 2,65 %.

გეოგრაფია
---------

კუნძულის ფართობი შეადგენს 10,311 კვადრატულ კილომეტრს (3,981 კვ.კმ), მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მხრივ 77-ე ადგილი უკავია, ხოლო კანადაში მას მეთვრამეტე ადგილი აქვს. კუნძულის სანაპირო ზოლი კლდოვანია, ხოლო კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ტყის ვრცელი საფარი. 

1936 წელს აქ დაარსდა კეიპ-ბრეტონის ზეგნის ეროვნული პარკი, მას 949 კმ² ფართობი ტერიტორია უკავია. კეიპ-ბრეტონის ჰიდროგრაფიული ქსელით საკმაოდ მდიდარია. კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ტბა ბრა-დ'ორი, ეს ტბა მცირე ზომის მდინარეების მეშვეობით უკავშირდება ოკეანეს. მტკნარი წყლის დიდი მარაგითაა ცნობილი ტბა აინსლი, სწორედ ამ ტბაში ჩაედინება მდინარე მარგარესი. კუნძულზე მრავლადაა სხვა მცირე ზომის მდინარეებიც.

ფოტო გალერეა
------------

* 
* ბრა-დ'ორის ტბის სანაპირო, ხედი მთა მარბლიდან.ბრა-დ'ორის ტბის სანაპირო, ხედი მთა მარბლიდან.
* კანსოს სრუტის სანაპირო ზოლი.კანსოს სრუტის სანაპირო ზოლი.
* კეიპ-ბრეტონის ზეგნის ეროვნული პარკიკეიპ-ბრეტონის ზეგნის ეროვნული პარკი
* სმლერის სანაპირო, კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილშისმლერის სანაპირო, კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში

ინტერმეტ რესურსები
------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Cape Breton Island***

* Cape Breton Wireless Heritage Society
* Province of Cape Breton Island დაარქივებული 2008-02-18 საიტზე Wayback Machine.
* Flags of Cape Breton Island, on Flags of the World.net website


|  |  |
| --- | --- |
| კანადის დროშა | *ეს სტატია კანადისა და კანადელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |