recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ქრისტოდულე ფილოსოფოსი** – ქართველი მართლმადიდებელი წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 18 აგვისტო, ახალი სტილით - 31 აგვისტო.

ცხოვრება
--------

ღირსი მამა ქრისტოდულე ფილოსოფოსი XII საუკუნის იმ წმინდა მამათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომელთა ცხოვრებამ და მოღვაწეობამ წარუშლელი კვალი დატოვა ეკლესიისა და ერის ისტორიაში.

ცნობილი საეკლესიო მწერლისა და ფილოსოფოსის, არსენ ვაჩეს ძის „დოგმატიკონში" გვხვდება ერთი ანტიმაჰმადიანური საპოლემიკო თხზულება, რომელსაც ასეთი სათაური აქვს: „ჴსენებაჲ სიტყვისგებისაჲ და სასჯელისაჲ სჯულისათჳს ქრისტიანეთაჲსა და სარკინოზთა". აქ მოთხრობილ ამბავს ავსებს იოანე ბატონიშვილის „კალმასობა", რომელშიც გვაქვს ცნობები „მამისა ქრისტოდულე ოსად წოდებულისათჳს".

ამ ცნობების მიხედვით, მამა ქრისტოდულე იყო მონაზონი, წარჩინებულთაგან და კეთილშობილთა ძირთაგან აღმოსრული. ქრიტოდულე ფილოსოფოსი ყოფილა, წმინდა წერილში ღრმად ჩახედული, არაბულ და სპარსულ ენებში განსწავლული და ყურანის მცოდნე.

როცა საქართველოში სპარსთა ხელმწიფე იამამე შემოიჭრა, თბილისში იგი უომრად შემოუშვეს, რისთვისაც უსჯულო მეფე მათ კეთილად მოექცა და „მრავალთა მიანიჭა საბოძვარნი".

ერთხელ იამამემ შეკრიბა ქართველნი და სარკინოზნი. მათ შორის იყო ქართველი ბერი ქრისტოდულეც. მასა და სარკინოზებს შორის ამ კრებაზე პაექრობა გაიმართა. ბერს შეეკამათა ჯერ თვით იამამე ხელმწიფე, რომელიც ძლეულ იქნა, შემდეგ მას შეენაცვლა ვინმე მოგვი, ვარსკვლავთმრიცხველი. ისიც რომ ვერას გახდა, მოუწოდეს „კაცსა ვისმე მოძღუარსა და სიტყჳს მეცნიერად საგონებელსა", რომელიც თითქოს უფრო მომზადებული იყო საპაექროდ. კამათი წარმოებდა შემდეგი საკითხების ირგვლივ: აზრი და მნიშვნელობა ქრისტიანთა ბერმონაზვნობისა; იესო ქრისტეს ღვთაება და განხორციელება; არის თუ არა მუჰამედი ჭეშმარიტი წინასწარმეტყველი. ბერს თავისი არგუმენტები მოჰყავდა როგორც საღვთო წერილიდან, ისე ყურანიდან. მან სძლია მეტოქეებს, რომელნიც „შეკდიმებულ და სირცხვილეულ" დარჩნენ.

მიტროპოლიტი ტიმოთე გაბაშვილი თავის „მიმოსვლაში" აღწერს ათონის მთაზე მოგზაურობას, მოიხსენიებს იქ მოღვაწე მამებს და წერს: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„...და იყო მუნ დაყუდებული ქართველი ანთიმოს ჯავახი, შორად მყოფი სენაკებსა, ესე არა გამოვიდოდის სენაკით ფრიადისა შიშვლოებისა და უპოვარებისა მისისათვის. და იყო სხუა ქართველი, გერმანე ატოცელი სამარლანაშვილი და კვალად ფცელი გერასიმე და იმერელი, საქარელი ხრისტოდულო და კვალად პატიოსანი და დაყუდებული კახი, საალავერდელო გრიგოლი, ფრიად პატიოსანი მონაზონებითა"." |
|  |  |

სავარაუდოა, რომ საქართველოში მოღვაწე ბერი შემდგომ ათონს გაემგზავრა, ქართველთა მონასტერში და აღესრულა კუნძულ პატმოსზე.

ლიტერატურა
----------

* „ქართველი წმიდანთა ცხოვრებანი", თბილისი, 2004 წ.
**ფერდინანდ მარკოსი** (დ. 11 სექტემბერი 1917, სარატი, ფილიპინები — გ. 28 სექტემბერი, 1989, ჰონოლულუ, ჰავაი, აშშ) — ფილიპინების პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1965-1986 წწ.

დაიბადა 1965 წელს ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში. 1939 წელს დაამთავრა ფილიპინების სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული კოლეჯი და მიიღო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომის აღმოსავლეთ აზიის ფრონტზე და ომი დაასრულა მაიორის ტიტულით. 

ფილიპინების დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ 1946-1948 წლებში მსახურობდა პრეზიდენტ მანუელ როხასის ტექნიკურ მრჩევლად. 1959 წელს აირჩიეს სენატში. 1963-1965 წლებში იყო სენატის თავმჯდომარე. 1965 წელს პრეზიდენტის თანამდებობაზე წამოაყენა კანდიდატურა. ამავე წლის 30 სექტემბერს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 1969 წელს აირჩიეს მეორე ვადით. 1972 წელს გაუარესდა ურთიერთობა მარკოსს და ქვეყნის სენატსა და პოლიტიკურ პარტიებს შორის. ასეთ ვითარებაში 1972 წელს გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა და შეცვალა კონსტიტუცია. 1973 წელს მიიღო ახალი კონსტიტუცია. ციხეში გააგზავნა ძალიან ბევრი პოლიტიკური მოწინააღმდეგე, მათ შორის ლიბერალური პარტიის თავმჯდომარე ბენინიო აკინო, რომელიც მოკლეს 1983 წელს, უამრავი მოღვაწე საზღვარგარეთ გაიქცა.

1974 ქვეყანაში მოახდინა კომუნისტური პარტიის ლეგალიზაცია, კომუნისტები გამოუშვა ციხიდან, ხოლო პარტიამ შეწყვიტა შეიარაღებული ბრძოლა ხელისუფლების წინააღმდეგ. 

1986 წელს გაიმართა ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელზეც გამარჯვებულად კვლავ მარკოსი გამოცხადეს. მისი მოწინააღმდეგე იყო ბენინიო აკინოს ქვრივი კორასონ აკინო, რომელიც სათავეში ჩაუდგა სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის მოძრაობას, რასაც 1986 წლის თებერვალში მოჰყვა მარკოსის მმართველობის დამხობა. მარკოსი გაიქცა ჰონოლულუში, სადაც გარდაიცვალა 1989 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Bantayog ng mga Bayani დაარქივებული 2018-07-16 საიტზე Wayback Machine.  - Monument to the Heroes & victims of martial law during the Marcos regime
* Philippine government website on the country's presidents საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია აგვისტო 4, 2008)
* Marcos Presidential Center საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია სექტემბერი 23, 2004)
* Heroes and Killers of the 20th century: killer file: Ferdinand Marcos დაარქივებული 2006-08-23 საიტზე Wayback Machine.
* 

* ფერდინანდ მარკოსი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ფილიპინების პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| პირველი რესპუბლიკა | 
ემილიო აგინალდო | Seal of The President |
|  |
| თანამეგობრობა | 
მანუელ კესონი · სერხიო ოსმენია · მანუელ როხასი |
|  |
| მეორე რესპუბლიკა | 
ხოსე ლაურელი |
|  |
| მესამე რესპუბლიკა | 
მანუელ როხასი · ელპიდიო კირინო · რამონ მაგსაისაი · კარლოს გარსია · დიოსდადო მაკაპაგალი · ფერდინანდ მარკოსი |
|  |
| მეოთხე რესპუბლიკა | 
ფერდინანდ მარკოსი · კორასონ აკინო |
|  |
| მეხუთე რესპუბლიკა | 
კორასონ აკინო · ფიდელ რამოსი · ჯოზეფ ესტრადა · გლორია მაკაპაგალ-აროიო · ბენინიო აკინო · როდრიგო დუტერტე · ბონგბონგ მარკოსი |

 |
**ცინდაო** (ჩინ. 青岛市) — სუპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქი აღმოსავლეთ ჩინეთში, შანდუნის პროვინციაში. 2014 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 9,046,200 ადამიანი. ფართობი 11,067 კმ². 

მდებარეობს შანდუნის ნახევარკუნძულზე, პეკინიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 555 კილომეტრში. დიდი საზღვაო ნავსადგური ყვითელი ზღვის ძიაოჯოუვანის უბეში. სატრანსპორტო კვანძი. წარმოადგენს ზღვისპირა კურორტს. 

1984 წელს ქალაქი „ღია პორტად" გამოცხადდა. არის ოკეანოგრაფიის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი, რომელიც 1924 წელს დაარსდა. საზღვაო მუზეუმი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ყვითელი ზღვა, ჩრდილოეთით საქალაქო ოლქი იანტაი, ხოლო დასავლეთით საქალაქო ოლქი ვეიფანი. ცინდაოს ცენტრიდან 40 კილომეტრში მდებარეობს მთა ლაოშანი, რომლის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 1 132,7 მეტრი. 

დამახასიათებელია ნოტიო მუსონური კლიმატი. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს +12,4 °C-ს. ზაფხულში დახშული ჰაერია, ხშირია წვიმა, აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 25,3 °C, ზამთარში ნიშანდობლივია ძლიერი ქარები, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა −0,9 °C. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობაა 720 მმ. 

XIX საუკუნის 90-იან წლებამდე ცინდაო პატარა დასახლება იყო. 1897 წელს გერმანიამ მიიტაცა ძიაოჯოუვანის უბე და ცინდაო პირველხარისხოვან სამხედრო-საზღვაო სიმაგრედ გადააქცია. პირველი მსოფლიო ომის დროს ალყის (1914 წლის სექტემბრიდან) შემდეგ, 1914 წლის 7 ნოემბერს ცინდაო დაიკავეს იაპონია-ინგლისის ჯარებმა. ვაშინგტონის კონფერენციის 1921-22 წლების გადაწყვეტილებით ჩინდაო ჩინეთს დაუბრუნდა. 

1937-45 წლებში იაპონელ დამპყრობლების წინააღმდეგ ჩინეთის ხალხის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ომის დროს ცინდაო იაპონიამ მიიტაცა. 1945 წლის ოქტომბრიდან აშშ იყენებდა სამხედრო-საზღვაო ბაზად. ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მიერ ცინდაოს განთავისუფლების შემდეგ აშშ იძულებული შეიქმნა 1949 წელს დაეტოვებინა ცინდაო. ქალაქში საუბრობენ ჩინური ენის ცინდაოს დიალექტზე. 1994 წლის თებერვალში ცინდაო შეიყვანეს ჩინეთის 15 ყველაზე მთავარი ქალაქის სიაში.

ცინდაო ჩინეთის უმსხვილესი ეკონომიკური ცენტრია. ქალაქის რეგიონული ეკონომიკა ეყრდნობა სახელმწიფო მასშტაბურ საწარმოებს. კერძო საწარმოები არც თუ ისე ძლიერაა განვითარებული. ქალაქშია განთავსებული მსხვილი კომპანიების — Haier და Tsingtao Brewery-ს სათავო ოფისები. ამჟამად ცინდაო წარმოადგენს მსხვილ საწარმოო ცენტრს. ქალაქის მიღმა განლაგებულია დიდი ინსდუსტრიული ზონა, რომელიც შეიცავს ქიმიური მრეწველობის საწარმოებსა და მძიმე მანქანათმშენებლობას.

არის მინერალური რესურსების 30-ზე მეტი სახეობა. ფართოდ არის ცნობილი ცინდაოს ლუდი. არის თეატრები, ზოოლოგიური პარკი, ბოტანიკური ბაღი. ქალაქს კარგად აქვს განვითარებული სატრანსპორტო სისტემა. 

2011 წლის დასაწყისში გაიხსნა ცინდაოს უბის ხიდი, რომლის სიგრძეა 26,7 კილომეტრი. ხიდი ჩინეთის საპორტო ქალაქ ცინდაოს კონტინენტურ ნაწილს ხუანდაოს კუნძულოვან რაიონთან აკავშირებს. ხიდი ოთხ წელიწადში იქნა აშენებული. 

2015 წლის 16 დეკემბერს გაიხსნა ცინდაოს მეტროპოლიტენი, რომელსაც 10 სადგური გააჩნია. ცინდაოს ცენტრიდან დაახლოებით 31 კილომეტრში მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტი ცინდაო ლიუტინი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2015-09-17 საიტზე Wayback Machine.
**ტროფიმე და თალია** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით — 29 მარტი. 

წმინდა მოწამენი ტროფიმე და თალია პრესვიტერები, ძმები იყვნენ. ისინი ლაოდიკიაში მსახურობდნენ. დიოკლეტიანეს (284-305) და მაქსიმიანე გალერიუსის (283–305) დროს, ქრისტიანთა დევნისას, ძმები შეიპყრეს და მიჰგვარეს გამგებელ ასკლიპიოდოტს. მან წმინდანთა ქვებით ჩაქოლვა ბრძანა, მაგრამ ნასროლი ქვები მსროლელებს უბრუნდებოდა. განმეორებითი დაკითხვის შემდეგ, ძმებს ჯვარცმა მიუსაჯეს. სასიკვდილოდ მიმავალნი უფალს განადიდებდნენ და მადლობდნენ, რამეთუ სათნო იჩინა და წმიდანებს ჯვარზე გაკრულნიც ქადაგებდნენ. დედა ამხნევებდა ჯვარცმულებს. ერთმა იუდეველმა ქალმა თაყვანი სცა წმინდანებს და წამოიძახა: „ნეტარ არიან დედანი, მშობელნი ამგვარი შვილებისა". წმიდანთა გარდაცვალების შემდეგ საპყრობილის დარაჯმა იხილა სამი ანგელოზის თანხლებით ზეცას აღმავალი ძმების სულები. ხალხი მთელი ღამე არ მოშორებია წმინდა მოწამეთა გვამებს. დილით სასჯელის ადგილზე მივიდა ასკილიპიოდოტის ცოლი ნელსაცხებლებით და ძვირფასი სახვევებით. მან ხალხს მოუთხრო, თუ როგორ იხილა ძილში წმინდანები და ასკლიპიოდოტის დასასჯელად გამოგზავნილი ანგელოზები.

მოწამეთა დედამ და ორმა ქრისტიანმა — ზოსიმემ და არტემმა, წმინდა ძმები დაასაფლავეს მათ მშობლიურ ქალაქ სტრატონიკეში. ასკლიპიოდოტი მალე დაავადმყოფდა და საშინელი ტკივილებით გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

„წმიდანთა ცხოვრება", ტომი I, თბილისი, 2001 წ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოწამენი ტროფიმე და თალია[*მკვდარი ბმული*]
2011 წლის ფორდ მუსტანგი
**ფორდ მუსტანგი** (ინგლ. Ford Mustang) — პოპულარული ამერიკული ავტომანქანა. თავდაპირველი დიზაინი ფალკონის ბაზაზე შეიქმნა და პირველი მუსტანგის სერია — თეთრი კაბრიოლეტი შავი ინტერიერით ფორდის ამწყობი საამქორდან 1964 წლის 9 მარტს გამოვიდა დიარბორნში, მიჩიგანი. ფორდმა საზოგადოებას ეს მოდელი ნიუ-იორკის მსოფლიო ავტო-გამოფენაზე 1964 წლის 17 აპრილს, ხოლო 19 აპრილს კი სამივე ამერიკული სატელევიზიო არხით გააცნო. ეს იყო ავტოინდუსტრიის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული პროდუქციის წამოწყება, რომელმაც ფორდის დილერებს ამერიკის მთელ კონტინეტზე შეკვეთებისგან გასაქანი არ მისცა. ორიგინალმა მუსტანგმა ინდუსტრიაში მრავალ იმიტაციას მისცა დასაბამი. მოდელის არსებობის ადრეულ წლებში ის სპორტულობის, ფასისა და წარმადობის ერთ-ერთ საუკეთესო შეხამებად ითვლებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფორდ მუსტანგი***

* ოფიციალური საიტი
* Ford Mustang საიტზე Curlie
* American Classic: Ford Mustang დაარქივებული 2010-04-17 საიტზე Wayback Machine.  – slideshow by *Life magazine*
**წავკისის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მთაწმინდის რაიონის სოფელ წავკისში. აგებულია XVI-XVII საუკუნეებში.

ძეგლი სასაფლაოზე მდებარეობს. იგი პატარა, ბაზი­ლი­კის ტიპის ეკლესიაა მაღალი სა­კურთ­ხევლით; კარი აქვს დასავ­ლე­თის მხარეზე. ეკლესია ნა­გებია ქვით, მშენებლობაში გამოყენებულია ქართული წი­თე­ლი აგური. კარებთან ორივე მხარეზე ჩასმული იყო „ხაჩქა­რე­ბი", რომელთაგანაც მარცხენა, უფრო დიდი და ნაცრისფერია, ხოლო მარჯვენა, პატარა მიხაკისფერი. მეოცე საუკუნის ბოლოს ჩატარებული რესტავრაციის დროს წავკისის ეკლესიიდან ხაჩქარები ჩამოიხსნა და დღეისათვის შიგნით, ეკლესიაშია, დალაგებული. სამხრეთის კედელში დატანებულია პატარა ნაცრისფერი ქვა ხუთსტრიქონიანი მთავრული ასოებით შესრულებული სომხური წარწერით, რომელიც ქართულად ასე ითარგმნება: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „წელსა მე, მამა ავეტის მღვდელმა, აღვაშენე წმინდა ესე ეკლესია. უფალო იესო, მიიღე ხელთაგან ჩემთა." |
|  |  |

 წარწერა გვიან არის ჩასმული და არაფერი აკავშირებს ტაძრის მშენებლობის დროსთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 26799
**ტორტი** (ლათ. torta - მრგვალი პური) — დესერტი; რამდენიმე კრემიანი ან ჯემიანი ფენისგან შემდგარი, ჩვეულებრივად ზემოდან კრემით ან ხილით დაფარული ნამცხვარი. არსებობს უტკბო ტორტებიც, ამ შემთხვევაში სიტყვა "ტორტი" გამოიყენება კერძის ტორტის მსგავსად ფენებად დაყოფის და ზემოდან დამატებით შემკობის აღსანიშნავად. ტორტი დაბადების დღის აღნიშვნის ცნობადი ატრიბუტია, დღესასწაულისთვის ის ხშირად აღმნიშვნელის ასაკის ტოლი რაოდენობის სანთლებით ან ციფრების ფიგურებით იმკობა. გავრცელებული ტრადიციაა სანთლების ჩაქრობა და სურვილის ჩაფიქრება. საქორწილო ტორტები ხშირად მრავალსართულიანია და ზემოდან ნეფე-პატარძლის ფიგურებითაა შემკული. ხანდახან ტორტი იხმარება როგორც სასროლი იარაღი, არსებობს ტორტის სროლის კონკურსები, ჩემპიონატები, სპორტული ღონისძიებები.

ისტორია
-------

ტორტის მსგავსი კერძები პირველად გაჩნდა ფქვილის გამოგონებისთანავე. არაბულ ქვეყნებში მათ შაქრის და სხვადასხვა სუნელის ფქვილთან შეზავებით იღებდნენ. თანამედროვე ტორტს საფუძველი დაუდო შაქრის პოპულარიზაციამ. ტორტის საერთაშორისო დრე მსოფლიოში 20 ივლისს აღინიშნება.

მომზადების წესი
---------------

ტორტის მომზადებისთვის ტრადიციულად გამოიყენება ბისკვიტის, ფენოვანი ან ქვიშის ცომი ან ვაფლი, ზოგ შემთხვევაში სხვადასხვა სახეობა სხვადასხვა ფენისთვის. მათ შორის შეიძლება მოთავვსდეს ხილის, თხილის ან კენკრის ფენები. კრემი მზადდება კარაქით, ხაჭოთი, შედედებული რძით და სხვა. ცომში და კრემში შეიძლება გემოს მისაცემი სხვადასხვა ინგრედიენტების დამატება - ალკოჰოლის (რომი, ლიქიორი), კაკაოს ფხვნილის, ვანილის და სხვა.

ტრადიციულად ტორტი მგრვალია, მაგრამ ქარხნის და ზოგ ჩვეულებრივ ტორტს მართკუთხედის ან ნახევარსფეროს ფორმა აქვს. პოპულარულია განსაკუთრებული მოვლენებისთვის შეკვეთილი უჩვეულო - ვარსკლავის, გულის, რაიმე საგნის და ა.შ. ფორმის ტორტებიც.

გაფორმება
---------

ტორტის გაფორმება ხდება საკონდიტრო შპრიცის მეშვეობით კრემით ან მინანქრით. გამოიყენება ასევე ელასტიური საკონდიტრო მასტიკა, რომელიც ტორტს გლუვ ზედაპირს სძენს და გამოიყენება ტორტის გაფორმებისთვის დეკორატიული ფიგურების გამოსაძერწად. გაფორმების ხშირი ელემენტებია ყვავილები, ნაპირების შემკობა, მარციპანი და სხვა. შესამკობად იხმარება ასევე თხილი, ხილი, ათქვეფილი ნაღები, შოკოლადის ან ქოქოსის ნახერხი. ტორტის გაფორმება შეიძლება ცალკე სპეციალობა იყოს ან საკონდიტრო საქმის სწავლის ნაწილი.
**ქამალ თალიბზადე** (აზერ. Kamal Talıbzadə; 14 აგვისტო, 1923, ბაქო - 19 იანვარი, 2006, ბაქო) — კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი 1952 წლიდან, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1972), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1980), აზერბაიჯანის მეცნიერის დამსახურებული მოღვაწე (1982), აზერბაიჯანის დამსახურებული პედაგოგი (1983), აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1986), დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის „დიდების ორდენის" მფლობელი (1998), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის (აკადემიური)წევრი (1989), აზერბაიჯანული საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი დამაარსებლის აბდულა შაიგის ვაჟი.

ბიოგრაფია
---------

ქამალ თალიბზადე დაიბადა 1923 წლის 14 აგვისტოს ბაქოში. პირველადი განათლება აქ მიიღო, მოგვიანებით დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1945 წლიდან კი სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტში. ომის წლებში იყო თავისუფალი რეპორტიორი აზერბაიჯანის რადიოკომიტეტში, 1948 წელს დაასრულა ასპირანტურა და დაიცვა დისერტაცია თემაზე „აბას სახათის ცხოვრება და შემოქმედება" და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1949–1952 წლებში იყო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1952–1960 წლებში იყო XIX–XX საუკუნეების კათედრის გამგე, 1960–1981 წლებში იყო დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო საკითხებში. 1980–1986 წელს მუშაობდა ისტორიის კრიტიკისა და თეორიის განყოფილების გამგედ, ხოლო 1987-1994 წლებში მუშაობდა თანამედროვე აზერბაიჯანული ლიტერატურის განყოფილების გამგედ. 1991 წლიდან აბდულა შაიგის სახლ-მუზეუმის ორგანიზატორი და დირექტორი იყო, 1994 წლიდან კი ANAS-ის კონსულტანტად მუშაობდა. 1950-1952 წლებში ასწავლიდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხოლო 1984-1986 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში ასწავლიდა აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიას და ახალი პერიოდის კრიტიკას. 1965 წელს თალიბზადემ წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია აზერბაიჯანული ლიტერატურული კრიტიკის ისტორიისა და განვითარების თავისებურებების შესახებ, 1957-1966 წლებში იყო რესპუბლიკური საკოორდინაციო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე „მსოფლიო ლიტერატურის განვითარების კანონზომიერებები თანამედროვე ეპოქაში", 1966-1971 წლებში კი თავმჯდომარე. ინსტიტუტის დროებითი დირექტორი 1973-1974 წლებში, ANAS-ის პრეზიდიუმთან არსებული სამეცნიერო პერსონალის მომზადების საბჭოს წევრი და სოციალურ მეცნიერებათა სამეცნიერო საინფორმაციო ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს წევრი, 1960-1981 წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. საბჭოს დოქტორანტურის და კანდიდატი სამეცნიერო საბჭოების დეპუტატიც იყო. 1954 წლიდან იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის დირექტორთა საბჭოს წევრი, ხოლო 1965-1976 წლებში იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის" და ჟურნალ „აზერბაიჯანის კომუნისტის" რედაქტორი. 1980-1987 წლებში მუშაობდა საბჭოთა თურქოლოგთა კომიტეტის წევრად. 1972 წელს აირჩიეს პროფესორად. მისი პირველი ნაბეჭდი ნაშრომი - საბჭოთა კავშირის გმირის, ადილ გულიევისადმი მიძღვნილი ნარკვევი, 1944 წელს დაიბეჭდა წიგნში „აზერბაიჯანის დიდებული შვილები".
თალიბზადე გარდაიცვალა 2006 წლის 19 იანვარს.

სქოლიო
------

1. ↑  KAMAL ABDULLA ŞAİQ OĞLU TALIBZADƏ.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-07-16. ციტირების თარიღი: 2019-07-15.
**ტრიათლონი** — სპორტის კომპლექსური და ერთ-ერთი ყველაზე რთული სახეობა. რომელიც მოიცავს ველორბოლას, ცურვასა და მარათონულ რბენას. კაცთა და ქალთა შორის ევროპის ჩემპიონატი იმართება 1985 წლიდან; მსოფლიოს ჩემპიონატი — 1989 წლიდან, ხოლო ოლიმპიური თამაშების პროგრამაშია 2000 წლიდან.

შეჯიბრება
---------

ტრიათლონის დროს ასპარეზობა ტარდება სამ სხვადასხვა დისტანციაზე: მოკლე დისტანცია – ცურვა 1,5 კმ, ველორბოლა 40 კმ, რბენა 10 კმ; გრძელი დისტანცია – შესაბამისად, ცურვა 2,5 კმ, ველორბოლა 80 კმ და რბენა 20 კმ. "რკინის კაცის" დისტანცია – ცურვა 3,8 კმ, ველორბოლა 180 კმ და რბენა 42,195 კმ (მარათონი).

შეჯიბრება ცურვით იწყება. სპორტსმენს აცვია ელასტიკური კოსტიუმი, რომელიც გამოსადეგია ტრიათლონში შემავალი სამივე სახეობისათვის. მისი სისქე 3 მმ არ უნდა აღემატებოდეს. აკრძალულია რაიმე დამატებითი სამარჯვების გამოყენება (ფარფლები და სხვა). მონაწილენი სტარტს თავთხელიდან იღებენ. მარშრუტი მონიშნულია ერთმანეთისგან 50 მეტრით დაშორებული ტივტივებით. თუ წყლის ტემპერატურა ნორმაზე დაბალია, შეჯიბრება არ ჩატარდება. ლიდერისგან 25 მეტრით წინ მიცურავს ნავი, რომელიც შეჯიბრების მონაწილეებს მოძრაობის მიმართულებას უჩვენებს. საკმარისია სპორტსმენმა ხელი ასწიოს, რომ მას მაშინვე დახმარებას გაუწევენ.

ველორბოლა იწყება ცურვის ეტაპის დამთავრებისთანავე. ტრიათლონის ველოსიპედი შემსუბუქებული მოდელისაა და დურალუმინის ბორბლები აქვს. ველოსიპედისტისთვის სავალდებულოა ჩაფხუტი, რომელსაც მისი პირადი ნომერი უნდა ეწეროს. რბენა შეჯიბრების ბოლო ეტაპია. მისი ფინიში ერთდროულად მთელი შეჯიბრების ფინიშიც არის.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინფორმაცია ტრიათლონზე დაარქივებული 2013-10-27 საიტზე Wayback Machine.  — *საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი*
* ტრიათლონის საერთაშორისო გაერთიანება (ITU)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სპორტის ოლიმპიური სახეობები |
| --- |
|  |
| ზაფხულის სახეობები | 
* აკადემიური ნიჩბოსნობა
* ამერიკული ფეხბურთი
* აფროსნობა
* ბადმინტონი
* ბალახის ჰოკეი
* ბეისბოლი
* ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა
* გოლფი
* ველორბოლა
* თავისუფალი ჭიდაობა
* თანამედროვე ხუთჭიდი
* კალათბურთი
* კრივი
* მაგიდის ჩოგბურთი
* მშვილდოსნობა
* მძლეოსნობა
* ნიჩბოსნობა ბაიდარითა და კანოეთი
* სამბო
* სინქრონული ცურვა
* ტაეკვონდო
* ტანვარჯიში
* ტრიატლონი
* ტყვიის სროლა
* ფარიკაობა
* ფეხბურთი
* ფრენბურთი
* შვიდკაცა რაგბი
* ჩოგბურთი
* ცურვა
* ცხენოსნობა
* ძალოსნობა
* ძიუდო
* წყალბურთი
* წყალში ხტომა
* ჭიდაობა
* ხელბურთი
 |
|  |
| ზამთრის სახეობები | 
* ბიატლონი
* ბობსლეი
* თხილამურებით რბოლა
* კერლინგი
* სათხილამურო ორჭიდი
* სამთო-სათხილამურო სრიალი
* სკელეტონი
* სნოუბორდინგი
* ტრამპლინიდან ხტომა
* ფიგურული სრიალი
* ფრისტაილი
* ყინულის ჰოკეი
* ჩქაროსნული სრიალი ციგურებით გრძელ გზაზე
* ჩქაროსნული სრიალი ციგურებით მოკლე გზაზე
* ციგაობა
 |

 |
ზოოპარკის შესასვლელი
**ცინცინატის ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი** — ზოოლოგიური პარკი აშშ-ის ქალაქ ცინცინატში. ქალაქის საკუთრება. იმართება ცინცინატის ზოოლოგიურ საზოგადოებასთან ერთად. დაარსდა 1875 წელს. სიძველის მიხედვით აშშ-ში მეორეა. იკავებს 30 ჰექტარი ფართობის ტერიტორიას ქალაქის ფარგლებში, აგრეთვე მართავს 43 ჰექტარ საშენ მეურნეობას კლერმონტის ოლქში. აერთიანებს ცხოველების ერთ-ერთ უდიდეს კოლექციას, რომლის შემადგენლობაში 500 სახეობის 17000-მდე ეგზემპლარი შედის. ზოოპარკის შემადგენლობაშია აგრეთვე ბოტანიკური ბაღი, რომელიც მთელი მსოფლიოს 3000-მდე სახეობისა და ჯიშის მცენარეს მოიცავს; ისინი დემონსტრირებულია ბაღის ექსპოზიციებში და ბუნებრივ პირობებს ჰმატებს ცხოველთა სამყოფელს.

ზოოპარკს ეკუთვნის რეკორდი ტყვეობაში დასავლური ვაკის გორილის ახალდაბადებულთა რაოდენობის მიხედვით; სხვა ცხოველებიც, მათ შორის კომოდოს ვარანი, აზიური სპილო და შავი მარტორქა, წარმატებით გამრავლდნენ ზოოპარკის ფარგლებში. გამორჩეულ ექსპონატებს შორისაა თეთრი ბენგალური ვეფხვი და მრავალი სახეობის მწერი. ზოოპარკის საფრთხეში მყოფი ველური ბუნების კვლევის ცენტრი ატარებს კვლევებს სხვადასხვა რეპროდუქციული ტექნოლოგიის გამოყენებით; 1995 წელს განხორციელდა პირველი წარმატებული ინ-ვიტრო განაყოფიერების პროცედურა და დაიბადა გორილა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Cincinnati Zoo and Botanical Garden. ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA. ციტირების თარიღი: 12 აპრილი, 2020.
ხელმოწერის პროცესი.
**ტრიანონის საზავო ხელშეკრულება** — საზავო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, პირველ მსოფლიო ომში დამარცხებულ ცენტრალურ სახელმწიფოთა ბლოკის მონაწილე უნგრეთსა და მეორე მხრივ ომში გამარჯვებულ „მოკავშირე და გაერთიანებულ სახელმწიფოებს" (აშშ, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, იტალია, იაპონია, საბერძნეთი და სხვა) შორის. ხელი მოაწერეს 1920 წლის 4 ივნისს ვერსალის დიდი ტრიანონის სასახლეში. წარმოადგენდა ვერსალ-ვაშინგტონის სისტემის შემადგენელ ნაწილს. ტრიანონის საზავო ხელშეკრულების მიხედვით, რუმინეთს შეუერთდა ტრანსილვანია და ბანატის აღმოსავლეთი ნაწილი; სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოს - ხორვატია, ბაჩკა და ბანატის დასავლეთი ნაწილი; ჩეხოსლოვაკიას - სლოვაკია და იმიერკარპატების უკრაინა; ავსტრიას გადაეცა ბურგენლანდის პროვინცია. უნგრეთი უარს ამბობდა ნავსადგურ რიეკაზე (ფიუმე), აგრეთვე უარყოფდა ყველა უფლებას და პრეტენზიას ავსტრია-უნგრეთის მონარქიის ან მის მოკავშირეთა ყოფილ ტერიტორიებზე. ვენის არბიტრაჟების (1938 და 1940 წწ.) შედეგად ტრიანონის საზავო ხელშეკრულებამ მნიშვნელობა დაკარგა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 46.
* József Kovacsics: Magyarország történeti demográfiája : Magyarország népessége a honfoglalástól 1949-ig, Budapest : Közgazd. és Jogi Kiadó ; 1963 Budapest Kossuth Ny.
* Lajos Thirring: Az 1869-1980. évi népszámlálások története és jellemzői [kész. a Központi Statisztikai Hivatal Népesedésstatisztikai Főosztályán], Bp. : SKV, 1983

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ტრიანონის საზავო ხელშეკრულება***

* Hungarian Government Office for Hungarians Abroad დაარქივებული 2008-01-04 საიტზე Wayback Machine.
* Map of Hungarian borders in November-December 1918
* Map of Europe and Treaty of Trianon დაარქივებული 2015-03-16 საიტზე Wayback Machine.
**UniPAY** — ელექტრონული საგადასახადო სისტემა. კომპანია უნიფეი ახორციელებს თანხის გადარიცხვის ოპერაციებს ინტერნეტის საშუალებით. 2011 წლიდან, საქართველოში ავითარებს ელექტრონული კომერციის მიმართულებას და ბიზნეს სექტორს სთავაზობს ადგილობრივ და საერთაშორისო გადახდის სისტემების ინტეგრაციის საშუალებას.

უნიფეი ოფიციალურად რეგისტრირებულია, როგორც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული „საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საქართველოს ეროვნულ ბანკში რეგისტრაციისა და რეგისტრაციის გაუქმების წესის" შესაბამისად. სარეგისტრაციო ნომერი 0007 - 9004.

კომპანია დაარსდა 2011 წელს, საქართველოში, თბილისში. კომპანიის მიზანი იყო შეექმნა მარტივი და ტექნოლოგიურად გამართული ელექტრონული გადახდების სისტემა. პირველივე წელს, კომპანიამ წარადგინა ელექტრონული საფულის სერვისები, რისი მეშვეობითაც მომხმარებელს შეეძლო განეხორციელებინა ელექტრონული თანხის მიღება, გაგზავნა და გადახდა. 2013 წელს კომპანიამ დაანონსა ელ. კომერციის მიმართულება unipay checkout, რომელიც მიზნად ისახავდა პოპულარულ ელ კომერციის პლატფორმებში ონლაინ გადახდების ინტეგრაციას. კომპანია უნიფეიმ პარტნიორობა დაამყარა 12-ზე მეტ საერთაშორისო და ადგილობრივ ელ კომერციის პლატფორმებთან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* ბლოგი
* UniPAY Offers Cryptocurrency Payment Solution In Georgia, Partnering With Snapcard დაარქივებული 2019-06-11 საიტზე Wayback Machine.
* Snapcard, UniPAY partner to allow Bitcoin payments დაარქივებული 2020-09-19 საიტზე Wayback Machine.
* UniPAY Teams With Snapcard to Offer Bitcoin Option to 55,000
* Georgia’s UniPAY Brings Bitcoin to 55,000 Active Users
* Ripple Has Signed New Partnerships with Different Companies from Asia and Europe
* Ripple Partners With Five European And Asian Payment Providers
**ტრიალიზმი** — ფილოსოფიური პრინციპი, დუალიზმის პრინციპის ალტერნატივა, ფუძეს იღებს ბერძნულ-ლათინური ძირიდან ტრეს, ტრია \_ რაც ნიშნავს სამს. 

ფილოსოფიაში ტრიალიზმი პირველად შემოტანილი იქნა ჯონ კოტინგემის მიერ, როგორც დენე დეკარტის გონებისა და სხეულის დუალიზმის ალტერნატიული ინტერპრეტაცია. მისი ტრიალიზმი ინარჩუნებდა საწყის ორ სუბსტანციას (გონებას და სხეულს), მაგრამ შემოჰქონდა მესამე ატრიბუტი, გრძნობა, შეგრძნება, რომელიც აგრეთვე გონება-სხეულის ერთიანობაში შედიოდა. ეს საშუალებას აძლევდა მკვლევარს, რომ ცხოველები (თუმცაღა გონებას მოკლებულნი) განეხილა შეგრძნების უნარის მქონედ და არა უბრალო სხეულებრივ ავტომატებად. 

ტრიალისტურად შეიძლება გაგებული იქნას რუსთაველის ეს ციტატა: 

"გული, გრძნობა და გონება ერთმანეთზედა ჰკიდიან, 
რა გული წავა, იგიცა წავლენ და მისკე მიდიან..." 

ქრისტიანული ტრიალიზმი არის უკვე დოქტრინა, რომ ადამიანებს გააჩნიათ სამი ცალკე ძირითადი არსი (სხეული, სული, სამშვინველი \_ body, soul, spirit), რაც ეყრდნობა 5:23 1-ლ თესალონიკელთა მიმართ: 

"ხოლო თავადმან ღმერთმან მშჳდობისამან წმიდა გყვენინ თქუენ ყოვლითა სრულებითა და ყოვლითა სიცოცხლითა, სული თქუენი, სამშჳნელი და გუამი უბიწოდ მოსლვასა მას უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესსა დაჰმარხენინ".

ახალი ქართულით: 

"თვით მშვიდობის ღმერთმა წმიდა-გყოთ მთელი სისრულით, რათა თქვენი სული, თქვენი სამშვინველი და თქვენი სხეული უმწიკვლოდ იქნეს დაცული ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მოსვლისთვის".

ეს დოქტრინა სულს თვლის სხეულისა და სამშვინველის ერთობის წევრად, რაც მას უხეშად შეთავსებადს ხდის ფილოსოფიურ ტრიალიზმთან. მიუხედავად ამისა, ევანგელისტი კენეთ კოპლანდი კრიტიკის ცეცხლში გაატარა ჰენკ ჰეინგრაფმა იმის გამო, რომ ამ ევანგელისტმა სამების თითოეულ წევრზე გაავრცელა ტრიალიზმი და უკვე 9 არსი გამოუვიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

Cottingham, J. *Cartesian Trialism*, Mind, 1985.
|  |
| --- |
| **ანგოლა** |
| 
ეს სტატია არის ნაწილი სერიისა:
**ანგოლისპოლიტიკა და მთავრობა** |
| 

---

 |
| * პრეზიდენტი
	+ ჟუან ლორენსუ
* ვიცე-პრეზიდენტი
	+ ბორნიტუ დი სოუზა
* ეროვნული ასამბლეა
* პოლიტიკური პარტიები
	+ მპლა - უნიტა - PLD - FNLA
* არჩევნები
	+ 2017
	+ 1992
* პროვინციები
* მუნიციპალიტეტები
* კომუნები
* სამოქალაქო ომი
* საგარეო ურთიერთობები
 |
| 

---

სხვა ქვეყნები · ატლასი **პოლიტიკის პორტალი*** ხილვა
* განხილვა
* რედაქტირება
 |

**უნიტა** (პორტ. UNITA - União Nacional para a Independência Total de Angola — *ეროვნული კავშირი ანგოლის სრული დამოუკიდებლობისათვის*) — მეამბოხე დაჯგუფება ანგოლაში 1975-2002 წლების სამოქალაქო ომის დროს. დააარსა ჟონას სავიმბიმ 1966 წლის 13 მარტს და ხელმძღვანელობდა გარდაცვალებამდე. 1966-1974 წლებში ანგოლის განთავისუფლების სახალხო მოძრაობასთან ერთად აწარმოებდა ბრძოლას პორტუგალიელი დამპყრობლების წინააღმდეგ. 1975-1991 წლებში აწარმოებდა ბრძოლას ხელისუფლებასთან. 1991-1994 წლებში წავიდა მოლაპარაკებებზე და მისმა ლიდერმა მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში. 1994 წლიდან განაახლა საომარი მდგომარეობა. 2000 წლიდან პარტიაში დაიწყო რეორგანიზაციის პროცესი. 2002 წლიდან უკვე პოლიტიკური პარტიის სტატუსი მიიღო, ჟონას სავიმბის გარდაცვალების შემდეგ პარტიას სამი დღით სათავეში ჩაუდგა ანტონიო დემბო, ხოლო 2003 წლიდან პარტიას ხელმძღვანელობს ისაიას სამაკუვა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* unitaangola.org
**ქიქინეთის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქიქინეთში.

ეკლესია ახალია, აიგო 2008 წელს. დარბაზულია (გარე ხომებია, კარიბჭის გარეშე, 9.65X4.78 მ.). ტაძარში ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა, ოთხ სვეტზე აღმართული კარიბჭის გავლით. ტაძრის გეგმა მარტივია — ნახევარწრიული საკურთხეველი და დარბაზი, რომლის გრძივი კედლები პილასტრების ორი წყვილითაა დანაწევრებული (პილასტრებზე საბჯენი თაღი არ გადადის და ცილინდრული კამარა თაღის გარეშეა). საკურთხეველში სარკმლის სამხრეთით ნახევაწრიული გეგმის თაღოვანი თაღჩაა დატოვებული. საკურთხეველი დარბაზიდან ხის კანკელით გამოიყოფა. დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდება, აღმოსავლეთით და დასავლეთით თითო სარკმელია, სამხრეთის კედელში კი ორი სარკმელია გაჭრილი.

ტაძრის ფასადები ტჟფის სამრიგიან წყობით იწყება და შემდეგ დეკორატიული აგურითაა მოპირკეთებული. ტაძრის ფასადებზე აგურის წყობით თითო ჯვარია გამოყვანილი. ტაძარი და კარიბჭე გადახურულია კრამიტის ორქანობიანი სახურავით.

გადახურვის კეხის დასავლეთ ნაწილში, სწორკუთხა ფილა დგას და ზედ ქვის ჯვარია აღმართული. ფილაზე ამოკვეთილია შვიდსტრიქონიანი სამშენებლო წარწერა: „ჩემი ერის კეთილდღეობისათვის აღვაშენე ტაძარი ღვთისმშობლის მიძინების. 2008 წ. დიანოსაშვილი გოჩა".

ლიტერატურა
----------

* მარსაგიშვილი გ. ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, ქიქინეთის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, თბ. 2013, გვ. 542
**უნივერსალური დიზაინი** ან **უნივერსალური გეგმარება** (იგივე **ინკლუზიური დიზაინი**) — ისეთი შენობების, ნაწარმის და გარემოს ფართო სპექტრის იდეები, რომლებიც ხელმისაწვდომია ასაკოვანი პირებისთვის და პირებისთვის შეზღუდული შესაძლებლობებით და მათ გარეშე[1]. გარემოს შემუშავებაში იგულისხმება ისეთი შენობების აგება, რომლებშიც გათვალისწინებულია უსაფრთხოების წესები.

ხელმისაწვდომი გარემოს კონცეფცია წარმოიშვა XX საუკუნის მეორე ნახევარში. იგი პირველად ჩამოყალიბდა სელვინ გოლდსმითის მიერ წიგნში „პროექტირება ინვალიდებისთვის". მაგალითად, მის მიერ შემოთავაზებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი იდეა, რომელიც დღეს სტანდარტად არის ქცეულია, დაბალი ბორდიურია, საარქიტექტურო გარემოს აუცილებელი ნაწილი. თავად ტერმინი *უნივერსალური დიზაინი*, ესთეტიკისა და ხელმისაწვდომი მოხმარების პროდუქტების თუ გარემოს პროექტირების დახასიათებისთვის პირველად გამოიყენა რონალდ მეისმა.

უნივერსალური დიზაინი ნიშნავს დიზაინის მიმართულების ისეთ განვითარებას, რათა შემუშავდეს გარემო და ნაწარმი, რომლის გამოყენებისთვის არ არის აუცილებელი სპეციალური ადაპტირება. მიმართულების ყველა ძირითადი მდგომარეობა ეფუძნება უფრო ადრეულ *ბარიერულ კონცეფციას*, რომელიც უზრუნველყოფს მოძრაობის ისეთ ხელმისაწვდომობას, რომელიც გულისხმობს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების მიერ ადაპტირებული და სარეაბილიტაციო ტექნიკის გამოყენებას. ტერმინის ავტორი აგრეთვე გულისხმობს ესთეტიურ შემადგენელს. ამჟამად ინტერესი უნივერსალური დიზაინისადმი იზრდება, ვინაიდან დაბადებიდან თანდაყოლილი ტრავმების ან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებსაც საზოგადოების ცხოვრებაში აქტიური მონაწილეობის მიღების საშუალებათა არჩევანი გაეზარდათ.

გარემო, შექმნილი დიზაინის ასეთი მიმართულების გათვალისწინებით, ხელსაყრელია არა მხოლოდ შშმ პირებისთვის, არამედ საზოგადოების დანარჩენი წევრებისთვისაც. ასეთი ნაწარმის მაგალითია პანდუსები თუ ავტობუსები, რომელთა სალონი თუ კარი ადაპტირებულია ყველასთვის.

პრინციპები
----------

ჩრდილოეთ კაროლინის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩამოყალიბდა მიმართულების შემდეგი პრინციპები:[2]

1. საზოგადოებრივი თანასწორობა
2. მოქნილობა გამოყენებისას
3. მარტივი და ინტუიციური დიზაინი
4. მარტივად აღსაქმელი ინფორმაცია
5. მისაღები შეცდომა (ტექნიკური პრობლემების მინიმუმამდე დაყვანა)
6. მინიმალური ფიზიკური ძალის გამოყენება
7. ზომა და სივრცე წვდომისთვის და გამოყენებისთვის

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* უნივერსალური დიზაინის ნაწარმის კოლექცია

სქოლიო
------

1. ↑  Ronald L. Mace on NC State University, College of Design. Design.ncsu.edu. ციტირების თარიღი: 2013-07-26.
2. ↑  Center for Universal Design at North Carolina State University. Design.ncsu.edu. ციტირების თარიღი: 2014-11-14.
**ჩიგოიანის ბერციხის კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიგოიანში. აგებულია ადრე შუა საუკუნეებიში.

ბერციხის ანსამბლი მდებარეობს მდ. ქსნის სათავეებთან, ჟამურის ხეობაში მჟავე წყლების თავზე, კლდოვან სერზე. ციხისათვის შეურჩევიათ ორ მდინარეს შორის მოქცეული მაღალი კლდოვანი პლატო. მისასვლელად ისედაც ძნელი იყო და აღმოსავლეთიდან კლდეკარის გაჭრით, კიდევ უფრო მიუვალი გაუხდიათ. აქ მდგარი ნაგებობებიდან ყველა დანგრეულია და თავდაპირველი სახის აღდგენა შეუძლებელია. ციხის ღერძის მიმართულება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ ვითარდება. ამავე მიმართულებით რელიეფი ზევით იწევს. ხელოვნური გალავანი თითქმის არ არის გამოყენებული. ციტადელი ციხის ღერძზე ჩაწეულია სამხრეთით და წარმოადგენს ორსართულიან ნაგებობას. მეორე სართულის დონეზე ეკლესიაა. დარბაზული ეკლესიიდან შემორჩენილია სამხრეთი და აღმოსავლეთი ნაწილები. საკურთხევლის მოხაზულობა ცვალებადია; ძირს ის 1,5 მ სიმაღლემდეა, ზევით კი კუთხეებზე გადებული ქვების მეშვეობით გადადის კოლოფა მოხაზულობაზე. აბსიდის სამხრეთ მხარეს მოხატულობის ძალიან მცირე ფრაგმენტებია. აღმოსავლეთი სარკმელი საკმაოდ მაღალია, მისი რაფა საფეხურისებრად ჩამოდის ძირს. კუთხეებში თითო ნიშაა. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრის მცირე ნაწილი, გვერდით შესასვლელია, ღია ლუნეტით. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია თითქმის დაუმუშავებელი ქვა. ციხის ნანგრევებში გამოირჩევა კიდევ ზურგიანი კოშკი, რომლის პირველი სართული მაღლა იწყება. ამ სართულს მხოლოდ კარი აქვს ბრტყელ მხარეს. სამხრეთის მიმართულებით მდგარი ცილინდრული კოშკი XVII საუკუნისა უნდა იყოს.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ. 2008, გვ. 211-212
ქრომოსომის კომპონენტები:  
  
(1) ქრომატიდი  
(2) ცენტრომერა  
(3) მოკლე მხარი  
(4) გრძელი მხარი
**ქრომატიდა** (ბერძ. chroma-დან — „ფერი", „საღებავი" და ბერძ. eidos — „ხედი") — ქრომოსომის სტრუქტურული ელემენტი, რომელიც ფორმირდება ინტერფაზაში უჯრედის ბირთვში ქრომოსომის გაორმაგების (რეპლიკაციის) შედეგად.

აღწერა
------

ქრომატიდას უწოდებენ დნმ-ის მოლეკულის ორი ასლიდან ნებისმიერს, რომლებიც ერთად ადგენენ რეპლიცირებულ ქრომოსომას და შეკავშირებულნი არიან ცენტრომერებით. ეს ტერმინი გამოიყენება მანამ, სანამ ცენტრომერები ჯერ კიდევ კონტაქტში არიან. მიტოზის ან მეიოზის ანაფაზის დროს ქრომოსომების გაყოფის შემდეგ ძაფებს უწოდებენ შვილობილ ქრომოსომებს. სხვა სიტყვებით, ქრომატიდები წარმოადგენენ რეპლიცირებული ქრომოსომების ნახევარ ნაწილებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქრომოსომა
* კარიოტიპი
* სასქესო ქრომოსომები
* ქრომატინი
* სომატური უჯრედები

ლიტერატურა
----------

* Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, Peter Walter (2002): *Molecular biology of the cell*, 4th ed. Verlag: Garland Science, New York. Online
უნივერსალური ლიტვური ენციკლოპედიის პირველი ტომები
**უნივერსალური ლიტვური ენციკლოპედია** (ლიტვ Visuotinė lietuvių enciklopedija ან VLE) — უნივერსალური ლიეტუვურენოვანი ენციკლოპედია, რომელსაც 2001 წლიდან ლიეტუვის მეცნიერებისა და ენციკლოპედიის ინსტიტუტი გამოსცემს. VLE დამოუკიდებელ ლიეტუვაში გამომავალი პირველი უნივერსალური ენციკლოპედიაა. მან უნდა ჩაანაცვლოს 1976-85 წწ გამოსული 13 ტომიანი ლიტვური საბჭოთა ენციკლოპედია. ახალი ენციკლოპედიის 20 ტომის დასრულება 2012 წლის იანვრისთვის მოხერხდა.

მოცულობა
--------

2014 წლამდე უნდა გამოვიდეს დამასრულებელი 800 გვერდიანი 25-ე ტომი დამატებითურთ. (საერთო მოცულობაში 20 000 გვერდზე მეტი იქნება). 

თავდაპირველი გეგმის მიხედვით, VLE-ში 115 000 სტატიის განთავსება (აქედან 78% - საქმიანი 22% - ბიბლიოგრაფიული), 24 000 ილუსტრაციისა და 650 რუკის ჩართვა იყო გათვალისწინებული, მაგრამ რედკოლეგიის გადაწყვეტილებით 25-ტომეულში 130 000-ზე მეტი სტატია შევა.

* იხილეთ აგრეთვე ენციკლოპედიები ენების მიხედვით

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მეცნიერებისა და ენციკლოპედიის ინსტიტუტის გამომცემლობის საიტი
**შონ უილიამ სკოტი** (ინგლ. Seann William Scott, დ. 3 ოქტომბერი, 1977) — ამერიკელი კომედიური მსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 3 ოქტომბერს 1977 წელს ქალაქ კოტეჯ–გროუვში მინისოტას შტატში, მშენებელის და დიასახლისის ოჯახში. წარსულში მის დედ–მამას, ორივეს სხვა ოჯახები ჰყავდა, და წინა ქორწინებისგან - სამ–სამი შვილი.

მინესოტის მკვიდრი შონი ლოს–ანჟელესში გადავიდა სკოლის დამთავრების შემდეგ და 1997 წელს სერიალისთვის „All My Children" წარუმატებელი მოსმენის შემდეგ მოეწყო ტელეკომპანია The WB Television Network-ში, კომედიურ შოუში „Unhappily Ever After". ამავე წელს მისი სატელევიზიო დებიუტი შედგა დრამაში, შემდეგ წელს კი კომედიური შოუს „Something So Right" ვარსკვლავი გახდა.

მუშაობდა Home Depot–ში და იბრძოდა ყოველივე უმნიშვნელო როლისთვის ტელევიზიაში მანამ, სანამ ერთხელაც არ მიიღო მონაწილეობა ფილმში „ამერიკული ნამცხვარი". შემდგომში იგი მრავალ ახალგაზრდულ კომედიაში მონაწილეობდა. მას აგრეთვე ჰქონდა ნაკლებად ცნობილი როლები ჰქონდა ტელესერიალებში და Aerosmith-ის მუსიკალურ ვიდეოში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შონ უილიამ სკოტი***

* 

* შონ უილიამ სკოტი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* Seann William Scott Interview at UGR
**ფოთის (ფასისის) ბრძოლა** — ბრძოლა ბიზანტიელებსა და ირანელებს შორის ეგრისის დიდი ომის (542-562 წწ.) დროს ქ. ფოთის სიმაგრესთან. გაიმართა 555 წელს. ირანელების ჯარის სარდალს ნახორაგანს იმედი ჰქონდა, რომ ხისგან აგებული სიმაგრის აღება არ გაუძნელდებოდა. მან მოულოდნელად ერთ ღამეში გადაიყვანა ჯარი მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს, რათა ფასისს სამხრეთიდან მისდგომოდა, სადაც რიონი არ დააბრკოლებდა. ბიზანტიელებმა ვერ შეძლეს ნავებით ჯარების გადაყვანა მდინარეზე, რომ ირანელებისათვის ფასისში შესვლა დაესწროთ, ამიტომ ხმელეთის გზით შევიდნენ ქალაქში და გამაგრდნენ.

ირანელების იერიში ფოთის სიმაგრეზე სრული მარცხით დამთავრდა. ირანელებმა ამ ბრძოლაში 10 000-ზე მეტი მეომარი დაკარგეს, რის შემდეგაც ქუთაისისა და მუხურისისაკენ დაიხიეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 352.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები |
| --- |
|  |
| 
* პეტრის ბრძოლები
* რიონის ბრძოლა
* მუხურისის ბრძოლა
* არქეოპოლისის ბრძოლა
* ტელეფისის ბრძოლა
* ონოგურისის ალყა
* ფოთის ბრძოლა
* ძახარის ბრძოლა
 |

 |
**ფილადელფიის ორკესტრი** (ინგლ. Philadelphia Orchestra) — ამერიკული სიმფონიური ორკესტრი ფილადელფიიდან (პენსილვანია). იგი აშშ-ის სიმფონიურ ორკესტრთა „დიდი ხუთეულის" წევრია და მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო კომპანიად ითვლება. 2001 წლიდან ორკესტრი საკუთარ კონცერტთა ყოველწლიურ სერიას კიმელის საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრში ასრულებს, მუსიკის აკადემიასთან. ეს უკანასკნელი დაფუძნებიდან ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ორკესტრის ყოფილი ბინა იყო.

ორკესტრი დაფუძნდა 1900 წელს ფრიც შილის მიერ, რომელიც ასევე მისი პირველი დირიჟორი იყო. 1907 წელს მისი ადგილი კარლ პოჰლიგმა დაიკავა, თუმცა ორკესტრის მთავარი და მნიშვნელოვანი დირიჟორი 1912 წლიდან ლეოპოლდ სტოკოვსკი იყო, რომელმაც ორკესტრს საქვეყნოდ გაუთქვა სახელი. მისი ხელმძღვანელობით ორკესტრმა უდიდესი ვირტუოზის რეპუტაცია მოიხვეჭა.

სტოკოვსკის დირიჟორობით ორკესტრი გამოჩნდა დისნეის 1940 წლის ფილმში „ფანტაზია".

1936 წელს ორგანიზაციას შეუერთდა იუჯინ ორმანდი და 1938 წლამდე სტოკოვსკისთან ერთად ორკესტრის მთავარი დირიჟორის პოსტი ეკავა, რის შემდეგაც ძირითადი დირიჟორი გახდა. იგი ორკესტრში 40 წლის განმავლობაში მოღვაწეობდა და ამ ორკესტრის მრავალი საუკეთესო ნამუშევარი მისი ხელმძღვანელობით ჩაიწერა.

ორმანდის შემდეგ მთავარი დირიჟორი რიკარდო მუტი გახდა (1981-92), ხოლო შემდეგ — ვოლფგანგ სავალიში (1993-2002). ორკესტრის ამჟამინდელი ხელმძღვანელი კრისტოფ ეშენბახია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
**ტყარშეტის წმინდა გიორგის ეკლესია** („ბერის წმინდა გიორგი") — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთით აქვს სწორკუთხა მინაშენი (9x8,85 მეტრი). ნაგებია თანაბარი ზომის ნატეხი ქვით. დაზიანებულია, კერძოდ ჩამონგრეულია სახურავი, კამარა, აფსიდის კონქი და დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მინაშენიდან. კარი გარედან არქიტრავითაა გადახურული. შესასვლელის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. კარის ზემოთ მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას ნალისებრი აფსიდი აქვს. აფსიდის განიერი მხრები დასრულებულია ქვემოთკენ წამოკვეთილი მაღალი კაპიტელებით. სამხრეთ კაპიტელზე შემორჩენილია თაღის ქუსლის ერთი ქვა. აფსიდის ღერძზე სარკმლის ნაშთია, რომლის ქვემოთ, კედელთან, მიდგმულია ტრაპეზის ორი ქვის ბლოკი. სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს ქვის საფეხური გასდევს. მინაშენის კედლები 2 მეტრ სიმაღლეზეა. შემორჩენილ სამხრეთ კედელში, ეკლესიის შესასვლელის მოპირდაპირედ, გაჭრილია კარი, რომელსაც მოზრდილი ქვა ეხურა.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 478.
**ფოვა** (ტიბ: འཕོ་བ་ ვაილი: 'pho ba ფოვა; სანს: संक्रांति saṃkrānti) — ვაჯრაიანული ბუდიზმის მედიტაციური პრაქტიკა. შეიძლება აიწეროს, როგორც - „მოკვდავი გონების პრაქტიკა", „სიკვდილის დროს გონების გადატანა" ან „გასხივოსნება უმედიტაციოდ" (ტიბ: མ་སྒོམ་སངས་རྒྱས་ ვაილი: *ma-sgom sangs-rgyas* მაგომ სანგჯჲე). პრაქტიკას იყენებენ სიკვდილის მომენტში, ვინმეს გონების თავიდან პირდაპირ, მისი სურვილისამებრ, რომელიმე „ბუდდჰას მიწაზე" გადატანით. ფოვა აღესრულება როგორც თავისთვის - ისე სხვისთვისაც (მათ შორის არაბუდისტთათვის), აგრეთვე ცხოველებისთვის. არსებობს ფოვას პრაქტიკის რამდენიმე სახე ადამიანის გამოცდილების, ინდივიდუალური შესაძლებლობებისა და მომზადების შესაბამისად. დანიშნულების ადგილებია: სუქჰავატი, აბჰირატი, გჰანავიუჰა, ატაკავატი, პოტალას მთა, „სპილენძისფერი მთა" (ტიბ: ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ ვაილი:  *Zangs-mdog dpal-ri* სანგტოკ პალრი) და ტუშიტა; ყველაზე პოპულარული სუქჰავატია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* წმინდა მიწის ბუდიზმი

სქოლიო
------

1. ↑  Lingtrul Rinpoche. Teachings on Phowa დაარქივებული 2015-02-05 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  Karma Chagmé 2000, *Naked Awareness*, p.196
**ფილიმონ მოციქული** — ქრისტეს სამოცდაათ მოციქულთაგანი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 ნოემბერი, ახალი სტილით - 5 დეკემბერი. მოციქული და მისი მეუღლე აპფია ფრიგიის ქალაქ კოლოსეში ცხოვრობდნენ. მას შემდეგ, რაც პავლე მოციქულის ხელით ნათელიღეს, წმინდანებმა თავიანთი სახლი სამლოცველოდ აქციეს, სადაც მართლმორწმუნენი იკრიბებოდნენ ღვთისმსახურების აღსასრულებლად. მოციქული ფილიმონი ქალაქ ღაზის ეპისკოპოსად იქნა დადგენილი და მთელს ფრიგიაში ქადაგებდა ღვთის სიტყვას. პავლე მოციქულმა ნეტარს გაუგზავნა სიყვარულით სავსე ეპისტოლე, რომელშიც წერს: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„ფილიმონს, საყუარელსა და თანაშემწესა ჩუენსა, და აპფიას, დასა და საყუარელსა, და არქიპოსს, თანა-მოსაგრესა ჩუენსა და სახლისა შენისა კრებულთა"" |
|  |  |

წმინდანები აღესრულნენ იმპერატორ ნერონის (54-68) მიერ ქრისტიანთა დევნისას. წარმართული დღესასწაულის დროს ქრისტიანულ ტაძარში, სადაც ღვთისმსახურება აღესრულებოდა, გააფთრებული ბრბო შეცვივდა. ყველანი დაფრთხნენ და დაიფანტნენ, დარჩნენ მხოლოდ: ფილიმონი, არქიფო და აპფია. უღმერთოებმა შეიპყრეს ისინი. წმინდა ფილიმონი და აპფია მმართველის ბრძანებით ქვებით ჩაქოლეს.

ეკლესია წმინდა მოციქულებს - ფილიმონსა და არქიპოს და მოციქულთასწორ აპფიას 3 მარტსაც იხსენიებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Catholic Encyclopedia[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  (ფილიმ. 1, 1-3).

|  |  |
| --- | --- |
| რელიგიები | *ეს სტატია რელიგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული |
| --- |
|  |
| 
* აგაბო
* აკვილა
* ამპლი
* ანანია
* ანდრონიკე
* აპელი
* აპოლო
* არისტარქოსი
* არისტობულე
* არტემი
* არქიფო
* ასინკრიტე
* აქაიკი
* ბარნაბა
* გაიოზი
* დიონისე არეოპაგელი
* ევოდი
* ეპაფრასი
* ეპაფროდიტე
* ეპენტი
* ერასტი
* ერმე
* ერმი
* ზინა
* თადეოზი
* იაკობი
* იასონი
* იოსტოსი
* იროდიონი
* კარპეზი
* კვარტი
* კლეოპა
* კლიმენტი
* კოდრატე
* კრისკენტი
* კრისპე
* ლინუსი
* ლუკა მახარებელი
* ლუკი
* მარკ-იოანე
* მარკოზ მახარებელი
* მარკოზი
* ნარკისი
* ნიკანორი
* ოლიმპი
* ონისიმე
* ონისიფორე
* პარმენი
* პატროვი
* პროხორე
* პუდი
* როფე
* სილა
* სილოვანე
* სვიმეონ ნიგერი
* სვიმეონი
* სოსთენი
* სოსიპატრე
* სტაქო
* სტეფანე პირველმოწამე
* ტერტი
* ტვიქიკე
* ტიმოთე
* ტიმონი
* ტიტე
* ტროფიმე
* ურბანი
* ფილიმონი
* ფილიპე
* ფილოლოგი
* ფლეგონტი
* ფორტუნატე
 |  |

 |
**საქართველოს ფილარმონიული საზოგადოება** — დაარსდა თბილისში 1905 წელს. საზოგადოების წესდების შემადგენელი და აქტიური მოღვაწე იყო ზაქარია ჩხიკვაძე. წესდება დამტკიცდა პეტერბურგში 1904 წელს. ფილარმოიული საზოგადოების წევრები იყვნენ ია კარგარეთელი, ზაქარია ფალიაშვილი, ფილიმონ ქორიძე, ანდრია ყარაშვილი, პეტრე მირიანაშვილი და სხვები. საზოგადოების პირველ თავმჯდომარედ აირჩიეს იოსებ სულხანიშვილი. საზოგადოების მიზანი იყო ეროვნული მუსიკის შეკრება-გავრცელება ქართული ჰანგების ვოკალური და საკრავიერი დამუშავება. ქართული პროფესიული კადრების აღზრდა, მუსიკალური კოლექტივების გასტროლების ორგანიზება. ქართული მუსიკის მეცნიერულად შესწავლა და სამეცნიერო ნაშრომების გამოცემა. საზოგადოებასთან ჩამიყალიბდა სამუსიკო სკოლა, ქალთა და ვაჟთა გუნდი (კაპელა), სასულიერო გუნდი. შემოქმედებითი კავშირი ჰქონდა ქართველთა შორის წერა- კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებასთან, ოპერასა და დრამატულ თეატრებთან, თბილისის ქართულ გიმნაზიანსთან. დგამდა ქართულ ოპერებს. იარსება 1919 წლამდე.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია თბილისი, თბ. 2002, გვ. 872
**ფილევსკის სახლი** (რუს. Дом Филевского) — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1866 წელს. 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 ბრძანების შესაბამისად სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 78.

ისტორია
-------

სართულნახევრიანი შენობა, რომელიც მდებარეობს ტაგანროგში, ბერძნების ქუჩა № 78-ში, აგებულია 1866 წელს. სახლი აგებულია კბილის ექიმ გრიგორ ვალტერის დაფინანსებით. მისი შუამდგომლობით მშენებლობა დაიწყო ბერძნების ქუჩაზე. მშენებარე სახლში ვალტერის ოჯახი მცირე ხნით ცხოვრობდა. შემდეგ ისინი გადავიდნენ და არ დაელოდნენ მის დასრულებას. 1870-იანი წლების დასაწყისში სახლის მფლობელები გახდნენ ვაჭარ ცისარენკოს მემკვიდრეები. შემდეგ მასში ცხოვრობდა რკინიგზის ინსპექტორი ნიკოლაი მაიერი, რომელიც ცნობილი იყო თავისი სურათების კოლექციით. მისი მამა იყო მარინის ქალთა გიმნაზიის ხატვის მასწავლებელი, იგი ასევე მუშაობდა ტექნიკური ხაზვის მასწავლებლად ერთ-ერთ სასწავლებელში. 

1870-იანი წლების შუა პერიოდიდან სახლის მფლობელები გახდნენ თავად ნიკოლაი გობიატოს ოჯახი. ნიკოლაი გობიატო, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორის ლეონიდ გობიატოს მამა, სახლის მფლობელი იყო 1874-1886 წლებში. შემდეგ იგი იყიდა ინჟნერ ტექნოლოგმა ალექსანდრ ნენტცელმა (1890-1898 წწ.). 1906-1915 წლებში კი სახლს ფლობდა მრჩეველის ცოლი ვერა ფილევსკაია. 

ამავე სახლში ცხოვრობდა ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე პავლე ფილევსკი, მარინის გიმნაზიის ისტორიისა და გეოგრაფიის მასწავლებელი, ტაგანროგის ისტორიკოსი, წიგნის „ტაგანროგის ისტორია" ავტორი.

არქიტექტურა
-----------

სახლის თანამედროვე ფასადი მკვეთრად განსხვავდება თავდაპირველი ფასადისაგან. ფასადზე შვიდი ფანჯარაა. სახურავზე ანტეფიქსები დგას.

ლიტერატურა
----------

* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Таганрог ул. Греческая, 78 დაარქივებული 2017-03-01 საიტზე Wayback Machine.