**მითრილი** — იშვიათი და ძვირფასი ლითონის ნაირსახეობა ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. თავის მხრივ ის ვერცხლთან ახლოს უფრო არის, მაგრამ მასზე ბევრად მძლავრ, ყველაზე მყარ ლითონს წარმოადგენს. 

მითრილი ჭედვადიც იყო, ასე რომ მისგან ბევრი რამის დამზადება შეიძლებოდა. ბილბო ბეგინსს ჰქონდა დაწერილი ლექსი ეარენდილის გემის შესახებ, რომელიც მითრილისგან ახლებურად გამოჭედეს ვალარებმა და ცაში გაუშვეს. მას შემდეგ ის დილისა და საღამოს ვარსკვლავის სახით ჩნდებოდა.

როგორც ამბობენ, მითრილი პირველად მოიპოვეს ნუმენორში. მაგრამ მესამე ეპოქისთვის კჰაზად-დუმი რჩებოდა ერთადერთ ადგილად მთელ შუახმელეთში, სადაც მისი მოძიება შესაძლებელი იყო.

მეორე ეპოქის 750 წელს ელფი კელებრიმბორი, ჯუჯების დახმარებით (რომლებიც მორიაში მითრილს მოიპოვებდნენ) იქცა მითრილის დამუშავების ნამდვილ ოსტატად. სწორედ კელებრიმბორმა შექმნა ნენია - ერთ-ერთი სამი ბეჭდიდან, რომელიც შემდგომში გადაეცა ელფებს (1590 წელი, მეორე ეპოქა).

კელებრიმბორმა მითრილიდან აგრეთვე მოიპოვა ერთგვარი ნივთიერება ითილდინი, რომლითაც მოპირკეთებული იყო მორიის დასავლეთი კარიბჭე. მასზე ამოტვიფრული ნაწერების ხილვა მხოლოდ ვარსკვლავების ნათებაში ხდებოდა შესაძლებელი, მაგრამ თავდაპირველად საჭირო იყო ხელის შეხება და ერთგვარი შელოცვის წარმოთქმა. კჰაზად-დუმის ჯუჯები მითრილით გონდორთან ვაჭრობდნენ. მაგალითად, მინას ტირითის მცველთა მუზარადები, მითრილისგან იქნა დამზადებული.

მესამე ეპოქის 1980 წელს მორიაში დიდი ბალროგი დასახლდა. მას შემდეგ ჯუჯების კვალი იქიდან გაქრა. ორკებმა დაიტაცეს მთელი მითრილი, რაც კი მოიძიებოდა მაღაროებში, მაგრამ ეშინოდათ იმ ადგილებისა, სადაც ბალროგი ცხოვრობდა. მითრილი საურონს გადაეცა, რომელმაც, როგორც ვარაუდობენ, ის იარაღის დასამზადებლად გამოიყენა.

2941 წელს სმაუგის საგანძურიდან ბილბო ბეგინსმა თავისთვის აირჩია მითრილისგან დამზადებული პერანგი. წლების შემდეგ მან იგი ფროდოს გადასცა. მორიაში ფროდოს ესროლეს შუბი, მაგრამ მითრილმა იგი საიმედოდ დაიცვა. როდესაც შუახმელეთის ლაშქრები მიადგნენ მორდორს, საურონის ბაგედ წოდებულმა არსებამ მათ მითრილის პერანგი უჩვენა, ნიშნად იმისა, რომ ფროდო მორდორში იყო გამომწყვდეული.

მაზრაში დაბრუნების შემდეგ, როდესაც აღმოჩნდა, რომ იქაურობას უკვე სარუმანი მართავდა, პერანგმა ფროდო გადაარჩინა, როდესაც საზარელმა ჯადოსანმა სცადა მისი სატევარით დაჭრა.

ბეჭდის ომის შემდეგ მინას ტირითის ახალი კარიბჭე შეიქმნა მითრილისგან, გიმლისა და მისი ხალხის მიერ. ექთელიონის კოშკზე ფრიალებდა დიდი ალამი, შეკერილი დედოფალ არუენის მიერ და მასზე გამოსახული იყო გონდორის სამეფოს სიმბოლო - ოქროს და მითრილის გვირგვინი. მზის შუქზე ეს ალამი ლამაზად ანათებდა.

ეტიმოლოგია
----------

სიტყვა *მითრილი* (Mithril) ნიშნავს *ნაცრისფერ ნათებას* ან *ნაცრისფერ სიკაშკაშეს*, სინდარულიდან mith (ნაცრისფერი, რუხი). მითრილს ასევე უწოდებდნენ *ნამდვილ ვერცხლს*, *ვერცხლის ლითონს* და *მორიის ვერცხლს*. თუ რას უწოდებდნენ მას ჯუჯები თავიანთ ენაზე, უცნობია. ნივთიერება ითილდინი (Ithildin) ხშირად მოიხსენიებოდა, როგორც *ვარსკვლავთმთვარე*. სიტყვა ითილდინი სინამდვილეში ნიშნავს *მთვარის ვარსკვლავს* (ithil - მთვარე, din - ნაწარმოებია სიტყვისგან tin, ანუ *ნათება*, *მცირე ვარსკვლავი*).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* მითრილი — საიტზე Tolkien Gateway

სქოლიო
------

1. ↑  ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1954), *ბეჭდის საძმო*, *ბეჭდების მბრძანებელი*, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), "შეხვედრები", ISBN 0-395-08254-4
2. ↑  ტოლკინი, ჯ.რ.რ. (1955), *მეფის დაბრუნება*, *ბეჭდების მბრძანებელი*, ბოსტონი: Houghton Mifflin (გამოქვეყნების თარიღი: 1987), "მაზრის გათავისუფლება", ISBN 0-395-08256-0

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ლეგენდარიუმი |
| --- |
|  |
| 
* ბიბლიოგრაფია
 |
|  |
| ნაწარმოებები | 

|  |  |
| --- | --- |
| ძირითადი | 
* *სილმარილიონი*
* *ჰობიტი*
* *ბეჭდების მბრძანებელი*
	+ *ბეჭდის საძმო*
	+ *ორი ციხე-კოშკი*
	+ *მეფის დაბრუნება*
 |
|  |
| დამატებითი | 
* *ტომ ბომბადილის თავგადასავლები*
* *გზა წინ და წინ მიდის*
 |
|  |
| სიკვდილის შემდგომი | 
* *დაუსრულებელი მოთხრობები*
* *ჯ. რ. რ. ტოლკინის წერილები*
* *შუახმელეთის ისტორია* (12 ტომი)
* *ბილბოს უკანასკნელი სიმღერა*
* *ჰურინის შვილები*
* *ჰობიტის ისტორია*
* *ამბავი ბერენის და ლუთიენისა*
 |

 |
|  |
| სამყარო | 

|  |  |
| --- | --- |
| პერსონაჟები | 
* ხალხები
	+ სია
* ჯუჯები
* ელფები
* ჰობიტები
	+ ოჯახები
* ნუმენორელები
* ორკები
* არნორის მეფეები
	+ ისილდურის საგვარეულო
	+ ჩრდილოელი მზვერავები
	+ არვედუი
	+ არაგორნი
	+ ელდარიონი
* ველის მეფეები
* გონდორის მეფეები
	+ ანარიონის საგვარეულო
	+ ეარნილ II
* როჰანის მეფეები
	+ ეომერი
	+ თეოდენი
* ნუმენორის მმართველები
* სამეფოები
 |
|  |
| ობიექტები | 
* ძალაუფლების ბეჭდები
	+ ერთი ბეჭედი
	+ სამი ბეჭედი
* პალანტირები
* სილმარილები
* მითრილი
* იარაღები და ჯავშნები
	+ ნესტარი
 |
|  |
| კონცეფციები | 
* კოსმოლოგია
* არდის ისტორია
* ქრონოლოგია
* ცხოველები
* მცენარეები
* საკვები და სასმელი
* ომები და ბრძოლები
* მდინარეები
	+ ანდუინი
* გზები
* ენები
* მაგია
* ჰობიტების დღე
 |

 |
|  |
| სხვა ნაწარმოებები | 
* *შუახმელეთის ატლასი*
* *შუახმელეთის სრული მეგზური*
* *შუახმელეთის მეგზური*
* *ფროდოს მოგზაურობები*
* *ბეჭდების მბრძანებელი: მკითხველის თანამგზავრი*
 |

 |