recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თოთიბაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ზურაბ გივის ძე თოთიბაძე** (დ. 16 თებერვალი, 1964, თბილისი) — ქართველი მხატვარი-ანიმალისტი, გრაფიკოსი და ხატმწერი.

ბიოგრაფია
---------

ზურაბ თოთიბაძეს შემოქმედება
დაიბადა თბილისში 1964 წლის 16 თებერვალს არქიტექტორის ოჯახში.
დაამთავრა 62-ე საშუალო სკოლა.
1983 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში დაზგური გრაფიკის ფაკულტეტზე. მანამდე, მას ხატვაში ამზადებდა საქართველოს სახალხო მხატვარი თამაზ ხუციშვილი.
1983 წელს ზ. თოთიბაძე პირველად იღებს მონაწილეობას გამოფენაში, რომელიც ჩატარდა გამომცემლობა *„მერანის"* საგამოფენო დარბაზში. ამ ჯგუფურ გამოფენაში, მის გარდა მონაწილეობას იღებდნენ თეა ბოტკოველი, გელა კესიდი და გიორგი წულაძე. სტუდენტობის პერიოდში შქმნილი მისი ორი ნამუშევარი „ჯვრის მონასტერი" და „ბავშვობა" ინახება ქ.საარბრიუკენის მერიის კოლექციაში.
1987—1988 წწ. პრაქტიკას გადიოდა პრაღაში და ვარშავაში, ხოლო სადიპლომო ნამუშევრის დაცვამდე კვალიფიკაციის ასამაღლებლად იმყოფებოდა კრაკოვში, მოსკოვში, ლენინგრადში, რიგაში და იურმალაში პროფესორ კოკა იგნატოვის ხელმძღვანელობით.
1988 წელს მონაწილეობას იღებს მოსკოვის კრემლის, ხარების სახელობის ტაძრის სარესტავრაციო სამუშაოებში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ილია გლაზუნოვი.
სამხატვრო აკადემიის დასრულების შემდეგ ზ. თოთიბაძე მუშაობას იწყებს საქართველოს დიზაინისა და ერგონომიკის ინსტიტუტში, გრაფიკის სტუდიის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. ამის პარალელურად, მუშაობს ფერწერაში და დაზგურ გრაფიკაში, აფორმებს საბავშვო ჟურნალ *„ჯეჯილს"*.
1993 წელს მისი ხელნაწერი და ილუსტრირებული ორი პოემა „თამარ მეფის სახე ბეთანიის ეკლესიაში" და „ორი ქართველი" ზყრაბ კალანდაძის თაოსნობით გამოიცა ჰოლანდიაში.
1989 წელს მონაწილეობს მსოფლიო კარიკატურისტთა წოველწლიურ კონკურსში სტამბოლში, რომელიც ტარდება აიდნა დოვგანის სახელობის კარიკატურის მუზეუმში. შესულია მსოფლიო კარიკატურისტთა კატალოგში.
1994 წელს ზ. თოთიბაძე მონაწილეობას იღებს მოსკოვში გამართულ ალექსანდრე პუშკინისადმი მიძღვნილ ბიენალე *„პუშკინიადაში"*, სადაც მის მიერ დასურათებულმა ხელნაწერმა წიგნმა მიიღო პირველი ადგილი და იმავე წელს იქნა გამოცემული.
2000 წელს მისი მეოხებით იქმნება ჟურნალი *„მონადირე"*, რომელიც პირველი ქართული ბეჭდური გამოცემაა ამ თემატიკასთან დაკავშირებით.
ზ. თოთიბაძეს საქართველოს მონადირეთა კავშირისთვის შექმნილი აქვს არაერთი პლაკატი, კატალოგი, სიგელისა თუ დიპლომის მაკეტი.
2003 წელს გამოიცა ოტია იოსელიანის წიგნი *„კოკა წყალზე ტყდება"*, რომელიც მთლიანად გააფორმა თოთიბაძემ. იმავე წელს გამოიცა მის მიერ ილუსტრირებული ერიჰ კესტნერის „ტყუპთა ოინები".
ზ. თოთიბაძეს შექმნილი აქვს უამრავი ეტიკეტები და სასაქონლო ნიშნები ღვინისათვის, კონიაკისთვის, ლიმონათისთვის და ფარმაკოლოგიისთვის. 2000 წელს *„ზულის"* ქარხნის დირექტორისთვის შექმნა სანადირო ვაზნის *„ჰუბერშტუსის"* სარეკლამო პლაკატი.
ზ. თოთიბაძე გარკვეული ხნით მუშაობდა არქიტექტურულ კომპანია „ფრონტონში", რომელსაც გია ქინქლაძე ხელმძღვანელობდა. ამავე პერიოდში მან გააფორმა თბილისში მდებარე გერმანული ლუდის რესტორან „შტუტგარტის" ინტერიერი.
2004 წლიდან თოთიბაძე აქტიურად მუშაობს ხატწერაში და ჰქმნის და ანახლებს ეკლესიებისთვის ქართულ ხატებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ თოთიბაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი** — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება, კერძო სამართლის იურიდიული პირი. დაარსდა 1992 წლის 11 მარტს თბილისში. თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი სახელმწიფო ავტორიზაციისა და პროგრამული აკრედიტაციის საფუძველზე ახორციელებს უმაღლესი განათლების პირველი და მეორე საფეხურის (საბაკალავრო, ერთსაფეხურიან და სამაგისტრო) საგანმანათლებლო პროგრამებს. უნივერსიტეტი ახორციელებს პროფესიულ საგანმანათლებლო პროგრამებსაც. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს თანხმობით, უნივერსიტეტი სტუდენტებს, მათ შორის უცხოელებს სთავაზობს რუსულენოვან აკრედიტებულ საგანმანათლებლო პროგრამებსაც.

თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტის საკუთრებაშია მინიკამპუსი თბილისში, ორი სასწავლო კორპუსით, სპორტული მოედნით, საუნივერსიტეტო ეზოთი, ბაღითა და სტუდენტური კაფეთი.

უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის საბჭოს 2013 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, თბილისის ჰუმანიტარულ სასწავლო უნივერსიტეტს მიეცა უფლება უმაღლესი და პროფესიული აკადემიური პროგრამებით მოამზადოს 750 სტუდენტი.

უნივერსიტეტში ხარისხიან სწავლებას 2017 წლის მონაცემებით, უზრუნველყოფს 21 პროფესორი, 35 ასოცირებული პროფესორი, 8 ასისტენტ-პროფესორი, ასევე 40-მდე დოქტორის აკადემიური ხარისხის მქონე მოწვეული ლექტორი.

თჰუ-ს რექტორი და აკადემიური საბჭოს თავმჯდომარეა პროფესორი ვალენტინა საყვარელიძე, პრორექტორი — პროფესორი კახი ყურაშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  თბილისის ჰუმანიტარული სასწავლო უნივერსიტეტი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-02. ციტირების თარიღი: 2017-07-25.
**თეაგენე** (ბერძ. Θεαγένης; ძვ. წ. VII საუკუნე) — ბერძნული პოლისის მეგარის ტირანი. ძველი საბერძნეთის „უფროსი" ტირანიის წარმომადგენელი. სავარაუდოდ, როგორც მხედართმავარმა პოპულარობა მოიპოვა ათენთან ომის დროს კუნძულ სალამინისთვის, სადაც მეგარელი ახალმოშენეები გადასახლდნენ. დემოსის მხარდაჭერაზე დაყრდნობით, რომელმაც მას პირადი დაცვა გამოუყო, ძვ. წ. VII საუკუნის შუა ხანებში ხელისუფლებას ჩამოაშორა მმართველი არისტოკრატია. თავისი ქალიშვილი მიათხოვა წარჩინებულ ათენელს — კილონს და ათენში ხელისუფლების ხელში ჩასაგდებად წარუმატებელი მცდელობის დროს ცდილობდა მისთვის დახმარება გაეწია. თეაგენეს უკავშირდება წყალსადენის აშენება, რომლის საშუალებითაც წყალი წყაროდან ქალაქის დიდ წყალსაცავში ჩაედინებოდა; ამ წყალსაცავის ნაშთები დღემდეა შემორჩენილი. ბოლოს იძულებული გახდა მეგარიდან გაქცეულიყო.

სქოლიო
------

1. ↑   ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, თბ. 1985. — გვ. 47.
2. ↑  *Стрелков А. В.* Феаген // Большая российская энциклопедия. т. 33. — М. 2017. — стр. 218.
ივარს გოდმანისი (მარცხნივ), აშშ-ის საელჩოს წარმომადგენლებთან შეხვედრაზე, რიგაში
**ივარს გოდმანისი** (Ivars Godmanis; დ. 27 ნოემბერი, 1951) — ლატვიელი პოლიტიკოსი. ლატვიის პირველი პრემიერ-მინისტრი საბჭოთა კავშირიდან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ (1990-1993). მეორედ გახდა პრემიერი 2007 წლის დეკემბერში. 

გოდმანისს პირველი პრემიერ-მინისტრობა კომუნისტურიდან კაპიტალისტურ ეკონომიკაზე მძიმე ეკონომიკური ტრანსფორმაციის პერიოდში მოუწია, რის გამოც 1995 წელს ის „სამი ვარსკვლავის ორდენით" დაჯილდოვდა. მოგვიანებით, 1998-1999 წლებში ის ფინანსთა მინისტრის პოსტზე მსახურობდა. თავდაპირველად ის ლატვიის სახალხო ფრონტის წევრი იყო, თუმცა ფრონტის დაშლის შემდეგ ის ლატვიის გზის პარტიაში გადადის. 2006 წლის ნოემბერში არჩევნებში ლატვიის გზისა და ლატვიის პირველი პარტიის კოალიციის გამარჯვების შემდეგ ის მეორედ გახდა ლატვიის პრემიერ მინისტრი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ივარს გოდმანისი***

* Government of Latvia, The Cabinet of Ministers of the Republic of Latvia: Prime Minister დაარქივებული 2009-09-02 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თეატრი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**„თეატრი"** — ქართული ყოველკვირეული სამხატვრო-ლიტერატურული გაზეთი. პირველი თეატრალური ბეჭდვითი ორგანო (1885-1891). დამაარსებელი, გამომცემელი და პირველი რედაქტორი (1885, 14 ივლისი — 1886, 8 ივნისი და 1886, 28 სექტემბერი — 1887, 15 თებერვალი) იყო მსახიობი  ვასო აბაშიძე. შემდეგ წლებში გაზეთს რედაქტორობდნენ ვ. გუნია (1886, 15 იანვარი — 1886 21 სექტემბერი), ალექსანდრე ნებიერიძე (1887, 22 მარტი — 1891, 20 მარტი). პირველი ნომერი გამოვიდა 1855 წლის 14 ივლისს. სულ გამოვიდა 185 ნომერი. „თეატრში" იბეჭდებოდა ვ. აბაშიძის, ვ. გუნიას, დავით კეზელის (დ. სოსლანის), ი. ჯაჯანაშვილისა და სხვების სტატიები მსახიობის, რეჟისორის ოსტატობაზე, ქართული თეატრის ისტორიაზე, მეზობელ ერთა თეატრებზე. რეცენზიები სპექტაკლებზე, პიესები, მოთხრობები, ლექსები და სხვა, ქვეყნდებოდა აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველას, შიო ქუჩუკაშვილის (მღვიმელის), ანტონ ფურცელაძის, ალექსანდრე ყაზბეგის და სხვათა ნაწარმოებები. იბეჭდებოდა აგრეთვე პუბლიცისტური წერილები საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკურ და კულტურულ საკითხებზე. „თეატრი" იყო პირველი დასურათებული გაზეთი, რომელშიც თანამშრომლობდნენ მხატვრები ალექსანდრე ბერიძე, გრიგოლ ტატიშვილი და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *ქვარიანი თ.* გაზეთი „თეატრი", თბ. 1974;
* *ქვარიანი თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 628.
**ზურაბ კაციტაძე** (დ. 28 აგვისტო, 1927, თბილისი) — ქართველი ექიმი. 

1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი; 1951 წელს კი საკავშირო დაუსწრებელი იურიდიული ინსტიტუტი (ვბზმ).

1949–1951 წლებშ იყო რუსთავის ბავშვთა პოლიკილინიკის ბავშვთა ექიმი; 1954–1956 წლებში სსრკ ჯანდაცვის სამედიცინო სასამართლოს მედიცინის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგე; 1956–1961 წლებში თბილისის მთავარ სასამართლო მედიცინის ექსპერტი; 1961–1963 წლებში საქართველოს სანიტარიისა და ჰიგიენის კვლევითი ინსტიტუტის მორფოლოგიური განყოფილების გამგე; 1963 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ნორმალური ანატომიის კათედრის ასისტენტი, 1964 წლიდან დოცენტი, 1970 წლიდან პროფესორი, 1972 წლიდან ამავე კათედრის გამგე. 89 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე მონოგრაფია, არის 4 სადოქტორო დისერტაციის მეცნიერული კონსულტანტი და 8 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი. 1995 წლიდან არის გამომცემლობა „მედიცინის" დირექტორი და გაზეთ „ჯანმრთელობის" მთავარი რედაქტორი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტრასოლოგიური ექსპერტიზის მორფო–ფუნქციური საფუძვლები", დაიცვა 1954 წელს ქალაქ მოსკოვში. 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ადამიანის ვერტიკალური სტატისტიკისა და დინამიკის მორფოლოგიური საფუძვლები ფილოგენეზსა და ანთროპოგენეზში", დაიცვა 1969 წელს მოსკოვის საკავშირო სამედიცინო აკადემიაში.

ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
----------------------------------------

* საქართველოს ანატომთა, ჰისტოლოგთა და ემბრიოლოგთა სამედიცინო საზოგადოება, პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე
* საქართველოს მედიკო–ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემია, ნამდვილი წევრი

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1990 — მედიცინის დამსახურებული მოღვაწე
* 1989 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ კაციტაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
1782 წლის თბილისის რუკა
1785 წლის თბილისის რუკა
**თბილისის ჰურიათა ბაგინი** — თბილისში, ფეთხაინის უბანში მდგარი ერთ-ერთი პირველი ებრაული სალოცავი — სინაგოგა.

ისტორია
-------

თბილისის ერთ-ერთ ძველ უბანს დღემდე შემორჩა ფეთხაინის ანუ ბეთხაინის სახელი. შოთა ბოსტანაშვილი აღნიშნავს, რომ სასაფლაოს ერთ-ერთი განმარტება ებრაულ წყაროებში გვხვდება შემდეგი სახით: „*ბეთ-ხაიმ* — სახლი სიცოცხლისა, ან ცხოვრებისა". გადმოცემის თანახმად, თბილისის ფეთხაინის უბანში ებრაელთა სასაფლაო მდებარეობდა და ამ სასაფლაოზე ებრაული სალოცავიც იდგა. ამას ადასტურებს 1785 წლის რუსი ოფიცრის პიშჩევიჩის და 1782 წლის თბილისის გეგმები, რომლებზედაც N44-ით აღნიშნულია სინაგოგა. იგი დაახლოებით დღევანდელი გომის ქუჩის II ჩიხთან იდგა, ბეთლემის მაცხოვრის შობის და კლდისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესიებს შორის. როგორც „მოკლე ებრაულ ენციკლოპედიაში" ვკითხულობთ: „1795 წ. სპარსეთის შახის აღა-მაჰმად-ხანის ჯარმა მთლიანად ააოხრა თბილისი და ქალაქის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ამოწყვიტა. იმ დროს სინაგოგაც დაიწვა, რომელიც რუსი ოფიცრის პიშჩევიჩის მიერ 1785 წელს შედგენილი ქალაქის გეგმის თანახმად გოგირდის აბანოების უბანში მდებარეობდა". ზაქარია ჭიჭინაძე წიგნში „ქართველთ ებრაელნი საქართველოში" წერს: „თფილისის ურიები ძველთაგანვე აქ მრავლად სცხოვრობდნენ... ძველად ებრაელნი თფილისში სცხოვრობდნენ სიონის ახლოს, ბეთხაინის აღმართზედ, დღესაც მათი ძველი თორა ამ კუთხეში სძევს. ამბობენ, რომ ძველი ბეთხაინი ამ კუთხეს ერქვაო, რადგან აქეთ ებრაელთა სასაფლავო იყო და ებრაელთა ბეთხაინიც ამას ნიშნავსო".

ლიტერატურა
----------

* მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები", ტ. I, თბ. 2010 გვ. 30-31
**ზურაბ მათიაშვილი** (დ. 7 ნოემბერი, 1954, მარტყოფი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ბიოგრაფია
---------

1978 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სტუდენტთა საპროექტო ბიუროში არქიტექტორად, შემდგომ იყო უფროსი არქიტექტორი, ჯგუფის უფროსი და ბიუროს უფროსის მოადგილე. პრაქტიკული შემოქმედებითი საქმიანობის პარალელურად, 1985 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ინსტიტუტის არქიტექტურული გეგმარების კათედრაზე, სადაც იყო უფროსი პედაგოგი. 1998 წლიდან იყო ამავე კათედრის დოცენტი. 2014 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. მისი ძირითადი და რეალიზებული ნამუშევრებია: ადმინისტრაციული შენობა და დარბაზი სოფელ მარტყოფში, ექსპერიმენტულ-საჩვენებელი სოფელი ხორნაბუჯი სიღნაღის რაიონში (ვ. დავითაიასა და თ. გოგოლაშვილთან ერთად), ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები ბეთანიაში, წყნეთში, საგურამოში, ბაკურიანში, თბილისში, მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლები თბილისში დიღმის მასივსა და ვერის უბანში (არქიტექტორ ლევან მათიაშვილთან ერთად, 1999), წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია სოფელ წინუბანში (2000), სამების ეკლესიის რეკონსტრუქცია სოფელ მარტყოფში (2001), მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი თბილისში, ფიზკულტურის ქ. №1-ში (2002), სასტუმრო „ვილა პალასი" დაბა ბაკურიანში (2003-2005), „გრანდ ვეჯინი" რუსთავში (2012), ინდივიდუალური სახლები ბეთანიაში, სარეაბილიტაციო ცენტრი ბაზალეთის ტბაზე, საქართველოს უნივერსიტეტის სასწავლო ადმინისტრაციული შენობა თბილისში, კოსტავას ქ. №77-ში, სასწავლო-სამეცნიერო კორპუსი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებისათვის, მრავალსართულიანი მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლი თბილისში, ტყვარჩელის ქ. №2-ში (არქიტექტორ ლევან შავლიაშვილთან ერთად), კუმისის სამონასტრო კომპლექსი. მონაწილეობდა რესპუბლიკურ და საერთაშორისო კონკურსებში: 1984 წელი — „დიდგორის ბრძოლის მემორიალი" — III პრემია (მოქანდაკე თ. კიკალიშვილთან და თ. დალაქიშვილთან ერთად), 1999 წელი თბილისი, სასტუმრო „ვაკეს" რეკონსტრუქციის კონცეფცია, II პრემია, 1986 წელი — მოსკოვი, ახალგაზრდა არქიტექტორთა შემოქმედების დათვალიერება-კონკურსი, II პრემია და დათვალიერება-კონკურსის ლაურეატის წოდება.

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 360

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ მათიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თეატრალური სარდაფი** — კერძო თეატრი თბილისში, რუსთაველის 42 ნომერში, რომელიც გაიხსნა
1997 წლის 31 მარტს ყოფილი საქინფორმის შენობის სარდაფში სპექტაკლით „სიკვდილის როკვა" (რეჟისორი ავთანდილ ვარსიმაშვილი. მთ. როლებში: რამაზ ჩხიკვაძე, გურამ საღარაძე, ნანა ფაჩუაშვილი და კახი კავსაძე).

თეატრის ისტორია
---------------

თეატრი დაარსეს ავთანდილ ვარსიმაშვილმა, ლევან წულაძემ, გოგი მარგველაშვილმა, ოთარ ეგაძემ, გოგი ხარაბაძე (შვილი) შოთა გლურჯიძემ, გოგი ხარაბაძემ და ეკატერინე მაზმიშვილმა.

თეატრი წარმოადგენდა დამოუკიდებელ შემოქმედებით ახალ ორგანიზაციულ მოდელს, რომელსაც არ ჰყავდა სამხატვრო ხელმძღვანელი, საბჭო და მსახიობთა მუდმივი დასი, ასევე არ გააჩდა მუდმივი რეპერტუარი და რაც ყველაზე მთავარია — სა­ხელმწიფო დაფინანსება და მთლიანად სალაროს შემოსავლით ფუნქციონირებდა.

1998 წელს თეტრმა საკუთარი სახსრებით ააშენა თეატრის ფოიე და პატარა კაფე სახელად „მცირე დარბაზი", სადაც სპექტაკლის ანტრაქტებში გამოდიოდნენ ქუჩის მუსიკოსები.

1999 წლიდან თეატრში დაფუძნდა თეატრის „ორშაბათები", სადაც მიმდინარეობდა ახალგაზრდა რეჟისორებისა და დრამატურგების შეხვედრა, გამოფენები, წიგნების პრეზენტაციები, საკუთარ ლექსებს კითხულობნდნე პოეტები.

1997 წლიდან თეატრში დაიდგა ლევან წულაძის (ბერტოლდ ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა", არტურ შნიცლერის „კაზანოვას დაბრუნება", ბესიკ ბარათა­შვი­ლის „აკუსტიკა", თომას მანის „მარიო და ჯადოქარი"), ოთარ ეგაძის (კლოდ მანიეს „ბლეზი", ეჟენ იონესკოს „ორთა ბოდვა", ირაკლი სოლომონა­შვი­ლის „ქვირითობა") ავთანდილ ვარსიმაშვილისა და (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი" და ბერტოლდ ბრეხტის „მესამე იმპერიის შიში და სასოწარკვეთა") გიორგი ქაჩიბაიას (ირაკლი სამსონაძის „პაწაწინა ციცქნა გოლიათი") სპექტაკლები.

1999 წელს თეატრალურ სარდაფში წარმოდგენები გამართა სოხუმის დრამატულმა თეატრმა. ასევე სტუმრად იყო ბერეგოვის ეროვნული თეატრი (უკრაინა), ბულგარული დასი „კრედო", ბერლინის პლასტ. დრამის თეატრი, ქუთაისის თეატრ-სტუდია, ბათუმის „თითების თეატრი". 

2000 წელს თეატრი მონაწილეობდა საერთაშორისო ფესტივალებზე ლონდონში, ბულგარეთში, იუგოსლავიასა და სხვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თეატრალური სარდაფი დაარქივებული 2021-04-18 საიტზე Wayback Machine.  — ენციკლოპედია „საქართველო"

სქოლიო
------

1. ↑  თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე. biz.aris.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2021.
**თბოტევადობა** სხეულის (ჩვეულებრივ აღინიშნება ლათინური ასო C-თი) — არის ფიზიკური სიდიდე, რომელიც განსაზღვრავს სხეულის მიერ მიღებული, უსასრულოდ მცირე სითბოს რაოდენობის δQ შეფარდებას, მისი ტემპერატურის შესაბამის ნამატთან δT:

{\displaystyle C={\delta Q \over \delta T}}
SI სისტემაში თბოტევადობის განზომილების ერთეულია — ჯ/К.

კუთრი თბოტევადობა ეწოდება სითბოს რაოდენობას, რომელიც საჭიროა ერთეული ნივთიერების გასახურებლად ერთი (1) გრადუსით. ნივთიერების რაოდენობა შეიძლება გავზომოთ კილოგრამებში, მეტრ კუბებში და მოლებში. იმისდა მიხედვით, რომელ რაოდენობრივ ერთეულს მიეკუთვნება თბოტევადობა, განასხვავებენ მასურ, მოცულობით და მოლურ თბოტევადობას.

სხვა განსაზღვრებები
-------------------

მასური თბოტევადობა (С) — ეს არის სითბოს რაოდენობა, რომელიც საჭიროა ერთეული მასის (ჩვეულებრივ 1 კგ) გასაცხელებლად 1 K ტემპერატურით, მისი განზომილებაა ჯოული შეფარდებული კილოგრამ კელვინზე (ჯ/კგ К).

მოცულობითი თბოტევადობა (С′) — ეს არის სითბოს ის რაოდენობა, რომელიც საჭიროა 1 მ³ ნივთიერების გასაცხელებლად 1 K-ით, იზომება ჯოული შეფარდებული მეტრ კუბ კელვინთან (ჯ/მ³·К).

მოლური თბოტევადობა (Сμ) — ეს არის სითბოს რაოდენობა, რომელიც საჭიროა 1 მოლი ნივთიერების გასახურებლად 1 K ტემპერატურით, იზომება ჯოული შეფარდებული მოლ კელვინთან (ჯ/(მოლი·К)).

ნივთიერების სხვადასხვა მდგომარეობის თბოტევადობა
-----------------------------------------------

თბოტევადობის ცნება განსაზღვრულია როგორც ნივთიერების სხვადასხვა აგრეგატული მდგომარეობისათვის (მყარი სხეული, სითხე, აირი) ისე ნაწილაკებისა და კვაზინაწილაკების ანსამბლისათვის (ლითონების ფიზიკაში, მაგალითად ამბობენ ელექტრონული აირის თბოტევადობის შესახებ).
თუ საუბარია რაღაც არა სხეულზე, არამედ რაღაც ნივთიერებაზე, მაშინ განასხვავებენ კუთრ თბოტევადობას — ამ ნივთიერების ერთეული მასის თბოტევადობას და მოლურს - ერთი მოლის თბოტევადობას.

მაგალითისათვის, აირები მოლეკულურ-კინეტიკურ თეორიაში აჩვენებს, რომ იდეალური აირის მოლური თბოტევადობა {\displaystyle i} თავისუფლების ხარისხით მუდმივი მოცულობის პირობებში ტოლია:

{\displaystyle c\_{v}={\frac {i}{2}}R\!}

R = 8.31 ჯ/(მოლი К) — გზის უნივერსალური მუდმივა.

ხოლო მუდმივი წნევის დროს

{\displaystyle c\_{p}=c\_{v}+R={\frac {i+2}{2}}R\!}

ბევრი ნივთიერებების კუთრი თბოტევადობა მოყვანილია ცნობარებში ჩვეულებრივ პროცესისათვის მუდმივი წნევით. მაგალითად, თხევადი წყლისათვის კუთრი თბოტევადობა ნორმალურ პირობებში არის — 4200 ჯ/(კგ К). ყინულისათვის — 2100 ჯ/(კგ К)

თბოტევადობის თეორია
-------------------

არსებობს მყარი სხეულის რამდენიმე თეორია:

* დიულონგ-პტის კანონი და ჯოულ-კოპის კანონი. ორივე კანონი გამოყვანილია კლასიკური წარმოდგენიდან და გარკვეული სიზუსტით მართებულია მხოლოდ ნორმალური ტემპერატურებისათვია (მიახლოებით 15 °C-დან 100 °C-მდე).
* აინშტაინის თბოტევადობის კვანტური თეორია. კვანტური კანონების პირველი გამოყენება თბოტევადობის აღწერისას.
* დებაის თბოტევადობის კვანტური თეორია. შეიცავს ყველაზე სრულ აღწერას და კარგად შეესატყვისება ცდებს.

არაურთიერთქმედი ნაწილაკების სისტემების თბოტევადობა (მაგალითად გაზები) განისაზღვრება ნაწილაკების თავისუფლების ხარისხის რიცხვით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იდეალური გაზის თბოტევადობა (იდეალური აირის თბოტევადობა)
* ეკვიპარციალური თეორემა

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4188854-6

 |
**იურიდიული პირი** — განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც თავისი ქონებით დამოუკიდებლად აგებს პასუხს და საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს, დებს გარიგებებს და შეუძლია სასამართლოში გამოვიდეს მოსარჩელედ და მოპასუხედ.

ისტორიული ექსკურსი
------------------

თანამედროვე იურიდიული პირის წინამორბებად მიიჩნევა პირთა გაერთიანებას „universitas", რომელიც შეიქმნა შუა საუკუნეებში — Ius Commune-ს ეპოქაში. Universitas მოძღვრების საფუძველია პირთა გაერთიანება. Universitas გამოცალკევებულია მისი წევრებისგან და შეიძლება მისი განხილვა ცალკე პირად, ანუ persona ficta-დ (ლათ. ფიქციური პირი) და არა პიროვნებად. ამის გამო, იგი დამოუკიდებელია წევრთა შეცვლისგან, აქვს საკუთარი ქონება და მოქმედებს თავისი ორგანოების მეშვეობით და შეუძლია ჰქონდეს საკუთარი წესდება.

Universita-ს ჰქონდა საკუთარი წესდება (ლათ. Statuta). გაერთიანება ურთიერთობაში გამოდიოდა მისი წევრების, ფიზიკური პირების მეშვეობით, რომლებიც მას წარმოადგენდნენ საგარეო ურთიერთობაბში.

ლიტერატურა
----------

* ლადო ჭანტურია (1997). *შესავალი სამოქალაქო სამართლის ზოგად ნაწილში*. თბილისი:  „სამართალი".
* *საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი*.

სქოლიო
------

### შენიშვნა

1. ↑  Ius Commune წარმოადგენს საერთო სამართალს კონტინენტურ ევროპაში

### სქოლიო

1. ↑  საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 24-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი
2. ↑  ჭანტურია (1997), გვ. 205
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბაშიძე**. |

**თამარ ასლანის ასული აბაშიძე** (დ. 3(15) მაისი,1892 15 მაისი, ზესტაფონი, საქართველო ― გ. 16 მაისი, 1960, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1950).

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა დონის როსტოვის დრამატულ სტუდიაში. მოღვაწეობა დაიწყო ჭიათურის თეატრში (1913), იყო გორის დრამატული თეატრისა (1939–1940) და ჭიათურის დრამატული თეატრის (1949–1960) მსახიობი. განასახიერა ხანუმას ( აქვსენტი ცაგარელის „ხანუმა"), რიფსიმეს ( ზურაბ ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოშო"), მელანოსა და ელენეს (დავით კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი"), კრუჩინინას (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი"), ვასა ჟელეზნოვას (მაქსიმ გორკის „ვასა ჟელეზნოვა"), კატარინას (უილიამ შექსპირის „ჭირვეული ცოლის მორჯულობა"), ბერსენიევას (ბორის ლავრენიოვის „რღვევა"), იოკასტეს (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე") და სხვა როლები.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1954: „ჭრიჭინა" (ელპიტე) რეჟ. სიკო დოლიძე, ლევან ხოტივარი
* 1956: „ჩვენი ეზო" (დათოს ბებია) რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამარ აბაშიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 20.
* *ცუცქირიძე, შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 22.
**თემურ ყაზარაშვილი** (დ. 7 დეკემბერი, 1959, ახმეტა) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა სოფელ მატანში, ახმეტის რაიონში. 1981 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი და 1987 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. მსოფლიოს თასის მფლობელი (1980) და მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1981). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1982, 1984) და მესამე პრიზიორი (1981, 1983). საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1984) და საბჭოთა კავშირის ხალხთა VIII სპარტაკიადის მეორე პრიზიორი (1983). ბულგარეთის (1983, 1985) და ივან პოდდუბნის სახელობის საერთაშორისო ტურნირში (1980, 1982, 1985) გამარჯვებული. საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. საერთაშორისო კატეგორიის ექსტრა კლასის არბიტრი, საქართველოს ჭიდაობის ეროვნული ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1994-იდან) და ღირსების ორდენის კავალერი.

| წელი | ტურნირი | მასპინძელი | წონითი კატეგორია | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1982 | მსოფლიო ჩემპიონატი | დროშა: პოლონეთიპოლონეთი, კატოვიცე | 48 კგ | 01 ﻿1st |
| 1983 | მსოფლიო ჩემპიონატი | საბჭოთა კავშირის დროშა სსრ კავშირი, კიევი | 48 კგ | 03 ﻿3rd |
| 1985 | ევროპის ჩემპიონატი | გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა გდრ, ლაიფციგი | 48 კგ | 03 ﻿3rd |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თემურ ყაზარაშვილი — ქართული სპორტი
* თემურ ყაზარიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  დანელია, ვაჟა.  (9 დეკემბერი, 2019) თემურ ყაზარაშვილი: ასე აღმოვჩნდი ოლიმპიადის მიღმა... საკავშირო სპორტკომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ დარეკა - გუნდის დასახელება შეაჩერეთო!. *lelo.ge*. ციტირების თარიღი: 18 იანვარი, 2022
**ინა ჟორდანია** (დ. 1877, ბერდინო, ორლოვის გუბერნია – გ. 1967, პარიზი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის, ნოე ჟორდანიას, ცოლი, სოციალ-დემოკრატი. დაიბადა მღვდელის ოჯახში.

ბიოგრაფია
---------

1902 წელს დაამთავრა სორბონის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მომავალი ქმარი 1903 წელს პარიზში გაიცნო. 1904 საქართველოში დაქორწინდა ნოე ჟორდანიაზე. ახალგაზრდობიდანვე შეუერთდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიას, იყო მენშევიკური ფრაქციის წევრი პარტიული ფსევდონიმით „თამარი". ქმართან ერთად აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკურ საქმიანობაში. გარკვეული პერიოდი იყო მენშევიკური ფრაქციის ბაქოს კომიტეტის წევრი, 1905 ბაქოში მეფის ჟანდარმერიამ დააპატიმრა, თუმცა ფეხმძიმობის გამო, ექიმთა შუამდგომლობით, გაათავისუფლეს. რუსეთის მეოთხე დუმის არჩევნების დროს ხელმძღვანელობდა არჩევნებში გამარჯვებულ სოციალ-დემოკრატ მათე სკობელევის საარჩევნო კამპანიას, რის გამოც მას აეკრძალა კავკასიაში ცხოვრება და გადასახლდა მოსკოვში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კვლავ აგრძელებდა აქტიურ პარტიულ და საზოგადოებრივ საქმიანობას. 1917 წლის ბოლოს სოციალ-დემოკრატიული სიით მონაწილეობდა რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში. 

საქართველოს დამოუკიდებლობის პერიოდში, როგორც მთავრობის თავმჯდომარის მეუღლე, აქტიურად იყო ჩართული საქველმოქმედო საქმიანობაში. ოლივერ უორდროპის ცნობით, ის ხელმძღვანელობდა „ქალთა საზოგადოებას ბავშვთა კეთილდღეობისათვის". ნოე რამიშვილის და აკაკი ჩხენკელის ცოლებთან — მარო რამიშვილთან და მაკრინე ჩხენკელთან — ერთად აწყობდა კულტურულ საღამოებს გაჭირვებულთა და ავადმყოფ ბავშვთა დასახმარებლად. ხელს უწყობდა ქალთა განათლების წახალისებასა და სამკითხველოების გახსნას. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, დამფუძნებელი კრების მანდატით, შვილებთან ერთად ემიგრაციაში გაჰყვა მეუღლეს. შემდგომ პერიოდშიც აქტიურად აგრძელებდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. ემიგრაციული წრეების გასაძლიერებლად და გაჭირვებულთა დასახმარებლად პარიზში აწყობდა საქველმოქმედო საღამოებს, რომლისგანაც შემოსული თანხებით ტუბერკულოზისა და სხვა მძიმე დავადებების მქონე ქართველ ემიგრანტებს ეხმარებოდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში გახდა საფრანგეთის სოციალისტური პარტიის წევრი. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.

ლიტერატურა
----------

* *ირემაძე ი.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 322.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ინა ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თალგამი** (ლათ. Brassica rapa) — კომბოსტოს გვარის ორწლოვანი ბოსტნეული კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. პირველ წელს ივითარებს ფოთლების როზეტსა და ძირხვენას, მეორე წელს — საყვავილე ყლორტებს და იძლევა თესლს. ყვავილედი ფარისებრია, ყვითელხორციანი ჯიშების გვირგვინის ფურცლები მოყვითალო-ოქროსფერია, თეთრხორციანისა და მოყვითალო-ლიმონისფერი. ნაყოფი თვითხსნადი გრძელი ჭოტია. თესლი წვრილი და მრგვალია, ფერად ღია ან მუქი. თალგამი ყინვაგამძლეა (უძლებს 4-5°C ყინვას), ტენის მოყვარულია, ამასთან საკმაოდ სიცხეგამძლეცაა. მისი ზრდა-განვითარებისათვის ოპტიმალური ტემპერატურაა 12-20°C, სავეგეტაციო პერიოდი მოკლეა — 60-85 დღე. 

მოჰყავთ ყველანაირ ნიადაგზე. მოსავლიანობა 150-350 ც/ჰა. ძირხვენა შეიცავს 8,5-16,9% მშრალ ნივთიერებას (მათგან ნახევარი შაქრებია). C (22-73 მგ%), B1, B2 ვიტამინებს, კაროტინს, მდოგვის ზეთს, რომელიც აძლევს თალგამს სუნსა და გემოს. 

თალგამი იჭმება ნედლი, მოხარშული და შემწვარი. არსებობს თალგმი სუფრისა და პირუტყვის საკვები ჯიშები. სუფრის ჯიშებიდან ცნობილია პეტროვსკაია 1, მაისის ყვითელი მწვანეთავიანი 172, მილანის თეთრი წითელთავიანი 283. საქართველოში გავრცელებულია ადგილობრივი ჯიში „მესხური", რომელსაც მოიისფრო ძირხვენა და გემრიელი, ნაზი, წვნიანი რბილობი აქვს. საკვები ჯიშებიდან, რომლებსაც „ტურნეფსს" ეძახიან, ცნობილია ოსტერზუნდოვსკი და ბორტფელდსკი. საქართველოში ითესება „სკოროსპელი ვიკი" და მოსკოვური.

ლიტერატურა
----------

* *რობაქიძე თ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 575-576.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კომბოსტო (*Brassica*) |
| --- |
|  |
| სახეობები | 
* *Brassica carinata*
* *Brassica elongata*
* *Brassica fruticulosa*
* *Brassica hilarionis*
* *Brassica juncea*
* *Brassica napus*
* *Brassica nigra*
* *Brassica rapa*
	+ *Brassica rapa subsp. oleifera*
* *Brassica tournefortii*

|  |  |
| --- | --- |
| *Brassica oleracea* | 
* თავიანი კომბოსტო
* ბროკოლი
* ყვავილოვანი კომბოსტო
* ბრიუსელის კომბოსტო
* კოლრაბი
* სავოიის კომბოსტო
 |

 |
|  |
| დაავადებები | 
კილა, კომბოსტოს ფომოზი, კომბოსტოს ფუზარიოზული ჭკნობა, ნაცრისფერი სიდამპლე, კომბოსტოს ალტერნარიოზი, კომბოსტოს ჭრაქი, კომბოსტოს თეთრი ლაქიანობა, კომბოსტოს რიზოქტონიოზი, კომბოსტოს თეთრი სიდამპლე, კომბოსტოს მოზაიკა, კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი, კომბოსტოს ბლეკროტი |
|  |
| მავნებლები | 
კომბოსტოს ხვატარი, კომბოსტოს თეთრულა, კომბოსტოს გაზაფხულის ბუზი, კომბოსტოს ღეროს მალულხორთუმა, კომბოსტოს ბუგრი, კომბოსტოს ფოთოლჭამია |
|  |
| 
იხ. აგრეთვე: კომბოსტოსებრნი, ბოსტნეული კულტურები, მდოგვი, ბოტანიკის პორტალი |

 |
**შვედური ვალჰუნდი** (შვედ. Västgötaspets) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შუა საუკუნეების შვედეთში.

გარეგნულად და ტემპერამენტით შვედური ვალჰუნდი უელშ-ქორგიჰემბროკს ჰგავს, და შესაძლოა, სკანდინავიაში ვიკინგებთან ერთად მოხვდა, რომლებიც მანამდე პემბროქშირში (უელსი) სახლობდნენ. შვედურ ჯიშს ადგილობრივად მიიჩნევენ, მაგრამ, უფრო სავარაუდოა, რომ ეს ენერგიული, მოკლეფეხება მეცხვარე ძაღლი კონტინენტური ევროპის ბასეტებისგან იღებს სათავეს. ჯიუტი შვედური ვალჰუნდი შესანიშნავი ძაღლია ფერმისთვის, სადაც სხვადასხვა სამუშაოს ასრულებს — დარაჯობს და მიერეკება ფარას, იცავს ქონებას და ებრძვის მღრღნელებს. გამოცდილ ხელში შვედური ვალჰუნდი კარგი კომპანიონია, თუმცა თუ სხვა ძაღლებთან გააჩერებთ, იჩხუბებს.

შვედური ვალჰუნდი კარგად უძლებს სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, ვერ ეგუება ბავშვებს, კარგი მოდარაჯეა. აქვს გრძელი, ძალიან დაკუნთული კისერი, ძლიერი ფეხები. ბალანი უხეშია, საშუალო სიგრძის, შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, მოჟღალო-ყვითელი, მოჟღალო-ყავისფერი, ზონარული ნაცრისფერი. მსხვილი, წაწვეტებული ყურები დაფარულია ნაზი ბალნით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შვედური ვალჰუნდი (ინგლისური)

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***შვედური ვალჰუნდი***
**ფორთოხლის წვენი** - ფორთოხლის ხის ნაყოფის თხევადი ექსტრაქტი, მიიღება ნაყოფის გაწურვით. გამოიუენება ნებისმიერი სახეობის ფორთოხალი, უმეტესად ტკბილი ფორთოხალი ან სხვადასხვა სახეობის წვენის ნარევი. ფერით ჩვეულებრივად ნარინჯისფერი ან მოყვითალოა, ფორთოზლის ჯიშის მიხედვით შეიძლება მოწითალო ან მოვარდისფროც იყოს. ქარხნული წარმოებისას სითბოთი დამუშავებული ფორთოხლის წვენიდან ცლიან ჟანგბადს, რის გამოც ის უფრო დიდ ხანს ინახება, მაგრამ კარგავს გემოს უმეტესობას, რაც დანამატებით და არომატიზატორებით კომპენსირდება. გემოს გასაძლიერებლად შეიძლება წვენის გაშრობა ან კონცენტრირება და შემდეგ წყლის დამატება. მსოფლიოში ფორთოხლის წვენის წამყვანი მწარმოებელი აშშ და ბრაზილიაა. 2000 წლის მაჩვენებლებით წლიურად მზადდება სასმელის 60 მილიონი ტონა.

ისტორია
-------

  

მეორე მსოფლიო ომის დროს ამერიკელი ჯარისკაცები უარს ამბობდნენ არასასიამოვნო გემოს მქონე ლემონის კრისტალების მიღებაზე, რომლებსაც მათ ურიგებდნენ როგორც ვიტამინ C მდიდარ პროდუქტს. ფედერალური მთავრობის და ფლორიდას შტატის ციტრუსების დეპარტამენტიზ დავალებით მეცნიერების ჯგუფმა დაიწყო მუშაობა მსგავსი პროდუქტის შესაქმნელად უფრო სასიამოვნო გემოთი. ომის დასრულებიდან სამი წლის შემდეგ, მაგრამ მათ გამოიგონეს კონცენტრირებულო ფორთოზლის წვენი. 1940-იან წლებში ხელმისაწვდომი წვენისგან განსხვავებით ის უფრო გემრიელი და ხელმისაწვდომი იყო და უფრო დიდ ხანს ინახებოდა. ამერიკაში სასმელი სწრაფად გახდა პოპულარული, უმეტესად როგორც საუზმის სასმელი. 1967 წელს ფლორიდის შტატის ეკონომიკისთვის ციტრუსების მნიშვნელობის გამო ფორთოზლის წვენი ფლორიდის ოფიციალური სასმელი გახდა. 1980 და 1990-იან წლებში საკვების მეცნიერები ფორთოხლის წვენს კიდევ უფრო აუმჯობესებდნენ.

სარგებლობა ჯანმრთელობისთვის
---------------------------

წვენის სარგებლობა ჯანმრთელობისთვის სადავოა - ის შეიცავს დიდი რაოდენობით ვიტამინ C, სუფთა წვენი იხმარება ანემიის, ათეროსკლეროზის, გიპერტონიის, გასტრიტის, მეტეორიზმის, ღრძილების სისხლდენის, გაცივების, ჭარბწონიანობის, ინფექციური და მწვავე რესპირატორული დაავადებების მკურნალობისას და აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, მაგრამ ასევე შეიცავს დიდი რაოდენობით შაქარს  და ზრდის დიაბეტის გაჩენის რისკს და საზიანოა კბილის მინანქრისთვის (წვენის კბილის მინანქართან კონტაქტის თავიდან ასაცილებლად რეკომენდებულია საწრუპის ხმარება). ზოგ ქვეყანაში უფრო სასარგებლოდ ითვლება ფორთოხლოს დაუწურელი ნაყოფის ჭამა.
**ზაგრების ზოოპარკი** (ხორ. Zološki vrt grada Zagreba) — ზოოპარკი მაქსიმირის პარკის ფარგლებში, ზაგრებში, ხორვატია. იგი ზაგრების სტადიონ მაქსიმირთან მდებარეობს, სადაც დიდი საფეხბურთო მატჩები და როკ-კონცერტები იმართება. იგი ხორვატიაში მდებარე სამი ზოოპარკიდან ერთ-ერთია.

ზაგრების ზოოპარკი ორივე, ევროპული და მსოფლიო ზოოპარკებისა და აკვარიუმების ორგანიზაციის წევრია. ამასთანავე, იგი ევროპის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების პროგრამის წევრიცაა. ზოოპარკის დირექტორი დავორკა მალჯკოვიცია.

ისტორია
-------

ზაგრების ზოოპარკი გაიხსნა 1925 წლის 27 ივნისს. ძველი ზოოპარკის რეკონსტრუქცია 1990 წელს დაიწყო.

ცხოველები
---------

ზოოპარკში წარმოდგენილია 275 სახეობის 2 225 ცხოველი, მათ შორის, ირბისი, პანდა, ოკაპი, ანტილოპა, საჰარის ორიქსი, ჩრდილოეთი ჩინეთის ლეოპარდი, ჩვეულებრივი შიმპანზე, თეთრწვერა დიანა, დომბა, ჯუჯა ბეჰემოთი და აქლემი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ზაგრების ზოოპარკი***

* 

* ოფიციალური საიტი
* Novi projekti i sve više sadržaja za posjetitelje[*მკვდარი ბმული*] (ხორვატული)
* Gradi se novi zoološki vrt, gotovo četiri puta veći od maksimirskog! დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.  (ხორვატული)

სქოლიო
------

1. ↑   (ხორვატული)
2. 1 2   დაარქივებული 2010-05-27 საიტზე Wayback Machine.  (ხორვატული)
**ფორლი** (იტალ. Forlì) — ქალაქი იტალიაში, ემილია-რომანიას რეგიონში. ფორლი-ჩეზენას პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

* მოსახლეობის რაოდენობა — 116,864;
* ფართობი — 228 კმ².

ისტორია
-------

სან-მერკურიალეს სააბატო
ქალაქის ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ პალეოლითის ხანაში. ლეგენდის თანახმად ქალაქი სახელით *Forum Livii* («ლივიის ფორუმი») დაარსებული იყო კონსულის *გაიუს ლივიუს სალინატორის* მიერ ძვ. წ. 188 წელს. საუკუნეების განმავლობაში სახელი დამოკლდა «ფორლი»-მდე.

შუა საუკუნეებში ფორლი იყო დამოუკიდებელი კომუნა რესპუბლიკური ფორმის მმართველობით. გველფებსა და გიბელინების დაპირისპირების დროს ქალაქი გამოვიდა გიბელინების მხარეს. ქალაქის მცხოვრებლებმა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორს ფრიდრიხ II-ს გაუწიეს ფასდაუდებელი დახმარება ფაენცას დაპყრობაში და მძიმე დროს თავშესაფარი მისცეს იმპერატორის ხელისუფლების ერთგულ სარდალს *გვიდო I მონტეფელტროს*.

XIII საუკუნის დასასრულს ფორლი გადადიოდა რამდენიმე კონდოტიერის ხელიდან ხელში. 1302 წელს *ორდელაფის* ოჯახმა მართველობა აიღო ხელში და წესრიგი აღადგინა ქალაქში. მათი კონფლიქტი პაპებთან დასრულდა იმით, რომ სიქსტუს IV-მ ფორლი გადასცა თავის დისშვილს ჯიროლამო რიარიოს, რომელიც სახალხო აჟანყების დროს იქნა მოკლული.

რამდენიმე ხმაურიანი ათწლეულების შემდეგ, როდესაც ქალაქს ფლობდნენ ვისკონტები (1488-99), ჩეზარე ბორჯია (1499 წლიდან) და *ორდელაფები*, ფორლი სამ საუკუნე ნახევრის განმავლობაში შედიოდა პაპის ოლქის შემადგენლობაში და ქალაქმა დაკარგა თავისი პოლიტიკური მნიშვნელობა.

დაძმობილებული ქალაქები
----------------------

| ქალაქი | ქვეყანა | თარიღი | ლინკი |
| --- | --- | --- | --- |
| პორტუგალიის დროშა ავეირუ | პორტუგალია | 1990 |  |
| საფრანგეთის დროშა ბურჟი | საფრანგეთი |  |  |
| დიდი ბრიტანეთის დროშა პიტერბორო | დიდი ბრიტანეთი |  |  |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის ქალაქები
* ფორლი-ჩეზენა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებ გვერდი
**ჩამონაჭრები** — მიწა, რომელიც ჩამოერთვა გლეხობას რუსეთში საგლეხო რეფორმის (1891) გატარების შედეგად. მეფის მთავრობამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ბატონყმობის გაუქმება მაქსიმალურად სასარგებლო ყოფილიყო აზნაურ-მემამულეებისათვის. გლეხს მამულისაგან მიღებული მიწისთვის გამოსასყიდი უნდა გადაეხადა. თუ მიწის ოდენობა, რომლითაც სარგებლობდა გლეხი 1861 წლის 19 თებერვლამდე, სჭარბობდა იმ ადგილისათვის დაწესებულ ნორმას ან თუ მემამულეს გლეხებისათვის მიწის ნორმის მიცემის შემდეგ თავისი მამულის სავარგულების 1/3-ზე (ტრამალის რაიონებში კი — 1/2-ზე) ნაკლები რჩებოდა, მას შეეძლო ეს ნორმა შეემცირებინა — ჩამოეჭრა მიწა. გარდა ამისა, მემამულეს შეეძლო შეემცირებინა გლეხის მიწა უმაღლესი ნორმის ნახევრამდე გლეხის „თანხმობით" ვალდებულების შემცირების პირობით, თუ გლეხი თანახმა იყო გამოესყიდა მიწა, ნორმა შეიძლებოდა 1/3-მდე შემცირებულიყო. თუ გლეხი დათანხმდებოდა აეღო მიწა ნორმის მეოთხედის ოდენობით, მას ამ მიწას უსასყიდლოდ მისცემდნენ. საუფლისწულო (1863) და სახელმწიფო გლეხების (1866) რეფორმების გატარების დროს მათ გაცილებით მცირე მიწები ჩამოაჭრეს, ვიდრე ეს მემამულეთა გლეხების მიწების ჩამოჭრის დროს მოხდა — ჩამონაჭრების საერთო ოდენობამ გლეხთა მიწების 26% შეადგინა. როგორც წესი, ჩამონაჭრების მიწებში შედიოდა ან საუკეთესო მიწები ან გლეხისათვის მეტად აუცილებელი საძოვრები, სათიბები, წყარო, ტყე და ა. შ. ამიტომ გლეხი იძულებული იყო მძიმე კაბალური პირობით (შრომამიგებით) აეღო იჯარით ჩამონაჭრები. რუსული გლეხობა აქტიურად იბრძოდა ჩამონაჭრების დასაბრუნებლად. ეს მოთხოვნა შეიტანეს რსდმპ II ყრილობაზე (1903) მიღებულ პროგრამაში. რსდმპ III ყრილობაზე კი ჩამონაჭრების დაბრუნების მოთხოვნა მემამულეთა მთელი მიწების გლეხთა სასარგებლოდ კონფისკაციის მოთხოვნით შეიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* *კობახიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 77.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქვემო ხანდაკის კოშკი**. |

**ქვემო ხანდაკის პირველი კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხანდაკის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 8 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. პირველი სართულის კედლებში ექვსი გარეთკენ შევიწროებული სათოფურია (ორ-ორი აღმოსავლეთით და სამხრეთით, თითო — ჩრდილოეთითა და ჩრდილო-დასავლეთით). ამ სართულს აგურის გუმბათოვანი გადახურვა აქვს. დასავლეთ კედელში, მეორე სართულზე ასასვლელი კიბეა, მეორე სართულზე მაღალი ბუხარია, რომლის გვერდებზე თითო თაღოვანი ნიშია. ნიშებს შორის ორი ორმაგი სათოფურია. მეორე სართულის ჩრდილო კედელში მესამე სართულზე ასასვლელი კიბეა დატანებული. მესამე სართულზე, კედლებში, ყველა მხარეს თითო მაღალი ნიშია. ნიშებს შორის თითო ორმაგი სათოფურია. ამ სართულსაც კვადრატული აგურით ნაწყობი, გუმბათოვანი გადახურვა აქვს. კედელში ერთი ერთმაგი სათოფური და მეოთხე სართულზე ასასვლელი კიბეა. ყველა სათოფურს გარეთკენ შევიწროებული ნიში აქვს. ფასადებს შემოვლებული აქვს ბრტყელი რიყის ქვის თევზიფხურად ნაწყობი სარტყელი. აღმოსავლეთ ფასადზე აგურის წყობით გამოყვანილია მაღალი ჯვარი.

ლიტერატურა
----------

* *ნუცუბიძე ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 208.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის ეკლესია**. |

**ქვემო ყანდაურის ყველაწმინდის პირველი ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ყანდაურის სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდ შუა საუკუნეებს. 2000-იანი წლების I ათწლეულის II ნახევარში ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია თვითნებურად გაურემონტებიათ, რის გამოც მას ისტორიული ღირებულება მთლიანად აქვს დაკარგული. აღდგენილია გადახურვა, კედლები შიგნიდან გაჯით, ხოლო გარედან ცემენტისა და ქვიშის ხრსნარითაა შელესილი. ინტერიერში შეცვლილია სარკმლების თავდაპირველი გადახურვა. ეკლესია დარბაზულია (8,8x6,4მ). კედლები ძირითადად, რიყის ქვითა და კირის ხსნარითაა ნაგები. კამარა, საბჯენი თაღები, კონქი და კარ-სარკმლების, თაღები — აგურით. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი ადრე შეისრული თაღით იყო გადახურული და გარედან ნასმული იყო კედლის სიბრტყის მიმართ. საფეხურით შეღრმავებულ არეში (ამჟამად იგი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, შეღრმავებული არე კი ამოშენებულია). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის გვერდებში თითო, საშუალო სიმაღლის, შეისრულთაღოვანი ნიშა. ღერზე კი — სარკმელი (აღდგენილია). თითო სარკმელი დანარჩენ კედლებშიცაა. თავდაპირველად, ყველა სარკმელი, როგორც შიგნით, ისე გარედანაც, თაღით იყო გადახურული. რემონტის დროს სარკმლები შიგნიდან თარაზულად გადაუხურავთ. გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლებზეც საბჯენი თაღები იყო გადაყვანილი. დასავლეთ ფრონტონის წვერთან შემორჩენილი იყო აგურით გამოყვანილი ჯვრის ნაწილი. ამჟამად ეკლ. გადახურულია თუნუქით დაბურული, ორკალთა სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 342.
**ზურაბ ლეკვეიშვილი** (დ. 11 მარტი, 1934, იანეთი, სამტრედიის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი.

ბიოგრაფია
---------

1958 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1958-1969 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ "საქქალაქმშენსახპროექტში" ინჟინრად, უფროს ინჟინრად, ჯგუფის ხელმძძღვანელად, პროექტისა და განყოფილების მთავარ ინჟინრად და განყოფილების უფროსად. 1969 წელს გადაიყვანეს საპროექტო ინსტიტუტ "საქსახწყალპროექტში" მთავარ ინჟინრად. იყო საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ "საქკომუნრეწმმშენის" მთავარი ინჟინერი 1972 წლიდან, 1978 წლიდან კი ამავე ტრესტის მმართველი. 1987 წელს დაინიშნა საქართველოს კომუნალური მეურნეობის სამინისტროს საპროექტო ორგანიზაციის "საქბინრემპროექტის" მთავარ სპეციალისტად. 1988 წელს იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის სამმართველოს მთავარ ინჟინერი 1991 წელს კი საქართველოს კომუნალური მეურნეობის გაერთიანების თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ. ხელმძღვანელობდა ქალაქებისა და რაიონული ცენტრების წყალსადენ-კანალიზაციის მაგისტრალური ქსელსბისა და ნაგებობების ტექნიკური დოკუმენტაციის დამუშავებას, შავნაბადაში ახალგაზრდული ქალაქის, უმაღლესი სასამართლოს, მწერალთა კავშირის ადმინისტრაციული შენობების სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, რესპუბლიკური სასტუმროების მშენებლობას. დაჯილდოებულია საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის ორდენი

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ. 2017, გვ. 339-340

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ ლეკვეიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**თბილისის ჩაის საწონი ფაბრიკა** — კვების მრეწველობის საწარმო თბილისში, ავჭალის ტერიტორიაზე. აშენდა 1940 წელს როგორც თბილისის ჩაის გადამწონი ფაბრიკა. აფასოებდა შავ და მწვანე ბაიხაოს ჩაის. 1954–55 წლებში ჩატარდა მისი ტექნიკური გადაიარაღება, ხოლო 1983–89 წლებში მოხდა რეკონსტრუქცია, რის შემდეგაც ფაბრიკის სიმძლავრე წელიწადში 21 ათას ტონამდე გაიზარდა. ძირითადი პროდუქცია იყო სხვადასხვა ხარისხის ბაიხაოს ჩაი: „საქართველოს თაიგული", უმაღლესი ხარისხის, I, II და III ხარისხისა და სხვ. სანედლეულო რესურსებს იღებდა საქართველოს სხვადასხვა ჩაის პირველადი გადამმუშავებელი ფაბრიკიდან, აგრეთვე ინდოეთიდან და ჩინეთიდან (როგორც საკუპაჟე მასალას). გამოშვებული პროდუქცია იგზავნებოდა ძირითადად საბჭოთა კავშირის სხვა რესპუბლიკებში. 1993 წლიდან ფაბრიკა გასაღების ბაზრის დაკარგვის გამო მუშაობდა 10%-იანი დატვირთვით და წელიწადში უშვებდა 2000 ტ. დაფასოებულ ჩაის, რომელიც გადიოდა ძირითადად დსთ-ის ქვეყნებში. 1996 წელს თბილისის ჩაის საწონი ფკის ბაზაზე შეიქმნა ამავე სახელწოდების სააქციო საზოგადოება. ამ პერიოდიდან საწარმო თავისი პროფილით აღარ ფუნქციონირებს.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 3, თბ. 2014.
**თბილისის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია** — მდებარეობს ძველ თბილისში. კათოლიკეთა ეკლესია XIII საუკუნიდან არსებობს. 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „წმინდა დომინიკეს ორდენის მონაზვნებმა დააფუძნეს თფილისში თვიანთი მონასტერი 1240 წელს და ეს მონასტერი შემდეგს საუკუნეებშიც არსებობდა." |
|  |  |

 მეფე გიორგი V ბრწყინვალის დროს (1314-1346) რომის პაპმა იოანე XXVII-მ კათოლიკეების საეპისკოპოსო კათედრა სმირნიდან თბილისში გადმოიტანა. პაპი წერდა: 

|  |  |
| --- | --- |
|  | „...ჩვენის სრულის უფლებით დაგვიდგენია, რომ იმავე ქალაქში აღშენდეს საკათედრო ტაძარი, საეპისკოპოსო ეკლესია და ეწოდოს ტფილისის საეპისკოპოსო ეკლესია." |
|  |  |

 პაპი იმავეს იმეორებს 1329 წელს გამოცემულ ბულაში (წერილში). უცნობია, თუ სად იდგა თბილისის კათოლიკეთა პირველი ეკლესია. იგი, როგორც ჩანს, უნდა მდგარიყო ამჟამად არსებული ეკლესიის ადგილას, ანდა მის მახლობლად. ასეთი ვარაუდის გამოთქმის უფლებას იძლევა პიშჩევიჩის მიერ შედგენილი თბილისის 1785 წლის გეგმაზე № 24-ით დატანილი „კათოლიკური ეკლესია". 1673 წელს თბილისში ჩმოსული ჟან შარდენი მოგვითხრობს:

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ კაპუცინების ეკლესიაში თბილისში ბევრი ხალხი დადიოდა, მათ იზიდავდა წირვის ორიგინალობა და გუნდი, რომელიც შედგებოდა ოთხი ან ხუთი ხმისაგან, ბარბითის და შპინეტის აკომპანიმენტისაგან ... კაპუცინებმა სკოლაც კი დაარსეს." |
|  |  |

 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევას კათოლიკური ეკლესიაც შეეწირა. ახალი ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1804-1805 წლებში, რაშიც დიდი ღვაწლი მიუძღვის კავკასიის მთავარმართებელს გენერალ პ. ციციანოვს. გადმოცემით ციციანოვს შეუდგენია ახალი ეკლესიის გეგმა. ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა 1808 წელს, გალავნისა კი 1825 წელს. ეკლესია აიგო ღვთისმშობლის მძინების სახელზე (ადრე ხარების სახელობისა იყო). ეკლესიაში წირვა-ლოცვა შეწყდა XX საუკუნის 20-იან წლებში. 1999 წლის 15 აგვისტოს აკურთხეს ახლად აღდგენილი ეკლესია (აღდგენით სამუშაოებს 1998-1999 წლებში აწარმოებდნენ არქიტექტორები: ა, სოლომნიშვილი, მ. ბიკუჩავა; მშენებელი - თ. წიტაიშვილი; დამკვეთი - ჯ. პეზოტი).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", გვ. 904, თბ. 2002 წელი.
**შარლ მარკ ერვე პერსივალ ლეკლერი** (ფრანგ. Charles Marc Hervé Perceval Leclerc წარმოთქმა ფრანგულად: ​[ʃaʁl ləklɛʁ]; დაბადებულო: 16 ოქტომბერი 1997) — მონაკოელი მრბოლელი, ახლა ასპარეზობს ფორმულა ერთში სკუდერია ფერარისთვის. მან მოიგო GP3 სერიის ჩემპიონატი 2016-ში და ფორმულა ორის ჩემპიონატი 2017-ში.

ფორმულა ერთში ლეკლერის დებიუტი შედგა 2018 წელს Sauber-ის გუნდში. ამ გუნდმა ბოლო წელი ბოლო პოზიციაზე დაასრულა, ლეკლერის მონაწილეობით კი შეძლო კონსტრუქტორთა ჩემპიონატში მე-8 ადგილის დაკავება. მას ჰქონდა უკეთესი რეიტინგი Sauber-ის ორ პილოტს შორის. შემდეგ წელს ის ფერარის შეუერთდა და გახდა მეორე ყველაზე ახალგაზრდა პილოტი რომელმაც მოიპოვა პოულის პოზიცია (2019 წლის ბაჰრეინის გრან პრიზე). 2019 წელსვე მან მოიპოვა კარიერის პირველი გამარჯვება ბელგიაში. მან 2019 წელს ყველაზე მეტჯერ მოიპოვა პოულის პოზიცია და მოიგო FIA-ს შესაბამისი პრიზი. ის ყველაზე ახალგაზრდა პილოტი გახდა რომელმაც ეს პრიზი მოიპოვა. ამ პრიზის მოპოვება შეძლო მან 2022 წელსაც.

2022 წლის ბოლოსთვის, ლეკლერს მოგებული ჰქონდა 5 გრან პრი და 18 პოულის პოზიცია. მას ეკავება სკუდერია ფერარის პილოტის სავარძელი როგორც მინიმუმ 2024 წლის სეზონის ბოლომდე.

სქოლიო
------

1. ↑  Elizalde, Pablo.  (23 December 2019) Charles Leclerc's Ferrari F1 deal extended until end of 2024 season en. *Autosport*. ციტირების თარიღი: 19 June 2022
2. ↑  TIL that Leclerc's full name is Charles Marc Hervé Percival Leclerc. ციტირების თარიღი: 11 November 2020
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ინწობა**. |

**ინწობა**, **საბუე** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო ანსამბლი. კახეთის მხარეში სოფელ საბუედან (ყვარლის მუნიციპალიტეტი) 7 კმ-ზე. კომლექსში შედის: VI საუკუნის ნათლისმცემლის ეკლესიის და ქვის ზღუდის ნანგრევები, საბრძოლო კოშკი და სხვადასხვა დანიშნულების შენობათა ნაშთები. სამეკლესიანი ბაზილიკის ტიპის ეკლესია ნაგებია თანაბარი ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითა და აგურით. აფსიდით დასრულებული მთავარი ეკლესიის ვიწრო და მაღალი, გეგმით წაგრძელებული შუა ნავი უშუალოდ უკავშირდებოდა სამსხვერპლოს, სადიაკვნეს და ჩრდილოეთ და სამხრეთ ეკლესიებს. სამხრეთ ეკლესიას ჰქონდა დამოუკიდებელი შესასვლელი, რომლის ორი ნალისებრი ფორმის თაღი შუაში აღმართულ სქელ, მასიურ ბოძს ეყრდნობოდა. დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ეკლესია მრავალჯერ დანგრეულა და შეუკეთებიათ.

2018 წლის 28 დეკემბერს, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 186.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს მთავრობის დადგენილება №662, 2018 წლის 28 დეკემბერი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლისთვის − „ინწობის იოანე ნათლისმცემლის სამონასტრო კომპლექს − ფიქლებისთვის" ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ