|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მერკური (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**ფრედი მერკური** (ნამდვილი სახელი **ფაროჰ ბულსარა**, დ. 5 სექტემბერი, 1946 — გ. 24 ნოემბერი, 1991) — ბრიტანელი მომღერალი-კომპოზიტორი, პიანისტი, გიტარისტი და ცნობილ როკ-ჯგუფ Queen-ის წევრი. როგორც შემსრულებელი, გამოირჩეოდა თავისი ვოკალური მონაცემებით, ხოლო როგორც კომპოზიტორმა შექმნა უამრავი ცნობილი სიმღერა, მათ შორის — „Bohemian Rhapsody"; „Killer Queen"; „Somebody to Love"; „Don't Stop Me Now"; „We Are the Champions" და „Crazy Little Thing Called Love".

მერკური ძირითადად გაიზარდა ინდოეთში, ამიტომ იგი შერაცხეს ბრიტანეთის პირველ აზიელ როკ ვარსკვლავად. ის გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით, რაც გამოწვეული იყო შიდსისგან 1991 წლის 24 ნოემბერს, მხოლოდ ერთი დღის მერე, რაც მან საზოგადოებას შეატყობინა, რომ მას აწუხებდა უკურნებელი სენი. 2006 წელს ჟურნალმა Time Asia იგი შერაცხა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან აზიელ გმირად ბოლო 60 წლის განმავლობაში და ახლაც იგი არის ერთ-ერთი საუკეთესო მომღერალი პოპულარული მუსიკის ისტორიაში.

ბიოგრაფია
---------

მერკური დაიბადა ზანზიბარის კუნძულზე, ტანზანიაში. მისი მშობლები იყვნენ ბომი და ჯერ ბულსარები, რომლებიც მისდევდნენ ზოროასტრიზმს. ბულსარების ოჯახი გადავიდა ზანზიბარში, იმისთვის რომ მამამისს გაეგრძელებინა მუშაობა. ფაროჰს ჰყავდა უმცროსი დაც - კაშმირა.

1954 წელს, რვა წლის ასაკში ფრედი წაიყვანეს წმინდა პიტერის სკოლაში ინდოეთში, ბომბეისთან ახლოს. სკოლის პერიოდში ის გატაცებული იყო სპორტით, განსაკუთრებით კი კრივით. სკოლაში მან ჩამოაყალიბა პოპულარული ჯგუფი, რომელსაც „The Hectics" ერქვა, იგი ფორტეპიანოზე უკრავდა. მისი ძველი მეგობარი იხსენებს, რომ ფრედის შეეძლო რადიოში გაგონილის პიანინოზე ზუსტად გადმოტანა. ამ დროს იგი საკუთარ თავს უკვე უწოდებდა „ფრედის". მერკური თითქმის მთელი ბავშვობა ინდოეთში ცხოვრობდა ბებიასთან და დეიდასთან ერთად. განათლების მიღების შემდეგ იგი ზანზიბარში დაბრუნდა.

1964 წლის რევოლუციის გამო 17 წლის მერკური ოჯახთან ერთად ზანზიბარიდან გაიქცა და დასახლდა ლონდონში. იგი შევიდა სასწავლებელში, სადაც ეუფლებოდა ხელოვნებას. სწავლის დამთავრების შემდეგ ფრედი მუშაობდა ბევრ ადგილას- ლონდონში ყიდდა მეორად ტანსაცმელს, ასევე მუშაობდა აეროპორტშიც. მისი ძველი მეგობრები იხსენებენ, რომ იგი იყო წყნარი და მორცხვი ახალგაზრდა, რომელიც დიდად იყო გატაცებული მუსიკით. 1969 წელს მან ჩამოაყალიბა ჯგუფი „Ibex", რომლის სახელი მალევე გადაკეთდა „Wreckage-ად". ჯგუფი დაიშალა. 1970 წლისთვის იგი შევიდა „Sour Milk Sea" შემადგენლობაში, რომელიც ასევე დაიშალა.

ამავე წლის აპრილში მერკურიმ გაიცნო გიტარისტი ბრაიან მეი და დრამერი როჯერ ტეილორი, რომელთა ჯგუფსაც „Smile" ერქვა. იგი შეუერთდა მათ და ჯგუფსაც ახალი სახელი „Queen" შეურჩია. სწორედ ამ დროისთვის მან კანონიერად გადაირქვა სახელი ფრედი მერკურად.

შთაგონებები
-----------

ბავშვობაში ფრედი მერკური გატაცებული იყო ინდური მუსიკით, ყველაზე მეტად კი მოსწონდა ლატა მანფეშკარი, ინდოელი მომღერალი, რომელიც მან პირადად იხილა მის კონცერტზე. ინგლისში გადასვლის შემდეგ კი იგი გატაცებული იყო The Beatles-ით, ჯონ ლენონით, ჯიმ კროკით, ელვის პრესლით, ლედ ზეპელინით, როლინგ სტოუნზითა და ჯიმი ჰენდრიქსით. იგი აგრეთვე აღმერთებდა ლაიზა მინელის.

კარიერა
-------

### მომღერალი

აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ფენომენალური ვოკალისტი მთელ მსოფლიოში, მუსიკის ისტორიაში. იგი ლაპარაკობდა ბარიტონის ტონალობაში, ხოლო სიმღერებს ხშირად ასრულებდა, როგორც ტენორი. იგი თავისი ხმით წვდებოდა სამ ოქტავას სრული, ძლიერი ხმით. ის წვდებოდა ძალიან მაღალ ბგერებს, არ უჭირდა დაბლების აღებაც, მაგრამ მიუხედავად ამისა იგი აბმობდა, რომ მას არასდროს არ უვარჯიშია ხმაზე.

### კომპოზიტორი

მერკურიმ დაწერა ჩვიდმეტიდან ათი სიმღერა ალბომიდან „Greatest Hits" : Bohemian Rhapsody, Seven Seas of Rhye, Killer Queen, Somebody to Love, Good Old-Fashioned Lover Boy, We Are the Champions, Bicycle Race, Don't Stop Me Now, Crazy Little Thing Called Love და Play the Game, ამ ალბომში შეტანილი იყო Queen-ის საუკეთესო ჰიტები.

ხალხის აზრით მისი წარმატებული კომპოზიტორობა ძირითადად განპირობებული იყო იმით, რომ იგი იყენებდა მრავალ მუსიკალურ ჟანრს და მიმდინარეობას და არ იყო შემოფარგლული მხილოდ ერთით(მაგ. მხოლოდ როკით, დისკოთი და სხვ.) იგი ამბობდა რომ მას არ შეეძლო და არ უყვარდა ერთიდაიგივის კეთება მრავალჯერ, რაც აისახება მის სიმღერებზეც. სიმღერებს იგი ძირითადად წერდა პიანინოზე და დაწერისას იყენებდა უამრავ აღნიშვნას.

### ინსტრუმენტალისტი

იგი ინდოეთში 4 წლიდან უკრავდა ფორტეპიანოზე. ლონდონში კი მან გიტარაზე დაკვრაც ისწავლა, რაც განაპირობა მისმა გატაცებამ ბიტლზებით, ჯიმი ჰენდრიქსით, ლედ ზეპელინით და სხვა შემსრულებლებით. ის ხშირად უკრავდა მის მიერ შეთხზულ მელოდიებს ორივე საკრავზე.

მერკური ფორტეპიანოზე უკრავდა Queen-ის ბევრ ჰიტში - Killer Queen, Bohemian Rhapsody, Good Old Fashioned Lover Boy, We Are the Champions და Don't Stop Me Now-ში. ბრაიან მეი იხსენებს, რომ მისი შესაძლებლობები ფორტეპიანოზე უზარმაზარი იყო - მას შეეძლო საკრავზე ყველაფრის დაკვრა. მას ასევე შექმნილი აქვს სიმღერები გიტარისთვისაც — Ogre Battle და Crazy Little Thing Called Love, რომლებსაც სტუდიაში თვითონაც უკრავდა.

საკონცერტო შესრულებები
----------------------

მერკური ცნობილი იყო მისი საშემსრულებლო ნიჭით. იგი კონცერტებზე ადვილად იყოლიებდა ხალხს და მათგან ითხოვდა აყოლოდნენ მუსიკას, როგორც მიმიკებით, ასევე ხშირად სიმღერითაც.

მერკურის ყველაზე შედეგიან გამოსვლად Queen-თან ერთად ითვლება 1985 წლის „Live Aid", როდესაც მთელი სტადიონი (72 000 ადამიანი) ტაშს აყოლებდა, მღეროდა და უნისონში ირხეოდა. მისი კარიერის განმავლობაში მას Queen-თან ერთად შესრულებული აქვს 700-მდე კონცერტი.

პირადი ცხოვრება
---------------

1970-იან წლებში მერკურის გრძელვადიანი ურთიერთობა ჰქონდა მერი აუსტინთან (რომელიც ბრაიან მეიმ გააცნო). იგი მასთან ერთად დიდ ხანს ცხოვრობდა. 1970-იანი წლების შუაში ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ. ფრედი მერის შვილის - რიჩარდის მამინაცვალიც იყო.

1985 წელს დაიწყო მისი ხანგრძლივი ურთიერთობა ჯიმ ჰიუტონთან. იგი სიკვდილამდე შვიდი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა მასთან ერთად. ჰიუტონი დალაქი იყო და მზრუნველობით უვლიდა ფრედის ავადმყოფობისას.

გარდაცვალება
------------

მერკურის ექიმებმა 1987 წლის გაზაფხულზე ცუდი დიაგნოზი დაუსვეს - იგი ინფიცირებული იყო შიდსით. პრესა და ფანები თანდათან ხვდებოდნენ, რომ ფრედის ყველაფერი რიგზე არ ჰქონდა - იგი ცუდად გამოიყურებოდა და Queen-იც იშვიათად გამოდიოდა სცენაზე, თუმცა მერკური დაავადებაზე არაფერს ამბობდა, უფრო ხშირად კი ასეთ ინფორმაციებს უარყოფდა და ჭორად თვლიდა.

მან 1991 წლის 23 ნოემბერს განცხადება გააკეთა, რომ იგი იტანჯებოდა შიდსისგან. 24 საათის შემდეგ ამ განცხადებიდან 1991 წლის 24 ნოემბერს იგი ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა, რომელიც გართულებული იყო უკურნებელი სენის გამო. იმისდა მიუხედავად, რომ იგი არც ერთი რელიგიის მიმდევარი არ იყო, იგი დაკრძალეს ზოროასტრული წესის მიხედვით.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: ფრედი მერკურის დისკოგრაფია.
იხილეთ აგრეთვე: Queen-ის დისკოგრაფია
* *Mr. Bad Guy* (1985)
* *Barcelona* (მონსერატ კაბალიესთან ერთად) (1988)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფრედი მერკური***

* ფრედი მერკური საიტზე MySpace
* 

* ფრედი მერკური კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფრედი მერკური |
| --- |
|  |
| სტუდიური ალბომები | 
* *Mr. Bad Guy*
* *Barcelona* (მონსერატ კაბალიესთან ერთად)

 |
|  |
| კომპილაციები | 
* *The Freddie Mercury Album*
* *The Great Pretender*
* *Remixes*
* *The Solo Collection*
* *Lover of Life, Singer of Songs*
* *Messenger of the Gods: The Singles*

 |
|  |
| სინგლები | 
* Love Kills
* I Was Born to Love You
* Made in Heaven
* Living on My Own
* Love Me Like There's No Tomorrow
* Time
* The Great Pretender
* Barcelona
* The Golden Boy
* How Can I Go On
* Barcelona (მეორე გამოცემა)
* In My Defence
* The Great Pretender (მეორე გამოცემა)
* Living on My Own (რემიქსი)
* Love Kills (რემიქსი)

 |
|  |
| სხვა სტატიები | 
* დისკოგრაფია
* ფრედი მერკურის ხსოვნის კონცერტი
* Queen
* Smile
* ლარი ლურექსი
* The Mercury Phoenix Trust
* The Hectics
* 17473 Freddiemercury
* *Cirolana mercuryi*
* *Mercurana*
* ბოჰემური რაფსოდია
* Logan Place

 |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოცი საუკეთესო ვოკალისტი (როლინგ სტოუნის მიხედვით) |
| --- |
|  |
| 
* 1. არეთა ფრანკლინი
* 2. რეი ჩარლზი
* 3. ელვის პრესლი
* 4. სემ კუკი
* 5. ჯონ ლენონი
* 6. მარვინ გეი
* 7. ბობ დილანი
* 8. ოტის რედინგი
* 9. სტივი უანდერი
* 10 ჯეიმზ ბრაუნი
* 11. პოლ მაკ-კარტნი
* 12. ლიტლ რიჩარდი
* 13. როი ორბისონი
* 14. ელ გრინი
* 15. რობერტ პლანტი
* 16. მიკ ჯეგერი
* 17. ტინა ტერნერი
* 18. ფრედი მერკური
* 19. ბობ მარლი
* 20. სმოკი რობინსონი

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
Queen |
| --- |
|  |
| 
* **ბრაიან მეი**
* **როჯერ ტეილორი**

* ფრედი მერკური
* ჯონ დიკონი
 |
|  |
| სტუდიური ალბომები | 
* *Queen*
* *Queen II*
* *Sheer Heart Attack*
* *A Night at the Opera*
* *A Day at the Races*
* *News of the World*
* *Jazz*
* *The Game*
* *Hot Space*
* *The Works*
* *A Kind of Magic*
* *The Miracle*
* *Innuendo*
* *Made in Heaven*

 |
|  |
| საკონცერტო ალბომები | 
* *Live Killers*
* *Live Magic*
* *At the Beeb*
* *Live at Wembley '86*
* *Queen on Fire – Live at the Bowl*
* *Queen Rock Montreal*
* *Hungarian Rhapsody: Queen Live in Budapest ’86*
* *Live at the Rainbow '74*
* *A Night at the Odeon – Hammersmith 1975*
* *On Air*

 |
|  |
| კომპილაციები | 
* *Greatest Hits*
* *Greatest Hits II*
* *Classic Queen*
* *The 12" Collection*
* *Queen Rocks*
* *Greatest Hits III*
* *Stone Cold Classics*
* *The A–Z of Queen, Volume 1*
* *Absolute Greatest*
* *Deep Cuts*
	+ Volume 1
	+ 2
	+ 3
* *Queen Forever*
* *Greatest Hits in Japan*

 |
|  |
| ბოქს-სეტები | 
* *The Complete Works*
* *Box of Tricks*
* *Ultimate Queen*
* *The Crown Jewels*
* *The Platinum Collection*
* *The Singles Collection*
	+ Volume 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
* *On Air*
* *The Miracle Collector's Edition*

 |
|  |
| EP-ები | 
* *Queen's First E.P.*
* *Five Live* (ჯორჯ მაიკლთან ერთად)

 |
|  |
| საუნდტრეკები | 
* *Flash Gordon*
* *Bohemian Rhapsody*

 |
|  |
| ვიდეო | 
* *We Will Rock You*
* *The Freddie Mercury Tribute Concert*
* *Greatest Video Hits 1*
* *Queen at Wembley*
* *Queen Rocks*
* *Greatest Video Hits 2*
* *We Are the Champions: Final Live in Japan*
* *Queen on Fire – Live at the Bowl*
* *Queen Rock Montreal*
* *Hungarian Rhapsody: Queen Live in Budapest*
* *Queen: Live at the Rainbow '74*
* *A Night at the Odeon - Hammersmith 1975*

 |
|  |
| ტურნეები | 
* Queen I Tour
* Queen II Tour
* Sheer Heart Attack Tour
* A Night at the Opera Tour
* 1976 წლის ზაფხულის კონცერტები
* A Day at the Races Tour
* News of the World Tour
* Jazz Tour
* Crazy Tour
* The Game Tour
* Hot Space Tour
* The Works Tour
* The Magic Tour

 |
|  |
| დაკავშირებული | 
* დისკოგრაფია
* ჯილდოები
* საკონცერტო გამოსვლები
* სიმღერები
* *The Story of Bohemian Rhapsody*
* Queen + Paul Rodgers
* Queen + Adam Lambert
* Queen & Adam Lambert Rock Big Ben Live
* *მთიელი*
* *ფლეშ გორდონი*
* ლარი ლურექსი
* მაიკ გროსი
* Smile
* The Cross
* The Brian May Band
* One Night of Queen
* *Queen: The eYe*
* *We Will Rock You*
* We Will Rock You: 10th Anniversary Tour
* Queen at the Ballet
* Deacy Amp
* Queen-ის ოფიციალური საერთაშორისო ფან-კლუბი
* Mercury Phoenix Trust
* Queen Extravaganza Tour
* Mountain Studios
* Red Special
* სპაიკ ედნი
* ჯიმ ბიჩი
* ჯონ რიდი
* „Bohemian Rhapsody"-ს ვერსიების სია
* *SingStar Queen*
* *Dragon Attack: A Tribute to Queen*
* *Stone Cold Queen: A Tribute*
* *Killer Queen: A Tribute to Queen*
* *A Night at the Hip Hopera*
* „ბოჰემური რაფსოდია" (ფილმი)
* რაინჰოლდ მაკი

 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 4014997
* BNC: 000217877
* BNE: XX1029955
* BNF: cb138974149 (data)
* CiNii: DA1430458X
* GND: 11907575X
* ISNI: 0000 0001 0985 9100
* LCCN: n92107142
* LNB: 000068547
* MusicBrainz: 022589ac-7177-460d-a178-9976cf70e29f
* NDL: 00621122
* NKC: jn20000701211
* NLA: 35582745
* NLI: 004089904
* NLK: KAC201906481
* NSK: 000042198
* NTA: 09121193X
* RERO: 02-A003585171
* SELIBR: 352876
* SUDOC: 073923109
* TePapa: 64698
* Trove: 1003564
* VIAF: 71578767
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 71578767

 |