recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**გიორგი სპირიდონის ძე განძიელი** (დ. 1834 — გ. 6 აპრილი, 1906, თბილისი) — ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი.

წარმოშობით იყო თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. 1863 წელს იყო თბილისის გრენადერთა პოლკის პრაპორშჩიკი, თავი გამოიჩინა ზაქათალის ოლქის აჯანყებულ ლეკებთან ბრძოლაში 1863 წლის 6 ივნისს, მძიმედ დაიჭრა და დაჯილდოვდა წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით. შემდეგ მსახურობდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკში, ხოლო 1877 წლის რუსეთ–თურქეთის ომში მაიორის წოდებით მეთაურობდა ელიზავეტპოლის არარეგულარულ ცხენოსანთა პოლკს. თადარიგში გასვლის შემდეგ იყო მომრიგებელი მოსამართლე ელიზავეტპოლში. 1893 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი. არჩეული იყო თბილისის სასოფლო-სამეურნეო საკრედიტო საზოგადოების გამგეობის თავმჯდომარედ. მოკლეს თბილისში, სასახლის ქუჩაზე მდებარე სარაჯიშვილის სახლში განთავსებული ამ საზოგადოების გაძარცვის დროს 1906 წელს. დაკრძალეს დიდუბის ეკლესიის ეზოში. ცოლად ჰყავდა ნადეჟდა გაბრიელის ასული მამაცაშვილი.[1]

ლიტერატურა
----------

* Путеводитель по Кавказскому военно-историческому музею. 5-е изд. Тифлис: Тип. Штаба кавказского военного округа, 1915, – გვ. 172-173.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი სპირიდონის ძე განძიელი. „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1897-1927 წლები" (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა);
* გიორგი სპირიდონის ძე განძიელი. „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი (ქშწკგ) საზოგადოების პროსოპოგრაფიულ მონაცემთა ბაზა" (ილიას უნივერსიტეტი).

სქოლიო
------

1. ↑  „Кавказъ", №79, – 7 აპრილი, 1906.
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**გარეუბანი**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **გარეუბანი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

დალასის გარეუბანი
**გარეუბანი** — დასახლებული არე, რომელიც შედის ქალაქის ან დასახლებული პუნქტის შემადგენლობაში ან ქალაქისაგან მცირე სავალ მანძილზე მდებარეობს. ტერმინს ხშირად იყენებენ ტერმინის „ქალაქის ცენტრი" საპირისპიროდ. გარეუბნები დიდი რაოდენობით პირველად XIX და XX საუკუნეებში გაჩნდა გაუმჯობესებული სარკინიგზო და საგზაო ტრანსპორტის ფონზე, რამაც პერიოდული მგზავრობა გაადვილა. როგორც წესი, გარეუბნებს ახასიათებთ მოსახლეობის უფრო მცირე სიმჭიდროვე და მოსახლეობის დიდი ნაწილი პერიოდულად მგზავრობს ქალაქის შიდა ნაწილებში თუ ბიზნეს უბნებში. გამონაკლისია ინდუსტრიული გარეუბნები, ქალაქ-თანამგზავრები და ახალი ქალაქები. გარეუბნები ხშირად ყალიბდება ისეთ ქალაქებთან, რომლის გარშემოც დიდი ოდენობით ვაკე მიწაა.

სქოლიო
------

1. ↑  Hollow, Matthew.  (2011)Suburban Ideals on England's Interwar Council Estates. ციტირების თარიღი: 2012-12-29.
2. ↑  *The Fractured Metropolis: Improving the New City, Restoring the Old City, Reshaping the Region*[*მკვდარი ბმული*] by Jonathan Barnett, via Google Books.
გულაგის პატიმრები 1936-1937 წლებში
**გულაგი** (რუს. ГУЛаг) — აკრონიმი  ***Г**лавное **у**правление исправительно–трудовых **лаг**ерей и колоний*, შრომით-გამოსასწორებელი ბანაკების და კოლონიების მთავარი სამმართველო. გულაგის სახელით ცნობილია საბჭოთა სადამსჯელო სისტემის ნაწილი, სადაც პატიმრები სასჯელის მოხდასთან ერთად იძულებით ასრულებდნენ სხვადასხვა (როგორც წესი ფიზიკურ) სამუშაოს, ხშირად ძალიან ცუდ ან თითქმის გაუსაძლის პირობებში.

1929 წლიდან 1953 წელს სტალინის გარდაცვალებამდე, გულაგი გამოიარა, სავარაუდოდ, 14 მილიონამდე ადამიანმა. გულაგებში დაიღუპა 1,6 მილიონამდე ადამიანი. გულაგებში პატიმართა რიცხვის მკვეთრი ზრდა შეინიშნებოდა დიდი ტერორის დროს, 1936-1938 წლებში, და მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გულაგში გაამწესეს მილიონზე მეტი საბჭოთა ჯარისკაცი, რომელიც ცოცხალი გადაურჩა ნაცისტების სამხედრო ტყვეთა ბანაკებს. ბანაკებში მყოფთ უხეიროდ კვებავდნენ, მხოლოდ მინიმალურ სამედიცინო დახმარებას უწევდნენ, არ უზრუნველყოფდნენ ხშირი უამინდობისათვის საჭირო ტანისამოსით, არ არსებობდა თანამედროვე სამუშაო იარაღები და დანადგარები.

გულაგის ადგილმდებარეობა ეკონომიკურ მიმართულებებს ესადაგებოდა. ბანაკების უმეტესობას ევალებოდა კონკრეტული ეკონომიკური ამოცანების შესრულება ინდუსტრიალიზაციის ჩარჩოებში - ხე-ტყის დამზადება, მაღაროებში მუშაობა და სამრეწველო პროექტების მშენებლობა.

1953 წელს სტალინის გარდაცვალების შემდეგ, კომუნისტური სახელმწიფო გულაგის სისტემის დემონტაჟს შეუდგა. 1954 წელს დაიწყეს პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება. გულაგების სისტემა გაუქმდა 1960 წელს.


|  |  |
| --- | --- |
| ნამგალი და  ურო | *ეს სტატია სსრკ-ის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ელიზაბეთ შორტი**, მეტსახელი **„შავი გეორგინა"** (ინგლ. Elizabeth Short; დ. 29 ივლისი, 1924 — გ. 15 იანვარი, 1947) — ამერიკელი ქალი, რომელიც გახდა საზარელი და მეტად გახმაურებული მკვლელობის მსხვერპლი. მოკლული იქნა 1947 წლის 15 იანვარს ლოს-ანჯელესში, ერთ-ერთი მიწის ნაკვეთზე. მისი სხეული შუაზე იყო გადაჭრილი და ამოჭრილი ჰქონდა სასქესო ორგანოები. პირი კი ერთი ყურიდან მეორემდე ჰქონდა ჩაჭრილი. სხვადასხვა დროს დააკავეს 60-მდე ეჭვმიტანილი, თუმცა საბოლოოდ, მკვლელობა არც ერთ მათგანს არ დაუმტკიცდა. ელიზაბეთ შორტის მკვლელობა არის აშშ-ის ტერიტორიაზე მომხდარი ერთ-ერთი ყველაზე საზარელი და გამოუცნობი დანაშაული.

დაიბადა მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ბოსტონში კლეო შორტისა და ფიბი მეის ოჯახში. ელიზაბეთის გარდა ოჯახში კიდევ ოთხი ბავშვი იზრდებოდა. მამამისმა ოჯახი მიატოვა მაშინ როდესაც ელიზაბეთი 5 წლისა იყო. პატარა ასაკში კინოს მიმართ ძლიერი ინტერესი გამოიჩინა. 19 წლისას ლოს-ანჯელესში გადავიდა საცხოვრებლად.

1940-იან წლებში ცხოვრობდა ლოს-ანჯელესში, სადაც მუშაობდა ოფიციანტად. ჰოლივუდში მოხვედრაზე ოცნებობდა. 1943 წლის 23 სექტემბერს ქალაქ სანტა-ბარბარაში პოლიციამ დააპატიმრა ალკოჰოლის დალევის გამო როგორც არასრულწლოვანი. მოკლული იქნა 22 წლის ასაკში. მისი სხეული იპოვა ადგილობრივმა მაცხოვრებელმა ნაგავსაყრელთან ლოს-ანჯელესში. 

სხეული წელის არეში ორ ნაწილად იყო გადაჭრილი. ამოკვეთილი ჰქონდა გარეთა და შინაგანი სასქესო ორგანოები, აგრეთვე მარჯვენა ძუძუს თავი. მისი პირი დასახიჩრებული იყო „გლაზგოს ღიმილით". ეს მოვლენა იმთავითვე გაშუქდა მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში, სადაც მას ხშირად „შავი გეორგინის" სახელით მოიხსენიებდნენ. 

„შავი გეორგინის" საქმეს დიდი ხნის განმავლობაში იძიებდა ლოს-ანჯელესის პოლიციის დეტექტივი ბრაიან კერი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ელიზაბეთ შორტი — ცნობები დაარქივებული 2014-11-01 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ელიზაბეთ შორტი — ცნობები (ინგლისური)
* ელიზაბეთ შორტი — ცნობები (ინგლისური)
**ვახტანგ მირიანაშვილი** (დ. 5 აგვისტო, 1910, სოფ. ანაგა, სიღნაღის რაიონი — გ. 1973) — ქართველი აგრონომი.

მირიანაშვილმა შრომითი საქმიანობა დაიწყო ლაგოდეხის რაიონის სოფელ ცოდნისკარში. საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სტუდენტი დაინიშნა საქართველოს მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მარცვლეული კულტურების სამმართველოს უფროსად. 1939-1944 წლებში იყო წითელწყაროს რაიონის მშრომელთა დეპუტატების რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1944-1950 წლებში — წითელწყაროს რაიონის (ახლანდელი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) რაიკომის პირველი მდივანი, 1950-1952 — საქართველოს სსრ-ის სოფლის მეურნეობის მინისტრი. შემდეგ სხვადასხვა წლებში იყო საგარეჯოს რაიაღმასკომის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სოფლის მეურნეობისა და დამზადების განყოფილების უფროსი, საქართველოს კპ სამგორის რაიონის პირველ მდივანი, გარდაბნის რაიონის პირველი მდივანი. 1966-1973 წლებში საქართველოს სსრ საბჭოთა მეურნეობების სამინისტროს მევენახეობა-მეხილეობის საბჭოთა მეურნეობების ტრესტის მმართველი.

ჯილდოები
--------

* საპატიო ნიშნის ორდენი
* საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული აგრონომი
* ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
* ლენინის ორდენი
* სოციალისტური შრომის გმირი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვახტანგ მირიანაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვახტანგ მირიანაშვილის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* [  ვახტანგ მირიანაშვილის ბიოგრაფია (III მოწვევა)]
* ვახტანგ მირიანაშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
ბრიტანიკუსის დაბადების აღსანიშნავად გამოშვებული სესტენციუსი
**ტიბერიუს კლაუდიუს კეისარ ბრიტანიკუსი** (ლათ. Tiberius Claudius Caesar Britannicus; დ. 12 თებერვალი, 41 — გ. 11 თებერვალი, 55) — რომის იმპერატორის, კლავდიუსის ვაჟი მისი მესამე ცოლისგან, მესალინასგან. დაბადებისას ის გახდა იმპერიის ტახტის მემკვიდრე, მამამისის გამეფებიდან ერთ თვეში. თუმცა ის ჯერაც მოზარდი იყო, როდესაც დედამისის გავლენა იმპერატორზე დაკნინდა და კლავდისმა აგრიპინა უმცროსი შეირთო ცოლად. ამან აგრიპინას უფროს ვაჟ ნერონს საზოგადოების თვალში მისი დაკნინების საშუალება მისცა. 14 წლისთავზე ბრიტანიკუსი საიდუმლო ვითარებაში გარდაიცვალა, რამაც ნერონს იმპერატორობისკენ გზა გაუხსნა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ფრანგული) Britannicus de Jean Racine : Analysis, Plot overview დაარქივებული 2006-08-27 საიტზე Wayback Machine.
* Britannicus de Jean Racine in a new translation by Timberlake Wertenbaker დაარქივებული 2011-10-05 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია რომის ისტორიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ელიზაბეტ ფილპოტი** (ინგლ. Elizabeth Philpot; დ. 1780, ინგლისი — გ. 1857, ლაიმ-რეჯისი) — ინგლისელი პალეონტოლოგი და ნამარხების შემგროვებელი.

ბიოგრაფია
---------

ელიზაბეტ ფილპოტი ინგლისში 1780 წელს დაიბადა. მისი წარმოშობისა და ცხოვრების შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. მას ჰყავდა ძმა და ორი და, მერი და მარგარეტი. 1805 წელს დები დასახლდნენ ლაიმ-რეჯისში (დორსეტის საგრაფო), იმ სახლში, რომელიც ძმამ მათ აჩუქა. ყველა მათგანი კარგად იყო განათლებული, მაგრამ ფინანსურად უჭირდათ.

სამივე დას უყვარდა ნამარხების შეგროვება, მაგრამ ელიზაბეტმა ამ საქმეში განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია. მან მოახერხა სერიოზული კოლექციის შეგროვება, რომელშიც განსაკუთრებით ფართოდ იყო წარმოდგენილი ნამარხი თევზები. დები ფილპოტები დაახლოებულნი იყვნენ მერი ენინგთან, ცნობილ პალეონტოლოგთან და ნაშთების შემგროვებელთან, რომელიც ასევე ცხოვრობდა ლაიმ-რეჯისში. ელიზაბეტი დიდ დროს ატარებდა მასთან. დროთა განმავლობაში გახდა მისი თანამგზავრი და მეგობარი. 1826 წელს მერი ენინგმა აღმოაჩინა, რაც ბელემნიტის ნამარხის შიგნით იყო რაღაც, რაც წააგავდა მელნის ტომარას გამომშრალი მელნით. ელიზაბეტმა მოახერხა მათი წყალში განზავება და მიღებული სეპიით რამდენიმე ნახატის დახატვაც კი, მათ შორის იქთიოზავრის გამოსახულების.

ელიზაბეტი კავშირში იყო ისეთ მეცნიერებთან, როგორებიც არიან უილიამ ბაკლენდი, უილიამ კონიბირი და ჰენრი დე ლა ბეში. როდესაც ლუი აგასისი ლაიმ-რეჯისს სტუმრობდა, ის გაოცებული იყო იმით, რომ ელიზაბეთმა და მერიმ შეძლეს ლაიმ-რეჯისის მიდამოებში ეპოვნათ და სწორად ამოეცნოთ 34 სახეობის ნამარხი თევზის.

ლაიმ-რეჯისში დები ფილპოტების კოლექციის საფუძველზე შეიქმნა ფილპოტების მუზეუმი (ახლანდელი ლაიმ-რეჯისის მუზეუმი). მუზეუმის შენობა ააშენა ელიზაბეტის ძმისშვილმა, თომას ფილპოტმა.

სქოლიო
------

1. ↑  *Richard Moody.* Elizabeth, Margaret and Mary Philpot // Dinosaurs and Other Extinct Saurians: A Historical Perspective. — Geological Society of London, 2010. — P. 116.
2. ↑  *Richard Moody.* Elizabeth, Margaret and Mary Philpot // Dinosaurs and Other Extinct Saurians: A Historical Perspective. — Geological Society of London, 2010. — P. 116.
3. ↑  The Biographical Dictionary of Women in Science, 2000, p. 117.
4. ↑  *Shelley Emling.* The Fossil Hunter: Dinosaurs, Evolution, and the Woman whose Discoveries Changed the World. — Palgrave Macmillan, 2009.
**გოსანნენის ომი** (იაპონ. 後三年の役 *გოსანნენ ნო ეკი*?, «მეორე სამწლიანი ომი»; 1083—1087) — შეიარაღებული კონფლიქტი იაპონიაში ჰეიანის პერიოდში, მუცუს (პროვინცია) და დევას პროვინციების მეამბოხე სამურაის ძალებს შორის კიოხარა-ნო იეჰირას და კიოხარა ნო ტაკეჰიროს ხელმძღვანელობით ერთის მხრივ, და სამთავრობო ძალები მინამოტო-ნო იოსიეს და ფუდზივარა-ნო კიიოჰირას მეთაურობით, მეორეს მხრივ.

შიდა ძალაუფლებისთვის ბრძოლა დაიწყო კიიოჰარას კლანის შიგნით, ჩრდილოეთ იაპონიის მმართველები დზენკუნენის ომის შემდეგ, რომელიც თანდათან გადაიზარდა სრულმასშტაბიან ომში, რადგან ფუჯივარა ნო კიიოჰირა, რომელიც იმ დროს კიიოჰარას კლანის წევრი იყო, მხარს უჭერდა მინამოტო-ნო იოსიიე თავის ჯარებთან ერთად.

ომი დასრულდა სამთავრობო ძალების გამარჯვებით, კიოჰარას კლანის ლიკვიდაციით და იაპონიის ჩრდილოეთით ახალი მმართველების გაჩენით - ფუდზივარას კლანი მუცუს პროვინციიდან, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კიიოჰირა. საომარი მოქმედებების დროს განსაკუთრებით ცნობილი გახდა მინამოტო-ნო იოსიიე, რომელმაც აღმოსავლეთ იაპონიაში ჩაუყარა თავისი მინამოტოს ოჯახის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სამხედრო საფუძველი.

გარე ბმულები
------------

* ჰეიანის ეპოქის ლიტერატურა (მოხაზულობა)
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ზურნა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

ზურნა
**ზურნა** — აღმოსავლეთის ქვეყნებში გავრცელებული ჩასაბერი საკრავი. საქართველოში ამზადებენ უმთავრესად გარგარის, აგრეთვე კაკლის ხისგან. ღეროზე ზედა მხრიდან ამოჭრილია 7-8 თვალი, ზურგის მხრიდან — ერთი. ბოლოგანიური ღეროს სიგრძე 280—300 მმ. ზურნის დიაპაზონია მცირე ოქტავის b-III ოქტავის C, ზოგჯერ შეიძლება IV ოქტავამდე გაზრდაც. მეზურნეების ანსამბლს (დასტა) შეადგენენ უსტაბაში (I მეზურნე), დამქაში (II მეზურნე) და მედოლე. ზურნა სახალხო დღესასწაულების — ქორწილის, ნიშნობის, ჭიდაობის, ყეენობის, ბერიკაობის — აუცილებელი კომპონენტი იყო. ხშირად იხსენიება XVII—XVIII საუკუნეების ქართულ ლიტერატურაში.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ზურნა***

* *გრიშაშვილი ი.* თხზ. კრ. ხუთ ტომად, ტ. 3, თბ. 1963;
* *Абдуллаева С.* Народные музыкальные инструменты Азербайджана, Баку, 1972;
* *ჩხიკვაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 545.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მ. შილაკაძე, „ქართული ხალხური საკრავები და საკრავიერი მუსიკა", თბ. 1970

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართული ხალხური საკრავები |
| --- |
|  |
| სიმებიანი | 
* ფანდური
* ჩონგური
* ჭუნირი
* ჭიანური
* ჩანგი
* აბხარცა
 |
|  |
| ჩასაბერი | 
* სალამური
* ბუკი
* ლარჭემი
* სოინარი
* დუდუკი
* ზურნა
* გუდასტვირი
* ჭიბონი
* პილილი
* ქართული გარმონი
 |
|  |
| დასარტყმელი | 
* დოლი
* დიპლიპიტო
* დაირა
* წინწილა
 |

 |
**გოგიას ციხე** — ციხესიმაგრე ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ბორჯომის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე. ციხეს არქიტექტურული მონაცემების საფუძველზე X-XIV, XVII-XVIII საუკუნეებით თარიღდება.

ისტორია
-------

ციხე ნაგებია კლდის ქვით, დარჩენილია მისი ერთი კვადრატული ფორმის კოშკი, დანარჩენი ნაწილები, მეორე კოშკი და გალავნის კედელი დაშლილია. კოშკის სიმაღლე უდრის 8 მეტრს. კოშკი ორსართულიანია, აქვს ერთი კარი, კედლებში გამართულია სათოფურები. ციხის აგებას ადგილობრივი ფეოდალის, გოგია ავალიშვილის სახელს უკავშირებენ.

აღნიშნულ ციხესთან დაკავშირებულია ცნობილი ლეგენდა, რომლის მიხედვით, ორი ძმა მტრად გადაჰკიდებია ერთმანეთს. ძმების შერიგების მიზნით, გოგიას ციხეზე დიდი ნადიმი გამართულა და მართლაც ძმები შერიგებულან. თუმცა ღვინომ მაინც თავისი გაიტანა, ძმები წაკინკლავებულან და დაუხოცავთ ერთმანეთი.

გოგიას ციხემ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა 1828 წელს რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. გოგიას ციხეში იყო რუსეთის ჯარის საგუშაგო, რომელიც დარაჯობდა იმ ვიწრო გზას, რომელიც მტერს უნდა გაევლო. 1828 წლის 21 ივლისს ციხეს თავს დაესხა ოსმალების ჯარი. ქართლის მილიციის 40-კაციანმა რაზმმა შტაბს-კაპიტან თავად ვეზირიშვილის (ვიზიროვი) მეთაურობით აიძულა თურქები უკან დაეხიათ. აღნიშნულ ქართული მილიციის თავაგანწირულ ბრძოლას დიდი შეფასება მისცა ისტორიკოსმა ვ. პოტომ და აღნიშნულ ბრძოლას ქართული მილიციის სახელოვანი ბრძოლის ერთ-ერთი ეპიზოდი უწოდა.

ლიტერატურა
----------

* *მაკალათია ს.* ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957, გვ. 51-52
* *ალხაზიშვილი ი.* ორიოდე დღე ბორჯომში, გაზეთი დროება, 1877 #9
* *ბერძენიშვილი ნ.* საქართველოს ისტორიის საკითხები, ტ. 1, თბ. 1964
* *ბერძენიშვილი დ.* ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ. 1985
* *გაბაშვილი თ.* ვარძია: გზამკვლევი, თბ. 1945
* *გელაშვილი ბ.* თორის ხეობის თავდაცვითი ნაგებობები ისტორიისათვის, ახალაციხის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, გულანი, # 10, ახალციხე 2011
* *გელაშვილი ბ.* ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ. 2013
* *ხუჯაძე გ.* ბორჯომის ხეობა, თბ. 1969
**გიორგი სიმონის ძე მესხი** (დ. 1841, სოფ. რიონი — გ. ქუთაისი) — ქართველი პედაგოგი, საქმის მომრიგებელი

ბიოგრაფია
---------

გიორგი მესხმა ქუთაისის გიმნაზია „მოწონებით" დაამთავრა. დედის მაგდანა მარჯანიშვილის წინააღმდეგობის მიუხედავად სწავლის გასაგრძელებლად რუსეთის დედაქალაქში გაემგზავრა. ჩაირიცხა კიდეც უნივერსიტეტში, მაგრამ პეტერბურგში არეულობა დაიწყო და თითქმის ყველა სტუდენტი მოსკოვის უნივერსიტეტში გადავიდა. უნივერსიტეტის დამთავრების, შემდეგ გიორგი ქუთაისში დაბრუნდა. 

ქუთაისში ერთხანს გიმნაზიაში ისტორიასა და გეოგრაფიას ასწავლიდა, მაგრამ სასწავლებელში არსებულ რეჟიმს ვერ შეეგუა, პედაგოგობას თავი დაანება და საჩხერის მაზრაში მომრიგებელ შუამავლად დაიწყო მუშაობა.
ამ დროს გიორგი უკვე დაცოლშვილებული იყო. გიორგის ცოლად ჰყავდა ქუთაისის პირველდაწყებითი ორკლასიანი სასწავლებლის გამგის, ლოტბარ ანდრია მრევლიშვილის ასული ანა. გიორგის ძალიან უყვარდა მუსიკა და კარგად უკრავდა სიმებიან ინსტრუმენტებზე.

ოთხი შვილის მამა დიდხანს არც მომრიგებელი შუამავლის თანამდებობა შერჩა, ისევ რუსეთში წავიდა და მოსკოვის უნივერსიტეტში მოეწყო.

გიორგი ფიზიკურად ძალიან მარჯვე, პატარა ტანის, მაგრამ ლამაზი და შნოიანი კაცი ყოფილა. მისი მომრევიც არავინ იყოო, წერს ძმა დავითი, მაგრამ პეტერბურგში არეულობის და მოსკოვში ლტოლვილობის დროს, ფეხით დიდი გზა გაუვლია, რამაც მისი ჯანმრთელობა ძალიან შეარყია. მოსკოვში უკვე ავადმყოფი სწავლობდა: გულის უკმარისობას, წყალმანკიც დაერთო და სრულიად ახალგაზრდა, შუა ასაკს მიუღწეველი ქუთაისში გარდაიცვალა. დაკრძალეს სოფელ რიონში.

გიორგის ქვრივი ანა, ვაჟი ანდრია და სამი ქალიშვილი, ბაბუის სიმონ მესხის მეურვეობის ქვეშ დარჩნენ. სიმონმა ყველა შვილიშვილს დაამთავრებინა საშუალო სასწავლებელი, რის შემდეგ ანდრია რკინიგზის უწყებაში განაწესეს, ქალები კი აქტიურად მონაწილეობდნენ ქუთაისის ქართულ თეატრში. საყურადღებოა, რომ ცნობილი ქართველი მსახიობი ვერიკო ანჯაფარიძე გიორგის ქალის მარიამის ქალიშვილი იყო.

ლიტერატურა
----------

* რამაზ სურმანიძე, „ივანე მესხი: (ქალაქის მდივანი)", თბ. 2013

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დავით მესხის მოგონებანი
* განმანათლებლობა საქართველოში, იდეები და მოღვაწეები დაარქივებული 2019-03-18 საიტზე Wayback Machine.
მსხვილხალებიანი ზურგრქოსანი (*Balistoides conspicillum*) თავისი შეფერვის წყალობით აკვარიუმის პოპულარული თევზია.
**ზურგრქოსანისებრნი** (ლათ. Balistidae) — თევზების ოჯახი შეზრდილყბიანების რიგისა. სხეული მაღალი და გვერდებიდან შებრტყელებულია; სიგრძით 60 სმ-მდე. შეფერილობა მკვეთრია, ჩვეულებრივ დიდი ლაქების ან ზოლების მოხატულობით. ქერცლი ძვლოვანია, ზოგჯერ ხორკლებითა და ნემსებით, მცირედაა ერთმანეთზე გადასული. კბილები ძლიერი, კონუსისებრი და ფირფიტისებრია. ზურგის ფარფლი ორია; წინაში სამი ეკალია. პირველი ეკალი ძალიან დიდია, წააგავს რქას (აქედან სახელწოდება), აწეულ მდგომარეობაშია დაფიქსირებული მასზე მჭიდროდ მიჯრილი მეორე ეკლის საშუალებით. ცნობილია 11 გვარის 40-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში, წყალმარჩხ ადგილებში და მარჯნის რიფებში; ხმელთაშუა და შავ ზღვებში გვხვდება რუხი ზურგრქოსანი (*Balistes capriscus*). ჩვეულებრივ, მარტოულად ცხოვრობენ. ზანტი მოცურავეებია. იკვებებიან კიბორჩხალებით, მოლუსკებით, ზღვის ზღარბებით; არის მცენარეჭამია სახეობებიც. დაყრილი ქვირითის დაცვისათვის მიზნით შეუძლია აგრესიულობა გამოავლინოს. ხორცი შხამიანია.

გვარები
-------

ცნობილია 11 გვარი:

* Abalistes
* Balistapus
* Balistes
* Balistoides
* Canthidermis
* Melichthys
* Odonus
* Pseudobalistes
* Rhinecanthus
* Sufflamen
* Xanthichthys
* Xenobalistes

გალერეა
-------

* რიფის ზურგრქოსანირიფის ზურგრქოსანი
* Balistapus undulatus*Balistapus undulatus*
* Balistes capriscus*Balistes capriscus*

სქოლიო
------

1. ↑  *გოგმაჩაძე თ.*, თევზების ნომენკლატურა : ლექსიკონი, ბათუმი: გამომც. „აჭარა", 2018. — გვ. 317, ISBN 978-9941-460-45-6.
2. 1 2  *Котляр А. Н.* Спинороговые // Большая российская энциклопедия. т. 31. — М. 2016. — стр. 76.
3. 1 2  Matsuura, Keiichi (2014). „Taxonomy and systematics of tetraodontiform fishes: a review focusing primarily on progress in the period from 1980 to 2014" (PDF). *Ichthyological Research*. **62** (1): 72–113. doi:10.1007/s10228-014-0444-5. S2CID 15223867.
**ბუნების მსოფლიო ფონდი** (ინგლ. World Wide Fund for Nature; WWF) — საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც მოღვაწეობს ბუნებრივი გარემოს კონსერვაციის, კვლევებისა და აღდგენის საკითხებში. წარსულში მას **მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდი** ერქვა, რაც დღემდე ოფიციალურ სახელად რჩება კანადასა და აშშ–ში. იგი მსოფლიოში უდიდესი დამოუკიდებელი ბუნიბისდაცვითი ორგანიზაციაა, რომელსაც მთელ მსოფლიოში 5 მილიონზე მეტი მხარდამჭერი ჰყავს, მოღვაწეობს 100–ზე მეტ ქვეყანაში და მხარს უჭერს დაახლოებით 1300 საკონსერვაციო და გარემოს დაცვასთან დაკავშირებულ პროექტს. conservation and environmental projects. WWF is a foundation, 2010 წელს, ფონდმა სუბსიდირების 57 % კერძო პირებისგან მიიღო, 17 % სამთავრობო წყაროებისგან (მაგალითად მსოფლიო ბანკისა და USAID–ისგან), 11 % კი კორპორაციებისგან.

ორგანიაციის ჯგუფის მოსაზრებით, მათი მისიაა „ჩვენი გარემოს ნგრევის შეჩერება და წინააღმდეგობის გაწევა". ამჟამად, ფონდის სამუშაოების უმრავლესობა ფოკუსირდება სამი ბუნებრივი ზონის კონსერვაციაზე, სადაც განთავსებულია მსოფლიოს ბიომრავალფეროვნების უმეტესი ნაწილი: ტყეები, მტკნარი წყლის ეკოსისტემები, ოკეანეები და სანაპიროები. სხვა სსაკითხებს შორის, ფონდი კონცენტრირებულია საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობებზე, დაბინძურებასა და კლიმატის ცვლილებაზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბუნების მსოფლიო ფონდი***

* Panda.org, WWF international Web site
* WorldWildlife - the corporate HQ of WWF listing Board Members
* WWF.mobi დაარქივებული 2014-04-29 საიტზე Wayback Machine. , WWF international mobile website
* WWF – არხი YouTube-ზე

სქოლიო
------

1. 1 2   (2010) *WWF-INT Annual Review*.  World Wide Fund for Nature,   გვ. 43. ციტირების თარიღი: 21 July 2011.
2. ↑
3. ↑  How is WWF run?. ციტირების თარიღი: 21 July 2011.
4. ↑  Finland - Organization of the World Wildlife Fund.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-09-22. ციტირების თარიღი: 2013-01-03.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გიორგი დოლიძე**. |

**გიორგი (გოგი) დოლიძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1954, თბილისი — გ. 8 მარტი, 1996) — ქართველი მომღერალი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მიენიჭა სიკვდილის შემდეგ, 1998 წელს.

ბიოგრაფია
---------

1961–1971 წლებში სწავლობდა თბილისის 24-ე საშუალო სკოლაში, პარალელურად სამუსიკო სასწავლებელში. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური ენის სპეციალობით.

მუშაობდა კინოსტუდია ქართულ ფილმში მეთოდისტად.

1979 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე – საქართველოს ტელევიზიის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში რედაქტორად, უფროს რედაქტორად, 1989 წლიდან –ამავე რედაქცისს განყოფილების გამგედ.

1979-1996 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელერადიო კორპორაციის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა 1980-1990 წლებში, როგორც შესანიშნავმა სოლისტმა და პარტნიორმა. 1976-1983 წლებში მღეროდა ფოლკლორულ ანსამბლ „ფაზისში", 1986 წლიდან კი ანსამბლ „ქართულ ხმებში". ამ ანსამბლთან ერთად გასტროლებით შემოიარა მრავალი ქვეყანა. გოგი დოლიძე ძირითადად მაინც საესტრადო სიმღერების შემსრულებელია. ამ ჟანრით გატაცება ხალხური სიმღერების მისეულ შესრულებაშიც აისახა და განსაკუთრებული ელფერი შესძინა.

გარდაიცვალა 1996 წლის 8 მარტს. გარდაცვალების შემდეგ, 1999 წელს გოგი დოლიძე მეოცე საუკუნის საუკეთესო ქართველ მომღერალ მამაკაცად დაასახელეს. თბილისში, 24-ე სკოლის წინ, სადაც ის სწავლობდა, დაიდგა მისი ბიუსტი.

სიმღერები
---------

* „ხმალი ავლესოთ ქართველებო"
* „რაც ამქვეყნად სიყვარული მეფობს"
* „კიდევაც დაიზრდებიან"
* „საშობაო საგალობელი"

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გოგი დოლიძე დაარქივებული 2016-03-05 საიტზე Wayback Machine.
**ელის ექოლსი** — ამერიკელი პროფესორი, მწერალი და ფემინისტი.

ბიოგრაფია
---------

ელის ექოლსი არის სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის ისტორიის პროფესორი და თანამედროვე გენდერული კვლევების ბარბარა სტრეიზანდის სახელობის კათედრის თავჯდომარე. ცხოვრობს ლოს ანჯელესში. მისი პირველი წიგნი „გაბედე იყო შეუფერებელი: რადიკალური ფემინიზმი ამერიკაში 1967 -75" იყო მეორე ტალღის ფემინიზმის პირველი სოციალური და ინტელექტუალური ისტორია, რომელიც ხაზს უსვამდა მის მნიშვნელოვან, მაგრამ რთულ ურთიერთობას შავკანიანთა ძალაუფლების მოძრაობასთან და ახალ მემარცხენეებთან. 1990 წელს ამ წიგნმა გუსტავუს მეიერსის სახელობის საუკეთესო წიგნის ტიტული მოიპოვა. ელის ექოლსის მეორე წიგნი: „ტკბილი სამოთხის ნაიარევები: ჯენის ჯოპლინის ცხოვრება და მოღვაწეობა", წიგნი აღწერს, როკ მუსიკოსის ბიოგრაფიასა და იმ მუიკალურ მოვლენას, რომლის ნაწილიც იყო ჯოპლინი. ლოს ანჯელეს ტაიმსის მიხედვით, ის დასახელდა 1999 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო წიგნად. სადაც ავტორი იკვლევს დისკოს „მხურვალებას" რაშიც გულისხმობს დისკოს მიერ გადატრიალების მოხდენას ამერიკის რასობრივი წესებში , გენდერულ და სექსუალურ ჩვეულებებში, ქცევებში. მუსიკას ხშირად აღიქვამენ, როგორც საზოგადოებრივი ცვლილების ამსახველ საშუალებას, მაგრამ „Hot Stuff" ცხადყოფს, რომ მუსიკას შესწევს უნარი თავად იყოს ცვლილების მომხდენი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Alice Echols, "Alice Echols"
* USC Dornsife College of Letters, Arts and Science  USC University of Southern California
* USC University of Southern California "Society of Fellows in the Humanities "
* History Workshop Podcast
* DJ History Website
ბუნების ძეგლი პოლონეთში
**ბუნების ძეგლი** — დაცული ტერიტორიის ერთ-ერთი სახე, რომელსაც მინიჭებული აქვს სპეციალური სტატუსი. შეესაბამება IUCN III კატეგორიას. 

ბუნების ძეგლი შეიძლება დაარსდეს ეროვნული მნიშვნელობის, შედარებით მცირე უნიკალური ბუნებრივი ტერიტორიებისა და იშვიათი ბუნებრივი და ბუნებრივ-კულტურული წარმონაქმნების დასაცავად. 

ბუნების ძეგლი საჭიროებს ეროვნული მნიშვნელობის შედარებით მცირე ტერიტორიას, სადაც იშვიათი, უნიკალური და მაღალი ესთეტიკური მახასიათებლების მქონე კომპაქტური ეკოსისტემები, ცალკეული გეოგრაფიული და ჰიდროლოგიური წარმონაქმნები, მცენარეთა ცალკეული ეგზემპლარები, ცოცხალ ორგანიზმთა ნამარხი ობიექტებია წარმოდგენილი. 

ბუნების ძეგლი შეიძლება შედიოდეს ნებისმიერი დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დაცული ტერიტორია
* ნაკრძალი
* ეროვნული პარკი
* დაცული ლანდშაფტი
* სახელმწიფო ნაკრძალი
* აღკვეთილი
* მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო დაარქივებული 2011-07-21 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს კანონი დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ, მუხლი 6.[*მკვდარი ბმული*]
**გიორგი (გოგი) ხუციშვილი** (დ. 1 ივლისი 1941, თბილისი — გ. 16 აპრილი, 1993, იქვე) — მე-20 საუკუნის ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, მოქანდაკე. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის დოცენტი. 1985 წლიდან იყო თსუ ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტის დეკანი. 1990 წლიდან იყო საქართველოს დიზაინერთა კავშირის წევრი.

ბიოგრაფია
---------

გოგი ხუციშვილი დაიბადა 1941 წლის 1 ივლისს, თბილისში. სწავლობდა 53-ე სკოლში. 1951-1958 წლებში ქანდაკებას ეუფლებოდა ზაქარია კრაწაშვილთან. 1959-1967 წლებში სწავლობდა ფერწერას გურამ (ხიტა) ქუთათელაძესთან და ანთიმოზ (ალიკო) გორგაძესთან. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის სპეციალობით. 1966 წელს დაამთავრა ასპირანტურა აკად. შალვა ამირანაშვილის ხელმძღვანელობით. 1965 წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში. 1971 წლიდან იყო საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი. 1973 წელს დაიცვა დისერტაცია შუა საუკუნეების ქართული კედლის მხატვრობის საკითხებზე (საფარის მონასტრის კედლის მხატვრობა). 1974-1975 წლებში სწავლობდა სორბონასა და პარიზის კაზმულ ხელოვნებათა სკოლაში (ბერნარ დორივალის ხელმძღვანლობით). იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის დოცენტი. 1985 წლიდან იყო თსუ ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტის დეკანი. 1990 წლიდან იყო საქართველოს დიზაინერთა კავშირის წევრი.
გოგი ხუციშვილი გარდაიცვალა 1993 წლის 16 აპრილს თბილისში.

კოლექციები და გამოფენები
------------------------

ფერწერული ტილოების გარდა გოგი ხუციშვილის შემოქმედება მოიცავს გრაფიკულ ნამუშევრებს, ქანდაკებებს, კოლაჟებს, ლექსებსა და ესსეებს.
გოგი ხუციშვილის ნამუშევრები, თბილისის გარდა, დაცულია პარიზის, დრეზდენის, ბერლინის, პრაღის, ბრნოს, ბრატისლავის, ბუდაპეშტის, კრაისტ-ჩრჩის (ახალი ზელანდია), დუბლინის, შენონის (ირლანდია), იენის, ოტავის, სან-პაულუს, კურიტიბას (ბრაზილია), ლა-პასის (ბოლივია), სოფიის, ტოკიოს, ტალინის, ნიუ-იორკის, პეკინის, მოსკოვის, სანქტ-პეტერბურგის მუზეუმებსა და კერძო კილექციებში.

გოგი ხუციშვილის პირველი პერსონალური გამოფენა 1975 წელს პარიზში „CIES"-ის გალერეაში მოეწყო. 1980 წელს მეორე პერსონალური გამოფენა თბილისში ხელოვნების მუზეუმში შედგა. 1986 წელს მოეწყო მესამე პერსონალური გამოფენა თბილისში მხატვრის სახლში. მეოთხე პერსონალური გამოფენა 1987 წელს რუსთავის სააგამოფენო დარბაზში გაიხსნა. 1989 წელს მეხუთე პერსონალური გამოფენა იერუსალიმში, ისრაელის მუზეუმში შედგა. უკვე მხატვრის გარდაცვალების შემდეგ 1993 წელს გაიმართა მეექვსე პერსონალური გამოფენა თბილისში გალერეა „კოპალაში". 2016 წელს მეშვიდე პერსონალური გამოფენა გაიხსნა დავით ბააზოვის სახელობის საქართველოს ებრაელთა და ქართულ-ებრაულ ურთიერთობათა ისტორიის მუზეუმში.

ლიტერატურა
----------

* სპექტრი: ყოველკვარტალური ალმანახი / საქართველოს კულტურის სამინისტრო; რესპუბლიკური სამუზეუმო-საგამოფენო გაერთიანება "სურათების ეროვნული გალერეა". თბილისი, 1993, აგვისტო, N 1-2. გვ. 149;
* თბილისის უნივერსიტეტი. თბილისი, 1987, 16 იანვარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გოგი ხუციშვილი
* ქართლის პეიზაჟები მუყაოზე - გოგი ხუციშვილი
* გოგი ხუციშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* გოგი ხუციშვილი, გალერეა
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბალანჩივაძე**. |

**ვასილ ანტონის ძე ბალანჩივაძე** (დ. 24 აპრილი [ ძვ. სტ. 12 აპრილი], 1867, სოფელი ბანოჯა, ახლანდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — გ. 18 მაისი, 1951, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1950). მელიტონ ბალანჩივაძის ძმა.

ბიოგრაფია
---------

სცენაზე პირველად გამოვიდა 1887 წელს თბილისში  ვასო აბაშიძის ხელმძღვანელობით. 1887–1890 სწავლობდა  პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1890–1891 იყო თბილისის ქართული თეატრის, 1891–1894 — ქუთაისის თეატრის მსახიობი (1921-იდან ხელმძღვანელი), 1924–1929 — თბილისის სანკულტურის თეატრის მთავარი რეჟისორი და მსახიობი, 1929–1935 — თბილისის ცეკავშირის მოძრავი და პერიფერიის თეატრების მსახიობი. გამოირჩეოდა სცენურობით, გარდასახვის ნიჭით, შესანიშნავი ხმით.

უპირატესად ასრულებდა სახასიათო და კომედიურ როლებს: ბობჩინსკი ( ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი"), ბესო ( ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი"), ბენ აკიბა ( კარლ გუცკოვის „ურიელ ა კოსტა"), ოტია ჯოლია ( ვალერიან გუნიას „და-ძმა"), იაგო (უილიამ შექსპირის „ოტელო"), გელა (აკაკი წერეთლის „პატარა კახი" ); მისი შემოქმედების გვირგვინი იყო ფილიპე ბარბაქაძე და დარისპან ქარსიძე ( დავით კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება" და „დარისპანის გასაჭირი"), 1935–1942 „სახკინმრეწვის" მსახიობი იყო. გადაღებულია ფილმებში: „დაკარგული სამოთხე" (ბაბუა ანტონი), „ქალი გაღმიდან" (ოსმანი ), „ქალიშვილი ხიდობნიდან" (სარდიონი) და სხვა. ბალანჩივაძე ქართული ესტრადის მსახიობი, ერთდროულად საესტრადო-იუმორისტული სცენების („იმერული სცენები") ავტორიც იყო და შემსრულებელიც. მასვე ეკუთვნის პიესები: „1905", „გლეხი ივლიანე გობეჩია", „აჭარელი ქალი ფატიმა",„მზის სხივები", „დაუდევრობის მსხვერპლი" და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1928: „ჯანყი გურიაში" რეჟ. ალექსანდრე წუწუნავა
* 1933: „უკანასკნელი ჯვაროსნები" (ქისტი) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1937: „დაკარგული სამოთხე" (ბაბუა ანტონი) რეჟ. დავით რონდელი
* 1940: „კოლხეთის ჩირაღდნები" რეჟ. დავით რონდელი
* 1940: „ქალი გაღმიდან" (ოსმანი) რეჟ. ლეონარდ (ლეო) ესაკია
* 1940: „ქალიშვილი ხიდობნიდან" (სარდიონი) რეჟ. დიომიდე ანთაძე
* 1941: „სადარაჯო ჯიხური" რეჟისორები დიომიდე ანთაძე, ალექსანდრე ჯალიაშვილი
* 1943: „გიორგი სააკაძე" (გლეხი) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
* 1945: „ჭირვეული მეზობლები" რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1948: „ქეთო და კოტე" რეჟისორები ვახტანგ ტაბლიაშვილი, შალვა გედევანიშვილი

ლიტერატურა
----------

* *ლაშხია ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 165-166.
* *ცუცქირიძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 343.
ბუნდესვერის ნიშანი
**ბუნდესვერი** (გერმ. Bundeswehr) — გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის (გფრ) შეიარაღებული ძალების სახელწოდება. შედგება სახმელეთო ჯარების, სამხედრო-საჰაერო და სამხედრო-საზღვაო ძალებისაგან. უმაღლესი მთავარსარადალი — ომის დროს ფედერალური კანცლერი, მშვიდობიანობის პერიოდში — თავდაცვის მინისტრი. ჯარი კომპლექტდება საყოველთაო სამხედრო სამსახურის კანონის საფუძველზე. სამხედრო სამსახურის ვადა 15 თვე, გასაწვევი ასაკი — 18 წელი.

2013 წლის მიხედვით, ბუნდესვერის მოსამსახურეთა რაოდენობა შეადგენდა 188,921-ს, რის მიხედვითაც ის წარმოადგენს მსოფლიოს არმიათა შორის 28-ს, ხოლო ევროპის კავშირში სიდიდით მეოთხეს (საფრანგეთის იტალიის და დიდი ბრიტანეთის შემდეგ). ამას გარდა 2010 წლის მონაცემით ბუნდესვერს ჰყავს არა აქტიური 144 000-იანი რეზერვი.

ლიტერატურა
----------

* Searle, Alaric (2003). *Wehrmacht Generals, West German Society, and the Debate on Rearmament, 1949-1959*. Westport, CT: Praeger Pub.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ბუნდესვერი***

* Bundeswehr – ოფიციალური საიტი (გერმანული)
**გერჰარდ ულრიხ ვოლდემარ დეეტერსი** (გერმ. Gerhard Ulrich Woldemar Deeters; დ. 8 ივლისი, 1892, ლემბურგი, ახლანდ. მალპილსი, ლატვია, — გ. 19 ოქტომბერი, 1961, ქ. ბონი) — გერმანელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი და კავკასიოლოგი.

1912-1914 წლებში სწავლობდა ლაიფციგში, 1922-1925 წლებში — იენასა და მიუნხენში. დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ქართველური ზმნა". 1927-1932 წლებში იყო ლაიფციგის უნივერსიტეტის, 1935-1960 წლებში — ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1930–1934 წლებში იყო ა. დირის მიერ დაარსებული ჟურნალ „კაუკაზიკას" („Caucasica") გამომცემელი, ხოლო 1937–1960 წლებში გამოსცემდა ჟურნალ „Indogermanische Forschungen" („ინდოგერმანული ძიებანი"). 

დეეტერსს ეკუთვნის მრავალი ნაშრომი ქართული და სხვა ქართველური ენების სტრუქტურისა და ისტორიის საკითხებზე, მ. შ. აღსანიშნავია მონოგრაფია „ქართველური ზმნა" (1930), რომელშიც საფუძვლიანად არის გაანალიზებული ქართველურ ენათა შედარებითი მორფოლოგიის მრავალი საკვანძო საკითხი, ახლებურად არის დასმული საერთო-ქართველური ფუძეენის დიფერენციაციის პრობლემა. დეეტერსმა არაერთი ნაშრომი მიუძღვნა ქართული (ქართველური) ენისა და სომხურის ურთიერთმიმართების საკითხებს. მას ეკუთვნის გამოკვლევა ქართული დამწერლობის ისტორიის შესახებ. მისი აზრით, ქართული დამწერლობა ბერძნულიდან მომდინარეობს და ის საქართველოს გაქრისტიანების შემდეგ არის შექმნილი. დეეტერსმა გამოაქვეყნა რამდენიმე ნაშრომი ქართული ლიტერატურის შესახებ. მისი წიგნი „ქართული ლიტერატურა" არის ქართული მწერლობის ისტორიის მოკლე მიმოხილვა. დაბეჭდა რამდენიმე სტატია შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის" შესახებ. დეეტერსი იყო კავკასიური ენების ცნობილი სპეციალისტი. აღზარდა ქართველური ენების არაერთი გამოჩენილი მკვლევარი (ფ. ნაისერი, კ. ჰ. შმიდტი და სხვ.).

ბიბლიოგრაფია
------------

* Armenisch und Südkaukasisch, «Caucasica», fasc. 3–4, Lpz. 1926–27;
* Eine Tscherkesische Grammatik, იქვე, fasc. 9, Lpz. 1931;
* Die Abchasische Sprachbau, «Nachrichten der Gesellschaft der Wissenschaften », Gött. 1931;
* Die Kaukasische Sprachen, «Handbuch der Orientalistik», hrsg. von B. Spuler, I Abt. Bd. 7, Leiden– Köln, 1963;
* Georgische Literatur, იქვე.

ლიტერატურა
----------

* რევიშვილი შ. გერჰარდ დეეტერსი და ქართული ლიტერატურა, «უცხო ენები სკოლაში», 1973, №3;
* Lang D. M. Professor Gerhard Deeters, «Bedi Kartlisa. Revue de Kartvélologie», v. 11–12, P. 1961;
* *სარჯველაძე ზ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.




1. 1 2 3 4  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #1027599095 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. 1 2  ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q464633'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2586178'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
**ვასილ ზაქარიას ძე გულისაშვილი** (დ. 23 აპრილი, 1903, თბილისი, — გ. 19 ოქტომბერი, 1979, იქვე) — ქართველი მეტყევე-ეკოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1935), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1955). 

დაამთავრა ლენინგრადის სატყეო-ტექნიკური აკადემიის სატყეო მეურნეობის ფაკულტეტი 1926 წელს და ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი 1931 წელს. იქვე მუშაობდა 1927-1931 წლებში. 1931 წლიდან თბილისის სატყეო-ტექნიკურ ინსტიტუტში ზოგადი მეტყევეობის კათედრის გამგე. 1932–1944 წლებში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა ეჭირა. 1945–1979 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სატყეო ინსტიტუტს. გულისაშვილის სამეცნიერო შრომები ეხება მცენარეთა მერქნიანი ჯიშების ბიოლოგიას, ეკოლოგიასა და ეკოლოგიურ გეოგრაფიას, ბუნების დაცვისა და სხვა საკითხებს. შეისწავლა ტყის ნიადაგის ფიზიკური თვისებები და მათი ცვალებადობა ამორჩევითი, პირწმინდა ჭრისა და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად დროებით გამოყენებისას. გულისაშვილი იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე და საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე. 1974 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ზოგადი მეტყევეობა, თბ. 1957; მცენარეთა ეკოლოგია, თბ. 1960 (გარეკანზე: 1961);
* Природные зоны и естественно-исторические области Кавказа, М. 1964.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 195.
ზურგჩანთის ამოცანა. ზურგჩანთის მაქსიმუმი: 15 კგ. 4 ნივთი, თითოეულს როგორც წონა, ასევე ღირებულება გააჩნია. 
**ზურგჩანთის ამოცანა** — ამოცანა კომბინატორულ ოპტიმიზაციაში. პირობა შემდეგია, მოცემულია ნივთები, თითოეულს აქვს წონა და გარკვეული ღირებულება. უნდა გავარკვიოთ, თუ რა რაოდენობის ნივთი უნდა ავარჩიოთ, რომ მთლიანი წონა არაუმეტესი იყოს მოცემულ x-წონაზე, და აგრეთვე რაც შეიძლება დიდი იყოს ნივთების საერთო ღირებულება. გარკვეულწილად ეს ამოცანა ცხოვრებისეულია, როდესაც ჩანთის ზომა შეზღუდულია, ვცდილობთ რაც შეიძლება ღირებული და მნიშვნელოვანი ნივთები ავარჩიოთ. 

ზურგჩანთის ამოცანა საკმაოდ ძველია, მე-19 საუკუნიდან ერთ საუკუნეზე მეტი ის შესწავლის საგანი იყო. „ზურგჩანთის ამოცანის" სახელი უკავშირდება ამერიკელ მათემატიკოსს ტობიას დანციგს.

ამოხსნა
-------

ამ ამოცანის რამდენიმე ინტერპრეტაცია არსებობს. 0/1 ზურგჩანთის ამოცანა გულისხმობს, რომ ნივთი ან უნდა ავიღოთ, ან არა. ეს ამოცანა დინამიური პროგრამირების საშუალებით იხსნება, საჭიროა ოპტიმიზირებული სრული გადარჩევის შემუშავება. 

**იმპლემენტაცია C++-ზე:**

```
#include <iostream>

using namespace::std;

long long weight[100], value[100], dp[100005];
int main() {
 // ნივთების რაოდენობა - n
 // წონის ლიმიტი - w
 int n, w; 
 cin >> n >> w;
 for (int i = 0; i < n; i++) {
 cin >> weight[i] >> value[i];
 }
 
 for (int i = 0; i < n; i++) {
 for (int j = w; j >= weight[i]; j--){
 // თითოეული წონისთვის უნდა გამოვთვალოთ მაქსიმალური ჯამური
 // ღირებულება. როგორც ვახსენეთ, ნივთი ან უნდა ავიღოთ, ან არა.
 // რადგან უდიდესი ღირებულება გვჭირდება, უნდა გავაკეთოთ ყველაზე
 // მომგებიანი არჩევანი.
 dp[j] = max(dp[j], dp[j - weight[i]] + value[i]);
 }
 }
 
 cout << dp[w];
 return 0;
}

```
გაძგიფვა ედომაზე, რუსეთი
გაძგიფვა
გაძგიფვა ხოპიორზე, რუსეთი
**გაძგიფვა** — წყალსადინარისა და წყალსატევის ზედაპირზე უძრავი ყინულის წარმოქმნის პროცესი და პერიოდი, რომლის განმავლობაში წყალსადინარისა და წყალსატევის ზედაპირზე შეინიშნება უძრავი ყინულსაფარი. გაძგიფვის პროცესი დამოკიდებულია ზამთრის ტემპერატურულ რეჟიმზე, მის ხანგრძლივობაზე, წყლის ობიექტის დინამიკასა და სხვა. გაძგიფვის პერიოდის ხანგრძლივობა და ყინულის სისქე დამოკიდებულია აგრეთვე ამ პირობებზე და ამასთან, ყინულის ზედაპირზე თოვლის საფარის სიმაღლესა და ქარის რეჟიმზე. ჩქარი დინების გამო მთის მდინარეებს უწყვეტი გაძგიფვა არ ახასიათებს.

გაძგიფვის პერიოდში მიმდინარეობს ყინულის უძრავი მასების განმტკიცება, წყლის კრისტალიზაციის შედეგად ყინულსაფრის ქვედა ზედაპირზე ყინულის მატება, აგრეთვე წყლით გაჟღენთილი და ყინულსაფარზე მდებარე თოვლის შეყინვა.

ყინულის სისქის მატება მიმდინარეობს ჯერ სწრაფად, მაგრამ შემდეგ, მისი შემდგომი შესქელებისა და განსაკუთრებით მასზე თოვლის საფარის მატების გამო — ნელა. ყინულსაფრის დეფორმაციის შედეგად, რომელსაც იწვევს ჰაერის ტემპერატურის რყევა (თერმული დეფორმაცია), დინების სიჩქარის ცვლილება, წყლის დონის რყევა და ატმოსფერული წნევა (დინამიკური ტრანსფორმაცია), წარმოიქმნება ნაპრალი და ყინულღრუ, ყალიბდება ტოროსი, ყინულის ნაყარი და სხვა.

მდინარეზე ან ტბაზე უძრავი ყინულსაფრის დღეების რაოდენობას გაძგიფვის ხანგრძლივობა ეწოდება. გაძგიფვის ხანგრძლივობა განისაზღვრება ამა თუ იმ რეგიონის კლიმატური პირობებით, კონკრეტულ წელიწადში ჰაერის ტემპერატურის რეჟიმით.

დიდ მდინარეებთან და ტბებთან შედარებით, პატარა მდინარეების და ტბების გაძგიფვა უფრო ხანგრძლივია. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, კერძოდ, რუსეთის აზიურ ნაწილში, ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ალასკასა და კანადის მნიშვნელოვან ნაწილში გაძგიფვა ხდება ოქტომბერ-ნოემბერში, ხოლო რუსეთის ევროპული ნაწილის, სკანდინავიის, აშშ-ის ჩრდილო შტატებისა და კანადის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის მდინარეებზე ნოემბერ-დეკემბერში.

რუსეთის ევროპული ნაწილის მდინარეებზე გაძგიფვა გრძელდება სამხრეთ-დასავლეთით 2 თვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 7 თვემდე, აზიურ ნაწილში — 5 თვიდან (ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის სამხრეთ რაიონებში), 8 თვემდე (უკიდურესი ჩრდილოეთის მდინარეებზე), კანადაში სამხრეთით 3 თვიდან უკიდურეს ჩრდილოეთში 8 თვემდე.

თბილ კლიმატურ რაიონებში გაძგიფვა შეიძლება იყოს არამდგრადი: მდინარეები ხან იყინება, ხან ყინულისგან თავისუფლდება. XX საუკუნიდან დაწყებული რუსეთის სამხრეთის რიგ მდინარეზე დაფიქსირდა ზამთარი გაძგიფვის გარეშე, რაც აიხსნება კლიმატის გლობალური დათბობით. ასეთი მდინარეების კარგი მაგალითია აზოვის ზღვის აუზის მდინარეები ყუბანი და დონი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5  Ледостав | Большая российская энциклопедия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-10-20. ციტირების თარიღი: 2021-02-25.
2. 1 2  Ледостав | Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
**ვასილ პეტრეს ძე ბაიაძე** (დ. 25 ნოემბერი, 1922, გორი — გ. 24 აგვისტო, 1993, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტი (1975), II მსოფლიო ომის მონაწილე. მას ეკუთვნის ლიტერატურული-კრიტიკული წერილების კრებული „იდეა და ოსტატობა" (1957). წიგნებში „დრო და მწერალი" (1963), „მწერალი და თანამედროვეობა" (1970), „თვალსაწიერი" (1976), „სახეები, ფერები, პრობლემები" (1981), „დროის მხატვრული მატიანე" (1988) და სხვა. დასმულია ქართული მწერლობის აქტიური საკითხები. საბავშვო ლიტერატურისა და მომავალი თაობის ესთეტიკური აღზრდის პრობლემებს განიხილავს ბაიაძე წიგნებში: „სიყმაწვილიდან სიჭაბუკემდე" (1974), „რაც ერთხელ ცხოვლად სულს დააჩნდების" (1979) და სხვა. თარგმნიდა რუსული ლიტერატურის ნიმუშებს. ხანგრძლივი დროის მანძილზე მოღვაწეობდა პედაგოგიურ პრესაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის საბრძოლო ორდენი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 336.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვასილ ბაიაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
გარდმან-პარისოს სამეფო (ყვითელი) 1017 წელს, როდესაც ის ტაშირ-ძორაგეტის სამეფომ შეიერთა.
**გარდმანი** — კავკასიის ალბანეთის ერთ-ერთი პროვინცია. ტერიტორიულად მოიცავდა ძირითადად მდინარე შამქორჩაის ხეობას (აზერბაიჯანი), ცენტრი იყო გარდმანის ციხე (სომხური წყაროებით გარდმანბერდი). ციხის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი ხეობის ზემო ნაწილში. ქართული ისტორიული წყაროებით ალბანეთის გარდმანის დასახელება, ჩვეულებრივ, ემთხვევა საკუთრივ ქართლის პროვინციია გარდაბნის სახელწოდებას. ქართლის და ალბანეთის პროვინციების სახელწობათა საერთო წარმომავლობა უეჭველია და მოწმობს გარკვეულ პერიოდში მათ პოლიტიკურ და შესაძლებელია, ეთნიკურ ერთიანობას. პირველად წყაროებში გარდმანი IV საუკუნეში იხსენიება, VI საუკუნის ბოლოს (ზოგი მოსაზრებით, IV საუკუნეში) მას სრაპსული წარმოშობის მიჰრანიდები დაეუფლნენ, რომელთაც მიიმხრეს გარდმანის მთავრობა, თავის ხელქვეით გააერთიანეს მთელი ალბანეთი და ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა მოიპოვეს სპარსელთაგან, VIII-IX საუკუნეებში, კახეთის სამთავროს შექმნის პირველ პერიოდში, გარდმანი მის შემადგენლობაში შედიოდა. IX საუკუნის II ნახევარში კი კვლავ დამოუკიდებელი სამთავრო გახდა. X საუკუნის დამდეგს გარდმანს ანისის სამეფო დაეუფლა. X საუკუნის ბოლოს იგი შედადიანების მიერ შექმნილი განძის საამიროში შედიოდა, XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დამდეგს საქართველოს სამეფოს ნაწილი იყო, კერძოდ, ვარამ გაგელი საგამგებლოს - გაგის ერთ-ერთ ოლქს წარმოადგენდა. ამ პერიოდშივეა დამოწმებული გარდმანის მეორ სახელწოდებაც - „ქართმანიკი".

გარდმანის მთავრები
------------------

* ფეროზი (330–361)
* ხურსი (361–430)
* ბარაზბოდი (430–440)
* ვარაზ-ბაკური (440–450)
* მიჰრი (450–480)
* არმაელი (480–510)
* ვარდ I (510–540)
* ვარდან I (540–570)
* ვარდ II (570–600)

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გარდაბანი (მხარე)

ლიტერატურა
----------

* *მუსხელიშვილი დ.* ქსე, ტ. 2, გვ. 698-699, თბ. 1977
**გოტლანდი** (შვედ. Gotland) — უდიდესი კუნძული ბალტიის ზღვაში. ეკუთვნის შვედეთს. ფართობი 1960 კმ². მოსახლეობა 56 717 კაცი (2012). მთავარი ქალაქი და ნავსადგური — ვისბიუ. კუნძულის ზედაპირი პლატოა (სიმაღლე 83 მ-მდე), აგებულია სილურული კირქვებითა და ქვიშაქვებით. განვითარებულია კარსტი. ზომიერი, ზღვის ჰავა. ნალექები 500 მმ-ზე მეტი წელიწადში. იზრდება წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ტყეები (უკავია ტერიტორიის 44%), არის ტორფნარები. მისდევენ მიწათმოქმედებას, მეცხვარეობას. განვითარებულია კირქვის დამუშავება, ცემენტის, კვების მრეწველობა, აგრეთვე ტურიზმი.

ახ. წ. პირველ საუკუნეებში გოტლანდი დასახლებული იყო გერმანული ტომებით (შესაძლოა სახელწოდება „გოტლანდი" წარმოდგება გოთებისაგან). შუა საკუნეებში ქალაქ ვისბიუსთან ერთად ბალტიისპირეთის სატრანზიტო ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. ნომინალურად ეკუთვნოდა შვედეთს, ფაქტობრივად კიდამოუკიდებელი რესპუბლიკა იყო. 1361 წელს დაიპყრეს და გაძარცვეს დანიელებმა. 1645 წელს გადაეცა შვედეთს. პირველი მსოფლიო ომის დროს 1915 წლის 19 ივნისს (ძვ. სტ. 2 ივლისი), გოტლანდის მახლობლად გაიმართა ბრძოლა რუსეთისა და გერმანიის სამხედრო ხომალდებს შორის.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 238.

სქოლიო
------

1. ↑  შვედეთის კომუნების მოსახლეობა (31. 12. 2012)
**გიორგი მაშენებელი-ათონელი** (გ. დაახლ. 1030, მონოვატის კუნძული) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე; ათონის ივერთა მონასტრის წინამძღვარი 1019–1029 წლებში; საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი. ხსენების დღეა 10 აგვისტო (ძველი სტილით 28 ივლისი).

ცხოვრება და მოღვაწეობა
----------------------

ათონის ივერთა მონასტერს სათავეში ჩაუდგა ექვთიმე მთაწმიდელის წინამძღვრობიდან გადადგომის შემდეგ ექვთიმეს წინამორბედის, იოანეს (შესაძლოა, გიორგის ბიძა) ანდერძის თანახმად. შეცვალა მონასტრის ძველი წესები, რის შედეგადაც ბერძნებმა მონასტერში შესვლის უფლება მოიპოვეს. ამით გიორგიმ თანამემამულეთა წყრომა დაიმსახურა. 1029 წელს ბიზანტიის საიმპერატორო კარის რისხვაც დაატყდა თავს, ვინაიდან ბრალად დაედო იმპერატორ რომანოზ III არგირუსის წინააღმდეგ თესალონიკის მმართველის, კონსტანტინე დიოგენეს მიერ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობა. გიორგი გადაასახლეს კუნძულ მონოვატზე, სადაც გარდაიცვალა. ამ პერიოდში ათონის ქართველი ბერები დიდ შევიწროებას განიცდიდნენ ბერძნების მხრიდან. მოგვიანებით, ბიზანტიის მთავრობამ ქართველებს აღუდგინა პრივილეგიები წმინდა მთაზე. ქართველმა ბერებმა გიორგის ცხედარი მონოვატიდან ათონზე, მიძინების ტაძარში გადაასვენეს. 

გიორგის შესახებ ცნობები ასევე დაცულია XVIII საუკუნის I ნახევრის ბერძნულ ბიოგრაფიულ თხზულებაში, სადაც ის მოხსენიებულია, როგორც „გიორგი დიდი". გიორგი მცირე მას მიაწერს ათონის ღვთისმშობლის მიძინების მონასტრის დაფუძნებას. ამავე მონასტერში შემორჩენილია წარწერია: „მე დავამტკიცენ სუეტნი მისნი და უკუნისამდე არა შეიძრნენ. გიორგი მონაზონი, ქართველი და მაშენებელი". ხშირად გიორგის აიგივებენ ბერძნული წყაროების ვარაზვაჩესთან, თუმცა ლ. მენაბდის აზრით, გიორგი და ვარაზვაჩე სხვადასხვა პირები არიან. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ გიორგი შერაცხულია წმინადანად ღირსი გიორგი მაშენებელი-ათონელის სახელით.

ლიტერატურა
----------

* *ჩხარტიშვილი ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 16.
* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება", თბილისი, 2004 წ.
* (რუსული) «Георгий Строитель». სტატიები "Православная Энциклопедия"-დან // შრომები : [ტ.] 3: ნარკვევები, სამეცნიერო წერილები, საენციკლოპედიო სტატიები... / ე. გაბიძაშვილი. - თბ. 2011. - გვ.378-379.
* (ინგლისური) Georgios Barasbatze, co-founder of Iveron[*მკვდარი ბმული*]. Prosopography of the Byzantine World.
* მენაბდე ლ. ძველი ქართული მწერლობის კერები, წგ. 2, თბ. 1980;
* ქართველ წმინდანთა ცხოვრებანი, თბილისი–ათენი, 2003.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღირსი გიორგი მაშენებელი - ათონელი (+1029) – orthodoxy.ge

სქოლიო
------
გერჰარდი და მისი ცოლი, მარგარიტა
**გერჰარდ I ფონ იულიხი** (გერმ. Gerhard I von Julich; დ. დაახლ. 1321 — გ. 1360) —  ვილჰელმ V ფონ იულიხისა და ჟანა დე ენოს შვილი, რავენსბერგის გრაფი 1346 წლიდან და ბერგის გრაფი 1348 წლიდან (როგორც მეუღლის თანამმართველი), მამის თანამმართველი იულიხ-ბერგის საჰერცოგოში (**გერჰარდ VI**-ის სახელით).

ოჯახი და შვილები
----------------

ცოლი (1336) — მარგარიტა (გარდ. 1389), ბერგისა და რავენსბერგის საგრაფოების მემკვიდრე. შვილები:

* ვილჰელმ II (1338—1408), ბერგის ჰერცოგი
* ელიზაბეტა (გარდ. 1388), 1353 წელს გათხოვდა გრაფ ჰენრიხ V ფონ ვალდეკზე (გარდ. 1397)
* მარგარიტა (გარდ. 1425), 1369 წელს გათხოვდა გრაფ ადოლფ II დე ლა მარკზე (გარდ. 1394).

მემკვიდრეობა
------------

გერჰარდი მამის გარდაცვალებიდან ერთი წლის მერე გარდაიცვალა, ამიტომ იულიხის საჰერცოგო მიიღო მისმა ძმამ, ვილჰელმ VI-მ. გერჰარდის შვილმა კი დედის მემკვიდრეობა მიიღო — ბერგი და რავენსბერგი.

ლიტერატურა
----------

* Monique Ornato, *Répertoire de personnages apparentés à la couronne de France aux XIVe et XVe siècles*, Publications de la Sorbonne, 2001