recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
რაჭული სამოსი 
**რაჭველები** — ქართველთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი. ძირითადად ცხოვრობენ მდინარე რიონის ზემო წელზე, ამბროლაურისა და ონის რაიონებში. რაჭის გარდა მათი კომპაქტური დასახლებებია ქვემო ქართლშიც - თეთრი წყაროსა და ბოლნისის მუნიციპალიტეტებში. წარსულში ცნობილი იყვნენ როგორც განთქმული მშენებლები და ხაბაზები.რაჭველებისთვის დამახასიათებელი იყო კულტურისა და ყოფის ლოკალური თავისებურებები. საუბრობენ ქართული ენის რაჭულ დიალექტზე.

ანთროპოლოგიურად (ქვემო) რაჭველები დასავლურ ქართულ ტიპს განეკუთვნებიან, რომელიც შავი ზღვის პირის ქართველებისგან ოდნავ ფართო სახით, შედარებით მსხვილი აღნაგობით გამოირჩევიან. ქვემო რაჭველები ხასიათდებიან საშუალოზე მაღალი აღნაგობით, ღია ფერის (ქერა, ძალიან ღია წაბლისფერი) თმითა და ღია და საშუალოზე ღია ფერის თვალებით (ცისფერიდან მუქ თაფლისფრამდე) ზემო რაჭველები განეკუთვნებიან კავკასიონის ქართულ ტიპს და გამოირჩევიან მკვეთრი ბრაქიკეფალიით, შედარებით დიდი ზომის თავით, მაღალი და ფართო ცხვირით, თხელი ტუჩებით, საშუალო შეფერილობის (მუქი ქერა, ღია წაბლისფერი) თმით და საშუალოზე ღია ფერის (ცისფერი, ლურჯი, მწვანე, მუქი მწვანე, თაფლისფერი) თვალებით.

ვახუშტი ბაგრატიონი რაჭველებს ასე ახასიათებს: „კაცნი ტანოვანნი, მხნენი, ბრძოლასა შემმართებელნი, ძლიერნი. უსაქციელო-ბრიყუნი, უშუერ-მქცევნი, სხუათა მაოხარნი, მომხუეჭნი და ძვირნი. ქალნი მშუენიერნი, მქცევნი ეგრეთნივნე, რბილნი."

ლიტერატურა
----------

* ქართლის ცხოვრება, ტ.IV. ვახუშტი ბატონიშვილი „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა". გვ.770. თბილისი, 1973

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართველები |
| --- |
|  |
| 
* აჭარლები
* გურულები
* თუშები
* იმერლები
* იმერხეველები
* ინგილოები
* კახელები
* ლაზები
* ლეჩხუმელები
* მეგრელები
* მესხები
* მთიულები
* მოხევეები
* რაჭველები
* სვანები
* ფერეიდნელები
* ფშავლები
* ქართლელები
* ხევსურები
* ჯავახები
* ჰერები
 |
|  |
| 
ქვეჯგუფი: კავკასიელი ხალხები |

 |
მიკროგრაფი გვიჩვენებს ფიბრინს, ჩაკეტილ ვენაში ექსტრავაზირებულ სისხლის წითელ უჯრედებთან ერთად.
**ფიბრინი** (ლათ. fibra) — მაღალმოლეკულური ცილა. წარმოიქმნება სისხლის პლაზმის ფიბრინოგენისგან ფერმენტ თრომბინის მოქმედების შედეგად. ფიბრინის მოლეკულური აღნაგობა გვაძლევს განივზოლიანი ან სადა ბოჭკოების სურათს, რომელთა ხლართულისგან სისხლის შედედების დროს წარმოიქმნება კოლტი. ფიბრინის ჩამოყალიბება მოიცავს სამ სტადიას: პირველ სტადიაზე ფიბრინოგენის მოლეკულას ჩამოსცილდება 4 პეპტიდური ფრაგმენტი (პირველი ორის მოლეკულური მასაა 2000, ხოლო მეორე ორის 2500) და მიიღება ფიბრინ-მონომერი, რომელიც შედგება დისუფლიდური ბმებით დაკავშირებული 2 იდენტური სუბერთეულისაგან. მეორე სტადიაზე ხდება ფიბრინ-მონომერის აგრეგაცია — გლობულარული მდგომარეობიდან ფიბრილარულში გადასვლა, რაშიც მონაწილეობენ წყალბადური ბმები, ელექტროსტატიკური და ჰიდროფობული ურთიერთქმედების ძალები. აგრეგაციას ხელს უწყობენ დადებითად დამუხტული ნივთიერებები (კალციუმის იონები, პროტამინსულფატი) და აფერხებენ უარყოფითმუხტიანი ნივთიერებები (ჰეპარინი). მესამე სტადიაზე ფიბრინზე ფერმენტულ ზემოქმედებას ახდენს მასტაბილიზებელი ფაქტორი XIIIა — (ფიბრინოლიგაზა), რის შედეგადაც წარმოიქმნება კოვალენტური ბმები პეპტიდურ ჯაჭვებს შორის. ამ ფაქტორის უკმარისობის შემთხვევაში ვითარდება სისხლდენა. ფიბრინისგან ამზადებენ სტერილურ ფირფიტებს, რომელსაც ხმარობენ ქირურგიული ოპერაციის დროს კაპილარული სისხლდენის შესაჩერებლად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 283.
**ლაქტოტროპული უჯრედი** (ასევე ცნობილია, როგორც პროლაქტინის უჯრედი, ეპსილონის აციდოფილი, ლაქტოტროპი, ლაქტოტროფი, მამოტროფი, მამოტროფი) წარმოადგენს უჯრედს წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში, რომელიც წარმოქმნის პროლაქტინს ჰორმონალური სიგნალების საპასუხოდ, დოფამინის ჩათვლით, რომელიც არის მაინჰიბირებელი და თირეოტროპინ-რილიზინ ჰორმონები და ესტროგენი (განსაკუთრებით ორსულობის დროს), რომლებიც ასტიმულირებენ ამ უჯრედებში ჰორმონის სინთეზს და სეკრციას. დოფამინის მაინჰიბირებელი ეფექტები აჭარბებს TRH-ის მასტიმულირებელ ეფექტს არაორსულ, სქესობრივად მომწიფებულ მდედრებში, რომლებიც არ მიმდინარეობს ლაქტაცია.

პროლაქტინი მონაწილეობს სარძევე ჯირკვლების მომწიფებაში და რძის გამოყოფაში ოქსიტოცინთან, ესტროგენთან, პროგესტერონთან, გლუკოკორტიკოიდებთან და სხვა ჰორმონებთან ერთად. 

პროლაქტინის უჯრედები აციდოფილურია ჰემატოქსილინისა და ეოზინის შეღებვისადმი და შეადგენენ წინა ჰიპოფიზის ჯირკვლის უჯრედთა დაახლოებით 20%-ს. თუ ეს უჯრედები განიცდიან სიმსივნურ ტრანსფორმაციას, ისინი წარმოშობენ პროლაქტინომას, ჰიპოფიზის ადენომას.

სქოლიო
------

1. ↑  Al-Chalabi, Mustafa; Bass, Autumn N.; Alsalman, Ihsan (2022) *Physiology, Prolactin*. Treasure Island, FL:  StatPearls Publishing.
**ბალის დვარიონასი** (ლიტვ Balys Dvarionas; 6 ივნისი 1904, ლიბავა, ლატვია — 23 აგვისტო, 1972, ვილნიუსი) — ლიტველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი, მუსიკის მასწავლებელი, სსრკ სახალხო არტისტი (1954).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ორღანისტ დომინიკას დვარიანოსის მრავალშვილიან (11 შვილიდან 7 მუსიკოსი გახდა) ოჯახში. მუსიკის პირველი მასწავლებელი მამამისი იყო, შემდგომ ლატვიელი კომპოზიტორი ალფრედ კალნიშნა ამეცადინებდა.

1924 წელს ლაიპციგის კონსერვატორიაში დაამთავრა რობერტ ტაიხმიულერის ფორტეპიანოს კლასი; 1939 წელს დირიჟორის კლასი (ექსტერნად). 1925-1926 წლებში ვირტუოზ პიანისტ ეგონ პეტრისთან იხვეწებოდა ბერლინში. 1926 წლიდან ფორტეპიანოს პედაგოგი კაუნასის მუსიკალურ სასწავლებელში. 1933 წლიდან კაუნასის კონსერვატორიაში. 1935—1938 წწ კაუნასში ლიტვის რადიოს სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი.

1940 წელს ვილნიუსში სიმფონიური ორკესტრი ჩამოაყალიბა. 1949 წლიდან ლიტვის სსრ-ის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი; 1940—1941 და1958—1961 წლებში ლიტვის ფილარმონიისა და ყველა რესპუბლიკური სასიმღერო ზეიმების დირიჟორი.

დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა (1964) და სხვა ორდენებითა და მედლებით.

დაკრძალულია პალანგაში.

ვილნიუსში რეგულარულად ტარდება ბალის დვარიონასის სახელობის ახალგაზრდა პიანისტთა და მევიოლინეთა საერთაშორისო კონკურსი. არსებობს მისივე სახელობის მუსიკალური ათწლედი.

შემოქმედება
-----------

შექმნა სხვადასხვა ჟანრის ნაწარმოებები:

* ბალეტი «მაჭანკლობა» (ლიბრეტო ლუდას გირა; 1931, დადგმა 1933, კაუნასი),
* ოპერა «დალია» (ლიბრეტო იონას მაცკონისისთვის ბალის სრუოგის დრამის მიხედვით; 1958, დადგმა1959, ვილნიუსი),
* სიმფონია (1947),
* სავიოლინო კონცერტი ორკსეტრითურთ (1948; სტალინური პრემია, 1949),
* 2 კონცერტი ფორტეპიანოსათვის (1960, 1962),
* კონცერტი ვალთორნისთვის (1963),
* 2 უვერტჲურა(1946, 1967),
* ინსტრუმენტული პიესები,
* გუნდები, მათ შორის «სიმღერის ზეიმი» (1965),
* რომანსები, ხალხური სიმღერების დამუშავება,
* მუსიკა სათეატროდ, 6 სპექტაკლისთვის,
* მუსიკა 6 კინოფილმისთვის, მათ შორის «საბჭოთა ლატვია» (სტალინური პრემია, 1952),
* ლიტვის სსრ ჰიმნი (თანაავტორი იონას შვიადასი, სიტყვები ანტანას ვენცლოვის, 1950).

ნაწარმოებთა დიდი ნაწილი რომანტიკული სტილისაა და ხალხური მუსიკიდან აღებულ ციტატებზეა დამყარებული.

ლიტერატურა
----------

* Юозас Гаудримас. Балис Дварионас. Москва, 1960.
* Juozas Gaudrimas. Balys Dvarionas. Vilnius, 1960
* Balys Dvarionas. Kūrybos apžvalga, straipsniai ir laiškai, amžininkų atsiminimai. Parengė Juozas Gaudrimas. Vilnius: Vaga, 1982.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Balys Dvarionas
**ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო** (რუს. Владимир Иванович Немирович-Данченко დ. 11 დეკემბერი, 1858, შემოქმედი — გ. 25 აპრილი, 1943) — რუსი რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე, დრამატურგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1936).

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1858 წელს ოზურგეთის მაზრის სოფელ შემოქმედში სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. დედა იყო უკრაინულ-სომხური წარმოშობის. სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1876-1879 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე.

70-იანი წლებიდან მოღვაწეობდა თეატრალურ კრიტიკაში. ავტორია მრავალი რომანისა, მოთხრობისა და პიესისა. მისი პიესები იდგმებოდა რუსეთის სხვადასხვა თეატრების სცენებზე. ნემიროვიჩ-დანჩენკო საფუძვლიანად იცნობა მის თანამედროვე რუსულ თეატრალურ ხელოვნებას და აუცილებლად მიაჩნდა მისი გარდაქმნა. მან შესთავაზე კონსტანტინე სტანისლავსკის, რომ ერთად განესაზღვრათ ახალი თეატრის იდეული, ეთიკური და მხატვრული პრინციპები. მათ შეიმუშავეს პროგრამა და 1898 წელს დააფუძნეს „ყველასთვის ხელმისაწვდომი სამხატვრო თეატრი", რომელსაც მოგვიანებით მოსკოვის სამხატვრო აკადემიური თეატრი ეწოდა. თეატრის რეპერტუარს განსაზღვრავდა ნემიროვიჩ-დანჩენკო. მან თეატრში ანტონ ჩეხოვი და მაქსიმ გორკი მიიყვანა.

1919 წელს თეატრთან მან დააარსა მუსიკალური სტუდია, რომელიც 1926 წლიდან მისი სახელობის მუსიკალურ თეატრად გადაკეთდა.

1983-1990 წლებში ნემიროვიჩ-დანჩენკოს მშობლიურ სოფელში მოქმედებდა მისი სახლ-მუზეუმი. ამჟამად ტერიტორია მონასტერ ეკუთვნის.

დადგმული სპექტაკლები
--------------------

**1898-1916 წლები**

* 1898 - „თოლია" (ჩეხოვი)
* 1899 - „ძია ვანია" (ჩეხოვი)
* 1899 - „მარტოსულნი" (ჰაუპტმანი)
* 1900 - „როცა ჩვენ, მკვდრები, ვიღვიძებთ" (იბსენი)
* 1901 - „სამი და" (ჩეხოვი)
* 1902 - „ფსკერზე" (გორკი)
* 1903 - „საზოგადოების ბურჯნი" (იბსენი)
* 1903 - „იულიუს კეისარი" (შექსპირი)
* 1904 - „ალუბლის ბაღი" (ჩეხოვი)
* 1906 - „ბრანდი" (იბსენი)
* 1908 - „როსმერსჰოლმი" (იბსენი)
* 1910 - „ძმები კარამაზოვები" (დოსტოევსკი)

**1925-43 წლები**

* 1929 - „ბლოკადა" (ივანოვი)
* 1930 - „აღდგომა" (ტოლსტოი)
* 1936 - „ლიუბოვ იაროვაია" (ტრენიოვი)
* 1937 - „ანა კარენინა" (ტოლსტოი)
* 1942 - „კრემლის კურანტები" (პოგოდინი)

ჯილდოები
--------

ნემიროვიჩ-დანჩნეკოს მიღებული აქვს საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტის წოდება (1936 წ.), ლენინის ორდენი, შრომის წითელი ორდენი. არის სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1942, 1943).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 376-377.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო***

* Сайт: Музей В.И.Немировича-Данченко и Н.А.Корфа с.Нескучное
* В. И. Немирович-Данченко
* Немирович-Данченко, Владимир Иванович. Фото. 1920-е гг. დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
**ნორბერ კასტერე** (ფრანგ. Norbert Casteret; დ. 19 აგვისტო, 1897, სენ-მარტორი — გ. 20 ივლისი, 1987, ტულუზა) — სახელოვანი ფრანგი სპელეოლოგი, თავგადასავლის მაძიებელი, მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

ნორბერ კასტერე დაიბადა ადვოკატის ოჯახში. იზრდებოდა სოფელ სენ-მარტორში. დაწყებითი განათლება იქვე მიიღო. მოგვიანებით ოჯახი საცხოვრებლად ტულუზაში გადავიდა. თავდაპირველად სწავლობდა ლიცეუმში, მოგვიანებით სწავლა განაგრძო ტულუზის უნივერსიტეტში. სისტემატური საბუნებისმეტყველო განათლება არ მიუღია. 1915 წელს მოხალისედ შევიდა საარტილერიო პოლკში. ომში მძიმედ დაიჭრა. ომის შემდგომ კვლავ განაგრძო სწავლა ტულუზის უნივერსიტეტში.

იკვლევდა მღვიმეებს, უფსკრულებს, მიწისქვეშ დერეფნებს, ტბებს, წყლის ცირკულაციას და სხვა. დიდ ყურადღებას აქცევდა მღვიმეებში შემონახულ არქეოლოგიურ და პალეონტოლოგიური ნაშთების ძებნას. სპორტულად კარგად მომზადებული მარტო ან ძმასთან ერთად თავის მშობლიური სოფლის მიდამოებში ახერხებდა მეტად რთულ მღვიმეებში შესვლას და დათვალიერებას. კასტერემ პირენეებში შეისწავლა 500-ზე მეტი მღვიმე, გადაწყვიტა მრავალი ჰიდროლოგიური საკითხი, რომელიც მანამდე სადავოდ ითვლებოდა, ხოლო 1923 წელს მონტესპანის მღვიმეში მანამდე უცნობი პრეისტორიული ადამიანის მიერ შესრულებული ქანდაკებები, ნახატები და ნახაზები აღმოაჩინა.

პოპულარობა მოიპოვა 1940–1950 წლებში ნაყოფიერი ლიტერატურული ნაწარმოებების ხარჯზე. არის ასობით სტატიისა და 40-ზე მეტი წიგნის ავტორი. საქართველოში სპელეოლოგიის პოპულარიზაციას ძლიერ შეუწყო ხელი მისმა წიგნებმა: „ათი წელი მიწის ქვეშ", „ოცდაათი წელი მიწის ქვეშ" და „წყვდიადის ძახილი". 1957 წელს ქართულ ენაზე ითარგმნა კასტერეს „ათი წელი მიწის ქვეშ".

სქოლიო
------

1. ↑  Par Michel Bilotte. Norbert Casteret (1897–1987) www.academie-sciences-lettres-toulouse.fr
2. ↑  ათი წელი მიწის ქვეშ // გაზ. „ლელო", 26 თებერვალი, 1957, № 25 (1039), გვ. 4.
3. ↑  Кикнадзе, Тамаз. Пропасти Арабики : Записки спелеолога; Тбилиси : "Мецниереба", 1967.
4. ↑  ნ. კასტერე. ათი წელი მიწის ქვეშ : [გამოქვაბულის გამოკვლევა პირენეიში]. თბილისი : ტექნიკა და შრომა, 1957.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb11895513g (data)
* CANTIC: a10712240
* GND: 1057223263
* ISNI: 0000 0000 8127 1814
* LCCN: n50037085
* NKC: xx0026584
* NTA: 069224307
* SNAC: w6kr09mg
* SUDOC: 026771780
* VIAF: 49222919
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 49222919

 |
**ნიკოლოზ არტემის ძე თევზაძე** (დ. 9 მაისი, 1908 — გ. 24 იანვარი, 1985) — ქართველი გეოდეზისტი და მარკშაიდერი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1962), სა­­ქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1967). 

  

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი (1930) და საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი (1936). 1941–85 წლებში იყო სპი-ის (ამჟამად სტუ) საინჟინრო გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის კათედრის გამგე. კითხულობდა ლექციებს თსუ-ში, სოხუმისა და ბათუმის პედ. ინ-ტებში.

თევზაძის შრომები ეხება უმაღლესი გეოდეზიის, გეოდეზიური ასტრონომიის, გეოდეზიური გრავიმეტრიის, ტოპოგრაფიის, გეოდეზიურ და სამარკშაიდერო განაზომთა მათემატიკური დამუშავების თეორიულ საფუძვლებს. ავტორია საინჟინრო გეოდეზიის ათტომიანი სახელმძღვანელოსი (1974–85), რომელშიც მოცემულია გეოდეზიისა და მარკშაიდერიის ძირითადი საკითხები. ამ ნაშრომისათვის თევზაძეს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1988). თევზაძის შრომების ­საფუძველზე ჩამოყალიბდა ახალი ­სპეციალობა – „საინჟინრო გეოდეზია". ხელმძღვანელობდა და უშუალოდ მონაწილეობდა რთული გეოლოგიური პირობების მქონე თბილისის მეტროპოლიტენის, სპორტის სასახლის და მსოფლიოში უნიკალური ენგურჰესის თაღოვანი კაშხლის გეოდეზიური საფუძვლის პროექტირებასა და მის განხორციელებაში. წლების განმავლობაში იყო სსრ კავშირის სახმშენის სამეცნიერო-ტექნიკური საბჭოს, ასტრონომიულ-გეოდეზიური საზოგადოების სა­ქართვე­ლოს განყოფილების პრეზიდიუმის, სა­ქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დედამიწის ქერქის კომპლექსური გამოკვლევის სამეცნიერო საბჭოს, ბუნების დაცვის საზოგადოების რესპუბლიკური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი; საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ახალი კორპუსების მშენებლობის პირველი მთავარი ინჟინერი საზოგადოებრივ საწყისებზე. 1973–85 წლებში იყო ქართული ენციკლოპედიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა რედაქციის გეოდეზიის სექციის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სა­ხელმწიფო ჯილდოები.
დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
**დუშეთის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — გუმბათოვანი საკათედრო ტაძარი ქალაქ დუშეთში.

ისტორია
-------

1859 წლის 17 სექტემბერს, მართლმადიდებელი მოსახლეობის მოთხოვნის საფუძველზე, არქიტექტორ გრიგორი ივანოვის პროექტის მიხედვით დაწყებულა წმინდა ნიკოლოზ საკვირველმოქმედის ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააგეს საჯირითო მოედნის შუაგულში, მოგვიანებით მის გარშემო საქალაქო ბაღი გაშენდა, რომელიც „ბულვარის" სახელით გახდა ცნობილი. 

1934 წელს საბჭოთა პერიოდში ბოლშევიკებმა პირველი ეკლესია დაანგრიეს.

დუშეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია 1989 წელს გადაღებული ნაეკლესიარის საძირკველის მოძიებისა და გათხრების ფოტოები.

2004 წელს, ღვთისმშობლის სახელზე ნაკურთხი სამრეკლოს გვერდით აშენდა წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ახალი ეკლესია, რომელიც თავიდან ჩაფიქრებული იყო, როგორც ღვთისმშობლის ეკლესია. წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია იმეორებს ფუძნარის ეკლესიის არქიტექტურას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ცხოვრება ჩემი შემოდგომაა
* დუშეთის წმინდა ნიკოლოზ საკვირველმოქმედის სახელობის ეკლესია
**დიკლოს კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიკლოში. 

იგი დათარიღებულია გვიანი შუა საუკუნეებით. კვადრატული ნაგებობისთვის საშენ მასალად გამოყენებულია ადგილობრივი არქიტექტურისათვის ტრადიციული ფიქალის ქვა, მშრალი წყობით. მის სართულიანობაზე საუბარი დღესდღეობით ძალზე რთულია, რადგან კედლები მხოლოდ მეორე სართულის დონემდეა შემორჩენილი. ტრადიციულად კოშკის ფასადები სიმკაცრით გამოირჩევა და მინიმალურადაა დანაწევრებული არქიტექტურული ელემენტებით. ერთ-ერთ ფასადზე შემორჩენილია მხოლოდ ერთი თაღოვანი მოყვანილობის კარი პირველი სართულის დონეზე და ორი სათოფური მის თავზე. მეორე ფასადზე, მეორე სართულის დონეზე იკითხება ასევე თაღოვანი დიდი სარკმელი ან შესასვლელი და ორი კვადრატული ფორმის სათოფური. კოშკი, სოფლის სათავდაცვო ნაგებობას წარმოადგენდა, რომელსაც მაცხოვრებლები შემოსევების დროს თავს აფარებდნენ. კოშკი მაღალი ურბანული და მხატვრული ღირებულებების მატარებელი ძეგლია, მისი არქიტექტურა, ნასოფლარში არსებულ მეორე კოშკთან ერთად, ერთიან სათავდაცვო კომპლექსს ქმნიდა სოფლისთვის, ამიტომ მისი დაცვა-შენარჩუნება სოფელ დიკლოს არქიტექტურული მემკვიდრეობისთვის მეტად მნიშვნელოვანია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 24934
**არა აბრაჰამიანი** (სომხ. Արա Աբրահամյան; დ. 27 ივლისი, 1975, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — სომეხი-შვედი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. მოგებული აქვს ორი მსოფლიო ჩემპიონატი 76 და 84 კილოგრამ კატეგორიებში და ვერცხლის მედალი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე 84 კილოგრამ კატეგორიაში. აგრეთვე მოიგო ბრინჯაოს მედალი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, თუმცა მან მედლის მიღებაზე უარი თქვა ნახევარფინალში მიღებული საკამათო გადაწყვეტილების გამო. ხალხმრავალი დაჯილდოვების ცერემონიის დროს, აბრაჰამიანმა გააპროტესტა ჭილობის შუაში მედლის მდებარეობა. იგი მოგვიანებით იქნა დისკვალიფიცირებული საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ (IOC). შემთხვევის გამო ოლიმპიადისგან უვადო აკრძალვა მიიღო. აგრეთვე FILA-მ ორწლიანი დისკვალიფიკაცია მისცა, მაგრამ 2009 წლის მარტში აკრძალვა გააუქმა სპორტის საარბიტრაჟო სასამართლომ.

ბიოგრაფია
---------

არა აბრაჰამიანმა მოჭიდავის კარიერა დაიწყო 8 წლის ასაკში, სომხეთში. იგი სამჯერ გახდა სომეხთა ახალგაზრდა ჩემპიონი. 1994 წელს ჩავიდა სტოკჰოლმში, შვედეთში და მონაწილეობა მიიღო სტოკჰოლმის ახალგაზრდულ ღია ოლიმპიადაშე, რომელიც გამარჯვებით დაასრულა. მან სომხეთის ეროვნული ნაკრები დატოვა და 1998 წელს შვედეთის ნაკრებს შეუერთდა.

ოლიმპიადაში მონაწილეობა
-----------------------

### 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა

2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე არა აბრაჰამიანი შვედეთს წარმოადგენდა. იგი ასპარეზობდა 69-75 კილოგრამ წონით კატეგორიაში, ბერძნულ-რომაული სტილით ჭიდაობაში.

### 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადა

არა აბრაჰამიანი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის შემდეგ კარიერის დასრულებას გეგმავდა, ხოლო თვით ოლიმპიადაზე ოქროს მედლის მოპოვება ჰქონდა დაგეგმილი. გრძელ და დამღლელ ფინალში რუს ალექსეი მაშინთად დამარცხების შემდეგ, აბრაჰამიანმა საკუთარ გვერდზე დაწერა:„ფინალი 1:1 დასულდა. ეს ნიშნავს წაგებას, თუ რუსს შეხვდებით".

პელე სვენსონი, კარიერადასრულებული ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი (ბერძნულ-რომეული სტილით ჭიდაობა; 100 კგ კატეგორია) და FILA-ის საბჭოს წევრი 1990-2007 წლებში, მოწმე გახდა თუ როგორ აძლევდა მსაჯს ნიშანს მიხაილ მამიაშვილი. როდესაც სვენსონი მიუახლოვდა მას და აცნობა, რომ ეს წესების მიხედვით არ იყო ნებადართული, მამიაშვილმა მას უპასუხა: "თქვენ უნდა იცოდეთ, რომ ამან შეიძლება გამოიწვიოს თქვენი სიკვდილი". მოგვიანებით სვენსონმა დაადგინა, რომ რუმინელი მსაჯი მოქრთამული იყო (სვენსონის თანახმად, მსაჯმა მიიღო ერთ მილიონზე მეტი შვედური კრონა).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Ara Abrahamian, official website
* Ara Abrahamian, profile at the 2008 Summer Olympics website

სქოლიო
------

1. ↑  Ara Abrahamian profile დაარქივებული August 12, 2008, საიტზე Wayback Machine. , official 2008 Olympics site, 2008-08-14
2. ↑  „International Olympic Committee (IOC) stripps bronze medal for disrupting award ceremony". დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 19, 2008.
3. ↑  Official home page. See entry dated August 31, 2004 in the news section (Swedish)
4. 1 2 3  Sjöberg, Daniel (2008-08-14). „Pelle Svensson: Jag blev mordhotad" (Swedish). Aftonbladet. ციტირების თარიღი: 2008-08-17.
ტრიანგულაციის პუნქტი
**ტრიანგულაციის პუნქტი**, **ტრიგონომეტრიული პუნქტი**, **გეოდეზიური ნიშანი** — გეოდეზიური პუნქტი, რომლის მდებარეობა დედამიწის ზედაპირზე განსაზღვრულია ტრიანგულაციით, ხოლო სიმაღლე ზღვის დონიდან — გეომეტრიული ან ტრიგონომეტრიული ნიველებით. საკუთრივ ტრანგულაცია საყრდენი გეოდეზიური პუნქტების ქსლის შექმნის ერთ-ერთი მეთოდია. 

ჩვეულებრივ, ტრიანგულაციის პუნქტების კოორდინატების განსაზღვრისათვის მანძილები მიღებულია 20–30 კმ, იშვიათ შემთხვევაში 200–300 კმ აღწევს, ხოლო საგანგებო მიზნებისათვის პირდაპირი და შებრუნებული ამოცანების ამოხსნა საჭირო ხდება 20000 კილომეტრამდე. გეოდეზიური კოორდინატები, შვეულის გადახრები საჭიროა ვიცოდეთ რედუქციასთან დაკავშირებული შესწორებების და სიმაღლეების გამოთვლისათვის, ხოლო ასტრონომიულ პუნქტებზე შვეულის გადახრის ცოდნა საჭიროა მათი გეოდეზიური კოორდინატების განსაზღვრისათვის. 

ტრიანგულაციის პუნქტი სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებული სახელწოდებით არის ცნობილი, მაგალითად, ჩრდილოეთ ამერიკაში ეწოდება ტრიგონომეტრიული სადგური ან ტრიანგულაციის სადგური, დიდ ბრიტანეთში ტრიგოპუნქტი, ირლანდიაში ტრიგოსვეტი, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში ტრიგოსადგური, სამხრეთ აფრიკაში ტრიგოშუქურა და ა.შ.
**გია გრიგალავა** (დ. 5 აგვისტო, 1989, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს მცველის პოზიციაზე.

ბიოგრაფია
---------

გია გრიგალავა დაიბადა 1989 წლის 5 აგვისტოს ქუთაისში. მისი მამა, ალექსანდრე გრიგალავა იყო საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი რაგბიში. მეოთხე კლასამდე სწავლობდა მარტვილში, ქვემო ნაგვაზავოს საჯარო სკოლაში. 8 წლის ასაკში გია ოჯახთან ერთად გადავიდა დონის როსტოვში. 9 წლის ასაკში დაიწყო ფეხბურთის თამაში როსტოვის „ლოკომოტივში".

ნიჟნი ნოვგოროდის „ვოლგაში" 2011

კარიერა
-------

### საკლუბო

გრიგალავა 2006 წელს გადავიდა საფეხბურთო კლუბ „როსტოვის" დუბლებში. მისი დებიუტი რუსეთის პრემიერლიგაში შედგა 2007 წელს. 2010 წლის იანვარში „სკა-დან" იჯარით გადავიდა „როსტოვში". 2009 წლის აპრილიდან 2009 წლის დეკემბრამდე იჯარით იმყოფებოდა საფეხბურთო კლუბ „მოსკოვში". 2011 წელს გადავიდა ნიჟნი ნოვგოროდის „ვოლგაში", 2013 წლის აგვისტოდან იცავდა მაჰაჩყალის „ანჟის" ღირსებას. 2015 წლის თებერვალში გრიგალავამ კლუბი აკრძალული პრეპარატების მიღებასთან დაკავშირებული სკანდალის გამო დატოვა. 

### სანაკრებო

გრიგალავას ერთი მატჩი აქვს ჩატარებული რუსეთის 21-წლამდელთა ნაკრებში 2011 წლის ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. 2011 წლის 3 ივნისს მისი დებიუტი შედგა საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში ხორვატიასთან ევრო 2012-ის შესარჩევ მატჩში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პროფილი რუსეთის ფეხბურთის ფედერაციის საიტზე დაარქივებული 2009-09-26 საიტზე Wayback Machine.  (რუსული)
* პროფილი Transfermarkt-ზე(ინგლისური)
* პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  გრიგალავამ ანჟისთან კონტრაქტი გაწყვიტა[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Russia U-21'2009. Rusteam.permian.ru.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-22. ციტირების თარიღი: 2009-09-25.
მზის საათი ბრაუნშვეიგის ტაძარში, გერმანია
**მზის საათი** — ხელსაწყო, რომ ლითაც საზღვრავენ დროს მზის მიხედვით. 

მზის საათი შედგება ღერძისაგან ან ფირფიტისაგან, რომლებიც ჩრდილს იძლევიან, და ციფერბლატისაგან. ჩრდილი ეცემა ციფერბლატს და აჩვენებს ჭეშმარიტ მზისიერ დროს. ყველა ტიპის მზის საათში ღერძი (ან ფირფიტის კიდე) სამყაროს ღერძის პარალელურია და ციფერბლატის ღერძში გადის, ხოლო შუადღის შესაბამისი დანაყოფი ცენტრზე გამავალ მერიდიანის სიბრტყეშია. ეკვატორულ მზის საათში ციფერბლატის სიბრტყე ცის ეკვატორის სიბრტყის პარალელურია, დანაყოფები თანაბარია. 

ჰორიზონტალურ მზის საათში კი ციფერბლატის სიბრტყე ჰორიზონტალურია, დანაყოფები კი — არათანაბარი, სპეციალურად გაანგარიშებული. 6 სთ და 18 სთ შესაბამისი დანაყოფები საშუადღეო ხაზის მართობულ წრფეზეა. ვერტიკალურ მზის საათში ციფერბლატი კედელზე მაგრდება და ნებისმიერ აზიმუტზე შეიძლება იყოს ორიენტირებული.

საშუალო მზისიერი დროის მისაღებად დროის სწორება უნდა გამოვიყენოთ. ზოლური დროის მისაღებად — შესაბამისი შესწორებანი. მზის საათის სიზუსტე რამდენიმე წუთია.

გალერეა
-------

* მზის საათი გელათის მონასტერშიმზის საათი გელათის მონასტერში
* მზის საათი ქ. პერთში, ავსტრალიამზის საათი ქ. პერთში, ავსტრალია
* უძველესი მზის საათი მარკიანოპოლისში, ბულგარეთიუძველესი მზის საათი მარკიანოპოლისში, ბულგარეთი
* რომაული ჰემისფერული მზის საათი სიდეს არქეოლოგიურ მუზეუმში, თურქეთირომაული ჰემისფერული მზის საათი სიდეს არქეოლოგიურ მუზეუმში, თურქეთი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გნომონი
* საათი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 661.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მზის საათები***

* The Ancient Vedic Sun Dial
* Analemmatic Sundial at Tanglewood დაარქივებული 2012-03-21 საიტზე Wayback Machine.
* Derbyshire Sundials დაარქივებული 2012-05-22 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| კბილანა | *ეს სტატია ტექნიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
კუთხური სიხშირე არის სიდიდე, რომელიც გვიჩვენებს რამდენას სწრაფად ბრუნავს სხეული რაიმე ღერძის გარშემო.
**კუთხური სიხშირე**, *ორბიტალური სიხშირე*, *რადიალური სიხშირე* (ω) — სკალარული ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს სხეულის ბრუნვას რაიმე ღერძის გარშემო. კუთხური სიხშირე არის ვექტორული სიდიდის, კუთხური სიჩქარის მოდულის ტოლი.

SI სისტემაში კუთხური სიჩქარის ერთეულია რადიანი წამში. 

ვინაიდან ერთი სრული ბრუნი 2π რადიანს შეადგენს, გვაქვს

{\displaystyle \omega ={{2\pi } \over T}={2\pi f}={\frac {|v|}{|r|}}}
სადაც

* *ω* არის კუთხური სიხშირე;
* *T* არის პერიოდი (წამებში),
* *f* არის სიხშირე (ჰერცებში),
* *v* არის ტანგენციალური სიჩქარე;
* *r* არის ბრუნვის რადიუსი..

ანუ კუთხური სიხშირე ჩვეულებრივი სიხშირის პროპორციულია. ამის მიუხედავად ხშირად მისი გამოყენება უფრო მოსახერხებელია, რადგან აქრობს განტოლებებში π მამრავლებს. ამ მიზეზით კუთხური სიხშირე გამოიყენება ფიზიკის მრავალ დარგში, მაგალითად ელექტროდინამიკაში, კვანტურ მექანიკაში და პლაზმის ფიზიკაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* კუთხური სიჩქარე
* ტალღა

სქოლიო
------

1. 1 2  Cummings, Karen; Halliday, David (Second Reprint: 2007). *Understanding physics*. New Delhi:  John Wiley & Sons Inc. authorized reprint to Wiley - India,   გვ. 449, 484, 485, 487. (UP1)
2. ↑  Holzner, Steven (2006). *Physics for Dummies*. Hoboken, New Jersey:  Wiley Publishing Inc,   გვ. 201. ISBN 978-0-7645-5433-9.
**ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი**, ***ყარაჩაი-ჩერქეზეთის აო*** (რუს. Карачаево-Черкесская автономная область, *Карачаево-Черкесская АО*; 12 იანვარი, 1922 — 26 აპრილი, 1926 და 11 თებერვალი, 1957 — 16 მაისი, 1992) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რსფსრ-ის სტავროპოლის მხარის შემადგენლობაში. მდებარეობდა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე. ფართობი 14.1 ათასი კმ². მოსახლეობა 417 ათასი კაცი (1989). ადმინისტრაციული ცენტრი — ჩერკესკი. ავტონომიურ ოლქში შედიოდა 8 რაიონი, 4 ქალაქი და 10 დაბა.

ისტორია
-------

ყარაჩაელთა და ჩერქეზთა წინაპრები ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან ცხოვრობდნენ. V-XIII საუკუნეებში დაიწყო ფეოდალურ ურთიერთობათა ჩასახვა. IX-X ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ტერიტორია ალანთა ადრინდელ ფეოდალურ სახელმწიფოში შედიოდა. XII-XIV საუკუნეებში ჩამოყალიბდა ყარაჩაელი ხალხი. მოსახლეობა მესაქონლეობასა და მიწათმოქმედებას მისდევდა. XIX საუკუნის I ნახევარში ყარაჩაი-ჩერქეზეთი რუსეთს შეუერთდა. 1868 წელს გაუქმდა ბატონყმობა. დაიწყო მრეწველობის განვითარება. გაფართოვდა და განმტკიცდა კავშირები რუს მოსახლეებსა და ადგილობრივ მცხოვრებლებს შორის.

1905-1907 წლების რევოლუციის დროს შეიქმნა სოციალ-დემოკრატიული წრე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შედეგ ჩამოყალიბდა მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოები. 1918 წლის თებერვალში დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება. 1920 წელს თეთრგვარდიელთა განდევნის შემდეგ გატარდა საბჭოთა ხელისუფლების დეკრეტები, მემამულეებს ჩამერთვათ მიწები. 1922 წლის 12 იანვარს, სრულიად რუსეთის ცაკის დადგენილებით შეიქმნა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი, რომელიც 1926 წლის 26 აპრილს გაიყო ყარაჩაის ავტონომიურ ოლქად და ჩერქეზეთის ეროვნულ ოკრუგად. ჩერქეზულ ნაწილს ავტონომია 1928 წლის 30 აპრილს მიენიჭა. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს 1942 წლის აგვისტოდან 1943 წლის იანვრამდე ყარაჩაი-ჩერქეზეთი ოკუპირებული იყო ფაშისტური გერმანიის მიერ. 1943 წელს, ყარაჩაელთა ოლქი გაუქმდა, ყარაჩაელები ნაცისტებთან კავშირში დაადანაშაულეს და ყაზახეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიაზე გადაასახლეს, მათი ტერიტორია გადანაწილდა სტავროპოლის მხარესა და საქართველოს სსრ-ს (ქლუხორის რაიონი) შორის. 1957 წლის 9 იანვარს ყარაჩაჩაისა და ჩერქეზეთის ოლქები ხელახლა გაერთიანდა. 1992 წლის 16 მაისს ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე შიქმნა ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკა.

ჯილდოები და მედლები
-------------------

ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქი 1957 წლის 27 სექტემბერს დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით, ხოლო 1972 წლის 29 დეკემბერს — ხალხთა მეგობრობის ორდენით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 629.

სქოლიო
------

1. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საბჭოთა კავშირის ავტონომიური ოლქები |
| --- |
|  |
| რსფსრ | 
* ადიღე
* ებრაელთა
* კომი
* მარი
* მთიანი ალთაი
* ტუვანი
* უდმურტეთი
* ყაბარდო-ბალყარეთი
* ყალმუხეთი
* ყარა-ყალპაკეთი
* ყარა-ყირგიზეთი
* ყარაჩაი-ჩერქეზეთი
	+ ჩერქეზეთი
	+ ყარაჩაი
* ჩეჩნეთ-ინგუშეთი
	+ ჩეჩნეთი
	+ ინგუშეთი
* ჩრდილოეთ ოსეთი
* ჩუვაშეთი
* ხაკასეთი
 |
|  |
| აზერბაიჯანის სსრ | 
* მთიანი ყარაბაღი
 |
|  |
| საქართველოს სსრ | 
* სამხრეთ ოსეთი
 |
|  |
| ტაჯიკეთის სსრ | 
* მთიანი ბადახშანი
 |

 |
**ნამიბის ქვიშის ზღვა** — ერთადერთი ქვიშის ზღვა მსოფლიოში, რომელიც მოიცავს ფართო დიუნებს. ზღვის ფართობი სამ მილიონ ჰექტარზე მეტია, ხოლო ბუფერული ზონა 899 500 ჰექტარია. ობიექტი შედგება დიუნების ორი სისტემისგან: ერთი უძველესი, ნახევრად-მტკიცე დიუნა, გადაწოლილია მეორე დიუნაზე. ქვიშის დიუნები წარმოიქმნა მასალებისგან, რომლებიც ათასობით კილომეტრებით დაშორებული ტერიტორიებიდან, მდინარეს, ქარებსა და ზღვის დინებებს მოჰქონდა. ქვიშიანი ზღვა მოიცავს ხრეშიან ვაკეებს, სანაპირო ბინებს, მყარ ბორცვებს, სანაპირო ლაგუნებს და ეფემერულ მდინარეებს, ამ ყველაფრით განსაკუთრებით ლამაზი ლანდშაფტი იქმნება. წყლის მთავარი წყარო, წარმოქმნილი ნისლია. თავის მხრივ წყლის არსებობა ქმნის პირობებს, ამ ტერიტორიაზე ენდემურმა უხერხემლო ქვეწარმავლებმა და ძუძუმწოვრებმა იარსებონ.

2013 წელს შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

სქოლიო
------

1. ↑  World Heritage Committee inscribes two new natural sites from China and Namibia on UNESCO World Heritage List

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნამიბიაში ნამიბიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ტვიფელფონტეინი  ·  ნამიბის ქვიშის ზღვა |

 |
ეოლური ნალექები
**ეოლური ნალექები** — ქარით გადატანილი მინერალური ნაწილაკების დაგროვებით წარმოქმნილი ქანები. ეოლური ნალექების წყაროა ფხვიერი ქანები და ქანების გამოფიტვის პროდუქტები. დამახასიათებელია კარგი დახარისხება, წვრილმარცვლოვნება და ერთგავაროვნება დიდ ფართობზე. 
ეოლური ნალექები ქმნიან რელიეფის ეოლურ ფორმებს (დიუნი, ბარხანები), რომლებიც უმთავრესად წამოიქმნებიან მშრალი და ცხელი ჰავის პირობებში (მაგ. საჰარის, ტაკლა-მაკანის, გობის, ყიზილყუმის, ყარაყუმის უდაბნოებში), თუმცა გვხვდება სხვა ბუნებრივ ზონებშიც. 

ეოლური წარმოშობისაა ლიოსების უმრავლესობა და ეოლური ქვიშები. საყოველთაოდ არის ვარცლებული მტვერისებრი ეოლური ნალექები. ჩვეულებრივ, ეოლური ნალექები ფორმირდება ზღვიური, დელტური, ალუვიური, პროლუვიური, ტბიური და ფლუვიოგლაციალური გენეზისის ქვიშრობული დანალექების შედეგად.

საწყის ქვიშებთან შედარებით, ეოლური ნალექები როგორც წესი, უკეთ არის დახარისხებული, ღარიბია ადვილადწასარეცხი მინერალებით, თუმცა მდიდარია ახლადწარმოქმნილი და მყარი მინერალების მარცვლებით. აქვს მოყვითალო და მოყავისფრო ფერი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დიუნა
* ბარხანი

ლიტერატურა
----------

* Сидоренко А. В. Литология и генетическая классификация эоловых отложений, წგნ.: Материалы по генезису и литологии четвертичных отложений (к VI конгрессу ИНКВА), Минск, 1961;
* Лисицын А. П. Осадкообразование в океанах, М. 1974;
* Фадеев П. И. Методические рекомендации по изучению и использованию гранулометрии песчаных пород в инженерно-геологических целях, М. 1974;

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ეოლური პროცესები (ინგლისური)
ლურჯი ხაზი წარმოადგენს ასტეროიდის ტრაექტორიას დედამიწისაკენ
**2009 DD45** — ასტეროიდი აპოლონების კატეგორიიდან. 
ასტეროიდი აღმოაჩინეს დედამიწასთან მოახლოვების დროს, ავსტრალიაში, საიდინგ-სპრინგსის ობსერვატორიაში, 2009 წლის 27 თებერვალს.
მისი დიამეტრი შეფასებულია 15-იდან 23 მ-მდე. ასტეროიდის ზომები შეესაბამება ასტეროიდისა და კომეტის ზომებს. 
2009 DD45 ზომები თანხვდება ჰიპოთეზური სხეულის ზომებს, რომელმაც გამოიწვია ტუნგუსკის 1908 წლის აფეთქება.

BBC News Online მიხედვით, 2009 DD45 მანძილი დედამიწიდან შეადგენდა 72000 კილომეტრს, 2009 DD45 2009 წლის 3 მარტს ასტეროიდმა დედამიწის სიახლოვეს ჩაიარა.

სქოლიო
------

1. ↑  JPL Small-Body Database Browser (2009 DD45). Jet Propulsion Laboratory (last obs. used 2009-03-06). ციტირების თარიღი: 2010-09-26.
2. ↑  Kelly Beatty.  (2009-03-01) Space Rock 2009 DD45 Buzzes Earth. Sky & Telescope.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-06. ციტირების თარიღი: 2009-03-04.
3. ↑  Victoria Jaggard.  (2009-03-02) Surprise Asteroid Just Buzzed Earth. National Geographic Society. ციტირების თარიღი: 2009-03-04.
4. 1 2  „Space rock makes close approach". BBC News Online. 2009-03-03. ციტირების თარიღი: 2009-03-03.
5. ↑  Scientific American, May 2009 issue, listed the minimum distance as 72,200 km (p. 26)
ჰუნები კატალაუნის ბრძოლისას
**ბარბაროსი** (ძვ. ბერძნ. βάρβαρος [barbaros]) — არაცივილიზებული, უკულტურო ან დაბალი ზნეობის მქონე ადამიანი. 

სიტყვის მრავლობითი ფორმა, ბარბაროსები შეიძლება აღნიშნავდეს დაბალი სოციალური და კულტურული განვითარების მქონე ხალხს, ეთნოსს. 

სიტყვა ბარბაროსი ძველ-ბერძნული წარმოშობისაა. ძველ ბერძნულად βάρβαρος (ბარბაროს) ნიშნავდა არა ბერძენს, არა ბერძნულად მოლაპარაკე ადამიანს. სიტყვა იმიტაციურია. ბარ-ბარ გამოხატავს უცნობ ენაზე საუბრის მოსმენისგან მიღებულ შთაბეჭდილებას. ბერძნებს ეჩვენებოდათ რომ მათი ლაპარაკის დროს ისმის „ბარ-ბარ".

ევროპა ალპების ჩრდილოეთით, ეკავათ მრავალრიცხოვანი ტომების სამ ჯგუფს: კელტებს, გერმანელებს და სლავებს. მათ არ ესმოდათ ერთმანეთის ენა, მაგრამ კელტების, გერმანელებისა და სლავების ენები ერთსა და იმავე ენათა ჯგუფს- ინდოევროპულს მიეკუთვნება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ ხალხთა შორეული წინაპრები ერთმანეთის მეზობლად ცხოვრობდნენ. კელტები ევროპაში ბევრად უფრო ადრე გამოჩნდნენ, ვიდრე გერმანელები და მით უმეტეს, სლავები. ოდესღაც ისინი მთელ ევროპაში ცხოვრობდნენ, ატლანტის ოკეანიდან ბალკანეთის ნახევარკუნძულამდე. შესაბამისად რომაელებიც ყველაზე ადრე კელტებს გაეცნენ-გალების ტომს, რომლებმაც თავის დროზე კაპიტოლიუმის გარდა თითქმის მთელი რომი დაიპყრეს. მოგვიანებით რომაელებმა დაიპყრეს გალების მიწები ჩრდილოეთ იტალიაში და დღევანდელი საფრანგეთის ტერიტორია. ადგილობრივმა მოსახლეობამ რომანიზაცია განიცადა (გალებმა შეითვისეს რომაელთა ენა და წეს-ჩვეულებები). გალიის დასავლეთ რაინის გადაღმა. ქრ.შ-მდე რამდენიმე საუკუნით ადრე განსახლდნენ ჩრდილოეთიდან მოსული გერმანელთა მრავალრიცხოვანი ტომები. მათი ძველი სამშობლო, როგორც ვარაუდობენ ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთი და სამხრეთ სანაპირო, ბალტიის ზღვის კუნძულები და სკანდინავიისა და იუტლანდიის ნახევარკუნძულები. დაახლოებით სამი ათასი წლის წინ, როგორც ჩანს მკვეთრი აციების გამო, გერმანელები იძულებული გახდნენ, სამხრეთისაკენ გადასახლებულიყვნენ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ხალხთა დიდი გადასახლება
* ცივილიზაცია
* ეთნოცენტრიზმი
* ეთნოგრაფია
* ეთნოლოგია
* ვანდალები

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 204.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* **История варварских племен**
ფოტოელემენტი‎
მზის ფოტოელემენტები
**ფოტოელემენტი** — ელექტრონული ხელსაწყო, რომელშიც მასზე დაცემული ოპტიკური გამოსხივების ენერგიის შთანთქმისას გენერირდება ემძ (ფოტოემძ) ან ელექტრული დენი (ფოტოდენი). ფოტოელემენტის მოქმედება ემყარება ფოტოელექტრონულ ემისიას ან შინაგან ფოტოეფექტს. ფოტოელემენტი რომლის მოქმედება ემყარება ფოტოელემენტის ემისიას, წარმოადგენს ორ ელექტროდიან ელექტროვაკუუმურ ხელსაწყოს. მისი ფოტოკათოდი და ანოდი (ელექტრონების კოლექტორი)მოთავსებულია ვაკუუმიამ ანდა აირსავსე მინის ან კვარცის კოლბაში. ფოტოკათოდზე დაცემული სინათლის ნაკადი იწვევს კათოდის ზედაპირიდან ელექტრონების ემისიას, ფოტოელემენტის წრედის ჩართვისას მასში სინათლის ნაკადის პროპორციული ფოტოდენი მიედინება. არსავსე ფოტოელემენტში აირის იონიზაციის შედეგად და აირში ზვავური ელექტრონული განმუხტვის წარმოქმნის გამო ფოტოდენი ძლიერდება. ფოტოელემენტი რომლის მოქმედება შინაგან ფოტოეფექტს ემყარება არის ნახევრად გამტარული ხელსაწყო, აქვს ჰომოგენური ელექტრულ–ხვრელური გადასასვლელი (p-n გადასასვლელი), ნახევრადგამტარიანი ჰეტერო გადასასვლელი ან ლითონ–ნახევრად გამტარის კონტაქტი. ასეთ ფოტოელემენტში ოპტიკური გამოსხივების შთანთქმისას იზრდება მუხტის მატარებლის – ელექტროობისა და ხვრელების რაოდენობა, გადასასვლელის ელექტრონული ველი მოქმედების შედეგად ხდება მათი სივრცული განცალკევება და წარმოიქმნება ფოტოემძ, წრედის ჩართვისას მასში ელექტრული დენი მიედინება.

ფოტოელემენტის მასალად იყენებენ: Se, gaAs, CdS, Ge, Si, და სხვა. ფოტოელემენტს ფართოდ იყენებენ ავტომარიკასა და ტელემექანიკაში, ფოტომეტრიაში, გაზომვის ტექნიკაში, მეტროლოგიაში, კინო და ფოტო ტექნიკაში, ფაქსიმილურ კავშირგაბმულობაში, აგრეთვე გამოსახულების ან სინათლის მიმღებად და სხვ. ნახევრად გამტარიან ფოტოელემენტს ხმარობენ მზის გამოსხივების ენერგიის უშუალო გარდაქმნისათვის ელექტრულ ენერგიად (მაგ. მზის ბატარეებში, ფოტოელექტრულ გენერატორებში).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფოტოელემენტი***

* Howstuffworks.com: როგორ მუშაობს ფოტოელემენტი
* ფოტოელემენტის წარმოების ტექნოლოგიები
* მზის ენერგიის ლაბორატორია, საუტჰემპტონის უნივერსიტეტი
* ფოტოელემენტზე NASA-ს ინფორმაცია  დაარქივებული 2009-09-27 საიტზე Wayback Machine.
* არის თუ არა შესაძლებელი მაღალეფექტიანი მზის ბატარეა? დაარქივებული 2011-08-08 საიტზე Wayback Machine.
* ნანოტექნოლოგიაზე დაფუძნებული მზის ბატარეების გაუმჯობესება
**ერკინისის ციხე** — მდებარეობს ისტორიული ტაოს და კლარჯეთის საზღვარზე, კლარჯეთის პროვინციის, თუხარისის ქვეყნის ტერიტორიაზე.

შესწავლის ისტორია
-----------------

ბუბა კუდავა ერკნისის ციხეს მიიჩნევს ციხე-ქალაქ თუხარისად. თუმცა არც იმას გამორიცხავს, რომ ხოდის ხეობაშიც შეიძლება მისი ძებნა, რადგან ციხე იქაც არის და ბერთას სახარების მინაწერი სწორედ ხოდის ხეობის ტოპონიმებს იხსენიებს. მისი აზრით, შესაძლოა გარკვეულ პერიოდში მოხდა ადმინისტრაციული ცენტრის გადატანა ერკინისიდან ხოდის ხეობაში.

ერკინისის ძველ თუხარისთან გაიგივების სასარგებლო მონაცემებია: მეგალითური ნაქალაქარის არსებობა ციხის დაბლა, აქ გადიოდა შუა საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი გზები (იშხნის, ოხურის, ტაოსკარის ხევებიდან), მდ. ჭოროხიდან არ არის დაშორებული დიდი მანძილით, აქ მდებარეობს ადრეშუასაუკუნეების ეკლესია. თანამედროვე ართვინის რაიონის სოფელ დიქმენლის სამხრეთ-დასავლეთით 3 კმ-ზე მდ. ხოდისწყლის ჭოროხთან შესართავიდან 1.2 კმ-ზე, მდინარე ჭოროხის მარჯვენ ნაპირზე, კლდოვანი მთის თავზე შემორჩნილია ციხის ფრაგმენტები. ციხე ძლიერაა დაზიანებული, შემორჩნილია რამდენიმე ნაგებობის კედლის ფრაგმენტები.

ისტორიული გეოგრაფია
-------------------

ერკინისის ციხე სტრატეგიული მდებარეობით გამოირჩევა, ის კლარჯეთის პროვინცია - თუხარისის ქვეყანაში შემავალ გზებს აკონტროლებს.

ტოპონიმი
--------

ტოპონიმი ერკინისი „რკინისას" ნიშნავს სავარაუდოდ ამ რეგიონისთვის დამახასიათბელი ლითონების, მათ შორის რკინის წიაღისეულის სიმრავლეს შეიძლება უკავშირდებოდეს. ერკინისის პირდაპირ თარგმანს უნდა წარმოადგენდეს მიმდებარე დაბის თნამედროვე სახელწოდება - დემირკენტი.

ლიტერატურა
----------

* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

1. ↑  ბუბა კუდავა. კიდევ ერთელ ციხე-ქალაქ თუხარისის ლოკალიზაციისთვის. II საერთაშორისო კონფერენცია ტაო-კლარჯეთი. მოხსენიებათა თეზისები. თბ. 2012 გვ. 49-51.
ვესპუჩის ქანდაკება ფლორენციაში.
**ამერიგო ვესპუჩი** (Amerigo Vespucci; დ. 19 მარტი, 1454, ფლორენცია — გ. 22 თებერვალი, 1512) — იტალიელი ვაჭარი, მკვლევარი და კარტოგრაფი. მას მთავარი როლი ეკავა ორ რეისში, რომლებიც იკვლევდა სამხრეთ ამერიკის აღმოსავლეთ სანაპიროს 1499–1502 წლებში. მეორე რეისის დროს აღმოაჩინა, რომ სამხრეთი ამერიკა იმაზე მეტად ფართოვდებოდა სამხრეთისკენ, ვიდრე ევროპელებმა იცოდნენ. ამ ფაქტმა დაარწმუნა, რომ ეს მიწა იყო ახალი კონტინენტის ნაწილი. მის მიხედვით სახელდებულია ამერიკის

ვესპუჩი დაიბადა ფლორენციაში, იტალიაში, დიდგვაროვან ოჯახში. მამამისი იყო ნოტარიუსი ფულის გადამცვლელი გილდთა ფლორენციაში. ვესპუჩი მუშაობდა მედიჩის საგვარეულო სახლის მოხელედ, 1491 წელს მათ გაგზავნეს ვესპუჩი სევილიაში, ფირმის აგენტად. 1499-1500 წლებში იმყოფებოდა ესპანეთის საზღვაო სამსახურში. 1501-1504 წლებში მსახურობდა პორტუგალიის საზღვაო სამსახურში. 1499-1504 წლებში მონაწილეობდა ამერიკის ნაპირებისკენ მოწყობილ რამდნეიმე ექსპედიციაში. შემდეგ ისევ დაბრუნდა ესპანეთში და 1508-1512 წლებში ეკავა კასტილიაში მთავარი მესაჭის პოსტი. მისი წერილები ამერიკული ექსპედიციების შესახებ 1505-1510 წლებში რამდენჯერმე გამოიცა. ლოთარინგიელმა კარტოგრაფმა მარტინ ვალდზეემიულერმა 1507 წელს გამოაქვეყნა მსოფლიო რუკა, სადაც მან ახალ კონტინენტს უწოდა „ამერიკა", ვესპუჩის პირველი სახელი. ეს სახელი თავდაპირველად სამხრეთ ამერიკას დაერქვა, თუმცა 1538 წელს მერკატორის რუკაზე იგი ჩრდილოეთ ამერიკაზეც გავრცელდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 382.
* *Amerigo and the New World* by Arciniegas, German; Alfred A. Knopf [1955]
* *Amerigo: the Man Who Gave His Name to America* by Fernández-Armesto, Felipe; Weidenfeld & Nicolson [2006] (hardcover, ISBN 0-297-84802-X).
* *Heroes of American History: Amerigo Vespucci* by Ober, Frederick A.; Harper & Brothers [1907]
* *Amerigo Vespucci: Pilot Major* by Pohl, Frederick J.; Columbia University Press [1944]
* Norbert Schulz: *Amerigo Vespucci, Mundus Novus (mit Zweittexten)*. M.M.O. VERLAG ZUR FÖRDERUNG DES MITTEL- UND NEULATEINISCHEN, Butjadingen 2007. (Neulateinische Texte für den altsprachlichen Unterricht (Vivarium (Series neolatina, Band II))) ISBN 978-3-9811144-2-3
* Markham, Clements R. (1894) *The Letters of Amerigo Vespucci, and Other Documents Illustrative of His Career*. Hakluyt Society. (Reissued by Cambridge University Press, 2010. ISBN 9781108012867)
ციხესიმაგრე ელმინა
მე-17 საუკუნის ნახატი
**ელმინა** — წმინდა გიორგის სახელობის ციხესიმაგრე, იგივე სან-ჟორჟი-და-მინა (პორტ. Castelo de São Jorge da Mina) განაში, იმავე სახელის მქონე ქალაქის შემოგარენში. თანამედროვე დოკუმენტებში მოიხსენიება სახელით ელმინა.

ისტორია
-------

ციხესიმაგრე აიგო პორტუგალიელთა მიერ 1482 წელს. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა დიოგუ დე აზამბუჟას ხელმძღვანელობით. სავარაუდოდ, ეს არის აფრიკის ტერიტორიაზე, სამხრეთ საჰარაში ევროპელთა მიერ აგებული უძველესი ციხესიმაგრე.

ელმინა გახდა პორტუგალიელთა პირველი სავაჭრო პორტი გვინეის ყურეში. ის იყო, აგრეთვე, პორტუგალიელთა კოლონიური იმპერიის მნიშვნელოვანი პორტი და მონათვაჭრობის ცენტრი. 

1637 ციხესიმაგრე აიღეს ჰოლანდიელებმა და 1871 წლამდე რჩებოდა მათ ხელში. ამის შემდეგ ციხესიმაგრე გადავიდა ბრიტანელთა ხელში სახელმწიფო განას დამოუკიდებლობის აღიარებამდე 1957 წ. 

1979 წელს განას სანაპიროს 11 ციხესიმაგრესთან ერთად იუნესკოს მიერ ელმინა შეტანილ იქნა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.

გალერეა
-------

* ელმინას ციხის ინტერიერი ეკლესიის მხრიდანელმინას ციხის ინტერიერი ეკლესიის მხრიდან
* ელმინას ციხის ინტერიერიელმინას ციხის ინტერიერი
* ელმინაში მამათა და ქალთა შესასვლელი ცალკ-ცალკეაელმინაში მამათა და ქალთა შესასვლელი ცალკ-ცალკეა
* ელმინას ციხის მემორიალური დაფაელმინას ციხის მემორიალური დაფა
* მონათა შესასვლელი ჭიშკარიმონათა შესასვლელი ჭიშკარი
* მონათა საკანიმონათა საკანი
* მონათა საკანიმონათა საკანი
* ელმინას ციხის იარაღის საწყობიელმინას ციხის იარაღის საწყობი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ელმინა დაარქივებული 2020-10-26 საიტზე Wayback Machine.
* ელმინას ციხესიმაგრე
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბაუერი (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

**მარიამ ბენიამინის ასული ბაუერი** (დ. 29 მაისი [ძვ. სტ. 16 მაისი], 1909, თბილისი ― გ. 6 სექტემბერი, 1995, მოსკოვი, დაკრალულია თბილისში) — ბალეტის მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1955).

1923 წელს თბილისში დაამთავრა მ. პერინის ქორეოგრაფიული სტუდია. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. 1929-1930 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის საბალეტო ტექნიკუმში. 1930-1960 წლებში კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. 1936-1942 წლებში მუშაობდა პედაგოგად თბილისის ქორეოგრაფიულ სტუდიაში. 1960 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორია. ბაუერს ახასიათებდა ექსპრესია, ცეცხლოვანი გრძნობა, მდიდარი ტექნიკა და მიმიკა. შეასრულა პარტიები: გულნარა (პუნის „კორსარი"), ზარემა (ასაფიევის „ბახჩისარაის შადრევანი"), თოჯინა (დელიბის „კოპელია"), ოდეტა (ჩაიკოვსკის „გედების ტბა"), ტაო-ხოა (გლიერის „წითელი ყაყაჩო") და სხვა. ბაუერის ნიჭის თავისებურებანი განსაკუთრებით მკაფიოდ გამოვლინდა სახასიათო პარტიებში: ქუჩის მოცეკვავე (მინკუსის „დონ კიხოტი"), ესპანური ცეკვა (ჩაიკოვსკის „გედების ტბა"), ინდური ცეკვა (თორაძის „გორდა", სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 233.
* *გვარამაძე ლ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 370.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიამ ბაუერი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ბიაჯო ანტონაჩი** (იტალ. Biagio Antonacci, დ. 19 ნოემბერი, 1962) — იტალიელი მომღერალი და კომპოზიტორი მილანიდან.

ბიოგრაფია
---------

ბიაჯო ანტონაჩი დაიბადა მილანში და გაიზარდა მილანის გარეუბან როზანოში. ადრეულ ასაკში სწავლობდა დაკვრას დასარტყმელ საკრავებზე. 1988 წელს მან მიიღო მონაწილეობა სან-რემოს 38-ე ფესტივალში, სიმღერით „Voglio Vivere In Un Attimo". 1989 წელს პირველად გააფორმა ხელშეკრულება ლეიბლთან და გამოუშვა სადებიუტო ალბომი *Sono cose che capitano*, რომელიც შეუმჩნეველი არ დარჩენილა სიმღერის „Fiore" დამსახურებით. მეორე ალბომი *Adagio Biagio* გამოვიდა ორი წლის შემდეგ. დროთა განმავლობაში მუსიკოსმა მოიპოვა წარმატება სიმღერების, „Danza Sul Mio Petto"-ს და „Però ti amo"-ს დამსახურებით, რომლებიც რადიოეთერში ხშირად ჟღერდა.

ბიაჯოს ჰყავს ორი ვაჟი მარიანა მორანდისთან (ჯანი მორანდის შვილთან).

კარიერა
-------

მიუხედავად იმისა, რომ ბიაჯო ანტონაჩის პირველმა ორმა ალბომმა საკმაო ინტერესი დაიმსახურა, სცენაზე ადგილი ადვილად არ დაუმკვიდრია. არსებობდა საშიშროება, რომ თუ მესამე ალბომი არ გაამართლებდა, ლეიბლი შეწყვეტდა მასთან თანამშრომლობას. 1992 წელს მან გამოუშვა სინგლი მესამე ალბომიდან *Liberatemi*, რომელიც მოგვიანებით მსმენელს გააცნო ტურნეთი იტალიის გარშემო. მომღერალმა მონაწილეობა მიიღო ფესტივალებში და საბოლოოდ მოიპოვა დამსახურებული აღიარება. ალბომი, რომლის პროდუსერიც იყო მაურო მალავაზი, გაიყიდა 150 000-იანი ტირაჟით და მოუტანა აღიარება მსიფლიოში, როგორც იტალიური მუსიკის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენელს.

ბიაჯო ამასთანავე მოღვაწეობდა სხვა განხრით: შეკრიბა ფეხბურთის გუნდი, რომელიც დაკომპლექტებული იყო მომღერლებით, რომელთა მიზანიც იყო ქველომექმედება. ერთ-ერთ ასეთ თამაშში, რომელიც გაიმართა უსახლკარო ბავშვთა დასახმარებლად და მათ სახლებში დასაბრუნებლად, ბიაჯოსთან ითანამშრომლა პიერინო ჯელმინიმ.

1993 წელს ბიაჯო ანტონაჩიმ მონაწილეობა მიიღო სან-რემოს მუსიკალურ ფესტივალში, სიმღერით „Non so più a chi credere". იმავე წელს მას ჰქონდა ტურნე მთელ იტალიაში და კიდევ ერთხელ მოიპოვა აღიარება. 2005 წლის 1 სექტემბერს, ჰოლივუდში, ბიაჯო დააჯილდოვეს, როგორც ყველაზე გაყიდვადი იტალიელი მამაკაცი მომღერალი - ალბომის *Convivendo* მილიონიანი ტირაჟით გაყიდვისთვის.

დისკოგრაფია
-----------

### სტუდიური ალბომები

* 1989: *Sono cose che capitano*
* 1991: *Adagio Biagio*
* 1992: *Liberatemi*
* 1994: *Biagio Antonacci*
* 1996: *Il mucchio*
* 1998: *Mi fai stare bene*
* 2001: *9 Novembre 2001*
* 2004: *Convivendo - Parte I* (იტალია: 6x პლატინა)
* 2005: *Convivendo - Parte II* (იტალია: 8x პლატინა)
* 2007: *Vicky Love* (იტალია: 5x პლატინა)
* 2008: *Il cielo ha una porta sola*
* 2010: *Inaspettata* (იტალია: 2x პლატინა)
* 2012: *Sapessi dire no*
* 2014: *L'amore comporta*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Ankeny, Jason. Biagio Antonacci. Allmusic. ციტირების თარიღი: 15 August 2011.
**ედგარ ელბაკიანის სახელობის კომედიისა და დრამის თეატრი** — მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქში - ერევანში.

ისტორია
-------

აღნიშნული თეატრი დაარსდა 1994 წელს. თეატრის დამფუძნებელმა არმენ ელბაკიანმა დაარსდა თეატრი მამის საპატივცემულოდ. იგი გახლდათ ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო არტისტი. თეატრში მოიწვიეს სხვადასხვა თაობის მსახიობების ჯგუფი, რომლის მთავარი ნაწილს შეადგენდა არმენ ელბაკიანის კურსდამთავრებულები. თეატრი გაიხსნა 1994 წლის მაისში სომხური ლიტერატურის კლასიკური სპექტაკლით "აღმოსავლური სტომატოლოგი".

მისი სახით იმ დროს შეიქმნა ახალი თეატრი, რომელიც აერთიანებს სინამდვილის რეალურ რეპროდუქციას, კონკრეტულ თემაზე იმპროვიზაციის საუკეთესო ვერსიებს, ახალი ფორმების ძიების სურვილსა და სომხური რეპერტუარის თეატრის ტრადიციებს.

ამ იდეის რეალიზაციისთვის შეიქმნა ისეთი სპექტაკლები, როგორიცაა: ა. პარონიანი "აღმოსავლური სტომატოლოგი" მუსიკალური კომედიის ჟანრში, ბ. ბრეხტი "არტურ ვუის კარიერა" მუსიკალური ტრაგედიის ჟანრში, ფ. დურენმათის "ფიზიკოსები", გ. სუნდუკიანი "დაღუპული კერა", მოლიერი "ავაზაკური", ე. ალბეე "ორი ზოოპარკში", ევგენი შვარცი "დრაკონი".

2001 წელს, გარკვეული პერიოდის კრიზისის შემდეგ, თეატრმა დადგა სპექტაკლი ანა და არმენ ელბაკიანოვის რეჟისურით "მოტყუებული ფრინველი", რომელიც წარმატებით მიიღო მაყურებელმა. 

დღეს თეატრში იმართება ისეთი სპექტაკლები, რომლებიც შეიქმნა ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში. უპირველეს ყოვლისა, ესენი არის არმენ ელბაკიანის ნამუშევრები: "The Belated Bird", ანა და არმენ ელბაკიანების ავტორობით (2001 წელი), "ჩვენ ვთამაშობთ სტრინდბერგს" მუსიკალური ტრაფიკის ავტორი F. Durrenmatt (2004 წელი), "And For a Moment Silent…" მუსიკალური პამფლეტა E. Elbakyan the Young, "არ შეგიძლია ჩემთან ცეკვა? "უ. საროიანის პიესებისა და მოთხრობების საფუძველზე, "Red Lights" არის მუსიკალური ავტორი და რეჟისორი ლილი ელბაკიანი.

წლების განმავლობაში, თეატრმა მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა სომხურ და საერთაშორისო ფესტივალებში: საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალი საროიანი ფრესნო - აშშ (2002 წელი); მე-12 საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალი დამასკოში - სირია (2004 წელი); ARCUSFEST - უნგრეთი (2008 წელი), APOSTROF - ჩეხეთი (2008 წელი) და ა.შ.

სპექტაკლები
-----------

ედგარ ელბაკიანის სახელობის კომედიისა და დრამის თეატრში. დაიდგა არაერთი ცნობილი სპექტაკლი, მათ შორის: არმენ ელბაკიანის - „რატომ ვართ ჩუმად" (1994)
ბერტოლდ ბრეხტის - „არტურო ვეის კარიერა"
ფრიდრიხ დიურმენმატის - „ფიზიკოსები" (1995)
გაბრიელ სუნდუკიანის - „დამსხვრეული კერა" (1996)
ჟან ბაპტისტ მოლიერის - „Flatt"
ედვარდ ოლბის - „ორი ზოოპარკში" (1998)
ევგენი შვარცის - „დრაკონი"
ანა და არმენ ელბაკიანი - „გვიან ჩიტი" (2001)
ფრიდრიხ დიურენმატის - „ჩვენ ვთამაშობთ სტრინდბერგს" (2004)
ედგარ ელბაკანი უმცროსი - „ფრთხილად ხვლიკი" (2006)
უილიამ საროიანი - „ვიცეკვე ჩემთან ერთად" (2008)
ლილი ელბაქიანის - „წითელი ფარნები" (2008)
აღასი აივაზიანის - „ამერიკული თავდასხმა" (2009)
ჰორან მათეთოსანის - „უფალი" (2011)
უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა" (2011)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კომედიისა და დრამის თეატრი  დაარქივებული 2020-08-05 საიტზე Wayback Machine.
* თეატრი დრამისა და კომედიის დაარქივებული 2023-03-18 საიტზე Wayback Machine.
* კომედიისა და დრამის თეატრი
* თეატრი
* ედგარ ელბაკიანის სახელობის კომედიისა და დრამის თეატრი
* ედგარ ელბაკიანის სახელობის კომედიისა და დრამის თეატრი