recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ბროწეული** (ლათ. Punica granatum) — ბუჩქი ან ტანდაბალი ხე (სიმაღლით 5 მ-მდეა) ბროწეულისებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ეკლიანი მცენარე.

აქვს კიდემთლიანი ტყავისებრი ფოთლები, რომელთაგან ზოგი დიდია, სურისებრი; ნორმალურად განვითარებული ნასკვი, ბუტკო და სამტვრე აქვს, იძლევა ნაყოფს; ზოგი (85-95%) კი განუვითარებელი, მოკლებუტკოიანია და ცვივა. ყვავილობს მაის-აგვისტოში. დამტვერვა ჯვარედინია. დარგვიდან მესამე-მეოთხე წელს ისხამს ნაყოფს, სრულ მოსავალს მეშვიდე-მერვე წელს იძლევა. ნაყოფი კენკრასებრია, აქვს ყვითელი ან წითელი ნაყოფისაფარი, სფეროსებრნი მრავალი (400-700) წვნიანი თესლი, რომელიც მწიფდება სექტემბერ-ნოემბერში. კარგი მოვლისას ერთი ხის მოსავალი 50-60 კგ აღწევს.

ბროწეული ნიადაგისადმი ნაკლებმომთხოვნია, კარგად ხარობს ორგანული ნივთიერებებით მდიდარ ღრმა თიხნარ ნიადაგებზე. ყინვაგამძლეა (იტანს — 160C), ველურად იზრდება მცირე აზიის, ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთის, ირანის, ამიერკავკასიის მთიან რაიონებში; საქართველოში — ივრის, ალაზნისა და მტკვრის ნაპირებზე და დასავლეთის ზოგიერთ რაიონებში. კულტივირებულია სუბტროპიკულ ზონაში. ბროწეულის ნაყოფს ნედლად იყენებენ. წვნისაგან, რომელიც 8-19% შაქარს, 0,3-9% ლიმონის მჟავას, ტანინსა და C ვიტამინს შეიცავს, ამზადებენ სიროფს, სასმელებს („გრენადინი", „მაშარაბი" და სხვა), სანელებელს.

ბროწეულის ღეროს, ტოტებსა და ფესვების ალკალოიდებით მდიდარ გამხმარი ქერქის ნახარშსა და ექსტრატს სამკურნალოდ იყენებენ. ნაყოფს კანით ზოგჯერ კოლიტს მკურნალობენ. ფოთოლი, ფესვისა და ღეროს ქერქი, ნაყოფის კანი დიდი რაოდენობით (32%-მდე) შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს, რომლებიც იხმარება ტყავის წარმოებაში და საღებრების დასამზადებლად. წითელი, ყვითელი ან თეთრი ბითხუზაყვავილებიანი ბროწეული გამოყენებულია დეკორატიულ მებაღეობაში.

საქართველოში ბროწეული გაშენებულია უმთავრესად კახეთში, ქართლში, იმერეთსა და აჭარაში. ნარგაობის საერთო ფართობი საბჭოთა დროს იყო 400,17 ჰა. დარაიონებული ჯიშებია: „ვარდისფერი გულოშა", „ყირმიზი-ყაბუხი", „ვარდისფერი გულოშა", „შაჰ-ნარი", „სალავათური". ბროწეულს აზიანებს ნაყოფჭამია, ბუგრი, ტკიპა; ავადდება ფომოფსისით (ტოტების კიბო), ბრძოლის ღონისძიებანი: გამხმარი ტოტებისა და მკვდარი ფესვების მოცილება და დაწვა; გაზაფხულზე 1%-იანი ბორდოს სითხის, შემოდგომაზე 5%-იანი სპილენძის აჯასპის შესხურება.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 536–537.
ჰემფშირული ცხვრები
**ჰემფშირული ცხვარი** — წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიში სახორცე-სამატყლე მიმართულებისა. გამოყვანილია XIX საუკუნის დასაწყისში დიდ ბრიტანეთში (ჰემფშირის, უილტშირისა და სხვა საგრაფოებში) ადგილობრივი უხეშმატყლიანი ნერბის შეჯვარებით საუტდაუნის ჯიშის ერკემალთან. დიდი ზომისაა, ფართო და ღრმა ტანით, ურქოა, ფერად თეთრი. სახეზე, ყურებსა და კიდურებზე მუქი ფერის თმის საფარი აქვს. ნერბის ცოცხალი მასაა 65–70 კგ, ერკემლისა 100–110 კგ. ნაყოფიერება — 130–150 ბატკანი 100 ნერბზე. ადრეულაა, 4 თვის ბატკანს 25 კგ-მდე ხორცი აქვს. მატყლის სიგრძე 6–8 სმ-ია, სიწმინდე 2,6–2,8 მკმ. ნერბის ნაპარსი 3–4 კგ-მდეა, ერკემლისა 5–6 კგ-მდე; სუფთა მატყლის გამოსავალი 50–60%; უმეტესად იყენებენ ტრიკოტაჟის ნაკეთობების დასამზადებლად. მაღალი მეხორცული პოტენციალი რეალიზდება უხვად კვების დროს. კარგად ეგუება სხვადასხვა ბუნებრივ პირობებს. ჰემფშირული ცხვრის მოშენებას მისდევენ დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში. სსრკ-ში გამოიყენეს გორკული და ლიტვური შავთავა ცხვრის გამოსაყვანად.

ლიტერატურა
----------

* *Вениаминов А. А.* Породы овец мира. М. 1984.
* *Жиряков А. М.* ГЕМПШИРСКАЯ ПОРОДА // Большая российская энциклопедия. т. 6. — М. 2006. — стр. 529.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  *Буйлов С. В.*, Гемпширские овцы // Большая советская энциклопедия, т. 6 — М. : Советская энциклопедия, 1971.
**გომართის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელი საცხენეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.

დარბაზული ეკლესია სამხრეთით დიდი სწორკუთხა მინაშენით, სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3-4 კილომეტრზე მდებარეობს. აღმოსავლეთით ეკლესიას გააჩნია ოდნავ შებრტყელებული აბსიდა, ცენტრში თაღოვანი სარკმლით. კედელზე მიდგმულია შირიმის კვადრისაგან თლილი, ვიწრო და მაღალი ტრაპეზი. კონქი ნახევარსფერულია. აბსიდის ჩრდილოეთ კუთხეში სწორკუთხა ნიშაა. ტრიუმფალური თაღი ეყრდნობა აბსიდის მხრების კაპიტელებს.

გრძივი კედლები ერთი წყვილი პილასტრით ორ მონაკვეთად იყოფა. დაბალ, სამსაფეხურიან პილასტრებს კაპიტელები გააჩნია. მათზე გადაყვანილი იყო თაღი, რომელიც არ შემორჩა. კამარა ცილინდრული იყო. მისი ცენტრალური ნაწილი მთელ სიგრძეზე ჩამონგრეულია. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში არქიტრავული, ნაოთხალი შესასვლელია. დასავლეთი კედლის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია. ამავე კედელს კუთხის პილასტრები აუყვება, მათში გადაყვანილი თაღი კაპიტელებს ებჯინება. ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. თაღები, კაპიტელები, პილასტრები და კონქი შირიმის თლილი ქვითაა ამოყვანილი. კედლები ფლეთილი და შირიმის თლილი კვადრებითაა ნაშენი. ეკლესიას სამხრეთიდან სწორკუთხა მინაშენი აქვს. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმი და ფლეთილი ქვა. შესასვლელი სამხრეთი კედლის ცენტრშია. ფასადების კუთხეები თლილი შირიმისაა, კედლები — ფლეთილი ქვის. ეკლესიას შემოუყვება მარტივი, სწორკუთხა პროფილის კარნიზი. ეკლესიის დასავლეთი ფასადის სარკმლის თავზე ფილაა „აყვავებული ჯვრის" კომპოზიციით. გადახურვა არ შემორჩა.

ლიტერატურა
----------

* შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 162-163
**ბოლნისის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** — მუზეუმი ბოლნისში. დაარსდა 1951 წლის11 თებერვალს. მუზეუმში წარმოდგენილი არქეოლოგიური მასალა მოიცავს კაცობრიობის განვითარების ყველა ეტაპს - ენეოლითური ხანიდან გვიანი, შუა საუკუნეების ჩათვლით. აგრეთვე წარმოდგენილია არქიტექტურული და ეთნოგრაფიული მასალა.

შენობის პირველი სართულის ერთი დარბაზი დათმობილი აქვს მუნიციპალიტეტში არსებული არქიტექტურული ნივთიერი ძეგლების ნიმუშებს.

მეორე დარბაზის არქეოლოგიურ მასალასთან ერთად განთავსებულია ქართული დამწერლობის განვითარების საფეხურების ამსახველი მასალა: საქართველოში დღემდე აღმოჩენილი ბოლნისის სიონის უძველესი ქართული მრგვლოვანი, რელიეფული ასოებით შესრულებული წარწერების ასლები (V ს.), აგრეთვე იოანე ბოლნელის საფლავის ქვა შესრულებული ასომთავრული ეპიტაფიით (XI ს.), ერეკლე II-ის დროინდელი ძვირფასი საეკლესიო წიგნები, 1712 წ. გამოცემული შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი".

მუზეუმში დაცულია ბოლნისის მკვიდრის, ჰაგიოგრაფი მწერლის იაკობ ცურტაველის „შუშანაკის წამების" საიუბილეო (1500 წ.) გამოცემა 5 ენაზე ნათარგმნი და დაბეჭდილი.

მეორე სართული ძირითადად დათმობილი აქვს არქეოლოგიურ ექსპოზიციას. არსებული ექსპონატებიდან აღსანიშნავია იშვიათი ხელოვნების ნიმუში ანტიკური პერიოდის ფრინველის ფორმის დოქი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* საქართველოს მუზეუმების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-05-16 საიტზე Wayback Machine.
**ბოლნისის წარწერები** — ბოლნისის სიონის სამი წარწერა - ქართული დამწერლობისა და ენის უძველესი ნიმუშთაგანი პალესტინის ქართული წარწერების შემდეგ. 

ბოლნისის სიონის წარწერა V საუკუნე
**ერთი** წარწერა მოთავსებულია აღმოსავლეთის ფასადზე, საკურთხევლის სარკმლის თავზე, მედალიონში ჩასმული ბოლნური ჯვრის გარშემო და ასე იკითხება: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ქრისტე დავით ეპისკოპოსი კრებ

ულითურთ და ამას ეკ
ლესიასა შინა შენდ
ა მიმართ თაჳ
ყანისმცემელ
ნი შეიწყალენ და 
მშრომელთა ამას ეკლე

სიასა შინა შეხეწიე. ი. ი." |
|  |  |

უკანასკნელი ასოების (ი ი) მნიშვნელობა „იყავნ იყავნ" გაარკვია აკად. კ. კეკელიძემ. დავით ეპისკოპოსის მოღვაწეობის შესახებ არსებული ისტორიული ცნობების მიხედვით, აკად. ივ. ჯავახიშვილმა წარწერა V საუკუნის დამლევითა და VI საუკუნის დასაწყისით დაათარიღა. ეს ვარაუდი დააზუსტა 1937 წელს გათხრების დროს აღმოჩენილმა ოთხსტრიქონიანმა მეორე წარწერამაც. 

**მეორე** წარწერა მოთავსებული ყოფილა ჩრდილოეთით მარცხენა კარის თავზე გადებულ ქვაზე. ქვა ჩამომტყდარა და ტაძრის კედელს მისი თავი და ბოლოღა ჰქონდა შერჩენილი. წარწერის ოთხივე სტრიქონის დასაწყისი და დასასრული, რომლებიც კედელზეა შერჩენილი (განსაკუთრებით დასაწყისი), ამჟამად თითქმის აღარ იკითხება. უკეთაა შენახული წარწერა ჩამომტყდარი ნაწილი. იგი საშუალებას იძლევა მიახლოებით აღვადგინოთ ნაკლული ტექსტი:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „[შეწევნითა წმი]დისა სამებისაჲთა ოც

[წ]ლისა პეროზ მეფი[სა ზე]
[ხიქნა დაწყებაჲ] ამის ეკლესიაჲსაჲ 
და ათხუთმეტ წლი[სა შემდგომად]
[განხეშორა. ვი]ნ აქა შინა თაჳყანის ხცეს
ღ~ნ შეიწყალენ და ვინ ა[მის ეკლესიაჲსა]

[მაშჱნებელსა დ~თ ე]პისკოპოსსა ხულოცოს იგიცა ღ~ნ შეიწყა[ლენ. ა~ნ]." |
|  |  |

წარწერა დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, მის ადგილას კი იმიტაციაა ჩასმული.

ტექსტში ნახსენები პეროზის მეფობა ირანში 459-484 წლებზე მოდის, მაშასადამე ბოლნისის ეკლესიის მშენებლობა 479-ს დაწყებულა და დამთავრდებოდა 493-494 წელს, ირანში კავადის მეფობის ხანაში (488-531).

**მესამე** წარწერა მოთავსებულია ჩრდილოეთით მარჯვენა კარის თავზე და ეხება კარის შებმის ამბავს:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „შეწევნითა ქრისტჱესითა მე ფარნ... და აზარუხტ შეხუაბთ ესე კარი სალოცველად სულთა ჩუენთათჳს." |
|  |  |

აკად. გ. ჩუბინაშვილის აზრით, პირველი სახელი უნდა იყოს "ფარნევან". 

წარწერები შესრულებულია მსხვილი რელიეფური მთავრული (მრგლოვანი) ასოებით. პალეოგრაფიულად დამახასიათებელია ზოგი ასოს თავშეკრულობა, ხოლო ენობრივად - ხანმეტობა.

ლიტერატურა
----------

* *შანიძე ა.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 454-455.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბოლნისის წარწერები დაარქივებული 2016-03-04 საიტზე Wayback Machine.
**ბოლნისის საეპისკოპოსო** — ისტორიული ქვემო ქართლის ერთ-ერთი უძველესი ეპარქია. ქართული წყაროები ბოლნისში პირველი ეკლესიის აშენებას სხვადასხვა მეფეს მიაწერენ, ხოლო ბოლნისის საეპისკოპოსოს კათედრის დამაარსებლად ჯუანშერი ვახტანგ გორგასალს ასახელებს. ბოლნისის სიონის ერთ-ერთ წარწერაში იხსენიება დავით ეპისკოპოსი კრებულითურთ, რომელიც ბოლნელი ყოფილა სწორედ ვახტანგ გორგასლის მეფობის დროს. იგივე დავითია დასახელებული „ეპისტოლეთა წიგნში" 506 წლის დვინის საეკლესიო კრებაზე დამსწრე ქართველ მამამთავრებს შორის. იქ ჩამოთვლილ 24 ეპისკოპოსს შორის დავით ბოლნელი მეხუთე ადგილზეა. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ბოლნელის სამწყსო იყო ქართლის სომხითი (ამ ტერმინით XVIII საუკუნეში აღინიშნებოდა ტერიტორია მაშავერ-ბოლნისისწყალის წყალგამყოფიდან მდინარე დებედის აუზამდე).

ბოლნისის ეპისკოპოსთაგან X საუკუნეში ჩანს ელია ბოლნელი, სიონის ერთ-ერთ წარწერაში მოხსენიებული, რომელსაც საყდარში ღამისთევა დაუწესებია. X-XI საუკუნეებში აქვე მოღვაწეობდა იოანე ბოლნელი, ცნობილი მქადაგებელი და მჭერმეტყველი, ვისი ქადაგებანიც ჩვენამდე შემორჩა. XIII საუკუნეში დარბაზობის წესის მიხედვით, ბოლნელ მამამთავარს 26-ე ადგილი ეჭირა ვალაშკერტელის შემდეგ.

XVIII საუკუნის დასაწყისიდან ბოლნისის საეპისკოპოსო თბილელის კათედრას შეუერთდა და ამის შემდეგ იხსენიებიან თბილელ-ბოლნელი ეპისკოპოსები. 1747 წელს კათედრა ისევ აღდგენილი ჩანს, ხოლო 1749 წელს ანტონ კათალიკოსმა ბოლნისის საეპისკოპოსო ქართლის მთავარეპისკპოსს უბოძა.

XVIII საუკუნის II ნახევრაში ბოლნისის საეპისკოპოსო დმანისისა და წალკის საეპისკოპოსოებთან ერთად მოშლილი იყო. ამავე საუკუნის 80-იანი წლების საბუთებიდან ჩანს, რომ ბოლნელის მამულებს იქაური ერისკაცები დაეპატრონენ და მათგან ღალას უკვე მანგლელი ეპისკოპოსი ითხოვს. საბოლოოდ 1805 წლის ერთ საბუთში იხსენიება თბილელ-მანგლელ-ბოლნელი მიტროპოლიტი.

ლიტერატურა
----------

* *ბერძენიშვილი დ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 458.
**გომბორის ნაგებობების კომპლექსი** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გომბორის სამხრეთით, მდინარე გომბორის მარცხენა ნაპირზე. ტყიანი მთის ჩრდილოეთით კალთაზე, სოფლიდან დაახლოებით 400 მეტრზე, ადგილობრივი მოსახლეობა ამას ამაღლებას უწოდებს. 

კომპლექსის ნაგებობიდან ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ე. წ. ზურგიანი კოშკი, რომელიც ადრე ამ ადგილას მდგარ ნაგებობაზე ჩრდილოეთიდანაა მიდგუმლი ისე, რომ ამ უკანასკნელი ჩრდილოეთ კედელი კოშკის კედელსაც წარმოადგენს. კოშკი ფერდობზეა აგებული და ზურგი ჩრდილოეთით, ფერდობისჯენ აქვს მიმართული, რაც ამ ტიპის ნაგებობებისათვის სრულიად უჩვეულოა. ადგილის ტოპოგრაფიჯდან გამომდინარე, იგი ნაგებობის საყრდენი ბურჯის მოვალეობასაც ასრულებს. 

ნაგებობა, რომელზეც კოშკია მიშენებული, ეკლესიის იერს ატარებს. იგი აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით ყოფილა წაგრძელებული. შენობის მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი (სიგრძე - 3,8 მეტრია, სისქე - 0, 87 მეტრი, სიმაღლე დაახლოებით - 3 მეტრი). დანარჩენი კედლების კვალი აღარ ჩანს. კომპლექსის სხვა ნაგებობებიდან კედლების ნაშთებიღაა დარაჩენილი. 2 მათგანი, კოშკი ოდნავ ქვემოთ, ფერდობის ბუნებრივად მოსწორებულ ადგილზე, დაახლოებით 50 მეტრის მანძილზეა განლაგებული. ერთი მოზრდილი ნაგებობის ნანგრევი კი აღმოსავლეთითაა, ოციოდე მეტრზე. გარდა ამისა, კოშკის სიახლოვეს კიდე სხვა ნაგებობის კვალიც შეიმჩნევა. მათი გეგმარებით სტრუქტურა და განლაგება ადრე მონასტრის არსებობაზე მიგვანიშნებს. 

კოშკი ორ სართულიანია, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროვებული. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. შენობა ნაგებია საშუალო ზომის ნატეხი ქვით - კირის სქელ დუღაბზე. ქვა შერჩეულია და დაწყობილია ჰორიზონტალურ რიგებად, რომელთა სწორხაზოვნება გარეთა კედლის მთელ პერიმეტრზეა დაცული. ნაგებობის კედელიც რომელზეც კოშკია მიშენებული, იმავე საშენი მასალითაა ნაგები, ოღონდ ქვები უფრო დიდი ზომისაა, წყობა კი - ქაოსური. შემორჩენილი კედელს ორივე ბოლო მონგრეული აქვს. მიუხედავად ამისა, ჩანს კედელი, როგორც აღმოსავლეთით, ისე დასავლეთიდაც გრძელდებოდა და სიგრძით ბევრად აღემატებოდა კოშკის ბრტყელ მხარეს. კოშკი აქ მდგარი ნაგებობის თანადროული არ არის და მათზე მოგვიანებითაა მიდგმული. ეს იქიდანაც ჩანს რომ კოშკი მომრგვალრბული კედლის ორივე ბოლო უკვე არსებულ კედელზეა მორგებული და არა პირიქით. ადრე კოშკში მოხვედრა შესაძლებელი იყო პატარა, კვადრატის მიახლოებული ღიობიდან ( დაახლოებით 60X60 სანტიმეტრი). იგი კოშკის ბრტყელ მხარეს, მიწიდან სამიოდე მეტრის სიმაღლეზეა. 

დღეს კოშკში მოხვედრა შესაძლებელია ნაპრალიდან, რომელიც ნაგებობის შემორჩენილი კედლის დასავლეთ ნაწილის მონგრევის შედეგადაა გაჩენილი. 

კოშკი შიგნიდანაც ნახევარწრიულია. პირველი სართული, როგორც ეს გარედან შეიძლება დავასკვნათ, დაბალია. იგი ქვებითაა ამოვსებული და გაწმენდის გარეშე მისი გეგმარების დადგენა არ ხერხდება. 

კოშკის მეორე სართული მაღალია და კონქითაა გადახურული. შესასვლის გარდა, ამ სართულის რაიმე არქიტექტურული ელემენტი არ გააჩნია. 

კოშკი, როგორც ჩანს, ბერის საცხოვრებელს წარმოადგენდა. 

კომპლექსის დანარჩენი ნაგებობებიც ქვიშაქვის ქვებით ყოფილა ნაგები. ზოგიერთის კედლებში გამოყენებულია ლოდებიც. ყველა ნაგებობა ისეა შემორჩენილი, რომ გათხრა-გასუფთავების გარეშე მათი გეგმარების და დანიშნულების გარკვევა არ ხერხდება.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-III, თბ. 2019. — გვ. 94-95.
**ბოლნისის მუზეუმი** — მუზეუმი საქართველოში, ქალაქ ბოლნისში. ოფიციალურად გაიხსნა 2020 წლის 21 ივლისს.

მუზეუმის ექსპოზიცია წარმოაჩენს ქვემო ქართლის ისტორიას, რეგიონის უნიკალურობას და საქართველოს როგორც მსოფლიოს ერთიანი სისტემის ნაწილს მრავალი მიმართულებით: რეგიონის ბუნების მრავალფეროვნება, ადრეული ჰომინიდები, უძველესი მიწათმოქმედება, უძველესი მეტალურგია, ადრეული დამწერლობა, ქართული დამწერლობის საფუძვლები და ქრისტიანული კულტურის ისტორია.

მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია, 200 წლის წინ სამხრეთ გერმანიიდან საქართველოში ჩამოსახლებული გერმანელების ისტორია. ზოგადად, ქვემო ქართლს წარმოაჩენს, როგორც მულტიკულტურულ რეგიონს, სადაც ქართველებთან ერთად ცხოვრობდნენ სომხები, აზერბაიჯანელები, ოსები, ბერძნები, რუსები, გერმანელები და სხვა. მუზეუმში ასევე განთავსებულია გოეთეს ინსტიტუტის მედიათეკა. აღსანიშნავია, რომ ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც გოეთეს ინსტიტუტმა, რომელიც მსოფლიოს 90-ზე მეტ ქვეყანაშია წარმოდგენილი, მუზეუმში მედიათეკა გახსნა.

საექსპოზიციო სივრცეებში სამეცნიერო მნიშვნელობის არქეოლოგიური მასალა და ხელოვნების ნიმუშები საქართველოს ეროვნული მუზეუმის კოლექციებიდან და ბოლნისის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმიდან არის წარმოდგენილი. სამუზეუმო შენობაში წარმოდგენილია მუდმივმოქმედი ექსპოზიცია და ასევე, დროებითი საგამოფენო სივრცე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მუზეუმები
* ბოლნისის მუზეუმი

სქოლიო
------

1. ↑  ბოლნისის ახალი მუზეუმი დღეს ოფიციალურად გაიხსნა
2. ↑  ბოლნისის მუზეუმის მუდმივმოქმედი ექსპოზიცია
3. ↑  ბოლნისის მუზეუმი
**ჰოენცოლერნის ციხესიმაგრე** (გერმ. Burg Hohenzollern) — უძველესი ციხესიმაგრე ბადენ-ვიურტემბერგში, შტუტგარტიდან სამხრეთით 50 კილომეტრში. შუა საუკუნეებში პრუსიისა და ბრანდენბურგის მმართველი დინასტიის, ჰოენცოლერნების სამემკვიდრეო მამული, რომლებიც ქვეყანას მართავდნენ პირველი მსოფლიო ომის დასრულებამდე. ციხესიმაგრე განთავსებულია მთის თხემზე ზღვის დონიდან 855 მეტრზე და მდებარეობს დასახლებული პუნქტების ეხინგენისა და ბიზინგენის ახლოს. 

შუა საუკუნეების ეს ციხე-დარბაზი პირველად 1267 წელს იხსენიება, თუმცა ვარაუდობენ, რომ აქ სიმაგრე უფრო ადრე, XI საუკუნეში ააგეს. XV საუკუნეში, რომის საღვთო იმპერიის ჯარების მიერ შვაბიის თავისუფალი ქალაქების ხანგრძლივი ალყის შემდეგ, 1423 წლის 15 მაისს სიმაგრე აიღეს და მთლიანად დაანგრიეს.

მეორე ციხე-დარბაზი 1454-1461 წლებში აშენდა და ჰოენცოლერნების შვაბიური შტოს რეზიდენციას წარმოადგენდა. ოცდაათწლიანი ომის (1618-1648 წწ.) დროს ამ ციხესიმაგრეს დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. 

ჩვენამდე სრული სახით მოაღწია მესამე ციხე-დარბაზმა, რომელიც პრუსიის კრონპრინცმა (შემდგომში მეფემ) ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-მ ააგო 1850-1867 წლებში არქიტექტორ ფრიდრიხ ავგუსტ შტიულერის ხელმძღვანელობით.

ლიტერატურა
----------

* Patrick Glückler. Burg Hohenzollern. Kronjuwel der Schwäbischen Alb. — Hechingen: Reclam, 2002. — ISBN 3925012346.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***ჰოენცოლერნის ციხესიმაგრე***
* Official Website (Start page). Hohenzollern Castle, Family.
* Hohenzollern Castle. Federal Ministry for Economic Affairs and Energy.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-17. ციტირების თარიღი: 2019-01-27.
* Official Website of the House of Hohenzollern. House of Hohenzollern.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-05-19. ციტირების თარიღი: 2019-01-27.
**სალი კლერ კელერმანი** (ინგლ. Sally Clare Kellerman; დ. 2 ივნისი, 1937, ლონგ-ბიჩი, კალიფორნია, აშშ — გ. 24 თებერვალი, 2022, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი, აქტივისტი, მწერალი, პროდიუსერი და ვოკალისტი.

კელერმანმა 1970 წელს „ოსკარი" მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ფილმისთვის *„სამხედრო ჰოსპიტალი MASH"* (რეჟ. რობერტ ოლტმენი). მას უთამაშია მრავალი რეჟისორის ფილმებში, მათ შორის:  *„კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ლოს-ანჯელესში"* (1976, რეჟ. ალენ რუდოლფი), *„სკოლაში დაბრუნება"* (1986, რეჟ. ალენ მეტერი) და სხვ. იგი ასევე მუშაობდა ტელევიზიაშიც, თამაშობდა სხვადასხვა ტელესერიალებში: *„90210"* (2008), *„ქიმია"* (2011), *„მერონი"* (2013) და სხვ.

1972 წელს გამოვიდა კელერმენის პირველი მუსიკალური ალბომი, სახელწოდებით *„Roll With The Feelin'".*

ადრეული ცხოვრება
----------------

სალი კლერ კელერმანი ლონგ-ბიჩზე, კალიფორნიაში დაიბადა 1937 წლის 2 ივნისს. იგი ედიტ ბეინის, ფორტეპიანოს მასწავლებლისა და ჯონ ჰელმ კელერმანის შვილია.

კარიერა
-------

სალი კლერ კელერმანის სამსახიობო დებიუტი თეატრში შედგა, ჰენრიკ იბსენის სპექტაკლით, სახელწოდებით *„ხალხის მტერი"*.

1956 წელს კელერმანმა ითამაშა ჰოლი მიჩელის როლი ჯორჯ პეპერდის ფილმში *„მესამე დღე"*. კელერმან 1965 წელს გამოჩნდა ალფრედ ჰიჩკოკის გადაცემაში, სახელწოდებით *„ალფრედ ჰიჩკოკი წარმოგიდგენთ".*

კელერმანის პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1970 წელს შედგა რობერტ ოლტმენის ფილმით, სახელწოდებით *„სამხედრო ჰოსპიტალი MASH",* რომლისთვისაც მსახიობმა „ოსკარი" მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში. იგი ასევე „ოქროს გლობუსზე" იყო ნომინირებული.

1980 წელს გამოვიდა ადრიენ ლაინის ფილმი, „*მელიები*", რომელშიც სალი კელერმანი მერის, განქორწინებული საშუალო ასაკის დედას ასრულებს, რომელიც მეამბოხე ქალიშვილს (ჯოდი ფოსტერი) ზრდის. 

კელერმანი 2006 წელს
კელერმანის შემდგომი ფილმებია: *„სკოლაში დაბრუნება"* (1986, რეჟ. ალენ მეტერი), *„ეს არის ცხოვრება"* (1986, რეჟ. ბლეიკ ედვარდსი) და სხვ.

1992 წელს კელერმანისა და ოლტმენის მეოთხე კოლაბორაცია შედგა ფილმით *„მოთამაშე"*. 1993 წელს შეასრულა როლი ფილმში *„უფროდაუფრო ახალგაზრდა"* (რეჟ. პერსი ედლონი).

2009 წელს კელერმანმა ჯაზისა და ბლუზის ჟანრის მუსიკალური ალბომი გამოუშვა, სახელწოდებით *„სალი"*, სადაც იგი ცნობილი ვოკალისტების სიმღერების ინტერპრეტაციებს ასრულებს, მათ შორის: კიმ კარნსი, Aerosmith, ნინა სიმონე, ნილ დაიმონდი, ჯექსონ ბრაუნი, დოლი პარტონი, ჯეიმზ ტეილორი და სხვები.

კელერმანი სემ ბოროვსკის 2011 წლის სადებიუტო ფილმში, სახელწოდებით *„ღამის კლუბი"*, ალცჰაიმერით დაავადებული ქალის როლს ასრულებს. ფილმში ასევე ერნესტ ბორნინი და მიკი რონი მონაწილეობენ. იმავე წელს მან ლოლას როლი ითამაშა ამერიკულ თრილერის ჟანრის ტელესერიალში, სახელწოდებით *„ქიმია".*

პირადი ცხოვრება
---------------

*„სამხედრო ჰოსპიტალი MASH"*-ის გამოშვების შემდეგ, 1970 წლის 17 დეკემბერს, კელერმანი პროდიუსერ რიკ ედელშტეინზე დაქორწინდა. ისინი 1972 წლის 6 მარტს განქორწინდნენ.

1980 წლის 11 მაისს კელერმანი ჯონათან დ. კრეინზე დაქორწინდა. 1989 წელს წყვილმა ახალშობილი ტყუპები იშვილა. ჯონათან კრეინი 2016 წლის 1 აგვისტოს, 64 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**სო დონგ ჯინი** — სამხრეთ კორეელი სოციოლოგი, კულტურის კრიტიკოსი და უნივერსიტეტის პროფესორი. ის ასევე კორეის გეი მამაკაცთა უფლებების ასოციაციის ჩინგუსაის ერთ-ერთი პირველი მთავარი აქტივისტი იყო. სო დონგ ჯინმა შემოიტანა ქვიარ თეორია კორეაში და უმთავრესი როლი შეასრულა კორეის უნივერსიტეტებში LGBTQ+ შეკრებების წამოწყებაში. 

ის საკუთარ თავს უწოდებს "პროგრესულ ჰომოსექსუალ ინტელექტუალს, რომელიც ლესბოსელებისა და გეებისთვის უკეთეს ცხოვრებას ითხოვს" მისი გამოკითხვებისა და დაკვირვებების გამოქვეყებით მისი სურვილია, რომ სექსუალური უმცირესობის წევრებმა თანაგრძნობა ჰპოვონ და კორეის საზოგადოებაში თავი ნაკლებად გარიყულად იგრძნონ.

ნაკვონ-დონგის კულტურის გარდაქმნა
--------------------------------

სო დონგ ჯინმა გამოიგონა ტერმინი "ნაკვონ-დონგის კულტურის გარდაქმნა", რაც გულისხმობს ნაკვონ- დონგის, ჯონგრო- გუს, ბუნდოვან გეი უბანს სეულში. 

იონსეის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის სამაგისტრო სკოლის სტუდენტმა სო დონგ ჯინმა 1995 წლის მარტში გადაწყვიტა სტუდენტურ ჟურნალში გამოექვეყნებინა მარტივი განცხადება იმ მოტივით, რომ ეპოვა სხვა "მისნაირი" ჰომოსექსუალები და შეექმნა წრე სადაც ერთმანეთს განცდებსა და გამოცდილებებს გაუზიარებდნენ.

შემდგომში ის აკონკრეტებს, რომ უნივერსიტეტში აღნიშნული წრის შექმნით მას სურდა "გეტოიზებული" ასპექტი გადასულიყო, რასაც ნაკვონ-დონგი-გეი საზოგადოების ზედმეტად სექსუალიზებუი ასპექტი ერქვა. იონსეის უნივერსიტეტი იყო პირველი რომელმაც მიიღო ასეთი წრე რომელსაც შემდგომში მიბაძა სეულის ეროვნულმა უნივერსიტეტმა და შექმნა "Maeum 001 (마음001)", ნომერი "001",რომელიც გეი ადამიანის უფლებების პრიცენტს წარმოადგენს კორეის საზოგადოებაში.

სქოლიო
------

1. ↑  경향신문.  (March 29, 1995) 동성연애 회원 모집' 연대학보 이색광고 ko. ციტირების თარიღი: 2019-06-12
**სასტუმრო „ყარაბაღი"** (აზერბ. Qarabağ mehmanxanası), ადრე მას „ტურისტს" უწოდებდნენ  — სასტუმრო, რომელიც ოდესღაც ბაქოში (აზერბაიჯანი) არსებობდა. სასტუმრო ბაქოს ამფითეატრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობდა და ქალაქის მრავალი წერტილიდან მოჩანდა .

ისტორია
-------

სასტუმროს შენობა აშენდა 1974 წელს. არქიტექტორები იყვნენ შულგინი და მელქისედეკოვი, დიზაინერები კერიმოვი და შამილოვი. პროექტი შედგენილია ბაკგიპროგორის ინსტიტუტში. სასტუმრო ექსპლუატაციაში შევიდა 1976 წელს .

სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის შედეგად, 80-იანი წლების ბოლოს და 90-იანი წლების დასაწყისში, სომხეთიდან აზერბაიჯანელი დევნილების 10 ოჯახი დასახლდა სასტუმროში .

2004 წელს სასტუმროს შენობა შეიძინა „Ugur 97"-მა, რომელმაც დატოვებინა ყველა ლტოლვილს აღნშნული სასტუმროს ტერიტორია. სასტუმროს შენობა პირველ სართულზე დაიშალა, მოგვიანებით კი გაურკვეველი მიზეზების გამო დანგრევა შეჩერდა და ეზო გადაიქცა ფასიან ავტოსადგომად, რომელიც მოგვიანებით ასევე ლიკვიდირებულ იქნა. ბოლო დრომდე სასტუმროს შენობის ნანგრევები ავარიული იყო.

არქიტექტურა
-----------

სასტუმროს შენობა აშენდა ბაქოს ამფითეატრის მეორე ტერასის წინ დაწეულ ადგილას, რომელიც ბელევუს ბორცვის სახელითაა ცნობილი. ათი სართულიანი შენობა, სვეტებზე განლაგებული, სამხრეთით, ქალაქისკენ გაიხსნა. საცხოვრებელი ადგილები სასტუმროს მთავარ შენობაში იყო განთავსებული, ხოლო რესტორნისა და მომსახურების ჯგუფი ცალკე შენობაში. რესტორნის დარბაზის პლასტიკური მოცულობა თითქოს კლდოვან ბორცვზე იყო ჩამოკიდებული, რაც ეწინააღმდეგებოდა ქვედა ტერასას. მოჭიქული კაფეები და სათამაშო მოედნები განთავსებული იყო ბოლო სართულზე. სამხრეთისკენ მიმავალ ყველა ოთახს და დარბაზს ჰქონდა ლოჯი.

სასტუმროს ცენტრალური სადარბაზო ეზოსკენ იყურებოდა. პირველ სართულზე თავისუფალი სივრცის გაზრდის მიზნით, აქ შეიქმნა ჩარჩო კონსტრუქცია, ხოლო საცხოვრებელი ნაწილი აყვანილ იქნა ბაქანზე. შენობის მთავარი შესასვლელის წინ იყო გამაგრილებული კოშკი, რომელიც სასტუმროს ადგილის მთავარ დეკორაციად ითვლებოდა.

სასტუმროს ფასადების არქიტექტურა განსხვავებული იყო. ასე რომ, თუ სამხრეთის ფასადი ქალაქისკენ და ზღვაისკენ იყო ლოჯი, რომლებიც მზისგან იცავდნენ რკინა-ბეტონის გისოსებს შებეკის სახით, მაშინ ჩრდილოეთით მოსაპირკეთებელი ფასადი ვიწრო სარტყელ ფანჯრებში იჭრებოდა. სასტუმროს შესასვლელი კედელი გაფორმებული იყო ნათელი მოზაიკით. მხატვრებმა ოქტაი შიხალიევმა და ჰაჯი ბალა რაჯაბოვმა მიიღეს მონაწილეობა სასტუმროს დიზაინში. შიხალიევმა განსაკუთრებით გამოირჩევა სასტუმროს შენობის წინ არსებული აუზების დიზაინში, შექმნა ხალხური ცხოვრების და ეროვნული ხელოვნების ელემენტები, რამაც მთელი ობიექტი უფრო მრავალფეროვანი გახადა .

ლიტერატურა
----------

* თარგი:Статья
* თარგი:Книга

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Иванова 1988. sfn error: no target: CITEREFИванова1988 (help)
2. 1 2 3  Эфендизаде 1986. sfn error: no target: CITEREFЭфендизаде1986 (help)
3. 1 2  თარგი:Статья
4. ↑  თარგი:Книга
5. ↑  თარგი:Статья
**გრიგოლ დეკაპოლელი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 ნოემბერი, ახალი სტილით — 3 დეკემბერი.

ბიოგრაფია
---------

გრიგოლ დეკაპოლელი დაიბადა ისავრიის ქალაქ ირინოპოლში, რომელიც ათქალაქის ანუ დეკაპოლის შემადგენლობაში შედიოდა. იგი ბავშვობიდანვე საეკლესიო მსახურებას მისდევდა. როცა გრიგოლი წამოიზარდა, დედ-მამამ მისი დაქორწინება გადაწყვიტა, მაგრამ მან ფარულად დატოვა მშობლიური სახლი. იგი მთელი სიცოცხლის მანძილზე მწირობდა: ხან კონსტანტინოპოლში იყო, ხან რომში, კორინთოში, თესალონიკში, რამდენიმე ხანს ოლიმპოს მთის ერთ გამოქვაბულშიც მოსაგრეობდა. ღირსი გრიგოლი ყველგან ღვთის სიტყვას ქადაგებდა, ამხელდა ხატმებძროლთა მწვალებლობას და განამტკიცებდა მართლმორწმუნეებს, რომლებსაც იმ დროს ერეტიკოსები დევნიდნენ. ხატმებრძოლთა ერესს უფრო ქმედითად რომ აღდგომოდა წინ, ღირსი გრიგოლი კონსტანტინოპოლში ჩავიდა. დედაქალაქში წმინდანი დაავადდა და 816 წელს გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

„წმიდანთა ცხოვრება", ტომი IV, თბილისი, 2003

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ღირსი გრიგოლ დეკაპოლელი
**თავდაცვის საბჭო** — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით, 1920 წლის 27 აპრილის, მას შემდეგ, რაც ამიერკავკასიას საბჭოთა რუსეთის ჯარები მოადგნენ, შექმნილი განსაკუთრებული მდგომარეობის გამო დაარსდა „რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭო". საბჭოს დაარსების მიზანი იყო სამხედრო ზომების ერთიანი სახით ცხოვრებაში დაუყოვნებლივ გატარების უზრუნველყოფა. საბჭოს დებულების თანახმად, მისი მიზანი იყო, შეიარაღებულ ძალთა და საშუალებათა გასაძლიერებლად საერთო ზომების შემუშავება, სამხედრო თავდაცვის საფუძველთა დადგენა და საომარი გეგმის დამტკიცება. საბჭოს თავმჯდომარეობდა მთავრობის თავმჯდომარე, ხოლო წევრები იყვნენ სამხედრო მინისტრი, შინაგან საქმეთა მინისტრი, საგარეო საქმეთა მინისტრი, ჯარის სარდალი, სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის თავმჯდომარე და კიდევ ერთი გამოცდილი სამხედრო პირი. საბჭოზე გადაწყვეტილება მიიღებოდა ხმათა უმრავლესობით. თანაბარი ხმების შემთხვევაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭებოდა თავმჯდომარის ხმას. აპრილში შექმნილი საბჭო აგვისტოს ბოლოს დაიშალა, მაგრამ იმავე წლის 11 ნოემბერიდან აღდგა და ქვეყნის დამოუკიდებლობის დაკარგვამდე ფუნქციონირებდა.

ლიტერატურა
----------

* *სილაქაძე დ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 176.
**„საისტორიო მოამბე"** — სამეცნიერო ჟურნალი, რომელსაც 1924-1925 წლებში გამოსცემდა საქართველოს სსრ ცენტრალური არქივი, ხოლო 1945 წლიდან დღემდე ახალი ნუმერაციით გამოსცემდა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული მთავარი საარქივო სამმრთველო.

1924-1925 წლებში გამოვიდა 4 წიგნი (1924 - I და II, 1925 - I და II წიგნი, რედაქტორ-გამომცემელი სარგის კაკაბაძე). მათში გამოქვეყნებულია მასალები და გამოკვლევები საქართველოს ისტორიის საკითხებზე. 1945 წლიდან დღემდე (როდის შეწყდა???) გამოვიდა ამ ჟურნალის 46 ნომერი (28 წიგნად, XI ტომიდან გამოდის დაწყვილებული ნომრით). ჟურნალში გამოქვეყნებულია საინტერესო და მდიდარი საარქივო მასალა (მოკლე გამოკვლევები) რუსეთ-საქართველოს ისტორიული ურთიერთობის, XIX-XX საუკუნეებში საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების, ბურჟუაზიული და ადმინისტრაციული რეფორმების, მუშათა და გლეხთა რევოლუციური მოძრაობის, ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო საზოგადოებების და კულტურის მოღვაწეთა საქმიანობის შესახებ; აგრეთვე დიდძალი მასალა საბჭოთა საქართველოს სახალხო მეურნეობისა და კულტურის ცალკეულ დარგთა განვითარების და სხვათა შესახებ.

ლიტერატურა
----------

* *ხანთაძე შ.* ქსე, ტ. 8, გვ. 666, თბ. 1984
**დეივიდ იუმი** (ინგლ. David Hume; დ. 7 მაისი, 1711, ედინბურგი — გ. 25 აგვისტო, 1776, იქვე) — შოტლანდიელი ფილოსოფოსი. ემპრიზმისა და აგნოსტიციზმის წარმომადგენელი, ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პუბლიცისტი, ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი შოტლანდიელი განმანათლებელი.

მოძღვრება
---------

დეივიდ იუმმა თანმიმდევრულად განავითარა ბერკლის სუბიექტური იდეალიზმი, მან დიდი გავლენა მაოხდინა იდეალისტური ფილოსოფიის განვითარებაზე, თანამედროვე პოზიტივიზმი იუმის ფილოსოფიის თავისებურ აღდგენას წარმოადგენს. დეივიდ იუმის აზრით, ჩვენს ცხოვრებაში არაფერია, გარდა პერცეფციებისა, პერცეფციები ორგვარია: შთაბეჭდილებები და იდეები, პერცეფციები სიმარტივე-სირთულითაც განსხვავდება; არსებობს რთული და მარტივი იდეები.
შთაბეჭდილებები ორგვარია იმისდა მიხედვით თუ რა არის მათი წყარო; არსებობს შეგრძნებით მიღებული შთაბეჭდილებები და რეფლექციით მიღებული შთაბეჭდილებები, ორივე ამ შთაბეჭდილებათა პრინციპი ერთია, რადგან რეფლექსიის შთაბეჭდილებები — შიში, სიხარული და სხვა ემოციები, თვით შეგრძნებებიდან წარმოიშობა. იუმი განიხილავს პერცეპციებს ჩაკეტილ ცნობიერებაში. იუმის აზრით, შთაბეჭდილებები უფრო ცხოველი ხასიათისაა, იდეები კი შაბეჭდილებათა სუსტ ასლებს წარმოადგენს, შთაბეჭდილება ყოველთვის უსწრებს წინ იდეებს, ყოველ შთაბეჭდილებას იმეორებს მარტივი იდეა, მარტივი იდეები მკრთალად გამოხატავს შთაბეჭდილებებს. ადამიანს აქვს მეხსიერება და წარმოსახვის უნარი, მეხსიერება არის შთაბეჭდილების სიცოცხლის შენახვის უნარი. წარმოსახვა კი არის შთაბეჭდილების სიცხოველის დაკარგვისა და მისი იდეად შენახვის უნარი. წარმოსახვას თავისუფლება ახასიათებს, მეხსიერებას კი არა, მეხსიერება მხოლოდ ინახავს შთაბეჭდილებებს. წარმოსახვა კი იდეათა დაკავშირებასაც ახდენს, ის თავისუფლად მოქმედებს.

პუბლიკაციები
------------

* 1739-40 — „ტრაქტატი ადამიანის ბუნების შესახებ" (*A Treatise of Human Nature*)

ლიტერატურა
----------

* ფილოსოფიის ისტორია, თბ. 1962.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბერძენიშვილი**. |

**გრიგოლ ალექსანდრეს ძე ბერძენიშვილი** (დ. 17 აპრილი, 1909, ბათუმი — გ. 7 თებერვალი, 1962, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი.

ბიოგრაფია
---------

ლიტერატურულ მოღვაწეობას ეწეოდა 1927 წლიდან. ბერძენიშვილის პირველი მნიშვნელოვანი პიესა „ოქროს ვერძი" დაიდგა 1937 წელს თბილისის სანკულტურის თეტრში. 30-იან წლებში იდგმებოდა ბერძენიშვილის პიესები: „აჭარის მთებში", „სერგო", „ჩაძირული ოქრო", „ცეცხლი", „ჩვენი მიწა" და სხვა. 

1941 წლიდან თბილისის, გორის, ცხინვალის, ფოთის, მახარაძისა და სხვა თეატრების სცენაზე წარმოდგენილ იქნა ბერძენიშვილის ახალი პიესები: „არწივის ბუდე" (რუსთაველის სახელობის თეატრი, თანაავტორი ს. დოლიძე). „სიყვარულის ძალა", „მშვიდობის მტრედები" (1948), „ბედნიერებისაკენ" (1951), „ძველი ჭრილობა" (1952), „კოჭლი მეწისქვილე" (1956), „დაჭრილი არწივი" (1957, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი). ბერძენიშვილის პიესებში ასახულია ქართველი ხალხის გმირული წარსული და თანამედროვეობა. მისი თავდადება დიდ სამამულო ომში, ბრძოლა მშვიდობის განმტკიცებისათვის. ბერძენიშვილს ეკუთვნის საბავშვო მოთხრობები „დიდი წიფლის საიდუმლო", „ეგნატეს ცრემლი", „მოწყვეტილი ვარსკვლავი" და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან დიდუბის პანთეონში დაკრძალულია მისი მეუღლე — **ქეთევან გაბრიელის ასული ჩოლობარგია** (დ. 4 აგვისტო, 1909, ოზურგეთი — გ. 14 ივლისი, 1978, თბილისი).

ლიტერატურა
----------

* *ჭილაია ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 335.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 85, თბ. 1994
**დეივიდ მარშალ ლენგი** (ინგლ. David Marshall Lang; დ. 6 მაისი, 1924, კენტის საგრაფო — გ. 20 მარტი, 1991) — ინგლისელი კავკასიოლოგი, ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე. 

ლონდონის უნივერსიტეტის კავკასიათმცოდნეობის პროფესორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1968). სწავლობდა კემბრიჯის წმინდა იოანეს კოლეჯში. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს იყო ბრიტანეთის საელჩოს მდივანი ირანში. 1946 წლიდან დაიწყო რუსეთისა და კავკასიის ისტორიის შესწავლა. 1949 წლიდან ქართულს ასწავლიდა ლონდონის უნივერსიტეტში, 1952-1953 წლებში მუშაობდა ევროპასა და აშშ-ში. დეივიდ მარშალ ლენგი იკვლევდა ქართულ სასულიერო და საერო ლიტერატურას. 1951 წელს საგანგებო წერილი მიუძღვნა პეტრე იბერის ვინაობის საკითხს. 1963 წელს ორიენტალისტთა მოსკოვის XXV საერთაშორისო კონგრესის შრომებში დაიბეჭდა ლენგის გამოკვლევა „შუა საუკუნეების ქართული ლიტერატურის პრობლემები". მან გამოავლინა „სიბრძნე ბალავარისას" ქართული იერუსალიმური ნუსხა და 1966 წელს გამოსცა მისი თარგმანი ინგლისურ ენაზე. ამავე წელს ლონდონში დაიბეჭდა ლენგის ნარკვევი „ქართული ლიტერატურის განვითარების საფეხურები", 1970 წელს — „ხალხური და კურტუაზული ელემენტები ქართულ ეპოსში". 

დეივიდ მარშალ ლენგი იკვლევდა საქართველოს ისტორიის ახალ პერიოდს. 1957 წელს გამოსცა წიგნი „ქართული მონარქიის უკანასკნელი წლები. 1658-1832", ხოლო 1962 წელს დაიბეჭდა „საქართველოს ახალი ისტორია. XIX-XX". ლენგმა ნარკვევები მიუძღვნა გიორგი ბრწყინვალის მეფობას, ქართველთა მოღვაწეობას ირანში სეფიანთა დინასტიის დამხობის ხანაში, ვახტანგ VI-ის ურთიერთობას საფრანგეთთან, ტოტლებენის მეთაურობით რუსთა ჯარების ყოფნას საქართველოში 1769-1771 წლებში და სხვ.

მის კალამს ეკუთვნის მიმოხილვითი საცნობარო წიგნი „ქართველები" (1966). ლენგის რამდენიმე ნარკვევი ეხება ქართული ნუმიზმატიკის საკითხებს.

თხზულება
--------

* ქართველოლოგიური კვლევა-ძიება ოქსფორდში «ცისკარი», 1957, №4.

ლიტერატურა
----------

* *ბარამიძე ა. ხანთაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 168.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დეივიდ ლენგი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი



1. 1 2 3 4 5  Czech National Authority Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
**სასტუმრო „სავსე მთვარე"** — ეს იყო შემოთავაზებული შენობა ბაქოში, აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე. სასტუმრო „მთვარე"-ს დიზაინი თავდაპირველად გამოჩნდა როგორც დისკი, მომრგვალებული კიდეებით და ხვრელი ერთ–ერთ ზედა კუთხეში, ასპექტებით, რომლებიც რადიკალურად განსხვავდება კუთხის მიხედვით. წინა ასპექტი შუშის სიკვდილის ვარსკვლავს მოგაგონებთ, მაგრამ გვერდითი პროფილიდან ის ძალიან ჰგავს ჩვეულებრივ მინის კოშკს. სასტუმრო „სავსე მთვარე" დაგეგმილი იყო აიპარა (ნახევარმთვარის) კოშკის საპირისპიროდ, რომელიც პორტ ბაქოს შენობების წინ მდებარე ყურეს გარშემო მდებარეობდა და ქალაქის 21-ე საუკუნის არქიტექტურის „ახალ დუბაის" განცდას ანიჭებდა.

ამასთან, ახლა, როდესაც შენობის ჩონჩხი დასასრულს უახლოვდება, აშკარაა, რომ ორიგინალური დიზაინი მიტოვებულია იმის სასარგებლოდ, რომ შენობა რაღაც უფრო ჰგავს გიგანტურ ლოტუსის ყვავილს.

დიზაინი
-------

სასტუმრო „სავსე მთვარე"-ს იერსახის შეცვლა ხედიდან გამომდინარე გამყარებულია არქიტექტორის მიერ არჩეული მოპირკეთების მეთოდით. სასტუმროს შენობას წინა მხარეს ექნება მინის დიაგრამა, ხოლო მისი უკანა მხარე ექვსკუთხა თაფლისფერი ფანჯრებით იქნება დაფარული.

სასტუმროს ეს მთავარი შენობა იქნება 35 სართულიანი მდიდრული სასტუმრო 104,182 კვადრატული მეტრის (1,121,410 კვ.ფუტი) ფართით, რომელიც მოიცავს მხოლოდ 382 ოთახს, ოთახების შედარებით მცირე რაოდენობაა შეთავაზებული შიდა სივრცის სიდიდის გათვალისწინებით. იგი მიაღწევს მაქსიმუმს 158.68 მეტრს (520.6 ფუტი).

სასტუმრო „სავსე მთვარე" დაკავშირებულია ზოომორფული ფორმის პოდიუმის საშუალებით, რომელიც ლაბირინთული უბნის საზღვრებით არის კავშირში, ორ საცხოვრებელ კორპუსთან, რომელთა სახელწოდებებია „ქარის ერთი" და ასევე „ქარის ორი სასახლე" .

კონსტრუქცია
-----------

სასტუმრო „სავსე მთვარის" მშენებლობა დაიწყო 2008 წლის პირველი კვარტლის ბოლოს. პროექტის არქიტექტორი და საინჟინრო კონსულტანტი იყო „Heerim Architects", სამხრეთ კორეის ერთ–ერთი უდიდესი მულტიდისციპლინური კომპანია, რომელსაც ბაქოში არაერთი ცნობილი შენობა აქვს დაპროექტებული. 

თავდაპირველად აღნიშნული სასტუმროს მშენებლობა აზერბაიჯანელმა სამშენებლო კონტრაქტორებმა დაიწყეს. მთლიანი პროექტისთვის, რომელიც მოიცავს სასტუმროს და ორ ცათამბჯენს, („ქარის ერთი" და „ორი ქარის სასახლე") მშენებლობა დაახლოებით 250 მილიონი დოლარი დაჯდება .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სასტუმრო
* სასტუმრო „სავსე მთვარე"
* სასტუმრო ბაქოში

სქოლიო
------

1. ↑  7-звездочная гостиница в столице Азербайджана (ОБНОВЛЕНО) [7-star hotel in the capital of Azerbaijan (UPDATE)] (Russian). Baku.ws. 7 March 2008. ციტირების თარიღი: 2 November 2014.
2. ↑

[[კატეგორია: ბაქოს სასტუმროები]
**საქართველოს ბელტი** — საქართველოს ერთ-ერთი გეოტექტონიკური ერთეული. 1942 წელს გამოყო ალექსანდრე ჯანელიძემ, რომელმაც დაასაბუთა, რომ დედამიწის ქერქის სტაბილურ და შედარებით ლაბილურ უბნებს შორის თვისებრივი განსხავება უშუალო გამოხატულებას პოულობს დანალექი საფრის ფაციესებსა და დისლოკაციის ხარისხში. 

საქართველოს ბელტისთვის დამახასიათებელია ზეწრული ნაოჭები და ნალექების ბაქნურისებრი ხასიათი. იგი ჩამოყალიბდა ბაიკალური და ჰერცინული ოროგენეზისების გავლენით დედამიწის ქერქის კონსოლიდაციის შედეგად. ალპური განვითარების ოროგენულ ეტაპზე მისი უმეტესი ნაწილი მთათაშუა როფად გადაიქცა. საქართველოს ბელტი შედგება დასავლეთი დაძირვის, ცენტრალური აზევებისა და აღმოსავლეთი დაძირვის ზონებისაგან. დასავლეთი დაძირვის ანუ კოლხეთის ზონა უმთავრესად აგებულია ნეოგენური და ანთროპოგენური ასაკის მოლასური წარმონაქმნებით, რომლებიც ფარავენ სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ ნალექებს.

ცენტრალური აზევების ზონა მოიცავს ძირულის მასივს და ოკრიბა-ხრეითის აზევებას. ძირულის მასივში გაშიშვლებულია საქართველოს ბელტის იურულისწინა კკრისტალური სუბსტრატი. ოკრიბა-ხრეითის აზევება აგებულია მეზოზოური და კაინოზოური ნალექებით. 

საქართველოს ბელტის აღმოსავლეთი დაძირვის ანუ ქართლის ზონა უმთავრესად აგებულია სქელი ოლიგოცენური და მიო-პლიოცენური მოლასებით, რომლებიც ფარავენ საქართველოს ბელტის სუსტად დისლოცირებულ მეზოზოურ და კაინოზოურ დანალექ კომპლექსს.

ლიტერატურა
----------

* *გამყრელიძე ე.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 172.
* *ჯანელიძე ა.*, საქართველოს ბელტის პრობლემა, „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე" , 1942, ტ.3, № 1—2.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბუაჩიძე**. |

**გრიგოლ მიხეილის ძე ბუაჩიძე** (დ. 5 თებერვალი, 1916, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდელი ხარაგაულის რაიონი — გ. 1996) — საბჭოთა კავშირის გმირი (26 ოქტომბერი, 1943). სკკპ წევრი 1942 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

მუშაობდა პედაგოგად. 1938 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე. 1939 არმიაში გაიწვიეს. დიდ სამამულო ომში იბრძოდა სტალინგრადთან, ხარკოვთან, კრემენჩუგთან, სადაც მდ. დნეპრისგადალახვისა და მარჯვენა ნაპირზე პლაცდარმის გამაგრების დროს გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. შემდეგ მონაწილეობდა კიშინიოვ-იასის ოპერაციაში, აგრეთვე ბროლებში რუმინეთის, ჩეხოსლოვაკიის, უნგრეთის და ავსტრიის განსათავისუფლებლად. 1946-1954 წლებში მუშაობდა ყესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის კადრების განზოფილების უფროსად, 1955 წლიდან მუშაობს ქ. რუსთავის ქიმიურ კომბინატში ოსტატად. 1956 წელს დაამთავრა ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ორი სხვა ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 546–547.
* *ავტორთა კოლექტივი. აკადემიკოს ნ. ბერძენიშვილის საერთო რედაქციით.* მათ ასახელეს საბჭოთა სამშობლო (საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან). / საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტი. გამომცემლობა "საბჭოთა საქართველო" თბილისი - 1964
* *Цкитишвили К. В. Чинчилакашвили Т. Г.* Герои Советского Союза из Грузии. Тб, 1981
**დიმიტრი გურიელი** (დ. 1822, ოზურგეთი — გ. 17 აგვისტო, 1882) — გურიელების ფეოდალური გვარის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1875).

  

1820 წელს გურიელის მამა, ქაიხოსრო ბატონიშვილი გაიქცა ოსმალეთში ცოლ-შვილთან ერთად. ქაიხოსროს გარდაცვალების შემდეგ ოჯახი 1831 წელს მეფის რუსეთის მთავრობას შეურიგდა, სამშობლოში დაბრუნდა და გავლენიანი ნაცნობების წყალობით 1835 წელს მამულები (მდინარე ბჟუჟის ხეობა სოფელ კვირიკეთიდან სოფელ უჩხუბის ჩათვლით, 160 კომლი) დაიბრუნა. დიმიტრი გურიელი მსახურობდა ლაიბგვარდიის ულანთა პოლკში; 1871 წლიდან იყო მეთაური; ამავე წლიდან ირიცხებოდა იმპერატორის ამალაში. 1853-1856 წლებში მონაწილეობდა ყირიმსა და რუსეთ–ოსმალეთის ომებში. 1862 წელს 28 ოქტომბრიდან 1 ნოემბრამდე პრუსიის სამეფოს პრინცი ალბერტ ჰოჰენცოლერნი მოგზაურობდა კავკასიაში. 1865 წელს მან ბერლინში გამოსცა წიგნი, სადაც მოთხრობილია სტუმრობა დიმიტრი გურიელთან.

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „გორას რეზიდენციიდან გამოსულნი ორი საათის შემდეგ გზაში, ტყიან ადგილას დიმიტრი ქაიხოსროს ძე გურიელს შეეგება თავისი ამალით მდიდრულ და ღია ფერების ტანსაცმელში გამოწყობილი ასამდე მილიციონერი...დიმიტრი გურიელის სახლი ირგვლივ ყვავილებით იყო შემორყმული და ქუჩიდან ღობით გამოყოფილი. სახლთან სტუმრებს შეეგება გურულად ჩაცმული და შეიარაღებული ორი მოხდენილი ახალგაზრდა ...დიმიტრი გურიელის სახლი მორთული იყო ძვირფასი ავეჯით, მოვარაყებული ჩარჩოიანი სარკეებით, სპარსული ხალიჩებით, თვალმომჭრელი აბრეშუმით. სახლში ნამდვილი აღმოსავლური ბრწყინვალება სუფევდა. საწოლ ოთახში მაგიდაზე იდო ნაპოლეონ მესამისა და ინგლისის დედოფალ ვიქტორიას სადილ-ვახშამზე მოსაწვევი ბარათები" |
|  | () |

დიმიტრი გურიელის სასახლე ძველ ფოტოზე
1873 წელს ოზურგეთში ააშენა სასახლე, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 218.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  *ქველი ჩხატარაიშვილი* „გურია უცხოელის თვალით" — 1986
ბუდისტური ტაძარი　ნალაში
**ბუდიზმი** არის იაპონიის ყველაზე გავრცელებული რელიგია, რომლის მიმდევარია იაპონიის მოსახლეობის უმრავლესობა. იაპონური ბუდიზმი არაერთგვაროვანია – ათასნახევრიანი ისტორიის განმავლობაში იაპონიაში შეიქმნა მრავალი ბუდიტური სკოლა და მიმდევრობა.[1] ზოგი მათგანი ორიენტირებულია ფილოსოფიაზე, ზოგი კულტურაზე, ზოგი მედიტაციაზე, ზოგი რიტუალზე და ზოგიც მანტრების კითხვაზე. ბუდიზმის სხვადასხვა სკოლა პოპულარულია იაპონელთა სხვადასხვა შრეში – მეცნიერებში, სამურაებში, ჩვეულებრივ ხალხში. სკოლები ურთიერთობენ ერთმანეთთან, თუმცა ისტორიაში იყო მომენტები, როდესაც ბუდიზმის სხვადასხვა სკოლა ეომებოდა ერთმანეთს. ზოგი ბუდისტური სკოლა შეერწყა სხვას, ზოგიც კი გადარჩა მხოლოდ მცირე ტაძრებში. მიუხედავად იმისა, რომ იაპონური სკოლები წარმოიშვა კორეის, ინდოეთისა და ჩინეთის სკოლების საფუძვლებზე, იაპონიის კუნძულოვანი მდგომარეობის გამო მათ სულ სხვა გზა განვლეს. ზოგი სკოლა კი დარჩა მხოლოდ იაპონიაში და გაქრა ინდოეთსა თუ ჩინეთში.[1]

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბუდიზმი იაპონიაში - iaponeli.wordpress.com-ზე.

სქოლიო
------

1. 1 2  ბუდიზმიი იაპონიაში (6 ივნისი, 2010). ციტირების თარიღი: 2010-06-07.
**„საქართველოს სსრ ბუნების დაცვის საზოგადოების საქართველოს ბუნების დაცვის მუზეუმი"** — კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც მიზნად ისახავდა მოსახლეობის ფართო მასებისთვის გაეცნო საქართველოს ცოცხალი და არაცოცხალი ბუნება, ამასთან პროპაგანადასა და პოპულარიზაციას უწევდა ბუნების დაცვას. შეიქმნა 1965 წლის 25 აპრილს ვასილ გულისაშვილისა და ნიკო კეცხოველის თაოსნობით, არჩილ ჯანაშვილის, ვ. მირზაშვილის, ლ. აზმაიფარაშვილისა და სხვების მონაწილეობით. 

მუზეუმში იყო 6 განყოფილება: ჰავის, წყლების, ნიადაგების, საძოვრების, ტყეებისა და ფაუნის. პირველ დარბაზში წარმოდგენილი იყო საქართველოს ჰავის ყველა ძირითადი ელემენტების მაჩვენებელი, მათი ნაირგვარობა ვერტიკალური სარტყლების მიხედვით, მდინარეთა წყლიანობა, ზედაპირული ჩამონადენი, წყალსატევები, თერმული და მინერალური წყლები. მეორე დარბაზში ექსპონირებული იყო საქართველოს —ნახევრად უდაბნოს, ველის,სუბალპური მარალბალახეულობისა და ალპური მდელოს ნიადაგთა ნიმუშები.

მესამე დარბაზი ეთმობოდა საქართველოს ტყეს. ყოველი ვერტიკალური სარტყლისათვის ექსპონირებულია შესატყვისი სამუზეუმო მასა (მერქნის, თესლებისა და ფოთლების ნიმუშები, სათანადო ცხრილები, დიაგრამები, ფოტოები და სხვა). 

მეოთხე დარბაზი წარმოადგენდა საქართველოს ფაუნას (ძუძუმწოვრები და ფრინველები).

ლიტერატურა
----------

* *ყიფშიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 172-173.
**გრიგოლ ალექსანდრეს ძე ბოგვერაძე** (დ. 2 მარტი, 1927, სოფ. ქვედა სიმონეთი, თერჯოლის რაიონი — გ. 26 სექტემბერი, 2001) — მოწინავე ქართველი რკინიგზელი, სოციალისტური შრომის გმირი (1959). სკკპ წევრი 1952 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

1944 წელს დაამთავრა თბილისის № 1 რკინიგზის სახელოსნო სასწავლებელი. 1956 წელს ბოგვარაძის ელმავალმა კაპიტალური რემონტის გარეშე პირველმა გაიარა 500 ათასი კმ, ნაცვლად 250 ათ. კმ-ისა. 1966 წელს ბოგვერაძემ დაამთავრა როსტოვის რკინიგზის ტრანსპოსტის ინჟინერთა ინსტიტუტი. 1968 წლიდან თბილისის რკინიგზის პროფტექნიკური სასწავლებლის დირექტორი, 1972 წლიდან თბილისის მშრომელთა დეპუტატების ლენინის სახელობის რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1974 წლიდან ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის განყოფილების რაიონული პროფკომიტეტის თავმჯდომარე. სკკპ XXI ყრილობის დელეგატი, საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 438.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გრიგოლ ბოგვერაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ელ კლასიკო
**ელ კლასიკო** (ესპ. El Clásico) — საფეხბურთო მატჩი, რომელშიც ერთმანეთს „ბარსელონა" და მადრიდის „რეალი" ხვდებიან.

1902 წელს გაიმართა პირველი *ელ კლასიკო* „სანტიაგო ბერნაბეუზე", სადაც ბარსელონელებმა მადრიდის რეალის ფეხბურთელები დაამარცხეს ანგარიშით 3-1. დღემდე, სულ ჩატარდა 236 ოფიციალური მატჩი, საიდანაც 95 „რეალმა" მოიგო, 92 – „ბარსელონამ", ხოლო 49 შეხვედრაში საყაიმო ანგარიში დაფიქსირდა. არაოფიციალურ შეხვედრებში ეს გუნდები ერთმანეთს სულ 34-ჯერ დაუპირისპირდნენ, საიდანაც „ბარსელონამ" 20 შეხვედრაში იმარჯვა, 4-ში „რეალმა", ხოლო 10 შეხვედრაში საყაიმო ანგარიში დაფიქსირდა.

შედეგები
--------

2017 წლის 23 დეკემბრის მდგომარეობით

|  | მატჩები | მოგება | ფრე | გოლები | შინ მოგება | შინ ფრე | გასვლა მოგება |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| მ | ბ | მ | ბ | მ | ბ | მ | ბ | მ | ბ |
| ლა ლიგა | 176 | 72 | 70 | 34 | 286 | 282 | 52 | 49 | 15 | 19 | 20 | 21 |
| კოპა დელ რეი | 33 | 12 | 14 | 7 | 64 | 63 | 5 | 7 | 5 | 2 | 3 | 5 |
| ლა ლიგის თასი | 6 | 0 | 2 | 4 | 8 | 13 | 0 | 1 | 2 | 2 | 0 | 1 |
| ესპანეთის სუპერთასი | 14 | 8 | 4 | 2 | 30 | 18 | 6 | 4 | 1 | 1 | 2 | 0 |
| ჩემპიონთა ლიგა | 8 | 3 | 2 | 3 | 13 | 10 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 |
| ყველა ოფ. შეხვედრა | 237 | 95 | 92 | 50 | 401 | 386 | 64 | 61 | 25 | 25 | 27 | 28 |
| ამხანაგური მატჩი | 34 | 4 | 20 | 10 | 44 | 86 | 3 | 11 | 4 | 6 | 1 | 8 |
| ყველა შეხვედრა | 271 | 99 | 112 | 60 | 443 | 472 | 67 | 72 | 29 | 31 | 28 | 36 |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* FC Barcelona vs Real Madrid CF since 1902. rsssf.com

სქოლიო
------

1. ↑  "Real Madrid vs Barcelona: El Clasico Stats and Head to Head Record". Bleacher Report. Retrieved 6 January 2015
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგიაშვილი**. |

**გურამ სოლომონის ძე გოგიაშვილი** (დ. 19 ივლისი, 1934, თბილისი, — გ. 25 ივნისი, 2023) — ქართველი ჟურნალისტი, მთარგმნელი; საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1984).

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის განხრით (1958). 1954 წლიდან პრესაში აქვეყნებს წერილებსა და ნარკვევებს. 1965–80 წლებში იყო გაზეთ „კომუნისტის" რედაქტორის მოადგილე, 1980 წლიდან — ჟურნალ „პარტიული სიტყვის" (შემდგომში „საზრისი") მთავარი რედაქტორი, 1991 წელს — გამომცემლობა „სამშობლოს" დირექტორის მოადგილე, 1992–96 წლებში — გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის" მთავარი რედაქტორი, 1996 წლიდან — ამავე გაზეთის მთავარი რედაქტორის მოადგილეა. 60–70-იან წლებში ხელმძღვანელობდა ქართ. ემიგრაციისათვის განკუთვნილ გაზეთ „სამშობლოს". 

გოგიაშვილს ეკუთვნის ნიკოლას გილიენის, ალექსანდრე ბლოკის, რაინერ მარია რილკეს, იანის რაინისის, ჟაკ პრევერის, ჯანი როდარის, სამუილ მარშაკის, ანტონ ჩეხოვის, კონსტანტინე პაუსტოვსკის, ალექსანდრე ოსტროვსკის, ვასილი შუქშინის, ედუარდ რაძინსკის, ერაზმ როტერდამელის, პაულო კოელიოს და სხვ. ნაწარმოებების თარგმანები. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფრანსუა რაბლეს „გარგანტუა და პანტაგრუელის" თარგმანი (1972–2000). გოგიაშვილი არის ივანე მაჩაბლის (1990) და ვაჟა-ფშაველას (1994) პრემიების ლაურეატი. დაჯილდოებულია ღირსებისა (1996) და ვახტანგ გორგასლის მესამე ხარისხის (2003) ორდენებით.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 60.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გურამ გოგიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი