recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**სამირ მამედოვი** (აზერ. Samir Məmmədov; დ. 15 მაისი, 1988, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოკრივე, ასპარეზობდა ყველაზე მსუბუქ და მსუბუქ წონით კატეგორიებში. იყო აზერბაიჯანის მოკრივეთა ეროვნული ნაკრების წევრი 2003-2013 წლებში, მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი, საერთაშორისო მნიშვნელობის მრავალი ტურნირის გამარჯვებული და მედალოსანი, 2008 წლის პეკინის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

ბიოგრაფია
---------

სამირ მამედოვი დაიბადა 1988 წლის 15 მაისს აზერბაიჯანის სსრ-ის ქალაქ ბაქოში.

მისი საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2003 წელს, გამოვიდა ევროპის კადეტთა ჩემპიონატზე კაუნასში და მსოფლიო კადეტთა ჩემპიონატზე ბუქარესტში, სადაც დაამარცხა ყველა მეტოქე და მოიპოვა ოქროს მედალი. ერთი წლის შემდეგ სარატოვის კადეტთა ევროპის ჩემპიონატზე კვლავ მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება.

2005 წელს იგი გახდა აზერბაიჯანის ნაკრების ძირითად შემადგენლობაში და გამოვიდა მიანიანგში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, მოახერხა 1/8 ფინალამდე გასვლა სადაც დამარცხდა დომინიკელ ხუან კარლოს პაიანოსთან. გარდა ამისა, მან მოიგო ევროპის იუნიორთა ჩემპიონატი ტალინში და მონაწილეობა მიიღო ბუქარესტის საერთაშორისო ოქროს ქამრის ტურნირში, სადაც წინასწარ ეტაპზე მოლდოველმა ვიაჩესლავ გოიანმა დაამარცხა.

2006 წლის ევროპის ჩემპიონატზე [[პლოვდივი|პლოვდივში[[ მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა, გადამწყვეტ ფინალურ შეხვედრაში წააგო რუს გიროგი ბალაკშინთან. მაროკოში გამართულ იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალში დამარცხდა უზბეკეთის წარმომადგენელ ორზუბეკ შაიმოვთან.

2007 წელს მონაწილეობდა ჩიკაგოში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. გავიდა ნახევარფინალში სადაც აშშ-ის წარმომადგენელ როშ უორენთან დამარცხდა.

2008 წელს პლოვდივში სტრანიას მემორიალზე ვერცხლის მედალი მოპოვა მოიპოვა, ფინალში ყაზახ კანატ აბუტალიფოვთან დამარცხდა, ტაიპეიში აიბას პრეზიდენტის თასი მოიგო და მონაწილეობდა ლივერპულში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. წარმატებული გამოსვლის წყალობით მიიღო პეკინის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ქვეყნის ღირსების დაცვის უფლება, ოლიმპიური ლიცენზია. 51 კგ-მდე კატეგორიაში მან წარმატებით გაიარა პირველი მეტოქე სატურნირო ბადეში, ხოლო მეორეში დამარცხდა მომავალ ჩემპიონ, ტაილანდელ სომჩიტ ჩონგჩოხორთან, ანგარიშით 2:10.

2008 წლის პეკინის ოლიმპიადის შემდეგ მამედოვი აზერბაიჯანის კრივის ნაკრებში დარჩა და განაგრძო მონაწილეობა დიდ საერთაშორისო ტურნირებზე. ასე რომ, 2009 წელს ის გამოვიდა მარიუპოლის მაკარ მაზაის მემორიალზე და ბაქოში AIBA-ს პრეზიდენტის თასზე, თუმცა ამ ტურნირებზე მედლის მოპოვება ვერ მოახერხა.

2013 წელს მან მოიგო დიდი აბრეშუმის გზის საერთაშორისო ტურნირი ბაქოში და იასპარეზა მინსკში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც მეოთხედფინალამდე მიაღწია და მსაჯთა გადაწყვეტილებით წააგო სომხეთის წარმომადგენელ არამ ავაგიანთან. ამით დასრულდა მისი სპორტული კარიერა..

შემდგომში მამედოვი სამწვრთნელო საქმიანობით იყო დაკავებული..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Euro 2006
* Chicago results
* sports-reference

სქოლიო
------

1. ↑  Olympedia — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95606922'></a>
2. ↑  По материалам базы данных *amateur-boxing.strefa.pl*
3. ↑  Безработный чемпион Европы и мира Самир Мамедов: «Меня даже охранником не берут». baku.ws (2016-11-04). ციტირების თარიღი: 2018-11-27.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ბლეიკი**. |

რობერტ ბლეიკი
**რობერტ პირპონტ ბლეიკი** (ინგლ. Robert Pierpont Blake; დ. 1 ნოემბერი 1886, სან-ფრანცისკო, — გ. 9 მაისი, 1950, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ორიენტალისტი, ქართველოლოგი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ნიკოლოზ მარის მოწაფე.

1911 წელს სწავლა დაიწყო პეტერბურგის უნივერსიტეტში პროფესორ ნიკო მარის ხელმძღვანელობით. 1918-1920 წლებში ბერძნულ ენასა და ბიზანტიის ისტორიას ასწავლიდა თსუ-ში. 

1921 წლის თებერვალში ტაბახმელას მისადგომებთან წითელი არმიის წინააღმდეგ მოხალისედ იბრძოდა, ქალაქის დაცემის შემდეგ ჰარვარდში დაბრუნდა. 1928-37 წლებში იყო ჰარვარდის ბიბლიოთეკის დირექტორი. ბლეიკმა გამოავლინა და მეცნიერულად აღწერა პალესტინაში და ათონზე დაცული მრავალი ქართული ხელნაწერი, მათ შორის — „ბალავარიანის" ვრცელი რედაქცია. გამოსცა ქართული ბიბლიური და ჰაგიოგრაფიული ტექსტები ლათინური თარგმანითურთ. ავტორია მნიშვნელოვანი გამოკვლევებისა ბიბლიოლოგიისა და პატროლოგიის დარგში. მისი ნაშრომები ქართულ ბიბლიისა და ჰაგიოგრაფიის შესახებ გამოქვეყნებულია ცალკე წიგნებად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Harvard University Library დაარქივებული 2017-04-24 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

ლიტერატურა
----------

* Robert Pierpont Blake. Biography and Bibliography, by R. L. Wolff, Camb. (Mass.), 1954
* *შანიძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 428.

სქოლიო
------

1. ↑  თსუ მუზეუმი TSU Museum en. ციტირების თარიღი: 2018-02-07
**საბუესო ესპანიოლი** (ესპ. Sabueso español) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ესპანეთში შუა საუკუნეებში.

საბუესოს მსგავსება მასტიფთან ამ ჯიშის ძველ წარმოშობაზე მიგვითითებს. ის წარმოიშვა იმავე ჯიშებისგან, რომლებისგანაც წარმოიშვა ბლადჰაუნდი და შესაძლოა, გადაშენებული, ტალბოტის მეძებრის შთამომავალია. იბერიის ნახევარკუნძულზე იზოლირების გამო ამ ჯიშმა სისუფთავე შეინარჩუნა. უახლოეს დრომდე არსებობდა ამ ჯიშის ორი ნაირსახეობა, რომლებსაც ზომით არჩევდნენ. დღესდღეობით დარჩა მხოლოდ დიდი ზომის დე მონტი, შედარებით მცირე ლებრერო კი პრაქტიკულად გადაშენებულია. ჩვეულებრივ საბუესო მარტოხელა მონადირეა, რომელიც მხოლოდ საკუთარ პატრონთან ერთად მუშაობს. მას უყვარს რთული სამუშაოს შესრულება და დაუღალავად მიჰყვება კვალს დილიდან დაღამებამდე. 

საბუესოს აქვს იმპულსური ხასიათი: ბავშვებს და უცხო ადამიანებს ფრთხილად უნდა გააცნოთ. ასევე შეიძლება ძნელად შეეგუოს სხვა ძაღლებს. საბუესო კარგი მოდარაჯეა. ადვილად იტანს სიცხეს, ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. მის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი-ჟღალით ან შავი-თეთრით. აქვს წაბლისფერი თვალები, ძალიან გრძელი ყურები, წინა თათები სწორი და ძლიერია, კისერი ძლიერი და დაკუნთულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საბუესო ესპანიოლი დაარქივებული 2014-07-05 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საბუესო ესპანიოლი***
ციხესიმაგრის აერო ფოტო

კრონბორგი
**კრონბორგი** — ვარსკვლავის ფორმის ციხესიმაგრე დანიაში. მდებარეობს კუნძულ ზელანდიის უკიდურეს ჩრდილოეთ კიდეზე, დანიასა და შვედეთს შორის მდებარე ერესუნის სრუტის სანაპიროზე, ქალაქ ჰელსინგერის სიახლოვეს. ამ მონაკვეთში, სრუტის სიგანე მხოლოდ 4 კმ-ია. კრონბორგს, როგორც საზღვაო ციხესიმაგრეს, მეტად სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, იმდენად, რამდენადაც ბალტიის ზღვიდან მსოფლიო ოკეანეში გამოსასვლელი სულ რამდენიმე სრუტეს შორის ერთ-ერთის სანაპიროზე მდებარეობდა. ხიხესიმაგრე საუკუნეების განმავლობაში ჩრდილოეთ ევროპის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს რენესანსულ ციხედ რჩებოდა. 2000 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

ციხესიმაგრე 1420 წლით თარიღდება და მისი აგება დანიის მეფე ერიკ პომერანელს მიეწერება, რომელიც ერესუნის სრუტის გავლით ბალტიის ზღვაში შემავალი და გამომავალი გემებისგან გადასახადს იღებდა.

ციხესიმაგრემ ამჟამინდელი სახელი 1585 წელს მიიღო, როდესაც ის დანიის მეფე ფრედერიკ II-მ გადააკეთა და ბრწყინვალე, რენესანსული სტილის ევროპის უზარმაზარ ციხედ აქცია.

1629 წელს ორი მუშის დაუდევრობის გამო გაჩენილმა ხანძარმა ციხესიმაგრე მნიშვნელოვნად დააზარალა. მხოლოდ 1639 წელს, მეფე კრისტიან IV მოახდინა მისი შეკეთება და კვლავ ძველებურ სახეს დაუბრუნდა, მაგრამ პირვანდელი ბრწყინვალება სრული სახით ინტერიერს აღარასდროს დაუბრუნებია. 1658 წელს, სიმაგრე შვედებმა დაიპყრეს. 1688-1690 წლებში მას დამატებითი დაცვითი ხაზი დაემატა, რის შემდეგაც კრონბორგი მთელს ევროპაში უძლიერეს ციხესიმაგრედ მიიჩნეოდა. 1739 - 1900-იან წლებში ის გამოიყენებოდა როგორც საპყრობილე.

კრონბორგის ციხესიმაგრე, ბევრისათვის ელსინორის სახელითაა ცნობილი, როგორც ის უილიამ შექსპირმა თავის ტრაგედია „ჰამლეტში" მოიხსენია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კრონბორგი***

* კრონბორგის ციხესიმაგრე იუნესკოს საიტზე
* ფოტო-გალერეა დაარქივებული 2012-02-24 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დანიაში დანიის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ელინგეს ქვები · როსკილეს კათედრალი · კრონბორგი · ილულისატი · სტევნს-კლინტი · კრისტიანსფელდი · ჩრდილოეთ ზელანდიის სამონადირეო ლანდშაფტი · კუჯაატა-გრელანდია |  |

 |
**ლარისა ეფიმოვნა შეპიტკო** (რუს. Лари́са Ефи́мовна Шепи́тько; უკრ. Лариса Юхимівна Шепітько; დ. 6 იანვარი, 1938, არტემოვსკი, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, საბჭოთა კავშირი — 2 ივლისი, 1979, ტვერის ოლქი, რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა, საბჭოთა კავშირი) — საბჭოთა რეჟისორი, სცენარისტი და მსახიობი.

ადრეული ცხოვრება
----------------

შეპიტკო 1938 წლის 6 იანვარს არტემოვსკში (ბახმუტი) დაიბადა. 1954 წელს ლვოვში სკოლა დაამთავრა, შემდეგ კი მოსკოვში, გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფის ინსტიტუტში დაიწყო სწავლა. იგი ალექსანდრ დოვჟენკოს მოსწავლე 18 თვის განმავლობაში, დოვჟენკოს გარდაცვალებამდე იყო (1956). შეპიტკომ ინსტიტუტში სწავლა 1963 წელს დაასრულა. 

პირველი ფილმი გადაიღო 1963 წელს, 22 წლის ასაკში, სახელწოდებით *„სიცხე"*. ფილმი მოგვითხრობს 1950-იანებში ცენტრალურ აზიაში დასახლებული ფერმერების საზოგადოებაზე. ფილმის მონტაჟში მას დაეხმარა ელემ კლიმოვი, რომელიც თავადაც ინსტიტუტის სტუდენტი იყო. 1963 წელს ისინი დაქორწინდნენ, ხოლო 1973 წელს შვილი, ანტონი შეეძინათ.

კინო-კარიერა
------------

შეპიტკომ თავისი პირველი ფერადი ფილმი 1969 წელს გადაიღო, სახელწოდებით *„13 საათზე"*, რომელშიც მთავარ როლებს ვლადიმირ ბასოვი, გეორგ ვიცინი, სპარტაკ მიშულინი და ანატოლი პაპანოვი ასრულებენ.

შეპიტკოს მესამე ფილმი იყო *„მე და შენ"* (1971). ეს იყო მისი მეორე და ბოლო ფერადი ფილმი. იგი ვენეციის კინოფესტივალზე დადებითად მიიღეს, თუმცა საერთაშორისო აღიარება არ მოუპოვებია.

1977 წელს გადაიღო ფილმი *„ასვლა"*, რომელმაც იგი დასავლეთის საზოგადოებას გააცნო. მსახიობებისთვის, ბორის პლოტნიკოვისთვისა და ვლადიმირ გოსტიუკინისთვის ეს პირველი მნიშვნელოვანი როლი იყო. ამ ფილმში შეპიტკო მეორე მსოფლიო ომის ტრაგედიებზე, კონკრეტულად კი ბელარუსიელ პარტიზანებზე მოგვითხრობს. *„ასვლამ"* 1977 წელს ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე „ოქროს დათვი" მოიპოვა.

ლარისა მეგობრობდა ისეთ დასავლური კინოს ისეთ ცნობილ წარმომადგენლებთან, როგორებიც არიან ფრენსის კოპოლა, ბერნარდო ბერტოლუჩი, ლაიზა მინელი.

გარდაცვალება
------------

შეპიტკო 1979 წლის 2 ივლისს ავტო-ავარიაში დაიღუპა თავის გადამღები ჯგუფის ოთხ წევრთან ერთად. შეპიტკომ ვერ მოასწრო თავისი ფილმის გადაღება, სახელწოდებით *„მშვიდობით"*. ის იყო ვალენტინ რასპუტინის რომანის ადაპტაცია. შეპიტკოს ქმარმა, რეჟისორმა ელემ კლიმოვმა, დაასრულა ფილმის გადაღება. 1980 შექმნა 25 წუთიანი მიძღვნა შეპიტკოს მიმართ, რომელსაც *„ლარისა"* დაარქვა.

ფილმოგრაფია
-----------

**სრულმეტრაჟიანი ფილმები**

| წელი |  | ქართულად | მშობლიური სახელწოდება | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1963 | ფ | *„სიცხე"* | *Зной* | რეჟისორი, სცენარისტი |
| 1966 | ფ | *„ფრთები"* | *Крылья* | რეჟისორი, სცენარისტი |
| 1971 | ფ | *„მე და შენ"* | *Ты и я* | რეჟისორი, სცენარისტი |
| 1976 | ფ | *„ასვლა"* | *Восхождение* | რეჟისორი, სცენარისტი |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლარისა შეპიტკოს ფილმების შესახებ

* შეპიტკო IMDB-ზე

* ლარისა შეპიტკოს კინო-კარიერის შესახებ
* The Guardian შეპიტკოს შესახებ
* შეპიტკო MUBI-ზე
* „ასვლის" შესახებ
**რობერ დე სონი**, **რობერ საჰიუნელი**, ან **რობერ ფულკუა** (ფრანგ. Robert Fulcoy; გ. აგვისტოს ბოლო, 1119, ალეპო) — სონის სენიორი (ბატონი), ანტიოქიის სამთავროს დიდებული.

იგი წარმოადგენდა ტანკრედ დ’ოტვილის მაღალი რანგის თანმხლებს. მის მსგავსად წარმოშობით იყო სამხრეთ იტალიიდან (ნორმანი). 1108 წელს ტანკრედმა დაიპყრო სონის ციხესიმაგრე, რომელიც ლატაკიასთან ახლოს მდებარეობდა. 1119 წლის გაზაფხულზე, ტანკრედის მემკვიდრემ, ანტიოქიის რეგენტმა — როჟერ სალერნოელმა, ციხესიმაგრე რობერ ფულკუას გადასცა, რის შედეგადაც რობერი სამთავროს ყველაზე ძლევამოსილი ვასალი გახდა.[1]

1119 წლის აგვისტოს ბოლოს, ზარდანა — რობერის კუთვნილი გამაგრებული დასახლება, ალყაში მოაქციეს მოკავშირეებმა — ალეპოს ათაბაგმა ილღაზმა და დამასკოელმა თუღთექინმა. რობერმა ბრძოლები გაუმართა მათ, მაგრამ ისინი ვერ შეაჩერა და 14 აგვისტოს მუსლიმებმა ზარდანა დაიპყრეს. რობერი ტყვედ ჩავარდა. გადაწყვიტეს გადაეყვანათ ალეპოში, სადაც იმავე წლის 20 აგვისტოს ჩაიყვანეს. მას თავი მოკვეთეს თუღთექინის ბრძანებით. მისი თავის ქალა მოაოქროვეს, ძვირფასი ქვებით გააწყვეს და სასმელ ფიალად გამოიყენეს.[1]

რობერის შემდეგ სონი გიიომს გადაეცა, ხოლო გიიომის სიკვდილის შემდეგ მის ძმას — გარენტონს. ბუნდოვანია რა ნათესაური კავშირები ჰქონდათ მათ რობერთან.[2] შესაძლოა მისი ვაჟები იყვნენ.

ლიტერატურა
----------

* Reinhold Röhricht: *Geschichte des Königreichs Jerusalem. (1100–1291).* Wagner, Innsbruck 1898, Digitalisat.
* Claude Cahen: *Note sur les seigneurs de Saone et de Zerdana.* In: *Syria. Archéologie, Art et histoire.* Bd. 12, Heft 2, 1931, ISSN 0039-7946, S. 154–159.

სქოლიო
------

1. 1 2  vgl. Röhricht, S. 139ff.
2. ↑  vgl. Cahen, S. 154ff
**სამირა ეფენედი** (აზერ. Samirə Azər qızı Əfəndiyeva; დ. 17 აპრილი, 1991), ასევე ცნობილი როგროც „ეფენდი" — აზერბაიჯანელი მომღერალი. 2021 წელს წარადგინა აზერბაიჯანი ევროვიზიის კონკურსზე, სიმღერით „Mata Hari".

კარიერა
-------

### ადრელი კარიერა

ეფენდის განსაკუთრებული პოპულარობა სამშბოლო მოუტანა შემდეგ კონკურსებში მონაწილეობამ: „Yeni Ulduz" (2009), „Böyük Səhnə]" (2014) და „The Voice of Azerbaijan" (2015-2016; დაიკავა მესამე ადგილი). 2017 წელს წარადგინა აზერბაიჯანი საერთაშორისო შეჯიბრზე „Silk Way Star", რომელიც ალმათში, ყაზახეთში გაიმართა. ეფენდიმ კონკურსზე მესამე ადგილი დაიკავა. 2019 წელს ეფენდიმ წარადგინა კონკურსზე „ნურსულთნის ხმა". ეს იყო ფესტივალი რომელიც 2019 წელს, ყაზახეთის დედაქალაქ ნურ-სულთანში გაიმართა..

2014 წელს მონაწილეობა მიიღო აზერბაიჯანის მონაწილის ევროვიზიის შესარჩევ კონკურსზე. ეფენდი კონკურსს მესამე ეტაპზე გამოეთიშა.. 2019 წელს კვლავ მონაწილეობდა ევროვზიის შესარჩევ კონკურსში სადაც ერთ-ერთ ფავორიტად მიიჩნედა. მიუხედავად ამისა დამარცდა ჩინგიზ მუსტაფაევთან, რომელიც შეირჩია აზერბაიჯანის წარმომადგენლად ევროვიზიაზე.

### 2020–დღემდე: ევროვიზია

2020 წლის 28 თებერვალს აზერბაიჯანულმა ტელევიზია „İctimai Television"-მ დაანონსა რომ სამირა წარადგენა აზერბაიჯანს როტერდამში, 2020 წლის ევროვიზიის კონკურსზე, სიმღერით „Cleopatra". 2020 წლის 18 მარტს ღონისძიება ჩაიშალა COVID-19 პანდემიის გამო. 2020 წლის 20 მარტს ეფენდიმ საკუთარ Instagram-ის ანგარიშზე გამოაცხადა რომ იგი აზერბაიჯანს 2021 წლის ევროვიზიის კონკურსზე წარადგენდა. 2021 წლის 15 მარტს შედგა სიმღერის „Mata Hari" პრემიერა. მან შეასრულა სიმღერა ნახევარფინალში, მიიღო 138 ქულა და დაიკავა მე-8 ადგილი. ეფენდი ამ შედეგებით გავიდა ფინალში სადაც 65 ქულა მიიღო და მე-20 ადგილი დაიკავა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ეფენდიზე ვრცელდებოდა ჭორი რომ ის ხვდებოდა ნორვეგიელ მუსიკოს ანდრეას ჰაუკელანდ, ცნობილს სასცენო სახელით „Tix". „Sputnik Azerbaijan"-თან ინტერვიუში ეფენდიმ ისაუბრა ჰაუკელანდთან პოტენციურ ქორწინებაზე და განაცხადა რომ შესაძლოა მასთან ერთად საცხოვრებლად გადასულიყო, ის ამბობდა: „თუ დავქორწინდი ალბათ ნორვეგიაში გადავალ. სადაც ჩემი ქმარია. მეც იქ ვიქნები."

თავისუფალ დროს ეფენდი მართავს საკუთარ ტკბილეულის ბუტიკს, სახელწოდებით „Efendi Sweet". ონლაინ ინსტაგრამის მაღაზია ყიდის სხვადასხვა სახის ტკბილეულს, მათ შორის ნამცხვრებსა და ეკლერებს.

ეფენდი გამოკვეთილად უჭერდა მხარს აზერბაიჯანს 2020 წლის მთიანი ყარაბაღის ომის დროს. Instagram-ზე აქვეყნებდა აზერბაიჯანის მხარდამჭერ პოსტებს, მათ შორის აზერბაიჯანის პრეზიდენტ, ილჰამ ალიევთან ერთად გადაღებულ ფოტოსურათს.

სქოლიო
------

1. 1 2  „Azərbaycanı Eurovision-2020 müsabiqəsində təmsil edəcək Samirə Əfəndi kimdir?". *BBC News Azərbaycanca* (აზერბაიჯანული). 28 February 2020. ციტირების თარიღი: 28 February 2020.
2. 1 2 3  Meet Azerbaijan's Eurovision 2020 artist Samira Efendi (28 February 2020). ციტირების თარიღი: 28 February 2020
3. ↑  Dyussembekova, Zhazira.  (5 October 2017) Qazaqstan TV starts broadcast of Silk Way Star contest en. ციტირების თარიღი: 28 February 2020
4. 1 2  Efendi: 10 facts about Azerbaijan's Eurovision 2021 singer en-US (2021-04-28). ციტირების თარიღი: 2021-06-12
5. ↑  Efentix: Azerbaijan's Efendi says she will move to Norway to be with TIX en-US (2021-06-02). ციტირების თარიღი: 2021-06-05
| სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი |
| --- |
|  |
| ინფორმაცია |
| ქვეყანა |  დომინიკელთა რესპუბლიკა |
| ქალაქი | სანტო-დომინგო |
| გახსნის თარიღი | 30 იანვარი 2009 წ. |
| ხაზის სიგრძე | 14.5 კმ. |
| სადგურთა რაოდენობა | 16 |
| ხაზთა რაოდენობა | 1 |
| მგზავრები დღეში | 200 000 |
| მგზავრები წელიწადში |  |
| ხაზების სქემა |
|  |

**სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი** — მეტროპოლიტენის სისტემა დომინიკელთა რესპუბლიკის დედაქალაქ სანტო-დომინგოში. შედგება 1 ხაზისგან, სიგრძით 14,5 კმ. და 16 სადგურით. ხაზის ჩრდილო ნაწილი წარმოდგენილია ესტაკადებით, ცენტრალური და სამხრეთი ნაწილი კი - მიწისქვეშაა.

ისტორია
-------

მშენებლობა მიმდინარეობდა 2005 წლიდან. პირველი საცდელი მატარებლები 2008 წლის  22 დეკემბერს გაუშვეს. მგზავრებისთვის კი ხაზი გაიხსნა - 2009 წლის 30 იანვარს.

მოძრავი შემადგენლობა
--------------------

გამოიყენება ფირმა "Alstom"-ის 19 სამვაგონიანი მატარებელი,. (ისევე როგორც ბარსელონას მეტროპოლიტენში).

სამუშაო განრიგი
---------------

მეტრო მუშაობს 6:00-დან 23:00 საათამდე. მატარებლებს შორის 5 წუთიანი ინტერვალებია.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეტროპოლიტენების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სანტო-დომინგოს მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net
**რეპნი-I** (რუს. Репный I) — ყორღანული სასაფლაოების კომპლექსი. მდებარეობს მდინარე ჩრდილოეთის დონეცის მარჯვენა ნაპირზე, კამენსკის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.

ისტორია
-------

2000 წელს მკვლევრებმა გამართეს არქოლოგიური გათხრები ყოღანული სასაფლაოს ტერიტორიაზე სახელწოდებით რეპნი-I. სასალაო წარმოადგენს ყორღანების გრძელ ჯაჭვს, რომელიც მდებარეობს მდინარეების ჩრდილოეთის დონეცისა და ლიხაიას წყალგამყოფზე. არქეოლოგიური გათრების შედეგად ორგანიზატორებმა შეძლეს შეესწავლათ რამდენიმე ყორღანი. სამი მათგანი მიეკუთვნება ე. წ. „გრძელი" ყორღანების ჯგუფს და აგებულია ერთნაირი სტილით - სიგრძე მეტია სიგანეზე ორჯერ. ქვის კედლებით დაფარულია ყორღნის აღმოსავლეთი ნაწილები. სამივე ობიექტი შეიქმნა ერთი და იმავე არქიტექტურული პრინციპებით.

ასევე აღმოჩენილია მეოთხე ყორღანი, მაგრამ იგი საჭიროებს სტრატიგრაფიულ და პლანიგრაფიულ დაკვირვებას. დეტალური გამოკვლევის დროს აღმოაჩინეს, რომ ნაყარი მასალა შეიცავდა ნეშომპალასა და თიხის ფენებს. მკვლევარებმა გამოთქვეს ვარაუდი, რომყორღანი გამოიყენებოდა საგვარეულო სამარხის დანიშნულები. 

შეისწავლეს ძელური კულტურის შვიდი სამარხი. დაკრძალვა ხდებოდა სწორკუთხა ორმოებში. ინვენტარებს შორის აღმოჩენილია სხვადასხვა სახის ჭურჭელი. დასასაფლავებლად გამოყენებულია ყორღანის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი და მოტავსებულია დიდი მიწაყრილის ქვეშ. არსებობს ვარაუდი, რომ სამარხი შექმნილია დროის მცირე მონაკვეთში. ზოგიერთი მათგანი სინქრონულადაა განლაგებული, ზოგიერთი ინდივიდუალური ან ჯგუფურია. ყორღანებს შორის აღმოჩენილია ერთ-ერთი მიწაყრილი, რომელიც განეკუთვნება გვიანი ბრინჯაოს ხანას.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Курганы эпохи поздней бронзы могильника Нижнеясиновский II, 2013 год. В. В. Потапов დაარქივებული 2017-05-17 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. 1 2  Приказ Министерства культуры Российской Федерации
კოშკურა ტელესკოპი შვედეთში
**კოშკურა ტელესკოპი** — ასტრონომიული ინსტრუმენტი, რომელსაც იყენებენ ძირითადად მზეზე დასაკვირვებლად. განსხვავებით ჰორიზონტალური დანადგარებისაგან, სხივთა სვლა ასეთ ტელესკოპში ვერტიკალური მიმართულებით ხდება გამოსახულების ხარისხზე დედამიწის ზედაპირის ახლოს წარმოქმნილი თბილი დინების გავლენის შემცირების მიზნით.

კოშკურა ტელესკოპის მოქმედების პრინციპი შემდეგია: მზის სხივები კოშკის ზემო ნაწილში მოთავსებული ცელოსტატისა და დამხმარე სარკის მეშვეობით მიიმართება უძრავი ტელესკოპის ობიექტივზე ან მთავარ სარკეზე. სარკეთა სისტემის დახმარებით მზის გამოსახულება მიიღება ფოტოკამერაში ან სპექტოგრაფის, ან სპექტროჰელიოგრაფის შესასვლელ ჭვრიტეზე.

პირველი კოშკურა ტელესკოპი ააგეს 1908 წელს მაუნტ-ვილსონის ობსერვატორიაში (აშშ). იქვეა მსოფლიოში უდიდესი კოშკურა ტელესკოპი, რომელიც იძლევა 43 სმ დიამეტრიან მზის გამოსახულებას; კოშკის სიმაღლე 45 მეტრია. საბჭოთა კაშირში კოშკურა ტელესკოპი იყო მოსკოვის შტერნბერგის სახელობის ასტრონომიულ ინსტიტუტში და ყირიმის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 7.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოლაძე**. |

**ლერი დავითის ძე გოგოლაძე** (დ. 1 აპრილი, 1938, თბილისი, საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა წყალბურთელი და მათემატიკოსი. 1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-ფიზიკის ფაკულტეტი. 1985 წელს მიენიჭა დოქტორის ხარისხი, ხოლო 1987 წელს ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა პროფესორის. 1985–1987 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორი. 1987 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის ზოგადი მათემატიკის კათედრის გამგე. მონაწილეობდა საქართველოს ნორჩ მათემატიკოსთა ნაკრების საერთაშორისო ოლიმპიადებისათვის მომზადებაში. 1957–1972 წლებში თამაშობდა თბილისის წყალბურთელთა გუნდ „დინამოში"; 1959–1964 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის ნაკრების მეკარე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი. არის სსრკ ჩემპიონატის მრავალგზის პრიზიორი.

მიღწევები
---------

ლერი გოგოლაძე არის ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (1960, რომი), მსოფლიო უნივერსიადის ვიცე-ჩემპიონი (1953, პორტუ-ალეგრე), ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1962, ლაიფციგი) საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1960, 1962), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1958, 1964, 1966), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1963), საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ბრინჯაოს პრიზიორი (1959, 1967), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1960).

ძირითადი შედეგები
-----------------

| წელი | ტურნირი | მასპინძელი | ადგილი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1960 | ზაფხულის XVII ოლიმპიური თამაშები | რომი, იტალია | 02 ﻿2nd |
| 1962 | ევროპის ჩემპიონატი | ლაიფციგი, გდრ | 02 ﻿2nd |

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 69.
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 247, თბ.: პალიტრა L, 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლერი გოგოლაძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლერი გოგოლაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლერი გოგოლაძე — ქართული სპორტი

სქოლიო
------

1. ↑  XVII ოლიმპიური თამაშები 1960, 25 აგვისტო — 11 სექტემბერი. რომი, იტალია.. საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ციტირების თარიღი: 23 იანვარი, 2022
სამი ვარსკვლავის ორდენი
**სამი ვარსკვლავის ორდენი** (ლატვ. Triju Zvaigžņu ordenis) — უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდო ლატვიის რესპუბლიკაში. ორდენი პირველად დაარსდა 1924წლის 24 მარტს 1918 წლის 18 ნოემბერს ლატვიის სახელმწიფოს შექმნასთან დაკავშირებით.

ორდენი თავიდან იქნა დაარსებული 1994 წელს, ლატვიის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ.

სამი ვარსკვლავის ორდენით ჯილდოვდებიან საზოგადოებრივი, კულტურული, სამეცნიერო, სპორტული და ბიზნესის სფეროში მოღვაწეობისათვის.

აღწერა
------

### სამი ვარსკვლავის ორდენის ხარისხები

„სამი ვარსკვლავის ორდენს" გააჩნია ხუთი ძირითადი ხარისხი და სამი ხარისხის მედალიː

1. ხუთი ძირითადი ხარისხი – 1-ლი, მე–2, მე–3, მე–4 და მე–5 ხარისხის.

2. სამი ხარისხის მედალი — სამი ვარსკვლავის ორდენის ოქროს, ვერცხლის და ბრინჯაოს მედლები.

  

### ორდენის მხატვრული გაფორმების ელემენტები, ჯაჭვი და ვარსკვლავები

ორდენი წარმოადგენს რვაქიმიანი მალტური ჯვრის ფორმას, რომელიც დაფარულია თეთრი მინანქრით ბოლოებზე ოქროს ბურთულაკებით და სხივებით ჯვრის მკლავებს შორის. ცენტრში ცისფერი მინანქარია ოქროს კანტით, რომელზეც გამოსახულია სამკუთხედის ფორმით განლაგებული სამი ოქროს ვარსკვლავი. ოქროსფერი კანტი მორთულია გეომეტრიული ფიგურებით.
̃
წინა და უკანა მხარეები ცენტრალური ნაწილის გარდა მსგავსია. ცენტრში გამოსახულია წარწერაː „LATVIJAS REPUBLIKA 1918 G. 18 NOVEMBRIS"მ რაც ნიშნავს — „ლატვიის რესპუბლიკა 1918 წლის 18 ნოემბერი". კანტის გარშემო არის წარწერაː „PER ASPERA AD ASTRA", რაც ნიშნავს — „გაჭირვების გზით ვარსკვლავებისკენ". ქვემოთ ხუთქიმიანი ვარსკვლავია.

ვერცხლის ორდენის ვარსკვლავი ათქიმიანია, სადაც ხუთი სხივი დანარჩენებზე უფრო დიდია. მედალიონის ცენტრში ცისფერ მინანქარზე გამოსახულია სამკუთხედად განლაგებული სამი ხუთქიმიანი ოქროსფერი ვარსკვლავი. მედალიონი შემოსაზღვრულია ოქროსფერი კანტით და ზედ წარწერითː„PAR TEVIJU", რაც ნიშნავს „მამულისათვის", რომელიც ასევე თავის მხრივ გარშემოსაზღვრულია მუხის გვირგვინით. 

* <center
* ორდენი ვარსკვლავი

ორდენის ნიშნები
---------------

| 1-ლი ხარისხის ორდენი, ჯაჭვით | 1-ლი ხარისხის ორდენი | 1-ლი ხარისხის ორდენი, ქალთა დასაჯილდოებლად |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
| მე–2 ხარისხის ორდენი | მე–2 ხარისხის ორდენი, ქალთა დასაჯილდოებლად | მე–3 ხარისხის ორდენი |
|  |  |  |
|  |  |  |
| მე–3 ხარისხის ორდენი, ქალთა დასაჯილდოებლად | მე–4 ხარისხის ორდენი | მე–5 ხარისხის ორდენი |
|  |  |  |
|  |  |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლატვიის ორდენები დაარქივებული 2012-07-31 საიტზე Wayback Machine.
* ორდენები
სუნ იატსენი — სამი სახალხო პრინციპის ავტორი
ლოზუნგი «ჩინეთს გააერთიანებს „სამი სახალხო პრინციპი"» განთავსებული ტაივანის ერთ-ერთ კუნძულზე. ჩინეთის კუთვნილ საპირისპირო ნაპირზე განთავსებულია ლოზუნგი «ჩინეთს გააერთიანებს „ერთი ქვეყანა, ორი სისტემის"» პოლიტიკა.  
**სამი სახალხო პრინციპი** (**სანმინის დოქტრინა**, ჩინ. 三民主義) — პოლიტიკური დოქტრინა, რომელიც შეიმუშავა ჩინელმა პოლიტიკოსმა და ფილოსოფოსმა სუნ იატსენმა. პოლიტიკური ფილოსოფიის ნაწილი, რომელიც მიმართული იყო ჩინეთის დამოუკიდებელ და ძლიერ სახელმწიფოდ ქცევისკენ. 

„სამი სახალხო პრინციპის" იდეა სუნ იატსენს აშშ-ში ყოფნის დროს მოაფიქრდა და შეიცავს ამერიკული პოლიტიკური აზროვნების ელემენტებს. სუნ იატსენი ამბობდა, რომ შთაგონებული იყო აბრაამ ლინკოლნის გეტისბურგის მიმართვით. ასევე სუნ იატსენზე დიდი გავლენა იქონია კონფიციანელობის იდეოლოგიამ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სუნ იატსენი
* ერთი ქვეყანა, ორი სისტემა
* ქემალიზმი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამი სახალხო პრინციპი და ჩინეთის მომავალი
* ჩინეთის რესპუბლიკის კონსტიტუცია (ტაივანი) დაარქივებული 2010-11-26 საიტზე Wayback Machine.
**ლათინთა კავშირი** — ლათინური ქალაქების გაერთიანება ძველ იტალიაში. ჩამოყალიბდა ძველი წელთაღრიცხვის I საუკუნეში ქალაქ ალბა ლონგას მეთაურობით. აერთიანებდა 30 თემს. ეს იყო ლაციუმის თემების სუსტი პოლიტიკური გაერთიანება, მასში შედიოდა რომიც, რომელიც მაშინ უმნიშვნელო დასახლება იყო. კავშირს ჰქონდა საერთო საკულტო დღესასწაულები. ყოველ ლათინს შეეძლო უძრავი ქონების შეძენა და ვაჭრობა მთელს ლაციუმში. სადავო საკითხებს წყვეტდა სამოკავშირეო საბჭო. ძვ. წ. VII საუკუნეში რომმა ალბალონგა დაანგრია და სათავეში ჩაუდგა ლათინთა კავშირს. რომში რესპუბლიკის გამოცხადების პერიოდში არსებული სიტუაციის ისარგებლა ზოგმა ლათინურმა ქალაქმა და რომისგან განთავისუფლდნენ. ძვ. წ. 496 წელს რომმა დაამარცხა ლათინები რეგილის ტბასთან, ხოლო ძვ. წ. 493 წელს რომის კონსულმა სპურიუს კასიუსმა დადო ხელშეკრულება ლათინებთან. გალების შემოსევების დროს ლათინთა კავშირი დაიშალა, მაგრამ აღდგა ძვ. წ. 358 წელს რომისთვის ხელსაყრელი პირობებით. იარსება ლათინთა მეორე ომამდე, ძვ. წ. 340-338 წლებამდე, რის შემდეგადაც გაუქმდა და ლაციუმი საბოლოოდ დამორჩლდა რომს.

ლიტერატურა
----------

* *გოგოლიშვილი რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 107.
**სალონიკის საერთაშორისო გამოფენა** (ბერძ. Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης), შემოკლებით TIF (ΔΕΘ) — ყოველწლიური საერთაშორისო საგამოფენო ღონისძიება, რომელიც იმართება სალონიკში, საბერძნეთის სიდიდით მეორე ქალაქში. იგი იმართება 1926 წლიდან სექტემბრის პირველ კვირას და მისი გახსნა ტრადიციულად აღინიშნება საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის პროგრამული განცხადებების სერიით. 2020 წლის ბაზრობა გაუქმდა COVID-19 პანდემიის გამო, ეს იყო გამოფენის პირველი გაუქმება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.

აღწერა
------

სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის კონგრეს-ცენტრი მდებარეობს YMC მოედანზე, სალონიკის ცენტრში, სადაც მარტივია წვდომა ქალაქის ნებისმიერი ადგილიდან და ნებისმიერი სატრანსპორტო საშუალების გამოყენებით.

სავაჭრო ბაზრობებითა და სამომხმარებლო გამოფენებით, რომლებიც იმართება მთელი წლის განმავლობაში საგამოფენო შენობებში, ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი საგამოფენო ორგანიზაციის სააგენტო საბერძნეთში. ქალაქის ისტორიის ცენტრში, ბიზანტიური მუზეუმისა და არქეოლოგიური მუზეუმის მიმდებარედ, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრში იამრთება უამრავი საკონფერენციო ღონისძიება.

სალონიკის გამოფენის ცენტრი მოიცავს 180 000 კვ. მ. ფართობს, საიდანაც 62 000 კვ. მ. არის დახურული საგამოფენო ტერიტორიები, განაწილებული 17 პავილიონისგან შემდგარ კომპლექსში, რომლებიც ფუნქციურად შექმნილია და ურთიერთდაკავშირებულია თითოეული ღონისძიების საჭიროებებისთვის. საგამოფენო ობიექტებს ავსებს საკონფერენციო ცენტრები, პარკინგის ადგილები, სპორტული და რეკრეაციული ობიექტები, კვების ობიექტები, მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრები, მუზეუმები, ბანკები და განვითარების სააგენტოს ოფისები. ამ გზით, სალონიკის საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრი ფუნქციონირებს, როგორც სერვისების მიწოდების ცენტრით, რომელიც წარმატებით აკმაყოფილებს გამოფენების, კონფერენციების და კულტურული ღონისძიებების მოთხოვნებს.

ქალაქის მსგავსი სავაჭრო ბაზრობები რეგულარულად იმართებოდა ბიზანტიის ეპოქიდან, რომელიც იზიდავდა ვაჭრებს მთელი ბალკანეთიდან.

ღონისძიება
----------

საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი ჩვეულებრივ ყოველწლიურად სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის გახსნის ღამეს აცხადებს თავისი ადმინისტრაციის პოლიტიკას ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ეკონომიკა. 2010 წლის ეკონომიკური კრიზისის პირველ თვეებში, საბერძნეთის მთელი კაბინეტი შეიკრიბა სალონიკში, რათა განეხილათ ქვეყნის მომავალი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სალონიკის საერთაშორისო გამოფენის საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ.  (9 September 2010) Πρεμιέρα Υπουργικού με τρία νομοσχέδια. Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.. ციტირების თარიღი: 9 April 2011
**სამინისტრო** (ლათ. ministro — ვმსახურობ, ვმართავ) — სახელმწიფო მმართველობის ცენტრალური დარგობრივი ორგანო, მთავრობის ძირითადი სტრუქტურული ერთეული, უწყება, რომელიც იქმნება კანონის საფუძველზე, სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი ცხოვრების განსაზღვრულ სფეროში სახელმწიფო მმართველობის უზრუნველსაყოფად. სამინისტროს ხელმძღვანელობს მინისტრი.

სამინისტროები თავდაპირველად დასავლეთ ევროპის ქვეყნები შეიქმნა აბსოლუტური მონარქიის განმტკიცების შედეგად (XVI-XVII სს.) და თანდათანობით ცენტრალურ სამთავრობო დაწესებულებათა ერთიან სისტემად ჩამოყალიბდა. მინისტრი მისი დამნიშნავი მონარქის მითითებებს ასრულებდა და მის წინაშე იყო პასუხისმგებელი. სამინისტროები არსებითად ხელუხლებლად დატოვა ბურჟუაზიულმა რევოლუციებმა. ზოგ ქვეყანაში კონსტიტუციური მონარქიის დამყარებისა და პარლამენტარიზმის განვითარების დროიდან სამინისტროები პარლამენტის წინაშე არიან პასუხისმგებელნი.

სამინისტროები, როგორც წესი, იქნმება საკანონმდებლო ორგანოს, სახელმწიფო მეთაურის, კანონის, ან მთავრობის აქტით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მთავრობა
* საქართველოს სამინისტროები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სამინისტრო, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 14.
* ა. დემეტრაშვილი; ი. კობახიძე (2010). *კონსტიტუციური სამართალი*. თბილისი.
რუსტამ რაზა, ნაპოლეონის მამლუქი. მხატვარი: ორას ვერნე, 1810. მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი (ნიუ-იორკი)
**რუსტამ რაზა**, *რუსტამი*, *რუსტანი* (დ. 1783 — გ. 7 დეკემბერი, 1845) — საფრანგეთის იმპერატორის, ნაპოლეონ I-ის პირადი მცველი მამლუქი, წარმოშობით საქართველოდან, თბილისელი სომეხი. ქართულ ლიტერატურაში ზოგჯერ შეცდომით მიიჩნევა ქართველ როსტომ რაზმაძედ. 

ბავშვობაში რუსტამი გაიტაცეს და მონად გაყიდეს კაიროში. 1798 წელს ახალგაზრდა რუსტამი ადგილობრივმა შეიხმა ფრანგული საექსპედიციო არმიის მთავარსარდალს, გენერალ ნაპოლეონ ბონაპარტს აჩუქა. მას შემდეგ რუსტამი ნაპოლეონს მუდმივად ახლდა თან მის ლაშქრობებში. 1814 წელს დაქორწინდა, რის გამოც არ გაჰყვა გადამდგარ იმპერატორს მის პირველ გადასახლებაში კუნძულ ელბაზე. ამის გამო 1815 წელს ხელისუფლებაში ნაპოლეონის ხანმოკლე დაბრუნების პერიოდში („ასი დღე") შერისხული იყო. შემდგომში ცხოვრობდა ცოლის მამულში და გარდაიცვალა ქ. დურდანში. დატოვა მოგონებები, რომელიც პირველად 1888 წელს დაიბეჭდა (ქართული თარგმანი — 2012 წ.).

ლიტერატურა
----------

* ნაპოლეონის მამლუქი. რუსტამ რაზას მემუარები/ფრანგულიდან თარგმნეს, წინასიტყვაობა და კომენტარები დაურთეს ალექსანდრე მიქაბერიძემ და ნიკა ხოფერიამ. თბილისი: არტანუჯი, 2012.
* როგორ იმსხვრევა მითები / გოჩა ჯაფარიძე // საისტორიო კრებული : წელიწდეული. - თბილისი, 2012. - ISSN 1987-7285. - [ტ.]2. - გვ.387-399.
**რუსუდან გვასალია** (დ. 27 სექტემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

1969 წელს რუსუდან გვასალიამ დაამთავრა თბილისის ცენტრალური სამუსიკო ათწლედი. ჯერ კიდევ მოსწავლემ 1969 წელს გაიმარჯვა ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა კონკურსში და I პრემია მოიპოვა. 1970-1974 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში, 1975–1977 წლებში — ასპირანტურაში, პედაგოგი: ვ. კლიმოვი. 1979 წლიდან იყო პროფესორ ვ. კლიმოვის ასისტენტი. 1973 წელს რუსუდან გვასალიამ მოიგო მარგარეტ ლონგისა და ჟაკ ტიბოს სახელობის მუსიკოს-შემსრულებელთა საერთაშორისო კონკურსი, 1974 წელს კი გახდა პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი. 1979 წელს მას მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის წოდება. მუსიკოსი 1975 წლიდან იყო „მოსკონცერტის" სოლისტი. გასტროლებით მოვლილი აქვს საზღვარგარეთის მრავალი ქვეყანა. ამავე დროს ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მოსკოვის კონსერვატორიაში. 1987 წლიდან რუსუდან გვასალია, როგორც პედაგოგი მოღვაწეობს ხელოვანთა საერთაშორისო კურსებზე. 1990 წლიდან ის არის ქალაქ მინცის უნივერსიტეტის პროფესორი. ამ ქალაქში მან დააარსა ქალთა კამერული ორკესტრი, რომელიც ქალთა ერთადერთი ორკესტრია გერმანიაში. ქალბატონი რუსუდანი თავადვეა ორკესტრის დირიჟორი, სოლისტი და კონცერტმაისტერი. რუსუდან გვასალიას დაკვრა გამოირჩევა მაღალი საშემსრულებლო კულტურით, ინტერპრეტაციის სიღრმითა და არტისტიზმით. მის რეპერტუარშია: ს. ცინცაძე – „პოემა"; კ. შიმანოვსკი — „სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის"; ფ. კრეისლერი — „რეჩიტატივი და სკერცო სოლო ვიოლინოსათვის"; ა. ზარჟიცკი „მაზურკა", აგრეთვე, ვენის კლასიკოსები, რომანტიკოსები და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* 

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 605.
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ. 2015. გვ. 108

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* რუსუდან გვასალია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**სამის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ რველში, მდინარე ბანისხევის მარცხენა სანაპიროზე, ბანისხევის ნასოფლარიდან დაახლოებით 2 კილომეტრზეა მოშორებული. 

ციხის კოშკი კვადრატულია (გარედან 8 მ×8 მ, შიგნიდან 5 მ×5 მ), კლდის მოზრდილი ლოდებით ნაგები. წყობა უმეტესად თარაზულია, ან მცირე ქვების მწკვრივებითაა გასწორებული. აღმოსავლეთ კედლის სიმაღლე დაახლ. 7 მეტრამდეა, მაგრამ სარკმლის ნიშანი არსად ჩანს. კოშკს შესასვლელი სამხრეთიდან არის. ირგვლივ გალავანია ისეთივე წყობისა, რომელსაც სამხრეთის მხარეს ნახევარწრიული ბურჯი აქვს. გალავნის შიგნით, კოშკის ჩრდილოეთ მხარეს არის სხვა სათავსოს ნაშთიც. კოშკის დასავლეთის კედელი ნალისებურად შემორტყმულია გალავნის პირზე. გვიან მოსულ მოსახლეობას აღნიშნული ციხე ეგონა ბანისხევის ძველი ეკლესია. ამიტომაც მის დასავლეთ მხარეს XIX საუკუნის სასაფლაო გაუმართავს.

ლიტერატურა
----------

* ბერძენიშვილი დ. ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ. 1985
* გელაშვილი ბ. თორის ხეობის თავდაცვითი ნაგებობები ისტორიისათვის, ახალაციხის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, გულანი, # 10 ახალციხე 2011
* გელაშვილი ბ. ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ. 2013
* გოგოლაძე თ. ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ. 2014 გვ. 26
**რუსკა ქარქაშაძე** (დ. 7 აპრილი, 2003, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მსახიობიდა ტელეწამყვანი.

დადიოდა თეატრალურ სტუდიაში, რის შემდეგაც ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში მიიწვიეს. ითამაშა რამდენიმე სპექტაკლში (ერთ-ერთი იყო დებიუტი ნიკა საბაშვილის „1945"-ში, რომელშიც ადოლფ ჰიტლერის შეყვარებულის როლი შეასრულა), ასევე მოკლემეტრაჟიან ფილმებში და „კომედი არხის" ტელესერიალ „კომედი კიდსში". 10 წლის ასაკში ითამაშა ფილმში „არარეალური სახლი".

2016 წელს „რუსთავი 2"-ის ეთერში გავიდა „ფორმულა კრეატივის" დრამატული ტელესერიალი „ხელოვნური სუნთქვა", რომელშიც ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის, მელანოს როლი შეასრულა.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი |  | სახელწოდება | როლი
  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2013 | ფ | *არარეალური სახლი* |  |
| 2016–2023 | ს | *ხელოვნური სუნთქვა* | მელანო 
 |
| 2018 | ფ | *იზი და ჯადოქარი* |  |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუსკა ქარქაშაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  რუსკა ქარქაშაძე: მეუბნებიან, ისე თამაშობ, თითქოს უმაღლესი გაქვს დამთავრებულიო.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-10-30. ციტირების თარიღი: 2017-06-25.
2. ↑  როგორ იპოვეს „ხელოვნური სუნთქვის" მთავარი გმირი[*მკვდარი ბმული*]
**სამოქალაქო სოლიდარობის პარტია** (აზერ. Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası) — აზერბაიჯანული პოლიტიკური პარტია, რომელიც დაარსდა 1992 წელს. პარტიის ლიდერი არის საბირ რუსტამხანლი. პარტიის იდეოლოგია ემყარება „თავისუფლების, თანასწორობისა და სოლიდარობის უნივერსალურ პოლიტიკურ ღირებულებებს".

2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე პარტიამ 125 ადგილიდან სამი მოიპოვა. 2015 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ ორი მანდატი მოიპოვა, 2020 წელს კი სამი.

ზოგადი ინფორმაცია
-----------------

სამოქალაქო სოლიდარობის პარტია, აზერბაიჯანის ერთ-ერთი წამყვანი პოლიტიკური პარტიაა, რომელიც შეიქმნა 1992 წლის 26 სექტემბერს და ოფიციალურად დარეგისტრირდა 1992 წლის 3 ნოემბერს.

პარტიის დამფუძნებელ ყრილობაზე მიიღეს ქარტია და მემორანდუმი და აირჩიეს პირველი ხელმძღვანელი.

ამ დროისთვის პარტიამ ჩაატარა 5 (7) ყრილობა. სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიისს უმაღლესი ორგანოა კონგრესი. ყრილობა ირჩევს თავმჯდომარეს, უზენაეს ასამბლეას და ცენტრალურ საკონტროლო და ინსპექტირების კომისიას. უმაღლესი ასამბლეის გადაწყვეტილების მიღების მთავარი ორგანოა პოლიტიკური საბჭო, რომელიც გადაწყვეტილებებს ერთი სხდომიდან მეორემდე იღებს.

პარტიის პრესის ორგანოა გაზეთი „სამოქალაქო სოლიდარობა", ჟურნალი „ბაქო თაბრიზი" და პარტიის ოფიციალური ვებ-საიტი.

აზერბაიჯანის მე-6 მოწვევის პარლამენტში პარტიას წარმოადგენს 3 დეპუტატი - ფაზაილ იბრაჰიმლი, რაფაელ ჰუსეინოვი და საბირ რუსტამხანლი.

პარტიის წარმომადგენელი ცესკოში არის ალმას გაჰრამანლი.

სიმბოლიკა
---------

### გერბი

გერბი სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიის ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია, რომლის ავტორია ცნობილი მხატვარი-მოქანდაკე მაზაჰირ აფშარი. გერბის სიმბოლოები წარმოშობილია თურქული სახელმწიფოებრიობის უძველესი ტრადიციებიდან:

ისარი სახელმწიფოს სიმბოლოა. სამივე აჩვენებს ძალას და გაუტეხელობას. დემოკრატიულ ქვეყნებში ეს ასევე წარმოადგენს ხელისუფლების დანაწილების მაჩვენებელს, იმის ნიშანია, რომ საკანონმდებლო ორგანო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლება წარმოადგენს სახელმწიფოს საყრდენს.

სამი ისარი შებრუნებული პლატოთი და მათ ზემოთ ფარი მშვიდობის, ეროვნული შერიგების და სოლიდარობის გამოხატულებაა.

გერბის მთავარ ვარიანტში წრეში მოთავსებულია ოღუზის 24 მარკა, წარწერით „სამოქალაქო სოლიდარობის პარტია". (ეს ვერსია ინახება პარტიის შტაბში).

გერბის ცენტრში აზერბაიჯანის სამფეროვანი დროშაა. გერბის ცენტრში მოტავსებულია ალი, რომელიც მარადიულობის სიმბოლოა.

### ფერი

სამოქალაქო სოლიდარობის პარტიის ფერი არის თეთრი. თეთრი არის სოლიდარობის, ერთიანობის და სამოქალაქო მშვიდობის სიმბოლო.

არჩევნები
---------

ჯერჯერობით, სამოქალაქო სოლიდარობის პარტია მონაწილეობდა ყველა საპარლამენტო და მუნიციპალურ არჩევნებში. პარტიამ მონაწილეობა მიიღო 2003 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებშიც.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

პოლიტიკური პარტიის ოფიციალური გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  "Head" (in Azerbaijani)
2. ↑  "Manifesto" (in Azerbaijani)
3. ↑  *Republic of Azerbaijan Legislative Elelction of 7 November 2010. Azerbaijan Election Commission.* Archived 5 January 2016 at the Wayback Machine (in English)
**რუსუდან გოცირიძე** (დ. 8 თებერვალი, 1975, თბილისი, საქართველოს სსრ) — საქართველოს ევანგელისტურ-ბაპტისტური ეკლესიის ეპისკოპოსი და ქალთა უფლებების აქტივისტი. ილიას უნივერსიტეტის ქრისტიანული თეოლოგიის მაგისტრი.

დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ინგლისური ენის სპეციალობით. პირველი ქალი ეპისკოპოსი საქართველოში. იბრძვის ქალთა წინააღმდეგ ძალადობის აღსაკვეთად, თანასწორობის უფლების რეალიზებისთვის და შექმნა რელიგიათაშორისი დიალოგის პლატფორმა, რელიგიურ უმცირესობათა მხარდასაჭერად. ერთ-ერთი პირველი სასულიერო პირი, რომელმაც საჯაროდ გამოხატა ლგბტ ადამიანების უფლებების მხარდაჭერა. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მე-6 ფორუმზე მან ისაუბრა რელიგიური უმცირესობების პრობლემებზე საქართველოში. რუსუდან გოცირიძეს, 2014 წელს გადაეცა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ქალთა საერთაშორისო სიმამაცის ჯილდო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* რუსუდან გოცირიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  რუსუდან გოცირიძე — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
2. ↑  მიშელ ობამამ ეპისკოპოსი რუსუდან გოცირიძე დააჯილდოვა
**სამრა რაჰიმლი** (აზერ. Səmra Rəhimli; დ. 19 ოქტომბერი 1994, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი.

ბიოგრაფია
---------

სამრა 1994 წლის 19 ოქტომბერს დაიბადა. სიმღერა ადრეულ ასაკში, მამამისთან ერთად დაიწყო. სამრამ 16 წლის ასაკში სიმღერის რამდენიმე კონკურსში მიიღო მონაწილეობა. ახალგაზრდა მომღერალმა მონაწილეობა მიიღო „ევროვიზია 2012"-ის ეროვნულ საკვალიფიკაციო რაუნდში, მაგრამ გამოცდილების არარსებობის გამო წააგო. 16 წლის სამრამ თაყვანისმცემლების მეხსიერებაში ევროვიზიის ეროვნულ საკვალიფიკაციო რაუნდში გამოსვლით შეძლო დარჩენა. 

სამრა არის „კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტი"-ს სტუდენტი, რომელმაც გასული წლის დეკემბერში, მონაწილეობა მიიღო სიმღერის კონკურსზე „აზერბაიჯანის ხმა", სიმღერით „Wrecking Ball". ასპარეზობდა მანანა ჯაფარიძის გუნდში, სადაც მე-4 ადგილი დაიკავა.

ევროვიზია 2016
--------------

21 წლის სამრა „საზოგადოებრივი ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის კომპანიის" შიდა ფარული კენჭისყრით, ასევე 100 ტელევიზიის, მუსიკის ექსპერტების და ევროპის 35 ქვეყნის „ევროვიზიის" თაყვანისმცემლების აზრით შერჩეულ იქნა აზერბაიჯანის წარმომადგენლად ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე, სადაც 117 ქულით, მე-17 ადგილი დაიკავა.

ტრადიციულად წელსაც, აზერბაიჯანმა შვედეთის დელეგაციას მიმართა მუსიკის არჩევაში. სამრამ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე შეასრულა „Miracle" („სასწაული"), სიმღერის ავტორი შვედი კომპოზიტორი სანდრა ბიურმანია.

სქოლიო
------

1. ↑  "O səs Türkiyə"dən "Eurovision"a… - 21 yaşlı Səmra az. Qafqaz İnfo (10 March 2016). ციტირების თარიღი: 11 March 2016.
2. ↑  Omelyanchuk, Olena. Samra will represent Azerbaijan in Stockholm!. European Broadcasting Union (10 March 2016). ციტირების თარიღი: 10 March 2016.
**რენო** — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, ემილია-რომანიის რეგიონში. მისი სიგრძე 211,8 კმ-ია და წარმოადგენს იტალიის სიგრძით მეათე და რეგიონის ყველაზე მნიშვნელოვან მდინარეს პოს შემდეგ. მისი სახელის ეტიმოლოგია იგივეა, რაც გერმანიის მდინარე რაინისა, რადგან ორივე მათგანი კელტური სიტყვისგან მომდინარეობს და „გამდინარეს" ნიშნავს, რაც თავის მხრივ ენათესავება ბერძნულ სიტყვას „რჰოია" (ροήα — დინება).

აუზის ფართობი 5 000 კმ²-ია, საშუალო წლიური ხარჯი 95 მ³/წმ.

მდინარე სათავეს იღებს ლე-ლარის მასივში, ზღვის დონიდან 745 მეტრზე, პისტოიის პროვინციაში, ორი ნაკადულის შერწყმის შედეგად. მის ზედა დინებაზე გაივლის საზღვარი ტოსკანასა და ემილია-რომანიას შორის და მიემართება ტყიან არეალში. ზემო დინება გამოირჩევა რამდენიმე ხელოვნურად შეგუბებული წყალსაცავით, როლმებიც ელექტრო-ენერგიის საწარმოებლადაა აგებული. 

ქვედა დინებაში რენოს მრავალი ნაკადული ერწყმის, რომელთაგან ზოგიერთი სეზონურია. უერთდება ადრიატიკის ზღვას, ვალი-დი-კომაკიოს ლაგუნების სიახლოვეს. 

XVIII საუკუნის შუა წლებამდე, რენო პოს შენაკადი იყო, რომელსაც ხელოვნურად შეუცვალეს დინება გამანადგურებელი დატბორვების რისკების შესამცირებლად.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იტალიის მდინარეები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Autorità di bacino del Reno დაარქივებული 2011-11-08 საიტზე Wayback Machine.
* Note storico-geografiche sul fiume Reno დაარქივებული 2007-03-27 საიტზე Wayback Machine.
* La via del Reno დაარქივებული 2008-05-20 საიტზე Wayback Machine.
* Associazione Amici delle Acque დაარქივებული 2018-05-01 საიტზე Wayback Machine.
* Gruppo di Studi Pianura del Reno
* Vitruvio - Associazione per l'armonia e lo sviluppo del territorio

სქოლიო
------

1. ↑  In Italian both rivers are called *Reno*, and in Latin both ones were called *Rhenus*.
2. ↑  Reno Basin Authority
**კრონვერის ხიდი** (რუს. Кронверкский мост) — კრონვერის სრუტეზე გადებული ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, პეტროგრადის რაიონში. კრონვერის ხიდი აკავშირებს ზაიაჩის და პეტროგრადის კუნძულებს, მათთან მდებარე დობროლუბოვასა და კონვერსკის გამზირებთან. მის ზემოთ მდებარეობს მეორე ცნობილი იოანეს ხიდი. ხიდთან უახლოესი მეტროსადგურია „გორკოვსკაია".

ისტორია
-------

ხიდის სახელწოდება მომდინარეობს, კრონვერის სრუტიდან, რომელზეც არის გადებული ეს ხიდი, თუმცა მას მეორე სახელიც აქვს „გორბატის" ხიდი. 

აღნიშნული ხიდი აშენდა 1938 წელს, გოსნარდომის ბაღის გაფართოების დროს, ინჟინერ-დიზაინერ პ. პ. სტეპნოვის მიერ. 1978 წელს ლენოსტატის სარემონტო და სამშენებლო განყოფილებამ ხიდის ძირითადი კაპიტალური რემონტი განახორციელა. აღნიშნული, სარემონტო სამუშაოების დროს, გამოიცვალა სავალ გზაზე გადასასვლელი მეტალის ხიდის იატაკი, ასევე შეიცვალა მოაჯირეები და ასფალტი. რუსეთის დეფერაციის მთავრობის 2001 წლის 10 ივლისის დადგენილებით კრონვერის ხიდი წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგში ფედერალური მნიშვნელობის ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტს. 2015 წლის სექტემბერში ხიდი დაიკეტა, რადგან იყო მისი დანგრევის საშიშროება. ხიდის სარესტავრაციო სამუშაოები დასრულდა 2016 წლის ივნისში, გამაგრდა მისი ფუნდამენტი. ხიდის სიგრძე 57,5 მეტრია, ხოლო ხიდის სიგანე 8,8 მეტრი. ხიდი ჰგავს პეტერბურგის ძველი ხიდების გარე არქიტექტურულ პროექტს. მისი იატაკი და მოაჯირები სხვა ძველი ხიდების მსგავსად ძირითადად ხისგან არის დამზადებული.

ლიტერატურა
----------

* Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
* Панкрашкина Н. И. Мосты Петропавловской крепости // Краеведческие записки: исследования и материалы. — СПб.: ГМИСПб, 1998. — Т. 6, № 4. — С. 189—220.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Кронверкский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
ლიბიის ცენტრალური ბანკის შენობა ტრიპოლიში.
**ლიბიის ცენტრალური ბანკი** (CBL) — ლიბიის მთავარი ფინანსური ინსტიტუტი, რომელიც სარგებლობს ავტონომიური სტატუსით. ცენტრალური ბანკის შესახებ კანონის მიხედვით მის მიზანს წარმოადგენს ლიბიის ფინანსური სტაბილურობის დაცვა და ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის ფარგლებში ეკონომიკის ზრდის მხარდაჭერა.

სათავო ოფისი მდებარეობს ტრიპოლიში, თუმცა კომერციული ბანკებისთვის მომსახურების გაუმჯობესებისთვის მას აქვს სამი ფილიალი შემდეგ ქალაქებში: სურთი, საბჰა, ბენღაზი.

2011 წლის მარტში ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს ცენტრალური ბანკის დირექტორი ფარათ ბენგდარა გადავიდა აჯანყებულების მხარეს და გაყინა აქტივები რითიც კადაფის რეჟიმისთვის ფინანსური რესურსები მიუწვდომელი გახადა. 2011 წლის სექტემბრიდან ცენტრალური ბანკის დირექტორის პოზიცია უკავია გაზემ აზოს.

ცენტრალური ბანკი ფუნქციონიერბს 1956 წლის 1 აპრილიდან. მან ჩაანაცვლა 1951 წელს ლიბიის ეკონომიკის განვითარებისთვის, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მხარდაჭერით შექმნილი ლიბიის სავალუტო კომიტეტი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ლიბიური დინარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიბიის ცენტრალური ბანკის ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2012-10-24 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  FT interview dated 17 May 2011 here
2. ↑  Birsel, Robert (1 September 2011). „Dinars from heaven as Britain flies banknotes to Libya". *Reuters UK*. Reuters. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 ოქტომბერი 2012. ციტირების თარიღი: 18 September 2011.
**ლიბიური დამწერლობა** (ასევე *ძველი ლიბიური* ან *ნუმიდური*) — ანბანური დამწერლობა, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. III საუკუნუნიდან ახ. წ. III საუკუნემდე ჩრდილოეთ აფრიკის დიდ ტერიტორიაზე გამოიყენებოდა ძველი ლიბიური ენისათვის. ლიბიური დამწერლობა სავარაუდოდ ფინიკიურისაგან განვითარდა. მისგანაა განვითარებული ტუარეგის ხალხების მიერ გამოყენებული ანბანი — ტიფინაღი, რომლის სახელიც შესაძლოა ფინიკიური ეტიმოლოგიისა იყოს. დღემდე ცნობილია 1200 ნიმუში ლიბიური დამწერლობისა, რომლებიც ხმელთაშუა ზღვის, ნილოსის, ნიგერისა და კანარებს შორისაა ნაპოვნი. ყველაზე დიდი ოდენობით მოიპოვება დღევანდელი ტუნისის ტერიტორიასა და ალჟირის მოსაზღვრე რეგიონებში. ამასთანავე გამოიყოფა ორი ძირითადი განსხვავებული ჯგუფი: აღმოსავლური ვარიანტი, რომლის გავრცელების დასავლეთი საზღვარი ალჟირში მდებარეობს და დასავლური ვარიანტი, რომელიც მეტ ასო-ნიშანს მოიცავს, ვიდრე აღმოსავლური ვარიანტი.

მაშინ, როდესაც შრიფტის დასავლური ვარიანტი მხოლოდ ვარაუდის დონეზეა გაშიფრული, აღმოსავლური ვარიანტის ასო–ნიშანთა გამოთქმები თითქმის სრულადაა ამოცნობილი. იგი წარმოადგენს კონსონანტურ დამწერლობას, რომელსაც ხმოვანთა ნიშნები არ მოეპოვება. დამახასიათებელი არაა ასევე გაორმაგება. წერის მიმართულებაც ერთიანი არაა.

ლიტერატურა
----------

* J.-B. Chabot: *Recueil des inscriptions libyques.* Imprimerie Nationale, Paris 1940.
* G. Camps: *Écriture libyque.* In: *Encyclopédie Berbère.* Aix-en-Provence 1984, S.2564-2573. ISBN 2-85744-201-7

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2010-01-13 საიტზე Wayback Machine.
*