**სალონიკის არქეოლოგიური მუზეუმი** (ძვ. ბერძნ. Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης) — არქეოლოგიური მუზეუმი სალონიკში, ცენტრალური მაკედონია, საბერძნეთი. მასში განთავსებულია პრეისტორიული, არქაული, კლასიკური, ელინისტური და რომაული პერიოდის არტეფაქტები, არა მხოლოდ ქალაქ სალონიკიდან, არამედ ზოგადად მაკედონიის რეგიონიდან.

ისტორია
-------

მუზეუმი განთავსებულია არქიტექტორ პატროკლოს კარანტინოს მიერ დაპროექტებულ შენობაში და არის საბერძნეთის თანამედროვე არქიტექტურული ტენდენციების მაგალითი. 1962 წელს აშენებულ მუზეუმს 1980 წელს დაემატა ახალი ფრთა, რომელშიც ვერგინას აღმოჩენები გამოიფინა 1997 წლამდე. 2001 და 2004 წლებში, 2004 წლის ათენის ოლიმპიადის წინ, მუზეუმი ინტენსიურად განახლდა და მისი მუდმივი ექსპონატები რეორგანიზებულია.

ცენტრალურ ოთახებში განთავსებულია სალონიკის და მაკედონიის არქეოლოგიური გათხრების ექსპონატები. ახალი ფრთა მასპინძლობს ორ გამოფენას: მაკედონიის ოქრო, რომელიც მოიცავს არტეფაქტებს ძველი სამარხებიდან და სალონიკის ტერიტორიის პრეისტორიულ პერიოდს პრეისტორიული დასახლებების მასალით, ნეოლითიდან ადრეულ და გვიან ბრინჯაოს ხანაში.

ამჟამად მუზეუმის ცენტრალურ ნაწილში ნაჩვენებია არქაულიდან გვიან რომაულ პერიოდამდე ქანდაკებების კოლექცია სალონიკიდან და ზოგადად მაკედონიიდან. ისინი ასახავს სალონიკის ისტორიას პრეისტორიული დროიდან გვიან ანტიკურობამდე. ეს ოთახები ასახავს ძვ. წ. VI საუკუნის იონური ტაძრის არქიტექტურულ ნიმუშებს, მაკედონიის ყველა პერიოდის ქანდაკებებს, გამოფენებს გალერეუსის მიერ სალონიკის ქალაქის ცენტრში აშენებული სასახლის კომპლექსში, აგიაში მაკედონიური საფლავის ფასადის რეკონსტრუქციას. ყველა ამ ოთახში გამოყოფილია გარკვეული მნიშვნელოვანი ექსპონატები და მათ შესახებ დამატებითი ინფორმაცია მოცემულია იმისთვის, რათა დაეხმაროს ვიზიტორებს შეაფასონ თითოეული ექსპონატის მნიშვნელობა და პერიოდი, საიდანაც იგი მოდის.

გამოფენები
----------

მუდმივი ექსპონატების გარდა არქეოლოგიურ მუზეუმში ასევეარი დროებითი და თემატური გამოფენები. მანოლის ანდრონიკოსის ოთახში, მაგალითად, არის გამოფენა სახელწოდებით „მაკედონიის მონეტები" ძვ. წ. VI საუკუნიდან ძვ. წ. 148 წლამდე, იმ მონეტების მაგალითებით, რომლებიც იმ პერიოდში ბრუნავდა მაკედონიაში. მუზეუმის სადარბაზოს ვიტრინაში ნაჩვენებია პიერიაში მაკრიგიალოსში ნეოლითური დასახლების გათხრებიდან რამდენიმე ნივთი, რასაც თან ახლავს ინფორმაცია გათხრების მიმდინარეობის შესახებ.

ახალ ფრთაში, მაკედონიის ოქროს გამოფენა მოიცავს ცენტრალური მაკედონიის მრავალი გათხრების შედეგად ნაპოვნ არტეფაქტებს. ოქროს ისტორიის ცენტრალურ თემად წარმოდგენა გვაჩვენებს მაკედონიის კულტურას ძვ. წ. VI საუკუნიდან ძვ. წ. 148 წლამდე, რომელიც გვაჩვენებს ოქროს გამოყენების (სამკაულები, საზეიმო დეკორაცია, საგნების და ჭურჭლის მოოქროვება, მონეტები), წარმოების ტექნოლოგიას მაშინდელ პერიოდში ოქროს სამკაულების დასამზადებლად და ოქროს მოპოვების ტექნიკას. ასევე არის მრავალი აღმოჩენა სამარხიდან და აღწერილია სამკაულების როლი დაკრძალვის ჩვეულებებში.

პრეისტორიულ გამოფენაში წარმოდგენილია პირველი გათხრები, რომლებიც ჩატარდა პირველი მსოფლიო ომის დროს ბრიტანული და ფრანგული ჯარების მიერ და აღმოჩენები ამ რეგიონის ყველაზე მნიშვნელოვანი პრეისტორიული დასახლებებიდან (თერმი, ვასილიკა, სტავრუპოლი, ორაიოკასტრო, ასიროსი, ტუმბა და კასტანა), რომლებიც მიეკუთვნება სამ ქრონოლოგიურ ჯგუფს (ნეოლითური და ადრეული და გვიანი ბრინჯაოს ხანა).

2010 წლის 26 თებერვალს საბერძნეთის ხელისუფლებამ დააკავა ორი მამაკაცი, რომლებსაც ბრალად ედება სხვადასხვა სიძველეების უკანონო მიტაცება, მათ შორის ალექსანდრეს ბრინჯაოს ქანდაკების, რომელიც შესაძლოა ლისიპოსის ნამუშევარი იყოს. თუ აღნიშნული დადასტურდება, ეს გახდება ლისიპოსის პირველი აღმოჩენილი ნაშრომი. ამჟამად ქანდაკება ინახება სალონიკის არქეოლოგიური მუზეუმის ლაბორატორიაში, რომელიც სავარაუდოდ დაადასტურებს ან უარყოფს მის ნამდვილობას.

ლიტერატურა
----------

* Guide to the Archaeological Museum of Thessaloniki (Italian Edition) - amazon.com
* Catalogue of sculpture in the archaeological museum of Thessaloniki - amazon.com

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Official website of the Museum in English
* Official website of the Museum
* Museums of Macedonia
* Hellenic Ministry of Culture and Tourism / in Greek

სქოლიო
------


1. ↑  Museums of Macedonia
2. ↑  "Αγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου βρέθηκε στην κατοχή αρχαιοκαπήλων"
3. ↑  e-go.gr, Pegasus Interactive. "Αγαλμα - έκπληξη στα χέρια των αρχαιοκάπηλων" *ethnos.gr*. Archived from the original