recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
პენტაგრამა ქვემოთ მიშვერილი წვერით ხშირად გამოიყენება, როგორც სატანიზმის სიმბოლო
**სატანიზმი** — რელიგიურ-ოკულტური მიმდევრობა, მსოფლმხედველობისა და რწმენათა წარმოდგენა, რომელიც ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში, როგორც გაბატონებული ქრისტიანობის მდგომარეობის წინააღმდეგ არსებული პროტესტი, რომელშიც სატანის იერ-სახე განმარტებულია როგორც ძლევამოსილებისა და თავისუფლების სიმბოლო. სატანიზმი არის ეშმაკის რელიგიური თაყვანისცემის პრაქტიკა ან მასთან ხელშეკრულობის დადება. მაგიაში, ჯადოქრობასა და ჯადოსნობაში გულისხომბენ ადამიანის მიერ განსაზღვრული მიზნის მიღწევის ცდას, რომელიმე ზებუნებრივი არსების დაქვემდებარებას საკუთარი ნებისადმი, ან მასთან ხელშეკრულების დადებას, ან ბუნების ფარული ძალების გამოყენებას. ასეთი პრაქტიკები ყოველთვის არ არის დაკავშირებული სატანიზმთან. ასე, წინაპართა სულებისაგან მომავლის გაგების ცდა არ ითხოვს ეშმაკის არსებობის დაშვებას. ძველ აღთქმაში ბოროტი სულების შესახებ ცოტა რამ არის ნათქვამი. ბიბლიაში სატანა წარმოდგენილია მოწინააღმდეგის სახით. სატანა გაიგივებულია ოდითგანვე ადამიანის მტერ ეშმაკთან, ეწოდება აგრეთვე, ბოროტი, მტერი, ცრუ, მაცდუნებელი, მუდამ მებრძოლი ქრისტესთან და ქრისტეს მორწმუნეებთან.

XIII საუკუნის დასაწყისში შეიქმნა Codex Gigas, ეგრეთ წოდებული „ეშმაკის ბიბლია", რომელიც დაწერილია ლათინურ ენაზე. სატანიზმმა ფართოდ მოიკიდა ფეხი აშშ-ში. ამ მოძრაობის წინამძღოლი იყო ანტონ ლავეი, რომელმაც სან-ფრანცისკოში დააარსა სატანის ეკლესია და იყო მისი ქურუმი. დასავლურ კულტურაში გვხვდება უძველესი სატანისტური კულტები. მაგალითად, გერმანიაში, სატანიზმს 100 ათასამდე მომხრე ჰყავს; სატანისტური დაჯგუფებები გამოვლინებულია დიდ ბრიტანეთში, იტალიაში, საბერძნეთში, ბელარუსში და სხვა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სატანა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***სატანიზმი***

* სატანიზმი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* გვერდი სატანიზმის შესახებ რელიგიური ტოლერანტობის საიტზე დაარქივებული 2019-04-28 საიტზე Wayback Machine.
* სატანიზმი საიტზე Curlie
* ოფიციალური საიტი
* სატანიზმი — კოლიერის ენციკლოპედია (რუსული)

სქოლიო
------

1. ↑  სატანა — ქრისტიანობის ლექსიკონი
**სოფი ვილი** (უკრ. Софі Віллі; ინგლ. Sophie Villy; ნამდვილი გვარი: *ხუციშვილი*; დ. 30 ოქტომბერი 1990) — ქართველი მომღერალი, რომელიც მოღვაწეობს უკრაინასა და აშშ-ში. მღერის ინგლისურ და ქართულ ენაზე. სოფი ასევე არის ქართული, ფრანგული და უკრაინული ფილმების საუნდტრეკების ავტორი.

ბიოგრაფია
---------

სოფი ხუციშვილი დაიბადა 1990 წლის 30 ოქტომბერს მუსიკოს დათოსა და ინტერიერის დიზაინერ მილას ოჯახში, სოფის მამა დათო წარმოშობით საქართველოდანაა, ხოლო დედა — უკრაინიდან. სოფიმ სიმღერა სამი წლის ასაკიდან დაიწყო. სწავლობდა [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ათწლედში, თავდაპირველად ფორტეპიანოზე სწავლობდა დაკვრას, თუმცა ოთხი წლის შემდეგ გიტარაზე გადავიდა. თოთხმეტი წლის ასაკში დაიწყო სიმღერების წერა, თექვსმეტი წლისამ კი თბილისის კლუბებში დაიწყო გამოსვლა მეგობართან — გიტარისტ ირაკლი მეტრეველთან ერთად.

ხუთიდან თხუთმეტ წლამდე სოფო სპორტშიც მოღვაწეობდა, კერძოდ წყალში ხტომაში. მოიგო *Euromeeting 2002*, რომელიც სტრასბურგში ტარდებოდა; აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა შეჯიბრებებში გერმანიაში, ავსტრიაში, ჰოლანდიაში, საბერძნეთში, უნგრეთსა და საფრანგეთში. მუხლის ტრავმის გამო სოფი სპორტიდან წამოვიდა.

დისკოგრაფია
-----------

### ალბომები

| წელი | დასახელება |
| --- | --- |
| 2012 | *Mother Fish* |
| 2014 | *Dress* |

### სინგლები

| წელი | სინგლი | კომენტარი |
| --- | --- | --- |
| 2012 | *Position* |  |
| 2013 | *Connected* | ამავე სიმღერაზე შექმნილია მუსიკალური ვიდეო |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური გვერდი
* სოფო ვილი SoundCloud-ზე
* Sophie Villy - ქართველი მომღერალი[*მკვდარი ბმული*]
* დამოუკიდებლობა და ოჯახი: სოფი ვილი[*მკვდარი ბმული*]
* ახალგაზრდა უკრაინელი მომღერლების ალბომები დაარქივებული 2014-05-28 საიტზე Wayback Machine.
* სოფი ვილი - მომღერალი რომელზეც მსოფლიო ლაპარაკობს[*მკვდარი ბმული*]
**ჟინვალის ნამოსახლარი და სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილ სოფელ ჟინვალში, მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე, საქართველოს სამხედრო გზის პირას. ძეგლი მრავალფენიანია, განეკუთვნებოდა ძველი წელთაღრიცხვით ძვ. წ. V—IV ათასწლეულების მიჯნას, I და ახ. წ. VIII საუკუნეებს. ამჟამად დაფარულია წყლით. 1971-1985 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ქვედა კულტურული ფენის ძლიერ დაზიანებულ ნამოსახლარზე გამოვლინდა ნახევარწრიული კერა, ცხოველთა ძვლები, ღია ნაცეცხლურები და მცირე ზომის ქვაყრილები, რომელთაგანაც ორი სარიტუალო დანიშნულებისაა. აღმოჩენილია თიხის ჭურჭლის ნატეხები ბაკოზე ტალღისებრი ორნამენტით, ძვლის, რქის, ობსიდიანისა და კაჟის იარაღები. ნამოსახლარის ნაშთი დაფარული იყო ორი მეტრი სისქის სტერილური თიხნარით, რომელშიც აღმოჩნდა ნამოსახლარი და ორი ქრონოლოგიური პერიოდის სამაროვანი. სამაროვანის ცენტრალურ ნაწილში აღმოჩნდა მოზრდილი ზომის, ნატეხი ქვის ორპირი წყობით ნაგები საცხოვრებელი კომპლექსის ნაშთი. ნამოსახლარზე გამოვლინდა ორმოები, რომლებშიც აღმოჩნდა I-IV საუკუნეების თიხის ქვევრების, დერგების, ქოთნების, ხელადების, ჯამების ნატეხები.

სამაროვანი განლაგებული იყო ერთიმეორეზე, ზოგ შემთხვევაში ხუთ ფენადაც. აღმოჩნდა 256 სამარხი. მათ შორის 217 — ორმოსამარხი, 13 — ქვამიწაყრილიანი, 6 — ყორეკედლიანი, 19 — ხის ძელებით გადახურული და 1 — ქვევრსამარხი. დაკრძალვის წესი წარმართულია, მიცვალებულები ესვენა ხელფეხმოკეცილი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე. სამარხები ძირითადად ინდივიდუალურია, გვხვდება წყვილად დაკრძალვის შემთხვევებიც. სამარხებში აღმოჩნდა თიხისა და მინის ჭურჭელი, ბრინჯაოსა და პართული მონეტები და სხვა. ზედა ფენაში არსებული 301 სამარხიდან 99 ორმოსამარხია, 27 — ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხი, 124 — ქვის სამარხი, ხოლო 51 — კატაკომბა.

დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია, მიცვალებულები დასვენებული იყვნენ თავით დასავლეთისკენ. გვხვდება წარმართული წესით დაკრძალვის შემთხვევებიც. სამარხები ძირითადად საოჯახოა. აღმოჩნდა ბრინჯაოს, რკინის, ვერცხლისა და ოქროს სამკაული, ვერცხლის სასანური მონეტები და სხვა. არქეოლოგიური მასალის ნაწილი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ხოლო ნაწილი არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *ჩიქოვანი გ. ჩიხლაძე ვ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 297.
**ჟინვალის ჯვარპატიოსნის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილ სოფელ ჟინვალის აღმოსავლეთ ნაწილში. განეკუთვნებოდა განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ამჟამად დაფარულია წყლით. 1974 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ეკლესია ნაგები იყო კირქვითა და შირიმით. სამხრეთიდან ეკვროდა სამი სათავსისგან შემდგარი გვიანდელი მინაშენი. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა - მინაშენის ერთ-ერთი სათავსიდან. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელი იყო გაჭრილი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმული იყო მთლიანი ქვისგან გამოკვეთილი ტრაპეზი. საკურთხეველი ეკლესიის დანარჩენი სივრციდან გამოყოფილი იყო შირიმის ქვით ნაწყობი კანკელით. საკურთხევლის სარკმლის გარდა დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილი იყო თითო სწორკუთხა სარკმელი. ეკლესია გადახურული იყო ფიქლის ორფერდა სახურავით. ეკლესიის შიგნით გაითხარა ერთი, ხოლო გარეთ ოთხი ქვისსამარხი და ორი აკლდამა.

ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით, 10 მეტრზე, გაითხარა ნატეხი ქვით ნაგები, განვითარებული შუა საუკუნეების მოზრდილი საცხოვრებელი შენობა, რომელიც ორი, თითქმის თანაბარი ზომის, სწორკუთხა სათავსისგან შედგებოდა. მათგან ერთში აღმოჩნდა კერა, მეორეში - ექვსი ქვევრი და ორი თონე.

ეკლესიის სამხრეთ მინაშენში და საცხოვრებელ შენობებში აღმოჩნდა XVIII საუკუნის განძი. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *მარგველაშვილი მ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 301.
**პეტრე ნასყიდაშვილი** (დ. 27 ნოემბერი, 1928, ვალე — გ. 2014) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი (1956), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1976), პროფესორი (1977).

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი; საქართველოს სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტის ასპირანტურა სელექცია — მწთესლეობის სპეციალობით 1955 წელს.

1952–2006 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ასპირანტი, სელექცია — მეთესლეობის კათედრის ლაბორანტი, დოცენტი, აგრონომიული ფაკულტეტის დეკანი, გენეტიკისა და სელექცია — მეთესლეობის კათედრის გამგე და ამ კათედრის პროფესორი, პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1995-2006 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სელექციური მიღწევების გამოცდისა და დაცვის კომისიის თავმჯდომარე, შემდეგ ინსპექციის უფროსი; 2007-2010 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგროტექნოლოგიის დეპარტამენტის მთავარი კონსულტანტი. 2008 წლიდან საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გენეტიკური რესურსების საკოორდინაციო ცენტრის ხელმძღვანელი, აკადემიური დეპარტამენტის მთავარი ექსპერტი. 2005 წელს იუნესკოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, მეცნიერების ისტორიის საქართველოს საზოგადოებამ დააჯილდოვა მედლით და პრემიით; საქართველოს ერის წინაშე გაწეული დიდი ღვაწლისთვის და მეცნიერების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, დაჯილდოებულია საქართველოს საპატრიარქოს სიგელით (2007); ხორბლის სელექციაში დიდი მიღწევებისთვის, ხორბლის და სიმინდის გაუმჯობესების ცენტრის (CIMMYT) მიერ დაჯილდოებულია დიპლომით და სამკერდე ნიშნით (2008); არჩეულ იქნა გორის სუხიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორად (2008); მიენიჭა ლეონარდე დეკაპრელევიჩის აკადემიური სახელობითი პრემია (2011); ნიკილოზ ვავილოვის სახელობის მედალი (2012). გამოქვეყნებული აქვს 675-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ქართულ (501), რუსულ (140) და ინგლისურ (34) ენებზე, მათ შორის 15 მონოგრაფია, 16 სახელმძღვანელო, 23 მეთოდური მითითება და მეთოდური დამუშავება, 10-ზე მეტი ღონისძიება — რეკომენდაცია და 19 ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი.

ორგანიზაციის წევრი
------------------

* აგრარული განათლების საერთაშორისო აკადემია, აკადემიკოსი (2000-)
* საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, აკადემიკოსი (1996-)
* საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, წევრ–კორესპონდენტი (1990-1996)
* საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1996-2014)
* ფაზისის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (2003-)

ჯილდოები
--------

* 1997 — ღირსების ორდენი
* 1990 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1987 — ახალციხის საპატიო მოქალაქე
* 1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1980 — საპატიო ნიშნის ორდენი

ბიბლიოგრაფია
------------

* ტრიტიკალე (ავტორი). თბ. საბჭ, საქართველო, 1986, გვ. 111
* ხორბლის სელექციის გენეტიკური საფუძვლები. (ავტორი). თბ. 1985, გვ. 56
* ტრიტიკალეს წარმოების ინტენსიფიკაციის გზები (ავტორი). თბ. სამეცნ.-კვლევ. ინ-ტი, 1984, გვ. 44

ლიტერატურა
----------

* წიგნი ღირსებისა: ტ. 2/ შემდგ.:ყიფიანი თ. (რედ.), გაჩეჩილაძე თ. სიმონიშვილი გ. თბ. 2001, გვ. 202

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე ნასყიდაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფრანგული წარმოების ვაგონის ინტერიერი
**სინგაპურის მეტროპოლიტენი** (ჩინ 大众快速交通 ანდაც უფრო უბრალოდ 地铁) — ჩქაროსნული გადაადგილების სისტემა სინგაპურში, რომელიც სინგაპურის სარკინიგზო ხერხემალია და მთელ ქალაქ-რესპუბლიკას მოიცავს. მეტროს პირველი სექცია 1987 წელს გაიხსნა და სამხრეთ აზიაში მეორე უძველეს მეტროდ მიიჩნევა მანილას მეტროპოლიტენის (LRT) შემდეგ. სინგაპურის მეტროპოლიტენმა სწრაფი ზრდა განაგრძო, რადგან ქალაქის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, მეტრო უნდა გამხდარიყო ტრანსპორტის უმთავრესი სახეობა. 
დღიურად მეტროპოლიტენით, საშუალოდ, 1 564 მგზავრი სარგებლობს.

სინგაპურის მეტროპოლიტენს 66 მოქმედი მეტროსადგური აქვს 113,2 კმ სიგრძის ხაზებზე სტანდარტული ლიანდაგით. მეტრო მუშაობას იწყებს 5:30 და ასრულებს ღამის 1 საათზე. მატარებლებს შორის ინტერვალი როგორც წესი 3-8 წუთია. დღესასწაულებზე შეიძლება მეტროპოლიტენის მუშაობის საათები შეიცვალოს.

ხაზები
------


|  | გახსნა | სადგურები | სიგრძე(კმ) | მარშრუტები | დეპო ხაზის გასწვრივ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 7 ნოემბერი 1987 | 25 | 44 | Jurong East | Marina Bay | Bishan |
| 12 დეკემბერი 1987 | 29 | 49.2 | Pasir Ris | Joo Koon | Ulu PandanChangi |
| 10 იანვარი 2001 | 3 | Tanah Merah | Changi Airport |
| 20 ივნისი 2003 | 16 (1 არ მუშაობს) | 20 | HarbourFront | Punggol | Sengkang |

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მეტროპოლიტენების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* SMRT Corporation Official Site
* მეტროპოლიტენის ოფიციალური საიტი
* Official system map, Land Transport Authority
* UrbanRail Singapore
* Singapore's Rail Transit System დაარქივებული 2007-12-04 საიტზე Wayback Machine.
* How to ride MRT in Singapore დაარქივებული 2009-01-11 საიტზე Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ნაკაშიძე**. |

**პეტრე გიორგის ძე ნაკაშიძე** (დ. 1838, გურიანთა, რუსეთის იმპერია — გ. 10 ივლისი, 1895, ბორჯომი, რუსეთის იმპერია) — ქართველი პუბლიცისტი, ილია ნაკაშიძის მამა.

ბიოგრაფია
---------

1857 წელს ილია ჭავჭავაძესთან ერთად შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა აღმოსავლურ ფაკულტეტზე. ერთხანს მოსკოვში ლაზარევის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში და მოსკოვის უნივერსიტეტში მსახურობდა ქართული ენის მასწავლებლად. იყო ვარშავაში, საიდანაც ილია ჭავჭავაძეს მიაწვდინა პოლონეთის 1863 წლის აჯანყებისადმი მიძღვნილი „სამგზავრო წერილები" (დაიბეჭდა „საქართველოს მოამბეში", N7, 1963 წ.), მასში გამოხატავდა თერგდალეულთა შეხედულებებს. ნაკაშიძეს მიუძღვნა ილია ჭავჭავაძემ პოემები „მეფე დიმიტრი თავდადებული" და „ქართვლის დედა". ცოლად ჰყავდა ბარბარე, პოდპოლკოვნიკ სოლომონ ონიკაშვილის ქალიშვილი; მათი შვილი იყო პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე ილია ნაკაშიძე.

ლიტერატურა
----------

* *ხუციშვილი ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 302.
* *გუგუშვილი პ*. „ქართული ჟურნალისტიკა" ტ. 1 თბილისი, 1941
* *კალანდაძე ა*. „საქართველოს მოამბე", თბილისი, 1963
* *ხუციშვილი ს. ტატიშვილი ნ*, „საქართველოს მოამბე" „ბიბლიოგრაფიის მოამბე" 1948 N4-5

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე ნაკაშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მირჩა სნეგური** (რუმ. Petru Lucinschi; დ. 27 იანვარი, 1940, რედულენიი-ვეკი, მოლდოვა) — მოლდოვის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი (1997-2001 წწ.).

დაიბადა 1940 წელს სოფელ რედულენიი-ვეკში. 1962 წელს დაამთავრა კიშინიოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1992-1993 წლებში მოლდოვის რესპუბლიკის სრულუფლებიანი და საგანგებო ელჩი იყო რუსეთში. 1993-1997 წლებში მოლდოვის მე-12 და მრ-13 მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარეა 1996 წელს აირჩიეს მოლდოვის პრეზიდენტად. მისი მმართველობის დროს გაგრძელდა მირჩა სნეგურის დროს დაწყებული რეფორმები. 2001 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ხმების 50,07 % მიიღო მოლდოვის კომუნისტურმა პარტიამ. საპრეზიდენტო არჩევნებზე კი პარლამენტმა ვლადიმერ ვორონინი აირჩია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე ლუჩინსკის ბიოგრაფია დაარქივებული 2007-09-29 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მოლდოვის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* მირჩა სნეგური
* პეტრე ლუჩინსკი
* ვლადიმერ ვორონინი
* მიჰაი გიმპუ
	+ მ/შ
* ვლად ფილატი
	+ მ/შ
* მარიან ლუპუ
	+ მ/შ
* ნიკოლაე ტიმოფტი
* იგორ დოდონი
* მაია სანდუ
 |

 |
**ღირსი პეტრე საკვირველთმოქმედი** — არგოსის ეპისკოპოსი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მათი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 მაისი, ახალი სტილით - 16 მაისი.

ცხოვრება
--------

ცხოვრობდა IX-X საუკუნეებში. იგი ღვთისმოშიში ოჯახის შვილი იყო: ჯერ მისი მშობლები, შემდეგ კი ძმები - პავლე, დიონისე და პლატონი - ბერებად აღიკვეცნენ. წმინდა პეტრემ გულმოდგინე მოღვაწეობა დაიწყო. მისი მსახურების შესახებ ეუწყა იტალიის ეპისკოპოს ნიკოლოზს (შემდეგ კონსტანტინეპოლის პატრიარქს), რომელმაც მისი ეპისკოპოსად კურთხევა მოინდომა, მაგრამ წმინდა პეტრემ უღირსად მიიჩნია თავი და შორს დაიჭირა ეს წინადადება. მაშინ ნიკოლოზმა პეტრეს ძმას, პავლეს დაასხა ხელი კორინთოს ეპისკოპოსად, წმინდანი კი მასთან ცხოვრობდა, მდუმარების ღვაწლს შედგომილი. ერთი წლის შემდეგ ეპისკოპოს პავლესთან მოვიდნენ არგოსელები და ითხოვეს, მათ ეპისკოპოსად წმინდა პეტრე დაედგინათ. ხანგრძლივმა და მხურვალე ვედრებამ გაჭრა: წმინდანი დათანხმდა. ეპისკოპოსად ხელდასხმის შემდეგ წმინდა პეტრე გულმოდგინედ იღვწოდა სამწყსოსთვის. მფარველობდა ყველა გაჭირვებულს, განსაკუთრებით კი ქვრივ-ობლებზე ზრუნავდა. წმიდა პეტრემ დიდი ხნით ადრე იწინასწარმეტყველა თავისი მიცვალების დღე და აღესრულა 70 წლის ასაკში. მისი წმიდა ნეშტი 1421 წელს გადაასვენეს არგოსიდან ნავპოლიაში. მღვდელმთავრის მირონმდინარე ნაწილებთან სასწაულები და კურნებები აღესრულებოდა.

ლიტერატურა
----------

* „წმიდანთა ცხოვრება", ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
**პეტრე მიხეილის ძე ფავლენიშვილი** (ფავლენოვი; დ. 29 ივნისი, 1879 — გ. 1921) — ქართველი სამხედრო პირი, იურისტი.

წარმოშობით თავადი გორის მაზრიდან, განათლებით იურისტი. 1914 წლამდე მუშაობდა პეტერბურგის საოლქო სასამართლოში. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ შევიდა გატჩინის სამხედრო სკოლაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა პეტროგრადის სამხედრო სასწავლებელში. მსახურობდა კონტრდაზვერვის ოფიცრად ქალაქ ვლადიკავკაზში. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში. პოლკოვნიკ ბაგრატიონ-დავითიშვილის მიწვევით სამსახური დაიწყო საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში კონტრდაზვერვის საგამოძიებო ნაწილის უფროსად. ჰქონდა კაპიტნის ჩინი. 1921 წლის იანვარში კონტრდაზვერვის უფროსად მიავლინეს ბათუმში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ სცადა ემიგრაციაში წასვლა, მაგრამ ვერ მოახერხა. 1921 წლის აპრილში დააპატიმრეს. საქმე განსახილველად გადაეცა XI წითელი არმიის განსაკუთრებულ საქმეთა განყოფილებას. 1921 წლის 15 ივნისს მიესაჯა დახვრეტა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტრე პავლენიშვილი[*მკვდარი ბმული*]. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი. ნანახია 24 აგვისტო, 2020.
* ფავლენიშვილები: გენეალოგიური ნუსხები და კომენტარები. საქართველოს ეროვნული არქივი. ნანახია 24 აგვისტო, 2020.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჯიბლაძე**. |

**სოსო (თეიმურაზ) ჯიბლაძე** (დ. 8 თებერვალი, 1947 — გ. 20 ივლისი, 1998) — ქართველი გეოგრაფი, ინჟინერი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1985), დოცენტი (1992).

ბიოგრაფია
---------

სოსო ჯიბლაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი მეტეოროლოგიის სპეციალობით 1968 წელს. მუშაობა დაიწყო თბილისის ამინდის ბიუროს ოპერატიულ ჯგუფში ინჟინერ-სინოპტიკოსად; 1970 წლიდან მუშაობდა თბილისის ავიამეტეოსადგურში ინჟინერ-სინოპტიკოსად; 1972 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ სტაციონარში ინჟინრის თანამდებობაზე.

სოსო ჯიბლაძე 1985 წელს გადაიყვანეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აეროკოსმოსური მეთოდებით გარემოს მდგომარეობათა შემსწავლელ სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიაში უმცროსი, 1988 წლიდან უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე; 1995–96 წლებში შეთავსებით მუშაობდა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის გეოგრაფიის კათედრაზე; 1996 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის გეოგრაფიის კათედრაზე დოცენტის თანამდებობაზე.

საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1985 წელს თემაზე: „ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსებში მზის ენერგიის ტრანსფორმაციის საკითხები". მონაწილეობდა ევრაზიის მთიანი რეგიონების შემსწავლელ სამეცნიერო-საველე ექსპედიციებში; 1988–89 წლებში ექსპედიციის ხელმძღვანელია რაჭის, ქვემო ქართლის, ჯავახეთის, ზემო იმერეთის, ჩრდილო კავკასიის და სხვა ექსპედიციებისა. იყო შორეულ ექსპედიციებში: კამჩატკაზე, კურილის კუნძულებზე, შორეულ აღმოსავლეთში, ხიბინის მთებში, კარპატებში, ყირიმში. სოსო ჯიბლაძეს გამოქვეყნებული აქვს 20-მდე სამეცნიერო ნაშრომი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ. 2003.
**პეტრე კირილეს ძე კოშევოი** (რუს. Пётр Кириллович Кошевой; დ. 8(21) დეკემბერი,1904, ალექსანდრია, კიროვაგადის ოლქი — გ. 30 აგვისტო, 1976, მოსკოვი) — საბჭოთა მხედართუფროსი, საბჭოთა კავშირის მარშალი (15 აპრილი, 1968), ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (16 მაისი, 1944; 19 აპრილი, 1945), სკკპ წევრი (1925).

ბიოგრაფია
---------

საბჭოთა არმიაში იყო 1920 წლიდან. 1920-1922 წლებში მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირი-პოლონეთის ომში და უკრაინაში ბანდიტიზმის ლიკვიდაციისათვის ბრძოლებში. 1927 წელს დაამთავრა კავალერიის სკოლა და 1939 წელს მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. დიდ სამამულო ომში მონაწილეობდა ბრძოლების ვოლხოვის, სტალინგრადის, სამხრეთ უკრაინის IV და ბელორუსიის III ფრონტებზე. მეთაურობდა მსროლელ დივიზიას, მსროლელ კორპუსს. 1955-1957 წლებში იყო გერმანიაში საბჭოთა ჯარების ჯგუფის მთავარსარდლის პირველი მოადგილე. 1957 წლიდან — ციმბირისა და კიევის სამხედრო ოლქების ჯარების სარდალი. 1965-1969 წლებში იყო გერმანიაში საბჭოთა ჯარების ჯგუფის მთავარსარდალი. 1969 წლიდან მუშაობდა სსრ კავშრის თავდაცვის სამინისტროში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე. 1961- 1971 წლებში იყო სკკპ ცკ-ის წევრობის კანდიდატი. იყო სსრკ VI-VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 5 ლენინის ორდენით, 10 სხვა ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 6.
ჟილბერის სინდრომი მემკვიდრული დაავადბაა, რომელსაც იწვევს ფერმენტ გლუკურონილტრანსფერაზის გენეტიკურად განპირობებული დეფიციტი, ამ ფერმენტის დახმარებით ღვიძლის უჯრედებში არაპირდაპირი ბილირუბინი გარდაიქმნება პირდაპირში. დაავადება მეტწილად ბავშვთა ან მოზარდობის ასაკში ვლინდება. ყველაზე ხშირად აღინიშნება: სკლერების, პირის ღრუს, ლორწოვნი გარსისა და კანის არამუდმივი მოყვითალო შეფერილობა, ადვილად დაღლა, მარჯვენა ფერდქვეშა არეში უმნიშვნელო ტკივილის გამო დისკომფორტი. სისხლის ბიოქიმიური გამოკვლევის დროს აღინიშნება საერთო ბილირუბინის მატება არაპირდაპირი ფრაქციის ხარჯზე, ღვიძლის დანარჩენი სინჯები ნორმაშია.

ჟილბერის სინდრომის დროს ბილირუბინის დონის მატების პროვოცირებას იწვევს მნიშვნელოვანი ფიზიკური და ფსიქოლოგიური დატვირთვა, დიეტის დარღვევა, შიმშილი,ზოგიერთი მედიკამენტის მიღება, ალკოჰოლის მოხმარება, ინფექციური დაავადებები. სწორედ ამის გამო მკურნალობის თვალსაზრისით მეტად მნიშვნელოვანია სათანადო რეჟიმის დაცვა (შრომის, კვების, დასვენების) და არა რაიმე მედიკამენტის მიღება. თუ ბილირუბინი მკვეთრად არ არის მომატებული, მისი დაქვეითება აუცილებლობას არ წარმოადგენს.

თუ ბილირუბინის დონე მკვეთრადაა მომატებული და თან ახლავს სისუსტე და ცუდი გუნებ-განწყობა, მაშინ ექიმი ნიშნავს სპეციალურ პრეპარატებს. ჟილბერის სინდრომს ახასიათებს კეთილთვისებიანობა, მისთვის საჭირო ნორმების დაცვის შემთხვევაში.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პეტროვის სახლი**. |

**პეტროვის სახლი** (რუს. Дом Петрова) — ძველი ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1850-იანი წლების ბოლო პერიოდში. 

მისამართი: როსტოვის ოლქი, ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 36.

ისტორია
-------

პეტროვის ქუჩის 36-ში მდებარე სახლი ააშენეს 1850-იანი წლების ბოლოს და 1859 წლის მდგომარეობით ის ეკუთვნოდა ტიტულარული მრჩეველს მიხეილ პეტროვსა და მის ცოლს ელენეს, ვისთვისაც სახლი ააშენა მიხელ პეტროვმა. მიხეილ პეტროვი ციხეების მზრუნველთა საბჭოს წევრი იყო და ეკავა ტიტულარული მრჩევლის თანამდებობა. 1861 წელს ფირსოვთან და ტრუსოვთან ერთად აღიარეს ქალაქის არქიტექტორად. 1864 წელს მიხეილ პეტროვი გახდა მიტროფანოვის ეკლესიის მთავარი მშენებელი. იგი ასევე დაკავებული იყო კომერციული კრების შენობის აშენებით, რომელშიც მოგვიანებით მოქმედებდა პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილიალი. 1873 წლის მონაცემებით სახლის მფლობელი კვლავ მიხეილ პეტროვია, მაგრამ მას უკვე აქვს კოლეჟის ასესორის წოდება. 

1880 წელს უძრავი ქონება გადავიდა კოლეჟის რეგისტრატორის ცოლის სოფია ტალალაევას ხელში. მისი ქმარი თავადი ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე იყო გუნბერნიის მდივანი. მის საკუთრებაში იყო მრავალი სახლი პეტროვის ქუჩაზე, ისინი მდებარეობდნენ ფოსტის ოფისიდან სასახლის შესახვევამდე. ტალალაევების ოჯახს ჰყავდათ რამდენიმე შვილი, ალექსანდრე, დიმიტრი, თეოდორე და ვერა. 1910 წელს სახლი შეიძინა პორტის ტექნიკოსმა ალექსი ანდრეის ძე იოჰანსონმა. სოფია ტალალაევა სახლის მფლობელი კვლავ გახდა 1915 წელს. სახლის ახალი მფლობელი 1917-1925 წლებში იყო კანტორის მოსამსახურე ე. სერგიენკო.

აღწერა
------

პეტროვის ქუჩაზე მდებარე სახლი არის ერთსართულიანი ნაგებობა. შენობა აღადგინეს თავდაპირველ ვარიანტთან მიახლოებული სახით. დოკუმენტების მიხედვით ჩანდს, რომ ამ ადგილზე მდებარეობდა ხის სახლი აგურის მოპირკეთებით და ქვის ბეღლით. სახლის მარცხენა ნაწილში მდებარეობს პორტიკი..

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Петрова дом//Энциклопедия Таганрога
2. 1 2 3  Дом 36. Петровская улица.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-22. ციტირების თარიღი: 2017-03-23.
**ჟიჟიცკოე** (რუს. Жижицкое) — ტბა რუსეთში, კუნიის რაიონში, ფსკოვის ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

ზედაპირის ფართობი 57,3 კმ², საშუალო სიღრმე 3,2 მ, მაქსიმალური სიღრმე 7,8 მ. ჩუდ-ფსკოვის ტბის კომპლექსის შემდეგ მეორე წყალსატევია ამ ოლქში. გამდინარეა. ტბის ნაპირები დამრეცია და დაბალი, ნაწილობრივ — დაჭაობებული. ტბაში 28 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 1,34 კმ². ფსკერი უსწორმასწოროა, ცენტრში — ლამია, დალამული ქვიშა, ცალკეული ქვები, ლიტორალში — ქვიშა, ქვიშა კენჭთან ერთად, ქვები, დალამული ქვიშა.

ჟაქტოს გამდინარე ტბითა და მდინარე ჟიჟიცით უერთდება მდინარე დასავლეთის დვინას. იქთიოლოგიური ტიპის თვალსაზრისით კაპარჭინა-ფარგა-ცქიმურასებრია. მდიდარია თევზით. გვხვდება: ფარგა, კაპარჭინა, წერი, ნაფოტა, ქორჭილა, ჩვეულებრივი ბლიკა, ტბის ცქიმურა, თეთრულა, ჩვეულებრივი ჩიქვი, ფარფლწითელა, ლოქო, ლოქორია, ღლაბუტა, ლურჯი კაპარჭინა, კარჩხანა, ჭერეხი, ჩვეულებრივი ციმორი, ჩვეულებრივი ხლაკუნა, გველანა, ჩვეულებრივი ქაშაპი, Leucaspius delineatus, იდი, ჩვეულებრივი გველთევზა, სალამურა, Alburnoides bipunctatus, ქაშაპი, ჩვეულებრივი ქვაქვეშია.

ტბის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ძველი ქალაქის — ჟიჟეცის დიდი ქალაქი. ტბის მიხედვით სახელი ეწოდა ძველი წელთაღრიცხვის III ათასწლეულის შუა ხანების ჟიჟიცკოეს არქეოლოგიურ კულტურას (გვიანდელი ნეოლითი). 1245 წელს ჟიჟიცკოეს ტბის სიახლოვეს ალექსანდრე ნეველმა გაანადგურა ლიტვის ჯარის ნაწილი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Рыбный промысел / Водные биоресурсы.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-25. ციტირების თარიღი: 2019-06-30.
2. ↑  Карта Псковской области: Кунья.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-03-07. ციტირების თარიღი: 2019-06-30.
ჟიჟკოვის ერთ-ერთი ქუჩა
ჟიჟკოვის მდებარეობა პრაღაში
**ჟიჟკოვი** (გერმ. Zischkaberg, Žižkow, Zizkow, 1939-1945 წწ. Veitsberg, ძველი ხალხური სახელწოდებაა Žižkaperk)– უბანი და მუნიციპალიტეტი პრაღაში, მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან აღმოსავლეთით. ეკუთვნის პრაღა 8-ის რაიონს.

უბნის დახასიათება
-----------------

ჟიჟკოვი, რომელსაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში პრაღის მონმარტრსაც ეძახდნენ მე-19 მე-20 საუკუნეების მიჯნაზე გასაქირავებელი ბინების უბანი იყო. ჟიჟკოვი ბოჰემური უბანია, სავსეა ღამის ცხოვრებით, კაფეებით და ხელოვანთა ბარებით. მდებარეობს შემაღლებულ ადგილზე და აქვს ვიწრო, აღმართიანი ქუჩები. ჟიჟკოვს ეკუთვნის ვიტკოვი და ჰრდლორჟეზის მიმართულებით გაშენებული ახალი (მე-20 ს.) კვარტლები.

მთავარი ნაგებობები
------------------

ჟიჟკოვის მთავარი დომინანტია ჟიჟკოვის ტელეანძა (პრაღის მთავარი ტელეანძა). ჟიჟკოვზე ასევე მდებარეობს წმ. პროკოფის ტაძარი და ცხენზე ამხედრებული იან ჟიჟკას ძეგლი, რომელიც ვიტკოვის კონცხზეა და გადაყურებს ჟიჟკოვსა და კარლინს.

* ტელეანძა ჟიჟკოვზე, მაჰლერის ბაღშიტელეანძა ჟიჟკოვზე, მაჰლერის ბაღში
* წმინდა პროკოფის ტაძარიწმინდა პროკოფის ტაძარი
* ცხენოსანი იან ჟიჟკას ძეგლი ვიტკოვზეცხენოსანი იან ჟიჟკას ძეგლი ვიტკოვზე
* ვიტკოვის კონცხი, მის მარცხნივ არის კარლინი, ხოლო მარჯვნივ ჟიჟკოვივიტკოვის კონცხი, მის მარცხნივ არის კარლინი, ხოლო მარჯვნივ ჟიჟკოვი
**ჟინვალის მესამე სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ჟინვალში, საავადმყოფოს ტერიტორიაზე. თარიღდება III-VIII საუკუნეებით. 1972-1973 წლებში და 1976 წელს ძეგლი გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. გათხრილია 19 ორმოსამარხი, 25 ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხი და 22 ქვისსამარხი.

ორმოსამარხები განეკუთვნება III-IV საუკუნეებს. აღმოჩენილია თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოსა და ვერცხლის სამკაულები და მძივები.

ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხები განეკუთვნება IV-V საუკუნეებს. დაკრძალვის წესი ძირითადად ქრისტიანულია. სამარხებში აღმოჩნდა საკინძები, მშვილდსაკინძები, მძივები და სხვა.

ქვისსამარხები განეკუთვნება V-VIII საუკუნეებს. გამოვლინდა ძირითადად სამაროვანის დასავლეთ ნაწილში. სამარხების კედლები ნაგები იყო მოლურჯო ქვიშაქვის ფილებით. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. სამარხეული ინვენტარი შედარებით ღარიბია. ერთ-ერთი საკინძის თავი შემკული იყო ფალაური წარწერით.

არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში და არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რამიშვილი რ. წიკლაური ივ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 302.
**ჟინვალის კვირაცხოვლის ეკლესია და სამაროვანი** — არქიტექტურული, არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი სოფლის ჟინვალის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, მთის ძირში. განეკუთვნებოდა განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ამჟამად დაფარულია წყლით. 1973-1974 წლებში გაითხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ეკლესია აგებული იყო პატარა ბაქანზე, რომელიც დასავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან გამაგრებული იყო კლდის ნატეხი ქვით ნაშენი კედლებით. მათგან დასავლეთ კედელში მოწყობილი იყო ერთი თაღოვანი ნიში, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში - ბრტყლად გადახურული და კირხსნარით შელესილი ორი მოზრდილი და ერთი მცირე სამალავი. ეკლესია თითქმის მთლიანად იყო დანგრეული. შემორჩენილი იყო სწორკუთხა საკურთხევლის კედლების ნაწილი და დასავლეთ და სამხრეთ კედლების საძირკველი. ეკლესიას ჩრდილოეთიდან თანადროული მინაშენი ეკვროდა. ეკლესიას გარს ერტყა ნატეხი ქვით ნაგები გალავანი, რომლის დასავლეთ კედელში გარედან ორი კონტრფორსით გამაგრებული შესასვლელი იყო მოწყობილი.

ეკლესიის ეზოში გამოვლინდა სამაროვანი, რომელშიც სამ ფენად განლაგებული იყო 12 სამარხი. ქვედა ფენა შეიცავდა ერთ ორმოსამარხს და ორ ქვისსამარხს. სამივეში დაკრძალული იყო თითო მიცვალებული, მარჯვენა გვერდზე, მოკრუნჩხული, თავით ჩრდილო-დასავლეთისკენ. ერთ სამარხში აღმოჩნდა ბრინჯაოს აბზინდა, რკინის დანის ნატეხი და სალესი ქვა. შუა ფენა შეიცავდა ოთხ ქვის სამარხს. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. აღმოჩნდა ბრინჯაოს ბეჭედი და რკინის მშვილდსაკინძის ნატეხები. ზედა ფენაში მოწყობილი იყო ეკლესიის თანადროული ხუთი ქვისსამარხი. დაკრძალვის წესი აქაც ქრისტიანულია, გამოვლინდა მინის სამაჯურები და ბრინჯაოს ბეჭდები. არქეოლოგიური მასალა დაცულია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *ჯორბენაძე ბ. წერეთელი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 297.
**სფაქსი** (არაბ. صفاقس) — ქალაქი ტუნისში, დედაქალაქ ტუნისიდან სამხრეთ-დასავლეთით 270 კილომეტრის დაშორებით. ქალაქი დაარსდა 849 წელს, ძველი რომაული დასახლების ტაპარურის ნანგრევებზე. ამჟამად სფაქსი წარმოადგენს სფაქსის ვილაიეთის ადმინისტრაციულ ცენტრს და ის გაშენებულია გაბასის ყურის ნაპირებზე, სფაქსი ტუნისის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საპორტო ქალაქია. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 2005 წლის მონაცემებით 340 000 კაცს შეადგენს. სფაქსის სიახლოვეს მოიპოვებენ ფოსფატებს.

ისტორია
-------

X საუკუნის ბოლოს სფაქსი გახდა დამოუკიდებელი ქალაქ-სახელმწიფო. 1148 წელს ეს ქალაქი დაიპყო სიცილიის მეფე როჯერ II-მ და ის მხოლოდ 1156 წელს გათავისუფლდა. XVI საუკუნისთვის სფაქსი უკვე ექცევა ესპანეთის საზღვრებში. XIX საუკუნის ბოლოსთვის ტუნისი დაიპყრო საფრანგეთმა და ეს ტერიტორიაც საფრანგეთი იმპერიის შემადგენელ ნაწილად იქცა. მეორე მსოფლიო ომის დროს სფაქსი იყო ნაცისტური მხარის დასაყრდენი ტერიტორია, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ტუნისი კვლავ საფრანგეთს დაუბრუნდა. 1956 წელს ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოიპოვების შემდეგ, სფაქსი შევიდა ახლად შექმნილი ტუნისის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 


|  |  |
| --- | --- |
| ტუნისის დროშა | *ეს სტატია ტუნისისა და ტუნისელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **პეტროვის სახლი**. |

**პეტროვის სახლი** (რუს. Особняк Петрова) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 115). აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს, არქიტექტორ ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით. 1959 წლიდან შენობაში განთავსებულია როსტოვის სახვითი ხელოვნების საოლქო მუზეუმი. პეტროვის სახლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

პეტროვის სახლი ააშენეს XIX საუკუნის ბოლოს. სახლის პირველი მფლობელი იყო ა. დომბროვსკი, თუმცა მან იგი მალევე გაყიდა. ცნობილია, რომ 1898 წელს სახლი გადაეცა ვლადიკავკაზის რკინიგზას. XIX საუკუნის ბოლოს ვლადიკავკაზის რკინიგზამ გამოიწვია ხანგრძლივი სასამართლო პროცესი, რომლის პერიოდშიც ითხოვდა რკინიგზის ხაზის ქვეშ მდებარე მიწის შესყიდვას. მაშინ გზის უფროსმა განაცხადა, რომ ადვოკატმა, რომელმაც მოიგო პროცესი, დომბროვსკისაგან მიიღო საჩუქარი. საკუთარი ინტერესების დასაცავად რკინიგზამ ადვკატად აიყვანა როსტოველი ადვოკატი აპოლონ პეტროვი, რომელმაც ბრწყინვალედ მოიგო აღნიშნული პროცესი. წარმატების გამო იგი დაინიშნა ვლადიკავკაზის რკინიგზის იურისტ-კონსულტანტად და საჩუქრად მიიღო დომბროვსკის სახლი.

შენობაში პეტროვი ცხოვრობდა მეუღლესთან და შვილებთან ერთად. 1913 წლიდან სახლს ოფიციალურად ფლობდა მისი ცოლო სოფია. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ პეტროვები გადასახლდნენ საფრანგეთში. 1920 წელს კი საბჭოთა ხელისუფლებამ მოახდინა სახლის ნაციონალიზაცია. 1920-იან წლებში აქ განტასდა საბავშვო კომუნა, შემდეგ განათლების მუშაკთა სახლი და შემდეგ მეშახტეთა კავშირი. 1930-იან წლებში შენობაში განთავსდა ფიზკულტურული საზოგადოება „Спартак". მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შენობაში განთავსდა მშენებლობისა და არქიტექტურის საქმეთა საოლქო განყოფილება. 1959 წელს კი შენობაში განათავსეს დონის როსტოვის სახვითი ხელოვნების საოლქო მუზეუმი.

არქიტექტურა
-----------

პეტროვის სახლი აგებულია ეკლექტიკის სტილში. ხოლო ფასადის გასაფორმებლად გამოყენებულია ბაროკოს, კლასიციზმისა და რენესანსის ელემენტები. მთავარი (სამხრეთის) ფასადი გადის პუშკინის ქუჩაზე. მას ასიმეტრიული კომპოზიცია გააჩნია. მთავარი შესასვლელის თავზე ჰერალდიკური ნიშანია გამოსახული.

გალერეა
-------

* 
* 
*

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  Волошинова Л. Ф. Бульварная площадь. — Ростов-на-Дону: Донской издательский дом, 2001. — С. 85—94. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87-688-202-X.
2. ↑  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-09-23.
**სუჯუნის სინაგოგა** — არქიტექტურული ძეგლი აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუჯუნაში. 

სინაგოგა გეგმით სწორკუთხაა, კვადრატული დარბაზითა და აღმოსავლეთით ერთ რიგში განლაგებული ექვსი სვეტით შემდგარი პორტიკით. დარბაზის ცენტრში ოთხი სვეტია განლაგებული, რომლებზეც ხის კონსტრუქციით ამოყვანილი გუმბათია დაყრდნობილი. სინაგოგაში შესასვლელი აღმოსავლეთიდან, პორტიკის მხრიდან არის მოწყობილი. მის ოთხივე კედელში დიდი ზომის სამ-სამი ფანჯარაა გაჭრილი. ამათგან თითო ფანჯარა აღმოსავლეთით, კარის თავზეა წარმოდგენილი, ხოლო დასავლეთით მის პირდაპირაა განლაგებული. სინაგოგა ნაგებია სუფთად გათლილი ქვიშაქვით. ორსაფეხურიანი ცოკოლი პროფილირებულია. კედლის წყობაში რიგები ზუსტად არის დაცული. სინაგოგას ასევე პროფილირებული კირქვის კარნიზი ერთვის. პორტიკისა და დარბაზში აღმართული სვეტები გეგმით წრიულია, მას პროფილირებული ბაზისი და კაპიტელები ერთვის. პორტიკის იატაკი სუფთად გათლილი ქვიშაქვით არის მოწყობილი, დარბაზის იატაკი კი ბეტონისაა. ის შელესილი და შეღებილია, მთელს პერიმეტრზე კი პროფილირებული კარნიზი მიუყვება. დარბაზის ჭერი ფიცრულია. ხოლო გუმბათი წრის მეოთხედი მოხაზულობის მქონე ნივნივებზე აკრული ფანერით არის მოწყობილი. უყელო სფეროს მქონე გუმბათს, ქუსლთან, ფანერში ნაკვეთი ორნამენტი გასდევს. გუმბათი გარედან არ იკითხება, ის სხვენის სივრცეშია მოქცეული. ნაგებობის სახურავი თუნუქისაა, ნივნივებზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8383
**ჟინვალის ეკლესია და სამაროვანი** — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი სოფლის ჟინვალის სამხრეთ ნაწილში. ამჟამად დაფარულია წყლით. 1973-1976 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ეკლესია ნაგები იყო ნატეხი ქვით, აგურითა და რიყის ქვით. განეკუთვნებოდა გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შემორჩენილი იყო ნახევარწრიული აფსიდის სამხრეთი გვერდისა და სამხრეთი კედლის ნაწილი. ეკლესიაში გამოვლინდა მოგვიანებით მოწყობილი კერის კვალი, სამშენებლო იარაღის, საოჯახო და სამეურნეო თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. ეკლესიაში და მის გარშემო გათხრილია რამდენიმე უინვენტარო ორმოსამარხი.

სამაროვანზე გათხარეს I-III საუკუნეების სამარხი. აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა - სამტუჩა, ხორკლიანზედაპირიანი, მუცლიანი ხელადა, რკინისა და ბრინჯაოს რგოლები, საკინძი, შუბისპირი, დანა, ბრინჯაოს აბზინდა და სხვა, რომლებიც დაცულია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

ლიტერატურა
----------

* *რობაქიძე ც. წითლანაძე ლ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 297.
**რაინი** (გერმ. Rhein /ʀaən/, ფრანგ. Rhin /ʀɛ̃/, ნიდერლ. Rijn /rɛin/) — მდინარე დასავლეთ ევროპაში. გაედინება შვეიცარიის, ლიხტენშტაინის, ავსტრიის, გერმანიის, საფრანგეთისა და ნიდერლანდების ტერიტორიაზე. სიგრძე — 1230 კმ, აუზის ფართობი — 185 ათასი კმ².

მდინარე სათავეს ალპებში იღებს, გაედინება ბოდენის ტბით, გაივლის იურასი და შვარცვალდის ქედებს, ამის შემდეგ ზემორაინის დაბლობზე მიედინება. ქვემო დინება საშუალო ევროპულ დაბლობზეა, სადაც კალაპოტები რიგ ადგილებში დამბებით არის შემოფარგლული. ჩრდილოეთის ზღვაში მოხვედრამდე დანაწევრებულ დელტას ჰქმნის.

ძირითადი შენაკადებია: ნეკარი, მაინი, რური (მარჯვენა). აარე, მოზელი (მარცხენა).

ზემო წელზე გაზაფხულ-ზაფხულის წყალმარჩხობა, საშუალო და ქვემო დინებაში კი საკმაოდ წყალუხვია მთელი წლის განმავლობაში.

მდინარე სანაოსნოა 953 კმ-ზე, ქალაქ ბაზელამდე ბოდენის ტბის ჩათვლით. სამდინარო გზების საერთო სიგრძე მდინარე რაინის აუზში 3000 კმ-ია.

რაინი არხებით უკავშირდება რონას, მარნას, ვეზერს, ელბას.

ქალაქები რეინზე: არნემი (ნიდერლანდები), დიუსელდორფი, კელნი, ბონი, მაინცი, მანჰაიმი, ბორმსი, სტრასბურგი (საფრანგეთი), ბაზელი (შვეიცარია).

კუნძულები რაინზე: ალტენა

რაინისა და მოზელის შერთვა გერმანიის ქალაქ კობლენცთან
მდინარის სახელწოდება ითარგმნება როგორც „დინება" (კელტურიდან).

1986 წლის 1 ნოემბერს რეინზე ევროპაში ერთ-ერთი უმსხვილესი ეკოლოგიური კატასტროფა მოხდა. შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში ფირმა „სანდოსის" ქიმიურ ქარხანაში გაჩენილმა ხანძარმა მდინარეში 30 ტონა პესტიციდის, ვერცხლისწყლის და სხვა სასოფლო-სამეურნეო ქიმიკატების ჩაღვრა გამოიწვია. შედეგად, წყალს წითელი ფერი დაედო, მდინარის რაიონებში ხალხს სახლებიდან გამოსვლა აეკრძალა, გფრ-ში წყალსადენები დაიკეტა, რომელთა მაგივრად ცისტერნებით ჩაზიდული წყალი გამოიყენებოდა. 10 დღის განმავლობაში დაბინძურება ჩრდილოეთის ზღვამდეც ავიდა. ექსპერტთა შეფასებით, ნახევარი მილიონი თევზი დაიღუპა, ზოგიერთი სახეობა კი საერთოდ გაქრა.

საზოგადოების მწვავე რეაქციის გამო 1987 წელს მიიღეს „სამოქმედო პროგრამა — რაინი", რომელიც 2000 წლამდე იყო გათვლილი. სხვაგვარად ამ პროგრამას „ორაგული 2000" ერქვა, რადგანაც ამ დროისთვის დაბინძურებისადმი ამ მგრძნობიარე თევზის მდინარეში დაბრუნებაზე იყო ორიენტირებული. ხელისუფლების აქტიური ქმედებების შედეგად, მდინარეში ნიტრატებისა და ფოსფატის ჩადიენაბა 50%-ით შემცირდა, სხვა სახის დაბინძურების შემცირება კი 80-დან 100%-მდე მოხდა. ორაგულიც 1997 წელს, 3 წლით ადრე დაბრუნდა მდინარის წყლებში. ამჟამად პროგრამა „რაინი 2020" ტარდება, რომელიც მიმართულია იმისკენ, რომ მდინარის წყალი 2020 წლისთვის საბანაოდ ვარგისი გახდეს.

რაინი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობის ლოგო **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: ***რაინი***

* რაინი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* Britain's drowned landscapes
* New dating of the European Ice Age დაარქივებული 2007-07-07 საიტზე Wayback Machine.
* Regional Tectonics: from the Rhine Graben დაარქივებული 2005-12-19 საიტზე Wayback Machine.
* Rhine–Meuse delta studies დაარქივებული 2018-04-03 საიტზე Wayback Machine.
* Universität Basel - Upper Rhine Graben Evolution and Neotectonics დაარქივებული 2000-09-26 საიტზე Wayback Machine.  (გერმანული)
| გეოლოგია |
| --- |
| 
დიდი კანიონი |
| 
მიმოხილვა
გეოლოგიის სტრუქტურა
 |
| 
დათარიღების მეთოდები
ფარდობითი დათარიღება · აბსოლუტური დათარიღებარადიომეტრული დათარიღება · გეოქრონოლოგია
 |
| 
კომპოზიცია და სტრუქტურა
გეოქიმია · კრისტალოგრაფია · მინერალოგია · პეტროგრაფია · პეტროლოგია
 |
| 
ისტორიული გეოლოგია
მიმოხილვასტრატიგრაფია · პალეონტოლოგია · პალეოკლიმატოლოგია
 |
| 
მოძრაობა
სტრუქტურული გეოლოგია · გეოდინამიკა · ფილაქნების ტექტონიკა · გეომორფოლოგია
 |
| 
ჰიდროგეოლოგია
მიმოხილვასაინჟინრო გეოლოგია · გლაციოლოგია · ოკეანოლოგია
 |
| 
გეოფიზიკა
მიმოხილვაგეოდეზია · დედამიწის მაგნიტური ველი · გეოფიზიკური კვლევა · მათემატიკური გეოფიზიკა · სეისმოლოგია · ტექტონოფიზიკა
 |
| 
გეოლოგიის ისტორია
გეოლოგიის ისტორია · გეოლოგიის ქრონოლოგია
 |
|   |
| გეოლოგიური რუკაინდექსიკატეგორია |
| * ხ
* გ
* რ
 |

**პეტროლოგია** (ბერძ. pétros — ქვა და logos — მოძღვრება) — მეცნიერება მაგმური და მეტამორფული ქანების შესახებ. სწავლობს მათ ქიმიურ და მინერალოგიურ შედგენილობას, სტრუქტურასა და ტექსტურას,
განლაგების პირობებსა და გავრცელების კანონზომიერებებს. პეტროლოგია მჭიდროდაა დაკავშირებული მინერალოგიასთან, გეოქიმიასთან, კოსმოქიმიასთან, ვულკანოლოგიასთან, პლანეტოლოგიასთან, ტექტონიკასთან, სტრატიგრაფიასთან და სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიასთან. 

განასხვავებენ: მაგმატურ პეტროლოგიას, რომელიც იკვლევს კრისტალურ ქანებს და მეტამორფულ პეტროლოგიას, რომელიც შეისწავლის ტექტონიკურ ქანებს.

ქანების კვლევის დროს იყენებენ კრისტალთოპტიკურ, რენტგენოსკოპიულ, ანალიზური ქიმიის კლასიკურ და თანამედროვე მეთოდებს. ყოფილ სსრკ-ში ზოგი მკვლევარი, მაგალითად, ფრანც ლევინსონ-ლესინგი თვლიდა, რომ პეტროლოგია და პეტროგრაფია როგორც ტერმინები ერთიმეორისათვის სინონიმებია. სხვები, მაგალითად, ალექსანდრე ზავარიცკი) მიიჩნევდა, რომ პეტროლოგია მხოლოდ ქანების აღმწერი მეცნიერებაა.

საბოლოოდ პეტროლოგია გამოეყო პეტროგრაფიას, როგორც მეცნიერება მაგმურ ქანების შესახებ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პეტროგრაფია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პეტროლოგია — სტატია დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიიდან (რუსული)
რაიმონდს სტაპრანსი
**რაიმონდს სტაპრანსი** — ამერიკაში მცხოვრები ლატვიელი მხატვარი და დრამატურგი. მეუღლესა და ორ შვილთან ერთად ცხოვრობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია.[1] ის ამერიკაში ლატვიის ოკუპაციის შემდეგ 1947 წელს გადასახლდა. სწავლობდა ხელოვნებაზე, ვაშინგტონის უნივერსიტეტში ალექსანდრე არჩიპენკოსა და მარკ ტობეის ხელმძღვანელობით სწავლობდა ხელოვნებას. შემდეგ ის გადავიდა კალიფორნიაში და დაასრულა კალიფორნიის უნივერსიტეტი, სადაც ის ჰანს ჰოფმანთან და კარლ კასტენთან ერთად სწავლობდა და მიიღო ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი.

ლიტერატურა
----------

* Ansone, Elita. *Way Too Many Unruly Oranges,* *Diena,* December 5, 2003
* Avens, Voldemars. *About the Painter Raimonds Staprans,* *Jauna Gaita* 216 March, 1999
* Karlstrom, Paul J. "Control and Sensuality: The Realist Abstraction of Raimonds Staprans" in *Raimonds Staprans: Recent Work.* Catalogue. San Francisco, California: Hackett-Freedman Gallery, 2001.

სქოლიო
------

1. ↑  Journal of the American Heart Association (pdf). American Heart Association. ციტირების თარიღი: 2008-12-22.
სვიატო-კამენნი მონასტერი 1909 წელს.
**სპასო-პრეობრაჟენსკი სვიატო-კამენნი მონასტერი** (რუს.: Спасо-Преображенский Свято-Каменный монастырь, კოორდ.  59°42′″N, 39°30′″E) ერქვა რუსულ მართლმადიდებლურ მონასტერს, რომელიც ტბა კუბენსკის ცენტრში მცირე კუნძულზე მდებარეობდა და იყო პირველი ქვით ნაგები მონასტერი ჩრდილოეთ რუსეთში.

კუნძული კამენნი (ქვის კუნძული) ძალიან მცირეა (120x70 მეტრზე). სახელი დაერქვა ბერთა მიერ კუნძულის გარშემო ქვის ჯებირების აგების შემდეგ, წყალს ეროზიით მისთვის მიწა რომ არ შემოეცალა. ტბა ცნობილია ხშირი შტორმებით და უამინდობით. გადმოცემით ერთ-ერთი ასეთი შტორმის დროს 1269 წელს თავადი გლებ ბელოოზერსკი ნავით წყალმა ნაპირს მოაშორა, როს გამოც მან შემთხვევით კუნძულზე მცირე განგდომილ ბერთა საძმო აღმოაჩინა. თავადმა მათ სახსრები გამოუყო პირველი ხის ტაძრის ასაგებად. დმიტრი დონსკოის მმართველობის დროს მონასტერს მართავდა ბერძენი ბერი დიონისიუსი, რომელმაც საძმოში მთა ათოსის მკაცრი წყობა დააწესა, სადაც ბერები გარემოს მოწყვეტილი იყვნენ, საჭმელს (ძირითადად პურსა და ბოსტნეულს) საკუთარ საკნებში ჭამდნენ და პირადი ნივთების ქონება აკრძალული ჰქონდათ.

მონასტერი საკმაოდ მდიდარი იყო, ფლობდა შვიდ მოზრდილ სოფელს (სელო), ოთხ საშუალო დასახლებას (სელსტვო) და 98 მცირე სოფელს, ასევე ორ ქვამარილის სატეხს ტოტმაში.

1476 წელს მონასტერი სრულიად გადაიწვა. ივანე III-ს ძმა ანდრე მენშოის, ვოლოგდის მმართველი, ბრძანებით კუნძულზე ააგეს ოთხ სვეტიანი საკათედრო ტაძარი. ორსართულიანი ორგუმბათოვანი სახურავი დაემატა 1481 წელს როსტოველ ხელოსანთა მიერ, რომელთაც შემდგომში მის მსგავსად ტაძრები ააგეს ფერაპონტოვის მონასტერში (1490) და კირილო-ბელოზერსკის მონასტერში (1497). ვინმე დიონისუსს მოუხატავს კათედრალის კედლები, თუმცა 185 წლის შემდეგ გაჩენილ ხანძარს, რომლის შედეგად გუმბათები ჩამოინგრა, მოხატულობაც ვერ გადაურჩა.

მე-16 საუკუნიდან მონასტერი ნელ-ნელა დავიწყებას მიეცა. ამ პერიოდში მას იგონებენ, როგორ განდევნილთა ადგილს, სადაც ივან ნერონოვი იქნა განდევნილი. 1774 წელს ერთ-ერთმა განდევნილმა მონასწერს ცეცხლი წაუკიდა, რის შემდეგაც ბერები 26 წლით ვოლოგდაში გადაიყვანეს. 1801 წელს დაბრუნებულ ბერებს აქ აღდგენილი კათედრალი დახვთათ, რომელსაც ერთის ნაცვლად უკვე ხუთი გუმბათი ჰქონდა. შუა საუკუნეებიდან შემორჩენილი ერთადერთი ნაგებობები ამ დროისთვის იყო მხოლოდ საცხოვრებელი საკნები და ორი შუქურა.

საბჭოთა მთავრობამ კამენნი მონასტერი დახურა 1925 წელს, ხოლო ბერთა საძმო კუნძულიდან განდევნა. შენობებში კოლონია განთავსდა მცირე ზომის დამნაშავეთათვის. ამგვარმა მოწყობამ არ გაამართლა და 1937 წელს კუნძული მიტოვებულ იქნა. უყურადღებობით წაქეზებულმა ადგილობრივმმა მმართველობამ სიტუაციით დრო იხელთა და ჩრდილოეთ რუსეთის უძველესი შენობა ააფეთქა აგურის მოსაპოვებლად კულტურის სასახლისთვის, რომელიც საბოლოოდ მაინც განუხორციელებელი დარჩა.

2005 წლისთვის ერთადერთი შენობა, რომელიც ამ ადგილას ისტორიული მონასტრის მდებარეობაზე მიუთითებს არის 1540 წლით დათარიღებული ეკლესიის სამრეკლო. სამრეკლოს ამჟამად რესტავრაცია უტარდება ვოლოგდელ და მოსკოველ მოხალისეთა მიერ.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია არქიტექტურის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

 59°42′″N, 39°30′″E
სუბტროპიკული სარტყლები
**სუბტროპიკული სარტყლები**, *სუბტროპიკები* — გეოგრაფიული სარტყლები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროებში, ტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებს შორის. დამახასიათებელია ტროპიკული და ზომიერი კლიმატური რეჟიმების მორიგეობა, რაც გამოწვეულია ატმოსფერული ზოგადი ცირკულაციის სეზონურიი რიტმებით. სუბტროპიკული სარტყლები ზაფხულობით განიცდის პასატური ჰავის, ხოლო ზამთრობით ზომიერი სარტყლების ციკლონური ცირკულაციის გავლენას.ზაფხულის საშუალო თვიური ტემპერატურა 20°C-ზე მეტია, ზამთრისა 4°C-ზე მეტი, პოლარული ჰაერის მასების შემოჭრის დროს შესაძლებელია წაყინვები (ზოგჯერ — 10°C-მდე). ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა კლებულობს ოკეანესპირა რაიონებიდან კონტინენტის შუაგულისაკენ, რაც იწვევს ჰავის კონტინენტურობის ზრდას და ლანდშაფტის შეცვლას. 

ყოველ კონტინენტზე სუბტროპიკული სარტყლები სამ ძირითად სექტორად იყოფა: *დასავლეთ ოკეანისპირა*, ანუ ხმელთაშუაზღვისა, ზამთარში დანესტიანებული; *კონტინენტური*, წლის განმავლობაში მცირედ დანესტიანებული და *აღმოსავლეთ ოკეანისპირა*, ანუ მუსონური,ზაფხულში ჭარბად დანესტიანებული. დასავლეთ ოკეანისპირა სექტორებში განვითარებულია ნახევრად მშრალი სუბტროპიკები — ხმელთაშუა ზღვის ხეშეშფოთლიანი ტყისა და ბუჩქნარის ზონა, რომელიც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ იცვლება რუხ-ყავისფერ ნიადაგებზე განვითარებული სუბტროპიკული სტეპის ზონიძ: უფრო აღმოსავლეთით ამ ზონას ესაზღვრება კონტინენტური სექტორის სუბტროპიკული ნახევარუდაბნოსა და უდაბნოს ზონები — მშრალი სუბტროპიკები. სამხრეთ ნახევარსფეროში სუბტროპიკული სარტყლების კონტინენტურ სექტორებში რუხ-ყავისფერ ნიადაგებზე განვითარებულია სუბტროპიკული სტეპის ზონა, ხოლო აღმოოსავლეთ ოკეანისპირა სექტორში — მურა-ყვითელ, ყვითელ და წითელ ნიადაგებზე — ნოტიო სუბტროპიკები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 592.
გეოგრაფიული სარტყლები
**სუბეკვატორული სარტყლები** — გეოგრაფიული სარტყლები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროებში, ეკვატორულ და ტროპიკულ სარტყლებს შორის. დამახასიათებელია ჰაერის მასების სეზონური ცვლა: ზაფხულობით გაბატონებულია ეკვატორული ჰაერი, ზამთრობით კი ტროპიკული (პასატები). ეკვატორული მუსონური ჰავა ვლინდება გვალვიანი და წვიმიანი პერიოდების მორიგეობაში და განაპირობებს ბუნებრივი პროცესების სეზონურ რიტმულობას. საშუალო თვიური ტემპერატურები 15-დან 32°C-მდეა, ნალექები 250-დან 2000 მმ-მდე წელიწადში. ნალექების 90-95% მოდის წვიმიან პერიოდზე. ლანდშაფტური ზონები იცვლება მერიდიანული მიმართულებით: მუდმივად ნოტიო ტყე, სეზონურად ნოტიო ფოთოლმცვივანი ტყე, ნოტიო მაღალბალახოვანი სავანა და სავანური ტყე, ტიპობრივი სავანა, გაუდაბნოებული სავანა და ნათელი ტყე. მთაში სიმაღლებრივი სარტყლურობის ტყემდელოს და ტყესტეპის სპექტრებია, ნიადაგები ლატერიტულია. ცხოველთა სამყაროს ტიპური წარმომადგენლები არიან: მცოხნავი ჩლიქოსნები, მტაცებლები, მღრღნელები, ტერმიტები. ოკეანეში სუბეკვატორული სარტყლები შემოიფარგლება ჩრდილოეთის პასატური დინების საზღვრებით. წყლის საშუალო ტემპერატურა 25°C. სუბეკვატორული სარტყლების ლანდშაფტები ძლიერ გარდაქმნილია ადამიანის სამეურნეო საქმიანობით, განსაკუთრებით სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ფართოდ არის გავრცელებული საპლანტაციო კულტურები, მისდევენ სასაძოვრო მეცხოველეობას.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ. 1985. — გვ. 589.
**რაიმონ IV ტრიპოლელი** (ფრანგ. Raymond IV de Tripoli) — ტრიპოლის გრაფი 1187-1189 წლებში და ანტიოქიის რეგენტი 1193-1194 წლებში.

1187 წელს რაიმონ III უმემკვიდროდ გარდაიცვალა და ტახტი მის ნათლულ რაიმონს დაუტოვა. ორი წლის შემდეგ მამამისმა, ანტიოქიის მთავარმა ბოემონდ III-მ ტრიპოლის ტახტზე თავისი მეორე ვაჟი — ბოემონდ IV (ტრიპოლისათვის ბოემონდ I) აიყვანა, ხოლო ლევონ II-ის მიერ მისი დატყვევების შემდეგ რაიმონი გახდა ანტიოქიის რეგენტი.

1195 წელს რაიმონმა იქორწინა ალისა სომეხზე — ლევონ II-ის ძმისშვილზე და რუბენ III-ის ქალიშვილზე, რის შედეგადაც მათ შორის მშვიდობა დამყარდა. რაიმონდის გარდაცვალების შემდეგ, მისი შვილი რაიმონ რუპენი იბრძოდა მამამისის მემკვიდრეობისთვის.

ლიტერატურა
----------

* René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire de la Question d'Orient, Paris, Payot, coll. « Bibliothèque historique », 1949 (réimpr. 1979), 648 p. (ISBN 2-228-12530-X)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტრიპოლის გრაფები |
| --- |
|  |
| 
* რაიმონ I
* ალფონსო I
* გიიომ იორდანი
* ბერტრან ტულუზელი
* პონს ტრიპოლელი
* რაიმონ II
* რაიმონ III
* რაიმონ IV
* ბოემონდ I
* ბოემონდ II
* ბოემონდ III
* ბოემონდ IV
* ლუსია
 |  |

 |