ჯანეტ ჰელენ მორისონი (ინგლ. Janet Leigh; დაიბადა 6 ივლისი, მერსი, კალიფორნია, 1927 - გარდაიცვალა 3 ოქტომბერი, 2004) - ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი, მოცეკვავე და ავტორი, რომლის კარიერა ხუთი ათწლეულის განმავლობაში მიმდინარეობდა. გაიზარდა სტოკტონში, კალიფორნიაში, მშრომელთა კლასის ოჯახში. ლეი მსახიობმა ნორმა შირერმა 18 წლის ასაკში აღმოაჩინა, რომელიც მას დაეხმარა Metro-Goldwyn-Mayer- თან კონტრაქტის გაფორმებაში. ლეიმ მსახიობობის პირველი ეტაპი დაიწყო, მან რადიოპროგრამებში მიიღო მონაწილეობა, სანამ კინოს დებიუტი შედგებოდა დრამაში "როსი რიჯის რომანი" (1947).

ლეი ქმართნ ერთად

ადრეული წლები
-------------

ჯანეტ ლეი სიღარიბეში აღიზარდა, მამა ოჯახის შენარჩუნებას ქარხანაში მუშაობით ცდილობდა, ხოლო დიდი დეპრესიის შემდეგ ბევრი სამსახური გამოიცვალა.

ლეი ბავშვობაში მღეროდა ადგილობრივ საეკლესიო გუნდში. მას შემდეგ, რაც ოჯახი საცხოვრებლად მერდესში გადასახლდა, იგი დადიოდა ვებერის გრამატიკის სკოლაში სტოქტონში, და მოგვიანებით სტოქტონის საშუალო სკოლაში. ლეი წარჩინებული იყო აკადემიურ წრეებში და დაამთავრა საშუალო სკოლა თექვსმეტი წლის ასაკში. საშუალო სკოლის ბოლო კურსზე, ლეი დაქორწინდა თვრამეტი წლის ჯონ კენეტ კარლაილიზე, ნევადას შტატში, ქალაქ რენოში, 1942 წლის 1 აგვისტოს. ქორწინება გაუქმდა ოთხი თვის შემდეგ, 1942 წლის 28 დეკემბერს.

სტოკტონის კოლეჯში (ამჟამად სან ხოაკინ დელტას კოლეჯი) მუშაობის შემდეგ, ლეი ჩაირიცხა წყნარი ოკეანის კოლეჯში (ახლანდელი წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტი) 1943 წლის სექტემბერში, სადაც მან მიიღო სპეციალობა მუსიკისა და ფსიქოლოგიის სპეციალობებში. კოლეჯში სწავლის პერიოდში იგი შეუერთდა Alpha Theta Tau sorority- ს, და ასევე მღეროდა კოლეჯის კაპელას გუნდთან. ოჯახის მხარდაჭერის მიზნით, ის საშობაო და საზაფხულო არდადეგები მუშაობდა საცალო მაღაზიებსა და ბაზრობებში, აგრეთვე სწავლის პერიოდში კოლეჯის საინფორმაციო მაგიდაზე მუშაობდა. სტუდენტობის დროს, ლეი შეხვდა სტენლი რიმსს, აშშ-ს საზღვაო ძალების მეზღვაურს. ლეი და რიამსი დაქორწინდნენ 1945 წლის 6 ოქტომბერს. მათი ქორწინება ასევე ხანმოკლე იყო და ისინი სამ წელზე ნაკლები ხნის შემდეგ განქორწინდნენ.

კარიერა
-------

კარიერის დასაწყისში ის გამოჩნდა რამდენიმე პოპულარულ ფილმში MGM-თვის, რომელიც მოიცავს მრავალფეროვან ჟანრს, მათ შორის Act of Violence (1948), Little Women (1949), Angels in the Outfield (1951), Scaramouche (1952), The Naked Spur (1953), და Living It Up (1954). 1950-იან წლებში ლეი ძირითადად თამაშობდა დრამატულ როლებს ფილმებში, როგორიცაა Safari (1956) და ორსონ ველსის ფილმი noir Touch of Evil (1958), მაგრამ თავის ყველაზე ხანგრძლივ აღიარებას მიაღწია, როგორც განწირული მარიონ კრანი ალფრედ ჰიჩკოკის ფსიქოში (1960), რითაც მას მოიპოვა ოქროს გლობუსის პრემია საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის ქალებში და ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის ქალებში.

1948 წლის დასაწყისისთვის ლეი დაკავებული იყო ლასის ფილმის Hills of Home-ის (1948) გადაღებით, ეს იყო მისი მესამე მხატვრული ფილმი და პირველი, რომელშიც მან მიიღო ვარსკვლავური ანაზღაურება. მან ითამაშა კომპოზიტორ რიჩარდ როჯერსის ახალგაზრდა ცოლი MGM- ის ყველა ვარსკვლავურ მიუზიკლში, Words and Music (1948). 1948 წლის ბოლოს ის შეაფასეს, როგორც ჰოლივუდის "#1 გლამურული გოგონა", ის, ასევე ცნობილია მისი თავაზიანი, გულუხვი და რეალისტი პიროვნებით.

1953 წელს მსახიობ ტონი კურტისზე დაქორწინებამდე ლეის ორი ხანმოკლე თინეიჯერული ქორწინება ჰქონდა. 1962 წელს წყვილმა ძალიან ხმაურიანი კავშირი, ასევე, ხმაურიანი განქორწინებით დაასრულეს და იმავე წელს *The Manchurian Candidate-ში* მონაწილეობის შემდეგ, ლეიმ ხელახლა იქორწინა და დაუბრუნდა მის კარიერას. მან განაგრძო ისეთ ფილმებში მონაწილეობა, როგორიცაა Bye Bye Birdie (1963), Harper (1966), Lepus Night (1972) და Boardwalk (1979). 1975 წლის ბოლოს მისი ბროდვეული დებიუტი შედგა ფილმში "მეგობრების მკვლელობა". იგი ასევე აგრძელებს ორ საშინელებათა ფილმში მონაწილეობას ქალიშვილთან, ჯეიმი ლი კურტისთან ერთად: ნისლი (1980) და ჰელოუინი H20: 20 Years Later (1998).

მსახიობობის მიუხედავად, ლეიმ 1984 წლიდან 2002 წლამდე დაწერა ოთხი წიგნი, რომელთაგან ორი რომანი იყო. იგი გარდაიცვალა 2004 წლის ოქტომბერში 77 წლის ასაკში, სისხლძარღვების ანთებით ვასკულიტთან ერთწლიანი ბრძოლის შემდეგ.

ფილანტროპია და პოლიტიკა
-----------------------

ლეი მთელი ცხოვრების მანძილზე დემოკრატი იყო და ტონი კურტისის გვერდით გამოჩნდა 1960 წლის დემოკრატიული ნაციონალური კონგრესში ჯონ კენედის მხარდასაჭერად. იგი ასევე მსახურობდა კინემატოგრაფიის და ტელევიზიის ფონდის დირექტორთა საბჭოში.

ლიტერატურა
----------

* Janet Leigh: A Biography / Illustrated Edition / by Michelangelo Capua

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯანეტ ლეი - Holt-Atherton Special Collections and Archives-ზე

* ჯანეტ ლეი[*მკვდარი ბმული*] - TCM Movie Database -ზე

* ჯანეტ ლეი - Virtual History-ზე

* ჯანეტ ლეი - allmovie -ზე

* ჯანეტ ლეი - ibdb-ზე

* 

* ჯანეტ ლეი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში

სქოლიო
------

1. ↑  "Carlisle v. Fawcett Publications, Inc. 201 Cal.App.2d 733"

Archived from the original on October 29, 2015. Retrieved December 29, 2017 – via Justia.
2. ↑  McCoy, Brian (January 9, 2011). "Janet Leigh 1927-2004
*USA Today*. Retrieved February 16, 2021.