recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იოანე**. |

**იოანე ბერაი** — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი, პარხლის I ოთხთავისა და შატბერდის კრებულის გადამწერი. 

აღიზარდა და მოღვაწეობდა შატბერდის მონასტერში. პარხლის ოთხთავი (29,9x19,9 სმ, 259 ფურცელი, ეტრატი) გადაწერილია 973, მრგლოვანით, ორ სვეტად, სეპიის ფერი მელნით. ყოველი თავის დასაწყისში სინგურის სათაურები და ინიციალებია, ხოლო თავებისა და ზოგიერთი მუხლის ბოლოს - სინგურისავე წვრილი ჯვრები, რაც ხელნაწერს უფრო საზეიმო იერს ანიჭებს. შატბერდის კრებული (973-976) საშუალო ზომის სქელი წიგნია (28x22 სმ, 286 ფურცელი, ეტრატი). 126 ფურცელი გადაწერილია ასომთავრულით, ორ სვეტად, ყავისფერი მელნით, ერთი ხელით. შემდეგ მთავრულს უშუალოდ აგრძელებს ნუსხური. კრებულის ამ ნაწილში სამი ხელი გამოირჩევა (ალბათ აქ იოანე ბერაის ბიძა მიქაელ მოდრეკილი და ძმა დაეხმარნენ). შატბერდის კრებულის გაფორმება მარტივი და უპრეტენზიოა. იოანე ბერაის ხელნაწერი, რომელშიაც გააზრებულია არა მარტო ცალკეული გვერდის გაფორმება, არამედ წიგნის მთლიანი მხატვრული სახეც, ერთი ულამაზესთაგანია იმ ხანის ქართულ ხელნაწერთა შორის.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 5, თბ.. — გვ. 311.
**ზოდის წმინდა გიორგის ეკლესია** —— არქიტექტურის ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოდში, სოფლის მთავარი გზის პირას არსებულ სასაფლაოზე, ცენტრში, შემაღლებულზე.

აღწერა
------

ზოდის წმინდა გიორგის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ორფერდა გადახურვით. გადახურულია თუნუქის ფილებით. ეკლესიაში შესასვლელი კარი დასავლეთ და სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. დასავლეთ კარის თავზე არსებულ არქიტრავში ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. სამხრეთ კარის ჩარჩო მთლიანად ჯვრის გამოსახულებას ქმნის. ეკლესიას ორ-ორი სარკმელი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედელზე ხოლო თითო-თითო სარკმელი დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფასადზეა დატანილი. დასავლეთის და სამხრეთის საფასადე წყობა მოპირკეთებულია კარგად გათლილი საფასადე წყობაში ზოგ ადგილას ძველი რელიეფური დეკორის მქონე სამშენებლო კვადრებია გამოყენებული. ინტერიერის კედლები შეთეთრებულია. მხოლოდ საკურთხევლის აფსიდა და კონქი არის მოხატული. კანკელი ხისაა. იატაკი ბაზალტის ქვის ფილებისგანაა მოპირკეთებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16933
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **აბანო**. |

**აბანო** — ტანის დასაბანად საგანგებოდ მოწყობილი შენობა. 

აბანოებში ცხელი წყლის გარდა ზოგჯერ იყენებენ ცხელ ჰაერს (თურქული, ფინური აბანო) ან ორთქლს (რუსული აბანო). ზოგიერთ თანამედროვე აბანოში არის საცურაო აუზი, ფიზიოთერაპიული პროცედურების ოთახი, სადეზინფექციო კამერები. აბანოს ცხელი ტენიანი ჰაერი და მაღალი ტემპერატურა, ტანის დაბანა და დაზელა ორგანიზმში ფიზიოლოგიურ ცვლილებებს იწვევს. აწესრიგებს სისხლის მიმოქცევას, აუმჯობესებს კანის ფუნქციას.

ძველ ეგვიპტესა და შუამდინარეთში აბანო საცხოვრებლი სახლის შემადგენელი ნაწილი იყო. ძველ რომში ჯერ პრიმიტიული აბანოები ჰქონდათ, შემდეგ თერმები გავრცელდა. საქართველოში აბანო ძველთაგანვე სცოდნიათ, უმთავრესად მცირეაზიულ (მ. შ. ქართული), რომაული და აღმოსავლური (სპარსულ-თურქული) აბანოები. გვიანდელი ანტიკურ ხანის აბანოები აღმოჩენილია არმაზისხევში, ბაგინეთში, ძალისში, ბიჭვინთაში, შუხუთში, გეგუთში, ციხისძირსა და ურბნისში. ფეოდალური ხანის აბანოები ან მათი ნანგრევები შემონახულია დმანისის ციხეში, ქვემო ჭალაში, ახალციხეში, თელავში, გრემში, ალავერდში, სამშვილდეში, ხერთვისში, გორში, თბილისში. სხვადასხვა ტეპერატურის და ქიმიური შემადგენლობის მინერალური წყლის აბანოებს საქართველოში ძველთაგანვე იყენებდნენ სამკურნალოდ. ბუნებრივ ცხელ წყალს აგრილებდნენ, ცივს კი ათბობდნენ სპეციალური დახურულ შენობაში ან გარეთ მოწყობილ ღია აუზებში. სასუნთქი ორგანოების სამკურნალოდ იყენებდნენ ე. წ. „აბანო-სასუნებელს": საგანგებო მილით შეისუნთქავდნენ ცხელი მინერალური წყლის ორთქლს. იმთავითვე ცნობილი ყოფილა ნაქალაქევის, წყალტუბოს, უწერის, ოცხის, ცაიშის, ზეკარის, ნუნისის, ციხისჯვრის, დვალიშვილებისა და სხვა ცხელი, თბილი და ცივი მინერალური წყლის აბანოები. სამკურნალო თვისებებით გამოირჩეოდა ოცხის აბანო. 

ვახუშტი ბაგრატიონი წერს: ოძრხის „სამჴრით არს მთის კალთას წყაროდ გამომდინარე, ფრიად დიდი და ცხელი, მდუღარის მგზავსი, რომელსა უწოდებენ ოცხეს. მას ზედა არს შენი აბანო, და ბანაობენ მრავალნი, რამეთუ კურნებს ქარით დახუთვილსა ძლიერსა, მუწუკსა და ბუგრსა, ძნიად სამკურნებელსა მკურნალთაგან". 

მთელს ახლოაღმოსავლეთში განთქმული იყო თბილისის ცხელი მინერალური წყლის აბანოები. ამ წყლის აღმოჩენას ლეგენდა ვახტანგ გორგასალს მიაწერს. X საუკუნის არაბი გეოგრაფი იბნ ჰაუკალი „გზათა და სამეფოთა წიგნში" აღნიშნავს „ქალაქში არის ტიბერიადის აბანოების მსგავსი აბანოები, რომელთა წყალიც უცეცხლოდ დუღს". ისტორიული ცნობებით XIII საუკუნის თბილისში მინერალური წყლის 65 აბანო ყოფილა. თბილისის აბანოებზე ცნობებს გვაწვდიან XIII-XIV საუკუნეების ვენეციელი მოგზაური მარკო პოლო, XVII საუკუნის რუსი ვაჭარი ვასილი გაგარა. იმავე აბანოებს აღწერს ვახუშტი ბაგრატიონი. XVII-XIX საუკუნეებში თბილისში იყო ე.წ. გრილი, ორბელიანის, ერეკლეს, მეიტარის, ბებუთას, და სხვა აბანოები. აბანოს ძველ თბილისში მარტო სამკურნალო და ჰიგიენური დანიშნულება არ ჰქონდა, აქ ხშირად მთელი დღით მოდიოდნენ მოქალაქეები, ბანაობდნენ, ისვენებდნენ და ლხინსაც მართავდნენ. აქვე ამოწმებდნენ სადედამთილოები საპატარძლოს სილამაზეს. ამჟამად ძველ სამკურნალო აბანოების ბაზაზე ბალნოლოგიური კურორტებია.

ლიტერატურა
----------

* *ციციშვილი ი. რეხვიაშვილი ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 13.

|  |  |
| --- | --- |
| 

wikt:აბანო
 | აბანო (შენობა) ვიქსიკონში |
| 

commons:Category:Bathing
 | აბანო (შენობა) ვიკისაწყობში |
**თამაზ ალექსანდრეს ძე ბიბილური** (დ. 9 აპრილი, 1934, სოფელი ვაჩნაძიანი, გურჯაანის რაიონი — გ. 10 დეკემბერი, 1992, თბილისი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
---------

1956 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის განყოფილება. მუშაობდა გაზეთში „ახალგაზრდა კომუნისტი" (ბოლოს — რედაქტორის მოადგილედ), ხოლო 1974 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე გაზეთ „ლიტერატურული საქართველოს" მთავარი რედაქტორის მოადგილედ.

თამაზ ბიბილურის ლიტერატურული დებიუტი შედგა 1957 წელს ჟურნალში „ცისკარი", სადაც მისი მოთხრობები გამოქვეყნდა.

1973 წელს გამოიცა მწერლის პირველი წიგნი — ნარკვევებისა და მინიატურების კრებული. ამას მოჰყვა: მოთხრობების კრებული „ნიღაბი", რომანი „ჟამი კითხულისა", „მთვარის შვილი", „ჩივილი", რომენი „შვიდი ხმისა და ტოროლასათვის", ბოლოს კი საყმაწვილო წიგნი „წელიწადის დრონი" (1989), რომელსაც 1992 წელს საქართველოს სახელმწიფო პრემია მიენიჭა.

ბიბილურის ნაწარმოებები თარგმნილია და გამოცემულია უცხო ენებზე, მისი ნაწარმოებების მიხედვით გადაღებულია მხატვრული ფილმები. თამაზ ბიბილური გარდაიცვალა 1992 წლის 10 დეკემბერს. დაკრძალულია თბილისში, მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული პროზის საგანძური, ტ. 20, თბილისი, 2010.
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 86, თბ. 1994
**ჟაშქვის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟაშქვაში.

აღწერა
------

ჟაშქვას წმინდა გიორგის ეკლესია დარბაზული ტიპის ტაძარია, ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. დასავლეთის კარის თავზე ჩასმულია წმინდა გიორგის რელიეფური ფილა. ამავე კედლის ფასადზე, ფრონტონში მოცემულია ვედრების რელიეფური კომპოზიცია. ტაძრის მიმდებარედ, ეზოში განთავსებულია ეკლესიის სამრეკლოსგან დარჩენილი, თლილი ქვით შესრულებული სვეტების, ბაზისების ან კაპიტელების ფრაგმენტები. ეკლესიას ორფერდა გადახურვა აქვს, გადახურულია თუნუქით. ნაგებია ქვიშაქვისა და კლდის ფლეთილი ქვის გამოყენებით. ეკლესიის გარდა, აღმოსავლეთ კედლზე დატანილი აქვს შიდა სივრცეში შესასვლელი კარი. ეკლესიის ჩრდილოეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადზე გაჭრილი აქვს მცირე ზომის ორ-ორი სარკმელი, ხოლო დასავლეთ ფასადზე ერთი მომცრო ზომის სარკმელია დატანილი. სარკმლისა და ეკლესიაში შესასვლელი კარების ჩარჩოები კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებითაა ამოყვანილი. ტაძარი აღდგენილია 2010-იან წლებში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 16628
**ზედა შარვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ზედა შავრაში.

აღწერა
------

ზედა შარვის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა, გეგმით სწორკუთხა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. აფსიდის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო არქიტრავული ნიშაა. დარბაზი საკურთხევლისაგან გამოყოფილია მხრებით. ეკლესიის გრძივ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშაა. შესასვლელია ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. სამხრეთისა გარედან არქიტრავული, ხოლო შიგნით თაღოვანია; დასავლეთისა კი - თაღოვანი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმისა და ყორექვა. ეკლესიის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. დასავლეთი შესასვლელის ტიმპანი მთლიანად ორნამენტითაა დაფარული, რომელზეც წარმოდგენილია გეომეტრიული წნული და მცენარეული მოტივები. აღმოსავლეთ კედლის ფასადზე უსისტემოდაა ჩალაგებული მოჩუქურთმებული ქვები, რაც ძეგლის შეკეთებასთან არის დაკავშირებული. ეკლესიას ირგვლივ გალავანი შემოუყვება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 8542
კავკასიის გუბერნია 1835 წელს
**კავკასიის გუბერნია** (რუს. Кавказская губерния; 5 მაისი, 1785 — 10 აგვისტო, 1822) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი გეორგიევსკი.

ისტორია
-------

1785 წლის 5 მაისს შეიქმნა კავკასიის სამეფისნაცვლო ორი გუბერნიის — ასტრახანისა და კავკასიის ოლქების შემადგენლობით. ეს უკანასკნელი დაყოფილი იყო 6 მაზრად: 

1. ალექსანდროვსკის მაზრა;
2. გეორგიევსკის მაზრა;
3. ეკატერინოგრადის მაზრა;
4. მოზდოკის მაზრა;
5. სტავროპოლის მაზრა;
6. ყიზლარის მაზრა.

კავკასიის გუბერნია წარმოიქმნა 1802 წლის 15 ნოემბერს. შედგებოდა 5 მაზრისაგან:

1. ყიზლარის მაზრა
2. მოზდოკის მაზრა
3. გეორგიევსკის მაზრა
4. ალექსანდროვსკის მაზრა
5. სტავროპოლის მაზრა

1822 წლის 10 აგვისტოს გუბერნიას ოლქის სტატუსი მიენიჭა და დაერქვა კავკასიის ოლქი, ხოლო ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა სტავროპოლი.

სქოლიო
------

1. ↑  Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое (1649-1825), т. XXII, указ 16.193, ст. 388
2. ↑  Кавказский календарь на 1845 годъ
3. ↑  Кавказский календарь на 1845 годъ
**კაარელ ეენპალუ** (ესტ. Kaarel Eenpalu; 1935 წლამდე — **კარლ ეინბუნდი** ესტ. Karl August Einbund; დ. 26 მაისი, 1888 — გ. 27 იანვარი ან 28 იანვარი 1942, კიროვის ოლქი) — ესტონეთის სახელმწიფო მოღვაწე.

1920, 1921–1924 და 1924–1926 წლებში ესტონეთის შინაგან საქმეთა მინისტრი. 1926–1932, 1933–1934 წლებში რიიგიკოგუს თავმჯდომარე. 1932 და 1938–1939 წლებში პრემიერ-მინისტრი. 1934–1938 წლებში კვლავ შინაგან საქმეთა მინისტრია.

1940 წელს დააპატიმრეს და მიუსაჯეს ხანგრძლივი ვადით შრომა-გასწორების კოლონიაში პატიმრობა. გარდაიცვალა 1942 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Воспоминания Степана Рацевича დაარქივებული 2015-04-02 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ესტონეთის პრემიერ-მინისტრები |
| --- |
|  |
| 
* კონსტანტინ პიატსი
* ოტო შტრანდმანი
* იან ტინისონი
* ადო ბირკი
* ანტს პიიპი
* იუჰან კუკი
* ფრიდრიხ აკელი
* იური იააკსონი
* იან ტეემანტი
* აუგუსტ რეი
* კაარელ ეენპალუ
* იური ულუოტსი
* ოტო ტიეფი
* ედგარ სავისაარი
* ტიიტ ვიაჰი
* მარტ ლაარი
* ანდრეს ტარანდი
* მარტ სიიმანი
* სიიმ კალასი
* იუჰან პარტსი
* ანდრუს ანსიპი
* ტაავი რიივასი
* იური რატასი
* კაია კალასი

 |

 |
**წაწლობა** (წაწოლა) — ფშავში ქალ-ვაჟის ერთად დაწვენის ჩვეულება, რომელსაც აგრეთვე ნადობ-ნაძმობსაც უწოდებენ.

წაწლობა ქალ-ვაჟთა შორის სქესობრივი სიმწიფიდან იწყებოდა, ასე თოთხმეტი წლიდან, რომლის წესების ასრულება მათთვის საძრახისი არ იყო, წინააღმდეგ, წაწლობა და წაწლების ყოლა მათში სახელია და ვისაც მეტი წაწლები ჰყავს ის უფრო მიღებული და ქებულია.

თუ ახალგაზრდა ვაჟი ან ქალი ფშავში არ წაწლობს მას „მწერელ ჩვილს" უწოდებენ ე. ი. ბეჩავ-უხეიროს. მათი შეხედულებით ვაჟი ან ქალი „ილეთი" უნდა იყოს, რომ თავის გარეგნულ სილამაზესთან ერთად, კარგი ქცევით, დარდიმანდობით და მოლხენით წაწლებს იზიდავდეს.

წაწლობა ფშავში არსებობს ნათესავთა და უცხოთა შორის. როდესაც ნათესავი ქალ-ვაჟი ასაკში დგებოდნენ მათ შორის წოლა იმართებოდა, როგორც სახლში ისე მის გარეთაც, მაგრამ ისე რომ უფროსებს ეს არ დაენახათ. დაწოლა ხდებოდა ტანისამოსიანად, ერთმანეთს წაწლობაზე საუბრით ართობდნენ და დროს ატარებდნენ ალერსში და ხვევნა-კოცნაში. მიუხედავად სიახლოვისა ნაძმობს ჰქონდა ურთიერთობებში გარკვეული შეზღუდვები რაც სასტიკად ისჯებოდა თემის სჯულით და წესებით. ნადობის დაორსულების შემთხვევაში წყვილი იდევნებოდა თემიდან როგორც წესების შეურაცხმყოფელნი ან ისჯებოდნენ სიკვდილით. ამის გამო ნათესავთა შორის წაწლობა შედარებით იშვიათი მოვლენა იყო და ამდაგვარი საქციელიც არ იყო საქებარი და ინახებოდა საიდუმლოდ წყვილს შორის.

უცხოთა შორის წაწლობა, პირველ ყოვლისა ერთმანეთის მოწონებაზე და ტრფიალზე იყო დამყარებული. თუ ვაჟს ქალი მოეწონა, ან ქალს ვაჟი ისინი ერთმანეთს ნაძმობ-ნადობობას უცხადებდნენ. დაახლოების შემდეგ მათ შორის წოლა იმართებოდა.

ახლად შეყრილი წაწლები, პირველ ხანებში, სახლის გარეშე სადმე მიმალულ ადგილას ნაბდის ქვეშ წვებოდნენ ტანისამოს გაუხდელად. დანიშნულ ადგილას ქალთან მუდამ ვაჟი მიდიოდა, ქალი თავს მოიმძინარებდა და ვაჟს ის უნდა გამოაღვიძა თავისი ალერსით და ტკბილი საუბრით.

წაწლობის მთავარი დამახასიათებელი ნიშანია ეროტიკული ურთიერთობა და ამავდროულად ბავშვის გაჩენისაგან თავის არიდება რაც სირცხვილად ითვლებოდა. ფშავში მიღებული იყო მრავალწაწლიანობა, ზოგს ხუთი ჰყავდა, ზოგს — ათი...

ერთი თემის წაწლებს ხატისაგან აკრძალული ჰქონდათ შეუღლება და წესის დამრღვევი თემიდან იდევნებოდა. მხოლოდ სხვადასხვა თემის წაწლებს შეეძლოთ შეუღლება. ამავდროულად უცხო ტომთან წაწლობა მიღებული არ ყოფილა.

წაწლობის გამო ბევრი უსიამოვნება წარმოშობილა უკვე შემდგარ ოჯახებში, სადაც ქმარი ცოლს წაწლობის ნებას არ აძლევდა. წაწლობის მიზეზის გამო ფშავში ხშირი იყო გაყრა.

ფშავში წაწლობის წარმოშობას ლაშა-გიორგის უკავშირებენ და თვლიან რომ ის მისი განწესებული იყო და ლაშარობას მიღებულია საზოგადო წოლა. მათივე თქმით ლაშარის ჯვარი ქალთან დაწოლას არ უშლიდა.

თქმულების მიხედვით ლაშა-გიორგი „ფშავის-ხევში" ყოფილა იქ სადაც მისი ნიშია. იქ აუშენებია ეკლესია და ბერები განუწესებია, მერე იქედან ქალაქში ჩამოსულა და თავის დას რუსუდანს უკითხავს: რა ამბავი იყო, როგორ არის ფშავეთის საქმეო? ლაშას უპასუხია, ეკლესიაც ავაშენე და მწირველი ბერებიც დავადგინეო, წაწლობა სცოდნიყო ფშაველებსო, კინაღამ მომატყუეს მეცაო, დამჩვიესო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სწორფრობა

ლიტერატურა
----------

* ს. მაკალათია, „ფშავური წაწლობა და ხევსურული სწორფრობა", თბ. 1925
**ასანურის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი სიღნაღის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ასნაურში.

აღწერა
------

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით, კონსტრუქციულ დეტალებში (თაღები, კარნიზი) აგურია გამოყენებული. ეკლესია მრავალჯერ გადაკეთებულია. პირველი გადაკეთება XIX საუკუნეში მომხდარა, 1921 წლამდე ეკლესია მოქმედი იყო, შემდეგ მიატოვეს, XX-XXI საუკუნეებში მიჯნაზე ეკლესია მოსახლეობის მიერ იქნა აღდგენილი და სრულად სახეცვლილი. თავდაპირველ ეკლესიას ორი შესასვლელი ჰქონდა: დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. კარის ჭრილები თაღოვანი იყო, რომელიც გადაკეთების შემდეგ შეიცვალა. მეორე გადაკეთების შემდეგ ჩრდილოეთის კარი ამოაშენეს. ტაძარი ნათდება დასავლეთის, აღმოსავლეთის თითო და ჩრდილოეთის და სამხრეთის ორ-ორი სარკმლით. სარკმლები თაღოვანი იყო, შიგნით ფართოდ გაშლილი წირთხლებით, გადაკეთების შემდეგ სარკმლის თაღები მოშალეს. ნახევარწრიული აფსიდა დარბაზისგან პილასტრითაა გამოყოფილი. საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი თაღოვანი ნიშია გაკეთებული. დარბაზი სამი წყვილი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომელიც სამსაფეხურიანი კაპიტელებით სრულდება. კაპიტელებზე კამარის და კონქის საბჯენი შეისრული ფორმის თაღებია გადაყვანილი. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლებში პილასტრებს შორის ღრმა შეისრული ნიშებია გაკეთებული, რომლებშიც კარ-სარკმელთა ღიობებია გაჭრილი. ამჟამად ეკლესიას ქვის კანკელი და ქვისავე იატაკი აქვს. 1990 წელს შედგენილი წინასაპროექტო დოკუმენტაციის მიხედვით, თავდაპირველი ეკლესია მოხატულიც ყოფილა. ეკლესიის ფასადების გაფორმებას ქმნიდა სამშენებლო წყობის მონაცვლეობა და დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფრონტონებში გაკეთებული აგურის დადაბლებით მიღებული გოლგოთის ჯვრის გამოსახულებები, რომლებიც დღეს სრულად წაშლილი და სახეცვლილია. ეკლესია სრულდებოდა აგურის საფეხუროვანი კარნიზით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 12903
**ალა პუგაჩოვა** (რუს. Пугачёва, Алла Борисовна; დ. 15 აპრილი 1949, მოსკოვი) — საბჭოთა და რუსი ესტრადის მომღერალი, კომპოზიტორი-სიმღერების მთხზველი, ესტრადის რეჟისორი, პროდიუსერი, კინომსახიობი და ტელეწამყვანი. სსრკ სახალხო არტისტი (1991). რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1995).

კარიერა 1965 წლიდან დაიწყო. მის რეპერტუარში შედის 500-ზე მეტი სიმღერა რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, ებრაულ, ფინურ, უკრაინულ ენებზე, ხოლო დისკოგრაფია ითვლის 100-ზე მეტ სოლო გრამფირფიტას (17 ალბომი, 34 სინგლი და 25 „კომპილაცია" და კრებული). რუსეთისა და ყოფილი სსრკ-ის ქვეყნების გარდა პუგაჩოვას ალბომები გამოიცემოდა იაპონიაში, კორეაში, შვედეთში, ფინეთში, გერმანიაში, პოლონეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, ბულგარეთში. დისკების საერთო ტირაჟმა გადააჭარბა 250 მილიონ ეგზემპლარს. ალა პუგაჩოვამ წარადგინა რუსეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 1997 წელს.

პუგაჩოვა 5 წლიდან მუსიკით იყო გატაცებული. საშუალო სკოლის დამთვრების შემდეგ მან მოსკოვის იპოლიტე ივანოვის სახელობის მუსიკალურ სახელმწიფო სასწავლებელში, სადირიჟორო-გუნდის განყოფილების განხრით განაგრძო სწავლა. პროფესიული სოლოკარიერის დაწყებამდე ბევრ მუსიკალურ კოლექტივთან ერთად მუშაობდა. პირველი სიმღერა „Робот" დილის გადაცემისთვის შეიქმნა და მას დიდი წარმატება მოუტანა. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ რადიოსადგურის „ახალგაზრდობის" ჯგუფთან ერთად, მომღერალმა დასავლეთ ციმბირში პირველი გასტროლები გამართა.

საერთაშორისო აღიარება 1975 წელს, ბულგარეთის საერთაშორისო კონკურსმა „ოქროს ორფეოსმა" მოუტანა, სადაც მის მიერ შესრულებული სიმღერა „არლეკინო" ერთხმად აღიარეს საუკეთესოდ და ალა პუგაჩოვას ფესტივალის გრან-პრი გადაეცა.

1979 წელს გამოვიდა ფილმი „ქალი, რომელიც მღერის", რომელშიც მთავარ როლს ალა პუგაჩოვა ასრულებდა. საბჭოთა კინოგაქირავებაში ფილმმა 1979 წელს პირველი ადგილი დაიკავა, ხოლო ალა პუგაჩოვას ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანის" გამოკითხვის შედეგების მიხედვით, მიენიჭა „წლის საუკეთესო მსახიობი ქალის" წოდება. ფილმში გამოყენებულია სიმღერები, რომლებისთვისაც მუსიკა ალექსანდრე ზაცეპინის გარდა, თავად ალა პუგაჩოვამაც დაწერა, „ბორის გორბონოსის" ფსევდონიმით.

დღეისათვის ჩამოშორდა აქტიურ შემოქმედებით საქმიანობას. ჰყავს სამი შვილი და სამი შვილიშვილი. მისი ერთ-ერთი შვილი კრისტინა ორბაკაიტე აგრეთვე მომღერალია. პუგაჩოვა ამჟამად ქორწინებაში იმყოფება მაქსიმ გალკინთან.

დისკოგრაფია
-----------

სტუდიური ალბომები
* 1977 – *Зеркало души*
* 1979 – *Арлекино и другие*
* 1979 – *Поднимись над суетой!*
* 1980 – *То ли ещё будет…*
* 1982 – *Как тревожен этот путь*
* 1985 – *Ах, как хочется жить*
* 1985 – *Watch Out*
* 1986 – *…Счастья в личной жизни!*
* 1987 – *Пришла и говорю*
* 1990 – *Алла*
* 1991 – *Рождественские встречи I*
* 1992 – *Рождественские встречи II*
* 1995 – *Не делайте мне больно, господа*
* 1998 – *Да!*
* 2001 – *Речной трамвайчик*
* 2003 – *Живи спокойно, страна!*
* 2008 – *Приглашение на закат*
* 2024 – *P.S.*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ალა პუგაჩოვა"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი (რუსული)
**ნოდარ ამაშუკელი** (დ. 7 ივლისი, 1957, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი.

ბიოგრაფია
---------

1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით.

1982-1983 წლებში მუშაობდა საკავშირო საპროექტო ინსტიტუტ „კურორტპროექტის" საქართველოს ფილიალში არქიტექტორად. 1983-1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის სააგენტოს არქეოლოგიური კვლევის ცენტრიში არქიტექტორად. 1987-1991 წლებში შეთავსებით მუშაობდა ზურაბ წერეთლის შემოქმედებითი სახელოსნოს არქიტექტორად. 1991 წლიდან მუშაობა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, არქიტექტურის ფაკულტეტის პედაგოგად. 1996 წელს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება, არქიტექტურის სპეციალობით. 1995-1997 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს კრწანისის რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მთავარი არქიტექტორი. 1997 წელს არჩეულ იქნა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მონუმენტურ-დეკორატიული ხელოვნების კათედრის გამგედ. 2003 წელს მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება. 2018 წელს არჩეულ იქნა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტის დეკანად. საქართველოს კულტურის, მეცნიერებისა და განათლების სამინისტროს არქიტექტურისა და მშენებლობის მიმართულების უმაღლესი გნათლების დარგობრივი საბჭოს წევრია. 2012 წელს იყო ვენეციის მე-13 არქიტექტურის ბიენალეს კურატორი. 2014 წლიდან არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის პროფესორია. მისი მონაწილეობით დაპროექტებულ იქნა და აშენდა შემდეგი ობიექტები: სასტუმრო „ქარიშხალა" დაბა ბაკურიანში, პიონერთა ბანაკი დაბა ქვიშხეთში, არქეოლოგიური მუზეუმი ვანში, თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის სასწავლო ბაზის პროექტი დაბა მისაქციელში, ნიკო ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმის რეკონსტრუქცია ფოთში, დიმიტრი ყიფიანის სახლ-მუზეუმის რეკონსტრუქცია დაბა ქვიშხეთში, თოჯინების თეატრი თბილისში. 2002 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით გამოცხადებული აქვს მადლობა. ავტორია მრავალი სტატიისა და პუბლიკაციის.

ჯილდოები
--------

* ღირსების მედალი
* 2022 — საქართველოს დამსახურებული არქეტექტორი

ბიბლიოგრაფია
------------

* „კოლხური" და „ფრიგიული" სახლები: vitruvius II,I,4,5, თბ. 1996, გვ. 24

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, წიგნი 2, თბ. 2021, გვ. 44-45

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნოდარ ამაშუკელი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  „ლევან დავითაშვილმა საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორისა და დამსახურებული მშენებლის წოდებები დარგის 13 სპეციალისტს გადასცა". *საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო*. 15 მაისი, 2022. ციტირების თარიღი: 26 თებერვალი, 2024. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
**მარიამ კვალიაშვილი** (დ. 28 აგვისტო, 1921, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1948–1950 წლებში იყო რესპუბლიკური თვალის საავადმყოფოს შტატგარეშე ორდინატორი. 1950–1952 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1953–1962 წლებში რესპუბლიკური საავადმყოფოს გლაუკომის განყოფილების გამგე. 1962–1968 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თვალის სნეულებათა კათედრის ასისტენტი. 1958 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 70 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება დიაბეტურ და ჰიპერტონულ რეტინოფთიას.

1959 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „რენტგენის სხივების გამოყენება გლაუკომის ადრეულ დიაგნოსტიკაში".

ჯილდოები
--------

* 1972 - მედალი „ჯანმრთელობის დაცვის ფრიადოსანი"

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ. 2000 გვ. 148

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მარიამ კვალიაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ლაღიძის წყლების განთქმული, აწ უკვე ყოფილი მაღაზია რუსთაველის გამზირზე, თბილისში.
**ლაღიძის წყალი** — პოპულარული ქართული გამაგრილებელი (უალკოჰოლო) სასმელი, რომელიც დამზადებულია სოდიანი წყლისა და სხვადასხვა ნატურალური სიროფებისგან. ტრადიციულად, ჭიქაში ხდებოდა სიროფის გაზავება სოდიანი წყლის ჭავლით. ასევე იყიდება ბოთლში ჩამოსხმული სხვადასხვა არომატის მქონე გამაგრილებელი სასმელი. ზოგიერთი ამერიკელი სპეციალისტი მას ადარებს კვერცხის კრემს, მაგრამ ავთენტური ქართული სასმელი არ შეიცავს არც რძეს და არც შოკოლადის სიროფს.

სახელწოდება მომდინარეობს მიტროფანე ლაღიძისგან, ქუთაისელი ფარმაცევტისგან, რომელსაც 1887 წელს გაუჩნდა იდეა, რომ ლიმონათის გასაკეთებლად, ნაცვლად იმპორტული, არომატიზირებული ესენციებისა, გამოეყენებინა ნატურალური სიროფები. 1900 წელს „ძმები ლაღიძეების" ქარხანამ ქუთაისში დაიწყო საკუთარი, უნიკალური რეცეპტების დამზადება ბალახებისა და ხილის შეზავებით. დღეს „ლაღიძის წყლები" აწარმოებს სხვადასხვა ნატურალური არომატის წყლებს, მათ შორის — კომშის, მსხლის, ციტრუსების, ალუბლის, ტარხუნის და სხვა. ლაღიძის წყლების დისტრიბუცია ხდება რუსეთში, უკრაინაში, ბალტიისპირეთის სამ სახელმწიფოში, პოლონეთში და სომხეთში.

სქოლიო
------

1. ↑  Lagidze Water soda fountain in Tbilisi, Georgia[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  Bottled Lagidze Water range.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-24. ციტირების თარიღი: 2011-06-06.
3. ↑  Lagidze water and egg cream, *New York Times*, Home and Garden section, 15 June 1988
4. ↑  The history of Lagidze water.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-24. ციტირების თარიღი: 2011-06-06.
5. ↑  Lagidze water distributors.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-04-24. ციტირების თარიღი: 2011-06-06.
**ვალერი კაციტაძე** (დ. 9 ნოემბერი, 1945, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1970 წელს დაამთავრა ალტაის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1970–1973 წლებში იყო ალტაის რაიონული საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1973–1978 წლებში მოსკოვის I სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის უროლოგიური კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1973–1978 წლებში ასპირანტი. 1979–1996 წლებში მოსკოვის ტუბერკულოზის მე–7 კლინიკური საავადმყოფოს უროლოგიური განყოფილების გამგე. 1996 წლიდან რესპუბლიკის ფტიზიატრიისა და პულმონოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ფილტვგარეშე ტუბერკულოზის განყოფილების ხელმძღვანელი. ავტორია 45 სამეცნიერო ნაშრომის, 2 გამოგონების უროლოგიისა და ფტიზიოუროლოგიის თანამედროვე პრობლემებზე.

1991 დაიცვა წელს საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „შარდსასქესო ორგანოების ტუბერკულოზით დაავადებულ ავადმყოფთა შრომის უნარიანობა."

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 143

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერი კაციტაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**დანაწილებული**, ან **დაყოფილი დიეტა** — დიეტის ერთ-ერთი სახეობა, რომლის დროსაც წონაში დაკლების მთავარ პრინციპს წარმოადგენს დღის განმავლობაში მისაღებ საკვები რაციონიდან ცილებისა და ნახშირწყლების დანაწილება და მათი ცალ-ცალკე მიღება.

დანაწილებულ დიეტას საფუძვლად დაედო ამერიკელი ექიმის დრ. ჰოვარდ ჰეის (Dr. Howard Hay) თეორია, რომლის მიხედვითაც ცილების მონელება ორგანიზმში სრულიად განსხვავებული სახით მიმდინარეობს, ვიდრე ნახშირწყლებისა. აქედან გამომდინარეობს კვების პროდუქტების მკაცრი დაყოფა-დანაწილება. დიეტის სახელიც, - დანაწილებული, ან დაყოფილი დიეტა სწორედ დრ. ჰეის ამ თეორიის მთავარ პრინციპს აღწერს.

ლიტერატურა
----------

* დანაწილებული დიეტის ერთი-ერთი სახეობა
* ზოგადი ინფორმაცია დანაწილებული დიეტის შესახებ დაარქივებული 2015-03-04 საიტზე Wayback Machine.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Michael Kindt: *Die Haysche Trennkost*
* Deutsche Gesellschaft für Ernährung: *Haysche Trennkost ist als langfristige Ernährungsform nicht zu empfehlen* im Internet Archive; aus: DGE-special 02/98 vom 21. April 1998
* Carolin Mann: *Diäten im Check: Das taugt die Trennkost*; auf stern.de, Artikel vom 22. Januar 2010.
* Magazin für gesundes Abnehmen: *Trennkost zum Abnehmen im Überblick*; auf gesundesabnehmen.at, Artikel vom 10. Juni 2010
**ადრასტეა** (ძვ. ბერძნ. Ἀδράστεια), **იუპიტერ XV** — პლანეტა იუპიტერის შიდა ბუნებრივი თანამგზავრი, მეტიდას შემდეგ სიშორით მეორე. Известна также как **Юпитер XV**.

აღმოჩენა
--------

Была обнаружена 8 июля 1979 года американскими астрономами Дэвидом Джуиттом и Эдвардом Даниэльсоном на снимках, полученных межпланетной станцией «Вояджер-2», и получила временное обозначение S/1979 J 1. В 1983 году получила официальное название в честь древнегреческой богини Адрастеи, дочери Зевса. Аппарат «Галилео» получил более качественные фотографии, но даже на них размер Адрастеи составляет всего несколько пикселей.

ორბიტა და მოძრაობა
------------------

Адрастея движется непосредственно в системе колец Юпитера и, предположительно, является для кольца источником материала. Орбита Адрастеи почти совпадает с орбитой Метиды. Она практически круглая и лежит почти в плоскости экватора Юпитера. Её радиус меньше предела Роша для жидких спутников, но, очевидно, больше предела для твёрдых, поскольку эти спутники ещё не разорвало приливными силами. Но Метида и Адрастея облетают Юпитер быстрее, чем он делает оборот вокруг своей оси, и, как следствие, приливные силы постепенно уменьшают радиус их орбит. В отдалённом будущем они, скорее всего, столкнутся с планетой.

Спутник совершает оборот вокруг Юпитера за 7 часов и 9,5 минут. Период вращения вокруг своей оси неизвестен.

Адрастея, как и другие спутники, которые движутся в пределах колец, очищают от частиц окрестности своей орбиты. Ширина очищенной зоны для Адрастеи оценивается в 70 км (что в 2,5 раза меньше, чем для Метиды).

Физические характеристики
-------------------------

Адрастея имеет размеры 20×16×14 км (средний радиус — 8,2 км). Средняя плотность оценивается как 0.90 ± 1.85 г/см3. Её масса составляет порядка 3×10−11 массы Юпитераთარგი:Нет АИ. Поверхность очень тёмная: её альбедо равно 0,05თარგი:Нет АИ. Звёздная величина составляет 18,7mთარგი:Нет АИ.
**ჯემალ კვანტალიანი** (დ. 28 მარტი, 1938, თბილისი ) — ქართველი მწვრთნელი, მეცნიერი, მხატვარი, პედაგოგი, სპორტსმენი.

1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.

ინსტიტუტში სწავლის პარალელურად მუშაობდა თბილისის სპორტის სასახლის მშენებლობაზე, ჯერ მუშად, შემდეგ მშენებელ ოსტატად. 1965 წელს დაიწყო მუშაობა თბილისის საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის" მე-4 სახელოსნოში ინჟინრად. 1967-1990 წლებში იყო თბილისის სპორტკომიტეტის სპორტულ ნაგებობათა სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. აწარმოებდა თბილისის სპორტულ ნაგებობათა აღდგენა-რეკონსტრუქციისა და ახალი ნაგებობების მშენებლობის სამუშაოებს. 1990-2004 წლებში მუშაობდა თბილისის კონტროლის პალატაში, იყო საქართველოს კონტროლის პალატის მთავარი სპეციალისტი მშენებლობის დარგში. პარალელურად, შეთავსებით, კითხულობდა ლექციებს ქართულ და რუსულ ენებზე ფიზკულტურის ტექნიკუმში და მწვრთნელთა სკოლაში, სპორტული ნაგებობების სპეციფიკისა და დაგეგმარება-მშენებლობის საკითხებზე. არის საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის სახელმწიფო კოლეჟის ლექტორი. კითხულობს ლექციებს სპორტულ ნაგებობებზე და კრივის თეორიაში. იყო ტანმოვარჯიშე და მოკრივე. არის მრავალი წიგნის ავტორი: კრივის სახელმძღვანელოს „მოკრივეს საერთო ფიზიკური და სპეციალური მომზადება", „მსოფლიოს უძველესი სპორტული ნაგებობები", „ტანვარჯიშის სათავეებთან" სადაც აღწერილია სპორტის ამ სახეობის წარმოშობისა და განვითარების საუკუნოვანი ისტორია, მონოგრაფია ცნობილ ქართველ ტანმოვარჯიშე რევაზ შარაბიძეზე. აგრძელებს მუშაობას ქართული ტანვარჯიშის ისტორიაზე.იგი თვითნასწავლი მხატვარია. მოწყობილი აქვს პერსონალური გამოფენები, როგორც თბილისში და ქუთაისში, ისე სხვა რაიონულ ცენტრებში. არის შესანიშნავი კარიკატურებისა და მეგობრული შარჟების ავტორი. 1964 წლის თბილისის „დინამოს" სსრკ ჩემპიონობა დაამშვენა მისმა მეგობრულმა კარიკატურებმა.

ჯილდოები
--------

* სპორტის ოსტატი, ტანვარჯიში
* საქართველოს სპორტის დამსახურებული მოღვაწე

ბიბლიოგრაფია
------------

* მსოფლიოს უძველესი სპორტული ნაგებობები (ავტორი). - თბილისი, 2015 გვ. 44
* მოკრივის საერთო ფიზიკური და სპეციალური მომზადება : სახელმძღვანელო (ავტორი). - თბილისი, საქ. ეროვნ. აკად. 2008 გვ. 188
* კრივი : სასწ.-მეთოდ. დამხმ. სახელმძღვ.. - თბილისი, საქ. ეროვნული აკადემია, 2006 გვ. 235

ლიტერატურა
----------

* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია. წიგნი 2. თბ. 2021 გვ. 149-150

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯემალ კვანტალიანი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგიტიძე**. |

**სიმონ კონსტანტინეს ძე გოგიტიძე** (დ. 3 (15) იანვარი, 1872, სოფ. ჭალა, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 4 მარტი, 1927, თბილისი) — პედიატრი, მეცნიერული პედიატრიის პიონერი საქართველოში; მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1904 წ.), პროფესორი (1912 წ.).

ბიოგრაფია
---------

1897 წ. დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი და იქვე დაიწყო მუშაობა ბავშვთა სნეულებების კათედრაზე. სადისერტაციო ნაშრომი ეხებოდა ქალის რძეში ცხიმის გაჩენის გზებს. 1904 წ. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში. 1909 წ. აირჩიეს კიევის უნივერსიტეტის პედიატრიის კათედრის პრივატდოცენტად, 1912 წ. – ნოვოროსიის (ოდესა) უნივერსიტეტის პედიატრიის კათედრის გამგედ. შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. 1921 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბავშვთა სნეულებების კათედრის გამგე. გოგიტიძის შრომებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ბავშვის ორგანიზმის თავისებურებებისა და ჰიგიენის შესწავლას. მათ შორისაა „ბავშვის კვება" (ტფილისი, 1927 წ.).

ლიტერატურა
----------

* *ფაღავა ი.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 63.
* *ფაღავა ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 198-199.
* *ნანეიშვილი პ*. „პროფესორი ს. გოგიტიძე, როგორც პედაგოგი", „თანამედროვე მედიცინა" N3-4, 1927
* *უგრელიძე მ.*, „პროფ. ს. გოგიტიძის შრომები", იქვე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სიმონ გოგიტიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კლემენტე გალანო** (იტალ. Clemente Galano) (დ. 1611, სორენტო, იტალია, — გ. 14 მაისი, 1666, ქ. ლვივი, ახლანდ. უკრაინა) — იტალიელი მისიონერი, თეატინელთა ორდენის ბერი.

1636 წელს მისიონერად მოავლინეს საქართველოში, სადაც რამდენიმე წელი ცხოვრობდა. მისიის ძირითადი მიზანი სომხების რომის კათოლიკური ეკლესიის წიაღში მოქცევა იყო. მოლაპარაკება ეჩმიაძინის მესვეურებთან წარუმატებლად დასრულდა და 1640 წელს გალანომ საქმიანობა გააგრძელა კონსტანტინოპოლში, საიდანაც სომხების პატრიარქის დავითის მოთხოვნით გააძევეს. რომში დაბრუნებული პატივით მიიღო პაპმა ურბან VIII-მ და „რწმენის პროპაგანდის წმინდა კონგრეგაციის" პროფესორად დანიშნა. 1663 წელს გაიგზავნა პოლონეთში და დააფუძნა კათოლიკური სასწავლებელი სომხებისთვის ლვივში. გარდაიცვალა იქვე, 1666 წელს. სომხური ეკლესიის ისტორიის შესახებ დაწერილ მის ნაშრომში არის საინტერესო ცნობები საქართველოს შესახებაც.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Consiliatio Ecclesiae Armenae cum Romana [v.] 1–3, Roma, 1650–54.
* Historia armena ecclesiatica et politica, Colonia, 1686.

ლიტერატურა
----------

* *გიორგაძე ბ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. ?.
* "Galano, Clemente", in: *The New Catholic Encyclopedia*, vol. 6 (2nd ed.), Gale, 2003, p. 50.
* Полиевктов М. А. Европейские путешественники XIII–XVIII вв. По Кавказу, Тфл. 1935.
* Tamarati M. L’ église géorgienne des origines jusqu’ à nos jours. Reproductions de monuments inédits, Roma, 1910, p. 527.
**დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრის დამაარსებელთა ძეგლი** (რუს. Памятник «Основателям крепости Димитрия Ростовского») — მემორიალური კომპლექსი დონის როსტოვის ცენტრში. აღმართულია ქალაქის დამაარსებელთა პატივსაცემად. მასზე გამოსახულნი არიან: ციხესიმაგრის მშენებლობის ხელმძღვანელი ალექსანდრ რიგელმანი, პირველი კომენდანტი ივან სომოვი, საბაჟოს მმართველი ვასილ ხასტატოვი, დონის სამხედრო ძალების ხელმძღვანელი დანილ ეფრემოვი და მისი ადიუტანტი დოლომანელი კაზაკი. მოქანდაკე ს. ოლეშნესა და არქიტექტორ ვ. ფომენკოს ნამუშევრის საზეიმო გახსნა გაიმართა 2009 წლის 15 დეკემბერს დონის როსტოვის 260 წლისთავთა დაკავშირებით. სკულპტურული კომპოზიცია დადგეს სწორედ იმ ადგილას სადაც მდებარეობდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრე.

აღწერა
------

ძეგლი არის მასიური, ბრინჯაოსაგან დამზადებული სკულპტურული კომპოზიცია, რომელიც შედგება ხუთი ფიგურისაგან. მასზე გამოსახულია ახალი ციხესიმაგრის დაარსების შესახებ განხილვის მომენტი, რითაც იწყება დონის როსტოვის ისტორია. პროექტი შესრულებულია უფრო ქალაქურ, ვიდრე ტრადიციულ სტილში. მცირე კვარცხლბეკი ოდნავ აწეულია ქუჩის დონიდან. ატამანი ეფრემოვი გამოსახულია ზარბაზანზე მჯდომარე, კაზაკს უჭირავს მოფრიალე დროშა. დანარჩენი გმირებო ოდნავ მოხრილები დგანან თორმეტ კუთხა ციხესიმაგრის რელიეფურ გეგმასთან.

ძეგლის სიუჟეტი მოსახლეობაში კრიტიკის საგანი გახდა, რადგან რეალურად ციხესიმაგრის პროექტი არასოდეს განხილულა და იგი შეიქმნა სანქტ-პეტერბურგში ინჟინერ ვედენეევის მიერ და რამდენიმეჯერ შეიცვალა, სავარაუდოდ ალექსანდრ რიგელმანის პროექტის მიხედვით. რიგელმანი დონზე გააგზავნეს, როგორც მშენებელი ინჟინერი, რომელიც ვალდებული იყო განეხორციელებინა მისი უდიდებულესობის დადგენილება ციხესიმაგრის პროექტის შესახებ და ამ დადგენილების განხილვის უფლება არავის ჰქონდა.

სქოლიო
------

1. 1 2  Памятник «Основателям крепости Димитрия Ростовского». Ростовская областная детская библиотека имени В. М. Величкиной.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-01-13. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
2. ↑  Памятник основателям крепости святого Димитрия Ростовского установят в Донской столице. Дон-ТР. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
3. ↑  Основателям крепости Дмитрия Ростовского. Памятники Дона. ციტირების თარიღი: 2017-01-19.
**გაგუთო** — განვითარებული შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ძეგლები სოფ. ნეძიხის (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) სამხრეთ-დასავლეთით, მდ. ფშავის არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. 

შემორჩენილია გეგმით ნალისებრი, კლდის ნატეხი ლოდებითა და დუღაბით ნაგები ზურგიანი კოშკის (5 X 7 მ) 3 სართული. კოშკი ნაწილობრივ დაანგრიეს ადგილობრივებმა საყოფაცხოვრებო-სამეურნეო მიზნით XX საუკუნის დამდეგს. ამ სამუშაოთა ჩატარებისას კოშკის გარშემო აღმოჩნდა ქვითკირის გალავნის, საწნახლებისა და ქვევრების ნაშთები, მოჭიქული ჭურჭლის ნამტვრევები. კოშკის აღმოსავლეთით, 150 მეტრის დაშორებით, გეგმით მართკუთხა ნაგებობის ნაშთია, მის ირგვლივ რამდენიმე სახურავჩანგრეული მიწისქვეშა აკლდამა და ქვის სამარხია. კოშკის სამხრეთით, 1,5 კმ-ზე კი ნაციხარია. წრიული ქვითკირის გალავნის შიგნით სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთია. გაგუთოს ძეგლები მნიშვნელოვან მასალას იძლევა არაგვის ხეობის საკულტო, საფორტიფიკაციო და სამეურნეო ნაგებობათა შესასწავლად.

ლიტერატურა
----------

* გვასალია ჯ. არაგვის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები, «საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული», 1975, [ტ.] 5.
* 

* *რჩეულიშვილი გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. ?.
**სურამის ბრძოლა** — ბრძოლა წითელ არმიასა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჯარებს შორის. გაიმართა 1921 წლის 4-7 მარტს დაბა სურამთან.

ბრძოლის მსვლელობა
-----------------

1921 წლის 4 მარტს წითელ არმიასა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ძალებს შორის მიმდინარე ბრძოლის პერიოდში წითელი არმიის ავანგარდული ნაწილი (3-4 ათასი კაცი) მიუახლოვდა სადგურ მიხაილოვოს, 5 მარტს კი წამოიწყო ქართული არმიის პოზიციების შტურმი. შეტევა მოიგერიეს, საღამოს კი მიხაილოვოს დამცველები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ, რის შედეგადაც უკან დაიხია წითელი არმიის ქვეითთა სამმა ბრიგადამ და კავალერიის პოლკმა. 

დემოკრატიული რესპუბლიკის ძალების აღნიშნულმა წარმატებამ თბილისში საბჭოთა არმიის მთავარსარდლობას მშვიდობიან მოლაპარაკებებზე წასვლა გადააწყვეტინა, მაგრამ 6 მარტს ღამით გენერალმა ალექსანდრე კონიაშვილმა აუხსნელი მიზეზების გამო დატოვა პოზიციები და დასავლეთის მიმართულებით დაიხია. 

გენერალი გიორგი კვინიტაძე იძულებული იყო დაეწყო უკან დახევა. 6 მარტს გაძლიერებულმა წითელი არმიის დაჯგუფებამ დაიკავა მიხაილოვო, შემდეგ კი სურამის გვირაბი. 

ამგვარად, ქართულმა არმიამ ვერ შეძლო შეეკავებინა წითელი არმიის თავდასხმა ლიხის ქედის ხაზზე.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Soviet-Georgian War and Sovietization of Georgia, II-III. 1921
**ექვსგუმბათიანი სინაგოგა** (აზერ. Altı günbəz sinaqoqu) — სინაგოგა აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონის სოფელ ყირმიზი-ქასაბაში. აგებულია XIХ საუკუნის ბოლოს. ანალოგიური სინაგოგა სტამბოლშიც მოქმედებს. სინაგოგა იყო რელიგიური მიმდევრობის ცენტრი. ამჟამად სინაგოგა გახსნილია მიღებისათვის.

ისტორია
-------

ექვსგუმბათიანი სინაგოგა აშენდა 1888 წელს გილელ ბენ ხაიმას პროექტის მიხედვით. ნაგებობა აღიმართა მთიელი ებრაელი ქვისმთლელი ჯილიადისა და მისი ამხანაგების მიერ. ნაგებობის არქიტექტურას აქვს აღმოსავლური სტილი. სინაგოგა წარმოადგენს გილგატის კვარტლის ექვსდღიანი მიგრირების სიმბოლოს სოფელ გილიადუზიდან ყუბის ხანის ჰუსეინალი ხანის ნებართვით. ნაგებობას აქვს 14 ძირითადი სარკმელი. მთავარი სამლოცველო დარბაზის კედლების სიმაღლე 7 მეტრია.

დიდი ხნის განმავლობაში ნაგებობა გამოიყენებოდა როგორც საწყობი, შემდგომ — როგორც სამკერვალო საამქრო. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ სამლოცველო სახლი დაუბრუნდა მოსახლეობას. 1995 წელს, ყირმიზი-ქასაბს გამორჩეული წარმომადგენლების, მარდახაი აბრამოვისა და სემიონ ნისანოვის ინიციატივით, დაიწყო ნაგებობის რესტავრაცია, რომელიც გაგრძელდა 2000 წლის ოქტომბრამდე. 2001 წლის 11 ოქტომბერს ყირმიზი-ქასაბის ებრაელმა მოსახლეობამ იზეიმა ექვსგუმბათიანი სინაგოგის აღდგენა. მაგრამ სრული რესტავრაცია დასრულდა 2005 წელს.

* 
* 
* 
*

სქოლიო
------

1. ↑  КАВКАЗСКИЙ ЕРУШАЛАИМ. lechaim.ru. ციტირების თარიღი: 2018-08-07.
2. 1 2  „Архитектурная достопримечательность – синагога в Красной Слободе". *STMEGI*. ციტირების თარიღი: 2018-08-07.
3. ↑  Qırmızı qəsəbə "Altı günbəz" sinaqoqu. scwra.gov.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-03-25. ციტირების თარიღი: 2018-08-07.
თავად გრუზინსკების გერბი
**გრუზინსკები** (რუს. Грузинский) — ქართველ ბაგრატიონთა მიერ რუსეთში მიღებული ტიტული, რომელიც შემდეგ მისი მფლობელების გვარად იქცა. გრუზინკის ტიტულსა და გვარს ატარებდნენ ბაგრატიონთა ორი დამოუკიდებელი შტოს წარმომადგენლები.

თავდაპირველად გრუზინსკებად იწოდებოდნენ რუსეთში ემიგრირებული ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ის შთამომავალი მუხრანელი ბაგრატიონები. ისინი სარგებლობდნენ რუსეთის იმპერიის თავადის („Князь") უფლებებით. ამ შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო მხატვარი პეტრე გრუზინსკი (გ. 1892). რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭოს 1833 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით, გრუზინსკის გვარი-ტიტული დაუმტკიცდათ ქართლ-კახეთის მეფეების ერეკლე II-ისა და გიორგი XII-ის შთამომავალ ბაგრატიონებს. მისი მფლობელები სახელმწიფო საბჭოს 1865 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით სარგებლობდნენ „უგანათლებულესი თავადის" („Светлейший князь") უფლებებით. ეს ტიტული აღემატებოდა თავადის ტიტულს. ამ შტოს შთამომავალია რეჟისორი ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკი (დ. 1950).

ლიტერატურა
----------

* გონიკაშვილი მ. ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, თბ. 1986;
* Джавахишвили Н. Грузины под российским флагом (Грузинские военные и государственные деятели на службе России в 1703–1917 гг.), Тб. 2003;
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 281.
* *ჯავახიშვილი ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**არნიკა** (ლათ. Arnica montana) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მრავლდება ველურად. ზოგიერთ ქვეყანაში ბუნების დაცვის მეთვალყურეობის ქვეშაა. არნიკა შეიცავს ეთეროვან ზეთებსა (0,1 %, უპირველეს ყოვლისა, აზულენსა და თიმოლს) და გლიკოზიდებს (იზოკვერციტრინი) ყვავილში და რიზომაში, აგრეთვე, არნიკას ფლავონს, პრესორის ნივთიერებებს, ქოლინს, ტრიმეთილამინს, ბეტაინს, ქსანტოფილებს, ლუტეინს და სხვა კაროტინაოიდულ პიგმენტებს. აქვს ანთების საწინააღმდეგო, ანტიბიოტიკური და წნევის დამწევი მოქმედება. გამოიყენება ნაყენებსა და მალამოებში. არნიკა შედის აგრეთვე, ჰომეოპათიური პრეპარატების შემადგენლობაში.

არნიკა კარგად ხარობს საკვებით ღარიბ მდელოებზე; ბუნებრივი მდელო შეიძლება გამოდგეს წინამორებდად, თუ მათზე ძლიერი განოყიერება არ მომხდარა, იტანს მზესა და ძლიერ ნალექებს. გამოცდილების მიხედვით, არნიკა საკვები ნივთიერებებით მდიდარ ნიადაგზე ან მინერალური სასუქების შეტანაზე უაღრესად მგრძნობიარედ რეაგირებს. შეიძლება ფოთოლი დაიწვას ან მთელი მცენარე მოკვდეს. ამიტომ სასუქის საჭიროება არ არსებობს.

სელექციური ჯიშები არ არსებობს. გაღივების უნარი ხშირად არ აქვს. საჭიროა თესლის საკუთარი გამრავლების მიღწევა ან სათესლე მასალის ბუნებაში შეგროვება.
უმრავლეს შემთხვევაში დარგვის შემდეგ მეორე წლიდან ყვავილის თავაკები მაისის ბოლოდან ივლისის ბოლომდე რეგულარულად იკრიფება. თესლი მომწიფებას იწყებს ივლისის შუა რიცხვებიდან. ჭიანაჭამი თავაკები გაშრობამდე უნდა გამოირჩეს. ბუნებრივი ან ხელოვნური შრობა მაქსიმუმ 42 °C ტემპერატურაზე მიმდინარეობს. თუ გაყიდვაში მოთხოვნილება სუფთა ყვავილზეა, მაშინ ყვავილის ჯამები გაშრობამდე უნდა გამოშრეს. გაშრობის პროპორცია შეადგენს 4–5:1–ს ყვავილებთან, ფესვებთან კი – 3:1. ფესვების ამოღება ხდება მიზნობრივად, ყვავილების მოპოვებიდან მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ. სავარაუდოა 30 კგ 100 მ2 მშრალი ფესვის, 5–8 კგ 100 მ2 ყვავილის თავაკების ან 3–5 კგ 100 მ2 სუფთა ყვავილის ფურცლის აღება.

გაყიდვაში არსებული Flores Arnicae c.c. mexicane arnicas სახეობა კი არ არის, არამედ Heterothea inoloides Cass-ი, რომლის ყვავილების თავაკები მექსიკაში, როგორც არნიკას, ისეთივე სამედიცინო გამოყენება აქვს, როგორც Arnica montana-ს. მოჰყავთ აგრეთვე Arnica chamissionis ssp. მას აღიარებენ იგივე ხარისხის სამკურნალო ნედლეულად (ყოფილ გდრ–ში, სსრკ–ში).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არნიკა — *Botanical.com*

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb150016838 (data)
* GND: 4296593-7
* LCCN: sh85007381
* NKC: ph579345

 |
**Bullet for My Valentine** — უელსური მეტალ-ჯგუფი ბრიჯენდიდან, ჩამოყალიბებული 1998 წელს. მასში შედიან: მეთიუ ტაკი (წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა), მაიკლ პეჯეტი (წამყვანი გიტარა, ბეკ-ვოკალი), მაიკლ თომასი (დასარტყმელი საკრავები) და ჯეიმი მათიასი (ბას-გიტარა). ჯგუფის ყოფილი წევრები არიან ბასისტები ნიკ კრენდლი და ჯეისონ ჯეიმზი.

თავდაპირველად ჯგუფს **Jeff Killed John** ერქვა. იგი ასრულებდა მეტალიკის და ნირვანას სიმღერების ქავერ ვერსიებს. მან აგრეთვე ჩაწერა ექვსი, შემდგომში გამოუცემელი სიმღერა. აქედან ორი სიმღერა მოგვიანებით გადამუშავდა Bullet for My Valentine-ისთვის. ფინანსური სირთულეების გამო კოლექტივმა სახელწოდება შეიცვალა, ისევე, როგორც მუსიკალური მიმართულება. 2002 წელს მან Sony BMG-სთან კონტრაქტი გააფორმა. ჯგუფის ჟღერადობაზე გავლენა იქონია მეტალიკის, Iron Maiden-ის და Slayer-ის შემოქმედება. დღეს Bullet for My Valentine ითვლება კარდიფის მუსიკალური სცენის ნაწილად.

ჯგუფის სადებიუტო სტუდიური ალბომი *The Poison* ბრიტანეთში 2005 წლის 3 ოქტომბერს გამოვიდა, ხოლო აშშ-ში, ვალენტინობაზე, 2006 წლის 14 თებერვალს. იგი *Billboard* 200-ის 128-ე პოზიციაზე მოხვდა. RIAA-სგან ალბომმა ოქროს სტატუსი მიიღო. ჯგუფი გამოვიდა Download Festival-ზე და *Kerrang!* XXV-ზე, აგრეთვე გამართა ტურნე Rob Zombie-სტან. ჯგუფის მეორე სტუდიური ალბომი *Scream Aim Fire* გამოვიდა 2008 წლის 29 იანვარს და მოხვდა *Billboard* 200-ის პირველ პოზიციაზე. მესამე ალბომი, *Fever*, გამოვიდა 2010 წლის 26 აპრილს და Billboard-ში მესამე ადგილზე მოხვდა. 2013 წლის 8 თებერვალს გამოვიდა ჯგუფის მეოთხე სტუდიური ალბომი, *Temper Temper*, *Billboard 200*-ში სადებიუტო მე-13 ადგილით. აშშ-ში გაყიდულია Bullet for My Valentine-ის მილიონი, ხოლო მსოფლიოში - 5 მილიონზე მეტი ალბომი. იგი *Kerrang! Awards*-ის ყველაზე წარმატებული ბრიტანული ჯგუფია, მიღებული სამი ჯილდოთი.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: Bullet for My Valentine-ის დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *The Poison* (2005)
* *Scream Aim Fire* (2008)
* *Fever* (2010)
* *Temper Temper* (2013)
* *Venom* (2015)
* *Gravity* (2018)
* *Bullet for My Valentine* (2021)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Pre-Order "Temper Temper". *The Official Bullet For My Valentine Website*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-09. ციტირების თარიღი: 2015-11-20.
2. ↑  Rock Titans Bullet For My Valentine to Release New Track ‘Temper’. Rockmusicreport.com (2012-10-19). ციტირების თარიღი: 2015-08-14.
**მადავი ალ-რაშიდი** ( არაბ. مضاوي الرشيد დ. 1962 წლის ოქტომბერი) — სოციალური ანთროპოლოგიის პროფესორი საუდის არაბეთიდან. ალ-რაშიდი მუშაობდა ლონდონის კინგსის კოლეჯის თეოლოგიისა და რელიგიური კვლევების კათედრაზე, იყო მოწვეული პროფესორი ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერების სკოლის ახლო აღმოსავლეთის ცენტრში. პერიოდულად კითხულობს ლექციებს შეერთებულ შტატებში, ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში. მადავი არ-რაშიდი არის ჯებელ შამარის საამიროს უკანასკნელი პრინცის მუჰამედ იბნ ტალალ არ-რაშიდის შვილიშვილი. იგი რამდენიმე წიგნისა და პუბლიკაციის ავტორია. წერს სტატიებს აკადემიური ჟურნალებისთვის არაბეთის ნახევარკუნძულზე, არაბთა მიგრაციაზე, გლობალიზაციაზე, გენდერზე და რელიგიურ ტრანსნაციონალიზმზე. 2016 წლიდან ის არის მოწვეული მკვლევარი პროფესორი სინგაპურის ეროვნული უნივერსიტეტის ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტში. საკმაოდ აქტიურია Twitter- ზე.

ბიოგრაფია
---------

მადავი არ-რაშიდი დაიბადა პარიზში. მისი მამა საუდის არაბეთის ემირების არ რაშიდის დინასტიას ეკუთვნის, ხოლო დედა ლიბანელია. მისი დაბადებიდან მალევე ოჯახი გადავიდა საუდის არაბეთში, სადაც მადავი გაიზარდა. 

1975 წელს საუდის არაბეთის მეფე ფეისალი მოკლა მისმა ძმისშვილმა ფეისალ იბნ მუსაიდმა. იბნ მუსაიდის დედა მადავი ალ-რაშიდის მამის და იყო და საუდის არაბეთის მთავრობამ არ-რაშიდის ოჯახი მკვლელობის თანამონაწილეობაში დაადანაშაულა. შემდგომმა გამოძიებამ დაადგინა, რომ ეს სიმართლეს არ შეესაბამებოდა, მაგრამ 1975 წელს მისი ოჯახი გადავიდა საცხოვრებლად ლიბანში, სადაც მადავი არ-რაშიდმა მიიღო ბაკალავრის ხარისხი 1981 წელს. შემდეგ მან დაიწყო ანთროპოლოგიისა და სოციოლოგიის შესწავლა ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში. 

1982 წელს ისრაელი შეიჭრა ლიბანის ტერიტორიაზე. არ-რაშიდი იძულებული გახდა კვლავ შეეცვალა საცხოვრებელი თავისი ნების საწინააღმდეგოდ და წავიდა ბრიტანეთში, ჯერ სალფორდის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი კემბრიჯის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ერნესტ გელნერის ხელმძღვანელობით დოქტორის ხარისხის მფლობელი გახდა. 

2005 წელს, მას შემდეგ, რაც გამოვიდა ალ-ჯაზირას ტელეარხზე და გააკრიტიკა საუდის არაბეთის მთავრობა, რიადის პროვინციის მაშინდელმა გუბერნატორმა მუჰამედ იბნ სალმანმა დაურეკა მადავის მამას და განუცხადა, რომ ტელევიზიით გამოსვლისთვის სასჯელის სახით მადავის ჩამოერთმეოდა საუდის არაბეთის მოქალაქეობა.  .

სქოლიო
------

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #141185384 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
2. ↑  Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q96071920'></a>
3. ↑  Bibliografie dějin Českých zemí — 1905.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63411600'></a>
4. ↑  MAK<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105192847'></a>
5. ↑  Czech National Authority Database<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
6. 1 2 3  De‐exoticizing Saudi Arabia with Madawi Al‐Rasheed, 03 December 2019, Maha Abdelrahman, Archive
7. al-Rasheed, Madawi.  (2012-09-10) موقع الدكتورة مضاوي الرشيد ar.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-16. ციტირების თარიღი: 2012-09-16.