recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნიკოლოზ იაკობის ძე ავალიშვილი** (დ. 4 ივლისი, 1844, საგარეჯო ― გ. 17 სექტემბერი, 1929) — ქართველი ჟურნალისტი, მთარგმნელი, მწერალი და თეატრალური მოღვაწე, ქართული დრამატული საზოგადოების წევრი.

ბიოგრაფია
---------

მისი მამა — იაკობ ავალიშვილი მღვდელი იყო, მოღვაწეობდა ქალაქ ერევანში, იქვე გარდაიცვალა მალარიით 1849 წელს. დაობლებული პატარა ნიკოს აღზრდა მისმა ახლადდაქვრივებულმა დამ ითავა. მანვე შეასწავლა რუსული წერა-კითხვა და ანგარიში. 1850 წელს მთელი ოჯახი თბილისში გადმოსახლდა მამის ძმასთან საცხოვრებლად.

მალე მამა მოუკვდა და მთელი ოჯახი უფროსი ძმის საზრუნავი შეიქმნა. 8 წლისა თბილისის სასულიერო სასწავლებელში მიაბარეს მეორე კლასში. პატარა ნიკომ კარგად იცოდა რუსული ენა და ყველა კლასში თითო წელი სწავლობდა 2 წლის მაგივრად. სემინარიის უკანასკნელ კლასშიც მხოლოდ ერთი წელი დაჰყო. 1862 წელს მოსკოვში გაგზავნეს უნივერსიტეტში შესასვლელად. გარემოება შეიცვალა და იძულებული გახდა იქიდან 1866 წელს დაბრუნებულიყო სწავლადაუსრულებელი.

ნიკო ავალიშვილი მოსკოვში რვა თვე ფრანგის ოჯახში ცხოვრობდა. კარგად შეისწავლა ფრანგული წერა-კითხვა. მთელ დროს წიგნების კითხვაში ატარებდა, წაკითხულ ნაწარმოებებს ქართულად თარგმნიდა. მოსკოვში ძალიან დაუახლოვდა აკაკი წერეთელს. გადაუწყვეტია, მისი მატერიალური დახმარებით დაეარსებინა სტამბა, სადაც ქართულ წიგნებს დაბეჭდავდა. აქვე ქართველი სტუდენტები იმუშავებდნენ და საცხოვრებელ სახსრებს მოიპოვებდნენ. სტამბის დაარსების პროექტი დაიწერა, აკაკიმ ფინანსურად დიდი დახმარება გაიღო, მაგრამ განზრახვა ვერ შეასრულეს. ნიკო ავალიშვილს თბილისში დაბრუნება მოუხდა. 1869-1872 წლებში რედაქტორობდა ჟურნალ „მნათობს", თანამშრომლობდა ჟურნალ „დროებაში" მისი თხზულებები იბეჭდებოდა „ცისკარში", „მნათობსა" და „ივერიაში". 1870 წელს განახლებული ქართული თეატრის ერთ-ერთი მესვეური იყო. 1893 წელს აირჩიეს ქართული დრამატული საზოგადოების წევრად.

ნიკო ავალიშვილი სოფლის ხალხის საკეთილდღეოდაც მოღვაწეობდა. საგარეჯოს ხალხს გულშემატკივრობდა. დიდი დახმარება გაუწია სიღნაღიდან თბილისამდე შოსეს შეკეთებას. საგარეჯოში მცხოვრებლებთან მოლაპარაკებით 1877 წელს გაიხსნა კოოპერატივი „ივრის დამზოგველი ამხანაგობა". იგი კომიტეტის თავმჯდომარე იყო.

ლიტერატურა
----------

* *ცაიშვილი სოლ*. ნიკო ავალიშვილი, თბ. 1955;
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი: 1801-1952: ტ.1, გვ. 85. თბ. 2018 წელი
* *ხუციშვილი ს.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 115.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნიკოლოზ ავალიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ნიკოლოზ ავალიშვილი — Georgian Nobility
* ნიკოლოზ ავალიშვილი დაარქივებული 2019-09-06 საიტზე Wayback Machine. — კვირის პალიტრა
ყარახატაელების სახელმწიფო 1200 წელს.
**ყარახატაელების სახელმწიფო** — ფეოდალური სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში (დაახლ. 1140-1213 წწ.). დედაქალაქი - ხუსიორდო (ბალასაღუნი) მდინარე ჩუზე. დააარსა კიდანების (მონღოლური ჯგუფის ხალხი) იმპერიის ტომთა კავშირის მეთაურმა - ელიუი დაშიმ, რომელმაც 1124 წელს მიიღო გურხანის ტიტული. 1125 წელს ჯურჯენების მიერ კიდანის იმპერიის განადგურების შემდეგ ელიუი დაში თავის მომხრეთა ჯგუფთან ერთად გაიქცა ჩრდილოეთში. აქ ადრე დასახლებული კიდანების დახმარებით დაიპყრო მთელი თურქესტანი და 1141 წელს იმპერატორი გახდა. გურხანებმა კიდანების ფულის ნიმუშის მიხედვით თავისი ფულიც გამოუშვეს, მაგრამ მხარის ეკონომიკასა და საშინაო ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა ვერ მოახდინეს, ისინი ვასალებისაგან (ბალხი, ხვარაზმი, გაოჩანი და სხვა) ხარკის აღებით კმაყოფილდებოდნენ. ყარახატაელების სახელმწიფოს ორჯერ მართავდა ქალი. სახანოს ეკავა ტერიტორია ამუდარია და ბალხაშის ტბიდან - კუნლუნი და მთიან ბეიშანამდე. 1218 წელს მას ჩინგიზ-ყაენი დაეუფლა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 630.
**ანტიოქიელი ბერძნები** — ეთნიკური ბერძნების ჯგუფი, რომლებიც არიან ანტიოქიის ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესიის მრევლი, ასევე ბერძენი კათოლიკე ქრისტიანები, რომლებიც ცხოვრობენ სირიაში, ლიბანში, და დღევანდელი თურქეთის პროვინცია ჰატაიში, რომელიც მოიცავს ანტიოქიის ძველ ქალაქს, ანუ დღევანდელი დღის ანტაკიას. მათი შთამომავლები აგრეთვე არიან ახლო აღმოსავლეთსა და ამერიკაში. თემს აქვს ხანგრძლივი მემკვიდრეობა, რომელიც მოითვლის ანტიოქიის დაარსებას 323წ ძ. წ. სელევკოს I ნიკატორის მიერ ალექსანდრე მაკედონელის მიერ აზიის დაპყრობის დროს.

ანტიოქიელი ბერძნების უმრავლესობა წარმოადგენს ადრეულ მაკედონიელ ახალმოსახლეებს, რომაული ხანის ბერძნებს, ბიზანტიელ ბერძნებს (რუმები), ელენიზირებულ იუდეველ-ქრისტიანებს და სირიელებს. ზოგიერთი იმ არამეელ ახალმოსახლეთაგან საუბრობდა სირიულად და ღვთისმსახურებას ასრულებდა ძველ სირიულ არამეულზე. რაც არაბული ენა გახდა ძირითადი ენა, ლავანტში უმრავლესობა გახდა არაბულ ენოვანი ქრისტიანი და უმთავრესად საუბრობს ლევანტურ არაბულზე. ბევრი აგრეთვე საუბრობს ბერძნულად და თურქულად.

ისტორია
-------

ისტორიულად ოსმალო ხელისუფლების მიერ ისინი ითვლებოდნენ რუმის მილეთის ნაწილად. XX საუკუნის დასაწყისში თემს ახასიათებდა ემიგრაციის მძლავრი ტენდენცია. როდესაც ალექსანდრეტას სანჯაყი იმ ხანად წარმოადგენდა სირიის ნაწილს, ბერძნები არ იყვნენ 1923 წლის მოსახლეობის გაცვლის სუბიექტები. როდესაც 1939 წელს თურქეთმა მოახდინა ჰატაის პროვინციის ანექსია, ბევრი წავიდა ემიგრაციაში სირიაში და ლიბანში. 1960-იანი წლებიდან იმიგრაციის ახალმა ტალღამ გამორიყა ანტიოქიელი ბერძნები დასავლეთის ქვეყნებში.

საეკლესიო ტრადიციები და ფოლკლორი
--------------------------------

ზოგიერთი ძველი ბერძნული სინაგოგის სამღვდელო წესები და ჰიმნები, რომლებიც წარმოდგენილია ანტიოქიაში ნაწილობრივ შემორჩა დღევანდელ დღეს ღვთისმსახურებაში მელქიტი და ბერძენ მართლმადიდებელ მრევს შორის თურქეთის სამხრეთ პროვინცია ჰატაიში, სირიაში, ლიბანში და წმინდა მიწაზე.

მოსახლეობა
----------

1895 წელს ანტიოქიის საპატრიარქოს მონაცემებით 50000 ბერძენი ცხოვრობდა ალექსანდრეტას სანჯაყში, 1930-იან წლწბში 30000. 1995 წელს მათი მთლიანი რაოდენობა მოიცავდა 10000. მაგრამ ბერძენ მართლმადიდებელთა და ბერძენ კათოლიკეთა უმრავლესობა, ცნობილი როგორც ჩრდილოეთ მენას მელქიტები ან რუმები შეუძლიათ მოიკვლიონ თავიანთ ეთნოკულტურული წარსულის ბერძენი და მაკედონიელი ახალმოსახლეებისაგან და ელინიზირებული იუდეველი ქრისტიანებისაგან ძირითადში შემქმნელები ანტიოქიელი ბერძნების დასახლებებისა კილიკიაში და ჩრდილოდასვლეთ სირიაში. თუკი დავითვლით შემორჩენილ უმცირესობებს თურქეთის ჰატაის პროვინციაში და მაგათ ნათესავებს სათვისტომოში, არის დაახლოებით 1.8 მილიონი ანტიოქიელი ბერძენ-მელქიტი ქრისტიანები მცხოვრები ჩრდილოეთ მენაში, შეერთებულ შტატებში, კანადაში და ლათინურ ამერიკაში დღესდღეობით.

მდებარეობა
----------

გარკვეული რაოდენობა თურქეთის ანტიოქიელი ბერძნებისა ცხოვრობენ სტამბოლში. ისინი ასევე კონცეტრირებული არიან ისკანდერუნში, სამანდაგში და ალთინოზუში ჰატაიში. აგრეთვე არის ჯგუფი მერსინში. 2005 წელს ალთინოზუში იყო მუსლიმებთან ჯგუფური ძალადობის შემთხვევა. მოვლენების სავარაუდო ნაპერწკალი გახდა მუსლიმი დალაქის მიერ ქრისტიანი გოგოს სექსუალური შეწუხება.

სქოლიო
------

1. ↑  Peter Alford Andrews, Ethnic Groups in the Republic of Turkey, Dr. Ludwig Reichert Verlag, 1989, ISBN 3-89500-297-6
2. ↑   დაარქივებული 2011-08-30 საიტზე Wayback Machine.  by Marios D. Dikaiakos
3. ↑
ნელი ფურტადო
**ნელი კიმ ფურტადო** (Nelly Furtado; დ. 2 დეკემბერი, 1978) — პორტუგალიური წარმოშობის კანადელი მომღერალი, კომპოზიტორი, ჩანაწერების პროდიუსერი და ინსტრუმენტალისტი.

ფურტადო ხალხისთვის ცნობილი 2000 წელს გამოშვებული სადებიუტო ალბომ *Whoa, Nelly!*-ით და გრემის მფლობელი სიმღერით I'm Like a Bird გახდა. შვილის გაჩენის და კომერციულად ნაკლებად წარმატებული ალბომის *Folklore* (2003) გამოშვების შემდეგ, ის სალიდერო პოზიციებს 2006 წელს ალბომის *Loose* გამოშვებით უბრუნდება, რასაც თან სდევს ჰიტი სინგლები Promiscuous ,Maneater, Say It Right, და All Good Things (Come to an End).

ნელი ფურტადო ცნობილია თავისი ექსპერიმენტებით სხვადასხვა ინსტრუმენტების, ჟანრების, ენების და ვოკალური სტილების გამოყენებით. ეს მრავალფეროვნება მისი სხვადასხვა კულტურებით დაინტერესებით და მრავალფეროვანი მუსიკალური გემოვნებიდან გამომდინარეობს.

ბიოგრაფია
---------

ადრეული წლები
-------------

ნელი ფურტადო დაიბადა ვიქტორიაში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში აზორესიდან (პორტუგალია) იმიგრირებული მარია მანუელა და ანტონიო ხოსე ფურტადოს ოჯახში. მას სახელი საბჭოთა ტანმოვარჯიშის, ნელი კიმის, პატივსაცემად დაარქვეს. ნელი კათოლიკურ ოჯახში იზრდებოდა და პირველად ოთხი წლის ასაკში დედასთან ერთად ეკლესიაში იმღერა პორტუგალიის დღეზე. მიუხედავად იმისა, რომ იგი თავის რელიგიურ მრწამსში ბოლომდე გარკვეული არაა, მას მაინც სჯერა ღმერთის, ათი მცნების და შვიდი მომაკვდინებელი ცოდვის. ინსტრუმენტებზე დაკვრა ცხრა წლისამ დაიწყო, ადრეულ წლებში ტრომბონზე დაუკელეკეზე დაკვრა ისწავლა, ხოლო მოგვიანებით გიტარასა და კლავიშს დაეუფლა. თორმეტი წლისამ სიმღერების დაწერა დაიწყო, და თინეიჯერობის დროს პორტუგალიურ სამარშო ბენდში გამოდიოდა.

პირველი მუსიკოსები, ვისთანაც ნელის შეხება ჰქონდა ანდერგრაუნდ რეპერები და დიჯეები იყვნენ. ზაფხულში, მეთერთმეტე კლასის ბოლოს ტორონტოში ვიზიტისას, ფურტადო ტალის ნიუკირკს შეხვდა, რომელიც ჰიპ ჰოპ ჯგუფ Crazy Cheese-ის წევრი იყო. მან თავისი ვოკალი დაურთო ჯგუფის 1996 წლის ალბომში, *Join the Ranks*, შესულ ტრეკს Waitin' 4 the Streets.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: ნელი ფურტადოს დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *Whoa, Nelly!* (2000)
* *Folklore* (2003)
* *Loose* (2006)
* *Mi Plan* (2009)
* *The Spirit Indestructible* (2012)
* *The Ride* (2017)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ნელი ფურტადო***

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* Nelly Furtado — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
| ბიოგრაფია | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |

  


|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 2104476
* BNF: cb14041997g (data)
* GND: 135207541
* ISNI: 0000 0003 7431 1138
* LCCN: no2002006842
* MusicBrainz: 13655113-cd16-4b43-9dca-cadbbf26ee05
* NKC: js20060804032
* NLP: A37343634
* NTA: 238519430
* RERO: 02-A008718134
* The SBN id UBOV575931 is not valid.
* SUDOC: 161777074
* Trove: 1476653
* VIAF: 84252722
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 84252722

 |
**მლოცველის ხელი** — მლოცველის ხელის სინდრომი ვლინდება იდაყვისა და წინამხრის ნერვზე ხანგრძლივი ზეწოლის ან ტრავმის შედეგად.

ტერმინი *მლოცველის ხელი* შეესაბამება საშუალო ნერვის დაზიანებას, თუმცა, პაციენტებს საშუალო ნერვის პრობლემებით შეუძლიათ ყველა თითის მოხრა, გარდა საჩვენებლისა. საჩვენებელი თითის მოხრა შესაძლებელია მეტაკარპაფალანგურ სახსარში მაშინ, როდესაც იდაყვის ნერვის მიერ ინერვაციაა. საჩვენებელი თითი არ იხრება აროქსიმალ და დისტალურ ფალანგთშორის სახსარში, რაც გამოიყურება როგორც გაშვერილი თითი. *გაშვერილი თითი* არის უკეთესი ტერმინი ამ მდგომარეობის ამოსაცნობად. შუათითის მოხრა ხდება flexor digitorum profunds მყესებს შორის არსებული კავშირის შედეგად. flexor digitorum profunds — წინამხრის კუნთია, რომელიც თითების მოხრაში მონაწილეობს.

სქოლიო
------

1. ↑  Image of Hand of benediction. Stanford Medicine.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 იანვარი 2017. ციტირების თარიღი: 28 May 2017.
2. ↑  The Hand Examination | Stanford Medicine 25 en. Stanford Medicine. ციტირების თარიღი: 28 May 2017.
3. ↑  Schreuders, T. A. R. (2011-12-14). „The quadriga phenomenon: a review and clinical relevance". *Journal of Hand Surgery (European Volume)* (ინგლისური). **37** (6): 513–522. doi:10.1177/1753193411430810. PMID 22170246.
**მკვდრების დასი** — სერიალის *ტიფლისი* პირველი ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 2014 წლის 24 ოქტომბერს.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
პირველ სერიაში ავტორები გვაცნობენ დანაშაულის ძირითად ფაქტებს, ისტორიის ძირითად მონაწილე გმირებსა და სოციალურ ფენებს. XIX საუკუნის ტიფლისის `გაცოცხლებული სურათები", რამდენიმე შრისგან შედგება. ეს არის `ამბავი პერიფერიიდან", სადაც, ძირითადად, ტყეში გავარდნილი ყაჩაღების შესახებ მოგვითხრობენ, ინტელიგენცია, რომელიც იყოფა ორ შრედ: პატრიოტები და დამნაშავეები, გამოძიების პროცესი, რომელშიც ორი მეძებარი და ჟურნალისტია ჩართული. XIX საუკუნის მეორე ნახევრის საქართველოს ცხოვრების ყოფითი დეტალები, დაძაბული სოციალურ-პოლიტიკური ფონი, სიუჟეტში არსებული მოტივები ამბის გაშლის მრავალფეროვან შესაძლებლობას იძლევა. გამოცანა, ტრაგედია, ინტრიგა, ბუნდოვანება, მოვლენებში მონაწილე პირების მრავალფეროვნება, საზოგადოების ფართე სპექტრი, რაც ფაქტობრივად, იმდროინდელი საქართველოს სრულიად ახლებურ სახეს ქმნის. გამოსახულება, აშკარად სცილდება ტრადიციული სერიალებისთვის დამახასიათებელ ესთეტიკას, იგრძნობა ეპოქის ერთიანი სტილი: ევროპული და კავკასიური. ავტორები ამ ნიშნებით ხაზს უსვავენ ქართული კულტურის თავისებურებას და განსაკუთრებით, თბილისის კოლორიტს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* The Troupe of the Dead — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* მკვდრების დასი
**ოპიზის სიგელი**, ასევე **ოპიზართა სიგელი** — ძველი ქართული სამართლის მნიშვნელოვანი ძეგლი და წყარო, თარიღდება 1027-1072 წლებით, შედგენილია საქართველოს მეფის, ბაგრატ IV-ის მმართველობის პერიოდში. სიგელი თავისი შინაარსით სასამართლოს გადაწყვეტილებაა, რომელიც ორი მონასტრის — ოპიზისა და მიჯნაძორის დავას ეხება მამულების შესახებ. რადგანაც საქმე მონასტრებს შორის სადავო საკითხს ეხება, სასამართლო პროცესი დიდად მნიშვნელოვანია და საქმე უშუალოდ მეფის თავმჯდომარეობით ირჩევა. ძეგლი ქართული სამართლის ისტორიის მრავალ საკითხს არკვევს. როგორც სიგელის შინაარსიდან ჩანს, სასამართლო ორ მონასტერს შორის მაზავებლის ფუნქციას ასრულებს. ძეგლში წარმოჩენილია სასამართლო პროცესში მხარეების უფლება–მოვალეობანი, მტკიცების საშუალებები და სხვა. მოცემულია ასევე მეფის დომენის სამართლებრივი რეჟიმის დახასიათება. მნიშვნელოვანია, რომ სიგელში დამოწმებულია სამართლის სპეციალისტების მონაწილეობა სასამართლო პროცესში და სხვა[1].

ოპიზის სიგელი აღმოაჩინა დ. ფურცელაძემ, რომელმაც გამოსცა მისი თარგმანი რუსულ ენაზე[2]. დ. ფურცელაზის თარგმანი ზოგიერთი უმნიშვნელო ცვლილებით მოყვანილი აქვს მ. ჯანაშვილს თავის ნაშრომში[3]. ძეგლი უფრო ზუსტად თარგმნა დ. ბაქრაძემ[4].

სათანადო კომენტარებით სიგელი გამოსცა ექვთიმე თაყაიშვილმა[5]. იგივე სიგელი გამოაქვეყნეს აკაკი შანიძემ[6] და ი. დოლიძემ[7]. ივანე სურგულაძეს ოპიზის სიგელი განხილული აქვს საქართველოს სახელმწიფოსა და ისამართლის ისტორიისადმი მიძღვნილ შრომებში[8].

ლიტერატურა
----------

* ივ. სურგულაძე, ქართული სამართლის ისტორიის ნარკვევები, თბილისი, 2000

სქოლიო
------

1. ↑  ივ. სურგულაძე, ქართული სამართლის ისტორიის ნარკვევები, თბილისი, 2000, გვ. 20
2. ↑  Д. Пүрцеладзе, Церковные гүджары, с. 120–121
3. ↑  М. Джанашвили, Царица Тамара. с. 80–81
4. ↑  Д. Бакрадзе, Статьи по истории и древности Грузии. Приложение к IV тому запис импер. Академии наук. № 1. СПБ. 1887 г, с. 20-30
5. ↑  საქართველოს სიძველენი, ტ II. 1909, გვ. 2–5
6. ↑  ა. შანიძე, ძველი ქართული ქრესტომათია, 1935, გვ. 93–94
7. ↑  ი. დოლიძე, ქართული სამართლის ძეგლები, II, 1955, გვ. 8–9
8. ↑  ივ. სურგულაძე, საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, 1952, გვ. 54–58
**ნერსიანიდები** ან **ნერსიანი** – ადრეული შუა საუკუნეების ქართული საბატონო ოჯახი. ასპარეზზე ჩნდებიან V საუკუნის ბოლოს, ქართლის მეფის, ვახტანგ I-ის მეფობის დროს (დაახ. 447–522), ისინი VIII საუკუნეში ფიგურირებენ როგორც შიდა ქართლის ერისთავები და ორჯერ მიაღწიეს, ადარნასე III-ის და მისი ძის, ნერსეს სახით, ქართლის ერისმთავრის (ერისთავი) ტიტულს დაახ. 748 და 779/80 წლებში. პირველი ადამიანი, დაკავებული ამ პოსტზე, ადარნასე, ამას გარდა ატარებდა, კურაპალატის უმაღლეს ბიზანტიურ ტიტულს.[1]

ოჯახი დაკავშირებულ იქნა წამყვან ქართულ საბატონო ოჯახთან, გუარამიდებთან, გუარამიდი გუარამ III-ის ძის ადარნასეს ასულზე ქორწინების გზით. მეორე მმართველი, ნერსიანი უფლისწული ნერსე, არაბებისგან იქნა ტახტიდან გადაყენებული, და მისი თანამდებობა გადაეცა მის დისწულს, სტეფანოზ III-ს (ერისმთავარი 779/780-786 წლებში).[2]

სქოლიო
------

1. ↑  Toumanoff, Cyril, "Introduction to Christian Caucasian History (The Formative Centuries, IV–VIIIth)." *Tradito* 15 (1959): 95.
2. ↑  Rapp, Stephen H. (2003), *Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts*, p. 375. Peeters Bvba ISBN 90-429-1318-5.
**ფაივ პოინტსი** (ინგლ. Five Points ან The Five Points - ხუთი წერტილი), ყბადაღებული ღატაკთა უბანი, რომელიც მდებარეობდა ენთონის (ამჟ. უორზი), ორენჯის (ამჟ. ბაქსტერი), მალბერის (იგივე), კროსის (ამჟ. მოსკოს ქუჩა) და ლიტლ-უოტერისა (ამჟ. არ არსებობს) და საზოგადოებრივი პარკი "პერედაიზ სქუეარ"-ის გადაკვეთაზე, მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი, აშშ. სახელი "ფაივ პოინტსი" მომდინარეობს ამ გადაკვეთის ხუთი კუთხიდან. ეს უბანი ზედმიწევნით არის აღწერილი ჰერბერტ ეშბერის 1928 წლის წიგნში "ნიუ-იორკის ბანდები" (The Gangs of New York). 1970-იან წლებში ამ წიგნმა რეჟისორი მარტინ სკორსეზე შთააგონა ფილმის გადაღება, რომელშიც მოქმედება პოინტსში მიმდინარეობს, რისი განხორციელება მან 2002 წელს შეძლო. ფილმი ამავე სახელწოდებით „Gangs of New York" გამოვიდა.


|  |  |
| --- | --- |
| ამერიკის შეერთებული შტატები | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მანჰეტენის უბნები (ნიუ-იორკი) |
| --- |
|  |
| 
* ალფაბეტ სიტი
* ანსონია
* ბატერი პარკ სიტი
* ბოვერი
* ჩელსი
* ჩაინატაუნი
* დაიმონდ დისტრიქტი
* ისტ ვილიჯი
* ფაინენშალ დისტრიქტი
* ფლატირონ დისტრიქტი
* გარმენტ დისტრიქტი
* გრამერსი
* გრინვიჩ ვილიჯი
* ჰამილტონ ჰაიტსი
* ჰარლემი
* ჰელზ-კიჩენი
* ჰადსონ ჰაიტსი
* ინვუდი
* კიპს ბეი
* კორიათაუნი
* ლიტლ იტალი
* ქვემო ისტ-საიდი
* ქვემო მანჰეტენი
* მანჰეტენვილი
* მარბლ ჰილი
* მიდთაუნი
* მიტპაკინგ დისტრიქტი
* მორნინგსაიდ ჰაიტსი
* მიურეი ჰილი
* ნომადი
* ნოჰო
* ნოლიტა
* რუზველტ აილენდი
* სოჰო
* ესპანური ჰარლემი
* სტაივესან ტაუნი
* ტენდერლოინი
* ტაიმს-სქვერი
* ტრაიბეკა
* ტარტლ ბეი
* ზემო ისტ-საიდი
* ზემო ვესტ-საიდი
* ვაშინგტონ ჰაიტსი
* ვესტ ვილიჯი
* იორკვილი
 |

 |
**ფაინა ჭელიძე** (დ. 4 სექტემბერი, 1939) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და მხატვარი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1939 წლის 4 სექტემბერს. 1964 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 

ილია დოიაშვილთან ერთად მუშაობდა „ქართული ფილმის" მულტგაერთიანებაში. 

გააფორმა ნახატი ფილმი „კაცი და ლომი" (მ. ლავრაშვილი, 1969), დამდგმელი მხატვარია მისივე ფილმებისა: „ჩიბუხი" (1975), „ბუმბული" (1977), „ოპტიმისტური მინიატურა" (1978), „ღამურა" (1981), „ორი გოჯი მიწა" (1987), „მორიელი" (1990), „ანი, ბანი და სხვანი" (1989) და სხვა. 

2006 წლიდან პედაგოგად მუშაობს თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 

მიღებული აქვს სპეციალური დიპლომი ანიმაციური ფილმების ფესტივალზე (ესპანეთი, სან-სებასტიანი) და პრიზი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის საბჭოთა ანიმაციური ფილმების საკავშირო ფესტივალზე (ესტონეთი, ტალინი).

ლიტერატურა
----------

* ქართული კინო, 1896-2011, გვ. 213, თბ. 2011.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ფაინა ჭელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ფაინა ჭელიძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
**ალი-საბიე** (არაბ. علي صبيح, ფრანგ. *Ali Sabieh*) — ჯიბუტის სიდიდით მეორე ქალაქი. იგი მდებარეობს დაახლოებით 75 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ ჯიბუტიდან და 10 კმ-ში ჩრდილოეთით ეთიოპიის საზღვრიდან. ის განლაგებულია გრანიტის მთებით ყოველი მხრიდან გარშემორტყმულ ფართო ველზე. ქალაქს ემსახურება ადის-აბება — ჯიბუტის რკინიგზის სადგური.

ისტორია
-------

ალი-საბიეს დასახლება მოიცავს რამდენიმე საუკუნეს. შუა საუკუნეებში იმყოფებოდა იფატის და ადალის სასულთნოების ხელისუფლების ქვეშ. ძველი ლეგენდის თანახმად, ქალაქის თანამედროვე ტერიტორია დაფარული იყო ხეებით და ბუჩქნარით. ქალაქ ზეილასკენ მიმავალი მომთაბარე მოგზაურები აქ ჩერდებოდნენ წყლის დასალევად. 1894 წელს, ისას ხალხის მმართველ სომალელ სულთნებთან რამდენიმე შეთანხმებებზე ხელმოწერის შემდეგ საფრანგეთმა დაამყარა პროტექტორატი რეგიონზე, რომელსაც დაერქვა საფრანგეთის სომალი.

1942 წლის დეკემბერში ბრიტანეთის არმია შეიჭრა საფრანგეთის სომალის ტერიტორიაზე და დაახლოებით 2000 ჯარისკაცით ბრიტანეთის და საფრანგეთის ჯარმა დაიკავა ქალაქი. 1977—1978 წლებში ოგადენში ომის დამთავრების შემდეგ, ალი-საბიეში, ქალაქ დიკილისთან ერთად, შემოვიდა ეთიოპიიდან დევნილი დაახლოებით 8000 ისას ტომის ხალხი.

გეოგრაფია
---------

ალი-საბიე მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთი ნაწილის ხეობაში. ქალაქი იმყოფება მთიანი ადგილის ჩაკეტილ ხეობაში. ის იმყოფება ზღვის დონიდან 756 მეტრ სიმაღლეზე. ამ სიმაღლის შედეგად ქალაქში და მის შემოგარენში გაცილებით უფრო რბილი კლიმატია, ვიდრე ჯიბუტის სანაპირო ზონის ქალაქებში, სადაც ამინდი ჩვეულებრივ ცხელია.

დემოგრაფია
----------

2012 წელს ალი-საბიეს მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა დაახლოებით 24 456 ადამიანს, რომელთაგან უმრავლესობას შეადგენენ ისას ხალხის წარმომადგენლები.

მოსახლეობა:| 2009 | 2012 |
| --- | --- |
| 22 630 | 24 456 |

ტრანსპორტი
----------

დღეისათვის ქალაქში არსებობს ასფალტირებული გზები. მყარსაფარიანი გზების დიდი უმრავლესობა აშენებულია საფრანგეთის კოლონიალური მმართველობის დროს. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ შეაკეთა ზოგიერთი გზის მონაკვეთები, მაგრამ დანარჩენი უბნები დღემდე შეუკეთებელია. ქალაქში მოძრაობს ავტობუსები და ტაქსები, რომლებიც ასევე დადიან ჯიბუტის სხვა ქალაქებში. ეთიოპია-ჯიბუტის რკინიგზამ, რომელიც აშენებულია 1894 და 1915 წლებს შორის კოლონიალურ პერიოდში, შეაერთა ქალაქი ადის-აბებასთან.

სქოლიო
------

1. ↑  Ali Sabieh. World Gazetteer.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-14. ციტირების თარიღი: 2012-03-05.
ალი-ბეი ალ-ქაბირი (1728–1773)
**ალი-ბეი ალ-ქაბირი** (არაბ. علي باي الكبير; დ. 1728 — გ. 8 მაისი, 1773) — ეგვიპტის მმართველი, ქართული წარმოშობის მამლუქი. დაამარცხა მომთაბარე ბედუინები, გააერთიანა ზემო და ქვემო ეგვიპტე, შემოიერთა ჰიჯაზი, დაიწყო რეგულარული არმიის შექმნა, გაატარა რეფორმები სამართალწარმოებასა და საფინანსო სფეროებში. გაანადგურა ეგვიპტეში მყოფი ოსმალური ნაწილები და ოსმალეთისათვის ხარკის გადახდა შეწყვიტა. 1770 წლის ივლისში ეგვიპტის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და სულთნის ტიტული მიიღო. აიღო დამასკო და დაიკავა სირია. ალი-ბეი ეგვიპტეს 1757 წლიდან 1773 წლამდე მართავდა და ისტორიკოსთა ნაწილი მას ახალი ეგვიპტის ფუძემდებლადაც კი მიიჩნევს.

წარმოშობა
---------

ისტორიული წყაროების თანახმად, ალი-ბეი ეგვიპტეში ტყვედ გაყიდული ქართველი იყო. 1728 წელს აფხაზეთში, მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდლის ოჯახში დაიბადა და იოსები დაარქვეს. 13 წლისა იყო როდესაც მოიტაცეს და ტყვედ გაყიდეს. იგი ქართული წარმოშობის მამლუქმა იბრაჰიმ ქათხოდამ იყიდა, გაამაჰმადიანა, ახალი სახელი დაარქვა და თავად აღზარდა. ქათხოდას გარდაცვალების შემდეგ კი დაიკავა მისი ადგილი.

მმართველობა
-----------

ალი-ბეი ალ-ქაბირთან დაახლოებულ ქართველ მამლუქთა შორის იყო მისივე აღზრდილი, ასევე ქართველი, მუჰამედ ბეი აბუზაჰაბი, რომელიც ალი-ბეის სიძეც იყო. სწორედ მუჰამედი დაუპირისპირეს ალი-ბეის წარმატებებით შეშფოთებულმა ოსმალებმა ეგვიპტის ქართველ მმართველს. 1773 წელს, როდესაც ალი-ბეი სირიაში იმყოფებოდა, ეგვიპტეში დარჩენილმა მუჰამედმა საკუთარი აღმზრდელის წინააღმდეგ აჯანყება მოაწყო. აჯანყების ჩასახშობად, სირიიდან ეგვიპტისკენ გაემართა ალი-ბეი, მაგრამ ქაირომდე მისვლა ვერ მოასწრო, აჯანყებულმა ბეგებმა მისი ჯარი დაამარცხეს. ამ ბრძოლაში დაიჭრა ალი-ბეი და 1773 წლის 8 მაისს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ეგვიპტის მმართველი მუჰამედი გახდა.

ლიტერატურა
----------

* ალ. ელერდაშვილი, უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი; თბ. 2006
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 308.
* ვ. სალია, „ალი ბეი იყო იოსები"; თბილისი, 2012, პირველი გამოცემა, ISBN 978-9941-0-4891-3

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართველები ეგვიპტის სათავეში
* ქართველი მამლუქი, რომელიც ეგვიპტეს მართავდა
* ქართველი მამლუქები
* ქაიროს განძი. ნაფისა-ხანუმი

სქოლიო
------

1. ↑
**ალი ისაევ-ავარსკი**  (დ. 29 დეკემბერი, 1936, აული ობოხი, გუნიბის რაიონი, დაღესტანი) — კინომსახიობი, პოეტი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1985), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2008).

დაამთავრა კინოსტუდია „ქართულ ფილმთან" არ­სე­ბუ­ლი კინომსახიობთა სასწავლო სტუდია (ხელმძღვანელები: ელდარ შენგელაია, რეზო ჩხეიძე) 1974 წელს.

შესრულებული აქვს ეპიზოდური როლები ფილმებში: „ლევან ხიდაშელი" (1973), „საჰაერო ხიდი", (1974), „გაქცევა გათენებისას" (1975), „წიგნი ფიცისა" (1983) და სხვა. მან გადაიღო დოკუმენტური ტრილოგია „სა­ქარ­თვე­ლო და დაღესტანი. მიზიდულობის ფორმულა", „რასულ გამზათოვი და საქარ­თვე­ლო" (1998), „სა­ქარ­თვე­ლო დაღესტნელთა თვალით" (2002), „ქართველების თვალით დანახული დაღესტანი" (2010). ავტორია პროზაული და პოეტური ნაწარმოებებისა: „დაღესტნური რტო ქართულ მუხაზე" (1978), „მთიელი ჭაბუკის ფიცი" (1986), „ქვეყანა, სადაც სიყვარული მეფობს" (სამტომეული ქართულ 2006–2008, რუსულ 2011–2012 ენებზე) და სხვა. მიღებული აქვს დაღესტნის რესპუბლიკის მედალი „შამილი" (1998).

ჯილდოები
--------

* 2001 — ღირსების ორდენი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ალი ისაევ-ავარსკი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ფხოველის ცხენიჭამიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხოველის აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე, ტყეში, ცხენიჭამიად წოდებულ ადგილას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5X3,5 მეტრზე). თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი კედლები დაახლოებით 1,5-2 მეტრ სიმაღლეზე დგას; ინტერიერი 1-1,5 მეტრ სიმაღლეზე ამოვსებულია მიწითა და ქვებით. ეკლესიის შიგნით ხეებია ამოსული. 

შენობა ნაგები ყოფილა საშუალ ზომის რიყის ქვითა და აგურით. ეს უკანასკნელი, როგორც ჩანს, მოგვიანებით გამოუყენებიათ ეკლესიის აღდგენისას.

ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიის დასავლეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია კარის სამხრეთი წირთხლი საურდულე ხვრელით). აღმოსავლეთით ეკლესია დასრულებული ყოფილა ნახევარწრიული აფსიდით (შემორჩენილია გვერდების მცირე ნაწილები), რომლის ჩრდილოეთ გვერდში ერთი თაღოვანი ნიშაა. გრძივ კედლებზე შემორჩენილია აგურით ნაწყობი კამარის ქუსლის ნაშთები.

ლიტერატურა
----------

* *მარკოზაშვილი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 201-202.
ავთანდილ ქუთათელაძე
**ავთანდილ ქრისტეფორეს ძე ქუთათელაძე** (დ. 24 აგვისტო, 1947, თბილისი — გ. 27 ოქტომბერი, 2016) — ქართველი მხატვარი, ოქრომჭედელი, გრაფიკოსი, ქართველი ოქრომჭედლების - ძმები ქუთათელაძეების - უმცროსი ძმა.

ბიოგრაფია
---------

1965 წელს დაამთავრა თბილისის მე-8-ე საშუალო სკოლა.

1970-1975 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ხის, ლითონისა და სხვა მასალის მხატვრული დამუშავების განყოფილებაზე. მისი პედაგოგები იყვნენ მისი ძმა მ. ქუთათელაძე, ნ. კანდელაკი, დ.მიქატაძე, დ. ციციშვილი, ნ. ერგემლიძე, ზ. პეტუაშვილი. სადიპლომო ნამუშევარი იყო „ძველი ქართული სარიტუალო სასმისები" (ყარყარა).

სკოლის ასაკიდანვე ეზიარა ჭედურ ხელოვნებას. ძმებთან ერთად მუშაობდა XII საუკუნის ოქრომჭედლობის სტილში. ითვლება, რომ მათ ერთად აღადგინეს ძველი ოსტატების მივიწყებული ხელოვნება და დაუღალავი შრომისა და მხატვრული ნიჭის წყალობით მას ახალი სიცოცხლე შესძინეს.

ავთანდილი უკვე 1966 წლიდან ხალხური შემოქმედების რესპუბლიკური სახლის სახვითი ხელოვნების განყოფილების მიერ აყვანილი იქნა აღრიცხვაზე
როგორც ხალხური ოსტატი. 

მისი ნამუშევრები (ოქროსა და ვერცხლის სამკაულები, მხატვრული იარაღები, ჭურჭელი) დაცულია თბილისის, მოსკოვის, ყაბარდო-ბალკარეთის, იტალიის, აშშ-ის კერძო კოლექციებში და მუზეუმებში.

გარდა ოქრომჭედლობისა, მისი ნამუშევრებია: დეკორატიული პანოები (სასტუმრო „მოსკოვი"), მხატვრული ჭაღები (სასტუმრო „ვოსტოკი")
ინტერიერის გაფორმება ჟელეზნოვოდსკის და ჩერკესსკის კულტურის სასახლეებში; შადრევნები ჩერკესკში.

საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი 1981 წლიდან. ყოფილი სსრკ მხატვართა კავშირის წევრი 1981 წლიდან.

გამოფენები
----------

მოსკოვი, ლენინგრადი, თბილისი (1966), მილანი, მონრეალი (1967), ბელგრადი, დორტმუნდი (1968), პარიზი, დრეზდენი (1970), ტალინი, ლვოვი, ნოვოსიბირსკი, ომსკი, ვილნიუსი, მოსკოვი (1971), ალჟირი, ბელგია, ბერლინი (1975), ჩეხოსლოვაკია (1976), იაპონია, კანადა, აშშ (1978), გფრ, იტალია (1979), საფრანგეთი, ლიტვა (1982).

ლიტერატურა
----------

* „ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ ხელოვნებაში", ნინო ზაალიშვილის საერთო რედაქციით, „ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი", 2000
**ავთანდილ იაშვილი** (დ. 6 თებერვალი, 1954) — ქართველი ტელეკომუნიკაციის სფეროს მოღვაწე, ბიზნესმენი და საზოგადო მოღვაწე, ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, საერთაშორისო კავშირგაბმულობის აკადემიის აკადემიკოსი.

დაამთავრა მოსკოვის კავშირგაბმულობის ელექტროტექნიკური ინსტიტუტი. დამთავრების შემდეგ გარკვეული პერიოდით, სრულიად ახალგაზრდა იყო თბილისის ცენტრალური რაიონის სატელეფონო კვანძის უფროსი, შემდეგ საქართველოს სსრ კავშირგაბმულობის სამინისტროს აპარატში ქალაქისა და სოფლის სატელეფონო კავშირის სამმართველოს უფროსის მოადგილე, შემდგომ — უფროსი. საქართველოს სოციალისტური რეჟიმიდან კაპიტალისტურზე გადასვლის შემდეგ სამინისტროს სტრუქტურულ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით ავთანდილ იაშვილი ინიშნება დარგის ერთადერთი მმართველობითი ორგანოს ელექტროკავშირის გენერალურ დირექტორად, სადაც გაერთიანებული იყო სისტემის თითქმის ყველა ტექნიკური დარგი.

90-იანი წლების მეორე ნახევარში ბიზნესმენთან და ასევე სატელეკომუნიკაციო სფეროს მოღვაწესთან ფრიდონ ინჯიასთან ერთად დიდი წვლილი შეიტანა საქართველო სატელეკომუნიკაციო სფეროს კერძოს სექტორის ჩამოყალიბებაში. მათი მონაწილეობით დაარსდა საქართველოში პირველი კერძო სატელეკომუნიკაციო კომპანიები ჯეოსელი და ახალი ქსელები, რამაც დიდი როლი ითამაშა საქართველოში სატელეკომუნიკაციო სფეროს განვითარებაში.

ავთანდილ იაშვილს სხვადასხვა დროს ეკავა სატელეკომუნიკაციო სფეროს სხვადასხვა კომპანიებში ხელმძღვანელი თანამდებობები: 1996-2013 წლებში შპს ახალი ქსელების გენერალური დირექტორი, 1997-1999 წლებში კომპანია ჯეოსელის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე, სხვადასხვა პერიოდში შპს სისტემნეტსა და შპს ფობნეტში სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. ფლობს მნიშვნელოვან ბიზნესდივიდენდებსა და წილებს შპს ახალ ქსელებსა და შპს ახტელში.

სქოლიო
------

1. ↑  ავთანდილ იაშვილი. *გაზეთი საქართველოს რესპუბლიკა*[*მკვდარი ბმული*]
2. ↑  ავთანდილ იაშვილი. *თბილისელები*
**ავთანდილაანთ ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კისტანის სამხრეთით, წყალგამყოფ ქედზე, სამანქანო გზიდან 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია კლდის ქვით. შედგება ერთმანეთთან ახლოს მდგარი ორი სხვადასხვა ზომის ციხე სახლისგან, მ.შ მოზრდილს, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლის მთელ სიგრძეზე გალავნით შემოზღუდული ეზო (12,3 x 7,3 მეტრი) ეკვრის. პირველი მოზრდილი ციხე-სახლი (7 x 6,4 მეტრი) სამსართულიანია (სიმაღლე 9 მეტრი), შესასვლელი პირველ სართულზე. ეზოდან (ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან) აქვს. კარი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, რომლის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კედელში კარის გარდა ერთი ნიშიცაა, მოპირდაპირე კედელში ერთი სათოფურია, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთით — თითო სათოფური და ნიში. ეს სართული საქონლის სადგომი იყო. მეორე საცხოვრებელ სართულსაც შესასვლელი ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან აქვს. კარი მიწის დონიდან 3,3 მეტრ სიმაღლეზეა გაჭრილი და ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელში ორი სათოფურია, მოპირდაპირე მხარეს — სამი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედელში ერთი სათოფური და ერთი ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელია, ჩრდილო-დასავლეთ კედელში — სარკმელი და სათოფური. მესამე სართულზე, რომელიც სათავდაცვოა, ყოველ მხარეს წვერწაკვეთილი ისრული თაღით დასრულებული თითო მოზრდილი სარკმელია, რომელთა გვერდებზე თითო სათოფურია მოწყობილი. ციხე-სახლს ხის კოჭებზე გამართული სართულშუა გადახურვა და მიწურბანიანი სახურავი ჰქონია. ფასადზე, პირველი სართულის შესასვლელთან, მოზრდილ ქვაზე (70 x 15 სანტიმეტრი) ამოკვეთილია „გიორგ". მეორე ციხე-სახლის (5,4 x 5,3 მეტრი, სიმაღლე 8,7 მეტრი) შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარის წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. მეორე სართულის შესასვლელიც ამავე მხარესაა გაჭრილი, მიწის დონიდან 2,85 მეტრზე. პირველი სართული საქონლის სადგომია. აქ დასავლეთ კედელში კარის გარდა ორი ნიში და ერთი სათოფურია, ხოლო სამხრეთისაში — ერთი ნიში. მეორე საცხოვრებელი სართულის კედელშ ორი სარკმელი და სათოფურია. მესამე (სათავდაცვო) სართულის ოთხივე კედლის შუაში ისრულთაღოვანი თითო სარკმელია. დასავლეთ სარკმელი მოგვიანებით ამოუშენებიათ და შიგ სათოფური მოუწყვიათ. ამ ციხე-სახლსაც ხის კოჭებზე მოწყობილი სართულშუა გადახურვა და მიწურბანიანი სახურავი ჰქონია. ჩრდილოეთის ფასადზე, პირველი სართულის სარკმლის საპირე ქვაზე ამოკვეთილია ხელის მტევანი, წრე და ჯვარი, ხოლო სამხრეთ სარკმლის საპირე ქვებზე ერთ მხარეს ოთხკუთხა ფარი და ხმალია გამოსახული, მეორე მხარეს — მამაკაცის სტილიზებული ფიგურა. მამაკაცს ცალ ხელში მრგვალი ფარი უკავია, მეორეში — ხმალი. გალავნის შემორჩენილი კედლების სიმაღლეა 3,5 მეტრი. მთავარი შესასვლელი ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთითაა. ამ მხარეს ორი ნიში და ორი სათოფურია. ჩრდილოეთ-დასავლეთ კედელში ორი სათოფური და ნახევარწრიული თაღის დასრულებული მეორე კარია, რომელსაც წირთხლებში საურდულე ხვრელები აქვს. ამავე კედელში ორი სათოფურია, ეზოს მხრიდან ცენტრში — ერთი პილასტრი. გალავნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედლის ზედა ნაწილში დიდი (4,75 x 1,2 მეტრი) ოთხკუთხა ღიობია, რომლის გვერდებზე, შიგნით, თითო პატარა პილასტრია. ამავე კედელში სამი სათოფურია გაჭრილი.

ლიტერატურა
----------

* *ქალდანი ა.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 265.
**ნერპიჩიე** (რუს. Нерпичье) — მარილიანი ტბა რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულზე, ზღვის დონიდან 0,4 მ სიმაღლეზე. ფართობით კამჩატკის მხარის უდიდესი ტბაა. ზედაპირის ფართობი 552 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 12 მ. ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს ეწოდება კულტუჩნოეს ტბა, რომლის ფართობია 104 კმ². ლაგუნური ტიპისაა. წარმოადგენს ზღვის ყურის რელიქტს, რომელიც ზღვას გამოეყო ნაპირის ნელი აზევების შედეგად. აქვს არასწორი ფორმა. ნაპირები ძლიერაა დაჭაობებული. ტბიდან გამოედინება მდინარე კამჩატკის შენაკადი მდინარე — ოზერნაია.[1] ნერპიჩიეს ერთვის 117 მცირე მდინარე და ნაკადული.[2] საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. წყლის მინიმალური მარილიანობა ფიქსირდება ივნისში, ხოლო მაქსიმალური ზამთარში.[3] წყნარი ოკეანის კამჩატკის ყურესა და მდინარე კამჩატკას უერთდება 10 კმ სიგრძის ტბიური ფშანით. ტბაში არის რამდენიმე კუნძული, რომელთაგან აღსანიშნავია კირუნი, ჩაიაჩი და სივუჩი. გეოლოგიურმა კვლევებმა უჩვენა, რომ 1923 წლის ცუნამი ტბის რაიონში აღწევდა 10 მ-ს. მდიდარია თევზით. ამჟამად ტბაში გვხვდება თევზების 3 ჯგუფი: ადგილობრივი, ნახევრადგამსვლელი და ტრანზიტული. მოიპოვება ვარსკვლავა კამბალა, ნერკა, შორეულაღმოსავლური ნავაგა, წყნაროკეანური ორაგული, კარჩხანა, კობრი და სხვა.[3] ტბის სამხრეთ ნაპირზეა მუშათა დაბა და ნავსადგური უსტ-კამჩატსკი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* რუსეთის ტბები

სქოლიო
------

1. ↑  Государственный водный реестр. Озеро Нерпичье
2. ↑  ნერპიჩიე // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
3. 1 2  «Вода России» - Нерпичье озеро
**ავთანდილ ჭრიკიშვილი** (დ. 18 მარტი, 1991, ნორიო, ახლანდ. გარდაბნის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ძიუდოისტი. ევროპის 3-გზის (2013, 2014, 2015) და მსოფლიოს (2014) ჩემპიონი 81 კგ. წონით კატეგორიაში. ასევე მსოფლიოს ვერცხლის პრიზიორი (2013), ევროპის 3-გზის ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში და მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებული.

2013 წლის 24 დეკემბერს სასტუმრო თბილისი მარიოტში მიმდინარე საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ყოველწლიურ საანგარიშო ყრილობაზე, სეოკ-ის გადაწყვეტილებით 2013 წლის საუკეთესო სპორტსმენად ძიუდოისტთა ნაკრების წევრი, ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიოს ვერცხლის პრიზიორი ავთანდილ ჭრიკიშვილი დაასახელეს.

ასევე არის საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი (სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაცია; 2013, 2014), საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი (საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი; 2014), საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენი (სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო; 2013, 2014). არის ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (2009, 2010; -81 კგ), საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (2012, 2013, -81კგ; 2016, -90 კგ), ვერცხლისა (2017, -90 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2010, -81 კგ). 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიადის მონაწილე (დამარცხდა 1/8-ფინალში), 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიადის მონაწილე (V ადგილი), საქართველოს ოლიმპიური გუნდის მედროშე 2016 წელს, რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიადის გახსნის საზეიმო ცერემონიალზე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავთანდილ ჭრიკიშვილი — judoinside.com.
* ავთანდილ ჭრიკიშვილის ვიდეოები Judovision.org-ზე.
* ავთანდილ ჭრიკიშვილის გვერდი Facebook-ზე.
* ავთანდილ ჭრიკიშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა.

სქოლიო
------

1. ↑  სეოკ-მა ჭრიკიშვილი გამოარჩია, „მსოფლიო სპორტი".
**ავთანდილ ცქიტიშვილი** (დ. 26 ივლისი, 1950, სარვანი — გ. 6 დეკემბერი, 2013) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი, გენერალ-მაიორი.

ბიოგრაფია
---------

1969-1972 წლებში სწავლობდა თბილისის უმაღლეს სამეთაურო სამხედრო საარტილერიო სასწავლებელში. 1978-1981 წლებში სწავლა განაგრძო ლენინგრადის საარტილერიო აკადემიაში.

1972-1973 წლებში მსახურობდა სსრკ შეიარაღებული ძალების მე-13 გვარდიული სატანკო დივიზიის მე-6 მოტომსროლელი პოლკის, არტილერიის მართვისა და დაზვერვის ოცეულის მეთაურად უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკაში. ხოლო 1973-1975 წლებში სსრკ შეიარაღებული ძალების მე-13 გვარდიული სატანკო დივიზიის მე-6 მოტომსროლელი პოლკის, არტილერიის მართვისა და დაზვერვის ასეულის მეთაურად ასევე უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკაში. 1975-1976 წლებში — შუა აზიის სამხედრო ოლქის 1-ი სააარმიო კორპუსის 155-ე მოტომსროლელი დივიზიის 515-ე მოტომსროლელ პოლკში. 1976-1981 წლებში — შუა აზიის სამხედრო ოლქის 1-ი საარმიო კორპუსის 155-ე მოტომსროლელი დივიზიის 906-ე ცალკეული საარტილერიო დივიზიონის შტაბის უფროსად. 1981 წლიდან ბალტიისპირეთის სამხედრო ოლქის მე-11 გვარდიული არმიის საარტილერიო ბრიგადის დივიზიონის მეთაურად. 1981-1985 წლებში მუშაობდა მე-40 სატანკო დივიზიის 886-ე გვარდიულ-საარტრილერიო პოლკის შტაბის უფროსად. 1985-1986 წლებში შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქში, კერძოდ, მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკაში. 1986-1989 წლებში მსახურობდა 129-ე დივიზიის საარტილერიო პოლკის მეთაურად. 1989-1991 წლებში საქართველოს სსრკ სამოქალაქო თავდაცვის შტაბში. 1989 წელს აქტიურად ჩაერთო ეროვნულ-გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო ეროვნული გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1990 წელს, საქართველოს ეროვნული გვარდიის-შინაგანი ჯარების ჩამოყალიბების დღიდან, პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას წინადადებით დაანება თავი სსრკ შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში მოღვაწეობას და დაინიშნა ახალი საქართველოს 1-ი ბრიგადის პირველ მეთაურად: დაევალა მისი ჩამოყალიბება და დაკომპლექტება. 1991 წლის აგვისტოდან მსახურობდა — ეროვნული გვარდიის სარდლის პირველ მოადგილედ. 1992 წლის იანვრიდან მსახურობდა — თავდაცვის სამინისტროს მთავარი საბრძოლო სამმართველოს უფროსად. 1992 წლის თებერვლიდან მსახურობდა — შეიარაღებული ძალების მთავარი შტაბის უფროსად. 1993 წლის მაისიდან მსახურობდა შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსად, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის პირველ მოადგილედ. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის წარმოებულ სამხედრო მოქმედებებში. 1993 წელს სოხუმის დაცემის შემდეგ გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან. 1996 წელს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის თხოვნით დაბრუნდა სამსახურში სასაზღვრო ძალების შტაბის უფროსად. 1999 წლის სექტემბერში კვლავ დაანება თავი სამსახურს და გახდა ვეტერანთა მოძრაობის აქტიური წევრი და ერთ-ერთი ლიდერი. 2013 წლიდან დაინიშნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ვეტერანთა საქმეების დეპარტამენტის უფროსის მრჩევლად. მიღებული აქვს უცხო ქვეყნების ჯილდოები.

ჯილდოები
--------

* ღირსების ორდენი
* ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი

ლიტერატურა
----------

* სამხედრო ფიცის ერთგულნი: ქართველი გენერლები, თბ. 2015, გვ. 130

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავთანდილ ცქიტიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ალექსანდრე ვასილის ძე ცომაია** (დ. 1907, ქუთაისი, — გ. 1956, ნიუ იორკი) — ქართველი პუბლიცისტი, ანტი-საბჭოთა პოლიტიკური ემიგრაციის მოღვაწე. 

სწავლობდა ხაშურის გიმნაზიასა და თბილისის უნივერსიტეტში. 1922 წ. თებერვალში მონაწილეობდა საქართველოს გასაბჭოების წლისთავთან დაკავშირებულ საპროტესტო გამოსვლებში, რის გამოც დაპატიმრებული იყო. 1924 წ. აგვისტოში შეუერთდა აჯანყებულებს სენაკში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში გაემგზავრა. ცხოვრობდა საფრანგეთსა და გერმანიაში, სადაც თანამშრომლობდა ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულების ქართულ ემიგრანტულ პრესაში („ახალი ივერია", „ქართველი ერი"). ბერლინში გამომავალ ჟურნალ „ქართველი ერში" დაიბეჭდა მისი ნაშრომი „დიდი ილია". მეორე მსოფლიო ომის დროს ვერმახტის ქართული ლეგიონის შემადგენლობაში იბრძოდა კავკასიის მისადგომებთან. ომის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასახლდა. აქვე მისი რედაქტორობით გამოდიოდა ჟურნალი „თავისუფალი საქართველოს ხმა". მისი პუბლიცისტური წერილების ძირითადი ნაწილი რუსულ-ქართულ ურთიერთობებსა და საბჭოთა რეჟიმის მიერ საქართველოში განხორციელებულ რეპრესიებს ეხება. ცოლად ჰყავდა ქართველი პოლიტიკური მოღვაწის, სიმონ მდივანის ასული ელისაბედი. გარდაიცვალა ნიუ-იორკში.

ლიტერატურა
----------

* ცომაია, გურამ. "ჩეკისტებმა თოფის კონდახებით იქამდე მირტყეს, სანამ გრძნობა არ დავკარგე": ვინ იყო ალექსანდრე ცომაია: ინტერვიუ / გურამ ცომაია ; ესაუბრა არჩილ ნოზაძე // გუმბათი. - თბილისი, 2009. - 22-28 ივნისი. - N24(88). - გვ.41-42 ელ. ვერსია[*მკვდარი ბმული*]
**ალექსანდრე გრიგოლის ძე ციმაკურიძე** (დ. 5 აპრილი, 1882, სოფ. ქვიშხეთი, ხაშურის მუნიციპალიტეტი — გ. 24 მაისი, 1954, თბილისი) — ქართველი ფერმწერ-პეიზაჟისტი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

ალექსანდრე ციმაკურიძის სახლი
ხაშურის დაწყებითი სარკინიგზე სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მიაბარეს გრავიორს შეგირდად. შემდეგ სწავლა განაგრძო კავკასიის ნატიფი ხელოვნების ხელშეწყობის სკოლაში ბორის ფოგელთან და ოსკარ შმერლინგთან. შემდეგ გაემგზავრა მოსკოვში და ჩაირიცხა კ. იუონის სტუდიაში. მოგვიანებით სტროგანოვების ცენტრალურ სამხატვრო-სამრეწველო სასწავლებელშია, ხოლო 1906 წელს აქვე განაგრძო სწავლა ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სკოლაში, სადაც მისი პედაგოგები იყვნენ ცნობილი მხატვრები: ნ. კასატკინი, ლ. პასტერნაკი (გამოჩენილი პოეტის მამა) და ა. ვასნეცოვი, რომელიც პეიზაჟის სპეციალუურ კურსს კითხულობდა. ამ უკანასკნელმა დიდი გავლენა იქონია მომავალ ხელოვანზე.

1922 წლიდან ალექსანდრე პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისში, ჯერ მოსე თოიძის სტუდიაში, ხოლო 1930 წლიდან სამხატვრო აკადემიაში.

გამოჩენილი ფერმწერი თანამედროვე ქართული პეიზაჟური მხატვრობის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. კარგადა ცნობილი მის ნამუშევართა სერია, რომელშიც შემოქმედი დიდი სიყვარულითა და განცდით გადმოგვცემს მშობლიური მხარის პეიზაჟებს. ამასთანავე იყო შესანიშნავი კოლორისტი. მისი ნამუშევრები ინახება საქართველოს ხელოვნების,თბილისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ და ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმებში ინახება მისი შესანიშნავი ნამუშევრები: „ქვიშხეთის მიდამოები", „ბორჯომის ხეობის დასაწყისი", „მზიანი დღე", სერია „ძველი თბილისი", „ქართლის ველი" და სხვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 394, თბ. 1994
პერსონაჟის თავზე არსებული ძახილის ნიშანი ნიშნავს იმას, რომ მისგან შესაძლებელია ქვესტის მიღება
**ქვესტი** (ინგლ. Quest) — როლურ ვიდეო თამაშებში, მათ შორის MMORPG-სა და MUD-ში — დავალება, რომლის წარმატებულად შესრულების შემდეგ სათამაშო პერსონაჟს ან ჯგუფს გადაეცემა ჯილდო. 

ჯილდო შეიძლება იყოს გამოცდილების ქულები, სხვადასხვა უნარ-ჩვევი, ნადავლი ან განძი, ახალ ლოკაციებთან წვდომა და სხვა. 

როგორც წესი, ქვესტი მოიცავს 4 კატეგორიდან ერთ-ერთს: რაიმე არსების განადგურებას, შეგროვებას, საგნების მიწოდებას ან პერსონაჟისთვის კომპანიონობის გაწევას. ქვესტი, ასევე შეიძლება იყოს ერთი მასშტაბური დავალება, მაგალითად, რაიმეს მოძიება და დანიშნულების ადგილამდე მიტანა.

პრაქტიკულად ყველა როლურ თამაშში ქვესტი გვერდით მოვლენას წარმოადგენს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის არ არის დაკავშირებული ძირითად სიუჟეტურ ხაზთან და არ ახდენს შესამჩნევ გავლენას მასზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Effective Quest Design in MMORPG Environment.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2005-08-12. Game Developers Conference 2005, 11 მარტი, 2005
2. ↑  May Mud of the Month. The MUD Connector (1999).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-20. *ციტატა:* „Our areas also include the ability to track a player's progress in a task, and allows for incredibly detailed quests."
3. ↑  *Freeman, David*, Creating Emotion in Games: The Craft and Art of Emotioneering. New York: New Riders. 2004, ISBN 1-59273-007-8.
ქვემო მანჰეტენი
**ქვემო მანჰეტენი** (ინგლ. Lower Manhattan) — ქალაქ ნიუ-იორკის ძირითადი კუნძული მანჰეტენის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილი, მისი კომერციული და მმართველობის ცენტრი.

ყველაზე გავრცელებული განსაზღვრებით ქვემო მანჰეტენი ანუ „დაუნტაუნი" შემოისაზღვრება მე-14 ქუჩით ჩრდილოეთით, მდინარე ჰუდზონით დასავლეთით, ისტ-რივერით აღმოსავლეთით და ნიუ-იორკის ყურით სამხრეთით. როდესაც ამ ტერმინში ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი და მისი შემოგარენი მოიაზრება, ჩრდილოეთის საზღვრად როგორც წესი მიიჩნევენ კანალ სტრიტს.

ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი ჩემბერს სტრიტის ქვევით მდებარე არემარის ბირთვს წარმოადგენს. ის მოიცავს საფინანსო უბანს, რომელსაც ასევე უოლ სტრიტს უწოდებენ, და მსოფლიო სავაჭრო ცენტრს. კუნძულის სამხრეთ კიდეზე ბატერი-პარკია; სიტი ჰოლი (მერია) საფინანსო უბნის ჩრდილოეთითაა. ასევე ჩემბერს სტრიტის სამხრეთითაა ბატერი პარკ სიტის დაგეგმილი უბანი და საუზ სტრიტის საზღვაო პორტის ისტორიული უბანი. ტრიბეკას უბანი ჩემბერსს დასავლეთით ესაზღვრება; ხოლო ქუჩის აღმოსავლეთ ბოლოში გიგანტური მანჰეტენის მუნიციპალური შენობაა. ჩემბერსისა და ბრუკლინის ხიდის ჩრდილოეთით და კანალ სტრიტის სამხრეთით მდებარეობს ნიუ-იორკის უძველესი ჩინეთის უბანი. ამ უბანში ასევე მდებარეობს მრავალი სასამართლო და მუნიციპალური დაწესებულება. უბანს ჩრდილოეთით კანალ სტრიტის მიმდებარედ ესაზღვრება სოჰო, მიტპაკინგ დისტრიქტი, ვესტ ვილიჯი, გრინვიჩ ვილიჯი, ლიტლ-იტალი, ნოლიტა და ისტ-ვილიჯი.

ქვემო მანჰეტენის ბიზნეს უბანი სიდიდით მეოთხე ცენტრალური ბიზნეს უბანია აშშ-ში, მიდტაუნ მანჰეტენის, ჩიკაგოს ლუპის და ვაშინგტონის შემდეგ. მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის დანგრევამდე ეს უბანი სიდიდით მესამე იყო. მოსალოდნელია, რომ ეს უბანი მესამე ადგილს დაიბრუნებს ფრიდომ ტაუერის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, რომელმაც დაახლოებით იმდენივე კომერციული ფართი უნდა შესძინოს უბანს, რამდენიც მსოფლიო სავაჭრო ცენტრს ჰქონდა.


|  |  |
| --- | --- |
| ამერიკის შეერთებული შტატები | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მანჰეტენის უბნები (ნიუ-იორკი) |
| --- |
|  |
| 
* ალფაბეტ სიტი
* ანსონია
* ბატერი პარკ სიტი
* ბოვერი
* ჩელსი
* ჩაინატაუნი
* დაიმონდ დისტრიქტი
* ისტ ვილიჯი
* ფაინენშალ დისტრიქტი
* ფლატირონ დისტრიქტი
* გარმენტ დისტრიქტი
* გრამერსი
* გრინვიჩ ვილიჯი
* ჰამილტონ ჰაიტსი
* ჰარლემი
* ჰელზ-კიჩენი
* ჰადსონ ჰაიტსი
* ინვუდი
* კიპს ბეი
* კორიათაუნი
* ლიტლ იტალი
* ქვემო ისტ-საიდი
* ქვემო მანჰეტენი
* მანჰეტენვილი
* მარბლ ჰილი
* მიდთაუნი
* მიტპაკინგ დისტრიქტი
* მორნინგსაიდ ჰაიტსი
* მიურეი ჰილი
* ნომადი
* ნოჰო
* ნოლიტა
* რუზველტ აილენდი
* სოჰო
* ესპანური ჰარლემი
* სტაივესან ტაუნი
* ტენდერლოინი
* ტაიმს-სქვერი
* ტრაიბეკა
* ტარტლ ბეი
* ზემო ისტ-საიდი
* ზემო ვესტ-საიდი
* ვაშინგტონ ჰაიტსი
* ვესტ ვილიჯი
* იორკვილი
 |

 |
უაკა-დე-ლა-ლუნას ხედი კორე-ბლანკოდან
უაკა-დე-ლა-ლუნას მთავარი კედელი
**უაკა-დე-ლა-ლუნა** (კეჩ.*მთვარის ტაძარი*) — საკმაოდ დიდი, გამოუწვავი აგურით ნაშენები მონუმენტი პერუში. აშენებულია მოჩეს კულტურის მიერ. იგი, უაკა-დელ-სოლთან ერთად, უაკა-დე-მოჩეს ნაწილია, რომელიც წარმოადგენს მოჩეს კულტურის უძველესი დედაქალაქის, როგორც მას არქეოლოგები უწოდებენ სერო-ბლანკოს ნარჩენებს.

უაკა-დე-მოჩეს კომპლექსი მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ ტრუხილიოდან 4 კილომეტრის დაშორებით, მდინარე მოჩეს ხეობაში. მიუხედავად იმისა, რომ უაკა-დე-ლა-ლუნა უფრო პატარა ზომისაა ვიდრე უაკა-დელ-სოლი, უფრო მეტ არქეოლოგიურ ინფორმაციას იძლევა. უაკა-დელ-სოლი XVII საუკუნეში ნახევრად დანგრეულ იქნა და გაიძარცვა ესპანელი კონკისტადორების მიერ, მაშინ, როდესაც უაკა-დე-ლა-ლუნა შედარებით ხელშეუხებელი დარჩა. დღეისათვის მიჩნეულია, რომ უაკა-დელ-სოლი მოჩეს ელიტის ძვალთსაცავს წარმოადგენდა, ხოლო უაკა-დე-ლა-ლუნა უფრო რელიგიურ ფუნქციებს ასრულებდა.

დღეს უაკა-დე-ლა-ლუნა ღია ყავისფრად გამოიყურება, მაგრამ სავარაუდოდ, მშენებლობის დამთავრებისას, მისი სილამაზე გამაოგნებელ ეფექტს ტოვებდა მნახველზე. ტაძარი მოახატული იყო კედლის მხატვრობით, სხვადასხვა ფერებში: შავად, ღია წითლად, ცისფრად, თეთრად, ყვითლად. მაგრამ მზის სხივებმა და ამინდმა თავისი ქნეს და ტაძარი გაახუნეს.

უაკა-დე-ლა-ლუნა თავის მხრივ წარმოადგენს ფართო კომპლექსს, რომელიც შედგება სამი ძირითადი პლატფორმისგან, რომელთაგან თითოეულს სხვადასხვა ფუნქცია გააჩნია. ერთ-ერთი, ჩრდილოეთის ულამაზესი პლატფორმა, რომელიც მოხატულიც ყოფილა, მძარცველების მიერ იქნა დანგრეული, რის გამოც, ცენტრალური და სამხრეთის პლატფორმების წონასწორობაც დაირღვა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* პერუს არქეოლოგიური ძეგლები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***უაკა-დე-ლა-ლუნა***

* www.huacas.com
* Sun and Moon Official Project information დაარქივებული 2012-11-26 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები |
| --- |
|  |
| 
* აკარაი
* ასპერო
* ბანდურია
* ბუენა-ვისტა
* კაუაჩი
* კახამარკილია
* კარახია
* კარალი
* სერო-პატაპო
* ჩან-ჩანი
* ჩანკილიო
* ჩავინ-დე-უანტარი
* ჩოკეკირაო
* კორიკანჩა
* კოტა-კოკა
* კუმბე-მაიო
* კუსიჩაკას ხეობა
* ელ-ბრუხო
* გარაგაი
* გრან-პახატენი
* გრან-ვილაია
* გიტარეროს მღვიმე
* უაკა-დე-ლა-ლუნა
* უაკა-დელ-სოლი
* უაკა-პუკლიანა
* უაინა-პიქჩუ
* უილკაუაინი
* ინკაუასი
* ინკაუასი
* ინტიუატანა
* ხისკაირუმოკო
* კენკო
* კუელაპი
* კუნტურ-ვასი
* ლიაქტაპატა
* მაჩუ-პიქჩუ
* მიკულია
* მუიუკმარკა
* ოლიანტაიტამბო
* ოტუსკო
* პაჩაკამაკი
* პიკილიაკტა
* პიკიმაჩაი
* პირურო
* პისაკი
* პუმაკოჩა
* პუიუპატამარკა
* კორიუაირაჩინა
* რაქჩი
* რუმიკოლკა
* ურუბამბას ხეობა
* საქსაუმანი
* საიუიტე
* სეჩინი
* სილიუსტანი
* სიპანი
* ტამბო-კოლორადო
* ტამბომაჩაი
* ტარაუასი
* ტიპონი
* ტოკეპალა
* ტორო-მუერტო
* ტუკუმე
* უჩკუს-ინკანიანი
* ვილკაბამბა
* ვიტკოსი
* უინიაი-უაინა
 |  |

 |