recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ითვლება, რომ ეს ქანდაკება ბრაუნშვაიგის საკათდრო ტაძარზე გამოხატავს ჰაინრიხ ლომს.
**ჰაინრიხ ლომი** (დ. 1129 — გ. 6 აგვისტო, 1195, ბრაუნშვაიგი) — საქსონიისა (1142-1180) და ბავარიის (1156-1180) ჰერცოგი ველფების საგვარეულოდან, ფრიდრიხ I ბარბაროსას ბიძაშვილი. ალბრეხტ დათვთან ერთად სათავეში ჩაუდგა წარუმატებელ ჯვაროსნულ ლაშქრობას სლავების წინააღმდეგ 1147. 1160 დაიპყრო ბოდრიჩების თითქმის მთელი მიწები და ელბის აღმოსავლეთით მდებარე უზარმაზარი ტერიტორიის მფლობელი გახდა. გაანადგურა და აღმოსავლეთით დაახევინა სლავებს, მათ მიწებზე კი გერმანელი კოლონისტები დაასახლა. მწვავე კონფლიქტი მოუვიდა ფრიდრიხ I ბარბაროსასთან, რომელმაც ისარგებლა იმით, რომ ჰაინრიხ ლომმა უარი თქვა იტალიის ლაშქრობაში მონაწილეობაზე, 1180 სასამართლო მოუწყო და სამფლობელოების დიდი ნაწილი ჩამოართვა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 592.
* Benjamin Arnold, "Henry the Lion and His Time", *Journal of Medieval History*, vol. 22, pp. 379–393 (1996)
* Karl Jordan, *Henry the Lion. A Biography*, ISBN 0-19-821969-5
* *Heinrich der Löwe und seine Zeit. Katalog der Ausstellung*. Bd. 2. Braunschweig, 1995.
* Leila Werthschulte, *Heinrich der Löwe in Geschichte und Sage* (Heidelberg, Universitätsverlag Winter, 2007).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰაინრიხ ლომი***

* Henry the Lion on Encyclopedia.com
* Henry the Lion. The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition დაარქივებული 2005-01-24 საიტზე Wayback Machine.
* The fall of Henry the Lion (from Germany) -- Encyclopædia Britannica
* Deposition of Henry the Lion. (from Frederick I) -- Encyclopædia Britannica
* MSN Encarta - Multimedia - Henry the Lionდაარქივებული 2007-11-28 საიტზე Wayback Machine.
**შანშე ქსნის ერისთავი** (დ. XVII საუკუნის მიწურული — გ. 1753) — ქართველი ფეოდალი, 1718 წლიდან ქსნის ერისთავი.

ბიოგრაფია
---------

1719 წელს აუჯანყდა ვახტანგ VI-ს. დამარცხებული შანშე ქსნის ერისთავი იმერეთში გადაასახლეს. იქიდან გაქცევის შემდეგ 1720 წელს კვლავ აჯანყდა ვახტანგის წინააღმდეგ. დამარცხებულმა შანშემ მეფეს ერთგულება შეჰფიცა, რაც ბოლომდე დაიცვა. 1723 წელს, როდესაც ქართლ-კახეთში ოსმალთა ბატონობა დამყარდა, შანშე ქსნის ერისთავი სხვა თავადებთან ერთად ოსმალებს მიუვიდა, მაგრამ მალე მათაც აუჯანყდა. 1735 წლიდან, როდესაც ოსმალობა ყიზილბაშობამ შეცვალა, შანშე ქსნის ერისთავი გივი ამილახვართან და ვახუშტი აბაშიძესთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ანტიირანულ აჯანყებას, გაამაგრა ქსნის სარისთავოს მთავარი ციხესიმაგრეები და ხან პირდაპირი შებმით და ხან პარტიზანული თავდასხმებით სპარსელებს დიდ ზარალს აყენებდა. 1737 წელს ირანის ლაშქარმა იკორთან დაამარცხა შანშე, რომელიც იმერეთში გადაიხვეწა, შემდეგ კი რუსეთში წავიდა. მას რუსეთის ხელმწიფისათვის ბაქარ ვახტანგის ძის სამშობლოში დაბრუნება უნდა ეთხოვა. წარუმატებელი მისიის შემდეგ შანშე ქსნის ერისთავი თავის მამულში დაბრუნდა და კვლავ განაგრძო ბრძოლა ყიზილბაშთა წინააღმდეგ. 1739 წელს შანშემ თავისი ძმის, იასეს მეუღლის გაუპატიურებისათვის შური იძია არაგვის ერისთავებზე, 12000 ლეკით აიღო და გადაწვა ანანური. შანშეს მიერ ლეკების მოკავშირეებად გამოყენება მალე მიუღებელი გახდა ქართველებისთვის. შანშეს უღალატა შვილმა იოანემ, რომელიც თბილისის ხანს ეახლა, მისგან თანამდებობა და ჯამაგირი მიიღო; ასევე შანშეს წინააღმდეგ წავიდა მისი ყოფილი თანამებრძოლი გივი ამილახვარი, რომელსაც ნადირ-შაჰმა ქსნის საერისთავო უბოძა და ინდოელი და ავღანელი ჯარისკაცები მიაშველა. სპარსეთის ჯარმა ქსნის საერისთავო დაარბია და მიადგა აწერის ციხეს, სადაც შანშე ცოლ-შვილთან ერთად აფარებდა თავს. შანშეს არ ჰქონდა სამხედრო წინააღმდეგობის გაწევის საშუალება, ამიტომ ღამით ოჯახის წევრებთან ერთად გაიპარა ბორჯომის ხეობაში, იქედან კი ახალციხის ფაშას შეაფარა თავი. ნადირ-შაჰის მოთხოვნით და ოსმალეთის ხელისუფლების დავალებით ახალციხის ფაშამ შანშე ერისთავი სპარსეთს გადასცა. ნადირ-შაჰმა ის ჯერ დარუბანდის, ხოლო შემდეგ მაშათის ციხეში გამოაწყვდია და თვალები დათხარა. 1745 წელს თვალებდათხრილი შანშე თბილისში დააბრუნეს, სადაც ორი წელი დაჰყო. 1747 წელს მას კვლას მისცეს ქსნის ერისთავობა. შანშე შემდეგში მტრობდა ერეკლე II-ს და თეიმურაზ II-ს. ორგულობის გამო შეიპყრეს და მიიყვანეს თბილისს, სადაც გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ. 1986. — გვ. 683.
* საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4 თბილისი 1973;
* *გვრიტიშვილი დ.*, ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობების ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები) თბილისი 1955;
* *ქიქოძე, გ.*, „ერეკლე II", თბილისი: სახელგამი, 1942. — გვ. 56-60.
**სელენ სოიდერი** (თურქ. selen soyder; დ. 26 დეკემბერი, 1986, სოლინგენი, გერმანია) — თურქი მსახიობი და მოდელი.
სელენ სოიდერი, ემიგრანტი მშობლების ერთადერთი შვილი, დაიბადა 1986 წლის 26 დეკემბერს, თურქეთის ქალაქ იზმირში. დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო სალიჰ იშგორენის სახელობის სკოლაში. შემდეგ სწავლობდა იზმირის სელმა იგიტალპის ლიცეუმში. ჩააბარა ანატოლიის უნივერსიტეტში საზოგადოებასთან ურთიერთობის ფაქულტეტზე.

### სამოდელო კარიერა

სელენ სოიდერი ცნობილი მოდელია,რომელიც 2007 წელს გადხა მის თურქეთი. მანამდე, 2006წელს მან მონაწილეობა მიიღო "Miss Model of Turkey" (მის თურქეთის მოდელი) და მოიპოვა საუკეთესო მოდელის ტიტული. ასევე მან მონაწილეობა მიიღო ჩინეთში გამართულ კონკურსში "Miss Bikini Universe" ( მის სამყარო ბიკინი), ის შევიდა საუკეთესო ხუთეულში და მიიღო პრიზი საუკეთესო ეროვნული კოსტუმის ნომინაციაში.

### სამსახიებო კარიერა

სელენ სოიდერმა 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო FOX TV-ის მიერ წარმოებულ სერიალ "Yer Gök Aşk"-ში, სადაც შეასრულა Toprak Karagül-ის როლი. 2011 წელს, იგი იმავე როლით მიიწვიეს ამავე არხის წარმოებულ სერიალში - "Lale Devri". 2014 წელს, სელენმა მონაწილეობა მიიღო STAR TV-ის სატელივიზიო სერიალში "Reaksiyon". 2015 წელს, ასევე ითამაშა მოკლემეეტრაჟიან კომედიურ ფილმში "Cahide's Open Marriage", 2016 წელს კი "TRT TV"-ის სერიალ "Hangimiz Sevmedik"-ში.

### ჯილდო გულშემატკივრებისგან (2013)

2013 წელს, გამოკითხვების შედეგად გულშემატკივრებს უნდა გამოევლინათ წლის ყველაზე პოპულარული მსახიობი ქალი და მამაკაცი. გამოკითხვების შედეგად, წლის ყველაზე პოპულარულ ქალად დასახელდა სელენ სოიდერი, და თაყვანისმცემლებისგან მიიღო სამახსოვრი ჯილდოც.

### პირადი ცხოვრება

2015 წელს, იგი დაქორწინდა ბიზნესმენ Oren Frances-ზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Miss World 2007 resimleri დაარქივებული 2008-04-11 საიტზე Wayback Machine.
* სელენ სოიდერი ტვიტერზე
**ჰიპოთალამუსი** (ლათ. hypothalamus) — შუამდებარე ტვინის ნაწილი, რომელიც თავის ტვინის მესამე პარკუჭისა და თელამუსის ქვემოთ მდებარეობს და ერთ-ერთ ვეგეტატიურ ცენტრს წარმოადგენს. ჰიპოთალამუსი მჭიდროდა დაკავშირებული ჰიპოფიზთან და მასთან ერთად არეგულირებს ორგანიზმის წყლისა და მარილების ცვლას. ჰიპოთალამუსსა და ჰიპოფიზს შორის არსებული კავშირის გაწყვეტისას ან ეგრეთ წოდებული სუპრაოპტიკური ჰიპოთალამუსის დაზიანებისას ვითარდება უშაქრო დიაბეტი, რაც ხასიათდება წყლის უზომო სმით (პოლიდიფსია) და მოჭარბებული შარდვით (პოლიურია). თავის ტვინის სხვა უბნებისაგან განსხვავებით, ჰიპოთალამუსის ფუნქციათა ნერვული რეგულაციის გარდა, ნეიროჰორმონების გამომუშავებისა და გამოყოფის უნარიც აქვს. მის მიერ გამომუშავებულ ჰორმონებს მიეკუთვნებიან ვაზოპრესინი და ოქსიტოცინი, რომლებიც ჰიპოფიზის საშუალებით გამოიყოფა სისხლში.

აღნაგობა და ფუნქციები
---------------------

ჰიპოთალამუსი მრავალი ბირთვისაგან შედგება, რომელთა ფუნქციებია შიმშილისა და სიმაძღრის, წყურვილისა და მისი დაკმაყოფილების შეგრძნებათა წარმოშობა, სხეულის მუდმივი ტემპერატურისა და სქესობრივი ქცევის რეგულაცია. ჰიპოთალამუსი მჭიდროდაა დაკავშირებული აგრეთვე თავის ტვინის ლიმბურ სისტემასთან, ამიტომ ის აწესრიგებს ძილისა და ღვიძილის მდგომარეობას, ემოციურ ქცევასა და მოტივაციებს. დადგენილია, რომ ჰიპოთალამუსის გვერდითი და უკანა ბირთვების ელექტრული გაღიზიანება ცხოველებში იწვევს ეგრეთ წოდებულ თვითგაღიზიანების რეაქციას, რომლის დროსაც ცხოველები თვითონ ცდილობენ განმეორებით გაიღიზიანონ ეს ბირთვები. ჰიპოთალამუსის ცენტრული ბირთვების გაღიზიანება, პირიქით, გაქცევასა და შიშის რეაქციებს იწვევს. ასეთი ქცევითი რეაქციები დაკავშირებული უნდა იყოს შიმშილისა და სიმაძღრის აგრეთვე, სქესობრივი ხასიათის შეგრძნებათა წარმოქმნასთან.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 667.
* ე. ბაბასკის რედ. „ადამიანის ფიზიოლოგია", თბილისი, 1969 წელი
* ა. ქორელი „ნეიროფიზიოლოგია ყველასათვის", თბილისი, 1984 წელი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The Hypothalamus and Pituitary at endotexts.org დაარქივებული 2006-05-14 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* NIF Search - Hypothalamus დაარქივებული 2013-07-03 საიტზე Wayback Machine.  via the Neuroscience Information Framework (ინგლისური)
* Space-filling and cross-sectional diagrams of hypothalamic nuclei: right hypothalamus, anterior, tubular, posterior. (ინგლისური)
**ჯეიმზ ფრენსის კეგნი უმცროსი** (ინგლ. James Cagney; დ. 17 ივლისი, 1899 — გ. 30 მარტი, 1986) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი და მოცეკვავე. ცნობილია თავისი თანმიმდევრული ენერგიული წარმოდგენებით, განმასხვავებელი ვოკალური სტილითა და უემოციო კომიკური ტაიმინგით, რითაც მოიპოვა საყოველთაო აღიარება და ფართო და მრავალმხრივი გამოსვლებისათვის მთავარი ჯილდოებიც დაიმსახურა. მაყურებელს თავი დაამახსოვრა მრავალმხრივი მაგარი ბიჭების როლის შესრულებით ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: „საზოგადოების მტერი" (1931), „ტაქსი!" (1932), „ანგელოზები ბინძური სახეებით" (1938), „ხმაურიანი ოციანები" (1939) და „თეთრი ცხელება" (1949). ფილმებში გვევლინებოდა როგორც მოცეკვავე და აკადემიის ჯილდო მოიპოვა მიუზიკლში შესრულებული როლისთვის („იანკი დუდლ დენდი"). 1999 წელს ამერიკის კინოინსტიტუტმა ჰოლივუდის ოქროს ხანის AFI-ის 100 წელი... 100 ვარსკვლავი მამაკაცი მსახიობების რეიტინგში იგი მე-8 ადგილზე განაწესა. ორსონ უელსმა კეგნი დაახასიათა როგორც „ალბათ, კამერის წინაშე ოდესმე გამოჩენილი უდიდესი მსახიობი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჯეიმზ კეგნი — ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზაში (IBDb) (ინგლისური)
* 

* ჯეიმზ კეგნი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ჯეიმზ კეგნი TCM-ის კინოფილმების მონაცემთა ბაზაში
**ჰეიდარ ალიევის ძეგლი** (აზერ. Heydər Əliyevin heykəli) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მესამე პრეზიდენტ ჰეიდარ ალიევის ძეგლი. არმართულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დედაქალაქში, ქალაქ ბაქოში. ძეგლის ავტორები არიან რუსი მოქანდაკეები სალავატ შერბაკოვი და მიხაილ ნოგინი. არქიტექტურული კომპლექსის გახსნა, რომელიც ასევე მოიცავს ჰეიდარ ალიევის ძეგლსაც, შედგა 2005 წლის 10 მქაისს, ჰეიდარ ალიევის დაბადებიდან 82 წლის აღსანიშნავად, ჰეიდარ ალიევის სახელობის სასახლის მოპირდაპირედ ჰეიდარ ალიევის სახელობის ბაღში. გახსნის ცერემონიას ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, სამინისტროებისა და დეპარტამენტების წარმომადგენლები, პარლამენტის დეპუტატები, საზოგადო მოღვაწეები, ასევე აზერბაიჯანში აკრედიტებული დიპლომატიური კორპუსების წარმომადგენლები.

შექმნის ისტორია
---------------

კომპლექსის შექმნაზე მუშაობდნენ რუსეთის არქიტექტორთა და სკულპტორთა ჯგუფი მთავარი არქიტექტორის იგორ ვოსკრესენსკის ხელმძღვანელობით. ვოსკრესენსკიმ თავის ინტერვიუში „ნოვოსტებში" განაცხადა:

„ ჰეიდარ ალიევი — უბრალოდ ადამიანი არ არის, არამედ ადამიანი, რომელმაც შექმნა აზერბაიჯანული სახელმწიფო თავისი მხრებით. ამის გათვალისწინებით დიდი პასუხისმგებლობა იყო ატმოსფეროს შექმნა, კომპლექსის ხასიათში ამ ადამიანის თვისებების გადმოცემა".

ძეგლის უშუალოდ შექმნაზე კი მუშაობდნენ მოქანდაკეები სალავატ შერბაკოვი და მიხაილ ნოგინი. შერბაკოვის თქმით ძეგლის შესაქმნელად გამოყენებული იქნა სამუდამო მასალები — ბრინჯაო და გრანიტი, ხოლო თვითონ ძეგლს ვძერწავდით მოსკოვში".

როგორც შერბაკოვმა აღნიშნა „ ეს იყო აზერბაიჯანელი და რუსი მხატვრების, მოქანდაკეებისა და მშენებლების ერთობლივი შემოქმედებითი ნაშრომი ". ამის გარდა ერთ-ერთ თანაავტორად იყო მეჰრიბან ალიევა (აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მეუღლე), რომელმაც ვარიანტების არჩევისას იძლეოდა მრავალ რჩევა-დარიგებას. შერბაკოვი აღნიშნავდა მას, როგორც კოლექტივის სრულყოფილ წევრს.

კვარცხლბეკის დამზადებისას გამოყენებულ იქნა მასიური გრანიტი ბეტონის გარეშე. ძეგლის საერთო სიმაღლე შეადგენს — დაახლოებით 12 მეტრს. თვითონ ფიგურის სიმაღლე კვარცხლბეკის გარეშე — 5 მეტრზე მეტია, ხოლო აწეული ხელით — 6 მეტრს აღწევს.

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4  В Баку открыли памятник Гейдару Алиеву naviny.by 10.05.2005
**ჰეიდარის მეჩეთი** (აზერ. Heydər Məscidi) — აზერბაიჯანის ყოფილი პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის სახელობის მეჩეთი. მდებარეობს ბინაგადის რაიონში, ბაქო.

ისტორია
-------

ჰეიდარის მეჩეთის მშენებლობის განკარგულება გასცა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა და ჰეიდარ ალიევის ვაჟმა ილჰამ ალიევმა 2012 წელს. სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 2012 წლის სექტემბერში და დასრულდა 2014 წლის ბოლოს.

2014 წლის 26 დეკემბერს შედგა მეჩეთის გახსნის ოფიციალური ცერემონია. მასში მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა, ქვეყნის პირველმა ლედიმ მეჰრიბან ალიევამ, ჩრდილოეთ კავკასიის მუფტისის საკოორდინაციო საბჭოს თავმჯდომარე და ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მუფტი ისმაილ ბერდიევი, რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ბაქოს და აზერბაიჯანის ეპარქიის ხელმძღვანელი მამა ალექსანდრე, ბაქოს მთიელი ებრაელების რელიგიური გაერთიანების თავმჯდომარე მელიჰ ევდაევი, რუსეთის ფედერაციის კავკასიის მუსულმანთა სამმართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი შაფიკ ფშიახაჩევი და კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს თავმჯდომარე შეიხ ალაჰშუქურ ფაშაზადე.

არქიტექტურა
-----------

მეჩეთის საერთო ფართობია 12.000 კვ მეტრი. თვით მეჩეთი შეადგენს 4200 კვ მეტრს. ფასადი სპეციალური ქვით არის მოპირკეთებული შირვან-აბშერონის არქიტექტურის სტილში. თითოეული მინარეთის სიმაღლე 95 მეტრია. მეჩეთს სულ 4 მინარეთი აქვს. მეჩეთის შიგნით, სპეციალური დეკორატიული ელემენტები გამოიყენება და გუმბათის კიდეებზე წმინდა ყურანიდან აიათებია მოჩუქურთმებული. მთავარი გუმბათის სიმაღლე 55 მეტრია, მეორე გუმბათი კი 35 მეტრია.

მეჩეთი მდებარეობს მისამართზე: ქალაქი ბაქო, ბინაგადის რაიონი, გამზი ბაბაშოვის ქუჩა.

გალერეა
-------

სქოლიო
------

1. ↑  В Баку открыли мечеть Гейдара
2. 1 2 3  Президент Азербайджана Ильхам Алиев принял участие в открытии мечети Гейдара в Баку
**ჩაღლაიანის ხიდი** — ხიდი თურქეთში, რომელიც თავისი მონუმენტურობით იქცევს ყურადღებას. მისი ბურჯები და თაღი აშკარად არქაულია, ხოლო სავალი ნაწილები და ბორდიურები ახლახან ჩანს შექმნილი. ადგილობრივების გადმოცემით: 

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „ადრე ხიდს თავისი მოაჯირები ჰქონდა. იგი ზემოთაც ძველი ქვებით იყო გამართული. შემდეგ ბავშვებმა ისინი მოარყიეს და წყალში გადაყარეს. მოგვიანებით რიზედან მოვიტანეთ ქვები და ხელახლა გავაკეთეთ." |
|  |  |

ხიდი ზღვის დონიდან 213 მ-ის სიმაღლეზეა გამართული, ხოლო ბურჯებს შორის მანძილი 21,20 მ-ია, როგორც ყველა სხვა შემთხვევაში, ბურჯები აქაც კლდეზეა დაფუძნებული. ისინი სამი მეტრის სიმაღლისაა. 

განსაკუთრებით აღსანიშნავი აქ თაღის წყობაა. თაღის შემადგენელი ყოველი ქვის ტრაპეციულობა გათვლილია მშენებლობისას სამშენებლო ჰორიზონტალური ბაქანის ცენტრიდან განსაზღვრული კუთხით. ყოველ შედარებით ფართე ტრაპეციულ ქვათლილს მოსდევს ასევე ტრაპეციული ვიწრო ქვა. იქმნება ერთგვარი „ფსევდოისოდომი" და ყოველი ქვის მდგრადობა წყობაში გარანტირებულია. 

აღმოსავლეთ ჭანეთის ხეობათა შორის ქვის თაღოვანი ხიდების სიმრავლით გამოირჩევა ფორტუნას წყლის აუზიც. ხეობაში ამ ტიპის ძეგლების სიმრავლე მის განსაკუთრებულ მნიშვნელობაზე უნდა მიუთითებდეს. ყოველივე ეს კი ქმნიდა მეტად ხელსაყრელ პირობებს ძველი გზებისა და საგზაო ნაგებობების მშენებლობისათვის. აქ გამავალი გზებით შესაძლებელი ხდებოდა ზღვისპირა ზოლი დაკავშირებოდა ჭანეთ-ლაზეთის ქედს გადაღმა რეგიონებს და განსაკუთრებით კი ტაო-კლარჯეთს, ერზრუმს, ბაიბურთს, ისპირს და ა.შ.

ლიტერატურა
----------

* ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ. 2014, გვ. 69-71 ISBN 978-9941-0-6458-6.
**ჰეიდარ ასადოვი** (აზერ. Heydər Əsədov; დ. 24 ოქტომბერი, 1959) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის მინისტრი, „სამშობლოსადმი დამსახურებისათვის" მე-2 ხარისხის ორდენოსანი.

განათლება
---------

1978 წელს ჰეიდარ ასადოვმა დაამთავრა ბაქოს დადაშ ბუნიათზადეს სახელობის საჭოთა ვაჭრობის ტექნიკუმის ბუღალტრული აღრიცხვის ფაკულტეტი. 1978 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია მოსკოვის მ. ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საკანდიდატო დისერტაცია და მიიღო ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1992-1995 წლებში გახდა თურქეთის რესპუბლიკის მარმარის უნივერსიტეტის დოქტორანტი.

კარიერა
-------

1978-1984 წლებში მუშაობდა ბუღალტრად, მთავარ ბუღალტრად სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებაში, ასევე უფროს ინსპექტორად. 1983-1992 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკურ ინსტიტუტში უფროს ლექტორად (დღეს აზერბაიჯანული სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტი). 1995 წელს იგი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით დაინიშნა ფინანსთა მინისტრის მოადგილედ. 1996-2007 წლებში იგი იკავებდა მთავარი სახელმწიფო ხაზინის გენერალური დირექტორის თანამდებობას. 2007 წლის 17 აპრილიდან აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული კრების გადაწყვეტილებით იგი დაინიშნა საბუღალტრო პალატის თავმჯდომარედ. 2013 წლის 22 ოქტომბრის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულების საფუძველზე დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის მინისტრის თანამდებობაზე. იგი არის 3 მონოგრაფიისა და 30 მეცნიერული კვლევის ავტორი.

ჯილდოები
--------

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2011 წლის № 1809 ბრძანებულებით ჰეიდარ ასადოვი აზერბაიჯანის საბუღალტრო პალატის 10 წლისთავის აღსანიშნავად დაჯილდოვებულ იქნა „სამშობლოსადმი დამსახურებისათვის" მე-2 ხარისხის ორდენით.

სქოლიო
------

1. ↑  Приказ Президента Азербайджанской Республики о новом составе Кабинета Министров Азербайджанской Республикиen.president.az
**წიგნის პალატა** — სახელმწიფო უწყება საქართველოში 1924-2005 წლებში. საქართველოს სსრ პერიოდში წიგნის პალატა ახორციელებდა გამოცემული ბეჭდვითი პროდუქციის ბიბლიოგრაფიულ რეგისტრაციას და სტატისტიკურ აღრიცხვას. 1974 წელს მიენიჭა სულხან-საბა ორბელიანის სახელი. 2006 წელს წიგნის პალატა შეუერთდა საქართველოს ეროვნულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკას.

წიგნის პალატა გამოსცემდა „წიგნის მატიანეს" 1926 წლიდან, „ჟურნალის სტატიების მატიანეს" 1939 წლიდან, „გაზეთის სტატიების მატიანეს" 1943 წლიდან და „კარტოგრაფიულ მატიანეს". წიგნის პალატამ გამოსცა რეტროსპექტიული ბიბლიოგრაფიული მაჩვენებლები „ქართული წიგნი" (სამი ტომი, 5 ნაკვეთი, 1941-1969), გ. ბაქრაძის „ქართული პერიოდიკა, ბიბლიოგრაფია" (1947), „ქართველი მეომრები საბჭოთა ხალხის დიდ სამამულო ომში" (3 ნაკვეთი, 1945-1946), „ქართული მუსიკალური ლიტერატურის ბიბლიოგრაფია 1872-1946" (1947).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 316.
* საბიბლიოთეკო ტერმინების ლექსიკონი; გვ 157, თბილისი,მეცნიერება, 1974
* *გორგიშელი, ი.* გვჭირდება თუ არა ეროვნული ბიბლიოგრაფია?!, თბილისი, 2006, ISBN 99940-67-50-8
* *გოგოლაძე, ვ*. საქართველოს სსრ სახელმწიფო წიგნის პალატა, თბილისი, 1960.
|  |  |
| --- | --- |
|  | არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: **ჰიპოტონიური ხსნარი**ან **ჰიპერტონიული ხსნარი**. |

**ჰიპოტონიური ხსნარი** — ბიოლოგიაში, ხსნარები, რომელთა ოსმოსური წნევა მცენარეული ან ცხოველური უჯრედებისა და ქსოვილების არსებულ ოსმოსურ წნევაზე ნაკლებია. ჰიპოტონიურ ხსნარებში მოთავსებისას ცოცხალი უჯრედი ჯირჯვდება, იბერება და შეიძლება გასკდეს; ეს განპირობებულია ოსმოსურ წნევათა სხვაობით და უჯრეთგარე წყლის უჯრედში შესვლით. რაც უფრო ნაკლებია ხსნარის კონცენტრაცია, მით უფრო დაბალია მისი ოსმოსური წნევა და მეტია უჯრედზე დამშლელი გავლენა. სხვადასხვა კონცენტრაციის ჰიპოტონიურ ხსნარებში მოთავსებული ერითროციტების ცვლილების მიხედვით იკვლევენ მათ ოსმოსურ რეზიდენტობას. სისხლძარღვებში ჰიპოტონიურ ხსნარების შეყვანამ შესაძლებელია ჰემოლიზი გამოიწვიოს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* იზოტონური ხსნარი
* ჰიპერტონიული ხსნარი

ლიტერატურა
----------

* *ა. აბესაძე*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 669.


|  |  |
| --- | --- |
| პეპელა | *ეს სტატია ბიოლოგიის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ანა კეი ფერისი** (ინგლ. Anna Kay Faris; დ. 29 ნოემბერი, 1976) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია კომედიური როლებით ფილმებში: „ძალიან საშიში კინო", „თარგმანში დაკარგული", „ბიჭებს ეს მოსწონთ", „ჩემი სუპერ ექს-გოგონა", „რამდენი გყოლია...?", „დიქტატორი", „ერთ წელიწადს გაძლევ" და სხვა.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქალაქ ბალტიმორში. როდესაც 6 წლისა იყო ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ქალაქ ედმონდსში გადავიდა. მამამისი ჯეკ ფერისი მუშაობდა სოციოლოგად ვაშინგტონის უნივერსიტეტში და იყო იმავე უნივერსიტეტის შიდა კომუნიკაციების ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო მოგვიანებით ვაშინგტონის ბიოტექნოლოგიისა და ბიოსამედიცინო ასოციაციის ხელმძღვანელი; დედამისი — კარენი ედმონდსის სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა. ფერისს ჰყავს უფროსი ძმა რობერტი, რომელიც პროფესიით სოციოლოგია და არის კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი. ანა ფერისმა 9 წლის ასაკში სიეტლის თეატრში ითამაშა თავისი პირველი როლი. ედმონდსის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვაშინგტონის უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა ლიტერატურას.

1999 წელს მიიღო პირველი მნიშვნელოვანი როლი ფილმში „შეყვარებულთა შესახვევი". 2000 წელს ითამაშა ფილმში „ძალიან საშიში კინო". არაერთი ჟურნალის გარეკანზე გამოჩნდა, მათ შორის იყო „Raygun", „Playboy", „Self", „Cosmopolitan" და სხვა.

2004–2008 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა ბენ ინდრასთან. 2009 წელს დაქორწინდა კრის პრეტზე. 2012 წელს მათ შეეძინათ ვაჟიშვილი ჯეკი. 2017 წელს დაშორება გადაწყვიტეს, მაგრამ ისინი ოფიციალურად 2018 წლის ოქტომბერში განქორწინდნენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ანა ფერისი"** ვიკისაწყობში.
* ანა ფერისი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**დებორა კარა ანგერი** (ინგლ. Deborah Kara Unger; დ. 12 მაისი 1964) — კანადელი მსახიობი. გადაღებულია ფილმებში: „ავტოკატასტროფა" (1996), „თამაში" (1997), „ქარიშხალი" (1999), „თეთრი ხმაური" (2005), „საილენტ ჰილი" (2006), „88 წუთი" (2008), „გზა" (2010) და სხვა.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ქალაქ ვანკუვერში, მამამისის — პროფესიით გინეკოლოგისა და დედამისის — ფიზიკის სპეციალისტის ოჯახში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა სწავლობდა ეკონომიკასა და ფილოსოფიას ბრიტანეთის კოლუმბიის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით იგი გახდა პირველი კანადელი, რომელმაც ჩააბარა ავსტრალიის დრამატული ხელოვნების ეროვნულ ინსტიტუტში. ამჟამად ცხოვრობს ქალაქ ლოს-ანჟელესში. ეკრანზე მისი დებიუტი შედგა 1989 წელს მინი-სერიალში „ბანგკოკ ჰილტონი". 1990 წელს ერთბაშად ორ ფილმში მიიღო მონაწილეობა („სანამ შენ იარსებებ" და „სისხლიანი ფიცი"). 1993 წელს მონაწილეობა მიიღო დევიდ ლინჩის მიერ გადაღებულ მინი-სერიალში „ნომერი სასტუმროში". მომდევნო წელს კრისტოფერ ლამბერტთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „მთიელი 3". მნიშვნელოვანი იყო შესრულებული როლი ფილმში „ავტოკატასტროფა". 1997 წელს ითამაშა ფინანსურად წარმატებულ ფილმში „თამაში". 1998 წელს გადაიღეს ფილმში „ვირთხების ხროვა". აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული დამოუკედებელ ფილმებში. 2005 წელს მაიკლ კიტონთან ერთად ითამაშა ფინანსურად წარმატებულ ფილმში „თეთრი ხმაური".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დებორა კარა ანგერი***

* 

* დებორა კარა ანგერი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* დებორა კარა ანგერი — AllMovie
**კრომერჟიჟის სასახლე** (გერმ. Schloss Kremsier, ჩეხ. Arcibiskupský zámek) — სასახლე ჩეხეთის ქალაქ კრომერჟიჟში, რომელიც 1777 წლიდან გამოიყენებოდა ოლომოუცის ეპისკოპოსებისა და არქიეპისკოპოსების რეზიდენციად. 

პირველი რეზიდენცია ამ ადგილას 1497 წელს დაარსდა ეპისკოპოს სტანისლას ტრუჟოს მიერ. ნაგებობა გვიანდელ გოტიკურ სტილში იყო გადაწყვეტილი, რენესანსის მცირედი დეტალებით. ოცდაათწლიანი ომის დროს, 1643 წელს, სასახლე შვედეთის არმიამ აიღო. 

1664 წელს, ლიხტენშტაინების ძლევამოსილი ოჯახის ეპისკოპოსმა არქიტექტორ ფილიბერტო ლუჩესს სასახლის ბაროკოს სტილში გადაკეთება დაავალა. ოსტატი 1664 წელს გარდაიცვალა და სამუშაოები სხვა არქიტექტორმა ჯოვანი პიეტრო ტენკალამ განაგრძო, რომელმაც ბაღი და სასახლე ტურინის არქიტექტურული სკოლის სტილში გადააკეთა, რომელსაც თავად მიეკუთვნებოდა. 

1752 წლის მარტში, სასახლე მნიშვნელოვნად დააზიანა ხანძარმა. რის გამოც, მოწვეულ იქნენ ორი საიმპერატორო მხატვარი, რომლებსაც მისი ინტერიერის დეკორირება დაევალათ. მათი ნამუშევრების გარდა, სასახლეში დღემდე ინახება ხელოვნების კოლექცია, რომელიც ქვეყანაში მეორე ყველაზე დახვეწილად მიიჩნევა. მათშორისაა ტიტანების მითოლოგიური სცენის მხატვრობები. კოლექციის უდიდესი ნაწილი 1673 წელს, გერმანიის ქალაქ კელნში კარელის ეპისკოპოსმა შეიძინა. სასახლე ასევე მოიცავს თვალსაჩინო მუსიკალურ არქივსა და ბიბლიოთეკას 33 000 ტომით. 

1998 წელს, იუნესკომ სასახლე და მისი ბაღი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. 

სასახლის ინტერიერი გამოყენებულია მილოშ ფორმანის 1984 წელს ვოლფგან ამადეუს მოცარტის ცხოვრების შესახებ გადაღებულ ფილმში „*ამადეუსი*", როგორც ვენის ჰოფბურგების საიმპერატორო სასახლე, ასევე აქაა გადაღებული 1994 წლის ფილმის „*უკვდავი საყვარლის*" (Immortal Beloved ) პიანინოს კონცერტის სცენა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კრომერჟიჟის არქიეპისკოპოსის სასახლე***

* Photographs of Kroměříž Castle
* QTVR virtual tour of Kromeriz
* unofficial pages of Kroměříž Castle and gardens დაარქივებული 2020-12-11 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩეხეთში ჩეხეთის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ჩესკი-კრუმლოვის ისტორიული ცენტრი  · პრაღის ისტორიული ცენტრი  · ტელჩის ისტორიული ცენტრი  · წმინდა იოანე ნეპომუკელის ეკლესია  · კუტნა-ჰორას ისტორიული ცენტრი  · ლედნიცე-ვალტიცეს კულტურული ლანდშაფტი  · კრომერჟიჟის არქიეპისკოპოსის სასახლე  · ჰოლაშოვიცე   · ლიტომიშლი  · ოლომოუცის წმინდა სამების კოლონა  · ტუგენდჰატის ვილა  · ტრშებიჩის წმინდა პროკოფის ბაზილიკა · კლადრუბის ცხენების მოშენებისა და საცერემონიო ეტლებისათვის წვრთნის ლანდშაფტი  · მადნის მთების სამთამადნო რეგიონი  · ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები: ფრანტიშკოვი-ლაზნე, კარლოვი-ვარი, მარიანსკე-ლაზნე |  |

 |
**ჟანა ფრისკე** (რუს. Фриске, Жанна Владимировна; დ. 8 ივლისი 1974, მოსკოვი — გ. 15 ივნისი, 2015, ბალაშიხა) — რუსი საესტრადო მომღერალი, ტელეწამყვანი და კინომსახიობი.

ბიოგრაფია
---------

პატარა ასაკშივე ბალეტით, სპორტული ცეკვით, აკრობატიკითა და გიმნასტიკით იყო დაკავებული. მაყურებელმა ის რუსული ჯგუფით, „ბლესტიაშიეთი" (1996-2003) გაიცნო. მონაწილეობა აქვს მიღებული ტიმურ ბეკმამბეტოვის ფილმებში „ღამის გუშაგი" და „დღის მეთვალყურე", აგრეთვე გადაღებულია უამრავ სატელევიზიო შოუში. 2003 წლიდან დაიწყო სოლო კარიერა. 2005 წელს მონაწილეობა მიიღო რეალიტი-შოუში. გადაღებულია ჟურნალებში: Playboy, Penthouse, Maxim და Elle. 1990-იან წლებში ჟანამ მიიღო ბებიამისის გვარი ფრისკე.

2013 წელს მსახიობს თავის ტვინის ავთვისებიანი სიმსივნე დაუდგინეს. იგი ორი წლის განმავლობაში ებრძოდა ტვინის სიმსივნეს. მკურნალობის რამდენიმე კურსი ჩაიტარა აშშ-ში, გერმანიასა და ჩინეთში, რისი წყალობითაც ექიმებმა რემისიას მიაღწიეს. როგორც კი გახმაურდა მომღერლის ავადმყოფობის შესახებ, რუსეთის ტელევიზიის პირველმა არხმა რუსფონდ-თან ერთად საჭირო თანხის შეგროვება დაიწყო. შეგროვდა 68 მილიონი რუბლი, რაც საჭირო თანხას აღემატებოდა და ჟანა ფრისკემ დარჩენილი ფული ონკოლოგიურად დაავადებულ ბავშვთა ფონდში გადარიცხა. სიცოცხლის ბოლო თვეები აგარაკზე გაატარა ოჯახის წევრებთან ერთად. 

ჟანა ფრისკე გარდაიცვალა 2015 წლის 15 ივნისს ბალაშიხაში. დარჩა 2 წლის შვილი პლატონი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ჟანა ფრისკე — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

სქოლიო
------

1. ↑  „Умерла Жанна Фриске". *NEWSru.com* (რუსული). 16 ივნისი, 2015. ციტირების თარიღი: 17 თებერვალი, 2021. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. ↑  Жанна Фриске ru. Кино-Театр.РУ. ციტირების თარიღი: 17 თებერვალი, 2021
3. ↑  მომღერალი ჟანა ფრისკე გარდაიცვალა.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-05. ციტირების თარიღი: 2015-06-16.
**ხატია ჭყონია** (დ.1989) — ქართველი ფეხბურთელი, ქალთა საფეხბურთო კლუბ „ლანჩხუთის" და საქართველოს ქალთა ნაკრების თავდამსხმელი.

კარიერა
-------

ფეხბურთის მიმართ სიყვარულს ხატია ადრეული ბავშვობიდან ავლენდა. ჯერ კიდევ მაშინ, როცა გოგონათა გუნდები არ არსებობდა, იგი ბურთის კენწვლით იყო გატაცებული. თამაში ქობულეთში მან ჩამოყალიბებულ ქალთა გუნდში დაიწყო. რამდენადაც საქართველოში ქალთა ჩემპიონატი ჯერ კიდევ არ იმართებოდა, 2009 წელს ის ჩაირიცხა თურქულ კლუბ ტრაბზონსპორში. 
ტრანსფერი განხორციელდა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო რაუნდზე კლუბის გამოსვლის წინ. სლოვენური გუნდის „კრკას" წინააღმდეგ სადებიუტო მატჩში ხატიამ გოლით გამოიჩინა თავი. მომდევნო სეზონში იგი გადავიდა ტრაპიზონში არსებულ მეორე გუნდში „ტრაბზონ იდმანოჩაღში", სადაც ორი წელი დაჰყო. ყველაზე დიდი ხნით ხატია ჭყონია თამაშობდა ყარადენიზში - სამ სეზონში ჩატარებულ 55 თამაშში მან 31 გოლი გაიტანა. 

2018 წელს მან კონტრაქტი გააფორმა ქალთა თურქული ლიგის ყველაზე ტიტულოვან კლუბთან იზმირის „ქონაქ ბელედიესპორთან", რომელმაც 2012-2017 წლებში ზედიზედ ხუთჯერ მოიპოვა ქვეყნის ჩემპიონის ტიტული. 2019 წლის ივლისში იგი სამშობლოში დაბრუნდა და საფეხბურთო კლუბ "ლანჩხუთს" შეუერთდა. 

საერთო ჯამში თურქეთში ჩატარებულ 168 თამაშში მან 87 გოლი გაიტანა. 

2019 წელს საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ ორგანიზებულ ყოველწლიური დაჯილდოების ცერემონიალზე ხატია ჭყონიამ ქალთა ლიგის საუკეთესო ფეხბურთელის პრიზი მოიგო.

კოვიდპანდემიით გამოწვეული ხელისშემშლელი გარემოებების მიუხედავად, მისი კარიერა 2020 წელსაც წარმატებული აღმოჩნდა. ოქტომბერში ხატიამ ქართული ფეხბურთის რეკორდი დაამყარა ჩემპიონატის ერთ თამაშში გატანილი 15 გოლით.

2020 წლის შემოდგომაზე „ლანჩხუთმა" დიდი სენსაცია მოახდინა, როცა უეფას ქალთა ჩემპიონთა ლიგაზე დებიუტანტის რანგში გამოსვლისას ორი ეტაპი გადალახა და 32 გუნდს შორის მოხვდა. აღსანიშნავია, რომ კლუბის მიერ ჩატარებულ ოთხ მატჩში ხატია ჭყონიამ სამჯერ აიღო მეტოქეთა კარი, რუმინული "ოლიმპიას" კარში მის მიერ გატანილი გამარჯვების გოლი კი წლის საუკეთესოდ გოლად აღიარა ფეხბურთის ფედერაციამ. ეს პირველი შემთხვევა იყო, როცა აღნიშნული პრიზი გოგონათა გუნდის წევრს მიენიჭა. 

ჭყონიამ ასევე ზედიზედ მეორედ გაიმარჯვა წლის საუკეთესო ფეხბურთელი ქალის ნომინაციაში.

პირველი საერთაშორისო სანაკრებო მატჩი ხატიამ მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ რაუნდში ითამაშა 2011 წელს საბერძნეთის წინააღმდეგ. მან 27-ჯერ აქვს მიღებული მონაწილეობა ნაკრების თამაშებში, რომლებშიც 7 გოლი გაიტანა.

ჯილდოები
--------

* წლის საუკეთესო ფეხბურთელი ქალი - 2019 და 2020 წწ.
* წლის საუკეთესო გოლის ავტორი - 2020 წელი

ოჯახი
-----

ხატიას ჰყავს ხუთი და, მათ შორის ტყუპისცალი, და ერთი ძმა.

სქოლიო
------

1. ↑  ხატია ჭყონია: ვერ არჩევენ, გოგო ვარ თუ ბიჭი tbiliselebi.ge, 7 დეკემბერი 2020
2. ↑  ხატია ჭყონიას პროფილი tff.org
3. ↑  წლის რჩეულები mygoals.ge
4. ↑  რეკორდი ქართულ ფეხბურთში crystalsport.ge, 14 ოქტომბერი 2020
5. ↑  წლის ქალი ფეხბურთელისა და ქალთა საუკეთესო მწვრთნელის პრიზები ლანჩხუთმა მოიპოვა 1tv.ge, 29 დეკემბერი 2020
6. ↑  Georgia women's national football team wikimili.com
7. ↑  ტრაგედია ფეხბურთელის ოჯახში: ვის მიუძღვნა გამარჯვენა ლანჩხუთელმა გოგომ primetime.ge, 25 ნოემბერი 2020
**ანდრეანოვის კუნძულები** (ინგლ. Andreanof Islands) — კუნძულთა ჯგუფი ალეუტის კუნძულებში. განლაგებულია ამუქტისა და ამჩირკის სრუტეებს შორის. შედის აშშ-ის ალასკის შტატის შემადგენლობაში. გადაჭიმულია დაახლოებით 440 კმ-ზე. საერთო ფართობი, დელაროვის კუნძულებთან ერთად, უდრის 3924,737 კმ²-ს. უმაღლესი წერტილია ვულკანი ტანაგა (1806 მ). სულ არის 46 ვულკანური კუნძული და მრავალი პატარა კლდე. ყველაზე მნიშვნელოვანია კუნძულები ატკა და ადაკი. ანდრეანოვის კუნძულები მოქცეულია სეისმურად აქტიურ ზონაში. არის 8 მოქმედი ვულკანი. ძლიერი მიწისძვრა დაფიქსირდა 1957 და 2007 წლებში. შემოსილია სუბარქტიკული მდელოებით. ბევრია ყარსაღი; სანაპირო წყლებშია ვირთევზა და კამბალასებრნი. ანდრეანოვის კუნძულები აღმოაჩინა და პირველად აღწერა რუსმა მრეწველმა ანდრეან ტოლსტიხმა 1760-1764 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძულებზე განლაგებული იყო ამერიკული სამხედრო ბაზები. ომის შემდეგ ბაზა კუნძულ ადაკზე გაფართოვდა და გახდა მუდმივი. დაიხურა 1995 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ანდრეანოვის კუნძულები — სტატია დიდი რუსული ენციკლოპედიიდან (რუსული)
* ანდრეანოვის კუნძულები — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
**ხატრანოვის სახლი** (რუს. Особняк Хатранова) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1890-იან წლებში საქალაქო არქიტექტორის არსენ ტერ-აკოფოვის მიერ. შენობა აგებულია ეკლექტიკის სტილში და გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლის სტატუსი.

მისამართი: დონის როსტოვი, 1-ლი საბჭოეთის ქუჩა, № 42.

ისტორია
-------

ძველებური სასახლე 1-ლ საბჭოეთის ქუჩა ნომერ 46-ში, აშენებულია 1890-იან წლებში. ცნობილია მისი მფლობელები. ერთ-ერთი მათგანი იყო ქალაქის თავი, მემკვიდრეობითი საპატიო მოქალაქე პ. ე. ხატრანოვი.

ხატრანოვების გვარი დონის ნახიჩევანში იყო მეტად შეძლებული. XIX საუკუნის I ნახევარში ნახიჩევანის ვაჭარი პოღოს არუთიუნის ძე ხატრანიანი ვაჭრობდა რუსეთში, იტალიაში, საბერძნეთში, თურქეთში. ხატრანიანების მეორე წარმომადგენელი - გევორქი, იყო მეწამრე. მან ააშენა ნახიჩევანში აგურის ქარხანა. შემონახულ სადარბაზო კარზე ამოტვიფრულია ასო „X" შენობის მფლობელის გვარის პირველი ასო.

1912 წელს სასახლის მფლობელი იყო გავრილ ვასილის ძე მაზაევი. სახლის ღირებულება ამ დროისათვის შეადგენდა 17 500 რუბლს. ოჯახის უფროსი ივან გავრილის ძე მაზაევი, შეძლებული გლეხი თავის დროზე იყო გადაასახლებლი ტავრიის გუბერნიის სოფელ ნოვოვასილევსკში, მართლმადიდებლობიდან წასვლისთვის. მოგვიანებით იგი გადავიდა სლობოდაში ბოლშაია-კრეპკაია, სადაც ეწეოდა მეცხვარეობას. მაზაევებმა დატოვეს თავისი კვალი ისტორიაში: მის მიერ იყო გამოყვანილი ცხვრების ახალი ჯიში - მერინოსები, რომელმაც მიიღო სახელწოდება „მაზაევსკაია".

საბჭოთა ხელისუფლების წლებში შენობა იყო ნაციონალიზებული, დიდი სამამულო ომის წლებში, გერმანული ოკუპაციის პერიოდში, შენობაში განთავსებული იყო გესტაპო, ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ - ჰოსპიტალი, ომის შემდეგ დაიკავა სამხედრო უწყებამ. 1980 წლიდან შენობაში განთავსებული იყო სახელმწიფოს სანიტარულ-ეპიდემოლოგიური ცენტრი.

არქიტექტურა
-----------

ხატრანოვის სახლი არის სართულნახევრიანი ნაგებობა, რომელიც აგურითაა ნაგები. აგებულია ამ პერიოდის დონის ნახიჩევანისათვის დამახასიათებელ არქიტექტურულ სტილში. მისი ფასადი ასიმეტრიულია, მთავარი შესასვლელი მარცხენა მხარესაა. ნახევარწრიული და მართკუთხა ფანჯრები გაფორმებულია სანდრიკებით. ქვედა სართული რუსტირებულია.

ლიტერატურა
----------

* Халпахчьян О. Х. Архитектура Нахичевани-на-Дону. Ереван : Айстан, 1988. С. 155; Донско-Азовский календарь на 1889 год / ред.‑изд. И. А. Тер-Абрамиан. Ростов н/Д : Типо‑литогр. И. А. Тер- Абрамиан,1888. С. 187.
* Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону : Официальный портал правительства Ростовской области. URL:  დაარქივებული 2018-02-06 საიტზე Wayback Machine.  [В списке под № 220 – Е. К.]
* Донско-Азовский календарь на 1891 год / сост. И. А. Тер-Абрамиан. Ростов н/Д Типо-литогр. И. А. Тер- Абрамиан, 1890. С. 196.
* Вся Донская область и Северный Кавказ на 1901 год : Кн. адм. пром‑сти и торговли / под ред. Д. С. Нейфельда; Изд. А. И. Теръ- Абрамиан. Ростов н/Д : Типо-литогр. А. И. Тер- Абрамиан, 1901. Стб. 210.
* Вся область Войска Донского на 1899 год : Адрес-календар. торгово-промышл. справ. кн. / сост. Д. С. Нейфельд; Изд. А. И. Тер-Абрамиан. Ростов н/Д Типо-литогр. И. А. Тер- Абрамиан. 1899. Стб. 732.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Особняк Хатранова
**მოჰამედ ბაზუმი** (დ. 1 იანვარი, 1960) — ნიგერის პრეზიდენტი 2021 წლის 2 აპრილიდან 2023 წლის 26 ივლისამდე. დაამხეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად.

დაამთავრა შეიხ ანტა დიოპის უნივერსიტეტი. 1993-1995 და 2004-2009 წლებში იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი. 1995-1996 წლებში ნიგერის საგარეო საქმეთა, კოოპერაციისა და აფრიკასთან ინტეგრაციის მინისტრი. ამავე თანამდებობას იკავებდა 2011 წლის 21 აპრილიდან 2015 წლის 25 თებერვლამდე. 2016-2020 წლებში ნიგერის შინაგან საქმეთა, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, დეცენტრალიზაციისა და ჩვეულებრივ და რელიგიურ საქმეებთა სახელმწიფო მინისტრი. არის პარტია „ნიგერიული პარტია დემოკრატიისა და სოციალიზმისთვის" წევრი. პარტიის პრეზიდენტი 2013 წლიდან. ამავე პარტიის პრეზიდენტობის კანდიდატი 2020-2021 წლების საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნებში. პირველ ტურში ბაზუმიმ 1 879 629 (39,30%) მიიღო. მეორე ტურში მიიღო 2 501 459 ხმა (55,75%). 

2022 წლის დეკემბერში, დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკური და სავალუტო კავშირის (UEMOA) წევრი ქვეყნების მეთაურთა 23-ე სამიტის დროს, მოჰამედ ბაზუმი დაინიშნა ორგანიზაციის პრეზიდენტად.

სქოლიო
------

1. 1 2
2. ↑  ნიგერში სამხედროების ჯგუფმა განაცხადა, რომ დაამხო პრეზიდენტი ბაზუმი
3. ↑  ნიგერში სამხედროებმა სახელმწიფო გადატრიალების შესახებ განაცხადეს
4. ↑  მეორე ტურის შედეგები.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-22. ციტირების თარიღი: 2021-02-25.
5. ↑  „Uemoa : Bazoum, croissance et inflation au menu du sommet des chefs d’État – Jeune Afrique". *JeuneAfrique.com* (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 6 დეკემბერი, 2022. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|access-date=`-ში (დახმარება)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ნიგერის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
* ამანი დიორი
* სეინი კუნჩე
* ალი საიბუ
* მაჰამან უსმანი
* იბრაჰიმ ბარე მაინასარა
* დაუდა მალამ ვანკე
* ტანჯა მამადუ
* სალუ ჯიბო
* მაჰამადუ ისუფუ
* მოჰამედ ბაზუმი
* ჰასუმი მასაუდუ
* ამადუ აბდრამანე
* ომარ ჩიანი
 |

 |
ჭაჭკარი
კლდეში ნაკვეთი საწნახელი
ოთხსაუკუნოვანი ვაზი
**ჭაჭკარი** — ისტორიული სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში ვარძიიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის ნაპირებზე. 

გადმოცემის მიხედვით, ჭაჭკარიდან ხდებოდა ვარძიის სამეურნეო მარაგის შევსება - კლდეში ნაკვეთ საწნახელებში დიდი რაოდენობის ღვინო იწურებოდა. სოფელში, გარდა დაზიანებული ტერასებისა და 50-მდე კლდეში ნაკვეთი საწნახელისა, შემორჩენილია ოთხსაუკუნოვანი ვაზიც[1]. აქვეა კლდეში გამოკვეთილი საცხოვრებელი დარბაზი და წმინდა გიორგის ეკლესია, ხალხური საცხოვრებლის ნიმუშები (მიწურ-ბანიანი სახლები, მესხური დარბაზები) და სხვ[2]. 

სოფელს 2016 წლის, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[3].

სქოლიო
------

1. ↑  ასპინძაში სოფელ ჭაჭკარის რეაბილიტაცია იწყება
2. ↑  ქართული მეღვინეობის უძველეს „მესხურ ტერასებზე" ვაზის გაშენება იწყება
3. ↑  საქართველოს მთავრობის დადგენილება №478, 2016 წლის 27 ოქტომბერი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის „სოფელ ჭაჭკარისათვის" ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის განსაზღვრის შესახებ

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჭაჭკარი***
**ლიუბანი** (რუს. Любань) — ქალაქი (1912 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში. ლიუბანის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით 4188 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი მდებარეობს ტოსნოს რაიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ტიგოდის ნაპირას. სანქტ-პეტერბურგის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 85 კმ-ში და ტოსნოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით 30 კმ-ში.

ქალაქი შედის რუსეთის ისტორიული ქალაქების რიცხვში, მთავარი ღირსშესანიშნაობაა — პეტრე-პავლეს ტაძარი. ქალაქის სახელის წარმოშობის ორი ვერსია არსებობს: პირველის თანახმად სახელი მომდინარეობს ნოვგოროდული ადგილობრივი სახელიდან „ლიუბინი", ხოლო მეორე ვერსიის თანახმად კი მომდინარეობს ლაფნის სარეწიდან.

ქალაქი პირველად ნახსენებია 1499 წელს დმიტრი კიტაევის აღწერაში. 1711 წლიდან ქალაქი სანქტ-პეტერბურგსა და მოსკოვს შორის არსებული საფოსტო ხაზის ერთ-ერთი სადგური იყო. 1770 წელს შმიტის მიერ შედგენილ სანქტ-პეტერბურგის გუბერნიის რუკაზე დასახლება ნახსენები იყო, როგორც სოფელი „ლიუბანი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიუბანი ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი"

სქოლიო
------

1. ↑  «Карта Санкт-Петербургской губернии содержащей Ингерманландию, часть Новгородской и Выборгской губернии», 1770 год.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-27. ციტირების თარიღი: 2013-01-19.

გერბი ლენინგრადის ოლქიდროშა ლენინგრადის ოლქი
ლენინგრადის ოლქი

**ქალაქები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვო  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • ვისოცკი  • გატჩინა  • ივანგოროდი  • კამენოგორსკი  • კინგისეპი • კირიში  • კიროვსკი  • კომუნარი  • ლოდეინოე-პოლე • ლუგა  • ლიუბანი  • ნიკოლსკოე  • ახალი ლადოგი  • ოტრადნოე  • პიკალიოვო  • პოდპოროჟიე  • პრიმორსკი  • პრიოზერსკი  • სვეტოგორსკი  • სერტოლოვო  • სლანცი  • სოსნოვი-ბორი  • სიასტროი  • ტიხვინი  • ტოსნო  • შლისელბურგი

---

**ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა**:  

**რაიონები**: ბოქსიტოგორსკი  • ვოლოსოვი  • ვოლხოვი  • ვსევოლოჟსკი  • ვიბორგი  • გატჩინი  • კინგისეპი  • კირიში  • კიროვსკი  • ლოდეინოპოლე  • ლომონოსოვი  • ლუგი  • პოდპოროჟიე  • პრიოზერსკი  • სლანცი  • ტიხვინი  • ტოსნო

---

**სტატია**:
გეოგრაფია | გერბი | ჰიმნი | ისტორია | მოსახლეობა | ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფა | დროშა
***„პუტინი — მონა ლიზა"*** (ინგლ. Putin — Mona Lisa) — ინსტალაცია, შექმნილი ლინზებისგან და ლეონარდო და ვინჩის ნახატის მონა ლიზას მრავალი მინიატურული სურათებისგან. ნამუშევრის ავტორია ცნობილი ქართული წარმოშობის ამერიკელი მხატვარი დავით დათუნა.

ნამუშევარი „პუტინი — მონა ლიზა", ვლადიმერ პუტინის გამოსახულებიანი, ყველაზე ძვირადღირებული ხელოვნების ნიმუშია.

დათუნას სიტყვებით, „პუტინი — კაცობრიობის ისეთივე ამოცანაა, როგორც ჯოკონდას ღიმილი. რუსეთში პუტინს ძირითადად ისე უყურებენ, როგორც ერის იმედს, ხოლო დანარჩენს სამყაროში ის ხშირად განსხვავებულ გრძნობებს იწვევს, პატივისცემიდან შიშამდე. პორტრეტი, რომელიც ტალღისებული ზედაპირის მქონე გადაჯაჭვული ლინზების ქვევითაა მოთავსებული, პრიზმულ ზედაპირს ქმნის, თითქოს სურათის მონაცემებს ლინზებით ატყვევებს, ხოლო შემდეგ დისტილირებულად აირეკლება ჩვენსკენ მისი ხელახლა დათვალიერების მიზნით. დავით დათუნა მოხერხებულად უთავსებს სათვალისა და ლინზების კონცეფციას, როდესაც თითოეულ მათგანს განსაზღვრულ ხედვას ანიჭებს. განსხვავებული დიოპტრიის ლინზების გამოყენება, განსაზღვრავს ერთიდაიმავე ობიექტისადმი განსხვავებულ ხედვას. ლინზები სიმბოლურად გამოსახავენ პიროვნებებს, ილუზიებს, აღქმას, ფრაგმენტაციას და გაერთიანებას. 

2011 წლის 21-25 სექტემბერს, ნაშრომი წარმოდგენილ იყო არტ-მოსკოვის საერთაშორისო გამოფენაზე, სადაც ის ანონიმ ბიზნესმენზე 269 000 აშშ დოლარად გაიყიდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* painting, by American artist David Datuna, was sold to the Russian man for more than double its original list price
* Portrait of the Russian leader by American artist David Datuna sold for € 200,000 t
* портрет-коллаж Путина работы Дэвида Датуны на «Арт-Москве» за рекордную сумму — 200 тысяч евро
* Video Art Moscow დაარქივებული 2011-10-13 საიტზე Wayback Machine.
* Мона Лиза превращается в Путина
* Путина в образе Моны Лизы продали за 200 тыс. евро[*მკვდარი ბმული*]
* Портрет «Путин — Мона Лиза» продан на аукционе в Москве за 200 тысяч евро
**ეჩერი** (უნგრ. Ecser) ადგილია პეშტის ადმინისტრაციულ რაიონში, უნგრეთი, ბუდაპეშტის მახლობლად.

მდებარეობა
----------

ტოპონიმი ეჩერი სლოვაკურად ფონეტიკურად (**Ečer**) გადაიტანება, იმის გამო, რომ ამ რაიონში საკმაოდ მოზრდილი სლოვაკური უმცირესობა ცხოვრობს. დასახლება ბუდაპეშტის სამხრეთაღმოსავლეთში, საერთაშორისო აეროპორტის მახლობლად მდებარეობს. მეზობელი დასახლებები არის მაგლოდი, ვეჩესი, გიომრო და ულო. იქვე, დასახლებასთან ავტოსტრადა და სარკინიგზო ხაზი (ბუდაპეშტი–უისასი-სოლნოკი) გადის.

ისტორია
-------

მიუხედავად იმისა, რომ ეჩერი 896 წლიდან არსებობს, ანუ იმ დროიდან უნგრელები საერთოდ ამ მიწაზე მოსულან, წერილობით ძეგლებში ეს დასახლება პირველად მაინც 1315 წლის 15 დეკემბერს მოიხსენიება. ერთ–ერთი ლეგენდის მიხედვით, ამ დასახლების სახელი უნგრელ ტომთა მეთაურ არპადს უკავშირდება; ის ერთხელ აქ შეჩერებულა, შეუსვენია და ადგილის სახელი უკითხავს. ადგილობრივთ ვერაფერი პასუხი გაუციათ, არპადს კი უთქვამთ, რახან ასეა, "**ჩერ**ი" ერქვასო, რაც უნგრულად (*cser*) მუხას ნიშნავს.

თურქთა ბატონობის დროს (1526-1686) ეჩერი დაცარიელებულა. პირველმოსახლენი აქ მხოლოდ 1699 წლიდან ჩნდებიან ისევ. (1703-1711) წლებში რაკოცის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში 11 ეჩერელ ჯარისკაცს მიუღია მონაწილეობა. 1700 წლიდან კი აქ გრაფ ანტალ გრასალკოვიჩი დაფუძნებულა, როგორც ეჩერის ადგილმეპატრონე.

საყურადღებო დეტალები
--------------------

ადგილის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა 1740 წელს აგებული კათოლიკური ეკლესია.

ადგილის მცხოვრებთ აქვთ საკუთარი ხალხური ცეკვა, რომელსაც „ეჩერული ქორწილი" (*Ecseri lakodalmas*) ჰქვია.

ეკლესიის გერბზე გამოსახულია ადგილის სიმბოლო მუხა და „ეჩერული ქორწილი".

პარტნიორი ქალაქები
------------------

* სლოვაკეთის დროშა ზლატე კლასი (სლოვაკეთი)
* თურქეთის დროშა ქუმბაღი (თურქეთი)
ჭარხალი
Beta vulgaris
**ჭარხალი** (ლათ. Beta vulgaris) — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. 

გვარში 13 სახეობაა (11 ველური, 2 კულტურული). კულტურული სახეობებია: ფოთლოვანი ჭარხალი ანუ მანგოლდი (ლათ. Beta cicla) და ჩვეულებრივი ჭარხალი — ძირფესვიანი ჭარხალი (ლათ. Beta vulgaris), რომელიც იყოფა ევროპულ და აზიურ ქვესახეობებად. სელექციის შედეგად გამოყვანილია კულტურული ჭარხლის სხვადასხვა ჯიში, რომელთაგან აღსანიშნავია სუფრის ჭარხალი, საკვები ჭარხალი და შაქრის ჭარხალი. მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ეს კულტურა გავრცელდა მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე. 

სუფრის ჭარხალი წითელი, საბოსტნე მცენარეა, პირველ წელს ივითარებს ფოთლების როზეტს და სხვადასხვა ინტენსივობის წითლად შეფერილ ძირხვენას. საკვებად იყენებენ ახალგაზრდა მცენარეს და ძირხვენას. ჭარხლის თესვის ნორმაა 16-20 კგ/ჰა. იძლევა დიდ მოსავალს: 400-1000 ცენტნერი/ჰა. საქართველოში დარაიონებული ჯიშებია გორული, ერფურტის, ბორდო-237, ოდნოროსტკოვაია და სხვ. 

საკვები ჭარხალი მაღალი კვებითი ღირებულებისაა. 100 კგ ძირხვენა შეიცავს 12,2 საკვებ ერთეულს და 0,9 კგ მონელებად პროტეინს (ფოთოლი, შესაბამისად, 10,2 კგ და 1,8 კგ). მოსავლიანობა: 300-400 ც/ჰა. ჯიშები: ეკენდორფის ყუვითელი, ბარესი, „პობედიტელი" და სხვ. 

შაქრის ჭარხალი მნიშვნელოვანი ტექნიკური კულტურაა. იძლევა ნედლეულს შაქრის მრეწველობისათვის. პირველ წელს ივითარებს შაქრით მდიდარ (23%-მდე) ძირხვენას (საშუალოდ იწონის 300-600 გრამამდე). თესვის ნორმაა 10-28 კგ/ჰა. ჯიშები: იალტუშკოვსკაია, ერთთესლიანი, რამონსკაია 06, რამონსკაია 100 და სხვა.

ლიტერატურა
----------

* *კვაჭაძე გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 385.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***Beet***

* PROTAbase on *Beta vulgaris* დაარქივებული 2012-04-15 საიტზე Wayback Machine.
**დოსტლუგი** (აზერ. Dostluq; თურქმ. Dostluk) — ნავთობისა და გაზის კონდენსატის ოფშორული საბადო, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანისა და თურქმენეთის საზღვაო საზღვარზე. საბადო აღმოაჩინეს 1986 წელს.

საბადოს 2021 წლის 21 იანვარს ნახშირწყალბადების რესურსების ერთობლივი კვლევისა და განვითარების შესახებ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერამდე აზერბაიჯანის მხრიდან ეწოდებოდა „კიაპაზი", თურქმენეთის მხრიდან კი – „სერდარი". დიდი ხნის განმავლობაში ეს იყო კამათის საგანი აზერბაიჯანსა და თურქმენეთს შორის. SOCAR-ის ცნობით, კიაპაზის საბადო მდებარეობდა კასპიის ზღვის აზერბაიჯანულ სექტორში და ეკუთვნოდა აზერბაიჯანს. აშხაბადი ამტკიცებდა, რომ საბადო თურქმენეთს ეკუთვნოდა.

2021 წლის 25 თებერვალს შეიქმნა ერთობლივი სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც შეიმუშავა სამთავრობათაშორისო შეთანხმება დარგის შესწავლისა და განვითარების შესახებ.

სქოლიო
------

1. ↑  **Достлук месторождение**
2. ↑  **Азербайджан с Туркменией не поделили Кяпаз (Сердар) на Каспийском море**
3. ↑  Азербайджан и Туркменистан провели заседание рабочей группы по месторождению "Достлуг"
**ჟან ჟიონო** (ფრანგ. Jean Giono) 一 ფრანგი მწერალი. მის ნაწარმოებთა უმრავლესობაში მოქმედება პროვანსში მიმდინარეობს.

ბიოგრაფია
---------

ჟიონო ფეხსაცმლის მწარმოებლისა და მრეცავის ოჯახსი დიაბადა, თავისი ბავშვობის უდიდესი ნაწილი კი მან მანოსკში გაატარა. ადგილობრივ სკოლაში სწავლის დამთავრების შემდეგ იგი ბანკში კლერკად იწყებს მუშაობას 一 ეს პირველ მსოფლიო ომამდე, სადაც მოხალისედ წავიდა. 1919 წელს ის უბრუნდება საბანკო საქმიანობას, ერთი წლის შემდეგ კი ცოლად მოჰყავს ბავშვობის მეგობარი, რომლისგანაც ორი შვილი შეეძინა. 1930 წელს, მას შემდეგ, რაც თავისმა პირველმა ნაწარმოებმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა, ტოვებს საბანკო სამსახურს და მთელ ყურადღებას სამწერლობო საქმიანობისკენ მიმართავს. 

1953 წელს მიენიჭა პრინც რენიერის სახელობის პრემია, მოგვიანებით გახდა გონკურის აკადემიის წევრი (1954), შევიდა მონაკოს ლიტერატურულ საბჭოში (1963).

ჟიონოს მრავალი ნაწარმოები ადაპტირდა კინოში, მათ შორის გამოსარჩევია მისი 1951 წლის რომანის 一 ჰუსარი სახურავზე 一 1995 წლის ფრანგული კონოადაპტაცია, რომელშიც მთავარ როლებს ჟულიეტა ბინოში და ოლივიერ მარტინეზი ასრულებენ.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ჰუსარი სახურავზე (1951)

რესურსები ინტენრეტში
--------------------

* Персональный сайтდაარქივებული 2020-05-12 საიტზე Wayback Machine.
* ოფიციალური საიტი
* (ფრანგული)
* საიტზე IMDb

სქოლიო
------



1. ↑
2. ↑  Léonore database — ministère de la Culture.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2886420'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q384602'></a>
3. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **იაშვილი**. |

**ლუარსაბ სეითის ძე იაშვილი** (დ. 31 მარტი, 1907, თბილისი — გ. 29 ოქტომბერი, 1993) — ქართველი მევიოლინე და ალტისტი, პედაგოგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1983). თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პროფესორი (1947 წლიდან). სეით იაშვილის შვილი.

ბიოგრაფია
---------

1931 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფ. ვილშუას სავიოლინო კლასი), 1932 წლიდან სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიის ასპირანტურაში (ალტის კლასი, ხელმძღვანელი პროფ. სოსინი). 1925-1928 წლებში უკრავდა „ახალგაზრდა ქართველ მუსიკოსთა საზოგადოების" ორკესტრში, საოპერო სტუდიისა და რუსთაველის თეატრის ორკესტრში. 1928-1945 წლებში იყო საქართველოს პირველი სახელმწიფო კვარტეტის შემადგენლობაში (ალტი). როგორც სოლისტი და კონცერმაისტერი სისტემატურად გამოდიოდა საქართველოს ფილარმონიისა და რადიოს ორკესტრში. 1935 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში და ცენტრალურ სამუსიკო ათწლედში. 1935 წელს კონსერვატორიაში დააარსა სპეციალობა ალტის კლასი. მისი მოწაფეები არიან: ი. ლეუსი, პ. შავერდიანი, გ. მელიქიშვილი, თავისი ქალიშვილები — მარინე, ირინე და ნანა იაშვილები; ალტისტი ა. ბეგალიშვილი, კომპოზიტორები: რ. ლაღიძე, ი. გეჯაძე, შ. შილაკაძე და სხვები. 1967-1974 წლებში იაშვილი მივლინებული იყო ეგვიპტეში ქ. კაიროს კონსერვატორიაში პედაგოგად. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის" ორდენით.

ლიტერატურა
----------

* *გედევანიშვილი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 65.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლუარსაბ იაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი