**მარია ანტონია ნეაპოლელი** (იტალ. Maria Antonia di Napoli, ესპ. María Antonia de Nápoles; დ. 14 დეკემბერი, 1784 — გ. 21 მაისი, 1806) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ მარია კაროლინა ავსტრიელის ქალიშვილი. ასტურიის პრინცესა 1802-06 წლებში როგორც ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VII-ის პირველი მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

### ადრეული წლები

მარია ანტონია დაიბადა 1784 წლის 14 დეკემბერს კაზერტის სამეფო სასახლეში, ნეაპოლში. იგი იყო სიცილიისა და ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ I-ისა და მისი მეუღლის, მარია კაროლინა ავსტრიელის უმცროსი ასული. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა ესპანეთის მეფე კარლ III და დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი, ხოლო დედის მხრიდან საღვთო რომის იმპერატორი ფრანც I ლოთარინგიელი და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა მარია ტერეზია იყვნენ. მას სახელი დედამისმა თავისი საყვარელი დის, საფრანგეთის დედოფალ მარია ანტუანეტა ავსტრიელის პატივსაცემად დაარქვა. მარია ანტონია ძალზედ ინტელიგენტი და დახვეწილი გოგონა იყო. უკვე ჩვიტმეტი წლის ასაკში, მან რამდენიმე უცხო ენა იცოდა.

### ქორწინება

ესპანეთის სამეფო ოჯახი 1802 წელს. მარია ანტონია (მარცხენა კუთხიდან მეოთხე ადამიანი) წარმოდგენილია მეფე კარლ IV-ის უკან
1800-იანი წლების დამდეგს, საფრანგეთის ტახტზე ასული ნაპოლეონის წინააღმდეგ ევროპელმა მონარქებმა ალიანსების შექმნა დაიწყეს. მარია ანტონიას დედამ, რომელსაც ფრანგები, რომლებმაც მისი საყვარელი და სიკვდილით დასაჯეს, სძულდა და ამიტომაც საფრანგეთის წინააღმდეგ ორმაგი დინასტიური ქორწინებით ურყევი ალიანსის შექმნა გადაწყვიტა ესპანეთთან. ამ მიზნით, 1802 წელს მარია ანტონია დაინიშნა ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის უფროს ვაჟზე, ასტურიის პრინც ფერდინანდზე, ხოლო მარია ანტონიას უფროსი ძმა, კალაბრიის ჰერცოგი ფრანჩესკო დაინიშნა ფერდინანდის უმცროს დაზე, ინფანტა მარია ისაბელ ესპანელზე. ეს ორმაგი დინასტიური ქორწინება 1802 წლის 6 ოქტომბერს შედგა ბარსელონაში.

ასტურიის ახალმა პრინცესამ ვერ მოახერხა ესპანეთისათვის მემკვიდრის გაჩენა. მისი ორი ორსულობა 1804 და 1805 წლებში ნაყოფის მოწყვეტით დასრულდა. დედამისი, მარია კაროლინა, მოუწოდებდა მას მეფე კარლ IV-ის უფრო აქტიურად ჩართვას ანტი-ფრანგულ კოალიციაში. მას მართლაც უკიდურესად სძულდა ფრანგები, რომლებმაც მისი საყვარელი და და სიძე მოკლეს. იგი ასევე ძლიერად ეწინააღმდეგებოდა საფრანგეთის იმპერიის ტერიტორიულ გაფართოებას. მალე, ესპანეთის დედოფალი მარია ლუიზა პარმელი და პრემიერ-მინისტრი მანუელ დე გოდოი ნაპოლეონს დაუახლოვდნენ და მასთან მოლაპარაკებებიც კი გააჩაღეს. ცნობილია, რომ მარია კაროლინამ ქალიშვილს დედოფლისა და პრემიერ-მინისტრის მოწამვლაც კი უბრძანა, თუმცა მარია ანტონიამ ეს ვერ მოახერხა. ანალოგიური სიტუაცია იყო "ფრონტის" მეორე ხაზზეც. დედოფალ მარია ლუიზას სძულდა ჰაბსბურგები და თავისი რძალიც. იგი ყველანაირად ცდილობდა მის მოკვლას. მარია ლუიზამ მოწამლა მისი ტანსაცმელი, წიგნები და საჭმელიც, თუმცა ყოველ ჯერზე მარია ანტონია სასწაულებრივად აღწევდა თავს მოწამვლას. მიუხედავად ყველაფრისა, მარია ანტონიამ მოახერხა და თავის ქმარზე დიდი გავლენა მოიპოვა. მარია ანტონიამ ფერდინანდი მარია ლუიზასა და მანუელ დე გოდოის წინააღმდეგ აამხედრა და მათი საწინააღმდეგო კოალიციაც ჩამოაყალიბებინა.

### გარდაცვალება და შემდეგ

მარია ანტონია ნეაპოლელი 1806 წლის 21 მაისს, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით, არანხუესის სამეფო სასახლეში, მადრიდში. არსებობდა საფუძვლიანი მოსაზრება, რომ იგი დედოფალმა მარია ლუიზა პარმელმა და მანუელ გოდოიმ მოწამლეს. დედოფალ მარია კაროლინას სიცოცხლის ბოლომდე სჯეროდა ამ ვერსიის და ემტერებოდა მარია ლუიზას.

მარია ანტონიას უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ, ფერდინანდი იძულებული გახდა მეორედ დაქორწინებულიყო. მისი მეორე ცოლი მისი მამიდაშვილი, მარია ისაბელ პორტუგალიელი გახდა, რომელიც მალევე მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან მკვდარი გოგონა გააჩინა. ამ ამბიდან მალევე ფერდინანდი იმავე მიზეზით დაქორწინდა მესამედ. ამჯერად მისი რჩეული მარია ჟოზეფა ამალია საქსონიელი გახდა, რომელიც მეორის მსგავსად ასევე მშობიარობას გადაჰყვა და მკვდარი ბავშვი გააჩინა, რის შემდეგაც ფერდინანდმა მეოთხედ და საბოლოოდ იქორწინა. ამ ჯერად, მან ცოლად მარია ანტონიას ძმის შვილი, მარია კრისტინა სიცილიელი შეირთო, რომელთანაც შეეძინა მომდევნო დედოფალი ისაბელ II.

წინაპრები
---------

| წინაპრები - მარია ანტონია ნეაპოლელი |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. ლუი, საფრანგეთის დოფინი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. ფილიპე V, ესპანეთის მეფე |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. მარია ანა ვიქტორია ბავარიელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. კარლ III, ესპანეთის მეფე |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. ოდოარდო, პარმისა და პიაჩენცას ჰერცოგი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. ისაბელ ფარნეზე |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. დოროთეა სოფია ნოიბურგელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. ფერდინანდ I, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. ავგუსტ II, საქსონიის კურფიურსტი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. ავგუსტ III, საქსონიის კურფიურსტი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. კრისტინა ებერჰარდინა ბრანდენბურგელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. მარია ამალია საქსონიელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. იოზეფ I, ავსტრიის იმპერატორი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. მარია იოზეფა ავსტრიელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. ვილჰელმინა ამალია ბრაუნშვაიგელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **მარია ანტონია ნეაპოლელი** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. კარლ V, ლოთარინგიის ჰერცოგი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. ლეოპოლდი, ლოთარინგიის ჰერცოგი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. ელეონორა ავსტრიელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. ფრანც I, საღვთო რომის იმპერატორი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. ფილიპ I, ორლეანის ჰერცოგი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. ელიზაბეტ შარლოტ ორლეანელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. მარია კაროლინა ავსტრიელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. ლეოპოლდ I, ავსტრიის იმპერატორი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. კარლ VI, ავსტრიის იმპერატორი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. მარია ტერეზია, ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. ლუდვიგ რუდოლფი, ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. ელიზაბეთ კრისტინა ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. კრისტინა ლუიზა ოტინგენ-ოტინგენელი |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

 |

ლიტერატურა
----------

* EPTON, Nina, The Spanish mousetrap: Napoleon and the Court of Spain (London: Macdonald, 1973).
* HILT, Douglas, The troubled trinity: Godoy and the Spanish monarchs (Tuscaloosa; London: University of Alabama Press, 1987).