**მადლენ დე ლა ტურდე** (ფრანგ. Madeleine de La tour d' Auvergne; დ. 1498 — გ. 28 აპრილი 1519) — ოვერნის ჰერცოგის ასული. ფლორენციის, ურბინოსა და ბოლონიის ჰერცოგინია როგორც ლორენცო II-ის მეუღლე. საფრანგეთის დედოფლის, ეკატერინე მედიჩის დედა.

ბიოგრაფია
---------

### მოლაპარაკებები ქორწინებაზე

მადლენი დაიბადა 1498 წელს, იგი იყო ოვერნის ჰერცოგის უფროსი ქალიშვილი. 1515 წელს საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I ხდება, რომელიც ესპანელებს იტალიის დაპყრობაში. ამიტომაც ფრანსუამ იტალიაში ძალაუფლების მოპოვება დინასტიური ქორწინებებით სცადა. ეს ყველაფერი კი, არა მარტო სამეფო ოჯახს, არამედ ისეთი ჰერცოგებსაც ეხებოდათ როგორიც მადლენის მამა იყო. 1515 წლის 8 დეკემბერს ფრანსუა I და რომის პაპი ლეო X შეხვდნენ და ხელი მოაწერეს მეგობრობის შეთანხმებას. ამ დროს ფრანსუა დაჰპირდა, რომ საფრანგეთში კათოლიკური ეკლესიის მთელს შემოსავალსა და ძალაუფლებას ლეოს გადასცემდა, სამაგიეროდ რომის პაპი დაჰპირდა, რომ ნეაპოლის ტახტისათვის ბრძოლის დროს მხარს ფრანსუას დაუჭერდა. ამ ალიანსის განსამტკიცებლად ფრანსუას ბრძანებით მადლენი დაინიშნა რომის პაპის ძმისშვილ ლორენცო II-ზე. 

### საქორწინო დღესასწაული

1518 წლის 5 მაისს მადლენი და ლორენცო დაქორწინდნენ. მათი საქორწინო მხიარულება ძალიან პომპეზური და სასიამოვნო იყო. ამას გარდა იზეიმეს არა მხოლოდ მათი შეუღლება არამედ, საფრანგეთის დოფინის დაბადებაც (იგულისხმება ფრანსუა I-ის პირველი ვაჟის ფრანსუას დაბადება). ცნობილია რომ როცა ფრანსუას ვაჟის გაჩენა შეატყობინეს ქორწილში იცეკვა კიდეც. საქორწინო ღონისძიებები კი მთლიანად იტალიურ სტილში იყო. მადლენის საქროწინო კაბა შეკერეს იტალიელმა დიზაინერებმა სპეციალურად ამ დღისთვის ჩამოტანილი ფრანგული და გერმანული ნაჭრებით. ასევე უნდა აღინიშნოს სხვა 50 იტალიელი დიდგვაროვანი მანდილოსნის სილამაზე რომელიც პატარძალს არაფრით ჩამოუვარდებოდნენ და ქორწილში სილამაზეს ასხივებდნენ. რაც შეეხება მადლენის მზითვს, იგი 10 000 ოქროს მონეტას შეადგენდა.

### გარდაცვალება

ქორწინებიდან მალევე მადლენი დაფეხმძიმდა. 1519 წლის 28 აპრილს მადლენი მშობიარობას გადაჰყვა 21 წლის ასაკში. მან გოგონა გააჩინა. მომავალში ეს გოგონა საფრანგეთის ერთ ერთი ყველაზე ცნობილი დედოფალი, ანრი II-ის მეუღლე, ეკატერინე მედიჩი გახდა. როგორც ამბობენ ლორენცო დანაღვლიანდა როცა გაიგო, რომ გოგონა შეეძინა და არა ვაჟი. მადლენის გარდაცვალებიდან 3 კვირაში ლორენცოც გარდაიცვალა, სიფილისით. მადლენი და ლორენცო ერთად არიან დაკრძალულნი მედიჩების საგვარეულო აკლდამაში. მათ საფლავებს თვით მიქელანჯელოს მიერ გამოკვეთილი ქანდაკებები ამშვენებს.

ლიტერატურა
----------

* McGowan, Margaret M. (2008). Dance in the Renaissance: European Fashion, French Obsession. Yale University Press.
* Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.
* Knecht, R.J. (1999). Catherine de' Medici. Pearson Education Limited.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ტოსკანის კონსორტები |
| --- |
|  |
| 
* კონტესინა დე’ ბარდი *(1434-1464)*
* ლუკრეცია ტორნაბუონი *(1464-1469)*
* კლარისა ორსინი *(1469-1487)*
* ალფონსინა ორსინი *(1492-1494)*
* მადლენა ოვერნელი *(1518-1519)*
* მარგარეტ ავსტრიელი *(1536-1537)*
* ელეონორ ტოლედოელი *(1537-1562)*
* იოჰანა ავსტრიელი *(1574-1578)*
* ბიანკა კაპელო *(1579-1587)*
* კრისტინა ლოთარინგიელი *(1589-1609)*
* მარია მაგდალინა ავსტრიელი *(1609-1621)*
* ვიტორია დელა როვერე *(1634-1670)*
* მარგარიტა ლუიზა ორლეანელი *(1670-1721)*
* ანა მარია ფრანცისკა საქსენ-ლაუენბურგელი *(1721-1728)*
* მარია ტერეზია ავსტრიელი *(1737-1765)*
* მარია ლუისა ესპანელი *(1765-1790)*
* ლუიზა მარია ნეაპოლელი *(1790-1801)*
* მარია ლუისა ესპანელი *(1801-1803)*
* მარია ფერდინანდა საქსონიელი *(1821-1824)*
* მარია ანა საქსონიელი *(1824-1832)*
* მარია ანტონია სიცილიელი *(1832-1859)*
 |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ეკატერინე მედიჩის ეპოქა |
| --- |
|  |
| ოჯახი | 
* მადლენ დე ლა ტურდე (დედა)
* ლორენცო II მედიჩი (მამა)
* ანრი II ვალუა (ქმარი)

|  |  |
| --- | --- |
| შვილები | 
* ფრანსუა II ვალუა
* ელიზაბეტ ვალუა
* კლაუდია ვალუა
* ლუი ვალუა
* შარლ IX ვალუა
* ანრი III ვალუა
* მარგარიტა ვალუა
* ფრანსუა ვალუა
* ჟანა ვალუა
* ვიქტორია ვალუა
 |

 |
|  |
| დინასტიები | 
* მედიჩები
* ვალუები
* ბურბონები
* გიზები
* სტიუარტები
* ჰაბსბურგები
 |
|  |
| ადამიანები მის ცხოვრებაში | 
* კლემენტ VII
* სილვიო პასერინი
* მარიამ სტიუარტი
* ელიზაბეთ ავსტრიელი
* ლუიზა დე ლორენ-ვემონტი
* ფილიპე II ესპანელი
* შარლ III ლოთარინგიელი
* ანრი III ნავარელი
* ჟანა დ'ალბრე
* დიანა დე პუატიე
* ფრანსუა დე გიზი
* ანრი I დე გიზი
* ანტუან დე ბურბონი
* გასპარ დე კოლინი
 |
|  |
| მოვლენები | 
* ფლორენციის ალყა
* კატო-კამბრეზის ზავი
* საფრანგეთის რელიგიური ომები
* იტალიური ომები
* ბართლომეს ღამე
 |
|  |
| ადგილები მის ცხოვრებაში | 
* პიტის სასახლე
* სენ დენის ბაზილიკა
* ამბუაზის სასახლე
* ფონტენბლოს სასახლე
* პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი
* ლუვრი
* შატო დე ბლუა
 |

 |