**პორტრეტების ეროვნული გალერეა** — ხელოვნების გალერეა ლონდონში, სადაც განთავსებულია ისტორიულად მნიშვნელოვანი და ცნობილი ბრიტანელი ადამიანების პორტრეტების კოლექცია. გაიხსნა 1856 წელს და ეს იყო პირველი პორტრეტული გალერეა მსოფლიოს მაშტაბით. გალერეა 1896 წელს გადავიდა მის ახლანდელ ადგილზე, წმინდა მარტინის ადგილას, ტრაფალგარის მოედანზე და ეროვნული გალერეის მიმდებარედ. მას შემდეგ იგი ორჯერ გაფართოვდა. გალერეა არის უწყებრივი საზოგადოებრივი ორგანო, რომელსაც აფინანსებს ციფრული, კულტურის, მედიისა და სპორტის დეპარტამენტი.

კოლექცია
--------

 უილიამ შექსპირის შანდოსის პორტრეტი, პირველი ნახატი, რომელიც შევიდა მუზეუმის კოლექციაში
გალერეაში განთავსებულია ისტორიულად მნიშვნელოვანი და ცნობილი ბრიტანელი ადამიანების პორტრეტები. კოლექცია მოიცავს ფოტოსურათებსა და კარიკატურებს, ასევე ნახატებს, ფერწერებსა და ქანდაკებებს. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სურათი არის ჩანდოსის, უილიამ შექსპირის ყველაზე ცნობილი პორტრეტი  თუმცა არსებობს გაურკვევლობა იმის შესახებ, არის თუ არა ეს ნახატი ნამდვილად შექსპირის. 

აქ დაცულია უილიამ ჰოგარტის, სერ ჯოშუა რეინოლდსის და სხვა ცნობილი ბრიტანელი მხატვრების ავტოპორტრეტები. ზოგიერთი, მაგალითად როგორიცაა 1604 წლის სომერსეტის სახლის კონფერენციის მონაწილეთა ჯგუფური პორტრეტი, თავისთავად მნიშვნელოვანი ისტორიული დოკუმენტებია. მუზეუმში ინახება უილიამ სკოტის ედუარდ VI-ის პორტრეტი, პატრიკ ბრანველ ბრონტეს მიერ შესრულებული მისი დების შარლოტას, ემილისა და ანას პორტრეტები, ვიქტორიას და პრინცი ალბერტის ქანდაკებები, შუა საუკუნეების კოსტიუმებში. ისტორიული პორტრეტების მუდმივი კოლექციების გარდა, პორტრეტების ეროვნული გალერეა ასევე წარადგენს თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებს, აწყობს ინდივიდუალური მხატვრების პორტრეტული ხელოვნების გამოფენებს და მასპინძლობს ყოველწლიურ კონკურსს, *BP პორტრეტი*.

ისტორია და შენობები
-------------------

მუზეუმის მთავარი შესასვლელის წინ დგას სამი ადამიანის ბიუსტი, რომლებსაც განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვით მუზეუმის დაარსებაში. ცენტრში დგას ფილიპ ჰენრი სტენჰოპის ბიუსტი, სტენჰოპის მარცხნივ თომას ბაბინგტონ მაკოლეი და ტომას კარლაილი სტენჰოპის მარჯვნივ. სტენჰოუპმა პარტლამენტის წევრმა, 1846 წელს პირველად გამოთქვა ეროვნული პორტრეტების მუზეუმის დაარსების ინიციატივა. დედოფალ ვიქტორიას თანხმობით, თემთა პალატამ გამოყო 2000 ფუნტი სტერლინგი, გალერეის დასაარსებლად. სტენჰოპისა და მაკოლეის გარდა, დამფუძნებელი რწმუნებულები იყვნენ ბენჯამინ დისრაელი და ლორდ ელესმირი. სწორედ ამ უკანასკნელმა გადასცა მუზეუმს ერს ჩანდოსის პორტრეტი, როგორც გალერეის პირველი პორტრეტი. 

 პორტრეტების ეროვნული გალერეა, შიგნიდან, 2008 წელი
პირველი 40 წლის განმავლობაში გალერეა განთავსებული იყო ლონდონის ქუჩების რამდენიმე ადგილას. პირველი 13 წელი მდებარეობდა უესტმინსტერის 29 დიდი ჯორჯის ქუჩაზე. სადაც კოლექცია გაიზარდა 57-დან 208 ერთეულამდე, ხოლო ვიზიტორთა რაოდენობა 5300-დან 34 500-მდე. 1869 წელს კოლექცია გადავიდა საგამოფენო გზაზე და შენობაში, რომელსაც მართავს სამეფო სამებაღეო საზოგადოება. ამ შენობებში გაჩენილი ხანძრის შემდეგ, 1885 წელს, კოლექცია ამჯერად გადავიდა ბეთნალის მწვანე მუზეუმში. მოგვიანებით, მთავრობამ უზრუნველყო მუზეუმის ახალ ადგილზე გადატანა, მუზეუმი გადავიდა ეროვნული გალერეის მიმდებარედ და მუზეუმი ასევე დააფინანსდა 16,000 ფუნტით.  შენობები, პორტლენდის ქვით მოპირკეთებული, აშენებულია Shillitoe & Son-ის მიერ.  არქიტექტორი, ევან კრისტიანი და გალერეის პირველი დირექტორი, ჯორჯ შარფი, ახალი შენობის დასრულებამდე ცოტა ხნით ადრე გარდაიცვალა. გალერეა გაიხსნა თავის ახალ ადგილას 1896 წლის 4 აპრილს.  მას შემდეგ შენობა ორჯერ გაფართოვდა. პირველად გაფართოვდა 1933 წელს, დააფინანსა ლორდ დუვეინმა. 

1909 წლის თებერვალში გალერიაში მოხდა მკვლელობა, რომელიც ცნობილია როგორც *არქტიკული ოთახი*. აშკარად დაგეგმილი თავდასხმისას, ჯონ ტემპესტ დოუსონმა, 70 წლისამ დახვრიტა თავისი 58 წლის ცოლი ნანი კასკი; დოუსონმა მას უკნიდან ესროლა რევოლვერით, შემდეგ კი თავიც მოიკლა. მისი მეუღლე რამდენიმე საათის შემდეგ საავადმყოფოში გარდაიცვალა. ორივე ამერიკის მოქალაქე იყო, რომლებიც ცხოვრობდნენ ჰოვეში, დაახლოებით 10 წლის განმავლობაში. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს, ეროვნული პორტრეტების გალერეის კოლექციები ინახებოდა ბუკინგემშირის მენტმორ თაუერსში.

მეორე გაფართოება დაფინანსდა სერ კრისტოფერ ონდატაჯისა და 12 მილიონი ფუნტის ოდენობის ფონდის გრანტით და შეიქმნა ლონდონში მცხოვრები არქიტექტორების ედვარდ ჯონსის და ჯერემი დიქსონის მიერ.

ფინანსები და პერსონალი
----------------------

პორტრეტების ეროვნული გალერეა არის გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის აღმასრულებელი არასამთავრობო უწყება , რომელსაც აფინანსებს ციფრული, კულტურის, მედიისა და სპორტის დეპარტამენტი. 

ეროვნული პორტრეტების გალერეის მთლიანი შემოსავალი 2007–2008 წლებში შეადგენდა 16,610,000 ფუნტ სტერლინგს, აქედან მთავრობის გრანტია (7,038,000 ფუნტი) ხოლო შემოწირულობები (4,117,000 ფუნტი). 2008 წელს მუზეუმს ჰყავდა 218 თანამშრომელი.

ბიბლიოგრაფია
------------

* "შთამაგონებელი ხალხი", ეროვნული პორტრეტების გალერეა საინფორმაციო გამოშვება, სამშაბათი 5 ნოემბერი, 2019, "ეროვნული პორტრეტების გალერეის კოლექცია მოგზაურობს დიდ ბრიტანეთში, როგორც შთაგონებული ადამიანების ხელახალი განვითარება იწყება 2020 წლის ივლისში" ; აგრეთვე NPG პროექტის შეჯამება
* Martin-Robinson, John (2014) *Requisitioned: The British Country House in the Second World War*. London:  Arum. ISBN 978-1-78131-095-3. 978-1-78131-095-3

ლიტერატურა
----------

* კანადინი, დავითი, *პორტრეტების ეროვნული გალერეა: მოკლე ისტორია*, ეროვნული პორტრეტების გალერეა, 2007,ISBN 978-1-85514-387-6
* ჰალმი, გრეჰემი, *პორტრეტების ეროვნული გალერეა: არქიტექტურული ისტორია*, პორტრეტების ეროვნული გალერეის პუბლიკაციები, 2000,ISBN 1-85514-293-7
* საუმარეს სმიტი, ჩარლზი, *პორტრეტების ეროვნული გალერეა*, მე -2. რევ. გამომცემელი, პორტრეტების ეროვნული გალერეა, 2010,ISBN 978-1-85514-433-0

სქოლიო
------

1. ↑  ALVA - Association of Leading Visitor Attractions. ციტირების თარიღი: 23 October 2020
2. ↑  Pes, Javier.  (6 January 2015) National Portrait Gallery lures Met curator back to London. *The Art Newspaper*. ციტირების თარიღი: 6 January 2015
3. ↑  National Portrait Gallery | What's on?
4. ↑  Higgins, Charlotte (2 March 2006). „The only true painting of Shakespeare – probably". *The Guardian*. London. ციტირების თარიღი: 19 May 2010.
5. 1 2  History of the National Portrait Gallery, accessed 26 May 2008.
6. ↑  Hulme, Graham pg 105
7. ↑  Poole, Andrea Geddes (2010). *Stewards of the Nation's Art: Contested Cultural Authority, 1890–1939*.  University of Toronto Press,   გვ. 207. ISBN 978-0-8020-9960-0.
8. ↑  „Murder And Suicide In The National Portrait Gallery". *The Times* (38892). 25 February 1909. p. 12.
9. ↑  Martin-Robinson 2014

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი