**გასპარ-ფელიქს ტურნაშონი** (დ. 6 აპრილი, 1820 – გ. 20 მარტი, 1910), ცნობილი ფსევდონიმით **ნადარი** — ფრანგი ფოტოგრაფი, კარიკატურისტი, ჟურნალისტი, ნოველისტი, ბალუნისტი. 1858 წელს ის გახდა პირველი ადამიანი, ვინც გადაიღო აეროფოტოსურათი.

ნადარის ფოტოპორტრეტები დაცულია მრავალ დიდ ეროვნულ ფოტოკოლექციაში. მისმა ვაჟმა, პოლ ნადარმა, მამის სიკვდილის შემდეგ განაგრძო საქმიანობა.

ცხოვრება
--------

გასპარ-ფელიქს ტურნაშონი დაიბადა 1820 წლის აპრილში პარიზში, თუმცა ზოგიერთი წყარო ამბობს, რომ ის დაიბადა ლიონში. მისი მამა, ვიქტორ ტურნაშონი, მესტამბე და წიგნების გამყიდველი იყო. ნადარმა მედიცინის შესწავლა დაიწყო, მაგრამ მამის გარდაცვალების შემდეგ ფინასური პრობლემების გამო სწავლა მიატოვა.

ნადარმა სხვადასხვა გაზეთში დაიწყო მუშაობა კარიკატურისტად და რომანისტად. იგი შეუერთდა პარიზულ ბოჰემიურ ჯგუფს (ჟერარ დე ნერვალი, შარლ ბოდლერი, თეოდორ დე ბანვილი). მეგობრებმა მას მეტსახელი შეურჩიეს: *ტურნადარი*, რომელიც მოგვიანებით გახდა ***ნადარი***. მისი ნაშრომი პირველად 1848 წელს გამოქვეყნდა *Le Charivari*-ში. 1849 წელს ნადარმა დააარსა *La Revue Comique à l’Usage des Gens Sérieux*.

კარიკატურისტის სამსახურიდან გადავიდა ფოტოგრაფიაზე. პირველი ფოტოები 1853 წელს გადაიღო, ხოლო 1854 წელს სენტ-ლაზარეს ქუჩის 113 ნომერში გახსნა ფოტოსტუდია. ის 1860 წელს გადავიდა კაპუცინის ბულვარის 35 ნომერში. ნადარმა გადაიღო პიროვნებების ფართო სპექტრი: პოლიტიკოსები (გიზო, პრუდონი), მსახიობები (სარა ბერნჰარდტი, პაულუსი), მწერლები (ჰიუგო, ბოდლერი, სენდი, ნერვალი, გოტიე, დიუმა), მხატვრები (კორო, დელაკრუა, მილე) და მუსიკოსები. (ლისტი, როსინი, ოფენბახი, ვერდი, ბერლიოზი). პორტრეტული ფოტოგრაფია გადიოდა ადგილობრივი ინდუსტრიალიზაციის პერიოდს და ნადარმა უარი თქვა ტრადიციული მდიდრული დეკორების გამოყენებაზე, ის ამჯობინებდა ბუნებრივ, დღის სინათლეს და ეზიზღებოდა ის, რაც მას არასაჭირო აქსესუარად მიაჩნდა. 1886 წელს შვილთან ერთად მან გააკეთა ის, რაც შეიძლება იყოს პირველი ფოტორეპორტაჟი: ინტერვიუ დიდ მეცნიერთან მიშელ ეჟენ შევრულთან, რომელიც იმ დროს 100 წლის იყო. გამოქვეყნდა *Le Journal Illustré-ში*.

* ნადარის სტუდიური პორტრეტი ბუშტის კალათაშინადარის სტუდიური პორტრეტი ბუშტის კალათაში
* Nadar élevant la Photographie à la hauteur de l'Art („ნადარი ელეგანტური ფოტოგრაფიიდან ხელოვნებამდე"). ონორე დომიერის ლითოგრაფია, რომელიც გამოჩნდა ლე ბულვარში, 1863 წლის 25 მაისი.*Nadar élevant la Photographie à la hauteur de l'Art* („ნადარი ელეგანტური ფოტოგრაფიიდან ხელოვნებამდე"). ონორე დომიერის ლითოგრაფია, რომელიც გამოჩნდა *ლე ბულვარში*, 1863 წლის 25 მაისი.
* 1863 წელი: კატასტროფა Le Géant-თან ერთად, ჰანოვერი. ილუსტრაცია გაზეთში1863 წელი: კატასტროფა *Le Géant-*თან ერთად, ჰანოვერი. ილუსტრაცია გაზეთში
* ნადარი (გასპარდ-ფელიქს ტურნაჩონი), 1863 წელი, სტუდიური პორტრეტი, კარტ-დე-ვიზიტინადარი (გასპარდ-ფელიქს ტურნაჩონი), 1863 წელი, სტუდიური პორტრეტი, კარტ-დე-ვიზიტი

 Balloon *Le Geant-*ის ფრენა გასპარ-ფელიქს ტურნაშონის მიერ (ნადარი), 1863 წ.
 დაახლოებით 1865 წელი: ნადარის „*მბრუნავი" ავტოპორტრეტი*
### გალერეა

* ნადარის ვაჟი, რომელიც ნადარმა გადაიღო ევროპაში იაპონიის მეორე საელჩოს წევრებთან ერთად 1863 წელს.ნადარის ვაჟი, რომელიც ნადარმა გადაიღო ევროპაში იაპონიის მეორე საელჩოს წევრებთან ერთად 1863 წელს.
* ბალზაკის კარიკატურა, 1850 წბალზაკის კარიკატურა, 1850 წ
* შარლ ბოდლერიშარლ ბოდლერი
* სარა ბერნარისარა ბერნარი
* ჟორჟ ბულანჟეჟორჟ ბულანჟე
* მარგარიტ ბრესილიმარგარიტ ბრესილი
* ჟან-მარი ლე ბრისი და მისი საფრენი მანქანა, ალბატროსი II (შეიძლება არასწორად იყოს მიკუთვნებული, ზოგიერთი წყარო ამბობს, რომ ფოტოგრაფი პეპინ ფილსი იყო)ჟან-მარი ლე ბრისი და მისი საფრენი მანქანა, ალბატროსი II (შეიძლება არასწორად იყოს მიკუთვნებული, ზოგიერთი წყარო ამბობს, რომ ფოტოგრაფი *პეპინ ფილსი* იყო)
* ფრანსუა სერტიან დე კანრობერიფრანსუა სერტიან დე კანრობერი
* ჟორჟ კლემენსოჟორჟ კლემენსო
* პიტერ კროპოტკინიპიტერ კროპოტკინი
* პრინცი ადამ იერჟი ჩარტორისკიპრინცი ადამ იერჟი ჩარტორისკი
* კლოდ დებუსიკლოდ დებუსი
* ეჟენ დელაკრუაეჟენ დელაკრუა
* გუსტავ დორე (1859)გუსტავ დორე (1859)
* ალექსანდრე დიუმაალექსანდრე დიუმა
* ნიკოლო გაბრიელი დი კვერციტანიკოლო გაბრიელი დი კვერციტა
* მარკიზ დე გალიფეტი, კომუნის ფუჟილერიმარკიზ დე გალიფეტი, *კომუნის ფუჟილერი*
* ჩარლზ გუნო 1890 წელსჩარლზ გუნო 1890 წელს
* ელისაბედ დე გრამონი, 1889 წელისაბედ დე გრამონი, 1889 წ
* ფრანც ლისტიფრანც ლისტი
* ილია მეჩნიკოვიილია მეჩნიკოვი
* ჟან-ფრანსუა მილეჟან-ფრანსუა მილე
* ნასერ ალ-დინ შაჰი, სპარსეთის შაჰი 1848-1896 წწნასერ ალ-დინ შაჰი, სპარსეთის შაჰი 1848-1896 წწ
* ჟორჟ სანდი (1864)ჟორჟ სანდი (1864)
* სევერინი (დაახლოებით 1895)სევერინი (დაახლოებით 1895)
* ემილ ზოლა (1895)ემილ ზოლა (1895)
* პედრო II ბრაზილიელიპედრო II ბრაზილიელი

სქოლიო
------

1. 1 2  Félix Nadar Gaspard-Félix Tournachon (6 April 1820 – 23 March 1910, France). ციტირების თარიღი: 12 November 2019
2. 1 2 3 4  Archives de France |. ციტირების თარიღი: 15 October 2015
3. ↑  „"Le Journal Illustré" Publishes the First Photo-Interview 9/5/1886". *History of Information*. ციტირების თარიღი: 12 November 2019.