recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ნორვეგიული კრონი** (ნორვ. krone, norsk krone, მრ. რ. kroner) — ნორვეგიის ეროვნული ვალუტაა. 1 კრონი 100 ერესგან შედგება (ნორვ. øre).

ისტორია
-------

პირველი ნორვეგიული მონეტები მოიჭრა ოლაფე I ტრიუგვასონის მეფობის პერიოდში (995—999). მონეტების მოჭრის უფლებით მხოლოდ მეფე სარგებლობდა. 1626 წელს ქრისტიანიაში (ოსლო) დაარსდა სამონეტო სახლი, რომელშიც გამოიყენებოდა კონგსბერგის საბადოზე მოპოვებული ვერცხლი. 1695 წელს გამოიშვა პირველი ნორვეგიული ბანკნოტები, რომელთა გამოშვებაც მეფემ ვაჭარს ბერგენიდან ი.ტ. მოლენუს გადასცა (შემდეგში ის გაკოტრდა). თუმცა ეს ბანკნოტები გადახდის კანონიერ საშუალებად ნორვეგიის მცირე ტერიტორიაზე მიიჩნეოდა. 1962 წელს სამონეტო სახლი გადავიდა ნორვეგიის ბანკის დაქვემდებარებაში. 2000 წელს სამონეტო სახლი გარდაიქმნა შეზღუდული პასუხისმგებლობის მქონე კომპანიად. 2004 წელს კომპანიის სახელი „ნორვეგიის სამეფო სამონეტო სახლი" შეიცვალა და ეწოდა „ნორვეგიის სამონეტო სახლი".

მონეტები
--------

დღეისათვის მიმოქცევაშია 50 ერე, 1, 5, 10 და 20 კრონის აღმნიშვნელი მონეტები.

ბანკნოტები
----------

დღეისათვის მიმოქცევაშია 50, 100, 200, 500 და 1000 კრონის აღმნიშვნელი ბანკნოტები.

გაცვლითი კურსი
--------------

ნორვეგიული კრონის კურსი საგრძნობლად ლავირებს წლიდან წლამდე, ამის მიზეზია ქვეყნის ეკონომიკის დამოკიდებულება ნავთობის ფასის ცვალებადობაზე. მაგალითად, 2002 წლის იანვარში 1 USD = 9 NOK, ხოლო იმავე წლის ივლისში -1 USD = 7,36 NOK.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ინგლისური)  დაარქივებული 2010-06-09 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური)  დაარქივებული 2008-10-04 საიტზე Wayback Machine.
**იერვანდ I საკავაკიაცი** (სომხ. Երվանդ Ա Սակավակյաց) — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 570 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 560 წელს.

ცხოვრება
--------

იერვანდს ზედმეტსახელად საკავაკიაცს, ხანმოკლედ მყოფს ეძახდნენ, რისი მიზეზიც არა მისი ხანმოკლე ცხოვრება, არამედ ხანმოკლე მეფობა იყო. იერვანდ I-ის შემდეგ სამეფო ტახტზე მისი ვაჟი ტიგრანი ავიდა. იერვანდ I-ს ჰყავდა 40 000-იანი ქვეითი ჯარი და 8 000 ცხენოსანი, ასევე 3 000 ტალანტი (40 კგ. 800 გ.) ვერცხლი, რომელთა საერთო წონა 122 400 კგ-ს შეადგენდა. იერვანდმა თავისი ქალიშვილი ტიგრანუჰი მიდიის მეფეს ზაჰაკს მიათხოვა.

პოპულარული ლეგენდების თანახმად, იერვანდ I-ს ჰქონდა 3 000 ტალანტი, რომელთა ნახევარიც მისი საკუთრება იყო, მეორე ნახევარი კი ვანის ტბის ფსკერზე იყო დამალული. მეფის ციხესიმაგრეში არსებობდა საიდუმლო გვირაბი, რომელიც პირდაპირ დამალულ საგანძურთან მიდიოდა, თუმცა მოგვიანებით გვირაბი ჩახერგეს რათა განძი მომავალი თაობებისთვის შემოენახათ. ლეგენდის თანახმად საგანძური დღემდე ტბის ფსკერზეა დამალული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* სომხეთის მეფეების სია
* ორონთიდების დინასტია დაარქივებული 2015-11-05 საიტზე Wayback Machine.
* სომხეთის ორონთიდების დინასტი
* ერვანდუნების (ორონთიდების) დინასტია დაარქივებული 2015-09-24 საიტზე Wayback Machine.
* ერვანდუნების დინასტია - მეფეები და სატრაპები

სქოლიო
------

1. ↑  Khachatri︠a︡n, Aĭsh (2006). *141 Kings of the Armenians*. Erevan: Amaras. ISBN 978-99930-1-192-7

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ერვანდუნების დინასტიის წევრები |
| --- |
|  |
| მეფეები | 
* იერვანდ I საკავაკიაცი
* ტიგრან ერვანდუნი
* ვაჰაგნ ვიშაპაქაღი
* ჰიდარნეს I
* ჰიდარნეს II
* ჰიდარნეს III
* არტაშირ ერვანდუნი
 |
|  |
| სატრაპები | 
* იერვანდ I
 |
|  |
| 
სომხეთის სატრაპია |

 |
**იერემია დიმიტრის ძე გულისაშვილი** (დ. 1 მაისი, 1863 — გ. 20 აპრილი, 1958) — ქართველი მწერალი და თეატრალური მოღვაწე, პედაგოგი.

დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია. მუშაობდა სკოლის მასწავლებლად ზუგდიდსა (1882-1888) და თბილისში (1888-1913). 1915-1919 წლებში ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მიერ გაგზავნილი იყო სკოლების ზედამხედველად ბათუმსა და აჭარაში, სადაც 40-მდე ქართული სკოლა გახსნა. 1919 წლიდან ცხოვრობდა მშობლიურ საგარეჯოში, იყო სკოლის დირექტორი და რუსული ენის მასწავლებელი.

პუბლიცისტურ სტატიებს აქვეყნებდა „ივერიაში", „სახალხო გაზეთში" და სხვ. შემდეგ თვითონ დაიწყო „ორკაპიკიანი" გაზეთის გამოცემა ღარიბი მოსახლეობისთვის. იყო ერთ-ერთი ინიციატორი ქართული წიგნების გამომცემლობის ამხანაგობისა და „ქართული კლუბის" დაარსებისა თბილისში. 1886 წელს ზუგდიდში პირველად დადგა გიორგი ერისთავის „ძუნწი" და თვითონვე შეასრულა მთავარი როლი, სისტემატურად მართავდა წარმოდგენებს; მიღებული შემოსავლით გახსნა სახალხო ბიბლიოთეკა. თბილისში გულისაშვილი იყო ქართული სახალხო თეატრის — ავჭალის აუდიტორიის — ერთ-ერთი დამაარსებელი. მისი რეჟისორობით იდგმებოდა გ. ერისთავის „გაყრა", ავქსენტი ცაგარელის „ციმბირელი", „ხანუმა", „ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს", „ადვოკატი მელაძე", კოტე მესხის „თამარ ბატონიშვილი" და სხვ. ამ წარმოდგენებში თვითონაც ასრულებდა როლებს მარიამ დემურიასა და ნ. ნაკაშიძესთან, ნიკოლოზ გოცირიძესა და იოსებ იმედაშვილთან, გ. ლასხიშვილსა და ი. ნაკაშიძესთან, გ. ჯაბაურთან და სხვებთან ერთად. საგარეჯოში დასახლების დღიდან სიკვდილამდე ქალაქის დრამატული დასის წევრი და თეატრის შენობის აგების ინიციატორი იყო. დაწერა ხუთმოქმედებიანი დრამა „დრონი მეფობენ" (1890) და პიესა „ცხოვრება ბრძოლაა" (1892, ცალკე წიგნად დაისტამბა 1895). იერემია გულისაშვილის ვაჟი, დიმიტრი (მიტო) 1918 წელს დუშეთის ამბოხების დროს პოლკოვნიკ იოსებ გედევანიშვილის პარტიზანული პოლკის ოფიცერი იყო და 24 წლის ასაკში სასიკვდილოდ დაიჭრა ბოლშევიკებთან ბრძოლაში ანანურთან.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 195.

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. „თეატრი და ცხოვრება" №11 - 1918 - გვ. 4
**ოდერის ქვემო ველის საერთაშორისო პარკი** — გერმანია-პოლონეთის საზიარო ბუნების ნაკრძალი. გერმანიის მხარეს მოიცავს მდინარე ოდერის დასავლეთ ნაპირებს ბრანდენბურგის მხარის უკერმარკის რაიონში, პოლონეთის მხარეს კი დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოს ნაწილს.

გერმანული ნაწილის შუაგული გამოცხადებულია **ოდერის ქვემო ველის ეროვნულ პარკად** (გერმ. *Nationalpark Unteres Odertal*), პოლონური ნაწილი კი ოდერის ქვემო ველის ლანდშაფტურ პარკად (პოლ. *Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry*). მთლიანი ფართობი 165 კმ²-ს შეადგენს (105 კმ² გერმანია, 60 კმ² პოლონეთი). მომიჯნავე გერმანულ და პოლონურ ბუნების ნაკრძალებთან ერთად ფართობი 1 172 კმ²-ს აღწევს. 1992 წელს, გერმანიის, პოლონეთისა და ბრანდენბურგის გარემოს დაცვის სამინისტორების გადაწყვეტილებით, შეიქმნა ოდერის ქვემო ველის საერთაშორისო პარკი.

გალერეა
-------

* ხედი კრაინიკის ველიდან
* 
* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის ეროვნული პარკების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* Tourism Association (გერმანული)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გერმანიის ეროვნული პარკები |
| --- |
|  |
| 

ბავარიის ტყის ეროვნული პარკი • ბერხტესგადენი • შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ვადენზეე • ქვემო საქსონიის ვადენზეე • ჰამბურგის ვადენზეე • იასმუნდი • მიურიცი • საქსონიის შვეიცარიის • ოდერის ქვემო ველის •
დასავლეთ პომერანიის ლაგუნების • ჰაინიხი • ეიფელი • კელერვალდ-ედერზეე • ჰარცი
 |

 |
**იერუსალიმის ისლამური ხელოვნების მუზეუმი** — ერთ-ერთი ცნობილი მუზეუმი ისრაელში. მუზეუმი დაარსდა 1974 წელს. ხელოვნების მუზეუმი მოიცავს უნიკალურ ნივთებსა და იშვიათ კოლექციებს. არ არის დაცული ისლამური ჭურჭელი, ქსოვილები, სამკაულები, საზეიმო საგნები და სხვა ისლამური კულტურული ნივთები. 

მუზეუმში დაცულია ექსპონატები: ეგვიპტიდან, სირიიდან, ერაყიდან, თურქეთიდან, ავღანეთიდან, ინდოეთიდან, ირანიდან და ესპანეთიდან, აგრეთვე, იმ ევროპელ მხატვართა ნამუშევრებს, რომლებმაც თავიანთი ნაწარმოებები აღმოსავლეთს, მის ბუნებას, ადამიანებსა და წეს-ჩვეულებებს მიუძღვნეს. 

მუდმივი თუ დროებითი გამოფენების დროს წარმოდგენილია კერამიკის, მინის, ლითონის ნაკეთობების, სარიტუალო ნივთების, ხელოვნების ნიმუშების, საიუველირო ნაწარმისა და ორნამენტიანი ხალიჩების მდიდარი კოლექციები, რომლებიც ისლამური კულტურის სხვადასხვა მიმართულებას წარმოაჩენს.

ისტორია
-------

აღნიშნული იერუსალიმის ისლამური ხელოვნების მუზეუმი დაარსდა ვერა ბრისე სალომონსის მიერ. მას აქვს ცხრა გალერეა ორგანიზებული ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით, იკვლევს ისლამური ცივილიზაციის რწმენასა და ხელოვნებას. მაიერის პირადი კოლექციის გარდა, მუზეუმში დაცულია ანტიკურ ჭადრაკის ნაწარმოებები, დომინოს და სხვა თამაშების ბარათები; ხანჯლები, ხმლები, ჩაფხუტი; ქსოვილები; სამკაულები; მინის ნაწარმი, ჭურჭელი და ლითონის ნაწარმი, რომელიც წარმოებულია ისლამურ ქვეყნებში, ესპანეთიდან ინდოეთში. 1999 წელს დაემატა ისლამური ხალიჩების კოლექცია.

მუზეუმის გალერეაში ასევე დაცულია დავით სალომონის საათების კოლექცია. სალომონსი იყო პირველი ებრაელი ლონდონის მერის ძმისშვილი.

1983 წლის 15 აპრილს მუზეუმი გაქურდეს, მოიპარეს დაახლოებით 200 ნივთი, მათ შორის ნახატების და ათობით იშვიათი საათი. მოპარულ ნივთებს შორის იყო საათი სახელით ცნობილი, როგორც "მარი ანტუანეტა", საათების ეგრეთ წოდებული "მონა ლიზა" და საგუშაგოების კოლექციის გვირგვინებიანი სამკაული, რომელიც დამზადებულია ცნობილი ფრანგი-შვეიცარიელი დარაჯის მწარმოებლის, აბრაამ-ლუი ბრეგუტის მიერ. მარი ანტუანეტა სავარაუდოდ 30 მილიონი აშშ დოლარი ღირდა. ეს იყო უნიკალური კოლექციის ნაწილი, რომელიც ბრეგუტის ერთ–ერთ წამყვან ექსპერტს, სერ დევიდ ლიონელ სალომონსის ქალიშვილს, მუზეუმუს შემოწირულობას წარმოადგენდა.

აღნშნული მართლაც გამორჩეული საქმე 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში გაუხსნელი დარჩა. 2006 წლის აგვისტოში თელ-ავივის ანტიკვარების შემფასებელი დაუკავშირდა მუზეუმს და განაცხადა, რომ მოპარული რამდენიმე ნივთი თელ-ავივის ადვოკატს უჭირავს, რომლის დამკვეთმა მემკვიდრეობით მიიღო ისინი გარდაცვლილი ქმრისგან და სურდა მუზეუმში გაყიდვა. თავდაპირველი მოთხოვნის ფასი იყო 2 მილიონი აშშ დოლარი (საქმეში შეთავაზებული ჯილდოს ღირებულება), მაგრამ ამასთანავე შეთანხმდნენ 35,000 აშშ დოლარზე. დაბრუნებულ ნივთებს შორის იყო "მარი ანტუანეტა" და ღირებული "სიმპათიკის" საათი, ასევე ბრეგუტის მიერ დამზადებული. 

2008 წლის 18 ნოემბერს, საფრანგეთისა და ისრაელის პოლიციის თანამშრომლებმა საფრანგეთში აღმოაჩინეს კიდევ 43 მოპარული საათები ორ საბანკო სეიფში. 

2008 წელს იერუსალიმის ისლამური ხელოვნების მუზეუმში გაიხსნა თანამედროვე არაბული ხელოვნების ჯგუფური გამოფენა, ადგილობრივი არაბული ხელოვნების პირველი შოუ ისრაელის მუზეუმში და პირველი, რომელიც დამონტაჟებულია არაბული კურატორის მიერ. შოუში მონაწილეობდა ცამეტი არაბი მხატვარი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
**ოდიუბონის ეროვნული საზოგადოება** (შემოკლებით — **ოდიუბონი**; ინგლ. National Audubon Society) — არაკომერციული გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია. მდებარეობს შეერთებულ შტატებში. დაარსდა 1905 (თავდაპირველად — 1896 წელს, როგორც „მასაჩუსეტსის ოდიუბონის საზოგადოება") წელს და წარმოადგენს ერთ-ერთ უძველეს მსგავსი ტიპის ორგანიზაციას. საკუთარი ბუნებისდაცვითი მისიის შესასრულებლად იყენებს მეცნიერებას, განათლებასა და საზოგადოებრივ პროპაგანდას. სახელი ეწოდა ამერიკელი ნატურალისტის, ჯონ ჯეიმზ ოდიუბონის პატივსაცემად.

საზოგადოებას აქვს 500-მდე ადგილობრივი განყოფილებას, რომლებიც დამოუკიდებელ 501(c)(3) ტიპის არაკომერციულ ორგანიზაციებს წარმოადგენენ. ისინი ნებაყოფლობით არიან დაკავშირებულები ოდიუბონის ეროვნულ საზოგადოებასთან. ხშირად აწყობენ მოგზაურობებს ფრინველებზე დასაკვირველბლად და ბუნების დაცვასთან დაკავშირებულ ღონისძიებებს. კოორდინაციას უწევს აშშ-ში ყოველი წლის დეკემბერში ჩატარებულ ფრინველთა საშობაო აღრიცხვას (სამოქალაქო მეცნიერების ნიმუში) კორნელის ორნითოლოგიის ლაბორატორიასთან პარტნიორობით და უკანა ეზოების ფრინველთა დიდ აღრიცხვას ყოველი წლის თებერვალში. კორნელთან ერთად შექმნა eBird, ონლაინ მონაცემთა ბაზა ფრინველებზე დაკვირვებისათვის. ოდიუბონის საზოგადოებას ჰყავს მრავალი გლობალური პარტნიორი ორგანიზაცია, რათა დაეხმაროს ფრინველებს, რომლებიც აშშ-ის საზღვრებს გარეთ მიგრირებენ; მაგ. ბრიტანული BirdLife International, კანადური Birds Canada, American Bird Conservancy და სხვა მრავალი პარტნიორი ლათინურ ამერიკასა და კარიბის ზღვის აუზში. ოდიუბონის საერთაშორისო ალიანსების პროგრამა (IAP) აერთიანებს ადამიანებს დასავლეთ ნახევარსფეროდან, მისი მიზანია ერთობლივი მუშაობა ბუნებისდაცვითი გადაწყვეტილებების მისაღებად ფრინველთა მნიშვნელოვან ტერიტორიებზე (IBA).

კვარტალურად გამოიცემა საზოგადოების ჟურნალი *Audubon*.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  History of Audubon and Science-based Bird Conservation. *audubon.org*. ციტირების თარიღი: 11 აგვისტო, 2020.
2. ↑  *Чернов Ю. И.* ОДЮБОН // Большая российская энциклопедия. т. 23. — М. 2013. — стр. 718.
3. ↑  International, BirdLife. ABC joins the flock!. *birdlife.org*. ციტირების თარიღი: 18 ივლისი, 2020.
4. ↑  Past Issues. *audubon.org*. ციტირების თარიღი: 11 აგვისტო, 2020.
**იურაქთაუ** (ბაშკ. Йөрәктау — „გული-მთა") — შიხანი. სტერლითამაქთან არსებული ოთხი შიხანიდან ერთ-ერთი. წარმოადგენს ქვედაპერმული რიფული მასივის რელიქტს, რომელიც წარმოიქმნა 230 მილიონი წლის წინ ტროპიკულ ზღვაში. 

მდებარეობს ბაშკირეთის სტერლითამაქის რაიონში. მთის სიგრძეა 1 კილომეტრი, სიგანე 850 მ, სიმაღლე მდინარე ბელაიადან 220 მ, ნიადაგის დონიდან 200 მ, აბსოლუტური სიმაღლე ზღვის დონიდან 338 მ. აქვს კონუსისებრი ფორმა. ფერდობები 20-30°-ზეა, თუმცა არ ქმნიან კლდოვან საფეხურებს. ქვედა მონაკვეთი დაფარულია ნაყარით. მთის ჩრდილოეთი კალთის ძირში არის წყაროები, რომელთა შორისაა გოგირდის წყალიც. მთისძირში არის ტბა მოქშა.

1707 წელს იურაქთაუს მთისძირში მოხდა ბრძოლა აჯანყებულ ბაშკირებსა (ქუსიუმ თიულექეევის ხელმძღვანელობით) და სახელმწიფო ჯარს შორის. ბრძოლა დაახლოებით ათ დღეს გაგრძელდა და აჯანყებულთა გამარჯვებით დასრულდა. ტყვედ ჩავარდა დაახლოებით 400 ჯარისკაცი, ხოლო დანარჩენები განადგურდნენ.

სქოლიო
------

1. ↑  Стерлитамакские шиханы.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2007-11-13. ციტირების თარიღი: 2016-11-02.
2. ↑  Шихан Юрактау в Башкирии
3. ↑  История башкир.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-04. ციტირების თარიღი: 2016-11-02.
**იდეა** (ბერძ.: ιδέα) — სპეციფიკური კონცეფცია, რომელიც ადამიანის გონებაში წარმოიქმნება ფიქრის შედეგად. ტერმინი გამოიყენება, როგორც პოპულარულ, ისე ფილოსოფიურ ტერმინოლოგიაში.

### ფილოსოფიაში

შეხედულებას, რომ იდეები არსებობს საკუთარ რეალობაში ცხოვრებისგან გამიჯნულად ფილოსოფიაში საპატიო ადგილი უჭირავს. ამ შეხედულების მიხედვით ჩვენ იდეას აღმოვაჩენთ ისევე როგორც აღმოვაჩენთ ხოლმე ნამდვილ სამყაროს. ფილოსოფიაში ეს ტერმინი ყველა პერიოდსა და ენაში ერთი და იმავე მნიშვნელობით გამოიყენება, თუმცა პოპულარულ ხმარებაში მას მრავალი ინტერპრეტაცია აქვს.

### იდეა ტექნიკაში, ტექნოლოგიებში, მართვაში და ეკონომიკაში

პოტენციური სარგებლის მქონე მოსაზრება.[1]

### ანთროპოლოგიასა და სოციალურ მეცნიერებებში

დიფუზია სწავლობს იდეების გავრცელებას კულტურიდან კულტურაში. ანთროპოლოგიური თეორიების მიხედვით ყველა კულტურა სხვა ერთი ან რამდენიმე ძირი კულტურიდან იდეების იმიტაციას ახდენს (მაგ. ბიბლიური ადამი ბევრ კულტურაში თავისებურადაა ინტერპრეტირებული, თუმცა ძირი იგივეა). ევოლუციური დიფუზიის თეორიის მიხედვით კულტურები ერთმანეთის იდეების გავლენის ქვეშ არიან, თუმცა მსგავსი იდეები შეიძლება სხვადასხვა კულტურამ სავსებით დამოუკიდებლად განავითაროს (მაგ. დამწერლობა).

მე-20 საუკუნეში სოციალურმა მეცნიერებმა დაიწყეს იდეების ერთი ადამიანიდან ან კულტურიდან სხვებზე გავრცელების ფენომენის შესწავლა. ამ დარგში ევერეტ როჯერსი პიონერი იყო ინოვაციათა დიფუზიის სწავლებაში, რომლის კვლევის საგანი კულტურათა შორის იდეათა ადაპტირების ფაქტორების შესწავლა იყო.

### იდეები როგორც საკუთრება

ზოგიერთ შემთხვევაში იდეა შეიძლება იურიდიულად დაცული იქნას სახელმწიფოს მიერ როგორც ინტელექტუალური საკუთრება. ინტელ. საკუთრების კანონი არ იცავს თვით იდეას, რომელიც ამ ინტ. საკუთრების ბაზისს წარმოადგენს. ასეთი კანონები არ აძლევენ საკუთრების ლეგალურ სტატუსს თვით იდეას, როგორც ასეთს. არამედ, ეს არის იდეის ფუნდამენტალური გამოხატულება, რაც დაცულია სხვადასხვა სახის ინტელ. საკუთრების კანონებით. დანიშნულების მიხედვით, ეს შეიძლება იყოს ე.წ. კოპირაიტი - ორიგინალური ლიტერატურული ნაშრომის შემთხვევაში, პატენტი - გამოგონების შემთხვევაში, რეგისტრირებული სავაჭრო მარკა საქონლის სავაჭრო სახელის შემთხვევაში, ან რეგისტრირებული საინდუსტრიო დიზაინის უფლებები - გარკვეული ობიექტების ფიზიკური ფორმისა და შემადგენლობის შემთხვევაში.

პატენტის კანონი იცავს ახალ იდეას, რომელიც ფუნქციონალური გამოგონება ან ნოუ-ჰაუ არის; კოპირაიტის კანონი იცავს იდეებს გამოხატულს წიგნების, ფილმების, ვიდეოდისკების, კომპიუტერული პროგრამების მეშვეობით, მაშინ როცა დანარჩენი კანონები იცავს ინდუსტრიულ დიზაინსა და ტექნოლოგიურ ინოვაციებს. ამ ტიპის კანონებს ავტორთა იდეების გამოხატულების დროებითი დაცვის ფორმა აქვს მონოპოლიის ფორმით.

### ლიტერატურაში

მხატვრულ ლიტერატურაში იდეა ასახული აზრობრივი წვდომაა გაბატონებული საზოგადოებრივ იდეალებთან მიმართებით.

1. ↑  1. თემურ მაისურაძე, უპირატესობის მართვა, თბილისი 2016, გვ.17
**მირტა დიას-ბალარტი გუტიერესი** (ესპ. Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart y Gutiérrez; დ. 30 სექტემბერი, 1928) — ფიდელ კასტროს პირველი მეუღლე. დაოჯახდნენ 1948 წელს, ყავდათ ერთი საერთი ვაჟი, განქორწინდნენ 1955 წელს.

ბიოგრაფია
---------

მირტა დიას-ბალარტი გუტიერესი იყო ამერიკელი გუტიერესისა და რაფაელ ხოსე დიას-ბალარტის, გამოჩენილი კუბელი პოლიტიკოსისა და კუბის ქალაქ ბანესის მერის ქალიშვილი. ის იყო ჰავანის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტი, როდესაც გაიცნო და დაქორწინდა ფიდელზე.
კასტრო და დიას-ბალარტი დაქორწინდნენ 1948 წლის 11 ოქტომბერს, თაფლობის თვის გასატარებლად გაემგზავრნენ ნიუ-იორკში და განქორწინდნენ შვიდი წლის შემდეგ 1955 წელს (მაშინ როცა კასტრო ციხეში იმყოფებოდა მონკადას ყაზარმზე წარუმატებელი თავდასხმის შემდეგ). მათ თანაცხოვრების განმავლობაში შეეძინათ ერთი შვილი, ვაჟი, ფიდელ ანხელ „ფიდელიტო" კასტრო დიას-ბალარტი (1949–2018). განქორწინების შემდეგ კასტროს შვილის მეურვეობა არ მიუღია. სამაგიეროდ, ფიდელ უმცროსი დაშორდა მამას, სანამ მექსიკაში ვიზიტის შემდეგ მასთან არ დარჩებოდა, სანამ მამა დაბრუნდა კუბის რევოლუციის სათავეში.

1956 წელს დიას-ბალარტი დაქორწინდა ემილიო ნუნეზ ბლანკოზე (1925–2006), გაეროში კუბის ყოფილი ელჩის, ემილიო ნუნეზ პორტუონდოს ვაჟზე. წყვილი შვილებთან ერთად ცხოვრობდა ჰავანის სანაპირო კურორტ ტარარაში.

დიას-ბალარტი 1959 წლის შემდეგ ოჯახთან ერთად ესპანეთში, მადრიდში ცხოვრობდა, იმ წელს, როდესაც კასტროს რევოლუცია წარმატებული იყო. მას მრავალი წლის განმავლობაში ჩამოერთვა შვილის კომპანია, რადგან ის სწავლობდა კუბასა და საბჭოთა კავშირში. *The Miami Herald* აცხადებდა 2000 წელს, რომ ის ჯერ კიდევ ესპანეთში ცხოვრობდა და რომ პერიოდულ ვიზიტებს კუბაში აწყობდა რაულ კასტრო, მისი ყოფილი სიძე. 2018 წლისთვის, როდესაც მისმა ვაჟმა ფიდელიტომ თავი მოიკლა, ის კვლავ ცხოვრობდა კუბაში 90 წლის ასაკში.

სქოლიო
------

1. ↑  *Guerrilla Prince: The Untold Story of Fidel Castro*, Georgie Anne Geyer, 2011. "Fidel's courting of Mirta Díaz-Balart, the lovely green-eyed girl with the dark blond hair and the wistful smile, from one of Cuba's wealthiest families, marked the period in his life that was closest to ..."
2. ↑  *The Secret Fidel Castro: Deconstructing the Symbol* - page 227, Servando González, 2001. "For example, author Georgie Anne Geyer, who studied Castro for many years, noted that most women with whom Castro has been romantically involved, including his first wife Mirtha Díaz-Balart, the daughter of a lawyer who ..."
3. 1 2  Martínez Barraqué, Carlos.  (2 February 2018) Former correspondent remembers Fidel Castro’s son as a ‘virtual prisoner’ in Cuba. *Miami Herald*. ციტირების თარიღი: 3 February 2018.
4. ↑  Gámez Torres, Nora.  (2 February 2018) Fidel Castro’s firstborn joined a long list of suicides in Cuba. *Miami Herald*. ციტირების თარიღი: 3 February 2018.
ოდიშ-გურიის დაბლობი, ხედი ჯიხეთის მონასტრიდან
**ოდიშ-გურიის დაბლობი** — კოლხეთის აკუმულაციური დაბლობის შუა ნაწილი. მდინარე ენგურის ქვემო დინებიდან მდინარე სუფსამდე და შავი ზღვიდან მდინარე ცხენისწყლამდე. ზღვის დონიდან 50 მ. ოდიშ-გურიის დაბლობი ზედამეოთხეული და თანადროული ნალექებით აგებული ბრტყელი და დაბალი ვაკეა. იყოფა ოდიშისა და გურიის დაბლობებად. *ოდიშის დაბლობი* მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეზეა, *გურიის დაბლობი* — მარცხენაზე. ჰავა ნესტიანი სუბტროპიკულია. დაბლობის დასავლეთი სანაპირო უკავია სამეურნეოდ ნაკლებად ათვისებულ ჭალადიდის დაჭაობებულ მასივს. დაბლობს ჰკვეთს მდინარეები: ხობისწყალი, რიონი, ფიჩორი. ოდიშ-გურიის დაბლობზეა პალიასტომის, ჯაპანას, გულეთკარის, ჩალუბის, პატარა პალიასტომის, იმნათის, მალთაყვისა და გრიგოლეთის ტბები.

სანაპიროს დიუნების ზოლი შემოსილია სუსტად განვითარებული მცენარეულობით (ქვიშამხალი, ლურჯი ნარი, ზღვის შროშანი, ნეგო, რძიანა, ხურხუმი, ქაცვი და სხვა). ჭაობების ნაწილი ისლით ან ხავსით არის დაფარული, ნაწილი კი მურყნარს უკავია.

ოდიშ-გურიის დაბლობზე გაშენებულია ქალაქები: ფოთი, ლანჩხუთი, სენაკი, აბაშა და ხობი. დაბლობის დაუჭაობებელი ნაწილი ათვისებულია სუბტროპიკული კულტურებისათვის.

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ოდიშ-გურიის დაბლობი***

* *მარუაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 502.
**იდიში** — ებრაული და სლავური ელემენტების მქონე დასავლეთგერმანული ენა. იდიში დღემდე გამოიყენებს ებრაულ დამწერლობას.  

სიტყვა **იდიში** წარმოდგება აღმოსავლური იდიშიდან; **jidisch** [ייִדיש] – ასე წერდნენ ამ ფორმას უწინ, თუმცა არსებობდა მისი მართლწერის ალტერნატიული ფორმაც და კერძოდ „jüdisch", რომელსაც თვითონ გერმანელები გამოიყენებდნენ და იგი შეიძლება ითარგმნოს როგორც „იუდეველური". ეს სიტყვა-ფორმა XIX საუკუნეში ისესხა ინგლისურმა ენამ, მაგრამ მისი ინგლისურში გადატანა ამ ენის ფონეტიკური წესების მიხედვით (**yiddish**) მოხდა. მოგვიანებით, XX საუკუნეში კი ეს ინგლისურად გაფორმებული სიტყვა ისევ დაუბრუნდა გერმანულსა და საერთოდ, ევროპის მრავალ ენას და დღეს სხვადასხვა ვარიანტებად გვხვდება.

იდიში აშქენაზთა განსახლების ძირითად არეალში
-------------------------------------------

იდიშის მართლწერა ამ ენაზე მოსაუბრე ებრაელთა ძირითადი განსახლების არეალში სხვადასხვაგვარია, მაგრამ სიტყვის ოეპია დიდად არ განსხვავდება ერთმანეთისაგან; ინგლისურად წერენ Yiddish (language)-ს, გერმანულად – jiddisch-ს, პოლონურად – Jidysz-ს, ბელარუსულად – Ідыш-ს, ჩეხურად – Jidiš-ს, რუსულად – Идиш-ს, სერბულ-ხორვატული ენის კირილურ ვარიანტზე – Јидиш-ს, ხოლო ლათინურზე კი წერენ Jidiš-ს.

ისტორიულად არსებული ფორმებია აგრეთვე „ტაიჩი", „იდიშ-ტაიჩი", რომლებიც ייִדיש־טײַטש-ისაგან მომდინარეობს და მისი მნიშვნელობა უნდა ყოფილიყო სახალხო ენა, გერმანულ-იუდეველური, სახალხო-იუდეველური, ან კიდევ სახალხო-ებრაული ენა. სიტყვა „ტაიჩი" კი თავისი ჟღერადობით ძალიან ჰგავს „დოიჩს", რომელიც თავის მხრივ „გერმანელს", ან „გერმანულს" ნიშნავს. 

სიტყვა „დოიჩის" ეტიმოლოგიისათვის, იხილეთ ქვემოთ ვრცლად; 

 მთავარი სტატია: დოიჩი (ეტიმოლოგია). ფორმა იდიში პირველად განვითარებულ შუა საუკუნეებში გვხვდება. ეს ენა ძალიან ახლო დგას გერმანულ ენასთან, განსაკუთრებით კი სამხრეთ გერმანულ დიალექტებთან. იდიშზე მოლაპარაკეთა რიცხვი დღესდღეობით 3 მილიონ კაცს ითვლის და მას ძირითადად ხასიდი ებრაელები გამოიყენებენ ურთიერთსაკომუნიკაციოდ. ჰოლოკოსტამდე 12 მილიონი კაცი მიიჩნევდა ამ ენას მშობლიურად უმეტესწილად ევროპის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ აღმოსავლეთში.

იდისტიკა – სამეცნიერო-კვლევითი დისციპლინა
-----------------------------------------

იდიშური ენის, ლიტერატურისა და კულტურის კვლევით დაკავებულია იდისტიკა, რომელსაც შეისწავლიან გერმანიისა (მაგ. ქალაქ ტრირის უნივერსიტეტში) და ავსტრიის მრავალ უნივერსიტეტში.   

ტრირის უნივერსიტეტში, ე.წ. მეორე განყოფილებაზე იდისტიკას გამოყოფილი აქვს ცალკე ქვეგანყოფილება. სტუდენტებს სურვილისამებრ შეუძლიათ აირჩიონ გერმანისტიკის აქ არსებული სამი სასწავლო-სამეცნიერო დარგიდან (გერმანისტიკული ენათმეცნიერება, გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა, ძველი გერმანული ფილოლოგია) ერთ-ერთი და დამატებით დასპეციალდნენ იდიშში. ტრირელი იდისტები ეწევიან აქტიურ სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ებრაული დამწერლობა
* ებრაული ენა
* ებრაისტიკა
* იუდაიზმი
* იუდაისტიკა
არასამთავრობო ორგანიზაცია "იდენტობა"-ს ლოგო
**იდენტობა** — სამოქალაქო უფლებების დაცვის ორგანიზაცია საქართველოში, რომელიც მუშაობს ლგბტ ადამიანების უფლებების დაცვაზე. მან ორგანიზება გაუწია 2013 წლის მშვიდობიან დემონტრაციას თბილისში, რომელიც დაარბიეს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლმა და სასულიერო პირებმა — 20 000-მა ულტრა-კონსერვატორმა ადამიანმა.

ორგანიზაცია დაფუძნდა 2010 წლის 8 ნოემბერს.

ორგანიზაციის მისია
------------------

1. განსხვავებული იდენტობის მქონე ადამიანთა და ჯგუფების მიმართ სიძულვილით მოტივირებული დანაშაულის და სიძულვილის ენის მიზეზების კვლევა და აღმოფხვრისკენ მიმართული კამპანიის წარმოება;

2. ლგბტ (ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი) პირთათვის თანაბარი უფლებებისა და შესაძლებლობების უზრუნველყოფა და მათი ინტეგრაცია საზოგადოებაში. მათი ინფორმირებულობის გაზრდა ჯანსაღი სქესობრივი ცხოვრების წესის გავრცელების ხელშესაწყობად;

3. ქალთა მიმართ არსებული დისკრიმინაციის გამოვლენა, შესწავლა და აღკვეთა;

4. ზოგადი, ინსტიტუციონალიზებული და ინტერნალიზებული მიზოგინიის (ქალების მიმართ სიძულვილის) და ჰომოფობიის დაძლევა;

5. ბავშვებისა და მოზარდების, განსაკუთრებით, მზრუნველობას მოკლებული ბავშვების და კანონთან კონფლიქტში მყოფი პირების მიმართ არსებული დისკრიმინაციის გამოვლენა, შესწავლა და აღკვეთა; მათთვის თანაბარი უფლებებისა და შესაძლებლობების უზრუნველყოფა და მათი ინტეგრაცია საზოგადოებაში; მათთვის საჭირბოროტო საკითხებზე საზოგადოებისთვის სწორი ინფორმაციის მიწოდება;

6. განსხვავებული ფიზიკური და გონებრივი შესაძლებლობების მქონე პირთა მიმართ არსებული დისკრიმინაციის გამოვლენა, შესწავლა და აღკვეთა; მათთვის თანაბარი უფლებებისა და შესაძლებლობების უზრუნველყოფა და მათი ინტეგრაცია საზოგადოებაში; მათთვის საჭირბოროტო საკითხებზე საზოგადოებისთვის სწორი ინფორმაციის მიწოდება; 

7. აგრესიული ეთნონაციონალიზმისა და რელიგიური ექსტერმიზმის პრობლემის, ასევე სეკულარული წყობის წინაშე არსებული გამოწვევების მიზეზთა კვლევა, ამ საკითხებზე საზოგადოების სწორი ინფორმირება;

8. რომა (ბოშათა) ჯგუფის არსებული დისკრიმინაციის გამოვლენა, შესწავლა და აღკვეთა; მათთვის თანაბარი უფლებებისა და შესაძლებლობების უზრუნველყოფა და მათი ინტეგრაცია საზოგადოებაში; მათთვის საჭირბოროტო საკითხებზე საზოგადოებისთვის სწორი ინფორმაციის მიწოდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2021-02-28 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  17 მაისის აქციის დარბევა
**ნაღვლის ბუშტი** (ლათ. vesica biliaris) — ადამიანისა და ხერხემლიან ცხოველთა ორგანო, რომელშიც გროვდება ნაღველი. ნაღვლის ბუშტი თხელკედლიანი პარკია, რომელიც მიკრულია ღვიძლზე. ნაღვლის ბუშტის კედელი შექმნილია ენტოდერმული ერთშრიანი ეპითელიუმით და შემაერთებელქსოვილოვანი გარსებით. ნაღვლის ბუშტი არა აქვთ თაგვისებრ მღრღნელებს, ვეშაპს, სპილოს, აქლემს, ირემს, კენტჩლიქოსნებს, აგრეთვე ზოგიერთ თევზს და სალამურებს (მათ ლარვებს აქვთ). უკეთესად არის განვითარებული ისეთი ცხოველების ნაღვლის ბუშტი, რომლებიც ცხიმით მდიდარი საკვებით იკვებებიან (ხორციჭამია ფორმები).

ადამიანის ნაღვლის ბუშტი მსხლისებრი ფორმის თხელკედლიანი პარკია, რომლის სიგრძე 10-14 სმ, სიგანე 3,5-4 სმ, ტევადობა 30-70 სმ აღწევს; მდებარეობს ღვიძლის ქვემო ზედაპირზე. ნაღვლის ბუშტის ყელის გაგრძელებაა ბუშტის სადინარი, რომელიც უერთდება ღვიძლის სადინარს; ასე იქმნება ნაღვლის საერთო სადინარი, რომელიც იხსნება თორმეტგოჯა ნაწლავში პანკრეასის სადინართან ერთად. ნაღვლის ბუშტის კედელი შედგება სეროზული კუნთოვანი და ლორწოვანი გარსებისაგან. ლორწოვანი გარსი ნაღვლის ბუშტის ყელის მიდამოებში წარმოქმნის სპირალურ ნაოჭს, რომელიც ბუშტის სადინარშიც გრძელდება და არეგულირებს ნაღვლის დენას. ნაღვლის ბუშტის კედლის კუნთოვანი კონების შეკუმშვა, რასაც მოყვება ნაღვლის თორმეტგოჯა ნაწლავში გადასვლა, იწყება საკვებში შემავალი გამღიზიანებელი ნივთიერებების გავლენით და პერიოდულად მეორდება საჭლის მონელების პროცესში.

ნაღვლის ბუშტის პათოლოგიური მდგომარეობებისთვის და დაავადებებისთვის დამახასიათებელია ტკივილი მარჯვენა ფერდქვეშა მიდამოში, იშვიათად ეპიგასტრიუმის არეში ირადიაციით მარჯვენა ბეჭში, ლავიწში, მხრის სახსარში, ზოგჯერ მკერდის ძვლის უკან, გულის მიდამოში — ქოლეცისტოკარდიალური სინდრომი.

ნაღვლის ბუშტის დაავადებათა დიაგნოსტიკაში ანამნეზის, ტკივილის ხასიათის, ლოკალიზაციის და ირადიაციის შესწავლის გარდა, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გამოკვლევის ლაბორატორიულ, რენტგენოლოგიურ და ინსტრუმენტულ მეთოდებს. გამოყოფენ ნაღვლის ბუშტის დისკინეზიებს, ქოლესტეროზს, ქოლეცისტიტს, ნაღველკენჭოვან დაავადებას, პარაზიტულ დაავადებებს.

ნაღვლის ბუშტზე ოპერაციული ჩარევები თავისი ხასიათის, ტექნიკის და ჩვენებების მიხედვით მრავალფეროვანია. ყველაზე ხშირად გამოყენებად ოპერაციას წარმოადგენს ქოლეცისტექტომია.

სქოლიო
------

1. 1 2  *ნათაძე ლ. ჭანტურია შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 335.
2. 1 2 3  ნაღვლის ბუშტი — ცნობები.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-07-01. ციტირების თარიღი: 2016-06-28.
**ნაყოფჭამიები** (ლათ. Laspeyresiini) — პეპლების ფოთოლხვევიების ოჯახისა. მათი ფრთების შლილი 8-24 მმ აღწევს. წინა მუქ ფრთებზე ღია ფერის ლაქები და ბზინვარე ზოლები აქვს, უკანა ფრთები კი ღია ფერისაა. ზიანი მოაქვს მატლს, რომელიც ბინადრობს მცენარის დაზიანებულ ორგანოებში, იქვე ზამთრობს და ჭუპრდება. ყველგანაა გავრცელებული. დიდი რაოდენობითაა ევროპისა და აზიის ტყეებში. ცნობილია 700--მდე სახეობა. მათგან 50-მდე სახეობა აზიანებს ტყის ჯიშებს და სასოფლო სამეურნეო კულტურებს, უმეტესად ხეხილის ნაყოფს, თესლს, ყლორტს, ქერქს, ფესვს. ნაყოფისა და თესლის მავნებელია ვაშლის ნაყოფჭამია, მსხლის ნაყოფჭამია, ქლიავის ნაყოფჭამია და სხვა. აღმოსავლური ნაყოფჭამია საშიში საკარანტინო მავნებელია.

საქართველოში ყველგანაა გავრცელებული და ზიანი მოაქვს დაბლობ და მთისწინა ზონაში. ზღვის დონიდან 800 მ-ზე ზევით მათი მავნებლობა შედარებით მცირეა. ნაყოფჭამიების წინააღმდეგ პროფილაქტიკური და აგროტექნიკური ღონისძიებებთან ერთად იყენებენ ბრძოლის ბიოლოგიურ და ქიმიურ მეთოდებს. დადებით შედეგს იძლევა ფოსფორორგანული პესტიციდებისა (ფოსფამიდი, ფოზალონი, კარბოფოსი, ქლოროფოსი) და ავტოციდური სარტყლის გამოყენება.

ლიტერატურა
----------

* *ბათიაშვილი ი. დეკანოიძე გ.* ენტომოლოგია, თბ. 1974
* *კვაჭანტირაძე მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 337-338.
**ნორმანბი** (ინგლ. Normanby Island), ზოგჯერ **დუაუ** (ინგლ. Duau Island) — ვულკანური კუნძული სოლომონის ზღვაში. დ’ანტრკასტოს კუნძულების ნაწილია, რომელიც ეკუთვნის პაპუა-ახალ გვინეას. კუნძულის ფართობია — 1040 კმ². ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის. კუნძულზე მთავარი დასახლებული პუნქტია ესა'ალა.

გეოგრაფია
---------

ნორმანბის კუნძული ყველაზე სამხრეთი კუნძულია დ’ანტრკასტოს კუნძულების ჯგუფში. კუნძულს აქვს არასწორი გაჭიმული ფორმა. კუნძული გაჭიმულია სიგრძეში მიმართულებით ჩრდილო-დასავლეთი — სამხრეთ-აღმოსავლეთი 73 კმ-ზე, სიგანით 4 — 28 კმ.. კუნძულის რელიეფი და ლანდშაფტი მრავალფეროვანია. კუნძულის ყვრლაზე მაღალი წერტილია უსახელო მაღლობი, სიმაღლით 1158 მ, რომელიც მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთში პრევოსტის ქედზე. უახლოესი კუნძულებიდან გამოყოფილია დოუსონის სრუტით (3 კმ კუნძულ ფერგუსონამდე) და გოშენის სრუტით (18 კმ კუნძულ ახალ გვინეამდე). პლეისტოცენის ეპოქაში კუნძულზე არსებობდნენ აქტიური ვულკანები.

კუნძულის კლიმატი სუბეკვატორული მუსონურია. თვის საშუალო ტემპერატურა იმყოფება ინტერვალში 20 — 33 °С, მაღლობ ადგილებზე — უფრო დაბალია. ნოტიო სეზონი — მარტ-ოქტომბერში. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობაა 4500 — 5500 მმ (10 000 მმ-მდე უაჰოლას რაიონში). ნალექების დიდი რაოდენობის გამო ფართოდ გავრცელებულია პირველადი ტროპიკული ტყეები. მეორადი ტყეები წარმოდგენილია უპირველეს ყოვლისა მოსახლეობის ბაღებით. სანაპიროს გასწვრივ გავრცელებულია ქოქოსის პალმა.

ისტორია
-------

პირველი ევროპელი, რომელიც ეწვია კუნძულს იყო ინგლისელი კაპიტანი ჯონ მორზბი. 1873 წელს გემ *Basilisk* ის შეჩერდა კუნძულთან, რომელსაც ავსტრალიის შტატის კუინზლენდის მაშინდელი გუბერნატორის, ნორმანბის მარკიზის, ჯორჯ ფიპსის პატივსაცემად დაარქვა სახელი.

მოსახლეობა
----------

კუნძულის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტი და ასევე მისი ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ესა'ალა, რომელიც მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში.

ეკონომიკა
---------

კუნძულის ეკონომიკური ცხოვრების საფუძველია კოპრის და ხის მერქნის წარმოება. უახლოეს პერიოდში აქ აღმოაჩინეს ოქროს და ვერცხლის მარაგი, რომელიც შეფასებულია 990 ათას ტონა ნედლეულად ოქროს შემცველობით 6,1 გრამი/ტონაზე და ვერცხლის — 12 გრამი/ტონაზე (სულ 194 000 უნცია ოქრო და 382 000 უნცია ვერცხლი).

სქოლიო
------

1. 1 2  Normanby Island. www.oceandots.com. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010.
2. 1 2 3 4  TECHNICAL REPORT ON THE MT. NAKRU, SIMUKU, SINIVIT, NORMANBY AND FENI PROPERTIES, PAPUA NEW GUINEA. PETER CHRISTOPHER & ASSOCIATES INC..  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-07-20. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010.
3. ↑  Islands of Papua New Guinea. UNEP/DEWA/Earthwatch.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-04-22. ციტირების თარიღი: 4 აპრილი 2010.
**კალაურის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურში, კალაურის ხევის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია წვრილი რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. კედლები ძირითადად წესიერ, სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი რიყის ქვითაა ნაგები. წყობაში ერთმანეთისგან თანაბარი შუალედებით, ჩართულია აგურის თარაზული შრეები, კამარა, საბჯენი თაღები, შესასვლელთა ღიობები და სარკმელთა თაღები აგურისაა. შენობა შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებული ყოფილა. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. დასავლეთ კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული და გარედან ჩასმულია შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეში, რომელიც დასრულებულია აგურის ხერხულა წყობით გამოყვანილი სამსაფეხურიანი ფრიზით. შიგნით შესასვლელი სწორკუთხაა როგორც სამხრეთ შესასვლელი.

საკურთხევლის ნახევარწრიულ აფსიდში შეისრულთაღოვანი სარკმელი და სამი შეისრულთაღოვანი ნიშაა. მათგან ორი სარკმლის ჩრდილოეთითაა, ერთი სამხრეთით. სამხრეთ და ჩრდილოეთით ერთ-ერთი ნიშა გეგმით ნახევარწრიულია და აგურით ნაწყობი კონქითაა გადახურული. ეკლესიის გრძივი კედლები ორ-ორი მარტივი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომლებსაც შეისრული საბჯენი თაღები ეყრდნობა, შეისრულია კამარაც. თაღები კუთხის პილასტრებზეა დაყრდნობილი, თაღების ქუსლებთან ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაროსებრი იმპოსტებია გამოყვანილი.

ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურით დასრულებული სამსახელურიანი ლავგარდნით, რომელიც ჩვეულებრივად ნაწყობი და კუთხე წინწამოწეულ აგურის რიგების მონაცვლეობითაა შექმნილი. ეკლესიის დასავლეთით, კედელზე აგურის პატარა სამრეკვლო ყოფილა დადგმული, რომლის საფუძველიღა იყო შემორჩენილი.

2010 წელს საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა დაცვის და გადარჩენის ფონდის დაფინანსებით დასრულდა ეკლესიის აღდგენითი სამუშაოები, რომლებიც 2005 წელს სოფლის მოსახლეობამ დაიწყო. 2011 წელს ეკლესია ამოქმედდა.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 173.
**„ნიზამის პორტრეტი"** ანუ **„დიდი პოეტის ნიზამი განჯევის პორტრეტული სახე"** (აზერ. Nizaminin portreti) — 1940 წელს აზერბაიჯანელ მხატვარ ჰასაჰფარ ხალიკოვის მიერ შექმნილი ფერწერული გამოსახულება XII ს-ის პოეზიის კლასიკოსისა — ნიზამი განჯევისა. ინახება ბაქოში ნიზამი განჯელის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმში. ეს პორტრეტი მიჩნეულია ხალიკოვის სერიოზულ შემოქმედებით მიღწევად. 

ნიზამი განჯევი გამოსახულია მჯდომარე მდგომარეობაში მუხლებზე დადებული წიგნით. სურათის ზედმეტად მუქი კოლორის მიუხედავად, ხელოვნებათმცოდნე ნ. მ. მიკლაშევსკაია აღნიშნავს, რომ შთამბეჭდავია კეთილშობილური სახისა და თავსაბურავის ნიშანდობლივი გამოსახულება, ასევე ტანსაცმლის მკვეთრი ხაზები.
სურათი გამოფენილი იყო მოსკოვში, სახელმწიფო ტრეტიაკოვის გალერეაში 1943 წელს „აზერბაიჯანელ მხატვართა ნამუშევრების გამოფენაზე დიდი სამამულო ომის დღეებში".
ყურანის მითითებების შესაბამისი ნიზამის აუთენტური გამოსახულება არ არსებობს.

შექმნის ისტორია
---------------

ნიზამის მხატვრული სახის შესაქმნელად კონკურსი 1939 წელს გამოცხადდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰასანფარ ხალიკოვი კონკურსის პირველ ტურში არ მონაწილეობდა, მან პოეტის მეტად ექსპრესიული პორტრეტი დახატა. ამ ნახატზე აღმოსავლეთმცოდნემ, აკადემიკოსმა ევგენი ბერტელსმა თქვა, რომ წარმოდგენილი სახე ისტორიულად სანდოა და ნიზამი სწორედ ასეთი უნდა ყოფილიყო. ხალიკოვის შთაგონებისა და სიფხიზლის წყაროს ბერტელსის, ფილოსოფოს ჰეიდარ ჰუსეინოვის და ლიტერატურათმცოდნე ჰამიდ არასლის კონსულტაციები წარმოადგენდა. საბოლოოდ, ჰასანფარ ხალიკოვმა საფუძვლად აიღო ზემოხსენებული ნახატი და ნიზამი განჯევის ფერწერული ტილო შექმნა. 1940 წელს ტილო საუკეთესო ნამუშევრად იქნა მიჩნეული და კონკურსის მეორე ტურზე პირველი პრემია მიენიჭა.

სქოლიო
------

1. ↑  «Правда» о выставке работ художников Азербайджана в Москве 18 августа 1943 г / Под ред. Д. П. Гулиева. — Азербайджанская ССР в период Великой Отечественной войны, 1941-1945 гг.. — Б.: Азербайджанское государственное издательство, 1977. — Т. II. — С. 102.
2. ↑  Халыков Газанфар Алекпер оглы // Популярная художественная энциклопедия / Под ред. Полевого В. М.. — М.: Советская энциклопедия, 1986.
3. ↑  NİZAMİNİN ŞƏRƏFİNƏ BƏSTƏLƏNƏN ƏSƏRLƏR OĞURLANIB? musavat.com
**ნაყოფის სიდამპლე**, *მონილიოზი* — ხეხილის დაავადება. იწვევს Monilia-ს გვარის პარაზიტული სოკოები. ფართოდაა გავრცელებული კურკოვანთა და თესლოვანთა ნაყოფის სიდამპლე. კურკოვანი კულტურების — ალუბლის, ბლის, ქლიავის, გარგარის, ნუშისა და სხვა კურკოვანებზე ნაყოფის სიდამპლეს იწვევს Monilia cinerea. ავადდება აგრეთვე ყლორტი, ყვავილი, სანაყოფე ტოტი. *თესლოვანთა ნაყოფის სიდამპლეს* იწყვევს Monilia fructigena, აავადებს ნაყოფს, დასავლეთ საქართველოში - სანაყოფე ტოტს, ყვავილსა და ყლორტს. Monilia mali აზიანებს ვაშლის, ხოლო Monilia cydoniae კომშის ნაყოფს, ყლორტი სანაყოფე ტოტსა და ყვავილს, დაავადება ვრცელდება სპორებით, რომელიც მცენარეში იჭრება უმეტესად მექანიკური დაზიანების ადგილიდან. სპორა ზამთრობს მცენარის დაავადებულ ორგანოებში.

*ბრძოლის ღონისძიებანი:* გამძლე ჯიშების შერჩევა, ნაყოფის შენახვის პირობების დაცვა, დაავადებული ნაყოფების შეგროვება და მოსპობა, ხის ძირში ნიადაგის გაფხვიერება, გასხვლა და 1%-იანი ბორდოს სითხის ან 0,5%-იანი ცინების შესხურება.

ლიტერატურა
----------

* *წაქაძე თ. რეხვიაშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 337.
**ნორმან ლევი ბოუენი** (ინგლ. Norman Levi Bowen; დ. 21 ივნისი 1887 — გ. 11 სექტემბერი 1956) — კანადელი გეოლოგი. ძირითადად მოღვაწეობდა პეტროგრაფიის დარგში. აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი (1935). ამერიკის მინერალოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1937). ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1946).

ბიოგრაფია
---------

ნორმან ლევი ბოუენი დაიბადა ქალაქ კინგსტონში. განათლება მიიღო კანადაში. 1912–1937 წლებში და შემდეგ 1947 წლიდან მუშაობდა კარნეგის ინსტიტუტში. 
1937–1947 წლებში იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პროფესორი. ცნობილია მისი ექსპერიმენტული გამოკვლევები სილიკატების ფიზიკურ-ქიმიურ წონასწორობათა სფეროში.

ბოუენმა დაადგინა ე.წ. „რეაქციული პრინციპი", რომლის თანახმად სილიკატური მდნარის კრისტალიზაციის პროდუქტი მისი შემდგომი გაცივებისას ხშირად ნარჩენ ხსნართან რეაგირებს და ამ გზით, იმავე კრისტალური ფაზის ფარგლებში ან ახალი შენაერთებისა და ფაზების წარმოქმნით, ახალი ქიმიზმით იძენს. ნორმან ბოუენის მიხედვით ჩვენი პლანეტის მთელი მაგმატიზმის განვითარება მიმდინარეობს პერიდოტიტებიდან, გაბრო-ბაზალტების გავლით, გრანიტებამდე.

დაჯილდოებულია პენროუზისა (1941) და უოლასტონის (1950) მედლებით. ლეოპოლდინას (1946) და დეი ლინჩეის (1951) უცხოელი წევრი. ლონდონის სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი (1949).

სქოლიო
------

1. ↑  Norman L. Bowen | Encyclopedia Britannica
2. 1 2 3  Norman Levi Bowen | National Academy of Sciences
**ნიკოლას ნიკ ადამსი** (ინგლ. Nicholas "Nick" Adams) — გამოგონილი პერსონაჟი, ერნესტ ჰემინგუეის მიერ 1920-1930-იან წლებში დაწერილი 24 მცირე მოთხრობის პროტაგონისტი. ნიკ ადამსის პერსონაჟის ნაწილობრივ ინსპირაციად ჰემინგუეის ცხოვრებისეული გამოცდილებები იქცა - ჩრდილოეთ მიჩიგანში გატარებული ბავშვობიდან დაწყებული პირველი მსოფლიო ომის დროს წითელი ჯვრის კორპუსში მსახურობით დამთავრებული. ამ სერიის პირველი ამბავი 1925 წელს გამოქვეყნდა ჰემინგუეის მცირე მოთხრობათა კრებულში „ჩვენს დროში", სადაც ნიკ ადამსი კრებულის პირველ მოთხრობაში („ინდიელთა ბანაკი") პატარა ბავშვს განასახიერებს.

ლიტერატურა
----------

* Hannum, Howard (2001). „'Scared sick looking at it': A Reading of Nick Adams in the Published Stories". *Twentieth Century Literature*. **47** (1): 92–113. დამოწმებას აქვს ცარიელი უცნობი პარამეტრ(ებ)ი: `|1=` (დახმარება)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The New York Times review of *The Nick Adams Stories*
* The Great Michigan Read, a statewide reading program featuring *The Nick Adams Stories* დაარქივებული 2007-08-07 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სიგრძის ეტალონები გრინვიჩის ობსერვატორიის კედელზე: 1 იარდი (3 ფუტი), 1 ფუტი, 6 დუიმი (1/2 ფუტი), და 3 დუიმი.
**იარდი** (აღნიშვნა: **yd**; ინგლ. yard — პირვანდელი მნიშვნელობა „ჯოხი", „ღერო") — სიგრძის ძირითადი საზომი ერთეული ბრიტანული და ამერიკული სიგრძის საზომთა სისტემაში. ტოლია 0.9143992 მეტრის ინგლისში და 0,9144018 მეტრი აშშ-ში (ისეთი გაზომვებისას, რომლებიც განსაკუთრებით დიდ სიზუსტეს არ მოითხოვს, იარდის მნიშვნელობად მიღებულია — 0,9144 მ). 

* 1 იარდი = 3 ფუტი = 36 დუიმი = 0.9144 მეტრი.

წინანდელ რუსულ საზომთა სისტემაში:

* 1 იარდი = 3/7 საჟენი = 9/7 არშინი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 60.

სქოლიო
------

1. ↑  Bennett, Keith (2004), Bucher, Jay L. რედ. *The Metrology Handbook*, Milwaukee, WI: American Society for Quality Measurement, p. 8, ISBN 978-0-87389-620-7.
2. ↑  Walford, Edward (1878), *Old and New London*, **VI**, .

  


|  |  |
| --- | --- |
| wikistub |  *ეს არის სტატიის ან სექციის **ესკიზი**. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.* |
აგათისის ხე
**ნორთლანდი** (ინგლ. Northland Region; მაორ. Te Tai-tokerau) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი რეგიონი. როგორც სახელიდან ჩანს, იგი ქვეყნის ადმინისტრაციული რეგიონებიდან ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარეობს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ფანგარეი.

გეოგრაფია
---------

იმის გამო, რომ ის ჩრდილოეთით მდებარეობს, კლიმატი რბილია. უჭირავს 285 კმ სიგრძის ოკლენდის ნახევარკუნძულის 80 %. ფართობი 13 940 კმ²-ს შეადგენს, ქვეყნის დაახლოებით 5%-ს. დასავლეთით ესაზღვრება ტასმანის ზღვა, აღმოსავლეთით წყნარი ოკეანე. რელიეფი გორაკ-ბორცვიანია. მიწის დაახლოებით ნახევარი ტყეებსა და სასოფლო-სამეურნეო არეალებს უკავია.

მიუხედავად იმისა, რომ XIX საუკუნეში აგათისის ტყეები თითქმის განადგურდა, მცირე რაოდენობით იგი დღესაც გვხვდება.

აღმოსავლეთი სანაპირო უფრო უსწორმასწოროა და გამოირჩევა უბეებითა და ნახევარკუნძულებით.

ისტორია
-------

მაორის მითოლოგიის თანახმად, ჩრდილოეთ კუნძული უზარმაზარი თევზი ყოფილა, რომელიც გმირ მაუის დაუჭერია. ამის გამო, ნორთლანდს ხშირად ზედმეტსახელად „თევზის კუდს" უწოდებენ.

კუნძულზე ევროპული დასახლებების გაჩენის საწყის წერტილად სწორედ ეს რეგიონი მიიჩნევა. მეტად მნიშვნელოვანია დასახლება ვაიტანგი, სადაც 1840 წლის 6 თებერვალს, მაორის ტომებსა და ბრიტანეთის სამეფო ტახტს შორის ხელი მოეწერა ახალი ზელანდიის დაარსების დოკუმენტს.

დემოგრაფია
----------

ნორთლანდი ახალი ზელანდიის ყველაზე ნაკლებურბანიზებული რეგიონია. ურბანულ არეალებში მოსახლეობის მხოლოდ 50 % სახლობს. მათ შორის უდიდესია ქალაქი ფანგარეი 52 200 მცხოვრებით (2011).

ეკონომიკა
---------

2003 წელს, ნორთლანდის მთლიანი შიდა პროდუქტი US$3,243 მლრდ-ს შეადგენდა, ახალი ზელანდიის მშპ-ის 2 %-ს.

რეგიონის ეკონომიკა ეფუძნება სოფლის მეურნეობას, მეთევზეობას, ხე-ტყის გადამუშავებასა და მებაღეობას.

გალერეა
-------

* 
*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ახალი ზელანდიის რეგიონები

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* The regional council's site
* Northland regional information web site.
* Northland დაარქივებული 2008-10-14 საიტზე Wayback Machine.  in Te Ara the Encyclopedia of New Zealand
* This is the Place დაარქივებული 2008-10-29 საიტზე Wayback Machine.  - Northland living history website
* The NZ Automobile Association დაარქივებული 2012-10-01 საიტზე Wayback Machine. 's 101 Must-Do's for Northland Region

სქოლიო
------

1. ↑  Orange, Claudia.  (2 March 2009) Northland region - Geography. Te Ara Encyclopedia of New Zealand. ციტირების თარიღი: 15 February 2010.
**ნაქულბაქევის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თბილისის სოფელ დიღომში, საქართველოს სამხედრო გზის აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე, საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დიღმის სასწავლო საცდელი მეურნეობის დეკორატიული განყოფილების ტერიტორიაზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი პირმოსწორებული ქვით. ამჟამად ნაგებობას სახურავი აღარა აქვს (გადახურული ყოფილა კრამიტით). შესასვლელი სამხრეთიდანაა. დასავლეთ კარი ამოშენებულია. ორივე კარი გარედან არქიტრავით, ხოლო შიგნიდან ნახევარწრიული კამარით არის გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ ღრმა აფსიდში ოთხი ნიშია, სამი ჩრდილოეთით, ერთი სამხრეთით. დარბაზის ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღი მარტივკაპიტელებიან მასიურ პილასტრებს ეყრდნობა. დარბაზის კედლებს გასდევს რიყის ქვის დაბალი ჩამოსაჯდომი. ეკლესიას ოთხივე მხარეს თითო სარკმელი აქვს. სარკმლების ქვედა ნაწილი ძლიერ დამრეცი და საფეხურებიანია. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის სარკმლები თაღოვანია. დასავლეთის სარკმელი გარედან მრგვალია. ეკლესია შელესილი ყოფილა. სამხრეთის და დასავლეთის ფასადებზე, შესასვლელების თავზე წრეშ ჩასმულია ტოლმკლავა რელიეფური ჯვარი. XIX საუკუნეში ეკლესიისთვის აგურის ლავგარდანი შეუყოლებიათ და ფასადები შეულესიათ.

ლიტერატურა
----------

* *გაფრინდაშვილი გ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ. 1990. — გვ. 277-278.
**ნორმალური პირობები** — სტანდარტული ფიზიკური პირობები, რომელსაც მიაკუთვნებენ ნივთიერების თვისებებს (*ნორმალურ პირობებში*, ინგლ. Standard temperature and pressure, **STP**). ნორმალური პირობები განისაზღვრება IUPAC-ის დახმარებით (პრაქტიკული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირი) შემდეგნაირად:

* ატმოსფერული წნევა 101325 პა = 760 ვწ.სვ.მმ..
* ტემპერატურა ჰაერის 273,15 K = 0° C.

იდეალური აირის ერთი მოლის მოცულობა ნორმალურ პირობებში შეადგენს 22,413 996(39) დმ³ (ავოგადროს კანონის შედეგად), ხოლო მოლეკულების რაოდენობა 1 სმ³ შეადგენს 2,6867774(47)×1019 (ლოშმიდტის მუდმივა). 

**სტანდარტული პირობები**  (ინგლ. Standard Ambient Temperature and Pressure, **SATP**):

* წნევა 1 ბარი = 105 პა = 750,06 ვწ. სვ. მმ.;
* ტემპერატურა 298,15 К = 25 °С.

ამ პირობებში დისტილირებული წყლის დისოციაციის კონსტანტა შეადგენს 1,0×10-14.

სხვა დარგები
------------

### ავიაცია

სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ICAO) განსაზღვრავს **საერთაშორისო სტანდარტული ატმოსფეროს** (ინგლ. International Standard Atmosphere, **ISA**) ზღვის დონეზე ტემპერატურით 15 °C, ატმოსფერული წნევით 101325 პა და შეფარდებითი ტენიანობით 0 %.

ის გამოიყენება საფრენი აპარატების მოძრაობის გამოთვლებისას.

### გაზის მეურნეობა

გაზის დარგში მომხმარებებთან გამოთვლებისას გამოიყენება ატმოსფერული პირობები ГОСТ 2939—63-ის მიხედვით:

* ტემპერატურა 20°С (293,15К);
* წნევა 760 ვწ. სვ. მმ. (101325 ნ/მ²);
* ტენიანობა ტოლია 0.

ასე რომ, კუბური მეტრი აირის მასა ГОСТ 2939—63-ით ცოტა ნაკლებია, ვიდრე «ქიმიური» ნორმალურ პირობებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სტანდარტული მდგომარეობა

შენიშვნები
----------

1. ↑  PAC, 1990, 62, 2167 (*Glossary of atmospheric chemistry terms (Recommendations 1990)*), page 2217 // UPAC Compendium of Chemical Terminology, Electronic version
2. ↑  CODATA Value: molar volume of ideal gas (273.15 K, 101.325 kPa)
3. ↑  [ CODATA Value: Loschmidt constant (273.15 K, 101.325 kPa)
**კალაშნიკოვის სახლი** (რუს. Дом Калашниковой) — XIX საუკუნის მეორე ნახევრის ისტორიული სახლი. აგებულია ნეოკლასიციზმის სტილში. მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, მისამართი — მცირე ქუჩა სახლი № 29/11, ორანჟერეის ქუჩის კუთხეში. აგებულია 1881 წელს. პროექტის ავტორია ა. პ. გომანი. არის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ძეგლი.

ისტორია
-------

მიწის ნაკვეთზე პირველი მშენებლობის შესახებ ცნობილია 1820-იანი წლებიდან, როდესაც მასზე უკვე იდგა ორი ხის შენობა, უფრო დიდი კი — ქუჩის კუთხეში. მოგვაინებით მიწის ნაკვეთი იყიდა ვაჭრის ქვრივმა ეკატერინე თედორეს ასულმა კალაშნიკოვამ, რომელმაც ქუჩის კუთხეში ააშენა ახალი სახლი, რომელშიც განათავსა სასტუმრო. მშენებლობა მიმდინარეობდა არქიტექტორ ა. პ. გომანის პროექტის მიხედვით. სასტუმროს უწოდეს „ჩრდილოეთი". 1884 წელს ეზოში არქიტექტორმა პ. პ. დეინეკომ ააშენა ახალი ორსართულიანი ქვის ფლიგელი, რომელსაც რუსული ასო Г-ს ფორმა აქვს (ამჟამინდელი მისამართი: მცირე ქუჩა, სახლი 31/9). მოგვიანებით ორივე სახლი დაიკავა პუშკინის ფოსტამ, რომელიც ახლაც იქაა განთავსებული. ე. თ. კალაშნიკოვა კიდევ ფლობდა ორ სახლს მცირე ქუჩაზე (სახლი 39 და 56), ისინი დაანგრიეს XXI საუკუნის დასაწყისში, ხოლო შემდეგ ხელახლა აღადგინეს.

არქიტექტურა
-----------

შენობა გაფორმებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში, აქვს სამკუთხა ფრონტონი. პირველი სართული რუსტირებულია. ფანჯრები სანდრიკებითაა გაფორმებული.

ლიტერატურა
----------

* Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — С. 315—316. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Оранжерейная 9, 11. Дома Калашниковой (Северная гостиница). *Энциклопедия Царского Села*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-07. ციტირების თარიღი: 2018-07-07.
* Дом Е. Ф. Калашниковой ("Северная гостиница"). *citywalls.ru*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-07-07. ციტირების თარიღი: 2018-07-07.
,, როსალის ადრე ნანახი ჰქონდა მისი თვალებით ეს საუცხოო სილამაზის ხე "- სტერეტის ერთ-ერთი ილუსტრაცია ძველი ფრანგული ზღაპრებიდან (1920).
**ვირჯინია ფრენსის სტერეტი** (1900-1931) — ამერიკელი მხატვარი და ილუსტრატორი. თავის პირველ შეჯიბრში სტერეტმა მონაწილეობა 19 წლის ასაკში მიიღო (ცოტა ხნის შემდეგ მას ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს). მან დაიწყო პენის საგამომცემლო კომპანიაში ძველი ფრანგული ზღაპრების ილუსტრირება(1920) - კოლექციაში ჰქონდა მე -19 საუკუნის ფრანგი ავტორის, კომტეს დე სეგური (სოფიო ფედოროვნა როსტოფჩინის)ნამუშევრები. ძველი ფრანგული ზღაპრების გამოქვეყნებიდან ერთი წლის შემდეგ, პენის საგამომცემლო კომპანიიდან ახალი შეკვეთილი სამუშაოებისთვის სტერეტმა წარმოადგინა თანგლევუდის ზღაპრები (1921). საწყისი ფასი 1923 წელს ვერ იყო იმხელა, რომ სტერეტის ჯანმრთელობა შეენარჩუნებინა, რის გამოც მან ვეღარ შეეძლო მუშაობა და 1931 წელს გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვირჯინია ფრენსის სტერეტი — ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე"
* *Tanglewood Tales* illustrations დაარქივებული 2016-05-20 საიტზე Wayback Machine.
* Complete *Old French Fairy Tales*, *Tanglewood Tales*, and *Arabian Nights* illustrations დაარქივებული 2016-03-03 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია პიროვნების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |