**ალექსანდრა დევიდ-ნელი** ( დ. 24 ოქტომბერი, 1868 - გ. 8 სექტემბერი, 1969) - ბელგიელ-ფრანგი მკვლევარი, სპირიტუალისტი, ბუდისტი, ანარქისტი, ოპერის მომღერალი და მწერალი.    იგი ცნობილია 1924 წელს ლჰასაში ვიზიტით, ტიბეტი, მაშინ როდესაც ეს აკრძალული იყო უცხოელებისთვის. დევიდ-ნელმა დაწერა 30-ზე მეტი წიგნი აღმოსავლური რელიგიის, ფილოსოფიის და მისი მოგზაურობის შესახებ, მათ შორის *მაგია და საიდუმლოება ტიბეტში*, რომელიც გამოიცა 1929 წელს. მისმა სწავლებამ გავლენა მოახდინა ბიტნიკ მწერლებზე ჯეკ კერუაკსა და ალენ გინზბერგზე, აღმოსავლური ფილოსოფიის პოპულარიზაციაზე ალან უოტსზე, რამ დასზე და ეზოთერიკოს ბენჯამინ კრემზე .

ბიოგრაფია
---------

 ალექსანდრა დევიდ-ნელი მოზარდობისას, 1886 წ.
1871 წელს, როდესაც დევიდ-ნელი ორი წლის იყო, მამამისმა, ლუი დავიდმა, შეძრწუნებულმა უკანასკნელი კომუნარების სიკვდილით დასჯით, წაიყვანა იგი კომუნარების კედლის სანახავად პარიზის *პერ-ლაშეზის* სასაფლაოზე; მას არასოდეს დავიწყებია ეს ადრეული შეხვედრა სიკვდილის შემთხვევასთან, სადაც მან პირველად შეიტყო ადამიანთა სისასტიკის შესახებ. ორი წლის შემდეგ დავიდები ემიგრაციაში წავიდნენ ბელგიაში. 

15 წლამდე ის იზრდებოდა მკაცრად, იცავდა მარხვას და იტანჯებოდა ფიზიკურად , ასკეტი წმინდანების ბიოგრაფიების მსგავსად, რომელთა შესახებაც წაიკითხა მისი ერთ-ერთი ნათესავი ქალის ბიბლიოთეკაში. 

15 წლის ასაკში, მშობლებთან ერთად ატარებდა არდადეგებს ოსტენდში, ის გაიქცა და მიაღწია ნიდერლანდებში ვისინგენის პორტს, რათა გამგზავრებულიყო ინგლისში. ფულის უქონლობამ აიძულა, დანებებულიყო. 

18 წლის ასაკში დევიდ-ნელი ეწვია ინგლისს, შვეიცარიას და ესპანეთს და სწავლობდა მადამ ბლავატსკაიას თეოსოფიურ საზოგადოებაში. „ის შეუერთდა სხვადასხვა საიდუმლო საზოგადოებებს - ის შეეძლოე მიეღწია ოცდამეათე ხარისხისათვის შოტლანდიის მასონთა შერეულ რიტუალში - ხოლო ფემინისტური და ანარქისტული ჯგუფები მას ენთუზიაზმით მიესალმნენ... მთელი მისი ბავშვობისა და მოზარდობის პერიოდში ის ასოცირდებოდა ფრანგ გეოგრაფთან და ანარქისტთან ელისე რეკლიუსთან. (1820–1905) ამან განაპირობა ის, რომ დაინტერესდა იმდროინდელი ანარქისტული იდეებით და ფემინიზმით, რამაც შთააგონა გამოექვეყნებინა *Pour la vie* ( *ცხოვრებისთვის* ) 1898 წელს. 1899 წელს მან შეადგინა ანარქისტული ტრაქტატი რეკლუსის წინასიტყვაობით. გამომცემლებმა ვერ გაბედეს წიგნის გამოცემა, თუმცა მისმა მეგობარმა ჟან ჰაუსტონმა თავად დაბეჭდა ასლები და საბოლოოდ ითარგმნა ხუთ ენაზე.  1891 წელს იგი პირველად ეწვია ინდოეთს და შეხვდა მის სულიერ წინამძღვარს, ვარანასელ სვამი ბჰასკარანდა სარასვატს. 

რაიმონდ ბროდურის თქმით, იგი ბუდიზმზე გადავიდა 1889 წელს, რაც მან აღნიშნა თავის დღიურში, რომელიც გამოქვეყნდა სახელწოდებით *La Lampe de saagesse* (სიბრძნის ლამპარი) 1896 წელს. ის 21 წლის იყო. იმავე წელს, რათა დაეხვეწა ინგლისური, რომელიც შეუცვლელი ენა იყო აღმოსავლეთმცოდნეობის კარიერისთვის, იგი გაემგზავრა ლონდონში, სადაც სტუმრობდა ბრიტანეთის მუზეუმის ბიბლიოთეკას და შეხვდა თეოსოფიური საზოგადოების რამდენიმე წევრს. მომდევნო წელს, პარიზში, ის გაეცნო სანსკრიტსა და ტიბეტურს. ჟან შალონის თქმით, მისი მოწოდება რომ, გამხდარიყო აღმოსავლეთმცოდნე და ბუდისტი, წარმოიშვა გიმეტის მუზეუმში. 

### 1895–1904: ოპერის მომღერალი

მამის წინადადებით, დევიდ-ნილი სწავლობდაბრიუსელის სამეფო კონსერვატორიაში, სადაც შეისწავლა ფორტეპიანო და სიმღერა. მშობლების დასახმარებლად, რომლებიც განიცდიდნენ წარუმატებლობას, დევიდ-ნელმა დაიკავა პირველი მომღერლის თანამდებობა ჰანოის ოპერის თეატრში (ინდოჩინეთი) 1895-1896 და 1896-1897 წლების სეზონებში მოღვაწეობდა ალექსანდრა მირიალის სახელით.. 

1897 წლიდან 1900 წლამდე ის პიანისტ ჟან ჰაუსტონთან ერთად ცხოვრობდა პარიზში, წერდა მასთან ერთად *ლიდიას*, ლირიკულ ტრაგედიას ერთ მოქმედებად, რომლისთვისაც ჰაუსტონმა შექმნა მუსიკა, ხოლო დევიდ-ნელმა - ლიბრეტო. იგი გაემგზავრა ათენის ოპერაში 1899 წლის ნოემბრიდან 1900 წლის იანვრამდე. შემდეგ, იმავე წლის ივლისში, იგი წავიდა ტუნისის ოპერაში. ქალაქში ჩასვლისთანავე იგი შეხვდა შორეულ ბიძაშვილს, ფილიპ ნიელს, ტუნისის რკინიგზის მთავარ ინჟინერს და მის მომავალ მეუღლეს. 1902 წლის ზაფხულში ჟან ჰაუსტონტის ტუნისში ყოფნისას მან მიატოვა მომღერლის კარიერა. 

### 1904–1911: ქორწინება

1904 წლის 4 აგვისტოს, 36 წლის ასაკში, იგი დაქორწინდა ფილიპ ნიელ დე სენტ-სოვერზე, რომლის საყვარელი იყო 1900 წლის 15 სექტემბრიდან. მათი ერთობლივი ცხოვრება ხანდახან მღელვარე იყო, მაგრამ ჰქონდათ ურთიერთპატივისცემა. ქორწინება შეფერხდა ალექსანდრას გამგზავრებით ინდოეთში. მას არ სურდა შვილები, იცოდა, რომ დედობა შეუთავსებელი იყო მის დამოუკიდებლობის მოთხოვნილებასა და განათლებისკენ მიდრეკილებასთან. მოგვიანებით მან იშვილა ვაჟი 1929 წელს   ლეგენდა ამბობს, რომ მისი ქმარიც მისი მფარველი იყო. სიმართლე ალბათ სულ სხვაა. მას ქორწინების დროს ჰქონდა საკუთარი პირადი ბედისწერა. 

ის წერდა ჟურნალებისთვის და კითხულობდა ლექციებს ევროპის ქალაქებში საკამათო თემებზე. მხარს უჭერდა ბუდიზმს, სიონიზმსა და რადიკალური ფემინიზმს .

### 1911–1925: ინდო-ტიბეტური ექსპედიცია

#### ჩასვლა სიკიმში (1912)

ალექსანდრა დევიდ-ნიელი მეორედ გაემგზავრა ინდოეთში ბუდიზმის შესასწავლად. 1912 წელს იგი მივიდა სიკიმის სამეფო მონასტერში და იმოგზაურა ბევრ ბუდისტურ მონასტერში, რათა გაეუმჯობესებინა მისი ცოდნა ბუდიზმის შესახებ. 1914 წელს მან ერთ-ერთ ამ მონასტერში გაიცნო ახალგაზრდა აფურ იონგდენი, 15 წლის ბიჭი, რომელიც მოგვიანებით შვილად აიყვანა. 

#### შეხვედრა მე-13 დალაი-ლამასთან კალიმპონგში (1912 წ.)

ლამა კაზი დავია სამდუპი ალექსანდრა დევიდ-ნელს ახლდა კალიმპონგში, სადაც იგი შეხვდა მე-13 დალაი ლამას გადასახლებაში. მან მიიღო მისი კურთხევა.

#### მოგზაურობა იაპონიაში, კორეაში, ჩინეთში, მონღოლეთსა და ტიბეტში

რადგან პირველი მსოფლიო ომის დროს ევროპაში დაბრუნება შეუძლებელი იყო, ალექსანდრა დევიდ-ნელმა და იონგდენმა სიკიმი დატოვეს და წავიდნენ ინდოეთსა და იაპონიაში. იქ მან გაიცნო ფილოსოფოსი ეკაი კავაგუჩი, რომელმაც მოახერხა თვრამეტი თვის განმავლობაში დაეტოვებინა ალექსანდრა ლჰასაში, როგორც გადაცმული ჩინელი ბერი. დევიდ-ნელი და იონგდენი მოგვიანებით გაემგზავრნენ კორეაში, შემდეგ კი პეკინში, ჩინეთი. იქიდან ისინი წავიდნენ ტიბეტში.. მათ მოგზაურობას რამდენიმე წელი დასჭირდა გობის გავლით, მონღოლეთი, სამწლიანი შესვენებამდე (1918–1921) ტიბეტის კუმბუმის მონასტერში, სადაც დევიდ-ნელმა, იონგდენის დახმარებით, თარგმნა ცნობილი პრაჯნაპარამიტა. 

დევიდ-ნელი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ამჯობინებდა ვეგეტარიანული საკვების მიღებას, მაგრამ ტიბეტში მოგზაურობისას ხშირად ჭამდა ხორცის კერძებს, მონასტრის სტუმარი. 

#### ინკოგნიტო დარჩენა ლჰასაში (1924)

 ლჰასაში 1924 წ.
ალექსანდრა დევიდ-ნელი და იონგდენი, მათხოვრად და ბერად გადაცმული, გაემგზავრნენ აკრძალულ ქალაქში. დევიდ-ნელმა ვერ გაბედა კამერის და საკვლევი აღჭურვილობის წაღება, ის მალავდა თავის ვინაობას, რადგან ევროპელებისათვის აკრძალული იყო იმ დროს ტიბეტში შესვლა. საბოლოოდ, მათ მიაღწიეს ლჰასას 1924 წელს, შეუერთდნენ მომლოცველთა ბრბოსთან, რომლებიც იყვნენ შეკრებილი მონლამის ლოცვის ფესტივალის აღსანიშნავად.  ისინი ორი თვის განმავლობაში დარჩნენ ლჰასაში, ეწვივნენ წმინდა ქალაქს და მიმდებარე დიდ მონასტრებს: დრეპუნგს, სერას, განდენს, სამიეს და შეხვდნენ *სვამი ასური კაპილას* ( *ცეზარ დელა როზა ბენდიო* ). ფოსტერ სტოკველმა აღნიშნა, რომ არც დალაი ლამა და არც მისი თანაშემწეები არ ხვდებოდნენ დევიდ-ნელს, მას არც ლამაზერის საგანძური აჩვენეს და არც დიპლომი გადასცეს.   მიუხედავად იმისა, რომ ჭვარტლით ჰქონდა დაფარული სახე, ადგილობრივებმა მაინც იცნეს იგი ზედმეტი სისუფთავის გამო - ის ყოველ ჯერზე დადიოდა დასაბანად. დილით მდინარესთან. მათ მალევე დატოვეს ლჰასა. 

### 1925–1937: ევროპული ინტერლუდი

საფრანგეთში დაბრუნებულმა ალექსანდრა დევიდ-ნელმა იქირავა პატარა სახლი ტულონის მთებში, ეძებდა სახლს მზის გულზე და ბევრი მეზობლის გარეშე. მარსელელმა სააგენტომ მას 1928 წელს შესთავაზა პატარა სახლი პროვანსში, რომელიც იყიდა ალექსანდრამ. იქ მან დაწერა რამდენიმე წიგნი, სადაც აღწერილია მისი სხვადასხვა მოგზაურობა. 1929 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი ყველაზე ცნობილი და საყვარელი ნაშრომი *Mystiques et Magiciens du Tibet* ( *ჯადოქრები და მისტიკები ტიბეტში* ).

### 1937–1946: ჩინური მოგზაურობა და ტიბეტი

1937 წელს, სამოცდაცხრა წლის ასაკში, ალექსანდრა დევიდ-ნელმა გადაწყვიტა, გამგზავრებულიყო ჩინეთში იონგდენთან ერთად ბრიუსელის, მოსკოვისა და ტრანს-ციმბირის რკინიგზის გავლით. მისი მიზანი იყო ძველი ტაოიზმის შესწავლა. იგი აღმოჩნდა ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის შუაგულში და მომსწრე გახდა ომის, შიმშილისა და ეპიდემიების საშინელებების. ბრძოლიდან გაქცეული, ჩინეთში დახეტიალობდა მცირე ბიუჯეტით. ჩინურმა მოგზაურობამ გაიარა წელიწადნახევრის განმავლობაში პეკინს, მთას ვუტაის, ჰანკუსა და ჩენდუს შორის. 1938 წლის 4 ივნისს იგი დაბრუნდა ტიბეტის ქალაქ ტაჩინლუში ხუთი წლის განმავლობაში. მას განიცადა 1941 წელს ქმრის გარდაცვალება. 

### 1946–1969: დინიის ლედი

78 წლის ალექსანდრა დევიდ-ნელი დაბრუნდა საფრანგეთში, რათა მიეღო ქმრის ქონება, შემდეგ მან დაიწყო წერა დინიის სახლიდან.

1947 და 1950 წლებში ალექსანდრა დევიდ-ნელი შეხვდა პოლ ადამს - პატივცემულ არიადევას. პოლმა რადგან მან მისი ადგილი დაიკავა მოკლე დროში პარიზის თეოსოფიურ საზოგადოებაში გამართულ კონფერენციაზე. 

 მარი-მადლენ პეირონეტი და ალექსანდრა დევიდ-ნელი, 1961 წლის 20 ნოემბერი, დინი-ლე-ბეინი.
ასაკთან ერთად, დევიდ-ნელს უფრო და უფრო აწუხებდა სახსრების რევმატიზმი, რის გამოც მ ყავარჯნებით დადიოდა. „მკლავებზე დავდივარ", ამბობდა ხოლმე.  მისი მუშაობის რიტმი შენელდა: მას არაფერი გამოუქვეყნებია 1955 და 1956 წლებში.

1957 წლის აპრილში მან დატოვა სამტენ ძონგი, რათა ეცხოვრა მონაკოში მეგობართან ერთად, რომელმაც დაბეჭდა მისი ხელნაწერები. მან გადაწყვიტა მარტო ეცხოვრა სასტუმროში, დადიოდა ერთი დაწესებულებიდან მეორეში, 1959 წლის ივნისამდე, ,, რომელიც მან პირად მდივნად აიყვანა.  იგი რჩებოდა მოხუც ქალბატონთან ბოლომდე, „უყურებდა მას, როგორც ქალიშვილი დედას". ჟაკ ბროსეს სიტყვები. 





1. ↑  Biography of Alexandra David-Néel at alexandra-david-neel.com დაარქივებული 5 March 2014 საიტზე Wayback Machine.
2. ↑  "A Mystic in Tibet – Alexandra David-Neel" by Brian Haughton.
3. ↑  "1868 – France: Alexandra David-Neel lives, Paris." დაარქივებული 18 July 2012 საიტზე Wayback Machine.
4. ↑  Brian Haughton, "A Mystic in Tibet – Alexandra David-Neel", mysteriouspeople.com; accessed 19 January 2018.
5. ↑  "A Mystic in Tibet – Alexandra David-Neel". mysteriouspeople.com.
6. ↑  თარგი:Harvp
7. ↑  (fr) Biographie officielle d'Alexandra David-Néel (5e partie), on the site alexandra-david-neel.org.
8. ↑  თარგი:Harvp
9. ↑  (fr) Nico P. Alexandra David-Néel, exploratrice, féministe, anarchiste, Alternative libertaire, no 187, septembre 2009.
10. ↑  Foster, Barbara M (1987). *Forbidden Journey: The Life of Alexandra David-Neel*. p. 42, p. 305. ISBN 978-0062503459
11. ↑  Hélène Duccini, "La 'gloire médiatique' d'Alexandra David-Néel", Le Temps des médias, 1/2007 (no 8), pp. 130–141.
12. ↑  Alexandra David-Néel, Voyage d'une Parisienne à Lhasa.
13. 1 2 3 4  Jacques Brosse, Alexandra David-Neel, p. 195.
14. ↑  Biographie officielle d'Alexandra David-Néel (6e partie), sur le site alexandra-david-neel.org
15. ↑  თარგი:Harvp
16. ↑  Archives : Société théosophique de France – 4, square Rapp à Paris, 7e Arrondissement.

1. ↑  "At the same time, she joined various secret societies – she would reach the thirtieth degree in the mixed Scottish Rite of Freemasonry – while feminist and anarchist groups greeted her with enthusiasm...In 1899, she wrote an anarchist treatise prefaced by the anarchist geographer Elisée Reclus. Frightened publishers refused, however, to publish this book written by a woman so proud she could not accept any abuses by the State, army, Church or high finance."
2. ↑  "Mystic, anarchist, occultist and traveller, Louise Eugenie Alexandrine Marie David was born in Paris on the 24th of October 1868...In 1899, Alexandra composed an anarchist treatise with a preface by the French geographer and anarchist Elisée Reclus (1820–1905). Publishers were, however, too terrified to publish the book, though her friend Jean Haustont printed copies himself and it was eventually translated into five languages."
3. ↑  "ALEXANDRA DAVID-NEEL, Daily Bleed Saint 2001–2008 First woman explorer of Tibet and its mysteries. Successively & simultaneously anarchist, singer, feminist, explorer, writer, lecturer, photographer, buddhist, architect, mail artist, sanskrit grammarian & Centenarian."
4. ↑  "At last, in the autumn of 1895, Alexandra landed a ... 31 She spent the next two years touring French Indochina, now Vietnam, appearing in Hanoi, Haiphong, and elsewhere, while performing lead roles in such operas as *La traviata* and *Carmen*"
5. ↑  "Le palais du dalaï-lama dont la décoration intérieure, très riche en certains endroits, est entièrement de style chinois, n'a rien de très particulier."
6. ↑  "Cependant, Alexandra commet à Lhasa même une imprudence qui faillit lui coûter cher, celle de se rendre chaque matin à la rivière pour faire un brin de toilette en cette période hivernale. Ce fait inhabituel intrigue une de ses voisines à un point tel qu'elle le signale au Tsarong Shapé (le gouverneur de Lhasa). Celui-ci, absorbé par des préoccupations plus importantes, allait, quelque temps plus tard, envoyer un de ses hommes pour procéder à une enquête lorsque la rumeur lui apprend qu'Alexandra et Yongden viennent d'arriver à Gyantsé. Le gouverneur en a aussitôt déduit que la dame se lavant tous les matins ne pouvait être qu'Alexandra. Cette histoire, Alexandra et Yongden ne l'ont connue que quelques mois après, par des lettres de messieurs Ludlow et David Macdonald, l'agent commercial britannique qui, à Gyantsé, a stoppé leur avance."
7. ↑  "Alexandra ne part plus à la découverte d'une philosophie ou d'un monde inconnus. Voulant conserver et affermir la place qu'elle a durement acquise, elle se rend à Pékin pour élargir le champ de ses connaissances sur l'ancien "taoïsme". le séjour est envisagé pour plusieurs années, mais elle ignore encore combien. Les événements vont bouleverser le programme qu'elle avait établi et la précipiter sur les routes chinoises... / Le périple lui-même s'est déroulé sur une durée d'un an et demi, entrecoupé par des séjours prolongés à Pékin, au Wutai Shan, à Hankéou, et à Chengtu, avant de s'achever par cinq années de retraite forcée dans les marches tibétaines à Tatsienlou."