recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს ზაქარია ფალიაშვილის ქუჩაზე, რომანოვების სასახლეთა კომპლექსამდე, მდინარე ოცხეს მარცხენა ნაპირთან. 

ერთსართულიანი სახლი დამოუკიდებლად აგებული საცხოვრებელია, იგი ერთი მფლობელის კარ-მიდამოს შემადგენელი ნაწილია, რომელსაც ახლდა ზედ გზის პირას მდგარი საჯინიბო და დამხმარე ნაგებობა - მომსახურე პერსონალის საცხოვრებლად და სამეურნეო დანიშნულებისათვის განკუთვნილი ხის სახლი. კარ-მიდამო სამეფო ოჯახის ახლობელს ეკუთვნოდა და საჯინიბოც რომანოვების სასახლის კომპლექსს ემსახურებოდა. ნიშანდობლივია, რომ სახლის აივნის მხატვრული გაფორმება სიახლოვეს ავლენს რომანოვების სასახლეების აივნის ცალკეული დეტალების დამუშავებასთან. გზისკენ გვერდითი ფასადით მიმართულ წაგრძელებული გეგმის ქვის სახლს, მდინარისპირა მდელოსკენ - წინა და მეორე გვერდითი ფასადისაკენ ორმხრივად შემოსდევს დახვეწილი შესრულებითა და სისადავით გამორჩეული ხის განიერი აივანი. ფლეთილი კლდის ქვით ნაგები სახლის ცოკოლისა და წყობის ქვედა რიგებისათვის ნარჩენი კვადრებია გამოყენებული, ხოლო კედლების კუთხეები, აზიდული პროპორციის ღიობების სადა საპირეები, საფეხუროვანი პროფილის კარნიზი და აივანზე გვერდის მხრიდან მიდგმული ოთხსაფეხურიანი კიბის განიერი მარში თლილი ქვით არის შესრულებული. სახლის უკანა, ეზოსკენ მიმართულ ფასადზე საინტერესოა თლილი ქვით ამოყვანილი წახნაგოვანი კუთხე, თუმცა გარედან მიდგმული შუშაბანდი და განსაკუთრებით კი, შეუსაბამო გადაწყვეტის ბლოკის მიშენება უხეშად ცვლის შენობის თავდაპირველ გადაწყვეტას და ლახავს ამ ნაწილის მხატვრულ მთლიანობას. როგორც აღვნიშნეთ, შენობის თავისთავადობა დიდად არის დამოკიდებული აივანზე, რომლითაც ის იხსნება გარემოში. აივანი მთელ წინა ფასადს გასდევს, კუთხესთან, მდინარისკენ, ფართო წახნაგებით ტეხილ კონტურს შემოწერს და გვერდით ფასადზეც გადადის. აივნის ხის სვეტების ტანზე ოთხკუთხა და დაწახნაგებული მონაკვეთები მონაცვლეობს, რასაც ზედ ამოკვეთილი არშიები და კაუჭისებრი ნაშვერებიც ემატება. სვეტებს შორის არეებს ზემოთ ფრიზი ავსებს, რომელზეც შუქი ერთმანეთის პარალელურ ძელაკებს შორის გამოსჭვივის. ქვემოთ აივანს სვეტებს შორის ჩასმული მსხვილი ძელაკებით შედგენილი ბადის მოტივიანი მოაჯირი გასდევს, რომელზეც ძელაკების გადაჯვარედინების ადგილას კუბებია გამოკვეთილი, რაც ელემენტთა ულურსმნოდ შემაკავშირებელ ერთგვარ "მოქლონებს" მოგვაგონებს. აივანს მკვეთრად ნაშვერი ხის კარნიზი შემოსდევს, რომელიც სვეტებთან გარე მხრიდან დაკავშირებულ ხის დეკორაციულ, ასევე, კაუჭისებრ კრონშტეინებს ეყრდნობა. სიძველით გაცვეთილი ქვის კედლების კეთილშობილ ფერადოვნებას აივნის დიდი ღიადები და დეკორაციული ელემენტების მსხვილი ფორმები სისადავეს მატებს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6291
**ბაქოს კოშკი** — 52 სართულიანი საოფისე შენობა აშენებული აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ჰეიდარ ალიევის გამზირზე 109 ნომერში. სამშენებლო სამუშაოების დასრულების შემდგომ, აღნიშნული შენობა იქნება ყველაზე მაღალი ცათამბჯენი ბაქოში .

ისტორია
-------

ცნობისთვის პირველი ინფორმაცია შპს „აზინკო ჰოლდინგისა" და შპს „აზვილ ტიკინტის" გეგმების შესახებ, ბაქოში ახალი ბიზნეს ცენტრის მშენებლობის შესახებ, 2014 წელს გახდა ცნობილი. უნდა აღინიშნოს, რომ მოხსენებაში ამასთან ერთად ნათქვამი იყო, რომ შენობა 49 სართულიანი იქნებოდა და მისი დაგეგმვა 252 მეტრის სიმაღლის იქნებოდა . 

ბაქოს კოშკის პროექტი შეიმუშავა შპს „არხინ"-მა, ხოლო შენობის არქიტექტორი არის ერენ იორულმაზერი.

შენობის მშენებლობის პროცესში ნელ-ნელა შეიტანეს ცვლილებები მისი სართულების რაოდენობასა და სიმაღლესთან დაკავშირებით. 2015 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შენობა 50 სართულიანი იქნებოდა. ასევე 2015 წელს, „Hill International" შეუერთდა მშენებლობას, როგორც კონსულტანტი კომპანია შპს „აზვილ ტიკინტის". ხელშეკრულება ამ კომპანიასთან 3,7 მილიონ დოლარად არის შეფასებული. „Hill International" ვალდებულია შეამოწმოს სამუშაო გრაფიკი, მშენებლობის ხარისხი და ასევე ტექნიკური საკითხები მშენებლობის თითქმის ყველა ეტაპზე.

ჟურნალ „Nargis"-ის მიერ 2017 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, შენობა 52 სართულიანი იქნება და 277 მეტრი სიმაღლე .

დასრულების შემდეგ, ეს შენობა იქნება ბაქოს ყველაზე მაღალი შენობა, რომელიც უკან მოიტოვებს და გადაასწრებს ცეცხლის ცათამბჯენებს, რომლის სიმაღლეც 190 მეტრია და 33 სართულს შეადგენს; ასევე ბაქოს კოშკი გადაასწრებს ბაქოში მდებარე სასტუმრო „მთვარე"-ს შენობას, რომლის სიმაღლეც დაახლოებით 159 მეტრია და 35 სართულს ითვლის.

აღწერა
------

ბაქოს კოშკი დაპროექტებულია როგორც ბიზნეს ცენტრი. ბაქოს კოშკის ზედა სართულები შექმნილი იქნება, როგორც სასტუმრო. აღნიშნული შენობა შეიქმნა იმისთვის, რომ უზრუნველყოს მათი კომფორტი, ვინც ორგანიზებას უწევს ბიზნეს შეხვედრებს ცენტრში და ინტენსიური შეხვედრის გეგმა აქვთ პარტნიორებთან. შენობის წარმატებული ადგილმდებარეობა საშუალებას მისცემს აქ მცხოვრებ ადამიანებს დაისვენონ ბაქოს ყურის ხედით დასვენების დროს.

შენობის პენტჰაუსში განთავსდება რესტორნები და კაფეები, სადაც პანორამული ხედი იშლება ქალაქზე. ყველა საჭირო ინფრასტრუქტურის გარდა, შენობაში განთავსდება ორსართულიანი სპორტული დარბაზი, საცურაო აუზი და სხვადასხვა ცერემონიისთვის განკუთვნილი დარბაზი.

ბაქოს კოშკის შენობის მიწის ფართობი დაახლოებით ერთნახევარი ჰექტარია, ხოლო საერთო ფართობი 84 486 მ²-ს შეადგენს. შენობის სიმაღლე კი 277 მეტრია და 52 სართულიანია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Baku Tower

სქოლიო
------

1. 1 2  Гасымзаде, Парвиз (25.07.2017). „Grand Park Plaza / Baku Tower, Nargis magazine | Журнал Nargis" (რუსული). ციტირების თარიღი: 27 iyul 2017. დამოწმება journal საჭიროებს `|journal=`-ს (დახმარება); შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
2. 1 2 3  „Hill International проконтролирует строительство высочайшего небоскреба в Баку". Trend. 6 октября 2015. ციტირების თარიღი: 7 iyun 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=` და `|date=`-ში (დახმარება)
3. ↑
4. ↑  „Bakıda ilk 50 mərtəbəli göydələnə icazə verildi". marja.az. 15 May 2015. ციტირების თარიღი: 4 iyun 2016. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|accessdate=`-ში (დახმარება)[*მკვდარი ბმული*]
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში.

გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის, ქვით ნაგებ შენობას სამი მხრიდან შუშაბანდები უვლის. მდინარისკენ მიმართული ვიწრო ფასადი მორთულია ჭვირული ორნამენტით გაფორმებული ხის აჟურული დეტალებით. თავისი დეკორაციულობით მკვეთრად გამოიყოფა დამოუკიდებელი ორქანობა სახურავიანი პორტალი, რომლის ფრონტონი მის ქვევით არსებულ ნახევარწრედ დასრულებულ მონაკვეთთან ერთად, მაქმანისებური გეომეტრიული სახის ნატიფი ორნამენტითაა გაფორმებული. პორტალის გვერდით არსებული სიბრტყე დამახინჯებულია გვიანდელი, ბეტონის ნალესობოთ. პორტალისავე არეშია განთავსებული ოთხსაფეხურიანი ქვის კიბე. მეორე შესასვლელი გვერდითი ფასადის შუშაბანდიდანაა. მის წინ ფიგურულ კონსოლებზე დაყრდნობილი ხის აჟურულდეტალებიანი წინფრაა გამართული. სახლის ერთადერთ, სარკმლებით გახსნილ ფასადზე ჩანს ქვის წყობის ხასიათი. აქ ძირითადად უხეშად დამუშავებული კვადრების რიგებია, მხოლოდ კუთხეები, სარკმელთა ზევით ვერტიკალურად დალაგებული და ცოკოლის ქვებია კარგად გათლილი და ერთმანეთზე საგულდაგულოდ მორგებული.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6297
პიტერ დინკლიჯი, აქონდროპლაზიის მქონე ამერიკელი მსახიობი.
**აქონდროპლაზია** — გენეტიკური დარღვევა, რომლის ძირითადი გამოვლინება არის დვორფიზმი. აქონდროპლაზიის მქონე ადამიანების ხელები და ფეხები მოკლეა, ხოლო ტანი, ჩვეულებრივ, ნორმალური სიგრძისაა.

აქონდროპლაზია განაპირობებს არაპროპორციულ ზრდას და მოკლე კიდურებს. იგი გამოწვეულია ერთ-ერთი გენის სტრუქტურის ცვლილებით, რაც იწვევს ამ გენით კოდირებული ცილის გაძლიერებულ წარმოქმნას. ეს კი, თავის მხრივ, ბავშვის ზრდის პროცესში ხრტილის ძვლად გარდაქმნას აფერხებს, კიდურების ძვლების შენელებულ ზრდას იწვევს და, ამასთან, დაკავშირებულია ბევრ სხვა სიმპტომთან.

აქონდროპლაზიის მქონე ზრდასრული მამაკაცის საშუალო სიმაღლე საშუალოდ 131 სანტიმეტრია, ხოლო ქალის - 123 სანტიმეტრია. სხვა გამოვლინებები შეიძლება მოიცავდეს თავის ზომის გადიდებასა და გამოკვეთილ შუბლს. გართულებები შეიძლება მოიცავდეს ძილის აპნოეს ან ყურის განმეორებად ინფექციებს. აქონდროპლაზიას ასევე ახასიათებს მოკლე კიდურების ჩონჩხის დისპლაზია მძიმე კომბინირებული იმუნოდეფიციტით.

მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს დამხმარე ჯგუფებს და ზრდის ჰორმონის თერაპიას. შესაძლებელია აუცილებელი იყოს ისეთი გართულებების მკურნალობა ან პრევენცია, როგორიცაა სიმსუქნე, ჰიდროცეფალია, ობსტრუქციული ძილის აპნოე, შუა ყურის ინფექციები ან ზურგის სტენოზი. აქონდროპლაზია დვორფიზმის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია და 27 500-დან დაახლოებით 1 ადამიანში ვლინდება.

„დედების პროტესტი"
------------------

2023 წლის აპრილში აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებმა საქართველოს მთავრობის კანცელარიასთან საპროტესტო აქციები გამართეს. საქართველოს პრემიერთან, ირაკლი ღარიბაშვილთან შეხვედრის მოთხოვნით მშობლებმა ორი ღამე მთავრობის კანცელარიასთან გაათენეს.

აქციებს ოთხი თვის განმავლობაში სხვადასხვა ადგილზე გაიმართა. მშობლები ითხოვენ, რომ სახელმწიფომ დააფინანსოს საქართველოში მედიკამენტ ვოსორიტიდის შემოტანა, რომელიც მათი შვილებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლები, მათ შორის მინისტრი ზურაბ აზარაშვილი და მინისტრის მოადგილეები აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებს აპრილის განმავლობაში რამდენჯერმე შეხვდნენ, თუმცა უშედეგოდ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვოსორიტიდი

სქოლიო
------

1. 1 2 3 4 5 6  Achondroplasia en (May 2012). ციტირების თარიღი: 12 December 2017
2. ↑  ზაალ კოკაია: ის ფაქტი, რომ წამალი დაჩქარებული წესით დაამტკიცეს, მიუთითებს, რომ პრეპარატი ეფექტიანია
3. ↑  Pauli, RM; Adam, MP; Ardinger, HH; Pagon, RA; Wallace, SE; Bean, LJH; Mefford, HC; Stephens, K; Amemiya, A; Ledbetter, N (2012). „Achondroplasia". *GeneReviews*. PMID 20301331.
4. 1 2 3  ღუდუშაური, ანანო (2023-04-21). „წამალი "ვოსორიტიდი" ბავშვებისთვის". *ევრონიუს ჯორჯია*. ციტირების თარიღი: 2023-04-24.
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. 

საერთო განაშენიანებიდან განცალკევებული და მთის ციცაბო კალთას მომიჯნავე, მართკუთხა, წაგრძელებული გეგმარების მქონე შენობა გრძელი ფასადით გამოდის ქუჩაზე და ოდნავ დიაგონალურად არის განთავსებული. ყოველივე ზემოთ თქმული კი შენობის იდეალურად აღქმის საშუალებას იძლევა. კურორტ აბასთუმნის მთავარ, რუსთაველის ქუჩაზე გამომავალი ფასადი ხის ღია, აწ უკვე შემინული გალერეებით არის მოცული. ამჟამად უკვე შუშაბანდში მოქცეული კედლის სიბრტყე შელესილ-შეღებილია, პირველ სართულზე ორი ფართო თაღოვანი ღიობით დანაწევრებული. პირველი სართულის გალერეის ხის დეტალებიდან თითქმის აღარაფერია შემორჩენილი, მეორე სართულის გალერეა, კი ავთენტური, ჭვირული მოაჯირით არის წარმოდგენილი. აღმოსავლეთის ფასადი შელესილ-შეღებილია. დეკორატიული წყობით არის მონიშნული შენობის კუთხეები. მეორე სართულზე ხის შეკიდული აივანია, აივანი შემინულია. შეცვლილია ხის დეტალები, ფიზიკური მდგომარეობის გამო აივანს ლითონის ხიმინჯები იჭერს. დასავლეთის ფასადი ყრუა, შეულესავი. მის ერთადერთ დეკორატიულ ელემენტს ფლეთილი ქვის წყობა წარმოადგენს. უშუალოდ მთასთან მომიჯნავე ფასადი ხის გალერეებიანია. რამდენიმე წლის წინ მომხდარმა ხანძარმა თითქმის მთლიანად შეიწირა ხის ღირებული დეტალები.

იხილდთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6263
**ავრანლოს ქვა** — ქვა ასომთავრული წარწერით ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი, მდებარეობს სოფ. ავრანლოს (თეზი) ჩრდილოეთით, მთის კალთაზე, მდინარე ქციის ნაპირზე, წალკიდან 32 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 1580 მეტრზე.

ისტორია
-------

ისტორიულ წყაროებში ავრანლო თეზის სახელწოდებით პირველად 1691 წელს მოიხსენიება, როდესაც მეფე ერეკლე I-მა ის ფარემუზ ჯავახიშვილს უწყალობა. „ავრანლო" კი უწოდეს 1828-1829 წლებში ოსმალეთიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა. სოფელს გადმოჰყურებს ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედის დიდი ნაციხარი, რომლის ციკლოპური წყობით ნაგები 2-2,5 მ სისქის კედლები განლაგებულია სამ იარუსად: მთის ძირას, ფერდობსა და წვერზე. ნაციხრის მიდამოებში შემორჩენილია განვითარებული ფეოდალური ხანის ეკლესია. მის სამხრეთით, კლდოვან ფერდზე, საფლავის ქვაზე XII–XIII სს.-ის ექვსსტრქონიანი ნუსხურ წარწერაა, საიდანაც ირკვევა, რომ ეს საფლავი ვინმე დაყუდებულ მწიგნობრის ძისაა. 

სოფლის ეკლესიები ახალია და ძველ ქართულ სალოცავებზეა აგებული, რასაც მათ წყობაში ჩაყოლებული არქიტექტურულ დეტალები მოწმობს. აქვე (ვახუშტი ბაგრატიონის თქმით) ყოფილა კლდეში გამოკვეთილი აბიბოს ნეკრესელის მონასტერი. კანიონში მართლაც არის გამოქვაბულები და შიგ ორი დარბაზული ეკლესიაა. მათ გვიანდელი ხანის გადაკეთების კვალი ეტყობა, მაგრამ ადრინდელი ფეოდალური ხანის უნდა იყოს. ზედა საყდრის საკურთხეველში შერჩენილია სტელის ან ქვაჯვარის კვარცხლბეკი, რომელზედაც ჯვარია გამოსახული. ქვედა საყდარს მშრალი წყობის გალავანი არტყია, ასეთივე წყობისაა მცირე სადგომები. მონასტერს ჰქონია დარან-სამალავებიც. სოფელში მოქმედებს წმ.გიორგის ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია.

ავრანლოს ქვა 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[1].

ლიტერატურა
----------

* *დევი ბერძენიშვილი* ავრანლოს ძეგლები // ჟღერს ქვის ჰარმონია, ტ.13, გვ. 17-18, თბ. 2006 წელი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავრანლოს ქვა

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს.

მისი მთავარი ფასადის სიმეტრიულობა, ორ იარუსად განლაგებული ხის აჟურულ მოაჯირებიანი შუშაბანდით შუა ღერძზე ღიად დატოვებული ვიწრო მალებით, რომელთაგან ქვედაში კიბის მარშია ჩასმული, ამასთან ერთად, უხეშად დამუშავებული კლდის ფლეთილი ქვის გრძელი გვერდითი ფასადები, მათგან მარცხენა - საინტერესო შუშაბანდის ბლოკით, აივნითა და რკინის კიბით, საკმაოდ მასშტაბურ, საინტერესო და რთულ სივრცით-გეგმარებით კომპოზიციას ქმნის. ამ რიგის სხვა შენობათა მსგავსად სახლს გეგმით წაგრძელებული მართკუთხედის ფორმა აქვს და ქუჩიდან მთის ფერდამდე გრძელდება. შენობა ორი, ერთმანეთისგან ოდნავ აცდენილი ბლოკისგან შედგება. საყურადღებოა, მეორე სართულთან დამაკავშირებელი გარედან მიდგმული რკინის კიბე ყვავილისებრი წნულით მოაჯირებზე. სახლის უკანა ნაწილი მარჯვენა გვერდით ფასადზე ყრუა და მხოლოდ წინა ბლოკს აცდენილ, ნაშვერ მონაკვეთშია ჩასმული თითო, თლილი ქვის საპირეშემოვლებული ღიობი ორივე სართულზე. ამავე მხარეს სახლის წინა ნაწილიც ყრუ კედლით გამოდის, თუ არ ჩავთვლით ბოლო მონაკვეთს აღნიშნულ ნაშვერთან. აქ მას აივანი ჰქონდა, რაზეც მიუთითებს მეორე სართულის გაუქმებული კარი და ჩაჭრილი კოჭები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6217
**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. ნაგებობა ერთი საკარმიდამო კომპლექსის შემადგენელი ნაწილია და ის თავდაპირველად საჯინიბოს წარმოადგენდა. კარ-მიდამო სამეფო ოჯახის ახლობელს ეკუთვნოდა, ხოლო საჯინიბო ცოტა მოშორებით, მდინარე ოცხეს ზემო წელზე განთავსებულ რომანოვების სასახლეთა კომპლექსს ემსახურებოდა. ფლეთილი კლდის ქვით მკვიდრად ნაგები ეს მიწისპირა ერთსართულიანი შენობა, რომელიც გეგმით წაგრძელებულ მართკუთხედს წარმოადგენს, თავისი არქიტექტურული კომპოზიციისა და საფასადო მორთულობის სისადავით სავსებით პასუხობს თავდაპირველ ფუნქციას. შენობის გაფორმება სწორკუთხა ღიობთა ირგვლივ თლილი ქვის გამოყენებასა და კედლებიდან მკვეთრად შვერილი ორქანობა გადახურვის დამჭერი კოჭების პროფილირებული ნამუშევრებით იფარგლება, ქუჩის მხრიდან შენობას მხოლოდ ფანჯრები აქვს, კარები კი ეზოს მხრიდან - როგორც ვიწრო, ისე გრძელი ფასადებისკენაა დატანებული. შენობის ქუჩის ფასადის ზედა კუთხესთან შემორჩენილია მასზე უშუალოდ მიდგმული საკმაოდ განიერი კედლის ნანგრევი, რაც კარ-მიდამოს ძველი ქვის ზღუდის გადარჩენილ ფრაგმენტს წარმოადგენს. ნაგებობაზე მარცხენა მხრიდან ბლოკით მიშენებულია ახალი, უსახური და უმეტყველო მოცულობა, რაც არღვევს მხატვრულ მთლიანობას, შენობას სიგრძეს მატებს და მასშტაბს უკარგავს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6287
**ავრილ რამონა ლავინი** (დ. 27 სექტემბერი, 1984) — კანადელი მომღერალი, მუსიკოსი და სიმღერების ავტორი. მისი კარიერა დაიწყო 12 წლის ასაკში. ავრილმა საკუთარი ძალებით შეისწავლა გიტარაზე დაკვრა. 16 წლის ასაკში, მომავალ წარმატებაზე ოცნებისას, გადასახლდა ნიუ-იორკში. ლეიბლი Arista მისი მონაცემებით მხოლოდ მაშინ დაინტერესდა, როდესაც ლავინი იმედგაცრუებული კანადაში დაბრუნებას აპირებდა. მასთან გაფორმდა სამწლიანი კონტრაქტი.

1 წლის შემდეგ გამოვიდა ავრილის სადებიუტო ალბომი *Let Go* (2002). მისი გაყიდვების ტირაჟმა 8 000 000-ს მიაღწია. 17 წლის ასაკში ავრილი ჩარტების სათავეში მოექცა. 8 კვირის განმავლობაში მისი სიმღერა Complicated ჩარტების პირველ ათეულებში იმყოფებოდა. 2 კვირის განმავლობაში ავრილმა შექმნა 12 სიმღერა, რითაც ყველა გააოცა. ეს კომპოზიციები მოხვდა მის შემდეგ სტუდიურ ალბომში *Under My Skin*. მისი გამოცემა დაემთხვა ავრილის ცხოვრებაში რთულ ეტაპს, როდესაც იგი იმედგაცრუებული იყო უიღბლო სიყვარულის გამო.

21 წლის ასაკში მან იქორწინა ჯგუფის Sum 41 სოლისტ დერეკ უიბლისთან, რომელსაც 2009 წელს გაშორდა. უიბლი იყო ავრილის მესამე სტუდიური ალბომის The Best Damn Thing თანაპროდიუსერი. ლავინის მეოთხე ალბომი, Goodbye Lullaby, 2011 წლის მარტში გამოვიდა. 2010 წელს ფილმის ალისა საოცრებათა ქვეყანაში საუნდტრეკში მოხვდა ავრილის სიმღერა Alice.

ამჟამად ლავინი არა მხოლოდ მუსიკოსია. იგი არის ტანსაცმლის ხაზის Abbey Dawn ავტორი, გამოშვებული აქვს სუნამოები Black Star და Forbidden Rose. 2009 წელს ავრილის ინიციატივით ნიუ-იორკში მოეწყო მოდის კვირეული.

2010 წლის თებერვალში ავრილმა გაიცნო ბროდი ჯენერი, რომელსაც ამჟამად ხვდება.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: ავრილ ლავინის დისკოგრაფია.
* *Let Go* (2002)
* *Under My Skin* (2004)
* *The Best Damn Thing* (2007)
* *Goodbye Lullaby* (2011)
* *Avril Lavigne* (2013)
* *Head Above Water* (2019)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ავრილ ლავინი***

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* Avril Lavigne — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)


|  |  |
| --- | --- |
| ნოტები | *ეს სტატია მუსიკის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BIBSYS: 4082208
* BNE: XX1676290
* BNF: cb14447249t (data)
* CiNii: DA16360344
* GND: 128899352
* ISNI: 0000 0001 1494 6276
* LCCN: no2002082196
* MusicBrainz: 0103c1cc-4a09-4a5d-a344-56ad99a77193
* NKC: xx0006243
* NLK: KAC201942199
* The NLP id a0000002634601 is not valid.
* NTA: 242686389
* RERO: 02-A008974015
* SUDOC: 077720563
* VIAF: 43145971375632330111
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 43145971375632330111

 |


1. 1 2
**ბაკურციხის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტიის, სოფელი ბაკურციხის დასავლეთ ნაწილში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს. 

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. კედლები შიგნიდან შელესილი და შეთეთრებულია. შენობის გარეთა კედლები აგურისა და რიყის ქვის რიგების მონაცვლეობითაა ნაწყობი, ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია კირის ხსნარით, რომელიც მათი ზედაპირის უმეტეს ნაწილს ფარავს. შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი განიერი და მაღალია, გადახურულია ისრული თაღით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაიონშიც შეისრული თაღით გადახურული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით ერთი შეისრულთაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშაა, ხოლო სამხრეთით- ერთი შეისრულთაღოვანი ნიშა. შეისრულია აფსიდის თაღიც და კამარაც, რომელიც აფსიდის თავის გარდა,კიდევ სამ, ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაცილებულ, საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი დასავლეთ კედელთანაა, ხოლო ორი დარბაზის შუაში.თაღები გადაყვანილია პილასტრებზე, რომელთა შორის კედელი საფეხურითაა შეღრმავებული და დასრულებულია შეისრული თაღით. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, ინტერიერს კიდევ ოთხი შეისრულთაღოვანი სარკმელი აშუქებს. მათგან ორი ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი, თითო-თითოდ დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში. ეკლესიის ფასადები დანაწევრებულია აგურით ნაწყობი განიერი პილასტრებით. აღმოსავლეთ ფასადზე სამი პილასტრია თითო-თითო ფასადის კედლებში და ერთი შუაში. განაპირა პილასტრები ორსაფეხურიანია კაპიტელებითა დასრულებული, ხოლო შუა, რომლისაც ფასადის ღერძი უჭირავს და კედელს თითქმის მთელ სიმაღლეზე აუყვება, ორსაფეხურიანი ლავგარდნით შემოფარგლული ფრონტონით. შუა პილასტრის ქვედა ნაწილში საკურთხევლის სარკმლის ღიობი გამოდის. სარკმლის ზემოთ, საკუთრივ პილასტრესზე, გამოსახულია მაღალი, რელიეფური ჯვარი, ხოლო გვერდებზე-საფეხურებიან ბაზისზე დადგმული თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. ფასადის ფრონტონის არეში ორი მრგვალი სარკმელია, რომლებიც კონქის თავზე არსებულ სივრცეს აშუქებენ. 

დასავლეთის ფასადზე, შესასვლელის ორივე მხარეს, ფრონტონით დასრულებული თითო პილასტრია, რომლებიც ფასადს სამ ნაწილად ყოფენ. თითო პილასტრი ფასადის კიდეებშია. ისინი, ისევე როგორც აღმოსავლეთ ფასადის განაპირა პილასტრები, ორსაფეხურიანი კაპიტელით არის დასრულებული. ფასადის შუა ნაწილში, სარკმლის ზემოთ, გამოსახულია საკმაოდ დიდი რელიეფური ჯვარი, გვერდის ნაწილებში კი-თითო ბოლოებმომრგვალებული ტოლმკლავა ჯვარი, რომელსაც გარს უვლის აგურით გამოყვანილი ორსაფეხურიანი ჩარჩო. გრძივი ფასადები განივი ფასადებისგან განსხვავებით, მოურთველია. თითოეული მათგანი, ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაცილებული და ორსაფეხურიანი კაპიტელით დაგვირგვინებული სამ-სამი პილასტრით დაყოფილია ოთხ-ოთხ არედ. ფასადები დასრულებულია აგურის ოთხაფეხურიანი ლავგარდანით. ეკლესია გადახურულია თუნუქის სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 61-62.
**ბარლის ტბა** (ინგლ. Lake Barlee) — პერიოდული მლაშე ტბა ავსტრალიაში, დასავლეთ ავსტრალიაში. მდებარეობს იილგარნის კრატონში, ზღვის დონიდან 382 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1980 კმ². დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 80 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 100 კმ-ზე. ბარლისა და ამ არეალის ფარგლებში მყოფი ტბები კაინოზოური ასაკის პალეოხეობებს წარმოადგენენ, რომლებიც უმეტესწილად მიწისქვეშა წყლებით იკვებებიან, რომლებიც თავის მხრივ, ძველი პალეოარხების გავლით მიედინებიან. არხები ამოვსებულია კალიჩეთი და ალუვიური თიხოვან-კვარციანი ქანებით. ბარლის ტბა ჩვეულებრივ გამშრალია, თუმცა 10 წელიწადში ერთხელ წყლით ივსება ხოლმე, რის შედეგადაც ქვაბულში წყალი 1 წელიწადზე ნაკლები ხნის განმავლობაში რჩება. საზრდოობს წვიმის წყლითა და მრავალრიცხოვანი კრიკებით. ფსკერი მოშიშვლებულია, ბევრია კუნძული, რომელთა სიმაღლე 10 მ-ზე ნაკლებია. წყლის ფრინველების გამრავლების მნიშვნელოვანი ადგილია. როდესაც ტბა ავსებულია ან გადავსებულია სულ მცირე ხუთი კუნძულია ისეთი, სადაც ფრინველები ბუდობენ.

სქოლიო
------

1. ↑  A guide to managing and restoring wetlands in Western Australia
2. ↑  Australia: The Land Where Time Began
3. ↑  Lake Barlee. Data zone. Birdlife International
ადამიტების დევნა
**ადამიტები**, *პიკარდები* (ძვ. ბერძნ. ἀδαμιανοὶ, ἀδαμῖται; ლათ. adamiani — „ადამიანი") — ქრისტიანული სექტების საერთო სახელწოდება II საუკუნიდან. ადამიტები ქადაგებდნენ ადამიანის ბუნებრივი გრძნობების ღვთაებრიობას და გმობდნენ ასკეტიზმს. ადამიტების მოძღვრება განსაკუთრებით გავრცელდა XIV-XV საუკუნეებში ჰუსიტური ომების დროს. ადამიტებმა შექმნეს ჰუსიტების უკიდურესი მემარცხენე გლეხურ-პლებური ქილიასტური მიმდინარეობა. მათი ბელადები იყვნენ მარტინ პუსკა, პეტრე კანიში, იან ბიდლინსკი და სხვები. ადამიტები მოუწოდებდნენ ქრისტიანებს დაბრუნებოდნენ უცოდველ ცხოვრებას, რომელსაც შეცოდებამდე ეწეოდა ადამი. უარყოფდნენ საეკლესიო ორგანიზაციასა და წესებს, ზიარებასა და მღვდლობას: ამტკიცებდნენ, რომ ღმერთიცა და ეშმაკიც მხოლოდ ადამიანთა გულში არსებობს. იესო ქრისტეში მხოლოდ ადამიანურ ბუნებას ხედავდნენ, ფიქრობდნენ, რომ დადგა ჟამი „ღვთის ათასწლიანი მეუფებისა", როცა აღარ იქნება კერძო საკუთრება და ადამიანები ძმურად იცხოვრებენ. 1421 წლის გაზაფხულზე წმინდა საკურთხევლის შეურაცხყოფის საბაბით და ორი სახის ზიარებაზე უარის თქმის გამო ადამიტები გააძევეს ტაბორიდან, შემდეგ ისინი გაანადგურა ტაბორიტთა მემარჯვენე ფრთამ იან ჟიჟკას მეთაურობით, მათი ბელადები მ. ჰუსკა და პ. კანიში დაწვეს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 82.
**ბარბარ ავაზაკყოფილი** – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 6 მაისი, ახალი სტილით - 19 მაისი.

ცხოვრება
--------

წმინდა მოწამე ბარბარ ავაზაკყოფილი საბერძნეთში ცხოვრობდა და მრავალი წელი ავაზაკობდა. სახიერმა უფალმა, რომელსაც არ უნდა ცოდვილის სიკვდილი, სინანულით აავსო მისი სული. ერთხელ, როცა ბარბარი გამოქვაბულში იჯდა და ნაძარცვს ათვალიერებდა, ღვთის მადლმა შეძრა მისი გული. ის დაფიქრდა გარდაუვალ სიკვდილზე და საშინელ სამსჯავროზე. ბარბარს მოაგონდა ყველა ბოროტება, მის მიერ ქმნილი და სინანულში ჩავარდა. „უფალს სათნო ეყო მის გვერდით ჯვრაცმული ავაზაკის ლოცვა, მეც დამიცავს თავისი გამოუთქმელი მოწყალების გამო". მან მთელი საგანძური გამოქვაბულში დატოვა და უახლოეს ეკლესიაში წავიდა, მღვდელს მოუთხრო ყველაფერი და შეევედრა, მიეღო მისგან აღსარება. მღვდელმა ბარბარს თავის სახლში მისცა ბინა. მღვდლის სახლში ავაზაკყოფილი საღორეში დასახლდა, საქონლის საჭმელს ჭამდა და ცხოველზე უარესად მიაჩნდა თავი. მღვდლისგან ცოდვათა შენდობის შემდეგ წმინდა ბარბარი ტყეში წავიდა და 12 წელი გაატარა გამუდმებულ ლოცვასა და ტირილში. ბოლოს, წმინდანმა ზეციდან ნიშანი მიიღო, რომ მისი ცოდვები აღხოცილ იქნა უფლისაგან. ერთხელ იმ ადგილებში ვაჭრებმა გაიარეს. მათ შენიშნეს, ხშირ ბალახში რაღაც შეიძრა, იფიქრეს, რომ ნადირი იყო და ისარი ესროლეს. ახლოს რომ მივიდნენ, შეძრწუნდნენ. წინ მომაკვდავი ადამიანი იწვა. წმინდანი ვაჭრებს შეევედრა, არ ედარდათ, მხოლოდ მღვდლისთვის შეეტყობინებინათ ეს ამბავი. მღვდელმა, რომელმაც მიიღო წმინდა ბარბარის აღსარება, და მისცა მას წმინდა ზიარება, ამჯერად ვერ მიუსწრო სულთმობრძავს. ის კრძალვით მიეახლა წმინდანის ღვთაებრივი შუქით განათებულ ცხედარს. დაასაფლავა იქვე, სადაც გარდაიცვალა. შემდგომ წმინდა მოწამის კუბოდან წმინდა მაკურნებელმა მირონმა იწყო დენა. წმინდა ბარბარის ნაწილები განისვენებენ კელიის მონასტერში თესალიაში, ქალაქ ლარისის მახლობლად.

ლიტერატურა
----------

„წმიდანთა ცხოვრება", ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
**ბეიჰაკი**, *აბუ ლ-ფაზლ მუჰამედ იბნ ჰუსეინ* (დაახლ. 996 - გ. 1077) – სპარსელი ისტორიკოსი და მწერალი. თითქმის 20 წელი მსახურობდა ღაზნევიდების სახელმწიფოს საგარეო საქმეთა დივანში. დაწერა 30-ტომიანი ნაშრომი „ბეიჰაკის ისტორია". ჩვენამდე მოღწეულია თხზულების ნაწილი"მასუდის ისტორია", რომელიც მოიცავს სულთან მასუდის ზეობის წლებს (1030-1041 წწ.) ნაშრომი ძვირფასი წყაროა სამანიდებისა და ღაზნევიდების სახელმწიფოების ისტორიის შესასწავლად. ბეიჰაკი მოგვითხრობს იმდროინდელი პოლიტიკური მოვლენების შესახებ, ასახავს სახელმწიფო დაწესებულებათა საქმიანობას და ფეოდალთა ყოფას.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* სპარსული ლიტერატურა

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 271.
* E.G. Browne. *Literary History of Persia*. (Four volumes, 2,256 pages, and twenty-five years in the writing). 1998. ISBN 0-7007-0406-X
* Jan Rypka, *History of Iranian Literature*. Reidel Publishing Company. ASIN B-000-6BXVT-K

სქოლიო
------

1. ↑  *An Oriental Samuel Pepys? Abuʾl-Faḍl Bayhaqī's Memoirs of Court Life in Eastern Iran and Afghanistan, 1030-1041*, C. Edmund Bosworth, **Journal of the Royal Asiatic Society**, Third Series, Vol. 14, No. 1 (Apr. 2004), 13.
ბეკონი ტაფაში
**ბეკონი** - საგანგებოდ გამოყვანილი, დამარილებული ან შებოლილი ღორის ხორცი. მისი დამზადება შეიძლება ღორის თითქმის ყველა ნაწილისგან, მაგრამ ძირითადად გამოიყენება ღორის მუცელი ან შედარებით ნაკლებად ცხიმიანი ნაჭრები. მისი ჭამა შეიძლება როგორც მარტო(განსაკუთრებით საუზმეზე), ისე სხვა საკვების თანხლებით. სიტყვა მოდის ძველი გერმანული სიტყვიდან *ბახო* - "*bacho*", რომელიც ნიშნავს "*საჯდომს*" ან "*ლორის ხორცს*"

სხვა ცხოველების ხორცითაც შეიძლება ბეკონის დამზადება სათანადო ხორცის ნაჭრის არჩევის შემთხვევაში, მაგალითად საქონლის, ცხვრის, ქათმის, თხის ან ინდაურის ხორცით. მსგავს ბეკონის ნაჭრებს აქვთ შესაბამისი სახელები, მაგალითად, "*ქათმის ბეკონი*". მსგავსი ბეკონი უფრო გავრცელებულია ისლამურ და ებრაულ კულტურაში, რადგან მათ რელიგია უზღუდავთ ღორის ხორცის ჭამას. არსებობს ვეგეტარიანული ბეკონიც.

### მომზადება

მოუმზადებელი ხორცის ნაჭერი
ბეკონის მომზადება იწყება ხორცის მარილწყალში მოთავსებით ან ჩვეულებრივი მშრალი მარილის გამოყენებით. მარილწყალს აქვს დამატებითი ინგრედიენტებიც, მაგალითად, ნატრიუმის ნიტრიტი, რომელიც აჩქარებს პროცესს და შესაბამის ფერს აძლევს ხორცს. შემდგომში, ბეკონი ცივ, მშრალ ჰარზე შრება კვირების ან თვეების განმავლობაში, ან იხარშება/შეიბოლება. გამშრალ ბეკონს ჭამამდე ძირითადად წვავენ. ბაქტერიების და სხვადასხვა გადამტანი დაავადებების თავიდან ასარიდებლად, ბეკონს სპეციალურ დამუშავებას უტარებენ.

ზურგის ბეკონი

### ნაჭრები

ყბის ხორცის ბეკონი
**ზოლებიანი (გვერდების) ბეკონი** - დამზადებულია ღორის მუცლის ხორცისაგან. აქვს ერთმანეთის პარალელული კუნთების და ცხიმის მასა, არის ყველაზე გავრცელებული სახის ბეკონი აშშ-ში. 

**ზურგის ბეკონი** - დამზადებულია ღორის ზურგის შუაშ არსებული ხორცისგან. უფრო თხელი ნაჭერია და შეიცავს ნაკლებ ცხიმს. გავრცელებულია ბრიტანეთში და ირლანდიაში. 

**ყელის ბეკონი** - დამზადებულია ღორის თავის ქვემოთ არსებული ხორცისგან. 
მჭლე ბეკონი - დამზადებულია ღორის მხრების მჭლე ხორცისგან. 

**ყბის ხორცის ბეკონი** - დამზადებულია ღორის ლოყების ხორცისაგან. მზადდება ძირითადად იტალიაში.

### გავრცელება

ამერიკის შეერთებული შტატებში და კანადაში უფრო და უფრო იზრდება ბეკონის მოხმარების სტატისტიკა. გაყიდვებმა ა.შ.შ-ში 9.5%-ით მოიმატა, რაც იმას ნიშნავს, რომ 5 ბილიონ .შ.შ დოლარს მიაღწია. ამერიკელების 65% ბეკონს თავიანთ ეროვნულ საჭმელად მიიჩნევს.

### კერძები

ბეკონს ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ კვერცხთან, პურთან, სალათის ფურცელთნ და/ან პომიდორთან ერთად, ამასთანავე ის შედის უამრავი ამერიკული სენდვიჩის ინგრედიენტებში. ასევე გვხვდება სალათებში. ბოლო დროს გავრცელდა შოკოლადით დაფარული ბეკონი და ბეკონის ჯემი. მას დებენ პიცაზე, ჰოთდოგზე, წვნიანებში და ა.შ.

### კვებითი ღირებულება

ბეკონის ერთი 10-გრამიანი ნაჭერი შეიცავს 4.5 გრამ ცხიმს, 3.0 გრამ ცილებს, 205 მილიგრამ ნატრიუმს. 

სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, ბეკონის და სხვა გადამუშავებული ხორცის მიღება ადრეულ სიკვდილიანობას აჩქარებს, ამასთანავე, შეიძლება გამოიწვიოს სიმსივნე, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და მეორე ტიპის დიაბეტი.

სქოლიო
------

1. ↑  ბეკონის განმარტება - საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
2. ↑  ბეკონი - წარმოშობა (ინგლისური)
3. ↑  რა არის ბეკონი (ინგლისური)
4. ↑  ბეკონის სახეობები (ინგლისური)
5. ↑  ბეკონის სახეობები
6. ↑  Bacon sales sizzle to all-time high (ინგლისური)
7. ↑  Food Data Central[*მკვდარი ბმული*] (ინგლისური)
8. ↑  გადამუშვებული ხორცი - რეალური მტერი? (ინგლისური)
**აგლუტინაციური ენები** (ლათ. agglutinare — შეწებება) — ენები, რომლებშიც სიტყვათცვლილება ხდება აგლუტინაციის გზით. გამორიცხული არ არის აგლუტინაციურ ენებში დადასტურდეს ფლექსიური ან ანალიზური ენებისთვის დამახასიათებელი წყობა, ანდა პირიქით სხვა ტიპის ენებში დაიძებნოს აგლუტინაციის შემთხვევები. მაგალითად, ქართულში ფუძედრეკადი ზმნებისთვის (თვით სიტყვა **დრეკა**ც დრეკადია: ვდრეკ - ვდრიკე) დამახასიათებელია ფუძის ფლექსია; ძველ ქართულში გვხვდება ანალიზური წყობაც, მაგალითად, აბრაჰამ შვა ისააკ (სუბიექტი და ობიექტი არაა გარჩეული მორფოლოგიურად)
მორფოლოგიური ტიპოლოგიის მიხედვით **აგლუტინაციურია ენა**, რომელშიც ყოველი გრამატიკული მნიშვნელობა ერთი ფონეტიკური ფორმით გამოიხატება, მორფემები ფუძის შემდეგ ერთიმეორის გვერდითაა განლაგებული და სიტყვა ადვილად იშლება შემადგენელ ნაწილებად. ენათა ეს ტიპი სინთეზურ ენებს განეკუთვნება. 

ტერმინი *აგლუტინაციური ენა* 1836 წელს შემოიტანა გერმანელმა ენათმეცნიერმა ვილჰელმ ფონ ჰუმბოლდტმა. 

აგლუტინაციური ენების კლასიკურ მაგალითს თურქული წარმოადგენს, რომელშიც ერთი სიტყვის ფარგლებში მრავალი მორფემის თავმოყრაა შესაძლებელი. ამავე ტიპს ეკუთვნის ალთაური, ფინურ-უნგრული, ქართველური, მთის იბერიულ კავკასიური ენები, ამერიკელ ინდიელთა ენების ნაწილი, ზოგიერთი აფრიკული ენა, კორეული, იაპონური, ესპერანტო.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აგლუტინაცია
* მორფოლოგიური ტიპოლოგია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 60.

სქოლიო
------
**ბეკუს-ნაურის ფორმალიზმი** — მეტასინტაქსი (ინგლისური შემოკლებით BNF), რომელიც იხმარება კონტექსტისგან თავისუფალი გრამატიკის შესაქმნელად. ბეკუს-ნაურის ფორმალიზმი ფორმალური ენების აღსაწერი ფორმალური საშუალებაა.

ეს სინტაქსი არის გამოგონილი ჯონ ბეკუსის და პეტერ ნაურის მიერ Algol 60 ენის გრამატიკის შექმნის დროს.

სინტაქსი
--------

BNF-ში განასხვავებენ მეტასიმბოლოებს, საბოლოო ტერმინებს (terminals) და არა საბოლოო ტერმინებს (non terminals). მეტასიმბოლოები წარმოადგენენ BNF-ის სიმბოლოებს. არა საბოლოო ტერმინების სიმბოლოები წარმოადგენენ დაწესებული კატეგორიების სახელებს, და საბოლოო ტერმინები არიან აღწერილი ენის სიმბოლოები.

ავიღოთ მაგალითად C პროგრამირების ენის if-ის სტრუქტურა:

```
  <if\_structure> ::= if "(" <condition> ")" "{" <code> "}"

```

წარმოადგენენ არა საბოლოო ტერმინებს. ::= არის მეტა-სიმბოლო რომელიც ნიშნავს "განსაზღვრულია".
if, "(", ")", "{" და "}" არიან საბოლოო ტერმინები. როდესაც საბოლოო ტერმონები მარტო ერთი ნიშნით შედგებიან, არა ალფაციფრულ ნიშანებს შეიცავენ ან მითი არევა შესაძლოა მეტა-სიმბოლოებთან, ვათავსებთ ბრჭყალებში.

ხშირად ხდება ისე რომ არა საბოლოო ტერმინი სხვადასხვანაირად აღიქვას.
ასეთ შემთხვევაში ვხმარობთ | მეტა-სიმბოლოს.

```
  <category> ::= <one> | <two> | ...

```

ზოგჯერ ფრჩხილებსაც ვხმარობთ:

```
  <category> ::= ( <one> | <two> ) <three>

```

რაც უდრის :

```
  <category> ::= <one> <three> | <two> <three>

```

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ინგლისური) BNF Web Club დაარქივებული 2007-01-24 საიტზე Wayback Machine.  გთავაზობთ რამდენიმე პროგრამირების ენის BNF-ს
ბარჯელოს ეროვნული მუზეუმი
**ბარჯელო** (იტალ. Bargello), ცნობილია ასევე როგორც **სახალხო სასახლე** (იტალ. Palazzo del Popolo) — სამხატვრო მუზეუმი ფლორენციაში. ყოფილი ყაზარმა და ციხე.

ისტორია
-------

სიტყვა „Bargello" წარმოიშვა ძვ. ლათ. bargillus-დან (გოთ. bargi, ან გერმ. burg-დან) და ნიშნავს სასახლეს, გამაგრებულ კოშკს. შუა საუკუნეებში ეს სახელი მიითვისა სამხედრო კაპიტანმა, რომელიც მშვიდობას იცავდა („კაპიტანი სამართლიანობა"). ფლორენციაში იგი მიწვეული იყო სხვა ქალაქიდან, რათა შეწინააღმდეგებოდა პროტექციონიზმს. სახელი **„ბარჯელო"** ასევე გადატანილ იქნა კაპიტნის ოფისზე. „ბარჯელოს" სასახლე თავდაპირველად ააგეს Capitano del Popolo-სთვის (სახალხო კაპიტანი). 1926 წლიდან გახდა პოდესტის და ქალაქის უმაღლესი მაგისტრატის რეზიდენცია.

მუზეუმი
-------

დონატელო
1865 წელს შენობა გადააკეთეს ერუვნულ მუზეუმად (იტალ. Museo Nazionale del Bargello), XIV-XVII საუკუნებიის იტალიური სკულპტურის საჩვენებლად.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბარჯელო"** ვიკისაწყობში.
* Bargello National Museum. Ministry of Cultural Heritage.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 22 ივნისი 2013. ციტირების თარიღი: 14 August 2013.
* Palace of Bargello. *ItalyGuides*. ციტირების თარიღი: July 24, 2006.
* Bargello Overview
* - The Museums of Florence - The Bargello Museum
* *The National Bargello Museum* by Turismo intoscana

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფლორენციის ღირსშესანიშნაობები |
| --- |
|  |
| 
 | 
* ბარჯელო
* ბაპტისტერია
* ბობოლის ბაღები
* დავითი
* ბრანკაჩის კაპელა
* ჯოტოს კამპანილა
* ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი
* ორსანმიქელე
* პალაცო მედიჩი
* პალაცო პიტი
* პალაცო სტროცი
* პალაცო ვეკიო
* პონტე ვეკიო
* სან-ლორენცოს ბაზილიკა
* სან-მარკო
* სან-მინიატო
* სანტა-კროჩე
* სანტა-მარია-დელ-ფიორე
* სანტა-მარია-ნოველა
* სანტო-სპირიტო
* უფიცი
 |

 |
აგიტპროპ პლაკატი ვლადიმირ მაიაკოვსკის მიერ:   
"1. გინდა დასძლიო სიცივეს?  
2. გინდა დასძლიო შიმშილს?  
3. გინდა ჭამო?  
4. გინდა დალიო?  
იჩქარე ჩაეწერო სამაგალითო შრომის დამრტყმელ ბრიგადაში!"
**აგიტ-პროპი** (რუს. агитпроп) — აგიტაცია-პროპაგანდა. ტერმინი გაჩნდა ბოლშევიკურ რუსეთში (მომავალ საბჭოთა კავშირში), სადაც იგი აგიტაციისა და პროპაგანდის განყოფილების შემოკლებულ სახელად გამოიყენებოდა, რომელიც თავის მხრივ საბჭოთა კავშირის კომპარტიის ცენტრალური და რეგიონული კომიტეტების ნაწილი იყო. მას მოგვიანებით იდეოლოგიური განყოფილება დაარქვეს.

ტერმინს "პროპაგანდა" რუსულ ენაში რაიმე ნეგატიური ქვეტექსტი იმ დროს არ გააჩნდა. ის უბრალოდ ნიშნავდა "იდეათა გავრცელებას". აგიტპროპის შემთხვევაში გასავრცელებელი იდეები კომუნიზმის შესახებ იყო, რაც საბჭოთა სახელმწიფოსა და კომპარტიის პოლიტიკას მოიცავდა. სხვა კონტექსტში პროპაგანდა შეიძლება ნიშნავდეს ნებისმიერი სახის სასარგებლო ცოდნას, მაგ. ახალ მეთოდებს სოფლის მეურნეობაში. "აგიტაცია" ნიშნავდა ხალხისთვის მოწოდებას გაეკეთებინათ ის, რასაც მათგან საბჭოთა ლიდერები მოითხოვდნენ. სხვა სიტყვცებით, პროპაგანდა გონებაზე ახდენდა გავლენას, მაშინ როდესაც აგიტაცია ემოციებზე იყო გათვლილი, თუმცა ორივე როგორც წესი ერთდროულად მიმდინარეობდა, რამაც დასაბამი მისცა კლიშეს "აგიტ-პროპი".

დასავლურ სამყაროში აგიტ-პროპს ნეგატიური კონოტაცია აქვს. გაერთიანებულ სამეფოში 1980-იან წლებში პოლიტიკური ნომენკლატურის სოციალისტურ ელემენტებს ხშირად აბრალებდნენ აგიტ-პროპს სატელევიზიო პროგრამებით, თეატრითა თუ საბავშვო წიგნებით ულტრამემარცხენე იდეების გავრცელების მიზნით. უფრო ზოგადად, სატელევიზიო მულტფილმიც კი შეიძლება ჩაითვალოს აგიტ-პროპად, თუ მასში რაიმე სათამაშოს გაყიდვის მარკეტინგის ელემენტია ჩადებული.

ამ ტერმინით თანამედროვე რუსულ ენაში აღწერენ მასმედიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას, თუ ის პრო-სამთავრობოდ მოიაზრება.
**აგროკლიმატური რუკა** — თემატიკური რუკა, რომელშიც ასახულია გარკვეული ტერიტორიის ფარგლებში სასოფლო-სამეურნეო წარმოებისათვის საჭირო კლიმატური რესურსებისა და ამინდის პირობების სივრცითი და სივრცით-დროული ცვალებადობა. აგროკლიმატური ცნობარებისაგან განსხვავებით ეს რუკები ინფორმაციას იძლევა არა მარტო იმ პუნქტებისათვის, რომლებშიც წარმოებს დაკვირვება მეტეოროლოგიურ და ფენოლოგიურ მოვლენებზე, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდა-განვითარებასა და მოსავლიანობის მდგომარეობაზე, არამედ ამ ტერიტორიის ნებისმიერი პუნქტისათვისაც. ეს განაპირობებს აგროკლიმატური რუკის დიდ მეცნიერულ და პრაქტიკულ მნიშვნელობას ქვეყნის სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სწორად დაგეგმვასა და გაძღოლაში.

აგროკლიმატური რუკის თემატიკა მრავალფეროვანია:

1. სავეგეტაციო პერიოდის უზრუნველყოფა სითბოთი და სინოტივით;
2. ამინდის უარყოფითი პირობები სავეგეტაციო და ზამთრის პერიოდში;
3. სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოთა წარმოების კლიმატური პირობები და ვადები;
4. სასოფლო-სამეურნეო კულტურების აღმოცენებისა და განვითარების კლიმატური პირობები (ცალკეული კულტურების მიხედვით);
5. სასოფლო-სამეურნეო კულტურების განვითარების ფაზების დადგომის პირობები და ვადები.

აგროკლიმატური რუკის თემატიკა აგროკლიმატოლოგიის განვითარების კვალდაკვალ იზრდება. მისი მრავალფეროვნების გამო აუცილებელი ხდება აგროკლიმატური ატლასების შექმნა.

ლიტერატურა
----------

* *ა. ასლანიკაშვილი*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 71.
**აეციუს ამიდელი** (ბერძ. Ἀέτιος, ლათ. Aetius Amidiensis; დ. 502 – გ. 572 ან 575) — ბიზანტიელი ექიმი, წარმოშობით ამიდიდან (მესოპოტამია). სწავლობდა ალექსანდრიაში. მსახურობდა იმპერატორ იუსტინიანე I-ის ამალის უფროსად და სამეფო კარის ექიმად. ავტორია სახელმძღვანელოსი „ჩვიდმეტი წიგნი მედიცინაზე" (შემდგომში დაიყო ოთხ ნაწილად — „ტეტრაბიბლოსად"). ეს ნამუშევარი მოიცავს არეტეოსის, გალენოსის, დიოსკორიდეს, ორიბასიოს და სხვა ავტორთა შრომების კომპილაციებს, ეგვიპტური და ეთიოპური მედიცინის რეცეპტებს, აერთიანებს იმდროინდელი ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონის სამედიცინო ცოდნის თითქმის სრულ წრეს. ნერვებს, თვალის დაავადებებს, თერაპიასა და მეანობას დათმობილი თავები თავად აეციუსის დაკვირვების შედეგებს შეიცავს. მკურნალობის რაციონალურ ხერხებსა და რეკომენდაციებთან ერთად, უმთავრესად მეანობის, ოპერატიული გინეკოლოგიისა და ქირურგიის დარგში, აეციუსი ყურადღებას უთმობდა რელიგიურ და მისტიკურ წარმოდგენებს. ზოგიერთი ნერვული და ფსიქიკური დაავადება დაუკავშირა თავის ტვინის დაზიანებას, ვარაუდობდა, რომ ბოდვითი აშლილობის დროს ზიანდებოდა არა მარტო თავის ტვინის გარსი, არამედ მისი ნივთიერებაც.

სქოლიო
------

1. 1 2  Encyclopædia Universalis — Encyclopædia Britannica.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2743906'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1340194'></a>
2. ↑  Шилинис, Ю. А.. Аэций. Большая российская энциклопедия – электронная версия (2016).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-03. ციტირების თარიღი: 3 იანვარი, 2022
**ბასას-და-ინდია** (ფრანგ. Bassas da India) — დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანეში.

საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.

გეოგრაფია
---------

ატოლი ბასას-და-ინდია
ვულკანური წარმოშობის დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, მოზამბიკის სრუტეში, მადაგასკარიდან მოზამბიკს შორის შუაგზაში, კუნძულ ევროპიდან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით. ფართობი — 0,2 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძეა — 35,2 კმ.

ეს წყალქვეშა მთაა სიმაღლით 3000 მეტრი, რომელიც სულ ცოტათია ამოშვერილი ოკეანის დონიდან. ძლიერი მიქცევების პერიოდში ატოლის რიფული ზესაპირი მთლიანად ექცევა წყლის ქვეშ. ზუსტად ამიტომ მის გარშემო ხდებოდა ბევრი გემების ჩაძირვა, რაზეც მოწმობს ჩაძირული გემების დიდი რაოდენობა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2,4 მეტრზე მდებარეობს, უმდაბლესი — ინდოეთის ოკეანის სანაპირო — 0 მეტრი.

კლიმატი ტროპიკულია. ჩვეულებრივი მოვლენაა ციკლონები.

ისტორია
-------

იგი აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მოგზაურებმა XVI საუკუნეში, ფრანგული მმართველობის ქვეშაა 1897 წლიდან.

1897 წლიდან — საფრანგეთის მფლობელობაში, 1968 წლიდან — სპეციალური კომისარის მმართველობის ქვეშაა, რომელიც იმყოფება რეიუნიონში.

ეკონომიკა
---------

ატოლზე არ არსებობს პორტები და ნავსაყუდლები, იქ არ წარმოებს არანაირი სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკური საქმიანობა.


|  |  |
| --- | --- |
| საფრანგეთი | *ეს სტატია საფრანგეთისა და ფრანგების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
სან ფრანცისკოს აეროპორტი
**აეროპორტი** — საწარმო, რომელიც ახორციელებს საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვების მომსახურებას და უზრუნველყოფილია საბაჟო, სასაზღვრო და სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლით.

თანამედროვე აეროპორტი ტექნიკური თავალსაზრისით, წარმოადგენს საინჟინრო-ტექნიკური მოწყობილობების რთულ კომპლექსს, რომელიც შეიცავს აეროდრომს, სამგზავრო ტერმინალს, რომელიც განკუთვნილია გაფრენამდე და გაფრენის შემდეგი მომსახურებისათვის, სატვირთო ტერმინალი, სამოსამსახურეო ტექნიკური ტერიტორია, აეროდრომის წინა ტერიტორია და სხვა. იურიდიული თვალსაზრისით „აეროპორტი" განისაზღვრება, როგორც ავიასაწარმო, რომელიც ახორციელებს მგზავრების, ხელბარგის, ტვირთების მიღებას და გაგზავნას და საჰაერო ხომალდების მომსახურებას. სხვა სახელმწიფოების კანონმდებლობაში „აეროპორტის" განსაზღვრება არ არის მოცემული, თუმცა მასში თვით ეს ტერმინი ზოგჯერ გამოყენებულია. აეროპორტში საერთაშორისო რეისების მგზავრებთან დაკავშირებით ეროვნული წესები ითვალისწინებს საბაჟო-ადმინისტრაციული ფორმალობის დაცვას, რომელსაც წარმოადგენს საბაჟო შემოწმება; სანიტარული-საკარანტინო კონტროლი, საპასპორტო კონტროლი; სპეციალური კონტროლი.

საბაჟო კონტროლი შედგება საბაჟო დეკლარაციის შევსებისაგან და საკუთარი ტვირთის წარმოდგენისაგან საბაჟო დეკლარაციაში და პასპორტის შემოწმება საბაჟო ინსპექტორის მიერ.

სანიტარული-საკარანტინო კონტროლი შედგება პირად შემოწმებისაგან, ჩამოფრენილი და გასაფრენი მგზავრების შემოწმებას (სამედიცინო სერტიფიკატი, რომელიც აუცილებელია ქვეყანაში ტრანზიტის შეტანისათვის). აცრების დამადასტურებელი სერტიფიკატის გარეშე მგზავრი შეიძლება არ დაიშვას გაფრენისთვის.

საპასპორტო კონტროლი გულისხმობს, ჩამოსასვლელი და წამსვლელი ვიზების სინამდვილესთან შემოწმებას და ასევე ტრანზიტული ვიზის არსებობას განსაკუთრებულ შემთხვევაში.

სპეციალური კონტროლი გულისხმობს იმას, რომ მგზავრები გადიან ფრენის უსაფრთხოებისათვის შემოწმებას, რომელიც შედგება მგზავრის ნივთების შემოწმებით, არის თუ არა ფრენისათვის დაშვებული ნივთები საჰაერო ტრანსპორტში. მასში ნაგულისხმევია ცეცხლსასროლი და ცივი იარაღი, საბრძოლო და არაფეთქებადი ხელსაწყოები, საწამლავი, შხამიანი, ფეთქებად საშიში და ა.შ.

ლიტერატურა
----------

* დავით გეფერიძე, საერთაშორისო საჰაერო სამართალი, თბილისი, 2009, გამომცემლობა „მერიდიანი", გვ. 173-187.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***აეროპორტი***
**ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ** (თურქ. Begüm Kütük Yaşaroğlu; დ. 27 აგვისტო 1980, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მოდელი და მსახიობი. ქართველი მაყურებლისთვის ცნობილი გახდა სერიალიდან „ელიფი".

ბიოგრაფია
---------

ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ დაიბადა 1980 წლის 27 აგვისტოს იზმირში, საშუალო სკოლა დაამთავრა ნამიქ-ქემალის სკოლა და და განათლება მიიღო იზმირის კერძო ლიცეუმში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ანატოლიის უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტზე, ის უნივერსიტეტში ასევე თამაშობდა ფრენბურთს, ბეგიუმი ასევე სწავლობდა საფრანგეთში ნენსი 2-ის უნივერსიტეტში, სადაც შეისწავლა ფრანგული ენა.

2001 წელს ბეგიუმმა მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „თურქეთის საუკეთესო მოდელი", სადაც მეორე ადგილზე გავიდა, მანამდე ის მუშაობდა როგორც პროფესიონალი მოდელი. ის გამოდიოდა მაღალი მოდის ჩვენებებზე თურქეთში.

სამსახიობო კარიერა ბეგიუმმა დაიწყო 2002 წელს განასახიელა რა მელექი სერიალში „მელექი", ამას მოჰყვა მრავალი ფილმი: „მგლები ხეობაში", „ცხოვრება მშვენიერია", „რომანტიკული კომედია", „ძვირფასო ოჯახო", „ღამის ფრთები", „მარტი". 2013 წელს ბეგიუმმა შემოთავაზება მიიღო განესახიერებინა ნერიმანის როლი სერიალში „ნარჩიტა", სადაც მას პარტნიორობას უწევდნენ ბურაკ ოზჩივიტი და ფაჰრიე ევჯენი.

2010-2011 წლებში მონაწილეობა მიიღო თეატრში „ჩვეულებრივი სასწაული"; ამ როლისთვის მას გადაეცა ჯილდო როგორც საუკეთესო მსახიობს. 
2011 წელს მარის პერსონაჟისთვის სერიალში „მარტი" გადაეცა სპეციალური ჯილდო მალატიას კინოფესტივალზე. ბეგიუმი ასევე ცნობილია როგორც სარეკლამო სახე, მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთი ცნობილი ბრენდის რეკლამაში როგორიცა „სამსუნგი". 2014 წელს მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთ ყველაზე რეიტინგულ თურქულ სერიალში „დღე, როცა დაიწერა ჩემი ბედისწერა", სადაც დეფნეს როლი განასახიერა. მან პარტნიორობა ოსჯან დენიზს და ჰატიჯე სენდილს გაუწია.

2010 წლის სექტემბერში ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ დაქორწინდა თურქ კარიკატურისტ ერდილ იაშაროღლუზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ Instagram-ზე
**აგრომეტეოროლოგია** (ბერძ. agros — მინდორი და მეტეოროლოგია), იგივეა რაც **სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგია**, — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის მეტეოროლოგიურ პირობებს სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ობიექტებსა და პროცესებთან ურთიერთკავშირში. აგრომეტეოროლოგია განიხილავს ჰიდრომეტეოროლოგიურ ფაქტორებს, როგორც ეკოლოგიური გარემოს მნიშვნელოვან კომპონენტებს. მრავალი ამ ფაქტორთაგანი არსებით გავლენას ახდენს სოფლის მეურნეობის ობიექტებზე და შეადგენს მის აგრომეტეოროლოგიურ პირობებს, რომლებიც იცვლება ადგილის გეოგრაფიული მდებარეობის, ატმოსფეროს ცირკულაციის, ბუნების ადგილის ფაქტორების (რელიეფი, ნიადაგი, მცენარეულობა და სხვა) და ხელოვნური ღონისძიებების (მორწყვა, ამოშრობა, მინდორსაცავი ტყე, ნიადაგის დამუშავება და სხვა) შესაბამისად. 

აგრომეტეოროლოგია შეისწავლის სინათლის, სითბოს, ტენისა და სხვა მეტეოროლოგიური ფაქტორების გავლენას სოფლის მეურნეობის კულტურებზე და იძლევა ამინდის ხელსაყრელი პირობების ეფექტიანი გამოყენების მეცნიერულ დასაბუთებას; ადგენს სასოფლო-სამეურნეო წარმოების დამაბრკოლებელ (სითბოს და ტენის ნაკლებობა ან სიჭარბე, მოკლე სავეგეტაციო პერიოდი და სხვა) ან დამაზარალებელ (ხორშაკი, სუსხი, სეტყვა და სხვა) მეტეოროლოგიურ მოვლენებთან ბრძოლის თეორიულ საფუძვლებს; ამუშავებს აგრომეტეოროლოგიური ინფორმაციისა და აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზის მეთოდებს; ქმნის ხელსაწყოებსა და დანადგარებს ნიადაგში, მიწისპირა ჰაერის ფენაში, მცენარის ზედაპირსა და ცხოველებზე სხვადასხვა ფიზიკური ფაქტორებისა და პროცესების მოქმედების გასაზომად. 

აგრომეტეოროლოგიაში ძირითადად იყენებენ ჰიდრომეტეოროლოგიური და აგრომეტეოროლოგიური სადგურების, აგრეთვე ექსპერიმენტულ დაკვირვებათა მონაცემებს, სპეციალურად ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგებს; ფართოდ იყენებენ ფენოლოგიურ დაკვირვებებს, აგრეთვე ნიადაგის სითბური და წყლის ბალანსის მონაცემებს. 

აგრომეტეოროლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ბიოლოგიასთან, ნიადაგთმცოდნეობასთან, გეოგრაფიასთან და სხვა მეცნიერებებთან. აგრომეტეოროლოგიის საფუძვლები ძველთაგანვეა ცნობილი, მაგრამ დამოუკიდებელ მეცნიერებად აგრომეტეოროლოგია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე ჩამოყალიბდა. ქართველთაგან მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აგრომეტეოროლოგიაში ჩაატარა თეოფანე დავითაიამ.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აგრომეტეოროლოგიური მომსახურება
* აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზი
* აგრომეტეოროლოგიური სადგური

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 71.
**აგრონომია** (ძვ. ბერძნ. ἀγρός — *მინდორი*,  νόμος — *კანონი*; სიტყვასიტყვით — *მეცნიერება მემინდვრეობის კანონების შესახებ*) — სასოფლო-სამეურნეო წარმოების მეცნიერული საფუძველი, სოფლის მეურნეობის ყველა დარგის ცოდნის ერთობლიობა. სასოფლო-სამეურნეო წარმოების თეორიისა და პრაქტიკის განვითარების შედეგად აგრონომიას გამოეყო, სოფლის მეურნეობის ეკონომიკა და ორგანიზაცია, ზოოტექნიკა, მეცნიერება სასოფლო-სამეურნეო მანქანების შესახებ, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების ტექნოლოგია და სხვა. აგრონომიის ცნებაში ამჟამად გულისხმობენ აგრონომიულ მეცნიერებათა კომპლექსსა და სასუფლო-სამეურნეო კულტურების მოყვანის პრაქტიკულ ხერხებს (ზოგადი მიწათმოქმედება, აგროქიმია, აგროფიზიკა, მემცენარეობა, სელექცია, მეთესლეობა, ფიტოპათოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო ენტომოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო მელიორაცია და სხვა). მეცნიერული აგრონომია ემყარება ზოგად ბიოლოგიას, გენეტიკას, ნიადაგმცოდნეობას, მცენარეთა ფიზიოლოგიას, ბიოქიმიას, მიკრობიოლოგიას, ბიოფიზიკას, სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგიას და სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს. აგრონომია იყენებს ლაბორატორიულ და სავეგეტაციო მეთოდებს, საველე ცდას, აგრეთვე ნიადაგის, მცენარეულობის და ა. შ. საექსპედიციო გამოკვლევების შედეგებს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 71-73.