**ალადინ ალავერდიევი** (აზერ. Aladdin Allahverdiyev Mammadhuseyn; დ. 29 მაისი, 1947) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი და პროფესორი (2001). საბჭოთა, რუსი და აზერბაიჯანელი მეცნიერი.

ბიოგრაფია
---------

ალადინ ალაჰვერდიევი დაიბადა 1947 წლის 29 მაისს სომხეთის სსრ-ს სოფელ კასამანში, ბასარგეჩარის ოლქში.  1964 წელს მედლით დაამთავრა ბაქოს 190-ე საშუალო სკოლა.  იმავე წელს ჩაირიცხა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკურ-მათემატიკის ფაკულტეტზე (მექანიკის ფაკულტეტი). მე-3 კურსის შემდეგ სწავლა განაგრძო მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მან განაგრძო სწავლა და დაიცვა დისერტაცია "პიეზოელექტრული სტრუქტურების ელექტრული პარამეტრების გამოკვლევა ასოცირებული რყევებით" და მიიღო დოქტორის ხარისხი ფიზიკურ-მათემატიკაში.

1974 წელს მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ასპირანტურაში სწავლის დასრულების შემდეგ აიყვანეს სსრკ ელექტრონული მრეწველობის სამინისტროს საკავშირო სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში „FONON". 1974-1994 წლებში მუშაობდა უმცროს მეცნიერ-თანამშრომელად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომელად და „მათემატიკური მოდელირების" განყოფილების გამგედ. 

1994-1995 წლებში მუშაობდა ერთობლივი რუსულ-ამერიკული კომპანია „Green Star International"-ში გენერალური დირექტორის მოადგილედ. 1995-1996 წლებში მუშაობდა მოსკოვის მცირე და საშუალო ბიზნესის ზელენოგრადის საქალაქო ასოციაციის დირექტორად.

1996 წლის სექტემბერში გახდა მოსკოვის ბიზნესის ადმინისტრირების სახელმწიფო აკადემიის უმაღლესი და გამოყენებითი მათემატიკის კათედრის გამგე და პროფესორი. ასევე, 1997–1998 წლებში იყო ეკონომიკისა და მენეჯმენტის ფაკულტეტის დეკანი, 2000 წლიდან კი აკადემიის საგანმანათლებლო და მეთოდური მუშაობის პირველი პრორექტორი.

2010 წლის დეკემბრიდან დღემდე მუშაობს მოსკოვის ელექტროტექნიკის ინსტიტუტში პრორექტორის მოადგილედ საგანმანათლებლო დარგში, არის საგანმანათლებლო პროცესის ხარისხის მართვის კათედრის გამგე, პროფესორი.

ალლავერდიევმა თავისი ცხოვრება მიუძღვნა მეცნიერებასა და განათლებას.

2001 წელს ალავერდიევს რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი საატესტაციო კომისიის გადაწყვეტილებით მიენიჭა პროფესორის აკადემიური წოდება. 

მისი ხელმძღვანელობით 7 ასპირანტმა წარმატებით დაიცვა დისერტაცია.

რამდენიმე წლის განმავლობაში, ალავერდიევი იყო რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების აკადემიურ საკითხებში პრორექტორთა საბჭოს წევრი, მოსკოვის განათლების დეპარტამენტის საკოორდინაციო საბჭოს წევრი, მოსკოვის ბიზნეს ადმინისტრირების სახელმწიფო აკადემიის აკადემიური საბჭოს წევრი და აკადემიის სამეცნიერო-მეთოდური საბჭოს თავმჯდომარე. 

*FONON* სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში ინსტიტუტის მთავარ თეორეტიკოსად მუშაობისას იყო 30-ზე მეტი სამეცნიერო-კვლევითი და ექსპერიმენტული დიზაინის სამუშაოების სამეცნიერო დირექტორი ან მთავარი დიზაინერის მოადგილე (კვლევა და განვითარება), რომელიც ეძღვნებოდა გამოყენებული მოწყობილობებისა და პროდუქტების შემუშავებას. ტექნოლოგიის სხვადასხვა დარგში. მისი ინოვაციური გადაწყვეტილებების მრავალი სამეცნიერო და ტექნიკური შედეგი, რაც აშკარაა AM ალავერდიევის მიერ გამოქვეყნებული 150-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიიდან და 7 გამოგონებიდან, წარმატებით იქნა გამოყენებული მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების გარკვეულ სექტორებში: მსოფლიო ოკეანის შესწავლაში, საზღვაო სეისმურ სფეროში. ელექტრონული კომპანიების მიერ (განსაკუთრებით აკუსტიკასა და მიკროელექტრონიკაში), თავდაცვისა და სამედიცინო მრეწველობის (კერძოდ, მისი და მისი თანამშრომლების მიერ შემუშავებული პიეზოკერამიკული სენსორი) მიერ განხორციელებული კვლევები წარმატებით იქნა გამოყენებული ხელოვნური გულის შემუშავებასა და შექმნაში.

სამეცნიერო კონფერენციებში მონაწილეობა
-------------------------------------

ალავერდიევს წარმოდგენილი აქვს 60-ზე მეტი სამეცნიერო მოხსენება (მათ შორის 10 პლენარული) 30 საერთაშორისო, გაერთიანებულ, რუსულ ინდუსტრიულ კონვენციაზე, კონფერენციებსა და სიმპოზიუმებზე, რომლებიც მიეძღვნა პიეზოელექტრო გარემოში ზედაპირული ტალღების გავრცელებას. 

ბოლო ორ კონფერენციაზე ალავერდიევმა წაიკითხა 13, მათ შორის 3 პლენარული მოხსენება. იყო ზოგიერთი ფორუმის საორგანიზაციო ან პროგრამული კომიტეტის წევრი. როგორც ასპირანტმა, მონაწილეობა მიიღო ბაქოში აერონავტიკის საერთაშორისო კონფერენციაში (1973).

ოჯახი
-----

დაქორწინებულია. ჰყავს ვაჟი და ქალიშვილი და 4 შვილიშვილი.

მისი მეუღლე მახსათი კენგერლი ისმაილი 1951 წელს ნახჭევანში დაიბადა. სკოლა მედლით დაამთავრა. შემდეგ დაამთავრა ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. მას აქვს დოქტორის ხარისხი ქიმიაში და არის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის წამყვანი მკვლევარი. ავტორია რამდენიმე სამეცნიერო სტატიისა.

მისი ქალიშვილი, ალავერდიევა-რაფიბეილი აიტენი დაიბადა 1982 წელს მოსკოვში. მედლით დაამთავრა მოსკოვის 842-ე ზოგადი საშუალო სკოლა. მან წარჩინებით სწავლობდა სეჩენოვის პირველი მოსკოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. შემდეგ დაამთავრა ორდინატურა და მუშაობს ქირურგად ყატარის შტატის დედაქალაქ დოჰაში პლასტიკური ქირურგიის დარგში. დაოჯახებულია და ჰყავს 3 შვილი.

წყაროები
--------

1. ელასტიური და დრეკად-პლასტიკური ტალღების გავრცელება. ფრუნზე 1979, (რუსულად).
2. მასალების და სტრუქტურული ელემენტების სიძლიერე ხმის და ულტრაბგერითი დატვირთვის სიხშირეზე. კიევი, 1979, (რუსულად).
3. გარე ზემოქმედების გავლენა ფეროელექტრული და პიეზოელექტრიკის რეალურ სტრუქტურაზე. ჩერნოგოლოვკა, 1981, (რუსულად).
4. ფიზიკური მოვლენები პოლიკრისტალურ ფეროელექტრიკაში. რედ. ASSR Leningrad, 1984, (რუსულად).
5. პოლიკრისტალური ფეროელექტრიკის სიძლიერე. რედ. ASSR Leningrad, 1984, (რუსულად).
6. Bounce/Failure მოდელირება და იმიტაცია ელექტრონული ტექნოლოგიების პროდუქტების კომპიუტერულ სტატიკურ ტესტირებაზე, მოსკოვი, 1986? (რუსულად)/
7. მიკროელექტრონიკის ფიზიკური საფუძვლები. რედ. MIET, მოსკოვი, 1986, (რუსულად).
8. მიკროელექტრონული მოწყობილობების ფიზიკური საფუძვლები. რედ. MIET, მოსკოვი, 1987, (რუსულად).
9. მიკროჩიპის ელემენტებში ფიზიკური პროცესების მათემატიკური მოდელირება. რედ. MIET, მოსკოვი, 1988, (რუსულად).
10. ფუნქციონალური ელექტრონიკის თეორიული საფუძვლები. რედ. MIET, მოსკოვი, 1992, (რუსულად).
11. კრისტალები, ზრდა, თვისებები, გამოყენება. რედ. RAS, ალექსანდროვი, 2001, (რუსულად).
12. სასწავლო პროცესის ჰუმანიზაციის პრობლემის ფილოსოფიურ-პედაგოგიური ანალიზი. მოსკოვი, 2001, (რუსულად).
13. საერთაშორისო საიუბილეო კონფერენცია "ერთი კრისტალი და მათი გამოყენება XX საუკუნეში −2004" ალექსანდროვი, რუსეთი, 2004 წ.
14. გლობალური საკითხების ეპოქა (ფილოსოფიური გაგების გამოცდილება). რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2004 წ
15. რიცხვითი თანმიმდევრობა. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 1998, (რუსულად).
16. მათემატიკური ანალიზი. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2001, (რუსულად).
17. გამოყენებითი მათემატიკა. გრაფიკის თეორია. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2001, (რუსულად).
18. დიფერენციალური განტოლებები. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2005, (რუსულად).
19. ალბათობის თეორია და მათემატიკური სტატისტიკა. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2004, (რუსულად).
20. წრფივი ალგებრა და ანალიტიკური გეომეტრიის ელემენტები. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2004, (რუსულად).
21. მათემატიკური სტატისტიკა. რედ. MSIBA, მოსკოვი, 2005, (რუსულად).

სქოლიო
------

1. ↑  Ələddin Allahverdiyev.  (2016-10-05) MÜƏLLİMLƏRİM HAQDA XATİRƏLƏR: QƏŞƏM ASLANOV az. karabakhmedia.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-05. ციტირების თარიღი: 2016-10-05.
2. ↑  Ələddin Allahverdiyev.  (2016-10-02) MÜƏLLİMLƏRİM HAQDA XATİRƏLƏR: İSKƏNDƏR HACIYEV az. karabakhmedia.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-02. ციტირების თარიღი: 2016-10-02.
3. ↑   (2016) *{{{title}}}* (az).  "Papirus NP". ციტირების თარიღი: 2017-10-21.
4. ↑  Araz Yaquboğlu, Ramil Cəbrayıl.  (2018-05-28) Uşaqlığım və gəncliyimlə bağlı iki müqəddəs yer var: Göyçə və Bakı az. Karabakhmedia.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-06-21. ციტირების თარიღი: 2018-06-21.