**თურქმენეთის ტურიზმი** — ქვეყანა, რომელსაც დიდი პოტენციალი აქვს მრავალფეროვანი ტურისტული ინდუსტრიის საწარმოებლად.  მის ქვეყანაში არსებული ცენტრალური აზიის მრავალი ქალაქი იყო სავაჭრო ობიექტი აბრეშუმის გზაზე, რომლებიც აკავშირებდნენ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ცივილიზაციებს. ბევრი მეზობელი ქვეყანა (მათ შორის ყაზახეთი, უზბეკეთი და ირანი ) ხელს უწყობს თავიანთ ქვეყნებს მათი ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე, აბრეშუმის დიდი გზის გასწვრივ. ბოლო წლების განმავლობაში ტურიზმი სწრაფად გაიზარდა. საზღვარგარეთიდან ჩამოსულ ტურისტებს ხელს უშლის სავიზო რეჟიმი მსოფლიოს ყველა ქვეყანასთან. ტურიზმს არეგულირებს თურქმენეთის ტურიზმის კომიტეტი .

ისტორიული ადგილები
------------------

 ნისა
თურქმენეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის სამი ძეგლია.

ნისა (ასევე Parthaunisa) იყო უძველესი ქალაქი, ახლოს მდებარეობს თანამედროვე სოფელ ბაგირ-ში, 18 კმ აშხაბადის დასავლეთით. ნისა აღწერილია პართიელების ძველ ჩანაწერებში. იგი დააარსა არშაკ I-მა (მეფობდა ძვ. წ. 250 წ. - 211 წ.) და ითვლებოდა პართიის სამეფოს ნეკროპოლად, თუმცა დადგენილი არ არის, რომ ნისას ციხე ან სამეფო რეზიდენცია იყო მავზოლეუმი.

მერვიაქემენიდთა ყოფილი მარგიანას სატრაპია , შემდეგ კი ალექსანდრია და ანტიოქია მარგიანაში, იყო მთავარი ოაზისი - ქალაქი შუა აზიაში, ისტორიულ აბრეშუმის გზაზე, რომელიც მდებარეობს დღევანდელ მარი-სთან. ამ ადგილას რამდენიმე ქალაქი არსებობდა, რაც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა კულტურისა და პოლიტიკის გაცვლისთვის მთავარი სტრატეგიული მნიშვნელობის ადგილზე. ამტკიცებენ, რომ მერვი XII საუკუნეში ყველაზე დიდი ქალაქი იყო მსოფლიოში. 

კონეურგენჩი არის დაახლოებით 30000 მაცხოვრებლით დასახლებული მუნიციპალიტეტი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქმენეთში, უზბეკეთთან საზღვრის სამხრეთით. ეს არის უძველესი ქალაქის ურგენჩის ადგილას გაშენებული**,** რომელიც შეიცავს XII საუკუნის ნანგრევებს. 2005 წლიდან ძველი ურგენჩის ნანგრევები იუნესკომ დაიცვა, როგორც მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.  ( იხილეთ თურქმენეთის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია )

კურორტები და ტურიზმი
--------------------

თურქმენეთის კასპიის ზღვის თბილ სანაპიროზე არის უამრავი პოპულარული ზღვის კურორტი, როგორიცაა ავაზა .

ველური ბუნების ადგილები უდაბნოში და სხვა ღირსშესანიშნაობები
-----------------------------------------------------------

ყარაყუმის უდაბნოს ფაუნა მოიცავს ცხოველთა მრავალ იშვიათ სახეობას. ამუდარიას მიერ გაწყლიანებულ მიწაზე მდებარეობს ყარაყუმის ნაკრძალი.

 ჯოჯოხეთის კარიბჭე, პანორამა, 2011 წ.
სოფელ დერვეზესთან ახლოს, ყარაყუმის უდაბნოს შუაგულში, ბუნებრივი აირის საბადოა. 1971 წელს საბურღი სამუშაოების დროს, საბჭოთა გეოლოგებმა ბუნებრივი აირით სავსე გამოქვაბული იპოვეს.  საბურღი დანადგარის ქვეშ არსებული მიწა ჩამოინგრა და შეიქმნა დარვაზას გაზის კრატერი, ე.წ. ჯოჯოხეთის კარიბჭე - დიდი ხვრელი 70 მეტის დიამეტრით. მომწამლავი გაზის გამონადენის თავიდან ასაცილებლად გადაწყდა, რომ საუკეთესო გამოსავალია მისი დაწვა.  გეოლოგები იმედოვნებდნენ, რომ ხანძარი მთელ საწვავს რამდენიმე დღეში ამოწურავდა, მაგრამ გაზი დღესაც იწვის. ადგილობრივებმა გამოქვაბულს „ჯოჯოხეთის კარიბჭე" უწოდეს.

ქვეყნის ხელმისაწვდომობა
-----------------------

თურქმენეთში მოგზაურობის უმეტესობა იწყება დედაქალაქ აშხაბადიდან ან ზღვისპირა ქალაქ თურქმენბაშში ჩასვლით. აშხაბადს აქვს თანამედროვე საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც წარმოადგენს თურქმენეთის ავიახაზების ბაზას. აეროპორტს ემსახურებიან S7 Airlines, Turkish Airlines, Flydubai, Belavia და China Southern Airlines. თურქმენეთის კიდევ სამ აეროპორტს (თურქმენაბატს, მერისა და თურქმენბაშს) საერთაშორისო სტატუსი აქვს. მიმდინარეობის გამო შეზღუდვები, შიდა ფრენების ბილეთების შეკვეთა ან შეძენა შეუძლებელია გამგზავრებამდე 14 დღით ადრე.

მუზეუმები
---------

მუზეუმების უმეტესი ნაწილი მდებარეობს თურქმენეთის ისეთ დიდ ქალაქებში, როგორებიცაა აშხაბადი, თურქმენაბადი, ბალკანაბატი, მერი და დაჟოგუზი.

ტურისტები 2007 წელს
-------------------

2007 წელს თურქმენეთს 8200 ტურისტი ეწვია. ეს რიცხვი დაბალია ადგილობრივ მოსახლეობასთან მიმართებაში. 2007 წელს თურქმენეთის მოსახლეობა 4,750,000 მცხოვრებს შეადგენდა. ეს იძლევა 1 ტურისტის თანაფარდობას 579 ადგილობრივ მოსახლეთან.

უცხოელი ვიზიტორები 2011 წელს
----------------------------

შემდეგ სამ ქვეყანას ჰყავდა ყველაზე მეტი ტურისტი თურქმენეთში 2011 წელს: 

* ირანის დროშაირანი: 3874
* გერმანიის დროშაგერმანია: 1143
* აშშ-ის დროშააშშ: 531

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (in English, Russian, and Turkmen) Official state web-site of the Tourism Committee of Turkmenistan დაარქივებული 2018-03-24 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Largest Cities Through History. *About.com Geography*.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 აგვისტო 2016. ციტირების თარიღი: 11 June 2015.
2. ↑  Kunya-Urgench. *UNESCO World Heritage Center*. UNESCO. ციტირების თარიღი: 19 February 2011.
3. ↑  Turkmenistan's "Door to Hell" - Gadling. *Gadling*. ციტირების თარიღი: 11 June 2015.
4. ↑  Darvaz: The Door to Hell - English Russia. ციტირების თარიღი: 11 June 2015.
5. ↑  The Burning Gas Door to Hell in Darvaza, Turkmenistan. *You're Not From Around Here, Are You?*. ციტირების თარიღი: 11 June 2015.
6. ↑  Statistics.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-03-30. ციტირების თარიღი: 2020-11-14.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზიის ტურიზმი |
| --- |
|  |
| სუვერენული სახელმწიფოები | 
* ავღანეთი
* აზერბაიჯანი
* არაბთა გაერთიანებული საამიროები
* აღმოსავლეთ ტიმორი
* ბანგლადეში
* ბაჰრეინი
* ბრუნეი
* ბუტანი
* ეგვიპტე
* ვიეტნამი
* თურქეთი
* თურქმენეთი
* იაპონია
* იემენი
* ინდოეთი
* ინდონეზია
* იორდანია
* ირანი
* ისრაელი
* კამბოჯა
* კვიპროსი
* ლაოსი
* ლიბანი
* მალაიზია
* მალდივის კუნძულები
* მიანმარი
* მონღოლეთი
* ნეპალი
* ომანი
* პაკისტანი
* რუსეთი
* სამხრეთ კორეა
* საუდის არაბეთი
* საქართველო
* სინგაპური
* სირია
* სომხეთი
* ტაილანდი
* ტაჯიკეთი
* უზბეკეთი
* ფილიპინები
* შრი-ლანკა
* ჩრდილოეთ კორეა
* ქუვეითი
* ყაზახეთი
* ყატარი
* ყირგიზეთი
* ჩინეთი
 |
|  |
| არაღიარებული ქვეყნები | 
* აფხაზეთი
* პალესტინა
* ტაივანი
* ჩრდილოეთ კვიპროსი
 |
|  |
| დამოკიდებული და სხვა ტერიტორიები | 
* მაკაო
* ჰონგ-კონგი
 |

 |