recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ცისარენკოს სახლი** (რუს. Дом Цысаренко) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1810 წელს. შენობა ისტორიულად ითვლება, რადგან მას ხშირად სტუმრობდა მწერალი ანტონ ჩეხოვი. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. 

მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 55.

ისტორია
-------

ტაგანროგის პირველი სამოქალაქო ქალაქისთავი იყო ტიხონ ცისარენკო, რომელიც აირჩიეს 1786 წელს. სწორედ მან ააშენა სახლი ბერძნების ქუჩა 55-ში 1810 წელს. 1826 წელს ქალაქის სამშენებლო კომიტეტმა ცისარენკოსაგან იყიდა სახლი, რათა მასში განეთავსებინა არქივი, სასამართლო და ქალქისთავის ადმინისტრაცია. წყაროებში ასევე მოიხსენიება ტაგანროგის მემკვიდრეობით საპატიო მოქალაქე ივანე ცისარენკო - სავარაუდოდ ტიხონ ცისარენკოს შვილი, რომელიც აქტიურად მონაწილეობდა ალექსანდრე I-ის დასახვედრად გამართული ღონისძიებების შესრულებაში. 1831 წელს იგი იყო პირველი ექვსადგილიანი საკრებულოს წევრი. ითვლებოდა მესამე გილდიის ვაჭრად და ვაჭრობდა რკინის საქონლით. მას ჰყავდა სამი ბიჭი და ერთი გოგო. წყაროებში ასევე მოხსენიება ტიხონ ცისარენკოს შვილიშვილი პეტრე ივანეს ძე ცისარენკო, რომელიც 1852 წელს დაქორწინდა ვაჭრის შვილ ალექსანდრა სიმაჩევაზე.

თავდაპირველად ცისარენკოს სახლის გამოსყიდვა აუცილებელი გახდა, რადგან ქალაქში მოემგზავრებოდნენ სამეფო ოჯახის წევრები. დედოფალმა ელისაბედ ალექსის ასულმა სახლი იყიდა და მეუღლესთან ერთად დარჩა მასში. ცისარენკოს სახლის ღირებულება იყო 49 000 რუბლი. 1844-1854 წლებში სახლსი ცხოვრობდა გენერალ-მაიორი ალექსანდრე ლივენი. 

1873 წლიდან 1907 წლამდე სახლში განთავსებული იყო ქალაქის მთავრობა და ქალაქის ბანკი. 1874 წელს სახლის ქვედა სართულზე გაიხსნა ვაშჩინენკოს ბიბლიოთეკა. 1876 წელს სახლის ერთ-ერთ ოთახში გაიხსნა საზოგადოებრივი ბიბლიოტეკა, რომელსაც გიმნაზიაში სწავლისას ხშირად სტუმრობდა მწერალი ანტონ ჩეხოვი და ისტორიკოსი პავლე ფილევსკი. 1877 წელს ბიბლიოთეკა გადავიდა დაშკევიჩის სახლში. 

1907-1909 წლებში შენობაში მდებარეობდა საზოგადოებრივი ბანკი. 1903 წელს სახლის ნაწილში გადავიდა იანოვიჩის გიმნაზია.

1914-1917 წლებში შენობაში განთავსებული იყო ქირურგიული ლაზარეთი № 4. 1992 წლიდან სახლს იცავს კანონი, როგორც კულტურულ მემკვიდრეობას.

აღწერა
------

ორსართულიანი ქვის სახლი აგებულია მაღალ ცოკოლზე ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Объекты культурного наследия.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-03-20. ციტირების თარიღი: 2017-03-22.
2. 1 2 3 4 5 6  Цысаренко дом//Энциклопедия Таганрога, Ростов-на-Дону, Росиздат, 2003
3. 1 2 3  Дом 78. Греческая улица. Дом 78.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-09-19. ციტირების თარიღი: 2017-03-22.
4. ↑  Цысаренко Тихон.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-01. ციტირების თარიღი: 2017-03-22.
5. ↑  Дом 55. Греческая улица.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-11-01. ციტირების თარიღი: 2017-03-22.
საგვარეულო გერბი.
**ფოლკუნგები** (შვედ. Folkungaätten, აგრეთვე ცნობილი როგორც ბიელბოს საგვარეულო, Bjälboätten[1]) — შვედური არისტოკრატიული გვარი, რომლის წარმომადგენლებსაც XII-XIII საუკუნეებში იარლების თანამდებობა და შვედეთის სამეფო ტახტი ეკავათ; შემდეგ კი ნორვეგიისა და დანიის სამეფო ტახტიც.

დინასტიის დამაარსებელი - ფოლკე სქელი, ბიალბოში მამულის მეპატრონე (დინასტიას ამის გამო ბიალბოს სახლადაც მოიხსენიებენ). მისი შვილიშვილები ბირგერი, მაგნუსი და კარლი სამოქალაქო ომის პერიოდში ამაღლდნენ და 13 საუკუნის დამდეგს იარლების თანამდებობა ფოლკუნგების ხელში გადავიდა. 1330-იან წლებში მათ არა მხოლოდ სამხედრო, არამედ პოლიტიკური ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელთ ავადმყოფი მეფის ერიკ XI ერიქსსონის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამოყენებით, რომელიც იარლ ფოლკე ბირგერსსონის ქალიშვილ კატარინაზე იყო დაქორწინებული და ბირგერ მაგნუსსონს სიძედ ერგებოდა. ერიკის სიკვდილის შემდეგ ბირგერმა მიაღწია თავისი არასრულწლოვანი ვაჟის მეფედ არჩევას და მისი სახელით შეუდგა ქვეყნის მართვას.

ფოლკუნგების მმართველობა, მიუხედავად შიდადინასტიური კონფლიქტებისა, რომლებშიც მეზობელი ქვეყნებიც კი ერეოდნენ, ერთიანობაში დადებითად აისახა ქვეყანაზე, პირველ ყოვლისა ეფექტიანი ადმინისტრაციისა და ჩვეულებრივი სამართლის სამეფო კანონებით შეცვლის სახით და ქვეყნის ცენტრალიზაციისა და თავდაცვისუნარიანობის ამაღლებით.

პირდპირი მამრობითი ხაზით დინასტიამ არსებობა XIV საუკუნეში შეწყვიტა. დინასტიის ისტორიის ნაწილი ერიკის ქრონიკაშია მოცემული.

სქოლიო
------

1. ↑  *Folkungaätten* (Samlaren / Ny följd. Årgång 10. 1929)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია შვედეთისა და შვედების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**ყაზვინი** (სპარს. قزوین) — ქალაქი ირანში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ამავე სახელწოდების ოსტანის ადმინისტრაციულ ცენტრი და უდიდესი ქალაქი. 2005 წლის აღწერის შედეგად აქ ცხოვრობდა 331.409 კაცი. 

დასახლებიდან 165 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი თეირანი. ყაზვინი მდებარეობს ზღვის დონიდან დაახლოებით 1800 მეტრ სიმაღლეზე. აქ კლიმატი ცივი, მაგრამ მშრალია. ქალაქის კლიმატზე უდიდესი გავლენას ახდენს სამხრეთით არსებული ელბურსის მთები. 

ქალაქ ყაზვინის მოსახლეობის უმრავლესობაში არის სპარსული მოსახლეობა, აქ მცხოვრებთათვის მთავარი სასაუბრო ენა არის სპარსული. მიუხედავად ამისა ყაზვინში აგრეთვე საუბრობენ: ქურთულ, აზერბაიჯანულ და ლურის ენებზე.

ყაზვინი დაარსებული იყო ჯერ კიდევ უძველეს დროში. ქალაქის ტერიტორიაზე და მის სიახლოვეს არის 2,000-ზე მეტი არქეოლოგიური და არქიტექორული ძეგლი. 644 წელს ქალაქი არაბებმა აიღეს, სწორედ ამ პერიოდში ეს ტერიტორია მუსლიმანების გავლენის ქვეშ მოექცა. 1210 წელს თამარ მეფის მიერ ირანში სალაშქროდ გაგზავნილმა ქართულმა ჯარმა ყაზვინი აიღო. უკვე XIII საუკუნისთვის ქალაქს მონღოლები იღებენ. ყაზვინიდან 100 კილომეტრში მდებარეობდა ალამუტის ციხესიმაგრე. 

სეფიანთა პერიოდში ყაზვინს განსაკუთრებული ფუქციები დაეკისრა, ეს დასახლება გარკვეული პერიოდი სეფიანთა იმპერიის დედაქალაქიც იყო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ყაზვინი***

* Satellite Picture by Google Maps
* FallingRain Map - elevation = 1285 m (Red dots are railways) დაარქივებული 2009-06-25 საიტზე Wayback Machine.
* towers profile დაარქივებული 2016-03-08 საიტზე Wayback Machine.
**აბდულქერიმ ალი-ოღლუ ალიზადე** (აზერ. Əbdülkərim Əli oğlu Əlizadə; დ. 11 იანვარი, 1906 — გ. 3 დეკემბერი, 1979) — აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი, აღმოსავლეთმცოდნე, აზერბაიჯანისა და ახლო და შუა აღმოსავლეთის ქვეყნების შუა საუკუნეების ისტორიის სპეციალისტი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი. საპატიო ნიშნისა და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი. აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960). აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიისა და საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1980).

ბიოგრაფია
---------

1930 წელს დაამთავრა ლენინგრადის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი. 1958–1963 წლებში აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დირექტორი. აბდულქერიმ ალიზადეს ძირითადი გამოკვლევაა „აზერბაიჯანის სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური ისტორია XIII–XIV საუკუნეებში" (1956). 1947 წელს ე. ბერტელთან ერთად გამოაქვეყნა ნიზამი განჯევის თხზულებათა სამეცნიერო-კრიტიკული ტექსტები (სახელმწიფო პრემია, 1948).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 309.
**ცისანა ტატიშვილი** (დ. 30 დეკემბერი, 1937, თბილისი, — გ. 23 სექტემბერი, 2017) — ქართველი საოპერო პრიმადონა (ლირიკო-დრამატული სოპრანო), საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1973), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1979).

ბიოგრაფია
---------

1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (გულიკო ქართველიშვილის კლასი). ამავე წელს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი გახდა. გასტროლებს მართავდა ევროპის მრავალ ქალაქში. ასეთებია: ვილნიუსი, რიგა, კიშინოვი, კიევი, ოდესა, მინსკი, სოფია, ბუდაპეშტი, ვარშავა, ბერლინი (დოიჩე ოპერა, კომიშე ოპერა), ბონი, მიუნხენი, კელნი, ზაარბრიუკენი, ბაზელი, ათენი, ლისაბონი, ლონდონი, პრაღა, ვენა, ბუსეტო. ასევე, თბილისთან დამეგობრებული ქალაქების საოპერო თეატრების სცენებზე ნამღერი აქვს ფართო ევროპული რეპერტუარი.

ხმა და პარტიები
---------------

აქვს სრული დიაპაზონის, მოქნილი, ტექნიკურად სრულყოფილი, ყველა რეგისტრში თანაბრად მჟღერი ხმა. გამოდიოდა მოსკოვის დიდი თეატრის, პეტერბურგის მარიას თეატრის, ბერლინის კომიშე ოპერისა და დოიჩე ოპრის სცენებზე. მღეროდა ერევნის, ბაქოს, ვილნიუსის, რიგის, კიშინიოვის, კიევის, ოდესის, მინსკის, სოფიის, ბუდაპეშტის, ვარშავის, ბონის, კელნის, ზაარბრიუკენის, მიუნხენის, ბაზელის, ათენის, ლისაბონის, ლონდონის, პრაღის სახელმწიფო ოპერის, ვენის თეატრების სცენებზე. 

ცისანა ტატიშვილი პარტიები: ეთერი, მარო (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი", „დაისი"), თამარი (ოთარ თაქთაქიშვილის „მთვარის მოტაცება"), ლიზა (პეტრე ჩაიკოვსკის „პიკის ქალი"), ლეონორა, აიდა, ამნერისი, დეზდემონა, ამელია (ჯუზეპე ვერდის „ტრუბადური", „აიდა", „ოტელო", „ბალ-მასკარადი"), ტოსკა (ჯაკომო პუჩინის „ტოსკა"), სანტუცა (პიეტრო მასკანის „სოფლის პატიოსნება") ელიზავეტა, ებოლი (ჯუზეპე ვერდის „დონ კარლოსი"), რენატა, (სერგეი პროკოფიევის, „ცეცხლოვანი ანგელოზი"), სენტა, ჰერტრუდა (რიხარდ ვაგნერის „მფრინავი ჰოლანდიელი", „ლოენგრინი"), ჯუზეპე ვერდი „რეკვიემი", ლაურეტა (ჯაკომო პუჩინი „ჯანის კიკი"), სალომეა (რიხარდ შტრაუსის „სალომეა") და სხვა. 

ცისანა ტატიშვილი, რიხარდ შტრაუსის „სალომეას" პარტიის ერთ-ერთი პირველი და საუკეთესო შემსრულებელია ყოფილ საბჭოთა კავშირში, ამიტომ მსოფლიო მუსიკის ენციკლოპედიაში იგი სალომეს შემსრულებელთა მსოფლიოს საუკეთესო სამეულშია შესული.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

ცისანა ტატიშვილი არის შოთა რუსთაველისა (1987) და ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის (1979) სახელმწიფო პრემიების, ასევე ზურაბ ანჯაფარიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი, ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი (2012), ღირსების ორდენოსანი (2010), საქართველოსა და საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1979), თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალური კათედრის პროფესორი, შვეიცერის საპატიო ორდენის კავალერი, ჰუმანიტარული აკადემიის აკადემიკოსი, ქ. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2012). ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის წინ, ცისანა ტატიშვილის სახელობითი ვარსკვლავი 2010 წელს გაიხსნა.

ლიტერატურა
----------

* მოკლე მუსიკალური ლექსიკონი, ა. თამარაშვილი (1999 წ.) გამომცემლობა „დეგი".
**გროზნოს ცირკი** — ერთ-ერთი გამორჩეული კულტურული ცენტრი გროზნოში. აღნიშნული ცირკი გაიხსნა 1976 წელს, ეს იყო ერთ–ერთი უდიდესი ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, გამორჩეული თავისი შენობით და დასით. თუმცა რეგიონში განვითარებული მოვლენების გამო გროზნოს ცირკის ძველი შენობა ომის დროს განადგურდა.

ისტორია
-------

ცირკი გაიხსნა 1976 წლის 18 თებერვალს. გროზნოს ცირკის პროექტის მიხედვით ქვეყნის კიდევ ოთხ ქალაქში აშენდა ცირკი: გომელში, სტავროპოლში, ზაპოროჟიესა და კრასნოდარში. პროექტის არქიტექტორები იყვნენ მოტორინი, შულმეისტერი და კუდრიავცევი. პროექტი სპეციალურად შემუშავდა მოსკოვის სანახაობრივი შენობებისა და სპორტული ობიექტებისთვის .

შენობას, რომელიც მდებარეობს სუნჯას ნაპირზე და რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა „მფრინავ თეფშს" უწოდებდა, იმ დროისთვის ყველაზე მოწინავე ტექნიკური აღჭურვილობა ჰქონდა და დაახლოებით 2 ათასამდე მაყურებელს იტევდა. გროზნოს ცირკში გამოდიოდნენ ცნობილი საბჭოთა ცირკის მხატვრები: კარანდაში, იგორ კიო, თამერლან ნუგზაროვი, ოლეგ პოპოვი და მრავალი სხვა. 

გარდა ამისა, სხვადასხვა დროს შენობაში ჩატარდა რესპუბლიკური მასშტაბის მნიშვნელოვანი ღონისძიებები: კონცერტები, გამოფენები, სპორტული შეჯიბრებები. 

გროზნოს ცირკში 1984 წლის თებერვალში გაიმართა სსრკ-სა და აშშ-ს ჭიდაობის ეროვნული გუნდების ერთ-ერთი მატჩიც.

გროზნოს ცირკის შენობა ჩეჩნეთში ომის დროს განადგურდა. გროზნის ცირკი ყველაზე დიდი იყო ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ჰქონდა საკუთარი საცირკო სკოლა და განთქმული იყო თავისი მხედრებით.

ახალი ცირკის შენობა გაიხსნა 2014 წელს. ცირკი გათვლილია 1,2 ათას ადგილზე. 

გროზნოს ცირკი ექვემდებარება „როსგოსკირკს", რომელიც შეარჩევს პროგრამას და ჯგუფს წარმართავს გასტროლებზე, შენობის შესაძლებლობების გათვალისწინებით.

გროზნოს ცირკი ერთ დროს ცნობილი იყო არა მხოლოდ მთელ სსრკ-ში, არამედ ცნობილი იყო მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. ჩვენი საცხენოსნო სკოლა საუკეთესო იყო რეგიონში და ერთ-ერთი საუკეთესო ქვეყანაში. გორსკაია ლეგენდის ჯგუფმა თემურლან ნუგზაროვის მეთაურობით გასტროლები მოაწყო როგორც სსრკ-ში, ასევე საზღვარგარეთ. სამწუხაროდ, გუნდი დაიშალა 90-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც ჩვენს ქვეყანაში დესტრუქციული პროცესები დაიწყო, "- განაცხადეს სამინისტროში.

ფილატელისტიკა
-------------

1982 წელს სსრკ-მ გამოუშვა საფოსტო ბარათი, რომელზეც გროზნოს ცირკი არის გამოსახული.

ლიტერატურა
----------

* Богат А. В. (2016). *Грозный и Чечено-Ингушетия в значках и почтовых изданиях*. Израиль:  А. Г. студия плюс дизайн,   გვ. 168. ISBN 978-965-555-874-6.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Гудаев Л.. Чечня. 1976 г. 18 февраля - открыт Грозненский государственный цирк. ციტირების თარიღი: 2020-05-21.
* ცირკი[*მკვდარი ბმული*]
ფოლინგუოტერი
**ფოლინგუოტერი** ან **კაუფმანის რეზიდენცია** (ინგლ. Fallingwater) — არქიტექტორ ფრენკ ლოიდ რაიტის მიერ 1935 წელს დაპროექტებული სახლი, რურალურ სამხრეთ-დასავლეთ პენსილვანიაში, პიტსბურგიდან 69 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სახლი ნაწილობრივ მდინარე „ბეარ რან"-ის ჩანჩქერზე იქნა აშენებული, ალეგანის მთიანეთის ლაურელის ზეგანზე.

შენობის დამთავრებიდან მალევე, ჟურნალ „ტაიმ"-ის მიერ ვრაითის „საუკეთესო ნამუშევრად" წოდებული ნაგებობა , შესულია ჟურნალ „სმიტსონიან"-ის 28 ადგილის სიაში „რომელიც აუცილებლად უნდა ნახო სანამ ცოცხალი ხარ". 1966 წელს ის მიჩნეულ იქნა ეროვნულ ისტორიულ ღირსშესანიშნაობად. 1991 წელს, ამერიკის არქიტექტურის ინსტიტუტის წევრებმა ის „ამერიკული არქიტექტურის ყველა დროის საუკეთესო ნამუშევრად" დაასახელეს, ხოლო 2007 წელს ის ოცდამეცხრე ადგილზე გავიდა ამერიკის ფავორიტი არქიტექტურული ნაგებობების სიაში.

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-12-14. ციტირების თარიღი: 2013-11-30.
2. ↑  „Usonian Architech". *TIME magazine Jan. 17, 1938*. 1938-01-17. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-28. ციტირების თარიღი: 2008-01-27.
3. ↑  Smithsonian Magazine — Travel — The Smithsonian Life List. *Smithsonian magazine January 2008*. ციტირების თარიღი: 2010-08-19.
4. ↑  Fallingwater. *National Historic Landmark summary listing*. National Park Service.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-06-24. ციტირების თარიღი: 2008-07-02.
**ჩინეთ-ტიბეტის მთები**, **სიჩუანის ალპები**, **ხუანდუანშანი** — ქედი ჩინეთსა და მიანმარში. წარმოადგენს ტიბეტის მთიანეთის საფეხურს აღმოსავლეთ ჩინეთის ვაკეებსა და დაბალმთიანეთის საზღვარზე. სიგრძე დაახლოებით 750 კმ, სიგანე 400 კმ-მდე, სიმაღლე 5000-6500 მ (დასავლეთი) და 1000-1200 მ (აღმოსავლეთი, მაქსიმალური — 7590 მ (მწვერვალი გუნგაშანი). შედგება ციცაბოკალთებიანი ქედებისგან, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია სალუინის, მეკონგისა და იანძის ვიწრო და ღრმა ხეობებით. ჩინეთ-ტიბეტის მთები არის ძველი ბაქნის ნაწილი, რომელიც მეზოზოურ ეპოქაში დაიყო ცალკეულ ბლოკებად. აზევებული ბლოკები აგებულია არქეული და პროტოროზოული გნაისებით, კრისტალური ფიქლებითა და ქვიშაქვებით; დაწეული ბლოკები კი — პალეოზოური კირქვებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. პერიფერიული სერები, რომლებიც სიჩუანის ქვაბულს ეკვრის, აგებულია პერმული ასაკის ბაზალტებითა და მეზოზოური დანალექი წყებებით. ხშირია მიწისძვრა. არის რკინის მადნის, ოქროს და სპილენძის საბადოები. სიჩუანის ქვაბულის დასავლეთ კიდეზე ჰავა სუბტროპიკულია, რომელიც ტიბეტის მთიანეთისაკენ თანდათან იცვლება მეტად კონტინენტური გრილი ჰავით. მთათა სამხრეთი კალთების ძირზე ნალექები 1200 მმ წელიწადში, ქარპირა კალთებზე დაახლოებით 2000 მმ და მეტი, ტიბეტის მთიანეთისაკენ — 600 მმ. 4000 მ-ზე მაღლა ალპური მდელოები და სტეპებია, 2000-4000 მ სიმაღლეზე ჭარბობს წიწვოვანი ტყეები, 2000 მ-ის დაბლა შერეული ტყეებია, რომლებიც ქვევით იცვლება მარადმწვანე სუბტროპიკული ტყით (დაფნა, მაგნოლია); სამხრეთით ხეობებში გვხვდება ურთხელი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 136.
**ჩინგაჩგუკი** (ინგლ. Chingachgook) — ჯეიმზ ფენიმორ კუპერის „ტყავისწინდას რომანების" გამოგონილი პერსონაჟი, — მოჰიკანების ბელადი. ასახულია რომანებში: „პიონერები" (1823), „უკანასკნელი მოჰიკანი" (1826), „მეკვლე" (1840) და „ნადირთმჭერი" (1841). ჩინგაჩგუკი მთელი ცხოვრების განმავლობაში სასაზღვრო ზონაში მცხოვრები და საგის გმირის — ნატი ბამპოს მეგობარია. 

ჩინგაჩგუკი და მისი შვილი უნკასი (მოჰიკანებიდან უკანასკნელი) მტრულად განწყობილი სხვა ადგილობრივი ტომებისა და ფრანგების წინააღმდეგ ბრძოლაში ინგლისის მხარეს იბრძვიან. უნკასს საბოლოოდ ჰურონელი მეომრები მოკლავენ. ჩინგაჩგუკი სიბერეში უარყოფს მორავიულ რელიგიას, რომელიც მან ახალგაზრდობაში მიიღო და მოკვდება ტრადიციული მოჰიკანური რწმენით.

1967 წელს გერმანიის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ გამოუშვა ფილმი სახელწოდებით „ჩინგაჩგუკი, დიდი გველი", სადაც მთავარი როლი შეასრულა გოიკო მიტიჩმა. 1990 წელს გამოვიდა საბჭოთა ფილმი „ნადირთმჭერი", სადაც ჩინგაჩგუკის როლი შეასრულა მსახიობმა გიორგი ფიცხელაურმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ჩინგაჩგუკი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
ელ ჩაპო, 2017
**ხოაკინ არჩივალდო გუსმან ლოერა** (დ. 25 დეკემბერი 1954 ან 4 აპრილი 1957) აგრეთვე ცნობილი როგორც **ელ ჩაპო** (ქონდარა) — მექსიკელი ნარკობარონი, სინალოის კარტელის ყოფილი ლიდერი. ხოაკინი 2003 წელს გახდა მექსიკის ყველაზე გავლენიანი ნარკობარონი მისი მეტოქე ოსეილ კარდენასის დაპატიმრების შემდეგ და 2014 წლის თებერვლამდე ითვლებოდა და ცნობილი იყო როგორც „მსოფლიოში ყველაზე გავლენიანი ნარკოტრაფიკიორი". ხოაკინი დააპატიმრეს 1993 წელს მაგრამ მან ციხიდან გაქცევა 2001 წელს შეძლო. 2014 წელს იგი მეორედ დააპატიმრეს მექსიკაში. 2015 წლის 11 ივლისს კი მან ციხიდან გაქცევა ისევ შეძლო. მექსიკის ხელისუფლებამ 2016 წელს ხელახლა დააპატიმრა, ხოლო ერთ წელიწადში მისი ექსტრადიცია განხორციელდა შეერთებულ შტატებში, სადაც სამუდამო პატიმრობას იხდის.

ლიტერატურა
----------

* Beith, Malcolm (2010). The Last Narco: Inside the Hunt for El Chapo, the World's Most Wanted Drug Lord. Grove Press. ISBN 0802196225.

სქოლიო
------

1. ↑  Mexico says it has extradited drug lord Joaquin "El Chapo" Guzman to U.S.. CBS News.
2. ↑  Top Mexican drug lord 'El Chapo' extradited to U.S..
3. ↑  Mexico Says Drug Lord 'El Chapo' Guzman Extradited to US. ABC News.
**ცის ფოლიო** ან **კავკასიური ფოლიო** (ლათ. Scabiosa caucasica) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. 20-60 სმ სიმაღლის, დაუტოტავი ან მცირედ დატოტვილი ღერო აქვს. ფესვთანური ფოთლები წაგრძელებულ-ლანცეტურია ან უფრო იშვიათად ფართოლანცეტური, მთლიანი ან ზოგჯერ ფრთისებრ-დანაკვთული. ღეროსეული ფოთლები ფრთისებრ-დანაკვთულია. ყვავილები შეკრებილია 3.5-6 სმ დიამეტრის მომრგვალო ყვავილებად. ყვავილედის გარეთა ყვავილები კაშკაშა ლურჯია, შიგნითა – ცისფერი, იშვიათად თეთრი. ყვავილედის ქვედა უმეტესი ნაწილი დაფარულია საბურვლით, რომლის ფოთოლაკები ლანცეტურია. გავრცელებულია საქართველოს თითქმის ყველა მხარეში, მთის ზედა, სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში. ამ სარტყლების ნაირბალახოვანი მდელოების, აგრეთვე სამხრეთ საქართველოს მთის ვაციწვერიანი სტეპის ერთ-ერთი დამახასიათებელ სახეობაა.

Scabiosa-ს გვარის თითქმის 100 სახეობა გავრცელებულია ევრაზიასა და აფრიკაში. საქართველოში 15 სახეობაა.

გალერეა
-------

* 
* 
*

ლიტერატურა
----------

* *დავით ქიქოძე, მაია თავართქილაძე, თეიმურაზ სვანიძე*. საქართველოს მცენარეები. საველე მეგზური, თბ. 2007. — გვ. 68.
**ციხე ჩინარლუ** — ციხესიმაგრე აზერბაიჯანში, საქართველოს ისტორიულ მხარე ჰერეთში, კახის რაიონში, კახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 5 კმ-ში მდებარე ძველ ქართულ სოფელ ჩინარის საავტომობილო გზის მარჯვნივ, მაღალი მთის წვერზე. სოფელი ამჟამად ძირითადად წახებითაა დასახლებული. 

კედლებისა და სხვა ნაგებობათა ნანგრევები მოწმობენ, რომ ჩინარლუს ციხის ტერიტორიას და მის შემოგარენს საკმაოდ ვრცელი ფართობი ჰქონია დაკავებული. აქვე შეინიშნება მიწისქვეშა ნაგებობები, რომლებიც ამჟამად სრულიად ჩამოქცეულია. ციხის ტერიტორიაზე და მის გარშემო გაველურებული ვაზი ხარობს, რაც იმის მანიშნებელია, რომ აქ უძველესი დროიდან ვაზის კულტურა ყოფილა გავრცელებული. ეს გარემოება ძველი ნასახლარი ადგილების არსებობაზეც მეტყველებს.

ეტიმოლოგია
----------

ადგილობრივი ხანდაზმული მოხუცების გადმოცემით, ძველად მას „გურჯი ოღუზს" ეძახდნენ, რაც ქართველი გმირების, ანუ რაინდების ნაგებობას ნიშნავს. ლეკები ამჟამად მას სოფლის სახელს – ჩინარლუს უწოდებენ.

ხუროთმოძღვრება
--------------

თავისი არქაული ფორმით ციხე ერთ მთლიან გიგანტურ ბლოკს წარმოადგენს, რომლის შიგნით არავითარი სიღრუე არ შეიმჩნევა და ციკლოპური ნაგებობის შთაბეჭდილებას უფრო ტოვებს, ვიდრე ციხესიმაგრისას. აგებულია კვადრატული მოხაზულობის კარგად გამომწვარი აგურისაგან (29x22x5) მოჭარბებული კირის დუღაბზე. აღსანიშნავია, რომ ნაგებობას ადამიანის სიმაღლის დონეზე დატანებული აქვს ხვრელი, რომლის დიამეტრი 20 სმ-ს უდრის, ხოლო სიგრძე კი 470 სმ-ს აღწევს. უცნობია თუ რა დანიშნულებას ასრულებდა აღნიშნული ხვრელი. ციხის ნაგებობის წყობაში ნახმარი აგური, დუღაბის სტრუქტურა და მშენებლობის ტექნიკა ლექართის ტაძრის ტეტრაკონქის სვეტების წყობაში გამოყენებული აგურისა და ხსნარის იდენტურია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ციხე ჩინარლუ // Dzeglebi.ge დაარქივებული 2017-01-29 საიტზე Wayback Machine.

ლიტერატურა
----------

* *ილია ადამია*, ქართული ხალხური ხუროთმოძღვრება, საინგილო — თბილისი, 1979.

სქოლიო
------

1. ↑  **SIL** (*Summer Institute of Linguistics*) International Electronic Survey Reports 2005: The Sociolinguistic Situation of the Tsakhur in Azerbaijan დაარქივებული 2012-03-14 საიტზე Wayback Machine.
ცისლეიტანია  ტრანსლეიტანია  კონდომინიუმი
**ცისლეიტანია** (გერმ. Cisleithanien, also *Zisleithanien*, უნგრ. Ciszlajtánia, ჩეხ. Předlitavsko, პოლ. Przedlitawia, ხორ. Cislajtanija, სლოვენ. Cislajtanija, უკრ. Цислейтанія, ტრანსლიტერაცია: *Tsysleitàniia*) — ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილის საერთო არაოფიციალური სახელწოდება, 1867 წელს ავსტრია-უნგრეთის კომპრომისის შედეგად შეიქმნა ორმაგი მონარქია, როგორც ტრანსლეიტანიის გამორჩევა ცისლეიტანიისგან.

ცისლეიტანიის დედაქალაქი იყო ვენა, ავსტრიის იმპერატორის რეზიდენცია. 1910 წლისთვის ცისლეიტანიის მოსახლეობა შეადგენდა 28,571,900 ადამიანს. იგი გადაჭიმული იყო დასავლეთით ბრეგენცის საგრაფოდან აღმოსავლეთით გალიციისა და ლოდომერიის სამეფომდე და ბუკოვინის საჰერცოგომდე, ჩრდილოეთით კი ბოჰემიის სამეფოდან სამხრეთით დალმაციის სამეფომდე. ცისლეიტანია მოიცავდა დღევანდელი ავსტრიის ფედერალურ მიწებს (ბურგენლანდის გარდა), ჩეხეთისა და სლოვენიის რესპუბლიკების უმეტეს ნაწილს (პრეკმურიეს გარდა), იტალიის ნაწილებს (ტრიესტს, გორიცას და ტრენტინო-ალტო-ადიჯეს), ხორვატიას (ისტრიას და დალმაციას) და ჩერნოგორიას (კოტორის ყურეს).

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ტრანსლეიტანია
* გერმანული ავსტრია
* ავსტრიის საიმპერატორო გვირგვინი
* ბოსნია და ჰერცეგოვინას პროვინცია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ავსტრია-უნგრეთის მონარქია
* გერმანული ავსტრია

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის შემადგენელი მიწები  |
| --- |
|  |
| ცისლეიტანია | 
ავსტიირს არქისაჰერცოგო · ბოჰემიის სამეფო · ბუკოვინის საჰერცოგო · კარინტიის საჰერცოგო · კრაიას საჰერცოგო · დალმაციის სამეფო · გალიციისა და ლოდომერიის სამეფო · მორავიის მარკა · ზალცბურგის საჰერცოგო · ზემო და ქვემო სილეზიის საჰერცოგო · შტირიის საჰერცოგო · ტიროლის საგრაფო · ავსტრიული სანაპირო (გორიცა და გრადიშკა, ისტრია, ტრიესტი) |
|  |
| ტრანსლეიტანია | 
უნგრეთის სამეფო · ხორვატია-სლოვენიის სამეფო · სამხედრო საზღვარი (1882 წლამდე) |
|  |
| კონდომინიუმი | 
ბოსნია და ჰერცეგოვინას პროვინცია (1908 წლიდან; ოკუპირებული იყო 1878 წლამდე) |

 |
ჩალაძეთა საგვარეულო დროშა (2013)
ჩალაძეთა საგვარეულო გერბი (2013)
**ჩალაძეები** — რაჭული წარმოშობის საგვარეულო. ძირითადად გავრცელებულია თბილისში, რაჭაში, რუსთავში და კახეთში. საქართველოში 1000 ყველაზე გავრცელებული გვარიდან 534-ე ადგილს იკავებს.

წარმოშობა
---------

„ჩალა" (ბზე) მეტსახელია გვარებში: ჩალაძე, ჩალაშვილი, ჩალაური. გადმოცემით, ჩალაძეთა წინაპრები სიდამონიძეები ყოფილან, ქართლიდან ბატონს გაქცევიან და პირველად ნაკიეთში ჩასახლებულან. საბუთებში მოხსენიებულია მამასახლისი ბერო ჩალაძე, მეუღლე მართა, ვაჟი მამუკა, ქალიშვილი ანა (ბორბალო 1823 წ. სცსსა, ფ 254 I, 802, ფურ. 77-83); ტფილისის მაზრის სოფელ ბორბალოს მცხოვრებ, საბატონო ყმას ბერუა ჩალაძეს დაებადა ვაჟი კანონიერის ცოლის დავითას ასულ მართასგან. რაჭაში ცხოვრობენ სოფლებში: საკაო, ურავი, უწერა, ძეგლევი, ნაკიეთი.

ისტორია
-------

გვარი „ჩალაძე" ონის მუნიციპელიტეტის სოფელ ძეგლევის ერთ-ერთი მკვიდრი გვარია. წყაროებში ძეგლევი მოიხსენიება XVIII საუკუნიდან. სოფელში მოსახლეობის რიცხოვნობა ეტაპობრივად მცირდებოდა და ჩალაძეები ძირითადად ნაკიეთში, ნაწილი კი ურავში დასახლდა.

1882 წელს ზემო რაჭიდან გლეხ-კაცობა, ოთხ-ოთხი, ხუთ-ხუთი ოჯახობა ერთად მიდის მამისონის მთის გადაღმა და სახლდება ალაგირში, ვლადიკავკაზში, მოზდოკში, ნალჩიკში, კისლოვოდსკში და პლასტუნკაში. სადაც როგორც ამბობდნენ სახელმწიფო და კერძო პირების მიწებს იჯარით გასცემდნენ, თან იქვე არსებულ მზა სახლებსაც შეისყიდიდნენ. 1919 წელს ოსებმა იერიში მიიტანეს ალაგირში მცხოვრებ ქართველებზე მას შემდეგ, რაც საქართველოში ოსების აჯანყება ჩააქრო ქართულმა გვარდიამ ვალიკო ჯუღელის მეთაურობით. ალაგირელი რაჭველები აიყარნენ და უკან დაბრუნდნენ. მათი დიდი ნაწილი ჩაასახლეს ლაგოდეხის რაიონში, სადაც დღემდე ცხოვრობენ მათი შთამომავლები. 1997 წლის მონაცემებით, ლაგოდეხში სახლობს 163 ჩალაძე.

1900-იანი წლების დასაწყისში ჩალაძეებმა გუგეშაშვილებმა და ქებაძეებმა რაჭაში მოაშენეს ახალი სოფელი ბორცო. 1949 წელს ურავის მოსახლეობის დიდი ნაწილი იარაღის ძალით აფხაზეთში გადაასახლეს.

1957 წელს ჩალაძეების ნაწილი საცხოვრებლად გადმოდის ასურეთში (ასურეთი, ბორბალო). 1990-იანი წლების დასაწყისში აფხაზეთის შეიარაღებულმა კომფლიქტმა, დანარჩენ რაჭველებთან ერთად, ურაველი ჩალაძეებიც დევნილად აქცია და მიმოფანტა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში. ნაწილი ისევ ურავში დაბრუნდა.

ჩალაძეების დღე. ჩალაძეების გვარის კურთხევა 04.10.2020

სტატისტიკური მონაცემი
---------------------

| აღწერის წელი | ჩალაძეების საერთო რაოდენობა | თბილისი | რუსთავი | ამბროლაურის რაიონი | ლაგოდეხის რაიონი | ონის რაიონი |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1997 | 1744 | 516 | 215 | 185 | 163 | 147 |

ცნობილი ჩალაძეები
-----------------

* ავთანდილ ჩალაძე
* გიორგი ჩალაძე
* ვასილ ჩალაძე
* კორნელი ჩალაძე

ლიტერატურა
----------

* *ახუაშვილი ი.*, ქართული გვარ-სახელები, თბ. 2005. — 690 გვ.
* *გობეჯიშვილი ვ.*, ჩემი თვალით დანახული რაჭა, თბ. 2017. — გვ. 14, 363, 431/32/33, 488, 558/59/60.
* *სილაგაძე ა. თოთაძე ა.*, გვარ-სახელები საქართველოში, თბ. 1997. — გვ. 216, 258, 265, 268, 271/72.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* როგორ წარმოიშვა ქართული გვარ-სახელები
* ჩალაძეების გვარის კურთხევა
* ა(ა)იპ ჩალაძეთა საგვარეული კავშირი
**ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია** (სომხ. Սուրբ Հարությւոն եկեղեցի, რუს. Церковь Сурб Амбарцум) — სომხური ეკლესია სოფელ ჩალტირში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ჩალტირი, მე-6 ხაზის ქუჩა.

ისტორია
-------

სურბ-ამბარცუმის ეკლესია სოფელ ჩალტირში დააარსეს 1790 წელს დედოფალ ეკატერინე II-ის 1779 წლის 14 ნოემბრის ბრძანებით ყირიმიდან გადასახლებულმა სომხებმა. 

მათ მიერ აგებულ ქვის ტაძარს, ჰქონდა ხის სამრეკლო. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაინგრა, ხოლო მისი სამრეკლო გადაიხარა. სოფელ ჩალტირის მრევლმა შუამდგომლობა გაუგზავნა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიიის ნოვო-ნახიჩევანისა და ბესარაბიის ეპარქიას, რათა აეშენებინათ ახალი ეკლესია.

გადაწყვეტილება მიიღეს და 1860 წელს დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააშენეს ტაგანროგელი არქიტექტორის ნ. მურატოვის ტიპური პროექტის მიხედვით და მრევლის სახსრებით. ეკლესია აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ძველი ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს საეკლესიო-სამრევლო სკოლის შენობა. 

1883 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის შედეგად დაამატეს სამი ახალი კარი სხვადასხვაფერი ვიტრაჟებით. ეკლესიის ეზო შემოღობეს რკინის მესრით. 

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია დახურეს. მისი შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნით. 1944 წელს ეკლესია კვლავ გახსნეს. 1990 წელს მის ეზოში დადგეს სომხებისათვის წმინდა სიმბოლო ხაჩქარი, რომელიც არის ეჩმიაძინის მონასტერში მდგარი 1279 წლის ხაჩქარის ასლი. ხაჩქარის კვარცხლბეკზე არსებული წარწერა გვამცნობს, რომ იგი დადგეს 1915 წლის სომხების გენოციდის აღსანიშნავად.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი ტერ-თადეოსი (ლუსეგენ ჰაიბარიანი).

არქიტექტურა
-----------

სურბ-ამბარცუმის ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ეკლესიას ადგას რვაკუთხა გუმბათი, რომლის თითოეულ გვერდზე 2-2 მაღალი ფანჯარაა. 

ეკლესიის სამრეკლო ოთხიარუსიანია.

ლიტერატურა
----------

* Вартанян В. Г. Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д. 2001.
* Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер. 1988.
* Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы / Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
* Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М. 2013.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Путеводитель по Мясниковскому району
* Церковь Сурб Амбарцум (с. Чалтырь, Ростовская область)
* Амбарцум. Воскресение господне
* Церковь Святого Амбарцума
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **თაბუკაშვილი**. |

**შალვა ტრიფონის ძე თაბუკაშვილი** (დ. 28 მარტი, 1893, ხარაგაული — გ. 9 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი.

ბიოგრაფია
---------

სწავლობდა ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1916 წელს და დაბრუნდა სამშობლოში. მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა სკოლებში, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 20-იან წლებში მამასთან ერთად, რომელიც აგრეთვე ცნობილი პედაგოგი იყო, ხელი მოჰკიდა სახელმძღვანელოებისა და მეთოდური ლიტერატურის შედგენა-გამოშვებას. შალვა თაბუკაშვილის კალამს ეკუთვნის ისეთი თეორიულ-პედაგოგიურ-მხატვრული ხასიათის წიგნები, როგორებიცაა „ განთიადი", „წითელი კანდელი", „მნათობი", „ახალი სოფელი", „პუნქტუაცია", „საბჭოთა რესპუბლიკების ლიტერატურა" და სხვა. აღსანიშნავია თანაავტორობით გამოქვეყნებული 3-7 კლასების მშობლიური ლიტერატურა. იგი 114 ნაშრომის ავტორია. ამასთანავე სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, აქვეყნებდა საყმაწვილო მოთხრობებს, ეწეოდა მთარგმნელობით მოღვაწეობას, მუშაობდა გამომცემლობებში: „სახელგამსა" და „საბლიტგამში" მთავარ რედაქტორად, აგრეთვე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალ „მოამბის" რედაქციის გამგედ.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", 162, თბ. 1994
**ევა მენდესი** (Eva Mendes, დ. 5 მარტი, 1974) — ამერიკელი მსახიობი. აქტიური მოღვაწეობა დაიწყო 1998 წლიდან. მან ითამაშა ჰოლივუდის ფილმებში, როგორებიცაა: 2 Fast 2 Furious, Hitch, „საწვრთნელი დღე" და We Own the Night.

ადრეული ცხოვრება
----------------

იმ წლებში როდესაც მისი მშობლემი ერთმანეთს დაშორდნენ, ევა ცხოვრობდა ლოს ანჟელესში. იგი დადიოდა ჰუვერის უმაღლეს სასწავლებელში. შემდეგ კი უნივერსიტეტში კალიფორნიის შტატის უნივერსიტეტში, ნორზბრიჯში.

კარიერა
-------

მან კარიერა დაიწყო 1990-იანი წლების მიწურულს. პირველად მენდესი ტელეეკრანებზე გამოჩნდა Aerosmith-ის მუსიკალურ ვიდეოში "Hole in My Soul". მისი პოპულარობა გაზარდა 2001 წლის ფილმმა „საწვრთნელი დღე", სადაც მან ითამაშა დენზელ ვაშინგტონთან და სკოტ გლენთან ერთად. მან ასევე ითამაშა ისეთ მსახიობებთან, როგორებიცაა მეთიუ დეიმონი და გრეკ კინერი ფილმში Stuck on You (2003). 2003 წელს მენდესი გვხვდება ფილმში Once Upon a Time in Mexico, ანტონიო ბანდერასთან და ჯონი დეპთან ერთად. მენდესი წარმატების უმაღლეს მწვერვალზე აიყვანა კომედიური ჟანრის ფილმმა Hitch. მან ითამაშა უილ სმიტთან ერთად. ნიკოლას კეიჯთან ერთად ნათამაშებმა ფილმმა, Ghost Rider, ასევე დიდი პოპულარობა მოუტანა. უკვე 2007 წელს, მენდესმა ითამაშა ფილმში We Own the Night. ევა მენდესის გამოჩენა იგეგმება ფილმებში „მწმენდავი" და The Spirit.

ფილმოგრაფია
-----------

| წელი | სახელი | როლი |
| --- | --- | --- |
| 1998 | *Children of the Corn V: Fields of Terror* | კირი |
| *A Night at the Roxbury* | ბრაიდსიმეიდი |  |
| 1999 | *My Brother the Pig* | მაწილდა |  |
| 2000 | *The Disciples* | მარია სერანკო |  |
| *Urban Legends: Final Cut* | ვენესა ვალდეონი |  |
| 2001 | *Exit Wounds* | ტრიში |
| საწვრთნელი დღე | სარა ჰარისი |  |
| 2002 | *All About the Benjamins* | ჯინა |  |
| 2003 | *2 Fast 2 Furious* | მონიკა ფუენტესი |  |
| *Once Upon a Time in Mexico* | აჯეძელი |  |
| *Out of Time* | ალექს დიას ვიტლოკი |  |
| *Stuck on You* | ეფრილი |  |
| 2005 | *Hitch* | სარა მელასი |  |
| *The Wendell Baker Story* | დორენი |  |
| *3 & 3* | გაბრიელა |  |
| 2006 | *Trust the Man* | ფეიზი |  |
| 2007 | *Ghost Rider* | როქსან სიმფსონი |  |
| *Knocked Up* | თვითონ |  |
| *We Own the Night* | არმადა ხუარესი |  |
| *Live!* | კეწი |  |
| 2008 | *მწმენდავი* | ანა ნორკუტი |  |
| *ქალი* | კრისტალ ალენი |  |
| 2009 | *The Spirit* |

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ევა მენდესი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* მენდესის ვიდეო ინტერვიუ stv.tv-სთან. დაარქივებული 2008-10-10 საიტზე Wayback Machine.
* ევა მენდესის ოროტიული სურათები ჟურნალი Maxim-დან. დაარქივებული 2007-11-23 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  „Monitor". *Entertainment Weekly* (1249). Mar 8, 2013. p. 20.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგოლაშვილი**. |

**შალვა სიმონის ძე გოგოლაშვილი (ხონელი)** (დ. 13 იანვარი [ძვ. სტ. 1 იანვარი], 1887, ქუთაისი — გ. 1 ნოემბერი, 1972, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1961).

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზია (1904). სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1905 წელს ხონში. შემდეგ მსახიობად და რეჟისორად მუშაობდა თბილისის (1910–12), ქუთაისის (1912–1917), ბაქოს ქართულ (1917–1920), ბათუმის (1920–1923), ფოთის (1923–1926), ჭიათურის (1926–1928) თეატრებში. 1928 წლიდან გარდაცვალებამდე ქუთაისის თეატრის წამყვანი მსახიობი იყო. შესრულებული აქვს 200-მდე როლი, მათ შორის: პარასკიდი და კოწია (შალვა დადიანის „კაკალ გულში" და „გუშინდელნი"), ლომკაცა (პოლიკარპე კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება"), კოსტაია (ავქსენტი ცაგარლის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ"), ელიზბარი (გიორგი შატბერაშვილის „ფიქრის გორა"), პასტორი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები"), ბენ აკიბა (კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა"), ხლესტაკოვი (ნიკოლაი გოგოლის „რევიზორი") და სხვ.

1926 წლიდან იღებდნენ კინოში. აღსანიშნავია როლები: მიკიტანი („სამანიშვილის დედინაცვალი", 1927), ფრანგი ოფიცერი („კომუნარის ჩიბუხი", 1929), მამულოვი („საკანი №79", 1930), მამასახლისი („უკანასკნელი მასკარადი", 1934), პრისტავი („დაკარგული სამოთხე", 1937), ნესტორი („კოლხეთის ჩირაღდნები", 1941). გოგოლაშვილმა ქართული თეატრისათვის თარგმნა და გადმოაკეთა 80-ზე მეტი პიესა.

ფილმოგრაფია
-----------

* 1926: „სამანიშვილის დედინაცვალი" (მიკიტანი) რეჟისორები კოტე მარჯანიშვილი, ზაქარია ბერიშვილი
* 1929: „კომუნარის ჩიბუხი" (ფრანგი ოფიცერი) რეჟ. კოტე მარჯანიშვილი
* 1929: „საკანი N79" (მამულოვი-ფაბრიკანტი) რეჟ. ზაქარია ბერიშვილი
* 1933: „უკანასკნელი ჯვაროსნები" (მამასახლისი) რეჟ. სიკო დოლიძე
* 1937: „დაკარგული სამოთხე" (ბოქაული) რეჟ. დავით რონდელი
* 1940: „კოლხეთის ჩირაღდნები" (ნესტორი — კოლმეურნეობის თავმჯდომარე) რეჟ. დავით რონდელი
* 1957: „საბუდარელი ჭაბუკი" (ალმასხანის მეზობელი) რეჟ. შოთა მანაგაძე
* 1958: „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე..." რეჟ. კონსტანტინე პიპინაშვილი

ნათამაშები როლები
-----------------

### მესხიშვილის თეატრი

### ჭიათურის თეატრი

ლიტერატურა
----------

* *გვენცაძე ა.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 68.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* შალვა გოგოლაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* 

* შალვა გოგოლაშვილი [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
**ჰანიფა მალიქოვა-აბაევა** (აზერ. Hənifə Məlikova-Abayeva; დ. 6 მაისი, 1856, ნალჩიკი — გ. 1929, ბაქო) —აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი განმანათლებელი ქალბატონი. ჰასან ბეი ზარდაბის მეუღლე.

ბიოგრაფია
---------

ჰანიფა მალიქოვა დაიბადა 1856 წლის 6 მაისს ნალჩიკში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. სწავლობდა თბილისის წმინდა ნინოს სახელობის ქალთა სასწავლებელში. იმ დროს იშვიათი მოვლენა იყო მუსლიმი გოგონების სწავლა ქრისტიანულ ქვეყანაში.

ჰანიფა მალიქოვა დაქორწინებული იყო ჰასან ბეი ზარდაბიზე და აზერბაიჯანელი ხალხის ერთ-ერთი პირველი განმანათლებელი ქალი იყო. 1875-1877 წლებში ჰანიფა ჰასანთან ერთად მჭიდროდ მონაწილეობდა გაზეთ „აქინჯის" გამოცემაში. ამის შესახებ ის თავის მემუარებში წერს.

1881 წელს ჰანიფა მალიქოვამ გახსნა უფასო სკოლა საკუთარ სახლში, როდესაც ისინი მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდნენ ზარდაბში და ასწავლიდნენ ხალხს მეცნიერებასა და წიგნიერებას. ამ დროს მალიქოვებს დევნიდნენ და მათზე ზეწოლას ახდენდნენ ადგილობრივი სასულიერო პირები. ჰანიფა მალიქოვა 16 წლის განმავლობაში ქმართან ერთად სოფელ ზარდაბში პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ ცხოვრობდა. მოგვიანებით ის ოჯახთან ერთად გადავიდა ბაქოში.

ჰასან ბეი ზარდაბის მრავალი წლის განმავლობაში სურდა ბაქოში მუსლიმ ქალთა სკოლის გახსნა. ეს ინიციატივა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ინვესტიციით ხორციელდება. სკოლის დირექტორად უნდა ყოფილიყო განათლებული აზერბაიჯანელი-თურქი ქალბატონი, ამიტომ ჰანიფა მალიქოვა 1901-1905 წლებში ბაქოში პირველ მუსლიმ ქალთა სკოლის დირექტორად მუშაობდა. მოგვიანებით კი, 1909-1919 წლებში ის ბაქოს პირველ რუსულ-თათრულ გოგონათა სკოლაში დირექტორის თანამდებობას იკავებდა.

ჰანიფა მალიქოვამ ძალიან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აზერბაიჯანელი ქალების ცხოვრებაში. მისი ინიციატივით შეიქმნა ბაქოს ქალბატონების პირველი ორგანიზაცია. ეს ორგანიზაცია მალე გადაიქცა ბაქოს მუსულმან ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოებად. 1920-1926 წლებში ქალბატონი ჰანიფა მუშაობდა პასუხისმგებელ თანამდებობაზე აზერბაიჯანის სსრ განათლების სახალხო კომისარიატში.

ჰანიფა მალიქოვას საგანმანათლებლო მოღვაწეობა ფართოდ იყო გავრცელებული ამიერკავკასიის დემოკრატიულ წრეებში. ქალბატონი, რომლის ცხოვრებაც სავსე იყო ტანჯვითა და ხანდახან დევნით, არასოდეს იღლებოდა ბრძოლისგან.

ჰანიფა მალიქოვასა და ჰასან ბეი ზარდაბის ორი ვაჟი და ორი ქალიშვილი ჰყავდათ. მათი ერთ-ერთი ვაჟი საფვეთ მალიქოვ-ზარდაბი ცხოვრობდა ანკარაში. ის ცნობილი არქიტექტორი იყო. მეორე ვაჟის შესახებ თითქმის ინფორმაცია არ არსებობს. უფროსი ქალიშვილი ფერი, რომელიც ცოლად გაჰყვა ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვს, ემიგრაციაში გარდაიცვალა. მოგვიანებით მეორე ქალიშვილის, გარიბსოლტანის საიდუმლო საფლავი იქნა აღმოჩენილი.

ჰანიფა მალიქოვა გარდაიცვალა 1929 წელს ბაქოში. იგი ჯერ ქალაქის სასაფლაოზე დაკრძალეს, მოგვიანებით კი მისი ცხედარი გადაასვენეს საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე, მისი მეუღლის ჰასან ბეი ზარდაბის საფლავთან.

სქოლიო
------

1. 1 2  Bakıda ilk qız məktəbinin yaradıcısı kimi tarixə düşən Hənifə Məlikova–Zərdabi
2. 1 2  **Azərbaycan tarixində ilk maarifçi qadınlardan biri**
3. 1 2 3  Müqəddəs əməllərin böyüklüyü: Hənifə xanım Abayeva
4. 1 2  Görkəmli maarifçi və vətənpərvər
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოზალიშვილი**. |

**შალვა ნიკოლოზის ძე გოზალიშვილი** (დ. 1 აპრილი, 1909, სიღნაღის რაიონი, სოფელი ბოდბისხევი — გ. 10 აგვისტო, 1993, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. იყო II მსოფლიო ომის მონაწილე; სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკაში; საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ხელნაწერთა განყოფილებაში; მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტში; თელავის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში; შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში; იკვლევდა XIX-XX საუკუნის ქართული მწერლობის საკითხებს.

1985 წელს მიენიჭა საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.

ბიბლიოგრაფია
------------

* მიხეილ ბარათაშვილი (1784-1856) : ნუმიზმატიკის ფუძემდებელი საქართველოში (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1987. - 95გვ.
* დიადი განთიადის მომღერალი იროდიონ ევდოშვილი (ავტორი). - თბილისი, მერანი, 1974. - 90გვ.
* იროდიონ ევდოშვილი : ცხოვრება და მოღვაწეობა (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1961. - 141გვ.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 78.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფიული ლექსიკონი — შალვა გოზალიშვილი — *საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა*
**პივოვაროვოის სახლი** (რუს. Доходный дом Пивоваровой) — კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი საოლქო ინსპექციის № 191 ბრძანების თანახმად ისტორიისა და კულტურის ძეგლია 2004 წლის 29 დეკემბრიდან. თუ ვისი პატივისცემის ნიშნად მიიღო ნაგებობამ აღნიშნული სახელწოდება - უცნობია. 

სახლის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, დონის როსტოვი, შაუმიანის ქუჩა № 45/28.

ისტორია
-------

პივოვაროვოის შემოსავლების სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში ექიმ პეტრე პავლეს ძე ჩუბუხჩიევის მიერ. სახლი იყო მის პირად საკუთრებაში 1915 წლამდე. სახლში, რომელიც მისი საკუთრების მახლობლად მდებარეობდა განთავსებული იყო საექიმო კაბინეტი კანისა და ვენერიული დაავადებების სამკურნალოდ. ახლოსვე მდებარეობდა კიდევ ერთი დანტისტ რევიჩისა და როზოვსკო-სულიკოვის საექიმო კაბინეტი. აქვე ასევე მუშაობდა ტრაპიზონელი აბრამოვის კანტორა. რომელიც შემონახულია XXI საუკუნემდე. 

2013 წელს ცნობილი გახდა, რომ უნდა მომხდარიყო შენობის ნაწილობრივი რეკონსტრუქცია ოფიციალური თანხმობის გარეშე, რაც კავშირში იყო ობიექტის სტატუსთან. შენობის პირველი სართული არენდით გადაეცა კაფეს. 2013 წლის აპრილში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შენობის საძირკველთან მიმდინარეობდა კანალიზაციის სარემონტო სამუშაოები, სადაც არ იყო დაცული არანაირი საკანონმდებლო ნორმები. მიმდინარე სამუშაოების შედეგად, ადგილობრივი მაცხოვრებლების სიტყვებით, შენობებში კედლებზე გაჩნდა ბზარები. როსტოვის ოლქის კულტურის სამინისტროს თანამშრომლებმა დააფიქსირეს სახელმწიფოს მიერ დაცული ობიექტის მთლიანობის დარღვევის ფაქტი.

სქოლიო
------

1. 1 2  Ремонт в кафе разрушает старинный дом?.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2017-11-08.
2. 1 2  О результатах проверки объекта культурного наследия — «Жилой дом Л. М. Пивоваровой, кон. XIX—XX вв.».  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2017-11-08.
3. ↑  В Ростове бизнесмена сдали полиции за подкоп.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-02-28. ციტირების თარიღი: 2017-11-08.
**ჰანოვერი** — ქალაქი გერმანიაში, ქვემო საქსონიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, საერთაშორისო მნიშვნელობის სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი. ნავსადგური შუა გერმანიის არხისა და მდინარე ლაინეს გადაკვეთის ადგილას, სამრეწველოდა საფინანსო-სავაჭრო ცენტრი. განვითარებულია სატრანსპორტო (უმთავრესად საავტომობილო) და საერთო (ჩარხთმშენებლობა და სხვ.), მანქანათმშენებლობის, ელექტროტექნიკის, რეზინის (I ადგილი გერმანიაში), კვების, საფეიქრო მრეწველობის, არის ზუსტი მექანიკისა და ოპტიკის საწარმოები. ქალაქის მიდამოებში იღებენ ნავთობსა და კალიუმის მარილებს.

ჰანოვერში ყოველწლიურად ტარდება საერთაშორისო სამრეწველო ბაზრობები. არის ტექნიკური, სავეტერინარო, პედაგოგიური, სამუსიკო და თეატრალური ხელოვნების უმაღლესი სკოლები. მეტროპოლიტენი. II მსოფლიო ომის (1939-45) დროს ქალაქი ძლიერ დაინგრა. აღდგენილია ბაზრის ეკლესია (XIV ს.) და ძველი რატუშა (XV ს.), შემოინახა ჰერენჰაუზენის სასახლე (დაიწყო 1676, გადაკეთებულია 1704 და 1820-21) და პარკი (დაიწყო 1674). აშენდა რადიოცენტრი (არქიტექტორები ფ. ვ. კრემერი, ჰ. ლიხტენჰალმი, დ. ესტერლენი) და სხვ.

წარმოშობით ჰანოვერიდან არის გერმანული როკ ჯგუფი სკორპიონსი, რომელიც 1965 წელს შეიქმნა.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გერმანიის დიდი ქალაქების სია

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 600.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* City's own website
* Official website for tourism, holiday and leisure in Lower Saxony and Hanover

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Bevölkerungsbestand in der Landeshauptstadt Hannover
**ქემერტის კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქემერტში. აგებულია XVIII საუკუნეში.

სამსართულიანი, ცილინდრული კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით, სქელ დუღაბზე.

სართულები ერთმანეთს ქვის ხვეული კიბეებით უკავშირდება. პირველიდან მეორეზე ასასვლელი კიბე სამხრეთ კედელშია, ხოლო მეორედან მესამეზე - ჩრდი-ლოეთით. კოშკი სრულდება ქონგურებით.

მესამე სართული გეგმით კვადრატია. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში ფართო, თაღოვანი ნიშებია. ნიშებში სათოფურებია გაჭრილი. სამხრეთით ორ ნიშს შორის თაღოვანი ბუხარია. ჩრდილოეთი კიბის უჯრედში ორი სათოფურია.

მეორე სართული გეგმით წრიულია. კედლები დანაწევრებულია შეისრულთაღიანი ნიშებით. ნიშებში დატანილია სათოფურები. ჩრდილოეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. აღმოსავლეთით ხის ნაოთხალი კარია, დასავლეთით თაღოვანი ბუხარი.

გადახურვა მეორესა და მესამე სართულს შორის სფერული იყო, ამოყვანილი აგურის რადიალური რიგებით, რომელიც ამჟამად ჩამონგრეულია.

პირველი სართული გეგმით კვადრატია. გადახურულია შეისრული კამარით. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა ნიში. თაღოვანი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარის წირთხლები მორღვეულია.

კოშკის სამხრეთი კედელი დაშენებულია კლდის ქანზე. ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით. კედლები შიგნიდან დაბზარულია.

ლიტერატურა
----------

* ზაქარაია პ. ქემერტი, წიგნში: საქართველოს ძველი ქალაქები და ციხეები, თბ. მეცნიერება, 1973, გვ. 158.
* შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ. 2002, გვ. 182-183
**შავთავა ყანჩა** (ლათ. Ardea melanocephala) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 85 სმ, ფრთის შლილი — 150 სმ. იგივე ზომისაა, როგორიც რუხი ყანჩა და მისგან ოდნავ განსხვავდება შეფერილობით (შედარებით მუქია). სხეულის ზედა ნაწილი მუქი ნაცრისფერია, ქვედა კი — ღია. გავრცელებულია აფრიკაში, საჰარის სამხრეთით, აგრეთვე მადაგასკარზე. დასავლეთაფრიკული პოპულაციის ფრინველები წვიმების სეზონის დროს მიგრირებენ ჩრდილოეთით. ბუდობენ კოლონიებად წყალსატევებთან ახლოს მდებარე ხეებსა და ლელქაშის ბუჩქნარებში, ისეთ ადგილებშიც, სადაც ვხვდებით რუხ წეროს, ისინი შერეულ კოლონიებადაც კი ბუდობენ. დედალი დებს 2–4 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 25–28 დღე-ღამე. შავთავა ყანჩა ნადირობს როგორც წყალთან ახლოს, ასევე მისგან მოშორებით. იკვებება უმთავრესად თევზითა და ბაყაყებით, აგრეთვე მცირე ძუძუმწოვრებითა და სხვა ფრინველებით. ხშირად შეიძლება დაკვირვება, თუ როგორ ყარაულობს შავთავა ყანჩა მსხვერპლს.

ლიტერატურა
----------

* James A. Kushlan & James A. Hancock: Herons. Oxford University Press, 2005, ISBN 0-19-854981-4
*Carnival Imagination*
*Carnival Imagination*
*Carnival Imagination*
***Carnival Imagination*** — კომპანია Carnival Cruise Lines-ის Fantasy class-ის საკრუიზო გემი. ასრულებს სამ და ოთხდღიან კრუიზებს მაიამიდან დასავლეთ კარიბებისა და ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით. 2008 წლის სექტემბერში, *Imagination*-მა ჩაანაცვლა *Carnival Fascination*-ის 3-4 დღიანი კრუიზი ბაჰამები/მექსიკის მიმართულებით. შედეგად, *Fascination* მაიამიდან ჯეკსონვილში გადავიდა, მას შემდეგ რაც გემმა *Grand Celebration*-მა კარნივალის ფლოტი დატოვა.

2014 წლის იანვარში, *Carnival Imagination* კალიფორნიის ქალაქ ლონგ-ბიჩში გადაინაცვლებს, სადაც დობილ გემ *Carnival Inspiration*-თან ერთად 3-4 დღიან კრუიზებს შეასრულებს. ეს პირველი შემთხვევა იქნება გემის ისტორიაში, როდესაც ის მშობლიურ მაიამის პორტს დატოვებს. მის ადგილს დობილი *Carnival Ecstasy* დაიკავებს.

აგებულია 1995 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* Carnival Cruise Lines

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
 ***Carnival Imagination***

* ოფიციალური საიტი
* Cruise Critic დაარქივებული 2013-02-15 საიტზე Wayback Machine.  review
* Carnival Imagination ship location დაარქივებული 2013-12-15 საიტზე Wayback Machine.  in Google Maps

სქოლიო
------

1. ↑  Carnival Cruise Lines Expands West Coast Short Cruise Program - Cruise Industry News | Cruise News. Cruise Industry News. ციტირების თარიღი: 2013-02-15.
**ხუნდისუბნის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხუნდისუბანში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

ეკლესია დგას ბორცვზე. ნაგებია რიყისა და ფლეთილი ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია უხეშად თლილი ქვა. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული ფორმის აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია დიდი ზომის, სწორკუთხა სარკმელი. აბსიდის ცენტრში მასიური ტრაპეზის ქვა დევს. ჩრდილოეთით და სამხრეთით სწორკუთხა ნიშებია მოთავსებული. კონქი ხისაა. ხისავე სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ მოთავსებულია ხის კანკელი და ერთსაფეხურიანი სოლეა. ეკლესიის ნახევარცილინდრული კამარაც ხისაა, რომლის საბრჯენი თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. დასავლეთი თაღი კუთხის პილასტრს ებჯინება. ეკლესია განათებულია ოთხივე კედელში დატანებული არქიტრავული სარკმლებით. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. იატაკი აგურისაა. ეკლესიის ფასადები სადაა. ერთადერთ აქცენტს წარმოადგენს აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონის, წყობაში ჩაძირული გოლგოთის ჯვრის გამოსახულება. ეკლესიას ეტყობა შეკეთების კვალი. ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია შიფერით გადაუხურავს. ეკლესიის ინტერიერში შეინიშნება ნაწილობრივი დაზიანება.

დაზიანებულია კონქი, ნიშები, იატაკი, დასავლეთი კედელი და სარკმლის წირთხლები.

ლიტერატურა
----------

* შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
**ბათუმის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქალაქ ბათუმში. ტაძარი ააგეს XIX საუკუნის ბოლოს, XX საუკუნის დასაწყისში. ტაძარიდარბაზული ტიპისაა.

ისტორია
-------

ბათუმის წმინდა ბარბარეს ეკლესია ააგეს XIX საუკუნის ბოლოს, XX საუკუნის დასაწყისში ძველი ჰოსპიტალის ტერიტორიაზე. ტაძარს 1996 წელს ჩაუტარდა რესტავრაცია. 2014 წელს ტაძარი მთლიანად გადამოსეს და გაუკეთეს ძველი ქართული ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ორნამენტით შემკული თბილი ყვითელი ფერის ქვის პერანგი.

აღწერა
------

ტაძარიდარბაზული ტიპისაა. მართკუთხა ფორმის შენობა აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით ბოლოვდება, ხოლო დასავლეთიდან კარიბჭე აქვს მიდგმული. ეს იყო სადა, შელესილი და თეთრად შეღებილი შენობა. კარიბჭის თავზე ჰქონდა ეკლესიის ფრონტონის არეში შეჭრილი, ოთხივე მხრიდან თაღებით გახსნილი სამრეკლო. გრძივი ფასადების კიდურა ნაწილებში კედლის სიბრტყიდან ჩაწეული, სწორკუთხა ჩარჩოში ჩასმული თაღოვანი ნიშები იყო მოწყობილი. ფასადების დეკორს შენობის პროფილირებული კარნიზის ძირში და სამკუთხა ნიშების თავზე გამოყვანილი ორსაფეხუროვანი კბილანები ქმნიდა. კედლებს ლილვებით გამოყვანილი ცრუ თაღედი შემოუყვება. სარკმლებს მცენარეული ორნამენტით შემკული საპირეები აქვს, ხოლო აფსიდის ცენტრალური სარკმლის თავზე დეკორატიულად გაფორმებული ჯვარია გამოყვანილი. ამავე რეკონსტრუქციის ფარგლებში დაანგრიეს თაღოვანი გალერეა და ეკლესიის დამხმარე ნაგებობის სამხრეთი კარიბჭე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 7484