recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ლევან ზანდარაშვილი** - (დ. 1988, თბილისი) - ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი, რომელიც კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდებს იკვლევს.

ქართველი მეცნიერი - ლევან ზანდარაშვილი

ბიოგრაფია
---------

ლევან ზანდარაშვილი სწავლობდა კომაროვის თბილისის ფიზიკა - მათემატიკის N199 საჯარო სკოლაში, სადაც უამრავი მიღწევა ჰქონდა სხვადასხვა სასკოლო ოლიმპიადებზე. ამის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის მიმართულებით. ბაკალავრიატზე სწავლის პარალელურად მუშაობა დაიწყო ქართულ კომპანია EMCOS-ში. კომპანია სამანქანო ინდუსტრიაში მოღვაწეობს და თანამშრომლობს სხვადასხვა უცხოურ კომპანიებთან. ბაკალავრის დასრულებისას ლევან ზანდარაშვილი დაინტერესდა ბიოფიზიკით, რის შედეგედაც თამაზ მძინარაშვილის ლაბორატორიაში ექსპერიმენტების კეთება დაიწყო. პარალელურად ტეხასის უნივერსიეტში დამწყები ბიოფიზიკოსის ვაკანსია აღმოაჩინა და იქ განაგრძო პროფესიული საქმიანობა. ერთი წლის შემდეგ, ისევ ტეხასის უნივერსიტეტში ჩააბარა დოქტორანტურაში, ისევ ბიოფიზიკის მიმართულებით. მომდევნო 4 წელი სადოქტორო ხარისხზე მუშაობდა ჯუნჯი ივაჰარას (Junji Iwahara) ლაბორატორიაში. ამ დრიოს მანძილზე რამდენიმე სტატია გამოაქვეყნა. დოქტორის ხარისხის მინიჭების შემდეგ 2,5 წლის განმავლობაში ამავე ლაბორატორიაში განაგრძო მუშაობდა და 10-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ავტორი გახდა. სწორედ ივაჰრას ლაბორატორიაში მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული სტატია დაიბეჭდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ სამეცნიერო ჟურნალ PNAS-ში. 2016 წლიდან ლევან ზანდარაშვილის ინტერესის სფერო მასს-სპექტრომეტრის მეთოდი გახდა და სწორედ ამ მეთოდზე მუშაობას აგრძელებს პენსილვანიის უნივერსიტეტში.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
---------------------

ლევან ზანდარაშვილი კიბოს მკურნალობის უახლოეს მემთოდებს იკვლევს. სწორედ ამ კვლევის ფარგლებში შეისწავლის ის დაზიაებული დნმ-ის აღდგენაში მონაწილე ერთ-ერთ ცილას - PARP1, რომელიც გამოიყენება კიბოს მკურნალობის პროცესში. ამ პროექტში ახალგაზრდა მეცნიერი შეისწავლის PARP1-ის სტრუქტურასა და დინამიკას, რომელიც ურთიერთქმედებს კიბოს მკურნალობაში გამოყენებულ მოლეკულებთან. მიზანი კი იმის დადგენაა, თუ რატომ არის ის სხვა მოლეკულებთან შედარები უფრო ეფექტური.

უახლოეს წარსულში გამოქვეყნებული აქვს ისეთი სტატიები, როგორიცაა „ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია CENP-A დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით" (2017). ლევან ზანდარაშვილთან ერთად პროექტის ავტორია ქართველი მეცნიერი ალექსანდრე ესაძე. „NMR დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე" (2018). 2020 წლისთვის კი „დნმ-ის შესვენებებზე ალოსტერული PARP-1 შეკავების სტრუქტურული საფუძველი".

ლიტერატურა
----------

* Nature communications Volume 8, No 1, Jun 9, 2017, Pages 1-15.
* Methods Volume 148, Sept 15, 2018, Pages 57-66.
* Science Volume 368, No 6486, Apr 3, 2020.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევან ზანდარაშვილი - საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

* ქართველი მეცნიერი, რომელიც აშშ-ში კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდზე მუშაობს

სქოლიო
------

1. ↑  ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია CENP-A დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით - სტატია ინგლისურ ენაზე
2. ↑  NMR დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე - სტატია ინგლისურ ენაზე
**ლეა ფლური** (გერმ. L.Flury, დ. 9 სექტემბერი, 1916, სოფ. მატენ-ინტერლაკენი, შვეიცარია — გ. 26 აპრილი, 2010) — შვეიცარიელი ქართველოლოგი. სწავლობდა ფრანგულ, იტალიურ და ინგლისურ ენებს. მუშაობდა უცხო ენების მასწავლებლად და მთარგმნელად. 1947 წელს ციურიხის უნივერსიტეტში დაიწყო ქართული ენის შესწავლა პროფესორ კიტა ჩხენკელის ხელმძღვანელობით. 

ფლურიმ საგანგებოდ შეისწავლა პოლიგრაფიული საქმე და ააწყო რამდენიმე ქართველოლოგიური ნაშრომი. განსაკუთრებით უნდა გამოიყოს „ქართული ენის შესავალი" ორ ტომად (1955) და „ქართულ-გერმანული ლექსიკონი" სამ ტომად (26 ნაკვეთი, 1960) და სხვა. 1974 წელს ციურიხის კანტონის ხელმძღვანელობამ „ქართულ-გერმანულ ლექსიკონზე" მომუშავე კოლექტივის ღვაწლისა და ლექსიკონის გამოსაცემად გაწეული მრავალწლიანი მუშაობისათვის ლ. ფლური, იოლანდა მარშევი და რუთ ნოიკომი დააჯილდოვა.

ამჟამად ლეა ფლური განაგებს კ. ჩხენკელის მიერ ციურიხში დაარსებულ გამომცემლობა „ამირანს", მოთავეობს ქართველოლოგიური ლიტერატურის ბეჭდვისა და პოპულარიზაციის საქმეს.

ლიტერატურა
----------

* *ვ. იმნაიშვილი*. ენციკლოპედია „ქართული ენა", გვ. 482, თბ. 2008

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლეა ფლური — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**„ლე ნუველ ობსერვატორი"** (ფრანგ. – Le Nouvel Observateur) არის ფრანგული ყოველკვირეული გაზეთი და მისი ტირაჟი შეადგენს 500.000 ცალს. გაზეთი 1964 წელს დააარსა ფრანგმა ფილოსოფოსმა და ჟურნალისტმა ანდრე გოსმა თავის კოლეგა ჟურნალისტ ჟან დანიელთან ერთად. ისინი ადრე „ლ’ექსპრესთან" თანამშრომლობდნენ და ამ თანამშრომლობამ მანამ გასტანა, სანამ ეს გამოცემა პოლიტიკურ ორიენტაციას შეიცვლიდა. „ლე ნუველ ობსერვატორი" ერთ ხანს მეტად პოპულარული იყო პარიზის ინტელექტუალთა შორის.

ჟურნალი თავიდან მემარცხენე პოლიტიკურ პოზიციებზე იდგა, მოგვიანებით ზომიერი მემარცხენე გამოცემა გახდა, ხოლო 1980-იანი წლებში კი ფრანსუა მიტერანის რეფორმებს უჭერდა მხარს.

ჟურნალის წინამორბედი იყო კლოდ ბურდეს მიერ დაარსებული „ლ’ობსერვატორი". 1954 – 1964 წლებში გამოიცემოდა სათაურით „ფრანს–ობსერვატორი", ხოლო შემდეგ „ლე ნუველ ობსერვატორი" დაერქვა. „ლე ნუველ ობსერვატორი" კლოდ პერდრიელის პრეს–ჯგუფი გამოსცემს 1964 წლიდან.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (ფრანგული) ჟურნალის ვებ-გვერდი დაარქივებული 2013-06-15 საიტზე Wayback Machine.
**გალინა ალექსანდრეს ასული გრესელ-კოშუტი** (დ. 12 სექტემბერი, 1909, ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი, — გ. 4 აგვისტო, 2008, თბილისი) — არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1967).

დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი 1933 წელს. როგორც არქიტექტორ-დამპროექტებელი მონაწილეობდა თბილისში ცენტრალური სტადიონისა (1934–1935) და მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის (1935–1936) დაპროექტების ბოლო სტადიაზე. ძირითადად მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტში „საქქალაქმშენსახპროექტი" (1936–1941, 1944–1976). მის მიერ განხორციელებული მთავარი პროექტებია: საბავშვო ბაღი ოზურგეთში (1948), საცხოვრებელი სახლები თბილისში, ახმეტაში, კაჭრეთში; მდ. ლიახვის სანაპირო გორში (1948), სასტუმრო მესტიაში (1953), ავტოვაგზალი თბილისში (სანაპიროზე, 1954), საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სანატორიუმი გაგრაში (1970, გივი ჯაფარიძესთან ერთად) და სხვ.

ლიტერატურა
----------

* *კინწურაშვილი ს.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გალინა გრესელ-კოშუტი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ბიდგოშჩის ტრამვაის სქემა
Konstal 805Na
Konstal 805NM + NMD
Pesa 122N
ბიდგოშჩში ექსპლუატაციაშია 1მ სიგანის ლიანდაგიანი ტრამვაის ქსელი.

ისტორია
-------

ბიდგოშჩის ქუჩებში პირველი ცხენის წევიანი ტრამვაი (ე.წ. კონკა) 1888 წლის 18 მაისს გამოჩნდა. 1896 წლის 3 ივლისს გაიხსნა ტრამვაის პირველი ელექტრიფიცირებული ხაზი. ბიდგოშჩის ტრამვაიმ მნიშვნელოვანი ზიანის გარეშე გადაიტანა ორივე მსოფლიო ომი და 1960-იანი წლების ტრამვაის სისტემების გაუქმების ტალღები და 1965 წელს ოლშტინში ტრამვაის გაუქმების შედეგად (იხ. ოლშტინის ტრამვაი) ოლშტინისგან მიიღო უკანასკნელი 8 ვაგონი. ტრამვაის სისტემისთვის ყველაზე რთული პერიოდი 1989 წლიდან დაიწყო, როცა რამდენიმე მონაკვეთზე ტრამვაის ხაზები გაუქმდა. დღეისათვის ბიდგოშჩის ტრამვაი უკეთეს მდგომარეობაშია და 2016 წელს მას ახალი ხაზიც დაემატა, დაბა ფორდონის მიმართულებით.

სალიანდაგო ინფრასტრუქტურა
-------------------------

2016 წლის მდგომარეობით ბიდგოშჩის ტრამვაის ლიანდაგის საერთო სიგრძე ცალმხრივ ლიანდაგზე გათვლით შეადგენს 89,44 კმ, ხოლო ორმხრივად 40,8 კმ.

მოძრავი შემადგენლობა
--------------------

2017 წლის მარტის მდგომარეობით ბიდგოშჩში ექსპლუატაციაშია შემდეგი ტიპის ტრამვაის ვაგონები:

* Konstal 2N — 1 ვაგონი
* Konstal 805Na — 110 ვაგონი
* Konstal 805NM — 2 ვაგონი
* PESA 122N — 2 ვაგონი
* PESA 122NaSF — 1 ვაგონი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბიდგოშჩის ტრამვაი"** ვიკისაწყობში.
* MZK Bydgoszcz

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პოლონეთის ტრამვაის სისტემები |
| --- |
|  |
| მოქმედი | 
* ბიდგოშჩი
* გდანსკი
* გორჟუვ-ველკოპოლსკი
* გრუძიონძი
* ელბლონგი
* ვარშავა
* ვროცლავი
* კრაკოვი
* ლეგნიცა
* ლოძი
* ოლშტინი
* პოზნანი
* სილეზიის საქალაქთაშორისო ტრამვაი
* ტორუნი
* შჩეცინი
* ჩენსტოხოვა
 |  |

 |
**ლაზარევის სადგური** (რუს. Станция Лазарев) — სსრკ-ის ანდარქტიდული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური, რომელიც მოქმედებდა აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში, ლაზარევის შელფური მყინვარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში 1959 წლის 10 მარტიდან 1961 წლის 26 თებერვლამდე.

ატარებდნენ მეტეოროლოგიურ, გლაციოლოგიურ, გეომორფოლოგიურ, ოკეანოლოგიურ, აეროლოგიურ და აქტინომეტრიულ კვლევებს, ამას გარდა, სწავლობდნენ დედამიწის მაგნეტიზმსა და პოლარულ ციალს. სადგური დედოფალ მოდის მიწის სამარშრუტო (საავიაციო და მიწისზედა) გეოლოგიური და გეოგრაფიული კვლევების და აგრეთვე ამ რაიონში აეროფოტოგადაღებითი სამუშაოების ბაზას წარმოადგენდა. 1961 წლის 18 თებერვლიდან სამეცნიერო დაკვირვებები გაგრძელდა სადგურ ნოვოლაზარევსკაიაზე, რომელიც განლაგებულია ლაზარევის სადგურიდან სამხრეთით 18 კმ-ში. დაიკეტა საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიციის დასრულებისთანავე.

ფუნქციონირების ერთ-ერთ მთავარ სირთულეს ქარბუქი წარმოადგენდა, რომლის გამო მოკლე დროის განმავლობაში პატარა ნაგებობები თოვლით იფარებოდა. სხვა პრობლემას ქმნიდა შელფური მყინვარის შესაძლო დაშლის ალბათობა. სახელი ეწოდა ადმირალ მიხეილ ლაზარევის პატივსაცემად.

სქოლიო
------

1. ↑  Краткая Российская энциклопедия. Сост. В.М. Карев, Т. 2. К—Р. 2003
2. 1 2  Лазарев | Большая советская энциклопедия
3. ↑  Скалы Восьмого марта, или Женские имена на карте Антарктики
**ლილი შავერზაშვილი** (დ. 28 ოქტომბერი, 1940, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 20 მარტი, 2018) — ქართველი კომპოზიტორი და პედაგოგი. საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის წევრი 1966 წლიდან. 

1964 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1965–1967 წლებში მუშაობდა საქართველოს რადიოს მუსიკალურ რედაქტორად. 1967 წლიდან იყო მუსიკის თეორიის საგნების პედაგოგი თბილისის II სამუსიკო სასწავლებელში. 

დაწერილი აქვს: ვოკალურ-სიმფონიური ციკლი (1968, ოთხ ნაწილად, ვაჟა–ფშაველას ტექსტზე) მეცო–სოპრანოსა და სიმფონიური ორკესტრისათვის, ვოკალურ–ინსტრუმენტული ნაწარმოები „დიალოგი" (1972, ხალხურ ტექსტზე) ხმის, ფლეიტისა და ფორტეპიანოსათვის, სავიოლინო სონატა, Allegro ორკესტრისათვის, რომანსები, სიმღერები, ინსტრუმენტული პიესები; 1973 წელს დაასრულა ვოკალური ციკლი „მთების სიმღერა" და „მუსიკა ორკესტრისათვის".

თანამშრომლობდა ჟურნალ „დილასთან".

ლიტერატურა
----------

* Композиторы грузии: Издание второе, тб. 1973, გვ. 259
* Композиторы и музыковеды грузии, тб. 1984, გვ. 449

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლილი შავერზაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  კოლექციის მთავარი გვერდი — DSpace.nplg.gov.ge
**ლილიანური თარიღი** — დროის გაზომვის ასტრონომიური მეთოდი, რომლის მიხედვითაც ითვლიან გრიგორიანული კალენდრის მიღებიდან (1582 წლის 15 ოქტომბერი, 00:00) გასულ დღეებს. 1582 წლის 15 ოქტომბრის ლილიანური თარიღის რიგითი ნომერი არის 1. ლილიანურმა თარიღმა თავისი სახელწოდება ალოისიუს ლილიუსის (გრიგორიანული კალენდრის პროექტის ავტორი) პატივსაცემად მიიღო. ტერმინი ხმარებაში 1986 წელს IBM-ის თანამშრომელმა, გ. ომმა შემოიტანა.

უფრო ცნობილი, არის იულიუსის თარიღი, რომელსაც იყენებენ, რათა დათვალონ დღეები ძვ.წ 4713 წლის 1 იანვრის შუადღიდან (იულიუსის კალენდარის მიხედვით). იულიუსის თარიღი იწყება შუადღიდან, ხოლო ათწილადი შეიძლება გამოყენებული იქნას დღე-ღამის დროის წარმოსადგენად. ამის საპირისპიროდ, ლილიანურ თარიღში არ იყენებენ საათობრივ სარტყელებს და დღე-ღამის დროს. ლილიანური თარიღის მიღება შესაძლებელია იულისიუს თარიღიდან. ამისთვის საჭიროა 2 299 160,5-ის გამოქვითვა და ათწილადის შედეგის ამორიცხვა. დღესდღეობით, ლილიანურ თარიღს იყენებს ფირმა IBM პროგრამირების ენა RPG-ში.

სქოლიო
------

1. ↑  Ohms, Bruce G (1986). „Computer processing of dates outside the twentieth century". *IBM Systems Journal*. IBM. **25**: 244–251. (ინგლისური)
**ლავრენტი ჭიჭინაძე** (დ. 3 ივნისი, 1906, საქარა — გ. 16 აგვისტო, 1997) — ქართველი მწერალი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1906 წლის 3 ივნისს სოფელ საქარაში. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიკის ფაკულტეტი. 1927 წელს დაიწყო საკუთარი ლექსებისა და მოთხრობების გამოქვეყნება. 1933 წელს გამოსცა პირველი წიგნი — საბავშვო მოთხრობათა კრებული „ისლიანი სახლები". 1934-1941 წლებში მუშაობდა რედაქტორად, ჟურნალ „ოქტომბრელში". 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1947-1963 წლებში იყო გაზეთ „ნორჩი ლენინელის" პასუხისმგებელი მდივანი, 1965-1967 წლებში — საბავშვო წიგნის სახლის დირექტორი.

ცნობილი ნამუშევრები
-------------------

* რომანი „ნარბევი" (1938)
* ისტორიულ მოთხრობათა კრებული „ნადირ-შაჰის ხმალი" (1942)
* მოთხრობებისა და ზღაპრების კრებული „ორი ნაპირი" (1966)
* მოგონებანი „შუქი სხივოსანთა" (1974)

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 403.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლავრენტი ჭიჭინაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლილიუოკალანი** (ჰავ. *Lili’uokalani*, თავდაპირველად ერქვა **ლიდია კამაკაეა პაკი**, *Lydia Kamaka’eha Paki*, ქმრის გვარზე **დომინის**, ინგლ. Dominis; დ. 2 სექტემბერი, 1838 — გ. 11 ნოემბერი, 1917) — ჰავაის სამეფოს ბოლო დედოფალი 1891 წლის 20 იანვრიდან 1893 წლის 17 იანვრამდე. 
მეფე კალაკაუას და, და ოაჰუსა და მაუის ამერიკელი გუბერნატორის, ჯონ ოუენ დომინის მეუღლე. სამეფო ტახტზე ავიდა ძმის სიკვდილის შემდეგ და შეეცადა მონარქის კონსტიტუციით შემოფარგლული ძალაუფლების აღდგენა. ამერიკული ქონების დაცვის საბაბით აშშ-ს წარმომადგენლებმა მოაწყეს სახელმწიფო გადატრიალება და გადააყენეს დედოფლი. 

გროვერ კლივლენდის მთავრობა სთავაზობდა ლილიუოკალანს სამეფო ტახტის დაბრუნებას გარკვეული პირობების შესრულების შემთხვევაში, როგორიც პოლიტიკური მოწინაააღმდეგეების ამნისტია იყო. დედოფალმა უარყო ეს წინადადება და მოითხოვა ამერიკის აგენტების სიკვდილით დასჯა. 1894 წლის 4 ივლისს შეიქმნა ჰავაის რესპუბლიკა, რომლის ოკუპაციაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მოახდინა 1898 წელს. 

1895 წლის 16 იანვარს დედოფალი დააპატიმრეს მას შემდეგ, რაც იოლანის სასახლის ბაღში აღმოჩენილი იქნა იარაღი. ერთი წლის შემდეგ იგი გაათავისუფლეს და ახალი სახელიც მისცეს. ლიდია დომინისმა (დედოფლის ახალი სახელი) სასამართლოში უჩივლა ფედერალურ მთავრობას სამეფო მიწების თაობაზე. საბოლოოდ ჰავაის ლეგისლატურამ გამოუწერა მას პენსია 4 ათასი დოლარის ოდენობით და შეუნარჩუნა შაქრის პლანტაცია 24 კმ² ფართობით. დედოფალი გარდაიცვალა 1917 წელს ინსულტისგან. 

ციხეში ყოფნისას ლილიუოკალანმა დაწერა ჰავაის ჰიმნი ალოჰა ოე და წიგნი ქვეყნის ისტორიის შესახებ.

ლიტერატურა
----------

* Allen, Helena G. (1982). *The Betrayal of Liliuokalani: Last Queen of Hawaii, 1838-1917*. Glendale, CA:  A. H. Clark Company. ISBN 978-0-87062-144-4. OCLC 9576325.
* Bonura, Sandra; Witmer, Sally (2013). „Lydia K. Aholo — Her Story Recovering the Lost Voice". *The Hawaiian Journal of History*. Honolulu: Hawaiian Historical Society. **47**: 103–145. hdl:10524/36266. OCLC 60626541.CS1-ის მხარდაჭერა: ref=harv (link)
* Haley, James L. (2014). *Captive Paradise: A History of Hawaii*. New York:  St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-60065-5.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლილიუოკალანი***

* *Queen Lydia Liliʻuokalani*, University of Illinois at Chicago, .
* *Public Law 103-150, also known as "The Apology Bill"*, Pixi,. წაკითხვის თარიღი: 2016-09-22 დაარქივებული 2015-06-20 საიტზე Wayback Machine. .
* *The Overthrow of the Monarchy*, Hawaii nation, .
* *Her Majesty Queen Liliuokalani The Constitutional Queen of The Nation of Hawaii 1891–1893*, Free Hawaii,. წაკითხვის თარიღი: 2016-09-22 დაარქივებული 2015-02-13 საიტზე Wayback Machine. .
ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკის მაკკიმის შენობა.
**ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკა** (Boston Public Library) იყო პირველი საზოგადოებრივი მუნიციპალური ბიბლიოთეკა აშშ-ში, დაარსდა 1848 წელს. ეს ასევე პირველი საჯარო ბიბლიოთეკა იყო, რომელიც მკითხველს წიგნებისა და სხვა მასალის დროებით გატანის უფლებას აძლევდა.

მოცულობით 14,9 მილიონი წიგნითა თუ პერიოდული გამოცემით, ბოსტონის საჯარო ბიბლიოთეკა სიდიდით მესამეა აშშ-ში. ბიბლიოთეკის კოლექციაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხელევონებისა და ხელოვნების ისტორიის გამოცემები (მაკკიმის შენობის მესამე სართულზე) და ამერიკის ისტორიის გამოცემები (მნიშვნელოვანი კვლევითი ნამუშევრების ჩათვლით). აქვეა ლითოგრაფიების, ფოტოსურათების, რუკების, იშვიათი წიგნებისა და შუასაუკუნეების მანუსკრიპტების ვრცელი კოლექცია.

არქიტექტურა
-----------

ბიბლიოთეკა თავდაპირველად მდებარეობდა ყოფილ სასკოლო შენმობაში მეისონის ქუჩაზე და საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1854 წლის 20 მარტს. მოგვიანებით იმავე წელს ბიბლიოთეკის კომისიამ ახალი შენობის აგების უფლება გასცა, რომელიც ბოილსტონისა და დარტმუზის ქუჩების კუთხეში უნდა განლაგებულიყო, კოპლის მოედანზე.

1888 წელს ჩარლზ ფოლენ მაკკიმმა, არქიტექტურული ფირმა მაკკიმი, მიდი და უაიტიდან, ახალი შენობის პროექტი შექმნა, რომლის მშენებლობა 1895 წელს დასრულდა. შენობა მოიცავდა ბავშვთა ოთახს (პირველად აშშ-ში) და ქანდაკებათა ბაღს მის ცენტრალურ ეზოში. კოპლის მოედანზე შენობის ფასადი მე-16 საუკუნის იტალიური პალაცოს სტილშია. მორკალური არკიანი ფანჯრები რიმინიში ალბერტის ტემპიო მალატესტიანას ნიმუშზეა გადაწყვეტილი, რომელიც თავის მხრივ პირველი სრულიად რენესანსის სტილში აგებული შენობა იყო. თუმცა მაკკიმ საკუთარ პროექტში პირდაპირ იმიტაციას მოერიდა. სამი ცენტრალური დიდი კარის სილუეტი ოდნავ ხაზგასმულია მთლიანი ფასადის რითმის დაურღვევლად.

მოდერნისტული მინაშენი ფილიპ ჯონსონის პროექტით დასრულდა 1972 წელს. ჯონსონის შენობაში ამჟამად ცირკულაციაში მყოფი კოლექცია ინახება, მაკკიმის შენობაში კი კვლევითი ბიბლიოთეკაა განთავსებული.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიბლიოთეკის საიტი.
ჰერაკლე ებრძვის გერიონს. ქალკიდური ამფორა. დაახ.540 ძვ.წ.
**გერიონი** (ბერძ. Γηρυών) — ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, კუნძულ ერითიას მეფე, ქრიზაორეს და ნიმფა კალიროეს შვილი, ექიდნეს ძმა, სამთავიანი და სამტანიანი ბუმბერაზი, რომელსაც მხოლოდ მუცლის არე ჰქონდა მთლიანი. ექვსხელა და ექვსფეხა უზამფარს სამი ფარი ეჭირა და მოწინააღმდეგეს თავზარს სცემდა. ქვეყნიერების უკიდურეს დასავლეთში ჰქონდა საბრძანებელი და კუნძულ ერითეაზე ჰყავდა ოქროსფერი (წითელი) საქონლის ჯოგი, რომელსაც მწყემსავდა ბუმბერაზი ევრიტიონი და დარაჯობდა ორთავიანი ძაღლი ორთროსი. ჰერაკლემ ჯოგი მოსტაცა, ისრები დაუშინა და კომბლით მოუსწრაფა სიცოცხლე.

ლიტერატურა
----------

* *აკაკი გელოვანი*, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 113, „საბჭოთა საქართველო", თბ. 1983.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„გერიონი"** ვიკისაწყობში.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ჰერაკლეს თორმეტი გმირობა |
| --- |
|  |
| 
* ნემეის ლომი
* ლერნეს ჰიდრა
* ერიმანთოსის ტახი
* კერინიის ფურ-ირემი
* სტიმფალიდები
* იპოლიტეს სარტყელი
* ავგეას თავლები
* კრეტის ხარი
* დიომედეს ულაყები
* გერიონის ხარები
* ჰესპერიდების ვაშლები
* კერბეროსი
 |

 |
ლიონის საკათედრო ტაძარი
**ლიონის სენ-ჟანის ეკლესია** — XII საუკუნის ეკლესია ლიონში. მდებარეობს ძველი ლიონის სენ-ჟანის კვარტალში. იგი ლიონის მთავარეპისკოპოსის საკათედრო ტაძარია. ეკლესიაში მდებარეობს XIV საუკუნის ასტრონომიული საათი. ეკლესიის მახლობლად მდებარეობს არქეოლოგიური ბაღი, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის დროს დანგრეული, XI საუკუნის ორი ეკლესიისაგან შედგება.

ტაძრის მშენებლობა XII საუკუნეში, მეროვინგების ეპოქის ძველი ეკლესიის ადგილზე დაიწყო. მთავარი ფასადის მშენებლობა დასრულდა XIV საუკუნეში, ხოლო მთლიანად 1481 წელს დასრულდა. 1562 წელს ტაძარი ჰუგენოტებმა დაანგროიეს, მოგვიანებით მოხდა მისი აღდგენა. 1982 წელს მოახდინეს ფასადის, ხოლო 1986 წელს - აფსიდის რესტავრაცია.

ლიტერატურა
----------

* *Régis Neyret*. Le livre de Lyon : Lugdunoscopie. — Lyon: Éditions Lyonnaises, 1995. — ISBN 978-2910979003
* *Henri Leroudier*. Mini histoire de Lyon. — Lyon: Éditions SME résonance, 1989.
* Lyon: Primatiale Saint-Jean (буклет). — Polyplan Villeurbanne, 2004.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლიონის ეკლესია***
ბოსფორის სრუტე, სატელიტური ფოტო, აპრილი 2004
**ბოსფორი** (ბერძ. Βόσπορος ძროხის რქა, თურქ.: Boğaziçi, სტამბოლის სრუტე) — სრუტე, რომელიც ჰყოფს თურქეთის ევროპულსა (რუმელია) და აზიურ (ანატოლია) ნაწილებს. მსოფლიოს ყველაზე ვიწრო ყელია, რომელიც საერთაშორისო ნაოსნობისთვის გამოიყენება და ის მარმარილოს ზღვას შავ ზღვასთან აერთებს, რომელიც თავის მხრივ დარდანელით ეგეოსის ზღვას უერთდება ხმელთაშუა ზღვაში. მისი სიგრძე დაახ. 30 კმ-ია, მაქსიმალური სიგანით 3.700 მეტრი ჩრდილოეთ შესართავთან, და მინიმ. სიგანით 700 მეტრი. სიღრმე მერყეობს 36-124 მეტრს შორის დინების შუაში.

ბოსფორის სრუტეში, რომელიც სხვადასხვა მარილიანობის ზღვებს აერთებს, ორმაგი დინება წარმოიქმნება: ზედა ფენებში — შავი ზღვიდან მარმარილოს ზღვისკენ, ქვედა ფენებში — მარმარილოს ზღვიდან შავი ზღვისკენ. ამის შედეგად შავი ზღვა წელიწადში 175 კმ³ ხმელთაშუა ზღვის მლაშე წყალს იღებს, ხოლო აზოვის ზღვა ყოველწლიურად შავ ზღვას 66 კმ³ დაბალი მარილიანობის წყალს აძლევს.

სრუტის ნაპირები მჭიდროდ დასახლებულია, მასზე მდებარეობს ქალაქი სტამბოლი (11 მილიონზე მეტი მცხოვრები).

ბოსფორს ორი ხიდი ჰკვეთს. პირველი Bogazici (ბორფორი I) სიგრძით 1074 მეტრია და 1973 წელს დასრულდა. მეორე Fatih Sultan Mehmet (ბორფორი II) 1090 მეტრია და 1988 წელს დასრულდა პირველი ხიდიდან დაახ. 5 კმ-ში ჩრდილოეთით. მესამე ხიდი გეგმაშია, თუმცა მისი მომავალი ადგილმდებარეობა საიდუმლოდაა შენახული მიწის ფასების ესკალაციის ასარიდებლად.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 483.

სქოლიო
------

1. ↑  დავიდოვა მ. კამენსკი ა. ნეკლიუკოვა ნ. ტუშინსკი გ. სსრკ ფიზიკური გეოგრაფია. — განათლება, 1988. — გვ. 54-58.
**გერმანე ხოჯელანის კოშკი**  — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის დაბა მესტიაში, ლაღამის უბანში. აგებულია შუა საუკუნეებში.

კოშკის ტრადიციული არქიტექტურულ სამკაულს დაკბილულთაღიანი გვირგვინი წარმოადგენს, რომელიც ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, შესრულების ერთგვარი სიტილით გამოირჩევა. კვადრატული გეგმარებით ამოყვანილია მცირედ გამოყვანილი ენთაზისის მქონე კედლები. ირკვევა რომ კოშკი ნაგებია ნახევრად დამუშავებული ორი ქვით, კირ-დუღაბის ხსნარზე. ფასადები შელესილია კირის სქელი ფენით, ნალესი მეტწილად შემორჩენილია ცენტრალურ და ქვედა ნაწილზე. კოშკის ორფერდა ყავარით გადახურული საბურავი და მის ქვეშ კედლის მომცრო ფრაგმენტი გვიანდელი რეკონსტრუქციის კვალს ატარებს. კოშკის საფასადო დანაწევრება ფუნქციურ და, ამავდროულად, რეგიონალურ მახასიათებლებს მიჰყვება და ღიობთა მინიმალური რაოდენობით არის წარმოდგენილი სიმეტრიის ღერძზე, ერთმანეთის თავზე გაჭრილია კარები და შემდეგ ოთხი სარკმელია. კარის თავზე განთავსებული სარკმლები ვიწრო, თაღოვან ღიობებს წარმოადგენს. კოშკის შიდა კონსტრუქციების ნახვა ვერ ხერხდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 10076
**ბაჰარ მურადოვა** (დ. 20 მარტი, 1962) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. პარტია „ახალი აზერბაიჯანის" წევრი. აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის ვიცე-სპიკერი 2005 წლიდან.

ადრეული ცხოვრება
----------------

მურადოვა დაიბადა 1962 წლის 20 მარტს ფიუზულის რაიონის ქალაქ ფიზულში. მურადოვა დადიოდა ბაქოს მსუბუქი მრეწველობის ტექნიკურ სკოლაში, სადაც მიიღო დიპლომი ტექსტილის ინდუსტრიაში. მოგვიანებით სწავლა განაგრძო ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტზე. არის პოლიტიკური მეცნიერებების დოქტორი.

კარიერა
-------

1981 წელს მურადოვამ დაიკავა ზედამხედველობის სამუშაოები ბაქოში, ტექსტილის ქარხანაში. მოგვიანებით, იგი პოლიტიკას დაუბრუნდა და გახდა პარტია „ახალი აზერბაიჯანის" წევრი 1993 წელს და მას შემდეგ ეკავა მნიშვნელოვანი პარტიული თანამდებობები, მათ შორის პარტიის აღმასრულებელი მდივნის მოადგილის თანამდებობა. 1995 წლიდან 2000 წლამდე მურადოვა მუშაობდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ოფისში. 2005 წელს აზერბაიჯანის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, დაინიშნა დაინიშნა აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარის მოადგილედ (ვიცე-სპიკერი). არის დიდების ორდენის კავალერი. გამოქვეყნებული აქვს ხუთი სამეცნიერო ნაშრომი. მან შეინარჩუნა თავისი ადგილი ფიუზულის ოლქიდან აზერბაიჯანის 2015 წლის საპარლამენტო არჩევნებში.  2020 წლის 12 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ბაჰარ მურადოვა დაინიშნა აზერბაიჯანის ოჯახის, ქალთა და ბავშვთა საკითხების სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ.

2014 წლის ნოემბერში ბაქოში ჩატარდა საერთაშორისო კონფერენცია თემაზე: "რელიგიური ტოლერანტობის გაძლიერება (აზერბაიჯანის მოდელი, გამოწვევები ეუთოს რეგიონში და მის ფარგლებს გარეთ)". კონფერენცია მოეწყო ეუთოს ბაქოს პროექტის კოორდინატორის, კავკასიის მუსლიმთა ოფისის და იუნესკოს ეროვნული კომისიის მხარდაჭერით. ღონისძიებას ესწრებოდნენ ეუთოს პროექტის კოორდინატორი ბაქოში, ალექსის შახტახტინსკი, კავკასიის მუსლიმანთა ოფისის თავმჯდომარე შეიხ ულ-ისლამ ალაჰშუქიურ ფაშაზადე, ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის მუდმივი დელეგაციის ხელმძღვანელი ბაჰარ მურადოვა, მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი კირილე, თბილისის სასულიერო აკადემიის რექტორი გიორგი ზვიადაძე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II, აზერბაიჯანში ბრიტანეთის ელჩი ირფან სიდიგი. დისკუსიები გაიმართა აზერბაიჯანში ტოლერანტობის თემაზე და აღინიშნა, რომ ყარაბაღის კონფლიქტის მიუხედავად, ბაქოში სომხური ეკლესია არსებობს.

პირადი ცხოვრება
---------------

ჰყავს მეუღლე და ერთი ქალიშვილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბიოგრაფია აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის საიტზე

სქოლიო
------

1. 1 2  Gasimov, Zaur (2017). *Historical Dictionary of Azerbaijan*.  Rowman & Littlefield Publishers,   გვ. 158. ISBN 978-1-5381-1042-3.
2. 1 2 3  Bahar Avaz gizi Muradova Azerbaijani. National Assembly of Azerbaijan. ციტირების თარიღი: 18 November 2017.
3. ↑  Order of the President of Azerbaijan on appointment of Bahar Muradova as Chairman of the State Committee on Family, Women and Children of the Republic of Azerbaijan az. ციტირების თარიღი: 2020-04-29
4. ↑  В Баку проходит международная конференция, посвященная вопросам укрепления религиозной толерантности
5. ↑  В Баку прошла международная конференция «Традиции религиозной толерантности на Кавказе и модель мультикультурализма Азербайджана»
**„ბრინჯის ჯანყები"**, იაპონიაში მშრომელთა მასობრივი რევოლუციური გამოსვლები (1918 წლის აგვისტო-სექტემბერი), რომელთა უშუალო საბაბი გახდა ბრინჯის ფასის სპეკულაციური გაზრდა. დაიწყო 1918 წლის 3 აგვისტოს, როდესაც ტოიამის პრეფექტურის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე პატარა საპორტო ქალაქ ნისიხსამატის მებადურთა ცოლებმა მანიფესტაცია მოაყწვეს და მოითხოვეს საზღვარგარეთ ბრინჯის გატანის შეწყვეტა და მასზე ფასები დაკლება. მოძრაობა სწრაფად მოედო 33 პრეფექტურას. „ბრინჯის ჯანყებში" ძირითადად ქალაქის ქვედა ფენები მონაწილეობდნენ. აჯანყებულები წვავდნენ და ანგრევდნენ საწყობებს, მემამულეთა და მეწარმეთა სახლებს, საპოლიციო უბნებს. გამოსვლები მოხდა 37 დიდ, 104 საშუალო და პატარა ქალაქში, 97 სოფელსა და მეთევზეთა დაბაში, 29 მაღაროსა და შახტში. 60 ადგილას აჯანყების ჩასახშობად მთავრობამ გამოიყენა ჯარები (სამხედრო-საზღვაო, ქვეითი, საკავალერიო, მესანგრეთა ნაწილები, საველე არტილერია). დააპატიმრეს 8185 აჯანყებული. აქედან 7708 კაცი სასამართლოს გადასცეს. მაგრამ ხელისუფლება მაინც იძულებული გახდა გარკვეული დაპირებები მიეცა ხალხისათვის. 1918 წლის სექტემბრის შუა რიცხვებში გადადგა გენერალ ტერაუტის სამხედრო-ბიუროკრატიული კაბინეტი. შეიქმნა იაპონიის ისტორიაში პირველი ე. წ. პარტიული კაბინეტი ადვოკატ ხარას მეთაურობით. ახალ მთავრობამ ნაწილობრივ გააფართოვა საარჩევნო უფლებები.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 526.
**ბაღის წვეულება** - პიესა, დაწერილი ვაცლავ ჰაველის მიერ.

შინაარსი
--------

პიესის პროტაგონისტია ჰუგო პლუდეკი, ჩეხური საშუალო ფენის ჩვეულებრივი წარმომადგენელი. მისი მშობლები ნერვიულობენ მისი მომავლის შესახებ. შედეგად, ისინი დათქვამენ შეხვედრას გავლენიან ბატონ კალაბისთან. შეხვედრა ლიკვიდაციის ოფისის ბაღის წვეულებაზე უნდა შედგეს. ჰუგო ვერ მონახავს კალაბისს, მაგრამ ამის ნაცვლად ადგილი აქვს აბსურდული შეხვედრების მთელს სერიას. ლიკვიდაციის ოფისის ყველა ოფიციალური პირი საუბრობს დეგენერირებულ, იდეოლოგიურ, უშინაარსო ენაზე, როგორ მოსალოდნელია სახელმწიფო ბიუროკრატიის სამსახურში მყოფი ოფიციალური პირისათვის.

ჰუგო არის ინტელიგენტი და სწრაფად ეჩვევა ახალ სიტუაციას და ქცევებს. იგი ისწავლის ბანალურად საუბარს, იყენებს არაფრისმეტყველ კლიშეებს და საბოლოოდ იქცევა ახლადშექმნილი ცენტრალური ინაუგურაციისა და ლიკვიდაციის კომიტეტის უფროსად. ამის შედეგად, იგი მთლიანად კარგავს თავის თავს, იდენტურობას. სცენარი მთავრდება ჰუგოს სახლში დაბრუნებით. იგი იმდენად შეცვლილია, რომ საკუთარი მშობლები მას ვეღარ ცნობენ.

პიესა და ჰუგოს სწრაფად შეცვლილი იდენტურობა არის ჩეხი ხალხის ქცევაზე, კომუნისტური რეჟიმის პერიოდში, რომელთაც მატერიალური მოგების სანაცვლოდ არჩიეს რეჟიმის წესებს უჩუმრად დამორჩილებოდნენ. კარიერის ძიების პროცესში, თავად პიესის პროტაგონისტი ხდება კლიშე.

ბიბლიოგრაფია
------------

* ვლადიმირ პროკოპი: *Přehled české literatury 20. století* Sokolov, 2001
**ლევან გოგორიშვილი** (დ. 18 მაისი, 1925, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1948–1953 წლებში იყო ქობულეთის სამალარიო სადგურის გამგე. 1954–1972 წლებში რაიონის ჯანდაცვის განყოფილების გამგე. რესპუბლიკური კლინიკური ინფექციური საავადმყოფოს ორდინატორი, განყოფილების გამგე, საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. 1977–1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციური კათედრის ასისტენტი. 1982–1997 წლებში თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს განყოფილების გამგე. 1997 წლიდან ამავე საავადმყოფოს უფროსი ორდინატორია. ავტორია 28 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ინფექციურ დაავადებებს, ძირითადად შერეულ ინფექციებს.

1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ზოგიერთი ჰაერწვეთოვანი და ნაწლავური შერეული ინფექციების კლინიკისა და დიაგნოსტიკის საკითხები."

ბიბლიოგრაფია
------------

* ზოგიერთი შერეული ინფექციის კლინიკური თავისებურებები ბავშვებში : ექიმ-ლექტორის დასახმარებლად თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1966 გვ. 24

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ. 2000 გვ. 74

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლევან გოგორიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ლიზა „Left Eye" ლოპესი**  (ინგლ. Lisa „Left Eye" Lopes) (დ. 27 მაისი, 1971,აშშ — გ. 25 აპრილი, 2002, აშშ,ატლანტა, ჰონდურასი) — ამერიკელი რეპერი, მოცეკვავე, სიმღერების ავტორი და ჯგუფ TLC-ის წევრი. ლოპესმა დაწერა ჯგუფის წარმატებული სიმღერები, მათ შორის Waterfalls, No Scrubs, Ain't 2 Proud 2 Beg, What About Your Friends, Hat 2 Da Back. ლოპესთან თანამშრომლობამ TLC-ის 4 გრემი მოუტანა. კომერციული წარმატების მიუხედავად, ხშირი იყო კონფლიქტი და ფინანსური პრობლემები. ეს ყველაფერი მას შემდეგ დაიწყო, რაც ლოპესმა მეგობრის სახლი გადაწვა. ეს ფაქტი სერიოზულ მატერიალურ პრობლემებს ქმნიდა. სასამართლომ ჯარიმის სახით სოლიდური თანხის გადახდა მოითხოვა, რაც ჯგუფს უნდა გადაეხადა. 2001 წელს ლოპესმა პირველი სოლო ალბომი *Supernova* გამოუშვა, რომელიც კომერციულად წარუმატებელი იყო. 2002 წელს დაბრუნდა კოლექტივთან, TLC-ის რიგით მეოთხე ალბომის ჩასაწერად. დაიღუპა იმავე წლის 25 აპრილს, ავიაკატასტროფის შედეგად.

დისკოგრაფია
-----------

### სტუდიური ალბომები

* 2001: *Supernova*

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლიზა ლოპესი***

* ლიზა ლოპესის ფონდი დაარქივებული 2012-06-11 საიტზე Wayback Machine.
* Left Eye Music Fest
* 

* ლიზა ლოპესი — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ლიზა ლოპესი საიტზე MySpace

სქოლიო
------

1. ↑  Grammy.com. ციტირების თარიღი: 16 May 2012.
2. ↑  TLC's T-Boz discusses past health and financial problems on new reality series Totally T-Boz.
3. ↑  Afrobella of the Week: Lisa "Left Eye" Lopes; Supernova.
4. ↑
**მაზიადიდები** (არაბ. المزيدي) — არაბული მოდგმის ტომი. სახლობდნენ თანამედროვე ერაყის ტერიტორიაზე. თავადპირველად ისინი ბანუ ასადის ტომის ნაწილს წარმოადგენდნენ. 998 წელს ალი იბნ მაზიადმა ქუფაში, ბუიდებისგან, სამხედრო სამსახურის სანაცვლოდ, სამეფო ტიტულე მიიღო და თანამედროვე ერაყის ტერიტორიაზე დამოუკიდებელი სახელმწიფო დააარსა, რომელსაც მაზიადი ეწოდა. 1012 წელს მაზიადიდებმა ქალაქი ჰილა დაარსეს, რომელიც მოგვიანებით მათ ახალ რეზიდენციად იქცა. მაზიადიდებმა თანდათან მიმდებარე ევფრატის სანაპიროს მიდამოებიც დაიმორჩილეს. 

1121 წელს, დავითის ისტორიკოსის ცნობით მაზიადიდთა ერთ-ერთი მართველი „არაბეთისა მეფე" ნურ ად-დავლა დუბაის II დიდგორის ბრძოლაში იღებდა მონაწილეობას, სადაც ის სასტიკად დამარცხდა. „ეს იყო, – წერს მათე ურჰაელი, – კაცი გულადი და მებრძოლი. მან დაატყვევა ქალაქი ბაღდადი და სამი ბრძოლა გადაიხადა სპარსთა სულთანთან – ტუფასთან... მან კარვით დაიბანაკა ეთიოპიასა და ინდოეთს შორის და მაშინ მოვიდა და დაესიძა სპარსთა ამირა ღაზის". მართლაც, დიდგორის ბრძოლის ერთი წლით ადრე, დუბეისს ცოლად შეურთავს ილღაზის ასული გოჰარ ხათუნი; ალბათ, ამგვარი დამოყვრებაც იყო ერთი მიზეზი იმისა, რომ დუბეისი ილღაზის მოწოდებას მაშინვე გამოეხმაურა და აქტიური მონაწილეობაც მიიღო მისი სარდლობით მოწყობილ ბრძოლაში. 

მაზიადიდების ტომი 1162 წელს მთლიანად ამოხოცა აბასიანთა ხალიფა ალ-მუსთანჯიდმა, ხოლო მისი ტერიტორია ზენგიდთა სახელმწიფომ დაისაკუთრა.

დამასკოს ბურიდთა დინასტიის ამირები
----------------------------------

| მმართველი | მმართველობის პერიოდი |
| --- | --- |
| სანად ალ-დაწვლა ალი I | 1012-1060 |
| ნურ ად-დავლა დუბაის I | 1017-1082 |
| ბაჰა ალ-დავლა აბუ-კამილ მანსური | 1082-1086 |
| საიფ ალ-დავლა სადაყა I | 1086-1108 |
| ნურ ად-დავლა დუბაის II | 1108-1135 |
| სადაყა II | 1135-1138 |
| მუჰამედი | 1138-1145 |
| ალი II | 1145-1150 |

ლიტერატურა
----------

* Lane-Poole, Stanley (1894). *The Mohammedan dynasties: Chronological and genealogical tables with historical introductions*.  A. Constable and company,   გვ. 119.
* Runciman, Steven (1951). *A history of the Crusades*, 1st, Cambridge [Eng.]:  Cambridge University Press,   გვ. 113.

სქოლიო
------

1. ↑  Moojan Momen, *An Introduction to Shi'i Islam*, Yale University Press 1985
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ლევან**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ლევან**. |

**ლევან ბატონიშვილი** (*ბაგრატიონი*) (დ. თებერვალი, 1756, თბილისი ― გ. თებერვალი, 1781, ვეჯინი) — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, ერეკლე II-ის ძე.

ბიოგრაფია
---------

აღიზარდა სამეფო კარზე, სადაც მის ირგვლივ შემოკრებილი იყვნენ რჩეული ახალგაზრდები, მათ შორის პოეტი ბესიკი. ამ ახალგაზრდათაგან შემდეგში შედგა ლევან ბატონიშვილის რაზმი (2000 კაცამდე), რომელმაც მრავალ ბრძოლაში ისახელა თავი. ლევან ბატონიშვილის მეგობრების წრეში იყო აგრეთვე დავით რექტორი. ლევან ბატონიშვილი სახელმწიფო საქმეებში ჭაბუკობიდანვე ჩაება. 1770 წელს მან თავის უფროს ძმასთან - გიორგისთან ერთად მეფის წინააღმდეგ ამბოხებული ქსნის ერისთავი გიორგის დასამორჩილებლად გაილაშქრა. ამას 1775 წელს ქსნის საერისთავოს გაუქმება მოჰყვა. 

1772 წლის იანვარში ერეკლემ ლევან ბატონიშვილი ანტონ I-თან ერთად გაგზავნა რუსეთის იმპერიაში მფარველობაში მიღების სათხოვნელად. დელეგაცია პეტერბურგში ერთი წლის შემდეგ ჩავიდა. ელჩობა უშედეგოდ დამთავრდა, ვინაიდან რუსეთი მოერიდა სპარსეთის იმპერიასთან ურთიერთობის გამწვავებას. 1774 წელს ანტონ I და ლევან ბატონიშვილი საქართველოში დაბრუნდნენ. ამავე წლებში ლევან ბატონიშვილმა ცოლად შეირთო  ქაიხოსრო ანდრონიკაშვილის ასული. ლევან ბატონიშვილის ნიჭი და უნარი მთელი ძალით გამომჟღავნდა მორიგე ჯარის ხელმძღვანელობისას (1774-იდან). მისი თაოსნობით აილაგმა დაღესტნელ ფეოდალთა თარეში. ლევან ბატონიშვილმა დაამარცხა ისინი სოფელ ჭალასთან, მისაქციელთან, ავჭალასთან და სხვა ადგილებში. ერეკლე II-მ მორიგე ჯარის მეოხებით დათრგუნა ფეოდალური ოპოზიციაც. ამიტომ რეაქციონერი თავადები საბოტაჟს უწყობდნენ ამ ღონისძიებას. ფიქრობენ, რომ ამ საბოტაჟის მსხვერპლი შეიქმნა ლევან ბატონიშვილიც, რომელიც 1781 წელს ვეჯინში ყოფნისას გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა. მის სიკვდილს დიდი მწუხარებით გამოეხმაურნენ ბესიკი (ოდა „სამძიმარი"), დავით რექტორი („ლეონისათვის თქმული ათნი სიტყვანი იამბიკოდ"), აზერბაიჯანელი პოეტები ვაგიფი და ვიდადი. მასვე ეძღვნება მრავალი ხალხური ლექსი. ლევან ბატონიშვილს მიეწერება რამდენიმე სამიჯნურო და ეპისტოლური ლექსი.

ლიტერატურა
----------

* *ხანთაძე შ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 156.
* *ქიქოძე, გ.*, „ერეკლე II", თბილისი: სახელგამი, 1942. — გვ. 153-163.
**ბერდოვის ხიდი** (რუს. Бердов мост) — საფეხმავლო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში, მდინარე პრიაჟკაზე. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლომენსკის კუნძულებს. ხიდის საერთო სიგრძეა 31 მეტრი, ხოლო სიგანე — 2,25 მეტრი.

მდებარეობა
----------

ხიდი წარმოადგენს ხორცის ქუჩის გაგრძელებას მდინარე პრიაჟკაზე. 

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს აბანოს ხიდი, ქვემო მიმართულებით კი — სათვალთვალო ხიდი.

უახლოესი მეტროს სადგურებია „სადოვაია" (2,6 კმ) და „ადმირალტეიტსკაია" (3 კმ).

სახელწოდება
-----------

ხიდის სახელწოდება დაკავშირებულია XVIII საუკუნეში მოღვაწე მრეწველის ჩარლზ ბერდის სახელთან, რომლის მეტალის გადამამუშავებელი ქარხანა XIX საუკუნის დასაწყისში იყო ერთ-ერთი უდიდესი ქარხანა სანქტ-პეტერბურგში. მცირე საფეხმავლო ხიდი პირდაპირ ქარხანასთან გადიოდა (ამჟამად ამ ადგილზე განთავსებულია ქარხანა „საადმირალოს ვერფი"). XVIII საუკუნის დასასრულიდან ეწოდება თუჯის ხიდი, ხოლო 1830-იანი წლებიდან „მჭედლის ხიდი". 1849 წლიდან ხიდს თანამედროვე სახელი ეწოდება. მოსახლეობაში ასევე გავრცელებულია სახელწოდება „ნასტინის ხიდი".

ისტორია
-------

XVIII საუკუნის ბოლოს ააგეს ხის სამმალიანი ხიდი. იგი ააშენეს ჩარლზ ბერდის ქარხნის პირდაპირ და აკავშირებდა მას ხორცის კუნძულთან. 

1805-1806 წლებში იგი გადააკეთა უილიამ გესტემ. გადაკეთებული ხიდი წარმოადგენდა ერთ-ერთ პირველ მეტალის ხიდს სანქტ-პეტერბურგში. 

თანამედროვე ხიდი ააგეს 1852 წელს ინჟინერ ე. ა. ბოლტუნოვის პროექტის მიხედვით. თანამედროვე ხიდი სამმალიანია და დგას მეტალის საყრდენებზე.

ხიდი ლიტერატურაში
-----------------

რუსმა მწერალმა კონსტანტინე სტანიუკოვიჩმა ბერდოვის ხიდთან დაასახლა რომან „ერთი ცხოვრების ისტორიის" გმირი ა. ი. ოპოლევი.

ლიტერატურა
----------

* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд. испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 458. — 511 с.
* Горбачевич К. С. Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд. перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 322. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд. перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 26. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Бердов мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
**ლევან (ლეო) რევაზის ძე გაბრიაძე** (რუს. Леван Ревазович Габриадзе; დ. 16 ნოემბერი, 1969) — რუსეთში მოღვაწე, ეროვნებით ქართველი მსახიობი და კინორეჟისორი.

დაიბადა 1969 წლის 16 ნოემბერს ქალაქ თბილისში, მამამისის კინოდრამატურგის, პროზაიკოსისა და მხატვრის — რევაზ გაბრიაძისა და დედამისის — მუსიკოსის ელენე გაბრიაძის ოჯახში. 12 წლიდან რევაზ გაბრიაძის სტუდიაში დაიწყო მუშაობა ასისტენტად და მსახიობად. 17 წლის ასაკში მიიწვიეს სათამაშოდ ფილმში „ქინ-ძა-ძა". მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. სწავლობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში სასცენარო ფაკულტეტზე, ხოლო 1990 წელს ჩააბარა კალიფორნიის უნივერსიტეტში დიზაინისა და ანიმაციის ფაკულტეტზე ქალაქ ლოს-ანჯელესში. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ გახსნა დიზაინ-სტუდია „Digital Gypsies". რამდენიმე წელი მუშაობდა გრაფიკული დიზაინისა და ანიმაციური გრაფიკის შექმნაზე. 

2000 წელს საცხოვრებლად ქალაქ მოსკოვში გადავიდა, სადაც გახდა კინოკომპანიის „Базелевс"-ის სარეკლამო რეჟისორი. 2010 წელს გადაიღო თავის პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „ვიკრუტასები", სადაც მონაწილეობა მიიღეს მსახიობებმა: მილა იოვოვიჩმა, კონსტანტინე ხაბენსკიმ და სხვებმა. ფილმმა ხანტი-მანსიისკში პრიზი მოიპოვა.

ფილმოგრაფია
-----------

### გადაღებულია ფილმებში

* 1981: „ძნელი დასაწყისი" რეჟ. თენგიზ მაღალაშვილი
* 1986: „ქინ-ძა-ძა!" („Кин-дза-дза!") რეჟ. გიორგი დანელია
* 1990: „პასპორტი" („Паспорт") რეჟ. გიორგი დანელია

### სარეჟისორო ნამუშევრები

* 2011: „ვიკრუტასები" („Выкрутасы")
* 2011: „ნაძვისხეები 2" („Ёлки 2")
* 2013: „ნაძვისხეები 3" („Ёлки 3")

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ლევან გაბრიაძე — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* ლევან გაბრიაძე [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ლევან გაბრიაძე – ბიოგრაფია
* ლევან გაბრიაძის დებიუტი – „ვიკრუტასები"
**ლითიუმის ბრომიდი** — ქიმიური ნივთიერება. შედგება ლითიუმისა და ბრომისგან. მისი ქიმიური ფორმულაა LiBr. მისი ექსტრემალური ჰიგიროსკოპიული თვისების გამო, გამოიყენება ჰაერის კონდიცირების გარკვეულ სისტემებში..

წარმოება და თვისებები
---------------------

ლითიუმის ბრომიდი მიიღება ლითიუმის კარბონატზე ბრომწყალბადმჟავის მოქმედებით. მარილი წარმოქმნის რამდენიმე კრისტალურ ჰიდრატს, სხვა ტუტე მეტალის ბრომიდებისგან განსხვავებით. ამ მარილის ანჰიდრიტი ქმნის კუბურ კრისტალებს, რომლებიც ჩვეულებრივი მარილის (ნატრიუმის ქლორიდი) მსგავსია.

ლითიუმის ჰიდროქსიდისა და ბრომწყალბადმჟავასგან (წყალბადის ბრომიდის წყალხსნარი) მიიღება ლითიუმის ბრომიდი:

LiOH + HBr → LiBr + H2O

გამოყენება
----------

ლითიუმის ბრომიდი გამოიყენება ჰაერის კონდიცირების სისტემებში, როგორც დესიკანტი (წყალწამრთმევი), მაცივრებში, ორგანულ სინთეზსა და ფარმაცევტიკაში.

უსაფრთხოება
-----------

ლითიუმის მარილები ფსიქოაქტიურია და გარკვეულწილად კოროზიულიც. წყალში გახსნისას კი სწრაფად გამოყოფენ სითბოს.

სქოლიო
------

1. 1 2  Ulrich Wietelmann, Richard J. Bauer "Lithium and Lithium Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2005, Wiley-VCH: Weinheim.
2. ↑  Chambers, Michael. "ChemIDplus - 7550-35-8 - AMXOYNBUYSYVKV-UHFFFAOYSA-M - Lithium bromide - Similar structures search, synonyms, formulas, resource links, and other chemical information". chem.sis.nlm.nih.gov. Retrieved 3 April 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| 

 | ***პორტალი ქიმია*** |
**ბულბული** (აზერ. Bülbül, დაბადების სახელი — **მურთუზა მაშადი რზა-ოღლუ მამედოვი**; დ. 18 ივნისი, 1897 — გ. 26 სექტემბერი, 1961) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა საოპერო მომღერალი (ლირიკული და დრამატული ტენორი), მუსიკოსი, ფოლკლორისტი, პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1938). სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950). აზერბაიჯანის ეროვნული მუსიკალური თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

ბიოგრაფია
---------

ბულბული დაიბადა 1897 წლის 22 ივნისს (სხვა წყაროების მიხედვით — 12 ივნისს) ელიზავეტპოლის გუბერნიის შუშის მაზრის სოფელ ხან-ბაღიში. ადრეული ბავშვობიდან იგი ცნობილი იყო უჩვეულო მუსიკალური შესაძლებლობებით, რისთვისაც მან მიიღო მეტსახელი „ბულბული" (ქართულადაც იგივეს ნიშნავს). შემდგომში მომღერალმა იგი სასცენო სახელად აირჩია.

1909 წელს გადავიდა განჯაში. სცენაზეა 1916 წლიდან. თავისი კარიერა დაიწყო როგორც ხალხურმა მომღერალმა, ასრულებდა აზერბაიჯანულ მუღამებსა და ხალხურ სიმღერებს.

1920-იან წლებში იყო განჯის მუსიკალური და თეატრალური საქმეების ორგანიზატორი.

1920 წლიდან იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო თეატრის სოლისტი (დღევანდელი აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი). იგი ცნობილია როგორც საკონცერტო მომღერალი.

1921 წელს იგი შევიდა, ხოლო 1927 წელს დაამთავრა ბაქოს კონსერვატორია (ნ. ი. სპერანსკის კლასი). 1927-1931 წლებში სტაჟირებას გადიოდა მილანის ლა სკალას თეატრში ჯ. ანსელმთან და რ. გრანთან.

ბულბული პირველი აზერბაიჯანელია, რომელიც 1933 წელს მოსკოვში პიანისტების, მევიოლინეების და ვოკალისტების პირველი სრულიად საკავშირო კონკურსის ლაურეატი გახდა.

ბულბული პირველი ვოკალისტია, რომელმაც კონკრეტული აღმოსავლური სიმღერებიდან გადაინაცვლა ევროპულ სასიმღერო სკოლაზე და აზერბაიჯანული ეროვნული სიმღერის საუკეთესო ტექნიკის სინთეზირებით რუსულ და ევროპულ სკოლასთან, შექმნა ახალი ვოკალური სკოლა აზერბაიჯანში.

1961 წელს, მომღერლის გარდაცვალებამდე ორი თვით ადრე, მისი კონცერტი გაიმართა შუშაში, რომელსაც ესწრებოდა ათასობით მაყურებელი შუშის რაიონის სხვადასხვა სოფლებიდან. ბულბული გარდაიცვალა 1961 წლის 26 სექტემბერს. დაკრძალეს ბაქოში, საპატიო ხეივანში.

* 
* 
* აზერბაიჯანის სამახსოვრო მონეტააზერბაიჯანის სამახსოვრო მონეტა

სქოლიო
------

1. 1 2  IMSLP — 2006.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q523660'></a>
2. ↑  БЮЛЬ-БЮЛЬ в энциклопедии музыки. *www.musenc.ru*. ციტირების თარიღი: 17 თებერვალი, 2021
3. ↑  Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 4. Большой Кавказ — Великий канал. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2006. — 751 с.
4. ↑  1992-2010-cu illərdə dövriyyəyə buraxılmış sikkələr დაარქივებული 2010-01-19 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* BNF: cb17808182w (data)
* GND: 139407170
* ISNI: 0000 0000 7146 7979
* LCCN: n85182894
* MusicBrainz: 0037db1a-32d9-4f96-abf9-f37c7f4a83ec
* NKC: jo20191052285
* SUDOC: 143124188
* VIAF: 30976336
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 30976336

 |
**ბერების სერი** — VI-VIII საუკუნეების გამოქვაბულთა კომპლექსი, ბერთა თავშესაფარი ივრის ნაპირას, სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღაროს სამხრეთ-დასავლეთით. დავითგარეჯის მრავალმთის უდაბნო-მონასტრების განშტოება. ბერების სერის სავანეში არის გუმბათიანი, ბაზილიკური და დარბაზული ეკლესიები. ბერთა განცალკევებული ქვაბები განლაგებულია ერთ- და მრავალსართულიან კომპლექსებად. ქვაბებს აქვს შეისრული თაღები, შემკულია ჯვრის გამოსახულებებითა და ჩუქურთმებით. შემორჩენილია ქართული წარწერები, მ. შ. ფრესკული მხატვრობის ფრაგმენტებზე.

ბერების სერს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

ლიტერატურა
----------

* *გაფრინდაშვილი გ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 399.

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
დავითგარეჯას მონასტრები |
| --- |
|  |
| 
* აღდგომისა წამებული
* ბერების სერი
* ბერთუბანი
* განსაშორის უდაბნო
* დავითის ლავრა
* დიდი ქვაბები
* დოდოს რქა
* ვერანგარეჯა
* თეთრსენაკები
* კოწახურას უდაბნოთა კომპლექსი
* მრავალწყარო
* მუხნარის უდაბნო
* მღვიმე
* ნათლისმცემელი
* პატარა ქვაბები
* პირუკუღმარი
* საბერეების უდაბნო
* სატორგე
* უდაბნოს მონასტერი
* ქვაბების კომპლექსი
* ქოლაგირი
* ჩიჩხიტური
* წამებული
 |

 |
**ბოსტონ ტერიერი** (ინგლ. Boston Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში XIX საუკუნეში.

ინგლისური ბულდოგის , ბულტერიერის, ბოქსიორის და დღეს გადაშენებული თეთრი ტერიერის შეჯვარების გზით მიღებული ბოსტონი თავდაპირველად დაახლოებით 20 კილოგრამს იწონიდა, მაგრამ სელექციის შედეგად ის შესამჩნევად „გახდა" და ზომაშიც დაპატარავდა. თავდაჭერილი, ჩაფიქრებული და ტაქტიანი, ახალი ინგლისის ეს მკვიდრი დიდი პოპულარობით სარგებლობს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ის ჭკვიანი, ალერსიანი და საიმედო კომპანიონია. 

წინაპარი ტერიერების მოჩხუბარე ხასიათი ბოსტონს არ დაჰყვა, ის აშკარა უპირატესობას ადამიანების კომპანიას ანიჭებს, თუმცა სიამოვნებით დაიცავს თავის ტერიტორიას სხვა ძაღლისგან. ყველა დიდთავიანი ჯიშის მსგავსად ბოსტონს მშობიარობისას საკეისრო კვეთა უკეთდება. თუმცა, ბოლო დროს მოხერხდა მისი თავის ზომების შემცირება ისე, რომ შენარჩუნდა მისი თავისებურება და კეთილი გარეგნული იერი. ბოსტონ ტერიერი ვერ იტანს სიცხეს, ადვილად ეგუება ბავშვებს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, არ სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. აქვს ზომიერად ღრმა მკერდი, ზომიერი სიგრძის კისერი, თზელი, დაცქვეტილი ყურები. ბალანი თXელია. შეიძლება იყოს ვეფხვისებრი თეთრით ახ მუქი ვეფხვისებრი თეთრით.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბოსტონ-ტერიერი"** ვიკისაწყობში.
* ბოსტონ ტერიერი (ინგლისური)
**ბაღიაანთკარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ლაფანაანთკარის სამხრეთით, 1 კილომეტრზე, ტყის პირას, საგანგებოდ მოსწრორებულ მოედანზე. აგებულია VI საუკუნის შუა წლებში. სამხრეთიდან აქვს მინაშენი, რომელიც განვითარებულ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება. 1985 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.

ეკლესია ორნავიანია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კუთხეები, აფსიდის მხრები, ნავთა გამყოფი თაღები და სარკმლის ღიობი შირიმით არის გამოყვანილი. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა ჩამოშლილი მთავარი და ჩრდილოეთის ნავის კამაროვანი გადახურვა. დანგრეულია ჩრდილოეთი, სამხრეთი და დასავლეთი კედლების უმეტესი ნაწილი. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული მინაშენი. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა - მინაშენიდან. ეკლესიის მთავარი ნავი აღმოსავლეთით საკმაოდ ღრმა, ნალისებრი აფსიდითაა დასრულებული. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროვებული თაღოვანი სარკმელია, მის ქვემოთ, კედელზე, სწორკუთხა ტრაპეზია მიშენებული. აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით. იგი ნაწყობია მცირე ზომის, ერთმანეთთან კარგად მორგებული რიყის ქვით. შემორჩენილია ნალისებრი სატრიუმფო თაღის ორივე ქუსლის წყობა, რომლებიც ეყრდნობა შირიმის პროფილირებულ იმპოსტებს. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ სამი საფეხურითაა შემაღლებული და დარბაზისგან კანკელით იყო გამოყოფილი, რომლისგანაც მხოლოდ შირიმის რვაწახნაგა ბოძის ნაწილია შემორჩენილი.

სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში თითქმის პარალელურ წირთხლებიანი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთის ნავი მთავარ ნავთან შედარებით სამჯერ უფრო ვიწროა. აღმოსავლეთიდან მას სწორკუთხა გეგმის კამაროვანი სადგომი - სამკვეთლო ეკვრის, რომელიც ნავთან დაკავშირებულია ვიწრო, სწორკუთხა კარით. სამკვეთლო განათებულია აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმლით. ეკლესიის ინტერიერში შემორჩენილია ნალესობის ფრაგმენტები. ეკლესიის კედლების გარეთა პერანგი თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია. ნანგრევებში აღმოჩნდა შირიმის თაროსებრი ლავგარდნის რამდენიმე ქვა, რომელთა წინა სიბრტყე დეკორატიული თაღების მწკრივითაა დამუშავებული. შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით. ეკლესიის გარშემო და მინაშენში გამოვლენილია განვიათრებული შუა საუკუნეების სხვადასხვა ტიპის რამდენიმე უინვენტარო სამარხი.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ. წერეთელი კ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 2, თბ. 2008. — გვ. 269.