**იმპერატრიცა ციენი** ( ლანგზჰ ... 1426 – 1468 წლები) — მინგის დინასტიის დროს, ჩინეთის იმპერატორის მეუღლე, ქორწინებაში იმყოფებოდა იმპერატორ ჭენტუნგთან. სიკვდილის შემდეგ მიიღო ტიტული, როგორც იმპერა მას სიკვდილის შემდეგ მიმართეს, როგორც **იმპერატრიცა სიაოჭუანგჟუეი** ( ლანგ ზჰ),

ადრეული წლები
-------------

იმპერატრიცა ციენის დაბადების სახელის შესახებ, გარდა იმისა, რომ ციენის კლანის წევრი იყო (ლანგ ზჰ).

1442 წლის 8 ივნისს დაქორწინდა იმპერატორ ჭეტუნგზე და გახდა მისი მთავარი მეუღლე და იმპერატრიცა.

იმპერატრიცა
-----------

1449 წელს იმპერატორი ჭეტუნგი ტუმუს ბრძოლაში ტყვედ ჩავარდა დ ჟენგტონგის იმპერატორი ტყვედ ჩავარდა ტუმუს ბრძოლის შემდეგ, განთავისუფლების სანაცვლოდ, მონღოლებმა გამოსასყიდი მოითხოვეს, დედა დედოფალმა და იმპერატრიცა ციენმა დაუყოვნებლივ გაუგზავნეს დამპყრობლებს გამოსასყიდი, თუმცა დამპყრობლებმა დაპირებები არ შეასრულეს და იმპერატპრი ჭეტუნგი ტყვეობაში უვადოდ დარჩა. სასამართლო იძულებული გახდა მისთვის გადამდგარი იმპერატორის სტატუსი მიენიჭებინათ. ტახტზე ავიდა მისი ნახევარძმა ჭუ ციიუ. იმპერატრიცა ციენი სასამართლო დაწესებულებიდან ცალკე სასახლეში გადაიყვანეს, რათა ახალ იმპერატრიცა ვანგს, იმპერატრიცა მეუღლის ტიტული მიეღო. 

  

როდესაც იმპერატორი ჭეტუნგი ტყვეობიდან დაბრუნდა, პეკინში ჩასულმა 1450 წლის 19 სექტემბერს, იმპერატრიცა ციენი შეუერთდა მას შინაპატიმრობაში იმპერიული ქალაქის დაცულ მონაკვეთში. როდესაც მისი მეუღლის ერთადერთი ვაჟი, მომავალი იმპერატორი ჩენგხუა, 1452 წელს გადააყენეს მემკვიდრის ტიტულიდან და დედოფალ ციენთან ერთად გადაასახლეს. 1457 წელს, სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად იმპერატორმა ჭეთუნგმა დაიბრუნა საიმპერატორო კონტროლოს სადავეები, იმპერატრიცა ციენი დაბრუნდა სასახლეში და დაიკავა კუთვნილი თანამდებობა.[8]

დედოფალი
--------

იმპერატრიცა ციენმა ტახტის მემკვიდრის გაჩენა ვერ შეძლო, ამიტომ იმპერატორ ჭეტრუნგის გარდაცვალების შემდეგ, 1464 წელს ტახტი იმპერატორმა ჩენგხუამ დაიკავა. 

მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იმპერატრიცა ციენს ტიტულის შესანარჩუნებლად ახალ იმპერატრიცა სიაო სიუსთან. ახალმა იმპერატორმა ვერ მოახერხა კონფლიქტის მოგვარება და იძულებული გახდა ორივე მხარის დასაკმაყოფილებლად, ორივეს მიანიჭა დედოფლის ტიტული, თუმცა ციენის ოფიციალური ტიტული აღიარებდა მის უფრო მაღალ წოდებას და სასამართლო პროცესში ჩარევის უპირატესობას.

ტიტულები
--------

* იმპერატორ სიუენტეს (1425–1435 წლები) მეფობის დროს:
	+ ლედი ციენი (錢氏; 1426 წლიდან)
* იმპერატორ ჭენგტუნგის (რ. 1435–1449) მეფობის დროს:
	+ იმპერატრიცა (皇后; 1442 წლიდან)
* იმპერატორ ძინგტაის (რ. 1449–1457) მეფობის დროს:
	+ იმპერატრიცა ემერიტა (太上皇后; 1449 წლიდან)
* იმპერატორ ტიენშუნის (რ. 1457–1464) მეფობის დროს:
	+ იმპერატრიცა (皇后; 1457 წლიდან)
* იმპერატორ ჩენგხუას (რ. 1464–1487) მეფობის დროს.
	+ იმპერატრიცა Dowager Ciyi (慈懿皇太后; 1464 წლის 28 თებერვლიდან)
	+ *იმპერატრიცა Xiàozhuāng Xiànmù Hónghuì Xiǎnrén Gōngtiān Qīnshèng Ruì* (孝莊獻穆弘惠顯仁恭天欽聖睿皇后; 146-დან)

გარდაცვალება
------------

იმპერატრიცა დოვაგერ ციენი გარდაიცვალა 1468 წლის 26 ივნისს,  და დაკრძალეს იუ ლინგში მინგის საფლავის კომპლექსში პეკინთან ახლოს 1468 წლის 4 სექტემბერს.  ტიენშუნის იმპერატორმა კონკრეტულად თქვა, რომ იგი მხოლოდ მის გვერდით უნდა დაკრძალულიყო, „ათასწლიანი ხანგრძლივი ცხოვრების შემდეგ". [12]

სქოლიო
------

1. 1 2  Li Shi. *History of Ming Dynasty (Part I): 二十四史 明史*.  DeepLogic,   გვ. 212.

ლიტერატურა
----------

* *Dictionary of Ming Biography, 1368-1644*.  Columbia University Press. ISBN 023103833X.
* შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები **url** და **title** აუცილებელად უნდა მიეთითოს.. Lishi Chunqiu.
* Mote, Frederick W.. *The Ming Dynasty, 1368–1644, Part 1*.  Cambridge University Press. ISBN 9781139054751.
* Twitchett, Denis C.. *The Ming Dynasty, 1368–1644, Part 1*.  Cambridge University Press. ISBN 9781139054751.