recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | ტერმინს „**ტუნიკა**" აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ **ტუნიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

რომაელი მუშა ტუნიკაში
**ტუნიკა** — ძველ რომში მამაკაცის ტრადიციული სამოსი. ტუნიკას რომის მოქალაქეები იცვამდნენ ტოგის ქვეშ. ტუნიკა იკერებოდა შალის ორი ნაჭრისგან, სახელოების გარეშე, იგი სხეულს მუხლებამდე ფარავდა. 

ტოგასგან განსხვავებით ტუნიკის ტარება ყველას შეეძლო. მხედრებისთვის და სენატორებისთვის არსებობდა წითელ კანტიანი ტუნიკები, tunica angusticlavia და tunica laticlavia. რომაელი ლეგიონერები როგორც წესი წითელ ტუნიკებს ატარებდნენ. ქალები ატარებდნენ სახელოებიან ტუნიკებს, რომელზეც იცვამდნენ უსახელოებო ტუნიკებს.

  

* ჩოულებრივი ტუნიკა tunicaჩოულებრივი ტუნიკა tunica
* მხედრის ტუნიკა tunica angusticlaviaმხედრის ტუნიკა tunica angusticlavia
* სენატორის ტუნიკა tunica laticlaviaსენატორის ტუნიკა tunica laticlavia

ლიტერატურა
----------

* (ინგლისური) Pausch, Matthias: Die römische Tunika. Ein Beitrag zur Peregrinisierung der antiken Kleidung. Wißner, Augsburg 2003, ISBN 3-89639-370-7

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* (გერმანული) Die-Roemer-online.de - რომაული შეიარაღებისა და აღჭურვილობის შესახებ
* (გერმანული) ჩაცმულობა ძველ რომში
* (ინგლისური) რომაული ტანსაცმელი
პროფესიონალური რეიტინგები| მიმოხილვების ქულები |
| --- |
| წყარო | რეიტინგი |
| Allmusic | 4/5 stars |

***Just Blue*** — ფრანგულ ჯგუფ სპეისის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1978 წელს.

ალბომი დისკოს და სინთპოპის დაარის. 1978 წელს გამოვიდა მისი ორი ვერსია, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოირჩევა სიმღერების Save Your Love For Me და My Love Is Music არანჟირებით. CD-ზე გამოიცა ალბომის მხოლოდ მეორე ვერსია.

ეს არის სპეისის იმ დროისთვის უკანასკნელი ალბომი მარუანის მონაწილეობით. ეიფელის კოშკთან დაგეგმილ კონცერტთან დაკავშირებული კამათის გამო მან პროექტი დატოვა, ისევე, როგორც მადელინ ბელმა.

სიმღერები
---------

ალბომის სასათაურო კომპოზიცია მოხვდა საბჭოთა კავშირში გამოცემულ გრამფირფიტაზე *Волшебный полёт*. კომპოზიცია Blue Tears ჟღერდა საბჭოთა დოკუმენტურ ფილმში „სპორტი, სპორტი, სპორტი". 1981 წელს სიმღერა Save Your Love For Me გერმანული ტექსტით მომღერალმა ბერნჰარდ ბრინკმა ჩაწერა. My Love Is Music 1985 წელს შესრულდა გლორია გეინორის მიერ.

ალბომის 2007 გამოცემას ახლავს მარუანის სიმღერა Rue Miodova, 1979 წლის სინგლიდან.

სიმღერების სია
--------------

1. Just Blue (4:34);
2. Final Signal (4:25);
3. Secret Dreams (4:30);
4. Symphony (5:01);
5. Save Your Love For Me (5:48/6:42)\* ;
6. Blue Tears (5:42/5:38)\* ;
7. My Love Is Music (6:14/6:43)\* ;

\* პირველი გამოცემა/მეორე გამოცემა

სქოლიო
------

1. ↑  Allmusic
მაჰაჩყალის „ანჟიში" 2011
**ნუკრი რევიშვილი** (დ. 2 მარტი, 1987, ქუთაისი) — ქართველი ვეტერანი ფეხბურთელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე.

კარიერა
-------

### საკლუბო

ნუკრი რევიშვილმა კარიერა ქუთაისის საფეხბურთო კლუბ „ტორპედოში" დაიწყო. მისი პირველი მწვრთნელი იყო თემურ ნადირაძე. თავდაპირველად ნუკრი „ტორპედოს" დუბლებში გამოდიოდა, მაგრამ 2005 წელს, 18 წლის ასაკში, „ტორპედოში" იური კვერნაძის მოსვლის შემდეგ იგი გუნდის ნომერ პირველი მეკარე გახდა. ჯამში 14 მატჩი ჩაატარა მშობლიურ გუნდში. 2006 წელს ქართველი ფეხბურთელი ყაზანის „რუბინში" გადავიდა, მაგრამ ძალიან მცირე სათამაშო პრაქტიკა ჰქონდა – სულ 7 მატჩი ჩაატარა 3 წლის მანძილზე. 2010 წელი ნუკრისთვის უთამაშებლობისგან თავის დაღწევის და ეროვნულ გუნდში დამკვიდრების წელი გახდა. „რუბინიდან" მაჰაჩყალაში გადმოსულმა რევიშვილმა 30 ტურიდან 14-ში დაიცვა „ანჟის" კარი. 2011 წლის მიწურულს ნუკრიმ „ანჟი" დატოვა და მეტი სათამაშო პრაქტიკის მიზნით ისევ რუსულ საფეხბურთო კლუბ „კრასნოდარში" ჩაირიცხა ,სადაც უკვე თამაშობდნენ ქართველები – ოთარ მარცვალაძე და ალექსანდრე ამისულაშვილი. კრასნოდარში 2013 წლამდე დარჩა, შემდეგ გორის დილაში გადავიდა, რომელთან ერთადაც უეფა-ს ევროპის ლიგის პლეი-ოფში გავიდა, სადაც ვენის „რაპიდთან" დამარცხდა. 2014 წლის იანვრიდან თანაგუნდელ ირაკლი მაისურაძესთან ერთად მალტურ „ვალეტაში" გადავიდა. მალტის ჩემპიონატისა და თასის მოგების შემდეგ რევიშვილი ახალშექმნილ რუსულ კლუბ „ტოსნოში" გადავიდა, რომელიც 2013 წელს დაარსდა და 2014-15 წლების სეზონში უკვე რუსეთის მეორე დონის ჩემპიონატში აღზევდა. მასთან ერთად „ტოსნოში" ქართველი მცველი გიორგი ნავალოვსკიც გადავიდა, კლუბში უკვე ირიცხებოდა ასევე ქართველი, რომელსაც რუსეთის მოქალაქეობაც აქვს - მიხეილ გორელიშვილი. 2015 წლის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის გაღების შემდეგ ნუკრი სარანსკის „მორდოვიას" შეუერთდა.

### სანაკრებო

რევიშვილის სანაკრებო კარიერა ახალგაზრდულ ნაკრებებში თამაშით დაიწყო, 17 წლამდელთა ნაკრებში მან 1 ოფიციალური შეხვედრა ჩაატარა, 19 წლამდელთა ნაკრებში 6, ხოლო 21 წლამდელთა ნაკრებში 7 მატჩი. ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2005 წლის 8 ოქტომბერს ჰქონდა ყაზახეთის წინააღმდეგ. იმ მატჩში ნუკრიმ მშრალად დაიცვა კარი .შემდეგ იყო დიდი ხნის უთამაშებლობის პერიოდი კლუბში და აქედან გამომდინარე სანაკრებო პაუზა, თუმცა მაჰაჩყალის „ანჟიში" კარიერის აწყობის და ნაკრებიდან გიორგი ლომაიას წასვლის შემდეგ რევიშვილი ნაკრების ნომერი პირველი მეკარე გახდა. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში მწვრთნელად თემურ ქეცბაიას მოსვლის შემდეგ, ნუკრი რევიშვილი საქართველოს ნაკრების ნომერ პირველი მეკარე გახდა. ევროპის ლიგაზე „დილას" სახელით წარმატებით ასპარეზობის შემდეგ ისევ დაიბრუნა ნაკრებში პირველობა, რომელიც დროებით თბილისის „დინამოს" მეკარის გიორგი ლორიას ხელში იყო.

ტიტულები
--------

* რუსეთის პრემიერ ლიგა ჩემპიონი (2): 2008, 2009
* მალტის პრემიერ ლიგა ჩემპიონი (1): 2013/2014
* რუსეთის თასის ფინალისტი (1): 2008/2009
* მალტის თასის გამარჯვებული (1): 2013/2014
* რუსეთის სუპერთასის ფინალისტი (1): 2009

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ნუკრი რევიშვილი დაარქივებული 2012-11-02 საიტზე Wayback Machine.  – პროფილი ფიფა-ს საიტზე.
* პროფილი Transfermarkt-ზე (ინგლისური)
* პროფილი Soccerway-ზე (ინგლისური)
**ლინდენი** (ინგლ. Linden) ― ქალაქი გაიანაში, ზემო დემერარა-ბერბისეს ადმინისტაციული ცენტრი და ქვეყნის სიდიდით მე-2 ქალაქი. მდებარეობს მდინარე დამერარას ნაპირზე, გაიანას დედაქალაქ ჯორჯტაუნიდან 105 კმ-ის მანძილზე სამხრეთით.

მე-20 საუკუნემდე დღევანდელი ლინდენის ტერიტორიაზე დასახლებები არ არსებობდა. 1913 წელს ამერიკელმა გეოლოგმა ჯორჯ მაქენზიმ აქ ბოქსიტის ბუდობები აღმოაჩინა, რასაც დასახლების დარსება მოყვა.

ბოქსიტის კომერციული მოპოვება ლინდენში ასი წლის წინ დაიწყო. 1916 წელს შეიქმნა დემერარას ბოქსიტის კომპანია (DEMBA). მისი მიზანი ბოქსიტის მოპოვება, გადამუშავება და გაყიდვა იყო.

1964 წელს სოფელ ვისმარში ეთნიკური უმცირესობების დევნა დაიწყო. 20-26 მაისის პერიოდში შეინიშნებოდა ფიზიკური ძალადობა უმცირესობების წინააღმდეგ. 

1964 წლის 6 ივლისს, ჯორჯტაუნი-ლინდენის რეისზე მიმავალი საზღვაო ხომალდი "სონ ჩეპმენი" აფეთქდა და ჩაიძირა. შედეგად 76 ადამიანიდან მხოლოდ 33 (მათ შორის მთლიანი ეკიპაჟი) გადარჩა.

ლინდენის სოციალურ-კულტურული მემკვიდრეობის მუზეუმი მდებარეობს ლინდენის ცენტრში. მუზეუმში წარმოდგენილია ლინდენის თემის კულტურისა და მემკვიდრეობის არტეფაქტები და სურათები.

სქოლიო
------

1. ↑  2012 Census. ციტირების თარიღი: 19 August 2020
2. ↑  Bauxite. *Guyana Then And Now*. ციტირების თარიღი: 2 December 2014
3. ↑  "Remembering Son Chapman four decades later", *Kaieteur News*, Georgetown, 5 July 2009.
***Marquee Moon*** — ამერიკული როკ ჯგუფ Television-ის 1977 წლის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. მანამდე ჯგუფი უკვე იქცევა ნიუ-იორკის სცენის აღსანიშნავ ფიგურად და მიიქცია რამდენიმე ლეიბლის ყურადღება. ალბომის ჩაწერას წინ უსწრებდა მრავალი რეპეტიცია. Elektra Records-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ იგი ჩაიწერა 1976 წლის სექტემბერში, სტუდიაში A & R Recording. ალბომის პროდიუსერები არიან ჯგუფის ლიდერი ტომ ვერლენი და ხმის ინჟინერი ენდი ჯოუნსი.

ალბომში იმ პერიოდის პანკ-როკისთვის დამახასიათებელი მძლავრი აკორდები ჩაანაცვლეს ტრადიციული როკის და ჟაზის ელემენტებმა, მელოდიურმა პასაჟებმა და დისონანსურმა აკორდებმა. ვერლენის ტექსტებში არეკლილია ურბანული და პასტორალური თემები, ქვემო მანჰეტენის, სიყმაწვილის ციტირება და ფრანგული პოეზიით შთაგონება. იმპრესიონისტული ხასიათის მინიჭების მიზნით აგრეთვე გამოყენებულია მრავალი კალამბური და ორაზროვნება. ამრიგად, ტექსტებში აღწერილია არა ესა თუ ის დეტალი, არამედ მოვლენის შემეცნება.

*Marquee Moon*-მა გამოსვლისთანავე კრიტიკოსების ერთსულოვანი აღიარება გამოიწვია, ისევე, როგორც ბრიტანეთში მოულოდნელი კომერციული წარმატება, თუმცა აშშ-ში გაყიდვების მაჩვენებლები დაბალი იყო. მას შემდეგ მრავალმა კრიტიკოსმა საკუთარ მიმოხილვაში მას უწოდა ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი და ალტერნატიული როკის ცენტრალური ალბომი. Television-ის ნოვატორული პოსტ-პანკური ინსტრუმენტული შესრულება ამ დისკზე ითვლება ახალი ტალღის და ინდი-როკის შთაგონებად.

სიმღერების სია
--------------

ყველა სიმღერის ავტორი – ტომ ვერლენი, გარდა მითითებულისა.

| მხარე 1 |
| --- |
| # | სახელწოდება | ხანგრძლივობა |
| 1. | „See No Evil" | 3:56 |
| 2. | „Venus" | 3:48 |
| 3. | „Friction" | 4:43 |
| 4. | „Marquee Moon" | 9:58 |

| მხარე 2 |
| --- |
| # | სახელწოდება | ხანგრძლივობა |
| 1. | „Elevation" | 5:08 |
| 2. | „Guiding Light" (ვერლენი და რიჩარდ ლოიდი) | 5:36 |
| 3. | „Prove It" | 5:04 |
| 4. | „Torn Curtain" | 7:00 |

| CD გამოცემის დამატებები |
| --- |
| # | სახელწოდება | ხანგრძლივობა |
| 9. | „Little Johnny Jewel (Parts 1 & 2)" | 7:09 |
| 10. | „See No Evil" (ალტერნატიული ვერსია) | 4:40 |
| 11. | „Friction" (ალტერნატიული ვერსია) | 4:52 |
| 12. | „Marquee Moon" (ალტერნატიული ვერსია) | 10:54 |
| 13. | უსათაურო (ალტერნატიული ვერსია) | 3:22 |

* „Marquee Moon", შემოკლებული ორიგინალურ გამოცემაზე, 2003 წლის გამოცემაში წარმოდგენილია სრული ხანგრძლივობით (10:40).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* *Marquee Moon* დაარქივებული 2015-04-04 საიტზე Wayback Machine.  საიტზე Acclaimed Music (ჯილდოების სია)
* *Marquee Moon* საიტზე Discogs (გამოცემების სია)
თარხანი 2008 წლის აგვისტოს ომში
**აბუ ომარ ალ-შიშანი** (არაბ. أبو عمر الشيشاني), ნამდვილი სახელი **თარხან ბათირაშვილი** — ჯიჰადისტი საქართველოდან და ჯეიშ-ალ-მუჰაჯირინ ვალ-ანსარის (არაბ. جيش المهاجرين والأنصار; ინგლ. Jaish al-Muhajireen wal-Ansar) ლიდერი, რომელიც სირიის სამოქალაქო ომში ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იბრძოდა.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1986 წელს პანკისის ხეობის სოფელ ბირკიანში. ბათირაშვილს ჰყავს ქრისტიანი მამა და მუსლიმი დედა. თარხანი მძიმე პირობებში იზრდებოდა და ბავშვობაში ჩეჩენ ბოევიკებს რუსეთის საზღვრის გადაკვეთაში ეხმარებოდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ქართულ არმიას შეუერთდა. იგი მსახურობდა ქართულ ჯარში დაზვერვის სერჟანტად. მონაწილეობა აქვს მიღებული ჩეჩნეთის მეორე ომსა და 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში რუსეთის წინააღმდეგ.

2014 წლის სექტემბერში აშშ-ის ხელისუფლებამ აბუ ომარ ალ-შიშანი „შავ სიაში" შეიყვანა. თარხან ბათირაშვილი გარდაიცვალა 2016 წლის 14 მარტს, ის ამერიკული ავიაციის იერიშს ემსხვერპლა.

ჭორები გარდაცვალების შესახებ
----------------------------

2013 წლის 28 სექტემბერს ზოგიერთმა ქურთულმა წყარომ გაავრცელა ხმა მისი და კიდევ 15 თანამებრძოლის დაღუპვის შესახებ, რაც სიცრუე აღმოჩნდა.

2014 წლის ნოემბერში ჩეჩნეთის პრეზიდენტმა რამზან კადიროვმა Instagram-ში გამოაქვეყნა დაუდასტურებელი ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ალ-შიშანი ლიკვიდირებული იქნა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* პანკისელი „მამლუქი"
* LiveLeak (ინგლისური)
* ფოტოსურათები (ინგლისური)
* „ჟღალი გენერლის" აღსასრული

სქოლიო
------

1. ↑  Abdul-Ahad, Ghaith (23 September 2012). „Syria: the foreign fighters joining the war against Bashar al-Assad". *The Guardian*. ციტირების თარიღი: 23 September 2012.
2. ↑  Thomas Grove and Mariam Karouny.  (March 6, 2013) Militants from Russia's North Caucasus join "jihad" in Syria. REUTERS.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 ოქტომბერი 2013. ციტირების თარიღი: 7 October 2013.
3. ↑  Syria crisis: Omar Shishani, Chechen jihadist leader. BBC. ციტირების თარიღი: 2014-08-30.
4. ↑  ვაშინგტონმა "შავ სიაში" შეიყვანა თარხან ბათირაშვილი. „რადიო თავისუფლება", „ამერიკის ხმის" პუბლიკაცია, 25.09.2014.
5. ↑  U.S. assesses ISIS operative Omar al-Shishani is dead. CNN
6. ↑  ISIS commander killed in fighting, YPG. ANF - Efrin (September 28, 2013). ციტირების თარიღი: 7 October 2013.
7. ↑
**„ცა ბერლინის თავზე"** (გერმ. Der Himmel über Berlin) — ვიმ ვენდერსის 1987 წლის რომანტიკული ფანტასტიკა. 

ფილმი საფრანგეთისა და გერმანიის თანაწარმოებას წარმოადგენს. სცენარის იდეა ვიმ ვენდერსსა და პეტერ ჰანდკეს ეკუთვნით. მათთან ერთად სცენარის შექმნაზე რიჩარდ რეიტინგერმა იმუშავა. მთავარ როლებს ასრულებენ ბრუნო განცი, ოტო სანდერი, სოლვეი დომარტინი, კურტ ბუა და პიტერ ფოლკი. 

„ცა ბერლინის თავზე" მოკვდავთათვის უხილავი უკვდავი ანგელოზების შესახებ მოგვითხრობს. ისინი კედლით შემოსაზღვრულ დასავლეთ ბერლინში მცხოვრებ ადამიანებს აკვირდებიან, მათ ფიქრებს ისმენენ და ცდილობენ, ანუგეშონ უიმედონი. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი მჭიდროდაა დასახლებული, ადამიანთა უმრავლესობა მარტოსული და იზოლირებულია. ერთ-ერთ ანგელოზს, რომლის როლშიც ბრუნო განცი გვევლინება, ადამიანად გახდომის სურვილი ამოძრავებს. მას შემდეგ, რაც ცირკის საჰაერო აკრობატო შეუყვარდება, იგი საბოლოოდ გადაწყვეტს, უარი თქვას უკვდავებაზე და გახდეს მოკვდავი, რათა ადამიანური ხორციელი ყოფის სიამოვნება შეიცნოს. 

„ცა ბერლინის თავზე", როგორც ფერადად, ასევე შავ-თეთრადაა გადაღებული. ეს უკანასკნელი ანგელოზთა თვალით დანახულ სამყაროს ასახავს. 

ფილმისთვის ვენდერსმა კანის კინოფესტივალსა და ევროპის კინემატოგრაფიულ დაჯილდოებაზე საუკეთესო რეჟისორის ჯილდოები მოიპოვა. ფილმმა, როგორც კრიტიკული, ასევე ფინანსური წარმატება დაიმსახურა. აკადემიკოსების ინტერპრეტაციით, ფილმმა კინემატოგრაფიის, ბიბლიოთეკების, ცირკისა და გერმანიის ერთიანობის მნიშვნელობა ასახა. 1990 წელს არაერთა კრიტიკოსმა „ცა ბერლინის თავზე" 1980-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად დაასახელა. 

1993 წელს გამოვიდა ფილმის გაგრძელება „შორს, ასე ახლოს!", ხოლო 1998 წელს გამოვიდა მისი ამერიკული რიმეიკი „ანგელოზების ქალაქი".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ცა ბერლინის თავზე" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ცა ბერლინის თავზე" — Allmovie-ზე
* 

* „ცა ბერლინის თავზე" — Rotten Tomatoes
* *Wings of Desire: Watch the Skies*

სქოლიო
------

1. ↑  Wings of Desire. British Board of Film Classification.
**არიფ მოჰუბალი ოღლუ აზიზოვი** (აზერ. Arif Möhübəli oğlu Əzizov), დ. 1943 წლის 3 იანვარი, ბაქო) ― აზერბაიჯანელი მხატვარი, აზერბაიჯანის ერთ-ერთი მსოფლიოში ცნობილი თანამედროვე მხატვარი, ასევე თავისი ქვეყნის მშვიდობის ელჩი და აზერბაიჯანის ხელოვნებისა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018).

ბიოგრაფია
---------

არიფ აზიზი დაიბადა 1943 წლის 3 იანვარს ბაქოში.
1962 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი. 5 წელი მოსკოვში გრაფიკულ დიზაინს სწავლობდა. 1970-იანი წლების დასაწყისიდან ასწავლიდა სახვით ხელოვნებას ხელოვნების სკოლებში.

2005 წელს დაიკავა სტამბოლის ბილკენტის უნივერსიტეტის ფერწერის კათედრა, სადაც 2007 წლამდე დაჰყო. ამის შემდეგ იგი გახდა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის დეკანი.
თავის შწმოქმწდებაში აზიზოვი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს პეიზაჟებს. ის აერთიანებს ადამიანის სახეს სამშობლოს ტრადიციულ ორნამენტებთან, ასევე აფრიკაში, მოსკოვში, პარიზში, თურქეთსა და ინდოეთში მოგზაურობის დროს შეგროვებულ შთაბეჭდილებებთან.
ითვლება, რომ აზიზოვს დიდი წვლილი მიუძღვის აბსტრაქტული ხელოვნების სკოლის ჩამოყალიბებაზე, რამაც გავლენა მოახდინა ბევრ ახალგაზრდა აზერბაიჯანელ მხატვარზე.

სქოლიო
------

1. ↑  Simurq-az.org - Arif Əziz. ციტირების თარიღი: 2021-01-17
2. ↑  Savalan Fərəcov. Ağ rəngin işığında: Arif Əziz თარგი:Vebarxiv. "Mədəniyyət" qəzeti. 25 aprel 2012, səh. 10. anl.az (აზერბაიჯანული)
საჰელის მდებარეობა
საჰელის ტყე წვიმიან სეზონში, მალი
**საჰელი** — ეკოკლიმატური და ბიოგეოგრაფიული გარდამავალი ზონა საჰარის უდაბნოსა (ჩრდილოეთით) და სუდანის სავანას შორის (სამხრეთით). გადაჭიმულია აფრიკის კონტინენტის ჩრდილოეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანიდან წითელ ზღვამდე. არაბულად სიტყვა „საჰელი" (ساحل) *ზღვის ნაპირს* ნიშნავს და მიანიშნებს საჰელის მცენარეულობაზე, რომელიც საჰარის ქვიშის სანაპიროებს ემიჯნება. 

საჰელი დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით მოიცავს სენეგალის, მავრიტანიის, მალის, ალჟირის, ნიგერის, ჩადის, სუდანისა და ერიტრეის ნაწილებს.

გეოგრაფია
---------

ატლანტის ოკეანიდან წითელ ზღვამდე გადაჭიმულია 5 400 კმ-ზე, სიგანეში ასევე რამდენიმე ათასი კმ-ია, მთლიანი ფართობი კი 3 053 200 კმ². წარმოადგენს ნახევრად-მშრალ საძოვრების, სავანის, სტეპებისა და ეკლიანი ბუჩქნარის გარდამავალ ეკორეგიონს, ტყიან სუდანის სავანასა და საჰარის უდაბნოს შორის.

საჰელის ტოპოგრაფია ძირითადად ბრტყელია და რეგიონი ზღვის დონიდან 200—400 მეტრს შორის მდებარეობს. ასევე წარმოდგენილია რამდენიმე განცალკევებული პლატო და ქედი, მაგრამ ისინი განცალკევებულ ეკორეგიონად განიხილება, რისი მიზეზიც მათი ფლორისა და ფაუნის განსხვავებულობაა გარემომცველი გარემოსგან. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი ჩრდილოეთ ნაწილში 200 მმ-ია, სამხრეთში — 600 მმ. 

აფრიკის ისტორიის მანძილზე, საჰელში განვითარდა რამდენიმე მოწინავე სამეფო, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ტრანს-საჰარული ვაჭრობის განვითარებაში. ამ სამეფოებს ზოგადად საჰელის სამეფოებს უწოდებენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საჰელი***

* Sahelian Acacia savanna (WWF)
* Sahelian Acacia savanna (National Geographic)
* rain4sahara.org: Rain for the Sahel and Sahara

სქოლიო
------

1. ↑  
Magin, Chris.  (2001)Sahelian Acacia savanna. *Terrestrial Ecoregions*. World Wildlife Fund. ციტირების თარიღი: 2009-12-07.
**ლიანა კალმახელიძე** (დ. 25 სექტემბერი, 1944, თელავი) — ქართველი მომღერალი, ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო. საქართველოს სახალხო არტისტი (1989). ღირსების ორდენის კავალერი (1999)

ბიოგრაფია
---------

ლიანა კალმახელიძე დაიბადა 1944 წლის 25 სექტემბერს, ქალაქ თელავში. მან თავისი პირველი საოპერო პარტია – მარო, ზაქარია ფალიაშვილის ოპერაში „დაისი" – 17 წლის ასაკში, თელავის ნიკო სულხანიშვილის სახელობის სამუსიკო სასწავლებლის მეორე კურსზე სწავლისას შეასრულა. მას პარტნიორობას ცნობილი მომღერალი ბათუ კრავეიშვილი უწევდა. ამ სპექტაკლის შემდეგ, კომპოზიტორ სულხან ცინცაძის რეკომენდაციით, მან სწავლა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, პროფესორ იულია ფალიაშვილის კლასში განაგრძო.

დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1973 წელს. 1975 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტია. მას წარმატებით აქვს შესრულებული ერთ-ერთი გამორჩეული და მთავარი პარტიები, მათ შორის: მარიხი (ზაქარია ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი"), ქეთო (ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტე"), მარგარიტა (ოთარ თაქთაქიშვილის „პირველი სიყვარული"), ვიოლეტა და ჯილდა (ჯუზეპე ვერდის „ტრავიატა" და „რიგოლეტო"). 1976-1977 წლებში მან გაიარა სტაჟირება იტალიაში, მილანის თეატრში „ლა სკალაში". წარმატებით გამოდიოდა იტალიაში (მილანი, რომი, პარმა, ბუსეტო), გერმანია (ვისბადენი, ზაარბრიუკენი, ბერლინი, დრეზდენი, ბაუცენი, ჰესა), პოლონეთი (ვარშავა, გდანსკი) დიდ ოპერის სცენაზე. 

1984 წელს ლიანა კალმახელიძე მონაწილეობდა ჯანსუღ კახიძის, მიხეილ თუმანიშვილისა და რობერტ სტურუას მიერ ორგანიზებულ გასტროლებში მოსკოვის დიდ თეატრში, სადაც მომღერალი მაროს (ფალიაშვილის „დაისი") და ცერლინას (მოცარტის „დონ ჯოვანი") პარტიებში გამოვიდა.

ლიანა კალმახელიძემ სოლო კონცერტები გამართა 1983 წელს, მოსკოვის დიდ თეატრსა და სვეტებიან დარბაზში; 1985-1989 წლებში ყოველწლიურად გამოდიოდა სანქტ-პეტერბურგში, მარიას თეატრში და გლინკას სახელობის კამერულ დარბაზში. 1989 წელს მოსკოვში, რახმანინოვის სახელობის დარბაზში გამართა გრანდიოზული წარმოდგენა. პარალელურად, სოლო კონცერტებსაც მართავდა, მათ შორის იყო ქართული და იტალიური მუსიკის კონცერტი ვისბადენში (1978 წელი)

1995 წელს კაიროს საოპერო თეატრში, კაიროშივე მან სოლისტებისათვის მასტერკლასები ჩაატარა. სანქტ-პეტერბურგსა და თბილისში მომღერალს გამართული აქვს მოცარტის, როსინის, დიმიტრი არაყიშვილის მონოგრაფიული კონცერტები. ის აქტიურად მართავდა გასტროლებს სსრკ-სა და საზღვარგარეთის ქვეყნებში (გერმანია, საფრანგეთი, იტალია, პოლონეთი, თურქეთი, ისრაელი). 2004 წლიდან არის შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური უნივერსიტეტის პროფესორი, ეწევა საკონცერტო მოღვაწეობას.

ლიანა კალმახელიძე საშემსრულებლო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას უთავსებს ერთმანეთს. იგი ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალურ სამუსიკო სკოლაში დამწყებ მომღერლებს ვოკალურ ხელოვნებას ასწავლის.

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1989 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1992 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 1999 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „თბილისი", თბ. 2002. — გვ. 582, ISBN 99928-20-32-2.
* მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2007, გვ. 126.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ლიანა კალმახელიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ლიანა კალმახელიძე
**ესე** (ფრანგ. essai; ინგლ. essay, *ცდა, ნარკვევი*; ლათ. exigo, *ვწონი*. პარალელური ფორმებია „ესსე", „ესეი", რომელთა დამკვიდრება კონსტანტინე გამსახურდიას სახელს უკავშირდება) — ლიტერატურის, ლიტერატურული კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის ჟანრი; არსებობს სხვადასხვა ხასიათის ესე: ბელეტრისტული, ფილოსოფიური, ისტორიული, ბიოგრაფიული, ფსიქოლოგიური, სამეცნიერო და სხვ.

ჟანრული თავისებურებაა კომპოზიციური თავისუფლება, მკვეთრად გამოხატული ავტორისეული ინდივიდუალობა, სუბიექტივიზმი, საუბრის ფორმა, ზოგჯერ პოლემიკური ხასიათის თხრობა. 

ესეს წარმოჩენა უკავშირდება მონტენს (*ცდები*), თუმცა მისი დამახასიათებელი ნიშნები ჯერ კიდევ ანტიკურ ავტორთა შემოქმედებაში შეინიშნებოდა. 

XVIII საუკუნიდან ესე ჟურნალისტიკის ერთ-ერთი წამყვანი ჟანრია. იგი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ფრანგ ეგზისტენციალისტებში.

რუსულ ლიტერატურაში ესეს მიმართავდნენ ბ. პასტერნაკი, მ. ცვეტაევა, კ. პაუსტოვსკი და სხვ.

საქართველოში ესეს ფორმის ნაწარმოებები აქვთ ი. ჭავჭავაძეს, ა. წერეთელს, ვაჟა-ფშაველას, გ. ლეონიძეს, კ. გამსახურდიას და სხვ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Александр Жолковский. Эссе
* Александр Любинский. Эссе დაარქივებული 2011-08-18 საიტზე Wayback Machine.  // Любинский А. На перекрестье. — СПб.: Алетейя, 2007, с. 165—170
* Essay writing category on EnglishGrammar.org
* How to write an essay - Infographic
ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი
**ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი** (აზერ. Qarabağ iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის 14 ეკონომიკური რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს აღჯაბადის, აღდამის, ბარდას, ფიზულის, ხოჯალის, ხოჯავენდის, შუშას და ტერტერის ადმინისტრაციულ ოლქებს და ქალაქ ხანკენდის (2021 წლის 7 ივლისიდან).

ფართობი 7330 კმ². 

1991 წლიდან 2021 წლამდე ეკონომიკურ რეგიონს ეწოდებოდა ზემო ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონი და მოიცავდა აღდამის, ტერტერის, ხოჯავენდის, ხოჯალის, შუშას, ჯებრაილის, ფიზულისა და ქალაქ ხანკენდის ადმინისტრაციულ რეგიონებს. 2020 წლის 1-ლი დეკემბრის შემდეგ მთლიანად აზერბაიჯანის კონტროლს ექვემდებარება: აღდამის, ჯებრაილის, ფიზულის რაიონები და ტერტერის, ხოჯავენდის, ხოჯალის, შუშას რაიონები. 

2021 წლის 7 ივლისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში ეკონომიკური რეგიონების ახალი დაყოფის შესახებ".

ეკონომიკა
---------

ყარაბაღის ეკონომიკური რეგიონის ძირითადი ბუნებრივი რესურსებია პოლიმეტალური მადნები, ნავთობი, ბუნებრივი აირი, სხვადასხვა სამშენებლო მასალები (მარმარილო, ცემენტის ნედლეული, სამშენებლო ქვა). ტყეებში ნაპოვნი ხეების სხვადასხვა სახეობამ ხელი შეუწყო ხის გადამამუშავებელი საწარმოების განვითარებას.

მრეწველობა ეფუძნება ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის გადამუშავებას. კვების მრეწველობის ძირითადი დარგებია მეღვინეობა, სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოება და კონსერვები.

სოფლის მეურნეობის დარგები - მევენახეობა, მარცვლეული, მეხილეობა, ბამბა და თამბაქოს მეურნეობა. ტერიტორიაზე ასევე მოჰყავთ ხილი, კარტოფილი და ბაღ-ბოსტნეული კულტურები. თუთის ბაღები ფართოდ არის გავრცელებული და ხელს უწყობს ამ ტერიტორიაზე მევენახეობის განვითარებას. განსაკუთრებით განვითარებულია მეცხოველეობა, ძირითადად ხორცისა და რძის მეურნეობა, ხოლო მაღალმთიან რაიონებში განვითარებულია ხორცისა და მატყლის მეცხოველეობა.

ტურიზმის მხრივ არის ბუნებრივი ბალნეოლოგიური რესურსები, ტყეები და მინერალური წყაროები (თურშსუ, შირლანი) შესაფერისია დასასვენებლად და სამკურნალოდ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* О регионах

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
2. ↑  New economic regions of Azerbaijan – LIST
**„მოგზაური"** — ქართული ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში XX საუკუნის დასაწყისში.

თავდაპირველად „მოგზაური" ყოველთვიური ისტორიული, არქეოლოგიური და გეოგრაფიულ-ეთნოგრაფიული სურათებიანი ჟურნალი იყო. გამოდიოდა 1901-1904 წლებში მისი რედაქტორ-გამომცემელი ივანე როსტომაშვილი იყო. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ზაქარია ჭიჭინაძე, სიმონ ქვარიანი, ი. ფერაძე, ი. ჯანაშვილი და სხვები. დამატების სახით გამოსცემდა „მოგზაურის პრემიას".

1905 წლის იანვრიდან „მოგზაური" ქართველი სოციალ-დემოკრატების ყოველკვირეული ლეგალური გამოცემა გახდა. ოქტომბრამდე გამოდიოდა ლეგალურად, 20 ნოემბრამდე კი უკვე არალეგალურად. რედაქტორ-გამომცემელი კვლავ ივანე როსტომაშვილი იყო, ფაქტობრივი რედაქტორი კი — ფილიპე მახარაძე. ჟურნალში ბოლშევიკებთან ერთად მენშევიკებიც თანამშრომლობდნენ. ბოლშევიკები აშუქებდნენ 1905 ლუციურ მოვლენებს, მუშათა და გლეხთა მობილიზების საკითხებს, ჟურნალის საშუალებით ახერხებდნენ ბოლშევიკური იდეების პროპაგანდას, ცდილობდნენ „მოგზაურის" ბოლშევიკურ ორგანოდ გადაქცევას, მაგრამ ეს არ მოხერხდა. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ალექსანდრე წულუკიძე, ივანე გომართელი, ნ. აზიანი, იროდიონ ევდოშვილი და სხ
გამარჯობა როგორ ხარ ჩემო მეგობარო

ლიტერატურა
----------

* *ლორთქიფანიძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 55.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მოგზაური ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტზე
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **მილორავა**. |

**შოთა ერმილეს ძე მილორავა** (დ. 22 იანვარი, 1925, თბილისი — გ. 16 აპრილი, 1990, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სახალხო არტისტი, პროფესორი.

ბიოგრაფია
---------

გაიზარდა მუსიკალურ ოჯახში, რამაც განსაზღვრა მისი მომავალი. სწავლობდა თბილისის პირველ მუსიკალურ სასწავლებელში. 1947 წელს დაამთავრა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიის საკომპოზიციო კლასი, ანდრია ბალანჩივაძის ხელმძღვანელობით. მუშაობდა სხვადასხვა ჟანრში. იყო კაპელის კონცერტმაისტერი, პედაგოგ-ქორმაისტერი, კინოსტუდია ქართულ ფილმში მუსიკალური რედაქტორი, წერდა სიმღერებს, ოპერეტებს და ინსტრუმენტულ ნაწარმოებებს, შესანიშნავად უკრავდა სხვადასხვა საკრავებზე. ასეთმა მრავალმხრივმა ძიებამ ნიჭიერი შემოქმედი დააყენა ჭეშმარიტ გზაზე, რომელმაც მიიყვანა იგი მუსიკალური კომედიის ჟანრთან. კოპოზიტორმა 30-მდე ოპერეტა შექმნა, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია: „სასიძოები", „საყვარელი დისწული", „სიმღერა თბილისზე", „მხოლოდ შენ ერთს", „სამი უფროსის მსახური", „ერთხელ გაზაფხულზე", „ჩანჩურა", „კახაბერის ხმალი" და სხვა. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის" ორი ორდენით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 273, თბ. 1994
**ლავრ კორნილოვი** (რუს. Лавр Гео́ргиевич Корни́лов დ. 1870 — გ. 1918) — რუსი ინფანტერიის გენერალი, სამხედრო მზვერავი, დიპლომატი, მოგზაური და მკვლევარი.

ბიოგრაფია
---------

იყო რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე და პირველი მსოფლიო ომის გმირი. 1914 წლის 19 აგვისტოდან 48-ე დივიზიის მეთაური, 1916 წლიდან დასავლეთის ფრონტის 25-ე საარმიო კორპუსის სარდალი. 1917 წლის 2 მარტს დროებითმა მთავრობამ დანიშნა პეტროგრადის სამხედრო ოლქის მტავარსარდლად. 1917 წლის ივლისიდან იყო რუსეთის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი. 1917 წლის ბოლოდან იყო თეთრი მოძრაობის ორგანიზატორი და ერთ-ერთი ლიდერი. აქტიურად მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. დაიღუპა წითელ არმიასთან ბრძოლაში ჩრდილოეთ კავკასიაში 1918 წლის ბოლოს.

პოპულარულ კულტურაში
-------------------

ლავრ კორნილოვი არის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი მიხეილ შოლოხოვის რომანისა „წყნარი დონი."

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ლავრ კორნილოვი***

* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
საქსთა საცხოვრებელი გარემო. თანამედროვე რეკონსტრუქცია
**საქსები** (გერმ. Sachsen) — ძველი დასავლეთ გერმანული მოდგმის ხალხი, რომელიც სავარაუდოდ III საუკუნეში ჩამოყალიბდა, IV საუკუნიდან კი მათი არსებობის უტყუარი წყაროები არსებობს. საქსები ჩამოყალიბდნენ სამი ძველი გერმანული ტომის, ხაუკების, ანგრივარიებისა და ხერუსკების გაერთიანებით, რომლებიც I საუკუნეში თანამედროვე გერმანიის ჩრდილოეთსა და ნიდერლანდების აღმოსავლეთ ნაწილში სახლობდნენ. მეროვინგების დროიდან მოყოლებული საქსები მხოლოდ ნაწილობრივ იყვნენ დამოკიდებული ფრანკთა სამეფოზე, სანამ ისინი საბოლოოდ კარლოს დიდმა არ დაიმორჩილა.

დღევანდელ გერმანიაში არსებობს საქსონიის მხარე, თუმცა მისი ტერიტორია არაა ძველი საქსების განსახლების არეალი. ის ტერიტორია, რომელიც ძველი საქსებით იყო დასახლებული, დღეს ძირითადად ქვემო საქსონიის მხარეშია მოქცეული. იმისათვის, რომ თანამედროვე საქსონიის მოსახლეობა და ძველი საქსები ერთმანეთში არ აურიონ, სამეცნიერო ლიტერატურაში ხშირად იყენებენ ხელოვნურ ტერმინს *ძველ საქსებს* (გერმ. Altsachsen).

ლიტერატურა
----------

* Bremer Archäologische Blätter, Beiheft 2/2000 zur gleichnamigen Ausstellung im Focke-Museum: „Siedler, Söldner und Piraten". Chauken und Sachsen im Bremer Raum, Der Landesarchäologe Bremen, ISSN 0068-0907.
* Torsten Capelle: Die Sachsen des frühen Mittelalters. Theiss, Stuttgart 1998, ISBN 3-8062-1384-4.
* Torsten Capelle, Matthias Springer, Heinrich Tiefenbach: Sachsen. In: Heinrich Beck, Dieter Geuenich, Heiko Steuer (Hrsg.): Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. 26, de Gruyter, Berlin/New York 2004, ISBN 3-11-017734-X, გვ. 24–60.
* Wilhelm Gebers: Auf dem Weg nach Walhall – Die Pferde der Altsachsen – Begleiter in Leben und Tod. Industrie-Museum Lohne, Lohne 2004, ISBN 3-9808151-8-8.
**სერაპიონ საკვირველთმოქმედი** ღირსი მამა ჩვენი სერაპიონ საკვირველთმოქმედი, ნათლისმცემლის მონასტრის წინამძღვარი (გ. 1747). საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 24 აგვისტო] (6 სექტემბერი).

ღირსი სერაპიონ სასწაულთმოქმედი იყო გარეჯის უდაბნოს წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მონასტრის წინამძღვარი. საქმითა და სიტყვით ძლიერ, მოღვაწეობით გამორჩეულ, დიდ მმარხველსა და მლოცველ წმინდა მამას ღვთისგან სასწაულთქმედების ნიჭი ჰქონდა მიმადლებული.

ერთხელ ღირსი სერაპიონი მონასტრის ძმებთან ერთად ქალაქში წავიდა საქმეზე. წინ მიმავალ მსახურებს, რომლებსაც საღმრთო მსახურებისათვის საჭირო ნივთები მიჰქონდათ, ავაზაკები შემოხვდნენ და გაძარცვეს. ისინი უკან გაიქცნენ და, შეწუხებულებმა, წინამძღვარს აუწყეს ყოველი. „დიდია ღმერთი, არ დავანებებ არაწმიდა წარმართებს სიწმიდეების მიტაცებას", - თქვა წმინდა სერაპიონმა, მოიმარჯვა კვერთხი და მარტო გაედევნა მძარცველებს. ავაზაკებმა როგორც კი დაინახეს სერაპიონი, სახედარი ტვირთით იქვა დატოვეს და თვითონ კლდე-ღრეში მიიმალენენ. შემდგომ ავაზაკებს უთქვამთ: „ვინ იყო ის მონაზონი, რომელიც ჩვენ გამოგვიდგა, რადგან ვნახეთ ცეცხლი, რომელიც მისი კვერთხიდან გამოდიოდაო".

სხვა დროს ნეტარი სერაპიონი თავის სენაკში ლოცულობდა. მოულოდნელად გარეთ გამოვიდა შეწუხებული და ძმებს უთხრა: „ვაი, ვაი, მონასტრის მსახურები ავაზაკებს გადაეყარნენ". ეს თქვა და მაშინვე სენაკში შევიდა, დახშო კარი და მხურვალე ლოცვა დაიწყო. ორიოდე საათის შემდეგ მონასტრის მსახურები შეწუხებულები მოვიდნენ და თქვეს, გზაზე ავაზაკები შეგვხვდნენ, ჩვენ სახედრები ტვირთითურთ მივატოვეთ და გაქცევით ვუშველეთ თავსო. ცოტა ხნის შემდეგ დატვირთული სახედრებიც დაბრუნდნენ მონასტერში ადამიანთა თანხლების გარეშე. ღვთის მადლითა და ღირსი სერაპიონის წმინდა ლოცვით უვნებლად დაბრუნებული მსახურები ადიდებდნენ ღმერთს, რომელმაც მამა სერაპიონს დაფარული გამოუცხადა თავისი სიმდაბლისა და სიკეთისათვის.

სათნოებით გამორჩეული მონასტრის წინამძღვარი გადადგა, დიდი სქემა შეიმოსა და დაყუდებულ მოღვაწეობას შეუდგა. მუდმივი მეტანიებისა და ფეხზე დგომისაგან წმინდანს ფეხები ისე დაუავადდა, რომ დგომა აღარ შეეძლო. მალე მას ამქვეყნიდან გასვლის მოახლოებაც ეუწყა და ძმებს სთხოვა, მისი გვამი ეკლესიის შესასვლელში, მის მიერვე წინასწარ მომზადებულ საფლავში დაემარხათ, რათა ტაძარში ყოველ შემსვლელ-გამომსვლელს მისთვის გადაევლო. წმინდა სერაპიონი 1747 წელს აღესრულა. ანდერძისამებრ დაკრძალეს ტაძრის შესასვლელში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქართველი წმინდანები

ლიტერატურა
----------

* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება", თბილისი, 2004 წ.
**ექვთიმე გარეჯელი** — ღირსი ექვთიმე — ნათლისმცემლის მონასტრის წინამძღვარი (1804). საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 21 აგვისტო (8 აგვისტო).

წმინდა ექვთიმე იყო გარეჯის მრავალმთის უდაბნოს წმინდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის მონასტრის წინამძღვარი. მონასტრის სიგელ-გუჯრები მას „მრავალღვაწლმშრომელად" მოიხსენიებს.

იოანე ბატონიშვილის ცნობით, ექვთიმე იყო „კაცი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი, სათნოებათა ზედა უცხო მოქადაგე. ამან ფრიად იღვაწა მონასტრისათვის და აღაშენა სოფელი ხაშმი, რომელიც იყო ქსნის ერისთავთა ლეკთა მოყვანის მიზეზით დამწვარი; აღაშენა უცხო ვენახი და წისქვილნი... მრავალი შემატა მონასტერსა, ვითარცა ნივთნი, ეგრეთვე მამულნიცა". მისი კურთხევით სავანეში ითარგმნებოდა დიდძალი სასულიერო ლიტერატურა, იწერდნენ იშვიათ საგნებს.

იოანე ბატონიშვილი გადმოგვცემს, რომ წმინდა ექვთიმემ შეასწავლა „რაოდენთამე მოწაფეთა ფილოსოფია და ღვთისმეტყველებაჲ".

წმინდა ექვთიმეს საბა ნინოწმინდელის დავალებით დაუწერია წმინდა ნინოს საგალობლები: „ათორთა უდაბნოთა მაკურთხეველმან, ყოვლადსამღვდელომან, ნინოწმიდელ მიტროპოლიტმან საბა მიბრძანა მე ნათლისმცემლის მონასტრის არქიმანდრიტს უღირს ექვთიმის აღწერად მუჴლედნი „გიხაროდენ" საქართველოს განმანათლებლისა, მოციქულთა სწორისა, დედისა ნინოსი".

1797 წელს თბილისში შავი ჭირის ეპიდემიამ იფეთქა. მცხოვრებლები ტყეებსა და ხეობებში გაიხიზნენ. კლდის ნაპრალებიდან გამოსული უდაბნოს მოღვაწე ბერები მფარველ ანგელოზებად მოევლინნენ ავადმყოფობისა და შიმშილისაგან ღონემიხდილ ხალხს: ეხმარებოდნენ, ემსახურებოდნენ და ნუგეშს სცემდნენ მათ. როგორც ბევრ სხვა სიკეთეს, ამ საქმესაც წმინდა ექვთიმე ხელმძღვანელობდა.

წმინდა ექვთიმე 1804 წელს აღესრულა მშვიდობით.

საქართველოს სამოციქულო ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა ეკლესიისა და ერისათვის დამაშვრალი, გაჭირვებულთა იმედი და ნუგეში, „მრავალღვაწლშემოსილი" ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი ექვთიმე წინამძღვარი".

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ქართველი წმინდანები

ლიტერატურა
----------

* დეკანოზი ზაქარია (მაჩიტაძე), მანანა ბუკია, მაკა ბულია. „ქართველ წმიდანთა ცხოვრება", თბილისი, 2004 წ.
**Iron Butterfly** ამერიკული როკ ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა სან დიეგოში, კალიფორნია, 1966 წელს. ისინი ყველაზე ცნობილები არიან 1968 წლის ჰიტით „In-A-Gadda-Da-Vida". ჰიტის ყველაზე მნიშვნელოვანი მახასიათებელი არის დრამატული ჟღერადობა, რომელმაც გაუკვალა განვითარების გზა მძიმე როკსა და მძიმე მეტალს. მიუხედავად იმისა, რომ მათი განსაკუთრებული პოპულარობის პერიოდი იყო 1960-იანი წლების ბოლო, 1975 წლიდან ჯგუფი თავიდან ჩამოყალიბდა ახალი ჩანაწერების გარეშე, სხვადასხვა დონის წარმატების მქონე სხვადასხვა წევრით. მათი მეორე ალბომი, *In-A-Gadda-Da-Vida* (1968), რჩება ჯგუფის ბესტსელერად. Iron Butterfly იყო პირველი ჯგუფი, რომელმაც მიიღო In-House პლატინის ალბომის ჯილდო Atlantic Records-ისგან. როკ-ჯგუფის მუსიკამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა საერთაშორისო მასშტაბების როკ სცენებსა და პერფორმანსებზე და მრავალ ისეთ ჯგუფზე, როგორიცაა Black Sabbath, AC/DC, Rush, Alice Cooper, Mountain, Uriah Heep, Soundgarden, Stone Temple Pilots, Slayer და Queens of the Stone Age .

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* [ ოფიციალური საიტი]
* Collectors website with discography Archived 2017-09-22 at the Wayback Machine
* Iron Butterfly Performances
* Iron Butterfly All Music Guide Entry
* Iron Butterfly საიტზე Discogs
* 

* Iron Butterfly — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)

1. ↑  Iron Butterfly – 3 Awards For "In-A-Gadda-Da-Vida" – An RIAA White Matte – An In-House Platinum Award (the first) – A 4X Platinum RIAA R Hologram (15 May 2014). *ციტატა:* „In-A-Gadda-Da-Vida was given the distinction of being the first album to be awarded platinum status."
2. ↑  Iron Butterfly - Similar Artists. AllMusic. ციტირების თარიღი: August 30, 2021
სსფ-ის ლოგოსსფ-ის ლოგო
სსფ-ის შტაბ-ბინა, ვაშინგტონში
**საერთაშორისო სავალუტო ფონდი** (სსფ; International Monetary Fund) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელსაც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სპეციალიზებული დაწესებულების სტატუსი აქვს მინიჭებული. სსფ მიზნად ისახავს გლობალური ფინანსური სისტემის უზრუნველყოფას უცხოური გადაცვლის კურსების და საგადამხდელო ბალანსის მონიტორინგის მეშვეობით. ის ასევე საჭიროებისამებრ სთავაზობს ტექნიკურ და ფინანსურ დახმარებას განვითარებად ქვეყნებს.

ორგანიზაცია და მიზანი
---------------------

სსფ საკუთარი განსაზღვრებით არის „184 ქვეყნის ორგანიზაცია, რომლის მიზანია გააღრმავოს გლობალური მონატერული თანამშრომლობა, შეინარჩუნოს ფინანსული სტაბილურობა, ხელი შეუწყოს საერთაშორისო ვაჭრობას და დასაქმების დონის ამაღლებას, უზრუნველყოს ეკონომიკური განვითარების მზარდი ტემპი და შეამციროს სიღარიბის დონე". ჩრდ. კორეის, კუბის, ლიხტენშტაინის, ანდორის, მონაკოს, ტუვალუსა და ნაურუს გარდა, გაეროს ყველა დანარჩენი წევრი ქვეყანა ან პირადად მონაწილეობს სსფ-ში, ან წარმოდგენილი არის სხვა წევრი ქვეყნის მიერ.

სსფ შეიქმნა 1944 წლის ივლისში საერთაშორისო კონფერენციაზე ბრეტონ ვუდში, ნიუ-ჰემპშირი, აშშ. კონფერენციაზე დელეგატები 44 მთავრობიდან შეთანხმდნენ ეკონომიკური თანამშრომლობის ჩარჩო ხელშეკრულებაზე, რომლის მიზანი ნაწილობრივ წარმოადგენდა მომავალში თავი აერიდებინათ ეკონომიკური პოლიტიკის გატარების განმეორებისგან ისეთი დამანგრეველი შედეგებით, როგორიც იყო 1930-იანი წლების დიდი დეპრესია. 1947 წელს მასში შედიოდა 49 ქვეყანა, ძირითადი კაპიტალი 7,7 მლრდ, დოლარს შეადგენდა. 1975 წლის 1 იანვრისთვის მასში მონაწილე ქვეყნების რაოდენობა გაიზარდა 126-მდე, ძირითალი კაპიტალი - 29,2 მლრდ-მე. სსრკ არ მონაწილეობდა სსფ-ის საქმიანობაში.

ომის შემდგომი დეკადის განმავლობაში მთავარ ინდუსტრიულ ქვეყნებში ეკონომიკური აქტივობა მკვეთრად გაუარესდა; ამ ქვეყნების მცდილობამ დაეცვათ საკუთარი ეკონომიკა იმპორტზე ტარიფების შემოღებით კიდევ უფრო გააუარესა სიტუაცია საერთაშორისო ვაჭრობაში, წარმოებასა და დასაქმებაში. შეთხელებული ოქროს მარაგისა და გაცვლითი კურსის კონსერვაციისთვის, ზოგიერთმა მათგანმა გაამკაცრა საკუთარ მოქალაქეთა უფლება უცხოეთში შესყიდვები ეწარმოებინათ. თუმცა ამ ზომამ საპირისპირო შედეგი გამოიღო და ვერც ერთმა ქვეყანამ ვერ შეძლო დიდხანს შეენარჩუნებინა კონკურენტუნარობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***საერთაშორისო სავალუტო ფონდი***

* ოფიციალური საიტი
* IFIWatchNet დაარქივებული 2007-08-19 საიტზე Wayback Machine.  (Web resource for analysis and commentary critical of the IMF and similar institutions)
* IMF-Supported Macroeconomic Policies and the World Recession: A Look at Forty-One Borrowing Countries, from the Center for Economic and Policy Research, October 2009
**კოკა-კოლა** (ინგლ. Coca-Cola) — უალკოჰოლო გაზირებული სასმელი, რომელსაც კომპანია „კოკა-კოლა" უშვებს.

ისტორია
-------

სასმელი „კოკა-კოლა" შეიქმნა აშშ-ში, ქალაქ ატლანტაში 1886 წლის 8 მაისს ჯონ სტიტ პემბერტონის მიერ. სახელი პემბერტონის ბუღალტერმა მოიგონა. მას თავისი კალიგრაფია ჰქონდა და ლამაზად გამოყვანილი ასოებით დაწერა სიტყვა „Coca-Cola", რაც დღემდე კოკა-კოლას ლოგოტიპია.

კოკა-კოლას უმთავრესი ინგრედიენტი იყო კოკაინის ფოთლების სამი მილიგრამი მცენარე კოლას თხილის ერთ ნაწილზე.

თავიდან კოკა-კოლას ყოველდღე ყიდულობდა საშუალოდ სულ 9 ადამიანი. პირველი წლის ზარალი სულ 20 დოლარი აღმოჩნდა. თანდათან კოკა-კოლა პოპულალური გახდა. 1888 წელს პემბერტონმა ბრენდი გაყიდა, ოთხი წლის შემდეგ, 1892 წელს, ასა გრიგს კენდლერმა დააარსა კომპანია „კოკა-კოლა".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***კოკა-კოლა***

* CocaCola.com
* Kinescope of a live 1954 TV commercial for Coca-Cola (Internet Archive)
* Coca-Cola Advertising History დაარქივებული 2010-05-07 საიტზე Wayback Machine.
* Coca-Cola loud Ad. Cardboard Whistles and Bottles 1910 – 1920 დაარქივებული 2012-06-13 საიტზე Wayback Machine.

სქოლიო
------

1. ↑  Liebowitz, Michael, R. (1983). 1903 წელს იგი სასმელიდან ამოიღეს. *The Chemistry of Love*. Boston: Little, Brown, & Co.
**უილიამ ჰენრი სიუარდი** ( /ˈsuːərd/ ;  დ. 16 მაისი, 1801 — გ. 10 ოქტომბერი, 1872) ამერიკელი პოლიტიკოსი, ნიუ-იორკის შტატის გუბერნატორი, 1861 წლიდან 1869 წლამდე ეკავა აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა. ეწინააღმდეგებოდა მონათმფლობელობას, იყო რესპუბლიკური პარტიის გამოჩენილი წევრი. მონაწილეობდა ალასკას ტერიტორიის შესყიდვასთან დაკავშირებულ მოლაპარაკებებში. 

დაიბადა 1801 წელს, ნიუ-იორკში. მამამისი ფერმერი იყო და ფლობდა მონებს. იურიდიული განათლების მიღების შემდეგ გადავიდა ნიუ-იორკის ცენტრალურ ქალაქში, ობურნში. 1830 წელს აირჩიეს ნიუ-იორკის სენატში, ხოლო ოთხი წლის შემდეგ ვიგების პარტიამ გუბერნატორის კანდიდატად წარადგინა. სიუარდი გუბერნატორად მეორედ, 1840 წელსაც აირჩიეს. თანამდებობაზე ყოფნის დროს განახორციელა რამდენიმე საკანონმდებლო ცვლილება, რითაც გააუმჯობესა ფერადკანიანი მოსახლეობის უფლებრივი მდგომარეობა. 

1849 წელს აირჩიეს აშშ-ის სენატში. მონათმფლობელობის საწინააღმდეგოდ მიმართული პროვოკაციული განცხადებების გამო სამხრეთ შტატებში ხალხის დიდი სიყვარულით არ სარგებლობდა. 1855 წელს ხელმეორედ აირჩიეს სენატში, შემდეგ კი გაწევრიანდა რესპუბლიკურ პარტიაში. მოგვიანებით, სიუარდი აბრაამ ლინკოლნის მიერ დაინიშნა სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე. 

სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე იყო ენდრიუ ჯონსონის პრეზიდენტობის დროსაც, 1867 წელს მონაწილეობა მიიღო ალასკას შესყიდვასთან დაკავშირებულ მოლაპარაკებებში. 



1. ↑  "Seward". *Random House Webster's Unabridged Dictionary*.
2. ↑  Goodwin. sfn error: no target: CITEREFGoodwin (help)
**მონიკა კრიემადი** (ალბ. Monika Kryemadhi; დ. 9 აპრილი 1974, ტირანა, ალბანეთი) — ალბანელი პოლიტიკოსი, ალბანეთის პარლამენტის წევრი და წამყვანი „სოციალისტური მოძრაობა ინტეგრაციისთვის" პარტიის წევრი.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
-----------------------------

დაიბადა 1974 წლის 9 აპრილს ალბანეთის დედაქალაქ ტირანაში. სწავლობდა „დორა დ'ისტრიას" სახელობის უმაღლეს სკოლაში და „პეტრო ნინი ლუარასის" სახელობის საშუალო სკოლაში. 1992 წელს, მოიგო სწავლის უფლება ფაკულტეტინის მეცნიერებათა ბიოქიმიის ფილიალში. 1999 წელს, კვლევა ჩაატარა ჯორჯ მარშალის სახელობის ცენტრში, გარმიშ-პარტენკირხენში (გერმანია), რეგიონული უსაფრთხოების პოლიტიკაზე. 2000-2002 წლებში, ნებრასკის უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით, სწავლობდა მაგისტრატურის საფეხურზე ბიზნესის ადმინისტრირების განხრით, ტირანის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. ასევე მუშაობდა ასპირანტურაზე.

პოლიტიკა
--------

მისი პოლიტიკური ცხოვრება 1991 წელს დაიწყო, როდესაც იგი „FRESSH"-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა. 1992 წლის იანვარში, კრიემადი აირჩიეს პრეზდიუმის წევრად და მოგვიანებით, იმავე წლის მაისში აირჩიეს „FRESSH"-ის I და II ყრილობის გენერალურ მდივანად. იგი, 2002 წლის აპრილამდე მუშაობდა „FRESSH"-ის პრეზიდენტად. 1995 წლიდან 2000 წლამდე, იგი საერთაშორისო სოციალისტ ახალგაზრდათა „IUSY" ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. 1991 წლის დეკემბრიდან 2004 წლის სექტემბრამდე, მონიკა სოციალისტური პარტიის წევრი იყო. იმავე დროს, ის ასევე ალბანეთის პარლამენტის წევრიც იყო, 2001-2005 წლებში, აგრეთვე ორჯერ ტირანის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრადაც აირჩიეს, სადაც იგი ევროსაბჭოში ადგილობრივი ხელისუფლების დელეგაციის მდივნად აირჩიეს. 2004 წლის სექტემბერში, იგი პარტია „სოციალისტური მოძრაობა ინტეგრაციისთვის" ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა. მონიკა დღეს ამავე პარტიის ტირანის ფილიალის გენერალური მდივანი და პარტიის წევრია. დაოჯახებულია პარლამენტის თავმჯდომარესთან და ჰყავს სამი შვილი: ბორა, ბესარი და ერა მეტაჟი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დაარქივებული 2013-01-16 საიტზე Wayback Machine.
* 
* 
*

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-10-19. ციტირების თარიღი: 2017-03-31.
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-16. ციტირების თარიღი: 2017-03-31.
**ვახტანგ მოსეს ძე არეშიძე** (დ. 10 მარტი, 1909, თბილისი ― გ. 27 ივნისი, 1985, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1946), 
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1979).

ბიოგრაფია
---------

1929 წელს დაამთავრა თბილისის პროლეტკულტის დრამატული სტუდია. 1929–1936 მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრში. 1936 წლიდან თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის მსახიობია. განასახიერა კომბლეს, ნიკოს (გიორგი ნახუცრიშვილის „კომბლე", „პატარა მეომრები"), ბაში-აჩუკის (ალექსანდრე კაჭკაჭიშვილის „ბაში-აჩუკი",  აკაკი წერეთლის მიხედვით), კიკვიძის (ვანიონ დარასელის „კიკვიძე"), რომეოს (უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა"), ადვოკატ პატლენის (ფრანგული ხალხური პიესა „ადვოკატი პატლენი") და სხვა როლები. დაჯილდოებულია მედლით „კავკასიის დაცვისთვის" (1945).

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ. 1975. — გვ. 561.
* *ცუცქირიძე შ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 194.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვახტანგ არეშიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
პროფესიონალური რეიტინგები| მიმოხილვების ქულები |
| --- |
| წყარო | რეიტინგი |
| AllMusic | 2/5 stars |

***Naked*** — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Blue Pearl-ის სადებიუტო და ერთადერთი ალბომი, გამოცემული 1990 წელს. მასში, სხვა სიმღერებთან ერთად, შეტანილია ჯგუფის ჰიტები „Naked in the Rain" (ბრიტანეთი - #4), „Little Brother" (ბრიტანეთი - #31) და კეიტ ბუშის „Running Up That Hill"-ის ვერსია.

გიტარისტი და პინკ ფლოიდის წევრი დეივიდ გილმორი უკრავს ალბომის სამ სიმღერაში („Naked In The Rain"-ში, „Running Up That Hill" ქავერ-ვერსიაში და „Alive"-ში). „Alive"-ში აგრეთვე კლავიშებიან საკრავებზე უკრავს პინკ ფლოიდის კლავიშისტი, რიჩარდ რაიტი. სიმღერებში „Down To You" და „Alive" ბას-გიტარაზე გაი პრეტი (პინკ ფლოიდის დამატებითი ბას-გიტარისტი) უკრავს. გერი უოლისი (პერკუსიონისტი პინკ ფლოიდის ორ საკონცერტო ტურნეში) უკრავს სიმღერებში „I Never Knew", „Running Up That Hill", „Alive", „Rollover" და „Over You". ტიმ რენუიკი (პინკ ფლოიდის დამატებითი გიტარისტი უკანასკნელ ტურნეებში) უკრავს „Chemical Thing"-ში.

„Alive"-ს ახლდა ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოც, რომელშიც გილმორიც ჩნდება.

სიმღერების სია
--------------

* Naked in the Rain - 4:11
* Down to You - 4:13
* Chemical Thing - 5:12
* I Never Knew - 4:35
* Running Up That Hill - 4:53
* Little Brother - 5:21
* Alive - 6:27
* Rollover - 5:16
* Without Love - 4:51
* Over You - 4:01
* Chemical Thing (ემბინტური მიქსი) - 5:10
* Rollover (აკაპელა) - 4:30

ჩარტები
-------

| ჩარტი | პოზიცია |
| --- | --- |
| ბრიტანეთი | 58 |

სქოლიო
------

1. ↑  Blue Pearl - Blue Pearl - Songs, Reviews, Credits - AllMusic. ციტირების თარიღი: 23 March 2017.
2. 1 2  BLUE PEARL - full Official Chart History - Official Charts Company. ციტირების თარიღი: 23 March 2017.
**პერიტონზილური აბსცესი** ასევე **ფლეგმონური ანგინა** — ქრონიკული ან მწვავე ტონზილიტის გართულება. პერიტონზილურ ჩირქოვან პროცესს ნუშურა ჯირკვლების ლაკუნებიდან შეჭრილი ბაქტერია იწვევს.

სიმპტომები და მიმდინარეობა
--------------------------

პერიტონზილური აბსცესის განვითარებას წინ უძღვის ზედა სასუნთქი გზების დაავადებები. მათი გადატანის შემდეგ თავს იჩენს ყელის ტკივილი, ტემპერატურა იმატებს, შუპდება ნუშურა ჯირკვლების არე. დაავადებულ მხარეს ყელის ლიმფური კვანძები გადიდებული და მტკივანია. აღინიშნება თავის თავისებური მდგომარეობა - დაავადებულ მხარეს, ტრიზმა - პირის ფართოდ გაღება შეუძლებელია. მოსალოდნელია გართულებები: ხახის მიდამოს აბსცესი, ყელის ღრმა ფლეგმონა, ყელის მსხვილი სისხლძარღვებიდან სისხლდენა, ხორხის შეშუპება, სეფსისი, ნეფრიტი.

მკურნალობა და პროფილაქტიკა
--------------------------

აბსცესს ხსნიან. უნიშნავენ ანტიბიოტიკებს, ანალგეტიკებს, სიცხის დამწევ საშუალებებს.

პროფილაქტიკა გულისხმობს ქრონიკული ტონზილიტისა და კარიესული კბილის მკურნალობას, პირის ღრუს ჰიგიენის დაცვას. განმეორების შემთხვევაში რეკომენდებულია ნუშურა ჯირკვლების ამოკვეთა.

სქოლიო
------

* ჟურნალი „ოჯახის მკურნალი" #13 (151) 2007 წ.


|  |  |
| --- | --- |
|  | გთხოვთ მიაქციოთ ყურადღება მითითებას ჯანმრთელობის თემებზე! |



|  |  |
| --- | --- |
| ცხოვრების ვარსკვლავი | *ეს სტატია მედიცინის შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
ტანზანიის ტოპოგრაფიული რუკა.
ტანზანიის სატელიტური სურათი.
**ტანზანიის გეოგრაფია** — მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მას აქვს ბევრი მტკნარი და მლაშე ტბები, ეროვნული პარკები და აფრიკის უმაღლესი მწვერვალი კილიმანჯარო (5,895 მ.).

ტანზანიის ჩრდილოეთი არის მთიანი. იქ არის უსამბარას და პარეს ქედები. ჩრდილოეთშია აქტიური ვულკანი მერუ და კილიმანჯარო რომელსაც ყოველწლიურად ათასობით ტურისტი ნახულობს. მთების დასავლეთით გადის გრეგორის რღვევის ხაზი, რომელიც აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ნაწილია. რღვევის ხაზის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბევრი მლაშე ტბა, მათ შორის: ნატრონი, მანიარა, ეიასი. რღვევის ხაზი მოიცავს ასევე კრატერის მთიანეთს სადაც მდებარეობს ნგორონგოროს დაცული ტერიტორია. კრატერიდან სამხრეთით მდებარეობს სერენგეტის ეროვნული პარკი.

ჩრდილო-დასავლეთში კენია-უგანდის საზღვართან მდებარეობს ტბა ვიქტორია, რომელიც ზედაპირის ფართობით აფრიკაში უდიდესია. ეს ტბა ტრადიციულად მიიჩნევა ნილოსის სათავედ. მისგან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ტბა ტანგანიიკა, რომელიც ტანზანიას კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკისგან ყოფს. ის ბაიკალის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე ღრმა ტბად მიიჩნევა. ამ ტბებს შორის მოქცეული ბრტყელი ტერიტორია ბუნების მსოფლიო ფონდის მიერ ცენტრალური ზიმბაზიური მიომბოს ტყის ეკორეგიონის ნაწილად მიიჩნევა.

ტანზანიის ცენტრალური ნაწილი წარმოადგენს დიდ პლატოს, რომელიც აღმოსავლეთი აფრიკის პლატოს ნაწილია. პლატოს სამხრეთი არის მდელო, რომლის უდიდეს ნაწილზეც მდებარეობს სელუსის ეროვნული პარკი. პლატოს ჩრდილოეთი წარმოადგენსსახნავ მიწებს, სადაც ასევე მდებარეობს დედაქალაქი - დოდომა.

ტანზანიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე არის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი და ყოფილი დედაქალაქი - დარ-ეს-სალამი. ქალაქიდან ჩრდილოეთით ზანზიბარის არქიპელაგზე მდებარეობს ზანზიბარის ვატონომიური რესპუბლიკა. სანაპირო აღმოსავლეთ-აფრიკული მანგროს ტყეების სამშობლოა.

ადმინისტრაციულად ტანზანია დაყოფილია 30 რეგიონად. მათგან ზანზიბარის კუნძულზე მდებარეობს სამი, ხოლო კუნძულ პემბაზე ორი.

ტანზანიაში არის ტროპიკული კლიმატი, გარკვეული რეგიონალური განსხვავებებით. მაღალმთიან რეგიონში ტემპერატურა მერყეობს 10 - 20 °C -ს შორის. დანარჩენ ტერიტორიაზე ტემპერატურა 20 °C-ზე ქვემოთ იშვიათად ჩამოდის. ყველაზე ცხელი პერიოდია ნოემბერი-თებერვალი (25–31 °C), ხოლო ყველაზე ცივი მაისი-აგვისტო (15–20 °C).

სქოლიო
------

1. ↑  "Regions of Tanzania", *Statoids*, last updated 25 July 2012
2. ↑  "UNDP Climate Change Country Profiles: Tanzania", C. McSweeney (University of Oxford), M. New (University of Oxford and Tyndall Centre for Climate Change Research), and G. Lizcano (University of Oxford)