**ალ-ბაჰა** — ქალაქი დასავლეთ საუდის არაბეთში, ჰიჯაზის რაიონში. ეს არის ალ-ბაჰას რეგიონის დედაქალაქი და სამეფოს ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული ადგილი. მას აქვს სასიამოვნო კლიმატი და გარშემორტყმულია ორმოცზე მეტი ტყით. ალ ბაჰა არის გუბერნატორის, ადგილობრივი საბჭოებისა და სამთავრობო დეპარტამენტების ფილიალების შტაბი. ქალაქ ალ-ბაჰაში ბევრია საგანმანათლებლო, ტურისტული დაწესებულებები. იგი ითვლება საუდის არაბეთში ღამდის და ზაჰრანის ტომების დედაქალაქად და მისი მოსახლეობის უმეტესობა ადგილობრივი ტომებიდანაა. „კურორტების მარგალიტი" ასე უწოდეს ალ-ბაჰას ქალაქის მცოდნეებმა. მექას შარიფმა კი „ჰიჯაზის ბაღი" უწოდა.

გეოგრაფია და მდებარეობა
-----------------------

ქალაქი ალ-ბაჰა სამეფოს პროვინციებიდან ყველაზე პატარაა. მას ჩრდილოეთი აკრავს ქალაქი ტაიფი, ბეშა აღმოსავლეთით და ალ-კუნფუდა დასავლეთით წითელი ზღვის სანაპიროზე. ეს ტურისტული ქალაქი განლაგებულია ბუნებრივი ხის საფარით და სასოფლო-სამეურნეო პლატოებით გამორჩეულ მხარეში. იგი შედგება ექვსი ქალაქისგან. 

პროვინცია ცნობილია თავისი სილამაზით და აქვს ტყეები, ველური ბუნების ადგილები, ხეობები და მთები, რომლებიც იზიდავს სტუმრებს სამეფოს ყველა კუთხიდან და სპარსეთის ყურის ზონიდან. აქ არის მრავალი ისტორიული და არქეოლოგიური ადგილი. 

ალ-ბაჰა არის ღამიდის და ზაჰრანის ტომების სამშობლო და გეოგრაფიულად იყოფა სამ განსხვავებულ ნაწილად: სარა, რომელიც შეიცავს მაღალ ჰიჯაზის მთებს, რომლებიც ხასიათდება ზომიერი ამინდით და მდიდარი მცენარეული საფარით. სანაპირო ზონა ჰიჯაზის დასავლეთით, ხასიათდება ძალიან ცხელი და ნოტიო ამინდით და ძალიან მცირე ნალექით, ხოლო აღმოსავლეთის ბორცვები ხასიათდება გრილი ზამთრით, ცხელი ზაფხულით მწირი მცენარეული საფარით. პროვინციას ჰყავს 13 დასახლებული ტომი (მუშაობენ ვაჭრობასა და სოფლის მეურნეობაში) და 5 მომთაბარე ტომი.

კლიმატი
-------

ბაჰას აქვს რბილი ამინდი, კლიმატზე დიდ გავლენას ახდენს მისი განსხვავებული გეოგრაფიული მახასიათებლები. ბაჰას კლიმატი ზაფხულში ზომიერია, ხოლო ზამთარში ცივი. ტერიტორია იზიდავს ტურისტებს, რომლებიც ეძებენ ზომიერ კლიმატს და თვალწარმტაც ხედებს.

ისტორია
-------

პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ, სოფელი ელ-ზაფირი იყო ადმინისტრაციული ცენტრი. ღამიდის და ზაჰრანის ტომები ალ ბაჰას მკვიდრი ხალხია. რეგიონის ტომები თავიანთ სათავეს იღებენ ძველ არაბულ შებას სამეფოში, რომლის მმართველობა ვრცელდებოდა იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც ამჟამად ცნობილია სირიისა და ლიბანის სახელით. ისტორიკოსები ასევე იუწყებიან, რომ მათ დააარსეს ცნობილი სახელმწიფო აქსუმი, აბისინიაში. პრინცი ჰუსამ ბინ საუდი პროვინციის გუბერნატორია 2017 წლის 21 აპრილიდან.

ისტორიული ღირშესანიშნაობები
---------------------------

ალ ბაჰა ასევე ცნობილია თავისი ტრადიციული კოშკებით, რომელთაგან თითოეულს ქაშბას უწოდებენ. სოფელი დეე აინი მდებარეობს ალ-ბაჰას სამხრეთ-დასავლეთით. სოფელი ცნობილია როგორც "მარმარილოს სოფელი", რადგან ის აშენებულია პატარა მარმარილოს მთაზე. აქ არის პალმის ხეები. სოფლის მცხოვრებლები ამბობენ, რომ მარმარილოს სოფელი მზის ჩასვლისას ანათებს. მას ასევე აქვს ციცაბო გზა. აინი განთქმული იყო თავისი ხილითა და ბანანის პლანტაციებით.

ინფრასტრუქტურა
--------------

### სოუქი

სოუქი-ტრადიციული ბაზარი ალ-ბაჰაში შესწავლილი იქნა იმის დასანახად, თუ როგორ მუშაობს ბაზარი წესრიგისა და სოციალური წეს-ჩვეულებების შესანარჩუნებლად. "ყოველკვირეული ბაზრები ალ-ბაჰაში, რომელიც მდებარეობს საუდის არაბეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ასრულებდა არა მხოლოდ ეკონომიკურ ფუნქციებს, არამედ სოციალურ ფუნქციებსაც. ეს ბაზრები განაგრძობდნენ ამ ფუნქციების შესრულებას დაახლოებით 1975 წლამდე. შემდეგ თანამედროვე ბაზრებმა დაიწყეს მუშაობა. სხვა სოციალურმა ინსტიტუტებმა, როგორიცაა სკოლები, ფოსტა და მასმედია, დაიწყეს ამ ყოველკვირეული ბაზრების სოციალური ფუნქციების შესრულება. ბაზრების სოციალური ფუნქციები ალ-ბაჰაში: ტომების გაერთიანება, ბაზრის გამოყენება, როგორც დასჯის, გართობის, ფოსტისა და რელიგიური განათლების ინსტრუმენტი".

საავადმყოფოები და სამედიცინო მომსახურება
----------------------------------------

მეფე ფადის საავადმყოფო არის სასწავლო ჰოსპიტალი ჯანდაცვის ძირითად მეცნიერებებში. მას აქვს 4 ძირითადი განყოფილება, ესენია: პედიატრია, ზოგადი ქირურგია, შინაგანი მედიცინა და მეანობა და გინეკოლოგია. პროგრამები მთლიანად აკრედიტებულია საავადმყოფოში. 

სამედიცინო ბიბლიოთეკა დაარსდა 1982 წელს. მეფე ფადის საავადმყოფოში არის პროვინციის ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა. ის მოიცავს ყველა სამედიცინო დარგში უახლესი სამედიცინო სახელმძღვანელოების 1250 ასლს. აქ ინახება უამრავი სრული ფერადი სამედიცინო ატლასი, ლექსიკონები და სხვა მასალები ინგლისური ენის შესასწავლად არაბული წიგნებისა და ადმინისტრაციული პერსონალისთვის საინტერესო პუბლიკაციების განყოფილებით. ციფრული ბიბლიოთეკა მოიცავს 800 ციფრულ წიგნს აუდიო-ვიზუალური მასალით.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  تعداد السكان والمساكن — General Authority for Statistics.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20423308'></a>
2. ↑  Robert D. Burrowes (2010). *Historical Dictionary of Yemen*.  Rowman & Littlefield,   გვ. 234–319. ISBN 978-0810855281.
3. ↑  Mostyn, Trevor (1983). *Saudi Arabia- A MEED Practical Guide*, 2, London, the U.K.:  Middle East Economic Digest,   გვ. 320.
4. ↑  Thee Ain Ancient Village; Bidah Valley, Saudi Arabia; Village of slate houses, built on a white marble outcrop.. Atlas Obscura.
5. ↑  Al-Zahrani, Abdul-Razzaq H. (2001). „Social Functions of Weekly Markets in Al-Baha". *Journal of the Social Sciences*. Academic Publication Council - Kuwait University. **29** (2). ISSN 0253-1097.
6. ↑  King Fahad Hospital, Al-Baha, KSA. Albahakfhaa.org. ციტირების თარიღი: 2012-09-17
7. ↑  KFH, Al-Baha Residency Training Programs. Albahakfhaa.org. ციტირების თარიღი: 2012-09-17
8. ↑  KFH, Al-Baha Medical library. Albahakfhaa.org. ციტირების თარიღი: 2012-09-17