**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო** ( აზერ. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi) — ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც რომელიც ახორციელებს საზოგადოებრივი წესრიგისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვასთან დაკავშირებულ ფუნქციებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის 

კანონმდებლობის შესაბამისად. 

სამინისტროს ამჟამინდელი ხელმძღვანელი ვილაიათ ეივაზოვია.

ისტორია
-------

სამინისტრო შეიქმნა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის ფარგლებში, რომელმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1918 წლის 28 მაისს. 1918-1920 წლებში, სამინისტრო და პოლიციის ორგანოები, რომლებიც მის შემადგენლობაში ფუნქციონირებდნენ, მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ აზერბაიჯანის სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბებაში. თუმცა, 1920 წლის 28 აპრილს, როდესაც აზერბაიჯანმა დაკარგა დამოუკიდებლობა და საბჭოთა მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდა, სამინისტრო გადაეცა სსრ კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს.

1991 წლის 18 ოქტომბერს აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, როდესაც ორგანი დამოუკიდებელი გახდა და კვლავ ეწოდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტრო, აზერბაიჯანის სამართალდამცავები მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დროს იბრძოდნენ. იმ პერიოდში 932 სამართალდამცავი დაიღუპა. 66-მა პოლიციის თანამშრომელმა აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის ჯილდო მიიღო, 86-ს აზერბაიჯანის დროშის ორდენი გადაეცა, ხოლო 247-ს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მედლები და ორდენები.

1992 წელს აზერბაიჯანი შეუერთდა საერთაშორისო კრიმინალური პოლიციის ორგანიზაციას (ინტერპოლს) და 1992 წლის 24 ნოემბერს შინაგან საქმეთა სამინისტროში შეიქმნა ინტერპოლის ეროვნული ცენტრალური ბიურო.

აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროში შეიქმნა პოლიციის აკადემია. იგი დაფუძნდა 1992 წლის 23 მაისს, 1992 წლის 9 მაისის პრეზიდენტის ბრძანებულებით, ნ. რზაევის სპეციალური პოლიციის კოლეჯის საფუძველზე. 2004 წლის 30 ივნისს სამინისტროს შიგნით შეიქმნა შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტი, რომელიც ორიენტირებულია  შსს-ს სამსახურზე კორპორაციული კონტროლის განხორციელებაზე.

სასწავლო დაწესებულებები
-----------------------

შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის გადაწყვეტილებით, შეიარაღებული ძალების მოსამსახურეთა და  სამხედრო პოლიციის თანამშრომლებთან ერთად შეიქმნა მილიციის სკოლა. 1936 წლამდე სკოლა მოქმედებდა ბაქოში, იმავე წელს გადავიდა სოფელ მარდაქანში. 1957 წელს, ბაქოს მილიციის სკოლა  გარდაიქმნა მილიციის საშუალო სპეციალურ სკოლად. სკოლის კურსდამთავრებულებს ენიჭებოდათ იურისტის დიპლომები საშუალო სპეციალური განათლებით. განათლება ორი წელი გრძელდებოდა.

საერთაშორისო ურთიერთობები
-------------------------

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აქვს კავშირები საერთაშორისო და რეგიონალურ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია (გაერო), ევროპის საბჭო, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია (ეუთო), ევროკავშირი, მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია და წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი, ასევე უცხო ქვეყნის შესაბამის სამართალდამცავ ორგანოებთან. სამინისტრო ასევე თანამშრომლობს რეგიონალურ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან - შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციასთან (BSEC), სუამ-ის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია. აზერბაიჯანის რესპუბლიკა არის საერთაშორისო პოლიციის ორგანიზაციის  — ინტერპოლის წევრი. ორგანიზაციის ეროვნული ცენტრალური ბიურო მოქმედებს აზერბაიჯანში. 

შინაგან საქმეთა სამინისტრო თანამშრომლობს დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (დსთ) წევრ სახელმწიფოთა სამართალდამცავ ორგანოებთან, მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროებთან.

სამინისტრო არის დსთ-ს მრავალმხრივი საერთაშორისო სამართლებრივი დოკუმენტების წევრი.

თანამშრომლობა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და უცხო ქვეყნის სამართალდამცავ ორგანოებთან ხდება ოფიციალური ვიზიტების ან პერსონალის მოგზაურობისა და შესაბამის საერთაშორისო ღონისძიებებზე მონაწილეობით. შინაგან საქმეთა სამინისტრო თანამშრომლობს თურქეთის, ჩინეთის, ბულგარეთის, ირანის, რუმინეთის, პაკისტანის, ავსტრიის, ლატვიის, ლიტვისა და ესტონეთის შესაბამის უწყებებთან არსებული ორმხრივი შეთანხმებების შესაბამისად. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები მონაწილეობენ სასწავლო კურსებში აშშ-ში, თურქეთში, ეგვიპტეში, საფრანგეთში და ჩინეთში.

სტრუქტურა
---------

* სამდივნო
* მთავარი საორგანიზაციო-ინსპექციური მმართველობა
* სისხლის სამართლის გამოძიების განყოფილება
* გამოძიების გენერალური განყოფილება
* ორგანიზებული დანაშაულის ბრძოლის წინააღმდეგ  მთავარი სამმართველო
* ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი განყოფილება
* ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის მთავარი განყოფილება
* შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტი
* კრიმინალისტური კვლევების განყოფილება
* ოპერატიულ-სტატისტიკური ინფორმაციის მთავარი სამმართველო
* საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მთავარი სამმართველო
* შინაგანი ჯარების მთავარი სამმართველო
* სატრანსპორტო პოლიციის დეპარტამენტი
* საგზაო პოლიციის მთავარი დეპარტამენტი
* დაცვის მთავარი დეპარტამენტი
* საპასპორტო, სარეგისტრაციო და მიგრაციის მთავარი სამმართველო
* ინტერპოლის ეროვნული ცენტრალური ბიურო
* კადრების განყოფილება
* შიდა გამოძიების სამმართველო
* პერსონალის მუშაობის დეპარტამენტი
* საერთაშორისო თანამშრომლობის სამმართველო
* მთავარი საინფორმაციო-საკომუნიკაციო სამმართველო
* პრესს-სამსახური
* დაგეგმვისა და ფინანსების დეპარტამენტი
* მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის მთავარი სამმართველო
* სამედიცინო განყოფილება
* კომენდანტური სამსახური
* სპორტის საზოგადოება
* მობილიზაციისა და სამოქალაქო თავდაცვის დეპარტამენტი

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* აზერბაიჯანის შინაგანი ჯარები
* აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტი
* აზერბაიჯანი და ბისეკი (BSEC)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური ვებ-გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  Historic background of the MIA -*mia.gov.az*
2. 1 2 3  THE MINISTRY OF INTERNAL AFFAIRS.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2018-10-15. ციტირების თარიღი: 2018-07-23.