recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**კიროვის რაიონი** (ოსურ.Кировы район) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალიტეტი (მუნიციპალური ოლქი), რომელიც შედის ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკა - ალანიას შემადგენლობაში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ელხოტოვო. აღნიშნული სოფელი მდებარეობს მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე, ვლადიკავკაზის ჩრდილო-დასავლეთით 55 კმ-ში. ის მდებარეობს ელხოტოვის კარიბჭესთან, ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის საზღვართან. კიროვის რაიონში შედის 7 დასახლება. ელხოტოვოს მოსახლეობა რაიონის მთლიანი მოსახლეობის 45,4 %-ს შეადგენს.

გეოგრაფია
---------

კიროვის ოლქი მდებარეობს რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის საზღვართან. რაიონის ტერიტორია 410,74 კმ².

კიროვს ესაზღვრება მუნიციპალურ რაიონები. მისი მეზობლები ასე გამოიყურება - მოზდოკის რაიონს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სამხრეთით არდონისა და დიგორის რაიონები, ასევე ყაბარდო-ბალყარეთის 3 მუნიციპალური უბანი დასავლეთ და ჩრდილოეთით.

რაიონის ჰიდროგრაფიული ქსელი წარმოდგენილია მდინარეების თერგის, კამბლიევკას, ურუხის და მათი შენაკადების მიერ. ასევე არის რეგიონში, არაერთი სარეკონსტრუქციო არხი.

1935 წლის 17 მარტის სსრკ-ის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის დადგენილებით, ელხოტოვის ოლქს დაარქვეს კიროვის ოლქი. 2004 წელს ოლქმა აღნიშნა 70 წლის იუბილე. მეორე მსოფლიო ომის დროს, ელხოტოვოს სოფლიდან, რომელიც არის კიროვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი დაიღუპა 614 ადამიანი.

ეკონომიკა
---------

კიროვის ოლქი ხასიათდება, როგორც სასოფლო-სამეურნეო და ასევე სამრეწველო წარმოებით. რაიონის ტერიტორიაზე არის 39 საწარმო, მათ შორის 6 კოლექტიური მეურნეობა, 1 სახელმწიფო მეურნეობა, 4 სამრეწველო საწარმო, 2 სამშენებლო და სამონტაჟო კომპანია და ასევე 1 საგზაო დეპარტამენტი.

მრეწველობა
----------

რეგიონში მოქმედებს არაერთი ცნობილი სამრეწველო ქარხანა. ძირითადად აწარმოებენ: ალკოჰოლურ სასმელებს, საკონსერვო ხილსა და ბოსტნეულს. ცნობილია კიროვის პურის და თევზის სამრეწველო ქარხანა.

რელიგია
-------

რელიგიის კუთხით კიროვში არის, რამდენიმე მნიშვნელოვანი კულტურული ძეგლი. სოფელ ელოტოვოში და კარჟინში არის მეჩეთი. გამორჩეულია მართმადიდებლური ეკლესიებიც, მათ შორის: წმინდა მოციქულთა პეტრე და პავლეს ეკლესია (სოფელი ელხოტოვოში) და სამების მართლმადიდებლური ეკლესია (სოფელ დარგ-კოხში).

ცნობილი ადგილობრივები
---------------------

ყარსანოვი ყაზბეკი - საბჭოთა კავშირის სამხედრო ლიდერი, საარტილერიო გენერალ-მაიორი. საბჭოთა კავშირის გმირი.

აკიმ ალიმბევიჩი - კინორეჟისორი, მსახიობი, პროდიუსერი, სცენარის ავტორი, მომღერალი; რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი, ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* კიროვის რაიონი დაარქივებული 2012-07-31 საიტზე Wayback Machine.
* კიროვი
* კიროვის რაიონის შესახებ
**საქართველომ ევროკავშირში გაწევრიანებაზე განაცხადი გააკეთა** 2022 წლის 3 მარტს მოლდოვასთან ერთად და უკრაინის განაცხადიდან ორი დღის შემდეგ. ამ კანდიდატურას მხარი 2022 წლის 2 მარტს გამართულ პრესკონფერენციაზე საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა და პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა დაუჭირეს.

2022 წლის 17 ივნისს ევროკომისიამ უარი თქვა საქართველოს კანდიდატურის სტატუსზე რეკომენდაციაზე და განაცხადა, რომ საქართველო კანდიდატის სტატუსს მხოლოდ გარკვეული პირობების დაკმაყოფილების შემდეგ მიიღებდა.

ისტორია
-------

### კონტექსტი

 მთავარი სტატია: რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022).
უკრაინის პრეზიდენტის ვოლოდიმირ ზელენსკის 2022 წლის 28 თებერვალს ევროკავშირში გაწევრიანების შესახებ მიმართვის შემდეგ უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დაწყებიდან 4 დღის შემდეგ, პარტია „ქართული ოცნების" თავმჯდომარემ ირაკლი კობახიძემ პრესკონფერენციაზე ასევე განაცხადა, რომ ბრიუსელმა სასწრაფოდ უნდა განიხილოს ეს კანდიდატურა.

უფრო მეტიც, განცხადებაში ნათქვამია, რომ საქართველო უკვე გადაურჩა 2008 წლის რუსეთის შეჭრას, რამაც ორი სეპარატისტული ტერიტორიის დაკარგვა გამოიწვია. საქართველოს მთავრობამ ადრე აცხადებდა, რომ ევროკავშირში გაწევრიანებაზე განაცხადს 2024 წელს გააკეთებდა.

2022 წლის 17 ივნისს ევროკომისიამ უარი თქვა საქართველოს კანდიდატურის სტატუსზე რეკომენდაციაზე და განაცხადა, რომ საქართველო კანდიდატის სტატუსს მხოლოდ გარკვეული პირობების დაკმაყოფილების შემდეგ მიიღებდა.

2023 წლის 14 დეკემბერს, ევროპულმა საბჭომ საქართველოს ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიანიჭა.
2023 წლის 8 ნოემბერს, ევროკომისიამ რეკომენდაციით მიმართა ევროპულ საბჭოს, საქართველოს ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიენიჭოს.

### ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ურთიერთობა

 მთავარი სტატია: საქართველო-ევროპის კავშირის ურთიერთობები.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ალბანეთის გაწევრიანება ევროკავშირში
* ბოსნია და ჰერცეგოვინის გაწევრიანება ევროკავშირში
* სერბეთის გაწევრიანება ევროკავშირში
* კოსოვოს გაწევრიანება ევროკავშირში
* მოლდოვის გაწევრიანება ევროკავშირში
* ჩრდილოეთ მაკედონიის გაწევრიანება ევროკავშირში
* თურქეთის გაწევრიანება ევროკავშირში
* უკრაინის გაწევრიანება ევროკავშირში
* მონტენეგროს გაწევრიანება ევროკავშირში

სქოლიო
------

1. ↑  Єврокомісія: Молдові рекомендуємо статус кандидата в ЄС, Грузії – поки що відмовляємо uk. ციტირების თარიღი: 2022-06-17.
2. 1 2  Guerre en Ukraine. La Géorgie va déposer une demande d’adhésion à l’Union Européenne. fr (02-03-2022). ციტირების თარიღი: 02-03-2022..
3. ↑  Єврокомісія: Молдові рекомендуємо статус кандидата в ЄС, Грузії – поки що відмовляємо uk. ციტირების თარიღი: 2022-06-17.
4. ↑  საქართველო ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყანა გახდა 1tv.ge
5. ↑  ევროკომისია რეკომენდაციით მიმართავს ევროპულ საბჭოს, საქართველოს ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიენიჭოს 1tv.ge
6. ↑  ურსულა ფონ დერ ლაიენი - საქართველომ უნდა მიიღოს კანდიდატის სტატუსი, გილოცავთ 1tv.ge
ვულკანური კონუსი
ვულკანური კონუსი
**ვულკანური კონუსი** — წაკვეთილი კონუსის ფორმის ვულკანური ნაგებობა, რომელიც წარმოქმნილია ვულკანის ამოფრქვევის პროდუქტების დაგროვების შედეგად. ვულკანური კონუსის წვერზე ხშირად კრატერია, ფერდობებზე განლაგებულია პარაზიტული კონუსები და ღია ნაპრალები, საიდანაც ლავა ინთხევა. ნაპრალებში ლავის გაცივების შედეგად წარმოიქმნება დაიკი, რომლებიც აძლიერებენ ნაგებობას.

ჩვეულებრივ ვულკანური კონუსის მწვერვალზე განლაგებულია კრატერი. ნატეხი მასალები (წიდა, ფერფლი და სხვ.), რომლებიც გროვდებიან ნაპრალების გასწვრივ, წარმოქმნიან კონუსს, რომლის ფერდობების სიმტკიცე სწორედ ამ ნატეხების ზომით არის განსაზღვრული. თხელი მასალა ქმნის ფერდობებს, რომელთა დახრილობა 40° და მეტია. მეტად დამახასიათებელი ფორმები გააჩნიათ შლაკურ ვულკანებს, რომლებიც წარმოადგენენ წაკვეთილ კონუსს, მწვერვალზე არსებული კრატერებითა და ფერდობთა დახრილობით 30°-იდან 35°-მდე. ამდაგვარი ვულკანური კონუსების ზრდის ტემპი მნიშვნელოვანია.

ვულკანური კონუსის მაღალი ზრდის ტემპი ახასიათებდა ვულკან პარიკუტინს, რომელიც 1952 წლამდე მოქმედებდა. მსოფლიოს მსხვილი ვულკანების კონუსის უმეტესობა რთული აგებულებისაა და შედგება ფერფლისა და შლაკური ფენებისაგან. მსხვილი ვულკანური კონუსების ფერდობებს ხშირად ბარანკოსების კვალი ემჩნევა.

საქართველოში ვულკანური კონუსები გარგად ჩანს ჯავახეთის ზეგანსა და ყელის მაღალმთიან ზეგანზე. გამოსარჩევია თავკვეთილის, შავნაბადას, დასავლეთი ქოროღლის, ნარვანხოხისა და სხვ. ვულკანური კონუსები.

ზოგიერთი ვულკანური კონუსი წესიერად არის შენახული, ზოგი დარღვეულია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* წიდური კონუსები (გერმანული)
* ვულკანური კონუსი (გერმანული)

ლიტერატურა
----------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ვულკანური კონუსი***

* Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. 1978
**ვახტანგ იასონის ძე ედილაშვილი** (დ. 18 დეკემბერი, 1909, სოფელი ბრეთი — გ. 13 აპრილი, 1985, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი გეოლოგი. გეოლოგიის-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1965), საქართველოს დამსახურებული გეოლოგი (1984).

ბიოგრაფია
---------

1934 წელს დაამთავრა ამიერკავკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი. საქართველოს გეოლოგიურ სამმართველოს სისტემაში ხელმძღვანელობდა აგეგმვითსა და სასარგებლო წიაღისეულის ძებნა-ძიებით სამუშაოებს. იყო სხვადასხვა მასშტაბის მრავალი სახელმწიფო გეოლოგიური რუკის ავტორი. იყო საკავშირო გეოლოგიური სამინისტროს კურატორი კავკასიის გეოლოგიური აგეგმვის საკითხებში. მისმა გამოკვლევებმა დიდად შეუწყო ხელი შაორის ქვანახშირის საბადოს, აგრეთვე თბილისისა და ცაიშის თერმული წყლების ახალი საბადოების აღმოჩენას. 1949-1954 წლებში, როგორც კავკასიის ნახშირძიების ტრესტის მთავარი გეოლოგი, ხელმძღვანელობდა გეოლოგიურ-აგეგმვითსა და ძებნა-ძიებით სამუშაოებს იურული ნახშირიანი ნალექების გავრცელების რაიონებში. 1954-1965 წლებშ იყო კავკასიის მინერერალური ნედლეულის ინსტიტუტის სექტორის გამგე, 1969-1970 წლებში — საკავშირო ტრესტ „სპეცგეოფიზიკის" ამიერკავკასიის გეოფიზიკური ექსპედიციის მთავარი გეოლოგი; შეისწავლა ტიტანშემცველობა კავკასიაში, საქართველოს მანგანუმის საბადოები, გეოლოგიური სუბსტრატის ზედაპირის ხასიათი აჭარა-თრიალეთსა და სამხრეთ კახეთში. იყო მრავალი სამეცნიერო შრომის ავტორი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ბიბლიოგრაფია
------------

* Геология районов развития среднеюрских угленосных и олигоценовых марганцоносных отложений Грузии и смежных с ней областей, Тб. 1965;
* О воз- расте верхнеюрской пестроцветной свиты Грузии, «Труды КИМС», 1971, в. 9(11) (თანაავტ. Р. Леквинадзе);
* Геологическое районирование Кавказа и проблемы круп- номасштабной геологической съемки, Тб. 1975 (თანაავტ.).

ლიტერატურა
----------

* *ზესაშვილი ვ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 545.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ჩხიკვაძე**. |

**ნოე ალექსის ძე ჩხიკვაძე** (დ. 18 ივლისი, 1883, დიდი ჯიხაიში — გ. 24 მაისი, 1920, თბილისი) — ქართველი პოეტი.

ბიოგრაფია
---------

დაამთავრა ფოთის საქალაქო სასწავლებელი და შევიდა მოსკოვის შანიავსკის ინსტიტუტში, სადაც დაყო მხოლოდ ერთი წელი. სამშობლოში დაბრუნებული აქვეყნებდა წერილებს ხელოვნებაზე. ამავე დროს დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობაც. ახალგაზრდობიდანვე ჩაება რევოლუციურ საქმიანობაში, დაუახლოვდა რევოლუციურ-დემოკრატიულ მწერლობას. იყო აქტიური პროპაგანდისტი, თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში: „ფონი", „ერთობა", „თეატრი და ცხოვრება", „საქართველო" და სხვა.

ნოე ჩხიკვაძის მსოფლმხედველობა აისახა მის ლიტერატურულ შემოქმედებაში, ლექსებში, კრიტიკულ წერილებში. განსაკუთრებული აღიარება ხვდა პოეტის ლექსს „№2", რომელშიც გადმოცემულია იმ პერიოდის ქართული საზოგადოების ბუნება-განწყობილების მოტივები.

1920 წლის 24 მაისს ახალგაზრდა პოეტი ფილტვების ანთებით მიხეილს საავადმყოფოში 36 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ქართველ მწერალთა კავშირის საბჭოს თაოსნობით 1920 წლის 30 მაისს ამადგარი მოღვაწე დაკრძალეს მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. სიტყვები წარმოსთქვეს მწერალთა კავშირის სახელით ალ. პაპავამ, გ. ქუჩიშვილმა, ლევან ნათაძემ, იოსებ იმედაშვილმა და სხვებმა.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 391, თბ. 1994

სქოლიო
------

1. ↑  გაზ. „სახალხო საქმე", №834, 26 მაისი, 1920
**გრიგოლ ადელხანოვი** (დ. 1848 მოსკოვი — გ. 1917 თბილისი) — სომეხი მეწარმე, კომერსანტი.

საქმიანობა
----------

გრიგოლ ადელხანოვი დაიბადა მოსკოვში, 1848 წელს. პეტერბურგის კომერციული სასწავლების დამთავრების და გერმანიაში სტაჟირების გავლის შემდეგ, ადელხანოვი გააგზავნეს კავკასიაში, რუსეთის ადმინისტრაციული რიგითი მოხელის სახით. თბილისში საცხოვრებლად დამკვიდრებული, იგი თავდაპირველად საბანკო საქმეში ჩაერთო, ხოლო მოგვიანებით მრეწველობაში გადაინაცვლა. 1872 წელს ადელხანოვი გახდა თბილისის ურთიერთკრედიტის საზოგადოების მმართველი, რომელიც წარმატებულ საფინანსო ინსტიტუტად აქცია.

პირველი ტყავის ქარხანა ადელხანოვმა 1875 წელს ორთაჭალაში გახსნა. პარალელურად მან ფეხსაცმლის წარმოებაც დაიწყო, ამ სფეროში ლიდერული პოზიცია დაიკავა და ფართო აღიარებას მიაღწია, დაიმსახურა არაერთი ჯილდოც. თბილისის გარდა მისი მაღაზიები და საწყობები იყო პეტერბურგში, ბაქოსა და ვლადიკავკაზში. ადელხანოვს სახელი გაუთქვა თბილისში თექის ფაბრიკამ, რომელიც 1889 წელს თვითონ დააარსა. განსაკუთრებულად დიდი მოგება ქურთუკების წარმოებას მოჰქონდა, რომელიც ციმბირსა და მსგავს ადგილებში იყო მოთხოვნადი.

ადელხანოვის კუთვნილებაში შედიოდა მტკვირის პირას მდებარე ორსართულიანი ვილა და რამდენიმე საწარმო. იგი ფლობდა მსხვილი სააქციო გაერთიანების „კავკასიაში ტყავისა და თექის წარმოების გ. ადელხანოვის სააქციო საზოგადოების" საკონტროლო პაკეტს. გრიგოლ ადელხანოვი, როგორც მსხვილი მრეწველთა წარმომადგენელი, 1890 წელს თბილისის სათათბიროს ხმოსნადაც იყო არჩეული. პირველი მსოფლიო ომის დროს მისმა ფაბრიკამ მიიღო სამხედრო უწყების დაკვეთა, რისი დახმარებითაც მისი წარმადობა ორჯერ გაიზარდა, მაგრამ 1916 წლიდან ნედლეული შემცირდა, რის გამოც წარმოებას დაქვეითების საშიშროება ელოდა. გრიგოლ ადელხანოვს ჰქონდა მინიჭებული კომერციის მრჩევლისა და თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება. ადელხანოვი თავისი ქონების ნაწილს ახმარდა ქველმოქმედებას და ეხმარებოდა ოსმალეთის მიერ შევიწროებულ სომხებს. იგი ასევე აქტიურად იყო ჩართული საგანმანათლებლო სფეროში. კერძოდ: იყო თბილისის კომერციული სასწავლებლის მზრუნველთა საბჭოს თავმჯდომარე და თბილისის სომხური საქველმოქმედო საგანმანათლებლო საზოგადოების გამგეობის წევრი. ასევე ადელხანოვი სათავეში ედგა ციხის კომიტეტს, სადაც კონტროლს ახდენდა პატიმრების მოპყრობაზე.

გარდაცვალების შემდეგ
--------------------

გრიგოლ ადელხანოვი გარდაიცვალა 1917 წელს. მისი ბიზნესი განაგრძო მისმა ვაჟმა, რომელსაც მემკვიდრეობით დარჩა საწარმო. მან განაგრძო პროდუქციის გამოშვება. თბილისელთა შორის პოპულარობა მოიპოვა „ადელხანოვის ჩუსტებმა". 1920 წლიდან, არასტაბილური მდგომარეობის გამო, ადელხანოვის სააქციო საზოგადოებას მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობა ჰქონდა და ამიტომ ფაბრიკაში მუშაობა შეჩერდა. მას შემდეგ რაც საქართელოში საბჭოთა ხელისუფლება დამყარდა, ადელხანოვის საწარმოები ნაციონალიზაციას დაექვემდებარა. ადელხანოვის შვილი, თავისივე ყოფილ ქარხანაში ინჟინრად დანიშნეს, მაგრამ შემდგომ საბოტაჟში დაადანაშაულეს და ყარაღანდის ოლქის შრომა-გასწორების ბანაკში გადაასახლეს, საიდანაც აღარ დაბრუნებულა. 1924 წელს მოხდა ფაბრიკის რეკონსტრუქცია, და 1930-იანი წლების შუა ხანებამდე ფუნქციონირებდა. ხოლო მოგვიანებით მოხდა სანაპიროების გაშენება, რის შედეგადაც საწარმო დაანგრიეს.

ლიტერატურა
----------

* ჯანელიძე ო. „ზუბალაშვილები, დავით სარაჯიშვილი, აკაკი ხოშტარია, მიტროფანე ლაღიძე და სხვანი…" თბ. 2020, გვ. 401-403
**თამარ ბორისის ასული გაბარაშვილი** (დ. 22 ივლისი, 1937, თბილისი) —  ქართველი ვიოლონჩელისტი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1981).

ბიოგრაფია
---------

1954–1956 წლებში სწავლობდა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ჩელოს სპეციალობაზე ( ალექსანდრე ჩიჯავაძის კლასი). 1962 დაამთავრა  მოსკოვის კონსერვატორია (ჩელოს კლასი, პედაგოგი პროფესორი ს. კოზოლუპოვი), 1966 — ასპირანტურა (იქვე, პროფესორ მსტისლავ როსტროპოვიჩის კლასი). 1966-იდან „მოსკონცერტის" სოლისტია, 1986-იდან — თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი, 1987-იდან — სიმებიან საკრავთა კათედრის გამგე. რეპერტუარში აქვს იოჰან სებასტიან ბახის, ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის , ფრანც იოზეფ ჰაიდნის, ლუიჯი ბოკერინის, ბენჯამინ ბრიტენის , დიმიტრი შოსტაკოვიჩის , სერგეი პროკოფიევის , ალფრედ შნიტკეს,  სულხან ცინცაძის,  სულხან ნასიძის ნაწარმოებები. მუსიკოს-შემსრულებელთა არაერთი საერთაშორისო ფესტივალისა (1962, ჰელსინკი, ოქროს მედალი) და კონკურსის (პაბლო კაზალსის სახელობის კონკურსი, ბუდაპეშტი, 1963, III პრემია;  ჩაიკოვსკის სახელობის კონკურსი, მოსკოვი, 1966, IV პრემია) ლაურეატი, კონცერტებს მართავს ყოფილ სსრკ-ისა და საზღვარგარეთის სხვა ქვეყნებში (აშშ, კანადა, ფინეთი, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი და სხვა). მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1995).

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 1, თბ. 1997. — გვ. 516.
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 602, თბ.. — გვ. გედევანიშვილი მ..

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* თამარ გაბარაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**კლიო** — ქართული გამომცემლობა. დაარსდა 2003 წელს, ისტორიკოსების, ზაზა ხიდურელისა და ელენე მეძმარიაშვილის მიერ. სახელი ბერძნული მითოლოგიის ისტორიის მუზის, კლიოს მიხედვით შეარქვეს.

თავდაპირველად გამომცემლობის პრიორიტეტი სწორედ ისტორიული ხასიათის ლიტერატურის გამოცემა იყო. მოგვიანებით იგი სასკოლო წიგნების გრიფირების პროცესში ჩაერთო. ამ დროიდან დღემდე გამომცემლობის ბაზაზე 200-მდე სასკოლო სახელმძღვანელო მომზადდა. სასკოლო სახელმძღვანელოების გარდა, დღესდღეობით „კლიოს" პრიორიტეტული მიმართულებებია: სასკოლო-დამხმარე ლიტერატურა, არამხატვრული ლიტერატურა, გზამკვლევები, საბავშვო-საყმაწვილო და შემეცნებითი ლიტერატურა. გამომცემლობა რეგულარულად მონაწილეობს ეროვნულ და საერთაშორისო წიგნის ბაზრობებსა და ფესტივალებზე.

2017 წელს „კლიომ" მონაწილეობა მიიღო ჰავანის, 2018 წელს კი იერუსალიმის წიგნის ფესტვალებში. 2020 წლიდან იგი ევროკავშირის საგამომცემლო პროგრამის შემოქმედებითი ევროპის მხარდაჭერით ახორციელებს პროექტს „დავუახლოვდეთ ლიტერატურულ ევროპას".

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გამომცემლობის ოფიცალური ვებ-გვერდი
* ქართული წიგნის ეროვნული ცენტრი
* კლიო (გამომცემლობა) Facebook-ზე
**ტატიანა კუზმას ასული მალიშევა** (დ. 27 მაისი, 1932, მოსკოვი) ― საქართველოს სსრ-ში მოღვაწე რუსი მომღერალი, მეცო-სოპრანო, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1980).

ბიოგრაფია
---------

1953 წლიდან, ჯერ კიდევ სტუდენტი, იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი (მეცო-სოპრანო). 1958 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. 1961 წლიდან არაერთხელ იყო მიწვეული მოსკოვის დიდი თეატრის სცენაზე. ჰქონდა მდიდარი კამერული რეპერტუარი.

ქართული რეპერტუარი: ნანო (ზ. ფალიაშვილი „დაისი"), დარეჯანი (მ. ბალანჩივაძე „დარეჯან-ცბიერი"), რუსუდანი (რ. გაბიჩვაძე „ნანა"); სხვა რეპერტუარი: კარმენი (ბიზე „კარმენი"), ამნერისი, აზუჩენა (ვერდი „აიდა", „ტრუბადური"), ორტრუდა (ვაგნერი „ლოენგრინი"), ჟანა დ'არკი, პოლინა, გრაფინია, ოლგა (ჩაიკოვსკი „ორლეანელი ქალწული", „პიკის ქალი", „ევგენი ონეგინი"), ლიუბაშა (რიმსკი-კორსაკოვი „მეფის საცოლე"), რატმირი (გლინკა „რუსლან და ლუდმილა"), მარინა მნიშეკ (მუსორგსკი „ბორის გოდუნოვი"), ფროსია (პროკოფიევი „სიმიონ კოტკო").

ჯილდოები და აღიარება
--------------------

* 1980 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 2000 — ღირსების ორდენი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ. 1980. — გვ. 469-470.
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ. 2015. – გვ. 294;
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 5 თბ. 2003 გვ. 10

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტატიანა მალიშევა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1980. №3 გვ. 125
**ნინო** — ლეო ესაკიას 1959 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. მისი პრემიერა გაიმართა თბილისში, 1959 წლის 5 სექტემბერს. დადგმულია კინოსტუდია „ქართული ფილმის" მიერ.

სიუჟეტი
-------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
ექიმი ნინო დიდ დროს უთმობს სამსახურს და ზრდის თავის ოთხ შვილს. მისი მეუღლე პროფესორ-გინეკოლოგი არჩილი — ქალაქის ერთ-ერთი საუკეთესო სპეციალისტია და კარგი მეოჯახე. მას შემდეგ, რაც არჩილი ოჯახს მიატოვებს და მომღერალ ეთერთან გადასახლდება, ნინოს მარტოს უწევს შვილების აღზრდა. შიშობს, რომელიმე მათგანი გზას არ ასცდეს. ეთერის უსაქმური ვაჟი კუკა არჩილს მომგებიან ობლიგაციას მოპარავს. არჩილი თავის შვილს, ნოდარს დაადანაშაულებს. ნოდარის სიმართლეში ეჭვი ნინოსაც შეეპარება. შეურაცხყოფილი ბავშვი სახლიდან გაიქცევა. დაძაბულობას თავად არჩილი განმუხტავს. იგი აღიარებს, რომ ობლიგაცია კუკას მოუპარავს. ცოლ-შვილს პატიებას თხოვს და ოჯახს დაუბრუნდება.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* „ნინო" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* 

* „ნინო (ფილმი)" [დაარქივებული] — ეროვნული ფილმოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  Нино // ru.kinorium.com
**ფრიდრიხ ვილჰელმ მურნაუ** (დაბადების სახელი **ფრიდრიხ ვილჰელმ პლუმპე**, გერმ. Friedrich Wilhelm Murnau; დ. 28 დეკემბერი, 1888 — გ. 11 მარტი, 1931) — ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი გერმანელი კინორეჟისორი უხმო პერიოდის კინოში. ის ითვლება 20-იანი წლების გერმანული კინო ექსპრესიონიზმის გამორჩეულ პერსონად. მურნაუს მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინეს შოპენჰაუერმა, ნიცშემ, შექსპირმა და იბსენმა. ამ უკანასკნელის პიესები ჯერ კიდევ 12 წლის ასაკში იხილა. ამავე პერიოდში უახლოვდება მაქს რეინჰალდს, რომელიც შემდგომ ასევე რეჟისორი გახდება. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში მურნაუს იწვევენ ჯარში, სადაც აღმოჩნდება აღმოსავლეთის ფრონტზე, გერმანულ საჰაერო ძალებში.

მურნაუს ყველაზე გამორჩეულ ფილმად ითვლება 1922 წელს გადაღებული *„ნოსფერატუ: საშინელებათა სიმფონია"*, რომელიც არის ბრემ სტოკერის დრაკულას კინო ინტერპრეტაცია. 1924 წელს ეკრანებზე გამოდის ფილმი *უკანასკნელი ადამიანი*. ინგლისში ეს ფილმი გავიდა „უკანასკნელი სიცილის" სახელით. მურნაუს ასევე ეკუთვნის ფაუსტის გერმანული ლეგენდის და მისი გოეთესეული ვერსიის კინოეკრანიზაცია, „ფაუსტუსი — გერმანული ზღაპარი", რომელიც 1926 წელს გადაიღო. მურნაუ განეკუთვნება გერმანელი რეჟისორების იმ კატეგორიას, რომელმაც პირველად დატოვა გერმანია და ემიგრაციაში წავიდა. რეჟისორების მეორე ტალღა უკვე ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დატოვებს სამშობლოს. მურნაუმ კარიერა გააგრძელა ჰოლივუდში. Fox Studio-ში გადაიღო სამი ფილმი, „აისი: ორი ადამიანის სიმღერა" (1927), *4 ეშმაკი* (1928) და *ქალაქელი ქალი* (1930). *მზის ამოსვლა* არაერთ გამოკითხვაში დასახელებულა, როგორც ყველა დროისა და ხალხის საუკეთესო ფილმად, 2012 წელს Sight & Sound-ის გამოკითხვაში მეხუთე ადგილი დაიკავა. 

1931 წელს იმოგზაურა ბორა ბორაზე, სადაც გადაიღო *ტაბუ*. ეს ფილმი შეიქმნა დოკუმენტური კინოს პიონერთან რობერტ ფლაერტთან თანამშრომლობის შედეგად. ფილმის გამოსვლიდან ერთი კვირის შემდეგ, მურნაუ საავტომობილო უბედურ შემთხვევას ემსხვერპლა. დღემდე მისი ფილმების დიდი ნაწილი დაკარგულად ითვლება.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ფრიდრიხ ვილჰელმ მურნაუ***

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ფრიდრიხ ვილჰელმ მურნაუ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
**მიკობაქტერიები** (ლათ. Mycobacterium), (ბერძ. mykes — სოკო და ბაქტერიები) — ბაქტერიების გვარი. განეკუთვნება აქტინომიცეტების რიგს. მიკობაქტერიები ზოგიერთი ნიშნით განსხვავდება ბაქტერიებისაგან. ახალგაზრდა ფორმები ჩხირისებრია, სუსტად დატოტვილი, ძვ. კულტურებში ჭარბობს სფერული ფორმები. უმოძრაო, მკაცრი აერობებია, შეიცავს ლიპიდებსა და ცვილს, რის გამოც მჟავაგამძლეა. 

მრავლდება გაყოფით და დაკვირტვით. უმეტესობა უვნებელი საპროფიტია. მონაწილეობს სხვადასხვა ორგანულ ნივთიერების — ცილების, ნახშირწყლების, ცხიმების, ნავთობისპროდუქტების დაშლაში. აქვს აზოტფიქსაციის უნარი. არსებობს ადამიანისათვის პათოგენური ფორმებიც, მაგ. ტუბერკულოზისა (*M. tuberculosis*) და კეთრის (*M. leprae*) გამომწვევი მიკობაქტერიები. მიკობაქტერიების (გარდა *M. leprae*-ისა) მოშენება შეიძლება გამდიდრებულ საკვებ არეებზე ან მინერალური ხსნარებზე, რომლებიც შეიცავენ ნახშირბადისა და აზოტის წყაროს. მიკობაქტერიები წარმოქმნის კაროტინოიდებს, რის გამოც მათი კოლონიები საკვებ არეზე შეიძლება ყვითლად ან წითლად შეიფეროს.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 685.
**გრუვ არმადა** (ინგლ. Groove Armada) — ორი წევრისგან (ენდი კატო და ტომ ფინდლი) შემდგარი ჰაუსის ჟანრის ჯგუფი კემბრიჯიდან (ინგლისი). მათი წარმატება დაიწყო 1997 მცირე ტირაჟის სინგლით „At The River", რომელშიც გამოყენებული იყო სემპლი პატი პეიჯის „Old Cape Cod"-იდან. ეს სიმღერა მას შემდეგ მრავალ ჩილ-აუტ კომპილაციურ ალბომში შევიდა.

ჯგუფის ყველაზე განთქმული ნამუშევარია მათი 2000 წლის საერთაშორისო ჰიტი „I See You Baby", გამოცემული ფეტბოი სლიმის რემიქსის სახით, განმეორებადი ვოკალით „Shakin' That Ass". უფრო კონსერვატიული მსმენელებისთვის (სამხრეთ აშშ) კომპოზიცია ოდნავ გადაკეთებულ იქნა მისამღერით „Shakin' That Thang". მიუხედავად იმისა, რომ ეს მათი ყველაზე წარმატებული კომპოზიცია იყო, ჯგუფს გამოშვებული აქვს მრავალი ნაკლებად მეინსტრიმული ნამუშევარი, რომელთა ძირითადი კომერციული დანიშნულება სარეკლამო რგოლები და სატელევიზიო პრომოები იყო.

მათი სიმღერა „Suntoucher" შემდგომში ჯეი-ზის მიერ იქნა სემპლირებული სიმღერისთვის „What More Can I Say".

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: გრუვ არმადას დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *Northern Star* (1998)
* *Vertigo* (1999)
* *Goodbye Country (Hello Nightclub)* (2001)
* *Lovebox* (2002)
* *Soundboy Rock* (2007)
* *Black Light* (2010)
* *White Light* (2010)
* *Little Black Book* (2015)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„გრუვ არმადა"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  Groove Armada Bio, Music, News & Shows. DJZ.com.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 მარტი 2013. ციტირების თარიღი: 7 March 2013.
**კვებეკის I კონფერენცია** — მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას ჩატარებული ერთ-ერთი კონფერენცია, რომელმაც მუშაობა დაიწყო 1943 წლის 14 აგვისტოს. აქაც, ისევე როგორც ვაშინგტონში ძირითადი ადგილი ეკავა კამათს ევროპაში სრულფასოვანი მეორე ფრონტის გახსნის ადილის განსაზღვრის საკითხზე. ჩერჩილმა, უკვე მუსოლინის გადაყენების შემდეგ, კიდევ ერთხელ სცადა, თავს მოეხვია რუზველტისათვის ბალკანური ვარიანტი, თუმცა რუზველტი დაჰპირდა თავის სამხედრო მრჩეველებს, რომ მტკიცედ გაილაშქრებდა ბალკანური ვარიანტის წინააღმდეგ და დაიცავდა „ოვერლორდს", რაც შეასრულა კიდეც. შედეგად, კონფერენციაზე ჩერჩილი იძულებული გახდა , ეცნო "ოვერლორდი" მოკავშირეთა ძირითად ოპერაციად, მაგრამ, ამასთან, ინგლისის პრემიერმა მთელი რიგი პირობების გათვალისწინება მოითხოვა, კერძოდ: დესანტის გადასხმის მომენტში არ უნდა ყოფილიყო ქარი; მთვარე უნდა ყოფილიყო საჭირო ფაზაში; უნდა ყოფილიყო შესაფერისი მოქცევა; გერმანელთა თავდაცვა არ უნდა გაძლიერებულიყო; მოწინააღმდეგეს არ უნდა ჰყოლოდა რეზერვში 12 დივიზიაზე მეტი; მას არ უნდა შეძლებოდა პირველ 2 თვეში (დესანტის გადმოსხმის შემდეგ) აღმოსავლეთის ფრონტიდან 15 დივიზიაზე მეტის გადმოსროლა და ა.შ. ამრიგად, ინგლისელებს სურდათ დაეტოვებინათ უფლება, უარი ეთქვათ „ოვერლორდზე", თუ მისი განხორიციელების დროისათვის ყველა ეს პირობა შესრულებული არ იქნებოდა.

ჩერჩილის სტრატებიამ კვებეკში კიდევ ერთი დარტყმა მიიღო: კონფერენციაზე დაადგინეს, რომ ძირითად ოპერაციას დახმარებოდნენ სამხრეთ საფრანგეთში, კერძოდ, ტულონსა და მარსელს შორის, დესანტის გადასხმით(კოდური სახელწოდება ამ ოპერაციისა იყო "ენვილი", შემდგომში ის შეიცვალა "დრაგუნით"). ამ დესანტის შემადგენლოაში უნდა შესულიყო ხმელთაშუაზღვისპირეთში განლაგებული ნაწილები, რომელთა გამოყენებაც ჩერჩილს ჩრდილოეთ იტალიასა და ბალკანეთში სურდა. "ენვილის" წარმატების უზრუნველსაყოფად მოკავშირეებმა საჭიროდ ჩათვალეს სარდინიისა და კორსიკის დაკავება, როთაც ისინი მიიღებდნენ ხელსაყრელ დასაყრდენს სამხრეთ საფრანგეთში შესაჭრელად. ბრიტანეთის პრემიერი ამ ოპერაციის წინააღმდეგ მისი განხორციელების დღემდე იბრძოდა, რადგანაც თვლიდა რომ ეს გამოიწვევდა ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ რაიონში სამხედრო მოქმედებების შესუსტებას, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა. ერთი სტყვით, კვებეკის კონფერენცია დასრულდა ტრანსლამანშური სტრატეგიის მომხრეთა გამარჯვებით. ერთადერთი, რასაც მიაღწია ჩერჩილმა კვებეკში, იყო ის, რომ კონფერენციის მონაწილეებმა დაადგინეს, გადაესხათ დესანტი სამხრეთ იტალიაში, უზრუნველყოთ იტალიის გამოსვლა ომიდან, დაეკავებინათ აპენინის ნახევარკუნძული რომის ჩათვლით და მუდმივი ზეწოლა ეწარმოებინათ ჩრდილოეთ იტალიაში განლაგებულ გერმანელთა ჯარებზე. და მაინც, სწორედ ეს გადაწყვეტილებები აძლევდა იმდეს ბრიტანეთის პრემიერს, რომ მოგვიანებით ის მაინც შეძლებდა თავისი სურვილის განხორციელებას და მეორე ფრონტს საფრანგეთის ნაცვლად ბალკანეთში გახსნიდა. ასე რომ, ბრძოლა ამ საკითხის გარშემო ჯერ კიდე არ იყო დამთავრებული.

ლიტერატურა
----------

* პაპასქირი თ. ევროპისა და ამერიკის ქვეყნების უახლესი ისტორია 1914-1945, გამომცემლობა „მერიდიანი", თბ. 2009, გვ 316-317.
**ამიდასტურის სამონასტრო კომპლექსი** — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, სოფ. ვაჩნაძიანში. 2007-2009 წლებში შეისწავლეს წმ. გიორგის სამეკლესიანი ბაზილიკის (VI-VII საუკუნეების მიჯნა) სამხრეთი ეკლესია და სვეტიცხოვლის რვაწახნაგა სივრცეში ჩაწერილ გუმბათიანი ეკლესიის (ოქტოგონის) (VII საუკუნის პირველი ნახევარი) ნანგრევები. მონასტრის ტერიტორიაზე გამოვლინდა განვითარებული შუა საუკუნეების 71 სამარხი, რომელთაგან გაითხარა 66. 

სამეკლესიანი ბაზილიკა დაფუძნებულია ორსაფეხურიან ცოკოლზე. გვერდითი ეკლესიების ფასადები გახსნილია მრგვალ სვეტებზე გადაყვანილი თაღნარით. აღმოსავლეთ ბოლოებში ნალისებური ფორმის აფსიდებია განთავსებული. გვერდითი ეკლესიები ცენტრალურს ნალისებური თაღით დაბოლოებული გასასვლელებით უკავშირდებიან. 

ცენტრალურ ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს. აფსიდა ნალისებურია. გადახურვის კამარა ეყრდნობა კონსოლებზე დამყარებულ სამ თაღს. გვერდითი ეკლესიების აღმოსავლეთით განლაგებულია პასტოფორიუმები. გვერდით და ცენტრალურ ეკლესიებს დასავლეთიდან ერტყმის ეზოს მხრიდან დახურული გალერეა, რომელიც ცენტრალურ ეკლესიას დასავლეთის კარით უკავშირდება, ხოლო გვერდითი ეკლესიების მხარეს მთლიანად გახსნილია. ტაძარი ნაგებია საგულდაგულოდ შერჩეული, ჰორიზონტულ რიგებად დალაგებული რიყის ქვით დუღაბზე. შირიმი მცირე რაოდენობითაა გამოყენებული.

გათხრების შედეგად გაირკვა, რომ ბაზილიკა დაზიანებულა XIII საუკუნეში მონღოლთა შემოსევების დროს. განადგურებულა მისი დასავლეთი გარსშემოსავლელი და სამხრეთი ეკლესია. თუმცა, ტაძარმა ფუნქციონირება განაგრძო. XVII საუკუნის დამდეგამდე. ნგრევის მიზეზი, სავარაუდოდ, შაჰ-აბას I-ის გამანადგურებელი ლაშქრობები უნდა გამხდარიყო. სამხრეთი ეკლესიის გაწმენდისას არსებული ერთი სვეტის გარდა, რომელიც თავის დროზე დაფიქსირებული ჰქონდა გ. ჩუბინაშვილს, აღმოჩნდა მეორე სვეტიც.

სამეკლესიანი ბაზილიკის სამხრეთით, 12,5 მ-ის დაშორებით გაითხარა ჯვრული გეგმარების რვაწახნაგა აბრისში ჩაწერილი სვეტიცხოვლის მინიატურული (6x6 მ) გუმბათიანი ეკლესია და მის ქვეშ არსებული კრიპტა. აფსიდა ნახევარწრიულია. დანარჩენი სამი მკლავი სწორი კედლით ბოლოვდება. ნაგებია ჰორიზონტულ რიგებად დაწყობილი, საგულდაგულოდ შერჩეული რიყის ქვით დუღაბზე. წიბოები გამოყვანილია შირიმის თლილი ბლოკებით. ფასადებს გარს შემოუყვება ერთსაფეხურიანი ცოკოლი. ჩრდილოეთიდან კარის ღიობია. კედლები შემორჩენილია იატაკიდან 1,5-1,7 მეტრის სიმაღლეზე. იატაკი რიყის ქვითაა მოგებული კირხსნარზე. საკურთხევლის არდაბაგი შემაღლებულია 0,25-0,30 მეტრით. საკურთხეველში გამოვლინდა რიყის ქვით ნაგები, კედელზე მიდგმული ტრაპეზი წმ. გიორგის ბაზილიკის მსგავსად სვეტიცხოველსაც ნგრევა განუცდია XIII საუკუნეში, თუმცა მოგვიანებით აღუდგენიათ და მას XIX საუკუნემდე უარსებია.
სვეტიცხოვლის ქვეშ გამოვლენილი კრიპტა საშუალებას იძლევა დადგეს საკითხი ადრეული შუა საუკუნეების საქართველოს ზოგიერთ სამონასტრო კომპლექსში ბაზილიკებისა და მცირე ტაძრების ფუნქციური სხვაობის შესახებ. ბაზილიკის გვერდით მდებარე სვეტიცხოვლის მინიატურული ეკლესია, რომელიც კრიპტაზეა აღმართული, არ წარმოადგენდა ყოველდღიური წირვა-ლოცვისათვის განკუთვნილ სამრევლო ტაძარს. მას მემორიალური დანიშნულება უნდა ჰქონოდა, სადაც იკრძალებოდნენ ღვთისმსახურები და სავარაუდოდ მათი სულის მოსახსენიებელი პანაშვიდები იმართებოდა.

ლიტერატურა
----------

* მინდორაშვილი დ. საქართველოს არქეოლოგია, ნაწილი I, გამომცემლობა „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი", ბათუმი, 2014, გვ. 179-180.
* 

**ოსტრობრამსკის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** (რუს. Храм Иконы Пресвятой Богородицы «Остробрамская») — მართლმადიდებლური ეკლესია ხუტორ სტაროზოლოტოვსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას.

ეკლესიის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, კონსტანტინოვსკის რაიონი, ხუტორი სტაროზოლოტოვსკი.

ისტორია
-------

სტანიცა ზოლოტოვსკში პირველი ცნობები მოქმედი ტაძრის შესახებ მიეკუთვნება 1763 წელს. ამ პერიოდში ძველი ეკლესიის ადგილზე ააშენეს და აკურთხეს ახალი ხის ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე. 1817 წელს აუცილებელი გახდა ახალი ეკლესიის აგება, რომელიც ააშენეს კიდეც, მაგრამ დაიწვა 1884 წელს. ამავე წელს კაზაკებმა ააშენეს ახალი ერთსაკურთხევლიანი ეკლესია, კვლავ მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, მაგრამ ახლა უკვე ქვის საძირკველზე. მისი უკანასკნელი მღვდელი იყო ნიკოლოზი, რომელიც დააპატიმრეს 1938 წელს, თავად ეკლესია კი დახურეს. 

1941 წელს სტანიცაში მოქმედი ხის ეკლესია დაანგრიეს, რათა მდინარეზე გადასასვლელი აეშენებინათ, რომელიც შემდეგ გერმანელმა ფაშისტებმა ააფეთქეს. 

მომავალში საეკლესიო ცხოვრება აღორძინდა ხუტორ სტაროზოლოტოვსკში. 1990-იანი წლების ბოლოს ახალ სტანიცაში ნოვოზოლოტოვსკში, რომელიც დააარსეს მდინარე დონის მარცხენა ნაპირზე, კაზაკების ინიციატივით ძველი ეკლესიის ადგილზე დააყენეს და აკურთხეს ჯვარი. 

2004 წელს ხუტორში ააგეს კარის ეკლესია ოსტრობრამსკის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ტაძარი აკურთხეს 2005 წლის 3 ოქტომბერს, დაადგეს გუმბათი და სამრეკლო. 

ფრესკები, კანკელი და ხატები მოხატეს როსტოველმა ხატმწერებმა. ეკლესიასთან ააგეს სამრევლო სახლი, სადაც იგეგმება სასულიერო-საგანმანათლებლო ცენტრის აგება. ტაძრის დღესასწაულია ძვ. სტილით 26 დეკემბერი (ახ. სტილით 8 იანვარი).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Белая Калитва. Церковь Введения во храм Пресвятой Богородицы.
* Приходы. Волгодонская епархия.
* Приход храма Введения во храм Пресвятой Богородицы

სქოლიო
------

1. ↑  Остробрамская Виленская икона Божией Матери.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2017-09-16. ციტირების თარიღი: 2017-07-12.
**ალექსანდრეს ჭიშკარი**  (რუს. Александровские ворота) — კლასიციზმის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ოხტის ყოფილი დენთის ქარხნის ჭიშკარი. აგებულია 1806 წელს არქიტექტორ თედორე დემერცოვის პროექტის მიხედვით.

აღწერა
------

ალექსანდრეს ჭიშკარი მდებარეობს მდინარე ოხტის ნაპირზე ილინსკის ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოხტის კაშხლის შორიახლოს. 

კარიბჭის ზედა ნაწილში, როგორც ჩანს, ჩამოკიდებული იყო ზარი. ცოკოლი და კოლონების ბაზისი შესრულებულია თუჯისაგან.

ისტორია
-------

დენთის ქარხნის პირველი ხის (გეორგიევსკის) ჭიშკარი ააშენეს ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში. 1803 წლის 15 აპრილს ოხტის დენთის ქარხანაში მოხდა დენთის ძლიერი აფეთქება, რამაც გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზარალი, ასევე განადგურდა გეორგიევსკის ჭიშკარიც. აღდგენით სამუშაოებს, რომელიც 1803-1805 წლებში მიმდინარეობდა, ხელმძღვანელობდა ფ. ი. დემერცოვი. სამუშაოების დასრულების შემდეგ ქარხანას ესტუმრა იმპერატორი ალექსანდრე I, რომლის ვიზიტისთვისაც ააშენეს ახალი, ქვის ჭიშკარი. მშენებლობის პერიოდში იგი მდებარეობდა ქარხნის ტერიტორიაზე, ახლა კი მდებარეობს ქარხნის გარეთ, მისი შესასვლელიდან დასავლეთით.

2016 წელს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა ჭიშკარი შეიტანა ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური მნიშვნელობის ძეგლი.

ამჟამად ჭიშკარი ავარიულ მდგომარეობაშია. კუთხის სათავსოებში შემორჩენილია ღუმელის საბუხრეები. 2010 წელს აღნიშნული სათავსოების ფანჯრები აგურით ამოქოლეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Александровские ворота დაარქივებული 2018-04-06 საიტზე Wayback Machine.
* Александровские ворота в Санкт-Петербурге დაარქივებული 2019-01-21 საიტზე Wayback Machine.
*

სქოლიო
------

1. ↑  Распоряжение КГИОП № 10-633 от 17.11.2016
2. ↑  Александровские ворота დაარქივებული 2018-04-06 საიტზე Wayback Machine.  // Citywalls
**საქართველოს მცენარეთა სამყარო (ფლორა)** მდიდარი და მრავალფეროვანია. იგი დაახლოებით 13300 სახეობას ითვლის, მათ შორის 4225 თესლოვან მცენარეთა რიცხვს მიეკუთვნება, 75 - გვიმრისებურს, 600 - ხავსებს, 650 - მღიერებს, 5000 - სოკოვნებსა და 2000 - წყალმცენარეებს.

საკმაოდ ხანგრძლივი და საინტერესოა საქართველოს ფლორის განვითარების ისტორია. მესამეულ პერიოდში საქართველოს ფლორა ტროპიკული მცენარეულობის სახის და ძირითადად მარადმწვანე იყო. თანდათან, კლიმატის აცივებასთან ერთად, ტროპიკული მცენარეულობა ჯერ სუბტროპიკულით, ხოლო შემდგომ ზომიერი კლიმატური სარტყლისათვის დამახასიათებელი ფლორით იცვლებოდა. საქართველოს ტერიტორიაზე მეოთხეულ გამყინვარებას ცივი ქვეყნების ფლორის ცალკეულ წარმომადგენელთა შემოჭრა მოჰყვა.

კავკასიაში უძველესი ფლორის არსებობისათვის ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობები შენარჩუნებული იქნა მხოლოდ კოლხეთსა და თალიშში (აზერბაიჯანი). სწორედ აქ, მიუხედავად მეოთხეულის გამყინვარებისა, შენარჩუნებულია შედარებით თბილი და ნოტიო ჰავა, შესაბამისი - სითბოსა და ტენის მოყვარული მცენარეებით. 

ადგილობრივი - ენდემურია მცენარეული სამყაროს 380 სახეობა, რომელთაგანაც ზოგი რელიქტურ მცენარეებსაც მიეკუთვნება. საქართველოს ენდემური მცენარეებიდან ცნობილია ბიჭვინთისა და ელდარის ფიჭვი, სამეგრელოს არყი, საქრთული ნუში და სხვ.

რელიქტური მცენარეები ფართოდაა გავრცელებული კოლხეთში (პონტოს მუხა, შქერი, წყავი და სხვ.). რელიქტები გვხვდება საქართველოს ხვა რაიონებშიც.

ლიტერატურა
----------

* *შემდგ.: რ. გაგნიძე, ა. დოლუხანოვი, შ. ქუთათელაძე და სხვ.*, საქართველოს ფლორა ტ. 3 : Juglandaceae-Amaranthaceae, თბ.: მეცნიერება, 1975.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* A Revised Catalog of Lichens of Georgia (South Caucasus)
* საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია
* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
ჯგუფი Flaming Youth
**Flaming Youth** — ბრიტანული ჯგუფი, რომელმაც დაშლამდე, 1969 წელს ჩაწერა ერთადერთი ალბომი. დღეს იგი უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ფილ კოლინზის ერთ-ერთი ჯგუფი. იმ პერიოდში კოლინზი, რომელიც დასარტყამებზე უკრავდა, სულ 18 წლის იყო.

ჯგუფის სხვა მუსიკოსები იყვნენ: ბრაიან ჩეტონი (კლავიშები), რონი კერილი (ბას გიტარა), გორდონ სმიტი (გიტარა, ბას გიტარა). ჯგუფის კარიერის დასასრულს, მას შეუერთდა როდ მაიალი (ორგანი) და კოლექტივის მუსიკა უფრო თავისუფალი ფორმა შეიძინა.

ჯგუფის ალბომი *Ark 2* გამოვიდა 1969 წელს. ფირფიტა გამოიცა ლეიბლზე Fontana. კომერციული წარმატება მას არ ჰქონია. ჯგუფის ორი სინგლი ამ ალბომიდან იყო "Man, Woman, and Child" და "Guide Me Orion". მოკლე ტურის შემდეგ *Flaming Youth* დაიშალა.

1970 წელს კოლინზიც და კერილიც იყვნენ პრეტენდენტები ჯენესისში მოხვედრაზე. კერილმა არ გაიარა კონკურსი, მაგრამ მოგვიანებით უკრავდა კოლინზთან ერთად მის სოლო ტურებზე. კოლინზმა აგრეთვე დაუკრა ჩეტონის ჯგუფის Boys Don't Cry მეორე ალბომზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* არაოფიციალური საიტი
* რონი კერილის ოფიციალური ბიოგრაფია

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ფილ კოლინზი |
| --- |
|  |
| 
* დისკოგრაფია
* ჯილდოები
 |
|  |
| სტუდიური ალბომები | 
* *Face Value*
* *Hello, I Must Be Going!*
* *No Jacket Required*
* *…But Seriously*
* *Both Sides*
* *Dance into the Light*
* *Testify*
* *Going Back*

 |
|  |
| კომპილაციები | 
* *12"ers*
* *Hits*
* *The Platinum Collection*
* *Love Songs: A Compilation... Old and New*
* *The Singles*

 |
|  |
| კომპლექტები | 
* *The Platinum Collection*

 |
|  |
| საუნდტრეკები | 
* *ბასტერი*
* *ტარზანი*
* *ძმა დათვი*
* *ტარზანი (ბროდვეის მიუზიკლი)*

 |
|  |
| საკონცერტო ალბომები | 
* *Serious Hits... Live!*
* *A Hot Night in Paris*

 |
|  |
| ტურნეები | 
* The Hello, I Must Be Going Tour
* The No Jacket Required World Tour
* The Seriously, Live! World Tour
* The Both Sides of the World Tour
* The Trip into the Light World Tour
* The First Final Farewell Tour
* Not Dead Yet Tour

 |
|  |
| დაკავშირებული სტატიები | 
* *Urban Renewal*
* *Gorilla*
* ჯოელი კოლინზი
* ლილი კოლინზი
* ჰიუ პეჯემი
* დერილ სტერმერი
* ჩესტერ თომპსონი
* ტურნეს და სტუდიური მუსიკოსები
* „Timmy 2000"

 |

 |
„თორმეტი პატრიარქის აღთქმის" 1917 წლის გამოცემა. 
**თორმეტი პატრიარქის აღთქმა** — აპოკრიფული ლიტერატურის ნიმუში. ითვლება, რომ ეს არის ფსევდოგრაფიული ნაწარმოები. იგი შედის 1666 წელს გამოსულ ოსკანის ბიბლიაში. მსგავსი წერილების ფრაგმენტები აღმოჩენილ იქნა ქუმრანში, მაგრამ მოსაზრებები იყოფა იმის შესახებ, არის თუ არა ეს იგივე ტექსტები. 

მიჩნეულია, რომ ტექსტები დაიწერა ებრაულად ან ბერძნულად, ხოლო რა ფორმითაც მათ დღემდე მოაღწიეს საბოლოოდ ფორმირდა ჩვ.წ II საუკუნეში. იგი მე-13 საუკუნეში დასავლურმა სამყარომ ლინკოლნის ეპისკოპოს რობერტ გროსეტესტის მეშვეობით გაიცნო. ნაწარმოების ლათინურენოვანმა თარგმანმა მალევე მოიპოვა პოპულარობა რომის იმპერიაში. რობერტს სჯეროდა, რომ ეს იყო იაკობის თორმეტი ვაჟის მიერ შექმნილი ნაშრომი, რითიც უშუალო კავშირი მყარდებოდა ებრაულ წინასწარმეტყველებასა და ქრისტიანობას შორის. აქედან გამომდინარე, ეპისკოპოსმა რობერტმა ებრაელები თავის დროზე აღთქმის ამ ტექსტების დამალვაში დაადანაშაულა, რამდენადაც მათ არ სურდათ მაცხოვრის ნამდვილი წინასწარმეტყველებების გამოაშკარავება.

სქოლიო
------

1. ↑  J. Davila. "A Difficult Case: The Testaments of the Twelve Patriarchs." Summary of lecture delivered on Feb. 20, 1997. Accessed Mar. 10, 2008.
**აგევზია** (უარყოფითი პრეფიქსიდან *a-*დან და ძველი ბერძნულიდან *γεῦσις* geûsis „გემო") — ენის მიერ გემოვნების შეგრძნების დაკარგვა, რა დროსაც ვერ ხერხდება სიტკბოს, სიმჟავის, სიმწარის, მარილიანობის და უმამის ამოცნობა (აღნიშნავს „სასიამოვნო/არომატულ გემოს"). ზოგჯერ ის ანოსმიაში (ყნოსვის დაკარგვა) ერევათ, ვინაიდან ენას მხოლოდ ტექსტურის და ასევე ტკბილს, მჟავეს, მწარეს, მარილიანსა და უმამს შორის განსხვავების აღქმა შეუძლია, ხოლო იმის უდიდესი ნაწილი, რაც გემოვნების შეგრძნებად აღიქმება, ძირითადად სუნიდან გამომდინარეობს. ჰიპოგევზიასთან (გემოს ნაწილობრივი დაკარგვა) და დისგევზიასთან (გემოს შეცვლა ან დამახინჯება) შედარებით ჭეშმარიტი აგევზია შედარებით იშვიათია.

მიზეზები
--------

გემოვნების შეგრძნების დარღვევის ძირითადი მიზეზებია თავის ტრავმა, ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები, ტოქსიკური ნივთიერებების ზემოქმედება, იატროგენური მიზეზები, მედიკამენტები, გლოსოდინია („პირის ღრუს წვის სინდრომი") და COVID-19.

თავის ტრავმამ შესაძლოა გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის რეგიონების დაზიანება, რომლებიც გემოვნების სტუმულების დამუშავებაში მონაწილეობენ, მათ შორის, თალამუსი, ტვინის უჯრედი და საფეთქლის წილი. მან ასევე შეიძლება გამოიწვიოს გემოს მასტიმულირებელი ნერვული გზების დაზიანება.

### COVID-19

2020 წლის აპრილში გავრცელებული ინფორმაციით, ევროპის მასშტაბით COVID-19-ით დაავადებული 400 პაციენტიდან 88% გემოს დაკარგვას უჩიოდა (86%-ს ყნოსვის დაქვეითება აღენიშნებოდა). კვლევებით დასტურდება, რომ COVID-19-ს შეუძლია გამოიწვიოს გემოვნებისა და ყნოსვის ფუნქციების დაკარგვა.

ზოგიერთი კვლევის თანახმად COVID-19-ით გამოწვეულ აგევზიას (და ანოსმიას) ეფექტურად კურნავს კურკუმას 1000 მილიგრამიანი დანამატი.

სქოლიო
------

1. ↑  Taste Disorders. ციტირების თარიღი: 30 November 2018
2. ↑  Lechien JR, Chiesa-Estomba CM, De Siati DR, Horoi M, Le Bon SD, Rodriguez A, et al. (August 2020). „Olfactory and gustatory dysfunctions as a clinical presentation of mild-to-moderate forms of the coronavirus disease (COVID-19): a multicenter European study". *European Archives of Oto-Rhino-Laryngology*. **277** (8): 2251–2261. doi:10.1007/s00405-020-05965-1. PMC 7134551. PMID 32253535.
3. ↑  Vaira LA, Salzano G, Deiana G, De Riu G (July 2020). „Anosmia and Ageusia: Common Findings in COVID-19 Patients". *The Laryngoscope*. **130** (7): 1787. doi:10.1002/lary.28692. PMC 7228304. PMID 32237238.
4. ↑  Chabot A, Huntwork M P (September 08, 2021). Turmeric as a Possible Treatment for COVID-19-Induced Anosmia and Ageusia. Cureus 13(9): e17829. doi:10.7759/cureus.17829 PMID: 34660038
**სამაჩაბლო** — ფეოდალური საქართველოს ერთ-ერთი სათავადო. წარმოიშვა XV საუკუნის დასაწყისში მდინარე ლიახვის შუა და ზემო წელზე, ისტორიულ აჩაბეთის ხევში. სახელწოდება მომდინარეობს თავად მაჩაბელთა გვარიდან, რომელთა წინაპრები იყვნენ აზნაური თავხელიძეები (სხვა თვალსაზრისით, ანჩაბაძეები). სამაჩაბლოს რეზიდენცია იყო აჩაბეთი, ხოლო საგვარეულო საძვალე-სამარხი — თირის მონასტერი და საბაწმინდა. ეკლესიურად ექვემდებარებოდა ნიქოზის საეპისკოპოსოს. სამაჩაბლოს სამხრეთი ნაწილის ეკონომიკა ეყრდნობოდა სარწყავ მიწათმოქმედებას. ხეობის ზემო წელზე მისდევდნენ მემინდვრეობას (ითესებოდა ქერი), განვითარებული იყო მესაქონლეობა. სამაჩაბლოს ჩამოყალიბება და ტერიტორიული გაფართოება დაკავშირებული იყო მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგობის დაძლევასთან. სამაჩაბლოს აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა ქსნის საერისთავო, სამხრეთიდან ფავლენიშვილთა და ამილახვართა მამულები, სამხრეთ-დასავლეთით საყაფლანიშვილო, ჩრდილო-დასავლეთით — რაჭის საერისთავო. ჩრდილოეთით მაჩაბელთა ძალაუფლება დვალეთამდე აღწევდა. XV საუკუნეში მაჩაბელთა მებეგრეა დვალეთის ერთ-ერთი ხეობის — ჟღელეს — სოფლები, ხოლო XVII დამლევს — ზროგოს ხეობის სოფლები. სამაჩაბლო გაუქმდა 1850 წელს, როდესაც მაჩაბლებსა და ყმა ოსებს შორის გამწვავებული კლასობრივი ბრძოლის გამო სენატის დადგენილებით მაჩაბელთა 2000 კომლი ყმა სახაზინო უწყებას გადაეცა.

ლიტერატურა
----------

* *ანდღულაძე ნ.*, თირის მონასტრის ხუროთმოძღვრული ანსამბლი, თბ. 1976;
* *გვალასია ჯ.* აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ნარკვევები, თბ. 1983;
* *ჯანაშია ს.*, ბარათაშვილთა გენეოლოგიისათვის, შრომები, ტ. 2, თბ. 1952;
* *გვასალია ჯ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 709.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გაზ. „საქართველო" №94, 3 მაისი, 1917

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ქართლის სამეფოს სათავადოები |
| --- |
|  |
| 
* ქსნის საერისთავო
* არაგვის საერისთავო
* სამუხრანბატონო
* საამილახორო
* საციციანო
* საბარათიანო
* სამაჩაბლო

 |
|  |
| 
**ა** ქართლი და ჯავახეთი არ გვხვდება ლეონ II-ის მიერ ჩამოყალიბებულ საერისთავოთა სიაში. |

 |
**ეკლესიების კომპლექსი ადგილ „ბეჯნაზარში"** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, ქვემო ქართლში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფოლადაურში. კომპლექსი დგას ადგილ „ბეჯნაზარში". თურქული ტოპონიმის პირველი ნაწილის მნიშვნელობა უცნობია, მეორე ნაწილი - ნაზარი - მეთვალყურეს, ზედამხედველს ნიშნავს. კომპლექსი მოიცავს ორ მცირე ზომის ეკლესიას და გალავანს. აღმოსავლეთით მდგარი ეკლესია უფრო ადრეული ჩანს (XVII საუკუნის). იგი დარბაზულია და ნაგებია ნატეხის ქვის ირეგულარული წყობით კირ-ხსნარზე (4X7 მ). სარკმელი ორი აქვს - დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედელში. ორივე შიგნიდანაც და გარედანაც სწორკუთხაა, ოდნავ გაფართოვებული წირთხლით ინტერიერში. შესასვლელი კარი, უჩვეულოდ განიერი და თაღოვანია. ფასადზე ამყოლებად საკმაოდ მასიური ფეხზე ჩატანებული ქვებია გამოყენებული. წირთხლში საურდულე ფოსოები აქვს დატანებული. კედლები დასრულებული ყოფილა ტაძრის ზომისთვის ოდნავ უჩვეულოდ დიდი ზომის და ამავე დროს კარგად დამუშავებული ე.წ. ბატიყელა ფორმის ლავგარდნით, რომლისგანაც ამჟამად მხოლოდ სამხრეთის კედელზეა შემორჩენილი ორი ცალი. რითი იყო დახურული ეკლესია - ლორფინით თუ კრამიტით ამ ეტაპზე არ ირკვევა. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი დარბაზისგან. აფსიდის სამხრეთ და ჩრდ. კედლებში თითო მცირე ზომის კვატდატული ნიშაა დატანებული. სამხრეთი კედლის შუაში ფართო და თაღოვანი ნიშაა ამოჭრილი. ტაძარი დასრულებულია კონქითა და სხმული, ნახევარცილინდრული კამარით. მეორე ეკლესია პირველისგან დასავლეთით 10-იოდე მეტრში დგას. ეს პირველთან შედარებით ცოტა მოგვიანებით უნდა იყოს აგებული (XVII-XVIII სს) და მონოფიზიტი მოსახლეობისთვის იყო განკუთვნილი. ეკლესია დარბაზულია (4.3X6.1 მ). ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით კირ-დუღაბზე. კუთხეებში და კარის გამოსაყვანად კარგად დამუშავებული კვადრებია ნახმარი. სარკმლებიდან არც ერთი არაა შემორჩენილი, შესაბამისად მათი რაოდენობა და ფორმა გაურკვეველია. კარი დასავლეთიდან აქვს. ფასადზე კარგად ნათალი არქიტრავითაა დასრულებული, რომლის შიდა მხარეს, შუბლზე ორი საკარე და საურდულე ფოსოა ამოკვეთილი. კარს ასეთივე კარგად ნათალი ნაოთხალიანი ამყოლები აქვს. რჩება შთაბეჭდილება, რომ ისინი უფრო ადრეული ეკლესიის კუთვნილება იყო და მეორადად გამოიყენეს. ნახევარწრიული აფსიდა მხრითაა გამოყოფილი. აფსიდაში ორი სწორკუთხა ნიშაა გაკეთებული. აფსიდის მხრის წინ, ჩრდილოეთ კედელში თაღოვანი სანათლავია დატანებული მონოფიზიტური ლიტურგიული წესის შესაბამისად. ეკლესიის კედლების მაქსიმალური შემორჩენილი სიმაღლე 2 მეტრია, ამიტომ მისი გადაწყვეტის დამატებითი დეტალები არ ირკვევა. ტაძრების გარშემო მე-18 საუკუნის სასაფლაოა. მათ შორის არის ადამიანისა და მაკრატლის გამოსახულებიანი, ორი დარახტული ცხენის გამოსახულებიანი და მებრძოლი მამაკაცის და ჭურჭლის გამოსახულებიანი ქვები. ტაძრებს გარს უვლიდა ყორეგალავანი, რომელიც ახლა 30 სმ-ის სიმაღლეზეა შემორჩენილი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* საქართველოს გერბი კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 39427
**„სიცარიელეში შესასვლელი"** (ინგლ. Enter the Void) — გასპარ ნოეს 2009 წლის ინგლისურენოვანი ექსპერიმენტული დრამა. 

ფილმში მოქმედება ნეონებით განათებულ ღამის ტოკიოს კლუბურ გარემოში ვითარდება. სიუჟეტი ამერიკელი ნარკოდილერის, ოსკარის, შესახებ მოგვითხრობს, რომელსაც პოლიცია კლავს, თუმცა მისი სული შემდგომში განვითარებულ მოვლენებისთვის თვალის დევნებას განაგრძობს. ფილმი პერსონაჟის პერსპექტივითაა გადაღებული. კამერა ხშირად ტოკიოს ქუჩებს ზემოდან დაჰყურებს. მაყურებელი ხედავს ოსკარის თვალით დანახულ სამყაროს, როცა იგი წარსულში მომხდარ მოვლენებს იხსენებს. ნოე ფილმს „ფსიქოდელიურ მელოდრამას" უწოდებს. 

ნოე ფილმის გადაღებაზე მრავალი წლის მანძილზე ოცნებობდა. რეჟისორისთვის პროექტზე მუშაობის დაწყება მხოლოდ მაშინ გახდა შესაცლებელი, რაც მისმა 2002 წლის ფილმმა „შეუქცევადი" კომერციული წარმატება მოიპოვა. 

ფილმის ვიზუალური მხარე ექსპერიმენტული კინოთი და ფსიქოდელიური ნარკოგამოცდილებითაა შთაგონებული. გადაღებების ძირითადი ნაწილი ტოკიოში მიმდინარეობდა. ფილმის საუნდტრეკი ელექტრონულ პოპსა და ექსპერიმენტულ მუსიკას მოიცავს.

ფილმის პრემიერა კანის კინოფესტივალზე პირველადი მოკლე ვერსიის სახით შედგა, რის შემდეგაც პოსტ-წარმოებაზე მუშაობა გაგრძელდა და პრემიერიდან თითქმის ერთი წლის თავზე „სიცარიელეში შესასვლელი" საფრანგეთში გამოვიდა. ფილმის შესახებ კრიტიკული გამოხმაურება ორად გაიყო: კრიტიკოსთა ნაწილმა მას მომაჯადოებელი და ინოვაციური, ხოლო ნაწილმა დამღლელი და მოსაწყენი უწოდა. ფილმმა კომერციული წარმატება ვერ მოიპოვა. 

გასპარ ნოე და პას დე ლა უერტა ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი (დიდი ბრიტანეთი)
* 

* ოფიციალური საიტი (აშშ)
* 

* „სიცარიელეში შესასვლელი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „სიცარიელეში შესასვლელი" — Box Office Mojo-ზე
* 

* „სიცარიელეში შესასვლელი" — Rotten Tomatoes
* „სიცარიელეში შესასვლელი" — Metacritic-ზე
* „სიცარიელეში შესასვლელი" — Allmovie-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  *Enter the Void* (18). *British Board of Film Classification* (2010).
2. ↑  *Enter the Void* (18). *British Board of Film Classification* (2010).
3. ↑  Enter the Void. *Filmportal.de*.
4. ↑  Enter the Void. UniFrance.
5. ↑  *Enter the Void* (2010).