**გოიგოლი**  (აზერ. Göygöl) — ქალაქი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობს 17 900 ადამიანი.

დაარსდა 1819 წელს, როგორც ჰელენენდორფის კოლონია, გერმანელი კოლონისტების მიერ შვაბიიდან.

გოიგოლის მიდამოებში არის ბრინჯაოს ხანის (ადრეული რკინის) დიდი ყურგანული სასაფლაო (მე -2  - 1-ლი ათასწლეულები ძვ.წ), რომელიც შესწავლილ იქნა XIX საუკუნის 90-იან წლებში.

მდებარეობა
----------

1938 წლამდე ქალაქს ელენდორფი ერქვა, 1938 წლიდან 2008 წლამდე - ხანლარი, აზერბაიჯანელი რევოლუციური ხანლარ საფარალიევის პატივსაცემად. მდებარეობს მდინარე განჯაჩაის მარჯვენა სანაპიროზე, ქალაქ განჯის სამხრეთით 10 კილომეტრში.

კლიმატი
-------

გოიგოლს აქვს ტენიანი სუბტროპიკული კლიმატი. ივლისი არის ყველაზე ცხელი თვე. საშუალო ტემპერატურა 24.2 გრადუსი და იანვარი არის ყველაზე ცივი 1.1 გრადუსი ტემპერატურით.

ისტორია
-------

გოიგოლში პირველი დასახლება მე -10 საუკუნით თარიღდება. დიდი სასაფლაო ქალაქის ტერიტორიაზე 1990-იან წლებში იქნა გათხრილი. გათხრებისას აღმოაჩინეს მრავალი ბრინჯაოს იარაღები (ხმლები, ხანჯლები, ცულები), სამკაულები (ბეჭდები, სამაჯურები, ყელსაბამები) და თიხის შავი ჭურჭლები გეომეტრიული დიზაინით. აღმოჩენილი ნივთები ადგილობრივ მუზეუმში ინახება. 

ლუთერანული ეკლესია გოიგოლში
ოქროს ურდოს და თემურიდების იმპერიის შემდეგ, ყირიმის სახანოს დროს ცნობილი იყო, როგორც  თათრული ქალაქი ჰანაჰლარის სახელწოდებით. მე-18 საუკუნეში ყირიმის სახანო ჩაანაცვლა განჯის სახანომ. მოგვიანებით, 1795 წელს იგი დაიპყრო ყაჯართა დინასტიამ. შემდგომ რუსეთის იმპერიასთან ომის დროს ეს ტერიტორია მიტოვებულ იქნა 1804 წელს და ოფიციალურად გაფორმდა 1813 წელს გულისტანის ხელშეკრულებით.

დღევანდელი გოიგოლის ადგილზე იყო გერმანული ქალაქი ჰელენენდორფი, რომელიც 1819 წელს დააფუძნეს ვურტენბერგელმა გერმანელებმა. ბრძანება იყო გაცემული რუსეთის მეფე ალექსანდრეს მიერ, რომ რეგიონი დასახლებულ იქნას.  მეფის მფლობელობის ქვეშ რეგიონი ცნობილი იყო, როგორც ნარიმანოვი. 1930 წელს რაიონი დაარსდა და მისი ადმინისტრაციული ცენტრი ჰელენენდორფი გახდა.

კოლონიზმის ქონებისა და კოლექტივიზაციის ექსპროპრიაცია ჰელენდორფში 1926 წელს დაიწყო, რომელშიც სამ სათემო ლიდერს, გოტლობ ჰუმელი, ჰაინრიხ ვოჰრერი და ფრიცტ რიტენბახი, კონტრრევოლუციურ და ნაციონალისტურ საქმიანობაში ადანაშაულებენ. ისინი დააპატიმრეს, მათ ქონება ჩამოართვეს და ისინი ყაზახეთში შრომით ბანაკში გაგზავნეს. 1935 წლისთვის, ამ ტერიტორიაზე 600-ზე მეტი გერმანელი ოჯახს ჯაშუშობაში ადანაშაულებდნენ  და ისინი შრომით ბანაკებში იყვნენ გადაგზავნილნი.

1931 წელს ქალაქს "ელენინო" ეწოდა, ხოლო 1938 წელს „ხანლარი", აზერბაიჯანელი რევოლუციონერის ხანლარ საფარალიევის პატივსაცემად.

2008 წელს, ქალაქს ახალი სახელწოდება მისცეს- გოიგოლი, რადგან ქალაქში ასეთი სახელწოდების ტბა არსებობს და რაიონი გოიგოლის რაიონი გახდა.

ეკონომიკა
---------

ღვინის აღჭურვილობის დამუშავების მსხვილი ქარხანა მდებარეობს გოიგოლში. ასევე სახელმწიფო ფერმაც, რომელიც 1990 წლიდან არის ქალაქში.

კულტურა
-------

სახელმწიფო დროშის მოედანი
ქალქში მდებარეობს ისტორიული ძეგლები: გოიგოლის ღვინის ქარხანა, გოიგოლის ბეჭდვის სახლი, ადგილობრივი მუსიკალური სკოლა, სასტუმრო „ქოროღლი", რომელიც მე-19 საუკუნით თარიღდება, ასევე ყოფილი პროკურატურა და რაიონული სამმართველოც აშენებულნი არიან მე-19 საუკუნეში.

ქალაქის ისტორიული და ეთნოგრაფიული მუზეუმი მდებარეობს ლუთერანული ეკლესიის შენობაში, რომელიც აშენდა 1856 წელს და 1982 წლიდან ფუნქციონირებს, როგორც მუზეუმი.

2014 წელს გაიხსნა სახელმწიფო დროშის მოედანი. დროშის სიმაღლე 50 მეტრია. მოედანზე მდებარეობს აზერბაიჯანის სახელმწიფო სიმბოლოების მუზეუმი.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გოიგოლის ნაკრძალი
* გოიგოლის ტბა
* გერმანული კოლონიები კავკასიაში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* "Helenendorf: Azerbaijan's First German Settlement" *Azerbaijan International* , a magazine;
* Satellite view of Khanlar City, Khanlar Raion, Azerbaijan from GoogleMap

სქოლიო
------

1. ↑  Kirovabad, U.S.S.R. NK 38-12 (Map). 1:250000. Army Map Service, United States Army Corps of Engineers. 1954.
2. ↑  CLIMATE GÖYGÖL
3. ↑  Xanlar şəhəri.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-11-25. ციტირების თარიღი: 2010-11-25.
4. ↑  Zonn, Igor S.; Kostianoy, Andrey G.; Kosarev, Aleksey N.; Glantz, Michael H. eds. (2010). "Gulistan Peace, Gulistan Peace Treaty of 1813". The Caspian Sea Encyclopedia. Springer Verlag. p. 191. doi:10.1007/978-3-642-11524-0. ISBN 978-3-642-11524-0.
5. ↑  Auch, Eva-Maria (2017). "Entgrenzung" - Deutsche auf Heimatsuche zwischen Württemberg und Kaukasien. Berlin: Humboldt University of Berlin. pp. 75–79. ISBN 978-3-9814384-3-7.
6. ↑  Еленендорф, он же Ханлар, он же Гейгель
7. ↑  Изменились названия двух городов Азербайджана

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
გოიგოლის რაიონის დასახლებული პუნქტები |
| --- |
|  |
| ქალაქი | 
გოიგოლი |  |
|  |
| დაბა | 
* აზიზბეიოვი
* აშაღი-ზურნაბადი
* ბაჰრამბაღი
* ფირუზაბადი
* განჯა
* ჰაჯიმალიქი
* მუროვდაღი
* ყიზილყაია
* ხანლარი
 |
|  |
| სოფლები | 
* აბლახი
* აზბიოკომბინატი
* აზგილი
* ალიმადათლი
* აღიოხუში
* აშიგლი
* ახარჯა
* ბაგიროვკა
* ბალჩილი
* ბირგეზი
* გიოიჩაქენდი
* დამჯილი
* დანაიერი
* დერებეილი
* დოზულარი
* ზურნაბადი
* ზურქესი
* თიულალარი
* თოფალჰასანლი
* თოღანალი
* იალქიშლაგი
* იენი-ზოდი
* იენი-ყიზილჯა
* იუჩბულაყი
* უჩთაფა
* კალინინო
* ლაჰიჯი
* მარაქი
* მიხაილოვკა
* მოლაჯალილი
* ნადილი
* სამადლი
* სარისუ
* სარქარი
* საფიქიურდი
* სტალინო
* ფადილი
* ფანაჰლილარი
* ფეიადარა
* ქარამლი
* ქეშქიუ
* ქირიხლი
* ქიურდალილიარი
* ყარაბულაყი
* ყიზილჯა
* ყუშგარა
* ყუშჩუ
* შაჰრიარი
* ჩაილი
* ჩაიქენდი
* ჩირაგდარა
* ხაქანი
* ჯიუმშიუდლიუ
* ჰაჩაგაია
* ჰაჯიაქბერლი
* ჰაჯიქენდი
 |
|  |
| ყოფილი სოფლები | 
* კამო
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
აზერბაიჯანის ქალაქები |
| --- |
|  |
| დედაქალაქი | 
* ბაქო
 |
|  |
| ქალაქები | 
* ასტარა
* აღდამი
* აღდაში
* აღსთაფა
* აღსუ
* აღჯაბადი
* ბაბექი
* ბარდა
* ბეილაგანი
* ბელაქანი
* ბილიასუვარი
* გადაბეი
* გაზიმამედი
* განჯა
* გორანბოი
* გოქჩაი
* გოიგოლი
* გუბადლი
* გუსარი
* დაშქესანი
* დავაჩი
* ევლახი
* ზანგილანი
* ზაქათალა
* ზარდაბი
* თოუზი
* იმიშლი
* ისმაილი
* კახი
* ლაჩინი
* ლენქორანი
* ლიმანი
* მართუნი
* მასალი
* მინგეჩაური
* ნაფთალანი
* ნახიჩევანი
* ნეფთჩალა
* ორდუბადი
* ოღუზი
* საათლი
* საბირაბადი
* სალიანი
* სიაზანი
* სუმგაითი
* ტერტერი
* უჯარი
* ფიზული
* გობუსტანი
* ქაბალა
* ქალბაჯარი
* ქურდამირი
* ყაზახი
* ყუბა
* შამქორი
* შარური
* შაჰბუზი
* შაქი
* შემახა
* შირვანი
* შუშა
* ხანქენდი
* ხაჩმაზი
* ხიზი
* ხირდალანი
* ხოჯალი
* ხუდათი
* ჯაბრაილი
* ჯალილაბადი
* ჯულფა
* ჰორადიზი
 |

 |