recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
გლაციოსელური დანალექების კონტაქტი წყალმარჩხ ზონაში გვიანმეოთხეულ მყინვარისპირა წყალსატევთან. ალთაი, 2010 წლის ივლისი
**გლაციოდისლოკაცია**, **მყინვარული დისლოკაცია** (ლათ. glacies — ყინული და დისლოკაცია) — მყინვარის მოქმედებით გამოწვეული ქანის დარღვევა და განლაგება. გლაციოდისლოკაციის წარმოქმნისათვის აუცილებელია დიდი სიმძლავრის მყინვარი, თუმცა გლაციოდისლოკაცია მეტწილად მხოლოდ ქანების ზედაპირულ ფენას მოიცავს.

ყველა გლაციოდისლოკაციას მიხეილ გროსვალდი სამ ძირითად ჯგუფად ყოფს: აქტიურ მყინვარებთან დაკავშირებული ზედაპირისპირა დისლოკაცია; დეგრადირებულ ყინულთან დაკავშირებული ზედაპირისპირა დისლოკაცია და ლითოსფეროს უფრო ღრმა ნაწილებში არსებული გლაციოტექტონიკური გარდაქმნა. ნაოჭა-ქერცლოვანი დეფორმაციები დაკავშირებულია ყინულის მოძრაობასთან ყინულსაფრის პერიფერიულ ნაწილში. მათ მიეკუთვნება ყველა ცნობილი მძლავრი გლაციოდისლოკაცია.

ვალტერ კუპშის ჰიპოთეზით, ნაოჭა-ქერცლოვანი დეფორმაციები წარმოქმნილია ლითოსფეროს ეპიდერმული ნაწილის მოძრაობის შედეგად. ამგვარი, მსოფლიოში უდიდესი გლაციოდისლოკაციები, როგორც ჩანს, დასავლეთ ციმბირში არსებული ციმბირის უვალებია. უდიდესი ნაოჭა-ქერცლოვანი გლაციოდისლოკაცია ბელარუსის ტერიტორიაზე აღწევს 80 კმ სიგრძეს და 3 კმ სიგანეს.

პოლონეთსა და გერმანიაში ცნობილია 100 მ სიღრმეზე დაშრეტილი გლაციოდისლოკაციები. ხშირად გლაციოდისლოკაციაში მკვიდრი ქანები მორენებთანაა აღრეული, ხოლო ზოგჯერ მორენაში დიდი ბელტებია წარმოდგენილი. გლაციოდისლოკაცია რელიეფში გამოხატულია ნემსისებრი დაწნევის მორენების ან განცალკევებული ვეებერთელა მაღლობების სახით. გლაციოდისლოკაცია გლაციოტექტონიკის შესწავლის საგანია.

გლაციოდისლოკაცია გამოვლინებულია ყველა ძველ გამყინვარების არეში, მათ ფართოდ იყენებენ პალეოგლაციოლოგიური რეკონსტრუქციების დროს, ტექტონიკური პროცესების მოდელირებაში, აგრეთვე პრაქტიკულ მიზნებში.

სქოლიო
------

1. 1 2  Гляциологический словарь / Под ред В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 528 с.
2. ↑  Левков Э. А. Гляциотектоника. — Минск: Наука и техника, 1980. — 280 с.
3. ↑  Сибирские Увалы. Природный парк «Самаровский Чугас»
4. ↑  Центральная Научная Сельскохозяйственная Библиотека
5. ↑  Всероссийский научно-исследовательский геологический институт им. А.П. Карпинского.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-02-09. ციტირების თარიღი: 2021-02-09.
**მანიემის პროვინცია** (ფრანგ. Maniema) — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. დასავლეთიდან მას ესაზღვრება სანკურუს პროვინცია, ჩრდილოეთიდან ჩოპოს პროვინცია, აღმოსავლეთიდან ჩრდილოეთი კივუს და სამხრეთი კივუს პროვინციები და სამხრეთიდან ლომამის და ტანგანიიკის პროვინციები.

გეოგრაფია
---------

მანიემის პროვინციის საერთო ფართობი შეადგენს 132 250 კმ²-ს. პროვინციაში ცხოვრობს 1 246 787 ადამიანი (მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 9,43 ად./კმ²). მანიემის პროვინციის ტერიტორიაზე სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ მიედინება მდინარე კონგო (ლუალაბა). ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი კინდუ (ამასთან ერთად ქალაქი ბოლო სადგურია სარკინიგზო ხაზისა, რომელიც ერთმანეთთან აერთებს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილს აფრიკის სამხრეთი ნაწილის სარკინიგზო ქსელთან).

ისტორია
-------

XIX საუკუნეში პროვინცია *კივუს* (ფრანგ. Kivu) სახელით იყო ცნობილი, შემდგომში 1988 წელს დაიყო სამ ნაწილად და დღეისათვის მის ტერიტორიაზე მდებარეობს სამი პროვინცია — მანიემის, ჩრდილოეთი კივუს და სამხრეთი კივუს პროვინციები. 2005 წლის საკონსტიტუციო რეფორმის შედეგად, რომელიც შეეხო კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ დაყოფას, მანიემის პროვინციის საზღვრები არ შეცვლილა.

ადმინისტრაციული დაყოფა
----------------------

* ქალაქები
	+ კინდუ
		- კომუნა ალუნგილი (Alungili)
		- კომუნა კასუკუ (Kasuku)
		- კომუნა მიკელენგე (Mikelenge)
* ტერიტორიები
	+ კაბამბარე (Kabambare)
	+ კაილო (Kailo)
	+ კასონგო (Kasongo)
	+ კიბომბო (Kibombo)
	+ ლუბუტუ (Lubutu)
	+ პანგი (Pangi)
	+ პუნია (Punia)

ეკონომიკა
---------

ვოლფრამიტის შახტა კაილოში, მანიემა, 2006 წელი.
იმის გამო, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთი და აღმოსავლეთი ნაწილები მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით, მანიემის პროვინციაში აწარმოებენ ვოლფრამის, ტანტალის (კონკრეტულად კოლუმბიტ-ტანტალიტი), კალის (ქალაქ კალიმაში) და ოქროს მოპოვებას.

სქოლიო
------

1. ↑  Symetain tin mine. Near Kalima, Congo (Democratic Republic).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-30. ციტირების თარიღი: 2011-05-10.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პროვინციები |
| --- |
|  |
| 
აღმოსავლეთ კასაი **·** ეკვატორიალური პროვინცია **·** ზემო კატანგა **·** ზემო ლომამი **·** ზემო უელე **·** იტური **·** კასაი **·** კვილუ **·** კინშასის პროვინცია **·** კუანგო **·** ლომამი **·** ლუალაბა **·** ლულუა **·** მაი-ნდომბე **·** მანიემა **·** მონგალა **·** სანკურუ **·** სამხრეთი კივუ **·** სამხრეთი უბანგი **·** ტანგანიიკა **·** ქვემო უელე **·** ჩოპო **·** ჩრდილოეთი კივუ **·** ჩრდილოეთი უბანგი **·** ჩუაპა **·** ცენტრალური კონგო |  |

 |
**მადრეპოროვნები** (ლათ. Madreporaria) — ნაწლავღრუიანების რიგი მარჯნის პოლიპების კლასისა. უმთავრესად ზღვის ფსკერზე მიმაგრებული კოლონიური ფორმებია. ზოგი ცალადი ფორმის (Fungia) დიამეტრი 25 სმ აღწევს, კოლონიის ცალკეული ინდივიდისა კი — 1 მმ-იდან 3 სმ-მდე. მადრეპოროვნების ძირითადი ნაწილია კირის ჩონჩხი, მოიცავს 2500-მდე სახეობას. ცხოვრობენ ძირითადად სუფთა, ჟანგბადითმდიდარ ნორმალურად მარილიან წყალში, არანაკლებ 20,5 °C ტემპერატურის პირობებში. ამის გამო მადრეპოროვნები ფართოდ არიან გავრცელებული წყნარი და ინდოეთის ოკეანის, აგრეთვე კარიბის ზღვის ტროპიკულ წყლებში არა უღრმეს 50მ-ისა. აქ მადრეპოროვნები ზღვის სხვა ორგანიზმებთან ერთად ქმნიან მარჯნის რიფებს, რომელთა ნაპრალებში ბინადრობენ სხვადასხვა უხერხემლოები და თევზები. ზღვის სიღრმეში (6000 მ-მდე) ბინადრობენ მხოლოდ პატარ-პატარა ცალადი ფორმები. ყოფილ სსრკ-ში მხოლოდ ცალადი ფორმები გვხვდება: ბარენცის ზღვაში — Flabellum-ი და შორეულ აღმოსავლეთ ზღვებში — Caryophyllia.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 343.
**მანიუს კურიუს დენტატუსი** (ლათ. Manius Curius Dentatus; დაახლოებით 321—270) — რომის ოთხგზის კონსული, მხედართმთავარი და ცენზორი.

მანიუს კურიუსი პლებეურ ოჯახში დაიბადა. პლინიუსის თანახმად იგი კბილებიანი დაიბადა, აქედანაც წარმოიშვა მისი მეტსახელი დენტატუსი.

კონსულად პირველად აირჩიეს ძვ. წ. 290 წელს პუბლიუს კორნელიუს რუფინუსთან ერთად. მან წარმატებით იომა სამნიტების წინააღმდეგ და დაამარცხა აჯანყებული საბინები. ამრიგად ერთი კონსულობისას მან ორჯერ გადაიხადა ტრიუმფი. მეორედ კი იგი კონსულად გარდაცვლილი კონსულის ნაცვლად აირჩიეს ძვ. წ. 284 წელს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი კი იყო დენტატუსის მესამე კონსულობა ძვ. წ. 275 წელს, როდესაც იგი კორნელიუს ლენტულუს კაუდინუსთან ერთად აირჩიეს. მან ბენევენტუმთან ბრძოლაში დაამარცხა პიროსი და აიძულა იგი საბოლოოდ დაეტოვებინა იტალია.

მეოთხედ იგი ძვ. წ. 274 წელს აირჩიეს სერვიუს კორნელიუს მერენდასთან ერთად. ძვ. წ. 272 წელს კი დენტატუსი ცენზორად აირჩიეს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ტიტუს ლივიუსი პერიოქები 11-14
* პლუტარქე, პარალელური ბიოგრაფიები, პირუსი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოთიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)**. |

გოთესა
**გოთები** — ერთ–ერთი თანამედროვე სუბკულტურის წარმომადგენლები, რომლებიც მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში არსებობენ. სუბკულტურა აღმოცენდა გაერთიანებულ სამეფოში ადრეულ 1980–იან წლებში გოთიკური როკის სცენაზე, როგორც პოსტ პანკის ჟანრის განშტოება. გოთური სუბკულტურა ასოცირებულია განსაკუთრებულ მუსიკალურ გემოვნებასთან, ესთეტიკასთან, მოდასთან. გოთები იცვამენ პანკურ, ანდროგენულ, შუა საუკუნეების, რენესანსისა და ვიქტორიანული ეპოქისათვის დამახასიათებელი სტილის ტანისამოსს. ეს ყველაფერი კი კომბინაციაში მოჰყავთ ძირითადად შავ მორთულობასთან, სპეციფიკურ მაკიაჟთან და თმის ვარცხნილობასთან.

იდეოლოგია
---------

ყველაზე რთული და საინტერესო გოთურ სუბკულტურაში არის მათი იდეოლოგია. მისი ზუსტი განსაზღვრება მეტად რთულია სხვადასხვა მიზეზის გამო. საზოგადოების ნაწილს მიაჩნია, რომ ისინი მუდამ დეპრესიულები, უჩვეულოდ შეუწყნარებლები, მოძალადეები, თვითმკვლელობისაკენ მიდრეკილები, ვამპირები, სადომაზოხისტები არიან. სატანისტები, მუსიკოსები, მხატვრები თუ სხვა სახის არტისტები, ატარებენ შავს (ზოგი, პირიქით, თეთრს), იღებავენ თმას, იკეთებენ თეთრ მაკიაჟს მთელ სახეზე.

გოთების სიმბოლოდ ანხი მიიჩნევა. ძველი ეგვიპტური ჯვარი ან "ნილოსის გასაღები", როგორც მას ეგვიპტელები ეძახდნენ, სუბკულტურის მოდაში ფილმ «შიმშილის» შემდეგ დაიმკვიდრა თავი.

სქოლიო
------

1. ↑  გოთების სუბკულტურა (რუსული).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-07-15. ციტირების თარიღი: 2010-07-28.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***გოთები (სუბკულტურა)***
„**მეხუთე ელემენტი**" (ინგლ. The Fifth Element, ფრანგ. *Le Cinquième élément*) — 1997 წლის ინგლისურენოვანი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარისტი და რეჟისორია ლიუკ ბესონი. ფილმი მის მიერ შექმნილ ამბავს ეფუძნება. მთავარ როლებს ასრულებენ ბრიუს უილისი, გერი ოლდმენი და მილა იოვოვიჩი. ფილმის მოქმედება ძირითადად XXIII საუკუნეში მიმდინარეობს. მასში მოთხრობილია პლანეტის გადარჩენის მისიის შესახებ, რომელიც მოულოდნელად ეკისრება ტაქსისტ და ყოფილ მაიორ კორბენ დალასს (უილისი) და ახალგაზრდა ქალს (იოვოვიჩი). უკანასკნელთან ერთად დალასი ეძებს ოთხ იდუმალ ქვას, რომელიც აუცილებელია დედამიწის დაღუპვისგან გადასარჩენად.

ბესონმა ფილმის საფუძვლად ქცეული ამბის წერა 16 წლის ასაკში დაიწყო, ხოლო ფილმი გამოვიდა მაშინ, როდესაც ავტორი 38 წლის იყო. ლიუკს თავდაპირველად მისი გადაღება საფრანგეთში სურდა, მაგრამ ადგილები ამისთვის არ მოიძებნა. ამიტომ გადაღებები მიმდინარეობდა ლონდონსა და მავრიტანიაში. კომიქსების ავტორები ჟან ჟირო და ჟან-კლოდ მეზიერე, რომელთა კომიქსის შთაგონებით შეიქმნა ფილმის სხვადასხვა მონაკვეთი, მიიწვიეს დიზაინზე სამუშაოდ. კოსტუმების დიზაინის ავტორია ჟან-პოლ გოტიე.

„მეხუთე ელემენტმა" ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო, თუმცა იყო უარყოფითი გამოხმაურებებიც. იმავე პერიოდში მან მიიღო, როგორც ყველა დროის საუკეთესო საზაფხულო ბლოკბასტერის, ასევე ყველა ცუდის წოდებაც. ფინანსურად იგი წარმატებული იყო და 90 მილიონი აშშ დოლარის ბიუჯეტით შემქმნელებს 263 მილიონი აშშ დოლარის შემოსავალი მოუტანა. თავისი დროისთვის იგი იყო ყველაზე ძვირადღირებული ევროპული ფილმი და 2011 წლის „ხელშეუხებელნის" გამოსვლამდე ყველაზე შემოსავლიან ფრანგულ ფილმად რჩებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ოფიციალური საიტი
* 

* „მეხუთე ელემენტი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „მეხუთე ელემენტი" — TCM-ის მონაცემთა ბაზაში
* „მეხუთე ელემენტი" — Allmovie-ზე
* 

* „მეხუთე ელემენტი" — Rotten Tomatoes
* „მეხუთე ელემენტი" — Box Office Mojo-ზე
* „მეხუთე ელემენტი" — Metacritic-ზე

შენიშვნები
----------

1. ↑  სხვადასხვა წყაროში მითითებულია, რომ ფილმის ბიუჯეტი შეადგენდა 50-იდან 100 მილიონამდე, თუმცა ყველაზე ხშირად უთითებენ 90 მილიონს.

სქოლიო
------

1. ↑  Le Cinquième élément French. *Ciné-Ressources*. ციტირების თარიღი: 11 December 2014.
2. ↑  Ebert, Roger.  (9 May 1997) The Fifth Element. *RogerEbert.com*. ციტირების თარიღი: 11 December 2014.
3. ↑  Edelstein, David.  (11 May 1997) Unmitigated Gaul: The Fifth Element and Irma Vep. *Slate*. ციტირების თარიღი: 11 December 2014.
4. ↑  Hayward 2009, p. 91. sfn error: no target: CITEREFHayward2009 (help)
5. ↑  Mazdon 2000, p. 110. sfn error: no target: CITEREFMazdon2000 (help)
6. ↑  The Fifth Element (1997). *Box Office Mojo*. ციტირების თარიღი: 11 December 2014.
ულფილას ვერცხლის კოდექსის გვერდი — ბიბლია გოთურ თარგმანში (Мк 3:26-32)
**გოთური ენა** (გოთ. 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺𐍉𐍂𐌰𐌶𐌳𐌰, Gutisko razda) — გუთების ენა. განეკუთვნება გერმანიკული ენების აღმოსავლეთ ჯგუფს.

ძირითადად ცნობილია IV—VI საუკუნეების წერილობითი ძეგლებით, რომელთაგანაც უმნიშვნელოვანესია ბიბლიის თარგმანი, რომელიც მიეწერება ვესტგუთ ეპისკოპოს ულფილას — გოთური ანბანის სავარაუდო შემქმნელს. VI საუკუნიდან მოყოლებული გოთური ენა თანდათან კარგავს აქტუალურობას, იტალიასა და ესპანეთში ვიწროვდება რომანული ენებით, ხოლო ყირიმში — ბერძნულით. საბოლოოდ გაქრა IX საუკუნის დასაწყისში.

იგი ერთადერთი აღმოსავლეთგერმანული ენაა, რომლის აღდგენაც შესაძლებელია არსებული წყაროებით, რადგან სხვები — კერძოდ კი ვანდალური ენა და ბურგუნდიული ენა — ცნობილები არიან მხოლოდ ისტორიულ ქრონიკებში დაფიქსირებული საკუთარი და გეოგრაფიული პუნქტების სახელწოდებებით.

ლიტერატურა
----------

* Блинов А. В. Краткий курс готского языка. — М.: Изд-во Московского университета, 2002. — 202 с.
* Дубинин С.И. Бондаренко М.В. Тетеревенков А.Е. Готский язык: Учебное пособие. Самара: Издательство "Самарский университет", 2006. - 148 с.
* Гухман М. М. Готский язык. Издательство "Либроком", 2012. - 294 с.
**მეხუთე ავენიუ** (ინგლ. Fifth Avenue) — მთავარი გამჭოლი გზატკეცილი მანჰეტენის ცენტრში, ნიუ-იორკში. გადის მიდთაუნის შუაგულში ცენტრალური პარკის აღმოსავლეთ ზღვარის გასწვრივ და ძვირადღირებული პარკის ხედის უძრავი ქონებითა და მრავალი ისტორიული შენობის გამო მდიდარი ნიუ-იორკის სიმბოლოდ ითვლება. ის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ექსტრავაგანტური სავაჭრო ქუჩაა მსოფლიოში ლონდონის ოქსფორდის ქუჩისა და პარიზის შამს-ელიზესთან ერთად. ამასთანავე, მეხუთე ავენიუ ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ქუჩაა მსოფლიოში, უტოლდება რა ლონდონისა და ტოკიოს ცენტრალური უბნების არენდის ფასებს.

გამზირს საფძველი ჩაუყარა ჯოზეფ უინსტონ ჰერბერტ ჰოპკინზმა და ის მანჰეტენის ისტ-ვესტ ქუჩების გამყოფი ხაზია, ისევე როგორც ათვლის საწყისი წერტილი ქუჩების სამისამართო ნომრებისთვის ორივე მიმართულებით. მეხუთე ავენიუ ცალმხრივია სამანქანო ტრანსპორტისთვის და მოძრაობა სამხრეთისკენ (დაუნთაუნისკენ) მიედინება. 135-ე ქუჩიდან ზემოთ მოძრაობა ორმხრივია. გამზირი გადაჭიმულია ჩრდილოეთით ვაშინგტონ სქვეა პარკიდან გრინვიჩ ვილიჯს, მიდთაუნსა და ზემო ისტ საიდზე. 124-120-ე ქუჩებს შორის მეხუთე ავენიუს ჭრის მარკუს გარვის პარკი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***მეხუთე ავენიუ***

* ფოტოსურათები დაარქივებული 2017-01-07 საიტზე Wayback Machine.
* დირექტორია და სურათები

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* GND: 4526283-4
* LCCN: sh90003720
* VIAF: 315146665
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 315146665

 |
**გუჯრისხევის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში, სოფლიდან 3 კილომეტრში, ამაღლებულ ადგილას. ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება მაღალი მთები. ეკლესიასთან მისასვლელი გზა რთულია.

ეკლესიის ეზოში უამრავი დიდი ზომის ხე ყოფილა ამოსული, რომლებიც სოფლის მოსახლეობას მოუჭრია და გამონჩდა მთლიანად ეკლესიის ეზო. გუჯრისხევის ეკლესია წარმოადგენს IX-X საუკუნეების სამეკლესიან ბაზილიკას. ეკლესიას სამხრეთი ნავი ჩამონგრეული აქვს. ჩრდილოეთის ნავი მყარად დგას. ეკლესიის ცენტრალური ნავის ოთხივე კედელს აქვს ვიწრო სარკმელი, ასევე სამხრეთის და ჩრდილოეთის ნავებსაც აღმოსავლეთის მხრიდან. ეკლესია ნაშენია ნახევრად დამუშავებული ქვის წყობით. სოფლის მოსახლეობას ეკლესია გადაუხურავს ახალი გოფრირებული თუნუქით, გადახურვის ქვეშ მოჩანს კარნიზი, რომელიც კარგ მდგომარეობაშია. ეკლესიის ინტერიერი ჩაბნელებულია. ძალიან ვიწრო სარკმელების გამო დღის სინთლე ოდნავ შემოდის. საკურთხეველში დგას დაბალი ტრაპეზის ქვა, ასევე საკურთხეველში არის ოთკუთხა ნიშები. ცენტრალურ ნავს გადაუყვება მძლავრი პილასტრი. ცენტრალური ნავიდან გასასვლელი თაღოვანი კარია დასავლეთ კედელში, ასევე ანალოგიური წყობის კარებია სამხრეთის და ჩრდილოეთის ნავებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი, № 6336
**მადონა ალავიძე** (დ. 24 მაისი, 1956, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1979 წლიდან არის საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის სამედიცინო ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ინფექციების მკურნალობას იმუნოდეპრესიის პირობებში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ექსპერიმენტული გრიპის მიმდინარეობა და მკურნალობა იმუნოდეპრესიის პირობებში" (1986). არის ექიმი–პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ამანტადინისა და რემანტადინის გავლენა გრიპოზულ ინფექციაზე იმუნოდეპრესიის პირობეში".

ბიბლიოგრაფია
------------

Лечение экспериментальной гриппозной инфекции в условиях иммунодепрессии. Тбилиси, Мецниереба, 1986. - 69с.

ლიტერატურა
----------

* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ. 2000 გვ. 14

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მადონა ალავიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ეგვიპტელთა მოქმედებები მუჰამად ალის მმართველობისას
**ეგვიპტის კრიზისები 1831–1833, 1839–1841** — ეგვიპტის ფაშის მუჰამედ ალის ოსმალეთის სულთანთან ბრძოლის გამო წარმოშობილი კრიზისები. მუჰამად ალი ოსმალეთის დასუსტებული იმპერიის წინააღმდეგ იბრძოდა თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისა და სამფლობელოების გაფართოებისათვის.

პირველი კრიზისი (1831–1833)
---------------------------

პირველი კრიზისი დაიწყო 1831 წლის შემოდგომაზე, როდესაც მუჰამად ალიმ ომი წამოიწყო ოსმალეთის სულთან მაჰმუდ II-ის წინააღმდეგ. ეგვიპტის ჯარებმა იბრაჰიმ-ფაშას მეთაურობით დაიკავეს პალესტინა, სირია, კილიკია; კონიასთან (1832 წლის 11 დეკემბერი) დაამარცხეს ოსმალთა არმია და მიუახლოვდნენ სტამბოლს. მაჰმუდ II-მ დასავლეთ ევროპის ქვეყნებისაგან ვერ მიიღო დახმარება და რუსეთს მიმართა. 1833 წლის გაზაფხულზე რუსული დესანტის მოსვლამ ბოსფორში გააძლიერა სულთნის პოზიციები და შეაჩერა ეგვიპტელების იერიში. დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ჩარევამ (რომლებსაც ოსმალეთის იმპერიაში რუსეთის პოზიციების გაძლიერების ეშინოდათ) აიძულა სულთანი დაედო მუჰამად ალისთან ე. წ. ქუთაჰიის შეთანხმება. მუჰამად ალიმ სულთნის სიუზერენიტეტის ფორმალური აღიარების საფასურად ეგვიპტესთან ერთად მიიღო სირია, პალესტინა და ადანის საფაშო. უნქიარ-ისქელესის ხელშეკრულების 1833 წელს ხელმოწერის შემდეგ რუსული ჯარები ოსმალეთიდან გაიყვანეს.

მეორე კრიზისი (1839–1841)
-------------------------

მეორე კრიზისი გამოწვეული იყო ქუთაჰიის შეთანხმების გამო ორივე მხარის უკმაყოფილებით და დაიწყო ოსმალეთის ჯარის შეტევით ეგვიპტის წინააღმდეგ. პირველ ბრძოლაშივე (1839 წლის 24 ივნისს ნიზიფთან) ისინი დამარცხდნენ, ოსმალეთის ფლოტი ეგვიპტის მხარეზე გადავიდა. კონფლიქტში ჩაერივნენ ევროპული სახელმწიფოები; ისინი (ფრანგების გარდა) მხარს უჭერდნენ სულთანს. მუჰამად ალის მდგომარეობა გაართულა ეგვიპტის ბატონობის წინააღმდეგ აჯანყებებმა სირიაში, ლიბანსა და პალესტინაში. 1840 წლის სექტემბერში დიდ ბრიტანეთის, ავსტრიისა და ოსმალეთის ფლოტებმა და სადესანტო ნაწილებმა გაანადგურეს ეგვიპტის ჯარები და ისინი სირიიდან განდევნეს, ევროპული ქვეყნების ჯარების ეგვიპტეში შეჭრის შიშით მუჰამად ალიმ კაპიტულაცია გამოაცხადა. სულთნის (1839 წლიდან აბდულ-მაჯიდი) 1841 წლის 13 თებერვლისა და 1 ივნისის ბრძანებით მუჰამად ალი აღიარებული იყო ეგვიპტისა და აღმოსავლეთ სუდანის მემკვიდრე-გამგებლად, მაგრამ მას ჩამოერთვა ყველა სხვა სამფლობელო; ეგვიპტის არმია 18 ათას კაცამდე შემცირდა.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 19–20.
**გოთანა** — წვიმის გამოწვევის რიტუალის აღმნიშვნელი ტერმინი და ამ რიტუალის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი-ქალი პანკისელ ქისტებში და არამარტო ქისტებში. 

აღსანიშნავია, რომ ხანგრძლივი გვალვების პერიოდში ქისტი ქალები წყაროზე იკრიბებოდნენ გოთანა-ნანასთან. ამ დროს კავს ან გუთანს გამართავდნენ და ზემოთ თეთრ სამოსში ჩაცმულ დედაბერს დასვამდნენ. ეს უკანასკნელი უხუცესი დედაბერი დაილოცებოდა და უზენაესს პირობას მისცემდა, რომ წვიმის მოსვლამდე მარხვას შეინახავდა და მხოლოდ და მხოლოდ წვიმის წყლით გაიხსნილებდა მარხვას. ამ რიტუალის შემდგომ უღელში შებმულ ქალთა და მათ თანმხლებთა პროცესია წვიმაზე ხმამაღალი ლოცვით წყაროსკენ მიდიოდა. 

გუთანზე მჯდომი დედაბერი გზად სიმღერას მღეროდა, რომელიც ამ რიტუალის განუყოფელი ნაწილი იყო და უზენაეესსა და ჭექა-ქუხილის ღვთაებას წვიმის გამოგზავნას ევედრებოდა. 

წყაროსთან მისული ქალები კავს ნაკადულის ფსკერზე ორსამჯერ გაატარებდნენ და თან ამ დროს ერთმანეთს წუწავდნენ წყლით, ცდილობდნენ გამვლელი მამაკაცების დასველებასაც კი. ამ ყველაფრის შემდგომ, სოფელს კარდაკარ დაივლიდნენ და მოსახლეობას თხოვდნენ შემწეობას, ფულსა და პროდუქტებს შეკრებდნენ. შეგროვებული ფულით კი ციკანს შეიძენდნენ, დაკლავდნენ. გაშლიდნენ სუფრას, რომელზედაც აუცილებლად ობლებს მოიწვევდნენ ხოლმე. 

სუფრაზე დასხდომის წინ ასაკით უფროსი, უხუცესი მამაკაცი ღვთის მიმართ ლოცვას აღავლენდა. დაახლოებით ლოცვის ტექსტი ასეთი იყო: ღმერთო, ჩვენს ცოდვებს ყურადღებას ნუ მიაქცევ. ჩვენ ისე უცოდველად არ ვთვლით თავს, რომ შენ მოგმართოთ; თუ არა, შენ, აბა, ვის უნდა შევთხოვოთ? თუ შენ არ მოგვცემ, აბა, ვინ უნდა მოგვცეს...

ამ ლოცვის შემდეგ სუფრას მიუსხდებოდნენ და ამ სარიტუალო დღეს ცეკვა-სიმღერით დაასრულებდნენ. 

გვალვების დროს მსგავსი მაგიური წესის შესრულება ფართოდ იყო გავრცელებული ვაინახებისა და კავკასიის სხვა ხალხების ყოფაში, მათ შორის აღსანიშნავია სომხები და ქართველებიც. 

როგორც ჩანს, გვალვების შემთხვევაში წყაროთა გაღრმავება და გასუფთავება რეალურად წყლის, განსაკუთრებით სასმელი წყლის უკმარისობის საწინააღმდეგო ღონისძიება იყო. დამშრალი კალაპოტის „გადახვნას" ანუ მიწისქვეშა წყლების გახსნას, მაგიური ქმედების გზით, ზეციური წყლის ანუ წვიმის „გახსნა" უნდა გამოეწვია. სწორედ ეს მაგიური ძალა, ეს რიტუალი ამას ასრულებდა.

თუმცა აღსანიშნავია, რომ მსგავსი რიტუალის დროს, გამოთხოვილი წვიმა ანუ გაავდრება ყოველთვის როდი იყო კეთილისმყოფელი: არცთუ იშვიათად, დამწიფებული მოსავალი ისეტყვებოდა კიდეც და მოსახლეობა ჭირნახულის გარეშე რჩებოდა. ამიტომ ვაინახები მაგალითად მიმართავდნენ სხვადასხვა საშუალებებს, რითაც ნათესები უნდა დაეცვათ. ასე მაგალითად: სეტყვის დროს ეზოებში ცულს ან თოხს და სხვა სახის რკინის საგნებს გადმობრუნებულ მდგომარეობაში დებდნენ, ასევე იცოდნენ ასევე სამსხვერპლო ცხოველის ქონის ან ძვლის დაწვაც.

ლიტერატურა
----------

* მ. ალბუთაშვილი, პანკისის ხეობა: ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და გეოგრაფიული აღწერა. თბ. 2005.
* ნ. ანთელავა, კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. თბ. 2017
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგიჩაიშვილი**. |

**დავით გოგიჩაიშვილი** (დ. 18 აგვისტო, 1981) — ქართველი ეკონომისტი, საქართველოს გენერალური აუდიტორის მოადგილე 2017 წლის ოქტომბრიდან 2023 წლის 10 მარტამდე.

განათლება
---------

* საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაცია — დიპლომირებულ, სერტიფიცირებულ ბუღალტერთა ასოციაციის პროგრამა (2003-2004);
* თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — მაგისტრი, ეკონომიკა (2002-2004); ბაკალავრი, ეკონომიკა (1998-2002); სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი — ბაკალავრი, კვების ტექნოლოგია (1998-2002 წლები).

სამუშაო გამოცდილება
-------------------

შპს „ქართული ფერმერული ჰოლდინგი", თანადამფუძნებელი და გენერალური დირექტორი (2017 წელი); შპს „ხარება" — დირექტორი (2017 წელი); ს/ს „თიბისი ბანკი" — პრობლემური სესხებისა და აქტივების მართვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი (2011–2016 წლები); კორპორატიული სესხების რეაბილიტაციის განყოფილების უფროსი მენეჯერი (2009-2011 წლები); კორპორატიული ფინანსური ანალიტიკოსი (2008-2009 წლები) შპს „აგრიკომი" — ფინანსური დირექტორი (2007-2008 წლები), დირექტორი (2005-2007 წლები); შპს „საქართველოს ინდისტრიული კომპანია" — ფინანსური მრჩეველი (2006-2007 წლები); შპს „აგროსისტემები" — მთავარი ბუღალტრის მოადგილე (2004-2005 წლები); შპს „საქართველოს რკინიგზა" — ეკონომისტი (2004 წელი).

მშობლიური ქართულის გარდა ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დავით გოგიჩაიშვილი — სახელმწიფო აუდიტის სამსახური
**„გუშაგი"** (ფრანგ. Gouchagui) — ქართულენოვანი ჟურნალი პარიზში, ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის პერიოდული ორგანო, გამოდიოდა 1984-1993, 1994 და 1997 წლებში. რედაქტორ-დამფუძნებელი იყო ემიგრანტი მწერალი გიორგი წერეთელი. 

„გუშაგი" „თავისუფლების ტრიბუნის" გაგრძელება იყო და მის მსგავსად ემსახურებოდა საქართველოს განთავისუფლების იდეას, ქვეყანაში დამოუკიდებელი, დემოკრატიული წესწყობილების დამკვიდრებას. გამოცემის დევიზი იყო: "თავისუფლება და თანასწორუფლებიანობა ყველა რასისა და ერისა, თავისუფალ და თანასწორუფლებიან ერთა ოჯახში, თავისუფალი და თანასწორუფლებიანი ქართველი ერი". აქვეყნებდა წერილებს არა მარტო საქართველოსა და მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენების შესახებ, დისიდენტურ ლიტერატურას, ფრანგული პოლიტიკური თხზულებების თარგმანებს, ემიგრაციასა და საქართველოში შექმნილ თვალსაჩინო ნაწარმოებებს და სხვ. ჟურნალთან თანამშრომლობდნენ: კარლო ინასარიძე, გულბათ გულბათიშვილი, გიორგი ყიფიანი, ირაკლი ოთხმეზური, გიორგი წერეთელი, ალექსანდრე მანველიშვილი, გივი კობახიძე, ილია კუჭუხიძე, ზვიად გამსახურდია, მერაბ კოსტავა და სხვა ემიგრანტი და საქართველოში მოღვაწე დისიდენტები. 1984–1993 წლებში დაისტამბა 30 ნომერი. 1989 წლის სექტემბერში, 9 აპრილის მოვლენებთან დაკავშირებით, გამოიცა ჟურნალის სპეციალური რიგგარეშე ნომერი. გიორგი წერეთლის გარდაცვალების (1993) შემდეგ ჟურნალმა პრაქტიკულად შეწყვიტა არსებობა. შემდგომ სანდრო თუშმალიშვილის რედაქტორობით გამოიცა ჟურნალის ორი ნომერი (1994, 1997). ჟურნალის სრული კომპლექტი დაცულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ემიგრაციის მუზეუმში, გურამ შარაძის კერძო კოლექციაში.

ლიტერატურა
----------

* *ვადაჭკორია ნ.*, ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012.
**დავით ოთარის ძე გუბელაძე** (დ. 14 ოქტომბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი; ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1998). 

1989 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის კვალიფიკაციით, 1999 წელს კი — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი იურისტ-ეკონომისტის სპეციალობით. 1983–2005 წლებში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა აგრარული უნივერსიტეტის ჰიდროტექნიკისა და საინჟინრო ეკოლ. კათედრაზე, 2005–2007 იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2007-2011 წლებში საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტში ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 2011-2014 წლებში საქართველოს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის ექსპერტი აგროინჟინერიის დარგში; 2011-2015 წლებში თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორის მრჩეველი, აგრარული და საინჟინრო მიმართულების ხელმძღვანელი; 2013-2015 წლებში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის პროფესორი; 2015 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარულ მეცნიერებებისა და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტის პროფესორი და თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. გუბელაძის კვლევის მიმართულებაა: მდინარის კალაპოტური პროცესების გაანგარიშების მეთოდების შესწავლა, კალაპოტური ნაკადების ჰიდროლოგიური, ჰიდრომეტრიული და ჰიდრავლიკური კრიტერიუმების დადგენა. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

ბიბლიოგრაფია
------------

* გუბელაძე დ. წყლისმიერი ეროზიული პროცესების პროგნოზირება და გაანგარიშება, თბ. 2002.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 171.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დავით გუბელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გონდაური**. |

**დავით ბაქარის ძე გონდაური** (დ. 23 იანვარი, 1921, თბილისი — გ. 9 მარტი, 2002, იქვე) — ქართველი მათემატიკოსი, პედაგოგი. საქართველოს სახალხო მასწავლებელი (1990).

ბიოგრაფია
---------

1937–1941 წლებში სწავლობდა თსუ-ის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1941 წლიდან მუშაობდა მათემატიკის მასწავლებლად სკოლაში, რომელსაც იმხანად მე-4 სანიმუშო საშუალო სკოლა ერქვა, შემდეგ იგი გადაკეთდა ჯერ ვაჟთა 24-ე, შემდეგ 77-ე სკოლად, ხოლო 1990 წლიდან — გ. კობახიძის სახ. მე-5 გიმნაზიად. 1970–1990 წლებში ატარებდა ტელეგაკვეთილებს (გადაცემათა რუბრიკები: „მათემატიკა მოსწავლეთათვის" და „მასწავლებლის საათი"), კითხულობდა ლექციებს მათემატიკასა და მათ. სწავლების მეთოდიკაში. „წლის საუკეთესო მასწავლებლის" კონკურსებში მრავალგზის გამარჯვების გამო ეს წოდება მუდმივად მიენიჭა.

თხზულებები
----------

* ვექტორები გეომეტრიის სასკოლო კურსში, კრ.: მათემატიკის სწავლების საკითხები სკოლაში, თბ. 1967;
* საზრიანობა და ხარვეზები მოსწავლეთა პასუხებსა და წერით ნამუშევრებში, თბ. 1985.

ლიტერატურა
----------

* ალავერდაშვილი გ. პედაგოგიური შრომის ოსტატები, თბ. 1966.
* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 96.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დავით გონდაური (პედაგოგი) — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გორდელაძე**. |

**დავით გიორგის ძე გორდელაძე** (დ. 3 მარტი, 1946, თბილისი) — ქართველი თერაპევტი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1993), პროფესორი (1997);

ბიოგრაფია
---------

1968 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1980-1997 წლებში იყო თსსი-ის სამკურნალო ფაკულტეტის შინაგან დაავადებათა კათედრის თანამშრომელი (1995-1997 — კათედრის პროფესორი), 1997-2005 წლებში — ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შინაგან დაავადებათა კათედრის გამგე, 2000-2005 წლებში — მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი. 2004 წლიდან საქართველოს თერაპევტთა ასოციაციის პრეზიდენტია. გორდელაძის სამეცნიერო ინტერესების სფერო: მინერალთა ცვლა, ლაზეროთერაპია, ჰეპატოლოგია, გასტროენტეროლოგია, გულის კუნთის მორფოლოგია, თერაპიის სწავლების მეთოდოლოგია, ბიოეთიკა, სამედ. სამართალი. გორდელაძე არის სამეცნიერო შრომებისა და 1 მონოგრაფიის ავტორი. მიღებული აქვს საავტორო მოწმობა 2 გამოგონებაზე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).

ბიბლიოგრაფია
------------

* გულის მორფოლოგია სიკვდილის სხვადასხვა მექანიზმის დროს, თბ.1976.

ლიტერატურა
----------

* ენციკლოპედია „საქართველო", ტ. 2, თბ. 2012. — გვ. 108.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* დავით გორდელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**მადნეული სხეული** — მადნის ამა თუ იმ ფორმის დანაგროვი დედამიწის ქერქში. მადნეული სხეული შეიძლება წარმოადგენდეს მადნეულის საბადოს, მაგრამ უმეტესად საბადო რამდენიმე მადნეული სხეულს შეიცავს. მადნეულ სხეულსა და შემცველ ქანებს შორის საზღვარი ან მკვეთრია და მისი დადგენა ვიზუალურად ხდება, ან გადასვლა თანდათანობითია და საზღვრის დადგენა მხოლოდ დასინჯვით შეიძლება. ფორმის მიხედვით გამოყოფენ მადნეული სხეულის სამ ჯგუფს: იზომეტრულს, ფილაქნისებრსა და წაგრძელებულს.

იზომეტრულ მადნეულ სხეულებს სამივე მიმართულებით დაახლოებით ერთნაირი განზომილება აქვთ. მათ მიეკუთვნება მადნეული შტოკები, შტოკვერკები და სხვ.

ფილაქნისებრი მადნეული სხეულებია ფენები, ძარღვები, ლინზები და სხვა.

წაგრძელებულ მადნეულ სხეულებს მიაკუთვნებენ: მადნეულ მილებს და მილისებრ სხეულებს, რომელთაც ორი მიმართულებით მცირე, ხოლო მესამე მიმართულებით დიდი ზომა აქვს. მადნეული მილი განივკვეთში ოვალური ფორმისაა.

გარდა აღნიშნული მადნეული სხეულებისა, დედამიწის ქერქში გვხვდება მათი კომბინაციებით შექმნილი რთული ფორმის სხეულებიც.

ლიტერატურა
----------

* *ქსე, თბილისი 1983. ტ. 6*
**მდივანბეგი** — უფროსი მოსამართლე, მსაჯულთუხუცესი, მდივანბეგთა სასამართლოს თავმჯდომარე. მდივანბეგობის სახელო საქართველოში XVI საუკუნიდან შემოვიდა. „მდივანბეგი" მოსამართლის აღნიშნული სხვა ტერმინების — „მსაჯულის", „მოსამართლისა" და „ბჭის" პარალელურად იხმარებოდა.

მდივანბეგი იყო სპეციალური მოხელე — მოსამართლე, რომლის კომპეტენციაში შედიოდა მნიშვნელოვანი სისხლისა და სამოქალაქო სამართლეებრივი საქმეები. მდივანბეგის სასამართლო ჩვეულებრივ კოლეგიური იყო. სასამართლოს ესწრებოდა მდივანი, რომლის მოვალეობას შეადგენდა მხარეთა ჩვენების ჩაწერა, სამართლეებრივი წიგნის სათანადო მუხლის მოძებნა; მდივნები სასამართლოს წევრებადაც ითვლებოდნენ და მონაწილეობას იღებდნენ საქმეების გარჩევაში. მდივანბეგის სასამართლოს ექვემდებარებოდნენ იასაულები, რომელთაგან ერთი ჯგუფი საგამოძიებო, მეორე კი აღმასრულებელი ხასიათის ფუნქციას ასრულებდა. საჯარო ხელისუფლების ინიციატივით მხოლოდ მნიშვნელოვანი სისხლის სამაღტლეებრივი საქმეების ძიება იწყებოდა. სასამართლო პროცესი შეჯიბრებითი იყო. მხარეები პროცესში თანასწორი უფლებებით სარგებლობდნენ, თუ ისინი ფეოდალური იერარქიის ერთ საფეხურზე იდგნენ. სასამართლო მოისმენდა მხარეების ჩვენებას, გასინჯავდა საბუთებს, შეამოწმებდა მათს სისწორეს, დაკითხავდა მოწმეებს.

მდივანბეგს განსაკუთრებული ადგილი ეჭირა ფეოდალურ მოხელეებს შორის — იგი მეფის, სახელმწიფო მოსამართლე იყო. მდივანბეგის იურისდიქცია ფართოვდებოდა ფეოდალთა სასამართლო იმუნიტეტის შევიწროების ხარჯზე. მდივანბეგი არ ჰყავდა არც ერთ ფეოდალს, მაშინ როდესაც ცენტრალური აპარატის სხვა სახელოთა თანამოსახელე თანამდებობანი ცალკეულ საფეოდალოებშიც არსებობდა.

XVII საუკუნისა და XVIII საუკუნის I ნახევარში ქართლის სამეფოში 4 მდივანბეგზე ნაკლები არ უნდა ყოფილიყო. XVIII საუკუნის II ნახევარში ქართლ-კახეთის სამეფოში მდივანბეგთა რაოდენობა რამდენიმეჯერ გაიზარდა. მდივანბეგები იყვნენ აგრეთვე იმერეთის სამეფოში, სამეგრელოსა და გურიის სამთავროებში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მდივანბეგთა სასამართლო

ლიტერატურა
----------

* *გაბაშვილი ვ.* დარბაზის რიგის მოხელენი დასტურლამალის მიხედვით, «ენიმკის მოამბე», 1942, ტ. 13, გვ. 179-185;
* *სურგულაძე ი.* საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორიისათვის, ტ. 1, თბ. 1952, გვ. 313-338;

* *სურგულაძე ი.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ. 1983. — გვ. 530.
***დიდი დიქტატორი*** (ინგლ. The Great Dictator) — ამერიკული მხატვრული ფილმი, რომელიც წარმოადგენს სატირას ადოლფ ჰიტლერსა და გერმანელ ნაციონალ-სოციალისტებზე. ფილმი 1940 წლის ოქტომბერში გამოჩნდა ამერიკის ეკრანებზე. 

ფილმის სცენარის ავტორი, რეჟისორი, პროდიუსერი, კომპოზიტორი და ერთ-ერთი მთავარი როლის შემსრულებელია ჩარლი ჩაპლინი. 

ჩარლი ჩაპლინი მუნჯი ფილმების გადაღებას ხმოვანი ფილმების ახალ ერაშიც აგრძელებდა, თუმცა მან ამ ფილმში მისივე შემუშავებული ტრადიცია დაარღვია, გამოიყენა-რა ხმოვანი დიალოგები. 

„დიდი დიქტატორი" იქცა კომერციულად ყველაზე მომგებიან ფილმად ჩარლი ჩაპლინისათვის. 

ფილმი ნაციზმისა და ადოლფ ჰიტლერის დაცინვის პირველ მცდელობას წარმოადგენს ასევე კინოხელოვნების ისტორიაში.

შიდაკრიტიკა ამერიკაში
---------------------

ჩარლი ჩაპლინის ამ კინო-ნაწარმოებმა თავისი წვლილი შეიტანა შიდაამერიკული დებატების გაჩაღებაში ამერიკის შეერთებული შტატების მეორე მსოფლიო ომში ჩართვასთან დაკავშირებით. 

„ნიუ იორკ თაიმზმა" ფილმი დაახასიათა როგორც „ყველაზე მნიშვნელოვანი ფილმი, რაც კი შექმნილა", ხოლო ამერიკის ყველაზე გავლენიანი ჟურნალისტის უილიამ რანდოლფ ჰირსტის (William Randolph Hearst) საგაზეთო ფურცლებზე ჩარლი ჩაპლინს საომარი განწყობილებების გაღვივებაში დასდეს ბრალი.

ჩიკაგოში გერმანული წარმოშობის ემიგრანტების დიდი რიცხვის გამო ვერ გაბედეს ეჩვენებინათ ფილმ „დიდი დიქტატორის" პრემიერა. 

### ჩარლი ჩაპლინის ბოდიში

ფილმში ყველაზე ნეგატიურად აღქმად კადრებად მიჩნეულია საკონცენტრაციო ბანაკის ტყვეთა სვლის სცენა, რომელიც უმეტეს კრიტიკოსთა აზრით წარმოადგენს გადაჭარბებულად და სასაცილოდ, შესაბამისად შემამსუბუქებლად - „მარელატივირებლად", დახატულს. 

მოგვიანებით, როცა მთელი სიცხადით გაირკვა საკონცენტრაციო ბანაკებში ნაცისტთა მიერ ტყვეთა მიმართ არაადამიანური სისატიკით მოპყრობის შესახებ, ჩაპლინმა ბოდიში მოიხადა ამ ფილმის გამო და თავის წიგნად გამოსულ ავტობიოგრაფიაში შემდეგი დაწერა:

|  |  |
| --- | --- |
| ვიკიციტატა | „„Hätte ich von den Schrecken in den deutschen Konzentrationslagern gewusst, ich hätte Der große Diktator nicht zustande bringen, hätte mich über den mörderischen Wahnsinn der Nazis nicht lustig machen können". (Charlie Chaplin) „გერმანულ საკონცენტრაციო ბანაკებში არსებული საშინელებების შესახებ რომ მცოდნოდა, „დიდი დიქტატორის" გადაღებას ვერ შევძლებდი. ეს ყველაფერი რომ მცოდნოდა ნამდვილად ვერ შევძლებდი ნაცისტების მანიაკალური კაცთაკლვის ჟინის დაცინვას."" |
|  | (ჩარლი ჩაპლინი) |

ჩარლი ჩაპლინის ეს სიტყვები დღემდე წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად ციტირებად გამონათქვამს პოლიტიკური სატირისა და კომედიის საზღვრების შესახებ დისკურსში. 

ფილმი ამერიკის შეერთებული შტატების კინოხელოვნების ისტორიაში იქცა ფინანსური თვალსაზრისით ყველაზე წარმატებულ პროექტად.

სქოლიო
------

1. ↑  *The Tramp and the Dictator*, official BBC web site

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დიდი დიქტატორი***

* 

* „დიდი დიქტატორი" — Rotten Tomatoes
* 

* „დიდი დიქტატორი" — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* (ინგლისური) ჩარლი ჩაპლინის 'დიდი დიქტატორის' განხილვა დაარქივებული 2011-02-13 საიტზე Wayback Machine.  Clown Ministry-სგან
რაიხსგრაფი
**მაქსიმილიან იოჰანეს მარია ჰუბერტ ფონ შპეე** (*გერმ.:* Maximilian Johannes Maria Hubert Reichsgraf von Spee) (დ. 22 ივნისი, 1861, კოპენჰაგენი, დანია — გ. 8 დეკემბერი, 1914, ფოლკლენდის კუნძულების მახლობლად გროსკრეისერ „სმს შარნჰორსტის" ბორტზე) — გერმანელი ვიცე-ადმირალი.

ბიოგრაფია
---------

გრაფ ფონ შპეეს სამხედრო მოღვაწეობა დაიწყო 1878 წლის 23 აპრილს, როცა იგი, როგორც კადეტი «კაიზერლიხე მარინეს» რიგებში ჩაირიცხა.

* 27 იანვარი, 1905 — საზღვაო კაპიტანი
* 27 იანვარი, 1910 — კონტრ-ადმირალი
* 15 ნოემბერი, 1913 — ვიცე-ადმირალი

ვიცე-ადმირალის წოდების მიღებასთან ერთად იგი დაინიშნა აღმოსავლეთ აზიის ესკადრილიის მეთაურად, რომლის მთავარი ბაზა-ნავთსაყუდელი იყო ჩინური ქალაქი ცინდაო. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე გერმანიის ფლოტმა ცინდაო დატოვა და შინისაკენ აიღო გეზი. 1914 წლის 1 ნოემბერს კორონელთან საზღვაო ბრძოლაში (ჩილე) გრაფ ფონ შპეეს ესკადრილია წარატებით შეებრძოლა ინგლისურ კრეისერთა დივიზიას. 2 ბრიტანული დაჯავშნული კრეისერი — „გუდ ჰოუპი" და „მონმაუთი" ჩაძირულ იქნა. შპეემ გზა განაგრძო, შემოუარა კეთილი იმედის კონცხს და 1914 წლის 8 დეკემბერს ფოლკლენდის კუნძულების მახლობლად წააწყდა მასზე გაცილებით მრავალრიცხოვან ბრიტანულ ფლოტს. ბრძოლა გერმანული ფლოტის დამარცხებით დამთავრდა: საფლაგმანო ხომალდი გროსკრეისერი „სმს შარნჰორსტი", გროსკრეისერი „სმს გნაიზენაუ", მცირე კრეისერი „ლაიფციგი" და მცირე კრეისერი „ნიურნბერგი" ბრიტანელების მიერ ჩაძირულ იქნა. 2200 გერმანელი მეზღვაური, მათ შორის ესკადრილიის შეფი გრაფი ფონ შპეე და მისი ორივე ვაჟი, ოტო და ჰაინრიხი ბრძოლაში დაიღუპნენ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Биография Максимилиана фон Шпее на сайте «Хронос»
* Отчет Графа фон Шпее, ноябрь, 1914 год
**გივი ანტონის ძე ქაჯაია** (დ. 1928, დაბა ახალი ათონი, აფხაზეთის სსრ, საქართველოს სსრ — გ. 8 იანვარი, 1987, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველო სსრ) — საბჭოთა აფხაზეთის სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, სკკპ წევრი (1958), აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ბიოგრაფია
---------

გივი ანტონის ძე ქაჯაია დაიბადა 1928 წელს გუდაუთის რაიონის დაბა ახალ ათონში. 1955 წელს, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, სპეციალობით „პოლიტიკური ეკონომია", მუშაობა დაიწყო სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში — ჯერ ლაბორანტ-ასისტენტად მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრაზე, შემდეგ პოლიტეკონომიის მასწავლებლად. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობას, არჩეული იყო ინსტიტუტის კომკავშირის კომიტეტის წევრად, კომკავშირის კომიტეტის მდივნის მოდგილედ, პოლიტეკონომიის კურსს კითხულობდა პარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტთან არსებულ მარქსიზმ-ლენინიზმის საღამოს უნივერსიტეტში.

1958 წლიდან გ. ქაჯაია პარტიულ სამუშაოზეა. მუშაობდა საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის აპარატში: ჯერ სოფლის მეურნეობის განყოფილების, შემდეგ ადმინისტრაციული და სავაჭრო-საფინანსო ორგანოების განყოფილების ინსტრუქტორად. 1967 წლის სექტემბერში იგი გადაყვანილ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო საგეგმო კომისიის თავჯდომარის მოადგილედ. 

1968 წელს გ. ქაჯაიას რეკომენდაცია მიეცა სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში სასწავლებლად წასვლის თაობაზე. უმაღლესი პარტიული სკოლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, 1970 წელს იგი დაინიშნა გულრიფში სახახლო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავჯდომარის მოადგილედ. 1973 წლის მაისში კი საქართელოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის ადმინისტრაციული და სავაჭრო-საფინანსო ორგანოების განყოფილების გამგედ, ხოლო 1973 წლის ნოემბერში არჩეულ იქნა საქართველოს კომპარტიის გალის რაიონული კომიტეტის მდივნად.

1976 წლის აპრილში გ. ქაჯაია გადაყავთ საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის აპარატში — საერთო განყოფილების გამგედ, ხოლო შემდეგ — 1977 წლის ივნისში დამტკიცებულ იქნა საქართელოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების, საგეგმო და საფინანსო ორგანოების განყოფილების გამგედ, სადაც მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე. 

გ. ქაჯაია სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველო სკომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის, პარტიის გულრიფშისა და გალის რაიონული კომიტეტების წევრად, აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 

გ. ქაჯაია გარდაიცვალა 1987 წელს.

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი", №7 (12373), 10 იანვარი, 1987
**დაშალთი** (აზერ.  Daşaltı) - აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შუშის რაოინის სოფელი.

1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი, 2020 წლის 9 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლა.

ისტორია
-------

სოფელი დაშალთი იყო ის ადგილი, სადაც მდებარეობდა მღვიმე, ადრე მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი ხაზნადაგს უწოდებდა. სოფელი ჩამოყალიბდა მე-18 საუკუნეში, როდესაც ყარაბაღის ხანმა იბრაჰიმხალილ ხანმა დაასახლა აზერბაიჯანული და სომხური ოჯახები ზანგეზურის რაიონის სოფელ დუზებურდიდან, შუშას ციხის სამხრეთი კედლების ძირში, დაშალთში (იგულისხმება კლდის ქვეშ). "). სოფელს სახელი ჰქვია იმ ტერიტორიის მიხედვით, სადაც ის მდებარეობს. სოფელი სომხური შეიარაღებული დაჯგუფებების კონტროლის ქვეშ 1991 წლიდან იყო. 2020 წლის 9 ნოემბერიდან აზერბაიჯანის შეირაღებული ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლეს.

ტოპონიმიკა
----------

დაშალთი არის სოფელის სახელი შუშის რაიონში. ასე ჰქვია შუშას ციხის სამხრეთ კედლის ძირში მდებარე ხეობას. ეს ნიშნავს "კლდოვანს". XIX საუკუნის დასაწყისში ზანგეზურის სოფელ დუზებურდიდან სომხური ოჯახები დასახლდნენ. ამის შემდეგ ამ სოფელს აზერბაიჯანელებში „დაშალთი ნერესის შვილები" უწოდეს. XIX საუკუნის ბოლოს ამ სოფლიდან დაიბადა სოფლები დაშალთი-ხუზერბურდი და დაშალთი კუნგუთი. სოფელ ხუზებურთის სახელწოდება შუშაში მდებარე გამოქვაბულის "განძის ციხე"-ს სომხური სახელწოდებაა. მაშინ ამ სახელს სომხურად ხწადბერდი ერქვა. მე-19 საუკუნის მიწურულის ინფორმაციით, დღევანდელ შუშას რაიონში ორი სოფელი იყო სახელად დაშალთი: დაშალთი-კუნნეტი და დაშალთი-ხაზაბური.

გეოგრაფია და კლიმატი
--------------------

სოფელი დაშალთი მდებარეობს მდინარე ზარისლის ნაპირზე, ყარაბაღის ქედის ძირში.

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi.  (2019) İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı az. stat.gov.az.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 2020-04-16.
3. ↑  Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.151.
4. ↑
5. ↑  B.Budaqov, Q.Qeybullayev Yuxarı Qarabağın Toponimləri 2005-ci il
**დელა როვერე** იტალიური არისტოკრატული საგვარეულო იყო, რომელიც განსაკუთრებით აღორძინების ხანაში დიდ როლს თამაშობდა იტალიის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ამ საგვარეულომ წარმოშვა 2 პაპი და ურბინოს ჰერცოგები.

* ფრანჩესკო დელა როვერე (1414-1484, პაპი სიქსტ IV
* ჯულიანო დელა როვერე (1443-1513), პაპი იულიუს II

ფრანჩესკო დელა როვერე უბრალო წარმოშობის იყო. ნათესაობა ტურინელ დელა როვერეებთან, ვივონოს გრაფებთან, რომელსაც ფრანჩესკო ისაკუთრებდა, სიმართლეს არ შეესაბამება.

ოჯახობრივი კავშირები
--------------------

\* ლეონარდო დი სავონა.
\* ფრანჩესკო დელა როვერე (1414-1484), პაპი სიქსტ IV.
\* რაფაელო დელა როვერე.
\* ლეონარდო დელა როვერე -22.02.1472 – რომის პრეფექტი, 30.03.1472 - სორას ჰერცოგი ∞ ჯოვანა დ’არაგონია დი ნაპოლი.
\* ჯულიანო დელა როვერე (1443-1513), პაპი იულიუს II.
\* ჯოვანი დელა როვერე († 1501), სინიორე დი სინიგალია ∞ ჯოვანა და მონეტფელტრო, ურბინოს ჰერცოგის ფედერიკო და მონტეფელტროს ასული.
\* ფრანჩესკო მარია I დელა როვერე (1490-20.10.1538), ურბინოს ჰერცოგი 1508 წლიდან ∞ ელეონორა გონძაგა († 1570), მანტუის მარკიზის ფედრიკო I გონძაგას ასული.
\* გუიდობალდო დელა როვერე (1517-1574), ურბინოს ჰერცოგი ∞ 1) 1534 - ჯულია ვარანო († 17.02.1547), ჰერცოგინია დი კამერინო. ∞ 2) ვიტორია ფარნეზე, პარმას ჰერცოგის პიერ ლუიჯი ფარნეზეს ასული.
\* ფრანჩესკო მარია II დელა როვერე (20.02.1549-28.04.1631), ურბინოს ჰერცოგი 1574-1621 და 1623 წლებში. 1623 წელს საჰერცოგო პაპს გადასცა. ∞ 1) 1570 - ლუკრეცია დ’ესტე (1535-1598), ფერარას ჰერცოგის ერკოლე II-ის ასული. გაეყარა 1576 წელს. ∞ 2) ლივია დელა როვერე, თავისი გარე ბიძაშილი.
\* ფრანჩესკო უბალდო დელა როვერე (1605-1625), ურბინოს პრინჩიპე ∞ კლაუდია დე’ მედიჩი (1604-1648), ტოსკანას დიდი ჰერცოგის ფერდინანდო I-ის ასული.
\* ვიტორია დელა როვერე (07.02.1622-06.03.1694) ∞ ტოსკანას დიდი ჰერცოგი ფერდინანდო II, რომელმაც 1644 წელს მემკვიდრეობით მიღებულ ურბინოზე უარი თქვა.
\* ჯულიო დელა როვერე († 1578), კარდინალი
\* იპოლიტო დელა როვერე († 1620, (იკანონო შვილი), სან-ლორენცოს მარკიზი
\* ჯულიო დელა როვერე († 1636)
\* ლივია დელა როვერე ∞ ფრანჩესკო მარია II დელა როვერე, ურბინოს ჰერცოგი
\* ჯულია დელა როვერე († 04.04.1563 ∞ 1549 - ალფონსო დ’ესტე (1527-1587), მარკიზი დი მონტეკიო, ფერარას ჰერცოგის ნიკოლო III დ’ესტეს ვაჟი.
დადაღვის პროცესი
**დაღი**, *დადაღვა* — გახურებული რკინის იარაღით  შანთით ამომწვარი საკუთრების ნიშანი მსხვილფეხა საქონლის ბეჭზე, გავაზე ან თავკისერზე (წვრილფეხა საქონელზე საკუთრების ნიშანი ცნობილია სერის სახელწოდებით). ცხენის დადაღვა გავრცელებული იყო მთელ საქართველოში, განსაკუთრებით სამეგრელოში. ფეოდალურ ხანაში მხოლოდ მაღალი წოდების კუთვნილი საქონელი იდაღებოდა. ყმას შეეძლო ბატონისათვის დაღი გამოეთხოვა და სამაგიეროს „დაღის გადასახადი" მიერთმია. ბატონყმობის გაუქმების შემდეგ შეძლებულმა გლეხებმა იწყეს ცხენის დადაღვა თავისი ნიშნებით ან თავისი გვარის პირველი ასოთი. დაღის წინასწარ ნახშირით ან ცარცით გამოსახავდნენ და შემდეგ შანთით ამოწვავდნენ. დაღის მზა ყალიბიც არსებობდა.

ლიტერატურა
----------

* *მაკალათია მ.* მესაქონლეობა მესხეთში (სამცხე-ჯავახეთი), კრ.: მასალები მესხეთ-ჯავახეთის ეთნოგრაფიული შესწავლისათვის, თბ. 1972;
* *მაკალათია ს.* სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ. 1941;
* *შამილაძე ვ.* ალპური მესაქონლეობა საქართველოში, თბ. 1969

* *მაკალათია მ*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ. 1978. — გვ. 407.
**გივი ფავლენიშვილი** (დ. 20 მაისი, 1931, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი.

1954 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის ფაკულტეტი.

1951-1961 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო მექანიკის კათედრაზე. 1961-1976 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კირიაკ ზავრიევის სახელობის სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტში. 1976-1981 წლებში ანდრია რაზმაძის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტის გამოყენებითი მექანიკისა და გამოთვლითი მათემატიკის განყოფილებაში უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1981-1984 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მათემატიკისა და თეორიული მექანიკის კათედრის დოცენტი, ჰიდრომელიორაციის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, რკინაბეტონის კონსტრუქციების ექსპერიმენტულ-თეორიული გამოკვლევების შედეგთა ამსახველი.არის 20-მდე სამეცნიერო შრომის ავტორი. შედგენილი ჰქონდა თეორიული მექანიკისა და გეომეტრიის სახელმძღვანელოები. 1951-1961 წლებში იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრის წევრი.

რესურდები ინტერნეტში
--------------------

* გივი ფავლენიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**გრიგოლ (გივი) თოიძე** (დ. 18 დეკემბერი, 1932, თბილისი — გ. 10 თებერვალი, 2022 ) — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი, გრაფიკოსი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1967), საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1988) თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999). საქართველოს მხატვართა კავშირის მდივანი.

1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სამხატვრო აკადემიაში. 1995 წლიდან არის პროფესორი. მისი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია — „ზამთარი"; სერია მოგზაურობის თემებზე — „მეთევზეები", „ხევსურეთი", „მთათუშეთი"; ქალაქური პეიზაჟები — „ძველი თბილისი", „ნარიყალა"; მისი ნამუშევრები დაცულია ისეთ ცნობილ მუზეუმებში, როგორიცაა: ტრეტიაკოვის გალერეა (რუსეთი), აღმოსავლეთის ქვეყნების ხალხთა მუზეუმი (რუსეთი), პიტერ ლუდვიგის გალერეა (გერმანია); მისი ნახატები ინახება ჯორჯ ბუშის, ჟაკ შირაკის და სხვა ცნობილ ადამიანთა კერძო კოლექციებში.

ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
-----------------------------

* 1981 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
* 1967 — რესპუბლიკის დამსახურებული მხატვარი

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გივი თოიძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑
2. ↑  გარდაიცვალა მხატვარი გივი თოიძე
**მაიკლ გარი სკოტი** ― NBC-ის კომედიური ტელესერიალის, ოფისის გამოგონილი პერსონაჟი და პროტაგონისტი. პერსონაჟის როლს სტივ კარელი ასრულებს. მაიკლი ქაღალდის კომპანია დანდერ მიფლინის სკრენტონის ფილიალის რეგიონული მენეჯერია. მეხუთე სეზონის დროს იგი ტოვებს კომპანიას, რათა საკუთარი ქაღალდის კომპანია შექმნას პემ ბიზლისთან (ჯენა ფიშერი) და რაიან ჰოვარდთან (ბენჯამინ ჯოზეფ ნოვაკი) ერთად, ხოლო მეექვსე სეზონის დროს, შეხვედრის ეპიზოდიდან მენეჯერი და კომივოიაჟორის ეპიზოდის ჩათვლით, ჯიმ ჰელპერტთან ერთად თანამენეჯერის პოზიცია უკავია. VII სეზონის ბოლოს იგი ადამიანური რესურსების წარმომადგენელთან, ჰოლი ფლაქსთან ერთად კოლორადოში გადადის საცხოვრებლად, რათა ჰოლის მოხუც მშობლებს მიხედონ. ეპიზოდში, ნახვამდის, მაიკლ, იგი მენეჯერი პოზიციას დიანჯელო ვიკერსს უტოვებს (მას შემდეგ, რაც ვიკერსის ტვინი ფუნქციონირებას წყვეტს, მენეჯერის პოზიციას ენდი ბერნარდი იკავებს, ხოლო IX სეზონის ბოლოს თანამდებობა დუაით შრუტს ერგება). სერიალში მაიკლი უკანასკნელად ბოლო ეპიზოდში ჩნდება, სადაც დუაითის ქორწილის მოულოდნელი სტუმარია. 

შესრულებული როლისთვის სტივ ქარელმა კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და 6-ჯერ ზედიზედ იყო წარდგენილი პრაიმტაიმის ემის ჯილდოზე კომედიურ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის შესრულებისთვის. 2006 წელს ოქროს გლობუსის ჯილდო მიიღო საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაში ტელესერიალში (მიუზიკლი ან კომედია) შესრულებული როლისთვის.

სქოლიო
------

1. ↑  The Office: Where Are They Now? Photo: 610066. NBC. ციტირების თარიღი: January 19, 2019
2. ↑  Steve Carell en. ციტირების თარიღი: 2022-04-26

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ოფისი (ამერიკული ტელესერიალი) |
| --- |
|  |
| ეპიზოდები | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
 |
|  |
| პერსონაჟები | 
* მაიკლ სკოტი
* დუაით შრუტი
* ჯიმ ჰელპერტი
* პემ ბიზლი
* რაიან ჰოვარდი
* ენდი ბერნარდი
* ჯენ ლევინსონი
* კევინ მელოუნი
* ანჯელა მარტინი
* ოსკარ მარტინესი
* კელი კაპური
* ერინ ჰენონი
* რობერტ კალიფორნია
* ჰოლი ფლაქსი
* ნელი ბერტრამი
* დევიდ უოლასი
 |
|  |
| სხვა | 
* დანდერ მიფლინი
* ოფისის ქალბატონები
 |

 |