**30 ოქტომბერი - 16 ნოემბერი 1982 ლუცერნი, შვეიცარია**

ლუცერნში მონაწილეთა რაოდენობამ ახალ სარეკორდო ნიშნულს მიაღწია - სტარტზე 91 ქვეყნის ნაკრები გუნდი დადგა. გაითვალისწინა რა წინა ორი ოლიმპიადის შედეგები, სერიოზულად მიუგდნენ საქმეს საბჭოთა მოჭადრაკეები. გუნდში ორი დებიუტანტი იყო: ალექსანდრე ბელიავსკი და არტურ იუსუპოვი. წინა ოლიმპიადისაგან განსხვავებით ჩვეულ სპორტულ ფორმაში იყვნენ ლევ პოლუგაევსკი და მიხეილ ტალი. საბჭოთა მოჭადრაკეები თავიდანვე სათავეში ჩაუდგნენ სატურნირო ცხრილს და მეცხრე - მეათე ტურის შემდეგ პრაქტიკულად გადაწყვიტეს ჰამილტონ-რასელის თასის ბედი თავის სასარგებლოდ. წინა ორი ოლიმპიადის გმირები, უნგრელები ამჯერად არ იყვნენ ჩვეულ ფორმაში. ეს განსაკუთრებით ეხებოდა მათ ლიდერს, ლაიოშ პორტიშს. ისინი მხოლოდ საპრიზო ადგილებისათვის იბრძოდნენ და იქაც წარუმატებლად. ტონს კი ამერიკელები, ჩეხები და იუგოსლავიელები იძლეოდნენ. მთელი ტურნირის მანძილზე ლიდერთა შორის იყვნენ ნიდერლანდელები და ინგლისელები.

ბოლო ტურის წინ საპრიზო ადგილებისათვის პრეტენზიას ძირითდად ჩეხოსლოვაკიის (33,5 ქულა), აშშ-ის (33 ქულა) და იუგოსლავიის (32 ქულა) გუნდები აცხადებდნენ. თავისი პრიზიორობის საკითხი პირველებმა ჩეხებმა გადაწყვიტეს. ფტაჩნიკმა მოუგო ნიდერლანდელ რეეს და ჩეხებმა 2,5-1,5 გაიმარჯვეს. ამერიკელებს მეორე ადგილისათვის 3 ქულა სჭირდებოდათ, მაგრამ შვედებთან 2,5 ქულის მოგროვების მეტი ვერც მათ შეძლეს. ამ დროს საპრიზო ადგილის დაკავების შანსი მიეცათ იუგოსლავიელებს. საჭირო იყო 4-0 დასავლეთ გერმანელებთან შეხვედრაში. ძალიან ახლოს იყვნენ იუგოსლავიელები ამ შედეგთან. 3-0 და პარტია გლიგორიჩი - ლობრონი. იუგოსლავიელთა გამოცდილი ლიდერი დიდხანს ეძებდა მოგების გზებს გფრ-ს ახალ ჩემპიონთან, ერთ მომენტში რისკზეც წავიდა და დამარცხდა. მესამე ადგილი ამერიკელებს დარჩათ.

საბჭოთა მოჭადრაკეებმა კი დაამტკიცეს, რომ 1978 და 1980 წლების ოლიმპიადების შედეგები მხოლოდ ეპიზოდი იყო გუნდის ისტორიაში და რომ სამართლიანად ითვლებიან უძლიერეს გუნდად მსოფლიოში.

ტექნიკური შედეგები
------------------

მონაწილეობდა 91 ქვეყნის 92 ნაკრები გუნდი (შვეიცარიელებმა ორი გუნდი გამოიყვანეს). ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 14 ტურად.

* 1 დროშა: სსრკსსრკ - 42,5
* 2 დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია - 36
* 3 დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ - 35,5
* 4 დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკაიუგოსლავია - 35
* 5 დროშა: უნგრეთიუნგრეთი - 33,5
* 6 დროშა: ბულგარეთიბულგარეთი - 33,5
* 7 დროშა: პოლონეთიპოლონეთი - 33
* 8 დროშა: დანიადანია - 32,5
* 9 დროშა: კუბაკუბა - 32,5
* 10 დროშა: ინგლისიინგლისი - 32
* 32 ქულა

11.დროშა: არგენტინაარგენტინა, 12.დროშა: რუმინეთირუმინეთი, 13.ისრაელის დროშაისრაელი, 14.დროშა: ავსტრიაავსტრია,

* 31,5 ქულა

15.დროშა: გერმანიაგერმანია, 16.დროშა: შვედეთიშვედეთი, 17.დროშა: ნიდერლანდებინიდერლანდები, 18.დროშა: კანადაკანადა, 19.ფილიპინების დროშაფილიპინები, 20.დროშა: კოლუმბიაკოლუმბია,

* 31 ქულა

21.დროშა: ჩილეჩილე,

* 30,5 ქულა

22.დროშა: ავსტრალიაავსტრალია, 23.ისლანდიის დროშაისლანდია, 24.დროშა: ნორვეგიანორვეგია, 25.დროშა: ფინეთიფინეთი,

* 30 ქულა

26.დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია, 27.ინდონეზიის დროშაინდონეზია, 28.დროშა: ესპანეთიესპანეთი, 29.დროშა: საფრანგეთისაფრანგეთი, 30.დროშა: უელსიუელსი, 31.დროშა: ირლანდიის რესპუბლიკაირლანდია, დროშა: შვეიცარიაშვეიცარია-2,

* 29,5 ქულა

32.დროშა: შოტლანდიაშოტლანდია, 33.საბერძნეთის დროშასაბერძნეთი, 34.დროშა: მონღოლეთიმონღოლეთი, 35.დომინიკელთა რესპუბლიკის დროშადომინიკელთა რესპუბლიკა, 36.ვენესუელის დროშავენესუელა,

* 29 ქულა

37.დროშა: ჩინეთიჩინეთი, 38.დროშა: ბრაზილიაბრაზილია, 39.მექსიკის დროშამექსიკა, 40.დროშა: ალბანეთიალბანეთი,

* 28,5 ქულა

41.ინდოეთის დროშაინდოეთი, 42.იტალიის დროშაიტალია, 43.სინგაპურის დროშასინგაპური, 44.ურუგვაის დროშაურუგვაი,

* 28 ქულა

45.დროშა: ახალი ზელანდიაახალი ზელანდია, 46.დროშა: ეგვიპტეეგვიპტე, 47.დროშა: თურქეთითურქეთი, 48.გვატემალის დროშაგვატემალა, 49.შრი-ლანკის დროშაშრი-ლანკა,

* 27,5 ქულა

50.დროშა: ბელგიაბელგია, 51.დროშა: პორტუგალიაპორტუგალია, 52.პარაგვაის დროშაპარაგვაი, 53.სირიის დროშასირია,

* 27 ქულა

54.ტაილანდის დროშატაილანდი, 55.პაკისტანის დროშაპაკისტანი, 56.ფარერის კუნძულების დროშაფარერის კუნძულები,

* 26,5 ქულა

57.მალაიზიის დროშამალაიზია, 58.ჰონგ-კონგის დროშაჰონგ-კონგი, 59.ლიბანის დროშალიბანი,

* 26 ქულა

60.პუერტო-რიკოს დროშაპუერტო-რიკო, 61.იაპონიის დროშაიაპონია,

* 25,5 ქულა

62.ტუნისის დროშატუნისი, 63.ტრინიდადი და ტობაგოს დროშატრინიდადი და ტობაგო, 64.ეკვადორის დროშაეკვადორი, 65.დროშა: ალჟირიალჟირი, 66.კვიპროსის დროშაკვიპროსი, 67.დროშა: ანდორაანდორა, 68.ზიმბაბვეს დროშაზიმბაბვე, 69.სურინამის დროშასურინამი, 70.გერნზის დროშაგერნზი, 71.პაპუა-ახალი გვინეას დროშაპაპუა-ახალი გვინეა, 72.მალტის დროშამალტა, 73.არაბთა გაერთიანებული საამიროების დროშაარაბთა გაერთიანებული საამიროები, 74.მონაკოს დროშამონაკო,

* 25 ქულა

75.ნიგერიის დროშანიგერია, 76.ლუქსემბურგის დროშალუქსემბურგი, 77.უგანდის დროშაუგანდა, 78.ზაირის დროშაზაირი,

* 24,5 ქულა

79.ლიბიის დროშალიბია,

* 24 ქულა

80.იამაიკის დროშაიამაიკა, 81.იორდანიის დროშაიორდანია, 82.დროშა: სენეგალისენეგალი,

* 23,5 ქულა

83.ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულების დროშაბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები, 84.ჰონდურასის დროშაჰონდურასი, 85.დროშა: ამერიკის  ვირჯინიის  კუნძულებიამერიკის ვირჯინიის კუნძულები, 86.ბაჰრეინის დროშაბაჰრეინი,

* 22 ქულა

87.დროშა: ანგოლაანგოლა, 88.დროშა: კენიაკენია,

* 19,5 ქულა

89.ბერმუდის კუნძულების დროშაბერმუდის კუნძულები,

* 14,5 ქულა

90.ბოტსვანის დროშაბოტსვანა, 91.დროშა: ზამბიაზამბია.

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
-------------------------------------------------

* დროშა: სსრკსსრკ

ანატოლი კარპოვი 6,5 (+5=3-0), გარი კასპაროვი 8,5 (+6=5-0), ლევ პოლუგაევსკი 6 (+4=4-1), ალექსანდრე ბელიავსკი 7 (+5=4-1), მიხეილ ტალი 6,5 (+5=3-0), არტურ იუსუპოვი 8 (+7=2-1).

* დროშა: ჩეხოსლოვაკიაჩეხოსლოვაკია

ვლასტიმილ ჰორტი 7 (+4=6-3), იან სმეიკალი 10 (+7=6-1), ლუბომირ ფტაჩნიკი 9,5 (+7=5-2), ვლასტიმილ იანსა 37 (+2=2-2), იან პლახეტკა 6 (+5=2-1), იან ამბროჟი 0,5 (+0=1-0).

* დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატებიაშშ

უოლტერ ბრაუნი 5,5 (+4=3-3), იასერ სეირავანი 8 (+5=6-1), ლევ ალბურტი 3,5 (+2=3-2), ლუბომირ კავალეკი 4,5 (+3=3-2), ჯეიმზ-ედვარდ ტარჯანი 7 (+5=4-0), ლარი კრისტიანსენი 7 (+5=4-4).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
-----------------------------------

| პირველი დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ზენონ ფრანკო ოკამპოსი | პარაგვაის დროშა პარაგვაი | 11,5 | 13 | 84,6 |
| ერიკ გაირულტი | მონაკოს დროშა მონაკო | 10 | 12 | 83,3 |
| ლუბომირ ლუბოევიჩი | დროშა: იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა იუგოსლავია | 8,5 | 14 | 78,6 |

| მეორე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| რიკო მასკარინასი | ფილიპინების დროშა ფილიპინები | 7,5 | 9 | 83,3 |
| პატრიკ სარგოსი | სენეგალის დროშა სენეგალი | 11,5 | 14 | 82,1 |
| გარი კასპაროვი | დროშა: სსრკ სსრკ | 8,5 | 11 | 77,3 |
| მიურეი რონერტ ჯეიმისონი | დროშა: ავსტრალია ავსტრალია | 8,5 | 11 | 77,3 |

| მესამე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| კკარლოს მატამოროს-ფრანკო | ეკვადორის დროშა ეკვადორი | 7 | 9 | 77,8 |
| სტიუარტ ჩეივაიჩიტი | ტაილანდის დროშა ტაილანდი | 9 | 12 | 75,0 |
| იან ჰებერტი | დროშა: კანადა კანადა | 8,5 | 12 | 70,8 |

| მეოთხე დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| სიმენ ოგსტეინი | დროშა: ნორვეგია ნორვეგია | 9 | 11 | 81,8 |
| ჯიანგსიან იუე | დროშა: ჩინეთი ჩინეთი | 8,5 | 12 | 70,8 |
| ალექსანდრე ბელიავსკი | დროშა: სსრკ სსრკ | 7 | 10 | 70,0 |
| ანდრეას ჰუსი | დროშა: შვეიცარია შვეიცარია-2 | 7 | 10 | 70,0 |
| ნიკოლას გავრილიკასი | საბერძნეთის დროშა საბერძნეთი | 7 | 10 | 70,0 |

| პირველი სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| დენიელ როოსი | დროშა: საფრანგეთი საფრანგეთი | 9 | 11 | 81,8 |
| მიხეილ ტალი | დროშა: სსრკ სსრკ | 6,5 | 8 | 81,3 |
| ჯეინს-ედვარდ ტარჯანი | დროშა: ამერიკის შეერთებული შტატები აშშ | 7 | 9 | 77,8 |

| მეორე სათადარიგო დაფა | ქვეყანა | ქ | პ | % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| სტიუარტ ფრანსი | პაპუა-ახალი გვინეას დროშა პაპუა-ახალი გვინეა | 8 | 9 | 88,9 |
| მაიჯაი კავაკული | უგანდის დროშა უგანდა | 6 | 7 | 85,7 |
| ამოს მინგუერეზა | ტაილანდის დროშა ტაილანდი | 8,5 | 10 | 85,0 |

### ლიტერატურა

* Б. Туров Пять Шахматных олимпиад. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1984
* Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
* Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
* Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* შედეგები

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საჭადრაკო ოლიმპიადები |
| --- |
|  |
| არაოფიციალური  | 
* 1924
* 1926
* 1936
* 1976
 |
|  |
| ქალთა | 
* 1957
* 1963
* 1966
* 1969
 |
|  |
| ღია | 
* 1927 (I)
* 1928 (II)
* 1930 (III)
* 1931 (IV)
* 1933 (V)
* 1935 (VI)
* 1937 (VII)
* 1939 (VIII)
* 1950 (IX)
* 1952 (X)
* 1954 (XI)
* 1956 (XII)
* 1958 (XIII)
* 1960 (XIV)
* 1962 (XV)
* 1964 (XVI)
* 1966 (XVII)
* 1968 (XVIII)
* 1970 (XIX)
* 1972 (XX)
* 1974 (XXI)
* 1976 (XXII)
* 1978 (XXIII)
* 1980 (XXIV)
* 1982 (XXV)
* 1984 (XXVI)
* 1986 (XXVII)
* 1988 (XXVIII)
* 1990 (XXIX)
* 1992 (XXX)
* 1994 (XXXI)
* 1996 (XXXII)
* 1998 (XXXIII)
* 2000 (XXXIV)
* 2002 (XXXV)
* 2004 (XXXVI)
* 2006 (XXXVII)
* 2008 (XXXVIII)
* 2010 (XXXIX)
* 2012 (XL)
* 2014 (XLI)
* 2016 (XLII)
* 2018 (XLIII)
 |

 |