მექსიკის ყურე
კანტარელი
**მექსიკის ყურე** – ატლანტის ოკეანის ნაწილი, წყლის აუზი, რომელიც შემოფარგლულია ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტითა და კუნძულ კუბით. უფრო კონკრეტულად, ჩრდილოეთით, ჩრდილო-დასავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით შემოფარგლულია აშშ-ის, სამხრეთით და სამხრეთ-დასავლეთით მექსიკის და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუბის სანაპირო ზოლით. ყურე წააგავს უხეშ ოვალს. ატლანტის ოკეანეს უერთდება ფლორიდის სრუტით, რომელიც კუბასა და აშშ-ს შორის მდებარეობს, კარიბის ზღვას კი - იუკატანის სრუტით კუბასა და მექსიკას შორის. ოკეანესთან ნაკლები კავშირის გამო, ყურეში მიქცევა-მოქცევის დონე საკმაოდ მცირეა. ყურის მთლიანი ფართობი 1. 6 მლნ კვადრატულ კილომეტერს შეადგენს. ყურეს ნახევარზე მეტი საკმაოდ თავთხელია. უღრმესი წერტილი – სიგსბის ღრმული 4. 384 მეტრია, რომლის სიგრძეც 550 კილომეტრია. ეს ღრმული დაახლოებით 300 მილიონი წლის წინ წარმოიშვა ზღვის ფსკერის დაწევის შედეგად.

გეოლოგია
--------

დღეისათვის, ცოტა რამაა ცნობილი მექსიკის ყურის გეოლოგიური წარსულის შესახებ. ზოგიერთი მეცნიერის აზრით, ეს აუზი წარმოიშვა პალეოზოიუკურ ხანის დასაწყისში, მაგრამ მკვლევართა უმრავლესობას მიაჩნია, რომ ეს მოხლდა ლაპეოზოიკური ხანის დასასრულს, როდესაც მოხდა ერთი დიდი სუპერკონტინენტის, პანგეას გახლეჩვა და კონტინენტური ფილების ერთმანეთთან შეჯახება.

ისტორია
-------

მართალია ამერიკის კონტინენტი ქრისტეფორე კოლუმბმა აღმოაჩინა, მაგრამ მისი გემები მექსიკის ყურეში არ შესულან. 

პირველი ევროპელი ვინც ამ ყურეში იმოგზაურა, იყო ამერიგო ვესპუჩი 1497 წელს. ის გაუყვა ცენტრალური ამერიკის სანაპირო ზოლს, შემდეგ ფლორიდის სრუტის გავლით ისევ უკან, ატლანტის ოკეანეში დაბრუნდა. თავის წერილებში ვესპუჩი ამ მოგზაურობას დაწვრილებით აღწერს. ევროპაში დაბრუნების შემდეგ, მისი ექსპედიციის ერთ-ერთმა წევრმა, ხუან-დე-ლა-კოსამ შეადგინა რუკა, რომელზეც კუბა როგორც კუნძული ისე დაიტანა.

ძირითადი მონაცემები
-------------------

მექსიკის ყურის აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთი და ჩრდილო-დასავლეთი სანაპირო, აშშ-ის სანაპირო ზოლს წარმოადგენს, კონკრეტულად ესაა შემდეგი შტატები: ფლორიდა, ალაბამა, მისისიპი, ლუიზიანა და ტეხასი. საერთო ჯამში, მექსიკის ყურეზე აშშ-ის სანაპირო ზოლის სიგრძე შეადგენს 2. 700 კმ-ს. აშშ-ს ტერიტორიიდან ყურეს ერთვის 31 მდინარე. 

უბის სამხრეთ-დასავლეთი და სამხრეთი სანაპირო წარმოადგენს მექსიკის სანაპირო ზოლს, ესაა შტატები: ტამაულიპასი, ვერაკრუსი, ტაბასკო, კამპეჩე, იუკატანი და კინტანა-როო. ყურის სანაპირო ზოლის მექსიკის წილი შეადგენს 2. 243 კმ-ს. 

მექსიკის ყურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება კუბა. ყურე მექსიკის, კუბის და აშშ-ის თევზის მრეწველობის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესი ადგილია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* მექსიკის ყურე - ბრიტანიკა
* მექსიკის ყურის ძირითადი მონაცემები
* Resource Database for Gulf of Mexico Research
* Gulf of Mexico Integrated Science დაარქივებული 2008-06-03 საიტზე Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია მექსიკისა და მექსიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია აშშ-ისა და ამერიკელების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ზღვები |
| --- |
|  |
| წყნარი ოკეანე | 
არაფურის ზღვა · აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა · ბალის ზღვა · ბანდის ზღვა · ბერინგის ზღვა · ბისმარკის ზღვა · ბოხაივანი · ვისაიანის ზღვა · იავის ზღვა · იაპონიის ზღვა · იაპონიის შიგა ზღვა · კამოტესის ზღვა · კოროს ზღვა · მარჯნის ზღვა · მინდანაოს ზღვა · მოლუკის ზღვა · ოხოტის ზღვა · სამარის ზღვა · სამხრეთ ჩინეთის ზღვა · სერამის ზღვა · სიბუიანის ზღვა · სოლომონის ზღვა · სულავესის ზღვა · სავუს ზღვა · სულუს ზღვა · ტასმანიის ზღვა · ფილიპინის ზღვა · ფიჯის ზღვა · ფლორესის ზღვა · ყვითელი ზღვა · ჩილეს ზღვა · ჰალმაჰერის ზღვა |
|  |
| ატლანტის ოკეანე | 
ადრიატიკის ზღვა · აზოვის ზღვა · ალბორანის ზღვა · არგენტინის ზღვა · ბალეარის ზღვა · ბალტიის ზღვა · ეგეოსის ზღვა · იონიის ზღვა · ირლანდიის ზღვა · კარიბის ზღვა · კელტების ზღვა · კრეტის ზღვა · ლაბრადორის ზღვა · ლიგურიის ზღვა · მარმარილოს ზღვა · მირტოის ზღვა · ნორვეგიის ზღვა · სარგასოს ზღვა · ტირენიის ზღვა · შავი ზღვა · ჩრდილოეთის ზღვა · ხმელთაშუა ზღვა · ჰებრიდის ზღვა |
|  |
| ინდოეთის ოკეანე | 
ანდამანის ზღვა · არაბეთის ზღვა · ლაკადივის ზღვა · ტიმორის ზღვა · წითელი ზღვა |
|  |
| არქტიკის ოკეანე | 
აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვა · ბარენცის ზღვა · ბაფინის ზღვა · ბოფორტის ზღვა · გრენლანდიის ზღვა · თეთრი ზღვა · კარის ზღვა · ლაპტევების ზღვა · ლინკოლნის ზღვა · პეჩორის ზღვა · პრინც გუსტავ-ადოლფის ზღვა · ჩუკოტკის ზღვა |
|  |
| ანტარქტიკის ოკეანე | 
ამუნდსენის ზღვა · ბელინსგაუზენის ზღვა · დეივისის ზღვა · დიურვილის ზღვა · თანამეგობრობის ზღვა · კოსმონავტთა ზღვა · ლაზარევის ზღვა · მეფე ჰოკონ VII-ის ზღვა · მოუსონის ზღვა · რისერ-ლარსენის ზღვა · როსის ზღვა · სკოშის ზღვა · სომოვის ზღვა · უედელის ზღვა |

 |