recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
რუსეთის ავიაციის მიერ გორის დაბომბვის შემდეგ, ნანგრევებში მოყოლილი დაჭრილი მოქალაქე
**გორის ოკუპაცია** — შიდა ქართლის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრის, ქალაქ გორის ოკუპაცია, რომელიც განხორციელდა რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების მიერ 2008 წლის 13 აგვისტოს და გაგრძელდა იმავე წლის 22 აგვისტომდე. 

გორი არის სტრატეგიული ქალაქი, რომელზეც გადის ცხინვალის დამაკავშირებელი გზა თბილისთან. ასევე გორთან ახლოს განლაგებული იყო სამხედრო ბაზები, სადაც განთავსებული იყო საქართველოს 75 ტანკი და ჯავშანმანქანები. აგვისტოს დასაწყისში, როდესაც ცხინვალში დაიწყო სამხედრო მოქმედებები, გორი წნეხის ქვეშ მოექცა. 9 აგვისტოს რუსეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა განახორციელეს საჰაერო იერიში გორზე, რომლის დროსაც დაიღუპა 60 მშვიდობიანი მოქალაქე და განადგურდა საცხოვრებელი კორპუსები და სკოლები. 10 აგვისტოს, ცხინვალის ბრძოლაში განცდილი მარცხის შემდეგ საქართველოს შეიარაღებული ძალები გადაჯგუფდნენ გორში. გაეროს ლტოლვილთა საქმეების უმაღლესმა კომისიამ და მსოფლიო სასურსათო პროგრამამ დაადგინეს, რომ გორი დატოვა მოსახლეობის დაახლოებით 80 %-მა. რუსეთის შეიარაღებული ძალები გამოემართნენ გორისკენ. 11 აგვისტოს ქართულმა ჯარმა დატოვა ქალაქი. 12 აგვისტოს გორი კვლავ რუსეთის საავიაციო თავდასხმის ქვეშ მოექცა, რის შედეგადაც დაიღუპა ჰოლანდიელი ჟურნალისტი. 13 აგვისტოს ქალაქში რუსეთის სატანკო ბატალიონი შევიდა. რუსეთი დაეპატრონა გორში მდებარე საქართველოს სამხედრო ტექნიკასა და აღჭურვილობას. 14 აგვისტოს, დილით ქართული საპატრულო პოლიცია სამხედრო მანქანებით შევიდა გორში. რუსეთის გენერალ-მაიორმა ვიაჩესლაც ბორისოვმა განაცხადა, რომ ქალაქი ქართული პოლიციისა და რუსი სამხედროების ერთიანი კონტროლის ქვეშ მოექცა. თუმცა სამი საათის შემდეგ საქართველოს პოლიციის ოფიცრებს გორის დატოვება მოუწიათ. 22 აგვისტოს რუსეთის უკანასკნელმა სამხედრო ფორმირებებმა დატოვეს ქალაქი და იგი საქართველოს სამართალდამცავი ორგანოების კონტროლქვეშ მოექცა.

სქოლიო
------

1. ↑  Humanitarian effort begins in Georgia.
2. ↑  Georgia: Russia fighting on several fronts as Georgian troops withdraw to defend Tbilisi.
3. ↑  Dutch journalist killed in Russian bombing of Gori.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2008-08-13. ციტირების თარიღი: 2018-10-20.
4. ↑  Russia Vows to Support Two Enclaves, in Retort to Bush.
**გონების მიღმა** (ინგლ. Out of My Mind) — ამერიკელი მწერლის, შერონ დრეიპერის რეალისტური და საბავშვო წიგნი. პირველად გამოქვეყნდა 2010 წლის 9 მარტს, აშშ-ში, „Atheneum Books"-ის მიერ. წიგნი New York Times-ის ბესტსელერებში პირველ ადგილს ორი წლის განმავლობაში იკავებდა. მეხუთე გამოცემის გარეკანის ილუსტრირება ეკუთვნის დენიელ ჩანგს. რეკომენდირებულია V–VIII კლასის ასაკის ბავშვებისთვის. დაწერილია პირველ პირში.

შინაარსი
--------

ყურადღება!  ქვემოთ მოყვანილია სიუჟეტის და/ან დასასრულის დეტალები.
შერონ დრეიპერის „გონების მიღმა" მოგვითხრობს მელოდი ბრუკსის შესახებ, რომელსაც ცერებრული დამბლა აქვს. მას შეზღუდული აქვს მეტყველების და გადაადგილების უნარი. სწავლობს ინკლუზიურ კლასში და ძალიან ხშირად უწევს კლასელების და მასწავლებლების მხრიდან დამაკნინებელი მოპყრობის ატანა. წიგნში მას ძალიან ბევრი წინააღმდეგობის გადალახვა უწევს, საბოლოოდ მოთხრობის გმირი ახერხებს ცხოვრებისეული წინააღმდეგობების გადალახვას და იგი საკუთარ თავსაც კი სჯობნის.

რესურსები ინტერტენში
--------------------

* შერონ დრეიპერი — „გონების მიღმა"

სქოლიო
------

1. ↑  Sharon Draper: Biography. Sharon Draper.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 ოქტომბერი 2015. ციტირების თარიღი: 16 October 2015.
ვენეციის კინოფესტივალის 72-ე გამოშვება გაიმართა 2015 წლის 2-12 სექტემბერს, ვენეციის ლაგუნის ფეშენებლურ კუნძულ ლიდოზე. 2015 წლის ფესტივალის მხატვრული ხელმძღვანელი იყო კინოკრიტიკოსი ალბერტო ბარბერა , ორგანიზატორი - 2008 წლიდან „ვენეციის ბიენალეს" ხელახლად არჩეული პრეზიდენტი, 90-იან წლებში იტალიის რესპუბლიკის მთავრობის კაბინეტის წევრი, პაოლო ბარატა (Paolo Baratta).

ღონისძიების ოფიციალური დიასახლისი იყო ფრანკო - ეგვიპტური წარმოშობის იტალიელი მოდელი, ფილანტროპი, მსახიობი, 27 წლის ელიზა სედნაუი (Elisa Sednaoui).

ფესტივალის სხვადასხვა პროგრამაში მონაწილე ფილმების ჩამონათვალი გამოცხადდა პრესკონფერენციაზე, რომელიც გაიმართა რომში 2015 წლის ივლისის ბოლოს. ფესტივალის ჟიურის ხელმძღვანელობდა მექსიკელი რეჟისორი ალფონსო კუარონი,.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური საიტი
* ვენეციის კინოფესტივალი IMDB-ზე

სქოლიო
------

1. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-06-26. ციტირების თარიღი: 2015-06-10.
2. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-05-11. ციტირების თარიღი: 2015-06-10.
3. ↑  დაარქივებული ასლი.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-07. ციტირების თარიღი: 2015-06-10.
**ვასილ კუშნარიოვის სახლი** (რუს. Дом Василия Кушнарёва) — შენობა დონის როსტოვში (როსტოვის ოლქი, რუსეთი). მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 51). სავაჭრო სახლი ააშენეს 1900-იანი წლების დასაწყისში. თავდაპირველად იგი ეკუთვნოდა ვასილ კუშნარიოვს, ცნობილი როსტოველი ფაბრიკანტის იაკობ კუშნარიოვის ძმას. ამჟამად შენობაში განთავსებულია რუსეთის სამხრეთის სამხედრო ოლქის სამმართველო. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ისტორია
-------

სავაჭრო სახლი ააშეეს 1900-იანი წლების დასაწყისში, იაკობ კუშნარიოვის თამბაქოს ფაბრიკის ახლოს. სახლი ეკუთვნოდა, მის უფროს ძმას ვასილ კუშნარიოვს. სავაჭრო სახლის ეზოსთან იყო გასასვლელი პრესტიჟულ „ბუფის საზაფხულო თეატრ-ბაღში". კუშნარიოვის სახლში განთავსებული იყო რესტორანი, ღია ვერანდით სასახლის მხარეს.

1920-იან წლებში. საბჭოთა ხელისუფების დამყყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია და გადასცეს ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბს. კუშნარევის ყოფილ სავაჭრო სახლში გახსნეს სასადილო. მეორე მსოფლიო ომის წლებში განადგურდა შენობის სახურავი, რომელიც მოგვიანებით აღადგინეს მცირე ცვლილებებით. 2002 წელს ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბმა დაიწყო შენობის რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც შეუცვალეს სახურავი და გადააკეთეს ფასადი.

არქიტექტურა
-----------

ვასილ კუშნარიოვის სახლის ფასადი გაფორმებულია აღმოსავლურ სტილში, რომელიც დამახასიათებელი იყო ამ პერიოდის საკლუბო შენობებისათვის. ნაგებობა ორსართულიანია, რომელიც დგას მაღალ ცოკოლზე. მეორე სართულის ფანჯრის ღიობებს აქვს ნახევარწრიული ფორმა. ფასადი სრულდება მაღალი კარნიზით და დაბალი პარაპეტით. ნაგებობა შემკულია აღმოსავლური დეკორატიული ორნამენტებით. თავდაპირველად სახურავზე იდგა გუბათი, ხოლო სახლის აღმოსავლეთ ნაწილში იყო მარმარილოს სახურავი.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Доходный дом В.С. Кушнарева. voopiik-don.ru. ციტირების თარიღი: 2013-11-05.
2. 1 2 3 4  Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 103—106. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X.
3. ↑  Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. ციტირების თარიღი: 2013-09-23.
4. ↑  Елена Слепцова.  (2012-06-06) Армия воюет с культурой?. Наше Время. ციტირების თარიღი: 2013-11-06.
**ვენესუელის მეორე რესპუბლიკა** (ესპ. Segunda República de Venezuela) ეწოდება სიმონ ბოლივარის მიერ 1813 წლის 7 აგვისტოს ვენესუელის რესპუბლიკის აღდგენას. დამოუკიდებლობის აღდგენა მოყვა ბოლივარის მიერ დასავლეთში ხუან დომინგო დე მონტევერდეს დამარცხებას და აღმოსავლეთში სანტიაგო მარინიოს საომარ მოქმედებებს. რესპუბლიკამ მომდევნო წელს ხოსე ტომას ბოვესის მიერ მიყენებული რამდენიმე მარცხის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა.

დასახელება
----------

იმ იტრიულ ეპოქაში დასახელებას „ვენესუელის რესპუბლიკა" ოფიციალურად მხოლოდ ბოლივარის მთავრობა იყენებდა. პირველი რესპუბლიკის პერიოდში მისი მთავრობა იყენებდა ტერმინებს „ვენესუელის ამერიკული კონფედერაცია" ან „ვენესუელის გაერთიანებული პროვინციები". ვენესუელის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში ორივე ტერმინი ურთიერთ ჩანაცვლებით გამოიყენება, ხოლო 1811 წლის კონსტიტუციაში კონფედერაციასთან ერთად ასევე „ვენესუელის გაერთიანებული შტატებიც" გამოიყენება.

ისტორია
-------

1813 წელს ბოლივარი შეუერთდა ახალი გრანადის არმიას. რამდენიმე ბრძოლის მოგების შემდეგ, ბოლივარმა ახალი გრანადის კონგრესისგან მიიღო თანხმობა განმათავისუფლებელ არმიას გასძღოლოდა ვენესუელაში, ამ კამპანიას ეწოდა - საუცხოო კამპანია (ესპ. Campaña Admirable). ამავე დროს სანტიაგო მარინიომ წამოიწყო დამოუკიდებელი კამპანია და ვენესუელაში ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შეიჭრა. ორივე ძალამ შეძლო როიალისტები ბრძოლებში დამარცხება მათ შორის ალტო-დე-ლოს-გოდოს ბრძოლაშიც. ბოლივარი კარაკასში 1813 წლის 6 აგვისტოს შევიდა და მისი ხელისუფლების ქვეშ ვენესუელის რესპუბლკის აღდგენა გამოაცხადა. რასაც კუმანაში დაბანაკებული მარინიო არ აღიარებდა, თუმცა ამას მათ სამხედრო თანამშრომლობისთვის ხელი არ შეუშლია.

რესპუბლიკას წინააღმდეგობას სამხრეთის დაბლობების მაცხოვრებლები უწევდნენ, რომლებსაც ლიანეროებს (ესპ. llanero) უწოდებდნენ (თარგმანში: ვაკის მცხოვრები). მათი წინამძღოლი ხოსე ტომას ბოვესი იყო. ომმა სახე იცვალა, *ლიანეროებს* ანტიპათიის განცდა ჰქონდათ ქალაქელი ელიტარული კრიოლოების მიმართ, რომლებიც დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლას ხელმძღვანელობდნენ. ბოვესის *ლიანეროები* მიზანმიმართულად ხოცავდნენ თეთრ ვენესუელელებს. როიალისტები შვკანიან მოსახლეობას ურიგებდნენ რუკებს და რესპუბლიკის მომხრე პლანტატორების სიას. *ლიანეროებმა* მოახეხეს რესპუბლიკელების ცენტრისკენ შევიწროება. საბოლოოდ ბოვესმა განდევნა ისისნი კარაკასიდან და რესპუბლიკელები იძულებული გახდნენ დაეხიათ ქვეყნის აღმოსავლეთით, რითც მეორე რესპუბლიკის არსებობა შეწყდა.

სქოლიო
------

1. ↑  ესპანურად: Venezuelan Declaration of Independence, Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
2. ↑  ესპანურად: Federal Constitution of 1811 Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
3. ↑  Parma, Alessandro. A First-Hand Impression of the Venezuelan Opposition VenezuelaAnalysis.com. 25 November 2005.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ვენესუელა
* დიდი კოლუმბია
* ომი ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის
* ვენესუელის პირველი რესპუბლიკა
**ვასილ თამარაშვილი** (დ. 21 იანვარი, 1883, თბილისი — გ. 7 აპრილი, 1957) — ქართველი გამომგონებელი, მუსიკოსი. ქართველი მეცნიერისა და საზოგადო მოღვაწის, პროფესორ მიხეილ თამარაშვილის (1858–1911) ძმისშვილი.

1911 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი (სამხედრო კაპელმაისტერის სპეციალობით).

სწავლის პერიოდში დააარსა 15 მუსიკოსის შემადგენლობით ორკესტრი, რომელიც თანამშრომლობდა თბილისის სხვადასხვა თეატრთან; ამ ორკესტრისათვის დაამუშავა სიმღერები, მათ შორის: „მარსელიეზა", „ვარშავიანკა", ქართული ხალხური სიმღერები; 1913 წლიდან ჩამოაყალიბა ქართული ხალხური საკრავებისაგან შედგენილი ორკესტრის სქემა, ამ პერიოდიდან მუშაობდა ძველი ხალხური საკრავების აღდგენა–რეკონსტრუირებაზე; 1914 წლიდან მუშაობდა თბილისის ქართული ფილარმონიული საზოგადოების მუსიკალურ სკოლაში; 1914 წელს დაამზადა პირველი რეკონსტრუირებული ჩონგური, შემდეგ ჩანგი, ფანდური, გუდასტვირი; 1937 წელს მის მიერ რეკონსტრუირებული 11 სხვადასხვა სახეობის საკრავი დამზადდა საქართველოს ხალხური შემოქმედების კაბინეტში და გადაეცა ხალხური შემოქმედების საკავშირო სახლს, ამჟამად დაცულია პეტერბურგის მუსიკალური ინსტრუმენტების მუზეუმში; საკრავები შესულია „სსრკ ხალხთა მუსიკალური ინსტრუმენტების ატლასში" (1963, 1975 მოსკოვი); მუსიკალურ სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მუშაობდა ნოტის ამწყობ სტამბაში ნოტის გადამწერად; მას გაუჩნდა ნოტის საბეჭდი მანქანის შექმნის იდეა; 1914–1915 წწ. შექმნა ნოტის საბეჭდი მანქანის სქემა, 1921 წელს დაამზადა პირველი ნიმუში; 1936 წელს გადაწყდა ნოტის საბეჭდი მანქანის სერიული გამოცემა და დაიწყო მუშაობა ლენინგრადის ოლქის ქ. ლიგოვოს ქარხანაში (ნოტის საბეჭდი მანქანის გამოცემას ხელი შეუშალა ომმა); ნოტის საბეჭდი მანქანა, სანოტო ნიშნებთან ერთად, ბეჭდავდა ლიტერატურულ ტექსტს 5 ენაზე; თამარაშვილის გამოგონება იყო მსოფლიოში სანოტო გამოცემების მექანიზაციის ერთ–ერთი პირველი მცდელობა(მასალები ინახება საქართველოს სახელმწიფო არქივში); მას ეკუთვნის აგრეთვე მეთოდური სახელმძღვანელო მუსიკალურ საკრავთა შესასწავლად. მისი სახელი ეწოდა თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას ნაძალადევის რაიონში.

ლიტერატურა
----------

* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ. 2015, გვ. 192.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვასილ თამარაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ეპისკოპოსი გერონტი** (ერისკაცობაში — *გრიგოლ მიხეილის ძე პაპიტაშვილი*; დ. სოფ. კირბალი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 [ძვ. სტ. 1] ივლისი, 1871, ქუთაისი) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, გორის ეპისკოპოსი, ქართლისა და კახეთის ეპარქიის ვიკარიუსი.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა ტფილისის გუბერნიის გორის მაზრის სოფელ კირბალში, მღვდლის ოჯახში. განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სასწავლებელში. 1823 წლის 8 იანვრიდან იყო გორის სამაზრო სასულიერო სასწავლებლის მასწავლებელი. 1830 წლის 21 თებერვალს მიიღო სადიაკვნო ხელდასხმა, ხოლო 23 თებერვალს — სამღვდლო. 1830 წლის 20 მარტიდან იყო გორის სასწავლებლის ინსპექტორი. 1836 წლის 3 ოქტომბერს აიყვანეს დეკანოზის ხარისხში. 1852 წლის 30 აგვისტოს ბერად აღიკვეცა, აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში და დაინიშნა ხირსის სტეფანწმინდის მონასტრის წინამძღვრად. 1855 წლის 17 მარტს გადაიყვანეს დავითგარეჯის უდაბნოში. 1857 წლის 6 ოქტომბერს დაინიშნა აფხაზეთის, 1859 წლის 16 ნოემბერს — სამეგრელოს, ხოლო 1862 წლის 19 მაისს — გორის ეპისკოპოსად. 1869 წლის 30 მაისს განწესდა გელათის მონასტრის სავანეში. გარდაიცვალა 1871 წლის 1 ივლისს, დაკრძალეს იქვე.

ლიტერატურა
----------

* Русский биографический словарь: В 25 т. / под наблюдением А. А. Половцова. 1896—1918.
**ვასილ მოსეს ძე პეტრიაშვილი** (დ. 4 მარტი  [ ძვ. სტ. 20 თებერვალი], 1842, სოფ. წალასყური, ახლანდელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტი ― გ. 8 აგვისტო  [ ძვ. სტ. 26 ივლისი], 1908, კარლსბადი, ახლანდელი კარლოვი-ვარი) — ქართველი ქიმიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

ვასილ პეტრიაშვილმა 1865 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო აკადემია. იმავე წელს ჩაირიცხა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში (ოდესა). 1870 წლიდან, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მუშაობას იწყებს იქვე, ტექნიკური ქიმიის კათედრაზე. 1874 წლიდან დოცენტია, 1879 წლიდან პროფესორი, 1905 წლიდან დეკანი. 1907 წელს ირჩევენ რექტორად. ვასილ პეტრიაშვილი უმაღლესი სასწავლებლის პირველი ქართველი რექტორია. სამეცნიერო საქმიანობისათვის მივლინებული იყო ბონში, პარიზში, ევროპის სხვა ქვეყნებში.

ვასილ პეტრიაშვილის ნაშრომები ორგანულ ქიმიაში მეცნიერულად მეტად მნიშვნელოვანი და ღირსშესანიშნავია. მან დიდი სახელი მოიხვეჭა როგორც რუსეთში, ასევე ევროპის სხვა ქვეყნებში. ის იყო გამოჩენილი ქიმიკოსი, რომელმაც მეცნიერებაში წარუშლელი კვალი დატოვა. დიმიტრი მენდელეევმა, მისი დროის ახალგაზრდა ქიმიკოსთა შორის საუკეთესოდ ვასილ პეტრიაშვილი დაასახელა. სახელგანთქმული ქიმიკოსი ნ. ზელინსკი მას ოდესის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილების საუკეთესო ხანის, საუკეთესო წარმომადგენლად თვლიდა. თანამედროვენი ვასილ პეტრიაშვილს ახასიათებდნენ საუკეთესო შინაგანი ბუნების ადამიანად, კარგ ორგანიზატორად და სტუდენტების საყვარელ პედაგოგად.

ვასილ პეტრიაშვილი დიდ ყურადღებას იჩენდა საქართველოსადმი და ქართულ პერიოდულ პრესაში, სისტემატურად ბეჭდავდა პუბლიცისტურ წერილებს სოციალურ, სამეურნეო თუ სამეცნიერო საკითხებზე. ეწეოდა მეცნიერების პოპულარიზაციას საქართველოში, ტექნიკური ტერმინებით ამდიდრებდა ქართულ ენას. რუსეთის იმპერიაში პირველი, მეცნიერულ საფუძველზე დამყარებული წიგნი მეღვინეობაზე ვასილ პეტრიაშვილმა ქართულ ენაზე დაწერა და დაბეჭდა.
მჭიდრო კავშირი ჰქონდა გამოჩენილ ქართველ მოღვაწეებთან – აკაკი წერეთელთან, იაკობ გოგებაშვილთან, ნიკო ნიკოლაძესთან, სერგეი მესხთან და სხვებთან. სწავლაში ხელს უწყობდა და ეხმარებოდა საქართველოს გარეთ მცხოვრებ ახალგაზრდებს, იყო თბილისში უნივერსიტეტის დაარსების ერთ–ერთი ინიციატორი, იყო მასწავლებელი და უახლოესი მეგობარი პეტრე მელიქიშვილისა.

გარდაიცვალა 1908 წელს კარლსბადში (ახლანდელი კარლოვი-ვარი). ქართველი თერგდალეულებისათვის, როგორც ყველა ქართველისათვის, ეს დიდი მწუხარება იყო. აკაკიმ ლექსით აღნიშნა ვასილ პეტრიაშვილის გარდაცვალება („ჩუმი მოღვაწე, ნამდვილ ქართველი. სიკვდილით ქართველთ გულის მომწყვდელი").

ცნობილი მეცნიერი და მოღვაწე ოდესაში დროებით დაკრძალეს, შემდეგ თბილისში, ვერის სასაფლაოზე გადმოასვენეს, მოგვიანებით კი ვაკის სასაფლაოზე იქნა დაკრძალული.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 46.
* ვ. კაკაბაძე, ნ. ციციშვილი, ვ. კოკოჩაშვილი, კ. მოდებაძე, დ. აგლაძე, რ. ნიკოლაძე, ხ. ღლონტი, დ. ჯორჯიკია, ა. სვანაძე. ვასილ პეტრიაშვილი. თბ. 1950.
* წულაძე ე. ორი ქიმიკოსი. თბ. 1957;
* იმნაძე დ. ვასილ პეტრიაშვილი. თბ. 1944.
* რამაზ გახოკიძე, დიდი ქართველი მეცნიერ-მამულიშვილი. თსუ.საქართველოს ქიმიკოთა ჟურნალი, 2008.8(4).
* თეიმურაზ პეტრიაშვილი. საქართველოს ლომონოსოვი. გაზ. საქართველოს რესპუბლიკა.2018. 18 აპრილი. N79.
**ზიარის უსანეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზიარში, დგას სოფლის შუაში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს. 

ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით; წყობაში თანაბარი ინტერვალებით ჩატანებულია აგურის სარტყლები. კარ-სარკმელთა ღიობები გამოყვანილია კვადრატული აგურით,ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს; სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი ორფრთიანია,ჩასმულია სწორკუთხა ალათაში და გარედან ნახევარწრიული ტიმპანიტაა დასრულებული. ინტერიერი განათებულია ხუთი განიერი და მაღალი თაღოვანი სარკმლით. მათგან ერთი აღმოსავლეთითაა,ხოლო ორ-ორი ერთმანეთის მოპირდაპირედ,გრძივ კედლებში, სარკმლები შემინულია და გარედან ლითონის გისოსები აქვთ. შიგნით ეკლესია გადახურულია ისრული ფორმის შეფიცრული კამარით. გარედან ოთხივე კუთხეს აუყვება აგურით გამოყვანილი პილასტრისებრი შვერილი, რომელიც ვიწრო თარაზული ღარებით დანაწევრებულია თანაბარი სიმაღლის ნაწილებად, თითო მსგავსი პილასტრია გრძივი ფასადების შუაშიც. პილასტრები დაგვირგვინებულია აგურით ნაწყობი მაღალი ოთხსაფეხურიანი კაპიტელით. იმავე პროფილისაა გრძივი ფასადების ლავგარდანიც,განივ ფასადებზე კი იგი ორსაფეხურიანია. ეკლესიის ორივე შესასვლელი ჩასმულია სადა,თაღოვან ჩარჩოში. სარკმლებს, ზემოდან და გვერდებზე ევლება დეკორატიული არშია, რომელიც გამოყვანილია კედლის სიბრტყიდან გამოშვერილი და ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით დაცილებული აგურებით. ოთხივე ფასადის კიდეებთან, სარკმელთა გადახურვის დონეზე ჩარჩოში ჩასმული წრიული ჩაღრმავებაა. განივ ფასადებზე,ფრონტონის არეში, თითო მარალი რელიეგური ჯვარია გამოსახული. გაცილებით პატარა და კედლის სიბრტყეში შეღრმავებული თითო ჯვრის გამოსახულებაა გრძივი ფასადების აღმოსავლეთ ნაწილში. ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონის წვერზე დადგმულია დაბალი, აგურით ნაშენი ოთხწახნაგა სამრეკლო. ეკლესია გადახურულია თუნუქის ორკალთა სახურავით.

ლიტერატურა
----------

* *დვალი თ.*, საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 1-I, თბ. 2013. — გვ. 165.
**ვასილ როინაშვილი** (დ. 25 დეკემბერი, 1879, დუშეთი, — გ. 1958, თბილისი; დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე) — ქართველი ფოტოგრაფი, საზოგადო მოღვაწე.

1897-1898 წლებში თბილისში თავისი ბიძაშვილის, ალექსანდრე როინაშვილის სახელოსნოში სწავლობდა ფოტოხელოვნებას, გიგო გაბაშვილის სტუდიაში კი — მხატვრობას. 1899 წელს სწავლის გასაგრძელებლად მოსე თოიძესთან ერთად გაიგზავნა პეტერბურგის სამხატვრო სკოლაში. 1900-1901 წლებში ფოტოგრაფად მუშაობდა თბილისში, სიღნაღსა და ბუხარაში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ძირითადად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თელავში, სადაც შექმნა იმდროინდელი ქალაქის ცხოვრების ამსახველი ფოტოების სერია. აქტიურად თანამშრომლობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თელავის განყოფილებასთან. ამავე პერიოდში როინაშვილმა შექმნა ტყეში გასული ყაჩაღების ცნობილი ბანდის ფოტოსურათები, რომლებიც შემდგომში საფუძვლად დაედო გიორგი შენგელაიას 1987 წლის ფილმს „ხარება და გოგია". 

1918 წლის დეკემბერში ვასილ როინაშვილი კახეთის მოხალისეთა რაზმის შემადგენლობაში მონაწილეობდა სომხეთთან ომში. შემორჩენილია ამ ისტორიული მოვლენის ამსახველი რამდენიმე ფოტო. მომდევნო წლებში კვლავ თელავსა და თბილისში მუშაობდა. 1940-იან წლებში დიდი როლი შეასრულა ალექსანდრე როინაშვილის მემკვიდრეობის დაცვასა და პოპულარიზებაში, თბილისის კინო-ფოტო-ფონო საბუთების ცენტრალური სახელმწიფო არქივის თელავური კოლექციის შექმნაში. ვასილ როინაშვილის ფოტოები დაცულია თელავის ისტორიის მუზეუმში, კერძო კოლექციონერებთან და ცალკეულ ოჯახებში.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ყაზახაშვილი მ. ქართული ფოტოგრაფიის სათავეებთან — ვასილ როინაშვილი. „კარიბჭე", 2018.
* 

* ვასილ როინაშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **ლეჟავა**. |

**გიორგი ილიას ძე ლეჟავა** (დ. 4 ივლისი, 1903, სოფ. ლახუნდარა, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 იანვარი, 1977, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

ბიოგრაფია
---------

1929 წელს წარმატებით დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია და დაიწყო მუშაობა თბილისის საპროექტო ინსტიტუტში. 1931 წელს ხანგრძლივი ვადით სამუშაოდ გადავიდა მოსკოვში და ჩაირიცხა X არქიტექტურულ სახელოსნოში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გამოჩენილი ხუროთმოძღვარი აკადემიკოსი ალექსი შჩუსევი. აქ მის მიერ შექმნილი პროექტები არაერთხელ აღინიშნა პრემიებით. 1941 წლიდან იგი არქიტექტურის აკადემიის ასპირანტია. მაგრამ ომმა თავისი კორექტივები შეიტანა მის ცხოვრებაში და სამეცნიერო ხარისხის მაძიებელი არქტიტექტორი არტილერისტი გახდა. ასპირანტურა მან მხოლოდ ომის შემდეგ დაამთავრა.

1946 წელმა გიორგი ლეჟავას დიდი შემოქმედებითი გამარჯვება მოუტანა. არქიტექტორ ვ. კოკორინთან ერთად შექმნილმა საქართველოს მთავრობის სასახლის წინა კორპუსის არქიტექტურულმა პროექტმა კონკურსში გაიმარჯვა. მომდევნო წელს კი მან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კომპლექსის პროექტზე გამოცხადებულ კონკურსშიც მოიპოვა გამარჯვება. მისივე პროექტებით აშენდა ფიზიკის, ხელნაწერთა, მათემატიკის ინსტიტუტები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფუნდამენტური ბიბლიოთეკა, რკინიგზის პავილიონი ახალ ათონში და სხვა.

პრაქტიკულ სამიანობას გ. ლეჯავა წარმატებით უთავსებდა სამეცნიერო კვლევით საქმიანობას. იგი ხშირად მონაწილეობდა არქეოლოგიურ თუ აზომვით ექსპედიციებში საქართველოს სხვადასხვა რაიონებში. სახელდობრ მან აზომა და მეცნიერულად შეისწავლა საცხოვრებელი სახლები მთა-თუშეთსა და სვანეთში. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად და ვანის არქეოლოგიური ექსპედიციის მთავარ არქიტექტორად. მის კალამს ეკუთვნის შესანიშნავი გამოკვლევები მცხეთის, უფლისციხის, საჩხერის, სამხრეთ-დასავლეთ კოლხეთის ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა შესახებ. გ. ლეჟავამ თავისი მეუღლე მ. ჯანდიერთან ერთად გამოსცა ორი მონოგრაფია — „სვანეთის არქიტექტურა" და „მთიანი საქართველოს არქიტექტურა".

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 234, თბ. 1994
ზიაურ რაჰმანი (1979)
**ზიაურ რაჰმანი** (დ. 19 იანვარი, 1936 — გ. 30 მაისი, 1981) — ბანგლადეშის უმაღლესი სამხედრო ადმინისტრატორი 1976 წლის ნოემბრიდან, ბანგლადეშის პრეზიდენტი 1977–1981 წლებში. 

1953 წელს შევიდა პაკისტანის არმიაში, 1955 წელს მიიღო ოფიცრის პირველი წოდება. 1971 წელს — ვიცე-პოლკოვნიკის, 1972 წელს – პოლკოვნიკის. 1973 წლიდან ბრიგადის გენერალია, 1975 წლიდან – გენერალ-მაიორი. 1972–1975 წლებში – ბანგლადეშის არმიის შტაბის უფროსის მოადგილე, 1975 წლიდან შტაბის უფროსი. 

1977 წლის აპრილში პრეზიდენტ აბუ სადათ მუჰამედ საიემის გადადგომის შემდეგ, რაჰმანი გახდა ბანგლადეშის პრეზიდენტი. 1978 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. 1981 წლის მაისის ბოლოს მოკლეს სამხედრო გადატრიალების დროს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბანგლადეშის პრეზიდენტი

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ. 1984. — გვ. 315.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ბანგლადეშის პრეზიდენტები |
| --- |
|  |
| 
მუჯიბურ რაჰმანი **·**  საიდ ნაზრულ ისლამი **·**  აბუ საიდ ჩოუდჰური **·**  მუჰამედ მოჰამადულაჰი **·**  მუჯიბურ რაჰმანი **·**  ხონდაკარ მოშტაქ აჰმედი **·**  აბუ სადათ მუჰამედ საიემი **·**  ზიაურ რაჰმანი **·**  აბდუს სატარი **·**  აჰსანუდინ ჩოუდჰური **·**  ჰუსეინ მოჰამად ერშადი **·**  შაჰბუდინ აჰმედი **·**  აბდურ რაჰმან ბისვასი **·**  შაჰბუდინ აჰმედი  **·**  ბადრუდოზა ჩოუდჰური **·**  ჯამირუდინ სირკარი **·**  იაჯუდინ აჰმედი **·**  ზილურ რაჰმანი **·**  აბდულ ჰამიდი |

 |
გონდვანა და ლავრაზია
**გონდვანა**, *გონდვანისი* (გონდები — ტომის სახელი, ვანა — რაიონი ცენტრალურ ინდოეთში) — ჰიპოთეზური კონტინენტი, რომელიც სამხრეთ ნახევარსფეროში არსებობდა, ზოგი გეოლოგის აზრით, პალეოზოური ერის დასაწყისიდან და ნაწილობრივ მეზოზოურ ერაში, ზოგის აზრით კი — ლაპეოზოური ერის მეორე ნახევარში.

გონდვანა შედგებოდა თანამედროვე აფრიკის, სამხრეთი ამერიკის, ანტარქტიდის, ავსტრალიისა და კუნძულ ინდოსტანისაგან, რომელიც ლაურაზიასთან შეჯახების შემდეგ ჩამოყალიბდა ნახევარკუნძულად.

გონდვანა დაახლოებით 530-750 მლნ წლის წინ ჩამოყალიბდა და დიდი ხნის განმავლობაში სამხრეთ პოლუსის გარშემო იყო. 360 მლნ წლის წინ, ქვა-ნახშირის პერიოდში მკვეთრი მოძრაობით დაიძრა ჩრდილოეთით და ჩრდილოამერიკულ-სკანდინავიურ მიწებთან შეჯახებით გიგანტურ პროტოკონტინენტ პანგეას შეუერთდა. ამის მიუხედავად, 180 მლნ წლის წინ, იურულ პერიოდში პანგეა კვლავ გაიხლიჩა და ისევ გონდვანად და ჩრდილოეთის კონტინენტ ლაურაზიად იქცა. 30 მლნ წლის შემდეგ თავად გონდვანა დაიშალა ზემო ხსენებულ კონტინენტებად.

აფრიკის ევროპაზე გავლენის შედეგად ალპები წარმოიშვა, ინდოეთის აზიასთან შეჯახებით კი ჰიმალაი.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Animation showing the dispersal of Gondwanaland
* Graphical subjects dealing with Tectonics and Paleontology
* Gondwana Reconstruction and Dispersion

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
მსოფლიოს კონტინენტები |
| --- |
|  |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
აფრიკა
 | 
ანტარქტიდა
 | 
აზია
 | 
ავსტრალია
 | 
ევროპა
 | 
ჩრდილოეთი ამერიკა
 | 
სამხრეთი ამერიკა
 |

 |

---

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
აფროევრაზია
 | 
ამერიკა
 | 
ევრაზია
 | 
ოკეანეთი
 |

 |

---

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|     | 

**გეოლოგიური სუპერკონტინენტები**  გონდვანა · ლავრაზია · პანგეა · პანოტია · როდინია · კოლუმბია · კენორლანდი · ნენა · ური · ვაალბარა

 | 

 | 

**ისტორიული კონტინენტები**  არქტიკა · აზიამერიკა · ატლანტია · ავალონია · ფენოსარმატია · ქიმერია · კონგოს კრატონი · ლავრუსია · კალაჰარი · ყაზახსტანია · ლავრენტია · ჩრდილოეთი ჩინეთი  · ციმბირი · სამხრეთი ჩინეთი · ური 

 |

 |

---

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 

**დაძირული კონტინენტები**
კერგელენის პლატო · ზელანდია

 | 

**სუპერკონტინენტების სავარაუდო მომავალი**
პანგეა ულტიმა · ამაზია

 | 

**მითოლოგიური და სავარაუდო კონტინენტები**
ატლანტიდა · ლემურია · მეროპისი · პაციფიდა · სამხრეთი უცნობი მიწა

 | 

**გამოგონილი კონტინენტები**
აარკლაში · ამანი · ანსალონი |

 |

 |
|  |
| 
*იხილეთ აგრეთვე მსოფლიოს რეგიონები* |

 |
**ვასილ დიანოსის ძე ჩალაძე** (დ. 9 სექტემბერი, 1913, სოფ. ნაკიეთი, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 2010 რუსთავი) — ქართველი სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე, პოლკოვნიკი, თბილისის ომის, შრომისა და შეიარაღებული ძალების ვეტერანთა საბჭოს თავმჯდომარე.

ბიოგრაფია
---------

1939 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. მალევე დაინიშნა ამავე ფაკულტეტის დეკანის მოადგილედ. 1941 წელს დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლა. დიდი სამამულო ომის დროს, 1941-1942 წლებში, მონაწილეობა მიიღო კარელიის ფრონტზე გერმანელი ფაშისტების წინააღმდეგ.

1942 წლის ივლისში საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის გადაწყვეტილებით კარელიის ფრონტიდან იგი გადმოიყვანეს ამიერკავკასიის ფრონტის განკარგულებაში ახალჩამოყალიბებულ ქართულ სამხედრო შენაერთებში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტის ბრძოლებში — დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსი ინსტრუქტორის, პოლკის კომისრის, პოლკის მეთაურის მოადგილის თანამდებობებზე.

დიდი სამამულო ომის დამთავრების შემდეგ, 1946 წელს გადაიყვანეს რუსთავის ველზე ამიერკავკასიის მეტალურგიული კომბინატისა და ქიმიური ქარხნის მშენებლობასთან დაკავშირებით დანიშნეს ჯერ რუსთავის ქალაქკომის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგედ, 1951 წელს — ქალაქკომის მეორე მდივნად, ხოლო 1952 წლიდან 1957 წლამდე — პირველ მდივნად.

მალე ვასილ ჩალაძე დაწინაურდა საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის პასუხსაგებ თანამდებობაზე. ერთხანს იმუშავა შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ, ხოლო ათეული წლების განმავლობაში — თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის მდივნად. ბოლოს თბილისის ომის, შრომისა და შეიარაღებული ძალების ვეტერანთა საბჭოს ჩაუდგა სათავეში.

ჯილდოები
--------

* 1970 — რუსთავის საპატიო მოქალაქე
* 1997 — ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი
* მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისთვის"
* მედალი „კავკასიის დაცვისთვის"

ლიტერატურა
----------

* გაზ. „კვირის პალიტრა", №20 (824) თბ. 17–23 მაისი, 2010, გვ. 38.
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა", №300 (4679), თბ. 7 ნოემბერი, 2003, გვ 7.
* გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა", №91 (6457), თბ. 18 მაისი 2010, გვ. 11.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* ვასილ ჩალაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* ვასილ ჩალაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)]
* ჩალაძე, ვასილ (სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე)
* ვასილ ჩალაძე : [განცხადება გარდაცვალების შესახებ]
* პატიოსნებით ნათელცხებული ვასილ ჩალაძე : სამაგალითო
* საქართველოს ომის ვეტერანთა III ხარისხის ვახტანგ გორგასლის ორდენით დაჯილდოების შესახებ
ნოველის გარეკანი  
(1960 წლის გამოცემა)
"**ესმესათვის – სიყვარულითა და სულმდაბლობით**" (ინგლ. For Esmé – with Love and Squalor) არის ჯერომ სელინჯერის ნოველა, რომელიც თავდაპირველად გამოქვეყნდა ჟურნალ ნიუ-იორკერში 1950 წლის 8 აპრილს, ორი წლის შემდეგ კი შევიდა ავტორის კრებულში სახელწოდებით "ცხრა მოთხრობა". ნოველა არის არმიის სერჟანტის მოგონებები შეხვედრაზე, რომელიც მას ჰქონდა ახალგაზრდა გოგონასთან – ესმესთან, სანამ საბრძოლველად წავიდოდა. მისი უცნაური, მაგრამ მოსიყვარულე ურთიერთობა ესმესთან ეხმარება მას, რომ აიტანოს ომის სისაძაგლე და სულმდაბლობა. სისპეტაკის ნაკლებობა და უდანაშაულობა ახალგაზრდების სამყაროში, ბავშვობის სიყვარული, სიტყვებისა და წერის ძალა არის ნოველის თემატიკათა შორის.

ნოველა მაშინვე პოპულარული გახდა მკითხველებში. მისი გამოქვეყნებიდან ორ კვირაზე ცოტა დროში, 20 აპრილს სელინჯერს "უკვე ჰქონდა მიღებული უფრო მეტი წერილი ამ ნოველაზე, ვიდრე რომელიმე დანარჩენი ნაშრომის შესახებ, რომელიც მას გამოუქვეყნებია". ავტორის ბიოგრაფმა, პოლ ალექსანდერმა აღნიშნა, რომ ნოველა არის "მინორული შედევრი", ხოლო ჟურნალმა ტაიმმა მას "უთბილესი და საუკეთესო *ცხრა მოთხრობიდან*" უწოდა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

J. D. Salinger – "For Esmé - with Love and Squalor" დაარქივებული 2009-08-15 საიტზე Wayback Machine. 


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
**გიორგი კუხალაშვილი** (დ. 5 ნოემბერი, 1982, ქუთაისი) — ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი კუხალაშვილი დაიბადა 1982 წლის 5 ნოემბერს, ქუთაისში.

2002 წელს დაამთავრა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სკოლა, ფერწერის ფაკულტეტი. 1998 წელს, სამხატვრო სკოლაში სწავლის პერიოდში გიორგი კუხალაშვილმა შექმნა ნამუშევარი სახელწოდებით „იერუსალიმში შესვლა", რომელმაც გამოკვეთა მისი შემოქმედებითი მისწრაფებები და ინტერესი რელიგიური თემების მიმართ, უფრო მოგვიანებით კი, 2000 წელს, დაასრულა ფერწერული ტილო „შობის მისტერია", რომელიც დღემდე განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს მხატვრის შემოქმედებაში.

2005 წელს, თბილისის სამხატვრო აკადემიაში სწავლის პარალელურად გიორგი კუხალაშვილმა, ძველი თბილისის ისტორიულ უბანში გახსნა საკუთარი სახელოსნო, სადაც ინტენსიურად დაიწყო მუშაობა.

2007 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, ფერწერის ფაკულტეტი.

2010 წელს საკუთარი სახელოსნოს ბაზაზე დააფუძნა ახალგაზრდა ხელოვანთა გაერთიანება „ხელოვნების ენა", სადაც უამრავი ახალგაზრდა მხატვარი და მოქანდაკე აქტიურად ჩაერთო შემოქმედებით საქმიანობაში. 2010 წლიდან გიორგი კუხალაშვილი, შემოქმედებით გუნდთან ერთად, იწყებს სხვადასხვა მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი პროექტების განხორციელებას. ის აქტიურად მონაწილეობს ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში და წარმოადგენს საკუთარ შემოქმედებას როგორც საქართველოში, ასევე მის საზღვრებს გარეთ.

შემოქმედება
-----------

გიორგი კუხალაშვილის შემოქმედებითი ინტერესის სფეროს ძირითადად წარმოადგენს ისეთი რელიგიურ-მისტერიალური თემები როგორიცაა: გოლგოთას მისტერია, ჯვრიდან გარდამოხსნა, ღვთის კრავი, რექვიემი, ბარაბას ჯვარი, განკითხვის დღე, ამაღლება, საიდუმლო სერობა და სხვა. ამ მრავალფიგურიანი კომპოზიციების ძირითადი თავისებურება ფერწერული ენის ორიგინალურობა და ღრმა შინაარსობრივი მრავალწახნაგოვანებაა. მხატვრის შემოქმედებაში აღსანიშნავია ასევე ლირიკულ-ალეგორიული შინაარსის კომპოზიციები, ისეთები როგორიცაა: დონ კიხოტი, მეჯლისი, კაზინო, ჩაშლილი წარმოდგენა და სხვა.

გამოფენები და ჯილდოები
----------------------

* 2015 — ხელოვნებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის გიორგი კუხალაშვილი დაჯილდოვდა ახალგაზრდა პროფესიონალის წოდებით.
* 2014 — „ახალი სიცოცხლე". პროექტი განხორციელდა პაატა ბურჭულაძის ფონდ „იავნანასთან" და ზურაბ წერეთლის სახელობის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმთან ერთად. გიორგიმ და მისმა მეგობრებმა წარმოადგინეს საკუთარი ნამუშევრები „იავნანას" ბენეფიციარების დასახმარებლად.
* 2013 — „თბილისი და თბილისელები". ახალგაზრდა მხატვრებმა შექმნეს დამსახურებულ ხელოვანთა პორტრეტები ფერწერასა და ქანდაკებაში. პორტრეტების გამოფენა მოეწყო საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში. პროექტის ფარგლებში შეიქმნა დოკუმენტური ფილმი და დაიბეჭდა კატალოგი.
* 2011 — ახალგაზრდა მხატვართ ჯგუფური გამოფენა „წარსულისა და აწმყოს შეხვედრა". თბილისის ისტორიის მუზეუმი ქარვასლა.
* 2011 — გიორგი კუხალაშვილმა გაიმარჯვა კონკურსში „ლევ ტოლსტოის სამყარო". ის, როგორც პირველი ადგილის მფლობელი, მიწვეული იქნა ლევ ტოლსტოის შვილთაშვილის, ვლადიმერ ტოლსტოის მიერ „იასნაია-პოლიანა"-ში, სადაც მწერალმა თავის ცხოვრების მნიშვნელოვანი პერიოდი გაატარა.

### პერსონალური გამოფენები

* 2014 — ისტორიის მუზეუმი ქარვასლა, თბილისი, საქართველო;
* 2012 — გალერეა "გრემი" , სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი;
* 2009 — გალერეა "ვერნისაჟი", თბილისი, საქართველო.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი კუხალაშვილის ოფიციალური საიტი
მილანელი ვისკონტების გერბი ვიჯევანოს ციხესიმაგრეში
**ვისკონტები** — ორი არისტოკრატული წარმოშობის გვარი შუა საუკუნეების იტალიაში:

1. XII საუკუნეში პიზას რესპუბლიკაში მცხოვრები გვარი, რომლებმაც სახელი გაითქვეს ჯერ პიზაში და შემდეგ სარდინიაში, სადაც მათი წარმომადგენლები გახდნენ გალურას მმართველები.
2. მილანის მმართველი დინასტია 1277—1447 წლებში.

მილანელი ვისკონტები არის უფრო ცნობილი იდრე პიზელი და სარდინიელი ვისკონტები. ერთი გვარის მქონე ორ ოჯახს შორის საწყისი ნათესაური კავშირი ვერ მოიძებნა, სარდინიელი ვისკონტების გერბზე გამოსახულია მამალი, ხოლო მილანელი ვისკონტების გერბზე გველი, რომელიც ყლაპავს ჩვილს.

ვისკონტების გვარის ცნობილ წარმომადგენელთა რიცხვს მიეკუთვნება რომის პაპი გრიგოლ X და კინორეჟისორი ლუკინო ვისკონტი.

პიზელი და სარდინიელი ვისკონტები
-------------------------------

სარდინიელი ვისკონტების გერბი
პირველი ვისკონტი მოიხსენიება პიზაში, ეს იყო ვინმე პატრიცი ალბერტო. მისი შვილი ელდიციო ატარებდა პატრიციას და კონსულის ტიტულს 1184-1185 წლებში, ხოლო შვილიშვილები ლამბერტო და უბალდო I პიაზასა და სარდინიაში იყვნენ ძალაუფლების მწვერვალზე.

1212 წელს პიზაში იყო სრული ანარქია და სხვადასხვა დაჯგუფებები იბრძოდნენ ძალაუფლებისთვის. 1213 წლის იანვრის შუა რიცხვებში გიერმო I სათავეში ჩაუდგა ვისკონტების წინააღმდეგ კოალიციას, რომელმაც ქალაქ მასასთან ბრძოლაში დაამარცხა ქალაქ ლუკას და უბალდო ვისკონტის მოკავშირეთა ძალები. შემდეგ პიზა გაყოფილი იქნა ოთხ «რექტორს» შორის, მათ შორის ერთ-ერთი იყო ვისკონტები. სარდინიელი ვისკონტები აგრძელებდნენ მონაწილეობის მიღებას პიზას პოლიტიკურ ცხოვრებაში საუკუნის დასასრულამდე, მაგრამ ქალაქ მასასთან ბრძოლის შემდეგ მათი გავლენა მნიშვნელოვნად შემცირდა.

### ვისკონტები — გალურის მმართველები

1. ლამბერტო (1207—1225)
2. უბალდო (1225—1238)
3. იოანი (1238—1275)
4. ნინო (1275—1298)
5. იოანა (1298—1308)

მილანელი ვისკონტები
-------------------

მილანელი ვისკონტების გერბი
მილანელი ვისკონტების დინასტიის რეალური დამაარსებელი იყო არქიეპისკოპოსი ოტონე ვისკონტი, რომელმაც 1277 წელს ქალაქზე კონტროლი წაართვა დელა ტორეს ოჯახს. ვისკონტების დინასტია მართავდა მილანს რენესანსის პერიოდიდან — თავიდან, როგორც უბრალო მმართველები, ხოლო ძლევამოსილ ჯან გალეაცო ვისკონტის (1351—1402) (რომელმაც თითქმის შეძლო ჩრდილოეთ იტალიის და ტოსკანის გაერთიანება) მოსვლის შემდეგ — ჰერცოგების რანგში. ვისკონტების დომინირება ქალაქზე დასრულდა ფილიპო მარია ვისკონტის სიკვდილთან ერთად 1447 წელს.

### ვისკონტები — მილანის მმართველები

1. ოტონე ვისკონტი, მილანის არქიეპისკოპოსი (1277—1294)
2. მატეო I ვისკონტი (1294—1302; 1311—1322)
3. გალეაცო I ვისკონტი (1322—1327)
4. აცონე ვისკონტი (1329—1339)
5. ლუკინო ვისკონტი (1339—1349)
6. ჯოვანი ვისკონტი (1339—1354)
7. ბერნაბო ვისკონტი (1354—1385)
8. გალეაცო II ვისკონტი (1354—1378)
9. მატეო II ვისკონტი (1354—1355)
10. ჯან გალეაცო ვისკონტი (1378—1402) (მილანის პირველი ჰერცოგი)
11. ჯან მარია ვისკონტი (1402—1412)
12. ფილიპო მარია ვისკონტი (1412—1447)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვისკონტები მილანში
**გურამ დონდუა** (დ. 17 მარტი 1922, თბილისი, — გ. 12 მარტი 1986, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. 

1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიულ-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1953-1975 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვახუშტის ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში სწავლულ მდივნად, 1975 წლიდან გარდაცვალებამდე — ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა რედაქციის გამგედ. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. იკვლევდა საქართველოს სხვადასხვა რაიონის გეომორფოლოგიას, შეისწავლა მდინარეების რიონის მარცხენა შენაკადების ჯეჯორისა და ღარულის აუზების ძველმყინვარული რელიეფის ფორმები. მისი ავტორობით გამოიცა დაწყებითი კლასების გეოგრაფიისა და ბუნებისმცოდნეობის სახელმძღვანელოები (დავით დონდუასთან ერთად) და სასწავლო გეოგრაფიული რუკები. მისი აქტიური მონაწილეობითა და რედაქტორობით გამოიცა „გეოგრაფიის ტერმინოლოგია" (1967). გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართული ენციკლოპედიის გამოცემის საქმეში — დაადგინა ენციკლოპედიური ტერმინოლოგია, მოამზადა სხვადასხვა სახის გეოგრაფიული ლექსიკონები. 

იყო ბუნების გარდაქმნის კომპლექსური კვლევის პრობლემათა საქართველოს სექციის სწავლული მდივანი (1961-1974), საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების სამეცნიერო საბჭოსა და საკავშირო ჟურნალ „გეოგრაფია სკოლაში" სარედაქციო კოლეგიის წევრი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

ლიტერატურა
----------

* ლოლუა ე. ენციკლოპედია საქართველო, გიმნაზია — ენდრო დაარქივებული 2017-09-14 საიტზე Wayback Machine.  თბ. 2012.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ დონდუა — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
**ვისლა** (პოლ. Wisła, ლათ. Vistula) — მდინარე პოლონეთში. ბალტიის ზღვის აუზის ყველაზე გრძელი და წყლიანობით მეორე (ნევის შემდეგ) მდინარე. სიგრძე 1068 კმ, აუზის ფართობი 198,500 კმ². სათავეს იღებს დასავლეთ კარპატებში, 1065 მ სიმაღლეზე. ჩაედინება გდანსკის ყურეში. ზემოთში (60 კმ) მთის მდინარეა, კრაკოვის ქვემოთ უხვწყლიანია; კალაპოტის სიგანე დუნაეცის შესართავს ქვემოთ 200 მ, სანის ქვემოთ–600-1000 მ. შუა და ქვემო დინებაში ვაკის მდინარეა და უმეტესად განიერ, დატერასებულ ხეობაში მიედინება. კალაპოტი დაკლაკნილი აქვს. ზღვიდან 50 კმ-ზე ვისლა იტოტება და აჩენს ვრცელ დელტას. შესართავთან მდებარეობს საზღვაო ნავსადგური გდანსკი. მთავარი შენაკადებია: დუნაეცი, ვისლოკა, სანი, ვიეფში, ბუგი (მარჯვენა); პილიცა, ბრდა (მარცხენა). გაზაფხულზე თოვლის დნობის დროს იცის წყალდიდობა, ზაფხულში და ზამთარში – წყალმოვარდნები, რაც ხშირად გამოწვეულია ყინულხერგილებით. საშუალო წლიური ხარჯი კრაკოვთან – 84 მ³/წმ, ვარშავასთან – 590 მ³/წმ, ტჩევთან (შესართავის მახლობლად) – 1030 მ³/წმ. ყინულსაფარი, განსაკუთრებით ზემო დინებაში, არამდგრადია. სანაოსნოა მდინარე ფშემშის შესართავამდე (940 კმ) წელიწადში 200-250 დღეს 200-500 ტ წყალწვის გემებისათვის. ჩამონადენის რეგულირებისათვის ვისლასა და მის შენაკადებზე შექმნილია წყალსაცავები. დნეპრ-ბუგის არხით ვისლა შეერთებულია მდინარე დნეპრთან, ბიდგოშჩის არხით - მდინარე ოდრასთან. ვისლის ნაპირზეა ქალაქები: კრაკოვი, ვარშავა, პლოცკი, ტორუნი.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 424.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
პოლონეთის მდინარეები |
| --- |
|  |
| 
ვისლა • ოდრა • ვარტა • დასავლეთის ბუგი • ნარევი • სანი • ნოტეცი • პილიცა • ვიეფში • ბუბრი • ლინა  • ნისა-ლუჟიცკა • ვკრა • დუნაეცი • ბრდა  • პროსნა • დრვენცა • ვისლოკი • ვდა • დრავა • ნისა-კლოძკა • პოპრადი • პასლეკა • რეგა • ბზურა • ვისლოკა • ობრა • ბიებჟა • ნიდა |

 |
**გიორგი (გია) მაისაშვილი** (დ. 24 ნოემბერი, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ, — გ. 26 თებერვალი, 2018, აშშ) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი მაისაშვილმა 1985 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1990 წელს თანამოაზრეებთან ერთად შექმნა ეკონომიკური კონცეფცია პოლიტიკურ პარტიათა და ორგანიზაციათა მრგვალი მაგიდისათვის, რომლის განხორციელებაც ხელისუფლებამ ვერ მოასწრო. ამის შემდეგ, მაისაშვილი აშშ-ში გადასახლდა.

1993 წელს სტენფორდის უნივერსიტეტში (აშშ) გაიარა სპეციალური კურსი. 1997 წელს დაამთავრა ჯონ ფ. კენედის სახელობის ჰარვარდის სამთავრობო სკოლა.

მუშაობდა ენერგეტიკულ კომპანია ენრონში, სადაც კორპორაციის რისკის ანალიზის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა 2001 წლამდე. ოყო კემბრიჯის ენერგეტიკული ასოციაციის (CERA) კასპიის აუზის ენერგეტიკული შემცველების დეპარატამენტის უფროსი. ხელმძღვანელობს საკონსულტაციო კომპანია „ჰერიკლე გრუპ"-ს.

2003 წელს გიორგი მაისაშვილი საქართველოში დაბრუნდა ვარდების რევოლუციის პერიოდში და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" ლიდერის მიხეილ სააკაშვილის ეკონომიკური კონსულტანტი გახდა.

2004 წელს დააარსა არასამთავრობო ორგანიზაცია „მომავლის მთავრობა".

2006 წელს გიორგი მაისაშვილმა საკუთარი ძალისხმევით ჩამოაყალიბა ლიდერთა სკოლა, რომლის მიზანიც არის „ახალი, განათლებული, ჭკვიანი და მამაცი ლიდერთა თაობის აღზრდა".

2007 წლის 26 ივლისს გიორგი მაისაშვილმა დააფუძნა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „მომავლის პარტია", რომლის ძირითადი მიზანია საქართველოს სრული პოლიტიკური სტაბილურობა, ქვეყნის ერთიანობის უზრუნველყოფა, სოლიდარული საზოგადოების ჩამოყალიბება.

2008 წლის 5 იანვრის მონაწილეობა მიიღო საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში.

2018 წლის 26 თებერვალს, მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ, გიორგი მაისაშვილი აშშ-ში გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ბლოგი

სქოლიო
------

1. ↑  გია მაისაშვილი გარდაიცვალა 1tv.ge
**გიორგი გოგლიჩიძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1976) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი. ზესტაფონის მერი 2019 წლიდან.

ბიოგრაფია
---------

დაიბადა 1976 წლის 5 სექტემბერს. 1993-1997 წლებში სწავლობდა კავკასიის ბიზნეს აკადემიაში, ბიზნესის მართვის მიმართულებით. მიიღო მაგისტრის ხარისხი. 2000-2005 წლებში სწავლობდა გორის მრავალპროფილიანი მცირე აკადემიის იურიდიულ ფაკულტეტზე, სადაც დაეუფლა სამართალმცოდნეობას. 1995-1999 წლებში მუშაობდა საქართველოს პარლამენტში, ფრაქცია „ლეიბორისტის" აპარატის სპეციალისტად. 1999-2006 წლებში იყო საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის საორგანიზაციო მდივნის მოადგილე. 2006-2010 წლებში იყო ზესტაფონის რაიონის საკრებულოს წევრი. 2006-2008 წლებში მუშაობდა საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის იმერეთის რეგიონის კოორდინატორად. 2008 წელს იყო საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის ზესტაფოინის მაჟორიტარობის კანდიდატი. 2015-2017 წლებში იყო შპს „3გ"-ის დირექტორი. 2017 წელს მონაწილეობდა ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის მერობის კანდიდატად. 2019 წელს გაიმარჯვა ზესტაფონის მერის არჩევნებში. მოიპოვა 12 876 ხმა (50,75%).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ქართული ოცნების ვებგვერდი დაარქივებული 2019-10-24 საიტზე Wayback Machine.
**ბულგარული კომუნისტური პარტია** (ბულგ. Българска Комунистическа Партия) — ყოფილი ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის კომუნისტური და მარქსისტ-ლენინისტური მმართველი პარტია 1946 - 1989 წლებში. კომუნისტური პარტია მეორე მსოფლიო ომის დასასრულისკენ, 1944 წლის ბოლოს წითელი არმიის მხარდაჭერით მოწყობილი პუტჩის მეშვეობით მოვიდნენ ხელისუფლებაში.

პარტია სათავეს იღებს ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტიიდან, რომელსაც 1903 წელს პარტიის X ყრილობაზე გამოეყო.

პარტიის პირველი ლიდერი იყო დიმიტრ ბლაგოევი, ხოლო შემდეგი გეორგი დემიტროვი. პარტია ბულგარეთის პირველ მსოფლიო ომში მონაწილეობის წინააღმდეგი იყო. ისინი მხარს უჭერდნენ რუსეთის ოქტომბრის რევოლუციას და 1919 წელს გაწევრიანდნენ კომინტერნში. გაწევრიანების შემდეგ პარტია გადაკეთდა ბულგარეთის კომუნისტურ პარტიად, ხოლო დიმიტროვი გახდა ცენტრალური კომიტეტის წევრი და 1946 წლიდან 1949 წელს მის გარდაცვალებამდე ბულგარეთის ლიდერი. 1948 წელს პარტიას ისევ შეუერთდა ბულგარეთის მშრომელთა სოციალურ-დემოკრატიული პარტია.

ბლაგოევის უეცარი გარდაცვალების შემდეგ პარტიის ლიდერი გახდა სტალინისტი ვილკო ჩერვენკოვი, რომელმაც მოსკოვის დავალებით პარტიის "წმენდა" ჩაატარა. პარტია კომინფორმს 1948 წელს შეუერთდა და იუგოსლავიის კომუნისტური პარტიის ალიანსიდან გარიცხვის შემდეგ ეგრეთ წოდებული ტიტოისტების დევნა დაიწყო. 1954 წელს, სტალინის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ, ჩერვენკოვი გადააყენეს.

1954 - 1989 წლებში პარტიის ლიდერი იყო ტოდორ ჟივკოვი. მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში ბულგარეთი აგრძელებდა საბჭოთა კავშირის მხარდამჭერ პოლიტიკას. მისი მმართველობის ხანა პოლიტიკურად სტაბილური იყო. მოხდა სცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება. 1989 წელს მომხდარი დემოკრატიული ცვლილებების შემდეგ ჟივკოვი გადადგა. ის შედარებით ლიბერალმა კომუნისტმა პეტარ მლადენოვმა შეცვალა, თუმცა მალევე ქვეყნის მართვაზე მასაც უარის თქმა მოუწია.

1990 წლის გაზაფხულზე პარტიამ უარი თქვა მარქსისტ-ლენინისტური იდეოლოგიისგან და გადაკეთდა ბულგარულ სოციალისტურ პარტიად. მას ასევე გამოეყო რამდენიმე შედარებით მცირე პარტია, მათ შორის ბულგარეთის კომუნისტური პარტია ალეკსანდარ პაუნოვის ხელმძღვანელობით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბულგარეთის ისტორია

სქოლიო
------

1. ↑  Bulgarian Communist Party - an article translated from The Great Soviet Encyclopedia (1979). Taken from the Free dictionary by Farlex.
2. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **კორძახია**. |

**გურამ ვლადიმერის ძე კორძახია** (დ. 21 ივნისი, 1923, თბილისი — გ. 23 ოქტომბერი, 1970, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი.

ბიოგრაფია
---------

1952 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. სადიპლომო ნამუშევარმა „ვლადიმერ მაიაკოვსკიმ" ავტორს საყოველთაო აღიარება მოუპოვა, და არა მარტო საქართველოში ეს ძეგლი დაიდგა მოსკოვში პოეტის სახლ-მუზეუმის ეზოში, ხოლო მოგვიანებით მისივე ასლი აღიმართა თბილისში, დიღმის მასივში.

გურამ კორძახიას სხვა ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია ნ. ბარათაშვილის პორტრეტი (ხე), „გოგონა ყვავილი" (მარმარილო, დაიდგა სასტუმრო „ივერიის" ეზოში) და სხვა. მოქანდაკე სისტემატურად მონაწილეოდა რესპუბლიკურ თუ საკავშირო გამოფენებზე. 1954 წლიდან ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას ჯერ სამხატვრო სასწავლებელში, ხოლო 1966 წლიდან სამხატვრო აკადემიაში.

მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, დაჯილდოვებული იყო წითელი დროშისა და დიდების ორდენებით, მედლით „მამაცობისათვის".

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
----------

* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე", გვ. 224, თბ. 1994

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გურამ კორძახია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
თავისუფალი სვანეთის რუკა (1855 წ.)
**თავისუფალი სვანეთი** (რუს. Вольная Сванетия) — პირობითი სახელწოდება, რომლითაც რუსეთის იმპერიაში აღინიშნებოდა ზემო სვანეთის უბატონო თემები. ტერმინი გაჩნდა მას შემდეგ, რაც 1853 წელს სვანეთის სამთავრო რუსეთის იმპერიას შეუერთდა.

გეოგრაფია
---------

თავისუფალი სვანეთი მდებარეობდა მდინარე ენგურის ხეობის ზემო ნაწილში ბალის ქედიდან უშგულის თემის ჩათვლით. ის ორად იყო გაყოფილი უღვირის ხეობით. წარმოადგენდა სვანეთის საბოქაულოს აღმოსავლეთ ნაწილს. აღმოსავლეთიდან თავისუფალ სვანეთს საზღვრავდა ყორულდაშის მთა, ჩრდილოეთ კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედი, დასავლეთით ბალის ქედი, ხოლო სამხრეთით სვანეთის ქედი.

დემოგრაფია
----------

XX საუკუნის დასაწყისში თავისუფალი სვანეთის მოსახლეობა იყო 800-მდე ადამიანი, აქედან 70-მდე იყო აზნაური და სასულიერო პირი. თავადები თავისუფალ სვანეთში არ ცხოვრობდნენ. თავისუფალ სვანეთში სამი ტერიტორიული გაერთიანება იყო: სოფელი, თემი და ხევი. ყველაზე მსხვილი ერთეული იყო ხევი, ხოლო ყველაზე წვრილი ― სოფელი. სამივე დონის ტერიტორიული ერთეულის უმაღლესი ორგანო იყო ყრილობა. ის განკარგავდა საერთო საკუთრებას და აღასრულებდა სამართალს. თემების რაოდენობა იყო 7: ლატალის, ლენჯერის, მულახის, მესტიის, იფარის, კალისა და უშგულის. ცენტრი — სოფ. ლალხორი. მოსახლეობით ყველაზე დიდი იყო მულახის, შემდეგ კი იფარისა და ლატალის თემები.

სვანეთის ამ ნაწილში ცხოვრობდნენ შემდეგი გვარები ჩარკვიანები, ყიფიანები, იესელიანები, ჯაფარიძეები, ქურდიანები, შარვაშიძეები, დევდარიანები, რატიანები, კორძაიები, ნიჟარაძეები და სხვები.

ლიტერატურა
----------

* *გასვიანი გ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ. 1979. — გვ. 567.
* დასავლეთ საქართველოს მთიანეთის ისტორიის საკითხები, თბ. 1979;
* *ჩარკვიანი ა.* საბჭოთა სვანეთი, თბ. 1974;
* *გასვიანი გ.* დასავლეთ საქართველოს მთიანეთის ისტორიიდან, თბ. 1973;
* ჩარკვიანი ა. სვანეთი, თბ. 1967
* სვანეთის საისტორიო ძეგლები, ნაკვ. 2, თბ. 1941 (პ. ინგოროყვას გამოც.);
* გაბლიანი ე. ძველი და ახალი სვანეთი, თბ. 1925;
* *ჩიმაკაძე ნ.*, თავისუფალი სვანეთი // ძველი საქართველო / თაყაიშვილი ე. ტ. II, ტფილისი: ელექტრო მბეჭდავი სტამბა სპირიდონ ლოსაბერიძის, 1913. — გვ. 1-36.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
სვანეთის ისტორიული თემები |
| --- |
|  |
| თავისუფალი სვანეთი | 
* იფარი
* კალა
* ლატალი
* ლენჯერი
* მესტია
* მულახი
* უშგული
 |
|  |
| სადადეშქელიანო სვანეთი | 
* ეცერი
* ლახამულა
* ფარი
* ცხუმარი
 |
|  |
| ქვემო სვანეთი | 
* ლაშხეთი
* ლენტეხი
* ჩოლოური
 |

 |