recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ელიარაშვილები** — ქართლის სადედოფლო აზნაურული საგვარეულო. აქტიური ჩანან XVII საუკუნის შუა ხანებიდან. მათი სამოღვაწეო არეალი ისტორიული ქვემო ქართლია, კერძოდ, სომხით-საბარათიანო (ბოლნისის ხეობა). ელიარაშვილებს ქართლის სამეფო კარზეც სხვადასხვა თანამდებობები ეკავათ, ამიტომ ისინი თავიდანვე ჩანან თბილისშიც.

მეწინავე სადროშოს აღწერის მიხედვით, „ბატონს დედოფლის აზნაურიშვილები ელიარაშვილნი"-ს სამოსახლო ბოლნისის ხეობის სოფლებს: შარქარს, ზემო ხუჯაბს, ხუჯაბს, ჭიპექებსა და ჭიმშურს მოიცავდა. ეს სოფლები ფოლადაურის ხეობაში მდებარეობდნენ და როგორც ისტორიული დოკუმენტები მოწმობენ ელიარაშილების სამოღვაწეო არეალიც ამ მიდამოებშია. აქედან, შარქარას სოფელში მხოლოდ დედოფლის აზნაურების ელიარაშვილის ყმები ფიქსირდებიან. 

იოანე ბატონიშვილის მოსაზრებით, თითქოსდა, ელარაშვილები კავკასიის მთებიდან მოსულან და 1719 წლიდან ელიყანას შვილები იყვნენ და აქედან წარმოდგა ეს გვარი, რაც ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს, ვინაიდან ელიარაშვილები ქართლში მინიმუმ 1653 წლიდან უკვე აქტიური ჩანან გვარის ამ ფორმითვე, რის გამოც, 1719 წელს ვინმე ელიყანაშვილი ამ საგვარეულოს სათავეს ვერ დაუდებდა. 

ისტორიულ დოკუმენტებში უკვე XVII საუკუნიდან ელიარაშვილების საგვარეულოს არაერთი წარმომადგენელია დასახელებული. პირველად მათი მოხსენიება, ამ ეტაპზე მიკვლეული მასალებით 1653 წლით თარიღდება და ქართლის დედოფალს, როსტომ მეფის ცოლს, მარიამ დადიანს უკავშირდება, რომელმაც ელიარაშვილთა წარმომადგენელს ხუჯაბში მიწები უწყალობა. ამის შემდეგ, ამ საგვარეულოს სხვადასხვა შტოს წარმომადგენლები საკმაოდ ხშირად ჩნდებიან ისტორიულ დოკუმენტებში მთელი XVII და XVIII საუკუნეების მანძილზე. 

ელიარაშვილთა გვარი სხვადასხვა ფორმით მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში: ელარაშვილი, ელიარასშვილი, ელარასშვილი. ხოლო XIX საუკუნის რუსულ ოფიციალურ დოკუმენტებში, ელიარაშვილთა ზოგიერთი წარმომადგენელი სხვადასხვა ფორმით გაატარეს: ელაროვი, ელიზაროვი და ელიაზაროვი, რამაც გვარის ჟღერადობა დაამახინჯა.

ელიარაშვილების საგვარეულოს ეკუთვნოდნენ ცნობილი მეიარაღე ოსტატები, მამა-შვილი გეურქა და ყარამან ელიარაშვილები, რომელთა დამზადებული იარაღი განთქმული იყო არამხოლოდ რუსეთის იმპერიაში. გეურქამ რუსეთის იმპერატორის მეიარაღის ტიტულსაც კი მიაღწია.

ლიტერატურა
----------

* დვალიშვილი ლ. „თბილისური ფოლადი და ელიარაშვილები". თბ. 2023, გვ. 256
* Двалишвили Л. Б. К вопросу о генеалогии оружейника Геурка // Историческое оружиеведение, Москва: Историческое оружиеведение, 2021. — გვ. 78-116.
რაულ კასტრო და დიმიტრი მედვედევი შეხვედრაზე, 2008 წლის ნოემბერი, კუბა
ფიდელ კასტრო და ვლადიმერ პუტინი შეხვედრაზე, 2000 წლის დეკემბერი, კუბა
კუბა კონსტიტუციურად განსაზღვრულია როგორც „სოციალისტური რესუბლიკა", რომელიც ხოსე მარტის პრინციპებით ხელმძღვანელობს, პოლიტიკურად კი იზიარებს კომუნისტური სახელმწიფოს მამების — მარქსის, ენგელსისა და ლენინის იდეებს. ამჟამინდელი კონსტიტუცია მმართველ კუბის კომუნისტურ პარტიას „სახელმწიფოსა და საზოგადოების წამყვანი ძალის" ფუნქციებს აკისრებს. 

აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს კუბის მთავრობა, რომელიც წარმოდგენილია სახელმწიფო და მინისტრთა საბჭოებით. საკანონმდებლო ხელისუფლება ხორციელდება ერთპალატიანი, სახალხო ძალაუფლების ეროვნული ასამბლეის მიერ, რომლის ხელშიც სახელმწიფო ძალაუფლების მაქსიმუმი იყრის თავს. ამჟამად, სახელმწიფო საბჭოს პრეზიდენტია ყოფილი პრეზიდენტის, ფიდელ კასტროს ძმა — რაულ კასტრო, რომელიც ამავე დროს არის მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი (ხშირად მოიხსენიებენ ასევე როგორც პრემიერ-მინისტრი), კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი და რევოლუციური შეიარაღებული ძალების მთვარსარდალი. ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტია რიკარდო ალკარონი. 

სასამართლო ხელისუფლება სახალხო უზენაესი სასამართლოს ხელშია

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Cubaweb – კუბის ოფიციალური ვებ-პორტალი დაარქივებული 2005-07-13 საიტზე Wayback Machine.
* Gobierno de la República de Cuba – Government of the Republic of Cuba დაარქივებული 2007-04-08 საიტზე Wayback Machine.
**ელისაბედ ორბელიანი** (დ. 1871, თბილისი — გ. 1942, იქვე) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი. ცნობილია ლიტერატურული ფსევდონიმით „საზინდარი". ქართლ-კახეთის მეფის ერეკლე II-ის (მამის მხრიდან) და ჭავჭავაძის (დედის მხრიდან) შთამომავალი.

ბიოგრაფია
---------

განათლება პარიზში მიიღო. ერთხანს ცხოვრობდა იტალიასა და შვეიცარიაში. ლექსებს ფრანგულად წერდა. 1919-1920 წლებში რედაქტორობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფრანგულ და ინგლისურენოვან გაზეთებს: „თავისუფალ საქართველოს", „საქართველოს რესპუბლიკას" (ორივე ფრანგულ ენაზე) და „საქართველოს მოამბეს" (ინგლისურ ენაზე). ფრანგულად თარგმნა „ვეფხისტყაოსანი" და ქართველ კლასიკოსთა პოეზია, კერძოდ, ა. ჭავჭავაძის, გ. ორბელიანის, ნ. ბარათაშვილის, ი. ჭავჭავაძის, ვაჟა-ფშაველასა და სხვათა შემოქმედება. 1918 ქართული უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ მიიწვია უნივერსიტეტში უცხო ენათა ლექტორად, კითხულობდა ფრანგული (1918) და ინგლისური (1921) ენების კურსს.

ლიტერატურა
----------

* *ლილუაშვილი მ.*, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) : ენციკლოპედია-ლექსიკონი, თბ.: უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2018. — გვ. 308.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ **გოგიჩაიშვილი**. |

**გიორგი გოგიჩაიშვილი** (დ. 28 აპრილი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 4 ივლისი, 2019, სტამბოლი, თურქეთი) — ქართველი მსახიობი, შოუმენი და ტელეწამყვანი.

ბიოგრაფია
---------

გიორგი გოგიჩაიშვილი დაიბადა 1968 წლის 28 აპრილს თბილისში, მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობის, იოსებ გოგიჩაიშვილის და რუსთაველის თეატრის მსახიობის ნანა დათუნაშვილის ოჯახში.  საყოველთაო პოპულარობა მოიპოვა სატელევიზიო სივრცეში, უმეტესწილად შემეცნებით-გასართობ პროექტებში მოღვაწეობით. სხვადასხვა დროს იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის, ტელეკომპანია იმედის, რუსთავი 2-ის და სხვა ტელერადიოკომპანიების თანამშრომელი. სხვადასხვა შოუების პარალელურად რეგულარულად იყო ჩართული საბავშვო-საყმაწვილო სტუდია ბასტი-ბუბუს პროექტებში, როგორც სატელევიზიო სახე, ასევე როგორც ერთ-ერთი ორგანიზატორი.

გიორგი დაქორწინებული იყო ჟურნალისტ ნათია ბანძელაძეზე, რომელსაც 2010-2012 წლებში პრეზიდენტის პრესსამსახურის უფროსის თანამდებობა ეკავა. წყვილს ორი შვილი ნანუკა და ნინი ჰყავს, ორივე მათგანი მოდელია, ნანუკა ვიცე მის-საქართველო 2015-ის, ნინი კი მის-საქართველო 2018-ის ტიტულის მფლობელია.

გიორგი გოგიჩაიშვილი 2019 წლის 4 ივლისს გარდაიცვალა სიმსივნესთან რამდენიმეწლიანი ბრძოლის შემდეგ.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გიორგი გოგიჩაიშვილი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

სქოლიო
------

1. ↑  ნათია ბანძელაძის დეკლარაცია, *declaration.gov.ge*
2. ↑  რატომ ვერ ახერხებენ ნინის გულის მოგებას, *http://gza.kvirispalitra.ge*
3. ↑  გარდაიცვალა მსახიობი და ტელეწამყვანი გიორგი გოგიჩაიშვილი, *1tv.ge*
**ჯან გალეაცო სფორცა** (იტალ. Gian Galeazzo Sforza; დ. 20 ივნისი, 1469 — გ. 21 ოქტომბერი, 1494) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარიასა და ბონა სავოიელის უფროსი ვაჟი. მილანის ჰერცოგი 1476-94 წლებში. ცოლად ჰყავდა თავისი მამიდაშვილი იზაბელა არაგონელი, რომელთანაც ოთხი შვილი ჰყავდა, მათ შორის პოლონეთ-ლიტვის დედოფალი ბონა სფორცა.

ბიოგრაფია
---------

ჯან გალეაცო დაიბადა 1469 წლის 20 ივნისს. იგი იყო მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და მისი მეორე ცოლის, ბონა სავოიელის პირველი ვაჟი. 1476 წელს შეთქმულებმა მამამისი 32 წლის ასაკში მოკლეს, რის გამოც ახალი ჰერცოგი 7 წლის ჯან გალეაცო გახდა, რომლის რეგენტიც დედამისი, ბონა სავოიელი გახდა. მან დროებით მოახერხა თავისი მაზლების მილანიდან გაძევება, რომელთაც თვალი მისი ვაჟის ტახტზე ეჭირათ. სულ მალე ჯან გალეაცოს ბიძა, ლუდოვიკო სფორცა დაუბრუნდა მილანს, რომელმაც მალე იმდენად დიდი ძალაუფლება მოიპოვა, რომ ფაქტობრივად მილანის დე-ფაქტო მმართველად იქცა. 

1494 წლის 21 ოქტომბერს, 25 წლის ჯან გალეაცო გარდაიცვალა, რომელიც ბიძამისმა ლუდოვიკომ მოწამლა, ბონა სავოიელი და ჯან გალეაცოს ცოლ-შვილი კი გააძევა. საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-ის მხარდაჭერით, ლუდოვიკომ მოახერხა და მილანის ჰერცოგი გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯან გალეაცოს ვაჟი დარჩა.

ქორწინება და შვილები
--------------------

1489 წლის თებერვალში, ჯან გალეაცომ ცოლად შეირთო თავისი მამიდაშვილი იზაბელა არაგონელი, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა:

1. ფრანჩესკო (1491-1512), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
2. იპოლიტა (1493-1501), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
3. ბონა (1494-1557), ცოლად გაჰყვა პოლონეთისა და ლიტვის მეფე სიგიზმუნდ I-ს, რომელთანაც შეეძინა უნგრეთის დედოფალი იზაბელა, პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ II, ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგინია სოფია, პოლონეთის დედოფალი ანა და შვედეთის დედოფალი კატარინა იაგელონები;
4. ბიანკა (1495-1496), გარდაიცვალა ჩვილობაში;

ლიტერატურა
----------

* Burckhardt, Jacob (1878). The Civilization Of The Renaissance in Italy. University of Toronto - Robarts Library: Vienna Phaidon Press. p. 23. Retrieved 28 February 2019.
**ზურაბ პატარაძე** (დ. 12 თებერვალი, 1973, ბათუმი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, დიპლომატი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 2012 წლის 30 ოქტომბრიდან, 2016 წლის 6 ივლისამდე, 2018 წლის 29 აგვისტოდან საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში.

ბიოგრაფია
---------

ზურაბ პატარაძე დაიბადა 1973 წლის 12 თებერვალს, ბათუმში. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ეკომინისტის კვალიფიკაციით. სწავლობდა ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით, მუშაობდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლისა და სისხლის სამართლის სამძებრო სამსახურში. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საგარეო პოლიტიკის კვლევისა და ანალიზის ცენტრში, ამავე სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტის სავიზო პოლიტიკისა და სავიზო ურთიერთობის სამმართველოში, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტში საერთო საკონსულო საკითხების სამმართველოს მეორე მდივნად, შემდეგ კი - ამავე დეპარტამენტის საკონსულო ურთიერთობების სამმართველოს მეორე მდივნად.

ზურაბ პატარაძეს 2012 წელს მინიჭებული აქვს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი. წლების განმავლობაში იყო რუსეთის ფედერაციაში საქართველოს საელჩოს მეორე მდივანი, შემდეგ კი - მრჩეველი და კონსული. მშაობდა ქ. სალონიკში საქართველოს გენერალური კონსულად. 2011-2012 წლებში ზურაბ პატარაძე იყო თურქეთის რესპუბლიკაში (ქ. სტამბოლი) საქართველოს გენერალური კონსული, ხოლო 2012-2013 წლებში თურქეთის რესპუბლიკაში საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი. 2013-2016 წლებში იყო ყაზახეთის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი. 2016 წლის ივლისიდან 2018 წლის ივლისამდე იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე. 2018 წლის 29 აგვისტოდან, საქართველოს პრეზიდენტის, გიორგი მარგველაშვილის განკარგულების თანახმად, ზურაბ პატარაძე აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩია.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ზურაბ პატარაძე აზერბაიჯანში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად დაინიშნა
* ზურაბ პატარაძე - დეკლარაცია
* ზურაბ პატარაძე - ბიოგრაფია
* ელჩის ბიოგრაფია

სქოლიო
------

1. ↑  ზურაბ პატარაძე აზერბაიჯანში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად დაინიშნა. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 24 იანვარი, 2019.

|
|  |
|
| წინამორბედი:არჩილ ხაბაძე | **აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისმთავრობის თავმჯდომარე**2016-2018 | შემდეგი:თორნიკე რიჟვაძე |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეები  |
| --- |
|  |
| 
* გურამ ვარშალომიძე
* ალექსანდრე ფაღავა
* ავთანდილ გორგილაძე
* გიორგი ცინცქილაძე
* ედუარდ კაკაბაძე
* რევაზ შამილიშვილი
* როსტომ ჯაფარიძე
* ლევან ვარშალომიძე
* არჩილ ხაბაძე
* ზურაბ პატარაძე
* თორნიკე რიჟვაძე

 | 
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ღერბიაჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ღერბი |

 |
დუდლი
**დუდლი** არის ესკიზის სახეობა, არაფოკუსირებული ნახატი, რომელსაც ადამიანი ძირითადად ქმნის ყურადღების სხვა რამეზე მიქცევისას. დუდლები მარტივი ნახატებია, რომელთაც აქვთ რამე კონკრეტული მნიშვნელობა ან სულაც რაღაც აბსტრაქტული ფორმები აქვთ.

დუდლის მაგალითი არის ჩანახატები სკოლის რვეულებში. აგრეთვე, მაგალითად, ტელეფონზე საუბრისას პასტით ან ფანქრით გაკეთებული ჩანახატი.

დუდლების პოპულარული სახეობები არის - სკოლის მასწავლებლების ან თანაშემწეების, ცნობილი ტელე-სახეების ან კომიკოსების კარიკატურები.

ეტიმოლოგია
----------

სიტყვა *დუდლი* (ინგ: doodle - *დუ:დლ*) პირველად გამოჩნდა XIX ს-ში სულელურის ან გულუბრყვილობის აღსანიშნავად. აქედან მოდის გერმანული *dudeln* (თამაში). აგრეთვე dudeln-ის ვარიაციები *Dudeltopf*, *Dudentopf*, *Dudenkopf*, *Dude* და *Dödel*.

ეფექტი მეხსიერებაზე
-------------------

*გამოყენებითი კოგნიტური ფსიქოლოგიის* მიერ გამოქვეყნებული შესწავლის მიხედვით, დუდლირება ადამიანის მეხსიერებას საგრძნობლად ეხმარება. შესწავლა ეკუთვნის პროფესორ ჯენკი ანდრადს.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* გრაფოლოგია
* მარგინალია
* ოეკაკი

სქოლიო
------

1. ↑  "Andrade, J. (2009). What does doodling do? Applied Cognitive Psychology
**ბაალბექი** (არაბ. عنجر) – ძველი ქალაქი ლიბანში. მდებარეობს ბეირუთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 80 კილომეტრში. ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. მოსახლეობა 82 000 კაცი.

მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი უხსოვარი დროიდანაა დასახლებული, მის შესახებ ისტორიული წყაროები არ არსებობენ ალექსანდრე მაკედონელის ეპოქამდე. მისი გარდაცვალების შემდეგ სირია და ლიბანის დღევანდელი ტერიტორია გადავიდა პტოლემე I სოტერის ხელში და ქალაქს უწოდეს ჰელიოპოლი ეგვიპტური ჰელიოპოლის პატივსაცემად. ამ პერიოდში იგი უკვე დიდი რელიგიური ცენტრია, სადაც ხდება ბაალის (აქედან ეწოდა ქალაქს სახელი) – სემიტური ღმერთის და დიონისეს თაყვანისცემა. ძვ. წ. 200 წელს ქალაქი დაიპყრო ანტიოქე დიდმა.

ოქტავიანე ავგუსტუსის მმართველობის დროს (ძვ. წ. 27–14) შედიოდა რომის ერთ-ერთ პროვინციაში, I–III საუკუნეებში ქალაქში აშენდა უამრავი რომაული ტაძარი.

VII საუკუნეში ქალაქი დაიპყრეს არაბებმა.

1984 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ბაალბექი – ენციკლოპედია ბრიტანიკაში

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბანში ლიბანის დროშა |
| --- |
|  |
| 
ანჯარი · ბაალბექი · ბიბლოსი · ტვიროსი ·  კადიშის ხეობა და სამეფო კედრების ტყე
 |

 |
**ROKVA**, *როკვა* — ყოველწლიური მუსიკალური ფესტივალი, რომელიც ტარდება რაჭაში, შოვში, ივლისი-აგვისტოს შუალედში.

ფესტივალი პირველად 2019 წლის 17 აგვისტოს ჩატარდა შოვში, ყოფილი სამხედრო სანატორიუმის ტერიტორიაზე. ფესტივალზე დაუკრეს ისეთმა ქართულმა მუსიკალურმა ჯგუფებმა, როგორებიცაა Mokumoku, არა, დაგდაგანი და Killages. 2020 წლის ზაფხულში ფესტივალი ორდღიანი იყო და შაორის წყალსაცავის მახლობლად გაიმართა, სადაც ორ განსხვავებულ სცენაზე 45-მდე ქართველი არტისტი წარსდგა, მათ შორის Bedford Falls, The BearFox, ერეკლე დეისაძე, Four Dimensional Monster Lobsters და სხვები.

2021 წელს ფესტივალი კვლავ ორდღიანი უნდა ყოფილიყო და თანამედროვე ქართულ მუსიკალურ სცენასთან ერთად ფესტივალს ესტუმრებოდნენ საერთაშორისო არტისტებიც, ბრიტანულ-გერმანული დუეტი Lebanon Hanover და უკრაინული ჯგუფი დახაბრახა, თუმცა COVID-19-ის პანდემიის გართულებული ეპიდვითარების გამო 14 აგვისტოდან — ფესტივალის ჩატარების პირველი დღიდან — ქვეყანაში ამოქმედდა ახალი შეზღუდვები და სრულად შეიზღუდა ფესტივალებისა და სხვა მასობრივი ღონისძიებების გამართვა, რის გამოც „როკვა", მანამდე არსებული რეგულაციებისა და რეკომენდაციების გათვალისწინების მიუხედავად, 2022 წლამდე გადაიდო.

2022 წელს „როკვა" 3 დღის განმავლობაში, 29-31 ივლისს კვლავ შოვში გაიმართება და 50-მდე ქართულ და საერთაშორისო პროექტს უმასპინძლებს, მათ შორის არიან Nouvelle Vague, ბენჟამინ კლემენტინი, მიშელ გურევიჩი, Bedford Falls, Mellow, Eko & Vinda Folio, არა, Tamada, ბაჩო ჯიქიძე, ლექსო რატიანი, კოლექტივი და სხვანი.

ფესტივალის სახელი (სტილიზებულად ROKVA) უკავშირდება ქართულ სიტყვა „როკვას" — „ცეკვა და მისთანანი", რაც ერთ-ერთი ორგანიზატორის თქმით, ზუსტად გამოხატავს ფესტივალის არსს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ფესტივალის ოფიციალური Facebook გვერდი

სქოლიო
------

1. ↑  ROKVA ფესტივალის მიმოხილვა — ინდიგო
2. ↑  ROKVA 2019 — Magic Mountain Shovi
3. ↑  განახლებული როკვა ფესტივალი სტუმრებს შაორის წყალსაცავთან უმასპინძლებს — On.ge
4. ↑  ახალი შეზღუდვები, რომლებიც დღეიდან ამოქმედდა | 14 აგვისტო, 2021 — მთავარი არხი
5. ↑  „როკვა" გაუქმდა — ორგანიზატორები პოლიციის მხრიდან, მუქარასა და შანტაჟზე საუბრობენ
6. ↑  ფესტივალი ROKVA 2022 წლამდე გადაიდო - „სახელმწიფომ იძულებითი ზარალის წინაშე დაგვაყენა" — Business Media Georgia.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2021-10-23. ციტირების თარიღი: 2022-06-13.
7. ↑  ROKVA 2022 — დილა ფორმულაზე
8. ↑  როკვა — ლექსიკონი ქართული
9. ↑  „რაჭა როკვით შემოიარე" — ჯაბა შავიშვილი Helloblog.ge-ზე
**კარტახენა** (ესპ. Cartagena) — ქალაქი ესპანეთში, მურსიის ავტონომიურ რგიონში. სახელწოდება მომდინარეობს კართაგენისაგან.

კარტახენა დააარსა კართაგენელმა სარდალმა ჰასდრუბალმა ძვ. წ. 227 წელს და უწოდა "ქართ ჰადაშტი" – კართაგენის კოლონია. ქალაქს აყვავების ხანა რომის იმპერიის მართველობის დროს ჰქონდა, რომლებიც მას Carthago Nova–ს უწოდებდნენ და ის რომაული პროვინცია კარფაგენიკას დედაქალაქი იყო. კარტახენა ასევე მნიშვნელოვან ქალაქს წარმოადგენდა ომაიანთა სახალიფოს მიერ (რომლებიც მას ქართაიანატ ალ–ხალიფას უწოდებდნენ) ესპანეთის დაპყრობის დროს.

XVI საუკუნიდან ის წარმოადგენს ესპანეთის მნიშვნელოვან საზღვაო პორტს. XVIII საუკუნეში ესპანეთის მმართველობაში ბურბონების მოსვლის შემდეგ კარტახენა გახდა ესპანეთის ფლოტის ხმელთაშუა ზღვის დეპარტამენტი და დღემდე რჩება მნიშვნელოვან საზღვაო პორტად.

მდიდარი ისტორიული წარსულის გამო ქალაქში მრავლადააა შემორჩენილი როგორც ფინიკიური, რომაული, ბიზანტიური, მავრიტანული არქიტექტურის ასევე XX საუკუნის არტ-ნუვოს ნიმუშები.

მის სახელს ატარებს ქალაქი კარტახენა კოლუმბიაში.

ისტორია
-------

კარტახენა დააარსეს კართაგენელებმა, რომაელები მას უწოდებდნენ *ახალ კართაგენს*.

ჰავა
----

კარტახენას აქვს თბილი, ნახევრად მშრალი ჰავა. მისი საშუალო წლიური ტემპერატურა არის დაახლოებით 20 °C. ყველაზე ცივი თვეა იანვარი, საშუალოდ 12 °C – გრადუსით, ხოლო ყველაზე ცხელი თვე აგვისტო 26 °C–ით. რეგიონში ქარი წარმოადგენს მნიშვნელოვან კლიმატურ ფაქტორს.

დემოგრაფია
----------

კარტახენას დემოგრაფიული სურათი 1842–წლიდან.

სქოლიო
------

1. ↑  Callejero | Ayuntamiento de Cartagena. Ayto-cartagena.es.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-07-01. ციტირების თარიღი: 2013-03-26.
2. ↑  
Weatherbase: Historical Weather for Cartagena, Spain. Weatherbase (2011).
Retrieved on 24 November 2011.
**ვალერი ალექსანიანი** (სომხ. Վալերի Ալեքսանյան; დ. 4 სექტემბერი, 1984, ერევანი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ცენტრალური/მარჯვენა მცველი.

საკლუბო კარიერა
---------------

### პიუნიკი

ალექსანიანი დაიბადა ერევანში, სომხეთის სსრ-ში. იგი ფეხბურთში, ოდნავ დაგვიანებით, 12 წლის ასაკში ჩაერთო. თავდაპირველად, მშობლები მისი ფეხბურთისადმი ინტერესის წინააღმდეგები იყვნენ. ისინი პრიორიტეტს სკოლაში სწავლას ანიჭებდნენ. ამიტომ მან ფეხბურთის ვარჯიში საიდუმლოდ დაიწყო. 12 წლის ასაკში იგი შევიდა საფეხბურთო სკოლა პიუნიკ ერევანში. 2000 წელს მან პიუნიკთან მისი პირველი კონტრაქტი გააფორმა, ხოლო 2001 წელს დაიწყო მისი საკლუბო კარიერა კლუბთან: მან პიუნიკთან ერთად სომხეთს საფეხბურთო პრემიერლიგა მოიგო: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 და 2006 წლებში, ხოლო 2002 და 2004 წლებში – სომხეთის თასი. მას ასევე 3-ჯერ აქვს მოგებული სომხეთის სუპერთასი (2001, 2003, 2004). 2002-2004 წლებში იგი პიუნიკის მეორე გუნდშიც თამაშობდა.

### განძასარი

2007 წლის ივნისში, პიუნიკსა და განძასარი კაპანს შორის შეთანხმებით, ალექსანიანი განძასარიში გაანათხოვრეს. გაცვლა განძასარის მთავარი მწვრთნელის, სამუელ პეტროსიანის მოთხოვნით მოხდა. 2008 წელს, ალექსანიანთან ერთად, კლუბმა სომხეთის პრემიერლიგაში მე-3 ადგილი დაიკავა. 2009 წლის ნოემბერში ალექსანიანმა კლუბთან კონტრაქტი დაასრულა. არც მოთამაშეს და არც კლუბს არ სურდა კონტრაქტის გახანგრძლივება.

### ულისი

ამის შემდეგ მას კონტრაქტი ულისმა შესთავაზა; თავდაპირველად მისმა მენეჯერმა შემოთავაზება უარყო, თუმცა შემდგომ დასთანხმდა. 2010 წლის სომხეთის პრემიერლიგის სეზონის დასრულების შემდეგ, მან კლუბთან კიდევ ერთი კონტრაქტი გააფორმა. 2011 წლის სეზონის ნახევარი მან მაღალ დონეზე ჩაატარა, ამიტომ, მას სომხეთის ნაკრებისგან მოწვევა მოუვიდა.

### სანატ ნაფტ აბადანი

ზაფხულის სატრანსფერო ზონის დროს, ულისმა ალექსანიანის გაყიდვის შემოთავაზება მიიღო. კლუბები შეთანხმდნენ და ალექსანიანი ერთწლიანი კონტრაქტით გაემგზავრა აბადანში და შეუერთდა ადგილობრივ კლუბ სანატ ნაფტის.

ვალერი ალექსანიანის სანატ ნაფტისთან კონტრი 2013 წელს დასრულდა და ამის შემდგომ იგი თავისუფალი აგენტი გახდა.

პირადი ცხოვრება
---------------

ვალერი ალექსანიანი დაოჯახებულია; მეუღლეს სირანუში ჰქვია. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, არტემი (დაბადებული 2009 წელს). ალექსანიანს თავისუფალ დროს უყვარს თევზაობა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვალერი ალექსანიანი — National-Football-Teams.com
* Profile at ffa.am/en
* armfootball.tripod.com
* ვალერი ალექსანიანი — FootballDatabase.eu
* ვალერი ალექსანიანი — Soccerway

სქოლიო
------

1. ↑  "ГАНДЗАСАР" УСИЛИВАЕТСЯ ЗА СЧЕТ КОМАНДЫ "ПЮНИК" (in Russian). a1plus.am. Retrieved 22 March 2013.
2. ↑  Archived copy ru. armsport.am. ციტირების თარიღი: 22 March 2013.
3. ↑  Севада Арзуманян: Валерий Алексанян перешёл в Иран  (in Russian). armsport.am. Archived from the original on 27 April 2012. Retrieved 22 March 2013.
**Eurythmics** — ბრიტანული მუსიკალური დუეტი, რომელშიც შედიოდნენ ენი ლენოქსი და დეივ სტიუარტი. თავდაპირველად ისინი გამოდიოდნენ ჯგუფ The Tourists-ში (რომელიც მანამდე ცნობილი იყო The Catch-ის სახელწოდებით).

დუეტის პირველი ალბომი *In the Garden* წარუმატებელი იყო, მაგრამ მეორემ *Sweet Dreams (Are Made of This)*, სასათაურო სიმღერით, მსოფლიოში დიდი წარმატება მოიპოვა. ამის შემდეგ კოლექტივმა გამოსცა მთელი რიგი ალბომების და სინგლებისა, რომლებიც მსოფლიო ჩარტებში ხვდებოდნენ. 1990 წელს დუეტი დაიშალა - ამ დროისთვის სტიუარტი უკვე იყო წარმატებული პროდიუსერი, ხოლო ენიმ წარმატებით დაიწყო სოლო-კარიერა, ალბომით *Diva*. თითქმის ათი წლის შემდეგ, დუეტი კვლავ დაბრუნდა, მეცხრე ალბომით *Peace*. 2005 წელს ისინი კიდევ ერთხელ გაერთიანდნენ, გამოსცეს სიმღერა „I've Got a Life" და ჰიტების მორიგი კომპილაცია, *Ultimate Collection*, ხოლო 2014 წელს ისინი დღეისთვის უკანასკნელად შეიკრიბნენ და კვლავ დაიშალნენ.

ჯგუფს 1984 წელს MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე მიღებული აქვს ჯილდო საუკეთესო ახალი შემსრულებლის კატეგორიაში, ისევე, როგორც გრემის ჯილდო საუკეთესო როკ-შესრულებისთვის, დუეტის ან ჯგუფის მიერ, ვოკალით. 1999 წელს მათ Brit-ის დაჯილდოებაზე გადაეცათ სპეციალური ჯილდო მუსიკაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის. 2005 წელს ჯგუფი შეყვანილი იქნა ბრიტანეთის მუსიკის დიდების დარბაზში. დღეისთვის Eurythmics-მა მსოფლიო მასშტაბით დაახლოებით 75 მილიონი ალბომი გაყიდა.

დისკოგრაფია
-----------

 მთავარი სტატია: Eurythmics-ის დისკოგრაფია.
სტუდიური ალბომები
* *In the Garden* (1981)
* *Sweet Dreams (Are Made of This)* (1983)
* *Touch* (1983)
* *1984 (For the Love of Big Brother)* (1984)
* *Be Yourself Tonight* (1985)
* *Revenge* (1986)
* *Savage* (1987)
* *We Too Are One* (1989)
* *Peace* (1999)

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ვიკისაწყობის ლოგო შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Eurythmics"** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი

სქოლიო
------

1. ↑  All Music Guide (Eurythmics profile). *AllMusic*. ციტირების თარიღი: 27 September 2014.
2. ↑  Annie Lennox champions charity work. *walesonline*. ციტირების თარიღი: 27 September 2014.
**გურამ (ხიტა) ქუთათელაძე** (დ. 29 მარტი, 1924, თბილისი ― გ. 29 ნოემბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი. საქართველოს დამსახურებული მხატვარი, რუსთაველის პრემიის ლაურეატი.

ბიოგრაფია
---------

გურამ (ხიტა) ქუთათელაძე დაიბადა ქართველი მხატვრის და საზოგადო მოღვაწის, თბილისის სამხატვრო აკადემიის რექტორის (1959–1972) აპოლონ ქუთათელაძის (აპოლონ ქუთათელაძე) ოჯახში. 1940 წელს, სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან სწავლა განაგრძო მოსკოვის ვ. სურიკოვის სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო ინსტიტუტში ფერწერის ფაკულტეტზე. 1942–1946 წლებში სწავლას აგრძელებს თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, პედაგოგი დავით კაკაბაძე, ხოლო 1946 წელს კვლავ ბრუნდება მოსკოვის სამხატვრო ინსტიტუტში, მისი მასწავლებელი ალექსანდრე ოსმიორკინი მოსკოველ ფერმწერთა გაერთიანების ბუბნოვი ვალეტის წევრი იყო. ამ მოძრაობის წევრებს სეზანისტებსაც ეძახდნენ.

შემოქმედება
-----------

გურამ ქუთათელაძე. გაზაფხული. 140x100, ტილო,ზეთი, 1960
გურამ (ხიტა) ქუთათელაძის მდიდარ და მრავალფეროვან შემოქმედებაში მთავარ თემას პეიზაჟი წარმოადგენდა. მან ჩამოაყალიბა პეიზაჟისა და ლანდშაფტის საკუთარი ხედვა და კონცეფცია.

ნამუშევრების არქივები
---------------------

* საქართველოს ეროვნული მუზეუმი;
* საქართველოს საპატრიარქოს კოლექცია;
* აღმოსავლეთის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, მოსკოვი, რუსეთი;
* პუშკინის მუზეუმი (მოსკოვი);
* „ლუდვიგის" მუზეუმი, ქ. კელნი, გერმანია.

ასევე კერძო კოლექციებში - კ.გლეიზერის კოლექცია, ბობ და მერიონ როტშილდების კოლექცია.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ. 1977. — გვ. 548.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* 

* გურამ ქუთათელაძე — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* Georgian Art Portal[*მკვდარი ბმული*]

სქოლიო
------

1. ↑  ლეჟავა, სამსონ (2016) "გურამ ქუთათელაძე". გვ.17–49. თბ. ISBN 978-9941-0-8580-2
2. ↑  ლეჟავა, სამსონ (2016) "გურამ ქუთათელაძე". გვ.17–49. თბ. ISBN 978-9941-0-8580-2
3. ↑  ანდრიაძე, დავით (2011) "ხიტა ქუთათელაძე". გვ.7-46. თბ. ISBN 978-9941-0-3189-2
**დაჰუკი** (არაბ. دهۆک) — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ერაყის ქურთისტანში. იგი არის დაჰუკის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქი. დაჰუკი მდებარეობს 565 მეტრზე ზღვის დონიდან. დაჰუკი არის 470 კილომეტრში ქვეყნის დედაქალაქ ბაღდადიდან. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა დაახლ. 500 000 ადამიანს შეადგენდა. რადგან ქალაქი ქურთისტანში მდებარეობს, მისი მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ქურთია და ყველაზე გავრცელებული ენა არის ქურთული.

ქალაქ დაჰუკში მდებარეობს მის მუჰაფაზაში საუკეთესო და მთელ ერაყში ცნობილი დაჰუკის უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსებულია 1992 წელს.

დაჰუკის ისტორია ჯერ კიდევ ძვ. წ. XXV საუკუნეში იწყება. ქალაქი ისტორიულად მოიხსენიებოდა **ნუჰადრას** ან **ნაარდას** სახელით.

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* დაჰუკის მუჰაფაზა

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***დაჰუკი***

* Iraq Image - Dahuk Satellite Observation დაარქივებული 2012-06-23 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
ერაყის მუჰაფაზების ადმინისტრაციული ცენტრები |
| --- |
|  |
| 
* რამადი
* ჰილა
* ბასრა
* ბაღდადი
* დაჰუკი
* ბააქუბა
* ნასირია
* ერბილი
* ელ-კუთი
* ქირქუქი
* ელ-ამარა
* სამავა
* მოსული
* ნაჯაფი
* თიქრითი
* სულეიმანია
* ალ-დივანია
* ქარბალა

 | 
 |

 |
ჰეკატეოს მილეტელისეული მსოფლიოს გეოგრაფია
**ჰეკატეოს მილეტელი** (ძვ. ბერძნ. Ἑκαταῖος; დაახლ. დ. ძვ. წ. 550 — გ. ძვ. წ. 480) — ძველი ბერძენი ისტორიკოსი და გეოგრაფი. მილეტის წარჩინებულთა ოჯახიდან იყო. ბევრს მოგზაურობდა და პირველი დაინტერესდა სხვა ქვეყნების ისტორიით, რის გამოც მას პირველ ისტორიოგრაფად მიიჩნევენ. 

ავტორია 2 თხზულებისა. ერთია: „დედამიწის ირგვლივ" — („periodos, ges", ერთ-ერთი პირველი გეოგრაფიული ნაწარმოები), რომელიც შედგებოდა 2 წიგნისაგან და შეიცავდა ევროპის, აზიის და ლიბიის აღწერილობას. 

მე-2 თხზულებაში „გენეალოგია" („genealogia") მოცემული ოყო ძველი მითებისა და ლეგენდების კრიტიკა, თუმცა ეს კრიტიკული მიდგომა 
პრაგმატულ ხასიათს ატარებდა. ჰეკატეოს მილეტელმა პირველმა შეადგინა ხმელეთის დასახლებული ნაწილის კარტოგრაფიული გამოსახულება. ეს რუკა აღმოჩენილი არ არის, მაგრამ ჰეროდოტეს და სხვა ავტორთა აღწერილობით შესაძლებელი ხდება მის შესახებ წარმოდგენის შექმნა. 

ჰეკატეოს მილეტელის თხზულებიდან მხოლოდ 380 ნაწყვეტმა მოაღწია. წერდა იონიურ დიალექტზე, სადა ენით.

ლიტერატურა
----------

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ. 1987. — გვ. 614.
**გევორგ კასპაროვი** (სომხ. Գևորգ Կասպարով; დ. 25 ივლისი, 1980, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი რომელიც თამაშობს მეკარეს პოზიციაზე. იგი ამჟამად თამაშობს კლუბ განძასარი კაპანსა და სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში.

საკლუბო კარიერა
---------------

ქალაქ ერევანის საფეხბურთო სკოლა, 1992
### დვინ არტაშატი

დვინში თამაშამდე, კასპაროვმა დაამთავრა ქალაქ ერევანის საფეხბურთო სკოლა. ახალგაზრდობის პერიოდში იგი თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ დვინ არტაშატში (1997-1998). გუნდის დაცვის ხაზში სისუსტის გამო, კაპაროვმა 1997 წლის სეზონში 18 თამაშში 51 გოლი გაუშვა.

### ზვარტნოცი

ზვარტნოცი, 2001
2000 წელს კასპაროვმა კონტრაქტი გააფორმა კლუბ ზვარტნოცთან. გუნდთან ერთად მან ორჯერ მიაღწია სომხეთის თასის ფინალს და სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგაში მეორე ადგილი დაიკავა. შესაძლოა კასპაროვს კარიერა ამ კლუბში გაეგრძელებინა, მაგრამ სეზონის დასასრულს, ფინანსური პრობლემების გამო კლუბი სომხეთის პრემიერლიგიდან გაუშვეს.

### არარატ თეორანი

ასეთ ვითარებაში მას მეზობელი ირანის კლუბიდან, თეირანის არარატ თეირანიდან მოუვიდა შემოთავაზება. 2003 წლის სეზონი მან ამ კლუბში გააგრძელა, ხოლო შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა.

### მიკა ერევანი

2004 წელს იგი შეუერთდა მიკა ერევანს. კასპაროვის სადებიუტო მატჩი მიკაში შედგა ქალაქ აშტარაკში, 17 აპრილს; გუნდის მოწინააღმდეგე იყო წინა წლის სომხეთის პრემიერლიგის ჩემპიონი კლუბი პიუნიკი. აღნიშნულ შეხვედრაში მიკა ერევანი ანგარიშით 1:3 დამარცხდა. კლუბთან ერთად კასპაროვმა 2004 წლის სომხეთის საფეხბურთო პრემიერ ლიგის ცხრილში მეორე ადგილი დაიკავა.

### პიუნიკი

კასპაროვი პიუნიკთან ერთად 2005–2006 წელს
მომდევნო წელს კასპაროვი პიუნიკის ფეხბურთელი გახდა. პირველი რაუნდის შემდეგ, აპოელა ედელმა კლუბი დატოვა და ამით კასპაროვი გუნდის ძირითადი მეკარე გახდა. კასპაროვთან ერთად პიუნკმა მოიგო სომხეთის პრემიერლიგა (2005, 2006) და სომხეთის სუპერთასი. 2005 და 2006 წელს გევორგ კასპაროვი დასახელდა სომხეთის პრემიერ ლიგის საუკეთესო მეკარედ.

### პას თეირანი და რაჰ აჰანი

2007 წელს კასპაროვი კიდევ ერთხელ ჩავიდა ირანში და ერთი სეზონის განმავლობაში კლუბ პას თეირანსა და რაჰ აჰარნში ითამაშა.

### ულისი

2008 წელს მან ულისი ერევანისგან შემოთავაება მიიღო და ამიტომ იგი სომხეთში დაბრუნდა. ულისში მან ორი სრული სეზონი ჩაატარა. 2009 წლის სომხეთის პრემიერლიგაში გუნდი მესამე ადგილზე გავიდა. მეორე სეზონის დასრულებას იგი თეირანის კლუბ სანთი კავეჰ თეირანს შეუერთდა. მან კლუბთან 5 თვიანი კონტაქტი გააფორმა.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* გევორგ კასპაროვი Facebook-ზე
* გევორგ კასპაროვი — National-Football-Teams.com
* გევორგ კასპაროვი — FootballDatabase.eu
* ffa.am
* armfootball.tripod.com
* გევორგ კასპაროვი — Soccerway

სქოლიო
------

1. ↑  Геворг Каспаров: намерен завершить карьеру в Иране, если... დაარქივებული 2015-09-25 საიტზე Wayback Machine.  (in Russian). ArmFootball.com. Retrieved 20 March 2013.
**ჰამა** (არაბ. حماة; ძველებრაული: חֲמָת *ჰამათ*, *"ციხე-სიმაგრე"*) — დასავლეთ-ცენტრალურ სირიაში, მდინარე ორონტესის ნაპირებზე მდებარე ქალაქი. ის ჩრდილოეთით დამასკოდან 213 კილომეტრში და ჰომსიდან 32 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი ჰამის მუჰაფაზის პროვინციულ დედაქალაქს წარმოადგენს. 854,000 (2009 წლის აღწერით) მოსახლით ალეპოს, დამასკოს და ჰომსის შემდეგ ჰამა სირიის სიდიდით მეოთხე ქალაქია.

ქალაქი ცნობილია მისი ჩვიდმეტ ნორიათი, რომლებიც გამოიყნება ქალაქი ბაღების მოსარწყავად. მიიჩნევა, რომ ეს სარწყავი სისტემა არსებობს ძველი წელთაღრიცხვის 1100 წლიდან. დღეისთვის მდინარეზე განთავსებულ ნორიებს მხოლოდ ესთეტიკური დანიშნულება აქვთ.

ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ქალაქი ცნობილია როგორც ანტი-ბაასური ოპოზიციის ცენტრი, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილი მუსლიმთა-საძმოა. ქალაქი სირიის არმიამ რამდენიმეჯერ დაარბია: 1964-ში ჰამას აჯანყების დროს, სირიაში ისლამური აჯანყების დროს 1981-ში განხორციელდა ჰამას ხოცვა-ჟლეტა და ასევე ერთი წლის შემდეგ ჰამაში მოკლეს დაახლოებით 25 000 ადამიანი. სირიის მიმდინარე სამოქალაქო იმის დროს 2011-ში ქალაქი გახდა კიდევ ერთი მსხვილ მაშტაბიანი კონფლიქტის ეპიცენტრი, რომელიც ჰამას ალყით არის ცნობილი.

ლიტერატურა
----------

* P. J. Riis/V. Poulsen, Hama: *fouilles et recherches 1931–1938* (Copenhagen 1957).

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
***ჰამა***

* Hama, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
* The Official City's Group on facebook (არაბული ენა) – (ინგლისური)
* e.sy დაარქივებული 2007-02-16 საიტზე Wayback Machine. სამთავრობო სერვისები.
* Hama city community on the net დაარქივებული 2018-08-23 საიტზე Wayback Machine. (არაბული ენა)
* Ancient Hama king list

სქოლიო
------

1. ↑  Updated: Your Cheat Sheet to the Syrian Conflict[*მკვდარი ბმული*]. PBS.
2. ↑  Hamah (Syria). Encyclopedia Britannica. ციტირების თარიღი: 3 June 2004.
**ისკე-ყაზანი** (თათრ. Иске Казан; რუს. Старая Казань) — ისკე-ყაზანის სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული და ბუნებრივი მუზეუმ-ნაკრძალი და ნაქალაქარი, რომელიც ფაქტობრივად მდებარეობს ვოლგის ბულგარეთის უკანასკნელი დედაქალაქის ადგილზე XIII-XV საუკუნეების განმავლობაში.

ისტორია
-------

მეცნიერების აზრით ქალაქი წარმოიშვა მდინარე კაზანკის შესართავთან ოქროს ურდოს დაშლის შემდეგ და ცნობილი იყო რამდენიმე სახელით: გაზანი, ბულგარ-ალ-ჯადიდი, ყაზანი, ისკე-ყაზანი. 

ლეგენდა „ცეცხლგამძლე სოფლის" შესახებ გვიამბობს, რომ ოქროს ურდოს ჯარების მიერ ქალაქის აღების შემდეგ აქსაკ თიმურმა სიკვდილით დასაჯა ადგილობრივი ამირა გაბდულუ. მისა შვილებმა ალთინბეგმა და გალიმბეგმა გაქცევით უშველეს თავს. 

დამპყრობლების წასვლის შემდეგ გადარჩენილ ძმებს არ დაუწყიათ ქალაქის აღდგენა. ტყე-სტეპის ზონაში მათ აღმოაჩინეს უფრო მშვიდი და მყუდრო ადგილი. სწორედ აქ დააარსეს ძმებმა ქალაქი ისკე-ყაზანი. მოგვიანებით ამ ადგილის გარშემო ჩამოყალიბდა ყაზანის სახანო, რომლის ცენტრიც ისკე-ყაზანი გახდა. 

მომდევნო ომებთან და ქალაქის არაპერსპექტიულ ადგილზე მდებარეობასთან დაკავშირებით ყაზანის სახანოს დედაქალაქი უფრო მოხერხებულ ადგილზე გადაიტანეს. კერძოდ იქ სადაც მდინარე კაზანკა უერთდებოდა ვოლგას, რომელიც შუა საუკუნეების ევროპის მთავარი სავაჭრო და სტრატეგიული არტერია იყო. სწორედ ამ ადგილზე მდებარეობს თანამედროვე ყაზანი. ძველი დედაქალაქი კი დავიწყებას მიეცა და გაქრა პოლიტიკური არენიდან. 

კამათი ისკე-ყაზანის მდებარეობის შესახებ სამეცნიერო წრეებში არ დახურულა. ამ საკითხში ყველაზე მეტად საყურადღებოა არქეოლოგ რავილ ფახრუტდინოვის ვერსია. იგი ფიქრობს, რომ ისკე-ყაზანი მდებარეობდა იქ სადაც დღეს მდებარეობს სოფლები: კამაევო, რუსკი-ურმატი და გაიშა, მდინარე კაზანკის ზემო დინებიდან 40 კილომეტრის მოშორებით.

მუზეუმ-ნაკრძალი
---------------

მუზეუმ-ნაკრძალი შეიქმნა თათრეთის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 14 თებერვლის № 228-ე დადგებილების მიხედვით. 

ნაკრძალის ფართობია 137,2 ჰა, ძირითადი ფონდის ექსპონატების რაოდენობაა - 1 163 ერთეული.

მუზეუმის შემადგენლობაში შედის ვოლგის ბულგარეთის, ოქროს ურდოსა და ყაზანის სახანოს პერიოდის არქეოლოგიური და ეპიგრაფიკული ძეგლები:

* ისკე-ყაზანის ნაქალაქარი (XIII საუკუნე - 1552 წ.)
* რუსულ-ურმატული ნასოფლარი (XII-XIV სს.)
* რუსულ-ურმატული სასაფლაო (XIII-XVI სს.)
* სოფელ კამაევოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი.
* ბუნებრივი ლანდშაფტი - მდინარე კაზანკის ტერასები.
* წმინდა ადგილი: გაიში-ბიკეს საფლავი.

ლიტერატურა
----------

* А. Бурханов. Памятники Иске-Казанского комплекса. Казань, 2002.
* Н. Шельди. Булгаро-татарские монеты 13-15 веков. Казань, 2002.
* А. Орешников. Русские монеты до 1547 года. Москва, 1996.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Фоторепортаж о музее-заповеднике «Иске-Казан»
* Болгарский Государственный историко-архитектурный музей-заповедник
* *Хакимзянов Ф. Мустафина Д.* Эпиграфические памятники города Булгар
| ჯგუფი (ერა) | სისტემა (პერიოდი) | სექცია (ეპოქა) | ≈ ასაკი (მლნ. წ. წ.) |
| --- | --- | --- | --- |
| წინა | წინა | წინა | **უფრო ახალგაზრდა** |
| მეზოზოური-ერა | ცარცული | ზედა ცარცული | 65,5–99,6 |
| ქვედა ცარცული | 99,6–145,5 |
| იურული | ზედა იურული | 145,5–161,2 |
| შუა იურული | 161,2–175,6 |
| ქვედა იურული | 175,6–199,6 |
| ტრიასული | ზედა ტრიასული | 199,6–228 |
| შუა ტრიასული | 228–245 |
| ქვედა ტრიასული | 245–251 |
| მომდევნო | მომდევნო | მომდევნო | **უფრო ძველი** |

**მეზოზოური ჯგუფი (ერა)** (ბერძნ. μέσος (mésos) და ბერძნ. ζώω (zóo) - სიცოცხლე), დედამიწის ქერქის შრეთა სტრატიგრაფიული სკალის უკანასკნელის წინა ჯგუფი (დედამიწის გეოლოგიის ისტორიის შესაბამისი ერა). გამოყო ინგლისელმა გეოლოგმა ჯ. ფილიპსმა (1341). შეიცავს ტრიასულ სისტემას (პერიოდს), იურულ სისტემას (პერიოდს), დაცარცულ სისტემას (პერიოდს). აბსოლუტური გეოქრონოლოგიით მეზოზოური ერა დაიწყო 230 მლნ. წლის წინათ და გრძელდებოდა დაახლოებით 163 მლნ. წელიწადს. მეზოზოური ერაში კონტინენტებმა და ოკეანეებმა ძირითადად თანამედროვე სახე მიიღო; დაიწყო ტრანსგრესია - ლავრაზიისა და გონდვანის ხმელეთის დანაწევრება, ძველი მასივებისა და ჰერცინული დანაოჭების შედეგად წარმოქმნილი მთების დაძირვა. ალპური დანაოჭების ხმელთაშუა ზღვის სარტყელში (რომლის შემადგენლობაში კავკასიაც შედის) გაჩნდა ლოკალური გეოსინკლინური როფები. ტრიასულ პერიოდში ზომიერ სარტყლებში მნიშვნელოვანი ადგილი დაიჭირა წიწვოვანებმა, გვიმრანაირებმა, ლიკოპოდოუმისნაირებმა; დაჭაობებულ ტყეებში წარმოიქმნა ტორფნარი. იურულ პერიოდში ზღვამ უფრო დიდი ტერიტორია დაიკავა, გაფართოვდა გეოსინკლინური როფები, კონტინენტებზე წარმოიქმნა ვრცელი დაბლობები, რომლებიც ზომიერ და ტროპიკულ სარტყლებში ხშირი მცენარეულობით დაიფარა. გაბატონდნენ ქვეწარმავლები, რომლებიც გაიყვნენ წყლის (პლეზიოზავრი, იქთიოზავრი), ხმელეთისა (დინოზავრი) და მფრინავ (პტეროზავრი) ქვეწარმავლებად; გაჩნდნენ პრიმიტიული ძუძუმწოვრები და პირველი კბილიანი ფრინველი (არქეოპტერიქსი). შუა ცარცულ ეპოქაში გაბატონდნენ ფარულთესლოვნები. ტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში გრძელდებოდა ტორფნარის დაგროვება, რომელიც შემდეგ ქვანახშირად გადაიქცა. გავრცელდნენ მწერები, რამაც ფრინველებისა და შემდეგ ძუძუმწოვრების განვითარებას შეუწყო ხელი. მეზოზოური ერის ბოლოს ამოწყდნენ გიგანტური ქვეწარმავლები. მეზოზოურ ერაში გაჩნდნენ და გაბატონდნენ ძვლიანი თევზები.

მეზოზოური ჯგუფის ნალექებთან დაკავშირებულია ქვანახშირის, საწვავი ფიქლების, ნავთობისა და აირის, რკინის, ბოქსიტების, ფოსფორიტებისა და სხვა საბადოები.

ლიტერატურა
----------

* ჯანელიძე ა. ისტორიული გეოგიის მოკლე კურსი, თბ. 1963;
* *ზესაშვილი ვ.* ქსე, ტ. 6, გვ. 546, თბ. 1983
ბენჯამინ ფრანკლინის ავტობიოგრაფიის პირველი გამოცემის გარეკანი, 1793 წ.
**ავტობიოგრაფია** (ბერძნული ენიდან: αὐτός-*აუტოს* თვით + βίος-*ბიოს* ცხოვრება + γράφειν-*გრაფეინ* დაწერა), *ავტოგრაფი* — საკუთარი ხელმოწერა ან რაიმე ნაწარმოების ხელნაწერი, თვით ავტორის ხელით შესრულებული, *ავტოპორტრეტი* - მხატვრის მიერ დახატული საკუთარი პორტრეტი. ამიტომ სიტყვებთან ავტობიოგრაფია, ავტოპორტრეტი, ავტოგრაფი კუთვნილებითი ნაცვალსახელების: *ჩემი, შენი, მისი, თავისი* და ზედსართავი სახელების: *პირადი, საკუთარი* გამოყენება არ არის საჭირო, თუ ეს ნაცვალსახელი ან ზედსართავი და სუბიექტი ერთსა და იმავე პირს გამოხატავს. მაგალითად, არასწორია: მე დავწერე ჩემი ავტობიოგრაფია. მაგრამ ისეთ შემთხვევებში, როდესაც მოქმედების სუბიექტი ერთი პირია, ხოლო ავტოგრაფია კი სხვა პირისაა, კუთვნილებითი ნაცვალსახელი საჭიროა. მაგალითად: მოგიტანათ მან ჩემი ავტობიოგრაფია?\სიტყვა ავტობიოგრაფიის შემადგენელი პირველი ნაწილი ავტო, მომდინარეობს ბერძნული სიტყვისგან autos და ნიშნავს იმავეს, რასაც ქართული ნაცვალსახელი თვით ან თავისი. ავტო სიტყვის მონაწილეობით ქართულში სხვა სიტყვებიცაა შექნილი, მაგალითად: *ავტოგრაფი, ავტოპორტრეტი.*

იხილეთ აგრეთვე
--------------

* ბიოგრაფია
* დღიური (ჩანაწერი)
* მემუარები

ლიტერატურა
----------

* Barros, Carolyn (1998). *Autobiography: Narrative of Transformation*. ენ-არბორი:  University of Michigan Press.

* Buckley, Jerome Hamilton (1994). *The Turning Key: Autobiography and the Subjective Impulse Since 1800*. კემბრიჯი:  Harvard University Press.

* Lejeune, Philippe (1989). *On Autobiography*. მინეაპოლისი:  University of Minnesota Press.


|  |  |
| --- | --- |
|  | *ეს სტატია ლიტერატურის და ლიტერატურული ნაწარმოებების შესახებ ჯერჯერობით ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ დაგვეხმაროთ მის შევსებაში.* |
***იდინე, ცრემლო, — თქვა პოლიციელმა*** (ინგლ. *Flow My Tears, the Policeman Said*) — ამერიკელი მწერლის, ფილიპ კ. დიკის, 1974 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი. მოქმედება ფუტურისტულ დისტოპიაში მიმდინარეობს, სადაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აშშ პოლიციური სახელმწიფო გახდა. ნაწარმოები მოგვითხრობს ტელევარსკვლავი ჯეისონ ტავერნერის შესახებ, რომელიც ერთ იღვიძებს და აღმოაჩენს, რომ აღარავის ახსოვს, არ აქვს საბუთები და მასზე არანაირი ინფორმაცია არ იძებნება. 

1975 წელს დიკმა რომანისთვის მიიღო ჯონ ვ. კემპბელის მემორიალური პრემია საუკეთესო სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანისთვის. წიგნი აგრეთვე წარდგენილი იყო ნებულასა და ჰიუგოს პრემიებზე.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* Summary at official PKD website
* *Flow My Tears, the Policeman Said* cover art gallery
* *Flow My Tears, the Policeman Said*
* *Flow My Tears, the Policeman Said*

სქოლიო
------

1. ↑  Freebase Data Dumps — Google.<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q95'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648625'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15241312'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1453477'></a>
2. ↑  Philip K. Dick, Won Awards For Science-Fiction Works.
3. ↑  1974 Award Winners & Nominees.
|  |  |
| --- | --- |
|  | სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ  **არსენა (ფილმი)**. |

**არსენა ოძელაშვილი**, *არსენა მარაბდელი* (დ. დაახლ. 1797, სოფ. მარაბდა — გ. 1842, მცხეთა) — ბატონყმობის წინააღმდეგ მებრძოლი გლეხი, ხალხური ეპოსის გმირი, მიიჩნევა საქართველოს ეროვნულ გმირად.

ბიოგრაფია
---------

არსენა ოძელაშვილი ვაჭარი იყო და თბილისში დუქანი ჰქონდა გახსნილი. არსენას უყვარდა თავად ზაალ ბარათაშვილის მოახლე გოგო, რომელიც მოიტაცა და ტყეში გაიჭრა. გადმოცემის თანახმად არსენა ვერ ურიგდებოდა გლეხობის ჩაგვრას, ებრძოდა თავადებს, ჩინოვნიკებსა და ვაჭრებს. ამის გამო ძალიან პოპულარული იყო თბილისის გუბერნიასა და მის მოსაზღვრე მხარეში. ხელისუფლებამ მის დასაპატიმრებლად რაზმი გაგზავნა. შემდეგ ბოდბისხეველის ღალატით შეიპყრეს, მაგრამ მალე ტყვეობას თავი დააღწია. ოძელაშვილი დამნაშავედ იყო გამოცხადებული და პოლიცია სდევნიდა. არსენა მოკლეს მცხეთის მახლობლად, როდესაც მარტო მყოფი რუსეთის ჯარის ნაწილებს წააწყდა. ხალხური ტრადიციით, ოძელაშვილის მკვლელი იყო გიორგი კუჭატნელი.

ასახვა ხელოვნებაში
------------------

არსენას სიცოცხლეშივე შეიქმნა ხალხური ეპოსი „არსენას ლექსი". სახალხო მგოსნები და მომღერლები მის სადიდებელ ლექსებსა და სიმღერებს საჯაროდ ასრულებდნენ. არსენას ამბავმა იმოქმედა ქართველი მწერლების (ილია ჭავჭავაძე, აკაკი წერეთელი, გიორგი ლეონიძე) შემოქმედებაზე. აღსანიშნავია, რომ ყველა მათგანი საკუთარი ინტერპრეტაციით ასახავდა ოძელაშვილის პიროვნებას.

ნაწარმოებები არსენას შესახებ

* არსენას ლექსი - ხალხური ეპოსი
* არსენა მარაბდელი - მიხეილ ჯავახიშვილის რომანი
* არსენა ყაჩაღი - 1923 წლის ფილმი
* არსენა - 1937 წლის ფილმი
* არსენას ლექსი - 1985 წლის ფილმი

ლიტერატურა
----------

* *უმიკაშვილი პ.* ხალხური სიტყვიერება, ტ. 1, 4, მ ჩიქოვანის რედ. თბ. 1964;
* *ხინთიბიძე ა.* ფოლკლორული მასალები არსენა ოძელაშვილზე, თბ. 1968;
* *ჩიქოვანი მ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ. 1984. — გვ. 625.

|  |  |
| --- | --- |
| იდენტიფიკატორები ვიკიმონაცემებში რედაქტირება | 
* LCCN: nr90004093
* VIAF: 76163253
* WorldCat Identities (VIAF-ის მეშვეობით): 76163253

 |
**ირაკლი ჟორდანია** (დ. 17 სექტემბერი, 1931, თბილისი — გ. 29 აპრილი, 2018) — ქართველი მეტალურგი.

ბიოგრაფია
---------

1955 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 1955–1976 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული კომბინატის ინჟინერ-მკვლევარი, მუშა, ოსტატი, ცვლის უფროსი, საამქროს უფროსი, ცენტრალური ლაბორატორიის უფროსი; 1976–1984 საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის მეცნიერებისა და ტექნიკის განყოფილების უფროსი, თავმჯდომარის მოადგილე; 1977–1989 საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე, მინისტრთა საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი; 1985–1996 საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ლითონთა წნევით დამუშავების კათედრის პროფესორი; 1989–2018 საქართველოს მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტში ლითონების უწყვეტი ჩამოსხმის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, დირექციის კონსულტანტი; 1990 წელს — საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობით 1990 წლის 28 ოქტომბერს ჩატარდა პირველი დემოკრატიული არჩევნები საქართველოში; 1990–1993 საქართველოს მეცნიერებისა და ახალი ტექნოლოგიების მინისტრი; 1996–2002 საქართველოს ჰოლდინგური კომპანია „საქსამთომეტალურგის" პრეზიდენტი; 1997–2005 რუსთავის მეტალურგიული კომბინატის გენერალური დირექტორი; 2006 წლიდან 2018 წლამდე საქართველოს საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. 103 სამეცნიერო სტატიისა და 14 მონოგრაფიის ავტორია.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ახალი მეტალურგიული პროცესები", დაიცვა 1984 წელს.

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ირაკლი ჟორდანია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| ხ • გ • რ
საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარეები |
| --- |
|  |
| 
* ირაკლი ჟორდანია
* არჩილ ჭირაქაძე
* მერაბ ალექსიძე
* ივანე კიღურაძე
* ჯუმბერ ლომინაძე
* გიორგი ზესაშვილი (მ/შ)
* ნანა დევდარიანი
* ზურაბ ჭიაბერაშვილი
* დიმიტრი ქიტოშვილი
* ზურაბ ნონიკაშვილი (მ/შ)
* გია ქავთარაძე
* გურამ ჩალაგაშვილი
* ალექსანდრე ღონღაძე (მ/შ)
* ლევან თარხნიშვილი
* ზურაბ ხარატიშვილი
* თამარ ჟვანია
* გიორგი კალანდარიშვილი

 |

 |
**ხუვხოიტუნი** (რუს. Хувхойтун) — ჩამქრალი ვულკანი რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, შუა ქედზე, მდინარე მარჯვენა ნაჩიკის სათავეებში. წარმოადენს შუა ქედის ერთ-ერთ უმაღლეს ვულკანს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2618,9 მ. ფარისებრი ვულკანია. მისი საფუძველის დიამეტრია დაახლოებით 16 კმ. ვულკანის დასავლეთი ნაწილი დიდწილად გადაფარულია ნოვოგრაბლენოვისა და ატლასოვის ვულკანების ლავური ღვარებით. ვულკანის ხილვადი ნაწილის ფართობია დაახლოებით 80 კმ². ამოფრქვეული მასალის მოცულობაა 60 კმ³.

ხუვხოიტუნის ფარისებრი ნაგებობა ჩამოყალიბდა ადრე და გვიანდელ პლეისტოცენში. ვულკანური ნაგებობის ფორმა ტიპურია, დამახასიათებელია რამდენადმე ეროზირებული კონუსი. ფერდობების დახრის კუთხე აღწევს 25–30°-ს. კალთების ღრმა ეროზიულობა შეინიშნება არა მხოლოდ ვულკანის ძირში, არამედ მისი მწვერვალის ნაწილშიც. როგორც წესი, ნიშანდობლივია მცირე ტროგული ხეობები, მყინვარული ცირკები და სხვა.

ნაგებობის უმაღლესი ნაწილი აგრეთვე ძლიერაა ეროზირებული და წარმოადგენს ვიწრო კლდოვან თხემს. ვულკანური ნაგებობა აგებულია ლავური ნაკადების დანაშრევებითა და პიროკლასტური მასალებით. ლავურ ღვარებს აქვს სხვადასხვა სიმძლავრე — 1–2 მ-იდან ათეულ მ-მდე და წარმოდგენილია ანდეზიტებით, ანდეზიტ-ბაზალტებითა და იშვიათ შემთხვევებში ბაზალტებით. ვულკანის ფერდობის ზოგიერთ ადგილას შეინიშნება ბაზალტური შედგენილობის დაიკები. ხუვხოიტუნის ასაკია ზედამეოთხეული.

სქოლიო
------

1. 1 2 3  Вулкан Хувхойтун (гора Хувхойтун).  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2019-08-02. ციტირების თარიღი: 2019-08-02.
2. ↑  Апродов В.А. Вулканы. — Москва: "Мысль", 1982. — С. 37. — 367 с.
**წერილები მილენას** – წიგნი, რომელიც შედგენილია ფრანც კაფკასა და მილენა იესენსკას 1920-1923 წლების მიმოწერებისგან. კაფკა არცერთ სხვა ნაწარმოებში არ ავლენს თავს ისე, როგორც მილენასადმი წერილებში, რომლებიც ძირითადად საქმიანი მიმოწერის სახით იწყება, მაგრამ მალევე გადაიქცევა ვნებიან „წერით სიყვარულში". მილენა იესენსკა ოცდასამი წლის ნიჭიერი და ქარიზმატული ქალი იყო. ოცდათექვსმეტი წლის კაფკასთვის იგი იყო „ცოცხალი ცეცხლი, როგორიც არასდროს მინახავს". სწორედ მილენას გამო იყო, რომ კაფკამ გამოავლინა თავისი ყველაზე ინტიმური მხარე. ახლად თარგმნილი, შესწორებული და გაფართოებული ეს გამოცემა შეიცავს მასალას, რომელიც ადრე გამოტოვებული იყო მისი უკიდურესი მგრძნობელობის გამო.

გამოცემის ისტორია
-----------------

წერილები თავდაპირველად გამოიცა გერმანულად 1952 წელს, რომლის რედაქტორი იყო ვილი ჰაასი. მან რომელმაც გადაწყვიტა, რომ წაეშალა გარკვეული პასაჟები, რომლებიც, მისი აზრით, ზიანს მიაყენებდა იმ ადამიანებს, რომლებიც იმ დროს ჯერ კიდევ ცოცხლები იყვნენ. კრებული პირველად ინგლისურად გამოსცა Schocken Books-მა 1953 წელს, ტანია და ჯეიმზ სტერნების თარგმანით. 1986 წელს კვლავ გერმანიაში გამოიცა. ახალმა გამოცემამ აღადგინა ჰასის წაშლილი პასაჟები, რასაც მოჰყვა ფილიპ ბოემის ახალი ინგლისური თარგმანი 1990 წელს. ეს გამოცემა მოიცავს მილენას წერილებს მაქს ბროდისთვის, ასევე მის ოთხ ნარკვევს და ნეკროლოგს კაფკასათვის.

ლიტერატირა
----------

* Kafka, Franz. *Letters to Milena*. Translated by Philip Boehm, New York: Schocken Books, 1990. ISBN 0-8052-0885-2

სქოლიო
------

1. ↑  Letters to Milena
**როზა თაღიევა მურთუზა ყიზი** (დაიბადა 1942, აღჯაბადის რაიონი) — აზერბაიჯანის ტელევიზიის წამყვანი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1991).

ბიოგრაფია
---------

როზა მურთუზა ყიზი თაღიევა 1942 წელს აღჯაბედის რაიონში დაიბადა. მამამისი მურთუზა ალავერდი ოღლი თაღიევი იყო აღჯაბედის რაიონის სოფელ მეჰრაბლიდან. მუშაობდა აღჯაბადის, შემდეგ კი ტერტერის რაიონულ პროკურატურაში გამომძიებლად.

როზა თაღიევა 1949 წელს ტერტერის რეგიონის საშუალო სკოლის პირველ კლასში წავიდა და საშუალო განათლება 1959 წელს მიიღო. იმავე წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის უცხო ენების სახელმწიფო უნივერსიტეტის რუსული ენის განყოფილებაში (ყოფილი აზერბაიჯანის ენათა ინსტიტუტი). თუმცა, სკოლის წლებიდან ის ყოველთვის ასრულებდა მხატვრულ რეციდივებს ღონისძიებებზე და მისი ორატორული შესაძლებლობები ახალგაზრდა ქალბატონის ცხოვრებისეულ საქმიანობას სხვა მიმართულებით წარმართავს.

1962 წელს როზა თაღიევამ გაიმარჯვა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელერადიო კომპანიის მაუწყებლობის კონკურსში. ამიტომ მესამე კურსიდან დაიქირავეს სახელმწიფო ტელერადიომაუწყებლობის დიქტორად. ამ დროიდან დღემდე როზა თაღიევა თანამშრომლობს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელერადიო კომპანიასთან.

სქოლიო
------

1. ↑  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı az. e-qanun.az. ციტირების თარიღი: 05.10.2023.