**ფერსმანის მინერალოგიური მუზეუმი** (რუს. Минералогический музей им. А. Е. Ферсман) - მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მინერალოგიური მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს მოსკოვში, რუსეთში. მისი კოლექციები მოიცავს 135,000 -ზე მეტ ნივთს. მათ შორის ბუნებრივი კრისტალები, გეოდები, დრუსები და სხვა სახის მინერალური საგანძური. მუზეუმს ალექსანდრე ფერსმანის სახელი დაერქვა.

ისტორია
-------

მუზეუმი დაარსდა 1716 წელს სანქტ -პეტერბურგში, როგორც კუნსტკამერის მინერალოგიური კაბინეტი, როდესაც 1195 ნიმუშის კოლექცია შეიძინა გოტვალდმა, მედიცინის დოქტორმა დანციგიდან, მეფე პეტრე დიდის ბრძანებით. ეს კოლექცია გამდიდრდა რუსული საბადოების მასალებით და გაიხსნა საზოგადოებისთვის 1719 წელს.

პეტრე დიდის მეფობის დროს მინერალური კოლექციები ძალიან სწრაფად გაიზარდა. ისინი შეავსეს ნიმუშებით, რომლებიც გადაეცა იმპერიული სასამართლოს წევრებს ან პირადად მეფეს. მაგალითად, 1718 წელს ჩარლზ XII შვედმა პეტრეს წარუდგინა ვერცხლის ბუნებრივი, კრისტალიზებული „თოკის" ბრწყინვალე მაგალითი სამეფო ვერცხლის მაღაროებიდან ნორვეგიის კონგსბერგში. ეს 21 სმ სიგრძის ნიმუში სახელწოდებით „ვერცხლის რქა" არის უძველესი ნიმუში რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის კოლექციებში.

1745 წელს კოლექციაში შედიოდა 3000 -ზე მეტი მინერალი, ნამარხი, ძვირფასი ქვა და კლდე. ამ დროისთვის ეს უკვე იყო ერთ-ერთი ყველაზე შესაშური ევროპული კოლექცია, დიდი ესთეტიკური და მეცნიერული ღირებულებით. ამ მასალის დიდი რაოდენობა საჭიროებდა დახარისხებას და კატალოგს. პირველი, ვინც მინერალური კაბინეტის ორგანიზების ამოცანაზე დაინიშნა, იყო გერმანელი მეცნიერი იოჰან გმელინი (1709-1755). ამის შემდეგ, მიხეილ ლომონოსოვმა, რომელმაც გერმანიაში სწავლა დაასრულა, განაგრძო მუშაობა. თითქმის ხუთი წლის განმავლობაში ლომონოსოვმა დაალაგა კოლექცია და შეადგინა კატალოგი, რომელიც გამოქვეყნდა 1745 წელს.

1747 წლის 5 დეკემბერს დიდმა ხანძარმა თითქმის მთელი კოლექცია გაანადგურა. მხოლოდ ყველაზე ძვირფასი ნივთები იქნა შენახული, მათ შორის "ვერცხლის რქა". 1836 წელს კუნსტკამერა დაიყო 7 ცალკეულ მუზეუმად, მათ შორის მინერალოგიის მუზეუმი, რომელიც გადავიდა ახალ შენობაში. 1898 წელს მუზეუმი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა და დაარქვეს გეოლოგიური მუზეუმი.

1912 წელს სახელი შეიცვალა და გადაკეთდა გეოლოგიისა და მინერალოგიის მუზეუმად, რომელიც ეძღვნება პეტრე დიდს. დაარსდა მინერალების კვლევის ლაბორატორია და მოეწყო კვლევითი მოგზაურობები ურალში, ციმბირსა და ტრანსბაიკალიაში.

მუზეუმი პეტერბურგიდან მოსკოვში გადავიდა 1934 წელს, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიასთან ერთად. ოცდაათი სარკინიგზო ვაგონი იყო საჭირო მუზეუმის 60 000 -ზე მეტი ნიმუშის კოლექციის გადასატანად. გამოფენის გადატანას და მოწყობას სამწლიანი ენერგიული მუშაობა დასჭირდა. 1936 და 1937 წლებში მუზეუმმა მოაწყო დამოუკიდებელი გამოფენები მოსკოვში.

2016 წლის ნოემბერში მინერალოგიურმა მუზეუმმა აღნიშნა თავისი 300 წლის იუბილე.

კოლექცია
--------

მუზეუმის შენაძენები 1716 წლიდან მე –20 საუკუნის დასაწყისში აკადემიკოსმა ვლადიმერ ვერნადსკიმ დაყო 5 ძირითად კოლექციად:

სისტემატური კოლექცია მოიცავს 90000 -ზე მეტ ერთეულს, რომელიც წარმოადგენს დაახლოებით 2400 მინერალურ სახეობას (ბუნებაში ცნობილი 4000 სახეობიდან). ამ კოლექციის მინერალური ნიმუშები აჩვენებს მინერალური სახეობების მრავალფეროვნებას მისი კონსტიტუციით, მორფოლოგიით, ფიზიკური თვისებებით, სხვა მინერალებთან ასოციაციით.

ბროლის კოლექცია მოიცავს 4800 -ზე მეტ მინერალურ კრისტალს, რომელიც წარმოადგენს ყველა კრისტალურ სისტემას და კოსმოსურ ჯგუფებს. ამ კოლექციის მინერალური ნიმუშები აჩვენებს სხვადასხვა ფორმებს და მათ კომბინაციებს, დაძმობილების კანონს, სრულყოფას და დეფექტს ბუნებრივი და ადამიანის მიერ შექმნილი კრისტალების მიერ.

ადგილების კოლექციები მოიცავდა 31000 -ზე მეტ ნიმუშს, რომლებიც წარმოადგენენ გენეტიკურ მახასიათებლებს, მინერალურ ასოციაციებსა და მადნის ტიპებს ყოფილი საბჭოთა კავშირის 300 -ზე მეტ საბადოზე და ათეულობით ცნობილ ლოკაციას სხვა ქვეყნებში.

ფსევდომორფების კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 2200 მინერალურ ნიმუშს, რომლებიც წარმოადგენენ სხვადასხვა სახის ფსევდომორფებს და ასევე მინერალების მოყვანისა და გარდაქმნების განსხვავებულ მახასიათებლებს სხვადასხვა პირობებში.

ძვირფასი ქვები და ქვის ხელოვნების კოლექცია მოიცავს 8000 უხეშ და სახის ძვირფას ქვებს შორის, ქვებით დამზადებულ ნივთებს. ამ მონაკვეთის დიდი ნაწილი არის რუსული ქვის ხელოვნება მეთვრამეტე-მეოცე საუკუნეებში, მათ შორის პიტერ კარლ ფაბერჟეს მიერ შემუშავებული ოცდაათი ელემენტი, მათ შორის ბოლო ფაბერჟეს კვერცხი, თანავარსკვლავედის კვერცხი.

ლიტერატურა
----------

* Natural Mineral Forms: Exhibit In Fersman Mineralogical Museum, Russian Academy Of Science -

რესურსები ინტერნეტში
--------------------

* ოფიციალური ვებ-გვერდი
* Фотографии экспозиции
* «Новые данные о минералах» — ежегодный научный сборник, издаваемый Музеем.
* *Басаргина Е. Ю.* Минералогический — Геологический — Геологический и Минералогический музей имени Петра Великого — Архив РАН.
* A. E. Fersman Mineralogical Museum: An Embassy of the Mineral Kingdom in Russia3

სქოლიო
------

1. ↑  Минералогический музей имени А. Е. Ферсмана РАН fmm.ru. Дата обращения: 7 августа 2018.
2. ↑  Международная научная конференция, посвященная 300-летию Минералогического музея имени А. Е. Ферсмана РАН დაარქივებული 2016-11-18 საიტზე Wayback Machine.  Дата обращения: 18 ноября 2016. Архивировано 18 ноября 2016 года.